open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
चतुरंग दंडासन

इवलेसे| चतुरंग दंडासन किंवा निम्न फळी
**चतुरंग दंडासन** ( Sanskrit   ; IAST : *Caturaanga Dandāsana* )  हे आधुनिक योगामध्ये व्यायाम म्हणून आणि सूर्यनमस्कार च्या काही प्रकारांमध्ये एक आसन आहे, ज्यामध्ये सरळ शरीर समांतर असते. भूमीला पायाची बोटे आणि तळवे, कोपर शरीराच्या कडाने काटकोनात असतात. **कुंभकासन**, **फलकसन** किंवा **उंच फळी(हाय प्लॅंक)** या प्रकारात हात सरळ असतात.

## व्युत्पत्ती आणि मूळ 
हे नाव Sanskrit आले आहे   IAST *catur*, "चार"; अङ्ग *अंग*, "अंग"; दण्ड *डंड*,; आणि आसन; *आसन*, "मुद्रा" किंवा "आसन". 

२०व्या शतकातील *लाइट ऑन योगा* पर्यंत हठ योगामध्ये आसन अज्ञात आहे, पण *दंड* व्यायामाच्या "अतिशय जुन्या" क्रमाचा भाग म्हणून, 1896 च्या *व्यायाम दीपिका*, व्यायामविद्येच्या निदेशपुस्तकात आसन दिसून येते. नॉर्मन स्जोमन सुचवतात की कृष्णमाचार्य यांनी म्हैसूरमधील आधुनिक योगामध्ये स्वीकारलेल्या आसनांपैकी एक आहे आणि आसनामधील प्रवाही हालचालींसह त्यांच्या विन्याससाठी "प्राथमिक पाया" सज्ज केला आहे. त्यानंतर त्यांचे शिष्य पट्टाभी जोइस आणि बीकेएस अय्यंगार यांनी ही आसन घेतली असती. 

## वर्णन 
चतुरंग दंडासनामध्ये हात आणि पाय भूमीवर असतात, शरीराला आधार देतात, जे समांतर असतात आणि भूमीच्या दिशेने खाली करतात, पण स्पर्श करत नाहीत. हे पुश-अपसारखे दिसते, पण हात अगदी खाली (ओटीपोटाच्या अगदी वर) आणि कोपर शरीराच्या बाजूने ठेवलेले असतात.   

योगाच्या विन्यास शैलींमध्ये, चतुरंग दंडासन हा सूर्यनमस्कार आसन क्रमाचा एक भाग आहे, जो श्वासोच्छवासावर केला जातो. अष्टांग विन्यास योगातील सूर्यनमस्कार अ हे चौथे आसन आहे आणि सूर्यनमस्कार ब मध्ये ते चौथे, आठवे आणि बारावे आसन आहे.  

विन्यास न करता योगाभ्यासात, आसन केवळ ठराविक कालावधीसाठी (उदाहरणार्थ, 30 सेकंद) सतत श्वासोच्छवासासह धरले जाते. 

पूर्ण आसन करण्याचा प्रयत्न करण्यापूर्वी नवशिकाऊ भूमीवर गुडघे टेकून किंवा हात सरळ ठेवून (कुंभकासनात, ज्याला फलकसन किंवा हाय प्लँक सुद्धा म्हणतात) सराव करू शकतात. सूर्य नमस्काराच्या काही प्रकारांमध्ये उंच फळीही(हाय प्लँक) वापरली जाते. 

पूर्वोत्तनासन, रिव्हर्स प्लँक किंवा वरची फळी, मागे सरळ असते पण शरीराचा पुढचा भाग वरच्या दिशेने असतो, हात भूमीपर्यंत पसरलेले असतात, बोटे पायांकडे निर्देशित करतात. 

वर्ग:योगासने
लेस्ली वॉलकॉट

**लेस्ली आर्थर वॉलकॉट** (१८ जानेवारी, इ.स. १८९४ - २७ फेब्रुवारी, इ.स. १९८४) हा कडून एक कसोटी सामना खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता. हा उजव्या हाताने फलंदाजी, लेग-ब्रेक गोलंदाजी आणि क्वचित यष्टीरक्षणही करीत असे.

वर्ग:वेस्ट इंडीजचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १८९४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८४ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पॉल कीटिंग

**पॉल जॉन कीटिंग** (१८ जानेवारी, १९४४:डार्लिंगहर्स्ट, न्यू साउथ वेल्स, ऑस्ट्रेलिया - ) हे ऑस्ट्रेलियाचे २४वे पंतप्रधान आहेत. हे १९९१ ते १९९६ पर्यंत सत्तेवर होते.

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे पंतप्रधान
वर्ग:इ.स. १९४४ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चुन दू-ह्वान

**चुन दू-ह्वान** (कोरियन: 전두환;  १८ जानेवारी १९३१ - २३ नोव्हेंबर २०२१) हा पूर्व आशियामधील दक्षिण कोरिया देशाच्या लष्करामधील एक वादग्रस्त जनरल व १९७९ ते १९८८ दरम्यान देशाचा हुकुमशहा होता. १९७९ ते १९८० दरम्यान लष्करी मार्गाने सत्ता बळकावल्यानंतर दू-ह्वान १९८० ते १९८८ दरम्यान दक्षिण कोरियाचा राष्ट्राध्यक्ष होता.

१९८० साली ग्वांगजू येथे घडलेल्या लोकशाहीवादी चळवळीदरम्यान झालेल्या हत्याकांडासाठी १९९६ मध्ये चुनला मृत्यूदंडाची शिक्षा सुनावली गेली होती. परंतु तत्कालीन राष्ट्राध्यक्ष किम यूंग-साम ह्याने आपले अधिकार वापरून ही शिक्षा रद्द केली.

वर्ग:दक्षिण कोरियाचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. २०२१ मधील मृत्यू
चक्र (योग)

**चक्र** (चाक, वर्तुळ) हे सूक्ष्म शरीरातील एक मानसिक किंवा आध्यात्मिक ऊर्जा-केंद्र आहे. हिंदू आणि बौद्ध तांत्रिक योग आणि ध्यानधारणेमध्ये याचा उपयोग ध्यानासाठी पूरक साधन म्हणून केला जातो. ही चक्रे आपल्या शरिरातील निरनिराळी कार्ये नियंत्रित करतात असे मानले जाते.
८ व्या शतकातील मध्ययुगीन बौद्ध ग्रंथांमध्ये चार किंवा पाच चक्रांचा उल्लेख आढळतो, तर हिंदू स्रोतांमध्ये ही संख्या भिन्न आहे. यातील सात चक्रांचे स्वरूप सर्वात जास्त प्रसिद्ध आहे. याचे वर्णन सर जॉन वूड्रॉफ यांच्या १९१९ मधील *द सरपंट पॉवर* (The Serpent Power) या पुस्तकात आढळते, जे पूर्णानंद यती यांच्या १५७७ मधील 'षट्-चक्र-निरूपण' (सहा चक्रांचे स्पष्टीकरण) या ग्रंथाचे ढोबळ भाषांतर आहे.
आधुनिक पाश्चात्य गूढवादामध्ये चक्रांकडे वास्तविक परंतु अतिंद्रिय ऊर्जा-केंद्रे म्हणून पाहिले जाते. हा दृष्टिकोन १८८० च्या दशकात हेलेना ब्लावत्स्की आणि इतर थिऑसॉफिस्ट (ब्रह्मविद्या) विचारवंतांमुळे उदयाला आला. पुढे 'वूड्रॉफ' यांचे पुस्तक आणि 'चार्ल्स डब्लू. लेडबेटर' यांच्या १९२७ मधील 'द चक्राज' या पुस्तकामुळे या संकल्पनेला आकार मिळाला. नंतरच्या काळात यामध्ये मनोवैज्ञानिक गुणधर्म, इंद्रधनुष्य आणि अल्केमी (कीमिया/रसतत्र), ज्योतिषशास्त्र, रत्ने, होमिओपॅथी, कब्बाला आणि टॅरो कार्ड यांसारख्या इतर प्रणालींशी संबंधित अनेक संदर्भ जोडले गेले.

## चक्रांची संख्या 
तंत्रशास्त्रात सात चक्रे मानली जातात. परंतु गूढवादाच्या अभ्यासकांनी बारा चक्रे असल्याचे नमूद केले आहे. 

## कार्य
## आधुनिक वैद्यक विचार
## अधिक वाचन
सूर्यनमस्काराची सुरुवात करताना प्रणामासनात खालील मंत्र म्हणले जातात. त्या त्या मंत्राचा शरीरातील चक्राशी संबंध आहे.

## बाह्य दुवे
## संदर्भ 
वर्ग:चक्र
वर्ग:आरोग्य
वर्ग:अध्यात्म
२००९ ऑस्ट्रेलियन ओपन - महिला एकेरी

मारिया शारापोव्हा ही मागच्या वर्षीची विजेती आहे. यावर्षी तिने स्पर्धा सुरू होण्याआधीच माघार घेतली.

## गुणांकन
# **येलेना यांकोविच**
# **सेरेना विल्यम्स**
# **दिनारा साफिना**
# **एलेना डिमेंटियेवा**
# **आना इवानोविच**
# **व्हिनस विल्यम्स**
# **व्हेरा झ्वोनारेवा**
# **स्वेतलाना कुझ्नेत्सोवा**
# **अग्नियेझ्का राद्वान्स्का**
# **नादिया पेट्रोव्हा**
# **कॅरोलाइन वोझ्नीयाकी**
# **फ्लाव्हिया पेनेटा**
# **व्हिक्टोरिया अझारेन्का**
# **पॅटी श्नायडर**
# **ऍलिझ कॉर्नेट**
# **मॅरियन बार्तोली**

 **ऍना चक्वेताद्झे**
 **दॉमिनिका सिबुल्कोव्हा**
 **डॅनियेला हंटुचोवा**
 **अमेली मॉरेस्मो**
 **ऍनाबेल मेदिना गॅरिगेस**
 **जी झ्हेंग**
 **ऍग्नेस झावे**
 **सिबिल बॅमर**
 **कैया कनेपी**
 **ऐ सुगियामा**
 **मरिया किरिलेन्को**
 **फ्रांसेस्का श्यावोने**
 **अलिसा क्लेबानोव्हा**
 **अलेक्सांद्रा वॉझ्नियाक**
 **अलोना बाँडारेन्को**
 **टॅमिराइन तानासुगर्ण**

## Draw
### अंतिम फेऱ्या
### Top Half
#### विभाग १
#### विभाग २
#### विभाग ३
#### विभाग ४
### Bottom Half
#### विभाग ५
#### विभाग ६
#### विभाग ७
#### विभाग ८
वर्ग:२००९ ऑस्ट्रेलियन ओपन
पॅट्रिस लुमुम्बा

इवलेसे|पॅट्रिस लुमुम्बा
**पॅट्रिस एमरी लुमुम्बा** (जुलै २, इ.स. १९२५ - जानेवारी १७, इ.स. १९६१) हा काँगोचे लोकशाही प्रजासत्ताकचा स्वातंत्र्यसैनिक आणि सर्वप्रथम पंतप्रधान होता.

वर्ग:काँगोच्या लोकशाही प्रजासत्ताकाचे पंतप्रधान
वर्ग:इ.स. १९२५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६१ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चाक

चाक हे वर्तुळ आकाराचे असते व स्वतःभोवती फिरणारे असते. याचा शोध मानवी विकासातला महत्त्वाचा टप्पा मानला जातो. हा एक मूलगामी यांत्रिक शोध आहे. याचे स्वरूप अक्षाभोवती किवा आसाभोवती फिरणारे चक्र असे आहे.
[thumb|तीनचाकी [सायकलचे चाक.]] चाकाच्या शोधामुळे मानवाला कमी शक्ती वापरून अधिक कार्य साधणं शक्य झाले.
## ओळख 
## इतिहास
इसवी सन पूर्व सुमारे ३५०० वर्षांपूर्वी मेसापोटेमिया येथे मातीची भांडी बनवणाऱ्या चाकाचे अस्तित्त्व आढळले आहे. प्राचीन इजिप्तमध्ये इ.स. पूर्व २००० वर्षं चाकांचे रथ वापरले गेले असावेत असे मानले जाते. 
### भारत 
प्राचीन भारतीय रथ बनवत असत. युद्धात रथांचा वापर होत असे. रथकार हे ऋभू होते असं म्हटलं जातं. ऋभूंनी एक रथ बनवून तो अश्विनींना दिला असं वर्णन ऋग्वेदात आहे. भारतीय संस्कृति कोशात चाकाचे भाग पुढील प्रमाणे नोंदलेले आहेत - पत्री (धातूची धाव), प्रधी (घेर), वर्तुळ (मुख्य चाक), अर (आरे), नभ्य (तुंबा) आणि अक्ष (म्हणजे आस).

## कार्य 
## पर्याय
## चित्र प्रदर्शन 

Image:Steam locomotive driving wheel.jpg|वाफेच्या इंजिनाचे चाक
Image:0 Series Shinkansen Wheel-06.jpg|० मालिकेतील शिंकांसेन चाक
Image:Aprilia disc brake.jpg|दुचाकीचे चाक डिस्क ब्रेक सह दिसत आहे.
Image:Australian cart.jpg|गाड्याची चाके
Image:Training wheel.jpg|तोल धरायला शिकवणारे चाक
चित्र:ट्रकचे चाक.JPG|ट्रकचे चाक

वर्ग:चाक
वर्ग:यंत्रे
जोहार मायबाप (चित्रपट)

**जोहार मायबाप** हा एक मराठी भाषेतील असलेला चित्रपट आहे.
देव पावला (चित्रपट)

**देव पावला** हा एक भाषेतील असलेला चित्रपट आहे.
आज और कल (चित्रपट)

**आज और कल** हा एक हिंदी चित्रपट आहे. हा पु.ल. देशपांडे यांच्या 'सुंदर मी होणार' या नाटकावर बेतला होता. चित्रपट नावाप्रमाणेच 'आज और कल' असा दोनच दिवस चालला, असे पुलंनी म्हणले आहे.
लिव्हरपूल

**लिव्हरपूल** ( हे इंग्लंडच्या मर्सीसाइड ह्या काउंटीमधील महानगरी बरो व इंग्लंडमधील एक प्रमुख शहर आहे. हे शहर मर्सी नदीच्या मुखाजवळ व आयरिश समुद्राच्या किनाऱ्यावर वसले असून ते इंग्लंडमधील सर्वात महत्त्वाच्या बंदरांपैकी एक आहे. २०१२ साली ५.५२ लाख लोकसंख्या असलेले लिव्हरपूल इंग्लंडमधील चौथ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे.

लिव्हरपूल हे इंग्लंडमधील अनेक वैज्ञानिक शोधांचे मूळ आहे. औद्योगिक क्रांतीची सुरुवात येथूनच झाली. लिव्हरपूल ते मँचेस्टर ही १८३० साली धावलेली जगातील सर्वात पहिली व्यावसायिक रेल्वे सेवा होती. जगातील सर्वात पहिला रेल्वे बोगदा लिव्हरपूलमध्ये खणला गेला होता.

पॉप संगीताची जागतिक राजधानी हा खिताब मिळालेले लिव्हरपूल द बीटल्स व इतर अनेक आघाडीच्या ब्रिटिश संगीतकारांचे जन्मस्थान होते. लिव्हरपूलमधील अनेक ऐतिहासिक वास्तूंसाठी त्याला युनेस्कोच्या जागतिक वारसा स्थान यादीत स्थान मिळाले आहे. सध्या लिव्हरपूल हे ब्रिटनमधील एक प्रगत शहर असून सेवा क्षेत्र, पर्यटन इत्यादी येथील प्रमुख उद्योग आहेत. २००८ साली लिव्हरपूल युरोपियन सांस्कृतिक राजधानीचे शहर होते. 

फुटबॉल हा लिव्हरपूलमधील सर्वात लोकप्रिय खेळ आहे व इंग्लिश प्रीमियर लीगमधील लिव्हरपूल एफ.सी. व एव्हर्टन एफ.सी. हे येथील लोकप्रिय क्लब आहेत.

## जुळी शहरे
*  क्योल्न
*  डब्लिन
*  शांघाय
*  रियो दि जानेरो
*  मेदान
*  पेनांग

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 

*

वर्ग:इंग्लंडमधील शहरे
वर्ग:लिव्हरपूल
परवाना (हिंदी चित्रपट)

**परवाना** हा एक हिंदी भाषा भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये  धर्मेंद्र यांनी काम केले होते.

## पार्श्वभूमी
## कथानक
## उल्लेखनीय
## बाह्य दुवे
बावर्ची

***बावर्ची*** हा एक हिंदी भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये राजेश खन्ना यांनी काम केले होते.

वर्ग:इ.स. १९७२ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:हृषिकेश मुखर्जी दिग्दर्शित चित्रपट
अभिमान (हिंदी चित्रपट)

**अभिमान** हा १९७३ साली प्रदर्शित झालेला एक हिंदी चित्रपट आहे. अमिताभ बच्चन व जया बच्चनची प्रमुख भूमिका असलेल्या ह्या चित्रपटाचे दिग्दर्शन ऋषिकेश मुखर्जी ह्यांनी केले होते. ह्या चित्रपटाचे संगीत प्रचंड गाजले.

## पुरस्कार
### फिल्मफेअर पुरस्कार
*सर्वोत्तम अभिनेत्री - जया बच्चन
*सर्वोत्तम संगीत दिग्दर्शक - सचिन देव बर्मन

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:इ.स. १९७३ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:हृषिकेश मुखर्जी दिग्दर्शित चित्रपट
भुवन शोम

***भुवन शोम*** हा एक हिंदी भाषेतील चित्रपट आहे. यामध्ये अमिताभ बच्चन यांनी काम केले होते.

वर्ग:मृणाल सेन दिग्दर्शित चित्रपट
वर्ग:इ.स. १९६९ मधील हिंदी चित्रपट
आनंद (चित्रपट)

**आनंद** हा हिंदी चित्रपटांच्या इतिहासातील एक अजरामर कलाकृति आहे.आनंद हा सुपरस्टार राजेश खन्ना यांच्या दैदीप्यमान कारकीर्दितिल एक मानाचे पान होय.राजेश खन्ना यानी साकारलेेेली आनंद ही व्यक्तिरेेेखा अतिशय लोकप्रिय झाली होती.राजेश खन्नाच्या आनंद ने अख्या भारतीयांच्या मनावर अधिराज्य केले होते.

ह्रषिकेश मुखर्जी यांचे महान दिग्दर्शन व राजेश खन्ना यांचा उत्कृष्ट व जीवंत अभिनय यांमुळे आनंद हा चित्रपट एक अजरामर कलाकृती ठरला.

सुपरस्टार राजेश खन्ना यांचे सुंदर व लोभस व्यक्तीमत्व व स्वतच्या मृत्यूची वेळ जवळ आलेली माहिती असूनहि उरलेले क्षण आनंदाने जगणारा आनंद एकमेकात इतके एकजीव झाले कि या चित्रपटाला रसिकांनी अक्षरशः डोक्यावर घेतले व हा चित्रपट खन्ना यांच्या सुपरस्टार कारकीर्दितला एक मानाचा मुकुट ठरला.

राजेश खन्ना यानी आनंदची भूमिका नुसती साकारली नाहि तर ही भूमिका स्वतः जगली होती.राजेश खन्नानी आनंदच्या तोंडचे सर्व डायलॉग आपल्या विशिष्ट संंवाद शैलीने अजरामर केले."बाबू मोशाय, ज़िंदगी बड़ी होनी चाहिए लंबी नहीं" सारखे डायलॉग आजहि प्रेक्षकांच्या मनावर कोरलेले आहेत.

आनंद व्यक्तिरेखा स्वतः ह्र्षिकेश मुखर्जी यांनी लिहिली होती.

सुपरस्टार राजेश खन्ना म्हणजे हिंदी चित्रपट सृष्टितील एक चमत्कार होता.त्यांच्या एवढे अभूतपूर्व यश,लोकप्रियता व झपाटलेला प्रेक्षक वर्ग त्यांच्या आधी व नंतर कुठल्याहि स्टारला मिळालेले नाहि लोक त्यांच्या पायाची माती कपाळाला लावायचे.व तरुणी स्वतच्या रक्ताने त्याना पत्र लिहायच्या.एवढा लोकप्रियतेचा सन्मान इतर कुठल्याहि स्टारला मिळालेला नाही.

आनंद प्रर्दशित झाला तेंव्हा खन्ना यांचे सुपरस्टारडम अत्युच्च शिखरावर होते.आनंदची व्यक्तीरेखा साकारणे एक आव्हान होते.असाध्य व्याधीमुळे मृत्यु जवळ दिसत असुनहि आपले दुख: जगापासुन लपवुन उरलेले दिवस आनंदाने जगणारा आनंद ही रेखा म्हणजे टोकाचे दुख: व टोकाचा आनंद दाखवणारी व्यक्तिरेखा होती.

आनंदने दैदीप्यमान व्यावसायिक यश तर मिळवलेच व समिक्षकांची सुद्धा वाहवा मिळवली.अभिनय व दिग्दर्शना साठीचे फिल्मफेयर पुरस्कार सुद्धा मिळवले.

## पार्श्वभूमी
सुरुवातीला ह्रषिकेश मुखर्जी यांनी आनंद ही व्यक्तिरेखा राज कपुर याना डोळ्या समोर ठेेेेऊन लिहिली होती.पण काहि कारणास्तव राज कपूर यांना हां चित्रपट करणे शक्य झाले ले नाही आणि ही भूमिका सुपरस्टार राजेश खन्ना यांच्या वाट्याला आली.

## कथानक
## उल्लेखनीय
## पुरस्कार
* १९७१: राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट हिंदी चित्रपट: हृषिकेश मुखर्जी, एन.सी. सिप्पी
* १९७२: फिल्मफेर सर्वोत्तम चित्रपट पुरस्कार: हृषिकेश मुखर्जी, एन.सी. सिप्पी
* १९७२: फिल्मफेर सर्वोत्तम अभिनेता पुरस्कार: राजेश खन्ना
* १९७२: फिल्मफेर सर्वोत्तम सहाय्यक अभिनेता पुरस्कार: अमिताभ बच्चन
* १९७२: फिल्मफेर सर्वोत्तम संवाद पुरस्कार: गुलझार
* १९७२: फिल्मफेर सर्वोत्तम संपादन पुरस्कार: हृषिकेश मुखर्जी
* १९७२: फिल्मफेर सर्वोत्तम कथा पुरस्कार: हृषिकेश मुखर्जी

## बाह्य दुवे
वर्ग:हृषिकेश मुखर्जी दिग्दर्शित चित्रपट
नमक हराम

***नमक हराम*** हा एक हिंदी भाषा भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये  अमिताभ बच्चन यांनी काम केले होते.

## पार्श्वभूमी
हा चित्रपट २३ नोव्हेंबर १९७३ रोजी प्रदर्शित झाला. या चित्रपटाचे निर्माता जयेंद्र पांडया असून दिग्दर्शक हृषीकेश मुखर्जी आहेत. या चित्रपटाची कथा गुलझार व हृषीकेश मुखर्जी यांनी लिहिली आहे. या चित्रपटातील गाणी आनंद बक्षी यांनी लिहिली असून राहूल देव बर्मन यांनी संगीतबद्ध केली आहेत. आशा भोसले, उषा मंगेशकर, किशोर कुमार यांनी गाणी गायली आहेत. राजेश खन्ना, अमिताभ बच्चन, सिमी गरेवाल, रेखा, असरानी यांच्या मुख्य भूमिका आहेत. 

राजेश खन्ना आणि अमिताभ बच्चन यांचे बरोबर हृषीकेश मुखर्जी यांनी दिग्दर्शित केलेला हा दुसरा चित्रपट आहे याआधी या दोघांना घेऊन त्यांनी आनंद हा चित्रपट दिग्दर्शित केला होता. हा चित्रपट सोमू(राजेश खन्ना) व विकी(अमिताभ बच्चन) या दोन मित्रांवर घेतलेला आहे. 

## कथानक
सोमू(राजेश खन्ना) एक सामान्य घराण्यातला असून विधवा आई व बहिणीबरोबर दिल्लीत राहतो तर विकी(अमिताभ बच्चन) श्रीमंत घराण्यातील दाखवला आहे. एके दिवशी विकीच्या वडिलांना हृदयविकाराचा झटका आल्याने डॉक्टर त्यांना आराम करायला सांगतात. विकी वडिलांचा व्यवसाय सांभाळतो. या दरम्यान विकीचे जुने कर्मचारी व युनियन लीडरशी भांडण होते त्यामुळे सर्व कर्मचारी संपावर जातात. विकीचे वडील मध्यस्थी करतात व विकीला कर्मचाऱ्यांची माफी मागायला सांगतात. विकी माफी मागतो व संप मिटतो. 

सोमू विकीच्या कारखान्यात मजदूर म्हणून कामाला लागतो व आपल्या साथीदारांबरोबर दोस्ती करतो. कालांतराने तो युनियन लीडर बनतो. विकी व सोमूच्यात तणाव निर्माण होतो व विकी मारला जातो.

## उल्लेखनीय
अमिताभचा राजेश खन्नाबरोबर काम न करण्याचा निर्णय --

या चित्रपटात शेवटी अमिताभ मारला जातो. राजेश खन्नाला जेव्हा हे कळते तेव्हा तो  हृषीकेश मुखर्जी यांचेवर दबाव आणून चित्रपटाचा शेवट बदलण्यास सांगतो. कारण आनंद मध्ये राजेश खन्नाला प्रेक्षकांकडून जशी सहानुभूती मिळाली तशी अमिताभ चित्रपटाच्या शेवटी मरण पावला तर प्रेक्षकांकडून मिळणारी सहानुभूती अमिताभला मिळणार होती. पण हृषीकेश मुखर्जी यांनी दबावाला बळी न पडता चित्रपटाचा शेवट बदलला नाही. अमिताभला जेव्हा ही गोष्ट कळली तेव्हा राजेश खन्नाबरोबर काम न करण्याचा निर्णय त्याने घेतला. 

अमिताभने या चित्रपटात उत्कृष्ठ भूमिका केली. या भुमिकेमुळे त्याला फिल्मफेअरचा 'बेस्ट सपोर्टींग ऍक्टर' हा किताब देण्यात आला. या चित्रपटामुळे प्रेक्षकांना आनंद नंतर अमिताभ व राजेश खन्ना यांच्या अभिनयाची जुगलबंदी बघायला मिळाली. या चित्रपटाच्या वेळी राजेश खन्ना सुपरस्टार होता तर अमिताभची सुपरस्टार पदाकडे वाटचाल सुरू होती.  

## बाह्य दुवे
वर्ग:हृषिकेश मुखर्जी दिग्दर्शित चित्रपट
वर्ग:इ.स. १९७३ मधील हिंदी चित्रपट
रोटी कपडा और मकान

***रोटी कपडा और मकान*** हा एक हिंदी भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये अमिताभ बच्चन यांनी काम केले होते.

वर्ग:इ.स. १९७४ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:मनोज कुमार दिग्दर्शित चित्रपट
मजबूर (हिंदी चित्रपट)

**मजबूर** हा १९७४ साली प्रदर्शित झालेला हिंदी-भाषेतील रवी टंडन दिग्दर्शित चित्रपट आहे. यामध्ये अमिताभ बच्चन, परवीन बाबी, प्राण व सत्येन कप्पू यांनी प्रमुख भूमिकेत काम केले आहे.

## पार्श्वभूमी
## कलाकार 
* अमिताभ बच्चन - रवी खन्ना 
* परवीन बाबी - नीला राजवांश
* प्राण - मायकल डिसोझा 
* सत्येन कप्पू - नरेंद्र सिन्हा 
* इफ़तेखार - सीआयडी इन्स्पेक्टर खुराना 
* जगदीश राज - इन्स्पेक्टर कुलकर्णी 
* फरीदा जलाल - रेणू खन्ना 
* सुलोचना लाटकर - श्रीमती. खन्ना 
* रेहमान - सुरेंद्र सिन्हा 
* शिव कुमार - राणे 
* डी.के. सपरु - श्री. राजवांश 
* अलंकार जोशी - बिल्लू खन्ना 
* मॅक मोहन - प्रकाश 
* मदन पुरी - महीपत राई 
* आशू - मोना सिन्हा 
* सुधीर - रवीचा सहकारी 
* पिंचू कपूर - डॉक्टर

## कथानक 
रवी खन्ना (अमिताभ बच्चन) नावाच्या एक माध्यमवर्गीय ट्रॅव्हल एजन्ट असतो तो आपली वृद्ध आई (सुलोचना लाटकर), चालता येत नसलेली बहीण (फरीदा जलाल) व शाळेत जाणारा भाऊ ह्यांच्यासाठी काहीही करायला तयार आहे. त्याला हे कळून धक्का बसतो की त्याच्या मेंदूत वाढणारा ब्रेन ट्यूमर असून त्याला जगायला फक्त सहा महिने आहेत. त्याच्या कुटुंबाची परिस्थिती सुधारण्यासाठी रवी त्यानी न केलेल्या खुनात स्वतःला अडकवतो म्हणजे त्याच्या कुटुंबाला बक्षिसाचे पाच लाख रुपये मिळतील. खुनाचे तपासकर्ते सीआईडी इन्स्पेक्टर खुराना (इफ़तेखार) व इन्स्पेक्टर कुलकर्णी (जगदीश राज) हे रवीला अटक करतात आणि कोर्टात रवीला फाशीची शिक्षा सुनावली जाते. तुरुंगात असताना त्याला मोठा ट्यूमर अ‍टॅक येतो व त्याला हॉस्पिटलमध्ये नेलं जातं. तिथे रवीचं ऑपरेशन करून त्याच्या मेंदूतला ट्यूमर बाहेर काढतात. परंतु, आता खूप उशीर झालेला आहे कारण रवी कोर्टात खूनी म्हणुन दोषी ठरलेला आहे. स्वतःला फाशीच्या शिक्षेपासून वाचण्यासाठी रवी हॉस्पिटलमधून पळून जातो व त्याची प्रेयसी नीला (परवीन बाबी) हिच्यासोबत खऱ्या खुनीच्या शोधात निघतो. रवीची मायकल डिसोझा (प्राण) नावाच्या एका चोराशी गाठ पडते. खऱ्या खुनीला पाहिलेला मायकल रवीला त्याला शोधण्यात मदत करायचं वचन देतो. शेवटी असं उघडकीस होतं की ज्याचा खून झालेला आहे त्याचाच भाऊ नरेंद्र सिन्हा (सत्येन कप्पू) हा त्याचा खुनी आहे.

## उल्लेखनीय
## बाह्य दुवे
छोटी सी बात

**छोटी सी बात** हा इ.स. १९७६ साली प्रदर्शित झालेला हिंदी भाषेतील चित्रपट आहे.

## पार्श्वभूमी
## कथानक
## उल्लेखनीय
## बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १९७६ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:बासू चॅटर्जी दिग्दर्शित चित्रपट
सौदागर (१९७३ चित्रपट)

**सौदागर** हा एक हिंदी भाषेतील चित्रपट आहे. यामध्ये अमिताभ बच्चन यांनी काम केले होते.

वर्ग:राजश्री प्रॉडक्शन्स
कभी कभी

***कभी कभी*** (मराठी: *कधी कधी*) हा एक १९७६ साली प्रदर्शित झालेला भारतीय हिंदी-भाषेतील यश चोप्रा ह्यांनी दिग्दर्शित व निर्मितीत केलेला चित्रपट आहे. ह्या चित्रपटात वहिदा रेहमान, शशी कपूर, अमिताभ बच्चन, राखी गुलजार, नीतू सिंग व ऋषी कपूर ह्यांनी प्रमुख भूमिका साकारल्या आहेत.
## पार्श्वभूमी
## कथानक
*कभी कभी* ही गोष्ट कवी अमित (अमिताभ बच्चन) व सुंदर पूजा (राखी गुलजार) हे दोघं एकत्रितपणे एक परिपूर्ण भविष्याची कशी कल्पना करतात याच्याबद्दल आहे, पण नियतीच्या इतर योजना असतात कारण पूजा तिच्या आईवडिलांच्या इच्छेला झुकते व विजय (शशी कपूर) ह्याचाशी लग्न करते. अंजली (वहिदा रेहमान) हिच्याशी लग्न करून पूजाला विसरण्याच्या एका व्यर्थ व अयशस्वी प्रयत्नात अमित आपल्या कवितांपासून दुरावतो, पण असं अमित व पूजाचे आयुष्य किती चित्र परिपूर्ण आहे? सुमारे २० वर्षांनी... पुढच्या पिढीपर्यंत पसरलेले, पूजा व विजयचा मुलगा विकी (ऋषी कपूर) व अंजलीची अमितच्या आधीच्या नात्यापासून असलेली मुलगी पिंकी (नीतू सिंग) हे दोघं प्रेमात पडतात. अनेक घटनांची साखळी जुन्या प्रेमींना मित्र म्हणून एकत्र आणते. *कभी कभी* ही पिढीजात प्रेमकथा आहे व असा चित्रपट आहे जो घडतो केवळ "कधी कधी".

## कलाकार 
* वहिदा रेहमान - अंजली मल्होत्रा 
* शशी कपूर - विजय खन्ना 
* अमिताभ बच्चन - अमित मल्होत्रा
* राखी गुलजार - पूजा खन्ना 
* नीतू सिंग - पिंकी कपूर 
* ऋषी कपूर - विक्रम खन्ना (ऊर्फ विकी) 
* सिमी गरेवाल - शोभा कपूर 
* परीक्षित सहानी - डॉ. आर. पी. कपूर 
* इफ़तेखार - श्री. मल्होत्रा 
* देवेन वर्मा - रामभजन
## उल्लेखनीय
## बाह्य दुवे
वर्ग:यश चोप्रा दिग्दर्शित चित्रपट
मिली (चित्रपट)

**मिली** हा एक हिंदी भाषा भाषेतील चित्रपट आहे. यामध्ये अमिताभ बच्चन यांनी काम केले होते.

## पार्श्वभूमी
## कथानक
## उल्लेखनीय
## बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १९७५ मधील हिंदी चित्रपट
आलाप (हिंदी चित्रपट)

**अलाप** हा १९७७ साली प्रदर्शित झालेला एक हिंदी चित्रपट आहे.

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:इ.स. १९७७ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:हृषिकेश मुखर्जी दिग्दर्शित चित्रपट
शतरंज के खिलाडी

***शतरंज के खिलाडी*** हा १९७७ मधील हिंदी भाषेतील चित्रपट आहे ज्यात संजीव कुमार व सईद जाफरी आहे.

वर्ग:इ.स. १९७७ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:सत्यजित राय दिग्दर्शित चित्रपट
खून पसीना

**खून पसीना** हा एक हिंदी भाषा भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये  अमिताभ बच्चन यांनी काम केले होते.

## पार्श्वभूमी
हा चित्रपट १९७७ साली प्रदर्शित झाला. या चित्रपटाची निर्मिती बाबू मेहरा यांनी केली असून दिग्दर्शन राकेश कुमार यांनी केले आहे. या चित्रपटाची कथा राकेश कुमार व के. के. शुक्ला यांनी लिहिली असून संवाद कादर खान यांनी लिहिले आहेत. या चित्रपटात अमिताभ बच्चन, विनोद खन्ना, रेखा, निरुपा रॉय, असरानी, अरुणा इराणी, कादर खान यांच्या मुख्य भूमिका आहेत.

         या चित्रपटातील गाणी आशा भोसले, किशोर कुमार व लता मंगेशकर यांनी गायली असून कल्याणजी-आनंदजी यांनी संगीतबद्ध केली आहेत. किशोर कुमारच्या आवाजातील 'खून पसीनेकी जो मिलेगी तो खायेंगे' हे गाणे प्रचंड गाजले.

## कथानक
दोन चांगले मित्र (अमिताभ व विनोद खन्ना) वेगळे होतात व कादर खान या दोघांच्या परिवाराला संपवून टाकतो. हे दोन मित्र मोठे होतात व दोघे स्वतंत्रपणे गुन्हेगारीशी लढतात. शिवा/टायगर (अमिताभ बच्चन) हा स्वभावाने चांगला असून समाजामध्ये प्रिय असतो. तो आपल्या आईसोबत राहत असतो. शिवाचे रेखावर प्रेम असते व तिचेही शिवावर प्रेम असते. दोघेही लग्न करतात.

         शेरा/अस्लम (विनोद खन्ना) हा देखील गुन्हेगारी आणि गुन्हेगारांशी लढा देत असतो पण तो एकाकी व निश्चल जीवन जगत असतो.

         एके दिवशी एका निरपराध शेतकऱ्याची (असराणीची) हत्या होते. या हत्येसाठी शिवाला दोषी ठरवले जाते. त्याच्या आईच्या व पत्नीच्या सांगण्यावरून शिवा गाव सोडतो व दुसऱ्या गावात जाऊन प्रामाणिक व अहिंसक जीवन जगू लागतो.

         असराणीच्या मृत्यूचा बदला घेण्याची जबाबदारी शेरावर सोपवली जाते. शेरा शिवाचा तपास लावतो. दोघांना कळते कि आपण हरवलेले मित्र आहोत. तसेच शिवा निर्दोष असल्याचेही शेराला कळते. मग दोघे एकत्र येऊन खलनायकाशी हाणामारी करतात व शेतकऱ्याच्या मृत्यूचा बदला घेतात.

## उल्लेखनीय
अमिताभचे डायलॉग --

१) आज के बाद आप का कोई भी आदमी यहां नजर नही आना चाहिए; वरना ऐसी धुलाई कारुंगा कि

   सात पुश्तोन तक आपकी औलाद गंजी पैदा होगी.

२) जिस दिन गरीब बगावत पर उतरता है; तो धनवान तो क्या उससे भगवान भी नहीं रोक सकता.

३) तेरा हुस्न मेरी ताकत, तेरी तेज मेरी हिम्मत; संगम से जो औलाद पैदा होगी, यूं समज औलाद नही

  फौलाद होगी. 

## बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १९७७ मधील हिंदी चित्रपट
गोल माल

***गोलमाल*** हा एक हिंदी भाषेतील विनोदी सिनेमा आहे. हृषीकेश मुखर्जी यांनी दिग्दर्शित केलेल्या या सिनेमात अमोल पालेकर आणि उत्पल दत्त यांनी प्रमुख भूमिका केल्या आहेत.

## हे सुद्धा पहा
* गोलमाल (२००६ चित्रपट)
* गोलमाल (मराठी चित्रपट)

## बाह्य दुवे
वर्ग:हृषिकेश मुखर्जी दिग्दर्शित चित्रपट
वर्ग:इ.स. १९७९ मधील हिंदी चित्रपट
मंजिल (हिंदी चित्रपट)

***मंजिल*** हा १९७९ मधील हिंदी भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये अमिताभ बच्चन व मौसमी चॅटर्जी यांनी काम केले होते. चित्रपटातील गीत "रिमझीम गीरे सावन" हे प्रसिद्ध आहे. 

## संदर्भ
वर्ग:इ.स. १९७९ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:बासू चॅटर्जी दिग्दर्शित चित्रपट
जुर्माना (हिंदी चित्रपट)

***जुर्माना*** हा एक हिंदी भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये अमिताभ बच्चन यांनी काम केले होते.

वर्ग:हृषिकेश मुखर्जी दिग्दर्शित चित्रपट
वर्ग:इ.स. १९७९ मधील हिंदी चित्रपट
राम बलराम

***राम बलराम*** हा १९८० मधील हिंदी भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये धर्मेंद्र, अमिताभ बच्चन यांनी काम केले होते.

वर्ग:इ.स. १९८० मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:विजय आनंद दिग्दर्शित चित्रपट
सिलसिला

***सिलसिला*** हा एक हिंदी भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये  अमिताभ बच्चन, जया बच्चन आणि रेखा यांनी काम केले होते.

वर्ग:व्यभिचाराबद्दल चित्रपट
वर्ग:यश चोप्रा दिग्दर्शित चित्रपट
वर्ग:इ.स. १९८१ मधील हिंदी चित्रपट
सत्ते पे सत्ता

**सत्ते पे सत्ता** हा एक हिंदी भाषा भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये  अमिताभ बच्चन यांनी काम केले होते.

## पार्श्वभूमी
## कथानक 
## कलाकार 
* अमिताभ बच्चन - रवी आनंद 
* हेमा मालिनी - इंदू आनंद 
* अमजद खान - रंजीत सिंह 
* सचिन पिळगांवकर - शनी आनंद 
* रंजीता कौर - सीमा सिंह

## उल्लेखनीय
## बाह्य दुवे
पुकार (१९८३ चित्रपट)

**पुकार** हा एक १९८३ चा हिंदी भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये अमिताभ बच्चन यांनी काम केले होते.

वर्ग:इ.स. १९८३ मधील हिंदी चित्रपट
कुली (१९८३ हिंदी चित्रपट)

**कुली** हा एक हिंदी भाषेतील चित्रपट आहे. यामध्ये अमिताभ बच्चन यांनी काम केले होते.
बरसात की एक रात

**बरसात की एक रात** हा १९८१ साली प्रदर्शित झालेला एक हिंदी चित्रपट आहे. *अनुशंधान* ह्या बंगाली कादंबरीवर आधारित असलेल्या ह्या चित्रपटामध्ये अमिताभ बच्चनने नायकाची भूमिका केली आहे.

## कथानक
## उल्लेखनीय
## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:शक्ती सामंता दिग्दर्शित चित्रपट
एक रुका हुआ फैसला

**एक रुका हुआ फैसला** हा इ.स. १९८६मध्ये प्रदर्शित झालेला हिंदी भाषेतील चित्रपट आहे.

## पार्श्वभूमी
## कथानक
## उल्लेखनीय
## बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १९८६ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:बासू चॅटर्जी दिग्दर्शित चित्रपट
हीरो हीरालाल

**हीरो हीरालाल** हा इ.स. १९८८ साली पडद्यावर झळकलेला एक हिंदी भाषेतील चित्रपट आहे. केतन मेहता याने दिग्दर्शिलेल्या या चित्रपटामध्ये नसीरुद्दीन शाह, संजना कपूर यांनी अभिनय केला होता.

## बाह्य दुवे 
* आय.एम.डी.बी. कॉम (इंग्लिश मजकूर)
अजूबा (हिंदी चित्रपट)

**अजूबा** हा एक हिंदी भाषा भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये अमिताभ बच्चन यांनी काम केले होते.

## मुख्य भूमिका 
* अमिताभ बच्चन
* डिंपल कापडिया
* ऋषि कपूर
* सोनम
* शम्मी कपूर
* सईद जाफरी
* सुषमा सेठ - झरीना खान
* अमरीश पुरी
* दिलीप ताहिल
* टिनू आनंद - अन्वर खान
* दारा सिंह

## बाह्य दुवे
*
लावारिस

**लावारिस** हा एक हिंदी भाषा भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये  अमिताभ बच्चन यांनी काम केले होते.

## पार्श्वभूमी
  हा चित्रपट २२ मे १९८१ रोजी प्रदर्शित झाला. या चित्रपटाचे निर्माता, दिग्दर्शक प्रकाश मेहरा होते. या चित्रपटाची कथा शशिभूषण, दीनदयाळ शर्मा यांनी लिहिली असून संवाद कादर खान यांनी लिहिले आहेत. या चित्रपटातील गाणी अंजान यांनी लिहिली असून कल्याणजी-आनंदजी यांनी संगीतबद्ध केली आहेत. 'अपनी तो जैसी तैसी' हे गीत प्रकाश मेहरा यांनी लिहिले. या चित्रपटातील गाणी किशोर कुमार, अलका याग्निक, आशा भोसले, मन्ना डे यांनी गायली आहेत. या चित्रपटात अमिताभ बच्चन, अमजद खान, झीनत अमान, राखी, सुरेश ओबेरॉय, रंजीत यांच्या मुख्य भूमिका आहेत. 

## कथानक
धनवान राजकुमार रणवीर सिंह (अमजद खान) याचे प्रसिद्ध गायिका विद्या (राखी)  हिच्याशी गुप्तपणे संबंध चालू असतात. जेव्हा रणवीर सिंहला कळते कि विद्या गर्भवती राहिलेली आहे तेव्हा रणवीर सिंह विद्याला सोडून देतो. त्यामुळे विद्या पार कोलमडून पडते. तिची वाताहत होते. त्या परिस्थितीतही ती मुलाला जन्म देते व तिचे निधन होते. 

         जन्म दिलेल्या मुलाला गंगू गणपत (श्रीराम लागू) संभाळतो. तो सतत दारूच्या नशेतच असतो. दारूसाठी पैसे कमावून आणेल म्हणून गंगू त्याला मोठा करतो. मुलाचे नाव हिरा ठेवले जाते. हे नाव भटक्या कुत्र्यावरून ठेवले जाते. हिरा एका दारूच्या दुकानात काम करीत असतो व मिळालेला सर्व पैसा गंगूला देत असतो. गंगू मिळणारा पैसा दारूवर उडवत असतो. हिरा महेंद्रसिंहसाठी (रंजीत) काम करीत असतो. हिराचे प्रेम मोहिनीवर (झीनत अमान) बसते. मोहिनीचेही हिरावर प्रेम बसते पण हिरा लावारीस आहे हे तिला माहित नसते. हिरा सर्व सोडून रणवीर सिंहच्या येथे नोकरी करू लागतो. 

           महेंद्रसिंह हिराला मारण्याचा प्लॅन आखतो तेव्हा रणवीर सिंहला हिराबद्दल जाणीव होते. शेवटी  रणवीर सिंह हिरा हा आपलाच मुलगा आहे हे स्वीकारतो. 

## उल्लेखनीय
'मेरे अंगनेमे तुम्हारा क्या काम है' हे पुरषी आवाजातील गाणे अमिताभने गायले आहे तर स्त्री आवाजातील गाणे अलका याग्निक यांनी गायले आहे. या गाण्यासाठी अलका याग्निक यांना फिल्मफेयरचे 'बेस्ट फीमेल प्लेबॅक सिंगर' चे नामांकन मिळाले तर अमिताभला 'बेस्ट ऍक्टर' चे नामांकन मिळाले. 

           अमिताभने गायलेले 'मेरे अंगनेमे तुम्हारा क्या काम है' हे गीत फारच प्रसिद्ध झाले. या गीतात अमिताभने स्त्रीवेष धारण केला तसेच वेगवेगळ्या प्रकारच्या पत्नींचा जसे कि लंबी, मोठी, काली, गोरी, छोटी चा उल्लेख करून विनोदी ढंगात नाच केला. विनोदी पद्धतीने पत्नींचा उल्लेख केल्यामुळे व स्त्रीवेष धारण करून विनोदी पद्धतीने नाचल्यामुळे प्रेक्षकांना हे गाणे चांगलेच आवडले. प्रेक्षकही ह्या गाण्यावर बेहद्द खुश होऊन नाचत होते. 

अमिताभचे प्रसिद्ध संवाद --

१) आपुन कुत्ते कि वो दुम है जो बारह बरस नली मे डालके रखो..नली टेढी हो जायेगी..आपून सीधा नही होगा. 

२) अपने किये कि सजा तो हर इन्सान को भुगतनी पडती है..लेकिन अपना जुर्म कुबुल करनेसे उसकी सजा झेलना आसान हो जाती है. 

३) आपून जिसके दरवाजे पे पॉव रखता है ना..उसके आख्खा डिपार्टमेंटका दरवाजा बंद हो जाता है. 

४) कभी कभी इन्सान अपने पाप का एक छोटासा पौधा छोडकर भाग जाता है.. लेकिन किस्मत उस पौधे को एक पेढ बनाकर उसके सामने खडा कर देती है. 
५) हम तो उन लोगों मे से है जो इस दुनिया मे सिर्फ शरीर लेकर पैदा हुए है.. हमारी ना तो तकदीर लिखी जाती है.. ना ही आसमान में हमारे मुक्कदर के सितारे होते है.  
## बाह्य दुवे
हॅलो ब्रदर

**हॅलो ब्रदर** हा एक हिंदी भाषा भाषेतील चित्रपट आहे.
## पार्श्वभूमी 
## कथानक
## उल्लेखनीय 
## बाह्य दुवे
बडे मियां छोटे मियां

**बडे मियां छोटे मियां** हा १९९८ साली प्रदर्शित झालेला एक विनोदी हिंदी चित्रपट आहे. डेव्हिड धवनने दिग्दर्शित केलेल्या ह्या चित्रपटात अमिताभ बच्चन व गोविंदा ह्या दोघांच्या दुहेरी भूमिका आहेत. हा चित्रपट तिकिट खिडकीवर गाजला व कुछ कुछ होता है खालोखाल १९९८ सालातील दुसऱ्या क्रमांकाचा यशस्वी चित्रपट होता. ह्या सिनेमामधील माधुरी दीक्षितने नृत्य केलेले *मखणा* हे गाणे प्रचंड हिट झाले.

बडे मियां छोटे मियांची कथा विल्यम शेक्सपियरच्या द कॉमेडी ऑफ एरर्स ह्या नाटकावर आधारित आहे.

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:डेव्हिड धवन दिग्दर्शित चित्रपट
मोहब्बतें

**मोहब्बतें** हा इ.स. २००० सालात प्रदर्शित झालेला हिंदी भाषेतील चित्रपट आहे. या चित्रपटामध्ये अमिताभ बच्चन, शाहरुख खान, ऐश्वर्या राय यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत.

## कलाकार
* अमिताभ बच्चन - नारायण शंकर
* शाहरुख खान - राज आर्यन मल्होत्रा
* उदय चोप्रा - विक्रम कपूर/ओबेरॉय
* जुगल हंसराज - समीर शर्मा
* जिमी शेरगिल - करन चौधरी
* शमिता शेट्टी - इशिका धनराजगिर
* किम शर्मा - संजना
* प्रीती झंगियानी - किरण
* अमरीश पुरी - किरणचे सासरे
* शेफाली शाह - नंदिनी
* परजान दस्तूर - नंदिनीचा मुलगाख
* सौरभ शुक्ला - संजनाचे वडील
* अनुपम खेर - काके
* अर्चना पुरन सिंग - प्रीतो
* हेलन - मिस मोनिका

## पुरस्कार
*फिल्मफेर पुरस्कार
**सर्वोत्तम अभिनेता समीक्षक पुरस्कार - शाहरुख खान
**सर्वोत्तम सहाय्यक अभिनेता पुरस्कार - अमिताभ बच्चन

## बाह्य दुवे 
*
काँटे

***काँटे *** हा २००२ मधील एक हिंदी भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये अमिताभ बच्चन यांनी काम केले होते.

वर्ग:संजय गुप्ता दिग्दर्शित चित्रपट
वर्ग:इ.स. २००२ मधील हिंदी चित्रपट
आँखें (२००२ चित्रपट)

**ऑंखें**  हा एक हिंदी भाषा भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये  अमिताभ बच्चन यांनी काम केले होते.

## पार्श्वभूमी 
## कथानक
## उल्लेखनीय
## बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. २००२ मधील हिंदी भाषेमधील चित्रपट‎
लक्ष्य (चित्रपट)

**लक्ष्य** हा एक हिंदी भाषा भाषेतील चित्रपट आहे. यामध्ये अमिताभ बच्चन यांनी काम केले होते. कारगील युद्धावर एका काल्पनिक कथेवर हा चित्रपट आधारीत आहे.

## पार्श्वभूमी
करण शेरगील हा खुशालचेंडू व्यक्तीमत्वाचा कॉलेज युवक सैन्यात अधिकारी म्हणून भरती होतो. परंतु तेथील कडक शिस्तीचे व हालखीचे जगणे सहन होत नाही म्हणून परततो ते आपल्या मैत्रिणी कडून अपमानित होण्यासाठी. या अवमानातून जवाबदारीची जाणीव होताच तो पुन्हा सैन्यात जाउन तडफेने अधिकारी बनतो. कारगीलच्या युद्धात लढत असताना, धारातीर्थी पडलेले आपले मित्र व अपयशातून तो एक महत्त्वाचे शिखर काबीज करण्याचे आयुष्याचे लक्ष्य बनवतो व ज्यात तो सरतेशेवटी यश मिळवतो. 
## कथानक
## उल्लेखनीय
## बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. २००३ मधील हिंदी चित्रपट
लगान

**लगान** हा २००१ साली प्रदर्शित झालेला एक हिंदी चित्रपट आहे. आमीर खान प्रॉडक्शन निर्मित हा चित्रपट आशुतोष गोवारीकरने दिग्दर्शित केला होता. अपार उत्सुकता घेउन प्रदर्शित झालेला हा चित्रपट पहिल्या आठवड्यातच प्रेक्षकांना आश्चर्याचा धक्का देउन गेला. चित्रपट नव्हे तर क्रिकेटचा सामना म्हणून बरीच टिका झाली परंतु याच नाविन्याने चित्रपटाला प्रसिद्दी दिली. ब्रिटीशकालीन मध्यभारतातील प्रांतात एका खेड्यातील गावकरी दुष्काळामुळे महसूली करु नका ही विनंती करण्यास अधिकाऱ्यांकडे गेलेले असतात. जुलमी अधिकारी दुष्काळावर मदत देण्याऍवजी आमच्या क्रिकेट खेळाची टिंगलटवाळी करता म्हणून दुप्पट कर (लगान) लावतो व जर समजा या खेळात गावकऱ्यांनी हरवून दाखवले तर तिन वर्षाचा लगान माफ करण्याची पैज् लावतो. गावचा तरुण भुवन हे आव्हान स्वीकारतो. व प्रतिकूल परिस्थितीतून तयारी करून आपल्या संघाला जिकून देतो. अतिशय नाविन्यपूर्ण विषय, कथानकाची प्रभावी मांडणी, ब्रिटीशकालीन ग्रामीण भारताची वातावरण निर्मिती. यामुळे या चित्रपटाला आपार यश मिळाले. भारतातील अनेक पुरस्कार पटकाविले व भारतीय चित्रपटसृष्टीसाठी अत्यंत दुर्मिळ असे ऑस्कर नामांकन पटकावले. मदर इंडिया व सलाम बॉम्बे नंतर हा केवळ तिसरा भारतीय चित्रपट आहे ज्यास ऑस्कर नामांकन लाभले.
## पार्श्वभूमी 
## कथानक 
चित्रपटातील नायक भुवन हा चंपानेर गावचा गावकरी असतो. चंपानेर हे मध्य भारतातील एक काल्पनिक खेडे चित्रित केले आहे. या प्रांतात कित्येक वर्षे पाउस न झाल्याने गावात दुष्काळ पडलेला असतो. त्यामुळे गावातील लोक चिंतेत असतात. गावाच्या बाहेर ब्रिटीशांची छावणी असते व कॅप्टन रसेल हा तिथला अधिकारी असतो. एकेदिवशी कॅप्टन रसेल शिकार करत असताना भुवन कॅप्टन रसेलचे सावज पळवून लावतो. तेव्हापासून रसेल व भुवनमध्ये एक विचित्र आढा निर्माण झालेला असतो. कॅप्टन रसेल हा अधिकारी दिवसेंदिवस अधिकाधिक मस्तवाल होत असतो. एके दिवशी चंपानेरचे महाराजांचाही तो जबरदस्ती मांस खाण्याची आदेश देउन त्यांचा अपमान करतो. संपूर्ण प्रांत राजापासून रंकापर्यंत कॅप्टन रसेलच्या मस्तवालपणाचा व दहशतीचा सामना करत असतात.

## पुरस्कार यादी 
### राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार
*सर्वोत्कृष्ट सर्वांगीण मनोरंजक चित्रपट
*सर्वोत्तम संगीत दिग्दर्शक - ए.आर. रहमान
*सर्वोत्तम पुरुष पार्श्वगायक - उदित नारायण‎
*सर्वोत्तम गीतकार - जावेद अख्तर
### फिल्मफेर पुरस्कार
*सर्वोत्तम चित्रपट
*सर्वोत्तम दिग्दर्शक - आशुतोष गोवारीकर
*सर्वोत्तम अभिनेता - आमिर खान
*सर्वोत्तम संगीत दिग्दर्शक - ए.आर. रहमान
*सर्वोत्तम गीतकार - जावेद अख्तर
*सर्वोत्तम पुरुष पार्श्वगायक - उदित नारायण
*सर्वोत्तम महिला पार्श्वगायक - अलका याज्ञिक

ह्या व्यतिरिक्त लगानला सर्वोत्तम विदेशी भाषिक चित्रपटासाठीच्या ऑस्कर पुरस्कारासाठी नामांकन मिळाले होते परंतु हा पुरस्कार मिळवण्यात त्याला अपयश आले.

## बाह्य दुवे 
*
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:आशुतोष गोवारीकर दिग्दर्शित चित्रपट
देव (चित्रपट)

***देव*** हा २००४ मधील हिंदी भाषेतील चित्रपट आहे. यामध्ये अमिताभ बच्चन, करीना कपूर, फरदीन खान, रती अग्निहोत्री, अमरीश पुरी, मिलिंद गुणाजी यांनी काम केले होते.

वर्ग:इ.स. २००४ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:गोविंद निहलानी दिग्दर्शित चित्रपट
एतबार (हिंदी चित्रपट)

***एतबार*** हा एक हिंदी भाषेतील चित्रपट आहे. यामध्ये अमिताभ बच्चन यांनी काम केले होते.

वर्ग:इ.स. २००३ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:विक्रम भट्ट दिग्दर्शित चित्रपट
अकेला (हिंदी चित्रपट)

**अकेला** हा १९९१ साली प्रदर्शित झालेला एक हिंदी चित्रपट आहे. हा चित्रपट तिकिट खिडकीवर अपयशी ठरला.

## बाह्य दुवे
*
कालिया (हिंदी चित्रपट)

**कालिया** (इंग्लिश: *Kaalia*) हा इ.स. १९८१ साली पडद्यांवर झळकलेला हिंदी भाषेतील चित्रपट आहे. या चित्रपटामध्ये अमिताभ बच्चन यांनी काम केले होते.

## बाह्य दुवे
*
अंधा कानून

**अंधा कानून** हा १९८३ साली प्रदर्शित झालेला एक हिंदी चित्रपट आहे. ह्या चित्रपटामध्ये रजनीकांत व हेमा मालिनी ह्यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत.
## कथानक 
चित्रपटाचे कथानक बदल्याच्या भावनेभोवती फिरतो.रजनीकांत त्याच्या पालकांच्या हत्यारांच्या सुडाचा बदला घेत असतांच, त्याची बहीण हेमा मालिनी,पोलिस अधिकारी त्याला पकडण्यात गुंतलेली असते.

## बाह्य दुवे 
*
क्यूं! हो गया ना...

**क्यूं! हो गया ना...** हा २००४ साली प्रदर्शित झालेला एक भारतीय हिंदी चित्रपट आहे. ह्या चित्रपटामध्ये विवेक ओबेरॉय व ऐश्वर्या राय ह्यांच्या आघाडीच्या भूमिका आहेत. हा चित्रपट बॉक्स ऑफिसवर अयशस्वी ठरला.

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:इ.स. २००४ मधील हिंदी चित्रपट
एक अजनबी

**एक अजनबी** हा एक हिंदी भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये अमिताभ बच्चन यांनी काम केले होते.

वर्ग:इ.स. २००५ मधील हिंदी चित्रपट
सरकार (चित्रपट)

**सरकार** हा २००५ साली प्रदर्शित झालेला एक हिंदी चित्रपट आहे. राम गोपाल वर्माचे दिग्दर्शन असलेला सरकार द गॉडफादर ह्या हॉलिवूड चित्रपटावरून प्रेरित आहे. अमिताभ बच्चन, अभिषेक बच्चन व के के मेनन ह्यांच्या प्रमुख भूमिका असलेल्या सरकारमध्ये *सुभाष नागरे* नावाच्या मुंबईमधील एका बलाढ्य व लोकप्रिय व्यक्तीची व त्याच्या कुटुंबाची कथा रेखाटली आहे.

तिकीट खिडकीवर प्रचंड यशस्वी ठरलेल्या सरकारचा दुसरा भाग सरकार राज २००८ साली प्रदर्शित करण्यात आला. सरकार प्रमाणेच सरकार राज देखील तिकिट खिडकीवर यशस्वी ठरला.

## पुरस्कार
*फिल्मफेअर पुरस्कार
**सर्वोत्तम सहाय्यक अभिनेता - अभिषेक बच्चन
*झी सिने पुरस्कार
**सर्वोत्तम सहाय्यक अभिनेता - अभिषेक बच्चन
*आय.आय.एफ.ए. पुरस्कार
**सर्वोत्तम सहाय्यक अभिनेता - अभिषेक बच्चन

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:इ.स. २००५ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:राम गोपाल वर्मा दिग्दर्शित चित्रपट
वीर-झारा

**वीर-झारा** हा २००४ साली प्रदर्शित झालेला एक भारतीय हिंदी चित्रपट आहे. यश चोप्राने दिग्दर्शन केलेल्या ह्या चित्रपटामध्ये शाहरूख खान, प्रीती झिंटा व राणी मुखर्जी ह्यांच्या आघाडीच्या भूमिका आहेत.

## पुरस्कार
### फिल्मफेअर पुरस्कार
*सर्वोत्तम चित्रपट - अनुष्का शर्मा
*सर्वोत्तम गीतकार - जावेद अख्तर
### राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार
*सर्वोत्कृष्ट सर्वांगीण मनोरंजक चित्रपट

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ
* 

वर्ग:यश चोप्रा दिग्दर्शित चित्रपट
फॅमिली - टाईझ ऑफ ब्लड

**फॅमिली - टाईझ ऑफ ब्लड**  हा एक हिंदी भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये अमिताभ बच्चनने अभिनय केला होता.

## पार्श्वभूमी
## कथानक
## उल्लेखनीय
वर्ग:इ.स. २००६ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:राजकुमार संतोषी दिग्दर्शित चित्रपट
कभी अलविदा ना कहना

**कभी अलविदाना कहना** हा २००६ साली प्रदर्शित झालेला एक हिंदी चित्रपट आहे. करण जोहरने निर्मिती व दिग्दर्शन केलेल्या ह्या चित्रपटाचे संपूर्ण चित्रण न्यू यॉर्क शहरामध्ये झाले होते.

## पुरस्कार
*फिल्मफेअर पुरस्कार
**फिल्मफेअर सर्वोत्तम सहाय्यक अभिनेता पुरस्कार - अभिषेक बच्चन

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 
*

वर्ग:इ.स. २००६ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:व्यभिचाराबद्दल चित्रपट
वर्ग:करण जोहर दिग्दर्शित चित्रपट
बंटी और बबली

**बंटी और बबली** हा २००५ साली प्रदर्शित झालेला एक भारतीय हिंदी चित्रपट आहे. आदित्य चोप्राने निर्माण केलेल्या ह्या चित्रपटामध्ये अमिताभ बच्चन, अभिषेक बच्चन व राणी मुखर्जी ह्यांच्या आघाडीच्या भूमिका आहेत. हा चित्रपट बॉक्स ऑफिसवर यशस्वी ठरला व त्याला अनेक पुरस्कार मिळाले. बंटी और बबलीमधील अलिशा चिनॉयने म्हटलेले व ऐश्वर्या रायने नाच केलेले *कजरा रे* हे गाणे २००५ मधील सर्वात प्रसिद्ध गाण्यांपैकी एक होते.

## पुरस्कार
### फिल्मफेअर पुरस्कार
*सर्वोत्तम संगीत दिग्दर्शक - शंकर-एहसान-लॉय
*सर्वोत्तम गीतकार - गुलजार
*सर्वोत्तम महिला पार्श्वगायक - अलिशा चिनॉय

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:इ.स. २००५ मधील हिंदी चित्रपट
एकलव्य: द रॉयल गार्ड

**एकलव्यः द रॉयल गार्ड** हा एक हिंदी भाषेतील चित्रपट आहे. यामध्ये अमिताभ बच्चन यांनी काम केले होते.

वर्ग:विधू विनोद चोप्रा दिग्दर्शित चित्रपट
कभी खुशी कभी गम

**कभी खुशी कभी गम** हा २००१ साली प्रदर्शित झालेला एक भारतीय हिंदी चित्रपट आहे. करण जोहरने निर्माण व दिग्दर्शन केलेल्या ह्या चित्रपटामध्ये अमिताभ बच्चन, जया बच्चन, शाहरुख खान, काजोल, हृतिक रोशन व करीना कपूर ह्यांच्या आघाडीच्या भूमिका आहेत. हा चित्रपट बॉक्स ऑफिसवर प्रचंड यशस्वी ठरला व त्याला अनेक पुरस्कार मिळाले.

## कलाकार
*अमिताभ बच्चन
*जया बच्चन
*शाहरुख खान
*काजोल
*हृतिक रोशन
*करीना कपूर
*फरीदा जलाल
*राणी मुखर्जी
*हिमानी शिवपुरी
*जॉनी लीवर
*सुषमा सेठ
*आलोक नाथ
*अचला सचदेव

## कथानक
## पुरस्कार
*फिल्मफेर पुरस्कार
**सर्वोत्तम अभिनेत्री - काजोल
**सर्वोत्तम सहाय्यक अभिनेत्री - जया बच्चन

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:इ.स. २००१ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:करण जोहर दिग्दर्शित चित्रपट
शूटआउट ॲट लोखंडवाला

**शूटआउट ॲट लोखंडवाला** हा एक हिंदी भाषेतील चित्रपट आहे. यामध्ये अमिताभ बच्चन यांनी काम केले होते.

## पार्श्वभूमी
हा चित्रपट १९९१ च्या सुमारास मुंबईच्या अंधेरी या उपनगरात झालेल्या माया डोळस या गुंडाशी झालेल्या चकमकीवर आधारित आहे.
राम गोपाल वर्मा की आग

**राम गोपाल वर्मा कि आग** हा एक हिंदी भाषेतील चित्रपट आहे. यामध्ये अमिताभ बच्चन यांनी काम केले होते.

वर्ग:इ.स. २००७ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:राम गोपाल वर्मा दिग्दर्शित चित्रपट
बाबुल (हिंदी चित्रपट)

**बाबुल** हा एक हिंदी भाषा भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये  अमिताभ बच्चन यांनी काम केले होते.

## कलाकार
अमिताभ बच्चन - बलराज कपूर

सलमान ख़ान - अविनाश कपूर

हेमा मालिनी - शोभना कपूर

जॉन अब्राहम - रजत रजत

राणी मुखर्जी - मालविका तलवार / मालविका कपूर

ओम पुरी - बलवंत

सारिका - पुष्पा

अमन वर्मा -  शोभनाचा भाऊ

परमीत सेठी - बलवंतचा मुलगा

राजपाल यादव - नोकर

स्मिता जयकर - मालविकाची आई

बीना बैनर्जी - 

अवतार गिल -

## पार्श्वभूमी
## कथानक
## उल्लेखनीय
वर्ग:इ.स. २००६ मधील हिंदी चित्रपट
चीनी कम

***चीनी कम*** हा २००७ मधील हिंदी भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये अमिताभ बच्चन व तबू यांनी प्रमुख भूमिका केल्या आहे व सहाय्यक भुमिकेत परेश रावळ व जोहरा सेहगल आहे. चित्रपटाची कथा एका शेफ (बच्चन) बद्दल आहे जो त्याच्यापेक्षा खूप लहान असलेल्या एका मुलीच्या (तबू) प्रेमात पडते.

वर्ग:इ.स. २००७ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:आर. बाल्की दिग्दर्शित चित्रपट
युद्ध (२००८ चित्रपट)

**युद्ध** हा एक हिंदी भाषेतील चित्रपट आहे. यामध्ये अमिताभ बच्चन यांनी काम केले होते.
बागबान (हिंदी चित्रपट)

***बागबान*** हा  एक हिंदी भाषेतील चित्रपट आहे. यामध्ये अमिताभ बच्चन यांनी काम केले होते.

## कलाकार
* अमिताभ बच्चन - राज मल्होत्रा
* हेमा मालिनी - पूजा मल्होत्रा
* सलमान खान - आलोक राज मल्होत्रा, राज आणि पूजाचा दत्तक मुलगा
* अमन वर्मा - अजय मल्होत्रा, राज यांचा पहिला मुलगा
* समीर सोनी - संजय मल्होत्रा, राज यांचा दुसरा मुलगा
* साहिल चड्ढा - रोहित मल्होत्रा, राज यांचा तिसरा मुलगा
* नसिर काजी - करण मल्होत्रा, राज यांचा चौथा आणि सर्वात लहान मुलगा
* सुमन रंगनाथन - किरण मल्होत्रा, संजयची पत्नी
* रिमी सेन - पायल मल्होत्रा, अजयची मुलगी
* दिव्या दत्ता - रीना मल्होत्रा, संजयची पत्नी
* मास्टर यश पाठक - राहुल मल्होत्रा, संजयचा मुलगा
* आरजू गोवित्रीकर - प्रिया मल्होत्रा, रोहितची पत्नी
* महिमा चौधरी - अर्पिता, आलोकची पत्नी
* परेश रावळ - हेमंत पटेल
* लिलेट दुबे - शांति पटेल
* शरत सक्सेना - राम अवतार
* मोहन जोशी - कुबेर देसाई, हॉटेलचा मालक
* नकुल वैद - राहुल
* अवतार गिल - रावत, आय सी आय सी आय बँकेचा मॕनेजर
* असरानी - बेदी
* शशि किरण - प्रितम
* राजेंद्र मोहन - कार विक्रेता
* संजिदा शेख - नीली

वर्ग:इ.स. २००३ मधील हिंदी चित्रपट
गॉड तुस्सी ग्रेट हो

**गॉड तुस्सी ग्रेट हो** हा २००८ साली प्रदर्शित झालेला एक हिंदी चित्रपट आहे.

## कलाकार
सलमान ख़ान - अरुण प्रजापति

प्रियंका चोप्रा - आलिया कपूर

सतीश कौशिक - नेता जी

## बाह्य दुवे
*

वर्ग:इ.स. २००८ मधील हिंदी चित्रपट
दक्षिण ध्रुव

[right|thumb|300 px|[अंटार्क्टिकावरील दक्षिण ध्रुवाचे स्थान]]
**दक्षिण ध्रुव** म्हणजे पृथ्वीचे दक्षिण टोक आहे. हा उत्तर ध्रुवाचा विरुद्ध बिंदू आहे.

वर्ग:भूगोल
पादत्राणे

पादत्राणे म्हणजे पायाचे रक्षण करण्यासाठी पायात घालण्याची वस्तु. याचे विविध प्रकार असतात.
## उगम
## उपयोग
## प्रकार
वर्ग:पादत्राणे
तुवालू

**तुवालू** हा प्रशांत महासागरात वसलेला ओशनिया खंडाच्या पॉलिनेशिया भागातील एक छोटा द्वीप-देश आहे. तुवालू हा जगातील चौथ्या क्रमांकाचा सर्वात लहान देश आहे. ह्या देशाचे क्षेत्रफळ फक्त २६ चौरस कि.मी. आहे. 

तुवालूमध्ये संसदीय लोकशाहीबरोबरच घटनात्मक राजेशाही आहे. एलिझाबेथ दुसरी तुवालूची महाराणी आहे. १५ जणांची मिळून बनणारी एक संसद तुवालूत आहे आणि त्या संसदेने निवडून दिलेला पंतप्रधान तुवालूचा राज्यकारभार प्रत्यक्षरीत्या चालवतो. पूर्वीचं नाव एलिस आयलंडस् असे आहे.

पारंपरिक खाद्य म्हणजे पुलका नावाचं मूळ.

वर्ग:ओशनियातील देश
वर्ग:पॉलिनेशिया
पाय (अवयव)

पाय हा मानवी शरीराचा एक अवयव असून तो शरीराच्या खालील भागात असतो. मानवी शरीरास दोन पाय असतात.
प्राण्यांना चार तर कीटकांना अनेक पाय असु शकतात. मानवी पाय हा मुख्यतः तीन भागात विभागलेला असतो. कंबरे पासून गुडघ्या दरम्यान असलेल्या भागास मांडी असे म्हणतात. त्या खालील भागास पोटरी व शेवटच्या भागास जो भाग आपण जमिनीवर ठेवतो त्यास तळपायˌ तळवा अथवा पाउल म्हणतात.

thumb|275px|मानवी उजवा पाय

thumb|275px|मानवी पायाची हाडे (नावासहित)

thumb|300px|पाय

## रचना
## प्रकार
## बाह्य दुवे
वर्ग:जीवशास्त्र
वर्ग:मानवी शरीर
सरकारनामा (चित्रपट)

**सरकारनामा** हा श्रावणी देवधर दिग्दर्शित १९९८ साली प्रदर्शित झालेला मराठी चित्रपट आहे.
पहेली (हिंदी चित्रपट)

**पहेली** हा एक हिंदी भाषा भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये अमिताभ बच्चन यांनी काम केले होते.

## पार्श्वभूमी
## कथानक
## उल्लेखनीय
## बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. २००५ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:भारतीय स्त्रीवादी चित्रपट
वर्ग:अमोल पालेकर दिग्दर्शित चित्रपट
पन्नालाल घोष

**पंडित पन्नालाल घोष** (जन्म : २४ जुलै इ.स. १९११ -  -  २० एप्रिल इ.स. १९६०) हे एक श्रेष्ठ बासरी वादक होेते. त्यांचे पूर्ण नाव अमल ज्योती घोष असे होते. त्यांनी बासरी या वाद्यात अनेक सुधारणा केल्या, तसेच बासरी वादन हे भारतीय गायकीच्या जवळ नेऊन ठेवले. 

## जीवन
घरातील वातावरण संगीतमय होते. त्यांचे वडील पं. अक्षयकुमार घोष हे उत्तम सतार वादक होते त्यांच्याकडे पं. पन्नालाल ह्यांचे प्रारंभीच शिक्षण झाले. त्यांना   

पं. गिरीजाशंकर चक्रवर्ती ह्यांचे मार्गदर्शन लाभले. पं. पन्नालाल ह्यांनी अथक परीश्रम करून ख्याल, उपशास्त्रीय व सुगम संगीत बासरीवर वाजवायला शिकले. मंद्र व तार सप्तकासाठी स्वतंत्र बासरीचा वापर ही त्यांची खासीयत होती. 

शास्त्रीय संगीत बासरीवर व्यवस्थीत वाजवता यावी म्हणुन घोषबाबुंनी खुप संशोधन करून बांबुचीच पण जाड व लांब बासरीचा आविष्कार केला.  सात छीद्रांची बासरी हा ही त्यांचाच अविष्कार आहे. 

घोषबाबुंनी दीपावली, जयंत, चंद्रमौली, नुपुरध्वनी हे नवीन राग संगीत क्षेत्रास दिले. कलींगविजय व ऋतुराज ह्या वाद्यवृंदांची रचना त्यांनी केली.

१९३४ साली न्यु थीयीटर च्या श्री रामचंद्र बोरालजी ह्यांनी त्यांना आपल्या कंपनीत बासरी वादनाची नोकरी दिली. नंतर त्यांनी आकाशवाणी तही नोकरी केली. बसंत, झुला सारख्या चित्रपटांचे संगीत दिग्दर्शनही त्यांनी केले.

## कारकीर्द
पंडितजी १९४० साली मुंबई येथे वास्तव्यास होते. त्यांनी बॉम्बे टॉकीजमध्ये संगीत दिग्दर्शकाचे आणि बासरीवादनाचे काम केले. न्यु थीयटर मधे बासरी वादक म्हणुन त्यांनी सुरुवात केली. ते आकाशवाणीतही वाद्यवृंद संचलन करत असत.

## उल्लेखनीय घटना
पंडितजींनी बासरीत आमूलाग्र परिवर्तन घडविले, बासरीची लांबी ४०-४२ इंचांपर्यंत वाढविली. तसेच बासरीवर बोटे ठेवण्याचे वेगळे तंत्र विकसित केले. तसेच पंडितजींनी अनेक नवीन रागांची निर्मिती केली त्यातील राग जयंत हा एक महत्त्वाचा राग आहे. 

## पुरस्कार
## बाह्य दुवे
*The Lecay of Pannalal Ghosh, A Resource page at (*The Herb Alpert School of Music at CalArts*) 
*PannalalGhosh.info 

वर्ग:संगीत
वर्ग:भारतीय शास्त्रीय संगीतकार
परिणीता (२००५ चित्रपट)

**परिणीता** हा २००५ साली प्रदर्शित झालेला एक हिंदी चित्रपट आहे. परिणीताची कथा १९१४ सालच्या शरच्चंद्र चटोपाध्याय ह्यांनी लिहिलेल्या *परिणीता* ह्याच नावाच्या बंगाली कादंबरीवर आधारित आहे. ह्या चित्रपटामधून भारतीय अभिनेत्री विद्या बालनने बॉलिवूडमध्ये पदार्पण केले व परिणीताच्या भूमिकेसाठी तिला सर्वोत्तम पदार्पणासाठीचा फिल्मफेअर पुरस्कार मिळाला.

## कलाकार
*विद्या बालन - लोलिता
*सैफ अली खान - शेखर एन रॉय
*संजय दत्त - गिरीश शर्मा
*हरधन बैनर्जी
*बिपलब चटर्जी
*रायमा सेन - कोयल
*दीया मिर्झा - गायत्री
*रेखा - मोलिन गायिका

## पुरस्कार
* सर्वोत्तम महिला पदार्पणासाठीचा फिल्मफेअर पुरस्कार - विद्या बालन

## बाह्य दुवे
*अधिकृत पान
*

वर्ग:इ.स. २००५ मधील हिंदी चित्रपट
ओस्लो

ही नॉर्वेची राजधानी व सगळ्यात मोठे शहर आहे.

१६२४ ते १९२४ पर्यंत या शहराचे नाव *क्रिस्चियानिया* असे होते.

ओस्लो ही नॉर्वे देशाची राजधानी तसेच सर्वात मोठे शहर तसेच राज्य आहे.ओस्लो महानगरपालिकेची लोकसंख्या 2022 साली of 709,017 होती.

वर्ग:नॉर्वेमधील शहरे
वर्ग:युरोपातील देशांच्या राजधानीची शहरे
वर्ग:ओस्लो
ओम शांती ओम

**ओम शांती ओम**  हा २००७ भारतीय हिंदी-भाषेतील चित्रपट आहे. फराह खान ने दिग्दर्शन केलेल्या ह्या चित्रपटामध्ये शाहरुख खान, दीपिका पडुकोण, अर्जुन रामपाल, श्रेयस तळपदे व किरण खेर ह्यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत. शाहरुख खान व दीपिका पडुकोण ह्यांनी नंतर चेन्नई एक्सप्रेस (२०१३) व हॅपी न्यू इयर (२०१४) चित्रपटांमध्ये ही एकत्र काम केलं आहे.

## कथानक 
ओम मखीजा (शाहरुख खान) एक गरीब ज्युनिअर आर्टिस्ट असतो जो गुप्तपणे लग्न झालेली लोकप्रिय अभिनेत्री शांती कश्यप (दीपिका पदुकोण) हिच्या प्रेमात पडतो. तथापि, तिच्या नवरा मुकेश मेहरा (अर्जुन रामपाल) जो एक निर्माता असतो, तिच्या विश्वासघात करतो व तिला आगीत संपवतो. ओम तिला वाचण्याचा प्रयत्न करताना खुप जखमी होतो व तो ही प्राण सोडतो. तीस वर्षांनंतर, तो सुपरस्टार ओम कपूर म्हणुन पुनर्जन्म घेतो व शांती सारखी दिसणारी मुलगी सॅडी बंसल हिच्यासोबत मुकेश कडुन बदला घ्यायचा ठरवतो.

## कलाकार 
* शाहरुख खान - ओम प्रकाश मखीजा ऊर्फ ओम / ओम कपूर 
* दीपिका पडुकोण - शांतीप्रिया कश्यप ऊर्फ शांती / संध्या बंसल 
* अर्जुन रामपाल - मुकेश मेहरा 
* श्रेयस तळपदे - पप्पु मास्टर
* किरण खेर - बेला मखीजा 
* नितेश पांडे - अन्वर शेख 
* जावेद शेख - राजेश कपूर 
* आसावरी जोशी - लवली कपूर 
* युवीका चौधरी - डॉली अरोरा 
* बिंदू - कामिनी अरोरा
* नासीर अब्दुल्ला - नासीर 
* अमिताभ बच्चन 
* ऋषी कपूर
* सुभाष घई
* हृतिक रोशन
* राकेश रोशन
* रेखा
* प्रियांका चोप्रा
* प्रिती झिंटा
* काजोल
* धर्मेंद्र
* सलमान खान
* संजय दत्त
* राणी मुखर्जी
* ऊर्मिला मातोंडकर
* अभिषेक बच्चन
* अक्षय कुमार 
* शिल्पा शेट्टी 
* शबाना आझमी 
* सैफ अली खान 
* बिपाशा बासू
* सुरेश चटवाल

## बाह्य दुवे
*
*संकेतस्थळ

वर्ग:इ.स. २००७ मधील हिंदी चित्रपट
डेनाली

**डेनाली** किंवा **माउंट मॅककिन्ले** हे अमेरिकेच्या अलास्का राज्यामधील एक पर्वतशिखर आहे. समुद्रसपाटीपासून २०,३२० फूट उंच असलेले हे शिखर अमेरिका व उत्तर अमेरिका खंडामधील सर्वात उंच शिखर आहे.

वर्ग:उंच पर्वतशिखरे
वर्ग:अलास्काचा भूगोल
महम्मद अली

right|thumb|महम्मद अली

**महम्मद अली** (जन्मनावः *कॅशियस मार्सेलस क्ले, जुनियर*; जानेवारी १७, इ.स. १९४२:लुईव्हिल, केंटकी, अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने - ३ जून, २०१६:फीनिक्स, ॲरिझोना, अमेरिका) हा एक श्रेष्ठ अमेरिकी मुष्टियोद्धा, ७ वेळचा वर्ल्ड हेव्हीवेट चॅंपियन व ऑलिंपिक हेव्हीवेट सुवर्णपदकाचा मुष्टियुद्ध विजेता होता. १९९९ साली म अलिस बीबीसी ने स्पोर्ट्स इलस्ट्रेटेड स्पोर्ट्समन ऑफ़ द सेन्चुरी किंवा शतकातील सर्वष्रेष्ठ खेळाडू म्हणून घोषित केले.
अलिचा जन्म लुईव्हिल, केंटकी येथे झाला. त्याच्या वडिलांचे नाव मारकेलास क्ले सिनिअर होते. त्यावरून अलीचे नाव मार्सेलस क्ले, ज्युनिअर असे ठेवण्यात आले. क्यासियलास हे नाव गुलामगिरीच्या प्रथेविरुद्ध संघर्ष करणारे क्यासियलास क्ले यांच्या नावावरून ठेवण्यात आले होते. अली १९६४ साली 'नेशन ऑफ़ इस्लाम' या संघटनेचा सदस्य झाला. १९७५ साली त्याने इस्लाम धर्माचा स्वीकार केला. 

## बालपण 
अलीचा जन्म १७ जानेवारी १९४२ रोजी झाला. त्याचे वडील क्ले सिनिअर हे फ़लक (साईनबोर्ड व बिलबोर्ड) बनविण्याचे काम करित असत. आई 'ओडिसा ग्लॅडी क्ले' गृहिणी होती. 
वडिल क्ले सिनिअर जरी विचाराने मेथडिस्ट असले तरी त्यांनी आपल्या मुलाचा ख्रिश्चन रीतीप्रमाणे बाप्तिस्मा करण्याची पत्निस अनुमती दिली होती.

## मुष्टियुद्धाची सुरुवात 
अलीच्या कारकिर्दीची सुरुवात नाट्यमय होती. १९५४ साली एका दिवशी अलीची सायकल चोरीस गेली; तेव्हा अलीने पोलीस आधिकरी मार्टिन यांच्याकडे चोराला मारण्याची इच्छा व्यक्त केली होती. आधिकाड़्याने अलीला सांगितले की मारायचे असेल तर लढाई व्यवस्थित यायला हवी. दुसऱ्या दिवसापासून अलीने मार्टिन कडून मुष्टियुद्धाचे धडे घेण्यास सुरुवात केली. १९६० साली अलीने ऑलिंपिक सुवर्णपदक जिंकले.
६'३" उंचीच्या अलीची खासियत म्हणजे तो खेळताना कधीही हात चेह-यासमोर नव्हे तर शरिराजवळ ठेवित असत. प्रतिस्पर्ध्याचा हल्ला थोपविण्यासाठी अंगभूत तडक प्रतिकियेवर भरोसा ठेवत. २९-१०-१९६० रोजी त्यांनी पहिली व्यावसायिक लढत जिंकली. १९६० -१९६३ मध्ये त्यांनी १९ लढती जिंकल्या त्यातील १५ नॉकाआउट होत्या. यातील सर्वांत संस्मरणिय लढत म्हणजे डग जोन्स विरुद्धची एक वादग्रस्त लढत.

## पहिली लढत 
या नंतर अली हे मुष्टियुद्धामधील तत्कालिन क्रमांक एक मुष्टियोद्धे सनी लिस्टन यांचे प्रतिस्पर्धी म्हणून गणले जाऊ लागले. लिस्टन कडे अती आत्मविश्वास होता. अलीच्या बुटकेपणामुळे ते लिस्टनेरच्या ढुषीपासून वाचले; त्याचवेळेस ते लिस्टनरला ढुषी मारू शकत होते. ही लढत अलीच्या कारकिर्दीतील महत्त्वपूर्ण टप्पा होती.

## व्हिएतनामच्या युद्धावर टीका केली
## शतकातील सर्वात जंगी लढत 
## रांबेल इन द जंगल 
## क्ले झाला अली 
## इस्लाम धर्माचा स्वीकार 
## निवृत्ती 
## अखेर 
## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९४२ मधील जन्म
वर्ग:मुष्टियोद्धा
वर्ग:इ.स. २०१६ मधील मृत्यू
वर्ग:प्रेसिडेन्शियल मेडल ऑफ फ्रीडम विजेते