open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
सभासद बखर

इवलेसे|सभासद बखर
**सभासद बखर** ही छत्रपती शिवाजी महाराजांचे पुत्र **छत्रपती राजाराम महाराज** यांच्या इच्छेने कृष्णाजी अनंत सभासद याने लिहिलेली आहे. छत्रपती राजारामांसोबत जिंजीला असताना राजारामांच्या आज्ञेनुसार इ.स. १६९७च्या सुमारास सभासदाने छत्रपती शिवाजी शहाजी भोसले यांच्या चरित्रावर बखर लिहून काढली. या बखरीत छत्रपती शिवाजी महाराजांचे सुरुवातीपासून शेवटपर्यंत सर्व पराक्रम वर्णन केले आहेत. ही बखर संक्षिप्त स्वरूपात असली तरी ही शिवकाळातील बखर असल्याने तिला महत्त्व आहे. कृष्णाजी अनंत सभासद हा शिवछत्रपतींचा समकालीन होता. त्याने शिवछत्रपतींच्या जीवनातील काही घटना प्रत्यक्ष पाहिल्या होत्या. त्यामुळे 'सभासद बखर' ही इतर कोणत्याही बखरीपेक्षा विश्वसनीय मानली जाते. सभासदाने या बखरीत शिवजन्म, शिवाजी महाराजांची बंगलोर भेट, जुन्नर शहर लूट, राजगड बांधणी, चंद्रराव मोरे प्रकरण, अफजलखानाचा वध, शाहिस्तेखानाची बोटे तोडणे, मिर्झाराजे यांची भेट, शिवछत्रपतींची औरंगजेबाच्या कैदेतून सुटका, सिद्दी जोहरचा वेढा, तानाजी सिंहगड घेतो, शहाजी महाराजांचा मृत्यू, राज्याभिषेक, दक्षिण विजय, शिवाजी-संभाजी मतभेद, शिवछत्रपतींचा मृत्यू यासारखे प्रसंग मोजक्या आणि नेमक्या शब्दांत लिहिलेले आहेत.

सभासद बखरीमध्ये छञपती  शिवाजी महाराजांच्या जन्माची तारीख सभासदाने नोंदवलेली नाही. या बखरीमध्ये शिवचरित्र संबंधीच्या घटनांच्या केवळ दोन तारखा मिळतात. त्या घटना म्हणजे एक त्यांचा राज्याभिषेक आणि दुसरी त्यांचा मृत्यू.

सभासद बखरीमध्ये शिवरायांच्या जीवनातील काही घटनांची अतिरंजित वर्णने केलेली आहेत. शिवरायांच्या मृत्यूच्या घटनेचे वर्णनही असेच अतिरंजित आहे.

शिवराज्याभिषेकाच्यावेळी शिवरायांनी राज्याभिषेकावर केलेल्या खर्चाचा उल्लेख कृष्णाजी अनंत सभासद याने या बखरीमध्ये केलेला आहे त्याबद्दलही आक्षेप घेतला जातो.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:इतिहास
वर्ग:साहित्य
वर्ग:बखर
छत्रपती शाहू महाराज टर्मिनस

**छत्रपती शाहू महाराज टर्मिनस** हे महाराष्ट्राच्या कोल्हापूर शहरामधील प्रमुख रेल्वे स्थानक आहे. मिरज-कोल्हापूर रेल्वेमार्ग येथे संपतो. कोल्हापुरातून मुंबई, पुणे,मिरज,सांगली,नागपूर इत्यादी शहरांकडे गाड्या सुटतात. मिरज-कुर्डुवाडी मार्गाचे रुंदीकरण पूर्ण झाल्यानंतर कोल्हापूरपासून सोलापूर व हैदराबाद पर्यंत रेल्वेप्रवास शक्य झाला आहे.

कोल्हापूरचे मराठा सम्राट छत्रपती शाहूराजे भोसले ह्यांच्या नावावरून ह्या रेल्वे स्थानकाचे नाव दिले गेले आहे. भारतीय रेल्वेच्या मध्य रेल्वे विभागाद्वारे ह्या स्थानकाचे नियंत्रण केले जाते.

## निवडक रेल्वे गाड्या आणि वेळापत्रक 
कोल्हापूर हे मध्य रेल्वेच्या पुणे विभागातील एक महत्त्वाचे टर्मिनस आहे. येथून मुंबई, पुणे, तिरुपती आणि दिल्लीकडे जाणाऱ्या अनेक लांब पल्ल्याच्या गाड्या सुटतात.

### लांब पल्ल्याच्या एक्सप्रेस गाड्या 
### पॅसेंजर आणि डेमू सेवा 
कोल्हापूरहून जवळच्या शहरांसाठी सुटणाऱ्या या गाड्या स्थानिक प्रवाशांसाठी उपयोगाच्या आहेत.

नोंद: भारतीय रेल्वेच्या नवीन वेळापत्रकानुसार किंवा सणासुदीच्या काळात विशेष गाड्यांमुळे वेळेत आणि गाड्यांच्या संख्येत बदल होऊ शकतो. प्रवासापूर्वी यात्री अॅप किंवा अधिकृत संकेतस्थळावर खात्री करणे आवश्यक आहे.

### इतर महत्वाच्या रेल्वेगाड्या 
* मुंबई-कोल्हापूर सह्याद्री एक्सप्रेस
* कोल्हापूर-गोंदिया महाराष्ट्र एक्सप्रेस
* कोल्हापूर-सोलापूर एक्सप्रेस
* कोल्हापूर-हैदराबाद एक्सप्रेस
* कोल्हापूर-धनबाद दीक्षाभूमी एक्सप्रेस

## सुविधा 
कोल्हापूर हे एक महत्त्वाचे टर्मिनस असल्याने येथे प्रवाशांसाठी अनेक सोयी-सुविधा पुरवण्यात आल्या आहेत:

* **प्रतिक्षा कक्ष:** स्थानकावर सामान्य प्रतिक्षा कक्षासोबतच वातानुकूलित प्रतिक्षा कक्ष उपलब्ध आहे. तसेच महिलांसाठी स्वतंत्र प्रतिक्षा कक्षाची सोय आहे.
* **आरक्षण केंद्र:** संगणकीकृत आरक्षण केंद्र आणि अनारक्षित तिकिटांसाठी स्वतंत्र खिडक्या स्थानकाच्या मुख्य प्रवेशद्वाराजवळ आहेत. एटीव्हीएम यंत्रांद्वारेही तिकिटे काढण्याची सोय आहे.
* **खाद्यपदार्थ आणि उपाहारगृह:** स्थानकावर अधिकृत *जन आहार* उपाहारगृह तसेच विविध खाद्यपदार्थांचे स्टॉल्स आहेत. कोल्हापुरी चप्पल आणि स्थानिक उत्पादनांसाठी खास विक्री केंद्रेही येथे आढळतात.
* **वाय-फाय:** रेलटेल द्वारे संपूर्ण स्थानक परिसरात मोफत हाय-स्पीड वाय-फाय सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आली आहे.
* **सुरक्षा:** स्थानकावर रेल्वे सुरक्षा बल आणि लोहमार्ग पोलीस यांचे पोलीस चौकी असून संपूर्ण परिसर सीसीटीव्ही कॅमेऱ्यांच्या देखरेखीखाली आहे.
* **वाहतूक सोय:** स्थानकाच्या बाहेर २४ तास रिक्षा स्टँड आणि बस स्थानकाची सुविधा उपलब्ध आहे. कोल्हापूर मध्यवर्ती बस स्थानक येथून जवळच आहे.
* **इतर सुविधा:** ''' स्वच्छ प्रसाधनगृहे आणि पिण्याच्या पाण्याची सोय.
:* बॅटरीवर चालणारी छोटी वाहने (वृद्ध आणि दिव्यांगांसाठी).
:* पार्सल कार्यालय आणि तात्पुरते सामान ठेवण्याची सोय
:* स्थानकाबाहेर भव्य पार्किंग व्यवस्था.

## बाह्य दुवे
* कोल्हापूरमधून सुटणाऱ्या रेल्वे-गाड्यांचे वेळापत्रक

वर्ग:कोल्हापूरमधील वाहतूक
वर्ग:कोल्हापूर जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
वर्ग:शाहू महाराज
वर्ग:महाराष्ट्रातील रेल्वे टर्मिनस
स्ट्रेप्टोकोकल फॅरिन्जायटिस

**स्ट्रेप्टोकोकल फॅरिन्जायटिस**, **स्ट्रेप्टोकोकल टॉन्सिलायटिस** किंवा स्ट्रेप्टोकोकल सोअर थ्रोट (या सगळ्याला मिळून ’स्ट्रेप थ्रोट’ असे म्हणतात) हा ग्रुप ए स्ट्रेप्टोकोकल संसर्ग संसर्गामुळे होणारा एक प्रकारचा घशाचा विकार आहे. त्याचा परिणाम घशाची पोकळी, घशातल्या गाठी आणि शक्यतो स्वरयंत्रावरही होतो.  ताप, घसा येणे, आणि स्वरयंत्रावर आलेली सूज ही याची लक्षणे आहेत.  या आजारामुळे ३७% मुलांचे  ही स्ट्रेप्टोकोकल फॅरिन्जायटिसची ठराविक लक्षणे आहेत.
अजून काही लक्षणे म्हणजे: डोकेदुखी, मळमळ, उलट्या, उदरात कळ उठणे, अंग दुखणे, या जंतूंमुळे स्ट्रेप थ्रोटची लागण होते. ग्रुप ए बीटा-हेमोलायटिक स्ट्रेप्टोकोकस नसलेले जंतू आणि  फ्यूजोबॅक्टेरियम यांमुळे देखील घशाचे विकार होऊ शकतात. . असेही संशोधन झाले आहे की धुळीत असलेले वाळलेले सूक्ष्मजंतू हे संसर्गजन्य नसतात, परंतु टूथब्रशसारख्या वस्तूंवर ओलसर सूक्ष्मजंतू हे पंधरा दिवसांपर्यंत टिकून राहू शकतात.

## निदान 
जे लोक घशाच्या विकाराने आजारी आहेत त्यांच्या व्यवस्थापनासाठी सुधारित सेन्टॉर निकष Centor criteria वापरले जाऊ शकतात. त्यामुळे पाच विविध निकषांच्या आधारे स्ट्रेप्टोकोकल संसर्ग झाला आहे की नाही हे दर्शविले जाऊ शकते. आहे. ९०-९५% वेळा या तपासणीने अचूक निदान होते. परंतु यातून मिळणारे फायदे तसे कमी असून कितीही उपचार केले तरीही आजाराची वारंवारताही कमी होताना दिसते. घशाचे सतत विकार होणारा मनुष्य, ज्याची तपासणी करता ’गॅस’चे जंतू आढळतात, तो ’गॅस’चा वाहक असण्याची शक्यता असते. लिडोकेन देखील उपयुक्त ठरू शकते. स्ट्रेरॉईड्जमुळे वेदना कमी होत असल्या तरी नेहेमीच ते देऊ नये.भारतामध्ये संधीवाताचा ताप येण्याची शक्यता जास्त असल्यामुळे, बेन्झथाईन पेनिसिलिन G ही लस प्राधान्याने दिली जाते. प्रतिजैविके देताना त्यांचे होणारे दुष्परिणाम देखील विचारात घेतले पाहिजेत, ज्यांना पेनिसिलिन दिल्याने त्रास होतो penicillin allergies, त्यांना एरिथ्रोमायसिन, मॅक्रोलाईड्ज किंवा क्लिन्डामायसिन दिले जाते.  प्रतिजैविके दिल्याने पुढची गुंतागुंत आणि आजाराचा प्रसार आटोक्यात येतो; प्रतिजैविके दिल्यानंतर लहान मुले पुढच्या २४ तासात शाळेत जाऊ शकतात. अपवादात्मक परिस्थितीत लहान मुलांना संधीवाताचा ताप होऊ शकतो. मात्र भारत, आफ्रिका आणि ऑस्ट्रेलियाच्या काही भागात तो हृदयरोगाचे कारण होऊ शकतो.
* ग्लोमेरुलोवनफ्रायटिस Glomerulonephritis
* पेरिटॉन्सिलर ॲबसेसPeritonsillar abscess
* सर्व्हायल लिफाडेनिटिस Cervical lymphadenitis
* मास्टोइडायटिस Mastoiditis

युनायटेड स्टेट्स ऑफ अमेरिकामध्ये या आजारामुळे बालकांवर होणारा खर्च हा सुमारे ३५० मिलियन डॉलर आहे.

## रोगपरिस्थितिविज्ञान 
’घशाचे विकार’ Pharyngitis, या ज्या मोठ्या वर्गाखाली स्ट्रेप्टोकोकल फॅरिन्जायटिसचे वर्गीकरण होते त्या मुळे युनायटेड स्टेट्समध्ये सुमारे ११ मिलियन लोक आजारी पडतात.  रोगजंतूंमुळे अनेक जण आजारी पडतात; मात्र ग्रुप ए बीटा हेमोलायटिक स्ट्रेप्टोकोकसमुळे १५ ते ३०% मुलांना आणि ५ ते २०% मोठ्या माणसांना घशाचे आजार होतात. सहसा थंडीचा मौसम सरताना आणि वसंत ऋतू सुरू होताना हा आजार अधिक आढळतो.

## संदर्भ 
वर्ग:तोंडाचे रोग
वर्ग:संसर्गजन्य रोग
खोरासान प्रांत

**खोरासान** (फारसी: استان خراسان) इराणचा एक प्रांत होता.

ऑगस्ट १९६९ आणि सप्टेंबर १९७८मध्ये या प्रांतात मोठे भूकंप झाले ज्यात अनुक्रमे १२,००० व २५,००० व्यक्ती मृत्यू पावल्या.

सप्टेंबर २००४मध्ये याचे तीन भाग होण्याआधी हा इराणचा सगळ्यात मोठा प्रांत होता. हे तीन भाग असे आहेत --

**उत्तर खोरासान प्रांत*, प्रशासकीय केंद्र: बोजनूर्द
**दक्षिण खोरासान प्रांत*, प्रशासकीय केंद्र: बिरजांद
**रझवी खोरासान प्रांत*, प्रशासकीय केंद्र: मशाद

याशिवाय खोरासान प्रांताचे काही भाग सिस्तान आणि बलुचिस्तान प्रांत तसेच यझ्द प्रांताला जोडले गेले.

## हे सुद्धा पहा
* खोरासान प्रदेश

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:इराणचे प्रांत
एरियेल शॅरन

**एरियेल शॅरन** (हिब्रू: אריאל שרון; २६ फेब्रुवारी, १९२८ - ११ जानेवारी २०१४) हा इस्रायल देशाचा एक लष्करी अधिकारी व ११वा पंतप्रधान होता. इस्रायलच्या राजकारणामध्ये प्रदीर्घ काळ कार्यरत असलेल्या शॅरनने इस्रायल सरकारमध्ये परराष्ट्रमंत्री, संरक्षणमंत्री, उर्जामंत्री इत्यादी अनेक पदे निभावली होती. ४ जानेवारी २००६ रोजी पंतप्रधान असताना शॅरनला पक्षाघात झाल्यामुळे तो कोमामध्ये गेला. त्यानंतरची ८ वर्षे ह्याच स्थितीमध्ये राहिल्यानंतर ११ जानेवारी २०१४ रोजी त्याचे निधन झाले.

## बाह्य दुवे 
* व्यक्तिचित्र 

वर्ग:इस्रायलचे पंतप्रधान
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आसूर्डे

**आसूर्डे** भारतातील महाराष्ट्र राज्याच्या रत्‍नागिरी जिल्ह्यामधील छोटे गाव आहे. हे गाव रा.म. १७वर आहे.

वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे
सलायडा (कॉलोराडो)

इवलेसे|सलायडाच्या मध्यवर्ती भागातील आर्कान्सा नदीकाठ
**सलायडा** अमेरिकेच्या कॉलोराडो राज्यातील छोटे शहर आहे. शेफी काउंटीचे प्रशासकीय केंद्र असलेल्या या शहराची लोकसंख्या २०१० च्या जनगणनेनुसार ५,२३६ होती.

या शहराची स्थापना १८८० साली झाली. त्यावेळी येथील रेल्वेस्थानक डेन्व्हर अँड रियो ग्रांदे वेस्टर्न रेलरोड या कंपनीचे मोठे केंद्र होते. रेल्वेवाहतूकीचे प्रमाण ओसरल्यावर सलायडा आता पर्यटनउद्योगावर चालते. मॉनार्क स्की रिसॉर्ट येथून जवळच आहे. याशिवाय कायाकिंग, व्हाइट वॉटर राफ्टिंग आणि पर्वतभ्रमणासाठीचे साहित्य विकणारी अनेक दुकाने येथे आहेत.

वर्ग:कॉलोराडोमधील शहरे
वर्ग:शेफी काउंटी, कॉलोराडो
शाहूवाडी

**शाहूवाडी** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्याच्या कोल्हापूर जिल्ह्यामधील गाव आहे. हे गाव शाहूवाडी तालुक्याचे प्रशासकीय केंद्र असून रा.म. २०४वर अंबा घाटाच्या माथ्यावर आहे.

## जवळची प्रेक्षणीय ठिकाणे : - 
# आंबा घाट, अनुस्कुरा घाट
            आंब्यापासून तीन किलोमीटरवरील खिंडीचा प्रवेश विस्तीर्ण कोकण दर्शन घडवितो. मात्र, खिंड व हनुमान मंदिराकडे जाणाऱ्या वाटेजवळ दरड पडण्याची भीती राहत असल्याने गायमुख,विसावा पॉर्इंट व चक्रीवळण ही ठिकाणे दरीतून धुक्याची सोबत पुरविणारे पावसाचे तुषार अंगावर घेण्यास वाहनांची रीघ लागते.
साहसी पर्यटनाचा वर्षा बाज म्हणजे आंबा घाट कोल्हापूर-रत्‍नागिरीच्या जिल्ह्यांची सीमा सजवलेला तेरा किलोमीटरचा नागमोडी आंबाघाट, आंबा-विशाळगड व केंबुणेर्वाडी ते पावनखिंड हा जंगलनी इतिहासाची साद घालणारी वनराई, केर्लेचा धबधबा, मानोली धरणाच्या सांडव्याने घेतलेले प्रशस्त धबधब्याचे रूप, गेळवडे धरणाचा झाडीत विसावलेला बारा किलोमीटरचा बॅक वॉटर व्हू, बर्की, पांढरेपाणी ही वर्षा पर्यटनाला हाकणारी स्थळे सर्वांनाच भुरळ घालतात. गेल्या चार-पाच वर्षांपासून कोल्हापूर,कोकण व पुणे, मुंबई भागातील हौशी मंडळी येथील शहारणारा पाऊस एन्जॉय करण्यास गर्दी करीत आहेत. भर पावसातील पावनखिंडीची वारी तर राष्ट्रीय पातळीवर पोहोचली आहे.

# बर्की धबधबा

केर्ले धबधबा :
    शाहूवाडीपासून केर्ले अठरा किलोमीटरवर. गावच्या दऱ्यामधील खरब्याचा ओढा दोनशे फुटांवरून कोसळत पुढे तीन टप्प्याने खळाळत झाडीत विसावतो. घनदाट जंगलातून झेपावणारा धबधबा किर्र जंगलाचा थरार उभा करतो. महामागार्पासून अडीच किलोमीटरचा रस्ता केर्ले प्राथमिक शाळेजवळून धबधब्याकडे वळतो. त्यापुढे अर्धाकिलोमीटरची माळरान वाट धबधब्याला भिडते.

# मानोली डॅॅम
मानोली धरण व सांडवा धबधबा :
आंबा बस थांब्यापासून दोन किलोमीटरवरील विशाळगड मार्गावरून हे धरण नजरेत येते. तिन्ही बाजूच्या वनराजीतून धडाडणारे निर्झर जलाशयाला मिळतात. जलाशय दोन टप्प्यात सांडव्याच्या रूपाने धबधबा बनतो. सांडव्याच्या सुरुवातीला तीनशे फूट सिमेंटच्या कठड्यावरून समांतर फेसाळणारे पाणी काळ्या खडकातून पुढे सरकते. पुढे तो प्रवाह सव्वाशे फूट उंचीच्या चरीतून प्रशस्त डोहात धडकतो. पुढे कडवी नदीचे रूप घेतो.हाकेच्या अंतरावर गावाची वस्ती व लगत हॉटेल सुविधा आहे.

# घोडखिंड (पावनखिंड)
# विशाळगड
        विशाळगड जंगल सफर :
आंबा ते केंबुणेर्वाडी हा दहा किलोमीटरचा जंगलमय घाट प्रवास साहसी थ्रील देतो. कोल्हापूरपासून अंतर ७0 किलोमीटर असून प्रवासाला २ तास लागतात. निवास व जेवणाची चांगली सोय आहे. झाडीतील पाणथळे, वाट अडवणारे गवे, वाऱ्यासोबत पाठशिवण खेळणारे धुके अंगावर घेत कोकण पॉर्इंट व वाघझऱ्यावरचा पाऊस नीरव शांतता व भयान एकांत देतो. या मार्गावर दोन ठिकाणी ओढ्याचे पाणी येते.

# पालेश्वर डॅॅम वॉटर बोटिंग
# पन्हाळगड-
         
#आंबर्डे करपेवाडी येथील सह्याद्री पठार 
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:शाहूवाडी तालुका
वर्ग:कोल्हापूर जिल्ह्यातील गावे
आदिनाथ कोठारे

**आदिनाथ कोठारे** हे मराठी चित्रपट निर्माता-दिग्दर्शक आणि अभिनेते आहेत. हे महेश कोठारे यांचे पुत्र आहेत. यांनी माझा छकुला चित्रपटात पहिल्यांदा बालकलाकाराची भूमिका केली. कोठारे यांनी एम.बी.ए.चे शिक्षण घेतले आङे. हे रंगमंचावरही भूमिका करतात..

## व्यक्तिगत जीवन
यांचे लग्न ऊर्मिला कानिटकर या मराठी अभिनेत्री-नर्तकींशी झालेले आहे. कोठारे शुभमंगल सावधान या चित्रपटाचे साहाय्यक दिग्दर्शक असताना कानिटकर त्यात अभिनय करीत होत्या.
सिटी ऑफ ड्रीम्सच्या दुसऱ्या सीझनमधे त्यांनी महेश आरवले नावाच्या सळसळत्या रक्ताच्या तरुण तडफदार नेत्याची भूमिका साकारली आहे.

## चित्रपट
* अनवट
* झपाटलेला २ 
*माझा छकुला
* दुभंग
* माझा छकुला 
* वेड लावी जिवा
* शुभमंगल सावधान
* स्टॅंडबाय
* हॅलो नंदन
## पूर्व जीवन
## संदर्भ
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:मराठी चित्रपट निर्माते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९८४ मधील जन्म
यंत्रमानव

[इवलेसे|ह्युमनॉइड [रोबोट शालू - घरगुती कृत्रिमदृष्ट्या बुद्धिमान, भारतीय बहुभाषिक ह्युमनॉइड रोबोट, टाकाऊ साहित्याचा बनलेला, जो 9 भारतीय आणि 38 परदेशी भाषा बोलू शकतो.]]
माणसासारखे दिसणारे, आणि मानवी भावना आणि वर्तनाचे अनुकरण करणारे यंत्र याला यन्त्रमानव म्हणतात.

## स्वरूप
यात डोळ्यांच्या जागी दोन कॅमेरे बसवले जातात. हे कॅमेरे संगणकाशी जोडलेले असतात. तसेच यामध्ये मायक्रोफोन बसवलेले असतात. त्यांचा वापर करून असिमो यंत्रमानव दिलेल्या ठराविक आज्ञांना उत्तरे देऊ शकतो. तसेच आवाज कोठून आला आहे त्याचे ज्ञानही त्याला होऊ शकते. 
## बुद्धीमत्ता
यंत्रमानवाला आज्ञावली प्रमाणे बुद्धीमत्ता असते. थोडक्यात यंत्रांची बुद्धिमत्ता म्हणजे मनुष्याने तयार केलेल्या आज्ञावल्या असतात.  परंतु नवीन आंतरजाला जोडलेले यंत्रमानव आपली माहिती स्वतःच शोधतील असे विकसित होत आहेत. तसेच आज्ञावली लिहिणाऱ्या आज्ञवल्याही निर्माण होत आहेत. त्यामुळे यंत्रमानवाला आवशयक असलेल्या आज्ञवल्या आपोआप विकसित होत जातील अशी शक्यता आहे. ही बुद्धीमत्ता वापरून लढाई करणारे यंत्रमानव सैनिक विकसित करण्याचा प्रयत्न देशोदेशीचे संरक्षण विभाग व प्रयोगशाळा करत आहेत. यामुळे मानवरहित युद्ध यंत्रणा विकसित होऊ शकेल.
हे स्वतः प्रगती करत नाहीत कारण प्रगतीसाठी तर्क आणि उस्फुर्तता या दोन्ही गोष्टी आवश्यक असतात. त्या यंत्रात नसतात. तसेच यंत्रमानवाला स्वत्वाची जाणीव नसते. 
## नियमावली
असिमोव्ह या शास्त्रज्ञाने यंत्रमानवांना मानव जातीच्या अधिपत्याखाली ठेवणाऱ्य तीन नियमांची रचना केली. हे नियम असे:
* यंत्रमानव माणसाला इजा करू शकत नाहीत किंवा स्वतः तटस्थ राहून माणसाला इजा होताना पाहूही शकत नाहीत. 
* यंत्रमानव माणसाची प्रत्येक आज्ञा पाळतात.
* वरील दोन्ही नियम पाळून यंत्रमानव स्वतःच्या सुरक्षेची काळजी घेतात. 

## पुस्तके
* यंत्रमानव व कृत्रिम बुद्धिमत्ता. लेखक : निरंजन घाटे प्रकाशक: मेहता पब्लिशिंग हाऊस
* यंत्रमानव लेखक : अ.पां. देशपांडे

वर्ग:यंत्रमानव
वर्ग:विज्ञान
त्र्यंबक सपकाळे

कवी **त्र्यंबक सपकाळे** जन्म  एप्रिल २२, इ.स. १९३०, मृत्यू  जानेवारी १३, इ.स. २०१४ हे मराठी कवी. *सुरूंग* या कवितासंग्रहासाठी यांना इ.स. १९७७-१९७८मध्ये  साली महाराष्ट्र शासनाचा केशवसुत पुरस्कार देऊन गौरवण्यात आले.

## जीवन 
कवी **त्र्यंबक सपकाळे** एप्रिल २२, इ.स. १९३०, रोजी (आव्हाने, ता.जि.जळगाव, महाराष्ट्र) येथे झाला. दलित कुटुंबात जन्मलेल्या कवी त्र्यंबक संपकाळे यांचे प्राथमिक शिक्षण आव्हाणे व मॅट्रीक पर्यंतचे शिक्षण जळगाव येथील विद्यानिकेतन विद्यालयात झाले होते. भारतीय रेल्वेत तिकीट संग्राहकची(तिकीट कलेक्टर) नोकरी सांभाळत हजारो लोकांशी संपर्कात येऊन त्यांच्या दुःखाच्या भावना सुरूंग मध्ये मांडल्या. सुरूंग कविता संग्रहाचा विविध भारतीय भाषांमध्ये अनुवाद करण्यात आला आहे.लोकशाहीचा फुलोरा, वर्तुळाचा परीघ,सूर्य,या झुंडशाहीत,मला देश विकायचा आहे,क्रांतीदूत कावळे,ओयासिस,या सारख्या कविता गाजल्या आहेत.  तसेच काव्यसंग्रहातील काही निवडक कविता जपान, इंडोनेशिया आणि उत्तर महाराष्ट्र विद्यापीठाच्या अभ्यासक्रमात समाविष्ट करण्यात आल्या आहेत. 
## प्रकाशित साहित्य 
### कवी **त्र्यंबक सपकाळे** यांच्या काही विशेष प्रसिद्ध कविता 
" नागडा आलो, 
पण इथेही नागवला गेलो 
समाजपुरुषाच्या अहंकाराने 
हे संस्कृतीप्रिय देशा ! 
माझा नागडेपणा तुला 
कधी झाकताच आला नाही ." 
 कवितासंग्रह:सुरूंग

## गौरव 
* १९९२ साली जालना येथे झालेल्या अस्मितादर्श साहित्य संमेलनाचे अध्यक्ष
* 

## पुरस्कार 
* 
## निधन
विद्रोही कवी त्र्यंबक सपकाळे यांचे दि.१३ जानेवारी २०१४ रोजी राहत्या घरी निधन झाले  यांच्या पार्थिवावर नेरी नाका स्मशानभूमित बौद्ध धर्म पद्धतीनुसार अंत्यसंस्कार करण्यात आले.यावेळी साहित्य क्षेत्रातील मान्यवर उपस्थित होत़े अजिंठा हौसिंग सोसायटीतील त्यांच्या राहत्या घरून अत्यंयात्रेस सुरुवात झाली. 
अंत्ययात्रेत अस्मितादर्श चळवळीचे अध्वयरू डॉ.गंगाधर पानतावणे, अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाचे अध्यक्ष प्रा़.फ.मु़ शिंदे,भंते सुगतवंस महाथेरो, डॉ.मिलिंद बागुल, जयसिंग वाघ,ना़तू़पोहे,सुरेश साबळे, शशिकांत हिंगोणेकर, मुकुंद सपकाळे,प्रा.डॉ.म़सु़पगारे, बाबुराव वाघ, अशोक कोतवाल, डॉ.संजीवकुमार सोनवणे, प्रकाश किनगावकर, नगरसेवक चंद्रकांत सोनवणे, प्राचार्य किसन पाटील, अ़फ़भालेराव, शंभू पाटील, मुकुंद नन्नवरे, अनिल पाटील, नामदेव कोळी, प्रफुल्ल पाटील यांच्यासह नागरिक मोठय़ा संख्येने सहभागी झाले होत़े नेरी नाका स्माशनभूमीत कवी त्र्यंबक सपकाळे यांच्या पार्थिवाला त्यांचे चिरंजीव राजेंद्र सपकाळे यांनी अग्निडाग दिला़ मान्यवरांनी श्रद्धांजली वाहिली़

## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:मराठी कवी
वर्ग:इ.स. १९३० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१४ मधील मृत्यू
वर्ग:आंबेडकरवादी
वर्ग:भारतीय बौद्ध
झपाटलेला २

**झपाटलेला २** हा महेश कोठारे यांनी दिग्दर्शन केलेला सन २०१३ मधील मराठी चित्रपट आहे.

## पार्श्वभूमी
१९९३ साली मराठी रूपेरी पडद्यावर झळकलेला आणि प्रचंड यश मिळविलेला सिनेमा म्हणजे झपाटलेला. अनोखी संकल्पना, वेगवान कथा-दिग्दर्शन, त्याला रहस्याची फोडणी, लक्ष्याची धमाल आणि खलनायक तात्या विंचूच्या कायवाया, यामुळे ‘झपाटलेला’ आजही प्रेक्षकांच्या लक्षात आहे. या सिनेमाला रिलीज होऊन आता २० वर्षे उलटून गेली आहेत. इन्स्पेक्टर महेश जाधवच्या गोळीला बळी पडलेला आणि मंत्रशक्तीच्या जोरावर मृत्यूलाही आवाहन देणारा खलनायक तात्या विंचू परत आता 'झपाटलेला २ ' या नावाने याच संकल्पनेवर महेश कोठारे घेऊन आले आहेत 'झपाटलेला २ ' हा सिनेमा.या सिनेमातून ‘तात्या विंचू’ आणि त्याचा बोलका बाहुला घडविणारे ‘शब्दभ्रमकार’ रामदास पाध्ये यांची अचंबित करणारी कामगिरी यात आहे.सिलेक्ट मिडीया होल्डींग्स प्रस्तुत आणि कोठारे अँड कोठारे व्हिजन निर्मित ‘झपाटलेला २ ’ हा पहिला मराठी सिनेमा थ्रीडी(3 D) चित्रपट ७ जून २०१३ रोजी प्रदर्शित झाला.

## कलाकार
*आदिनाथ कोठारे = आदिनाथ बोलके 
*मकरंद अनासपुरे = मकरंद, मक्या 
*सोनाली कुलकर्णी  = मेघा 
*सई ताम्हणकर = गौरी वाघ 
*विशाखा सुभेदार = गौरीची आई 
*मधु कांबीकर = आदिनाथची आजी 
*महेश कोठारे = पोलीस कमिशनर महेश जाधव 
*राघवेंद्र कडकोळ = बाबा चमत्कार 
*उमेश टोणपे = आदिनाथचा मित्र

## कथानक
## संदर्भ
## बाह्य दुवे 
* *Zapatlela 2* at Gomolo.com 

वर्ग:इ.स. २०१३ मधील मराठी चित्रपट‎
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
लॉर्ड बुद्धा टीव्ही

**लॉर्ड बुद्धा टीव्ही** ही हिंदीतील व मराठीतील आंतरजालावरून प्रक्षेपित होणारी दूरचित्रवाणीवाहिनी आहे. या वाहिनीचे प्रमुख भैय्यासाहेब खैरकर हे असून या वाहिनीची सुरुवात २५ डिसेंबर २००९ रोजी झाली. या वाहिनीचे प्रमुख कार्यालय दीक्षाभूमी, नागपूर येथे आहे. गौतम बुद्ध आणि डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्यासह भारतीय सर्व बहुजन महापुरूषांचे विचार भारतभर पोहोचवण्याचे काम ही वाहिनी करत असते.

## हे सुद्धा पहा 
* डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या नावावर असलेल्या गोष्टींची यादी
* डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर संबंधित लेखांची सूची

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:दूरचित्रवाणी वाहिन्या
वर्ग:गौतम बुद्ध
वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर
वर्ग:बौद्ध धर्म
संवेदक

**संवेदक** (जर्मन, स्पॅनिश, पोर्तुगीज, इंग्लिश:Sensor) म्हणजे एक बदल जाणण्याची क्षमता असलेले साधन. हे साधन प्रत्यक्षातील गोष्टी मोजते आणि त्याचे वाचन करता येईल अशा संदेशात रूपांतर करते. हे संवेदक पारंपरिक मापन यंत्रांची जागा घेत आहेत.  उदाहरणार्थ,  पाऱ्याच्या उष्णतेच्या कमी अधिक होण्याने प्रसरण आणि आकुंचन होण्याच्या गुणधर्मावर आधारित [[तापमापी]च्या ऐवजी आता तापमानानुसार विद्युत्‌विरोध बदलणारी थर्मिस्टर नावाची वस्तू वापरून तापमापीचा संवेदक बनतो. याला रेडियो सर्किट जोडून दूरवरून तापमान वाचता येते.

बाजारात विविध प्रकारचे संवेदक भरपूर प्रमाणात मिळतात. त्यांचा वापर रोजच्या वापरातील अनेक उपकरणात केला जातो. 

## जैव संवेदक
डोळे, कान, त्वचा हे जैव संवेदक आहेत.  

## यांत्रिक संवेदकांचे प्रकार
* औष्णिक संवेदक
* विद्युत्‌चुंबकीय संवेदक
* विद्युत प्रतिकारक संवेदक
* विद्युत्‌चालक संवेदक
* दाब संवेदक
* हालचाल संवेदक
* गति संवेदक
* प्रकाश संवेदक
* चित्र संवेदक
* शब्द संवेदक
* चित्रवाणी संवेदक

## बाह्य दुवे
* संवेदक घटक, मराठी विश्वकोश

वर्ग:विज्ञान
वर्ग:इलेक्ट्रॉनिक घटक
वर्ग:अभियांत्रिकी
वर्ग:जीवशास्त्र
पिंपळगाव (निःसंदिग्धीकरण)

* पिंपळगाव (खडकी) -मंचर जवळचे तर्फे महाळूंगे तालुका आंबेगाव जिल्हा पुणे

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
विद्रोही कविता

काव्यलेखनासाठी पारंपरिक रंजनवादी शैली टाळून कल्पनारम्यतेला नकार देऊन  आशयाला थेट भिडणारी वास्तववादी कविता हे विद्रोही कवितांचे वैशिष्ट्य.तसेच प्रवाहा विरुद्ध तसेच निसर्ग कविता, ललित कविता वगळून प्रचलित व्यवस्थेवर आसूड ओढणाऱ्या कविता म्हणून ओळखल्या जातात.
## प्रसिद्ध विद्रोही कवी
यशवंत मनोहर,नामदेव ढसाळ,त्र्यंबक सपकाळे,मल्लिका अमर शेख,

वर्ग:साहित्य
वर्ग:कविता
वर्ग:काव्य
वर्ग:काव्यप्रकार
एमरॅम

'*** तथा **मॅग्नेटोरेझिस्टिव्ह रॅन्डम ॲक्सेस मेमरी*' हे माहितीसाठा करण्यासाठीचे तंत्रज्ञान आहे. हे  तंत्रज्ञान सिंगापूर राष्ट्रीय विद्यापीठातील संगणक अभियांत्रिकी विभागाने विकसित केले आहे. या तंत्रज्ञानामुळे डाटा जतन करण्याच्या पद्धतीत बराच बदल होण्याचा अंदाज आहे. हे तंत्रज्ञान वापरणाऱ्या उपकरणांची क्षमता वाढण्यासोबतच, अचानक वीजपुरवठा थांबल्यास डाटा लुप्त होणार नाही. ही एक प्रकारची चिप असून संगणक, भ्रमणध्वनीसारख्या उपकरणात मेमरी कार्ड सारखी वापरल्या जाऊ शकते.

या तंत्रज्ञानाद्वारे जतन केलेला डाटा सुमारे २० वर्षे जपून ठेवता येणार आहे.यातील जतन केलेला डाटा हा 'नॉन व्होलाटाईल' असेल. जतन करतांना विसरल्यामुळे किंवा जतन करतांना काही अडथळा आल्यासही, हा सुरक्षित राहील.भ्रमणध्वनीच्या बॅटरीचे आयुष्मानही याद्वारे वाढू शकेल.हे अत्यंत कमी खर्चिक व सोपे तंत्रज्ञान आहे. 

वर्ग:इलेक्ट्रॉनिक घटक
वर्ग:संगणकशास्त्र
सुधाकर कदम

सुधाकर पांडुरंग कदम हे एक आद्य मराठी गझलगायक व संगीतकार आहेत.
गझलगंधर्व म्हणून ते ओळखले जातात.

## **सुधाकर पांडुरंग कदम यांचे प्रकाशित साहित्य** 
* ‘सरगम’ शालोपयोगी गीतांची स्वरलिपी.(प्रस्तावना - संगीतकार यशवंत देव.)
* ‘फडे मधुर खावया...’ निवडक (विषयांतर) लेख.
* 'मीच आहे फक्त येथे पारसा' काव्यसंग्रह
* 'काळोखाच्या तापोवनातून' काव्यसंग्रह

## **सुधाकर पांडुरंग कदम यांचे प्रकाशित संगीत साहित्य** 
* ‘भरारी’... मराठी गजल गायकीच्या इतिहासातील पहिला अल्बम १९८३.
* ‘झुला’ तीन भाग मराठी पाठ्यपुस्तकातील कविता १९८७
* ‘अर्चना’ भक्तिगीते २००६ टी सिरीज कं
* ‘खूप मजा करू’ बालगीते २००७ फाऊंटन म्य़ुझिक कं.
* ‘काट्यांची मखमल’ मराठी गजल २०१२ युनिव्हर्सल म्युझिक कं.
* तुझ्यासाठीच मी...मराठी गझल २०१४ युनिव्हर्सल म्युझिक कं.
* 'रे मना!' (मराठी गीत-गझल) २०१८ स्फोटिफायवर प्रकाशित.
* 'काट्यास फूल आले' मराठी गझल... स्फोटिफायवर प्रकाशित.

## **साहित्य व संगीत सहभाग** 
* अनेक म्युझिक अल्बमचे संगीत दिग्दर्शन केले. पुस्तके लिहिली.
* गझलगायन विषयक मार्गदर्शन

## **कार्यक्रम** 
* अशी गावी मराठी गझल 
* सरगम तुझ्याचसाठी (मराठी गझल)
* काट्यांची मखमल

## **प्राप्त पुरस्कार** 
* Outstanding Young Person (१९८३)
* समाजगौरव (१९९५)
* संगीत भूषण (१९९६) 
* Man Of TheYear 2001 (यु.एस.ए.)
* कलादूत (२००२)
* कलावंत (२००३) 
* शान-ए-गज़ल (२००५)
* महाकवी संतश्री विष्णूदास पुरस्कार (२००६)
* गझल गंगेच्या तटावर.. (२००८)
* सुरेश भट स्मृती पुरस्कार (२००९)\
* गझलगंधर्व उपाधी (२००९)
* जीवन गौरव पुरस्कार (२०२०)
* पंडित कुमार गंधर्व पुरस्कार (२०२५)
* गझल साधना पुरस्कार (२०२५)
* गझल मित्र पुरस्कार (२०२५)

वर्ग:मराठी कवी
वर्ग:इ.स. १९४९ मधील जन्म
वर्ग:मराठी गायक
वर्ग:गझल गायक
मायबोली (वाहिनी)

**मायबोली** हे श्री अधिकारी ब्रदर्स टेलिव्हिजन नेटवर्क लिमिटेडच्या मालकीचे मराठी भाषेतील एक मुक्त संगीत वाहिनी आहे.

## हेही पहा
* सोनी सब

वर्ग:दूरचित्रवाणी वाहिन्या
पापड

इवलेसे|पापड
पापड हा भारतीय उपखंडात प्रचलित असलेला पदार्थ आहे. हा पदार्थ अनेक प्रकारे बनवला जातो. नाजूक कुरकुरीतपणा हा पापडाचा प्रमुख गुणधर्म आहे. पापड उडीद हे कडधान्य वापरून प्रामुख्याने बनवले जातात. इतरही अनेक प्रकारचे पदार्थ पापड बनवण्यास वापरले जातात. जसे की पोहे, नागली पापड वगैरे. पापड कुर्कुरीत होण्यासाठी पापड बनवताना त्यात पापडखार वापरला जातो. यात पोटॅशियम कार्बोनेट, सोडियम कार्बोनेट ही रसायने असतात. हे आम्लारी पदार्थ असतात. उडीदात आम्ले असतात. पापद तळला किंवा भाजला जाताना उच्च तापमान मिळून यातील कर्बवायू मुक्त होतो. या कारणाने पापड प्रसरण पावून फुललेला म्हणजेच आकारमान मोठे झालेला आढळतो. पापडखार वापरल्याने पदार्थ टिक
तात. पूर्वी जेवणासोबत पापड खाल्ला जात असे. आता जेवणाआधी सुरुवात म्हणून पापड खाण्याची पद्धत रूढ होते आहे.
मारवाडी समाजात 'पापड लाओ' असे जेवणाऱ्याने म्हंटले म्हणजे त्याचे जेवण झाले असे समजतात.

## अर्थकारण
मुंबईच्या लिज्जत गृह उद्योग या सहकारी उद्योगसमूहाने पापडाचे मोठ्या प्रमाणावर उत्पादन व वितरण सुरू केले. जोरदार जाहिरात, कमी खर्च व सदस्यांचे उत्तम सहकार्य यामुळे पापड घराघरात पोहोचला. मात्र याशिवायही अनेक उद्योग पापड निर्मितीमध्ये आहेत. पापडाची मोठी निर्यात भारत देशातून जगभर होते.

## प्रकार
बटाटे, नाचणी, ज्वारी साबुदाणा, पोहे उडीद, मूग तांदूळ अशा अनेक प्रकारांचे पापड बनवले जातात.
### उडीद
उडदाच्या पापडांमध्ये अनेक प्रकार असतात. मिरपूड घातलेले, मिरची घातलेले, लसूण घातलेले, लाल तिखट घातलेले असे विविध प्रकार या पापडांमध्ये असतात.

## प्रकार 
उपहारगृहात मिळणारे पापड: भाजलेला पापड, तळलेला पापड, मसाला पापड

## भौगोलिक वैविध्य
सिंधी, पंजाबी अशा अनेक प्रकारचा पापड पारंपारिकरित्या बनवला जातो.सिंधी पद्धतीचा तांदुळाचा पापड चविष्ट असतो.

## पाककृती
उडदाच्या पीठात पाणी व तेल मिसळून ते मळतात. हे मिश्रण तिखट, मीठ, जिरे घालून खूप कुटतात. कुटण्याच्या प्रक्रियेत हवा मिसळते व पापड कुरकुरीत होतात. पोह्याचे पीठ ताकात भिजवून पापड केले जातात. अशा पापडांना पापडखार आवश्यक नसतो. 
भाजलेल्या अथवा तळलेल्या पापडावर चिरलेला कांदा, टोमॅटो, काकडी आणि मीठ, मसाला, शेव टाकून मसाला पापड तयार केला जातो.

वर्ग:खाद्यपदार्थ
वर्ग:भारतीय स्नॅक पदार्थ
वर्ग:भारतीय ब्रेड
वर्ग:फ्लॅटब्रेड्स
वर्ग:भारतीय फास्ट फूड
वर्ग:तमिळ पाककृती
वर्ग:केरळ पाककृती
वर्ग:कर्नाटक पाककृती
वर्ग:मराठी पाककृती
वर्ग:आंध्र पाककृती
२०१४ राष्ट्रकुल खेळ

**२०१४ राष्ट्रकुल खेळ** ही राष्ट्रकुल खेळ स्पर्धांची विसावी आवृत्ती युनायटेड किंग्डमच्या स्कॉटलंड घटक देशामधील ग्लासगो ह्या शहरामध्ये २३ जुलै ते ३ ऑगस्ट, २०१४ दरम्यान आयोजीत केली गेली. ह्या स्पर्धेचे यजमानपद ग्लासगोने नायजेरियाच्या अबुजाला मागे टाकून मिळवले.

## पदक तक्ता
 

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 


वर्ग:राष्ट्रकुल खेळ
वर्ग:इ.स. २०१४ मधील खेळ
वर्ग:युनायटेड किंग्डममधील खेळ
वर्ग:स्कॉटलंडमधील खेळ
वर्ग:ग्लासगो
हॅम्पडेन पार्क

**हॅम्पडेन पार्क** () हे स्कॉटलंड देशाच्या ग्लासगो शहरामधील एक फुटबॉल स्टेडियम आहे. ५२,०२५ आसनक्षमता असलेले हे स्टेडियम स्कॉटलंडचे राष्ट्रीय मैदान असून स्कॉटलंड फुटबॉल संघ आपले यजमान सामने येथून खेळतो. हे स्टेडियम क्वीन्स पार्क एफ.सी. ह्या फुटबॉल क्लबच्या मालकीचे आहे. 

आजवर येथे युएफा चँपियन्स लीगचे तीन अंतिम सामने, युएफा कप विनर्ज कप स्पर्धेचे दोन अंतिम सामने तर युएफा युरोपा लीगचा एक अंतिम सामना खेळवण्यात आले आहेत. २०१४ राष्ट्रकुल खेळ स्पर्धांसाठी सेल्टिक पार्कसोबत हॅम्पडेन पार्क हे मुख्य स्थान असेल.

## बाह्य दुवे
* हॅम्पडेन पार्क 

वर्ग:ग्लासगो
वर्ग:स्कॉटलंडमधील फुटबॉल मैदाने
पिंपळगाव (खडकी)

**पिंपळगाव ** (तर्फे महाळुंगे)  हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील, पुणे जिल्ह्यातल्या आंबेगाव तालुक्यात वसलेले घोड नदीच्या काठावरचे  एक गाव आहे.  गावची लोकसंख्या किमान सहा हजाराच्या आसपास आहे.

## स्थान 
पिंपळगाव तर्फे महाळुंगे हे गाव मंचर पासून 5 कि.मी पुर्वेकडे वसलेले आहे.
, 
### गावाच्या चतुःसीमा 
पुर्वेस :- निरगुडसर
पश्चिमेस:- चांडोली, मंचर
उत्तरेस:- खडकी
दक्षिणेस:- अवसरी खुर्द
## गाव आणि शिवार
गावचे क्षेत्रफळ 696.81 हेक्टर पैकी गायरान 34.62 हेक्टर व लागवडीलायक क्षेत्र 602.38 हेक्टर आहे.ग्रामदैवत मुक्तादेवी मंदिर, श्रीराम मंदिर, श्री हनुमान मंदिर, आणि श्री कमलजादेवी अशी अनेक देव-देवतांची मंदिरे आहेत. 

### ग्रामपंचायत 
गावाला स्वतंत्र ग्रामपंचायत सन 1953 साली स्थापन झाली. ग्रामपंचायतीमध्ये एकूण 12 सदस्य आहेत. गावाला आजपर्यंत अनेक मान्यवरांनी भेटी दिल्या आहेत.
### नद्या, नाले, तलाव
पिंपळगाव तर्फे महाळुंगे गावाला पश्चिम पुर्व वाहणारी घोडनदी लाभलेली आहे. शेजारील गावाला लाभलेल्या भव्य तटामुळे नदीचा परिसर शोभिवंत वाटतो.

### येण्या-जाण्याचे मार्ग 
मंचरमार्गे ->पिराचा मळा->पिंपळगाव तर्फे महाळुंगे
अवसरीमार्गे-> लिंबाचा मळा->पिंपळगाव तर्फे महाळुंगे
खडकीमार्गे-> पुल ओलांडुन->पिंपळगाव तर्फे महाळुंगे
निरगुडसरमार्गे-> गव्हाळीमळा->पिंपळगाव तर्फे महाळुंगे

वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
वर्ग:आंबेगाव तालुक्यातील गावे
सेल्टिक पार्क

**सेल्टिक पार्क** () हे स्कॉटलंड देशाच्या ग्लासगो शहरामधील एक फुटबॉल स्टेडियम आहे. ६०,३५५ आसनक्षमता असलेले हे स्कॉटलंडमधील सर्वात मोठे स्टेडियम आहे. हे स्टेडियम सेल्टिक एफ.सी. ह्या स्कॉटिश प्रीमियर लीगमध्ये खेळणाऱ्या फुटबॉल क्लबच्या मालकीचे आहे. 

स्कॉटलंड फुटबॉल संघाने येथे आजवर २० पेक्षा अधिक सामने खेळले आहेत. २०१४ राष्ट्रकुल खेळ स्पर्धांसाठी हॅम्पडेन पार्कसोबत सेल्टिक पार्क हे मुख्य स्थान असेल.

## बाह्य दुवे
* [सेल्टिक पार्क - तपशील](http://www.worldstadia.com/stadium/scotland/celtic_park_(parkhead)/209.php)

वर्ग:ग्लासगो
वर्ग:स्कॉटलंडमधील फुटबॉल मैदाने
किरण वसंत पुरंदरे

किरण पुरंदरे हे एक मराठी पक्षितज्ज्ञ, निसर्ग अभ्यासक व लेखक आहेत.

किरण पुरंदरे यांचेेेे बीकॉमपर्यंत शिक्षण पूर्ण झाल्यावर त्यांनीेे वर्ल्ड वाइल्डलाइफ फंड(WWF) यांच्या तर्फेे स्कॉटलंड येथे जॉर्डनहिल कॉलेज ऑफ एज्युकेशनमध्ये पर्यावरण शिक्षण या विषयाचा अभ्यासक्रम केला. 'मुलांबरोबरचे संवादकौशल्य' या विषयात त्यांनी विशेष प्रावीण्य मिळविले आहे. 

पुरंदरे यांना लहानपणापासूनच भटकंतीची खूप आवड. शाळेतून वेळ मिळेल तेव्हा मित्र एकत्र येऊन सतत भटकायचे. ट्रेकिंग करणे आणि रानमेव्यावर ताव मारणे हा त्यांचा छंद होता. एकदा वर्तमानपत्रात पक्षिनिरीक्षणाच्या सहलीचे एक निवेदन वाचून ते सहलीला गेले. डॉ. रमेश बिडवे यांनी त्यात मार्गदर्शन केले आणि पुरंदरे यांच्या करिअरला कलाटणी मिळाली. पक्षिजीवनाविषयीच्या कुतूहलामुळे त्यांनी बिडवे यांच्याबरोबर नियमित पक्षिनिरीक्षणाचा आरंभ केला. पुढे स्वतंत्र भटकंती करत पक्ष्यांचा अधिवास, त्यांचे खाद्य, निसर्ग साखळीतील त्यांची भूमिका, पक्ष्यांची वैशिष्ट्ये यांवर त्यांनी संशोधन करायला सुरुवात केली. 

देशभरातील जंगले पालथी घालून किरण पुरंदरे हे पक्षिजीवनावर संशोधन करीत आले आहेत. वर्षभरात ऋतूनुसार जंगलातील वन्यजीवनात आणि वनसंपदेमध्ये कसे बदल होत जातात, हे जाणण्यासाठी त्यांनी नागझिरा या जंगलात सलग ३६५ दिवस राहून गूढ जंगलातील वास्तव अभ्यासकांसमोर आणले. त्यांचा नागझिरा जंगलामध्येही आदिवासींच्या सहभागातून वनसंवर्धनाचा अनोखा उपक्रम १२ वर्षांहून अधिक काळ सुरू आहे. तेथील गोंड आदिवासींमध्ये जागृती करून त्यांना रोजगाराची साधनेही त्यांनी मिळवून दिली आहेत. त्या अनुभवांवर आधारित त्यांचे एक पुस्तकही आहे.

शहरातील शाळांबरोबरच दुर्गम भागातील मुलांपर्यंत पोहोचून त्यांना निसर्ग संरक्षणाचे धडे देण्यासाठी वर्षभर त्यांची भटकंती सुरू असते. निसर्गाचे निरीक्षण लिहून ठेवण्याची आवड त्यांना आहे व अनेक पुस्तकांमधून त्यांनी निसर्गाचे विविध पैलूही उलगडून दाखविले आहेत. पक्षिसंवर्धनाची व्याप्ती वाढविण्याच्या उद्देशाने त्यांनी २०१२साली पुण्यात ' किकाज बर्ड क्लब ' सुरू केला. 

पुरंदरे यांना बहुतांश पक्षांचे आवाज हुबेहुब काढता येतात आणि त्यांनी आवाज काढल्यावर पक्षीही प्रतिसाद देतात.  याचे व्हिडिओ रेकॉर्डिंगही त्यांनी केले आहे. 

वन्यप्राण्यांसाठी त्यांनी ' निसर्गस्नेही तळी ' ही संकल्पना पुढे आणली. उन्हाळ्यात जंगलांत पाण्याची टंचाई भासू नये यासाठी ही तळी उत्तम असल्याचे स्पष्ट झाल्यामुळे वनविभागाच्या सहभागातून तीनशेहून अधिक तळी या जंगलांत तयार करण्यात आली आहेत. त्यांच्या या कार्याची दखल घेऊन पुणे वन विभागाने त्यांना मानद वन्यजीव रक्षकाची जबाबदारी दिली. 

किरण पुरंदरे यांनी वृत्तपत्रांतून पक्षिजीवनावर यशस्वीरीत्या सदरलेखन केले आहे.

किरण पुरंदरे हे अनिल अवचट यांचे मामेभाऊ आहेत.

## किरण पुरंदरे यांची पुस्तके
* आभाळवाटांचे प्रवासी
* चला पक्षी पहायला
* पक्षी - आपले सख्खे शेजारी
* पक्षी पाणथळीतले
* मुठेवरचा धोबी
* सखा नागझिरा

वर्ग:मराठी लेखक
स्फटिकशास्त्र

स्फटिकशास्त्र हे स्फटिकांच्या रचना अभ्यासाचे शास्त्र आहे. स्फटिकशास्त्र घन पदार्थांमध्ये मध्ये अणू व्यवस्थेचा अभ्यास आहे. नवीन तंत्रज्ञाचा वापर करून क्ष-किरणांच्या साह्याने एखाद्या रेणूच्या स्फटिकाची संरचना अभ्यासता येते. या पूर्वी हे स्फटिकांच्या बाजू व कोन मोजण्यासाठी, आणि स्फटिकांच्या सममिती कशा स्थापन झाल्या आहेत याचा अभ्यासही हे शास्त्र करत असे. नवीन तंत्रात किरणांचा मारा करून स्फटिक रचना नमुन्यांचे विश्लेषण करून अभ्यास केला जातो. हे तंत्र लॉरेंस ब्रॅग व विल्यम ब्रॅग यांनी शोधले यासाठी त्यांना नोबेल पारितोषिक मिळाले होते. निरिक्षणासाठी क्ष किरण वापरात असले तरी काही वेळा न्युट्रॉन आणि इलेक्ट्रॉन यांचाही वापर केला जातो. या तिन्हीचा वापर करून निरनिराळ्या प्रकारे स्फटिकांचा अभ्यास केला जातो
## अभ्यास पद्धती
स्फटिक मिळवल्यावर किरणांचा वापर करून त्या विषयी विदा जमा केला जातो. किरणांचे विवर्तन कसे आहे यानुसार अभ्यासाची दिशा ठरते. यावरून प्रतिमा बनवण्यासाठी प्रगत गणिताचा वापर केला जातो. या शिवाय तंतू आणि चूर्ण यांचा अभ्यास करूनही निष्कर्ष मांडले जातात.

वर्ग:भौतिकशास्त्र
वर्ग:तंत्रज्ञान
वर्ग:रसायनशास्त्र
सोमदेव देववर्मन

**सोमदेव देववर्मन** ( १६ फेब्रुवारी १९८५) हा एक भारतीय टेनिसपटू आहे. भारताच्या त्रिपूरा राज्यामध्ये मूळ असलेल्या व गुवाहाटीमध्ये जन्मलेल्या देववर्मनने २००२ साली अमेरिकेच्या व्हर्जिनिया विद्यापीठामध्ये शिक्षणासाठी व टेनिस प्रशिक्षणासाठी स्थानांतर केले. अमेरिकेच्या आंतर-विद्यापीठ टेनिस स्पर्धांमध्ये सलग तीन वेळा अंतिम फेरी गाठणारा व दोनदा जिंकणारा देववर्मन हा पहिलाच खेळाडू आहे.

२००८ सालापासून देववर्मन व्यावसायिक टेनिस स्पर्धांमध्ये सहभाग घेत आहे. २००९ सालच्या चेन्नई ओपन स्पर्धेचे उपविजेतेपद ही त्याची आजवरची सर्वोत्तम कामगिरी आहे. २०११ साली देववर्मनला भारत सरकारतर्फे अर्जुन पुरस्कार देण्यात आला.

## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:भारतीय टेनिस खेळाडू
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सुचित्रा सेन

**सुचित्रा सेन** (एप्रिल ६, इ.स. १९३१:पबना, बांगला देश - जानेवारी १७, इ.स. २०१४:कोलकाता, पश्चिम बंगाल, भारत) ही हिंदी आणि बंगाली चित्रपटांत अभिनय करणारी अभिनेत्री होती. सुचित्रा सेन आणि उत्तम कुमार यांनी अभिनय केलेले अनेक बंगाली चित्रपट लोकप्रिय झाले.

सुचित्रा सेन यांचे माहेरचे नाव **रमा दासगुप्ता** होते. त्यांचे वडील करुणामय दासगुप्ता हे एका शाळेत हेडमास्तर होते.  सुचित्रा सेन यांच्या पतीचे नाव दिवानाथ सेन, मुलीचे मुनमुन सेन आहे आणि आईचे नाव इंदिरा होते. मॉडेल रिया सेन या सुचित्रा सेन यांच्या नात आणि मुनमुन सेन यांच्या कन्या आहेत.

सुचित्रा सेन यांनी उत्तमकुमार यांच्या सोबत अनेक चित्रपटांत कामे केली आहेत.

## सुचित्रा सेन यांनी भूमिका केलेले चित्रपट
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:इ.स. १९३१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१४ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
भारतीय क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०१३-१४

१९ जानेवारी ते १८ फेब्रुवारी दरम्यान भारतीय संघाने ५ एकदिवसीय सामन्यांची मालिका व २ कसोटी सामन्याची मालिका खेळण्यासाठी न्यू झीलंडचा दौरा केला. एकदिवसीय मालिकेत न्यू झीलंड संघाने भारतीय संघावर ४-० असा विजय मिळविला. या मालिकेत पराभूत झाल्यामुळे आय.सी.सी. रॅंकिंग मध्ये भारत पहिल्या स्थानावरून दुसऱ्या स्थानावर गेला.

## मैदाने 
## एकदिवसीय मालिका 
### पहिला एकदिवसीय 
### दुसरा एकदिवसीय 
### तिसरा एकदिवसीय 
### चौथा एकदिवसीय 
### पाचवा एकदिवसीय 
## सराव सामना 
## कसोटी मालिका 
### पहिला कसोटी 
### दुसरा कसोटी 
## संदर्भयादी 
२०१४
न्यू झीलँड
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघाचे न्यू झीलंड दौरे
ऑलिंपिक खेळ बीच व्हॉलीबॉल

[250 px|इवलेसे|[२००० उन्हाळी ऑलिंपिकमधील अमेरिकन महिला संघ]]
**बीच व्हॉलीबॉल** हा खेळ उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धांमध्ये १९९६ पासून सतत खेळवला जात आहे.

## प्रकार
*पुरूष संघ
*महिला संघ

## पदक तक्ता
बी
वर्ग:व्हॉलीबॉल
तुरटी

[इवलेसे|तुरटी [स्फटिकरूपात]]
**हायड्रेटेड पोटॅशियम अ‍ॅल्युमिनियम सल्फेट** (इंग्रजी:Potassium alum किंवा नुसतेच alum, मराठी उच्चार :ॲलम)  (रासायनिक सूत्र:(K2SO4.Al2(SO4)3.24H2O)) या संयुगाला मराठीमध्ये **तुरटी** असे म्हणतात. तुरटीचे सर्वसामान्य रासायनिक सूत्र X2SO4. Y2(SO4)3. 24H2O असे आहे. बॉक्साइट तसेच ॲल्युनाइटवर प्रक्रिया करून तुरटी मिळवली जाते. तुरटीचे स्फटिक समकोन अष्टकोनाकृती असतात. गढूळ पाणी स्वच्छ करण्यास तुरटीचा उपयोग होतो. तुरटी पाण्यामध्ये फिरवली असता पाण्यामध्ये असलेल्या बारीक कणांवर असलेला विद्युतभार नाहीसा होतो. त्यामुळे आधी वेगवेगळे असलेले हे कण एकत्र येतात. वस्तुमान वाढल्याने ते जड झाले की पाण्यात खाली बसतात. यामुळे पाणी स्वच्छ झालेले दिसते. परंतु हे पाणी निर्जंतुक झालेले नसते. हे पाणी गाळून घेऊन ते उकळले तरच निर्जंतुक होते. भाज्या आणि फळे यांचा ताजेपणा टिकवण्यासाठी तुरटीचा उपयोग केला जातो. तुरटी ज्वलनशील नसल्याने  कापड, लाकूड, कागद अशा ज्वलनशील पदार्थांचा ज्वलनाला विरोध वाढवण्यासाठी तुरटीच्या द्रावाचा उपयोग केला जातो. तुरटी तापविल्यास त्यातील स्फटिकजल बाष्परूपात बाहेर पडते. यामुळे तुरटी फुलते. अशा तुरटीला **लाही** म्हणतात. 

तुरटी ही जंतुनाशक आहे. त्यामुळे दाढी केलेल्या चेहऱ्यावरून तुरटीचा खडा फिरविल्यास, वस्तऱ्याच्या किंवा ब्लेडच्या वापराने गालावर ओरखडा पडला असेल वा जखम झाली असेल तर अशा गोष्टीमुळे होऊ शकणारा संभाव्य जंतुसंसर्ग टाळता येतो.त्याचे कारण तुरटी मध्ये संकोचक गुणधर्म आहेत.त्याने रक्त गोठते व रक्तप्रवाह जखमेतून बाहेर वाहण्यास प्रतिबंध होतो.त्याच्या संकोचक गुणधर्मामुळे, चेहऱ्यावरची त्वचा ताणल्या जाते,कातडीवरची रोमछिद्रे लहान होतात, व त्यावरच्या सुरकुत्या 'तात्पुरत्या' कमी होतात.त्यामुळे चेहऱ्यावर तजेला येतो. प्राण्यांची कातडी कमाविण्याच्या व रंगविण्याच्या कामातही याचा वापर होतो.
## इतिहास
तुरटी ही मानवाला किमान चार हजार वर्षांपासून माहिती आहे असे पुरावे इजिप्त येथे आढळले आहेत. तसेच भारतीय गणितज्ञ वराहमिहिर यांच्या लेखनात पाचव्या शतकात रंगबंधक म्हणून तुरटीचा उल्लेख केलेला आहे. प्राचीन कालापासून भारतातील सौराष्ट्र प्रदेशात तुरटी तयार केली जात आली आहे.

## बाह्य दुवे
* तुरटी

वर्ग:रसायनशास्त्र
वर्ग:पाणी
२०१३ फॉर्म्युला वन हंगाम

ने ३९७ गुणांसोबत २०१३ फॉर्म्युला वन विश्व अजिंक्यपदाचा विजेता व पहिला क्रमांक मिळवुन सलग चौथ्या वर्षी अजिंक्यपद पटकावले.]]
, २४२ गुणांसोबत २०१३ फॉर्म्युला वन विश्व अजिंक्यपदाचा उपविजेता व दुसरा क्रमांक.]]
, १९९ गुणांसोबत २०१३ फॉर्म्युला वन विश्व अजिंक्यपदाचा गत विजेता व तिसरा क्रमांक. मार्क वेबरचे हे शेवटचे वर्ष होते.]]
**२०१३ फॉर्म्युला वन हंगाम** हा एफ.आय.ए. फॉर्म्युला वन शर्यतीचा ६४वा हंगाम होता. ह्या हंगामामध्ये १९ शर्यती खेळवल्या गेल्या ज्यात ११ संघांच्या एकूण २३ चालकांनी सहभाग घेतला. १७ मार्च २०१३ रोजी ऑस्ट्रेलिया मध्ये पहिली तर २४ नोव्हेंबर रोजी ब्राझील मध्ये अखेरची शर्यत खेळवली गेली.

मागील तीन हंगामांमधील विजेता जर्मनीचा सेबास्टियान फेटेल ह्याने रेड बुल रेसिंग संघासाठी सलग चौथ्यांदा अजिंक्यपद मिळवले.

## संघ व चालक
२०१३ फॉर्म्युला वन हंगामात एकुन ११ संघांनी भाग घेतला. खालील यादीत २०१३ हंगामात भाग घेतेलेल्या सर्व संघ व संघांच्या चालकांची माहिती आहे. चालकांचे क्रमांक फॉर्म्युला वन संघटनेच्या २०१३ हंगामाच्या अधिक्रुत सोत्राप्रमाणे आहेत. सर्व संघाची माहिती सुद्धा फॉर्म्युला वन संघटनेच्या २०१३ हंगामाच्या अधिक्रुत सोत्राप्रमाणे आहे. काही ऐतिहासिक रुढिंमुळे क्रमांक १३ कोणत्याही चालकाला दिले गेले नव्हते. 

## हंगामाचे वेळपत्रक
## हंगामाचे निकाल
### ग्रांप्री
### गुण प्रणाली
खालिल रचना वापरून प्रत्येक शर्यतीत पहिल्या दहा वर्गीकृत चालकांना असे गुण दिले जातात:

पूर्ण गुण प्रदान करण्यासाठी, शर्यत विजेत्याने नियोजित शर्यतीच्या किमान अंतराच्या ७५% पूर्ण करणे आवश्यक आहे. शर्यत विजेत्याने शर्यतीच्या ७५% पेक्षा कमी अंतर पूर्ण केल्यास, जर किमान दोन पूर्ण फेऱ्या असतील तर त्याला १/२ गुण प्रदान करण्यात येतील. शर्यतीच्या समारोपानंतर जर टाय झाल्यास, "काऊंट-बॅक" प्रणालीचा वापर करून टायब्रेकर करण्यात येतो, ज्या मध्ये चालकाच्या सर्वात उत्तम निकाल लक्षात घेउन, गुण दिले जातात.

### चालक
|valign="top"|
|}

† चालकाने ग्रांप्री पूर्ण केली नाही, परंतु ९०% पेक्षा जास्त रेस पूर्ण केल्या मुळे त्यांना गुण देण्यात आले.

### कारनिर्माते
| valign="top" |
|}

† चालकाने ग्रांप्री पूर्ण केली नाही, परंतु ९०% पेक्षा जास्त रेस पूर्ण केल्या मुळे त्यांना गुण देण्यात आले.

## २०१३ फॉर्म्युला वन हंगामातील कार

File:Giedo van der Garde 2013 Catalonia test (19-22 Feb) Day 3.jpg|कॅटरहॅम सी.टि.०३
File:F1 2013 Belgian Grand Prix - Alonso at Q1.jpg|फेरारी एफ.१३८ 
File:Adrian Sutil 2013 Catalonia test (19-22 Feb) Day 3.jpg|फोर्स इंडिया व्हि.जे.एम.०६ 
File:Kimi Raikkonen 2013 Catalonia test (19-22 Feb) Day 2-1.jpg|लोटस ई.२१ 
File:Max Chilton 2013 Malaysia FP1.jpg|मारुशिया एम.आर.०२ 
File:Sergio Perez 2013 Malaysia FP2.jpg|मॅकलारेन एम.पी.४-२८
File:Nico Rosberg 2013 Catalonia test (19-22 Feb) Day 3.jpg|मर्सिडिज-बेंझ एफ.१.डब्ल्यु.०४ 
File:Sebastian Vettel 2013 Catalonia test (19-22 Feb) Day 2-2.jpg|रेड बुल आर.बी.९ 
File:Esteban Gutierrez 2013 Malaysia FP2.jpg|सौबर सि.३२ 
File:Jean-Eric Vergne 2013 Catalonia test (19-22 Feb) Day 3-1.jpg|टोरो रोस्सो एस.टी.आर.८ 
File:Pastor Maldonado 2013 Malaysia FP2 1.jpg|विलियम्स एफ.डब्ल्यु.३५ 

## हे सुद्धा पहा 
# फॉर्म्युला वन
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी
# फॉर्म्युला वन चालक यादी
# फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी

## तळटीप
## संदर्भ
## बाह्य दुवे 
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:फॉर्म्युला वन हंगाम
पर्यावरणस्नेही साहित्य संमेलन

किर्लोस्कर वसुंधरा आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवाच्या निमित्ताने दर वर्षी जानेवारी महिन्यात पुणे शहरात **पर्यावरणस्नेही साहित्य संमेलने** भरतात.

३रे **पर्यावरणस्नेही साहित्य संमेलन**  पुण्यामध्ये १८-१९ जानेवारी २०१४ला भरले होते.  संमेलनाध्यक्ष डॉ. अनिल अवचट होते.

४थे **पर्यावरणस्नेही साहित्य संमेलन**  पुण्यामध्ये ८ जानेवारी २०१६ रोजी झाले. संमेलनाध्यक्षा वनस्पतीतज्‍ज्ञ हेमा साने होत्या.

५वे **पर्यावरणस्नेही साहित्य संमेलन**  पुण्यामध्ये ५ जानेवारी २०१७ रोजी झाले. संमेलनाध्यक्ष डॉ. रामचंद्र देखणे होते.

६वे **पर्यावरणस्नेही साहित्य संमेलन**  पुण्यामध्ये ६ जानेवारी २०१८ रोजी झाले. संमेलनाध्यक्ष  मारुती चितमपल्ली??? होते.

पहा : साहित्य संमेलने; पर्यावरणप्रेमी युवा साहित्य संमेलन; पर्यावरणप्रेमी साहित्य संमेलन

वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
२०१३-१४ रणजी करंडक

## गुणपद्धती
*मूलभूत
** विजयः ६ गुण
** पराजयः ० गुण
** अनिर्णित: १ गुण
** रद्द: १ गुण
* बोनस
** डावाने किंवा १० गडी राखून विजयः +१ गुण
** अनिर्णित सामन्यात पहिल्या डावातील आघाडी: +२ गुण
## अ गट
### गुणफलक
 पहिले तीन संघ बाद फेरीसाठी पात्र ठरतात
 शेवटचा संघ २०१४-१५ रणजी करंडकासाठी "क गटात" सामिल केला जाईल.

### सामने
----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

## ब गट
### गुणफलक
 पहिले तीन संघ बाद फेरीसाठी पात्र ठरतात
 शेवटचा संघ २०१४-१५ रणजी करंडकासाठी "क गटात" सामिल केला जाईल.

### सामने
## क गट
### गुणफलक
 पहिले दोन संघ बाद फेरीसाठी पात्र व २०१४-१५ रणजी करंडकासाठी "अ आणि ब गटात" सामिल.

### सामने
## बाद फेरी
### उपांत्यपूर्व फेरी
----

----

----

----

### उपांत्य फेरी
----

----

### अंतिम सामना
----

## आकडेवारी
### सर्वोत्कृष्ट फलंदाजी
**स्पर्धेत सर्वात जास्त धावा काढणाऱ्या दहा फलंदाजांची यादी.**

### सर्वोत्कृष्ट गोलंदाजी
**स्पर्धेत सर्वात जास्त बळी मिळविणाऱ्या दहा गोलंदाजांची यादी.**

## संदर्भयादी
वर्ग:रणजी करंडक
वर्ग:इ.स. २०१४ मधील खेळ
महाराष्ट्र ओपन

250 px|इवलेसे|एसडॅट टेनिस स्टेडियम
[250 px|इवलेसे|२०११ चेन्नई ओपनमधील दुहेरी सामन्यामध्ये [लिअँडर पेस व महेश भूपती]]
**महाराष्ट्र ओपन** ही भारताच्या पुणे शहरामध्ये आयोजित केली जाणारी एक वार्षिक पुरुष टेनिस स्पर्धा आहे. पुण्यातील  हार्ड कोर्टवर खेळवली जाणारी ही स्पर्धा ए.टी.पी.च्या ए.टी.पी. वर्ल्ड टूर २५० सीरीज ह्या शृंखलेचा भाग आहे. १९९६ साली सर्वप्रथम ह्या स्पर्धेचे आयोजन केले गेले. आजवर रफायेल नदाल, बोरिस बेकर, रिचर्ड क्रायजेक इत्यादी प्रसिद्ध टेनिसपटूंनी ह्या स्पर्धेमध्ये भाग घेतला आहे.

प्रारंभिक कार्यक्रम नवी दिल्ली येथे आयोजित करण्यात आला होता. त्यानंतर ते चेन्नईला हलवण्यात आले होते आणि २०१८ पासून ही स्पर्धा पुण्यात गेले, जिथे ते जानेवारीमध्ये आयोजित केले जाते.  

महाराष्ट्र लॉन टेनिस असोसिएशन या संस्थांद्वारे दरवर्षी या स्पर्धेचे आयोजन केले जाते. 

## गतविजेते
### एकेरी
भारताच्या सोमदेव देववर्मनने २००९ साली उपविजेतेपद मिळवले होते.

### दुहेरी
दुहेरीमध्ये ही स्पर्धा भारताच्या लिअँडर पेस व महेश भूपती ह्या जोडीने पाच वेळा (१९९७, १९९८, १९९९, २००२ व २०११) जिंकली असून २०१२ साली पेसने यांको टिप्सारेविच सोबत दुहेरीमधील अजिंक्यपद मिळवले.

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:टेनिस स्पर्धा
वर्ग:चेन्नई
वर्ग:भारतामधील खेळ
गोविंदराव अग्नी

पंडित **गोविंदराव अग्‍नी** हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीत गायक आहेत. हे मूळचे गोव्यातले असून निर्मला गोगटे, प्रणती म्हात्रे, अरविंद पिळगावकर, जितेंद्र अभिषेकी आणि अजित कडकडे यांसारखे अनेक गायक त्यांच्याकडे संगीत शिकले. 

१९७०साली गोवा हिंदू असोसिएशनने एकच प्याला हे नाटक रंगमंचावर सादर केले होते. त्याचे संगीत दिग्दर्शन गोविंदराव अग्‍नी यांनी केले होते.
पंडित गोविंदराव अग्‍नी यांनी विद्याधर गोखले यांच्या ’चमकला ध्रुवाचा तारा’ या नाटकाला संगीत दिले होते. नाटकातील गीतांचे कवी स्वतः विद्याधर गोखले हेच होते. 

## *चमकला ध्रुवाचा तारा* मधील गाणी
* उधळीन प्रलयाचा अंगार (गायिका लता शिलेदार)
* ओम्‌ नमो भगवते वासुदेवाय (गायिका विश्वनाथ बागूल)
* कोपलास कां दया सागरा (गायक विश्वनाथ बागूल)
* दयेचा सागर अपरंपार (गायक विश्वनाथ बागूल)

## गोविंदराव अग्‍नी यांचे संगीत असलेली अन्य गाणी
* एकलीच दीपकली (गायिका नीलकंठ अभ्यंकर आणि कीर्ती शिलेदार-नाटक स्वरसम्राज्ञी)
* धन संपदा न लगे मला (कवी विद्याधर गोखले, गायक राम मराठे-नाटक मेघमल्हार)

वर्ग:मराठी गायक
प्रबोधनकार ठाकरे विचार साहित्य संमेलन

**प्रबोधनकार ठाकरे विचार साहित्य संमेलन** हे बहुजन विकास आघाडीतर्फे भरविले जात असते.

सत्यशोधक छत्रपती विचार आणि जागृती मंचाच्या वतीने भरविले जाणारे प्रबोधन साहित्य संमेलन हे वेगळे संमेलन आहे.

* १ले प्रबोधनकार ठाकरे विचार साहित्य संमेलन पुणे शहरात २३-२४ मार्च २०१३रोजी भरले होते. संमेलनाध्यक्ष संपत जाधव होते. या संमेलनात उत्तम बंडू तुपे यांना साहित्यगौरव हा आणि मोहन अडसूळ यांना कलागौरव हा पुरस्कार देण्यात आला.
* २रे प्रबोधनकार ठाकरे विचार साहित्य संमेलन पुणे शहरात २३ फेब्रुवारी २०१४ला भरले होते.  अध्यक्षस्थानी साहित्यिक प्राचार्य रा.रं. बोराडे होते..  या संमेलनात कवी विठ्ठल वाघयांना साहित्यगौरव पुरस्कार आणि चित्रकार रविमुकुल यांना कलागौरव पुरस्कार देण्यात आला.

पहा : साहित्य संमेलने; प्रबोधन साहित्य संमेलन

वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
बोलिव्हियाचा ध्वज

250 px|इवलेसे|राजकीय ध्वज
**बोलिव्हिया** देशाचा ध्वज लाल, पिवळ्या व हिरव्या रंगांच्या तीन आडव्या पट्ट्यांनी बनला आहे. पिवळ्या पट्ट्याच्या मधोमध बोलिव्हियाचे राष्ट्रीय चिन्ह आहे.

## हे सुद्धा पहा
*जगातील देशांचे ध्वज

वर्ग:देशानुसार ध्वज
ध्वज
ऑलिंपिक खेळात बोलिव्हिया

{{माहितीचौकट ऑलिंपिक खेळात देश
|देश = बोलिव्हिया
|ध्वज = Flag of Bolivia.svg
|NOC=BOL
|flagcaption=बोलिव्हियाचा ध्वज
|NOCname=Comité Olímpico Boliviano
|website= http://www.cobol.org.bo/
|website_languages=
|games=
|competitors={}
|sports={}
|officials={}
|gold=0
|silver=0
|bronze=0
|rank=
}}
**बोलिव्हिया** देशाने आजवर १९६४ पासून १९८०चा अपवाद वगळता सर्व उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धांमध्ये व १९८० ते १९९२ पर्यंत ४ हिवाळी ऑलिंपिक स्पर्धांमध्ये सहभाग घेतला आहे.

आजवर बोलिव्हियाने ऑलिंपिक स्पर्धांमध्ये एकही पदक जिंकलेले नाही.

वर्ग:बोलिव्हियामधील खेळ
शरच्चंद्र दामोदर गोखले

डॉ. शरच्चंद्र दामोदर गोखले (जन्म : पुणे, २२ सप्टेंबर १९२५;  - पुणे, १५ जानेवारी २०१३) हे एक आंतरराष्ट्रीय कीर्तीचे मराठी समाजशास्त्रज्ञ होते. 

टाटा इन्स्टिट्यूट ऑफ सोशल सायन्सेसमधून ' मास्टर ऑफ सोशल वर्क ' ही पदवी घेतल्यानंतर सरकारी सेवेच्या माध्यमातून त्यांनी कार्याला प्रारंभ केला. समाजकल्याण खात्यातील वरिष्ठ पद सोडून त्यांनी पूर्णवेळ समाजोपयोगी कामाला वाहून घेतले. पुण्यातील कास्प (Community Aid and Sponsorship Programme), आंतरराष्ट्रीय लेप्रसी युनियन व आंतराराष्ट्रीय दीर्घायू युनियन या संस्थांचे ते संस्थापक-विश्वस्त होते. पुण्यातीलच ’केसरी’ या वृत्तपत्राचे ते एकेकाळी संपादक होते. शरच्चंद्र गोखले  हे मान्यवर लेखक होते. युनायटेड नेशन्स, युनिसेफ, जागतिक आरोग्य संघटना आणि इतर अनेक जागतिक पातळीवरील संघटनांनी त्यांच्या कार्याचा गौरव केला होता. 

समाजातील निष्पाप निराधार गरीब मुले, अव्हेरलेले कुष्ठरोगी, आणि बदलत्या जीवनशैलीतील उपेक्षित ज्येष्ठ नागरिक यांच्यासाठी डॉ. शरच्चंद्र गोखले यांनी आस्थेने, तळमळीने काम केले. अशा लोकांना समाजाने स्वीकारावे, सन्मानाने जगू द्यावे यांसाठी ते आयुष्यभर झटले. 

केंद्र आणि राज्य सरकारांच्या अनेक समित्यांवर  सल्लागार आणि समित्यांचे सभासद असताना  त्यांनी वेळोवेळी केलेल्या सूचना, नंतरचे धोरण आणि विधिविषयक तरतुदी मंजूर करण्यासाठी शरच्चंद्र गोखले यांनी केलेला पाठपुरावा अतुलनीय आहे.

## कुटुंब
डॉ शरच्चंद्र गोखले यांना डॉ. अभिजित जोशी व सिद्धार्थ जोशी हे नातू, सौ. अवनी गोखले(जोशी) व सौ मिथिला गोखले(मुकेवार) या नाती आणि सावनी अ.जोशी व इरा ओंकार जोशी या पणत्या आहेत.

## डॉ. शरच्चंद्र गोखले यांनी लिहिलेली पुस्तके
* आकाशपत्रे
* आढावा सत्तांतराचा
* झुंज दहशतवादाशी : काश्मीर एक अभ्यास 
* भारताचा राजकीय परिसर
* समाधानी वार्धक्य

## चरित्रग्रंथ
* मांदियाळी (डॉ. शरच्चंद्र गोखले यांच्या कार्याचे सप्तरंग)-संपादक सविता भावे
* हे विश्वचि माझे घर (लेखक सविता भावे)

## पुरस्कार आणि सन्मान
* आंतरराष्ट्रीय वयोवर्धन संस्थेतर्फे पुरस्कार
* इंटरनॅशनल कौन्सिल फॉर सोशल वेलफेअरचे सन्मानपत्र
* जागतिक आरोग्य संघटनेचा पुरस्कार
* जे.आर.डी. टाटा यांच्यानंतर युनोच्या जनरल असेंब्लीला संबोधित करण्याची संधी 
* प्राज इंडस्ट्रीजचा महा-आंत्रेप्रेन्युअर पुरस्कार
* संयुक्त राष्ट्रसंघातर्फे न्यू यॉर्क आणि बँकॉक येथे विशेष सन्मान

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:इ.स. १९२५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१३ मधील मृत्यू
सान पेद्रो सुला

**सान पेद्रो सुला** () हे होन्डुरास ह्या मध्य अमेरिकेच्या देशामधील रजधानी तेगुसिगल्पा खालोखाल दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. हे शहर कोर्तेस प्रांताची राजधानी असून होन्डुरासच्या वायव्य भागात कॅरिबियन समुद्रापासून ५० किमी अंतरावर वसले आहे.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:होन्डुरासमधील शहरे
वर्ग:कोर्तेस प्रांत
कोको

इवलेसे|थिओब्रोमा काकाओ वनस्पती
कोको (इंग्रजी:Cocao) वनस्पतीच्या फळांमधील बियांपासून तयार केलेल्या पदार्थाला कोको असे म्हणतात. या वनस्पतीचे शास्त्रीय  नाव थिओब्रोमा काकाओ असे आहे. ही वनस्पती मूळची मध्य व दक्षिण अमेरिकेतील ब्राझिल या देशातले आहे. कोकोच्या बियांमध्ये ५० ते ५५ टक्के स्निग्ध पदार्थ असतात. या बीया भाजून त्याचे तेल काढले असता त्यात कोको आढळतो. याची चव कडू असते. त्यापासून चॉकलेट बनवले जाते. कोकोमध्ये असलेल्या थिओब्रोमिन आणि कॅफिन यांच्या एकत्रित परिणामामुळे कोको प्याल्याने मेंदूला तरतरी येते. 
## इतिहास
इवलेसे|काकाव हा माया भाषेतील लिखित शब्द
प्राचीन काळापासून दक्षिण अमेरिकेतील लोकांना कोकोचा उपयोग माहिती होता. माया व ॲझटेक भाषांतील 'काकाओ' या शब्दाचा कोको हा अपभ्रंश आहे.
## लागवड
कोकोची लागवड केली की चार वर्षानंतर फळे धरून कोकोच्या बीया मिळतात. कोको विषुववृत्तीय उष्ण आणि आर्द्र प्रदेशात पिकणारी वनस्पती आहे. या पट्ट्यातील आयव्हरी कोस्ट, घाना व इंडोनेशियामध्ये कोकोचे उत्पादन मोठ्या प्रमाणात घेतले जाते. आयव्हरी कोस्ट हा जगातील सर्वात मोठा कोको उत्पादक देश आहे. कोको लागवडीत आफ्रिकेमध्ये मोठ्या प्रमाणात बालमजूरांचा उपयोग होतो. मुलांची तस्करी करून त्यांना या व्यवसायात ढकलले जाते. यामुळे कॅडबरी व नेस्ले या बहुराष्ट्रीय कंपन्या अडचणीत आल्या होत्या. 
## पुस्तके
* कथा चहा-कॉफी-कोको यांची कथा - निर्मला मोने, शिव प्रकाशन
## बाह्य दुवे
* कोको ( Cocoa ) मराठी विश्वकोश
* कोको, केतकर विश्वकोश
* फक्त-एका-चॉकलेटसाठी
* कोको उत्पादनातील मुंग्यांच्या भूमिकेचा अभ्यास 

वर्ग:वनस्पती
वर्ग:अन्न व पेये
कोन्स्तांत्सा

**कोन्स्तांत्सा** (, ग्रीक: Κωνστάντζα, , तुर्की: Köstence) हे रोमेनिया देशामधील पाचव्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. हे शहर रोमेनियाच्या आग्नेय भागात काळ्या समुद्राच्या किनाऱ्यावर वसले असून ते काळ्या समुद्रावरील सर्वात मोठे बंदर आहे.  अंदाजे इ.स. पूर्व ६०० मध्ये स्थापन झालेले कोन्स्तांत्सा रोमेनियामधील सर्वात जुने शहर आहे.

## टीपा 
## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ 
* 

वर्ग:रोमेनियामधील शहरे
स्वित्झर्लंडचा ध्वज

**स्वित्झर्लंडचा ध्वज** लाल रंगाचा असून त्याच्या मधोमध पांढरा क्रॉस आहे.

## हे सुद्धा पहा
*जगातील देशांचे ध्वज

वर्ग:देशानुसार ध्वज
ध्वज
माँट ब्लँक

**मॉंट ब्लॅंक** (, ; *पांढरे शिखर*) हा आल्प्स पर्वतरांगेमधील मधील सर्वात उंचीचा पर्वत आहे.  उंचीचा हा पर्वत इटली व फ्रान्स देशांच्या सीमेवर स्थित असून तो युरोपियन संघाच्या देशांमधील सर्वात उंच पर्वत आहे.

वर्ग:उंच पर्वतशिखरे
वर्ग:आल्प्स
वर्ग:फ्रान्सचा भूगोल
वर्ग:इटलीचा भूगोल