परम बीर सिंग

**परम बीर सिंग** हे १९८८ च्या भारतीय पोलीस सेवा (IPS) बॅचचे भारतीय पोलीस अधिकारी आहेत. सध्या ते मुंबईचे पोलीस आयुक्त आणि महाराष्ट्र होमगार्डचे महासंचालक (डीजी) आहेत.
* त्याच्यावर खंडणीचे गुन्हे दाखल केल्यानंतर, ते भूमिगत झाले होते, ज्यामुळे दंडाधिकारी न्यायालयाने त्यांना फरार घोषित केले होते.
* सिंह यांना महाराष्ट्र सरकारने त्यांच्या अनुपस्थितीमुळे होमगार्डचे डीजी म्हणून त्यांच्या सध्याच्या पदावरून निलंबित केले होते.

## वैयक्तिक जीवन 
परम बीर सिंग यांचा जन्म चंदीगड येथे शासकीय कर्मचारी असलेल्या होश्यार सिंग यांच्या घरी झाला. १९८३ मध्ये परम बीर यांनी पंजाब विद्यापीठातून समाजशास्त्रात एमए पूर्ण केले.

सिंग यांचे लग्न सविता सिंग यांच्याशी झाले. सविता सिंग ह्या कायद्याची पदवीधर असून अनेक कंपन्यांमध्ये संचालक आणि भागीदार आहेत. त्यांचा मुलगा रोहन सिंग हा एक व्यावसायिक आहे.   चंद्रपूर आणि भंडारा येथील पोलीस अधीक्षक, पोलीस उपायुक्त (डिटेक्शन) आद  पदावर काम केले आहे. मुंबईत उत्तर-पश्चिम विभागातील अतिरिक्त पोलिस आयुक्त, दहशतवादविरोधी पथकातील अतिरिक्त पोलिस आयुक्त आणि अतिरिक्त पोलिस महासंचालक (कायदा व सुव्यवस्था) म्हणुन देखील काम केले आहे.

इ.स. २००८ च्या मालेगाव बॉम्बस्फोट प्रकरणाचा एटीएसने तपास केला आणि मुख्य आरोपी साध्वी प्रज्ञा आणि लेफ्टनंट कर्नल प्रसाद पुरोहित यांना अटक केली तेव्हा ते एटीएसचे अतिरिक्त आयुक्त होते. ज्यामध्ये ६,५०० अमेरिकन नागरिकांची फसवणूक तीन बोगस कॉल सेंटरमधून झाली होती. ७७२ कर्मचाऱ्यांना ताब्यात घेण्यात आले होते.

सिंह २९ फेब्रुवारी २०२० रोजी मुंबईचे पोलीस आयुक्त झाले. त्यांनी टीआरपी घोटाळा, अन्वय नाईक आत्महत्या आणि सुशांत सिंग राजपूतच्या मृत्यूची प्रकरणे हाताळली. १८ मार्च २०२१ रोजी, उद्योगपती मुकेश अंबानी यांच्या घराबाहेर पार्क केलेल्या कारमध्ये जिलेग्नाइटच्या काठ्या सापडल्याच्या घटनेनंतर महाराष्ट्र सरकारने सिंग यांना आयुक्तपदावरून हटवले.

२० मार्च रोजी सिंह यांनी मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांना लिहिलेल्या आठ पानी पत्रात तत्कालीन गृहमंत्री अनिल देशमुख यांनी तत्कालीन सहाय्यक पोलिस निरीक्षक सचिन वाझे यांना "*मुंबईतील व्यवसायांकडून दरमहा १०० कोटी रुपये गोळा करण्यास सांगितले होते*" असा आरोप केला होता. देशमुख यांनी एप्रिलमध्ये राजीनामा दिला. अंमलबजावणी संचालनालयाने नोव्हेंबरमध्ये देशमुख यांना अटक केली.

तत्कालीन महाविकास आघाडी सरकारने 'अखिल भारतीय सेवा (शिस्त आणि अपील) नियम, 1969 च्या कलम 8 अन्वये' त्यांना निलंबित केले आणि त्यांच्या विरुद्ध शिस्तभंगाची कारवाई सुरू करण्यात आली.

२८ ऑक्टोबर रोजी महाराष्ट्रातील ठाणे येथील न्यायालयाने खंडणीच्या एका प्रकरणात सिंग यांच्याविरुद्ध अजामीनपात्र वॉरंट जारी केले. तत्कालीन महाराष्ट्राचे गृहमंत्री दिलीप वळसे पाटील यांनी तेव्हा, *प्रकृती अस्वास्थ्याचे कारण देत सिंग हे ५ मे रोजी त्यांच्या डीजी होमगार्डच्या पदावरून रजेवर गेले आणि परदेशी पळून गेले असावेत* असा कयास बांधला. राज्य सीआयडीने सिंग यांच्याविरुद्ध लुकआउट नोटीस जारी केली, आणि १७ नोव्हेंबर रोजी मुंबई अतिरिक्त मुख्य महानगर दंडाधिकारी न्यायालयाने सिंग यांना घोषित अपराधी घोषित केले, मुंबई पोलीस आयुक्तांसाठीची ही पहिली घटना आहे.  २९ जुलै संपल्यानंतर देखील सिंग ड्युटीवर न परतल्याने अनधिकृत गैरहजेरीसह, गैरप्रकार आणि अनियमिततेबद्दल राज्य सरकारने त्यांच्यावर शिस्तभंगाची कारवाई केली.

### सिंग यांच्यावरील आरोप 
सिंग, तत्कालीन मुंबई पोलीस आयुक्त आणि राज्याचे तत्कालीन गृहमंत्री अनिल देशमुख यांच्यात अँटीलिआ स्फोटके प्रकरणानंतर संघर्ष झाला होता, ज्यामध्ये उद्योगपती मुकेश अंबानी यांच्या निवासस्थानाबाहेर स्फोटके सापडली होती.

परमबीर सिंग यांच्यावरील सर्व आरोप वगळण्याच्या निर्णयावर प्रतिक्रिया व्यक्त करताना, महाराष्ट्राचे उपमुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस म्हणाले, “कॅट (केंद्रीय प्रशासकीय न्यायाधीकरण) ने एक निर्णय दिला ज्या अंतर्गत परमबीर सिंग यांची विभागीय चौकशी चुकीची असल्याचे घोषित करण्यात आले आणि ती बंद करण्याचे आदेश दिले. त्यात त्याच्या निलंबनाला चुकीचे लेबल लावले आणि निलंबनाचा आदेश परत घेण्याची विनंती केली. त्यानुसार हा निर्णय घेण्यात आला आहे.” परमबीर सिंग यांच्या निलंबनाबाबत, आदेशात म्हणले आहे की, “अखिल भारतीय सेवा (मृत्यू-सह-निवृत्ती लाभ) नियमांच्या तरतुदींनुसार. १९५८, परम बीर सिंग या आदेशाद्वारे IPS (निवृत्त) रद्द करण्यात आले आहे आणि 02/12/2021 ते 30/06/2022 पर्यंतच्या निलंबनाचा कालावधी सर्व उद्देशांसाठी कर्तव्यावर खर्च केलेला कालावधी मानला जाईल.” सिंग हे जून २०२२ मध्ये सेवानिवृत्त झाले होते आणि २०२१ च्या आदेशाचा परिणाम भारतीय पोलीस सेवा (आयपीएस) अधिकारी म्हणून निवृत्त होणाऱ्या पेन्शनवर झाला होता.

## संदर्भ 
वर्ग: पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:पोलीस महासंचालक
वर्ग:भारतीय पोलीस
वर्ग:पंजाबी व्यक्ती
वर्ग:पोलिस दलातील आरोपी