open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
समीक्षा

मराठी शाब्दबंधानुसार एखाद्या साहित्यकृतीच्या गुणदोषांचे परीक्षण आणि मूल्यमापन करणारे लेखन म्हणजे **समीक्षा** अथवा **समीक्षण** होय.एखाद्या संहितेवरील खंडनमंडनात्मक युक्तिवादात्मक, स्वतःचे मत व्यक्त करणारे स्पष्टीकरणास अथवा विस्ताराने केलेल्या निरूपणास मराठीत टीका असाही शब्द योजला जातो. ग्रंथांशिवाय, नाटक, चित्रपट, संगीत, नृत्य अशा कृतींचेही समीक्षण केले जाते. अर्थव्यवहारात कंपनीची आर्थिक स्थिती, अर्थसंकल्प, उत्पादने इत्यादींची समीक्षा केली जाते. क्रीडा क्षेत्रातील समीक्षेस मराठीत समालोचन असे म्हणतात.

समीक्षा ही नेहमीच कमी शब्दांत असते व तिने तसे असण्यातच तिच्या अस्तित्वाला अर्थपूर्णता लाभते. १९६०ते २०१० या कालावधीत साहित्य प्रांताचे चित्र कोणत्या प्रकारचे आहे ,ज्याला नवसाहित्य म्हणजे नवकविता ,नवकथा असे इतिहासाच्या ओघात म्हणले गेले .ते १९६० च्या आसपास हळूहळू वेगवेगळ्या वातावरणात जाऊ लागले होते आणि त्याचे नवजीवन साहित्य प्रवाहात रूपांतर होऊ लागले होते .फक्त महाराष्ट्राची स्थापना ही मराठी अस्मितेने खेचून आणलेली विजयश्री होती .या मराठी अस्मितेच्या विजयाची ग्वाही देणारे ललित ,ऐतिहासिक साहित्य मराठीत नव्या जोमाने निर्माण होऊ लागले होते .नवसाहित्याच्या संशोधन रूपाविषयी समाधान लेखनातून व्यक्त होऊ लागले होते .निर्मितीला प्रारंभ अनेक लेखकांनी केला सत्यकथा सारख्या प्रभावी व नवसाहित्य घडविणाऱ्या नियतकालिका विशेष संपादकीय दूरदृष्टीचा व व्यक्तिमत्त्व विषयीचा असंतोष व्यक्त करणारी अनियतकालिकांची संस्कृती याच काळात उदय पाहू लागली होती .डॉ.  बाबासाहेब आंबेडकरांच्या प्रेरणेने स्वतःचे स्थान आग्रहपूर्वक पूर्वक प्रस्थापित करू पाहणारी दलितांची नवी पिढी उदय पाहू लागली होती. 

## इतर संबंधित संज्ञा 
सिंहावलोकन, समालोचन, पुनरावलोकन, परीक्षण, भाष्य, टीका अशा समकक्ष संज्ञा देखील मराठीत वापरल्या जातात. इंग्रजीत समीक्षेस Review असा शब्द वापरला जातो. त्याचा पुनरावलोकन हा शब्दशः अर्थ होऊ शकतो. त्याच क्षेत्रातील लोकांकडून जो   Review  होतो त्यास इंग्रजीत Peer review अशी संज्ञा उपलब्ध आहे, जी शब्दशः समीक्षा शब्दाशी मिळती जुळती आहे 

एखाद्या परिस्थितीचे, साहित्यकृतीचे, कलाकृतीचे, संगीताचे तसेच सामाजिक व राजकीय स्थितीचे अवलोकन करून त्यावर प्रामाणिक मत नोंदवणाऱ्यांना समीक्षक असे म्हणतात.

## समीक्षेचे प्रकार 
* आदिबंधात्मक समीक्षा
* आर्थिक समालोचन
* आस्वादक समीक्षा
* कलावादी समीक्षा
* काव्यात्म समीक्षा
* क्रीडा समालोचन
*पर्यावरणवादी समीक्षा
* भाषाशास्त्रीय समीक्षा
* मानसशास्त्रीय समीक्षा
* संगीत समीक्षा
* समाजशास्त्रीय समीक्षा
* साहित्य समीक्षा
* सौंदर्यवादी समीक्षा
* स्त्रीवादी समीक्षा

## हे सुद्धा पहा 
* समीक्षक
* समीक्षकांचे संमेलन
* साहित्याची निर्मितिप्रक्रिया
* कॅथार्सिस

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:साहित्य
महावीर जयंती

**महावीर जयंती** हा जैन धर्मीयांचा मुख्य सण आहे. शेवटचे जैन तीर्थंकर भगवान महावीर यांच्या जन्मदिनानिमित्त हा सण साजरा करण्यात येतो.  इतिहासविषयक जैन धर्मीय मान्यतेनुसार महावीरांचा जन्म इ.स.पू. ५९९ अथवा इ.स.पू. ६१५ सालातील चैत्र शुद्ध त्रयोदशी या तिथीस झाला.

## जन्म
भगवान महावीर स्वामींचा जन्म भारतातील कुंडग्राम (बिहार) येथे ख्रिस्तपूर्व ५९९ वर्षांपूर्वी झाला होता. सध्या हे ठिकाण वैशाली (बिहार)चे वासोकुंड मानले जाते. 23 वे तीर्थंकर पार्श्वनाथ जी यांना निर्वाण (मोक्ष) मिळाल्यानंतर 188 वर्षांनी त्यांचा जन्म झाला. जैन ग्रंथानुसार, जन्मानंतर, देवांचे मस्तक, इंद्राने मुलाला सुमेरू पर्वतावर नेले आणि मुलाला क्षीरसागराच्या पाण्याने अभिषेक केला. शहरात आले. वीर आणि श्रीवर्गमान यांनी ही दोन नावे ठेवली आणि उत्सव साजरा केला. याला जन्म कल्याणक म्हणतात. प्रत्येक तीर्थंकराच्या जीवनात पंचकल्याणक उत्सव साजरा केला जातो. तीर्थंकर महावीर यांची आई त्रिशाला यांच्या गर्भात जन्म झाला तेव्हा तिला 16 शुभ स्वप्ने पडली, ज्याचे फळ राजा सिद्धार्थाने सांगितले होते.जैन धर्माच्या एका धर्मग्रंथात ते आढळते. महावीर जैनजींनी त्यांच्या काळात ३६३ पाखंड आचरणात आणल्याचे स्पष्टपणे लिहिले आहे, जे आजपर्यंत जैन धर्मात प्रचलित आहे.

## दहा अतिश्य
जैन ग्रंथानुसार, तीर्थंकर हे प्रभूच्या जन्मापासूनच दहा अतिश्य आहेत. हे आहेत:

# घाम येत नाही
# शुद्ध शरीर
# दुधासारखे पांढरे रक्त
# आश्चर्यकारक शरीर
# दुर्गंधीयुक्त शरीर
# सर्वोत्कृष्ट संस्था (शरीर रचना)
# सर्वोत्तम सहिष्णुता
# सर्व १००८ निरोगी शरीर
# अतुल बाळ
# प्रिय भाषण

त्यांच्या पूर्वजन्मात त्यांनी केलेल्या तपस्यामुळे ही टोके दिसून येतात.

## उत्सव
या उत्सवानिमित्त जैन मंदिरे विशेष सजवली जातात. भारतात अनेक ठिकाणी जैन समाजाकडून अहिंसा रॅली काढल्या जातात. या निमित्ताने गरीब आणि गरजूंना देणगी दिली जाते. अनेक राज्य सरकारांनी मांस आणि दारूची दुकाने बंद ठेवण्याच्या सूचना दिल्या आहेत.

## हे सुद्धा पहा 
जयंत्या

## बाह्यदुवे
## संदर्भ 
वर्ग:जैन धर्म
वर्ग:महाराष्ट्रातील सार्वजनिक सुट्ट्या 
वर्ग:वाढदिवस
करुण चंडोक

'''''' ( १९ जानेवारी १९८४, मद्रास - हयात) हा भारतीय रेसींग ड्रायव्हर आहे. तो एफ.आय.ए. जी.टी. या स्पर्धेत सेफार्थ मोटरस्पोर्ट तर्फे सहभाग घेतो. या आधी त्याने इ.स. २०१० मध्ये हीस्पानीया रेसींग तर्फे फॉर्म्युला वन मध्ये सहभाग घेतला होत.

## संदर्भ
वर्ग:भारतीय फॉर्म्युला वन चालक
वर्ग:इ.स. १९८४ मधील जन्म
वर्ग:फॉर्म्युला वन चालक
दृष्टी

**दृष्टी** डोळ्यांनी पाहणे किंवा पाहण्याच्या क्रियेचे सर्वनाम,क्रियापद क्रियाविशेषण.

वर्ग:मानवी शरीर
निशाचर

निशाचर ह्याचा संधीविग्रह निशा+आचर म्हणजे , रात्रीच्या वेळी आचर करणारे प्राणी.

*
डरकाळी

वाघाच्या ओरडण्याला डरकाळी तर सिंहाच्या ओरडण्याला गर्जना म्हणतात.

वर्ग:प्राण्यांचे आवाज   
वर्ग:प्राणी
मांस

**मांस**कातडीच्या खाली असणारा मानव,सस्तनप्राणी,उभयचर इ.मध्ये आढळणारा लवचिक भाग.

वर्ग:शरीरशास्त्र
मिश्या

thumb|right|200px|ऑस्ट्रिया-एस्तेचा आर्चड्यूक फ्रांत्स फेर्डिनांड (इ.स. १८६३ - इ.स. १९१४) पिळदार मिश्यांच्या भूषेसह
**मिश्या** (स्त्रीलिंगी नाम; एकवचन: **मिशी**, अनेकवचन: **मिश्या**) म्हणजे वरच्या ओठांच्या वरील बाजूस उगवणारे चेहऱ्यावरील  दाट केस होत. चेहऱ्याचा खालचा अर्धा भाग व्यापणाऱ्या दाढीसह किंवा दाढीविना, अशा दोन्ही प्रकारे राखलेल्या मिश्या असू शकतात. चेहरऱ्यावर नुकत्याच उगवू लागलेल्या किंवा झुपकेदार नसलेल्या मिशीला मिसरूड म्हणतात.  माणसांप्रमाणे काही किड्यांना आणि काही प्राण्यांनाही मिशा असतात, पण त्या झुपकेदार वा दाट नसून ताठ उभे राइलेल्या चारदोन केसांप्रमाणे असतात.  झुरळ, मांजर, वाघ, सिंह या प्राण्यांना तशा मिशा असतात, तर बोकडाला माणसाप्रमाणेच दाढी असते. ऑटर आणि उंदीर या प्राण्यांनाही दाट नसलेल्या दाढी-मिशा असतात.

## इतिहास 
[thumb|right|200px|*पाझिरिक घोडेस्वाराचे चित्र*' - [सेंट पीटर्सबर्ग येथील *स्टेट हर्मिटेज संग्रहालयात* असलेल्या गालिच्यावरील चित्र (निर्मितिकाळ: इ.स.पू. ३००)]]
नवपाषाणयुगापासून दगडी वस्तऱ्याने चेहऱ्यावरील केस काढण्याचे तंत्र मानवांना ज्ञात होते . मात्र दाढी न राखता केवळ मिश्या राखलेल्या पुरुषाचा सर्वांत पुरातन पुरावा इ.स.पू. ३०० च्या सुमारास चितारलेल्या सिथियन (इराणी) घोडेस्वाराच्या चित्राच्या रूपाने आढळतो.

वर्ग:केस
वर्ग:केशभूषा
वर्ग:चेहरा
गंधज्ञान

गंधज्ञान
[[चित्र:Olfactory system.svg|300px|right|गंधज्ञानाचे अवयव] नाकाच्या आतील भाग]]

वर्ग:शरीरशास्त्र
वर्ग:फक्त चित्र असलेली पाने
दंताळी

**दंताळी** प्राण्यांच्या जबड्यातील दातांची ठेवण आहे.

वर्ग:शरीरशास्त्र
मराठवाडा साहित्य परिषद

मराठवाडा साहित्य परिषद ही महाराष्ट्र साहित्य परिषदेची एक संलग्न संस्था आहे. इ.स. १९४३ साली 'दुसरे निजाम साहित्य संमेलन, नांदेड' येथे झाले. त्यावेळी म्हणजे २९ सप्टेंबर १९४३ रोजी 'मराठवाडा साहित्य परिषद' या नावाची स्थायी स्वरूपाची संस्था स्थापन करण्याचा निर्णय झाला. एकवीस सभासदांची अस्थायी कार्यकारिणी स्थापन करण्यात आली व तिचे कार्यालय सध्या नांदेडला असावे असे ठरविण्यात आले.
पहिले तात्पुरते कार्यकारी मंडळ -
अध्यक्ष - दत्तो वामन पोतदार
कार्याध्यक्ष - दे.ल. महाजन
चिटणीस - ग.ना. अंबेकर, श्री. रं. देशपांडे
सदस्य - सर्वश्री दिगंबरराव बिंदू, दिवाकर कृष्ण केळकर, वि.अं. कानोले, शंकरराव टेकळीकर, दासराव बोकील, व्यंकटराव देशमुख, नारायणराव जोशी, प्रभाकरराव देशमुख, भी.कृ. वाघमारे, वि.पां. देऊळगावकर, हनुमंतराव वैष्णव, स.मा.गर्गे, केशवराव पत्की, वि.भा. पाठक, बापुसाहेब इटगापल्लीकर, वा.दा. गाडगीळ, सौ. उषाताई पगडी व श्री. न. शे. पोहनेरकर इ.
सध्या मराठवाडा साहित्य परिषदेचे कार्यालय औरंगाबाद येथे सन्मित्र कॉलनीत आहे.  परिषदेच्या औरंगाबाद, नांदेड, परभणी, उस्मानाबाद, लातूर, उदगीर,  पैठण, जालना, हिंगोली आदी ठिकाणी शाखा आहेत. ही परिषद मराठवाडा साहित्य संमेलन, मराठवाडा लेखिका साहित्य संमेलन आणि मराठवाडा ग्रामीण मराठी साहित्य संमेलने भरवते. कौतिकराव ठाले पाटील हे सन २०१५पासून संस्थेचे अध्यक्ष आहेत. 

अनेक साहित्यिक उपक्रमांबरोबरच 'मराठवाडा साहित्य परिषद ही संस्था साहित्य संमेलने, मराठवाडा लेखिका साहित्य संमेलने व ग्रामीण साहित्य संमेलनेही भरवते. संस्थेचे स्वतःचे पुस्तक प्रकाशन आहे. 

## मुखपत्र
मराठवाडा साहित्य परिषदेचे ‘प्रतिष्ठान’ नावाचे मुखपत्र आहे. प्रा. डाॅ. ना.गो.नांदापूरकर, दा.गो.देशपांडे, भगवंत देशमुख, तु.शं. कुलकर्णी, सुधीर रसाळ,नागनाथ कोत्तापल्ले, महावीर जोंधळे, बाळकृष्ण कवठेकर, रवींद्र किंबहुने, लक्ष्मीकांत सखाराम तांबोळी हे मुखपत्राचे आजवरचे संपादक आहेत. त्यानंतर आसाराम लोमटे हे संपादक झाले.

## मराठवाडा साहित्य परिषद प्रकाशन
मराठवाडा साहित्य परिषद ही संस्था ग्रंथ प्रकाशनाचे कामही करते.परिषदेने प्रकाशित केलेले काही प्रसिद्ध ग्रंथ :

* अश्वत्थाची फुले (प्रमिलाताई भालेराव}
* गंधवेणा -काव्य (गजमल माळी}
* गीतार्थबोध चंद्रिका (भ,व्यं देशमुख)
* दासोपंतांची पासोडी  (न.शे. पोहनेकर)
* देवगिरी (न.शे. पोहनेकर)
* नवनीतातील पाच वेचे 
* मुक्त-मयुरांची भारतें (ना.गो.नांदापुरकर}
* रघुनाथ यादव विरचित पानिपतची बखर (रघुनाथ मुरलीधर जोशी)
* रिचर्ड्&zwnj;सची कलामीमांसा (नरहर कुरुंदकर)
* शांतिपर्वांतील कथा (स.मा गर्गे)
* संचित -काव्य(राम शेवाळकर)	
* सौंदर्याचे व्याकरण (डॉ.सुरेंद्र शिवदास बारलिंगे)

वर्ग:मराठवाडा साहित्य परिषद
वर्ग:साहित्य संस्था
कर्नाटक राज्य साहित्य परिषद

**कर्नाटक राज्य साहित्य परिषद** भारताच्या कर्नाटक राज्यातील एक ना-नफा संस्था आहे.

वर्ग:भारतीय साहित्य
वर्ग:कर्नाटक
मध्य प्रदेश साहित्य संघ

**मध्य प्रदेश साहित्य संघ** तथा **मध्य प्रदेश साहित्य अकादमी** ही मध्य प्रदेश सरकारची एक संस्था आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:भारतीय साहित्य
वर्ग:मध्य प्रदेश
हेबे कामार्हो

200px|thumb|हेबे कामार्हो
**हेबे मारिया कामार्हो** ऊर्फ *हेबे* (मार्च ८, इ.स. १९२९ - २०१२) ही ब्राझिलियन अभिनेत्री, गायिका होती.

वर्ग:ब्राझिलियन अभिनेते
वर्ग:ब्राझिलियन गायक
वर्ग:इ.स. १९२९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१२ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
किन्हवली

**किन्हवली** हे महाराष्ट्राच्या ठाणे जिल्ह्यातील गाव आहे.

## भूगोल 
किन्हवली १९.२१ अ़क्षांश उत्तरेस   आणि ७३.२८ दक्षिणेस आहे.
किन्हवली हे ठिकाण दोन नद्यांच्यामध्ये आहे. या गावाच्या उत्तरेस कानवी व दक्षिणेस काळु नदी आहे.या दोन्ही नद्यांमुळे या गावात पाण्याची टंचाई भासत नाही. गावात १० पेक्षा जास्त विहिरी व १५ पेक्षा जास्त सार्वजनिक बोअरवेल आहेत.

## दळणवळण 
किन्हवली - शहापुर हा सर्वांत महत्त्वाचा व वाताहातीचा मार्ग आहे. किन्हवली हे शहापूर तालुक्यातील प्रमुख ठिकाण म्हणुन ओळखले जाते. किन्हवलीच्या उत्तरेस किन्हवली-शहापूर मार्गात शेलवली, धसई, शेणवा,मळेगाव, बेडीसगाव, उंभ्रई, परटॉली, इ गावे लागतात. किन्हवलीच्या दक्षिणेला संगम, भादाणेफाटा, सरळगाव,मुरबाड इ गावे आहेत. किन्हवलीच्या पुर्वैस कानवे,खरिड,आपटे तर गुंड्याचा पाडा,चिखलगाव, टाकिपठार, सोगाव,धोंडालपाडा, खरांगण ई.गावे आहेत. किन्हवलीच्या पश्चिमेला चीचपाडा , शिळ,गेगाव, शेलवली ई.गावे आहेत. त्यातिलच सोगाव हे गाव खूप प्रगती पथावर आहे तेथे ग्रुप ग्रामपणचायत आहे ,दहावी पर्यंत मध्मिक शाळा आहे खूप गरजू मुले पुढे येत आहेत ह्या गावात शाही नदी वसलेली आहे जी काळू नदीला मिळते सोगाव हे शहापूर तालुक्याचे शेवटचे गाव आहे या मध्ये सर्व लोक सुख शांती ने वावरतात

## बाजारपेठ 
***रविवार*** हा किन्हवली गावचा बाजाराचा दिवस. या दिवशी सर्व प्रकारची दुकाने लागतात.
गावात ग्रामपंचायत आहे, जिचे संपुणॅ गावावर् नियंञण आहे.

## शैक्षणिक विकास
शैक्षिणक विकासाच्या बाबतित सर्व प्रकारच्या सुखसोइ उपलब्ध् आहेत. गावात केजि पासुनच्या शाळांची सुविधा आहे. १ली ते ४ थी मराठी व ईग्रजी माध्यम तसेच ५ वी ते १०वी मरठी ११वी व १२ वी कला, वाणिज्य व विज्ञान शाखेचे तसेच १५वी पर्यंत कला, विज्ञान, संगणकशास्त्र इ.प्रकारच्या शैक्षिणक सुविधा आहेत.मुलीसाठी बी.एड् कॉलेज तसेच राहण्यासाठी वस्तीगृह आहे.

## आर्थिक विकासच्या सोई 
किन्हवली गावामध्ये आर्थिक विकासाठी बॅकांची सोई उपलब्ध आहेत. या गवामध्ये १) बॅक ओफ महाराष्ट् २) ठाणे बॅक ३) संत गजानन महाराज ग्रामिण बिगर शेती पतसंस्था ४) बॅक ओफ बडोदा ५) द्वारका मल्टीस्टेट् को.ओप. क्रेडीट सोसायटी इत्यादीच्या आर्थिक मदतीसाठी सोई उपलब्ध आहेत.

वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
कॅनडाचे अर्थतंत्र

**कॅनडाचे अर्थतंत्र** जगातील दहाव्या क्रमांकाचे अर्थतंत्र आहे (सध्याच्या विनिमय दराने अमेरिकन डॉलरमध्ये तुलना केली असता).

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:कॅनडाची अर्थव्यवस्था
दुसरा जयसिंह

200px|इवलेसे|उजवे|महारज सवाई जय सिंह (द्वितीय)

*महाराजा* **दुसरा जयसिंह** ऊर्फ **सवाई जयसिंह** (नोव्हेंबर ३, इ.स. १६८८ - सप्टेंबर २१, इ.स. १७४३) हा राजपुतान्यातील आंबेर (उत्तरकाळातील जयपूर) राज्याचा राजा होता. तो कछवाहा या राजपूत कुळात जन्मला होता. त्याचा पिता महाराजा बिशनसिंह याच्या मॄत्यूनंतर इ.स. १६९९ साली वयाच्या अवघ्या अकराव्या वर्षी तो आंबेराच्या गादीवर बसला. मुघल सम्राट औरंगजेबाने त्याला *सवाई* हा किताब दिला. दुसऱ्या जयसिंहापासून वापरात आलेली ही उपाधी कछवाहांच्या वंशजांसाठी आजतागायत वापरली जाते.

इ.स. १७२४ ते १७३५ ह्या दरम्यान महाराजा जयसिंह ह्यांनी भारतातील दिल्ली, जयपूर, उज्जैन, वाराणसी व मथुरा ह्या ५ शहरांमध्ये वेधशाळा बांधल्या त्या जंतर मंतर या नावाने ओळखल्या जातात. ह्यांचा प्रमुख उद्देश खगोलशास्त्रीय तक्ते तयार करून सूर्य, चंद्र व इतर ग्रहांच्या गतीचे निरीक्षण, गणित व भाकित करणे हा होता.

वर्ग:जयपूरचे राजे
वर्ग:मुघल साम्राज्य
वर्ग:इ.स. १६८८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १७४३ मधील मृत्यू
नाँत

**नॉंत** (, ब्रेतॉन: Naoned) हे फ्रान्समधील पेई दाला लोआर प्रदेशाचे व लावार-अतलांतिक विभागाचे राजधानीचे शहर आहे. हे शहर फ्रान्सच्या पश्चिम भागात अटलांटिक महासागरापासून ५० किमी अंतरावर लाऊआर नदीच्या काठावर वसले असून ते  फ्रान्समधील सहाव्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे.

## जुळी शहरे
## हे सुद्धा पहा
*फ्रान्समधील शहरांची यादी

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ
*पर्यटन 

वर्ग:फ्रान्समधील शहरे
मराठी साहित्य परिषद (आंध्र प्रदेश)

भारतीय स्वातंत्र्यपूर्व काळात हैदराबाद येथे असलेल्या मराठवाडा साहित्य परिषदेचे औरंगाबादला स्थलांतर झाले. त्यामुळे हैदराबादमधील मराठी साहित्यिक
वातावरण विचारात घेऊन येथे इ.स. १९५८ मध्ये ’मराठी साहित्य परिषद, आंध्र प्रदेश’ या संस्थेची स्थापना झाली. हे करण्यात न्यायमूर्ती गोपाळराव एकबोटे, प्रा. रा.ब. माढेकर, प्रा. भा.शं. कहाळेकर,प्रा. र.म.भुसारी, डॉ. श्रीधरराव कुलकर्णी, श्री. दिवाकर कृष्ण केळकर आदी मंडळी आणि त्यांचे सहकारी यांचा सहभाग होता.  ही मंडळी वेगवेगळ्या व्यवसायात होती आणि महाराष्ट्र मंडळ, विवेकवर्धिनी शिक्षण संस्था, मराठी ग्रंथ संग्रहालय आदी संस्थांमध्ये विश्वस्त किंवा पदाधिकारी होती. त्यांपैकी काही लेखक आणि संशोधकही होते.  हैदराबादच्या या मराठी साहित्य परिषदेच्या स्थापनेपासून कार्यकर्ते असलेले द.पं. जोशी (१९३२-२०११) यांनी सुमारे ४० वर्षे परिषदेची कार्यपताका फडकवत ठेवली होती.

आंध्र प्रदेशची मराठी साहित्य परिषद ’इ.स. १९५८ सालापासून’पंचधारा’ नावाचे त्रैमासिक काढते. हे त्रैमासिक या परिषदेचे मुखपत्र आहे. 

या परिषदेला २०२१ सालचा  भाषासंवर्धक पुरस्कार (२०२१) मिळाला आहे. 

(अपूर्ण)
वर्ग:मराठी साहित्य संस्था
कृष्णशास्त्री राजवाडे

**कृष्णशास्त्री राजवाडे** (? - ऑगस्ट ६, १९०१) हे मराठी साहित्यिक होते.

## संकीर्ण 
राजवाडे १८८५ साली पुण्यात भरलेल्या अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाचे अध्यक्ष होते.

वर्ग:अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनांचे अध्यक्ष
वर्ग:मराठी साहित्यिक
वर्ग:इ.स. १९०१ मधील मृत्यू
रघुनाथ पांडुरंग करंदीकर

**रघुनाथ पांडुरंग करंदीकर** (जन्म : पंढरपूर, ऑगस्ट २१ १८५७ -  - सातारा, एप्रिल २४, १९३५) हे मराठी भाषेतील पत्रांच्या व दैनंदिनींच्या संग्रहासाठी प्रसिद्ध असे साहित्यिक होते.  ते मराठी भाषा व संस्कृती यांचे कडवे अभिमानी होते. इ.स. १८४०मध्ये ते वकिलीची परीक्षा उत्तीर्ण झाल्यावर ते वकिली करण्याकरिता साताऱ्यात स्थायिक झाले. करंदीकर हे लोकमान्य टिळकांचे निष्ठावंत सहकारी आणि स्नेही होते.  जेथे जात, तेथून  ऐतिहासिक साधने गोळा करून आणीत.  इ.स. १९१८साली ते इंग्लंडला गेले, आणि तेथून त्यांनी सातारचे छत्रपती प्रतापसिंह यांचा भारताच्या रेसिडेन्टबरोबर झालेला पत्रव्यवहार नकलून भारतात आणला.  मेणवली येथील नाना फडणवीस यांचे दप्तर त्यांच्या वंशजांकडून मिळवून करंदीकरांनी ते दत्तात्रय बळवंत पारसनीस  यांच्याकरवी प्रसिद्ध करविले. 

## र.पां. करंदीकर यांची पुस्तके
* केदारखंड-यात्रा (पत्ररूपातील प्रवासवर्णन-१९३६), प्रकाशक : दत्तात्रय रघुनाथ करंदीकर
* विलायतेहून धाडलेली पत्रे (१९३५)

## र.पां. करंदीकर यांची दैनंदिनी
’रघुनाथ पांडुरंग ऊर्फ दादासाहेब करंदीकर यांची दैनंदिनी’ (१९६२) या नावाचे एक पुस्तक वि.रा. करंदीकर यांनी संपादित केले आहे.

## संकीर्ण 
रघुनाथ पांडुरंग करंदीकर हे १९०५ साली साताऱ्यात भरलेल्या अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाचे अध्यक्ष होते.

वर्ग:अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनांचे अध्यक्ष
वर्ग:मराठी साहित्यिक
वर्ग:इ.स. १८५७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९३५ मधील मृत्यू
तरटगाव (करमाळा)

**तरटगाव** हे महाराष्ट्रामधील सोलापूर जिल्ह्यातल्या करमाळा तालुक्यात वसलेले गाव आहे. गावाजवळून सीना नदी वाहते.

## संकीर्ण 
तरटगावाची लोकसंख्या सुमारे १००० आहे.

वर्ग:करमाळा तालुका
वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
भारत संचार निगम लिमिटेड

**भारत संचार निगम लिमिटेड** हा भारत सरकारचा अधिकृत उद्योग आहे. पूर्वीचे दूरसंचार व डाक तार खाते यांच्या एकत्रीकरणातून दूरसंचार विभाग हा स्वतंत्रपणे अस्तित्वात आला. या दूरसंचार विभागाचे १ आक्टोबंर,२००० रोजी भारत संचार निगम लिमिटेड या कंपनीत रूपांतर झाले.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:भारतातील भ्रमणध्वनिसेवा प्रदानकर्ते
वर्ग:भारतातील दूरध्वनी सेवा प्रदानकर्ते
वर्ग:भारतातील सरकारी कंपन्या
राजभाषा

**राजभाषा** ही एखाद्या राज्य किंवा देशाची घोषित भाषा (अधिकृत भाषा) असते, जी सर्व राजकीय प्रायोजनात वापरली जाते. 

भारतीय राज्यघटनेच्या कलम ३४३ नुसार देवनागरी लिपीत लिहिलेली हिंदी तसेच इंग्रजी या संघराज्याच्या कामकाजाच्या भाषा आहेत, तसेच भारतीय संविधानात राज्य आणि केंद्रशासित प्रदेशांच्या २१ भाषांना 'राजभाषा' म्हणून मान्यता मिळाली आहे. संविधानाच्या आठव्या अनुसुचीमध्ये एकूण २२ भारतीय भाषांना हे स्थान प्राप्त झाले आहे. राज्यांच्या विधानसभा बहुमताच्या आधारावर कोणत्याही एका भाषेला किंवा हरकत नसेल तर एकापेक्षा अधिक भाषांना आपल्या राज्याची राज्यभाषा म्हणून घोषित करू शकतात.

राजभाषा ही शासकीय वापरासाठी घोषित केली जाते. जगातील १७८ देशांनी राजभाषा घोषित केल्या आहेत, त्यांतील १०१ देशांच्या एकापेक्षा जास्त राजभाषा आहेत. काही देशांनी राजभाषा घोषित केल्या नाहीत. अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांना  कोणतीही राजभाषा नाही, तरीही इंग्रजी भाषा ही कामकाजासाठी वापरली जाते.

## हे सुद्धा पहा
* अभिजात भाषा
आशियाई खेळ

**आशियाई स्पर्धा** अथवा **एशियाड** ही दर चार वर्षांनी आशियामधील देशांदरम्यान भरवली जाणारी एक बहु-क्रीडा स्पर्धा आहे. ह्या स्पर्धेचे आयोजन आशिया ऑलिंपिक समिती ही आंतरराष्ट्रीय ऑलिंपिक समितीची एक पाल्य संस्था करते. ऑलिंपिक खेळांखालोखाल एशियाड ही जगातील दुसऱ्या क्रमांकाची मोठी आंतरराष्ट्रीय क्रीडा स्पर्धा आहे. सर्वप्रथम आशियाई स्पर्धा भारताची राजधानी नवी दिल्ली येथे १९५१ साली खेळवली गेली. आजवर नऊ देशांनी ह्या स्पर्धेचे आयोजन केले आहे व एकूण ४६ देशांनी आपले खेळाडू पाठवले आहेत परंतु १९७४ मधील स्पर्धेनंतर इस्रायलवर सहभाग बंदी घालण्यात आली. सध्या आशियामधील सर्व ४५ देश ह्या स्पर्धेत सहभाग घेऊ शकतात. आशियातील प्रत्येक देशाची ऑलिंपिक संघटना आपल्या देशातील खेळाडूंची निवड करून या स्पर्धेसाठी पाठविते. या स्पर्धेतील सर्व खेळांसाठी अनुक्रमे सुवर्णपदक, रजतपदक आणि कांस्यपदक अशी तीन पदके दिली जातात.

## खेळ
बॅडमिंटन, बास्केटबॉल, फुटबॉल, हॅंडबॉल, हॉकी, वॉलीबॉल, कबड्डी, क्रिकेट, टेनिस, टेबल टेनिस, जलतरण, नेमबाजी, असे विविध खेळ या स्पर्धेत खेळले जातात.

## स्पर्धांचा इतिहास
## पदक तक्ता
२०१०मध्ये राजकीय लुडीबुडीमुळे कुवेतला निलंबित करण्यात आले होते.

## एकही पदक न मिळालेले देश
## संदर्भ
## बाह्य दुवे
*आशिया ऑलिंपिक समिती 

वर्ग:आशियामधील खेळ
भारतातील द्वीपांची यादी

[thumb|right|250px|[लक्षद्वीपमधील एक बेट]]
**भारतातील द्वीपांची यादी** खाली आहे.

* अंदमान आणि निकोबार
** बॅरन द्वीप
** मोठे अंदमान
** छोटे अंदमान
** रिचीचा द्वीपसमूह
** सेंटिनेल द्वीपे
** मोठे निकोबार
** कार निकोबार
* कावेरी नदीतील द्वीपे
** श्रीरंगपट्टणम
** शिवनसमुद्रम
** श्री रंगम
* चोराव, गोवा
* दीव
* दिवार, गोवा
* लक्षद्वीप
* माजुली
* मिनिकॉय द्वीपे
* मन्रो द्वीप, कोळ्ळम, केरळ
* मुंबईतील द्वीपे
** बुचर द्वीप
** क्रॉस द्वीप
** एलिफंटा द्वीप
** मिडल ग्राउंड द्वीप
** ऑइस्टर रॉक
** सालसेट द्वीप
* रामेश्वर
* श्रीहरिकोटा
* वाशी, गोवा
* वायपिन, कोची
* विलिंग्टन द्वीप, कोची
* कव्वयी
* दक्षिण तळपट्टी द्वीप २०१०मध्ये नाहीसे झाले.

वर्ग:भारत
वर्ग:याद्या
२०१० ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री

**२०१० ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री** (अधिकृत **२०१० फॉर्म्युला वन क्वॉन्टास ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री**) ही एक फॉर्म्युला वन शर्यत आहे, जी २८ मार्च इ.स. २०१० रोजी मेलबर्न येथील मेलबर्न ग्रांप्री सर्किट येथे आयोजित करण्यात आली. ही शर्यत २०१० फॉर्म्युला वन हंगामाची दुसरी शर्यत आहे.

५८ फेऱ्यांची ही शर्यत जेन्सन बटन ने मॅकलारेन-मर्सिडिज-बेंझसाठी जिंकली. रोबेर्ट कुबिचा ने दुसऱ्या क्रमांकावर उपविजेता होत रेनोल्ट एफ१साठी ही शर्यत जिंकली व फिलिपे मास्सा ने गत विजेता व तिसरा क्रमांकावर स्कुदेरिआ फेरारीसाठी ही शर्यत जिंकली.

## निकाल
### पात्रता फेरी
**तळटिपा:**
:१. - यार्नो त्रुल्ली attempted to start the race from the pit lane after his Lotus suffered a hydraulic fault on the grid, but the team were unable to rectify the problem and Trulli did not start.
:२. - वर्जिन रेसिंग nominated to start their drivers from pit lane after replacing the fuel collectors on their cars after issues in qualifying forced them to run with more fuel than would be ideal.

### मुख्य शर्यत
## निकालानंतर गुणतालिका
### चालक अजिंक्यपद गुणतालिका
### कारनिर्माता अजिंक्यपद गुणतालिका
## हे सुद्धा पहा 
# फॉर्म्युला वन
# ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री
# २०१० फॉर्म्युला वन हंगाम
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी
# फॉर्म्युला वन चालक यादी
# फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री
वर्ग:२०१० फॉर्म्युला वन हंगाम
अबुल कलाम आझाद

**मौलाना अबुल कलाम आझाद** : (, ; ११ नोव्हेंबर १८८८–२३ फेब्रुवारी १९५८) हे एक भारतीय प्रमुख राजकीय पुढारी होते. त्यांचे मूळ नाव मोहिउद्दीन अहमद असे असून अबुलकलाम म्हणजे वाचस्पती ही त्यांची पदवी होती. पुढे ‘आझाद’ (स्वतंत्र) हे टोपणनावही त्यांना ही उपाधि मिळाली. त्यांचा जन्म मक्केला झाला. वडिलांबरोबर १८९० साली ते कलकत्याला आले. पारंपरिक मुसलमानी शिक्षणपद्धतीप्रमाणे मौ. आझादांनी फार्सी, उर्दू व अरबी या भाषांचे प्रथम अध्ययन करून नंतर तर्कशास्त्र, इस्लाम धर्म, तत्त्वज्ञान व गणित ह्यांचा अभ्यास केला. पुढे सर सय्यद अहमदखान ह्यांच्या लेखांचा परिणाम होऊन मौलानांनी इंग्रजीचा अभ्यास स्वतंत्रपणे सुरू केला.१९०८ मध्ये ईजिप्त, अरबस्तान, तुर्कस्तान, फ्रान्स इ. देशांना त्यांनी भेटी दिल्या. तेथील क्रांतिकारकांच्या संपर्कामुळे त्यांची राजकीय मते बदलू लागली आणि कलकत्त्यास परत येताच हिंदी मुसलमानांनी स्वातंत्र्यसंग्रामात पुढाकार घ्यावा, हे मत त्यांनी प्रतिपादिले. लोकजागृतीसाठी १९१२ साली कलकत्ता येथे त्यांनी अल्-हिलाल हे उर्दू साप्ताहिक सुरू केले. अनेक वृत्तपत्रांतून ‘आझाद’ ह्या टोपणनावाने ते लेखन करीत. अल्-हिलालमधील प्रखर राजकीय टीकेमुळे ब्रिटिश सरकारने त्यांच्याकडून १०,००० रुपयांचा जामीन मागितला. आझादांनी तो दिला नाही, म्हणून ते वृत्तपत्र बंद पडले. १९१५ साली त्यांनी अल्-बलाघ हे दुसरे वृत्तपत्र काढले. त्यामुळे आझादांना अनेक प्रांतांत जाण्यास बंदी घालण्यात आली; पुढे त्यांना सांचीला स्थानबद्ध करण्यात आले. मुसलमानांत त्यांच्या अटकेमुळे नवे वारे संचारले. १९२० साली त्यांची सुटका झाली. ते असहकाराच्या चळवळीत सामील झाले. १९२१ मध्ये पुन्हा त्यांना अटक करण्यात आली; पण एका वर्षानंतर त्यांना मुक्त करण्यात आले; १९२३ च्या दिल्ली येथील काँग्रेसच्या विशेष अधिवेशनाचे ते अध्यक्ष झाले. १९३० मध्ये त्यांना पुन्हा कैद झाली. ह्या वेळी मुसलमान जमातीस सत्याग्रहात सामील करून घेण्याचे मुख्य श्रेय आझादांनाच मिळाले. आझाद १९३९ ते ४६ पर्यंत काँग्रेसचे अध्यक्ष होते. १९४२ च्या चले जाव आंदोलनाच्या वेळी त्यांना पुन्हा तुरुंगवास भोगावा लागला. १९४५ साली सर्व नेत्यांबरोबर त्यांची सुटका झाली. १९४२ ची क्रिप्सयोजना, १९४५ ची वेव्हेलची सिमला परिषद व १९४६ मधील ब्रिटिश मंत्र्यांचे शिष्टमंडळ इ. प्रसंगीच्या सर्व वाटाघाटींत काँग्रेसतर्फे अध्यक्ष ह्या नात्याने त्यांनीच पुढाकार घेतला. स्वातंत्र्यानंतर ते केंद्रीय मंत्रिमंडळात सामील झाले आणि अखेरपर्येत शिक्षणमंत्री म्हणून राहिले. आझाद प्रभावी वक्ते होते. त्यांचे इंग्रजी, उर्दू, अरबी व फार्सी भाषांवर चांगले प्रभुत्व होते; त्यांनी अनेक वृत्तपत्रांतून स्फुट लेखन केले आणि उर्दूत काही पुस्तके लिहिली आहेत. त्यांतील तजकेरा,गुब्बारे खातिर्, कौले फैसल, दास्ताने करबला, तरजुमानुल कोरान ही प्रसिद्ध आहेत. तरजुमानुल कोरान म्हणजे कुराणचा सटीप उर्दू अनुवाद असून तो फार लोकप्रिय आहे. ह्याशिवाय त्यांचे इंडिया विन्स फ्रीडम (१९५९) हे आत्मचरित्र त्यांच्या मृत्यूनंतर प्रसिद्ध झाले आहे;  मात्र त्यातील अप्रकाशित तीस पाने १९८८ मध्ये प्रसिद्ध करण्यात येतील. त्यांची भाषणेही पुस्तकरूपाने अलीकडे प्रसिद्ध झाली आहेत. 

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय शिक्षणमंत्री
वर्ग:१ ली लोकसभा सदस्य
वर्ग:२ री लोकसभा सदस्य
वर्ग:लेखक
वर्ग:भारतरत्‍न पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. १८८८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९५८ मधील मृत्यू
वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती
वर्ग:भारतीय संविधान सभेचे सदस्य
शास्त्रीय शिक्षण

इवलेसे|शास्त्रीय शिक्षण

वर्ग:रिकामी पाने
शिक्षणाचे माध्यम

शिक्षण ज्या भाषेतून दिले जाते त्या भाषेला **शिक्षणाचे माध्यम** म्हणले जाते. सामान्यतः स्थानिक भाषा हेच तेथील शिक्षणाचे माध्यम असते.

वर्ग:शिक्षण
वृत्तपत्रविद्या

वार्तेचे स्वरुप, वार्ता संकलन, वार्ता लेखन, बातम्यांचे संपादन, विश्लेषण, बातम्यांवर टिकाटिपण्णी या विषयांचा अभ्यासाला वृत्तपत्रविद्या असे म्हणता येतेवृत्तपत्रविद्येत प्रामुख्याने समावेश होतो. मराठी भाषेत हा अभ्यासक्रम पूर्ण करण्यासाठी यशवंतराव चव्हाण महाराष्ट्र मुक्त विद्यापीठातर्फे वृत्तपत्रविद्या आणि जनसंपादन पदवी आणि पदविका अभ्यासक्रमासाठी प्रवेश दिले जातात. 
## साधने
शासनाने वृत्तपत्रविद्या परिभाषा कोश नावाने स्वतंत्र शब्दकोश उपलब्ध करून दिला आहे.
## कार्य
वृत्तपत्रविद्या अभ्यासक्रम पदवी पूर्ण केल्यावर वार्ताक्षेत्रामध्ये वृत्तपत्राचे संपादक, उपसंपादक, सहसंपादक, वार्ताहर,आवृत्ती प्रमुख, व्यवस्थापक, मुक्त पत्रकार, जाहिरात अधिकारी, प्रकाशन अधिकारी, जनसंपर्क अधिकारी, माहिती अधिकारी , वृत्तवाहिनी वार्ताहर आणि नभोवाणी निवेदक वगैरे पदांवर कार्य करता येते. तसेच उच्च शिक्षणानंतर [प्राध्यापक] इत्यादी विविध पदावर काम करता येते.

इंटरनेटद्वारे जे तंत्रज्ञान उपलब्ध झाले आहे त्यामुळे समाज माध्यमे निर्माण झाली आहेत .
## बाह्य दुवे
## हे सुद्धा पहा
*वृत्तपत्र
वर्ग:वृत्तपत्रविद्या
वर्ग:शिक्षण
वर्ग:तात्पुरता वर्ग-१० मार्च २०१८ कार्यशाळा
कुलगुरू

विद्यापिठाच्या प्रमुखास **कुलगुरू** (Vice-Chancellor) म्हणतात. 
* त्या-त्या राज्याचे राज्यपाल हे पदसिद्ध कुलपती (Chancellor) व राज्यातील सर्व कुलगुरूंचे प्रमुख असतात. 
* कुलगुरूच्या निवडीसाठी राज्यशासनाने काही निकष ठरविले आहेत.

## शैक्षणिक अर्हता
* कोणत्याही विद्या शाखेतील डॉक्टरेट ही पदवी आणि शैक्षणिक क्षेत्रातला चांगला पूर्वेतिहास.
* विद्यापिठ स्तरावर किंवा नावाजलेल्या संस्थेमध्ये पदवी किंवा पदव्युत्तर पातळीवरील कमीत कमी १५ वर्षाचा अध्यापन आणि संशोधनाचा अनुभव.
* पी.एच.डी. नंतर किमान पाच संशोधन पेपर मान्यताप्राप्त आंतरराष्ट्रीय संशोधन पत्रिका मध्ये प्रकाशित केलेले असावे.सोबतच मान्यताप्राप्त विद्या शाखेतील गुणात्मक दर्जा असलेली व राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय पातळीवर उच्च शिक्षणासाठी संदर्भ ग्रंथ म्हणुन वापरल्या जातील अशी पुस्तके प्रकाशित केलेली असावीत.
* विद्यापिठातील विभागप्रमुख, वरिष्ठ महाविद्यालयाचे प्राचार्य (प्राध्यापक दर्जाचे), राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय उन्नत शिक्षण संस्थांचे प्रमुख म्हणून किमान पाच वर्षाचा अनुभव.
* महत्त्वपूर्ण अशा किमान एका संशोधन प्रकल्पाचे संचालन केलेले असावे.
* आंतरराष्ट्रीय संस्था किंवा संघटना यांच्या देशाबाहेरील कार्यशाळा, परिसंवाद आणि परिषदामध्ये सहभाग.
* उच्च शिक्षणाशी संबंधित आंतरराष्ट्रीय दर्जाच्या  कार्यशाळा, परिसंवाद आणि परिषदांचा देशात आयोजनाचा अनुभव.
* विद्यापिठाच्या विविध प्राधिकरणांवरील कार्यानुभव.
* पी.एच.डी. करणाऱ्या विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन करण्याचा अनुभव.

इत्यादी बाबींचा यात समावेश आहे.

## निवड प्रक्रिया 
विद्यापिठात स्थायी अधिवक्त्यांची एक विद्वत परिषद असते. त्या विद्यापिठातील सर्व स्थायी अधिवक्ते या परिषदेचे सदस्य असतात.
* कुलगुरूच्या नियुक्तीसाठी एक निवड समिती स्थापन करण्यात येते. त्यात व्यवस्थापन परिषद व विद्वत परिषद यामधून संयुक्तपणे एक बैठक घेउन एक सदस्य नामित करण्यात येतो. यात अभ्यास मंडळाचे अध्यक्ष हे विद्वत परिषदेचे सदस्य असतात.

राज्य शासनाकडुन कुलगुरुपदाची जाहिरात देण्यात येते. यावर प्राप्त अर्जांची छाननी निवड समिती करते.
* कुलपती या समितीच्या अध्यक्षांची नियुक्ती करतात. या समितीत एकूण तीन सदस्य असतात.
** राज्य शासनाच्या उच्च शिक्षण विभागाचे प्रधान सचिव व त्या विद्यापिठाच्या व्यवस्थापन परिषद व विद्वत परिषदेतर्फे नामित करण्यात आलेला सदस्य यात असतो. 
ही समिती शासनाच्या विहित निर्देशानुसार अर्जांची छाननी करते व त्यातील ५ उमेदवारांची कुलपतीकडे शिफारस करते. 
यानंतर कुलपती प्रत्यक्ष मुलाखतीद्वारे कुलगुरूंची निवड करतात. ही प्रक्रिया सुमारे २-३ महिने चालते.

## हे सुद्धा पहा 
* महाराष्ट्रातील विद्यापीठे

वर्ग:विद्यापीठे
भाषा सल्लागार मंडळ

## हे सुद्धा पहा
*परिभाषा
*भाषा संचालनालय

वर्ग:रिकामी पाने
विषयतज्ज्ञ

**विषयतज्ञ** ही अशी व्यक्ती आहे जिने एखाद्या विशिष्ट क्षेत्रात किंवा विषयामध्ये उत्तम ज्ञान जमा केले आहे आणि ज्ञानाचा हा स्तर व्यक्तीच्या पदवी किंवा परवान्याद्वारे प्रदर्शित केला जातो.

एखाद्या विषयाबद्दल (पुस्तक, परीक्षा, मॅन्युअल इ.) साहित्य विकसित करताना हा शब्द वापरला जातो आणि सामग्री विकसित करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांना विषयावरील कौशल्य आवश्यक असते. उदाहरणार्थ, चाचण्या अनेकदा मानसोपचारतज्ज्ञांच्या टीम आणि विषयतज्ज्ञाच्या टीमद्वारे तयार केल्या जातात. मानसोपचार तज्ज्ञांना परीक्षेची अभियंता कशी करावी हे समजते तर विषयतज्ज्ञ परीक्षेची वास्तविक सामग्री समजतात. पुस्तके, हस्तपुस्तिका आणि तांत्रिक दस्तऐवजीकरण तांत्रिक लेखक आणि निर्देशात्मक डिझाइनर्सद्वारे विषयतज्ज्ञासह संयोगाने विकसित केले जातात. तांत्रिक संप्रेषणकर्ते माहिती काढण्यासाठी आणि प्रेक्षकांसाठी योग्य फॉर्ममध्ये रूपांतरित करण्यासाठी विषयतज्ज्ञाची मुलाखत घेतात. विषयतज्ज्ञाला अनेकदा कागदपत्रांवर किंवा विकसित केलेल्या प्रशिक्षणावर सही करणे आवश्यक असते, तांत्रिक अचूकतेसाठी ते तपासणे. प्रशिक्षण सामग्रीच्या विकासासाठी एसएमई देखील आवश्यक आहेत
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:ज्ञान
अर्थ (भाषा)

अर्थ म्हणजे स्रोत किंवा प्रेषक काय व्यक्त करत आहे आहे त्याचे संप्रेषण. आणि निरीक्षक किंवा प्राप्तकर्ता त्या संदेशात काय व कसे प्रकट होते आहे याचे समजणे म्हणजे अर्थ होय. किंवा प्राप्तकर्ता ते कसे समजून घेतो आहे याचा विचार अशीही त्याची व्याख्या होऊ शकेल.
## अस्खलितपणे  भाषेतून अर्थ
## चित्रातून अर्थ
## माध्यमातून अर्थ
वर्ग:भाषा
अभियंता

**अभियंता ** ही अभियांत्रिकीचा व्यावसायिक वापर करणारी व्यक्ति आहे जी वैज्ञानिक ज्ञानाच्या, गणिताच्या व अनुभवाच्या भरवशावर तांत्रिक बाबींचे समाधान होण्याजोगी उकल काढते. त्यांचे काम, विज्ञानाचा मानवी गरजांसाठी  प्रत्यक्ष वापर व जीवनाच्या गुणवत्तेसाठी झटणे, असेही आहे. थोडक्यात, अभियंते हे विज्ञान, तंत्रज्ञान व समाज या दरम्यानचा दुवा आहेत.
## कार्ये व तज्ज्ञता
## विश्लेषण
## विशेषता व व्यवस्थापन
## नैतिक मूल्ये
## शिक्षण
## देशभेद
## संदर्भ
## बाह्य दुवे
वर्ग:अभियंते
न्याय व्यवहार कोश

**न्याय व्यवहार कोश** महाराष्ट्र शासनाने प्रकाशित केलेला कोश आहे.https://bookvishwa.com/product/nyaya-vyavahar-kosh/

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:महाराष्ट्र शासन
संयुगे

संयुग (अनेकवचन:संयुगे) ही रसायनशास्त्रातील एक संज्ञा आहे. दोन किंवा त्यापेक्षा अधिक मूलद्रव्ये रासायनिक बंधनांनी जोडली गेली की संयुगाची निर्मिती होते. वेगवेगळ्या संयुगाचे रासायनिक व भौतिक गुणधर्म वेगवेगळे असतात. मूलद्रव्यांमध्ये विद्युतपरमाणुची देवाण-घेवाण किंवा विद्युतपरमाणुच्या भागीदारीमुळे संयुगे तयार होतात. धातू आणि अधातू मूलद्रव्यांमध्ये विद्युतपरमाणुची देवाण-घेवाण होते.

संयुगाचे आयनिक संयुगे व सहसंयुज संयुगे असे प्रकार पडतात.

१) **आयनिक संयुगे**- मूलद्रव्यांमध्ये विद्युतपरमाणुची देवाण-घेवाण मुळे ही संयुगे तयार होतात. आयनिक संयुगाचे धन प्रभारीत व ऋण प्रभारीत आयन असे दोन घटक असतात. दोन भिन्न प्रभारामुळे या दोन आयनांमध्ये आकर्षण बल कार्यरत असते यालाच "आयनिक बंध" असे म्हणतात. धन प्रभारीत कणांना कॅटायन आणि ऋण प्रभारीत कणांना ऍनायन असे म्हणतात.

२) **सहसंयुज संयुगे**-मूलद्रव्यांमध्ये विद्युतपरमाणुची भागीदारीमुळे ही संयुगे तयार होतात. ह्या संयुगामध्ये दोन अणूंदरम्यान इलेक्ट्रॉन-जोड्यांनी बनणारा सहसंयुज बंध असतो. यात प्रत्येक अणू बंधासाठी लागणाऱ्या जोडीपैकी एक विद्युतपरमाणु देतो.
ही संयुगे मेदात विरगळतात
वर्ग:रसायनशास्त्र
वर्ग:विज्ञान
शिवपंचायतन

**शिवपंचायतन** ही हिंदू धर्मात सूर्य, शिव, गणपती, विष्णू आणि देवी यांचे पूजन करण्यासाठी देवतांची केलेली विशिष्ट मांडणी होय.

पंचायतन पूजा पद्धत ही आदि शंकराचार्यांनी स्मार्त परंपरेत समन्वय साधण्यासाठी सुरू केली.

## देवता मांडणी 
## हे सुद्धा पहा 
* विष्णुपंचायतन
* देवीपंचायतन
* सूर्यपंचायतन
* गणेशपंचायतन

वर्ग:हिंदू दैवते
वर्ग:हिंदू उपासना
वर्ग:पंचायतन
ज्ञानभाषा

**ज्ञानभाषा** म्हणजे ज्ञानार्जनाची, ज्ञानसंवर्धनाची व ज्ञान देण्याची भाषा. ज्या भाषेत ज्ञानार्जनाची, ज्ञानसंवर्धनाची व ज्ञान आणि माहिती सूचनांची देवाण घेवाण  होत नाही अशा भाषेची झीज मोठ्या वेगाने होते, आणि भाषेचे भविष्य फारतर बोली भाषा म्हणून रहाण्याचा धोका असतो. 

"हेही लक्षात ठेवले पाहिजे की, ललित साहित्यामुळेच भाषा समृद्ध होते असे मानून चालणार नाही. जगभर ललित साहित्याला लोकाश्रय मोठा असतो, हे खरे आहे. तथापि, भाषा जेव्हा ज्ञानभाषा होते, तेव्हाच ती खऱ्या अर्थाने समृद्ध होते. इंग्रजी तशी होती व आहे. भारतातील हिंदीसह कोणतीही भाषा ज्ञानाची झालेली नाही. तशी होण्यासाठी अनेकविध शास्त्रांवर मान्यता मिळवणारी ग्रंथनिमिर्ती व्हायला लागते. " 

## इतिहास आणि प्रयत्न
पारतंत्र्यामुळे भारतासारख्या काही देशांवर परभाषा लादली गेली. व मध्यंतरीच्या काळात देशी भाषा ज्ञानभाषा म्हणून विकसित होण्याची प्रक्रिया थंडावली. त्यामुळे स्वातंत्र्योत्तर काळात इंग्रजी हीच आपली आधुनिक जगातील ज्ञानभाषा झाली.भारतातच इंग्रजी जाणणारा वर्ग इंडिया आणि इंग्रजी न जाणणारा भारत अशी वर्गवारी केली जाऊ लागली. इंग्रजी हे अर्थार्जनाचे मुख्य साधन बनल्यामुळे तिचा ज्ञानभाषा म्हणून स्विकार वाढत आहे.

आता भाषांतर–प्रक्रियेचा अवलंब करावा लागत आहे. ग्रामीण भागातील जनतेला ज्ञानाविज्ञानाची ओळख करून देण्यासाठी आपल्याला प्रादेशिक भाषांमधून ग्रंथनिर्मिती करावी लागणार आहे

केवळ विकासासाठी नव्हे तर अस्तित्वासाठीसुद्धा भाषेला ज्ञानभाषेचा दर्जा यावा लागतो. यासाठी शास्त्रीय व तांत्रिक शिक्षणाचे माध्यम मराठी असणे आवश्यक होते.  यामध्ये पहिली अडचण अशी होती की, शास्त्रीय व तांत्रिक विद्या शाखांसाठी आवश्यक असलेला पारिभाषिक शब्दसंग्रह उपलब्ध नव्हता. सर्व विद्यापीठांतून समान व एकरूप परिभाषा वापरली जावी यासाठी शासनाने पुढाकार घेणे आवश्यक होते.

शास्त्रीय व तांत्रिक विद्या शाखांसाठी आवश्यक असलेला पारिभाषिक शब्दसंग्रह उपलब्ध नव्हता. सर्व विद्यापीठांतून समान व एकरूप परिभाषा वापरली जावी यासाठी शासनाने पुढाकार घेणे आवश्यक होते.

या अनुरोधाने महाराष्ट्र  शासनाचे भाषा संचालनालयांतर्गत कार्यरत असणाऱ्या भाषा सल्लागार मंडळाचे सदस्य व महाराष्ट्रातील सर्व विद्यापीठांचे कुलगुरू यांची एक संयुक्त बैठक होऊन त्यात पदव्युत्तर स्तरापर्यंत शास्त्रीय व तांत्रिक विषय धरून सर्व विषयांची परिभाषा शासनाने तयार करावी असे ठरले.

## कार्यरत संस्था
*मराठी अभ्यास केंद्र
*भाषा संचालनालय

## हे सुद्धा पहा
*मराठीच्या संवर्धनाबद्दलची आवाहने

## संदर्भ आणि नोंदी
विधेयक

भारतीय संसदेचे तीन स्तंभ- लोकसभा,राज्यसभा आणि राष्ट्रपती. सामान्य जनांसाठी विधेयक मांडण्याचा अधिकार लोकसभा आणि राज्यसभा सदस्यांना आहे.मंत्रिपरिषदेतील सदस्यांनाही हा अधिकार आहे. मंत्र्यांनी आणलेल्या विधेयकाला शासकीय विधेयक म्हणतात, तर एका सदस्याने आणलेल्या विधेयकाला खाजगी सदस्य विधेयक म्हणतात. विधेयकाचे प्रथम वाचन, ही विधेयक संसदेपुढे आणण्याची पहिली पायरी. त्यासाठी प्रथम पीठासीन अधिकाऱ्यांची मंजूरी घेणे आवश्यक आहे. पहिल्या वाचनात पीठासीन सभापती आपल्या अधिकारात चर्चा घडवून आणू शकतात. सदस्यांचा विरोध असल्यास पूर्ण खुल्या चर्चेलासुद्धा परवानगी देऊ शकतात. तसेच मतदानही घेऊ शकतात. यानंतर संसदेत हे विधेयक मांडले गेले, असे समजले जाते. विधेयक सभागृहात मांडले गेल्यानंतर ते राजपत्रात प्रकाशित केले जाते. काही प्रसंगी अध्यक्षांची परवानगी असेल तर सभागृहात मांडण्यापूर्वीही ते विधेयक राजपत्रात प्रकाशित करता येते. पीठासीन अधिकारी या विधेयकाचा मसुदा संबंधित विषय समित्यांकडे पाठवतात. विषय समिती सदस्य तज्ज्ञांचा व विषयाशी संबंधित अभ्यासकांचा सल्ला घेऊन आपला अहवाल तयार करतात. तो अहवाल सभेला सादर करतात. येथे पहिले परीक्षण व

सामान्य वाचन संपते.दुसऱ्या वाचनातील प्रथम चरणात सैद्धांतिक पैलूंचा विचार केला जातो.आवश्यकता वाटल्यास विशेष/संयुक्त समित्यांकडे मसुदा पाठवला जातो.या समित्या खंडश: सर्व पैलूंचा विचार करतात. तज्ज्ञांचे, संबंधित संघटनांचे, राज्य सरकारांचे, केंद्रशासित प्रदेशांचेही मत घेतले जाऊ शकते.दुसऱ्या चरणात त्यांच्या अहवालाचा खंडश:विचार केला जातो.

त्यांनी सुचविलेल्या दुरुस्त्या मतदानासाठी ठेवल्या जातात. बहुमताने मंजूर झालेल्या या दुरुस्त्यांसह विधेयकाचे दुसरे वाचन सर्व खंड, पुरवण्या, इन्ऍक्टिंग फॉर्मुला लांबलेल्या शीर्षकासह पूर्ण होते.

तिसऱ्या वाचनात विधेयक मांडणारा ते पारित करण्यासाठी पटलावर ठेवतो.या स्तरावर केवळ औपचारिक, मौखिक अथवा परिणामी दुरुस्त्याच चर्चेसाठी घेतल्या जातात. सविस्तर संदर्भ अपवादात्मक स्थितीतच चर्चेला येतात.सामान्य विधेयक पारित होण्यासाठी सदस्यांचे साधे बहुमत आणि त्यांनी केलेले मतदान पुरसे ठरते. परंतु,घटनादुरुस्ती असल्यास सभेच्या एकूण सदस्यसंख्येचे बहुमत असणे आणि त्या बहुमताच्या दोनतृतीयांश सदस्यांची अनुमती मतदानाद्वारे असणेे आवश्यक आहे. दुसऱ्या सभेचे विधेयक पारित करताना आधीच्या सभेतील परिचय स्तर सोडून इतर सर्व स्तर पुन्हा पार करणे सर्वस्वी सभेवर अवलंबून आहे. याला अर्थविषयक विधेयक मात्र अपवाद आहे. अर्थविषयक विधेयक केवळ लोकसभेत सादर होऊ शकते. लोकसभेत पारित झालेले विधेयक १४ दिवसांच्या आत राज्यसभेत पाठवावे लागते अन्यथा ते दोन्ही सभागृहाने पारित केले असे गृहीत धरले जाते. राज्यसभेतून आलेल्या शिफारशी स्वीकारण्याचे बंधन लोकसभेला नाही. मात्र, त्यांनी मानल्यास अर्थविषयक विधेयक त्या दुरुस्त्यांसह पारित केले जाते. आणि एवढे सगळे सोपस्कार संपल्यावर ते विधेयक राष्ट्राध्यक्षांच्या स्वाक्षरीने कायद्यात रूपांतरित होते.

वर्ग:कायदा
वर्ग:रिकामी पाने
पाल तेलेकी

**पाल तेलेकी** (१ नोव्हेंबर, १८७९:बुडापेस्ट, हंगेरी - ३ एप्रिल, १९४१:बुडापेस्ट, हंगेरी) हे हंगेरीचे पंतप्रधान होते.

वर्ग:हंगेरीचे पंतप्रधान
वर्ग:इ.स. १८७९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९४१ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:रिकामी पाने
२०१० बहरैन ग्रांप्री

**२०१० बहरैन ग्रांप्री** (अधिकृत **२०१० फॉर्म्युला वन गल्फ एर बहरैन ग्रांप्री**) ही एक फॉर्म्युला वन शर्यत आहे, जी मार्च १४, इ.स. २०१० रोजी बहरैन येथील बहरैन आंतरराष्ट्रीय सर्किट येथे आयोजित करण्यात आली. ही शर्यत २०१० फॉर्म्युला वन हंगामाची पहिली शर्यत आहे.

४९ फे‍ऱ्यांची ही शर्यत फर्नांदो अलोन्सो ने स्कुदेरिआ फेरारीसाठी जिंकली. फिलिपे मास्सा ने दुसऱ्या क्रमांकावर उपविजेता होत स्कुदेरिआ फेरारीसाठी ही शर्यत जिंकली व लुइस हॅमिल्टन ने गत विजेता व तिसरा क्रमांकावर मॅकलारेन-मर्सिडिज-बेंझसाठी ही शर्यत जिंकली.

## निकाल
### पात्रता फेरी
### मुख्य शर्यत
**तळटिपा:**
:१. - Both सॅबेस्टीयन बौमी and यार्नो त्रुल्ली were classified as they had completed ९०% of the winner's race distance.

## निकालानंतर गुणतालिका
### चालक अजिंक्यपद गुणतालिका
### कारनिर्माता अजिंक्यपद गुणतालिका
## हे सुद्धा पहा 
# फॉर्म्युला वन
# बहरैन ग्रांप्री
# २०१० फॉर्म्युला वन हंगाम
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी
# फॉर्म्युला वन चालक यादी
# फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:बहरैन ग्रांप्री
वर्ग:२०१० फॉर्म्युला वन हंगाम
हुमायूँ

300px|right|thumb|हुमायूँ
**हुमायूँ** एक मोगल सम्राट होता. त्याचे नाव नसरुद्दीन हुमायूँ होते. त्यांचा जन्म ६ मार्च १५०८ला झाला होता. त्याच्या जीवनावर हुमायूँनामा हे पुस्तक प्रसिद्ध आहे, ते त्याची बहीण गुलबदन हिने लिहीले होते. हुमायूँचे भारतावर १५३०-१५४० व १५५५-१५५६ साली शासन होते.
त्याचा मृत्यु २२ फेब्रुवारी १५५६ला झाला. तो ग्रंथालयात हातात पुस्तके घेऊन चालताना नमाजाची बाग ऐकल्यावर वाकताना पाय अडकून पायऱ्यावरून कोसळला व ३ दिवसांनी मृत्यु झाला.

## हे सुद्धा पहा 
हुमायूनची कबर

वर्ग:मुघल सम्राट
वर्ग:इ.स. १५०८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १५५६ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ग्लोरिया मॅकापगाल-अरोयो

**ग्लोरिया मॅकापगाल-अरोयो** (इंग्लिश: Gloria Macapagal-Arroyo;  ५ एप्रिल १९४७) ही फिलिपिन्स देशाची १४वी राष्ट्राध्यक्ष होती. ती भूतपूर्व राष्ट्राध्यक्ष दियोस्दादो मॅकापगाल ह्याची मुलगी व कोराझोन एक्विनोनंतर फिलिपिन्सची दुसरी महिला राष्ट्राध्यक्ष आहे.
 
सध्या अरोयो फिलिपिन्सच्या प्रतिनिधींच्या सभागृहाची सदस्य आहे.

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:फिलिपिन्सचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
२०१० मलेशियन ग्रांप्री

**२०१० मलेशियन ग्रांप्री** (अधिकृत **२०१० फॉर्म्युला वन पेट्रोनास मलेशियन ग्रांप्री**) ही एक फॉर्म्युला वन शर्यत आहे, जी एप्रिल ४, इ.स. २०१९ रोजी कुलालंपूर येथील सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किट येथे आयोजित करण्यात आली. ही शर्यत २०१० फॉर्म्युला वन हंगामाची १६वी शर्यत आहे.

५६ फे‍ऱ्यांची ही शर्यत सेबास्टियान फेटेल ने रेड बुल रेसिंग-रेनोल्ट एफ१साठी जिंकली. मार्क वेबर ने दुसऱ्या क्रमांकावर उपविजेता होत रेड बुल रेसिंग-रेनोल्ट एफ१साठी ही शर्यत जिंकली व निको रॉसबर्ग ने गत विजेता व तिसरा क्रमांकावर मर्सिडीज-बेंझसाठी ही शर्यत जिंकली

## निकाल
### पात्रता फेरी
### मुख्य शर्यत
**तळटिपा:**
:१. - फर्नांदो अलोन्सो retired, but was classified as he had completed over ९०% of the winner's race distance.

## निकालानंतर गुणतालिका
### चालक अजिंक्यपद गुणतालिका
### कारनिर्माता अजिंक्यपद गुणतालिका
## हे सुद्धा पहा 
# फॉर्म्युला वन
# मलेशियन ग्रांप्री
# २०१० फॉर्म्युला वन हंगाम
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी
# फॉर्म्युला वन चालक यादी
# फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:मलेशियन ग्रांप्री
वर्ग:२०१० फॉर्म्युला वन हंगाम
महाराष्ट्र राज्य शासनातील समित्यांची यादी

## विधानमंडळ विभागशः निरनिराळ्या समित्या 
या समित्यांचे प्रमुख त्या त्या समितीचे अध्यक्ष राहतात.

## अंदाज समिती (विधानसभा)
एकूण सदस्य 29 

विधानसभा 23 आणि विधानपरिषद 06

## लोक लेखा समिती (विधानसभा) महाराष्ट्राच्या लोकलेखा समितीची सदस्य संख्या 25 असून त्यापैकी 20 सदस्य विधानसभेतून तर 5सदस्य विधानपरिषदेतून येतात
## सार्वजनिक उपक्रम समिती (विधानसभा)
एकूण 25 सदस्य ( विधानसभा -20 & विधानपरिषेतील-5)

## उपविधान समिती (विधानसभा)
## विशेष हक्क समिती (विधानसभा)
## रोजगार हमी योजना समिती (विधानसभा)
## अनुसूचित जाती कल्याण समिती (विधानसभा)
## आश्वासन समिती (विधानसभा)
## विमुक्त जाती व भटक्या जमाती समिती कल्याण समिती 
## महिलांचे हक्क व कल्याण समिती (विधानसभा) 
## विशेष हक्क समिती (विधानपरिषद) 
## आश्वासन समिती (विधान परिषद) 
या व्यतिरीक्त प्रत्येक विभागाच्या वेगवेगळ्या समित्या राहतात.

## ईतर विभाग
## महसूल व वने 
## वित्त  
## विधी व न्याय 
## सार्वजनिक बांधकाम (१) 
## सार्वजनिक बांधकाम (२)  
## पाटबंधारे 
## नगरविकास 
## सार्वजनिक आरोग्य 
## वैद्यकीय शिक्षण व औषधीद्रव्ये  
## कृषी 
## उच्च व तंत्र शिक्षण 
## शालेय शिक्षण 
## उद्योग 
## उर्जा  
## कामगार 
## ग्राम विकास 
## जलसंधारण 
## पाणीपुरवठा व स्वच्छता 
## अन्न व नागरी पुरवठा 
## गृहनिर्माण 
## भाषा संचलनालय 
## सामाजिक न्याय 
## सांस्कृतिक कार्य 
## क्रीडा व विशेष साहाय्य 
## महिला व बालविकास 
## नियोजन 
## आदिवासी 
## पर्यावरण लोक नियुक्त समित्याचे नावे प्रकाशित करावे.. 
## सहकार
## वस्त्रोद्योग
## रोजगार व स्वयंरोजगार 
## संसदीय कार्य 
## माहिती व जनसंपर्क 
वर्ग:महाराष्ट्र शासन
वर्ग:याद्या
महाराष्ट्र राज्य शासनातील उच्च श्रेणी पदांची यादी

महाराष्ट्र राज्य शासनातील उच्च श्रेणी पदांची यादी : या यादीतील प्रत्येक विभागातील पदांचा क्रम हा अधिकारानुसार आहे.म्हणजे सर्वात जास्त अधिकार असणारे सर्वात वर व त्यापेक्षा कमी अधिकार असणारे त्या खाली.

## मुख्य मंत्र्यांचे सचिवालय
* मुख्य मंत्र्यांचे प्रधान सचिव
* मुख्य मंत्र्यांचे सचिव
* मुख्य मंत्र्यांचे सहसचिव
* मुख्य मंत्र्यांचे उपसचिव
* मुख्य मंत्र्यांचे विशेष कार्य अधिकारी
* मुख्य मंत्र्यांचे खासगी सचिव
* मुख्य मंत्र्यांचे जनसंपर्क अधिकारी
* मुख्य मंत्र्यांचे जनसंपर्क सहाय्यक संचालक

## उपमुख्य मंत्र्यांचे कार्यालय
* उपमुख्य मंत्र्यांचे सचिव
* उपमुख्य मंत्र्यांचे सहसचिव
* उपमुख्य मंत्र्यांचे उपसचिव
* उपमुख्य मंत्र्यांचे अवरसचिव
* उपमुख्य मंत्र्यांचे विशेष कार्य अधिकारी
* उपमुख्य मंत्र्यांचे खासगी सचिव
* उपमुख्य मंत्र्यांचे जनसंपर्क अधिकारी

## मंत्रालय
* मुख्य सचिव
* उप सचिव
* अवर सचिव 

राज्याच्या मुख्य सचिवांच्या अधिकाराखाली इतर सर्व विभागांचे प्रधान सचिव किंवा सचिव दर्जाचे अधिकारी राहतात.त्यांच्या निर्देशांचे पालन करतात.

## सामान्य प्रशासन विभाग
* अपर मुख्य सचिव (राजशिष्टाचार)
* प्रधान सचिव व विशेष चौकशी अधिकारी-१
* प्रधान सचिव
* प्रधान सचिव (सेवा)
* प्रधान सचिव व मुख्य निवडणुक अधिकारी
* सचिव आणि विशेष चौकशी अधिकारी-२
* सचिव (माहिती व तंत्रज्ञान)
* उप सचिव- (४ पदे)
* अवर सचिव - (२ पदे)

## गृह विभाग
* अपर मुख्य सचिव (गृह)
* प्रधान सचिव (कायदा व सुव्यवस्था (विशेष))
* सचिव (अपिल व सुरक्षा)

## इतर विभाग
या खालील सर्व विभागात,प्रमुख म्हणुन प्रधान सचिव किंवा सचिव हे राहतात.  उप सचिव व अवर सचिव दर्जाचे अधिकारी त्यांना देण्यात येतात.एखाद्या मंत्र्यास दोन वा अधिक खाती दिल्या गेल्यास, तितके प्रधान सचिव किंवा सचिव दर्जाचे अधिकारी व इतर कर्मचारी त्यांना त्यानुसार पुरविण्यात येतात.
## महसूल व वने 
## वित्त 
## विधी व न्याय 
## सार्वजनिक बांधकाम (१) 
## सार्वजनिक बांधकाम (२)  
## पाटबंधारे 
## नगरविकास 
## सार्वजनिक आरोग्य 
## वैद्यकीय शिक्षण व औषधीद्रव्ये  
## कृषी 
## उच्च व तंत्र शिक्षण 
## शालेय शिक्षण 
## उद्योग 
## उर्जा  
## कामगार 
## ग्राम विकास 
## जलसंधारण 
## पाणीपुरवठा व स्वच्छता 
## अन्न व नागरी पुरवठा 
## गृहनिर्माण 
## भाषा संचलनालय 
हे एक भाषा संचालनालय विभाग आहे.

== सामाजिक न्याय ==उप सचिव

## सांस्कृतिक कार्य 
## क्रीडा व विशेष साहाय्य 
## महिला व बालविकास 
## नियोजन 
## आदिवासी 
## पर्यावरण 
## सहकार
## वस्त्रोद्योग
## रोजगार व स्वयंरोजगार 
## संसदीय कार्य 
## माहिती व जनसंपर्क 
वर्ग:महाराष्ट्र शासन
वर्ग:याद्या
नागपूर जिल्ह्यातील जंगलांची यादी

नागपूर जिल्ह्यात असलेल्या वेगवेगळ्या जंगलांची तालुकानिहाय यादी:

नागपूर (शहर), कामठी, मौदा, सावनेर या तालुक्यात जंगल नाही.

### नागपूर (ग्रामिण) तालुका
* पोही

### उमरेड तालुका
* मुनिया
* जांभळापाणी
* भिवापूर

### भिवापूर तालुका
* चिंचोली
* नांद

### कुही
* रानबोडी

### रामटेक
* चोरबावली 
* टांगला
* सिलारी खापा
* डोंगरताल
* करवाही

### पारशिवनी
* सितागोंडी
* भांडेला
* नरहर

### कळमेश्वर
* बाजारगाव
 
### काटोल
* सोनपूर जवळील
* किनकीघोडा जवळील

### नरखेड
* एरंडा जवळील
* घोगा जवळील
* उदापूर जवळील
* चोरखैरी जवळील
* लोहगड जवळील

### हिंगणा 
* डेगमा
* (पूर्व) & (पश्चिम) सोनेगाव
* नाझरगढ
* केळझर
* सालईदाभा जवळील

वर्ग:नागपूर जिल्हा
नरसी (नामदेव)

**नरसी (नामदेव)** हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यामधील  हिंगोली जिल्ह्यातील एक शहरवजा खेडेगांव आहे. या गावी संत नामदेवांचा जन्म झाला.या गावाशेजारून कयाधू नदी वाहते. त्या नदीकाठी संत नामदेवांचे मंदिर आहे. हिंगोलीपासून १५ ते २० किमी आहे, एक वेळ नक्की भेट द्या.

## संदर्भ
वर्ग:परभणी जिल्ह्यातील गावे
प्राचीन काळापासून अस्तित्वात असणारी नगरे

प्राचीन काळापासून मानवी लोकवस्ती असणाऱ्या नगरांची यादी खाली दिली आहे.
This is a  list of present-day cities by the time period over which they have been **continuously inhabited**.The age claims listed may be disputed, or indeed obsolete. Differences in opinion can result from different definitions of "city" as well as "continuously inhabited".

प्रत्येकास "जगातील सर्वात प्राचीन नगर" म्हणून ख्याती असणाऱ्या  (दमास्कस, बायब्लॉस, जेरिको, वाराणशी)ह्या शहरांचा देखील ह्या यादीत समावेश करण्यात आला आहे. Caveats to the  validity of each claim are discussed in the "Notes" column.

## प्राचीन जग
Continuous habitation since the Chalcolithic (or Copper Age) is possible (but difficult) to prove archaeologically for several Levantine cities (Jericho, Byblos, Damascus, Sidon and Beirut). 
Cities became more common outside the Fertile Crescent with the Early Iron Age from about 1100 BC. The foundation of Rome in 753 BC is conventionally taken as one of the dates initiating Classical Antiquity.

## सध्याचे (वर्तमान)जग
## चित्रदालन

Image:Aleppo 03.jpg|ऍलेप्पो, सीरिया
Image:Acropolis from south-west.jpg|अथेन्स, ग्रीस
Image:Beirutcity.jpg|बैरुत, लेबेनॉन
Image:ByblosPort.jpg|बॅब्लॉस, लेबेनॉन
File:Cadiz06.jpg|कादिझ, स्पेन
Image:Damascus by night.JPG|दमास्कस, सीरिया
Image:Yaffo Sarahiya house.JPG|जाफ्फा, इस्त्राएल
Image:Jerusalem Dome of the rock BW 14.JPG|जेरूसलेम, इस्त्राएल-फिलिस्तीन
Image:Dsc 1150 Mantua.jpg|मांटुआ, इटली
Image:Varanasiganga.jpg|वाराणसी, भारत
Image:Madurai, India.jpg|मदुरै, भारत
Image:South Sumatra, Palembang, Ampera bridge.jpg|पालेम्बांग, इंडोनेशिया
Image:XiAn CityWall DiLou.jpg|झियान, चीन
Image:Yerevan-sunset.jpg|येरेवान, आर्मेनिया
Image:Manila by night.jpg|मनिला, फिलिपिन्स

## संदर्भदुवे 
*Aldred, Cyril (1998). *The Egyptians*. Thames and Hudson: London.
*Overy et al. (1999). *The Times History of The World: New Edition*. Times Books/Harper-Collins: London.

## हेसुद्धा पहा
*ऐतिहासिक नगरे
*Cities of the Ancient Near East
*Historical urban community sizes
*List of American cities by year of foundation (includes ancient native sites)
प्रभुपाद

[thumb|200px|[आंतरराष्ट्रीय कृष्णभावनामृत संघ|कृष्णभावनामृत संंघाचे संस्थापकाचार्य प्रभुपाद]]
**ए.सी. भक्तिवेदांत स्वामी प्रभुपाद** किंवा **स्वामी प्रभुपाद** (१ सप्टेंबर, १८९६ - १४ नोव्हेंबर, १९७७) यांनी इस्कॉन संघाची स्थापना १९६६ साली अमेरिकेतील न्यू यॉर्क शहरात केली. त्यांचा जन्म पश्चिम बंगाल मध्ये झाला. कृष्ण हाच परम ईश्वर आहे व तोच सर्व सृष्टीचे उगमस्थान आहे, अशी प्रभुपादांची मान्यता आहे. चैतन्य महाप्रभूंचा संदेश त्यानी संपूर्ण जगात पसरवला. त्यानी भागवत, भगवद्‌गीता याचे इंग्लिश भाषेत रूपांतर केले. इस्कॉनचे अनुयायी भक्तिवेदांत स्वामी प्रभुपादांना चैतन्य महाप्रभूंचे प्रतिनिधी आणि दूत म्हणून पाहतात.

## गौडीय वैष्णव संप्रदायाचा मूलमंत्र 
:हरे कृष्ण हरे कृष्ण |
:कृष्ण कृष्ण हरे हरे ||
:हरे राम हरे राम |
:राम राम हरे हरे ||

## प्रणती 
:नमः ॐ विष्णूपादाय कृष्णप्रेष्ठाय भूतले
:श्रीमते भक्तिवेदांत स्वामिन् इति नामिने ।
:नमस्ते सारस्वते देवे गौरवाणी प्रचारिणे
:निर्विशेष शून्यवादी पाश्चात्य देश तारिणे ॥

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १८९६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७७ मधील मृत्यू
वर्ग:हिंदू संत
वर्ग: पुरुष चरित्रलेख
प्रिया बेर्डे

**प्रिया बेर्डे** (जन्मदिनांक १७ ऑगस्ट १९६७) ही मराठी चित्रपट अभिनेत्री आहे. इ.स. १९८८ साली अशी ही बनवाबनवी या चित्रपटाद्वारे तिने चित्रपटक्षेत्रात पदार्पण केले.

## जीवन 
कर्नाटकी या प्रसिद्ध फिल्मी घराण्यात प्रिया बेर्डे यांचा जन्म झाला, त्या काळचे प्रसिद्ध छायालेखक *वासुदेव कर्नाटकी* यांची नात व मराठी चित्रपटसृष्टीतील निर्माते, दिग्दर्शक अरुण कर्नाटकी यांच्या त्या कन्या होत. 
पहिल्यापासूनच अभिनयाची आवड म्हणून मराठी सिनेमात त्यांनी प्रवेश केला. विनोदी चित्रपटांच्या त्या जमान्यात लोकप्रिय विनोदी अभिनेते लक्ष्मीकांत बेर्डे यांच्या समवेत त्यांची अशी जोडी जमली की प्रत्यक्ष जीवनातदेखील ते एकमेकांचे जोडीदार झाले. दोघांचे एकत्र असे अनेक विनोदी सिनेमे गाजले.

*एक धागा*, *आम्ही तिघी* या दूरदर्शन मालिकांमध्ये त्यांनी काम केले. त्यांना अभिनय बेर्डे व *स्वानंदी बेर्डे* अशी दोन मुले आहेत. अभिनय याने 'ती सध्या काय करते' या चित्रपटाद्वारे मराठी चित्रपटात पदार्पण केले.

## चख ले 
अभिनया व्यतिरिक्त उपजीविकेचे साधन म्हणून प्रिया बेर्डे यांनी लोणावळा परिसरातील बावधन येथे  'चख ले' नावाने एक शाकाहारी उपहारगृह सुरू केले. मागणी आणि प्रतिसाद पाहून बेर्डे यांनी या उपहारगृहात मांसाहारी पदार्थ देखील बनवण्यास सुरुवात केली. बेर्डे यांचे माहेर कोल्हापूरचे आणि सासर कोकणातील, यामुळे त्यांचा दोन्ही पद्धतीने पदार्थ बनवण्यात चांगलाच हातखंडा बसला होता. हीच आवड त्यांना या क्षेत्रात घेऊन आली. पुढे सप्टेंबर २०२१ मध्ये बेर्डे यांनी पुण्यातील पाउंड रोडवर याच नावाने दुसरे उपहारगृह सुरू केले. उपहारगृहातील व्यवस्थापन आणि प्रिया बेर्डे यांचे नाव, यामुळे हे दोन्ही उपहारगृहे चांगलीच प्रसिद्धीस आलीत. बेर्डे जरी स्वतः येथे बसत नसल्या तरी त्या वेळच्यावेळी उपहारगृहास भेट देऊन व्यवस्थापणावर देखरेख करत असतात.

## चित्रपट-कारकीर्द
* अफलातून
* अशी ही बनवाबनवी
* एक गाडी बाकी अनाडी
* चल धर पकड
* जान
* घनचक्कर
* जत्रा
* डम डम डिगा डिगा
* तु. का. पाटील 
* देवा शप्पथ खोटं सांगेन खरं सांगणार नाही
* धमाल जोडी
* धरलं तर चावतंय
* प्रेमासाठी
* फुल थ्री धमाल
* बजरंगाची कमाल
* बेटा
* बोकड 
* मला अण्णा व्हायचंय
* येडा की खुळा
* योद्धा
* रंगत संगत
* रंपाट 
* द स्ट्रगलर - आम्ही उद्याचे हिरो

## संदर्भ आणि नोंदी
## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:मराठी अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख