open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
मोहम्मद इद्रीस अली

**महंमद इद्रिस अली** ( फेब्रुवारी १, इ.स. १९३२) हे भारतीय राजकारणी आहेत.ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९९६च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये पश्चिम बंगाल राज्यातील जंगीपूर लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:जांगीपूरचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९३२ मधील जन्म
सुभाषचंद्र बोस अल्लुरी

**सुभाषचंद्र बोस अल्लुरी** ( जानेवारी २३, इ.स. १९४०) हे भारतीय राजकारणी आहेत.ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९७७ आणि इ.स. १९८०च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये आंध्र प्रदेश राज्यातील नरसापूर लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:६ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:नरसापूरचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९४० मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गणेश सदाशिव आळतेकर

**गणेश सदाशिव आळतेकर** (जन्म : १७ एप्रिल १८९५; मृत्यू १९८७) यांचा जन्म कोल्हापूर जिल्ह्यातील म्हाकवे या गावी झाला. त्यांचे शिक्षण सातारा, डेक्कन कॉलेज पुणेव गव्हर्नमेंट लाॅ स्कूल मुंबई येथे झाले. ते भारतीय राजकारणी होते. ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९५२च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये तत्कालीन मुंबई राज्यातील सातारा लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले होते.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:१ ली लोकसभा सदस्य
वर्ग:साताऱ्याचे खासदार
वर्ग:इ.स. १८९५ मधील जन्म
ॲडोबी जेरन

वर्ग:सॉफ्टवेर
वर्ग:ॲडोबी
वर्ग:रिकामी पाने
उदयलाल अजना

**उदयलाल अजना** ( मे ५, इ.स. १९५१) हे भारतीय राजकारणी आहेत.ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९९८च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये राजस्थान राज्यातील चित्तोडगड लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:चित्तोडगढचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९५१ मधील जन्म
राशिद अल्वी

**राशीद अल्वी** ( एप्रिल १५, इ.स. १९५६) हे भारत देशातील राजकारणी आहेत.ते बहुजन समाज पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९९९च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये उत्तर प्रदेश राज्यातील अमरोहा लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून आले.तसेच भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून ते सध्या राज्यसभेचे सदस्य आहेत.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:बहुजन समाज पक्ष नेते
वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:अमरोहाचे खासदार
वर्ग:राज्यसभा सदस्य
वर्ग:इ.स. १९५६ मधील जन्म
ॲडोबी फ्लॅश लाइट

**ॲडोबी फ्लॅश लाइट** ही ॲडोबी फ्लॅशची ॲडोबीने प्रकाशित केलेली एक लघुआवृत्ती आहे.

## बाह्य दुवे
* फ्लॅश लाइट

वर्ग:सॉफ्टवेर
वर्ग:ॲडोबी
वर्ग:ॲडोबी फ्लॅश
सुक्रे

**सुक्रे** () हे बोलिव्हिया देशाच्या दोन राजधानीच्या शहरांपैकी एक आहे. सुमारे २.२५ लाख लोकवस्ती असलेले सुक्रे शहर बोलिव्हियाच्या दक्षिण भागात चुक्विसाका विभागामध्ये वसले आहे.

## बाह्य दुवे 
*महापालिका  
* युनेस्को जागतिक वारसा स्थान

वर्ग:बोलिव्हियामधील शहरे
वर्ग:दक्षिण अमेरिकेतील देशांच्या राजधानीची शहरे
वर्ग:बोलिव्हियामधील जागतिक वारसा स्थाने
जोआकिम अल्वा

**जोआकिम अल्वा** ( जानेवारी २१, इ.स. १९०७) हे भारतीय राजकारणी होते.ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९५२,इ.स. १९५७ आणि इ.स. १९६२च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये तत्कालीन म्हैसूर राज्यातील कनारा लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:१ ली लोकसभा सदस्य
वर्ग:२ री लोकसभा सदस्य
वर्ग:३ री लोकसभा सदस्य
वर्ग:कनाराचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९०७ मधील जन्म
अक्कम्मा देवी

**अक्कम्मा देवी** (५ सप्टेंबर, इ.स. १९१८ - २३ नोव्हेंबर, २०१२) या भारतीय राजकारणी होत्या.त्या भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाच्या उमेदवार म्हणून इ.स. १९६२ च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये तत्कालीन मद्रास राज्यातील निलगिरी लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:निलगिरीसचे खासदार
वर्ग:३ री लोकसभा सदस्य
वर्ग:इ.स. १९१८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१२ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
स्पॅनिश साम्राज्य

**स्पॅनिश साम्राज्य** () हे इतिहासातील स्पेन व त्याच्या अधिपत्याखाली असलेल्या युरोप, आफ्रिका, अमेरिका व ओशनिया खंडांमधील अनेक वसाहती व भूभाग ह्यांपासून बनले होते. शोध युगादरम्यान स्थापन झालेले व एके काळी जगात सर्वात बलशाली असलेले स्पॅनिश साम्राज्य इतिहासातील प्रथम जागतिक साम्राज्यांपैकी एक मानले जाते.

ख्रिस्तोफर कोलंबसने अमेरिका खंडाचा शोध लावल्यानंतर स्पेनने तेथे व कॅरिबियनमधील अनेक बेटांवर वसाहती स्थापन केल्या. तसेच आफ्रिका खंडामधील अनेक भूभाग व आग्नेय आशियामधील स्पॅनिश ईस्ट इंडीजवर स्पेनची सत्ता होती. ह्या शिवाय पश्चिम युरोपातील मोठा भूभाग स्पॅनिश साम्राज्याच्या अधिपत्याखाली होता.

वर्ग:स्पेनचा इतिहास
वर्ग:लॅटिन अमेरिका
वर्ग:साम्राज्ये
बार्तुलुम्यू दियास

[thumb|बार्तुलुम्यू दियासचा [लंडनमधील पुतळा]]
**बार्तुलुम्यू दियास** (; इ.स. १४५१ - २४ मे, इ.स. १५००) हा पोर्तुगीज खलाशी आफ्रिका खंडाच्या दक्षिण टोकाला सागरी मार्गाने पोचणारा प्रथम युरोपियन शोधक होता. दियासने मे १४८८ मध्ये केप ऑफ गुड होपचा शोध लावला. त्याने या भागास *काबो दास तोर्मेंतास* (वादळांचे भूशिर) असे नाव दिले होते.
सध्यतीत-केप अगुलस 

वर्ग:पोर्तुगीज खलाशी
वर्ग:इ.स. १४५१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १५०० मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शोध युग

right|thumb|300 px|पोर्तुगीज व स्पॅनिश शोधकांनी बनवलेला जगाचा सर्वप्रथम ज्ञात नकाशा
**शोध युग** हा जगाच्या इतिहासातील १५ व्या ते १७व्या शतकादरम्यानचा एक काळ होता जेव्हा युरोपीय शोधकांनी जगातील इतर भूभाग शोधण्याची मोठी मोहीम हाती घेतली होती. ह्या काळामध्ये स्पॅनिश व पोर्तुगीज शोधकांनी आफ्रिका, अमेरिका, आशिया व ओशनिया खंडांमधील अनेक भूभागांचा शोध लावला.

तेराव्या शतकाच्या अखेरीस मार्को पोलोने आशियाची सफर पूर्ण केली. १४९२ साली ख्रिस्तोफर कोलंबसने अमेरिका खंडाचा शोध लावला तर १४९८ साली वास्को दा गामा सागरी मार्गाने भारतापर्यंत पोचला. पोर्तुगीज खलाशी १५१२ साली मसाल्याच्या पदार्थांच्या शोधात इंडोनेशियाच्या मालुकू द्वीपसमूहावर पोचले. १५२२ साली फर्डिनांड मेजेलनने जगयात्रा सुरू केली. १५९५ साली डच, फ्रेंच व इंग्लिश शोधक ह्या शोध मोहिमेत सामील झाले. १६०८ साली ऑस्ट्रेलिया, १६४२ साली न्यू झीलंड व १७७२ साली हवाईचा शोध लावण्यात आला. ह्याच दरम्यान रशियन शोधकांनी सायबेरियावर सत्ता प्रस्थापित केली.  

वर्ग:इतिहास
ए. शंकर अल्वा

**ए. शंकर अल्वा** ( एप्रिल २२, इ.स. १९०६) हे भारतीय राजकारणी होते.ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९६२च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये तत्कालीन म्हैसूर राज्यातील मंगळूर लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:३ री लोकसभा सदस्य
वर्ग:मंगळूरचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९०६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७७ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अमरिंदर सिंह

**कॅप्टन अमरिंदर सिंह** ( मार्च ११, इ.स. १९४२) हे भारतीय राजकारणी व पंजाब राज्याचे माजी मुख्यमंत्री आहेत. भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे ज्येष्ठ नेते असलेले अमरिंदर सिंह इ.स. २००२ ते इ.स. २००७ या काळात देखील पंजाबचे मुख्यमंत्री होते. तसेच ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९८० च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये पंजाब राज्यातील पतियाळा लोकसभा मतदारसंघातून तसेच २०१४ च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये पंजाब राज्यातीलच अमृतसर लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले. त्यांनी २०१४ च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये भारतीय जनता पक्षाचे ज्येष्ठ नेते अरुण जेटली यांचा पराभव केला. त्यानंतर ते सोळाव्या लोकसभेत काँग्रेस पक्षाचे उपनेते आहेत.

२०१७ सालच्या पंजाब विधानसभा निवडणुकीत काँग्रेस पक्षाला स्पष्ट बहुमत मिळाल्यानंतर अमरिंदर सिंहांनी मुख्यमंत्रीपद स्वीकारले. २०२१ साली अंतर्गत कलहामुळे काँग्रेस पक्षाने अमरिंदर सिंह ह्यांना मुख्यमंत्रीपदावरून हटवून चरणजीत सिंह छन्नी ह्यांना ६ महिन्यांसाठी मुख्यमंत्री बनवले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:पंजाबचे मुख्यमंत्री
वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:इ.स. १९४२ मधील जन्म
मार्गारेट अल्वा

**मार्गारेट नाझरेथ-अल्वा** ( एप्रिल १४, इ.स. १९४२) या एक भारतीय राजकारणी आहेत, ज्या १४व्या भारतीय उपराष्ट्रपती पदाच्या निवडणुकीसाठी विरोधी पक्षाच्या उमेदवार आहेत. मार्गारेट यांनी ऑगस्ट २०१४ मध्ये त्यांचा कार्यकाळ संपेपर्यंत गोव्याच्या १७व्या राज्यपाल, गुजरातच्या २३व्या राज्यपाल, राजस्थानच्या २०व्या राज्यपाल आणि उत्तराखंडच्या ४थ्या राज्यपाल म्हणून काम केले. त्यांनी यापूर्वी कॅबिनेट मंत्री म्हणून देखील काम केले आहे.  

त्यांनी राजस्थानमध्ये पंजाबचे राज्यपाल शिवराज पाटील यांच्याकडून पदभार स्वीकारला, ज्यांच्याकडे त्या राज्याचा अतिरिक्त कार्यभार होता. राज्यपालपदी नियुक्त होण्यापूर्वी, त्या भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसमधील वरिष्ठ नेत्या आणि अखिल भारतीय काँग्रेस समितीच्या संयुक्त सचिव होत्या. त्यांच्या सासू व्हायोलेट अल्वा या १९६० च्या दशकात राज्यसभेच्या द्वितीय उपसभापती होत्या. 

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:कनाराचे खासदार
वर्ग:राज्यसभा सदस्य
वर्ग:उत्तराखंडचे राज्यपाल
वर्ग:इ.स. १९४२ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
धनाजी सीताराम अहिरे

**धनाजी सिताराम अहिरे** (मे ४, इ.स. १९५३ - हयात) हे भारतीय राजकारणी आहेत.ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९९८च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये महाराष्ट्र राज्यातील धुळे लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी
वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:धुळ्याचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९५३ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:महाराष्ट्राच्या १३ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:साक्रीचे आमदार
वर्ग:महाराष्ट्राचे खासदार
चरपटीनाथ

**चर्पटनाथ** हे नवनाथांपैकी एक आहेत.

वर्ग:नाथ संप्रदाय
वर्ग:नाथ संप्रदायातील व्यक्ती
महाराष्ट्रातील राज्यमहामार्ग

महाराष्ट्रातील महामार्ग म्हणजे  महाराष्ट्र राज्यातल्या राज्यात किंवा राज्यातून अन्य राज्यांत जाणारे महामार्ग. हे मार्ग राज्यातील मुख्य शहरे, जिल्हा मुख्यालये व तालुका मुख्यालयांना जोडतात. काही रस्ते राष्ट्रीय महामार्गाना सुद्धा जुळले गेले आहेत व त्यामुळे ते इतर रा़ज्यांतील शहरांना अथवा गावांना जोडतात. महाराष्ट्र राज्यात एकूण १८ राष्ट्रीय महामार्ग आणि बरेच राज्य महामार्ग आहेत. या सर्व महामार्गांची एकूण लांबी ३३,७०५ कि.मी. इतकी आहे. प्रमुख राज्य महामार्गांमध्ये क्र. १,२, ३, ६, ९, १०, ११,५३,५१आणि ६१चासमावेश आहे.

## महाराष्ट्रातील महामार्गांची यादी
### प्रमुख राज्य महामार्ग
### राज्य महामार्ग
## नवीन यादी
खालील यादीतील महामार्ग अपूर्ण माहितीमुळे या यादीमध्ये समावेश करण्यात आलेला आहेत. संपूर्ण माहीती मिळताच मुख्य यादीत त्यांचा समावेश करण्यात येयील.

## संदर्भ
*प्रधानमंत्री ग्राम सडक योजनाचे अधिकृत संकेतस्थळ
*महाराष्ट्र राज्य पी.डब्लू.डी.चे अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:महाराष्ट्रातील राज्य महामार्ग
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
रामचंद्र आमीन

**रामचंद्र आमीन** ( ऑक्टोबर २०,इ.स. १८९२) हे भारतीय राजकारणी होते.ते स्वतंत्र पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९६७च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये गुजरात राज्यातील मेहसाणा लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:स्वतंत्र पक्ष नेते
वर्ग:४ थी लोकसभा सदस्य
वर्ग:मेहसाणाचे खासदार
वर्ग:इ.स. १८९२ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पी. सुबय्या अंबलम

**पी. सुबय्या अंबलम** ( मे ४,इ.स. १९२१) हे भारतीय राजकारणी होते.ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९५७च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये तत्कालीन मद्रास राज्यातील रामनाथपुरम लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:२ री लोकसभा सदस्य
वर्ग:रामनाथपुरमचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९२१ मधील जन्म
छत्रपती अंबेश

**छत्रपती अंबेश** ( जुलै २३,इ.स. १९२३) हे भारतीय राजकारणी होते.ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९७१च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये उत्तर प्रदेश राज्यातील फिरोजाबाद लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:फिरोजाबादचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९२३ मधील जन्म
एम.एच. अंबरीश

इवलेसे|एम.एच. अंबरीश
**मलवळ्ळी हुचेगौडा अंबरीश** (एम.एच. अंबरीश) ( नोव्हेंबर ३०,इ.स. १९५१) हे भारत देशातील राजकारणी आहेत. ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९९८,इ.स. १९९९ आणि इ.स. २००४च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये कर्नाटक राज्यातील मंडया लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:मंड्याचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९५१ मधील जन्म
क्वेट्टा

**क्वेट्टा** (पश्तो: کوېټه‎; ; बलुची: کویته ) ही पाकिस्तानच्या बलुचिस्तान प्रांताची राजधानी व देशामधील एक प्रमुख शहर आहे. क्वेट्टा पाकिस्तानच्या पश्चिम भागात बलुचिस्तान ह्या भौगोलिक प्रदेशामध्ये वसले असून ते अफगाणिस्तान-पाकिस्तानच्या सीमेजवळ स्थित आहे. मध्य आशिया व दक्षिण आशिया मधील ऐतिहासिक केंद्रांपैकी एक असलेले क्वेट्टा सांस्कृतिक, राजकीय व शैक्षणिक दृष्ट्या बलुचिस्तानमधील सर्वात महत्त्वाचे शहर आहे. 

## बाह्य दुवे
*महिती 
*

वर्ग:पाकिस्तानमधील शहरे
अमृत नहाटा

**अमृत नहाटा** ( मे १६,इ.स. १९२८-एप्रिल २६, इ.स. २००१) हे भारतीय राजकारणी होते.ते इ.स. १९६७ आणि इ.स. १९७१ च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून राजस्थान राज्यातील बारमेर लोकसभा मतदारसंघातून तर इ.स. १९७७ च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये जनता पक्षाचे उमेदवार म्हणून राजस्थान राज्यातील पाली लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:जनता पक्ष नेते
वर्ग:४ थी लोकसभा सदस्य
वर्ग:५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:६ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:बारमेरचे खासदार
वर्ग:पालीचे खासदार
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:इ.स. १९२८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००१ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आनंद चंद

**आनंद चंद** (जन्म : २६ जानेवारी १९१३;   - १२ ऑक्टोबर १९८३) हे भारतीय राजकारणी होते. अपक्ष उमेदवार म्हणून इ.स. १९५२च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये तत्कालीन बिलासपूर राज्यातील बिलासपूर लोकसभा मतदारसंघातून ते लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:१ ली लोकसभा सदस्य
वर्ग:बिलासपूरचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९१३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८३ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आनंद मोहन

**आनंद मोहन** हे भारतीय राजकारणी आहेत.ते अखिल भारतीय राष्ट्रीय जनता पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९९६ आणि इ.स. १९९८च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये बिहार राज्यातील शिवहर लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:शिवहरचे खासदार
रामदास अमीन

प्राध्यापक **रामदास किशोरदास अमीन** (जून २४,इ.स. १९२३ - ) हे भारत देशातील राजकारणी होते.ते स्वतंत्र पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९६७च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये गुजरात राज्यातील धंधुका लोकसभा मतदारसंघातून तर जनता पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९७७च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये गुजरात राज्यातीलच सुरेंद्रनगर लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:स्वतंत्र पक्ष नेते
वर्ग:४ थी लोकसभा सदस्य
वर्ग:६ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:धंधुकाचे खासदार
वर्ग:सुरेंद्रनगरचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९२३ मधील जन्म
लव्हली आनंद

**लव्हली आनंद** या भारतीय राजकारणी आहेत.त्या समता पक्षाच्या उमेदवार म्हणून इ.स. १९९४ मध्ये पोटनिवडणुकांमधून बिहार राज्यातील वैशाली लोकसभा मतदारसंघातून दहाव्या लोकसभेवर निवडून गेल्या.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:वैशालीचे खासदार
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:शिवहरचे खासदार
वर्ग:१८ वी लोकसभा सदस्य
कुमारी अनंतन

**कुमारी अनंतन** ( मार्च १९,इ.स. १९३३) हे भारतीय राजकारणी आहेत.ते जनता पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९७७च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये तमिळनाडू राज्यातील नागरकॉईल लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:जनता पक्ष नेते
वर्ग:६ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:नागरकॉईलचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९३३ मधील जन्म
राजकुमारी अमृत कौर

**डेम राजकुमारी बिबीजी अमृत कौर (**पूर्वाश्रमीच्या **अहलुवालिया) DSTJ** (२ फेब्रुवारी १८८९ - २ ऑक्टोबर १९६४) या भारतीय कार्यकर्त्या आणि राजकारणी होत्या. भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीत दीर्घकाळ सहभाग घेतल्यानंतर, १९४७ मध्ये त्यांना भारताच्या पहिल्या आरोग्य मंत्री म्हणून नियुक्त करण्यात आले.

कौर यांनी क्रीडा मंत्री आणि शहरी विकास मंत्रीपदाचा कार्यभारही सांभाळला आणि पतियाळा येथील राष्ट्रीय क्रीडा संस्था स्थापन करण्यात त्यांचा महत्त्वाचा वाटा होता.

आरोग्य मंत्री म्हणून कौर यांनी नवी दिल्ली येथे ऑल इंडिया इन्स्टिट्यूट ऑफ मेडिकल सायन्सेस (एम्स) स्थापन करण्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली आणि त्या पहिल्या अध्यक्षा झाल्या.

कौर यांना रेने सँड मेमोरियल अवॉर्ड देण्यात आला. १९४७ मध्ये टाइम मॅगझिनच्या "वुमन ऑफ द इयर" म्हणून त्यांना गौरवण्यात आले होते. कौर यांनी कधीही लग्न केले नाही आणि त्यांना मूलबाळ नव्हते. त्यांच्या पश्चात त्यांचा मोठा भाऊ राजा महाराज सिंह यांचे वंशज आहेत जे लंडन, दिल्ली आणि चंदीगडमध्ये राहतात.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:भारतीय आरोग्यमंत्री
वर्ग:भारतीय दूरसंचारमंत्री
वर्ग:१ ली लोकसभा सदस्य
वर्ग:मंडीचे खासदार
वर्ग:भारतीय संविधान सभेचे सदस्य
वर्ग:भारतीय संविधान सभेतील महिला सदस्य
वर्ग:इ.स. १८८९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६४ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
आनंद सिंह

**आनंद सिंह** ( जानेवारी ४,इ.स. १९३९) हे भारतीय राजकारणी आहेत.ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९७१,इ.स. १९८०,इ.स. १९८४ आणि इ.स. १९८९च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये उत्तर प्रदेश राज्यातील गोंडा लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:गोंडाचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९३९ मधील जन्म
इरा अन्बारसू

**इरा अन्बारसू** ( ऑक्टोबर २०,इ.स. १९४०) हे भारतीय राजकारणी आहेत.ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९८०च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये तमिळनाडू राज्यातील चेंगलपट्टू लोकसभा मतदारसंघातून तर इ.स. १९८९ आणि इ.स. १९९१च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये तमिळनाडू राज्यातीलच मध्य चेन्नई लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:चेंगलपट्टूचे खासदार
वर्ग:मध्य चेन्नईचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९४० मधील जन्म
अमजद अली

**अमजद अली** (२६ सप्टेंबर १९०३ — मृत्यू अज्ञात) हे भारतीय वकिल तथा राजकारणी होते. ते समाजवादी पक्ष (भारत) या पक्षाचे उमेदवार म्हणून आसाम राज्यातील गोलपारा-गारो टेकड्या लोकसभा मतदारसंघातून १ल्या लोकसभेचे तर प्रजा सोशलिस्ट पक्षाचे उमेदवार म्हणून आसाम राज्यातीलच धुब्री मतदारसंघातून २ऱ्या लोकसभेचे सदस्य राहिलेले होते.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:प्रजा सोशलिस्ट पक्षातील राजकारणी
वर्ग:१ ली लोकसभा सदस्य
वर्ग:२ री लोकसभा सदस्य
वर्ग:गोलपारा-गारो टेकडयांचे खासदार
वर्ग:धुबरीचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९०३ मधील जन्म
पी. अन्बलगन

**पी. अन्बलगन** ( जून २,इ.स. १९४१) हे भारत देशातील राजकारणी आहेत.ते अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९७७च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये तमिळनाडू राज्यातील रामनाथपुरम लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:अण्णा द्रमुक नेते
वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:रामनाथपुरमचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९४१ मधील जन्म
के. अन्बाळगन

**कल्याणसुंदरम अनबाळगन** (१९ डिसेंबर, १९२२ - ७ मार्च, २०२०) हे तमिळ राजकारणी होते. ते द्रविड चळवळीचे दीर्घकाळ नेते होते आणि द्रविड मुनेत्र कळघम पक्षाचे नऊ सद्द्यांसाठी ते सरचिटणीस होते.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:द्रविड मुन्नेत्र कळघम पक्षातील राजकारणी
वर्ग:४ थी लोकसभा सदस्य
वर्ग:तिरूचेंगोडेचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९२२ मधील जन्म
वर्ग:भारतीय नास्तिक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रमाकांत सोयरु आंगले

**रमाकांत सोयरू आंगले** ( जानेवारी १,इ.स. १९५०) हे भारतीय राजकारणी आहेत. ते भारतीय जनता पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९९९च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये गोवा राज्यातील मुरगाव लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:मुरगावचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मुख्तार अनीस

**मुख्तार अनीस** ( जून ८,इ.स. १९४३) हे भारतीय राजकारणी आहेत.ते समाजवादी पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९९६च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये उत्तर प्रदेश राज्यातील सीतापूर लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:समाजवादी पक्ष नेते
वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:सीतापूरचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९४३ मधील जन्म
माधव श्रीहरी अणे

**लोकनायक बापूजी अणे** उपाख्य डॉ. **माधव श्रीहरी अणे** (२९ ऑगस्ट १८८० - २६ जानेवारी १९६८) हे एक शिक्षणतज्ज्ञ, स्वातंत्र्यसैनिक, राजकारणी आणि आधुनिक संस्कृत कवी होते. त्यांना **लोकनायक बापूजी** म्हणजे "लोकनेते आणि आदरणीय पिता" ही पदवी देखील बहाल करण्यात आली होती.
* ते काँग्रेस राष्ट्रवादी पक्षाच्या संस्थापकांपैकी एक होते.
* अणे जानेवारी १२,इ.स. १९४८ ते जून १४, इ.स. १९५२ या काळात बिहार राज्याचे राज्यपाल होते.

टिळकांच्या पावलावर पाऊल ठेवून चालणारे न.चिं. केळकर, काकासाहेब खाडिलकर, गंगाधर देशपांडे, डॉ बी.एस. मुंजे, अभ्यंकर, टी.बी. परांजपे आणि वामन मल्हार जोशी या लोकमान्य टिळकांच्या प्रख्यात शिष्यांपैकी ते पहिले होते. बाळ गंगाधर टिळक यांच्या निधनानंतर अणेंनी महात्मा गांधींचे नेतृत्व स्वीकारले तसेच त्यांच्या सहकाऱ्यांनाही राजी केले. त्यांनी काँग्रेसला खिलाफत चळवळीत सामील होण्यास विरोध केला तसेच राष्ट्रीय हिताच्या किंमतीवर मुस्लिमांना जास्त आकर्षित करण्याविरुद्ध इशारा दिला. महात्मा गांधी त्यांच्या शांत तर्काचे कौतुक करत, त्यांच्यावर विश्वास ठेवत आणि अनेकदा त्यांचा सल्ला घेत.
* सुभाषचंद्र बोस आणि जतिंद्र मोहन सेनगुप्ता यांच्यातील वादांची मध्यस्थी करण्यासाठी त्यांची निवड करण्यात आली.

ते अपक्ष उमेदवार म्हणून इ.स. १९६२ आणि इ.स. १९६७च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

त्यांच्या निवडक लेखांचे **अक्षरमाधव** हे पुस्तक निघाले, तर **श्रीतिलक-यशोर्णव** या बापूजींनी रचलेल्या संस्कृत काव्यास साहित्य अकादमीचा पुरस्कार लाभला होता.
*बापूजी अणे हे पुसद येथील जंगल सत्याग्रहाशी  संबंधित आहेत.
** 'बापूजी अणे अन् पिवळे दोन आणे' असे त्यावेळी म्हणत असत.

## हे ही पहा
* श्रीहरी अणे, पणतू

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:बिहारचे राज्यपाल
वर्ग:३ री लोकसभा सदस्य
वर्ग:४ थी लोकसभा सदस्य
वर्ग:नागपूरचे खासदार
वर्ग:इ.स. १८८० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६८ मधील मृत्यू
वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती
वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते
वर्ग:नागपूर मधील राजकारणी
वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:महाराष्ट्राचे खासदार
के. अनिरूद्धन

**के. अनिरूद्धन** ( फेब्रुवारी २८,इ.स. १९२७) हे भारतीय राजकारणी होते.ते मार्क्सवादी कम्युनिस्ट पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९६७च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये केरळ राज्यातील चिरयिंकील लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:मार्क्सवादी कम्युनिस्ट पक्ष नेते
वर्ग:४ थी लोकसभा सदस्य
वर्ग:चिरयिंकीलचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९२७ मधील जन्म
एन. अन्बुचेळियन

**एन. अन्बुचेळियन** ( नोव्हेंबर १,इ.स. १९३६) हे भारतीय राजकारणी होते.ते द्रविड मुन्नेत्र कळघम पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९६७च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये तत्कालीन मद्रास राज्यातील दिंडिगुल लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:द्रविड मुन्नेत्र कळघम पक्षातील राजकारणी
वर्ग:४ थी लोकसभा सदस्य
वर्ग:दिंडुक्कलचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म
एम. अंकिनिडू

**मगंती अंकिनिडू** ( जानेवारी १,इ.स. १९१५) हे भारतीय राजकारणी होते.ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९६२,इ.स. १९६७ आणि इ.स. १९७१च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये आंध्र प्रदेश राज्यातील गुडिवाडा लोकसभा मतदारसंघातून तर इ.स. १९७७ आणि इ.स. १९८०च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये आंध्र प्रदेश राज्यातीलच मछलीपट्टणम लोकसभा मतदारसंघातून  लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:३ री लोकसभा सदस्य
वर्ग:४ थी लोकसभा सदस्य
वर्ग:५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:६ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:गुडिवाडाचे खासदार
वर्ग:मछलीपट्टणमचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९१५ मधील जन्म
पी. अंकिनीडू प्रसाद राव

**पी. अंकिनिडू प्रसाद राव** ( फेब्रुवारी २३,इ.स. १९२९) हे भारतीय राजकारणी होते.ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९७१च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये आंध्र प्रदेश राज्यातील ओंगोले लोकसभा मतदारसंघातून तर इ.स. १९७७ आणि इ.स. १९८०च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये आंध्र प्रदेश राज्यातील बापटला लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:६ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:ओंगोलेचे खासदार
वर्ग:बपतलाचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९२९ मधील जन्म
आर. अण्णा नंबी

**आर. अण्णा नंबी** ( जानेवारी ७,इ.स. १९४३) हे भारतीय राजकारणी होते.ते अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९८४च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये तमिळनाडू राज्यातील पोल्लाची लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:अण्णा द्रमुक नेते
वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:पोल्लाचीचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९४३ मधील जन्म
बी. अंजनप्पा

**बी. अंजनप्पा** ( जून १,इ.स. १९१८) हे भारतीय राजकारणी होते.ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९५७,इ.स. १९६२ आणि इ.स. १९६७च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये आंध्र प्रदेश राज्यातील नेल्लोर लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:२ री लोकसभा सदस्य
वर्ग:३ री लोकसभा सदस्य
वर्ग:४ थी लोकसभा सदस्य
वर्ग:नेल्लोरचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९१८ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अफझल अन्सारी

**अफझल अन्सारी** (ऑगस्ट १४,इ.स. १९५३ - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे उत्तर प्रदेश राज्यातील गाझीपूर मतदारसंघातून बसपतर्फे १७व्या लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:समाजवादी पक्ष नेते
वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:गाझीपूरचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९५३ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:१८ वी लोकसभा सदस्य
मनुभाई अमेरसे

**मनुभाई अमेरसे** ( मे २७,इ.स. १९२८) हे भारतीय राजकारणी होते.ते स्वतंत्र पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९६७च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये गुजरात राज्यातील बनासकांठा लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:स्वतंत्र पक्ष नेते
वर्ग:४ थी लोकसभा सदस्य
वर्ग:बनासकांठाचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९२८ मधील जन्म
इंदुभाई अमीन

**इंदुभाई अमीन** ( ऑगस्ट १९,इ.स. १९१५) हे भारतीय राजकारणी होते.ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९५२च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये तत्कालीन मुंबई राज्यातील पश्चिम बडोदा लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:१ ली लोकसभा सदस्य
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:पश्चिम बडोद्याचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९१५ मधील जन्म
फुरकन अन्सारी

**फुरकन अन्सारी** ( फेब्रुवारी ५,इ.स. १९४८) हे भारतीय राजकारणी आहेत.ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. २००४च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये झारखंड राज्यातील गोड्डा लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:गोड्डाचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९४८ मधील जन्म
शफिक-उल्ला अन्सारी

**शफिक-उल्ला अन्सारी** ( इ.स. १९१८) हे भारतीय राजकारणी होते.ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९८०च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये बिहार राज्यातील मधुबनी लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:मधुबनीचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९१८ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
टी. अंजय्या

**टंगुटुरी अंजय्या** (इ.स. १९२९ - ) हे भारतीय राजकारणी होते. ते ऑक्टोबर ११,इ.स. १९८० ते फेब्रुवारी २३,इ.स. १९८२ या काळात आंध्र प्रदेश राज्याचे मुख्यमंत्री होते.ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९८४च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये आंध्र प्रदेश राज्यातील सिकंदराबाद लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.त्याचप्रमाणे ते इ.स. १९७८ ते इ.स. १९८० या काळात राज्यसभेचे सदस्य होते.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:आंध्र प्रदेशचे मुख्यमंत्री
वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:सिकंदराबादचे खासदार
वर्ग:राज्यसभा सदस्य
वर्ग:इ.स. १९२९ मधील जन्म
फकिर अली अन्सारी

**फकिर अली अन्सारी** ( जून १४,इ.स. १९३८) हे भारतीय राजकारणी होते.ते जनता पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९७७च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये उत्तर प्रदेश राज्यातील मिर्झापूर लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:जनता पक्ष नेते
वर्ग:६ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:मिर्झापूरचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९३८ मधील जन्म
शफिक-उल्ला शाह अन्सारी

**शफिक-उल्ला शाह अन्सारी** (जून १६,इ.स. १९०८ - ) हे भारतीय राजकारणी होते.ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९५२च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये तत्कालीन हैदराबाद राज्यातील बिदर लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:१ ली लोकसभा सदस्य
वर्ग:बिदरचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९०८ मधील जन्म
झियाउर रहमान अन्सारी

**झिया-उल रहमान अन्सारी** ( मार्च ९,इ.स. १९२५) हे भारतीय राजकारणी होते.ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९७१,इ.स. १९८० आणि इ.स. १९८४च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये उत्तर प्रदेश राज्यातील उन्नाव लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:उन्नावचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९२५ मधील जन्म
पी.ए. अँटनी

**पी.ए. ॲंटनी** (जानेवारी २६, इ.स. १९३६ - २४ एप्रिल, इ.स. १९९६) हे भारत देशातील राजकारणी होते.ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९८४ आणि इ.स. १९८९च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये केरळ राज्यातील त्रिचूर लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:त्रिचूरचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९६ मधील मृत्यू
बसवराज पाटील अनवारी

**बसवराज पाटील अनवारी** ( एप्रिल ८,इ.स. १९४३) हे भारतीय राजकारणी आहेत.ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९८९ आणि इ.स. १९९१च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये कर्नाटक राज्यातील कोप्पळ लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:कोप्पळचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९४३ मधील जन्म
तारिक अन्वर

**तारिक अनवर** ( जानेवारी १६,इ.स. १९५१) हे भारतीय राजकारणी आहेत.ते शरद पवार आणि पी.ए. संगमा यांच्याबरोबर सोनिया गांधींच्या विदेशी मूळ प्रश्नावरून इ.स. १९९९ मध्ये काँग्रेस पक्षाबाहेर पडले. आता ते राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाचे ज्येष्ठ नेते आहेत. ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९८०,इ.स. १९८४,इ.स. १९९६ आणि इ.स. १९९८च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये बिहार राज्यातील कटिहार लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.
२०१४ पासून ते लोकसभेत राष्ट्रवादी काँग्रेसचे लोकसभा नेते होते.
अलीकडे त्यांनी राष्ट्रवादी काँग्रेसचा राजीनामा दिला व राहुल गांधींच्या नेतृत्वात परत काँग्रेसमध्ये सामील झाले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:कटिहारचे खासदार
वर्ग:राज्यसभा सदस्य
वर्ग:इ.स. १९५१ मधील जन्म
वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१८ वी लोकसभा सदस्य
एम. अप्पादुराई

**एम. अप्पादुराई** ( डिसेंबर ११,इ.स. १९४९) हे भारतीय राजकारणी आहेत.ते भारतीय कम्युनिस्ट पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. २००४च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये तमिळनाडू राज्यातील तेनकासी लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय कम्युनिस्ट पक्षातील राजकारणी
वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:तेनकासीचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९४९ मधील जन्म
एस.आर.ए.एस. अप्पल नायडू

**एस.आर.ए.एस. अप्पल नायडू** ( नोव्हेंबर ६,इ.स. १९२५) हे भारतीय राजकारणी होते.ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९७१,इ.स. १९७७ आणि इ.स. १९८०च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये आंध्र प्रदेश राज्यातील अनकापल्ली लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:६ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:अनकापल्लीचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९२५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९६ मधील मृत्यू
पी. अप्पल नरसिंहन

**पी. अप्पल नरसिंहन** ( जून,इ.स. १९३८ - ) हे भारत देशातील राजकारणी आहेत. ते तेलुगू देसम पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९८४च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये आंध्र प्रदेश राज्यातील अनकापल्ली लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:अनकापल्लीचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९३८ मधील जन्म
वर्ग:तेलुगू देशम पक्षातील राजकारणी
मुरगाव

**मुरगाव** (इतर वापर: **मार्मागोवा**, **मोर्मुगाव**) हे गोव्यामधील सर्वात मोठे बंदर आहे. हे शहर अरबी समुद्राच्या किनाऱ्यावर राजधानी पणजीच्या ३० किमी दक्षिणेस वसले आहे. 

गोवा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ येथून ७ किमी अंतरावर आहे. वास्को दा गामा रेल्वे स्थानक मडगांव रेल्वे स्थानकाखालोखाल गोव्यातील दुसऱ्या क्रमांकाचे वर्दळीचे स्थानक आहे. राष्ट्रीय महामार्ग १७ ए येथून धावतो.

## बाह्य दुवे
*मुरगाव महापालिका

वर्ग:गोव्यामधील शहरे
अब्दुल हन्नन अन्सारी

**अब्दुल हन्नन अन्सारी** ( इ.स. १९२७) हे भारतीय राजकारणी होते.ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९८४ च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये बिहार राज्यातील मधुबनी लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:मधुबनीचे खासदार
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:इ.स. १९२७ मधील जन्म
छबीराम अरगल

**छबीराम अरगल** ( जुलै ७,इ.स. १९४३) हे भारतीय राजकारणी आहेत.ते जनता पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९७७च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये तर भारतीय जनता पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९८९च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये मध्य प्रदेश राज्यातील मुरेना लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:जनता पक्ष नेते
वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
वर्ग:६ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:मुरेनाचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९४३ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
के. अर्जुनन

**के. अर्जुनन** (सप्टेंबर २२, इ.स. १९४४) हे भारतीय राजकारणी होते. ते द्रविड मुन्नेत्र कळघम पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९८०च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये तमिळनाडू राज्यातील धर्मापुरी लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:द्रविड मुन्नेत्र कळघम पक्षातील राजकारणी
वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:धर्मापुरीचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९४४ मधील जन्म
टी.जे. अँजेलोस

**टी.जे. अंजलोस** (मार्च १२,इ.स. १९५९ - ) हे भारत देशातील राजकारणी आहेत.ते मार्क्सवादी कम्युनिस्ट पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९९१च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये केरळ राज्यातील अलप्पुळा लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:मार्क्सवादी कम्युनिस्ट पक्ष नेते
वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:अलप्पुळाचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९५९ मधील जन्म
एस. अरूमुगम

**एस. अरूमुगम** (एप्रिल १६, इ.स. १९३४) हे भारतीय राजकारणी होते.ते द्रविड मुन्नेत्र कळघम पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९९८च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये पुडुचेरी लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:द्रविड मुन्नेत्र कळघम पक्षातील राजकारणी
वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:पुडुचेरीचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९३४ मधील जन्म
एस.आर. अरूमुगम

**एस.आर. अरूमुगम** ( नोव्हेंबर २०,इ.स. १९२०) हे भारतीय राजकारणी होते.ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९५७च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये तत्कालीन मद्रास राज्यातील नमक्कल लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:२ री लोकसभा सदस्य
वर्ग:नमक्कलचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९२० मधील जन्म
एन. अरूणाचलम

**एन. अरुणाचलम** ( नोव्हेंबर २७,इ.स. १९१५) हे भारतीय राजकारणी होते.ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९६२च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये तत्कालीन मद्रास राज्यातील रामनाथपुरम लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:३ री लोकसभा सदस्य
वर्ग:रामनाथपुरमचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९१५ मधील जन्म
ओमाक अपांग

**ओमाक अपांग** ( मार्च ११, १९७१) हे भारतीय राजकारणी आहेत. ते अरुणाचल काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून १९९८ च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये अरुणाचल प्रदेश राज्यातील पश्चिम अरुणाचल लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:पश्चिम अरुणाचलचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९७१ मधील जन्म
अन्वर अहमद

**अन्वर अहमद** ( मार्च २६, १९२६ - एप्रिल १५, २०१९) हे भारतीय राजकारणी होते. ते समाजवादी जनता पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९७१ च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये उत्तर प्रदेश राज्यातील हापूड लोकसभा मतदारसंघातून तर जनता दलाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९८९ च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये उत्तर प्रदेश राज्यातीलच उन्नाव लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:जनता दलातील राजकारणी
वर्ग:५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:हापूडचे खासदार
वर्ग:उन्नावचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९२६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१९ मधील मृत्यू
कुंभराम आर्य

**कुंभराम आर्य** (जून,इ.स. १९१४-ऑक्टोबर २६,इ.स. १९९५) हे भारत देशाच्या स्वातंत्र्यलढ्यातील नेते आणि स्वातंत्र्योत्तर भारतीय राजकारणी होते.ते समाजवादी जनता पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९८०च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये राजस्थान राज्यातील सिकर लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:समाजवादी जनता पक्ष नेते
वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:सिकरचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९१४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९५ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ग्नू आइसकॅट

वर्ग:सॉफ्टवेर
वर्ग:आंतरजाल न्याहाळक
वर्ग:रिकामी पाने
आर.एस. अरुमुगम

**आर.एस. अरूमुगम** ( मार्च १९,इ.स. १९१९) हे भारतीय राजकारणी होते.ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९५७च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये तत्कालीन मद्रास राज्यातील श्रीविलीपुत्तुर लोकसभा मतदारसंघातून तर स्वतंत्र पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९६७च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये तत्कालीन मद्रास राज्यातीलच तेनकासी लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:स्वतंत्र पक्ष नेते
वर्ग:२ री लोकसभा सदस्य
वर्ग:४ थी लोकसभा सदस्य
वर्ग:श्रीविलीपुत्तुरचे खासदार
वर्ग:तेनकासीचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९१९ मधील जन्म
मुमताज अन्सारी

**मुमताज अन्सारी** ( सप्टेंबर २६,इ.स. १९४७) हे भारतीय राजकारणी आहेत.ते जनता दल पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९९१च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये बिहार राज्यातील कोडर्मा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून आले होते.

ऑक्टोबर २००३ मध्ये अन्सारी गूढ रित्या गायब झाले. पोलीस तपासामध्ये काहीही निष्पन्न झाले नाही. अन्सारी ह्यांची हत्या करण्यात आली असल्याची भिती त्यांच्या परिवाराने व्यक्त केली.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:जनता दलातील राजकारणी
वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:इ.स. १९४७ मधील जन्म
ए.व्ही.पी. असैतंबी

**ए.व्ही.पी. असैतंबी** ( सप्टेंबर २४,१९२४ - १९७९) हे भारतीय राजकारणी होते.ते द्रविड मुन्नेत्र कळघम पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९७७च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये तमिळनाडू राज्यातील दक्षिण चेन्नई लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:द्रविड मुन्नेत्र कळघम पक्षातील राजकारणी
वर्ग:६ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:दक्षिण चेन्नईचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९२४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७९ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
के. अशन्ना

**के. अशन्ना** ( मे ११,इ.स. १९२३) हे भारतीय राजकारणी होते.ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९५७च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये आंध्र प्रदेश राज्यातील आदिलाबाद लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:२ री लोकसभा सदस्य
वर्ग:आदिलाबादचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९२३ मधील जन्म
अशफाक हुसेन अन्सारी

**अशफाक हुसेन अन्सारी** ( डिसेंबर २५,इ.स. १९३४) हे भारतीय राजकारणी होते. ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९८० च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये उत्तर प्रदेश राज्यातील महाराजगंज (उत्तर प्रदेश) लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:महाराजगंज (उत्तर प्रदेश) चे खासदार
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:इ.स. १९३४ मधील जन्म
ए. अशोकराज

**ए. अशोकराज** ( मे ७,इ.स. १९४१) हे भारतीय राजकारणी होते.ते अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९७७,इ.स. १९८९ आणि इ.स. १९९१च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये तमिळनाडू राज्यातील पेरांबालूर लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:अण्णा द्रमुक नेते
वर्ग:६ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:पेरांबालूरचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९४१ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अर्जुन सिंग

**अर्जुन सिंग** (नोव्हेंबर ५,इ.स. १९३० - मार्च ४, इ.स. २०११) हे भारतीय राजकारणी होते. ते इ.स. १९५७ ते इ.स. १९८५ या काळात मध्य प्रदेश विधानसभेचे सदस्य होते. ते इ.स. १९८० ते इ.स. १९८५ या काळात मध्य प्रदेश राज्याचे मुख्यमंत्री तर मार्चइ.स. १९८५ ते नोव्हेंबर इ.स. १९८५ या काळात पंजाब राज्याचे राज्यपाल होते. ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे सदस्य होते. 

ते इ.स. १९८५ मध्ये पोटनिवडणुकीत भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून मध्य प्रदेश राज्यातील सतना लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.त्यानंतर त्यांच्यावर राजीव गांधी सरकारमध्ये वाणिज्यमंत्री आणि दूरसंचारमंत्री पदाची जबाबदारी देण्यात आली.ते इ.स. १९९१ मध्ये लोकसभा निवडणुकीत भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून परत एकदा मध्य प्रदेश राज्यातील सतना लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले. त्यानंतर ते जून इ.स. १९९१ ते डिसेंबर इ.स. १९९४ या काळात पी.व्ही. नरसिंह राव सरकारमध्ये मनुष्यबळविकासमंत्री होते. डिसेंबर इ.स. १९९४ मध्ये आंध्र प्रदेश आणि कर्नाटक राज्यांतील विधानसभा निवडणुकांमध्ये काँग्रेस पक्षाच्या झालेल्या पराभवाला पंतप्रधान आणि पक्षाध्यक्ष पी.व्ही. नरसिंह राव यांना जबाबदार ठरवून अर्जुन सिंग यांनी आपल्या मंत्रीपदाचा राजीनामा दिला. त्यानंतर त्यांना बेशिस्तीच्या कारणावरून काँग्रेस पक्षातून काढून टाकण्यात आले. पुढे मे इ.स. १९९५ मध्ये काँग्रेस पक्षाचे दुसरे ज्येष्ठ नेते नारायण दत्त तिवारी यांच्याबरोबर अर्जुन सिंग यांनी तिवारी काँग्रेस या नव्या पक्षाची स्थापना केली. अर्जुन सिंग-तिवारी यांचा नवा पक्ष आपला फारसा प्रभाव पाडू शकला नाही.इ.स. १९९६ च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये स्वतः अर्जुन सिंग यांचा सतना लोकसभा मतदारसंघातून बहुजन समाज पक्षाचे फूलसिंग बरय्या यांनी पराभव केला.

पी.व्ही. नरसिंह राव काँग्रेस पक्षाच्या अध्यक्षपदावरून सप्टेंबर इ.स. १९९६ मध्ये पायउतार झाल्यानंतर अर्जुन सिंग आणि नारायण दत्त तिवारी काँग्रेस पक्षात परतले.पुढे इ.स. १९९८ च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये अर्जुन सिंग यांचा मध्य प्रदेश राज्यातील होशंगाबाद लोकसभा मतदारसंघातून भारतीय जनता पक्षाच्या सरताज सिंह यांनी पराभव केला. त्यानंतर अर्जुन सिंग राज्यसभेचे सदस्य झाले.इ.स. २००४ मध्ये काँग्रेस पक्षाचे सत्तेत पुनरागमन झाल्यानंतर अर्जुन सिंग यांनी मे इ.स. २००४ ते मे इ.स. २००९ पर्यंत मनमोहन सिंह सरकारमध्ये परत एकदा मनुष्यबळविकासमंत्री पदाची जबाबदारी सांभाळली.मे इ.स. २००९ नंतर मात्र प्रकृतीच्या कारणावरून अर्जुन सिंग यांचा समावेश मंत्रीमंडळात केला गेला नाही.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:मध्य प्रदेशचे मुख्यमंत्री
वर्ग:भारतीय मनुष्यबळविकासमंत्री
वर्ग:भारतीय वाणिज्यमंत्री
वर्ग:भारतीय दूरसंचारमंत्री
वर्ग:पंजाबचे राज्यपाल
वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:सतनाचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९३० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०११ मधील मृत्यू
प्रेमजीभाई असर

**प्रेमजीभाई रणछोडदास असर** ( फेब्रुवारी २४,इ.स. १९१३) हे भारतीय राजकारणी होते.ते भारतीय जनसंघ पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९५७च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये तत्कालीन मुंबई राज्यातील (सद्यकालीन महाराष्ट्र राज्यातील) रत्‍नागिरी (उत्तर) लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय जनसंघ नेते
वर्ग:२ री लोकसभा सदस्य
वर्ग:रत्‍नागिरी (उत्तर)चे खासदार
वर्ग:इ.स. १९१३ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अब्दुल्ला तिसरा अल-सलीम अल-साबाह

**अब्दुल्ला तिसरा अल-सलीम अल-साबाह** (अरबी:عبد الله الثالث السالم الصباح‎‎; इ.स. १८९५ - २४ नोव्हेंबर, इ.स. १९६५) हा कुवैतचा अमीर होता. १९५० पासून मृत्यूपर्यंत सत्तेवर असलेल्या अब्दुल्लाने पूर्वीचे ब्रिटिशधार्जिणे धोरण सोडून अरबी राष्ट्रांशी मेळ साधला.

वर्ग:कुवैतचे अमीर
वर्ग:इ.स. १८९५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६५ मधील मृत्यू
के.एम. असगर हुसेन

**के.एम. असगर हुसेन** ( जानेवारी २३,इ.स. १९१६) हे भारतीय राजकारणी होते.ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९६७ आणि इ.स. १९७१च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये महाराष्ट्र राज्यातील अकोला लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:४ थी लोकसभा सदस्य
वर्ग:५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:अकोल्याचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९१६ मधील जन्म
लीलाधर अस्थाना

**लीलाधर अस्थाना** हे भारतीय राजकारणी होते.ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९५७च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये उत्तर प्रदेश राज्यातील उन्नाव लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:२ री लोकसभा सदस्य
वर्ग:उन्नावचे खासदार
आत्मादास

**आत्मादास** (जन्म:इ.स. १९१२) हे भारतीय राजकारणी होते.ते अपक्ष उमेदवार म्हणून इ.स. १९६७च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये मध्य प्रदेश राज्यातील मुरेना लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:१ ली लोकसभा सदस्य
वर्ग:मुरेनाचे खासदार
कोमारराजू आत्चमंबा

**कोमारराजू आत्चमंबा**(जन्म:सप्टेंबर ६,इ.स. १९०६) या भारतीय राजकारणी होत्या. त्या भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९५७च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये आंध्र प्रदेश राज्यातील विजयवाडा लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेल्या. त्या पेशाने बालरोगतज्ञ आणि स्त्रीरोगतज्ञ होत्या.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:२ री लोकसभा सदस्य
वर्ग:विजयवाडाचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९०६ मधील जन्म
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय महिला वैद्यकीय डॉक्टर
मणिप्रवाळम

**मणिप्रवाळम्** किंवा **मणिप्रवाळं/मणिप्रवाळम्** (तमिळ भाषा: மணிப்பிரவாளம்; रोमन लिपी: maṇippiravāḷam; मल्याळम: മണിപ്രവാളം) 
मणिप्रवाळम ही एक प्राचीन भाषा होती. मणिप्रवाळम्चा अर्थ दोन भाषांचा संगम असा होय, जसे मणी आणि प्रवाळ हा जोडशब्द आहे. ही एक दक्षिण भारतीय भाषा होती जी प्रामुख्याने तमिळ आणि संस्कृत भाषेच्या संगमाने निर्माण झाली होती,जी कालांतराने बदलत जाऊन अर्वाचीन मल्याळम भाषा बनली आहे. दक्षिणेतील शैव संप्रदायातील प्राचीन लेखांमध्ये ही भाषा आढळून येते जी पुढे मल्याळम म्हणून उदयास आली.

## हे सुद्धा पहा 
*मल्याळम भाषा
*तमिळ भाषा
## संदर्भसूची
**Manipravalam*  The Information & Public Relations Department, Government of Kerala.
*''Malayalam - From God's Own Country'' , 2003–2007, Microsoft Corporation.

वर्ग:भारतामधील भाषा
वर्ग:भाषा
वर्ग:मल्याळम लिपी
वर्ग:मल्याळम भाषा
धनुष्यकोडी अथितन

**धनुष्यकोडी अथितन** (जन्म:मार्च ६, इ.स. १९५३) हे भारतीय राजकारणी आहेत.ते इ.स. १९८५च्या पोटनिवडणुकीत आणि इ.स. १९८९,इ.स. १९९१च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून तर इ.स. १९९६ आणि इ.स. १९९८च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये तमिळ मनीला काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून तमिळनाडू राज्यातील तिरूचेंदूर लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.त्याचप्रमाणे इ.स. २००४च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून ते तमिळनाडू राज्यातीलच तिरूनेलवेली लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:तमिळ मनीला काँग्रेस नेते
वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:तिरूचेंदूरचे खासदार
वर्ग:तिरुनलवेलीचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९५३ मधील जन्म
किरण कुमार रेड्डी

**नल्लारी किरण कुमार रेड्डी** (तेलुगु: నల్లారి కిరణ్ కుమార్ రెడ్డి;  ३० सप्टेंबर १९६०) हे भारताच्या आंध्र प्रदेश राज्याचे माजी मुख्यमंत्री आहेत. नोव्हेंबर २५, इ.स. २०१० रोजी त्यांनी सत्ता हातात घेतली. आंध्र प्रदेशामधून तेलंगणा राज्य वेगळे करण्याच्या संकल्पनेला रेड्डी ह्यांचा तीव्र विरोध आहे. ह्याकारणास्तव त्यांनी १ मार्च २०१४ रोजी मुख्यमंत्रीपदाचा राजीनामा दिला.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:आंध्र प्रदेशचे मुख्यमंत्री
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
अलादी अरुणा

**व्ही. अरुणाचलम** उपाख्य **अलादी अरुणा** (जुलै ९,इ.स. १९३३-डिसेंबर ३१,इ.स. २००४) हे भारतीय राजकारणी होते.

ते इ.स. १९६७ आणि इ.स. १९७१च्या राज्य विधानसभा निवडणुकांमध्ये द्रविड मुन्नेत्र कळघम पक्षाचे उमेदवार म्हणून तमिळनाडू विधानसभेवर निवडून गेले.पक्षाचे ज्येष्ठ नेते एम.जी. रामचंद्रन हे तमिळनाडू राज्याचे मुख्यमंत्री एम. करुणानिधी यांच्याशी झालेल्या मतभेदांमुळे इ.स. १९७३ मध्ये पक्षाबाहेर पडले आणि त्यांनी स्वतःचा अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम हा पक्ष स्थापन केला.त्यांच्या बरोबर व्ही.अरुणाचलम यांनीही द्रविड मुन्नेत्र कळघम पक्षातून बाहेर पडून अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम पक्षात प्रवेश केला.पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९७७च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये ते तमिळनाडू राज्यातील तिरुनलवेली लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले. पुढे इ.स. १९८४ मध्ये ते तमिळनाडू राज्यातून राज्यसभेवर निवडून गेले. ते बोफोर्स प्रकरणाची चौकशी करणाऱ्या संयुक्त संसदीय समितीचे सदस्य होते. एम.जी. रामचंद्रन यांच्या निधनानंतर त्यांनी पुन्हा द्रविड मुन्नेत्र कळघम पक्षात प्रवेश केला.इ.स. १९९६ ते इ.स. २००१ या काळात ते एम. करुणानिधी सरकारमध्ये कायदेमंत्री होते.

पक्षाच्या नेतृत्वाबरोबर मतभेद झाल्यामुळे त्यांना इ.स. २००४ मध्ये द्रविड मुन्नेत्र कळघम पक्षातून काढण्यात आले.डिसेंबर ३१,इ.स. २००४ रोजी ते सकाळी फिरायला गेलेले असताना त्यांची तिरुनलवेली जिल्ह्यातील अलांगुलम या ठिकाणी गोळ्या घालून हत्या करण्यात आली.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:द्रविड मुन्नेत्र कळघम पक्षातील राजकारणी
वर्ग:अण्णा द्रमुक नेते
वर्ग:६ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:राज्यसभा सदस्य
वर्ग:तिरुनलवेलीचे खासदार
वर्ग:तमिळनाडूचे कायदेमंत्री
वर्ग:इ.स. १९३३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००४ मधील मृत्यू
वर्ग:हत्या झालेले भारतीय राजकारणी
चोळपुरम

**चोळपुरम/चोळपूर**(तमिळ: சோழபுரம்) ही तमिळनाडू राज्यातील तंजावूर जिल्ह्यातील ग्रामपंचायत आहे. तमिळनाडूतील प्राचीन राज्यकर्ते चोळ ह्यांच्या नावावरून ह्या गावाचे नाव चोळपुरम असे ठेवण्यात आले आहे.

वर्ग:तमिळनाडूमधील शहरे
वर्ग:तंजावूर जिल्हा
लई भारी (संकेतस्थळ)

**लई भारी** हे इ.स. २०१० साली चालू झालेले मराठी भाषेतील सोशल नेटवर्किंग संकेतस्थळ आहे.

## मराठी फेसबुक
लईभारी.कॉम हे मराठी सोशल नेटवर्किंग ४ नोव्हेंबर, इ.स. २०१० रोजी चाचणी स्वरूपात सुरू झाले आणि १,५०,०००हून अधिक सदस्यसंख्या झाली आहे सचिन वाझे यांच्या संकल्पनेतून मराठी फेसबुक आकारास आले. तरुणाईने कॉलेजच्या अभ्यासापासून ते राजकारण, प्रेम, सहकार क्षेत्र तसेच 'मी मराठा' पासून ते 'खानदेशी' पर्यंतच्या विविध चर्चा, समूह यामध्ये आले आहेत. हा उपक्रम सचिन वाझे यांच्यासह संयोग शेलार, सुमीत राठोड, महेश संभेराव, आशिष खटावकर, प्रथमेश सावंत, संकेत परब, जयश्री रेडकर, पिनाकिन रिसबूड, सत्यजित घागरे, अवधूत चव्हाण यांनी साकारला आहे.
लईभारी.कॉम ने दिनांक २० जुलै इ.स. २०१२ रोजी इमेल सेवा चालू केली आहे. हे संकेतस्थळ सध्या बंद आहे. 

## संदर्भ
वर्ग:मराठी संकेतस्थळे
वर्ग:सोशल नेटवर्किंग संकेतस्थळे
बनघर

सातारा शहराजवळ काही अतरावर सज्जनगडाच्या पायथ्यालगत बनघर हे गाव वसलेले आहे.
* नकाशा
तोंडापूर

**तोंडापूर** हे महाराष्ट्र राज्याच्या जळगाव जिल्ह्यातील जामनेर तालुक्यातले एक छोटे गाव आहे.च्या तीनही दिशांना डोंगर आहेत. या  गावात जिल्हा परिषदेची शाळा आहे. फर्दापूर गावआणि अजिंठा लेणी येथून जवळ आहेत.

वर्ग:जळगाव जिल्ह्यातील गावे
वर्ग:महाराष्ट्र राज्यातील शहरे व गावे
वर्ग:जामनेर तालुक्यातील गावे
उनपदेव

thumb
**उनपदेव** हे चोपडा तालुक्यातील ठिकाण आहे. येथे नैसर्गिक गरम पाण्याचे झरे आहेत, जे उन्हाळ्यात सुद्धा झरत असतात. येथे असलेल्या गायमुखातून नेहमी पाणी वाहायचे.

## पोहचा
हे ठिकाण शहाद्यापासून २५ किलोमीटर अंतरावर आहे. जवळचे रेलवे स्थानक नंदुरबार हे ६२ किमी आहे. औरंगाबाद हे जवळचे विमानतळ आहे. मुंबईपासून ४४५ किमी दुर आहे.

वर्ग:शहादा तालुका
वर्ग:महाराष्ट्रातील पर्यटनस्थळे
वर्ग:नंदुरबार जिल्हा
जनता पक्ष

**जनता पक्ष** हा एक भारतीय राजकीय पक्ष होता. हा पक्ष, आणीबाणीच्या काळात (१९७५-१९७७) पंतप्रधान इंदिरा गांधी व भारतीय राष्ट्रीय कांग्रेसच्या सरकार विरोधात, जयप्रकाश नारायण व ईतर अनेक राजकीय पक्षांनी (काँग्रेस-O, भारतीय लोकदल/जनसंघ) एकत्र येऊन स्थापन केला होता. 
* आणीबाणीनंतरच्या १९७७ मधील सार्वत्रिक निवडणुकांत कांग्रेस पक्षाचा पराभव करून संयुक्तरीत्या स्थापन झालेला जनता पक्ष हा भारताच्या इतिहासात प्रथमच गैरकाँग्रेस सरकारच्या रूपात सत्तेवर आला.

जनता पक्षाचे पुढील काळात अनेक तुकडे झाले, त्यांतले काही हे :-
* भारतीय जनता पक्ष
* राष्ट्रीय जनता दल
* संयुक्त जनता दल
* जनता दल (धर्मनिरपेक्ष) 
* बिजू जनता दल
* कर्नाटक जनता पक्ष
* विदर्भ जनता पक्ष
* समाजवादी जनता पार्टी
* जननायक जनता पार्टी
* जनशक्ती जनता दल, वगैरे वगैरे.

वर्ग:भारतातील राजकीय पक्ष
१२५२ सेलेस्टिया

**१२५२ सेलेस्टिया** हा एक लघुग्रहांच्या पट्ट्यातील एक लघुग्रह आहे.