अखिल भारतीय महिला परिषद

**अखिल भारतीय महिला परिषद** किंवा **ऑल इंडिया वुमेन्स कॉन्फरन्स** ही दिल्ली येथे स्थित एक गैर-सरकारी संस्था (NGO) आहे. महिला आणि मुलांसाठी शैक्षणिक प्रयत्नांमध्ये सुधारणा करण्यासाठी मार्गारेट कझिन्स यांनी १९२७ मध्ये तिची स्थापना केली होती आणि महिलांच्या हक्कांच्या इतर समस्यांना तोंड देण्यासाठी व्याप्ती वाढवली आहे. ही संघटना भारतातील सर्वात जुनी राष्ट्रव्यापी महिला हक्क संघटना आहे आणि तिच्या देशभर शाखा आहेत. ती महिलांच्या आंतरराष्ट्रीय संघटनेची सदस्य आहे.

## इतिहास 
महिला आणि मुलांच्या शिक्षण आणि सामाजिक कल्याणाला चालना देण्यासाठी १९२७ मध्ये पुण्यात अखिल भारतीय महिला परिषद (एआयडब्ल्यूसी) ची स्थापना करण्यात आली. मार्गारेट कझिन्स यांनी १९२५ च्या अखेरीस इतर महिला गटांना आणि मैत्रिणींना महिलांच्या शिक्षणावर चर्चा करण्यासाठी एकत्र येण्यासाठी पत्र लिहून एक संघटना निर्माण करण्याचे आवाहन केले होते. पूणे येथे झालेल्या पहिल्या बैठकीत २००० महिला उपस्थित होत्या ज्या पूणे विद्यापीठातील फर्ग्युसन कॉलेज हॉलमध्ये भेटल्या. एआयडब्ल्यूसीच्या पहिल्या सचिवांपैकी एक कमलादेवी चट्टोपाध्याय होत्या.

१९२८ पासून, एआयडब्ल्यूसीने लेडी इर्विन कॉलेज ऑफ डोमेस्टिक सायन्स उघडण्यासाठी पैसे उभारण्यास सुरुवात केली. ज्या इतर मुद्द्यांना हाताळण्यात आले त्यात महिलांना घटस्फोट, वारसा हक्क आणि मतदानाचा अधिकार देणे हे समाविष्ट होते.

एआयडब्ल्यूसीची नोंदणी १९३० मध्ये सोसायटीज रजिस्ट्रेशन ॲक्ट, १८६० च्या कलम XXI अंतर्गत झाली. (१९३० चा क्र. ५५८). एआयडब्ल्यूसीने १९४१ मध्ये *रोशनी* नावाचे एक जर्नल तयार केले जे इंग्रजी आणि हिंदी दोन्ही भाषेत प्रकाशित झाले. भारतातील महिलांचे संरक्षण करण्यासाठी आणि मतदानाचा अधिकार वाढवण्यासाठी नवीन कायदे करण्यासाठी संसदेत लॉबिंग करण्यात ही संघटना सहभागी होती. १९४६ मध्ये एआयडब्ल्यूसीचे एक केंद्रीय कार्यालय स्थापन करण्यात आले. तसेच १९४६ मध्ये, गावांमध्ये वैद्यकीय उपचार देण्यासाठी "स्किप्पो समिती" स्थापन करण्यात आली. जेव्हा भारत स्वातंत्र्यासाठी लढत होता, तेव्हा "राष्ट्रवादी आंदोलक" बनण्यासाठी अनेक कट्टरपंथी सदस्यांनी संघटना सोडली. एआयडब्ल्यूसी ग्रामीण महिलांसाठी सूक्ष्म कर्ज योजना आणि ऊर्जा विकास देखील चालवते. एआयडब्ल्यूसीने महिलांना अन्न स्वच्छतेने साठवण्यासाठी सौर वाळवंणी यंत्राच्या वापराचे प्रशिक्षण दिले आहे. ते महिलांना रोजगार शोधण्यात मदत करतात, आरोग्य समस्यांमध्ये आणि मानवी तस्करी रोखण्यात सहभागी आहेत.

## सदस्य 
### भूतपूर्व अध्यक्षा 
एआयडब्ल्यूसीच्या माजी अध्यक्षांची यादी येथे आहे:

* १९२७ - महाराणी चिमणाबाई द्वितीय
* १९२८ - भोपाळची जहान बेगम
* १९२९ - मंडीची राणी
* १९३० - सरोजिनी नायडू
* १९३१ - डॉ. मुथुलाक्ष्मी रेड्डी
* १९३२ - सरला रॉय
* १९३३ - विद्यागौरी नीलकंठ
* १९३४ - अब्दुल कादिर
* १९३५ - हिला रुसूमजी फैरूडुंजी
* १९३६ - महाराणी सेथू पार्वती बाई
* १९३७ - मार्गरेट कझिन्स
* १९३८ - राजकुमारी अमृत कौर
* १९३९ - राणी लक्ष्मीबाई राजवाडे
* १९४० -४१ - शरीफा हामिद अली 
* १९४२ - रामेश्वरी नेहरू
* १९४३ - विजयालक्ष्मी पंडित
* १९४४-४५ - कमलादेवी चट्टोपाध्याय 
* १९४६ - हंसा मेहता
* १९४७ - धनवंती रामा राव
* १९४८ - अनसूयाबाई काळे
* १९४९-५० - उर्मिला मेहता
* १९५१-५२ - हन्ना सेन 
* १९५३-५४ - रेणुका रे 
* १९५५-५८ - लक्ष्मी एन. मेनन
* १९५९-६० - रक्षा शरण 
* १९६१-६२ - मिथन जमशेद लाम
* १९६३-६४ - मासुमा बेगम 
* १९६५-६८ - एम.एस.एच. झाभवाला 
* १९६९-७० - बी. ताराबाई
* १९७१-७९ - लक्ष्मी रघुरामैया
* १९८१-८५ - सरोजिनी वरदप्पन
* १९८६-९० - अशोका गुप्ता
* १९९१-९५ - शोभना राणडे 
* १९९६-९८ - कुंती पॉल 
* १९९९-२००१ - कलावती त्रिपाठी 
* २००२-०४ - अपर्णा बसु
* २००५-०७ - मनोरमा बावा 
* २००८-१० - गोमती नायर 
* २०११-१३ - बीना जैन
* २०१४-१६ - वीणा कोहली
* २०१७–१९ - राकेश धवन
* २०२०–२२ - शीला काकडे

### इतर सदस्य 
* किट्टी शिवा राव 
* इंदिरा अनंत मायदेव - (सचिव १९५३-५४)

## संदर्भ 
### स्रोत 
* 
* 
वर्ग:इ.स. १९२७ मधील निर्मिती
वर्ग:महिलांच्या हक्कांचा इतिहास