open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
संयुक्त राष्ट्रे

**संयुक्त राष्ट्रसंघ** किंवा **संयुक्त राष्ट्रे** (संरा) (इंग्रजी: United Nations) ही आंतरराष्ट्रीय विधी, आंतरराष्ट्रीय सुरक्षा, आर्थिक विकास, सामाजिक प्रगती, मानवाधिकार या बाबींमध्ये सहकार्य सुलभ करणे आणि विश्वशांती प्राप्त करणे अशी घोषित उद्दिष्टे असलेली एक आंतरराष्ट्रीय संस्था आहे. 'संरा'ची स्थापना दुसऱ्या महायुद्धानंतर राष्ट्रसंघाच्या जागी देशा-देशांमधील युद्धे थांबविण्यासाठी आणि संवादासाठी अधिष्ठान पुरविण्याच्या उद्देशाने झाली होती. ही संस्था स्थापन करण्यासाठी भारताने पुढाकार घेतला होता, पण भारताचे या संस्थेच्या कामापासून नेहमी अलिप्त राहण्याचे धोरण राहिले आहे. आपले कार्यक्रम रावबिण्यासाठी संयुक्त राष्ट्र संघटनेच्या अनेक दुय्यम संस्था आहेत.

जगातील बहुतांश सर्व सार्वभौम राज्यांचा समावेश असणारी १९३ राष्ट्रे सांप्रत तिची सदस्य आहेत. जगभरात असलेल्या कार्यालयांमधून वर्षभरात होणाऱ्या नियमित बैठकांमधून ’संरा’ आणि तिच्या खास संस्था सारलक्षी आणि प्रशासकीय बाबींवर निर्णय घेतात. संस्थेची सहा मुख्य उपांगे आहेत : आमसभा (मुख्य चर्चाकारी सभा); सुरक्षा परिषद (शांती आणि सुरक्षेसाठीचे विवक्षित ठराव करणारी); आर्थिक व सामाजिक परिषद (आंतरराष्ट्रीय आर्थिक आणि सामाजिक सहकार्य व विकासास चालना देण्यात सहकार्यासाठी); सचिवालय (’संरा’ला आवश्यक अभ्यासकार्ये, माहिती आणि सुविधा देण्यासाठी); आंतरराष्ट्रीय न्यायालय (प्रमुख न्यायिक अंग) आणि ’संरा’ विश्वस्त संस्था (सध्या अक्रिय). ’संरा’ व्यवस्थेतील इतर प्रमुख संस्थांमध्ये विश्व स्वास्थ्य संघटना, विश्व अन्न कार्यक्रम आणि युनिसेफ यांचा समावेश *होतो. महासचिव ही ’संरा’ची सर्वात ठळक व्यक्ती असते आणि २००७ मध्ये हे पद दक्षिण कोरियाचे बान की-मून यांनी मिळविले. सदस्य राष्ट्रांकडून मिळणाऱ्या निर्धारित आणि ऐच्छिक देणग्यांमधून संस्थेला वित्तपुरवठा होतो आणि अरेबिक, चिनी, इंग्रजी, फ्रेंच, रशियन आणि स्पॅनिश या तिच्या सहा अधिकृत भाषा आहेत. ही विश्वसंघटना आहे. सचिवालयातील मुख्य हा महासचिव आहेसयुक राज्यशांतता प्रशापित करतात.

## राष्ट्रसंघाची उद्दीष्टे
राष्ट्रसंघ कशासाठी स्थापन झाला, त्याचे हेतू व उद्दिष्टे काय आहेत हे राष्ट्रसंघाच्या घटनेत स्पष्ट केले आहे. त्यानुसार त्यांची प्रमुख उद्दिष्टे पुढीलप्रमाणे-

* जागतिक शांतता व सुरक्षितता प्रस्थापित करणे
* राष्ट्राराष्ट्रांत मैत्रीचे व सहकार्याचे संबंध प्रस्थापित करणे. 
* आंतरराष्ट्रीय प्रश्न युद्धाच्या मार्गाने न सोडविता ते शांततेच्या मार्गाने सोडविणे.
* राष्ट्रसंघातील सर्व राष्ट्रे सार्वभौम व स्वतंत्र आहेत आणि त्यांनी सामुदायिक सुरक्षिततेसाठी राष्ट्रसंघाचे नियम पाळावेत. 
* आंतरराष्ट्रीय कायद्याचे पालन करावे. ांतता प्रस्थापित करणे. श
२०१५ला या संघटनेला ७० वर्ष पूर्ण झाले

## विशेष संस्था 
खालील १७ संयुक्त राष्ट्रांच्या विशेष समित्या आहेत.

## संयुक्त राष्ट्रे खालील संस्थांमार्फत मानव विकासाचे कार्य बघतात: 
* युनिसेफ
* यू.एन.एच.सी.आर.

## हे सुद्धा पहा 
* जी ४ देश

## बाह्य दुवे 
* 


वर्ग:बहुराष्ट्रीय संघटना
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
अनंतनाग जिल्हा

*हा लेख अनंतनाग जिल्ह्याविषयी आहे. अनंतनाग शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.*

**अनंतनाग** हा भारताच्या जम्मू आणि काश्मीर राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र अनंतनाग येथे आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
वर्ग:अनंतनाग जिल्हा
वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरमधील जिल्हे
डोडा जिल्हा

**डोडा** हा भारताच्या जम्मू आणि काश्मीर राज्यामधील एक जिल्हा आहे. १९४८ साली उधमपूर जिल्ह्याचा काही भूभाग वेगळा करून डोडा जिल्ह्याची निर्मिती करण्यात आली. २००६ साली डोडा जिल्ह्याचे तीन भाग करून रामबन व किश्तवार हे दोन नवे जिल्हे बनवले गेले.

डोडा जिल्हा जम्मू आणि काश्मीरच्या दक्षिण भागात हिमाचल प्रदेशच्या सीमेवर स्थित आहे. 

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ


वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरमधील जिल्हे
कारगिल जिल्हा

**कारगिल** हा लडाख या केंद्रशासित प्रदेशातील एक जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र कारगिल शहर येथे आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
१. द्रास 

२. कारगिल 

३. शारगोले 

४. शाकर चिकटान 

५. सकु 

६. ताइसुरू 

७. झांसकार

वर्ग:कारगिल जिल्हा
वर्ग:लडाखमधील जिल्हे
पुलवामा जिल्हा

*हा लेख पुलवामा जिल्ह्याविषयी आहे. पुलवामा शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.*

**पुलवामा** हा भारताच्या जम्मू आणि काश्मीर राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र पुलवामा येथे आहे.

## तालुके 

वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरमधील जिल्हे
लेह जिल्हा

*हा लेख लेह जिल्ह्याविषयी आहे. लेह शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.*

**लेह** हा भारताच्या लडाख या केंद्रशासित प्रदेशातील एक जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र लेह शहर येथे आहे.

## तालुके
१. लेह 

२. खालसी

३. न्युमा 

४. कारु 

५. डिस्किट 

६. सुसपोल 

७. दुरबुक 

८. सुमुर

## संदर्भ

वर्ग:लडाखमधील जिल्हे
भबुआ

**भबुआ** भारताच्या बिहार राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर कैमूर जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

वर्ग:बिहारमधील शहरे
वर्ग:कैमूर जिल्हा
बडगाम

**बडगाम** भारताच्या जम्मू आणि काश्मीर राज्यातील एक शहर आहे.

२०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ७,५३,७४५ होती. हे शहर बडगाम जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरमधील शहरे
वर्ग:बडगाम जिल्हा
डोडा

**डोडा** भारताच्या जम्मू आणि काश्मीर राज्यातील एक लहान शहर व डोडा जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे. डोडा शहर राज्याच्या दक्षिण भागात जम्मूपासून १८ किमी तर उधमपूरपासून ११५ किमी अंतरावर राष्ट्रीय महामार्ग १ बी वर वसले आहे. २०११ साली येथील लोकसंख्या सुमारे २१ हजार होती.

वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरमधील शहरे
वर्ग:दोडा जिल्हा
जम्मू

**जम्मू** ही भारताच्या जम्मू आणि काश्मीर राज्याची हिवाळी राजधानी व जम्मू जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे. जम्मू शहर दिल्लीच्या ६०० किमी उत्तरेस तावी नदीच्या काठावर वसले आहे. २०११ साली जम्मूची लोकसंख्या सुमारे ५ लाख होती. 

दरवर्षी नोव्हेंबर ते एप्रिल ह्या हिवाळी महिन्यांदरम्यान जम्मू आणि काश्मीर राज्याचे सर्व कामकाज जम्मूमधून चालते व उर्वरित काळाकरिता राज्याची राजधानी श्रीनगरमध्ये असते. जम्मू रस्ते, रेल्वे व हवाई मार्गांद्वारे उर्वरित भारतासोबत जोडले गेले आहे. जम्मू तावी रेल्वे स्थानक हे भारतीय रेल्वेचे एक प्रमुख स्थानक असून येथून दिल्ली, मुंबई व कोलकातासह बहुतेक सर्व मोठ्या शहरांसाठी थेट सेवा उपलब्ध आहे. जम्मू–बारामुल्ला रेल्वेमार्ग बांधून पूर्ण झाल्यानंतर जम्मूहून श्रीनगरमार्गे थेट बारामुल्लापर्यंत रेल्वेसेवा शक्य होईल. राष्ट्रीय महामार्ग १ ए जम्मूला दिल्लीसोबत व काश्मीर खोऱ्यासोबत जोडतो. जम्मू विमानतळ शहराच्या मधोमध स्थित असून येथून रोज अनेक प्रवासी सेवा पुरवल्या जातात. 

वैष्णोदेवी हे पवित्र हिंदू मंदिर जम्मूपासून ५० किमी अंतरावर स्थित आहे. 

वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरमधील शहरे
वर्ग:जम्मू जिल्हा
*
राजौरी जिल्हा

*हा लेख राजौरी जिल्ह्याविषयी आहे. राजौरी शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.*

**राजौरी** हा भारताच्या जम्मू आणि काश्मीर राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र राजौरी येथे आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
वर्ग:राजौरी जिल्हा
वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरमधील जिल्हे
उधमपूर जिल्हा

*हा लेख उधमपुर जिल्ह्याविषयी आहे. उधमपुर शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.*

**उधमपुर** हा भारताच्या जम्मू आणि काश्मीर राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र उधमपुर येथे आहे.

## चतुःसीमा
वर्ग:उधमपूर जिल्हा
वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरमधील जिल्हे
पूंच

**पूंच** भारताच्या जम्मू आणि काश्मीर राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर पूंच जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.
मुंबई रोखे बाजार

250 px|इवलेसे|बी.एस.ई.चा लोगो
[200 px|इवलेसे|मुंबई रोखे बाजाराची [मुंबईमधील दलाल रस्त्त्यावरील इमारत]]

**मुंबई रोखे बाजार** (Bombay Stock Exchange, संक्षेप: बी.एस.ई.) हा भारत देशाच्या मुंबई शहरामधील एक रोखे बाजार आहे. १९७५ साली स्थापन झालेल्या बी.एस.ई.चा बाजार मुल्याबाबतीत भारतामध्ये अव्वल तर जगात ११वा क्रमांक लागतो. सध्या सुमारे ५००० पेक्षा अधिक कंपन्यांच्या समभागांच्या खरेदी-विक्री चे व्यवहार या रोखे बाजारात केले जातात. ऑक्टोबर २०१२ मध्ये ह्या कंपन्यांचे एकत्रित बाजार मूल्य अंदाजे १,२०३ अब्ज अमेरिकन डॉलर इतके होते.

## हे सुद्धा पहा
*राष्ट्रीय रोखे बाजार

## बाह्य दुवे
* 
* बी.एस.ई. स्टॉक बातम्या व विश्लेषण

 


वर्ग:मुंबई
वर्ग:भारतातील रोखे बाजार
वर्ग:मुंबईमधील इमारती व वास्तू
इ.स. १२२८

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* अबु झकेरियाने इफ्रिकिया (सध्याच्या ट्युनिसिया, लिब्या आणि अल्जिरीयाचा किनारी भाग) हफसी राजवंशाची स्थापना केली.

## जन्म
* एप्रिल २५ - कॉन्राड दुसरा, जर्मनीचा राजा.

## मृत्यू 
वर्ग:इ.स. १२२८
वर्ग:इ.स.च्या १२२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १३ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १२१४

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
## जन्म
* एप्रिल २५ - लुई नववा, फ्रांसचा राजा.
* इंग्लंडची इसाबेला, पवित्र रोमन सम्राज्ञी. (मृ. १२४१)

## मृत्यू 
* ऑक्टोबर ५ - आल्फोन्सो आठवा, कॅस्टिलचा राजा.

वर्ग:इ.स. १२१४
वर्ग:इ.स.च्या १२१० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १३ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
लेह

**लेह** हे भारताच्या लडाख ह्या केंद्रशासित प्रदेशाचे मुख्यालय व सर्वात मोठे शहर आहे. लेह शहर हिमालय पर्वतरांगेत सिंधू नदीच्या काथावर समुद्रसपाटीपासून ११,५०० फूट उंचीवर वसले आहे. लेहच्या पूर्वेला तिबेटचे पठार तर पश्चिमेला काश्मीरचे खोरे आहेत. ऐतिहासिक काळापासून लडखच्या राजतंत्राच्या राजधानीचे शहर असलेले लेह सिंधू नदीच्या खोऱ्यामधील एक प्रमुख वाणिज्य व व्यापार केंद्र राहिलेले आहे. 

इ.स. २०११ साली लेह शहराची लोकसंख्या सुमारे ३०,००० होती. लडाखी, बाल्टी व हिंदी ह्या येथील प्रमुख भाषा आहेत. लेहमधील बहुसंख्य रहिवासी बौद्ध अथवा हिंदू धर्मीय आहेत.

लेह शहर जम्मू आणि काश्मीरची राजधानी श्रीनगरसोबत ५३४ किमी लांबीच्या राष्ट्रीय महामार्ग १ द्वारे जोडले गेले आहे. तसेच उत्तर-दक्षिण धावणारा ४२८ किमी लांबीचा लेह–मनाली महामार्ग लेहला हिमाचल प्रदेशमधील मनाली शहरासोबत जोडतो. लेह येथील लेह कुशोक बकुला रिम्पोचे विमानतळावरून एर इंडिया व इतर विमान कंपन्या दिल्ली, श्रीनगर, चंदीगढ इत्यादी शहरांसोबत थेट प्रवासी विमानसेवा पुरवतात.

## बाह्य दुवे
*लेह येथील बातम्या 

वर्ग:लडाखमधील शहरे
वर्ग:लेह जिल्हा
इ.स. ११८५

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* मोहम्मद घोरीने लाहोर आणि पंजाबमधून मोहम्मद गझनीच्या वंशजांना पळवून लावून हा प्रदेश काबीज केला.

## जन्म
* ओगदेई खान, मोंगोल शासक.

## मृत्यू
* एप्रिल २५ - अंतोकु, जपानी सम्राट.

वर्ग:इ.स. ११८५
वर्ग:इ.स.च्या ११८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १२ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
झारखंडमधील जिल्हे

300 px|इवलेसे|झारखंडच्या नकाशावर २४ जिल्हे (इंग्लिश मजकूर)
भारताच्या **झारखंड** राज्यात एकूण २४ जिल्हे आहेत. ह्यांपैकी १८ जिल्हे २००० सालच्या झारखंडच्या निर्मितीच्या वेळेपासून आहेत तर ६ जिल्हे नव्याने तयार करण्यात आले आहेत.

## यादी
#गढवा
#पलामू
#लातेहार
#चत्रा 
#हजारीबाग
#कोडर्मा 
#गिरिडीह 
#रामगढ
#बोकारो
#धनबाद
#लोहारडागा
#गुमला
#सिमडेगा
#रांची
#खुंटी
#पश्चिम सिंगभूम
#सराइकेला खरसावां
#पूर्व सिंगभूम
#जामताडा
#देवघर
#डुम्का
#पाकुर
#गोड्डा 
#साहिबगंज


वर्ग:भारतामधील जिल्हे
बोकारो जिल्हा

*हा लेख बोकारो जिल्ह्याविषयी आहे. बोकारो शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**बोकारो** हा भारताच्या झारखंड राज्यातील जिल्हा आहे.
याचे प्रशासकीय केंद्र बोकारो येथे आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
वर्ग:बोकारो जिल्हा
वर्ग:झारखंडमधील जिल्हे
वर्ग:इ.स. १९९१ मधील निर्मिती
चत्रा जिल्हा

*हा लेख चत्रा जिल्ह्याविषयी आहे. चत्रा शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**चत्रा** हा भारताच्या झारखंड राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र चत्रा येथे आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या १०,४२,८८६ इतकी होती. ही संख्या साधारण सायप्रस देशाच्या किंवा अमेरिकेच्या ऱ्होड आयलंड राज्याच्या लोकसंख्येइतकी आहे.

## चतुःसीमा 
## तालुके 
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:चत्रा जिल्हा
वर्ग:झारखंडमधील जिल्हे
देवघर जिल्हा

*हा लेख देवघर जिल्ह्याविषयी आहे. देवघर शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**देवघर** हा भारताच्या झारखंड राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र देवघर येथे आहे.

## तालुके 
## हे सुद्धा पहा 
* देवघर विमानतळ


वर्ग:झारखंडमधील जिल्हे
डुमका जिल्हा

**डुमका** हा भारताच्या झारखंड राज्यामधील एक जिल्हा आहे. हा जिल्हा झारखंडच्या ईशान्य भागात स्थित असून डुमका हे त्याचे प्रशासकीय मुख्यालय आहे. भारतामधील सर्वात अविकसित २५० जिल्ह्यांपैकी डुमका एक असून केंद्र सरकारकडून अनुदान मिळणाऱ्या झारखंडमधील २१ जिल्ह्यांपैकी तो एक आहे.

२६ एप्रिल २००१ रोजी डुमका जिल्ह्याचा काही भूभाग वेगळा करून जामताडा जिल्ह्याची निर्मिती करण्यात आली.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ


वर्ग:झारखंडमधील जिल्हे
गढवा जिल्हा

*हा लेख गढवा जिल्ह्याविषयी आहे. गढवा शहराबद्दलचा लेख गढवा आहे.*

**गढवा** हा भारताच्या झारखंड राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र गढवा येथे आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
वर्ग:गढवा जिल्हा
वर्ग:झारखंडमधील जिल्हे
वर्ग:इ.स. १९९१ मधील निर्मिती
गिरिडीह जिल्हा

*हा लेख गिरिडीह जिल्ह्याविषयी आहे. गिरिडीह शहराबद्दलचा लेख गिरिडीह आहे.*

**गिरिडीह** हा भारताच्या झारखंड राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र गिरिडीह येथे आहे.

२०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या २४,४५,४७४ इतकी होती.

## चतुःसीमा
## तालुके
वर्ग:गिरिडीह जिल्हा
वर्ग:झारखंडमधील जिल्हे
श्रीनगर जिल्हा

*हा लेख श्रीनगर जिल्ह्याविषयी आहे. श्रीनगर शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.*

**श्रीनगर** हा भारताच्या जम्मू आणि काश्मीर राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र श्रीनगर येथे आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
## बाह्य दुवे
वर्ग:श्रीनगर जिल्हा
वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरमधील जिल्हे
गोड्डा जिल्हा

*हा लेख गोड्डा जिल्ह्याविषयी आहे. गोड्डा शहराबद्दलचा लेख गोड्डा आहे.*

**गोड्डा** हा भारताच्या झारखंड राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र गोड्डा येथे आहे.

२०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या सुमारे १३,१३,५५१ इतकी होती.

## चतुःसीमा
## तालुके
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:गोड्डा जिल्हा
वर्ग:झारखंडमधील जिल्हे
हजारीबाग जिल्हा

*हा लेख हजारीबाग जिल्ह्याविषयी आहे. हजारीबाग शहराबद्दलचा लेख हजारीबाग आहे.*

**हजारीबाग** हा भारताच्या झारखंड राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र हजारीबाग येथे आहे.

इ.स. २००६मध्ये हा जिल्हा भारतातील सर्वात कमी आर्थिक विकास असलेला जिल्हा जाहीर केला गेला.

## चतुःसीमा
## तालुके
वर्ग:हजारीबाग जिल्हा
वर्ग:झारखंडमधील जिल्हे
गुमला जिल्हा

*हा लेख गुमला जिल्ह्याविषयी आहे. गुमला शहराबद्दलचा लेख गुमला आहे.*

**गुमला** हा भारताच्या झारखंड राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र गुमला येथे आहे.

२०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या १०,२५,२१३ इतकी होती. 

## तालुके 

वर्ग:झारखंडमधील जिल्हे
लोहारडागा जिल्हा

*हा लेख लोहारडागा जिल्ह्याविषयी आहे. लोहारडागा शहराबद्दलचा लेख लोहारडागा आहे.*

**लोहारडागा** हा भारताच्या झारखंड राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र लोहारडागा येथे आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
वर्ग:लोहारडागा जिल्हा
वर्ग:झारखंडमधील जिल्हे
पाकुर जिल्हा

*हा लेख पाकुर जिल्ह्याविषयी आहे. पाकुर शहराबद्दलचा लेख पाकुर आहे.*

**पाकुर** हा भारताच्या झारखंड राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र पाकुर येथे आहे.

२०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ९,००,४२२ इतकी आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
वर्ग:पाकुर जिल्हा
वर्ग:झारखंडमधील जिल्हे
कोडर्मा जिल्हा

कोडरमा जिल्हा हा भारताच्या झारखंड राज्यातील चोवीस जिल्ह्यांपैकी एक आहे. कोडरमा हे जिल्ह्याचे प्रशासकीय मुख्यालय आहे. कोडरमा हे जिल्ह्याचे प्रशासकीय मुख्यालय आहे. हा सध्या रेड कॉरिडॉरचा एक भाग आहे .

## भूगोल 
कोडरमा उत्तरेस बिहारचा नवादा जिल्हा, पश्चिमेस बिहारचा गया जिल्हा, पूर्वेस झारखंडचा गिरीडीह जिल्हा व दक्षिणेस झारखंडचा हजारीबाग जिल्हा आहे. कोडरमा जंगलांनी वेढलेले आहे आणि बरेच नैसर्गिक स्रोत आहेत. बारसोटी नदी जिल्ह्यातून वाहते. भगवान शिव यांना अर्पण केलेले धवाजाधरी पहाड़ (येथे) देखील आहे. चांचल धाम (डोंगर) जो नवाडीह रेल्वे स्टेशनपासून १२ कि.मी. अंतरावर आहे आणि कोडरमा जंक्शन रेल्वे स्टेशनपासून K० कि.मी. अंतरावर आहे जो माँ चंचलनीला समर्पित आहे. दुर्गापूजा, रामनवमी, अखरी पूजा इत्यादी अनेक उत्सव येथे अनेक भक्त आपल्या इच्छांची पूर्तता करण्यासाठी चंचलनी माँची पूजा करण्यासाठी एकत्र येतात. कोडरमा जिल्हा नैसर्गिक संसाधनांनी संपन्न आहे. एकदा कोडरमा ही भारताची अभेद्य राजधानी म्हणून मानली जात असे.

## तालुके
वर्ग:कोडर्मा जिल्हा
वर्ग:झारखंडमधील जिल्हे
साहिबगंज जिल्हा

*हा लेख साहिबगंज जिल्ह्याविषयी आहे. साहिबगंज शहराबद्दलचा लेख साहिबगंज आहे.*

**साहिबगंज** हा भारताच्या झारखंड राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र साहिबगंज येथे आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
वर्ग:साहिबगंज जिल्हा
वर्ग:झारखंडमधील जिल्हे
पूर्व सिंगभूम जिल्हा

**पूर्व सिंगभूम** हा भारताच्या झारखंड राज्यातील जिल्हा आहे. या जिल्ह्याची रचना १६ जानेवारी, १९९० रोजी करण्यात आली.

याचे प्रशासकीय केंद्र जमशेदपुर येथे आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
वर्ग:पूर्व सिंगभूम जिल्हा
वर्ग:झारखंडमधील जिल्हे
वर्ग:इ.स. १९९० मधील निर्मिती
इ.स. १२८४

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* व्हेनिसच्या प्रजासत्ताकाने डुकाट हे सोन्याचे नाणे चलन म्हणून वापरणे सुरू केले. पुढील ६०० वर्षे हे नाणे युरोपमध्ये चलनात होते.

## जन्म
* एप्रिल २५ - एडवर्ड दुसरा, ईंग्लंडचा राजा.

## मृत्यू 
वर्ग:इ.स. १२८४
वर्ग:इ.स.च्या १२८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १३ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
रांची जिल्हा

*हा लेख रांची जिल्ह्याविषयी आहे. रांची शहराबद्दलचा लेख रांची आहे.*

**रांची** हा भारताच्या झारखंड राज्यातील जिल्हा आहे. या जिल्याची रचना १८९९मध्ये झाली

याचे प्रशासकीय केंद्र रांची येथे आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:रांची जिल्हा
वर्ग:झारखंडमधील जिल्हे
धनबाद जिल्हा

*हा लेख धनबाद जिल्ह्याविषयी आहे. धनबाद शहराबद्दलचा लेख धनबाद आहे.*

**धनबाद** हा भारताच्या झारखंड राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र धनबाद येथे आहे.

२०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या २६,८४,४८७ इतकी आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
वर्ग:धनबाद जिल्हा
वर्ग:झारखंडमधील जिल्हे
पलामू जिल्हा

**पलामु** हा भारताच्या झारखंड राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र डाल्टनगंज येथे आहे.

याची रचना १८९२ साली झाली होती.
## चतुःसीमा
## तालुके
## हे सुद्धा पहा
* बेतला राष्ट्रीय उद्यान

वर्ग:पलामु जिल्हा
वर्ग:झारखंडमधील जिल्हे
वर्ग:इ.स. १९८२ मधील निर्मिती
देवघर (झारखंड)

*हा लेख झारखंडमधील देवघर शहराविषयी आहे. देवघरच्या ईतर संदर्भांसाठी पहा - देवघर-निःसंदिग्धीकरण*

**देवघर** भारताच्या झारखंड राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर देवघर जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

२०११ च्या जनगणननेनुसार येथील लोकसंख्या २,०३,१२३ इतकी होती. यांपैकी ५३% पुरुष तर ४७% स्त्रिया होत्या.

वर्ग:झारखंडमधील शहरे
वर्ग:देवघर जिल्हा
*
श्रीनगर

**श्रीनगर** ही भारताच्या जम्मू आणि काश्मीर राज्याची उन्हाळी राजधानी व राज्यातील सर्वाधिक लोकसंख्येचे शहर आहे. श्रीनगर शहर काश्मीर खोऱ्यात झेलम नदीच्या काठावर वसले असून ते जम्मूच्या २५० किमी उत्तरेस व दिल्लीच्या सुमारे ८०० किमी उत्तरेस स्थित आहे. २०११ साली श्रीनगरची लोकसंख्या सुमारे १२ लाख होती. श्रीनगर ऐतिहासिक काळापासून येथील रम्य हवामान, अनेक सरोवरे इत्यादींसाठी एक लोकप्रिय पर्यटनस्थळ राहिले आहे. 

काश्मीर संस्थानाचे मुख्यालय राहिलेले श्रीनगर भारताच्या फाळणीनंतर वादाच्या भोवऱ्यात सापडले. पाकिस्तानच्या आगळिकीला घाबरलेल्या राजा हरी सिंगने २६ ऑक्टोबर १९४७ रोजी आपला तटस्थपणा संपुष्टात आणून काश्मीर संस्थानाला भारतात विलीन करण्याचा निर्णय घेतला व श्रीनगर भारताच्या जम्मू आणि काश्मीर राज्याचा भाग बनले. परंतु १९९० नंतर येथे सातत्याने फुटीरवादी व दहशतवादी संघटना कार्यरत आहेत ज्यामुळे येथील कायदा व सुव्यवस्था कमकूवत बनली आहे. २०१६ साली बुरहान वाणी नावाच्या लोकप्रिय फुटीरवादी नेत्याची भारतीय लष्कराने हत्या केली ज्यामुळे काश्मीर खोऱ्यात असंतोषाची प्रचंड लाट उसळली ती आजवर कायम आहे. त्यामुळे श्रीनगर येथील पर्यटन व्यवसाय बंद पडला आहे. 

दरवर्षी मे ते ऑक्टोबर ह्या उन्हाळी महिन्यांदरम्यान जम्मू आणि काश्मीर राज्याचे सर्व कामकाज श्रीनगरमधून चालते व उर्वरित काळाकरिता राज्याची राजधानी जम्मूमध्ये असते. श्रीनगर रस्ते व हवाई मार्गांद्वारे उर्वरित भारतासोबत जोडले गेले आहे. श्रीनगर रेल्वे स्थानक हे भारतीय रेल्वेच्या बारामुल्ला-बनिहाल ह्या ११९ किमी लांबीच्या रेल्वेमार्गावर स्थित असून येथून सध्या केवळ डेमू प्रकारच्या गाड्या धावतात. ह्या मार्गावरील पीर पंजाल रेल्वे बोगदा हा भारताम्धील सर्वाधिक लांबीचा रेल्वे बोगदा आहे. जम्मू–बारामुल्ला रेल्वेमार्ग बांधून पूर्ण झाल्यानंतर श्रीनगरहून जम्मूमार्गे उर्वरित भारतापर्यंत रेल्वेसेवा शक्य होईल. राष्ट्रीय महामार्ग १ ए श्रीनगरला दिल्लीसोबत व कारगिल तसेच लेहसोबत जोडतो. श्रीनगर विमानतळ शहराच्या १२ किमी दक्षिणेस स्थित असून येथून देशाच्या बहुतेक सर्व प्रमुख शहरांसाठी थेट प्रवासी विमानसेवा उपलब्ध आहे. 

राष्ट्रीय प्रौद्योगिकी संस्थान, श्रीनगर ही एन.आय.टी.पैकी एक असलेली तंत्रज्ञान शिक्षणसंस्था तसेच काश्मीर विद्यापीठ येथील प्रमुख शैक्षणिक संस्था आहेत.

## बाह्य दुवे
*

*
वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरमधील शहरे
वर्ग:श्रीनगर जिल्हा
*
डुमका

**डुमका** भारताच्या झारखंड राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर डुमका जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

वर्ग:झारखंडमधील शहरे
वर्ग:डुमका जिल्हा
जमशेदपूर

[इवलेसे|उजवे|जमशेदपूरचे संस्थापक [जमशेदजी टाटा]]
**जमशेदपूर** () हे भारताच्या झारखंड राज्यातील सर्वाधिक लोकसंख्येचे शहर आहे. जमशेदपूर शहर झारखंडच्या आग्नेय भागात पश्चिम बंगाल व ओडिशा राज्यांच्या सीमेजवळ वसले आहे व ते राजधानी रांचीच्या १३०० किमी आग्नेयेस स्थित आहे.ते पूर्व सिंघभूम जिल्ह्याचे मुख्य ठिकाण/मुख्यालय आहे   २०११ साली जमशेदपूरची लोकसंख्या सुमारे १३.४ लाख होती व ते भारतामधील ३५व्या क्रमांकाचे मोठे शहर होते.

१९व्या शतकाच्या अखेरीस प्रसिद्ध भारतीय उद्योगपती जमशेदजी टाटा ह्यांनी आपल्या नव्या लोखंड उत्पादन कारखान्यासाठी ह्या जागेची निवड केली. १६ फेब्रुवारी १९१२ रोजी येथून पोलादाचे उत्पादन सुरू झाले. १९१९ मध्ये लॉर्ड चेम्सफर्डने ह्या शहराचे नाव *जमशेदपूर* असे ठेवले. आजही ३ मार्च हा जमशेदजी टाटांचा जन्मदिवस येथे स्थापना दिन म्हणून साजरा केला जातो.

## वाहतूक
सोनारी विमानतळ शहराच्या वायव्य भागात स्थित आहे परंतु सध्या येथून प्रवासी सेवा कार्यरत नाही. टाटानगर रेल्वे स्थानक भारतीय रेल्वेच्या दक्षिण पूर्व रेल्वे क्षेत्रामधील सर्वात वर्दळीच्या स्थानकांपैकी एक असून येथे दररोज अनेक गाड्या थांबतात.  

राष्ट्रीय महामार्ग ३२ जमशेदपूरला दिल्ली-कोलकातादरम्यान धावणाऱ्या राष्ट्रीय महामार्ग २ सोबत तर राष्ट्रीय महामार्ग ३३ रांचीसोबत जोडतो.

## हे सुद्धा पहा
*जमशेदपूर (लोकसभा मतदारसंघ)

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:झारखंडमधील शहरे

वर्ग:पूर्व सिंगभूम जिल्हा
कोडर्मा

**कोडर्मा** हे भारताच्या झारखंड राज्याच्या कोडर्मा जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे. कोडर्मा शहर झारखंडच्या उत्तर भागात राजधानी रांचीच्या १६० किमी उत्तरेस तर बिहारमधील गया शहराच्या ९२ किमी आग्नेयेस स्थित आहे. झुम्री तलैया हे एक लोकप्रिय गाव येथून जवळच आहे.

कोडर्मा रांची-पाटणा महामार्गावर असून कोडर्मा रेल्वे स्थानक भारतीय रेल्वेच्या दिल्ली–गया–हावडा रेल्वेमार्गावर असून येथे राजधानी एक्सप्रेससह अनेक जलद गाड्यांचा थांबा आहे.

वर्ग:झारखंडमधील शहरे
वर्ग:कोडर्मा जिल्हा
लोहारडागा

**लोहारडागा** भारताच्या झारखंड राज्यातील एक शहर आहे. २००१ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ४६,२०४ होती.

हे शहर लोहारडागा जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

वर्ग:झारखंडमधील शहरे
वर्ग:लोहारडागा जिल्हा
डाल्टनगंज

**डाल्टनगंज** भारताच्या झारखंड राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर पलामु जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

वर्ग:झारखंडमधील शहरे
वर्ग:पलामु जिल्हा
एप्रिल २५

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
### सतरावे शतक 
* १६०७ - ८० वर्षांचे युद्ध - नेदरलॅंड्सने जिब्राल्टरजवळ स्पेनचे आरमार बुडवले.
### अठरावे शतक 
* १७९२ - क्लॉड जोसेफ रूगे दि लिलने फ्रेंच राष्ट्रगीत ला मार्सेलची रचना केली.
### एकोणिसावे शतक 
* १८२९ - चार्ल्स फ्रीमॅन्टल पश्चिम ऑस्ट्रेलियाला पोचला.
* १८४६ - मेक्सिको व टेक्सासच्या प्रजासत्ताक मध्ये सीमावाद चिघळला. चकमकी सुरू.
* १८५९ - सुएझ कालव्याची पायाभरणी.
* १८६१ - एडविन रॉबर्ट अँडरसन सेलीग्मन यांचा जन्म. 
* १८६२ - अमेरिकन यादवी युद्ध - उत्तरेने न्यू ऑर्लिअन्स जिंकले.
* १८९८ - अमेरिकेने स्पेनविरुद्ध युद्ध पुकारले.

### विसावे शतक 
* १९०१ - अमेरिकेतील न्यू यॉर्क राज्यात स्वयंचलित वाहनांना नंबरप्लेट लावणे सक्तीचे केले.
* १९१५ - पहिले महायुद्ध - ऑस्ट्रेलिया व न्यू झीलंडचे सैन्य तुर्कस्तानमध्ये उतरले.
* १९२६ - ईराणमध्ये रझा शाह पहलवी सत्तेवर.
* १९४५ - दुसरे महायुद्ध - मिलानमधून नाझींची हकालपट्टी.
* १९४६ - पत्री सरकारच्या सगळ्या कार्यकर्त्यांना माफी.
* १९६१ - रॉबर्ट नॉईसला इंटिग्रेटेड सर्किटचे पेटंट देण्यात आले.
* १९६६ - ताश्कंद शहराचा भूकंपात मोठ्या प्रमाणावर विनाश.
* १९७२ - पोलरॉईड कंपनीने तात्काळ फोटो छापून देणारा एसएक्स-७० कॅमेरा विकण्यास सुरुवात केली.
* १९७४ - पोर्तुगालमध्ये जनतेचा उठाव. लोकशाही पुन्हा अमलात.
* १९८२ - रंगीत दूरचित्रवाणी प्रक्षेपणाची सुरुवात.
* १९८३ - अंतराळयान पायोनियर १० सूर्यमालेच्या पलीकडे पोचले.
* १९८६ - म्स्वाती तिसरा स्वाझीलँडच्या राजेपदी.
* १९८९ - श्रीलंकेच्या संसदेने भारतीय वंशाच्या ३,३०,००० तमिळ जनतेला मताधिकार दिला.

### एकविसावे शतक 
* २०००: वादग्रस्त आलमट्टी धरणाची उंची ५१९.६ मीटरपर्यंत वाढविण्यास सर्वोच्च न्यायालयाने परवानगी दिली.
* २००५ - जपानच्या आमागासाकी शहराजवळ रेल्वे अपघात. १०७ ठार.
* २०१५ - नेपाळची राजधानी काठमांडू शहराजवळ रिश्टर मापनपद्धतीनुसार ७.९ तीव्रतेचा धरणीकंप होउन ४,०००पेक्षा अधिक व्यक्ती मृत्युमुखी.

## जन्म 
* ३२ - मार्कस साल्व्हियस ओथो, रोमन सम्राट.
* १२१४ - लुई नववा, फ्रांसचा राजा.
* १२२८ - कॉन्राड दुसरा, जर्मनीचा राजा.
* १२८४ - एडवर्ड दुसरा, इंग्लंडचा राजा.
* १५४५ - यी सुन शिन, कोरियन दर्यासारंग.
* १५९९ - ऑलिव्हर क्रॉमवेल, ब्रिटिश राजकारणी, अघोषित राजा.
* १८७४ - गुग्लियेमो मार्कोनी, इटलीचा संशोधक, भौतिकशास्त्रज्ञ.
* १९१८ - शाहू मोडक, हिंदी व मराठी चित्रपट अभिनेते
* १९६१ - करण राझदान, अभिनेता, लेखक आणि दिग्दर्शक 
* १९६१ - दिनेश डिसोझा, भारतीय-अमेरिकन पत्रकार आणि लेखक  
* १९६४ - आर.पी.एन. सिंग, भारतीय राजकारणी
* १९८७ - अरिजीत सिंग, बॉलिवूड पार्श्वगायक

## मृत्यू 
* ११८५ - अंतोकु, जपानी सम्राट.
* १२९५ - सांचो चौथा, कॅस्टिलचा राजा.
* १३४२ - पोप बेनेडिक्ट बारावा.
* १६०५ - नरेस्वान, सयामचा राजा.
* १६४४ - चॉॅंगझेंग, चीनी सम्राट.
*१७०१-तापमानाचे एकक सुचवणारा आंदर्स सेल्सियस
* १८४० - सिमिओन-डेनिस पोइसॉन, फ्रेंच गणितज्ञ.
* १९६८ - बडे गुलाम अली खान, गायक व वीणावादक 
* १९७४ - रामधारीसिंह दिनकर, ज्ञानपीठ पुरस्कार विजेते
* २००२ - इंद्रा देवी, लाटव्हियाच्या योगशिक्षिका  
* २००५ - रंगनाथानंद, भारतीय तत्त्वज्ञानी; अध्यक्ष, रामकृष्ण मिशन.
* २०२३ - प्रकाशसिंग बादल, पंजाबचे माजी मुख्यमंत्री

## प्रतिवार्षिक पालन 
* ऍन्झाक दिन - ऑस्ट्रेलिया, न्यू झीलंड.
* क्रांती दिन - पोर्तुगाल.
* फेस्ता देला लिबरेझियोन (स्वातंत्र्य दिन) - इटली.
* ध्वज दिन - फेरो द्वीपसमूह, स्वाझीलँड.
* जागतिक मलेरिया दिन
* डीएनए दिन

## बाह्य दुवे 
----
एप्रिल २३ - एप्रिल २४ - **एप्रिल २५** - एप्रिल २६ - एप्रिल २७ - (एप्रिल महिना)
रांची

**रांची** () भारताच्या झारखंड राज्यातील एक शहर आहे. हे शहर झारखंडची राजधानी आणि रांची जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. रांची येथे मोठे रेल्वे जंक्शन स्थानक आहे. 

वर्ग:झारखंडमधील शहरे
वर्ग:रांची जिल्हा
वर्ग:रांची
चैबासा

**चैबासा** भारताच्या झारखंड राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर पश्चिम सिंगभूम जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

वर्ग:झारखंडमधील शहरे
वर्ग:पश्चिम सिंगभूम जिल्हा
हरियाणामधील जिल्हे

भारताच्या हरियाणा राज्यात १९ जिल्हे आहेत. त्यांवर एक दृष्टिक्षेप.

वर्ग:हरियाणामधील जिल्हे
वर्ग:भारतामधील जिल्हे
अंबाला जिल्हा

*हा लेख अंबाला जिल्ह्याविषयी आहे. अंबाला शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.*

**अंबाला** हा भारताच्या हरियाणा राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र अंबाला येथे आहे.

## तालुके 
* अंबाला तालुका,
* बरारा तालुका,
* नारायणगढ तालुका


वर्ग:हरियाणामधील जिल्हे
धनबाद

[इवलेसे|उजवे|येथील एक [कोळसा|कोळशाची खाण]]
**धनबाद** () हे भारताच्या झारखंड राज्यातील एक प्रमुख शहर आहे. धनबाद शहर झारखंडच्या पूर्व भागात पश्चिम बंगाल राज्यांच्या सीमेजवळ वसले आहे व ते राजधानी रांचीच्या १४६ किमी ईशान्येस व कोलकात्याच्या २७० किमी वायव्येस स्थित आहे. २०११ साली धनबादची लोकसंख्या सुमारे ११.६ लाख होती.

धनबाद भारतातील कोळसा उद्योगाचे सर्वात मोठे केंद्र आहे. येथे अनेक कोळशाच्या खाणी असल्यामुळे *भारताची कोळसा राजधानी* असा खिताब धनबादला देण्यात येतो.

## वाहतूक
धनबाद रेल्वे स्थानक भारतीय रेल्वेच्या दिल्ली-गया-हावडा ह्या प्रमुख लोहमार्गावर स्थित असून येथे दररोज सुमारे १०० गाड्या थांबतात. धनबाद येथे पूर्व मध्य रेल्वेच्या धनबाद विभागाचे मुख्यालय देखील आहे. दिल्ली-कोलकातादरम्यान धावणारा राष्ट्रीय महामार्ग २ धनबादमधूनच जातो. सोबत तर राष्ट्रीय महामार्ग ३२ धनबादला जमशेदपूरसोबत जोडतो.

## हे सुद्धा पहा
*धनबाद (लोकसभा मतदारसंघ)

## बाह्य दुवे
*संकेतस्थळ 

वर्ग:झारखंडमधील शहरे
वर्ग:धनबाद जिल्हा
वर्ग:धनबाद
फरीदाबाद जिल्हा

*हा लेख फरीदाबाद जिल्ह्याविषयी आहे. फरीदाबाद शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**फरीदाबाद** हा भारताच्या हरियाणा राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र फरीदाबाद येथे आहे.

फरीदाबाद जिल्ह्याची रचना १५ ऑगस्ट, १९७९ रोजी गुरुग्राम जिल्ह्यातून करण्यात आली.
## चतुःसीमा
वर्ग:फरीदाबाद जिल्हा
वर्ग:हरियाणामधील जिल्हे
वर्ग:इ.स. १९७९ मधील निर्मिती
चत्रा

**चत्रा** भारताच्या झारखंड राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर चत्रा जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

वर्ग:झारखंडमधील शहरे
वर्ग:चत्रा जिल्हा
फतेहाबाद जिल्हा

*हा लेख फतेहाबाद जिल्ह्याविषयी आहे. फतेहाबाद शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**फतेहाबाद** हा भारताच्या हरियाणा राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र फतेहाबाद येथे आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
वर्ग:हरियाणामधील जिल्हे
गुरगांव जिल्हा

*हा लेख गुरगांव जिल्ह्याविषयी आहे. गुरगांव शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**गुरगांव** हा भारताच्या हरियाणा राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र गुरगांव येथे आहे.

## चतुःसीमा
वर्ग:गुरगांव जिल्हा
वर्ग:हरियाणामधील जिल्हे
हिसार जिल्हा

*हा लेख हिस्सार जिल्ह्याविषयी आहे. हिस्सार शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**हिस्सार** हा भारताच्या हरियाणा राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र हिस्सार येथे आहे.

वर्ग:हिसार जिल्हा
वर्ग:हरियाणामधील जिल्हे
वर्ग:इ.स. १८१५ मधील निर्मिती
झज्जर जिल्हा

*हा लेख झज्जर जिल्ह्याविषयी आहे. झज्जर शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**झज्जर** हा भारताच्या हरियाणा राज्यातील जिल्हा आहे. २००१ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या सुमारे ७,०९,००० होती.

याचे प्रशासकीय केंद्र झज्जर येथे आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
वर्ग:झज्जर जिल्हा
वर्ग:हरियाणामधील जिल्हे
कर्नाल जिल्हा

*हा लेख कर्नाल जिल्ह्याविषयी आहे. कर्नाल शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**कर्नाल** हा भारताच्या हरियाणा राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र कर्नाल येथे आहे.

भारतीय अमेरिकन अंतराळयात्री कल्पना चावला तसेच पाकिस्तानी पंतप्रधान नवाबझादा लियाकत अली खान येथील रहिवासी होते.

## चतुःसीमा
वर्ग:कर्नाल जिल्हा
वर्ग:हरियाणामधील जिल्हे
कैथल जिल्हा

*हा लेख कैथल जिल्ह्याविषयी आहे. कैथल शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**कैथल** हा भारताच्या हरियाणा राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र कैथल येथे आहे.

## चतुःसीमा
वर्ग:कैथल जिल्हा
वर्ग:हरियाणामधील जिल्हे
कुरुक्षेत्र जिल्हा

*हा लेख कुरुक्षेत्र जिल्ह्याविषयी आहे. कुरुक्षेत्र शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**कुरुक्षेत्र** हा भारताच्या हरियाणा राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र कुरुक्षेत्र येथे आहे.

## चतुःसीमा 
वर्ग:कुरुक्षेत्र जिल्हा
वर्ग:हरियाणामधील जिल्हे
जिंद जिल्हा

*हा लेख जिंद जिल्ह्याविषयी आहे. जिंद शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**जिंद** हा भारताच्या हरियाणा राज्यातील जिल्हा आहे. या जिल्ह्याची रचना १९६६मध्ये झाली.

याचे प्रशासकीय केंद्र जिंद येथे आहे.

## चतुःसीमा
वर्ग:जिंद जिल्हा
वर्ग:हरियाणामधील जिल्हे
वर्ग:इ.स. १९६६ मधील निर्मिती
पंचकुला जिल्हा

[250 px|इवलेसे|[कालका सिमला रेल्वेची सुरुवात कालकामधील रेल्वे स्थानकापासून होते.]]
**पंचकुला** हा भारताच्या हरियाणा राज्यातील जिल्हा आहे. ह्याचे प्रशासकीय केंद्र पंचकुला येथे आहे. कालका हे देखील येथील एक प्रमुख शहर आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
वर्ग:हरियाणामधील जिल्हे
रेवारी जिल्हा

*हा लेख रेवारी जिल्ह्याविषयी आहे. रेवारी शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**रेवारी** हा भारताच्या हरियाणा राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र रेवारी येथे आहे.

## चतुःसीमा
वर्ग:रेवारी जिल्हा
वर्ग:हरियाणामधील जिल्हे
पानिपत जिल्हा

*हा लेख पानिपत जिल्ह्याविषयी आहे. पानिपत शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**पानिपत** हा भारताच्या हरियाणा राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र पानिपत येथे आहे.

हा जिल्हा १ नोव्हेंबर, १९८९ ते २४ जुलै, १९९१ पर्यंत स्वतंत्र जिल्हा होता. त्याआधी आणि नंतर १ जानेवारी, १९९२ पर्यंत हा कर्नाल जिल्ह्याचा भाग होता. सध्या तो स्वतंत्र जिल्हा आहे.

## चतुःसीमा
वर्ग:पानिपत जिल्हा
वर्ग:हरियाणामधील जिल्हे
रोहतक जिल्हा

*हा लेख रोहतक जिल्ह्याविषयी आहे. रोहतक शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**रोहतक** हा भारताच्या हरियाणा राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र रोहतक येथे आहे.

२०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या १०,६१,२०४ इतकी होती.

## चतुःसीमा
वर्ग:रोहतक जिल्हा
वर्ग:हरियाणामधील जिल्हे
सिरसा जिल्हा

*हा लेख सिर्सा जिल्ह्याविषयी आहे. सिर्सा शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**सिर्सा** हा भारताच्या हरियाणा राज्यातील जिल्हा आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या १२,९५,१८९ इतकी होती.

याचे प्रशासकीय केंद्र सिर्सा येथे आहे.

हा जिल्हा आर्थिकदृष्ट्या देशातील २५० सगळ्यात खालच्या जिल्ह्यातील एक आहे.

## चतुःसीमा
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:सिरसा जिल्हा
वर्ग:हरियाणामधील जिल्हे
सोनीपत जिल्हा

*हा लेख सोनेपत जिल्ह्याविषयी आहे. सोनेपत शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**सोनेपत** हा भारताच्या हरियाणा राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र सोनेपत येथे आहे.

## चतुःसीमा
वर्ग:सोनीपत जिल्हा
वर्ग:हरियाणामधील जिल्हे
यमुना नगर जिल्हा

*हा लेख यमुनानगर जिल्ह्याविषयी आहे. यमुनानगर शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**यमुनानगर** हा भारताच्या हरियाणा राज्यातील एक जिल्हा आहे. हा जिल्हा राज्याच्या वायव्य भागात येतो.

याचे प्रशासकीय केंद्र यमुनानगर आहे..

## चतुःसीमा
वर्ग:यमुना नगर जिल्हा
वर्ग:हरियाणामधील जिल्हे
महेंद्रगढ जिल्हा

*हा लेख महेंद्रगढ जिल्ह्याविषयी आहे. महेंद्रगढ शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**महेन्द्रगढ** हा भारताच्या हरियाणा राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र नर्नौल येथे आहे.

२०११ च्या जनगणनेनुसार या जिल्ह्याची लोकसंख्या ९,२२,०८८ इतकी होती.

वर्ग:महेंद्रगढ जिल्हा
वर्ग:हरियाणामधील जिल्हे
भिवानी

**भिवानी** भारताच्या हरियाणा राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर भिवानी जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

वर्ग:हरियाणामधील शहरे
वर्ग:भिवानी जिल्हा
अंबाला

**अंबाला** भारताच्या हरियाणा राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर अंबाला जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

अंबाला छावणी रेल्वे स्थानक या शहरातील प्रमुख रेल्वे स्थानक आहे तर येथून जवळ अंबाला वायुसेना तळ आहे.


वर्ग:हरियाणामधील शहरे
वर्ग:अंबाला जिल्हा
पश्चिम सिंगभूम जिल्हा

**पश्चिम सिंगभूम** हा भारताच्या झारखंड राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र चैबासा येथे आहे.

१९९०मध्ये पूर्वीच्या सिंगभूम जिल्ह्याचे विभाजन झाल्यावर हा जिल्हा अस्तित्वात आला.

## चतुःसीमा
## तालुके
वर्ग:पश्चिम सिंगभूम जिल्हा
वर्ग:झारखंडमधील जिल्हे
फरीदाबाद

**फरीदाबाद** हे भारत देशाच्या हरियाणा राज्यातील एक प्रमुख शहर, दिल्लीचे उपनगर व भारताच्या राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्राचा भाग आहे. आहे. दिल्लीच्या दक्षिणेस उत्तर प्रदेशच्या सीमेवर वसलेले फरीदाबाद गुरगांव, नोएडा, ग्रेटर नोएडा इत्यादी शहरांपासून जवळ स्थित आहे व भारतातील सर्वात झपाट्याने वाढणाऱ्या शहरांपैकी एक आहे. 

राष्ट्रीय महामार्ग २ फरीदाबादमधूनच जातो.

वर्ग:हरियाणामधील शहरे
वर्ग:फरीदाबाद जिल्हा
वर्ग:राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र
*
झज्जर

**झज्जर** भारताच्या हरियाणा राज्यातील एक शहर आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ९,५६,९०७ इतकी होती.

झज्जर जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

हे शहर राष्ट्रीय महामार्ग ७१ वर आहे. येथील रेल्वे स्थानक रेवारी रोहतक रेल्वेमार्गावर आहे.

वर्ग:हरियाणामधील शहरे
वर्ग:झज्जर जिल्हा
कर्नाल

**कर्नाल** भारताच्या हरियाणा राज्यातील एक शहर आहे.
येथे केंद्रिय गहू संशोधन केंद्र आहे.
हे शहर कर्नाल जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.तसेच कर्नाल हे बासमती तांदळाचे उत्पादक शहर म्हणून देखील ओळखले जाते. इथुन संपूर्ण भारत तसेच भारताबाहेर देखील तांदुळ निर्यात केला जातो. 

वर्ग:हरियाणामधील शहरे
वर्ग:कर्नाल जिल्हा
*
नारनौल

**नारनौल** भारताच्या हरियाणा राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर महेंद्रगढ जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

वर्ग:हरियाणामधील शहरे
वर्ग:महेंद्रगढ जिल्हा
गुरुग्राम

**गुरगांव** (गुरुग्राम) हे भारताच्या हरियाणा राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर गुरगांव जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. गुरगांवचे नाव बदलून गुरुग्राम करण्यात आलेले आहे. हे शहर दिल्लीला जवळजवळ खेटून आहे.

वर्ग:हरियाणामधील शहरे
वर्ग:राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र
वर्ग:गुरगांव
रोहतक

**रोहतक** भारताच्या हरियाणा राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर रोहतक जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ३,७४,२९२ होती.

भारतीय व्यवस्थापन संस्थेचे एक आवार येथे आहे.

वर्ग:हरियाणामधील शहरे
वर्ग:रोहतक जिल्हा
*
भिवानी जिल्हा

*हा लेख भिवानी जिल्ह्याविषयी आहे. भिवनी शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.*

भिवानी जिल्हा हा उत्तर भारतातील हरियाणा राज्यातील २२ जिल्ह्यांपैकी एक आहे. २२ डिसेंबर १९७२ रोजी हा जिल्हा बनवला गेला. त्यावेळेस हा राज्यातील क्षेत्रफळानुसार सर्वात मोठा जिल्हा होता. परंतु नंतर चरखी दादरी हा एक स्वतंत्र जिल्हा बनविला आणि याचे क्षेत्रफळ कमी झाले. सिरसा हा आता राज्यातील सर्वात मोठा जिल्हा आहे. भिवानी जिल्ह्याचे क्षेत्रफळ  आहे. आणि यात २४४२ गावे प्रशासकीयदृष्ट्या नियंत्रित केली जातात. इ.स.२०११ च्या जनगणनेनुसार याची लोकसंख्या १६,३४,४४५ होती. 

याचे प्रशासकीय केंद्र भिवनी शहरात आहे. हे शहर राष्ट्रीय राजधानी दिल्लीपासून  अंतरावर आहे. जिल्ह्यातील सिवनी, लोहारू, तोषम, बवनी खेरा, कोहलावास, लांबा ही अन्य प्रमुख शहरे आहेत. इ.स.२०११ च्या जनगणनेनुसार फरीदाबाद आणि हिसार जिल्ह्यांनंतर हा हरियाणाचा तिसरा सर्वाधिक लोकसंख्या असलेला जिल्हा आहे.

## इतिहास
पूर्व-सिंधू सभ्यतेच्या काळातील खाणी, खनिज वितळून धातू वेगळा काढणारे कारखाने आणि त्याकाळची घरे तोशाम जवळील पर्वतरांगात सापडली आहेत.  भिवानीतील मिताथल गावातील उत्खननात (१९६८-७३ आणि १९८०-८६) हडप्पापूर्व आणि हडप्पा (सिंधूखोऱ्यातील संस्कृती) या संस्कृतीचे पुरावे सापडले आहेत. भिवानी शहराच्या पूर्वेस सुमारे   नौरंगाबाद गावाजवळ, २००१ मध्ये झालेल्या प्राथमिक उत्खननात २,५०० वर्षांपूर्वीची नाणी, साधने, चाळणी, खेळणी, पुतळे आणि भांडी असलेली कलाकृती सापडली. पुरातत्त्वशास्त्रज्ञांच्या मते येथील नाणी, नाण्यांचे साचे, पुतळे आणि घरांचे डिझाइन यांची उपस्थिती असे सूचित करते की कुशन, गुप्त आणि युधेय काळात इ.स.पू. ३०० पर्यंत हे शहर अस्तित्वात होते.
ऐव-ए-अकबरीमध्ये भिवानी शहराचा उल्लेख आहे आणि मोगलांच्या काळापासून ते व्यापारातील एक प्रमुख केंद्र होते.

## विभाग
जिल्ह्यात भिवानी, लोहारू, सिवनी आणि तोषम असे चार उपविभाग आहेत. या उपविभागांना भिवानी, लोहारू, सिवनी, बवनी खेरा आणि तोशाम आणि एक उप-तहसील, बहल अशा पाच तहसीलांमध्ये विभागले गेले आहेत. या जिल्ह्यात भिवानी, लोहारू, बवानी खेरा, तोशाम आणि बवानी खेरा असे पाच विधानसभा मतदारसंघ आहेत. बवानी खेरा हा हिसार (लोकसभा मतदारसंघ)चा भाग आहे तर उर्वरित भिवानी-महेंद्रगड (लोकसभा मतदारसंघ)चा भाग आहे.इ.स. २०१६ मध्ये भिवानी जिल्ह्यातील उपविभाग बडहरा आणि चरखी दादरी आणि उप-तहसील बोंड कलाण हे नवीन बनवलेल्या चरखी दादरी जिल्ह्यात समाविष्ट झाले.

## लोकसंख्याशास्त्र
२०११ च्या जनगणनेनुसार भिवानी जिल्ह्याची लोकसंख्या १६,३४,४४५ होती. किंवा अमेरिकेतील इडाओ राज्याच्या लोकसंखेइतकी  याला भारतातील ६४० जिल्ह्यांपैकी ३०६ व्या क्रमांकाचे स्थान मिळाले. 

## शिक्षण
### विद्यापीठ
येथे चौधरी बन्सीलाल विद्यापीठ आहे.

## धार्मिक स्थाने
देवसर धाम - भिवानी-लोहारू रोडवरील टेकडीवर हे आहे. येथे वैष्णोदेवीचे मंदिर आहे.

## उल्लेखनीय व्यक्ति
*बन्सीलाल - हरयाणाचे माजी मुख्यमंत्री
*दिनेश कुमार - बॉक्सर
*हवा सिंग - हरियानाचा दिग्गज बॉक्सर
*जगदीश सिंह - बॉक्सर
*जितेंद्र कुमार - फ्लायवेट बॉक्सर
*जितेंद्र कुमार - मिडवेट बॉक्सर
*रिचपाल राम - व्हिक्टोरिया क्रॉस द्वितीय विश्वयुद्धातील विजेता
*विजय कुमार सिंह पीव्हीएसएम, एव्हीएसएम, वायएसएम, एडीसी - भारतीय सैन्य साठी सीओएएस
*विजेंदर सिंग - बॉक्सिंगमध्ये ऑलिम्पिक कांस्यपदक जिंकणारा
*गीता फोगट - पैलवान
*बबिता कुमारी - कुस्तीगीर आणि गीता फोगटची बहीण.

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
*भिवानी जिल्ह्याची अधिकृत वेबसाइट

वर्ग:भिवानी जिल्हा
वर्ग:हरियाणामधील जिल्हे
सोनीपत

**सोनीपत** भारताच्या हरियाणा राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर सोनीपत जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

वर्ग:हरियाणामधील शहरे
वर्ग:सोनीपत जिल्हा
यमुना नगर

**यमुना नगर** भारताच्या हरियाणा राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर यमुना नगर जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. येथे प्लायवूड आणि कागदाच्या वस्तू बनविण्याचे अनेक कारखाने आहेत.

वर्ग:हरियाणामधील शहरे
वर्ग:यमुना नगर जिल्हा
कुरुक्षेत्र

**कुरुक्षेत्र** हे भारत देशाच्या हरियाणा राज्यातील एक ऐतिहासिक शहर व कुरुक्षेत्र जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे. आहे. ह्याला *धर्मक्षेत्र* असेही संबोधले जाते. कुरुक्षेत्रचे नाव पौराणिक काळामधील कुरू राजावरून पडले आहे. महाभारतामधील कौरव व पांडवांदरम्यान झालेले कुरुक्षेत्र युद्ध येथेच लढले गेले असे मानले जाते. ह्या युद्धादरम्यान आप्तेष्ठांसोबत लढण्यास अनुत्सुक असलेल्या अर्जुनाला उपदेश देण्यासाठी भगवान कृष्णांनी भगवद्गीता सांगितली होती. हिंदू पुराणानुसार कुरुक्षेत्र हे एक शहर नसून भौगोलिक प्रदेश आहे असे मानले गेले आहे.

१९४७ सालापूर्वी थानेसर हे ह्या भागातील प्रमुख शहर होते. भारताला स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर निर्वासितांच्या पुनर्वसनासाठी कुरुक्षेत्र शहर वसवले गेले. राष्ट्रीय प्रौद्योगिकी संस्थान, कुरुक्षेत्र येथेच स्थित आहे. राष्ट्रीय महामार्ग १ कुरुक्षेत्रमधूनच जातो.

वर्ग:हरियाणामधील शहरे
वर्ग:कुरुक्षेत्र जिल्हा
वर्ग:कुरुक्षेत्र
बिलासपूर जिल्हा (हिमाचल प्रदेश)

*हा लेख हिमाचल प्रदेशमधील बिलासपुर जिल्ह्याविषयी आहे. बिलासपुरच्या ईतर संदर्भांसाठी पहा - बिलासपुर-निःसंदिग्धीकरण.*

**बिलासपुर** हा भारताच्या हिमाचल प्रदेश राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र बिलासपुर येथे आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
#भरारी
#बिलासपूर सदर
#घुमारविन
#झंडुटा
#नैनादेवी
#नाम्होल 
## संदर्भ
#https://villageinfo.in/himachal-pradesh.html

वर्ग:बिलासपूर जिल्हा, हिमाचल प्रदेश
बोकारो

इवलेसे|उजवे|बोकारो स्टील कारखाना
**बोकारो स्टील सिटी** () हे भारताच्या झारखंड राज्यातील एक औद्योगिक शहर आहे. बोकारो शहर झारखंडच्या पूर्व भागात पश्चिम बंगाल राज्यांच्या सीमेजवळ वसले आहे व ते राजधानी रांचीच्या ११० किमी ईशान्येस व धनबादच्या ३६ किमी पश्चिमेस स्थित आहे. २०११ साली बोकारोची लोकसंख्या सुमारे ४.१४ लाख होती.

बोकारो स्टील सिटीचे नाव येथील मोठ्या स्टीलच्या कारखान्यावरून पडले आहे. स्टील ऑथॉरिटी ऑफ इंडिया लिमिटेडच्या ५ मुख्य स्टील कारखान्यांपैकी हा एक असून त्याची वार्षिक उत्पादन क्षमता ४.५ दशलक्ष टन इतकी आहे.

## वाहतूक
बोकारो रेल्वे स्थानक दक्षिण पूर्व रेल्वेवरील रांची-दिल्ली मार्गावर स्थित असून येथे दररोज सुमारे ६६ गाड्या थांबतात. राष्ट्रीय महामार्ग २३ बोकारोमधूनच धावतो व राष्ट्रीय महामार्ग ३२ बोकारोला जमशेदपूरसोबत जोडतो.

## हे सुद्धा पहा
*धनबाद (लोकसभा मतदारसंघ)

वर्ग:झारखंडमधील शहरे
वर्ग:बोकारो जिल्हा
इ.स. १४४२

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
## जन्म
* एप्रिल २८ - एडवर्ड चौथा, ईंग्लंडचा राजा.
* जुलै ३ - गो-त्सुचिमिकाडो, जपानी सम्राट.

## मृत्यू 
* अहमद शाह पहिला, गुजरातचा सुलतान.
वर्ग:इ.स. १४४२
वर्ग:इ.स.च्या १४४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १५ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
चंबा जिल्हा

*हा लेख हिमाचल प्रदेशमधील चंबा जिल्ह्याविषयी आहे. चंबा शहराच्या माहितीसाठी पहा - चंबा.*

**चंबा** हा भारताच्या हिमाचल प्रदेश राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र चंबा येथे आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
## संदर्भ
#https://villageinfo.in/himachal-pradesh.html

वर्ग:चंबा जिल्हा
हमीरपूर जिल्हा (हिमाचल प्रदेश)

*हा लेख हिमाचल प्रदेशमधील हमीरपुर जिल्ह्याविषयी आहे. हमीरपुरच्या ईतर संदर्भांसाठी पहा - हमीरपुर-निःसंदिग्धीकरण.*

**हमीरपुर** हा भारताच्या हिमाचल प्रदेश राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र हमीरपुर येथे आहे.

## तालुके 
## संदर्भ
#https://villageinfo.in/himachal-pradesh.html
कांगरा जिल्हा

*हा लेख हिमाचल प्रदेशमधील कांगरा जिल्ह्याविषयी आहे. चंबा शहराच्या माहितीसाठी पहा - कांगरा.*

**कांगरा** हा भारताच्या हिमाचल प्रदेश राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र धरमशाला येथे आहे.

## तालुके 
#बैजनाथ
#बडो़ह
#डेरा गोपीपूर
#धर्मशाला
#धीरा
#फतेहपुर तालुका
#हरचाकियान
#इंदोरा
#जयसिंहपुर
#जसवां
#ज्वालामुखी तालुका
#जवाली
#कॉंगड़ा
#खुंडियां
#मुल्थान
#नगरोटा बगवां 
#नुरपुर
#पालमपुर
#रक्कड़
#शाहपुर
#थुरल
डाडासिबा
हरिपुर
नगरोटा सुरियॉं

**उप-तहसील**
#प्रागपुर
#कोटला
#गंगथ
#पंचरुखी
#चढ़ीयार
#आलमपुर
#दरौनी 
#भवारना
#मझीन
#लगडू
#हारच्कीयां
#सुलह
#राजा का तालाब
#ठाकुरद्वारा
#सदवां
#रे

## संदर्भ
#https://villageinfo.in/himachal-pradesh.html
#https://villageinfo.in/himachal-pradesh/kangra.html
#https://hpkangra.nic.in/hi/%E0%A4%A4%E0%A4%B9%E0%A4%B8%E0%A5%80%E0%A4%B2/


वर्ग:इ.स. १८४६ मधील निर्मिती
किन्नौर जिल्हा

*हा लेख हिमाचल प्रदेशमधील किन्नौर जिल्ह्याविषयी आहे. किन्नौर शहराच्या माहितीसाठी पहा - किन्नौर.*

**किन्नौर** हा भारताच्या हिमाचल प्रदेश राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र रेकॉॅंग पेओ येथे आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
## पर्यटन स्थळे
#किन्नोर,
#सांगला

## संदर्भ
#https://villageinfo.in/himachal-pradesh.html

वर्ग:किन्नौर जिल्हा
कुलु जिल्हा

*हा लेख हिमाचल प्रदेशमधील कुलु जिल्ह्याविषयी आहे. कुलु शहराच्या माहितीसाठी पहा - कुलु.*

**कुलु** हा भारताच्या हिमाचल प्रदेश राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र कुलु येथे आहे.

२०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ४,३७,९०३ इतकी होती.

## चतुःसीमा
## तालुके
## संदर्भ
https://villageinfo.in/himachal-pradesh.html

वर्ग:कुलु जिल्हा
लाहौल आणि स्पिति जिल्हा

**लाहौल आणि स्पिति** हा भारताच्या हिमाचल प्रदेश राज्यातील जिल्हा आहे. हा जिल्हा लाहौल जिल्हा आणि स्पिति जिल्हा अशा दोन जिल्ह्यांचे एकत्रीकरण करून बनविण्यात आला.

याचे प्रशासकीय केंद्र कीलाँग येथे आहे.

Kye Gompa-18-Felder-gje.jpg|Spiti river
Losar-06-Berge-Tor-gje.jpg|Losar
Kunzum La-32-pass height-chorten-gje.jpg|Kunzum La
NH 505-H-Kunzum La to Batal-14-gje.jpg|NH 505
Batal-04-Chandra Dhaba-gje.jpg|Batal
Chhatru-10-gje.jpg|Chhatru
Rohtang La-22-Gebetsfahnen-dicker Stein-gje.jpg|Rohtang La
Marhi-02-Raststaette-gje.jpg|Marhi

## चतुःसीमा 
## तालुके 
## संदर्भ
#https://villageinfo.in/himachal-pradesh.html

वर्ग:लाहौल आणि स्पिति जिल्हा
हिमाचल प्रदेशमधील जिल्हे

भारताच्या हिमाचल प्रदेश राज्यात १२ जिल्हे आहेत. त्यांवर एक दृष्टिक्षेप.

## संदर्भ
#https://villageinfo.in/himachal-pradesh.html

वर्ग:हिमाचल प्रदेशमधील जिल्हे
वर्ग:भारतामधील जिल्हे
रेवाडी

**रेवाडी** भारताच्या हरियाणा राज्यातील एक शहर आहे. हे शहर रेवाडी जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. 

## भूगोल 
रेवाडीचे अक्षांश २८.१८° उत्तर आणि रेखांश ७६.६२° पूर्व असे आहेत. ते समुद्रसपाटीपासून २४५ मी. (८०३ फूट) उंचीवर वसले आहे.

## इतिहास
सम्राट हेमचंद्र विक्रमादित्य (इ.स. १५०१–इ.स. १५५६) त्यांचे शिक्षण रेवाडीमध्ये झाले. रेवाडी त्यांची कर्मभूमी होती. ७ ऑक्टोबर, इ.स. १५५६ ते ५ नोव्हेंबर, इ.स. २५५६ या कालखंडात ते दिल्लीच्या सिंहासनाचे अधिपती होते. मुघल सम्राट/बादशहा  अकबराने त्याला हरवून मुघल साम्राज्याच्या विस्तारास मार्ग मोकळा केला.
 
रेवाडीचा शासक राव तुलाराम (इ.स. १८२५ – इ.स. १८६३) याने ब्रिटिश वसाहतवादाविरोधातल्या इ.स. १८५७ च्या पहिल्या भारतीय स्वातंत्र्ययुद्धात  सहभागी होऊन लढा दिला.

## वाहतूक व्यवस्था 
### हवाई वाहतूक 
दिल्ली विमानतळ येथून सर्वांत जवळचा विमानतळ आहे.

### रेल्वे वाहतूक 
हे शहर एक महत्त्वाची रेल्वे स्थानक आहे. रेवाडी स्थानकावर सर्व रेल्वेगाड्या थांबतात. रेवाडी शहर भारताच्या इतर महत्त्वाच्या शहरांशी रेल्वे चांगल्या प्रकारे जोडले गेले आहे.

### रस्ते वाहतूक 
राष्ट्रीय महामार्ग क्र. ८, ७१ व ८१ब यांवर हे शहर पडते. शासकीय व खाजगी बससेवा रेवाडीला दिल्ली, हरियाणाच्या, पंजाबच्या व राजस्थानच्या शहरांशी जोडतात. हरियाणा राज्य परिवहन मंडळाचे बससेवा रेवाडीला हरियाणाच्या अन्य शहरांशी व ग्रामीण भागाशी जोडते.

रेवाडी व दिल्ली दोन्ही शहरांदरम्यान केवळ दोन तासांचे अंतर (८१ किमी) आहे.

## हवामान 
रेवाडीचे वार्षिक पर्जन्यमान 553 मिलिमीटर इतके आहे. वर्षभरातील तापमान 3°-46° सेल्सियस या पल्ल्यात राहते. मोसमी पावसानंतर नोव्हेंबर महिन्यात रात्री थंड असतात. हिवाळा हा ऋतू नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी महिन्यांपर्यंत असतो. या काळात रात्रीचे तापमान 3° सेल्सियसांच्या खाली असते.

## AIIMS रेवाडी, हरियाणा 
अखिल भारतीय आयुर्विज्ञान संस्था रेवाडी (AIIMS Rewari) ही हरियाणा राज्यातील पहिली AIIMS वैद्यकीय संस्था आहे. ही संस्था रेवाडी जिल्ह्यातील माजरा–भालखी परिसरात, चिताडूंगरा गावाजवळील अर्ध-शहरी भागात विकसित केली जात आहे. संपूर्ण कॅम्पस सुमारे 210 एकर (85 हेक्टर) क्षेत्रफळावर पसरलेला आहे.

या संस्थेत अंदाजे 750 खाटांची रुग्णालय सुविधा प्रस्तावित आहे. भारतातील इतर AIIMS प्रमाणेच येथेही MBBS अभ्यासक्रमासाठी प्रवेश NEET (UG) परीक्षेद्वारे होणार आहे. AIIMS रेवाडी येथे 100 MBBS पदवी अभ्यासक्रमाच्या जागा आणि 60 B.Sc. (नर्सिंग) जागा उपलब्ध असतील. ही प्रकल्प योजना दक्षिण हरियाणा आणि आसपासच्या प्रदेशांमध्ये प्रगत आरोग्यसेवा आणि वैद्यकीय शिक्षण मजबूत करण्यासाठी महत्त्वपूर्ण पाऊल मानली जाते.

## अर्थव्यवस्था 
## शिक्षण 
केंद्रीय विद्यालय (सीबीएसई), इतर अनेक शासकीय व खाजगी शाळा, आय.टी.आय., (अभियांत्रिकी, व्यवस्थापन, विधि, कॉमर्स, सामाजिक शास्त्रे व इतर अनेक) महाविद्यालय, वणस्पती संशोधन केंद्र इत्यादी शैक्षणिक संस्था येथे आहेत.

## बाह्य सूत्र
* रेवाडी आधिकारिक पृष्ठ। 
* 

वर्ग:हरियाणामधील शहरे
वर्ग:रेवाडी जिल्हा
सोलान जिल्हा

*हा लेख हिमाचल प्रदेशमधील सोलान जिल्ह्याविषयी आहे. सोलान शहराच्या माहितीसाठी पहा - सोलान.*

**सोलान** हा भारताच्या हिमाचल प्रदेश राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र सोलान येथे आहे.

२०११ च्या जनगणनेनुसारी येथील लोकसंख्या ५,८०,३२० इतकी होती.

## चतुःसीमा
## तालुके
## संदर्भ
१.https://villageinfo.in/
२.https://www.census2011.co.in/
३.http://tourism.gov.in/
४.https://www.incredibleindia.org/
५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism

६.https://www.mapsofindia.com

वर्ग:सोलान जिल्हा
शिमला जिल्हा

*हा लेख हिमाचल प्रदेशमधील शिमला जिल्ह्याविषयी आहे. शिमला शहराच्या माहितीसाठी पहा - शिमला.*

**शिमला** हा भारताच्या हिमाचल प्रदेश राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र शिमला येथे आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
#चौपल तालुका
#चेटा तालुका
#चिरगाव तालुका
#दोदरा क्वारजुब्बल तालुका
#जुंगा तालुका
#कोटखाई तालुका
#कुमारसेन तालुका 
#नानखर तालुका 
#नेरुआ तालुका
#रामपूर तालुका
#रोहरू तालुका
#सिओनी तालुका
#शिमला रूरल तालुका
#शिमला अर्बन तालुका
#ठियोग तालुका
#टिकार तालुका

## संदर्भ
१.https://villageinfo.in/
२.https://www.census2011.co.in/
३.http://tourism.gov.in/
४.https://www.incredibleindia.org/
५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism

६.https://www.mapsofindia.com

वर्ग:शिमला जिल्हा
सिरमौर जिल्हा

**सिरमौर** हा भारताच्या हिमाचल प्रदेश राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र नहान येथे आहे.

२०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ५,२९,८५५ इतकी होती.

भारतीय व्यवस्थापन संस्थेचे एक आवार येथे आहे.

## चतुःसीमा 
## तालुके 
सिरमौर जिल्ह्यात ८ तालुके आहेत.
## संदर्भ
१.https://villageinfo.in/
२.https://www.census2011.co.in/
३.http://tourism.gov.in/
४.https://www.incredibleindia.org/
५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism

६.https://www.mapsofindia.com

वर्ग:सिरमौर जिल्हा
चंबा

**चंबा** भारताच्या हिमाचल प्रदेश राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर चंबा जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

वर्ग:हिमाचल प्रदेशमधील शहरे
वर्ग:चंबा जिल्हा
उना जिल्हा (हिमाचल प्रदेश)

*हा लेख हिमाचल प्रदेशमधील उना जिल्ह्याविषयी आहे. उनाच्या ईतर संदर्भांसाठी पहा - उना-निःसंदिग्धीकरण.*

**उना** हा भारताच्या हिमाचल प्रदेश राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र उना, हिमाचल प्रदेश येथे आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
## संदर्भ
#https://villageinfo.in/himachal-pradesh.html

वर्ग:उना जिल्हा, हिमाचल प्रदेश
मंडी जिल्हा

*हा लेख हिमाचल प्रदेशमधील मंडी जिल्ह्याविषयी आहे. मंडीच्या इतर संदर्भांसाठी पहा - मंडी (निःसंदिग्धीकरण).*

**मंडी** हा भारताच्या हिमाचल प्रदेश राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र मंडी येथे आहे.
भारतीय प्रौद्योगिकी संस्थान (Indian Institute of Technology Mandi, वा IIT Mandi), मंडी येथे सन २००९ पासून सुरू करण्यात आले आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
## संदर्भ
#https://villageinfo.in/himachal-pradesh.html

वर्ग:मंडी जिल्हा
धर्मशाळा (हिमाचल प्रदेश)

**धर्मशाळा** भारताच्या हिमाचल प्रदेश राज्याही दुसरी हिवाळी राजधानी असलेले एक शहर आहे. हे शहर कांगरा जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. हे शहर चौदावे दलाई लामा यांचे निवासस्थान आहे.

## हे सुद्धा पहा
* एच.पी.सी.ए. मैदान

वर्ग:हिमाचल प्रदेशमधील शहरे
वर्ग:कांगरा जिल्हा
वर्ग:धर्मशाळा
राजस्थानमधील जिल्हे

भारताच्या **राजस्थान** राज्यात ३३ जिल्हे आहेत. त्यांवर एक दृष्टिक्षेप.


वर्ग:भारतामधील जिल्हे
इ.स. १२१८

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* मे २४ - पाचव्या क्रुसेडचे एकरहून ईजिप्तकडे प्रयाण.

## जन्म 
* एबेल, डेन्मार्कचा राजा.
* मे १ - रुडॉल्फ पहिला, पवित्र रोमन सम्राट.
* ऑक्टोबर ३० - चुक्यो, जपानी सम्राट.

## मृत्यू 
* मे १९ - ऑट्टो चौथा, पवित्र रोमन सम्राट.

वर्ग:इ.स. १२१८
वर्ग:इ.स.च्या १२१० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १३ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
अलवार जिल्हा

*हा लेख राजस्थानमधील अलवार जिल्ह्याविषयी आहे. अलवार शहराच्या माहितीसाठी पहा - अलवार.*

**अलवार** हा भारताच्या राजस्थान राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र अलवार येथे आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
वर्ग:अलवार जिल्हा
वर्ग:राजस्थानमधील जिल्हे
बिकानेर जिल्हा

*हा लेख राजस्थानमधील बिकानेर जिल्ह्याविषयी आहे. बिकानेर शहराच्या माहितीसाठी पहा - बिकानेर.*

**बिकानेर** हा भारताच्या राजस्थान राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र बिकानेर येथे आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
वर्ग:बिकानेर जिल्हा
वर्ग:राजस्थानमधील जिल्हे
बांसवाडा जिल्हा

*हा लेख राजस्थानमधील बांसवाडा जिल्ह्याविषयी आहे. बांसवाडा शहराच्या माहितीसाठी पहा - बांसवाडा.*

**बांसवाडा** हा भारताच्या राजस्थान राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र बांसवाडा येथे आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
वर्ग:बांसवाडा जिल्हा
वर्ग:राजस्थानमधील जिल्हे