open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
संभाजी पाटील

संभाजी व्यंकटराव पाटील यांचा जन्म ११ जानेवारी १९७४ मध्ये सुगांव ता.मुखेड,जि. नांदेड येथे झाला. ते सद्या राजर्षी शाहु महाविद्यालय, लातूर येथे मराठी विषयाचे प्राध्यापक व विभागप्रमुख आहेत. त्यांनी एम.ए. (मराठी), केल्यानंतर पीएच.डी. पदवीसाठी  डॉ.केशव तुपे यांच्या मार्गदर्शनाने राजन गवस यांच्या समग्र साहित्यातुन व्यक्त झालेल्या भूमिनिष्ठ जीवनजाणिवांचा चिकित्सक अभ्यास या विषयावर संशोधन करून डॉ. बाबसाहेब आंबेडकर विद्यापीठ, औरंगाबाद कडे प्रबंधसादर केला. 
त्यांनी कला, विज्ञान व वाणिज्य महाविद्यालय, बदनापूर, जि. जालना येथे २००१ ते २००९, मराठी विभागप्रमुख म्हणुन काम केले. २००९ पासून राजर्षी शाहु महाविद्यालय, लातूर येथे मराठी विषयाचे साहाय्यक प्राध्यापक म्हणुन रुजू झाले. २०१५ पासून सहयोगी प्राध्यापक व विभागप्रमुख म्हणुन, सद्या प्राध्यापक व विभागप्रमुख म्हणुन काम करत आहेत.

## प्रकाशित साहित्य 
### संशोधन 
* 'राजन गवस यांचे साहित्य : आशय आणि आकलन', सुर्यमुद्राप्रकाशन, नांदेड (२०१७)

### संपादने 
* 'एकविसावे शतक आणि मराठी साहित्य'
* 'लातूर : वसा आणि वारसा' (सदस्य संपा.)
* 'सत्यशोधन', स्मरणिका, सत्यशोधकी साहित्यसंमेलन, लातूर (सदस्य संपा.)
* 'गरूडझेप', शिवछत्रपी शिक्षण संस्था, लातूर सुवर्ण महोत्सवी वर्ष स्मरणिका (सदस्य संपा.)
* 'विचारशलाका', त्रैमासिक, लातूर, एप्रिल- डिसेंबर जोड अंक, २०१५ (अतिथी संपा.)
### नियतकालिकांचे संपादन 
* 'भूमी' लोकसाहित्य, लोककला व लोकसंस्कृतीला वाहिलेले त्रैमासिकाचे कार्यकारी संपादक म्हणुन - २००७ ते २०१७ या कार्यकाळात काम केले.

### पुरस्कार 
* जयक्रांती साहित्य प्रेरणा पुरस्कार -२०१९
देलावर खान

**देलावर खान** (१५ फेब्रुवारी, १९९७:डेन्मार्क - ) हा कडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. हा आपला पहिला आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना १६ जून, २०१९ रोजी विरुद्ध खेळला.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:२०१९-२१ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीगमध्ये खेळलेले खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९७ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
झहीर इब्राहिम

**झहीर इब्राहिम** (२ एप्रिल, १९८८:कतार - ) हा कडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.
वर्ग:२०१९-२१ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीगमध्ये खेळलेले खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८८ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:कतारचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडू
राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेत्री

.|thumb|right]]
**राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेत्री** ही राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमधील एक श्रेणी आहे. भारतातील माहिती व प्रसारण मंत्रालयाने स्थापन केलेल्या डायरेक्टरेट ऑफ फिल्म फेस्टिव्हलद्वारे दरवर्षी हे पुरस्कार सादर करण्यात येतात. हा सहायक भूमिकेत सर्वोत्कृष्ट कामगिरी बजावणाऱ्या कलाकारास सादर केला जातो. हा एक रजत कमल पुरस्कार आहे. २०१७ला या पुरस्कारात रजत कमल, प्रमाणपत्र आणि रोख रक्कम असे पारितोषिकात समाविष्ट होते. नवी दिल्ली येथे आयोजित कार्यक्रमात राष्ट्रपतींच्या हस्ते हा पुरस्कार प्रदान केला जातो.

राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांची स्थापना १९५४ मध्ये "उच्च सौंदर्याचा आणि तांत्रिक मानक आणि शैक्षणिक आणि संस्कृती मूल्य असलेल्या चित्रपटांच्या निर्मितीस प्रोत्साहित करण्यासाठी" केली गेली आणि प्रादेशिक चित्रपटांसाठी पुरस्कारांचा समावेश करण्याचे नियोजनही केले. पुरस्कार "चित्रपटांसाठी राज्य पुरस्कार" म्हणून स्थापित करण्यात आले होते. परंतु १९५६ मध्ये १५व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमध्ये त्याचे "राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार" असे नामकरण करण्यात आले. विजेत्याला "रजत कमळ" (चांदीचे कमळ) प्रमाणपत्र आणि ₹२,००,००० रोख बक्षीस दिले जाते. ५४ व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार (२००६) पासून ६९ व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार (२०२१) पर्यंत रोख पारितोषिक ₹५०,००० होते. ५४ व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार (२००६) पूर्वी, रोख पारितोषिक ₹१०,००० होते.

राज्य पुरस्काराने १९८४ मध्ये सहायक अभिनेत्रीची श्रेणी सुरू केले गेली. या पुरस्कारच्या पहिला प्राप्तकर्ता रोहिणी हट्टंगडी होत्या, ज्यांना हिंदी चित्रपट *पार्टी* (१९८४) मधील कामगिरीबद्दल ३२व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्काराने गौरविण्यात आले. जरी भारतीय चित्रपटसृष्टीने सुमारे २० भाषा आणि बोलीभाषांमध्ये चित्रपटांची निर्मिती केली असली तरी २०२२ पर्यंत हिंदी, मल्याळम, तामिळ, बंगाली, मराठी, उर्दू, इंग्रजी, मैतेई (मणिपुरी), ओरिया आणि हरियाणवी अशा दहा प्रमुख भाषांमध्ये काम केलेल्या कलाकारांनी हे पारितोषिक मिळवले आहेत. २०२२ पर्यंत, ३७ वेगवेगळ्या अभिनेत्रींना एकूण ४२ पुरस्कार प्रदान करण्यात आले आहेत.

२०२२ पर्यंत सुरेखा सिक्री यांना त्यांच्या हिंदी चित्रपटांसाठी तीन वेळा सन्मानित करण्यात आले आहे - *तमस* (१९८७), *मम्मो* (१९९४) व *बधाई हो* (२०१८). त्यांच्या खालोखाल के. पी. ए. सी. ललिता (मल्याळम चित्रपट *अमरम* (१९९०) व *शांथम* (२०००)), नीना गुप्ता	(हिंदी चित्रपट *वो छोकरी* (१९९३) व उंचाई (२०२२)) आणि पल्लवी जोशी (हिंदी चित्रपट *द ताश्कंद फाइल्स* (२०१९) व *द काश्मीर फाइल्स* (२०२१)) या तिघींनी दोन वेळा हा पुरस्कार जिंकला आहे. *शिप ऑफ थिसियस* (२०१३) या इंग्रजी-हिंदी चित्रपटातील कामगिरीबद्दल ६१व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारात गौरविण्यात आलेल्या इजिप्शियन अभिनेत्री आयदा अल-काशेफ हा पुरस्कार जिंकणारी एकमेव अ-भारतीय अभिनेत्री आहे. उर्वशी आणि कल्पना हा सन्मान मिळालेले एकच बहीणींचे जोडपे आहे. १९९९, २०१२ आणि २०१३ या वर्षात दोन अभिनेत्रींमध्ये विभागून पुरस्कार दिले गेले आहेत. 

सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री आणि सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री अशा दोन्ही श्रेणींमध्ये शर्मिला टागोर, कोंकणा सेन शर्मा आणि कंगना राणावत या तीन अभिनेत्रींनी पुरस्कार मिळवले आहेत. डॉली आहलुवालिया या एकमेव अभिनेत्री आहे ज्यांनी सर्वोत्कृष्ट वेशभुषेचे देखिल दोन पुरस्कार पटकावले आहे. उत्तरा बावकर यांना १९९५ मधील मराठी चित्रपट *दोघी* बद्दल विशेष उल्लेख पुरस्कार मिळाला आहे.

## विजेते 
## संदर्भ 
*
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार
हमिनस्तु

हमिनस्तु हा एक फारसी-अरबी शब्दसमूह आहे. 'इथेच आहे' हा त्याचा अर्थ आहे.. 

कवी अमीर खुसरोने जेव्हा पहिल्यांदा काश्मीर पाहिले तेव्हा तो उद्गारला : 'ग़र फ़िरदौस बर-रु-ए ज़मीं अस्त ।  हमिनस्तु, हमिनस्तु, हमिनस्तु!' अगर पृथ्वीवर जर कुठे स्वर्ग (फ़िरदौस) असेल, तर तो इथेच आहे, इथेच आहे, इथेच आहे!

उर्दूच्या उच्चारण पद्धतीनुसार 'हमिनस्तु' हा शब्द हमिनस्तो, हमिनस्त, हमीनस्तो, हमीनस्त, हमि अस्तु, हमि अस्तो, हमि अस्त, हमी अस्तु, हमी अस्तो किंवा हमी अस्त असाही उच्चारता येतो.

## चित्रपट
हमिनस्तु नावाचा एक हिंदी चित्रपट आहे. त्यातल्या एका गाण्याची सुरुवात अमीर खुसरोच्या याच ओळींनी झाली आहे. बाकीचे गाणे स्वानंद किरकिरे यांनी लिहिले आहे. गाणे झेब बंगेश याने गायले आहे. संगीत अमित त्रिवेदी यांचे आहे. 

## एकांकिका
लोकसत्ता लोकांकिका या २०१९ सालच्या ६व्या एकांकिका स्पर्धेत, रणजित पाटील/अजय कांबळे यांचे दिगदर्शन असलेली 'बुद्रुकवाडीचा मारुती बाटला' ही एकांकिका पहिली आली,  औरंगाबादच्या सरस्वती भवन कला आणि वाणिज्य महाविद्यालयाची ‘काळोखाचा रंग कोणता?’ ही द्वितीय पारितोषिकाची मानकरी ठरली, तर पुण्याच्या श्रीमती काशीबाई नवले अभियांत्रिकी महाविद्यालयाच्या ‘टॅन्जेंट’ या एकांकिकेने तृतीय क्रमांक पटकावला.

याशिवाय स्पर्धेत सादर झालेल्या उरणमधील कोकण ज्ञानपीठ महाविद्यालयाच्या '**हमिनस्तु**' या एकांकिकेच्या लेखनासाठी प्राजक्त देशमुख याला सर्वोत्कृष्ट लेखनाचे पारितोषिक मिळाले. ह्या एकांकिकेला सर्वोत्कृष्ट संगीताचेही पारितोषिक प्रदान झाले.

वर्ग:कविता
वर्ग:नाटक
वर्ग:चित्रपट
अन्नू कपूर

**अन्नू कपूर** (२० फेब्रुवारी १९५६, जन्म नाव **अनिल कपूर**) हा एक भारतीय चित्रपट अभिनेता आणि दूरचित्रवाणीचा प्रस्तुतकर्ता आहे. १९९३ ते २००६ या काळातील झी टीव्ही वाहिनीवरिल *अंताक्षरी* या कार्यक्रमाचे प्रस्तुतकर्ता व अनेक चित्रपट जसे की *मिस्टर इंडिया* (१९८७), *विकी डोनर*  (२०१२) आणि *जॉली एलएलबी २* (२०१७) साठी ते प्रसिद्ध आहेत. *विकी डोनर* चित्रपटासाठी त्यांना फिल्मफेर पुरस्कार, तसेच राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मधील सर्वोत्कृष्ट सहायक अभिनेत्याचा पुरस्कार मिळाला आहे.

## जीवन 
अन्नू कपूर यांचा जन्म मध्य प्रदेशातील भोपाळ मधील इटवारा येथे २० फेब्रुवारी १९५६ रोजी झाला. त्यांची आई कमल बंगाली आहे आणि वडिल मदनलाल हे पंजाबी आहे. त्यांच्या वडिलांची शहर आणि गावात काम करणारी एक पारशी नाट्य कंपनी होती. त्यांची आई कवी आणि प्रशिक्षित शास्त्रीय गायिका होती. त्यांचे आजोबा डॉ. कृपा राम कपूर ब्रिटिश सैन्यात डॉक्टर होते आणि त्यांचे पंजोबा लला गंगा राम कपूर, भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यात क्रांतिकारक होते.

कमकुवत आर्थिक परिस्थितीमुळे माध्यमिक शिक्षणानंतर त्यांना शाळा सोडावी लागली. ४० रुपये पगारासह, त्याची आई एक शिक्षक म्हणून काम करीत होती. वडिलांच्या आग्रहाने ते आपल्या थिएटर कंपनीत रुजू झाले. राष्ट्रीय नाट्य विद्यालयाचे आधीचा विद्यार्थी असलेले त्यांच्या भावाने (रणजित कपूर) यांनी आग्रह धरल्यानंतर त्यांनी १९७६ मध्ये प्रवेश घेतला. १९८१ मध्ये राष्ट्रीय नाट्य विद्यालयतील पदवीनंतर, त्यांनी मुंबई मधील *एक रुका हुआ फैसला* या नाटकात ७० वर्षांच्या व्यक्तीची भूमिका साकारली. चित्रपट दिग्दर्शक श्याम बेनेगल यांनी त्यांना कौतुकाचे पत्र पाठवले आणि १९८३ च्या *मंडी* या चित्रपटासाठी त्यांना साइन केले. पुढे १९८६ मध्ये बासु चटर्जी यांनी *एक रुका हुआ फैसला* चित्रपटाचे दिग्दर्शन केले व अन्नू कपूर त्याचा भाग झाले. १९८४ च्या *उत्सव* या चित्रपटासाठी त्यांना विनोदी भूमिका श्रेणीत फिल्मफेअर पुरस्कारासाठी नामांकन देण्यात आले होते. १९९३ मध्ये त्यांनी *सरदार* चित्रपटात महात्मा गांधींची भूमिका केली होती. हा हिंदी चित्रपट सरदार पटेल यांच्या चरित्रावर आधारित असून मुख्य भूमिका परेश रावळ यांनी केली होती. संत कबीर यांच्या भूमिकेमध्ये त्यांनी याव मालिकेमध्ये डीडी नॅशनल टीव्ही वर पण काम केले. १९९६ मध्ये त्यांनी *कलापानी* या मल्याळम भाषेतील चित्रपटात विनायक दामोदर सावरकरांची भूमिका साकारली.

*तेजाब* चित्रपटामध्ये काम करत असताना अनिल कपूर या चित्रपटाचा नायकात गोंधळ टाळण्यासाठी त्यांनी त्यांचे नाव बदलून "अन्नू कपूर" केले.

नाना पाटेकर, मून मून सेन आणि बेंजामिन गिलानी यांनी अभिनय केलेल्या *अभय* या चित्रपटाचे दिग्दर्शनही कपूरने केले. या चित्रपटाला १९९४ मधील सर्वोत्कृष्ट बालचित्रपटाचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाला.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९५६ मधील जन्म
बी.सी. कांबळे

**बापू चंद्रसेन कांबळे** ( १५ जुलै १९१९), **बी.सी. कांबळे** नावाने लोकप्रिय, हे एक भारतीय लेखक, संपादक, वक्ता, राजकारणी, व घटनातज्ज्ञ आहेत. ते आंबेडकरवादी विचारवंत, अनुवादक व चरित्रकारही आहेत. सध्या ते भारतीय रिपब्लिकन पक्ष (कांबळे) या राजकीय पक्षाचे ते अध्यक्ष आहेत, जो भारतीय रिपब्लिकन पक्षाचा एक गट आहे. त्यांनी "समग्र आंबेडकर चरित्र" (खंड १-२४) नावाचे डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचे मराठी जीवनचरित्र लिहिले आहे.

## पत्रकारिता 
इ.स. १९४६ मध्ये भारतात आलेल्या कॅबिनेट मिशनने अस्पृश्यांचे स्वतंत्र राजकीय अस्तित्त्व नाकारल्यामुळे व येथील भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे पुढारी येऊ घातलेल्या स्वराज्यात अस्पृश्य वर्गाचे स्थान काय राहील हे स्पष्ट करत नसल्यामुळे, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी १८ जुलै १९४६ रोजी पुणे येथे 'पुणे करार रद्द करा'ची मागणी करणारा सत्याग्रह सुरू केला. यालाच 'पुणे सत्याग्रह' म्हणतात. बीए द्वितीय वर्षात शिकत असलेल्या कांबळे यांनी या सत्याग्रहाच्याबाजूने 'दलित सत्याग्रहींची कैफियत' हा लेख मराठीतील त्यावेळच्या अग्रगण्य अशा 'किर्लोस्कर' मासिकाकडे पाठवला. हा लेख नोव्हेंबर १९४६ च्या 'किर्लोस्कर'मध्ये प्रसिद्ध करण्यात आला. हा लेख आंबेडकरांच्या वाचण्यात आल्याने त्यांनी कांबळेंना बोलावून घेतले व त्यांच्यापुढे जनता'' साप्ताहिकाचे संपादक म्हणून काम करण्याचा प्रस्ताव ठेवला. कांबळेंनी होकार दर्शवला.

आंबेडकरांनी मुंबईतील सिद्धार्थ लॉ कॉलेजमधे कांबळेंची नेमणूक 'कोन्स्टिट्युशन लॉ' विषयाचे प्राध्यापक म्हणून केली होती. इ.स. १९५६-५७ दरम्यान ते प्राध्यापक होते. या काळात त्यांनी विधिमंडळात संयुक्त महाराष्ट्राच्या प्रश्नावर एकाकी लढा दिला. त्यांनी आणीबाणीच्या विरोधात लढा दिला. ते इ.स. १९५७ ते १९६२ व १९७७ ते १९७९ असे दोनदा लोकसभेत रिपब्लिकन पक्षाचे खासदार होते.
* *अस्पृश्य मूळचे कोण आणि ते अस्पृश्य कसे बनले?* (मराठी अनुवाद)
* *ऐक्यच का?*
* *डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचे अखरचे संसदीय विचार*
* *संसदपटू-डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर*
* *राजा मिलिंदचे प्रश्न*
* Legislature Vs. High Court
* Thoughts on 44th Constitution Amendment Bill
* Dr. Ambedkar on Indian Constitution
* Questions of King Milind
* Tripitak Volume Nos. 1 to 4
* Dr. Ambedkar as Parliamentarian
* Last thoughts of Dr. Ambedkar on Parliamentary Affairs
* Uprooting the famine

## हे सुद्धा पहा
* डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर संबंधित लेखांची सूची
* टी.एम. कांबळे

## संदर्भ
वर्ग:इ.स. १९१९ मधील जन्म
वर्ग:भारतीय लेखक
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:भारतीय इतिहाससंशोधक
वर्ग:भारतीय समाजसेवक
वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:मराठी राजकारणी
वर्ग:महाराष्ट्र विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:संपादक
वर्ग:पत्रकार
वर्ग:भारतीय रिपब्लिकन पक्षातील राजकारणी
वर्ग:आंबेडकरवादी
वर्ग:भारतीय बौद्ध
वर्ग:दलित कार्यकर्ते
वर्ग:भारतीय कायदेपंडित
वर्ग:भारतीय वकील
वर्ग:२ री लोकसभा सदस्य
वर्ग:६ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:शतायुषी
वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे सहयोगी
वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार
पिझ्झा चीझ

इवलेसे|चीज पिझ्झा

**चीज पिझ्झा** हा पिझ्झाचा एक प्रकार आहे. यात अनेक प्रकारचे चीज आणि दुग्धजन्य पदार्थांचा समावेश असतो. यामध्ये मॉझरेल्लासारखी प्रक्रिया केलेले चीज आणि इतर चीजचा समावेश आहे.

मॉझ्झारेला चीज हे पिझ्झा तयार करण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्यांपैकी सर्वात लोकप्रिय चीज आहे (अंदाजे ३०% पिझ्झा यानेच बनवले जातात). याशिवाय प्रोव्होलोन, चेडर आणि पार्मेजान, इमेंमेंटल, रोमानो आणि रिकोटा अनेकदा वरून घातले जाते.

काही मोठ्या प्रमाणात उत्पादित केले चीज पिझ्झा बनवल्यानंतर गोठवलेले जातात आणि गोठवलेल्या अवस्थेतच मोठ्या बोटींनी ते दुसऱ्या ठिकाणी हलवतात. प्रोसेस्ड चीज पिझ्झा उत्तम रित्या ब्राऊनिंग झालेले, वितळलेले, ताणलेले, तेलकट आणि आर्द्रता यांचे छान मिश्रण करून उत्पादित केले जातात. सखोल अभ्यास आणि प्रयोगानंतर भाजीपाला तेल, सांस्कृतिक प्रक्रियेच्या  प्रभावाचे विश्लेषण करून  खाण्यायोग्य बनवलेले व्हे प्रथिने < यांचे मिश्रण करून आदर्श आणि किफायतशीर चीज पिझ्झा तयार करण्यासाठीची औद्यिगिक प्रक्रिया बनवली आहे. 

इ.स. १९९७ मध्ये अमेरिकेमध्ये चीज पिझ्झाचे उत्पादनांचे वार्षिक उत्पादन  होते आणि युरोपमधील  होते. इ.स. २००० मध्ये युरोपमध्ये या उत्पादनाची मागणी दर वर्षी ८% ने वाढत होती. मॉझरेला आणि चीज पिझ्झाचे निरंतर वाढीचे उत्पादन आणि वापराचा कल अमेरिकेत २१ व्या शतकाच्या पहिल्या दशकात तसाच सुरू राहिला.  बहुतेक ९५ टक्के चीज पिझ्झा मध्ये मॉझरेला चीज असते  मॉझरेला चीज वेगवेगळ्या ओलाव्याचे आणि चरबीची वेगवेगळी घनता असलेले असते.  गोठविलेल्या पिझ्झासाठी चीज छोट्या छोट्या तुकड्यांमध्ये बनविलेले असते.  पिझ्झासाठी कमी आर्द्रता मोजझारेला चीज तयार केलेला असतो.  चीज ब्लॉक्सवर प्रक्रिया करून त्यापासून किसलेले, तुकड्या तुकड्यांचे किंवा पातळ थरांमध्ये कापलेले चिज पिझ्झा वापरण्यासाठी बनवतात.  बऱ्याचदा चीज पिझ्झामध्ये कमी ओलावा असलेल्या मॉझरेला आणि प्रोव्होलोन सारख्या दोन किंवा अधिक प्रकारच्या चीजचे मिश्रण वापरतात.  प्रमाणित मॉझरेलाच्या तुलनेत, कमी-ओलावा मॉझरेला मजबूत असते, त्यामुळे ते किसणे असते, तसेच त्याचा रंग चांगला तपकिरी होतो आणि ते छान वितळणते आणि ते बराचे काळ टिकते. 

## संदर्भ 
वर्ग:खाद्यपदार्थ
यदुनाथ सिंह

नायक **जदुनाथ सिंग**, पीव्हीसी (२१ नोव्हेंबर, १९१६:काजुरी, शाहजहानपूर जिल्हा, उत्तर प्रदेश) - ६ फेब्रुवारी, १९४८) हे भारतीय सैनिक होते. त्यांना मरणोत्तर परमवीर चक्राने सन्मानित करण्यात आले होते. इ.स. १९४७ च्या भारत-पाकिस्तान युद्धादरम्यानच्या त्यांनी दाखवलेल्या साहसासाठी भारताचा सर्वोच्च सैन्य पुरस्कार त्यांना देण्यात आला.

जदुनाथ हे १९४१ मध्ये ब्रिटिश भारतीय सैन्यात दाखल झाले. दुसऱ्या महायुद्धात बर्मामध्ये जपानी लोकांविरुद्ध लढले. नंतर त्यांनी भारतीय सैन्य दलातून १९४७ च्या भारत-पाकिस्तान युद्धामध्ये भाग घेतला. ६ फेब्रुवारी १९४८ रोजी नौशहरच्या उत्तरेस ताईन धर येथे दाखवलेल्या साहसासाठी त्यांना परमवीर चक्र देण्यात आले. सिंग यांनी नऊ जणांच्या फॉरवर्ड सेक्शन पोस्टवर ड्युटी होती. पाकिस्तानी सैन्य त्यांच्या जागेवर फार मोठ्या संखेने हल्ला करायला आले येऊन ठेपले होते. नायक जदुनाथ सिंग यांच्याकडे कमी सैन्य असूनही त्यांनी पाकिस्तानी सैन्याचे तीन प्रयत्न हाणून पाडले. दुसऱ्या हल्ल्यात ते जखमी झाले होते. स्टेन गन हातात घेऊन त्यांनी पाकिस्तानी सैन्याला माघार घेण्यास भाग पाडले. हे करताना त्यांचा प्राण तिसऱ्या हल्लात गेला. शाहजहांपूरमधील क्रीडा स्टेडियम आणि कच्च्या तेलाचे टॅंकर सिंग यांच्या नावावरून ठेवले.

## सुरुवातीचे आयुष्य
नायक यदुनाथ सिंह यांचा जन्म २१ नोव्हेंबर १९१६ रोजी उत्तर प्रदेशमधील शाहजहांपूरच्या खजुरी गावात झाला.  त्यांचे वडील बीरबलसिंग राठोड आणि आई जमुना कंवर होते. त्यांचे वडील शेतकरी होते. त्यांच्या पालकांना एकूण ७ अपत्ये होती, सात मुले व एक मुलगी. आठ मुलांमध्ये ते तिसरे होते. 

यदुनाथ यांनी आपल्या गावातल्या स्थानिक शाळेत चौथी पर्यंतचे शिक्षण घेतले. कुटुंबाच्या आर्थिक परिस्थितीमुळे त्यांना पुढे शिक्षण सुरू ठेवता आले नाही. त्यांनी आपले बहुतेक बालपण शेताचे काम करून कुटुंबासाठी मदत करण्यात घालवले. करमणुकीसाठी त्यांनी कुस्ती शिकायला सुरुवात केली आणि ते त्यांच्या गावचे कुस्ती विजेते बनले. त्यांच्या चारित्र्यामुळे त्यांना "हनुमान भगत बाल ब्रह्मचारी" असे टोपणनाव देण्यात आले. हे नाव त्यांना अविवाहित असलेल्या हिंदू देवता हनुमान यावरून दिले होते. यदुनाथ यांनी कधीही लग्न केले नाही. 

## सैनिकी कारकीर्द
दुसऱ्या महायुद्धात सिंह हे २१ नोव्हेंबर १९४१ रोजी फतेहगड रेजिमेंटल सेंटर येथे ब्रिटिश भारतीय सैन्याच्या ७ व्या राजपूत रेजिमेंटमध्ये भरती झाले. प्रशिक्षण संपल्यानंतर सिंह यांना रेजिमेंटच्या पहिल्या बटालियनमध्ये दाखल केले गेले. इ.स. १९४२ च्या उत्तरार्धात ही बटालियन अराकान प्रांतात तैनात केली गेली. येथे बर्मा मोहिमेदरम्यान त्यांनी जपानी लोकांशी लढा दिला होता. ही बटालियन ४७ व्या इंडियन इन्फंट्री ब्रिगेडचा एक भाग होती. १९४२ च्या उत्तरार्धात आणि १९४३ च्या सुरुवातीच्या काळात मेयू रेंजच्या भोवतालच्या हल्ल्यांमध्ये त्यांनी युद्ध केले आणि अक्यब बेटावर कब्जा करण्याच्या मोहिमेचा एक भाग म्हणून डूबबाईकच्या दिशेने मयु द्वीपकल्पावरून हल्ल चढविला. डिसेंबर १९४२ मध्ये राजपूतांना कोंडण नावाच्या खेड्यांभोवती रोखले होते, तरी पुढे हळू हळू डॉनबाईकच्या दिशेने त्यांनी कूच केले. तिथेच ब्रिगेडच्या हल्ले थांबवण्याचे ठिकाण होते आणि त्यानंतर फेब्रुवारी १९४३ मध्ये त्यांना ५५ व्या भारतीय पायदळ ब्रिगेडने मुक्त केले. एप्रिलच्या सुरुवातीच्या काळात जपानी लोकांनी पलटवार केला.

## परमवीर चक्र 
## संदर्भ
वर्ग:परमवीर चक्र विजेते
वर्ग:इ.स. १९१६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९४८ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रुग्णवाहिका

रुग्णवाहिका हे वैद्यकीयदृष्ट्या सुसज्ज वाहन असते ज्यात रूग्णालयांसारख्या उपचाराच्या ठीकाणी रूग्णांची ने-आण करण्यासाठी वापरतात.  काही वेळेस रुग्णालयाबाहेरची वैद्यकीय सेवा देखील रुग्णवाहिकेत रुग्णाला पुरवली जाते. आपत्कालीन वैद्यकीय सेवांद्वारे रूग्णाला आपत्कालीन परिस्थितीत प्रतिसाद देण्यासाठी रुग्णवाहिका वापरल्या जातात. या कारणासाठी, त्यात सामान्यत: फ्लॅशिंग चेतावणी दिवे आणि सायरनसह लावलेले असतात. ते दृश्यासाठी पॅरामेडिक्स आणि इतर प्रथम प्रतिसादकर्ते द्रुतपणे वाहतूक करू शकतात, आपत्कालीन काळजी घेण्याकरिता उपकरणे बाळगू शकतात आणि रूग्णालयात रुग्णालयात किंवा इतर निश्चित काळजी घेतात. बहुतेक रुग्णवाहिका व्हॅन किंवा पिक-अप ट्रकसारखे वाहन वापरतात. इतर रुग्णवाहिका मोटारसायकल, कार, बस, विमान आणि बोटींच्या स्वरूपात असतात. 

सामान्यत: त्या वाहनांना रुग्णवाहिका म्हणतात ज्या रुग्णांना ने-आण करू शकतात. तथापि, आपत्कालीन-रुग्ण रूग्ण वाहतूक वाहन (ज्याला एम्बुलेट देखील म्हणले जाते) एक रुग्णवाहिका म्हणून गणले जाऊ शकते की नाही हे त्या त्या अधिकार क्षेत्राद्वारे ठरवले जाते. ही वाहने सहसा जीवनसामग्री उपकरणाने सुसज्ज नसतात (काही अपवाद सोडता) आणि सामान्यत: आपत्कालीन रुग्णवाहिकांच्या कर्मचाऱ्यांपेक्षा कमी पात्रता असलेले कर्मचारी येथे काम करतात. याउलट, ईएमएस एजन्सींमध्ये आपत्कालीन प्रतिक्रिया वाहने देखील असू शकतात जी रूग्णांची वाहतूक करू शकत नाहीत.  हे ईएमएस वाहने, फ्लाय कार किंवा प्रतिसाद वाहने अशा नावांनी ओळखली जातात. 

रुग्णवाहिका हा शब्द लॅटिन शब्द "एम्बुलेर" वरून आला आहे याचा अर्थ "फिरणे किंवा फिरवणे" असा आहे.  या शब्दाचा मूळ अर्थ हालचाल करणारे रुग्णालय असा आहे.  इ.स. १४८७ मध्ये ग्रॅनाडाच्या अमिरात विरुद्ध कॅथोलिक सम्राटांनी मलागाच्या वेढा घेण्याच्या वेळी स्पॅनिश सैन्याने आणीबाणीच्या वेळी वाहतुकीसाठी रुग्णवाहिका (स्पॅनिशमधील अंबुलन्सिया) प्रथम वापरल्या होत्या. अमेरिकन गृहयुद्धात जखमींना युद्धाच्या मैदानातून बाहेर हलवण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या वाहनांना रुग्णवाहिका वॅगन्स असे म्हणत.  इ.स. १८७० फ्रॅंको-प्रुशियन युद्धाच्या आणि १८७६ च्या सर्ब-तुर्कीच्या युद्धाच्या वेळी फील्ड हॉस्पिटलना देखील रुग्णवाहिका म्हणत . इ.स. १८५४ च्या सुमारास क्रिमीय युद्धाच्या वेळी वॅगनना प्रथमच रुग्णवाहिका म्हणून संबोधले गेले. 

## इतिहास
अशक्त रुग्णांना सक्तीने वाहून नेण्यासाठी गाड्यांचा वापर प्राचीन काळापासून होत असे, येथूनच रुग्णवाहिकेचा इतिहास सुरू होतो. इ.स. १४८७ मध्ये स्पॅनिश लोकांद्वारे आपातकालीन वाहतुकीसाठी प्रथम रुग्णवाहिका वापरल्या गेल्या आणि १८३० च्या दशकात नागरी रूपे कार्यान्वित करण्यात आल्या. १९ व्या आणि २० व्या शतकामध्ये तंत्रज्ञानाच्या प्रगतीमुळे आधुनिक स्वयं-चालित रुग्णवाहिका आल्या आहेत.

## संदर्भ
AMBULANCE नाव रुग्णवाहिकेवर उलट्या अक्षरात का लिहितात? 
वर्ग:आरोग्य
तळलेली कोंबडी

दक्षिणी तळलेली कोंबडी, ज्याला फक्त तळलेली कोंबडी म्हणूनही ओळखली जाते. यात कोंबडीचे तुकडे आवरण लावून तलात खोल तळतात किंवा पॅनमध्ये कमी तेलात तळतात किंवा उच्च दाब देउन तळतात. कोंबडीच्या बाह्य भागात ब्रेडक्रम्स लावल्याने कोंबडीच्या मांसांत रस टिकुन राहतो आणि आवरण मस्त कुरकुरीत होते. या पदार्थासाठी बहुधा ब्रॉयलर कोंबडीचा वापर केला जातो. गावठी कोंबडीत मांस कमी असल्याने तिचा वापर टाळतात. 

पाश्चिमात्य इतिहासात खोल तळलेले पदार्थ म्हणून ओळखली जाणारी प्रथम अन्नपदार्थ म्हणजे फ्रिटर्स, हे युरोपियन मध्ययुगात लोकप्रिय होते. तथापि, युरोपियन लोकांमध्ये स्कॉटिश लोकांनी प्रथम कोंबडी तेलामध्ये तळली होती. त्यावेळेस त्यांनी तिला कुठलेही आवरण न लावता तळली होती. त्या दरम्यान, पश्चिम आफ्रिकन लोकांपैकी बऱ्याचजणांना तळलेली कोंबडी हा अन्नपदार्थ अवगत होता. आफ्रिकन लोक यासाठी पाल्म तेल वापरत असे. अमेरिकेच्या दक्षिणेकडील गुलाम असलेल्या आफ्रिकन आणि आफ्रिकन-अमेरिकन लोकांद्वारे स्कॉटिश तळण्याचे तंत्र आणि पश्चिम आफ्रिकन आवरणाचे तंत्र एकत्र केले आणि हा नवीन अन्नपदार्थ बनवला.

## इतिहास
ॲपिसियस यांच्या रोमन पाकपुस्तिकेत (चौथे शतक) *पुलम फ्रंटोनियनम* नावाने खोल-तळलेल्या कोंबडीची पाककृती आहे. 

अमेरिकन इतिहासात *तळलेली कोंबडी* (फ्राइड चिकन) प्रथम १८३० च्या दशकात दिसून येते. १८६० आणि १८७० च्या दशकाच्या अमेरिकन कूकबुकमध्ये याचे मोठ्या प्रमाणात संदर्भ सापडतात.  या पदार्थाची सुरुवात अमेरिकेतील दक्षिणेकडील भागात झाली आणि याचा उगम स्कॉटिश  आणि आफ्रिकेत  सापडतो. स्कॉटिश लोक कोंबडी चरबीमध्ये आवरण न लावता तळत होते  अमेरिकन दक्षिण मध्ये आफ्रिकन गुलामांद्वारे स्कॉटिश तळण्याचे तंत्र आणि आफ्रिकन मसाला लावण्याचे तंत्र एकत्र वापरले गेले  यासाठी लागणारे साहित्य महाग असल्यामुळे, हा अन्नपदार्थ खास प्रसंगासाठी राखीव ठेवण्यात आला.  आणि "कुरकुरीत"  असे आहे. याव्यतिरिक्त, या पदार्थाला "मसालेदार" आणि "खारट" देखील म्हणले जाते.  कधीकधी तळलेल्या कोंबडीला मसालेदार चव देण्यासाठी पपरीकासारखी मिरची किंवा हॉट सॉससह वाढली जाते.  हे विशेषतः फास्ट फूड रेस्टॉरंट्स आणि केएफसीसारख्या साखळ्यांमध्ये दिसून येते.  हा पदार्थ पारंपारिकपणे मॅश बटाटा, ग्रेव्ही, मॅकरोनी आणि चीज, कोलस्लॉ आणि बिस्किटसह दिले जाते. 

## विविध प्रकार
* बार्बर्टन कोंबडी, सर्बियन फ्राइड चिकन म्हणून ओळखले जाते, बार्बर्टन, ओहायो येथे सर्बियन स्थलांतरितांनी तयार केलेली आवृत्ती आहे जी संपूर्ण राज्यात लोकप्रिय झाली आहे. 
* चिकन मेरीलॅंड हे पॅन-तळलेल्या कोंबडीचा एक प्रकार आहे. हे ताकात मिसळले जाते आणि मलई ग्रेव्हीसह (जी मेरीलॅंड राज्यात बनवली जाते). ही पाककृती युनायटेड स्टेट्सच्या पलीकडे ऑगस्टे एस्कोफीयरच्या हॉट व्यंजनापर्यंत पसरली आणि मोठ्या प्रमाणात बदल होऊन ब्रिटन आणि ऑस्ट्रेलियाच्या खाद्यपदार्थांमध्ये सामील झाली.  हा पदार्थ बनवला जाताना कोंबडीचे तुकडे आणि चरबी, पॅन फ्राईंगसाठी, ओव्हनमध्ये शिजवण्यासाठी ठेवली जाते, संपूर्ण पाककला ओव्हनमध्येच तळली जाते. 
* पॉपकॉर्न चिकन, ज्याला चिकन बाईट्स म्हणूनही ओळखले जाते. यात हाड नसलेले कोंबडीचे लहान लहान तुकडे, पिठलेले घोळवून तळलेले असतात, परिणामी हे पॉपकॉर्नसारखे दिसणारे छोटे छोटे तुकडे असतात. 
* चिकन आणि वॅफल्स हे मिश्रण पारंपारिकपणे न्याहारी आणि रात्रीच्या जेवणात खाल्ली जाते. 
* गरम चिकन, हे मुख्यत्वे नॅशविले, टेनेसी भागात खाल्ले जाते. हा एक पॅनमध्ये तळलेला प्रकार आहे. यात स्वयंपाकात वापरण्याची डुकराची साल आणि लाल मिरची पेस्ट असते. 

## संदर्भ
वर्ग:खाद्यपदार्थ
वर्ग:कोंबडीच्या पाककृती
वर्ग:स्कॉटिश खाद्यपदार्थ
वर्ग:युरोपियन खाद्यपदार्थ
वर्ग:आफ्रिकन खाद्यपदार्थ
फहाद फासिल

**फहाद फासिल** ( ८ ऑगस्ट १९८२) हा एक भारतीय अभिनेता आणि चित्रपटाचा निर्माता आहे, जो मुख्यतः मल्याळम चित्रपट उद्योगात काम करतो आणि तमिळ चित्रपटांमध्येही दिसला आहे. त्यांनी ४०हून अधिक चित्रपटांमध्ये काम केले आहे आणि त्याला राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, दोन केरळ राज्य चित्रपट पुरस्कार आणि तीन फिल्मफेअर पुरस्कार दक्षिण असे अनेक पुरस्कार प्राप्त झाले आहेत.

फहादचे वडील चित्रपट निर्माता फाझील आहे. त्याला दोन बहिणी आहेत, अहमदा आणि फातिमा आणि एक भाऊ फरहान फसिल. त्याने आपले शिक्षण एसडीव्ही सेंट्रल स्कूल अलेप्पेय, लॉरेन्स स्कूल ऊटी आणि थ्रीपुनिथुरामधील चॉइस स्कूलमधून केले. त्यांनी सनातन धर्म महाविद्यालय, आलापूळा येथे पदवी संपादन केले. फ्लोरिडा, अमेरिकेच्या मायामी विद्यापीठातून तत्त्वज्ञान विषयात त्यांनी एम.ए. केले.

फहादने वयाच्या १९व्या वर्षी आपल्या फिल्मी करिअरची सुरुवात वडील फाझिलच्या २००२ मध्ये रोमॅंटिक फिल्म *कैथेथुम दूरथ* या सिनेमात मुख्य भूमिका साकारून केली. ही एक महत्त्वपूर्ण पण व्यावसायिकरित्या अपयशी चित्रपट होता. सात वर्षांच्या अंतरानंतर, फहाद यांनी *केरला कॅफे* (२००२) चित्रपटातून पुनरागमन केले. यातिल "मृत्युंजयम" या लघुपटात ते होते. *छप्पा कुरीशु* (२०११) या थ्रिलर चित्रपटात अर्जुनच्या भूमिकेबद्दल त्यांनी लोकांचे लक्ष वेधले. *आकाम* चित्रपटामधील त्याच्या अभिनयासह *छप्पा कुरीशु* मधील अभिनयासाठी फहदने आपला पहिला केरळ राज्य चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता या श्रेणीत जिंकला. *२२ फिमेल कोट्टायम* (२०१२) मधील सिरिल आणि *डायमंड नेकलेस* (२०१२) मधील डॉ अरुण कुमार यांच्या भूमिकेसाठी त्यांनी स्तुती आणि ओळख मिळविली. त्यांनी *२२ फिमेल कोट्टायम* मधील भूमिकेसाठी सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा पहिला फिल्मफेर पुरस्कार जिंकला.

२०१३ मध्ये त्याच्या चित्रपटांकरिता फहादने आणखी निर्णायक आणि व्यावसायिक यश संपादन केले, ज्यात *अण्णायम रसूलम*, *आमेन*, *नॉर्थ २४ कॅथम*, *ओरू इंडियन प्राणायकथा* चित्रपटातील अभिनयांचा समावेश आहे. *आर्टिस्ट* आणी *नॉर्थ २४ कॅथम* मधील अभिनयासाठी सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा केरळ राज्य चित्रपट पुरस्कार त्याने जिंकला. उत्तर 24 कथममधील भूमिकेसाठी सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा दुसरा फिल्मफेर पुरस्कारही त्याने जिंकला. *बेंगकोर डेज* (२०१४) या चित्रपटात त्यांनी शिवदास म्हणून अभिनय केला. हा सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या मल्याळम चित्रपटांमध्ये स्थान मिळवतो. *थॉंडिमुथलम द्रक्ष्क्षियुम* (२०१७) मधील अभिनयासाठी सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार त्यांना प्राप्त झाला.

फहादने अभिनेत्री नझरिया नझिमशी २०१४ मध्ये लग्न केले आहे. नाझरिया व फहाद २०१४ मधील *बेंगकोर डेज* या चित्रपटात एकत्र होते.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नानासाहेब गोखले

**गंगाधर विश्वनाथ** उर्फ **नानासाहेब गोखले** (२१ डिसेंबर, १८८९:कोल्हापूर, महाराष्ट्र - २ ऑक्टोबर, १९६०) हे भारतीय क्रांतिकारक आणि मराठी नाटककार होते. 

१९०९ च्या बॉम्ब कट खटल्यात गोखले यांना सक्तमजुरी भोगावी लागली होता. त्यानंतर काही काळ ते टिळकांसोबत होते. याच सुमारास ब्राह्मण-ब्राह्मणेतर वादाला तोंड फुटले तेव्हा साप्ताहिक संग्राम व विजय धर्म अशी दोन वृत्तपत्रे चालवून त्यांनी सत्यवादीकारांवर हल्ला चढवला. याशिवाय त्यांनी विविध वृत्तपत्रांतून मार्मिक लिखाण केले. ह्यातले बरेचसे लिखाण त्यांनी *कृष्णद्वैपायन*, *शिवगंगाधर* या टोपणनावांनी केले.

गोखले यांनी पत्रकारितेबरोबरच नाट्यलेखनही केले. त्यांनी ऐतिहासिक, पौराणिक व सामाजिक मिळून २५ नाटके लिहिली. त्यांपैकी *संगीत प्राणप्रतिष्ठा* हे स्वराज्याचे तोरण बांधण्याच्या ऐतिहासिक प्रसंगावर, तर *संगीत सैरंध्री* हे कीचकवधावरील प्रसंगावरचे नाटक त्यांचे गाजले. याशिवाय विद्यार्थी, कॉलेजकुमारी, महारवाडा, बुवाबाजी, बहीणभाऊ, निर्वासित ही सामाजिक विषयांवरील त्यांची नाटकेही लोकप्रिय झाली होती. बालमोहन, अरुणोदय अशा नाटक कंपन्यांही त्यांनी काढल्या.

गोखल्यांच्या लिहिलेल्या नाटकांपैकी काहीच रंगभूमीवर आली. त्यांच्या नाटकांमध्ये *सं. विद्यार्थी* हे सद्वर्तनी विद्यार्थ्यांच्या विरोधावर बेतलेले तर *कॉलेज कुमारी* हे नाटक फॅशनच्या आहारी गेलेल्या तरुणीच्या जीवनशैलीचे चित्रण करणारे नाटक होते. *नवे राज्य* या नाटकातून त्यांनी एका प्राथितयश साहित्यिकाच्या कलेच्या व पुरोगामीपणाच्या नावावर चालणाऱ्या ढोंगी व्यवहाराचे चित्रण रेखाटले आहे. या सामाजिक नाटकांशिवाय त्यांचे  *सैरंध्री* हे पौराणिक नाटक आहे. उत्तर पेशवाईतील शाहीरावरही त्यांचे पारंपारिक प्रकारचे एक नाटक आहे.

२ ऑक्टोबर १९६० रोजी त्यांचे निधन झाले.

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:भारतीय क्रांतिकारक
वर्ग:इ.स. १९८९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६० मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वि.सी. चितळे

**वि़ष्णू सीताराम चितळे** (१० मार्च, १९०० - २३ डिसेंबर, १९५३) हे एक इतिहासलेखक, इतिहास संशोधक व पत्रकार होते. 

त्यांचे मॅट्रिकपर्यंतचे शिक्षण साताऱ्यात झाले. पुण्याच्या फर्ग्युसन काॅलेजातून बी.ए., एम.ए. झाल्यावर त्यांनी लंडन येथून. टी.डी. (टीचर्स डिप्लोमा) हा डिप्लोमा घेतला, आणि पुण्याच्या न्यू इंग्लिश स्कूलमध्ये इतिहासाचे अध्यापन केले. चितळे यांनी इतिहास संशोधन आणि लेखन या दोनही क्षेत्रांत मोठी कामगिरी बजावली. 

चितळे यांनी लिहिलेल्या ग्रंथांत *ब्रिटिशांचा इतिहास, *हिंदुस्तानचा अभिनव इतिहास, 'नवभारताचा सांस्कृतिक इतिहास' आदी पुस्तके आहेत. त्यांनी लिहिलेल्या पुस्तकांचे वैशिष्ट्य म्हणजे पुस्तकांत उत्तमोत्तम चित्रे, छायाचित्रे, आलेख, नकाशे देऊन विद्यार्थ्यांना अभ्यासाची गोडी लावण्याचे काम त्यांच्या पुस्तकांनी केले. त्यांचे आणखी एक मोलाचे काम म्हणजे त्यांनी इतिहास संशोधक रियासतकार गो.स. सरदेसाई यांना ऐतिहासिक वंशावळी तयार करण्याच्या कामात मदत केली. ह्याखेरीज त्यांनी लिहिलेल्या स्फुट लेखांचा संग्रह 'इतिहास संचार' या नावाने प्रकाशित झाला.  याशिवाय १९४८ साली त्यांचे 'पेठे दप्तर - भाग ३' आणि १९५० साली 'पेठे दप्तर - भाग २' हे ऐतिहासिक पत्रांचे दोन संग्रह भारत इतिहास संशोधक मंडळाद्वारे संपादित व प्रकाशित झाले.  

इतिहास हा मानवी समाजजीवनाचा वाहता प्रवाह असल्याने मुलांचे चारित्र्य घडविण्यात त्याचा महत्त्वाचा वाटा असतो, ही वि.सी. चितळे ह्यांची इतिहास लेखनामागची भूमिका होती.  

## वि.सी. चितळे यांनी लिहिलेली पुस्तके
* नवभारताचा सांस्कृतिक इतिहास
* पेठे दप्तर भाग २ व ३.
* ब्रिटिशांचा इतिहास
* शनिवारवाडा
* सिंहगड (इतिहास, वर्णन, उपसंहार)
* हिंदुस्तानचा अभिनव इतिहास

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:मराठी इतिहास संशोधक
वर्ग:इ.स. १९०० मधील जन्म 
वर्ग:इ.स. १९५३ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पोशेरा

**पोशेरा** हे महाराष्ट्र राज्याच्या पालघर जिल्ह्यातील मोखाडा तालुक्यातील एक गाव (ग्रामपंचायत) आहे. हे कोकण भागात आहे. राज्याची राजधानी मुंबईपासून १३५ किमी अंतरावर मोखाडा तालुक्यापासून १० किमी अंतरावर हे गाव आहे.
जवळची गावे साखरी, खोच, वाशाला ही  आहे,   उत्तरेस त्र्यबकेश्वर तालुका, पश्चिमेस जव्हार तालुका, पश्चिमेस विक्रमगड तालुका, पूर्वेस इगतपुरी तालुका आहे.

पोशेराची स्थानिक भाषा मराठी आहे. पोशेरा गावची एकूण लोकसंख्या ४४१७ आहे. आणि घरांची संख्या ९८७ आहे. महिलांची संख्या ५०.३% आहे.  गावाचा साक्षरता दर ४४.८% आहे आणि महिला साक्षरता दर १८.३% आहे.

वर्ग:मोखाडा तालुक्यातील गावे
वर्ग:पालघर जिल्ह्यातील गावे
बेली ब्रिज

**बेली ब्रिज** हा लोखंडी तात्पुरता पूल होय. लोखंडासारख्या वजनी धातूचे तयार सुटे भाग (पॅनेल्स) वापरून हा पूल उभारला जातो. या पुलाचे सर्व भाग सुटे होत असल्याने गरजेनुसार पूल उभारून नंतर हलवता येतो. बेली ब्रिजचा उपयोग डोंगराळ व दुर्गम भागात सैन्य दलाला जास्त प्रमाणात होतो. उदा. हावडा ब्रिज  

## गरज 
युद्ध किंवा अन्य संकटांवेळी तातडीने पूल उभारता यावा, म्हणून या पूल उभारणीचा सराव नियमितपणे केला जातो. या पुलाच्या उभारणीसाठी जवानांच्या किमान दोन तुकड्या लागतात. एका तुकडीत दहा जवानांचा समावेश असतो. त्यासाठी ताकदवान; तसेच कुशल जवानांची गरज भासते. त्यासाठी विशिष्ट कार्यपद्धतीही निश्चित केलेली असते. प्रत्यक्ष उभारणीच्या वेळी भौगोलिक स्थितीनुसार त्यात थोडेफार बदल केले जातात. दुसऱ्या महायुद्धात ब्रिटिश सैन्याने या पुलांचा सर्वाधिक वापर केला. भारतीय लष्कर सीमावर्ती दुर्गम भागात या पुलांचा वापर करतात. अनेक ठिकाणी या पुलावरून अवजड वाहनेही नेली जातात.

## संदर्भ 
वर्ग:पूल
पळसपाडा

पळसपाडा हे महाराष्ट्र राज्याच्या पालघर जिल्ह्यातील मोखाडा तालुक्यातील पोशेरा ग्रामपंचायतीच्या  अंतर्गत येते. ते एक लहान गाव आहे. पळसपाडा हे मोखाडा तालुक्यापासून १३ कि. मी. अंतरावर आहे, पोशेरा येथे पोस्टल B.O. आणि मोखाडा येथे S.O. आहे. पिन कोड: ४०१६०४ हा आहे.

पळसपाडाच्या पश्चिमेस त्रंबकेश्वर तालुका, पूर्वेकडे इगतपुरी तालुका, उत्तरेस जव्हार, विक्रमगड तालुका आहे.  

पळसपाडा गावाची स्थानिक भाषा ही मराठी आहे. हे गाव पालघर जिल्हा आणि नाशिक जिल्ह्याच्या सीमेवर आहे.  

वर्ग:मोखाडा तालुक्यातील गावे
वर्ग:पालघर जिल्ह्यातील गावे
हुंडा प्रतिबंधक कायदा

**हुंडा प्रतिबंधक कायदा १९६१** हा भारतातील कायदा आहे. यानुसार हुंडा देणे आणि घेणे हा गुन्हा आहे. प्रत्येक पोलीस स्टेशनला हुंडा प्रतिबंधक अधिकाऱ्याची नियुक्ती, जिल्हा तसेच तालुकास्तरीय समित्यांची स्थापना या कायद्यांतर्गत करण्यात आली आहे. हुंडा म्हणजे लग्नात मुलीला दिलेले सर्व वस्तू , चीजवस्तू , कपडे ,रोख पैसे ,सोने इत्यादी.

महाराष्ट्रात २६ नोव्हेंबर हा दिवस ‘‘हुंडाबंदी दिन‘‘ म्हणून साजरा केला जातो. 

वर्ग:भारतातील कायदे
सुरुची पांडे

डाॅ.सुरूची पांडे या एक मराठी लेखिका व अनुवादक आहेत. त्यांनी १४व्या दलाई लामांच्या पुस्तकांचे मराठी अनुवाद केले आहेत. सुरूची पांडे या संस्कृत भाषेच्या जाणकार असून त्यांचे पती सतीश पांडे हे पुण्याच्या के.ई.एम. रुग्णालयात डाॅक्टर आहेत. 

## सुरूची पांडे यांनी लिहिलेली पुस्तके
* Glimpses of Excellence : In Ancient India
* दलाई लामा : विश्वकरुणेचा स्वर (संकलन आणि अनुवाद)
* धर्माच्या पलीकडे ...संपूर्ण जगासाठी नीतिमूल्ये (मूळ इंग्रजी Beyond Religion लेखक : दलाई लामा)
* महाभारतातील नीतिकथा
* माझा देश माझी माणसं (आत्मचरित्र, मूळ इंग्रजी - माय लॅन्ड अँड माय पीपल’, लेखक दलाई लामा)
* The Secret School of Owl (सहलेखक : डाॅ. सतीश पांडे)
* Shyenavinod - Falconry in the land of the blackbuck (सहलेखक : डाॅ. सतीश पांडे)
* स्वामी विवेकानंद आणि त्यांचे गुरुबंधू
* स्वामी विवेकानंदांच्या आनंदकथा
*संस्कृत साहित्याचा इतिहास भाग १ ते ७ (ज्ञान प्रबोधिनी प्रकाशन)

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
तुकाराम मुंडे

तुकाराम मुंढे हे भारतीय प्रशासकीय सेवेत IAS कार्य करत असुन ते एक ईमानदार आणि प्रामाणिक, शिस्तप्रिय, व कर्तव्यनिष्ठ आधिकारी आहे. ते २००५ च्या बॅंचचे आधिकारी असुन त्यांची १४ वर्षाच्या सेवेत तब्बल १४ वेळा बदली झाली आहे. त्यांचा जन्म बीड जिल्ह्यातील खेडेगावात झाला होता.तुकाराम मुंढे यांची नागपूर महानगर पालिका मधून आता पंधरावी बदली आता 
सदस्य (सचिव) म्हणून मुंबई जीवन प्राधिकरण मधे करण्यात आली आहे।

Cast:NT-D (वंजारी)

 आणि बदलीचे कारण त्यांचा प्रामाणिकपणा आहे. सध्या ते नागपूर महानगर पालिका मधे आयुक्त पदावर कार्यरत आहेत..

## संदर्भ
दादरा व नगर हवेली आणि दमण व दीव

**दादरा व नगर हवेली आणि दमण व दीव** हा भारताचा एक केंद्रशासित प्रदेश आहे. दादरा आणि नगर-हवेली आणि दमण आणि दीव हे याचे भाग आहे. "दादरा व नगर हवेली आणि दमण व दीव (केंद्रशासित प्रदेशांचे विलीनीकरण) विधेयक २०१९" भारतीय संसदेत मंजूर करण्यात आले आहे.

वर्ग:भारतातील केंद्रशासित प्रदेश
राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट

**राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट** ही राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमधील एक श्रेणी आहे. भारतातील माहिती व प्रसारण मंत्रालयाने स्थापन केलेल्या डायरेक्टरेट ऑफ फिल्म फेस्टिव्हलद्वारे दरवर्षी हे पुरस्कार सादर करण्यात येतात. हा पुरस्कार मराठी भाषेतील सर्वोत्कृष्ट चित्रपटास सादर केला जातो आणि चित्रपटाच्या निर्माता आणि दिग्दर्शकाला दिला जातो. हा एक रजत कमल पुरस्कार आहे. २०१७ला या पुरस्कारात रजत कमल, प्रमाणपत्र आणि रोख रक्कम असे पारितोषिकात समाविष्ट होते. नवी दिल्ली येथे आयोजित कार्यक्रमात राष्ट्रपतींच्या हस्ते हा पुरस्कार प्रदान केला जातो.

भारताच्या संविधानाच्या आठव्या अनुसूची मधील २२ अधिकृत भाषांपैकी १८ भाषांतील चित्रपटांना हा प्रदान करण्यात येतो. ह्या भाषा आहेत, 
आसामी, बंगाली, बोडो, डोगरी, गुजराती, हिंदी, कन्नड, काश्मिरी, कोंकणी, मल्याळम, मणिपुरी, मराठी, उडिया, पंजाबी, संस्कृत, तमिळ, तेलुगू आणि उर्दू. ह्या १७ भाषा व्यतिरिक्त, अजून काही भाषांतील चित्रपटांना असे पुरस्कार देण्यात येतात, जसे कि भोजपुरी, गारो, हरियाणवी, जसरी, इंग्रजी, खासी, कोडवा, कोकबोरोक, लडाखी, मिशिंग, मिझो, मोनपा, पांगचेनपा, रभा, शेरडोकपेन, तुलू आणि वानचो.

राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांची स्थापना १९५४ मध्ये "उच्च सौंदर्याचा आणि तांत्रिक मानक आणि शैक्षणिक आणि संस्कृती मूल्य असलेल्या चित्रपटांच्या निर्मितीस प्रोत्साहित करण्यासाठी" केली गेली आणि प्रादेशिक चित्रपटांसाठी पुरस्कारांचा समावेश करण्याचे नियोजनही केले. पुरस्कार "चित्रपटांसाठी राज्य पुरस्कार" म्हणून स्थापित करण्यात आले होते. परंतु १९५६ मध्ये १५व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमध्ये त्याचे "राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार" असे नामकरण करण्यात आले.

२१ डिसेंबर १९५५ रोजी सादर झालेल्या २ऱ्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमधून सात प्रादेशिक भाषांमध्ये (बंगाली, हिंदी, कन्नड, मल्याळम, मराठी, तामिळ आणि तेलगू) चित्रपटांसाठी पुरस्कारांना प्रारंभ झाला. "सर्वोत्कृष्ट चित्रपटासाठी राष्ट्रपतींचे रौप्य पदक", "द्वितीय सर्वोत्कृष्ट चित्रपटासाठी प्रमाणपत्र" आणि "तृतीय सर्वोत्कृष्ट चित्रपटासाठी प्रमाणपत्र" या तीन पुरस्कारांची स्थापना करण्यात आली. नंतरचे दोन प्रमाणपत्र पुरस्कार १५व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार (१९६७) पासून बंद केले गेले.

प्रल्हाद केशव अत्रे दिग्दर्शित, १९५४ साली महाराष्ट्राच्या समाजसुधारक जोतीराव गोविंदराव फुले यांच्या जीवनावर आधारित *महात्मा फुले* या चित्रपटाला मराठीतील प्रथम सर्वोत्कृष्ट चित्रपटासाठी राष्ट्रपतींचे रौप्य पदक प्रदान करण्यात आले. जब्बार पटेल दिग्दर्शित पाच चित्रपटांनी हा पुरस्कार जिंकला आहे: *सामना* (१९७५), *जैत रे जैत* (१९७७), *सिंहासन* (१९७९), *उंबरठा* (१९८२) आणि *एक होता विदूषक* (१९९२). राजा ठाकूर दिग्दर्शित चार चित्रपटांनी हा पुरस्कार जिंकला आहे: *मी तुळस तुझ्या अंगणी* (१९५५), *रंगल्या रात्री अश्या* (१९६२), *एकटी* (१९६८) आणि *मुंबईचा जावई* (१९७०).  दिग्दर्शक अनंत माने, माधव शिंदे आणि संजय सूरकर यांना प्रत्येकी तीन चित्रपटांसाठी हा पुरस्कार मिळाला आहे.

नलिनी प्रोडक्शन्स निर्मित *भोंगा* या चित्रपटासाठी दिग्दर्शक शिवाजी लोटन पाटील यांना अलीकडील २०१८ मध्ये ६६वा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार सोहळ्यात हा पुरस्कार देण्यात आला आहे.

## विजेते 
## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार
वर्ग:मराठी चित्रपट
बद्रुद्दीन तय्यबजी

**बद्रुद्दीन तय्यबजी** (१० ऑक्टोबर, इ.स. १८४४ – १८ नोव्हेंबर, इ.स. १९३९) हे ब्रिटिश राजवटीतील एक भारतीय वकील, भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीतील कार्यकर्ते आणि राजकारणी होते. इंग्लंडला जाऊन बॅरिस्टर झालेले ते पहिले भारतीय होते. ते मुंबई उच्च न्यायालयाचे पहिले बॅरिस्टर भारतीय न्यायाधीश होते. ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे तिसरे अध्यक्ष होते. भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे संस्थापक सदस्य आणि पहिले मुस्लिम अध्यक्ष होते.

## जीवन 
बद्रुद्दीन तय्यबजी यांचा जन्म १० ऑक्टोबर, इ.स. १८४४ रोजी मुंबईच्या एका सुस्थितीतील सुलेमानी बोहरा कुटुंबात झाला. त्यांच्या वडिलांचे नाव तय्यब अली भाईमिया व आईचे नाव अमीना होते. त्यांचे पूर्वज पूर्वी अरब देशातून येऊन गुजरातमधील खंबायत येथे व्यापार करू लागले आणि नंतर तेथून मुंबईला येऊन स्थायिक झाले. 

ज्याकाळी भारतातील मुसलमानांमध्ये इंग्रजी शिक्षण शाप मानले जात असे. अशा वेळी बद्रुद्दीन यांच्या वडिलांनी त्यांच्या सर्व सातही मुलांना पुढील अभ्यासासाठी युरोपमध्ये पाठवले होते. बद्रुद्दीन यांचे मोठे भाऊ कमरुद्दीन हे इंग्लंड आणि वेल्समध्ये प्रवेश घेतलेले पहिले भारतीय वकील होते यामुळे बद्रुद्दीन यांना वकिली व्यवसायात प्रवेश घेण्याची प्रेरणा मिळाली.

न्यूबरी येथील शिक्षणानंतर इ.स. १८६३मध्ये तय्यबजी यांनी लंडनमधील मॅट्रिकची परीक्षा उत्तीर्ण झाले आणि ते लंडन विद्यापीठ व मिडल टेम्पलमध्ये विद्यार्थी म्हणून दाखल झाले. अगदी कमी काळात बद्रुद्दीन तय्यबजी यशस्वी वकील झाले. सुरुवातीपासूनच निष्णात वकील म्हणून त्यांचे नाव झाले. 

वकिलीबरोबरच तय्यबजी यांनी मुंबईच्या राजकीय, शैक्षणिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक जीवनात सक्रिय सहभाग घेण्यास सुरुवात केली. इ.स. १८७३मध्ये त्यांना मुंबई महानगरपालिका निवडणुकीत त्यांना उमेदवारी मिळाली. पण या निवडणुकीत जमशेदजी जिजीभाय, जमशेदजी कपाडिया, थॉमस ब्लेने, नौरोजी फर्दूनजी व बद्रुद्दीन तय्यबजी यांसारख्या मुंबईतील प्रतिष्ठित व्यक्तींना केवळ एक मत मिळाले. इ.स. १८७५मध्ये तय्यबजी मुंबई नगरपालिकेच्या निवडणुकीला उभे राहिले व त्यात ते निवडून आले. यानंतरच्या पुढील चारही निवडणुकांमध्ये ते निवडून आले.

इ.स. १८७५ ते इ.स. १९०५ याकाळात ते मुंबई विद्यापीठाच्या सिनेटचे सदस्य होते. इ.स. १८८२ साली मुंबई कायदे मंडळामध्ये त्यांची नेमणूक झाली, पण प्रकृती अस्वास्थ्यामुळे इ.स. १८८६मध्ये त्यांनी सदस्यत्वाचा राजीनामा दिला. इ.स. १८८७मध्ये मद्रास येथे भरलेल्या भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या तिसऱ्या अधिवेशनाचे अध्यक्ष म्हणून तय्यबजी यांची निवड झाली. भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे ते पहिले मुस्लिम अध्यक्ष होते. मुसलमानांनी काँग्रेसवर बहिष्कार टाकावा या टीकेला उत्तर देताना, तय्यबजींनी  सर्व जातीय आणि सांप्रदायिक पूर्व समजुतींचा निषेध केला.

## जीवनाच्या उत्तरार्धात 
जून इ.स. १८९५ साली तय्यबजी मुंबई उच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश झाले.  मुंबई उच्च न्यायालयाचे पहिले भारतीय बॅरिस्टर  न्यायाधीश होते.मुंबई उच्च न्यायालयाचे ते तिसरे भारतीय व पहिले मुस्लिम न्यायाधीश होते.

इ.स. १९०६मध्ये लंडन येथे रजेवर गेले असता त्यांचे हृदयविकाराच्या झटक्याने निधन झाले.

## संदर्भ 
## संदर्भयादी 
*

*

*

वर्ग:इ.स. १८४४ मधील जन्म
वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी
वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक
वर्ग:भारतीय वकील
वर्ग:भारतीय न्यायाधीश
वर्ग:इ.स. १९३९ मधील मृत्यू
रसगुल्ला

**रसगुल्ला** हा भारतीय पदार्थ आहे.हा पदार्थ मुख्यतः पश्चिम बंगाल व ओडिसात लोकप्रिय आहे. रसगुल्ला बंगालमध्ये रोसोगोल्ला किंवा रोशोगुल्ला म्हणून ओळखला जातो तर ओडिसात रसगोला म्हणून प्रसिद्ध आहे. रोशगुल्ला, रोसोगुल्ला, रसगोल्ला आणि रसभरी वा रसबरी(नेपाळी) ह्या नावांनी सुद्धा हा पदार्थ ओळखला जातो.

## उगम
अभ्यासक असे मानतात की ओरिसा येथे केला जाणारा खीर मोहन नावाच्या पदार्थामध्ये रसगुल्ला याचे मूळ मानले जाते.  जगन्नाथपुरी येथील देवीला रसगुल्ला नैवेद्य म्हणून अर्पण केला जातो. १२ व्या शतकात गोधनाची समृद्धता असताना नसलेले दूध फेकून दिले जात असे. मंदिरातील एका पुरोहिताने स्थानिकांना या नसलेल्या दुधाचे पनीर करण्यास शिकविले आणि त्यापासून रसगुल्ला तयार करण्यात येऊ लागला. 

## पाककृती
रसगुल्ला तयार करण्यासाठी पनीर  हा मुख्य पदार्थ  आवश्यक असतो. दुधामध्ये लिंबाचा रस, दही अथवा  व्हिनेगर इत्यादी  आंबट पदार्थ घालून दूध नासविण्याची प्रक्रिया केली  जाते. यामध्ये दुधातील पाणी वेगळे होते. हे पाणी काढून  टाकून शिल्लक  राहिलेला चोथा फडक्यात घट्ट बांधून, वजन ठेवून दाबून ठेवला जातो. त्यातील सर्व पाणी निथळून गेले की  उरलेल्या चोथ्याचे पनीर तयार होते.
पनीरचे गोळे करून ते साखरेच्या पाकात सोडले जातात आणि रसगुल्ला तयार केला जातो.

## हेदेखील पहा 
* भारतातील मिठायांची यादी

## संदर्भ 
वर्ग:पदार्थ
वर्ग:गोड पदार्थ
वर्ग:खाद्यपदार्थ
वर्ग:बंगाली खाद्यपदार्थ
वर्ग:दुग्धजन्य पदार्थ
हवामान सरासरी स्थिती

मराठी मध्ये **हवामान** हा एखाद्या जागेचं किंवा प्रदेशाचं वातावरण दर्शविण्यासाठी वापरण्यात येणारा शब्द आहे. इंग्रजी मध्ये हवामान ह्या शब्दाची Weather आणि Climate अशी दोन वेगवेगळी भाषांतर करता येतील. ह्या दोन्ही भाषांतराचा अर्थ ही तितकाच भिन्न आहे. व्हेदर ह्या अर्थी वापरण्यात येणाऱ्या हवामान हा शब्द "वातावरणाची सद्य स्थिती" दर्शवितो. तर क्लायमेट ह्या अर्थी वापरण्यात येणारा हवामान हा शब्द "वातावरणाची किमान ३० वर्षे असलेली सरासरी स्थिती" दर्शवितो. हा लेख **क्लायमेट** शी निगडीत आहे.

हवामान (क्लायमेट) ही हवामानाची दीर्घ-कालावधीची सरासरी असते, साधारणत: ३० वर्षांच्या कालावधीत त्या भागात असलेल्या वातावरणाची सरासरी असते. तापमान, आर्द्रता, वातावरणाचा दाब, वारा आणि पर्जन्यवृष्टी ही सामान्यत: हवामानासाठी मोजली जाणारी काही गुणके आहेत. व्यापक अर्थाने हवामान (क्लायमेट) म्हणजे हवामान प्रणालीतील घटक ज्यात पृथ्वीवरील समुद्र आणि बर्फ यांचा मुख्यतः समावेश होतो. मध्ये तापमान आणि पावसाच्या माहितीसह बाष्पीभवनांचाही समावेश होतो आणि जैविक विविधता आणि हवामान बदलावर त्याचा कसा परिणाम होतो याचा अभ्यास करण्यासाठी उपयोग केला जातो. बर्गरन आणि स्थानिक सिनोप्टिक वर्गीकरण प्रणाली क्षेत्राचे हवामान परिभाषित करणाऱ्या वायु जनतेच्या उत्पत्तीवर लक्ष केंद्रित करते.

पॅलेओक्लिमाटोलॉजी म्हणजे प्राचीन हवामानाचा अभ्यास. १९ व्या शतकापूर्वी हवामानाबद्दलचे फारच थोडे निरिक्षण उपलब्ध आहे. पॅलेओक्लीमेट्सचा प्रॉक्सी व्हेरिएबल्सद्वारे म्हण्जे लेक बेड्स आणि बर्फ कोरमध्ये आढळलेल्या गाळासारखे नॉन-बायोटिक पुरावे आणि वृक्ष रिंग्ज आणि कोरल सारख्या जैविक पुराव्यांच्या आधारावर अनुमान लावला जातो. हवामान मॉडेल भूत, वर्तमान आणि भविष्यातील हवामानाचे गणितीय मॉडेल आहेत. हवामान बदल विविध घटकांमधून मोठ्या आणि लहान कालावधीत होऊ शकतो. अलीकडील जागतिक तापमानवाढ ग्लोबल वार्मिंगच्या नावाखाली चर्चेत आहे. ग्लोबल वार्मिंगचा पुनर्वितरणामध्ये परिणाम होतो. उदाहरणार्थ, "सरासरी वार्षिक तापमानात ३ अंश सेल्सियस बदल हा अक्षांश (समशीतोष्ण प्रदेशात) किंवा ५०० मीटर उंचावरच्या अंदाजे ३०० - ४०० कि.मी.च्या आइसोथर्म्समधील बदलांशी संबंधित आहे. म्हणूनच प्राण्यांच्या जाती बदलत्या हवामान क्षेत्राला प्रतिसाद म्हणून उंच जागी स्थलांतरित होतात.

## संदर्भ
वृक्ष-दोहद

वृक्ष दोहद हा शब्द वृक्षामधल्या अभिलाषेचा द्योतक आहे. वृक्षांनाही काही अभिलाषा असते असे भारतीय संस्कृतीत मानले जाते. वृक्ष दोहदाची पूर्तता कोण्या सुंदरीच्या विशेष क्रियेने होते. वैदिक साहित्य, रामायण, महाभारत, संस्कृत-प्राकृत नाटके आणि काव्ये, रीतिकाव्ये आणि लोकगीतांमध्ये वृक्ष दोहदाचे खूप वर्णन येते. भारतीय संस्कृतीची अशी मान्यता आहे की, की काही वृक्षांची अशी इच्छा असते की त्यांच्या बहरण्या-फुलण्याच्या काळात, म्हणजे तारुण्यात एखाद्या स्त्रीने त्याला स्पर्श करावा, त्याला थोपटावे किंवा त्यावर पदाघात करावा. याच कारणाने भारतीय साहित्यात  युवतींच्या उपवन-वाटिकांवरच्या वा उद्यानांवरच्या प्रेमाचे वर्णन आहे. ह्या उद्यानांमधील क्रीडांचे विविध प्रकार स्त्रियांच्या मनोरंजनाचे आवडते साधन होते. अशी समजूत होती की, वृक्ष नारीच्या स्पर्शाची इच्छा बाळगतो, तसेच नारीही वृक्षांशी क्रीडा करण्याची इच्छा करून तितकीच आनंदते. ह्या दोन्हींमुळे त्यांचे आरोग्य आणि सौदर्य सांभाळले जाते. याच प्रचलित लोकविश्वासाला संस्कृत कवींनी त्यांच्या साहित्यांत स्थान दिले आहे. 'मालविकाग्निमित्रम्'मध्ये म्हणले आहे की, मदन उत्सवानंतर अशोक वृक्षात दोहद उत्पन्न केला जात होता. ही दोहद क्रिया अशी होती. : कोणी एखादी सुंदरी अंगावर सर्व प्रकारची आभूषणे घालून पायांना मेंदी लावून, नूपुरे चढवून, डाव्या पायाने अशोक वृक्षावर आघात करत असे. या चरणाघाताचा विलक्षण महिमा होता. अशोक वृक्ष खालपासून वरपर्यंत पुष्पगुच्छांनी भरून जात असे. कालिदासाने 'मेघदूतम्'मध्ये लिहिले आहे की, दोहद ही एक अशी क्रिया की जी बांबू-ऊस यांसारखी झाडे, वृुक्ष, लता वगैरेंमध्ये अकाली पुष्पधारणा करण्याच्या दिशेने काम करते. मेघदूतात त्याने लिहिले आहे की% उद्यानाच्या मध्यभागी जी अशोकाची एका प्रियाच्या पदाघाताने व दुसरा मदिरेच्या चुळीमुळे फुलण्याची अपेक्षा धरून होता. दोहद हे असे द्रव्य किंवा द्रव्याची फुंकर आहे की जी वृक्षांमध्ये तसेच वेलींमध्ये फूल आणि फळ देण्याची शक्ती प्रदान करते, असा 'नैषधीयचरिता'त उल्लेख आहे.

भारतीय साहित्यात में अलग-अलग वृक्ष, लता, आदींना ध्यानात घेऊन प्रियंगु दोहद, बकुल दोहद, अशोक दोहद, कुरबक दोहद, मंदार दोहद, चंपक दोहद, आम्र दोहद, कर्णिकार दोहद, नवमल्लिका दोहद आदींची कल्पना केली आहे. भारतीय कला विशेषांनुसार, विशेषतः शुंगकालीन कलांमध्ये उद्यान क्रीडांच्या स्वरूपांत शालभंजिका, आम्रभंजिका, सहकारभंजिका, पुष्प वचायिका यांची रूपेही वर्णन केली आहेत.

% रक्‍ताशोकश्‍चलकिसलयः केसरश्‍चात्र कान्‍त:
प्रत्‍यासन्‍नौ कुरबकवृतेर्माधवीमण्डपस्‍य।
एकः सख्‍यास्‍तव सह मया वामपादाभिलाषी
काङ्क्षत्‍वन्‍यो वदनमदिरां दोहदच्‍छद्मनास्‍या:।। ... उत्तर मेघदूत श्लोक १५वा.

मराठीत अर्थ : त्या क्रीडा उद्यानामध्ये कुबरक वृक्षांनी वेढलेला मोत्याचा मांडव आहे.  त्याच्या जवळ नव्याने पालवी फुटलेला (किसलय),चंचल पानांचा आणि लाल फुलांचा अशोक वृक्ष आहे. दुसऱ्या बाजूला बकुळीचा वृक्ष (केसव) आहे. पहिला माझ्यासारखा दोहदच्या निमित्ताने तुझ्या सखीच्या डाव्या पायाचा प्रहार इच्छितो आहे व दुसरा तिच्या तोंडच्या मदिरेच्या चुळीची अपेक्षा करतो आहे.

वर्ग:काव्य
१९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक, २०२०

**१९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक, २०२०** ही १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषकतील १३वी स्पर्धा दक्षिण आफ्रिका मध्ये खेळविली गेली. ही स्पर्धा एकदिवसीय सामना पद्धतीने खेळविली गेली. १७ जानेवारी ते ९ फेब्रुवारी २०२० दरम्यान खेळविल्या जाणाऱ्या या विश्वचषक स्पर्धेमध्ये वर्षांखालील १६ संघाचा सहभाग होता.
## पात्रता 
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समितीचे ११ पूर्ण सदस्य आपोआप पात्र ठरले. तर बाकीचे ५ संघ स्थानिक स्पर्धेतुन विश्वचषकासाठी पात्र ठरले.

नायजेरिया आणि जपान प्रथमच स्पर्धेसाठी पात्र ठरले

## संघ 
## सराव सामने
----

----

----

----

----

----

----

## गट फेरी
### गट अ
----

----

----

----

----

### गट ब
----

----

----

----

----

### गट क
----

----

----

----

----

### गट ड
----

----

----

----

----

## प्लेट लीग
### प्लेट उपांत्यपूर्व सामने
----

----

----

### प्लेट प्ले-ऑफ उपांत्य सामने
----

### प्लेट उपांत्य सामने
----

## सुपर लीग सामने
### सुपर लीग उपांत्यपूर्व सामने
----

----

----

### सुपर लीग प्ले-ऑफ उपांत्य सामने
----

### सुपर लीग उपांत्य सामने
----

## स्थानाकरता सामने
### १५व्या स्थानाकरता सामना
### १३व्या स्थानाकरता सामना
### ११व्या स्थानाकरता सामना
### ९व्या स्थानाकरता सामना (प्लेट अंतिम सामना)
### ७व्या स्थानाकरता सामना
### ५व्या स्थानाकरता सामना
### ३ऱ्या स्थानाकरता सामना
## अंतिम सामना
## अंतिम स्थिती
वर्ग:इ.स. २०२० मधील क्रिकेट
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेमधील क्रिकेट
अभिजीत सोनवणे

डॉ. अभिजित सोनवणे आणि त्यांची पत्नी डॉ. मनीषा सोनवणे, पुण्यातील अत्यंत वंचित व्यक्तींपर्यंत औषधोपचार पोहोचवण्यासाठी एकत्र काम करत आहेत. त्यांच्या संस्थेच्या अंतर्गत हे डॉक्टर दाम्पत्य वैद्यकीय उपचारांसाठी आर्थिक साधन नसलेल्या व्यक्तींवर उपचार करतात. डॉ. अभिजीत म्हणतात, “आम्ही रस्त्याच्या कडेला सर्व प्राथमिक आरोग्य सेवा आणि तपास वृद्ध भिकाऱ्यांना देतो, ज्यांना त्यांच्या कुटुंबीयांनी सोडून दिले आहे आणि जे या जगात टिकून राहण्यासाठी भिक्षा मागतात. 

दररोज सकाळी डॉ. अभिजित मंदिरे, मशिदी आणि चर्च अशा अनेक ठिकाणी जातात जिथे बहुसंख्य बेघर ज्येष्ठ नागरिक एकत्र जमतात. ते त्यांच्या सोबत  औषधांनी भरलेल्या पिशव्या घेऊन जातात, तपासणी करतात आणि गरजू लोकांना मोफत औषध पुरवतात. ते म्हणतात, “हे उद्दीष्ट साध्य करण्यासाठी आम्ही दररोज १० ते ४ दरम्यान मंदिर, मशिदी आणि चर्च येथे भेट देतो आणि भिकाऱ्याशी संवाद साधतो.

डॉ. अभिजित केवळ वैद्यकीय आणि भावनिक पाठिंबा देण्यास सहाय्य करत नाहीत तर बेघर ज्येष्ठांना स्वतःचे व्यवसाय सुरू करायला मदत देखील करतात.

याव्यतिरिक्त, ते म्हणतात की त्यांचे लक्ष्य या व्यक्तींना आत्मनिर्भर बनविणे आहे. डॉ अभिजित आणि त्यांची पत्नी यांनी एकूण १६० मोतीबिंदु ऑपरेशन केले आहेत. रस्त्यावर वैद्यकीय सेवा देता येत नाही, तेव्हा डॉ. अभिजित त्यांना सार्वजनिक किंवा खासगी रुग्णालयात हलवतात.
वर्ग :पुण्यातील वैद्यकीय सेवा, संस्था आणि व्यक्ती
पिपरा दीक्षित

**पिपरा दीक्षित** हे उत्तर प्रदेश राज्यातील देवरिया जिल्ह्यातील एक गाव आहे. हे भटनी ब्लॉकमधील एक गाव आहे. ते सलेमपूर तालुक्यात येते. या गावात पोस्ट ऑफीसही आहे.गावात दीक्षा(कसली?) घेण्याचे प्रमाण जास्त आहे. गावाजवळून छोटा गंडक नदी वाहते.. गावात बरीच मंदिरे, धार्मिक स्थळे आहेत. गावात प्रामुख्याने हिंदी आणि भोजपुरी भाषा बोलल्या जातात.
कोमगाव

**कोमगाव** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील डहाणू तालुक्यातील एक गाव आहे.

## भौगोलिक स्थान
डहाणू बस स्थानकापासून जव्हार मार्गाने गेल्यावर पुढे आंबेसरीनाका बसथांब्यानंतर हे गाव लागते. डहाणू बस स्थानकापासून हे गाव २४ किमी अंतरावर आहे.

## हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.पावसाळ्यात येथे भातशेती,नागलीशेती केली जाते.

## लोकजीवन
हे मोठ्या आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात ३७४ कुटुंबे राहतात. एकूण २१३४ लोकसंख्येपैकी १०४८ पुरुष तर १०८६ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ३२.२९ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ४१.४३ आहे तर स्त्री साक्षरता २३.६६ आहे. गावातील शून्य ते सहा वर्षे वयाच्या लहान मुलांची संख्या ४६५ आहे. ती एकूण लोकसंख्येच्या २१.७९ टक्के आहे.आदिवासी समाजातील लोक येथे राहतात. येथे शेती हा व्यवसाय असून काही लोक शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, खाजगी, सरकारी नोकर, कामगार म्हणूनही काम करतात. दुग्धव्यवसाय, बकरीपालन, कुक्कुटपालन सुद्धा केले जाते.

## नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत. महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बस डहाणू बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्षासुद्धा डहाणूवरून उपलब्ध असतात.

## जवळपासची गावे
वंकास , घाडणे, करजगाव, सवणे , गांगणगाव, ही गावे या गावाला सीमा दाखवतात. धामणगाव ग्रामपंचायतीमध्ये धामणगाव आणि कोमगाव ही गावे येतात.

## संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html

२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html

३.
https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/

४.
http://tourism.gov.in/

५.
http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036

६.
https://palghar.gov.in/

७.
https://palghar.gov.in/tourism/

वर्ग:डहाणू तालुक्यातील गावे