open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
बबनराव नावडीकर

'''''' (मूळ नाव: श्रीधर यशवंत कुलकर्णी) (जन्म : नावडी, १९ ऑगस्ट, १९२२ -  २८ मार्च, २००६) हे मराठी गायक, कवि, लेखक व कीर्तनकार होते. त्यांचे वडील ही  कीर्तन करीत असत. गाण्यासाठी बबनराव दहावीत शिकत असताना कराड येथून पळून पुण्यात आले आणि वाराने राहून त्यांनी पुढचे शिक्षण घेतले. नंतर ते  पुण्यातील सरस्वती मंदिर शाळेत गायन शिक्षक म्हणून रुजू  झाले. त्यांना आदर्श शिक्षक हा पुरस्कारसुद्धा मिळाला.  शंकराचार्यांनी त्यांना भावगीतरत्न ही उपाधी   बहाल केली. [बालगंधर्व| बालगंधर्वांबरोबर]] त्यांनी काही नाटकांत भूमिकाही केल्या होत्या. बबनराव नावडीकरांनी ३०-४० वर्षे स्वतःच्या आवाजात गीतरामायणाचे कार्यक्रम केले. सुधीर फडके यांच्या श्रद्धांजलीच्या कार्यक्रमात आकाशवाणीने बबनरावांना ’उदास का तू आवर वेडे' म्हणायला सांगितले होते. ओरिजिनल गीत रामायण मध्ये उदास का तू , सेतू बांधा रे ही गाणी त्यांनी गायली आहेत पुण्यातील   लग्नसमारंभ बबनराव नावडीकरांच्या मंगलाष्टकांशिवाय होत नसे. त्याचा हा मंगलाष्टक गायनाचा वारसा त्यांचे सुपुत्र विजय नावडीकर आणि नातं मुग्धा नावडीकर करत आहेत बबनराव नावडीकर म्हणत त्यांच्या या यशामागे त्यांच्या पत्नी मंगला नावडीकर यांचा सिंहाचा वाटा आहे. 'त्यांनी घर बघितले नसते तर आज मी इथपर्यंत पोचलो नसतो' असे ते म्हणत. 

बबनराव नावडीकर हे बालगंधर्वांचे भक्त असल्याने त्यांनी बालगंधर्वांची गायकी तरुण पिढीपुढे नेण्यासाठी अतोनात परिश्रम केले. गंधर्वांचे फोटो आणि माहिती यांचे एक प्रदर्शन नावडीकरांनी गावोगाव नेऊन सुमारे बाराशे ठिकाणी भरवले. 'मी पाहिलेले बालगंधर्व' हे पुस्तक स्वतः बबनराव यांनी लिहिले आहे

बबनरावांचे सुपुत्र प्रा. विजय नावडीकर व दोन नाती मेधा आणि मुग्धा यांनी त्यांच्या गाण्याचा वारसा स्वरमुग्धा या संस्थेमार्फत गाण्याचे कार्यक्रम करून चालूच ठेवला. 

'रानात सांग कानात' हा खास बबनराव नावडीकरांनी गायलेल्या गीतांचा कार्यक्रम त्यांच्या स्मृतीदिनी होतो.  त्यात  बबनराव नावडीकरांची आणि त्यांच्या समकालीन गायकांची गाणी सादर केली जातात.
बबनराव नावडीकर यांच्या १३ व्या स्मृतीदिना निमित्त दिनांक २८ मार्च २०१९ला साथी  एस्.एम् जोशी सभागृहात अेडव्होकेट बाबुराव  कानडे यांचे भाषण.

## गायिलेली आणि ध्वनिमुद्रित झालेली भावगीते
* आम्ही दोघं राजाराणी
* उदास तू आवर ते नयनांतिल पाणी (गीत रामायणातील गाणे)
* कुणीआलं कुणी गेलं
* जा रे चंद्रा क्षणभर जा
* नको बघूस येड्यावाणी
* पडले स्वप्‍न पहाटेला
* बघू नकोस येड्यावाणी गं तुझ्या डोळ्याचं न्यारं पानी
* राधिके ऐक जरा बाई
* रानात सांग कानात
* सांग पोरी सांग सारे
* सुरत सावळी साडी जांभळी
* ही नाव रिकामी उभी किनाऱ्याला
*कशी तुझं समजावू सांग? का भामिनी उगीच राग?
*कां अशी अकारण हसशी 
*काय ह्या संतांचे मानू 
*हरिनाम सदोदित गाई रे 

## बबनराव नावडीकर यांची पुस्तके
* गीत दासायन (धार्मिक; सहलेखक श्रीधरस्वामी निगडीकर)
* निरांजनातील वात (कवितासंग्रह)
* मी पाहिलेले बालगंधर्व (व्यक्तिचित्रण)

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी गायक
वर्ग:इ.स. १९२२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००६ मधील मृत्यू
वर्ग:मराठी कवी
वर्ग:कीर्तनकार
व्हिक्टर हानेस्कु

**व्हिक्टर हानेस्कु** (जुलै २१, इ.स. १९८१:बुखारेस्ट, रोमेनिया - ) हा रोमेनियाचा टेनिस खेळाडू आहे.

वर्ग:रोमेनियाचे टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८१ मधील जन्म
मायकेल लोद्रा

**मायकेल लोद्रा** (;  १८ मे १९८०) हा एक फ्रेंच टेनिसपटू आहे.

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:फ्रान्सचे टेनिस खेळाडू
ऑगुस्तिन कॅलेरी

हा एक आर्जेन्टिनाचा निवृत्त टेनिस खेळाडू आहे.
thumb|right|ऑगुस्तिन कॅलेरी

कॅलेरी
गंगाधर देवराव खानोलकर

'''''' (ऑगस्ट १९, इ.स. १९०३ - सप्टेंबर ३०, इ.स. १९९२) हे मराठी लेखक, चरित्रकार होते.

## जीवन
गंगाधर खानोलकरांचा जन्म ऑगस्ट १९, इ.स. १९०३ रोजी महाराष्ट्रातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातल्या 'खानोली' गावी झाला. त्यांचे शिक्षण रवींद्रनाथ टागोरांच्या शांतिनिकेतनात झाले.

## साहित्यिक कारकीर्द
खानोलकरांनी आपल्या साहित्यिक कारकिर्दीत २२ ग्रंथ लिहिले. 'अर्वाचीन वाङ्‌मय' (खंड १ ते ९), श्रीपाद कृष्ण कोल्हटकर चरित्र, वालचंद हिराचंद चरित्र, माधव ज्यूलियन चरित्र, के.बी. ढवळे चरित्र इत्यादी ग्रंथरचनांचा त्यात समावेश होतो. याखेरीज 'स्वामी विवेकानंद समग्र वाङ्‌मय' (खंड १- २१) (इ.स. १९६२), 'पुणे शहराचे वर्णन' (इ.स. १९७१), कोल्हटकर लेखसंग्रह, डॉ. केतकरांचे वाङ्‌मयविषयक लेख, शेजवलकर लेखसंग्रह (इ.स. १९७७), धनंजय कीर: व्यक्ती आणि चरित्रकार (इ.स. १९७४), सोन्याचे दिवस: बा.ग. ढवळे स्मृतिग्रंथ (इ.स. १९७४) इत्यादी ग्रंथ त्यांनी संपादिले. ग्रंथलेखनाखेरीज खानोलकरांनी पत्रकारिताही केली. 'वैनतेय' साप्ताहिकाचे त्यांनी काही काळ संपादकपद सांभाळले. 

## प्रकाशित साहित्य
## संदर्भ
[https://www.loksatta.com/daily/20030817/rv01.htm ]

वर्ग:मराठी पत्रकार
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:इ.स. १९०३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९२ मधील मृत्यू
निकोलस मासू

**निकोलस मासू** (;  १० ऑक्टोबर १९७९) हा एक चिलीचा निवृत्त टेनिसपटू आहे. मासूने २००४ अथेन्स ऑलिंपिक स्पर्धेमध्ये पुरुष एकेरी व दुहेरी ह्या दोन्ही स्पर्धांमध्ये सुवर्णपदके मिळवली. एकाच ऑलिंपिक स्पर्धेत २ सुवर्णपदके मिळवणारा तो आजवरचा एकमेव पुरुष टेनिसखेळाडू आहे.

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:चिलेचे टेनिस खेळाडू
थॉमस योहान्सन

**थॉमस योहान्सन** (स्वीडिश: Thomas Johansson,  २४ मार्च १९७५) हा एक निवृत्त स्वीडिश टेनिसपटू आहे. योहान्सनने २००२ सालची ऑस्ट्रेलियन ओपन स्पर्धा जिंकली होती.

## कारकीर्द
### ग्रँड स्लॅम स्पर्धा एकेरी अंतिम फेऱ्या: १ (१ - ०) 
### ऑलिंपिक स्पर्धा
#### पुरुष दुहेरी: 0 (0–1)
## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:स्वीडनचे टेनिस खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
डेव्हिन मुलिंग्स

वर्ग:बहामासचे टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८५ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
यार्को नीमिनेन

**यार्को नीमिनेन** (फिनिश: Jarkko Nieminen;  २३ जुलै १९८१) हा एक फिनिश टेनिसपटू आहे. जून २०१४ अखेरीस तो ए.टी.पी. एकेरी क्रमवारीमध्ये ५८व्या क्रमांकावर होता. नीमिनेन हा आजवरचा सर्वोत्तम फिनिश टेनिस खेळाडू आहे.

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:फिनलंडचे टेनिस खेळाडू
पोतितो स्तारासे

**पोतितो स्तारासे** (जुलै १४, इ.स. १९८१:सर्व्हिनारा, इटली - ) हा इटलीचा व्यावसायिक टेनिस खेळाडू आहे.

वर्ग:इटलीचे टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८१ मधील जन्म
शाओश्वान झेंग

**शाओश्वान झेंग** (चिनी: 曾少眩;२९ ऑगस्ट, इ.स. १९८१:नानजिंग, चीन - ) हा चीनचा टेनिस खेळाडू आहे.

वर्ग:चीनचे टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८१ मधील जन्म
सॅम क्वेरी

**सॅम क्वेरी** (Sam Austin Querrey;  ७ ऑक्टोबर १९८७) हा एक अमेरिकन टेनिस खेळाडू आहे.

वर्ग:अमेरिकेचे टेनिस खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इव्हो मिनार

हा चेक प्रजासत्ताकचा टेनिस खेळाडू आहे.
thumb|right|इव्हो मिनार

मिनार, इव्हो
विनायक दामोदर कर्नाटकी

'''''' (जानेवारी १९, १९०६ - ऑगस्ट १९, १९४७) हे मराठी चित्रपटांतील अभिनेते व दिग्दर्शक होते.
## मास्टर विनायक क्रॉस मार्ग
इसवी सन १९४२ च्या आंदोलनात भूमिगत राहून काम करणाऱ्या अच्युत पटवर्धन,एस एम जोशी,अरुणा असफअली आणि पत्री सरकारचे कार्यकर्ते यांना मास्टर विनायक यांनी आपल्या घरात आश्रय दिला होता.मुंबई महानगरपालिकेने मास्टर विनायक यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल त्यांची आठवण जपण्यासाठी हे नामकरण केले आहे.वांद्रे येथील पश्चिम भागात जेथे डाव्या बाजूला चिंबई रस्ता आहे आणि उजव्या बाजूला न्यू कांटावाडी रस्ता आहे त्या क्रॉसरस्त्याला मास्टर विनायक क्रॉस मार्ग म्हणतात. हा रस्ता पेरी क्रॉस रस्त्याला छेदून जातो.

## बाह्य दुवे
* आयएमडीबी.कॉमवरील मास्टर विनायकांबद्दलची माहिती
* 'मास्टर विनायक' यांचे शशिकांत श्रीखंडे यांनी लिहिलेले चरित्र 
## संदर्भ व नोंदी
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:मराठी दिग्दर्शक
वर्ग:मराठी भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक
वर्ग:इ.स. १९०६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९४७ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पेंग सुन

**पेंग सुन** (चीनी भाषा:孙鹏) (ऑक्टोबर १९, इ.स. १९८३ - ) हा चीनचा टेनिस खेळाडू आहे.

वर्ग:चीनचे टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८३ मधील जन्म
प्रागजी डोसा

'''''' (ऑक्टोबर ७, १९०७ - ऑगस्ट २०, १९९७) हे गुजराती लेखक, नाटककार होते.

गुजराती लेखक
गुजराती नाटककार
वर्ग:इ.स. १९०७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९७ मधील मृत्यू
गोपीनाथ मोहांती

'''''' (एप्रिल २०, १९१४ - ऑगस्ट २०, १९९१) हे उडिया लेखक होते. त्यांना १९९३ साली ज्ञानपीठ पुरस्काराने गौरविण्यात आले.

वर्ग:उडिया लेखक
वर्ग:ज्ञानपीठ पुरस्कार विजेते
वर्ग:इ.स. १९१४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९१ मधील मृत्यू
वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते
वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते
मॅक्स मिर्न्यी

**मॅक्स मिर्न्यी** (;  ६ जुलै १९७७) हा एक बेलारूशियन टेनिसपटू आहे. १९९६ साली व्यावसायिक खेळात पदार्पण केलेल्या मिर्न्यीला एकेरीमध्ये विशेष यश मिळाले नाही. परंतु पुरुष दुहेरी व मिश्र दुहेरी टेनिसमध्ये त्याने आजवर अनेक अजिंक्यपदे जिंकली आहेत. मिर्न्यीने आजवर ६ ग्रँड स्लॅम स्पर्धांची पुरुष दुहेरी अजिंक्यपदे मिळवली आहेत ज्यांपैकी एकामध्ये त्याचा जोडीदार भारताचा महेश भूपती होता. ह्याचबरोबर मिर्न्यीने चार वेळा मिश्र दुहेरीमध्ये ग्रँड स्लॅम स्पर्धा जिंकल्या आहेत.

२०१२ उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धेमध्ये मिर्न्यीने आपल्या देशाच्या व्हिक्टोरिया अझारेन्कासोबत बेलारूससाठी मिश्र दुहेरीमध्ये सुवर्णपदक मिळवले.

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:बेलारूसचे टेनिस खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
२००८ उन्हाळी ऑलिंपिक खेळात डॉमिनिकन प्रजासत्ताक

बीजिंगमध्ये खेळल्या गेलेल्या **२००८ उन्हाळी ऑलिंपिक खेळात डॉमिनिकन प्रजासत्ताक**ने भाग घेतला होता. यात एक सुवर्ण (मुष्टीयुद्ध) आणि एक रजत (तेकवांदो) अशी दोन पदके या देशाच्या संघास मिळाली.

वर्ग:डॉमिनिकन प्रजासत्ताक
वर्ग:२००८ उन्हाळी ऑलिंपिक खेळातील सहभागी देश
२००८ उन्हाळी ऑलिंपिक खेळात चिले

वर्ग:चिलेमधील खेळ
वर्ग:रिकामी पाने
चिले
२००८ उन्हाळी ऑलिंपिक खेळात ब्रुनेई

वर्ग:ब्रुनेईमधील खेळ
वर्ग:रिकामी पाने
ब्रुनेई
सुशील कुमार

**सुशील कुमार** (जन्म मे २६,१९८३) हा एक भारतीय कुस्तीगीर आहे. २०१२ उन्हाळी लंडन ऑलिंपिक खेळात त्याने ६६ किलो फ्रीस्टाईल स्पर्धेत रौप्य पदक जिंकले आहे. कुस्तीमध्ये रौप्य पदक जिंकणारा तसेच सलग दोन ऑलिंपिक खेळात वैयक्तिक पदक जिंकणारा तो पहिला भारतीय आहे. २०१० मध्ये मॉस्कोत झालेल्या विश्व कुस्ती अजिंक्यपद स्पर्धेत ६६ किलो फ्रीस्टाईल स्पर्धेत सुवर्णपदक पटकावले तसेच २००८ बीजिंग ऑलिंपिक स्पर्धेत  पुरुष फ्रीस्टाइल ६६ कि.ग्रा. विभागात कांस्यपदक पटकावले. कुमारने कझाकस्तानच्या लियोनिद स्पिरिदोनोवला रिपिचेज फेरीत हारवून कांस्यपदक पटकावले. जुलै २००९ मध्ये सुशिल कुमार यांना राजीव गांधी खेलरत्न पुरस्कार ह्या पुरस्काराने भारत सरकारने संन्मानित केले.

## माहिती
सुशील कुमारचा जन्म हरयाणामधिल बाप्रोला खेड्यातील जाट कुटुंबात झाला. कुमारचे वडील दिवान सिंग सोलंकी हे एमटीएनएल मध्ये वाहनचालक म्हणुन कार्यरत होते व आई कमलादेवी गृहिणी आहेत. त्यांना पहेलवान होण्याची स्फुर्ती त्यांचे पहेलवान भाऊ संदिप तसेच वडील जे स्वतः पहेलवान होते यांच्या कडून भेटली. पैशाची कमतरता तसेच, भारतात कुस्तीसाठी खराब प्रशिक्षण सुविधा   असल्यामुळे, २००८ ऑलिंपिक स्पर्धेसाठी सुद्धा, त्याच्या कुटूंबाला त्याच्या जेवणाची काळजी घ्यावी लागली.

कुमार सध्या भारतीय रेल्वेमध्ये सहाय्यक कमर्शियल मॅनेजर पदावर कार्यरत आहे.

## कारकीर्द
कुमारयांनी कुस्तीचे प्रशिक्षण छत्रसाल मैदानाच्या आखाड्यात वयाच्या १४व्या वर्षी सुरू केले. सुरुवातीला त्यांना भारतीय पहेलवान यशवीर आणि रामफळ, नंतर अर्जुन पुरस्कार विजेते सत्पाल व रेल्वे मधील प्रशिक्षक ग्यान सिंग यांचे मार्गदर्शन लाभले.

### २००८ बीजिंग ऑलिंपिक
### २०१० विश्व कुस्ती अजिंक्यपद
## पुरस्कार व मान्यता 
## हे सुद्धा पहा
## संदर्भ व दुवे
## हे सुद्धा पहा 
* ऑलिंपिक खेळात भारत

वर्ग:राजीव गांधी खेलरत्न पुरस्कार विजेते
वर्ग:ऑलिंपिकमधील भारतीय कास्यपदक विजेते
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
२००८ उन्हाळी ऑलिंपिक खेळात पोर्तुगाल

वर्ग:पोर्तुगालमधील खेळ
वर्ग:रिकामी पाने
पोर्तुगाल
पीटरमारित्झबर्ग

**पीटरमारित्झबर्ग** दक्षिण आफ्रिकेच्या क्वाझुलू-नाताल प्रांताची राजधानी व दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. याची स्थापना इ.स. १८३८मध्ये झाली.

या शहरास झुलू भाषेत *उमगुंडलोव्हु* असे नाव आहे.

७ जून, १८९३ रोजी मोहनदास गांधी रेल्वे गाडीने प्रिटोरियाला जात असताना ते प्रथम वर्गाचे तिकिट काढून त्या वर्गाच्या डब्यात बसलेले होते. एका श्वेतवर्णीय माणसाने याला आक्षेप घेतला व तिकिट तपासनीसाकरवी त्यांना गाडीच्या शेवटी असलेल्या मालवाहतूकीच्या डब्यात जाण्यास फर्मावले. गांधींनी याला नकार दिला. गाडी पीटरमारित्झबर्गला पोचल्यावर तपासनीसाने गांधींना फलाटावर ढकलून दिले व त्यांचे सामानही फेकून दिले. गांधींनी या अपमानानंतर दक्षिण आफ्रिकेत वंशविरोधाविरुद्ध जनमत तयार करण्यास सुरुवात केली.

वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेमधील शहरे
२००८ उन्हाळी ऑलिंपिक खेळात इस्रायल

वर्ग:इस्रायलमधील खेळ
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:२००८ उन्हाळी ऑलिंपिकमध्ये सहभागी देश
अचंता शरत कमल

वर्ग:भारतीय टेबल टेनिस खेळाडू
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:२०२२ राष्ट्रकुल खेळांमधील सुवर्ण पदक विजेते भारतीय
वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:अर्जुन पुरस्कारविजेते
क्रिस गुचियोनी

वर्ग:इ.स. १९८५ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे टेनिस खेळाडू
अर्नेस्ट्स गुल्बिस

**अर्नेस्ट्स गुल्बिस** (लात्व्हियन: Ernests Gulbis; ३० ऑगस्ट, इ.स. १९८८:रिगा, लात्व्हिया - ) हा एक लात्व्हियन टेनिसपटू आहे. एप्रिल २०१४ अखेरीस तो ए.टी.पी. एकेरी क्रमवारीमध्ये विसाव्या क्रमांकावर होता.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:लात्व्हियाचे टेनिस खेळाडू
२००८ उन्हाळी ऑलिंपिक खेळात दक्षिण आफ्रिका

वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेमधील खेळ
वर्ग:रिकामी पाने
दक्षिण आफ्रिका
निकोलस लापेन्टी

**निकोलस अलेक्झांडर लापेन्टी गोमेझ** (ऑगस्ट १३, इ.स. १९७६:ग्वायाकिल, इक्वेडोर - ) हा जगातील १२८ क्रमांकाचा टेनिस खेळाडू आहे.

हा आंद्रेस गोमेझचा पुतण्या आहे.

वर्ग:इ.स. १९७६ मधील जन्म
वर्ग:इक्वेडोरचे टेनिस खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रॉबिन सॉडरलिंग

**रॉबिन बो कार्ल सॉडरलिंग** (१४ ऑगस्ट, इ.स. १९८४:तिब्रो, स्वीडन - ) हा स्वीडनचा व्यावसायिक टेनिस खेळाडू आहे. सॉडरलिंगने २००९ आणि २०१० च्या फ्रेंच ओपन स्पर्धांमध्ये अंतिम फेरी गाठली होती.

वर्ग:स्वीडनचे टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८४ मधील जन्म
नील डेक्स्टर

डेक्स्टर, नील
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९८४ मधील जन्म
२००८ उन्हाळी ऑलिंपिक खेळात लात्व्हिया

वर्ग:लात्व्हियामधील खेळ
वर्ग:रिकामी पाने
लात्व्हिया
२००८ उन्हाळी ऑलिंपिक खेळात मोरोक्को

**२००८ उन्हाळी ऑलिंपिक खेळात मोरोक्को**च्या ४७ खेळाडूंनी ७ खेळांमध्ये भाग घेतला. त्यांना एकूण एक रजत आणि एक कांस्यपदक मिळाले.

वर्ग:मोरोक्कोमधील खेळ
दिनारा साफिना

इवलेसे|उजवे|दिनारा साफिना

**दिनारा मिखाइलोव्ना साफिना** (रशियन:Дина́ра Миха́йловна (Муби́новна) Са́фина; तातार: Динара Мөбин кызы Сафина, *दिनारा मोबिन किझी साफिना*) (एप्रिल २७, इ.स. १९८६ - ) ही रशियाची टेनिस खेळाडू आहे.

साफिनाने आत्तापर्यंत दोन ग्रँड स्लॅम स्पर्धांमध्ये उपविजेतेपद मिळवले आहे आणि नथाली डेशी बरोबर २००७ यु.एस. ओपनचे महिला दुहेरी विजेतेपद तसेच बीजिंगच्या २००८ उन्हाळी ऑलिंपिक खेळांत सुवर्णपदक मिळवले आहे.

एप्रिल २७, २००९ रोजी साफिना जगातील प्रथम क्रमांकाची टेनिस खेळाडू झाली.

दिनारा ही मरात साफिनची छोटी बहीण आहे.

साफिना, दिनारा
साफिना, दिनारा
वर्ग:इ.स. १९८६ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
व्हेरा झ्वोनारेवा

**व्हेरा झ्वोनारेवा** (; ७ सप्टेंबर, इ.स. १९८४ - ) ही एक रशियन टेनिसपटू आहे. २९ नोव्हेंबर २०१० रोजी व्हेरा जागतिक क्रमवारीमध्ये दुसऱ्या क्रमांकावर व रशियाची अव्वल टेनिस खेळाडू आहे. २०१० साली व्हेराने विंबल्डन व यु.एस. ओपन ह्या दोन ग्रँड स्लॅम स्पर्धांची अंतिम फेरी गाठली.

वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:रशियाच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८४ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
ओझोन

**ओझोन** हा वायू मुळात प्राणवायूचे संयुग आहे. ओझोन हा प्राणवायूच्या ३ अणूंपासून बनलेला असून त्याचे रेणुसूत्र O3 असे आहे. शास्त्रीय दृष्टीने ओझोनचा थर हा पृथ्वीपासून १६ ते २३ किलोमीटरच्या पट्ट्यात आढळतो. ओझोन हा सूर्यापासून येणाऱ्या अतीनील किरणांपासून पृथ्वीवरील सजीवसृष्टीचा बचाव करतो.

## पदार्थ-वैज्ञानिक बाह्य गुण 
ओझोन हा फिकट निळ्या रंगाचा वायू असून, पाण्यात किंचित प्रमाणत विरघळतो. कार्बन टेट्राक्लोराईड वा तत्सम अध्वृवीय द्रावक यात जास्त विरघळून एक निळे द्रावण तयार करतो. -११२० तापमानावर त्याचे एक गडद निळ्या तरलात रुपांतर होते. या तरलास त्याच्या उत्कलन बिंदूपर्यंत गरम करणे धोक्याचे आहे, कारण वायुरुप व तरल ओझोन मिळून स्फोट होउ शकतो. -१९३०तापमानावर, त्याचे रुपांतर एका जांभळसर-काळसर पदार्थात होते.

बहुतेक लोक ०.०१ पी.पी.एम. इतक्या प्रमाणात असलेला ओझोन वायू ओळखू शकतात कारण त्यास असलेला क्लोरीनसदृष्य तीव्र वास हा होय. त्याच्या ०.१ ते १ पी.पी.एम. एवढ्या हवेतील तीव्रतेने डोकेदुखी, डोळ्यांची जळजळ व श्वसनसंस्थेची जळजळ, इत्यादी विकार उद्भवू शकतात.

कमी पातळीच्या असण्यानेसुद्धा प्लॅस्टिक, फुप्फुस इत्यादींवर त्याचा विपरीत परिणाम होतो. ओझोन हा वायू चुंबकीय क्षेत्रास विरोध करणारा आहे. एकदा ते क्षेत्र तयार झाल्यावर, तो अशा क्षेत्राची ताकद कमी करतो.

## इतिहास
१७८५मध्ये वॉन मारेमने इलेक्ट्रिक डिस्चार्ज उपकरणांजवळ एक विशेष प्रकारचा गंध अनुभवला, ज्याचा त्यांनी त्यांच्या लेखनात उल्लेख केला आहे. १८०१मध्ये, क्रिक शँकला ऑक्सिजनमध्ये विसर्जित करताना असाच अनुभव आला. १८४०मध्ये शानबीनने या गंधाचे श्रेय एका नवीन वायूला दिले आणि त्याने ग्रीक शब्द ओझोच्या आधारे त्याला ओझोन असे नाव दिले, ज्याचा अर्थ मला वास येतो. १८६५मध्ये सोरेटने हे सिद्ध केले की हा वायू ऑक्सिजनचा ऍलोट्रोप आहे आणि त्याचे आण्विक सूत्र O3 आहे.

## हे सुद्धा पहा 
*ओझोन लेयरच्या संरक्षणासाठी आंतरराष्ट्रीय दिवस
*ओझोनचा पट्टा

### संदर्भ 
वर्ग:ऑक्सिजनची संयुगे
वर्ग:प्राणवायुची संयुगे
वर्ग:निर्जंतुकीकरण
ओझोनचा पट्टा

पृथ्वीच्या वातावरणात ओझोनची ( O3ची ) घनता जास्त असलेल्या २० ते ३० किमी उंचीवरील हवेच्या थराला ओझोनचा पट्टा म्हणतात. १९१३ मध्ये फ्रेंच भौतिक शास्त्रज्ञ चार्लस फॅब्री आणि हॅन्‍री बुइसन यांनी ओझोन थराचा शोध लावला.
सुर्याची मध्यम फ्रिक्वेंसीची अतिनील किरणे ओझोन थर शोषून घेतो.

## ओझोनची सुरुवात 
[इवलेसे|350px| ओझोन थरातील [ओझोन-ऑक्सिजन चक्र]]

१९३० मध्ये भौतिक शास्त्रज्ञ सिडनी चॅपमॅन याने ओझोनचा थर तयार होण्याची प्रक्रिया शोधून काढली.

## अतिनील किरणे आणि ओझोन 
हवेतील नायट्रोजन मधून पार होणाऱ्या अतिनील किरणांचे प्रामुख्याने ३ भाग पडतात :
UV-A (४००-३१५ nm),
UV-B (३१५-२८० nm),
UV-C (२८०-१०० nm).

३५ किमी उंचीवर डायऑक्सिजन आणि ओझोन यांच्यामुळे UV-C किरणे शोषली जातात. UV-C किरणे सजीवांसाठी अत्यंत धोकादायक असतात. UV-B किरणे त्वचेसाठी हानिकारक असतात. त्यामुळे त्वचेचा कर्क रोग होऊ शकतो. ओझोनच्या थरामुळे UV-B किरणे बऱ्याच प्रमाणात शोषली जातात. UV-A किरणे ओझोन थरातून आरपार जातात. ही किरणे पृथ्वीपर्यंत जशीच्या तशी पोहचतात. परंतु UV-A किरणे सजीवांना कमी प्रमाणात हानिकारक असतात.

## ओझोनच्या थाराचा क्षय 
काही रासायनिक संयुगांमुळे ओझोन थराचा क्षय होऊ शकतो. या संयुगांमध्ये NO (नायट्रीक ऑक्साइड), N2O (नायट्रस ऑक्साइड), OH (हायड्रॉझायल), Cl (क्लोरीन), Br (ब्रोमीन), CFC (क्लोरो फ्लोरो कार्बन), BFC (ब्रोमो फ्लोरो कार्बन) यांचा समावेश होतो. उत्तर अर्धगोलातील ओझोनच्या थराचे प्रमाण दर दशकाला ४%नी कमी होत आहे. २००९ मध्ये N2O हा ओझोनच्या थराचा क्षय करणारा सर्वात मोठ्या प्रमाणात तयार झालेला पदार्थ होता, जो मानवी कृतींतून निर्माण झाला होता.

### आंतरराष्ट्रीय उपाय आणि करार 
१९७८ मध्ये अमेेेेरिका, कॅनडा आणि नॉरवे या राष्ट्रांनी CFC असलेल्या एरोसॉल स्प्रेवर बंदी आणली. परंतु युरोपीय राष्ट्रांनी एरोसॉल स्प्रेवर बंदी आणण्यास नकार दिला. अमेरिकेत CFCचा वापर इतर उपकरणांमध्ये चालू होता जसे की फ्रिज. १९८५ मध्ये अंटार्टीक येथील ओझोनच्या थराला बोगदा पडल्याचे समोर आल्यामुळे CFCच्या वापरावर मोठ्याप्रमाणात निर्बंध घालण्यात आले.

१९८७ मध्ये झालेल्या मॉन्ट्रेअल करारामुळे CFCचा वापर १९९६ पासून पुर्णपणे बंद करण्यात आला. या करारावर १६० देशांनी सह्या केल्या आहेत. CFC वर आणलेल्या जागतिक बंदीमुळे ओझोन थराचा क्षय होण्याचे प्रमाण कमी झाले आहे असे शास्त्रज्ञांनी २ ऑगस्ट २००३ रोजी जाहीर केले. गेल्या दशकात ओझोन थराच्या क्षयाचे प्रमाण कमी झाले आहे हे उपग्रहाद्वारे केलेल्या निरीक्षणामुळे सिद्ध झाले आहे.

CFCचे आयुष्य ५० ते १०० वर्ष असते. त्यामुळे ओझोनचा थर पुर्ववत होण्यासाठी अनेक दशके जाण्यची शक्यता आहे.

## हे सुद्धा पहा 
मॉन्ट्रेअल करार

वर्ग:वातावरण
डोरोथी पार्कर

**डोरोथी पार्कर** (ऑगस्ट २२, इ.स. १८९३:लॉंग ब्रॅंच, न्यू जर्सी, अमेरिका - जून ७, इ.स. १९६७:न्यू यॉर्क शहर, अमेरिका) ही इंग्लिश साहित्यिक होती.

वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:इ.स. १८९३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६७ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
बेळ्ळारी लोकसभा मतदारसंघ

या मतदारसंघातील विजयी खासदार

* सोनिया गांधी, १९९९, भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस

## हे सुद्धा पहा 
* भारतीय लोकसभा मतदारसंघ सूची

## बाह्य दुवे
वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ
वर्ग:कर्नाटकमधील लोकसभा मतदारसंघ
*
केनी रॉजर्स

इवलेसे|right|180px|२००४मध्ये रॉजर्स
**केनेथ रे** *केनी* **रॉजर्स** (ऑगस्ट २१, इ.स. १९३८:ह्युस्टन, टेक्सास, अमेरिका - २० मार्च, २०२०:सँडी स्प्रिंग्ज, जॉर्जिया, अमेरिका) हा अमेरिकन गायक, संगीतकार, गीतलेखक, छायाचित्रकार, चित्रपट अभिनेता आणि उद्योजक आहे.

वर्ग:अमेरिकन संगीतकार
वर्ग:इ.स. १९३८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०२० मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
फेस्टस मोगे

मोगे, फेस्टस
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:इ.स. १९३९ मधील जन्म
२००८ उन्हाळी ऑलिंपिक खेळात मॉरिशस

वर्ग:मॉरिशसमधील खेळ
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:२००८ उन्हाळी ऑलिंपिकमध्ये सहभागी देश
२००८ उन्हाळी ऑलिंपिक खेळात आयर्लंड

वर्ग:आयर्लंड
वर्ग:रिकामी पाने
आयर्लंड
तंग श्यावफिंग

thumb|right|200px| (३१ जानेवारी, इ.स. १९७९)
**तंग श्यावफिंग** (मराठी लेखनभेद: **दंग श्यावफंग** ; चिनी: 邓小平 ; फीनयीन: *Deng Xiaoping* ;) (ऑगस्ट २२, इ.स. १९०४; क्वांगान, स-च्वान, चीन - फेब्रुवारी १९, इ.स. १९९७; पैचिंग, चीन) हा चिनी राजकारणी, साम्यवादी राजकीय तत्त्वज्ञ व मुत्सद्दी होता. चिनी साम्यवादी पक्षाचा सर्वोच्च नेता असताना, त्याने चिनाच्या जनता-प्रजासत्ताकाचा कल बाजारकेंद्रित अर्थव्यवस्थेकडे वळवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली. तंग ची.ज.प्र.च्या राष्ट्राध्यक्षपदावर किंवा 'चिनी साम्यवादी पक्षाचा सर्वसाधारण सचिव' या चिनी राजकारणात सर्वोच्च मानल्या जाणाऱ्या पदावर कधीही आरूढ नव्हता; तरीही इ.स. १९७८ ते इ.स. १९९२ या कालखंडात तो चिनाच्या जनता-प्रजासत्ताकाचा परमोच्च नेता होता.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:चीनच्या कम्युनिस्ट पक्षामधील राजकारणी
वर्ग:इ.स. १९०४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९७ मधील मृत्यू
ली ना

**लि ना** अथवा **ली ना** (चिनी: 李娜; फीनयीन: Lǐ Nà,  फेब्रुवारी २६, इ.स. १९८२) ही चीनच्या जनता-प्रजासत्ताकातील व्यावसायिक महिला टेनिस खेळाडू आहे. जानेवारी, इ.स. २०११मध्ये तिने ऑस्ट्रेलियन खुल्या टेनिस स्पर्धेच्या महिला एकेरीतील अंतिम फेरीपर्यंत धडक मारली. किम क्लिस्टर्स हिने तिला अंतिम सामन्यात हरवल्यामुळे तिला उपविजेतेपदावर समाधान मानावे लागले. मात्र लगेचच जून, इ.स. २०११मध्ये फ्रेंच खुल्या टेनिस स्पर्धेत इटालियन टेनिस खेळाडू फ्रांचेस्का स्क्यावोने हिला अंतिम फेरीत हरवत तिने महिला एकेरीचे विजेतेपद पटकावले. ग्रँडस्लॅम स्पर्धांमध्ये एकेरीचे अजिंक्यपद पटकावणारी ती पहिली आशियाई खेळाडू ठरली.

विंबल्डन खुल्या टेनिस स्पर्धेच्या इ.स. २००६ सालातील मोसमात उपउपांत्य फेरीत पोचून अशी कामगिरी करणारी पहिली चिनी खेळाडू होण्याचा मान तिने पटकावला. इ.स. २००९ सालातील अमेरिकन खुल्या टेनिस स्पर्धेत, तर इ.स. २०१० साली पुन्हा एकदा विंबल्डन खुल्या टेनिस स्पर्धेत तिने उपउपांत्य फेरीपर्यंत दौड मारली.

२०१४ सालच्या ऑस्ट्रेलियन ओपन स्पर्धेत विजय मिळवून ली ने आपले दुसरे एकेरी ग्रँडस्लॅम अजिंक्यपद मिळवले.

## कारकीर्द 
### ग्रँड स्लॅम अंतिम फेऱ्या 
## बाह्य दुवे
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:चीनच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
लुसी साफारोव्हा

**लुसी साफारोव्हा** (; जन्मः ४ फेब्रुवारी १९८७, ब्रनो, चेकोस्लोव्हाकिया) ही एक चेक टेनिसपटू आहे. २००२ साली व्यावसायिक बनलेल्या साफारोव्हाने आजवर ६ एकेरी व ६ दुहेरी विजेतेपदे जिंकली आहेत.

## कारकीर्द
### ग्रँड स्लॅम अंतिम फेऱ्या (एकेरी)
### ग्रँड स्लॅम अंतिम फेऱ्या (दुहेरी)
## बाह्य दुवे
वर्ग:चेक प्रजासत्ताकच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
सिबिल बॅमर

**सिबिल बॅमर** (एप्रिल २७, इ.स. १९८०:लिंझ, ऑस्ट्रिया - ) ही ऑस्ट्रियाची टेनिस खेळाडू आहे. हिने आजवर एकही ग्रँड स्लॅम स्पर्धा जिंकलेली नाही पण जागतिक क्रमवारीत तिने १९वा क्रमांक मिळवला होता.

वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:ऑस्ट्रियाच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८० मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
दत्तात्रय बाळकृष्ण कालेलकर

**दत्तात्रय बाळकृष्ण कालेलकर** ऊर्फ **काकासाहेब कालेलकर** (जम्म:१ डिसेंबर १८८५; - २१ ऑगस्ट १९८२) हे मराठी, गुजराती लेखक, इतिहासकार, गांधीवादी पत्रकार होते. आचार्य कालेलकर ऊर्फ काका कालेलकर हे एक बहुआयामी व्यक्तिमत्त्व होते.

कालेलकरांचा जन्म इ.स. १८८५ साली महाराष्ट्रातील सावंतवाडीजवळच्या बेलगुंडी या गावी झाला. पुण्याच्या फर्ग्युसन कॉलेजात त्यांचे महाविद्यालयीन शिक्षण झाले. शिक्षण पूर्ण झाल्यानंतर काही काळ त्यांनी 'राष्ट्रमत' या दैनिकात त्यांनी संपादकीय विभागात काम केले. काही काळ बडोदा येथील गंगाधर विद्यालयात ते शिक्षक म्हणून रुजू झाले. त्या विद्यालयात सरकारविरोधी कारवाया चालतात, असे कारण दाखवून ब्रिटिश शासनाने हे विद्यालय बळजबरीने बंद करवले.

विद्यालय बंद पडल्यानंतर कालेलकर मोहनदास करमचंद गांधी यांच्या गुजरातमधील साबरमती आश्रमाचे सदस्य झाले. तिथे असतानाच त्यांनी गांधींजींच्या 'सर्वोदय' या नियतकालिकाचे संपादक म्हणून काम पाहिले. गांधीजींच्या प्रेरणेमुळे गुजरात विद्यापीठाच्या स्थापनेत त्यांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली. काही काळ ते या विद्यापीठाचे कुलगुरूही होते.

हिंदी भाषेच्या प्रचारासाठी त्यांनी खूप परिश्रम घेतकले. त्यासाठी हिंदुस्तानी प्रचारसभेच्या कामात त्यांनी सक्रिय सहभाग घेतला. भारताच्या एकात्मतेसाठी हिंदी भाषेचा प्रसार होणे, त्यांना महत्त्वाचे वाटे. त्यासाठी त्यांनी भारतभर दौरे केले. त्यांच्या या भारत भ्रमणाच्या अनुभवांवर त्यांनी गुजराती, हिंदी आणि मराठी भाषांमध्ये विपुल लेखन केले.

भारत स्वतंत्र झाल्यानंतर काकासाहेब बारा वर्षे राज्यसभेचे सदस्य होते. भारत स्वतंत्र झाल्यानंतर सहा वर्षांनी, म्हणजे इ.स. १९५३ साली 'मागासवर्गीय आयोग' नेमण्यात आला. कालेलकर या आयोगाचे अध्यक्ष होते. या आयोगाने इ.स. १९५५ साली आपला अहवाल सरकारला सादर केला. या अहवालात दलित आणि अस्पृश्यांसाठी अनेक कल्याणकारी योजनांची शिफारस करण्यात आली होती.

इंग्रजी, हिंदी, मराठी आणि गुजराती अश्या चार भाषांमधून कालेलकरांनी लेखन केले. त्यांच्या लेखन आणि शिक्षणक्षेत्रातील कामगिरीबद्दल त्यांना भारतीय केंद्रशासनाने इ.स. १९६४ साली साहित्य अकादमीचा पुरस्कार प्रदान झाला, तर इ.स. १९७१ साली त्यांना साहित्य अकादमीचे सन्मान्य सदस्यत्व बहाल करण्यात आले.

आचार्य कालेलकरांचे २१ ऑगस्ट १९८१ रोजी वयाच्या ९६व्या वर्षी वृद्धापकाळाने निधन झाले.

## काकासाहेब कालेलकरांनी लिहिलेली मराठी पुस्तके
* नैवेद्य  (साहित्य आणि समीक्षा)
* रवींद्र झंकार (टागोरांच्या साहित्यावरील समीक्षात्मक लेखन) 
* रवींद्र मनन (टागोरांच्या साहित्यावरील समीक्षात्मक लेखन) 

## काकासाहेब कालेलकरांविषयी मराठी पुस्तके
* आचार्य काका कालेलकरांचे जीवनचिंतन (संकलन - ग.श. खोले/संपादन - ग.ना. जोशी)

## पुरस्कार
* साहित्य अकादमी पुरस्कार (इ.स. १९६५), गुजराती भाषेतील निबंध संग्रह 'जीवन व्यवस्था' साठी.
* साहित्य अकादमी फेलोशिप, (इ.स. १९७१)
* भारत सरकारचा पद्मविभूषण पुरस्कार

वर्ग:गुजराती लेखक
वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी
वर्ग:इ.स. १८८५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८१ मधील मृत्यू
वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते
वर्ग:साहित्य अकादमी फेलोशिप विजेते
फ्रांचेस्का स्कियाव्होनी

**फ्रांचेस्का स्कियाव्होनी** (इटालियन: Francesca Schiavone) ही एक इटालियन महिला टेनिस खेळाडू आहे. महिला एकेरी ग्रँड स्लॅम स्पर्धा जिंकणारी (२०१० फ्रेंच ओपन) ती आजवरची एकमेव इटालियन महिला टेनिस खेळाडू आहे. सध्या ती महिला एकेरी क्रमवारीत १२व्या स्थानावर आहे.

## कारकीर्द 
### ग्रँड स्लॅम अंतिम फेऱ्या 
#### महिला एकेरी
#### महिला दुहेरी
## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:इटलीच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
एडवर्ड झेझेपानिक

इवलेसे|एडवर्ड झेझेपानिक
**एडवर्ड झेझेपानिक** (; २२ ऑगस्ट १९१५ - ११ ऑक्टोबर २००५) हा एक पोलिश अर्थतज्ञ व युनायटेड किंग्डममधून चालवल्या जात असलेल्या पोलंडच्या प्रतिसरकारचा अखेरचा पंतप्रधान होता. तो एप्रिल १९८६ ते डिसेंबर १९९० दरम्यान ह्या पदावर होता.

दुसऱ्या महायुद्धानंतर सोव्हिएत संघाच्या छत्रछायेखाली पोलंडमध्ये साम्यवादी राजवट होती. ह्या कम्युनिस्ट सरकारचा विरोध करण्यासाठी ब्रिटनमधून पोलंडचे एक प्रतिसरकार जालवले जात असे. ह्या सरकारला कोणतीही राजकीय मान्यता अथवा अधिकार नव्हते व ते केवळ औपचारिक स्वरूपाचे होते. १९९० मध्ये पोलंडने साम्यवाद झिडकारून प्रजासत्ताक पद्धतीचे अवलंबन केल्यानंतर हे प्रतिसरकार बरखास्त करण्यात आले.

वर्ग:इ.स. १९१५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००५ मधील मृत्यू
वर्ग:पोलिश व्यक्ती
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कॅरोलिन वॉझ्नियाकी

**कॅरोलिन वॉझ्नियाकी** (डॅनिश: Caroline Wozniacki) ही एक डॅनिश महिला टेनिस खेळाडू आहे. २००१ सालापासून व्यावसायिक टेनिस खेळत असणारी वॉझ्नियाकी ऑक्टोबर २०१० ते जानेवारी २०१२ दरम्यान ६७ आठवडे जागतिक महिला क्रमवारीत अव्वल स्थानावर होती. आजतागायत तिने १८ डब्ल्यूटीए महिला एकेरी स्पर्धा जिंकल्या आहेत परंतु ग्रँड स्लॅम स्पर्धा जिंकण्यात तिला आजवर अपयश आले आहे.

## कारकीर्द
### ग्रँड स्लॅम अंतिम फेऱ्या
#### महिला एकेरी
## बाह्य दुवे
*स्ंकेतस्थळ 

वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:डेन्मार्कच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
व्हिक्टोरिया अझारेन्का

**व्हिक्टोरिया अझारेन्का** (बेलारूशियन: Вікторыя Азарэнка;  ३१ जुलै १९८९, मिन्स्क) ही एक बेलारूशियन टेनिसपटू आहे. अझारेन्काने आजवर दोन एकेरी (२०१२ व २०१३ ऑस्ट्रेलियन ओपन), २ मिश्र दुहेरी ग्रँड स्लॅम स्पर्धा (२००७ यू.एस. ओपन व २००८ फ्रेंच ओपन) तसेच १५ एकेरी टेनिस स्पर्धा जिंकल्या आहेत. २०१२ सालची ऑस्ट्रेलियन ओपन स्पर्धा जिंकून ती जागतिक क्रमवारीमध्ये अव्वल क्रमांकावर पोचली.

वयाच्या चौदाव्या वर्षापासून अझारेन्का अमेरिकेमधील फीनिक्स शहराच्या स्कॉट्सडेल ह्या उपनगरात राहते. टेनिस खेळताना तोंडामधून जोरजोरात आवाज काढण्याच्या सवयीसाठी अझारेन्कावर मोठ्या प्रमाणावर टीका झाली आहे. २०११ विंबल्डन दरम्यान अझारेन्का ९५ डेसिबल इतक्या आवाजात किंचाळत होती.

## कारकीर्द
### ग्रँड स्लॅम अंतिम फेऱ्या
#### महिला एकेरी
## बाह्य दुवे
* 

अझारेन्का, व्हिक्टोरिया
अझारेन्का, व्हिक्टोरिया
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
त्झिपोरा ओब्झायलर

right|thumb|250 px|
**त्झिपोरा ओब्झायलर** (;  १९ एप्रिल १९७३, तेल अवीव महानगर) ही इस्रायलची एक टेनिसपटू आहे.

## बाह्य दुवे
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:इस्रायलच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७३ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
अलिझे कॉर्नेट

ही एक फ्रेंच महिला टेनिस खेळाडू आहे.
thumb|right|अलिझे कॉर्नेट	

वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:फ्रान्सच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
कैया कनेपी

right|thumb|250 px|
**कैया कनेपी** (एस्टोनियन: Kaia Kanepi;  १० जून १९८५, हाप्सालू) ही एक एस्टोनियन टेनिसपटू आहे. महिला एकेरी जागतिक क्रमवारीमध्ये तिने १७व्या क्रमांकापर्यंत मजल मारली होती.

## बाह्य दुवे
*

वर्ग:एस्टोनियाच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८५ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
झ्हेंग जी

**झेंग जी** (८ जानेवारी, इ.स. १९८३ - ) ही एक चीनी टेनिस खेळाडू आहे. २००३ सालापासून व्यावसायिक टेनिस खेळणाऱ्या जीने २००६ आशियाई खेळ स्पर्धेमध्ये सुवर्णपदक मिळवले होते.

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:चीनच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
सत्याग्रह

thumb|350px|महात्मा गांधी दांडी यात्रेत
अन्यायाविरुद्ध शांततेने आणि दृढ निश्चय याद्वारे प्रतिकार करण्याचा एक अभिनव अहिंसक मार्ग म्हणजे सत्याग्रह होय सत्याग्रह म्हणजे सत्याचा आग्रह धरणे असाही होतो प्राचीन भारतीय वागण्यात विशेषतः पौराणिक कथा आख्यायिका यातून सत्याग्रहाची काही उदाहरणे आढळतात सत्यनिष्ठा सत्यव्रत सत्यसंघ या शब्दांचा उल्लेख आढळतो मात्र सत्याग्रह शब्दाचा अर्थ याहून अधिक व्यापक असा आहे सत्याग्रह यामध्ये प्रतिकारासाठी संयम व सहनशीलतेची अत्यंत आवश्यकता असते अन्याय करणाऱ्या व्यक्तीला सत्य व न्याय याची जाणीव करून देणे व त्या व्यक्तीचे मतपरिवर्तन करणे हे सत्याग्रहाचे उद्दिष्ट असते सत्याग्रह करणाऱ्या व्यक्तीने हिंसा व  असत्य याचा वापर करता कामा नये सत्याग्रहाचा हा मार्ग सामान्य माणसालाही अनुसरता येतो                                    1920 मध्ये लोकमान्य टिळकांच्या निधनानंतर राष्ट्रीय चळवळीचे सूत्र महात्मा गांधींच्या हाती आली महात्मा गांधींनी नेतृत्व स्वीकारल्यानंतर भारतामध्ये प्रथमच सत्याग्रहाचा अभिनव प्रयोग करण्यात आला जुलूम व अन्याय यांचा अहिंसक मार्गाने प्रतिकार करण्याचा प्रयत्न या तंत्राच्या माध्यमातून केला गेला सत्याग्रह तत्त्वांचा विचार करता त्यामध्ये सत्याग्रह करणाऱ्याने अन्याय सहन न करता त्याचा अहिंसक मार्गाने प्रतिकार करणे आवश्यक असते सत्याग्रहा मध्ये विरोधकांच्या बाबतीत सौजन्य आणि त्यांचा दृष्टीकोन समजून घेणे ही खरी सुरुवात असते त्याचप्रमाणे विरोधकांमधील चांगले गुण शोधून त्यांना एक प्रकारे आळवणे किंवा चुकीच्या मार्गाने जाण्यापासून त्यांना रोखणे असा असतो आत्मक्लेशाच्या साह्याने विरोधकाचे मन परिवर्तन घडून आणणे हेही यामध्ये अपेक्षित असते प्रतिपक्षाच्या क्रोधाचा धैर्याने सामना करण्याची क्षमता ही सत्याग्रही मध्ये असते अहिंसे मुळे प्रति पक्षातील लोकांचे हृदय परिवर्तन होते प्रतिपक्षावर दडपण आणण्यापेक्षा त्यांचे मतपरिवर्तन करणे हाच सत्याग्रहाचा मुख्य उद्देश असतो महात्मा गांधींनी भारतीय स्वातंत्र्य आंदोलनाच्या काळामध्ये भारतातील सर्व जनतेला सत्याग्रहाच्या मार्गाने आंदोलन करण्यासाठी प्रेरित केले या आंदोलनाचे स्वतः त्यांनी नेतृत्व केले

वर्ग: रिकामी पाने
वर्ग:महात्मा गांधी
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढा
वर्ग:सत्याग्रह
डॉमिनिका सिबुल्कोवा

**डॉमिनिका सिबुल्कोवा** (स्लोव्हाक: Dominika Cibulková) ही एक स्लोव्हाक महिला टेनिस खेळाडू आहे. सिबुल्कोवाने २०१४ सालच्या ऑस्ट्रेलियन ओपन स्पर्धेतील अंतिम फेरी गाठली. हे करणरी ती पहिलीच स्लोव्हाकियन टेनिस खेळाडू आहे.

## कारकीर्द 
### ग्रँड स्लॅम अंतिम फेऱ्या 
## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्लोव्हाकियाच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
व्हर्जिनी राझानो

right|thumb|व्हर्जिनी राझानो

वर्ग:फ्रान्सच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९८३ मधील जन्म
केसी डेलाका

right|250 px
**केसी डेलाका** (; जन्मः ११ फेब्रुवारी १९८५) ही एक ऑस्ट्रेलियन टेनिसपटू आहे.

डेलाका, केसी
डेलाका, केसी
वर्ग:इ.स. १९८५ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
अयुमी मोरिता

वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:जपानच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९९० मधील जन्म
शहर पीर

**शहर पीर** (१ मे, इ.स. १९८७ - ) ही इस्रायेलची टेनिस खेळाडू आहे.

पीर, शहर
पीर, शहर
वर्ग:इ.स. १९८७ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
इव्हेता बेनेसोवा

right|thumb|250 px
**इव्हेता बेनेसोव्हा** (; जन्मः १ फेब्रुवारी १९८३) ही एक व्यावसायिक चेक टेनिसपटू आहे.

वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:चेक प्रजासत्ताकच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८३ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
अग्नियेझ्का राद्वान्स्का

**अग्नियेझ्का राद्वान्स्का** (; जन्मः मार्च ६, इ.स. १९८९) ही एक व्यावसायिक पोलिश टेनिसपटू आहे. डब्ल्यू.टी.ए. क्रमवारीत सध्या तिसऱ्या क्रमांकावर असलेल्या राद्वान्स्काने आजवर १० एकेरी टेनिस स्पर्धा जिंकल्या आहेत.

## कारकीर्द
### ग्रँड स्लॅम अंतिम फेऱ्या
## बाह्य दुवे 
* 
* 

वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:पोलंडचे टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
सोफिया अर्व्हिडसन

**लेना सोफिया अलेक्झांड्रा अर्व्हिडसन** (स्वीडिश: Sofia Arvidsson; १६ फेब्रुवारी, इ.स. १९८४:हाल्मस्टा, स्वीडन - ) ही एक स्वीडिश टेनिस खेळाडू आहे.

right|thumb|250 px|

## बाह्य दुवे
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्वीडनच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८४ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
त्स्वेताना पिरोंकोवा

thumb|त्स्वेताना पिरोंकोवा
**त्स्वेताना पिरोंकोवा** (बल्गेरियन: Цветана Кирилова Пиронкова;  १३ सप्टेंबर १९८७, प्लॉव्हडिव्ह) ही एक बल्गेरियन टेनिस खेळाडू आहे. सध्या ती महिला एकेरी क्रमवारीत ४६व्या स्थानावर आहे. तिने २०१० सालामधील विंबल्डन स्पर्धेच्या उपांत्य फेरीत धडक मारली होती.

एम.एस.एन.ने पिरोंकोवाला टेनिसमधील सर्वात सुंदर महिलांपैकी एक असा खिताब बहाल केला आहे.

## बाह्य दुवे 
वर्ग:बल्गेरियाचे टेनिस खेळाडू
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८७ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
२००८ उन्हाळी ऑलिंपिक खेळात सुदान

वर्ग:सुदानमधील खेळ
वर्ग:रिकामी पाने
सुदान
२००८ उन्हाळी ऑलिंपिक खेळात आइसलँड

वर्ग:आइसलँडमधील खेळ
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:२००८ उन्हाळी ऑलिंपिकमध्ये सहभागी देश
२००८ उन्हाळी ऑलिंपिक खेळात नायजेरिया

वर्ग:नायजेरियामधील खेळ
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:२००८ उन्हाळी ऑलिंपिकमध्ये सहभागी देश
दानियेला हंटुचोवा

**दानियेला हंटुचोवा** (स्लोव्हाक: Daniela Hantuchová) ही एक स्लोव्हाक महिला टेनिस खेळाडू आहे. १९९९ सालापासून व्यावसायिक टेनिस खेळत असलेल्या हंटुचोवाने एकेरी क्रमवारीत पाचवा क्रमांक गाठला होता. चारही ग्रॅंडस्लॅम स्पर्धांची मिश्र दुहेरी अजिंक्यपदे पटकावण्याचा विक्रम करणारी ती जगातील केवळ पाचवी महिला टेनिस खेळाडू आहे.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्लोव्हाकियाच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
श्वाई पेंग

**श्वाई पेंग** ( ८ जानेवारी १९८६) ही एक चीनी टेनिसपटू आहे. २००१ सालापासून व्यावसायिक टेनिस खेळणाऱ्या पेंगने २०१० क्वांगचौ आशियाई खेळ स्पर्धेमध्ये सुवर्णपदक मिळवले होते. तसेच २०१३ विंबल्डन व २०१४ फ्रेंच ओपन स्पर्धांमध्ये तिने तैवानच्या सु-वै ह्सियेह सोबत महिला दुहेरीमध्ये अजिंक्यपद पटकावले.

## बाह्य दुवे
*

वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:चीनच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
पॉलिन पार्मेंतिये

वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
पार्मांतिये, पॉलिन
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
समांथा स्टोसर

**समांथा स्टोसर** (;  ३० मार्च १९८४) ही एक ऑस्ट्रेलियन टेनिसपटू आहे. १९९९ सालापासून व्यावसायिक टेनिस खेळत असलेल्या स्टोसरने दुहेरी तसेच मिश्र दुहेरीमध्ये अनेक स्पर्धा जिंकल्या आहेत. त्याचबरोबर २०१० साली यू.एस. ओपन एकेरी स्पर्धेमध्ये तिने अजिंक्यपद मिळवले.

## कारकीर्द 
### ग्रँड स्लॅम एकेरी अंतिम फेऱ्या 
### ग्रँड स्लॅम दुहेरी अंतिम फेऱ्या
## बाह्य दुवे 
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
ॲग्नेस झेवे

**ॲग्नेस झेवे** (हंगेरियन: Ágnes Szávay;  २८ डिसेंबर १९८८) ही एक निवृत्त हंगेरीयन टेनिसपटू आहे. २००५ फ्रेंच ओपन स्पर्धेमधील मुलींचे एकेरी अजिंक्यपद मिळवणारी झेवे व्यावसायिक टेनिसमधील क्रमवारीत १३व्या क्रमांकावर पोचली होती.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:हंगेरीच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
अलोना बाँडारेन्को

वर्ग:युक्रेनच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
मिलाग्रोस सिक्वेरा

**मिलाग्रोस सिक्वेरा** (सप्टेंबर ३०, इ.स. १९८०:सान फेलिपे, याराकुय, वेनेझुएला - ) हा वेनेझुएलाची टेनिस खेळाडू आहे.

वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:व्हेनेझुएलाचे टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८० मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
कारा ब्लॅक

**कारा ब्लॅक** ही झिम्बाब्वेची महिला टेनिस खेळाडू आहे.

thumb|right|कारा ब्लॅक
2002 फ्रेंच ओपन आणि 2004 विम्बल्डन चॅम्पियनशिप मिश्र दुहेरी स्पर्धा जिंकण्यासाठी ब्लॅकने तिचा भाऊ वेनसोबत भागीदारी केली. ब्लॅकने इरिना सेल्युटीना, एलेना लिखोव्त्सेवा, रेन्ना स्टब्स, लीझेल ह्युबर आणि अलीकडे सानिया मिर्झा यांच्यासोबत दीर्घकालीन भागीदारी देखील केली आहे.
तिचे एकमेव WTA एकेरी विजेतेपद 2002 मध्ये वायकोलोआ येथे मिळाले. तिने 1999 मध्ये सांता क्लारा येथे एक मोठी ITF दुहेरी स्पर्धाही जिंकली. नोव्हेंबर 2005 मध्ये, ब्लॅक WTA चॅम्पियनशिप दुहेरी विजेतेपदात उपविजेती ठरली. ऑस्ट्रेलियन सामंथा स्टोसुर आणि अमेरिकन लिसा रेमंड यांनी ऑस्ट्रेलियन रेना स्टब्स आणि ब्लॅक यांचा 6-7 (5-7), 7-5, 6-4 असा पराभव केला.[6]

2007 मध्ये, ब्लॅक भागीदार लीझेल ह्युबरकडे परत आला. त्यांनी 2007 ऑस्ट्रेलियन ओपन आणि विम्बल्डन जिंकले. कॅटरिना स्रेबोटनिक आणि आय सुगियामा यांच्यावर 5-7, 6-3, [10-8] असा विजय मिळवून संघाने वर्षाचा शेवट प्रथम क्रमांकाचा संघ म्हणून केला.[7]

ब्लॅकचा जन्म सॅलिसबरी, रोडेशिया (आता हरारे, झिम्बाब्वे) येथे डोनाल्ड आणि वेलिया ब्लॅक यांच्या पोटी झाला. तिचे वडील आणि मोठे भाऊ, वेन आणि बायरन ब्लॅक हे सर्व स्वतः व्यावसायिक टेनिसपटू होते. सर्व भावंडांनी मुख्यतः दुहेरीत स्पर्धा केली - वेन 2001 यूएस ओपन आणि 2005 ऑस्ट्रेलियन ओपन चॅम्पियन होता आणि बायरन 1994 फ्रेंच ओपन विजेता होता.

वर्ग:झिम्बाब्वेच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९७९ मधील जन्म
मार्टा डॉमाचोव्स्का

**मार्टा डॉमाचोव्स्का** (पोलिश: Marta Domachowska;  १६ जानेवारी १९८६) ही पोलंड देशाची एक टेनिसपटू आहे. अग्नियेझ्का राद्वान्स्काच्या आगमनापूर्वी डॉमाचोव्स्का पोलंडची सर्वोत्तम महिला टेनिस खेळाडू होती. तिने २००६ साली रॉबेर्ता विंचीसोबत कॅनबेरा आंतरराष्ट्रीय स्पर्धेमधील महिला दुहेरीचे अजिंक्यपद मिळवले होते.

## बाह्य दुवे
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:पोलंडचे टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
ॲलिशिया मोलिक

**ॲलिशिया मोलिक** (इंग्लिश: *Alicia Molik*) (२७ जानेवारी, इ.स. १९८१:ॲडिलेड, ऑस्ट्रेलिया - हयात) ही ऑस्ट्रेलियाची व्यावसायिक महिला टेनिस खेळाडू आहे. तिने इ.स. २००५ मधील ऑस्ट्रेलियन खुल्या टेनिस स्पर्धेत व इ.स. २००७ मधील फ्रेंच खुल्या टेनिस स्पर्धेत दुहेरीत अजिंक्यपदे मिळवली. तिने २००४ अथेन्स ऑलिंपिक स्पर्धांमध्ये ऑस्ट्रेलियाकडून खेळताना कांस्यपदक मिळवले.

## बाह्य दुवे 
* डब्ल्यू.टी.ए. टूर अधिकृत संकेतस्थळावरील माहिती व आकडेवारी (इंग्लिश मजकूर) 

वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८१ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
क्लारा कूकालोव्हा

**क्लारा कूकालोव्हा** (पूर्वीची *झाकोपालोव्हा*;;  २४ फेब्रुवारी १९८२) ही एक चेक टेनिसपटू आहे. सध्या डब्ल्यू.टी.ए.च्या एकेरीच्या क्रमवारीत विसाव्या क्रमांकावर असलेली झाकोपालोव्हा पेट्रा क्वितोवाखालोखाल चेकमधील दुसऱ्या क्रमांकाची महिला टेनिस खेळाडू आहे.

## बाह्य दुवे 
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:चेक प्रजासत्ताकच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
मरीना एराकोविच

right|thumb|250 px|
**मरिना एराकोविच** (, क्रोएशियन: Marina Eraković;  ६ मार्च १९८८, स्प्लिट, क्रोएशिया) ही न्यू झीलंडची एक टेनिसपटू आहे.

## बाह्य दुवे
*

वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
न्यू झीलंडचे टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८८ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
एलेनी डॅनीलिदू

thumb|right|250 px|एलेनी डॅनीलिदू
**एलेनी डॅनीलिदू** (ग्रीक: Ελένη Δανιηλίδου; १९ सप्टेंबर, इ.स. १९८२:चानिया, क्रीट - ) ही एक ग्रीक टेनिसखेळाडू आहे. इ.स. १९९६ पासून व्यावसायिक टेनिस खेळत असलेल्या डॅनीलिदूने आजवर ५ एकेरी व ३ दुहेरी अजिंक्यपदे जिंकली आहेत. तिने २००३ सालच्या ऑस्ट्रेलियन ओपन स्पर्धेमध्ये मिश्र दुहेरीची अंतिम फेरी गाठली होती.

## ग्रँड स्लॅम अंतिम फेऱ्या
### मिश्र दुहेरी: १ (०–१)
## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:ग्रीसच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
फ्लाव्हिया पेनेटा

**फ्लाव्हिया पेनेटा** (इटालियन: Flavia Pennetta) ही एक इटालियन महिला टेनिस खेळाडू आहे.  सध्या ती महिला एकेरी क्रमवारीत ८व्या स्थानावर आहे. तिने जिसेला डुल्कोसोबत २०११ ऑस्ट्रेलियन ओपनमधील महिला दुहेरीचे अजिंक्यपद पटकावले. २०१५ साली तिने यू.एस. ओपन स्पर्धेतील एकेरीचे अजिंक्यपद देखील मिळवले.

## ग्रँड स्लॅम अंतिम फेऱ्या
### महिला एकेरी
### महिला दुहेरी: ३ (१-२) 
## बाह्य दुवे
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:इटलीच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
अक्गुल अमनमुरादोवा

thumb|right|250 px|
**अक्गुल अमनमुरादोवा** (जून २३, इ.स. १९८४, ताश्केंत - ) ही एक उझबेक टेनिसपटू आहे.

## बाह्य दुवे 
* 
* 

वर्ग:उझबेकिस्तानच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८४ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
आना इसाबेल मेदिना गारिगेस

**आना इसाबेल मेदिना गारिगेस** (स्पॅनिश: *Ana Isabel Medina Garrigues*;  जुलै ३१, इ.स. १९८२, वालेन्सिया) ही स्पॅनिश व्यावसायिक महिला टेनिस खेळाडू आहे. ही *आनाबेल मेदिना गारिगेस* किंवा *आनाबेल मेदिना* या नावांनीही ओळखली जाते. इ.स. २००८ व इ.स. २००९ सालांमधील फ्रेंच खुल्या टेनिस स्पर्धांमध्ये तिने व्हर्जिनिया रुआनो पास्क्वाल हिच्यासोबत महिला दुहेरीत सलग दोन विजेतीपदे पटकावली.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्पेनच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
सोराना किर्स्तेआ

**सोराना किर्स्तेआ** (; जन्मः ७ एप्रिल १९९०) ही एक रोमेनियन टेनिसपटू आहे. २००६ सालापासून व्यावसायिक टेनिस खेळत असलेली किर्स्तेआ सध्या रोमेनियाची सर्वोत्तम टेनिस खेळाडू असून ती डब्ल्यू.टी.ए. एकेरी क्रमवारीत २१व्या क्रमांकावर आहे.

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:रोमेनियाच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
जिल क्रेबास

वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:अमेरिकेच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७४ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
युंग-जान चान

**युंग-जान चान** (चीनी: 詹詠然; १७ ऑगस्ट, इ.स. १९८९ - ) तथा **लटिशा चान** ही तैवानची टेनिस खेळाडू आहे.

वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:तैवानच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
मारा सांतांजेलो

इवलेसे|उजवे|200px| (इ.स. २००८)
**मारा सांतांजेलो** (इटालियन: *Mara Santangelo*) (जून २८, इ.स. १९८१ - हयात) ही इटलीची व्यावसायिक महिला टेनिस खेळाडू आहे. तिने इ.स. २००७ सालातील फ्रेंच खुल्या टेनिस स्पर्धेतील महिला दुहेरीत ऍलिशिया मोलिक हिच्या साथीत विजेतेपद मिळवले.

## बाह्य दुवे 
* डब्ल्यू.टी.ए. टूर अधिकृत संकेतस्थळावरील माहिती व आकडेवारी (इंग्लिश मजकूर) 

वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:इटलीच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८१ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
टॅमेरिन टॅनासुगर्ण

**टॅमेरिन टॅनासुगर्ण** (थाई भाषा: แทมมารีน ธนสุกาญจน์, उच्चार: [tʰɛːmmāːrīːn tʰánásùkāːn] (मे २४, इ.स. १९७७:लॉस एंजेल्स, अमेरिका - ) ही थायलंडची व्यावसायिक टेनिस खेळाडू आहे.

वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:थायलंडच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७७ मधील जन्म
वर्ग:थाई बौद्ध
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
मारेत अनी

**मारेत अनी** (एस्टोनियन: Maret Ani; ३१ जानेवारी, इ.स. १९८२:तालिन, एस्टोनिया - ) ही एक एस्टोनियाची टेनिसपटू आहे. कैया कनेपीच्या पदार्पणापूर्वी अनी एस्टेनियाची सर्वोच्च क्रमवारीची टेनिस खेळाडू होती.

## बाह्य दुवे
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:एस्टोनियाच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
कार्ला सुआरेझ नव्हारो

उजवे|इवलेसे|कार्ला सुआरेझ नव्हारो

वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्पेनच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
ओल्गा गोवोर्त्सोव्हा

इवलेसे|
**ओल्गा गोवोर्त्सोव्हा** (; ;  २३ ऑगस्ट १९८८, मिन्स्क) ही एक बेलारूशियन महिला टेनिस खेळाडू आहे. २००२ सालापासून व्यावसायिक टेनिस खेळत असणारी गोवोर्त्सोव्हा सध्या महिला एकेरी क्रमवारीत ८१व्या स्थानावर आहे.

## बाह्य दुवे 
गोवोर्त्सोवा, ओल्गा
गोवोर्त्सोवा, ओल्गा
वर्ग:इ.स. १९८८ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
निकोल व्हैदिसोवा

**निकोल व्हैदिसोवा** (चेक: Nicole Vaidišová;  २३ एप्रिल १९८९) ही एक निवृत्त चेक टेनिसपटू आहे. २००३ ते २०१० दरम्यान व्यावसायिक टेनिस खेळणाऱ्या व्हैदिसोवाने डब्ल्यू.टी.ए. एकेरी क्रमवारीमध्ये सातवे स्थान गाठले होते.

२०१० ते २०१३ दरम्यान वैदिसोवा टेनिस खेळाडू राडेक स्टेपानेकची पत्नी होती.

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:चेक प्रजासत्ताकच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
सारा एरानी

right|thumb|250 px|
**सारा एरानी** (;  २९ एप्रिल १९८७, बोलोन्या) ही एक इटालियन टेनिसपटू आहे.

## कारकीर्द 
### ग्रँड स्लॅम अंतिम फेऱ्या 
#### महिला दुहेरी 
## बाह्य दुवे 
* 
* 

वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:इटलीच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८७ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
जिसेला डुल्को

**जिसेला डुल्को** () ही एक आर्जेन्टाईन महिला टेनिस खेळाडू आहे. २००१ सालापासून व्यावसायिक टेनिस खेळत असलेल्या डुल्कोला एकेरी पेक्षा महिला दुहेरीमध्ये अधिक यश मिळाले आहे. तिने फ्लाव्हिया पेनेटासोबत २०११ ऑस्ट्रेलियन ओपनमधील महिला दुहेरीचे अजिंक्यपद पटकावले.

## बाह्य दुवे
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:आर्जेन्टिनाच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
तिमेआ बाचिन्स्की

thumb|right|200px|
**टिमेया बाचिन्स्की** (रोमन लिपी: *Timea Bacsinszky*) (जून ८, इ.स. १९८९ - हयात) ही स्वित्झर्लंडाची महिला टेनिस खेळाडू आहे. तिने इ.स. २००४ साली डब्ल्यूटीए टूर स्पर्धांमध्ये सहभाग घेण्यास सुरुवात केली.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्वित्झर्लंडच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८९ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
सेलिमा स्फार

250 px|इवलेसे|सेलिमा स्फार
**सेलिमा स्फार**  ८ जुलै, १९७७:सिदी बौ सईद, ट्युनिसिया - ) ही एक ट्युनिसियन महिला टेनिसपटू आहे.

## बाह्य दुवे 
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:ट्युनिसियाच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७७ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
जुलियन नौल

वर्ग:ऑस्ट्रियाचे टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७४ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ऐ सुगियामा

**ऐ सुगियामा** (; ५ जुलै १९७५) ही एक निवृत्त जपानी टेनिसपटू आहे. प्रामुख्याने दुहेरीमध्ये यशस्वी ठरलेल्या सुगियामाने आजवर महेश भूपतीसोबत १९९९ यू.एस. ओपन स्पर्धेचे मिश्र दुहेरीमधील अजिंक्यपद तसेच ज्युली हलार्दसोबत २००० यू.एस. ओपन तर किम क्लाइस्टर्ससोबत २००३ फ्रेंच ओपन व २००३ विंबल्डनमधील महिला दुहेरीची अजिंक्यपदे मिळवली आहेत.

## बाह्य दुवे
*
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:जपानच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
आर्नॉ क्लेमेंट

हा फ्रेंच टेनिस खेळाडू आहे.
thumb|right|आर्नॉ क्लेमेंट	

वर्ग:फ्रान्सचे टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७७ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जेमी मरे

250 px|इवलेसे|जेमी मरे
**जेमी मरे** (;  १३ फेब्रुवारी १९८६) हा एक व्यावसायिक ब्रिटिश टेनिसपटू आहे. सर्वोत्तम ब्रिटिश टेनिस खेळाडू अँडी मरे ह्याचा मोठा भाऊ असणाऱ्या जेमीने आजवर एक मिश्र दुहेरीचे ग्रँड स्लॅम अजिंक्यपद जिंकले आहे.

## ग्रँड स्लॅम अंतिम फेऱ्या
### मिश्र दुहेरी २ (१ - १)
## बाह्य दुवे
* 
* 

वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:ग्रेट ब्रिटनचे टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८६ मधील जन्म
जोनाथन एर्लिख

वर्ग:इस्रायलचे टेनिस खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अँडी राम

**अँडी राम** (हिब्रू: אנדי רם;  १० एप्रिल १९८०) हा इस्रायली टेनिसपटू आहे. रामने व्हेरा झ्वोनारेवासोबत २००६ विंबल्डनमधील मिश्र दुहेरी, नथाली डेशीसोबत २००७ फ्रेंच ओपनमधील मिश्र दुहेरी तसेच जोनाथन एर्लिखसोबत २००८ ऑस्ट्रेलियन ओपनमधील पुरुष दुहेरी ही तीन ग्रँड स्लॅम अजिंक्यपदे मिळवली आहेत. ग्रँड स्लॅम स्पर्धेत विजय मिळवणारा तो पहिला इस्रायली टेनिस खेळाडू आहे.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इस्रायलचे टेनिस खेळाडू
सायमन ॲस्पेलिन

**सायमन ॲस्पेलिन** (मे ११, इ.स. १९७४:सॉल्ट्स्योबाडेन, स्वीडन - ) हा स्वीडनचा टेनिस खेळाडू आहे.

वर्ग:स्वीडनचे टेनिस खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९७४ मधील जन्म
जॉर्डन केर

right|250 px
**जॉर्डन केर** (; २६ ऑक्टोबर, इ.स. १९७९) हा एक ऑस्ट्रेलियन टेनिसपटू आहे.

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७९ मधील जन्म
मार्क नौल्स

**मार्क नौल्स** (सप्टेंबर ४, इ.स. १९७१:नासाउ, बहामास - ) हा बहामाचा टेनिस खेळाडू आहे.

नौल्स एकेकाळी जगातील सर्वोत्तम टेनिस खेळाडू होता.

वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:बहामासचे टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७१ मधील जन्म
मार्सेलो मेलो

वर्ग:ब्राझिलचे टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८३ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पॉल हॅनली

right|250 px
**पॉल हॅनली** (१२ नोव्हेंबर, इ.स. १९७७ - ) हा एक ऑस्ट्रेलियन टेनिसपटू आहे.

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७७ मधील जन्म
ज.र. आजगावकर

महाराष्ट्र-भाषाभूषण '''''' ( वराड (मालवण तालुका-सिंधुदुर्ग जिल्हा), १६ ऑगस्ट, इ.स. १८७९, -  मुंबई,  ऑगस्ट २७, १९५५) हे मराठी चरित्रकार, लेखक, पत्रकार होते.

## जीवन 
आजगावकरांचे मूळ गाव महाराष्ट्रातील सावंतवाडी संस्थानातले आजगांव. तेथेच त्यांचे इंग्रजी पाचव्या इयत्तेपर्यंतचे शालेय शिक्षण  झाले. चरितार्थासाठी त्यांनी मुंबई, पुणे, कोल्हापूर अशा ठिकाणी लहानमोठ्या नोकऱ्या केल्या. 

आजगावकरांनी पुढे पत्रकारितेस आरंभ केला. पुण्याच्या 'ज्ञानप्रकाशात' उपसंपादक म्हणून व मुंबईच्या 'इंदुप्रकाशात' संपादकीय विभागात काम केले. डिसेंबर २८, १९२८ रोजी आजगावकरांनी व रामकृष्ण विठ्ठल मतकरी यांनी 'सुदर्शन' नावाचे साप्ताहिक सुरू केले. आजगावकरांनी 'ज्ञानांजन' नावाचे मासिकही चालवले.  अच्युतराव कोल्हटकरांचे ’संदेश’ हे पत्र, तसेच ’सुधाकर’ व ’रणगर्जना’ या पत्रांचे अप्रकट संपादक म्हणूनही त्यांनी काही काळ काम केले.

पत्रकारितेखेरीज आजगावकरांनी साहित्यनिर्मितीही केली. १९०१ साली त्यांनी 'कवनकुतूहल' नावाचे दीर्घकाव्य रचले. 'प्रणयविकसन' व 'प्रणयानंद' अशी दोन नाटकेही त्यांनी लिहिली. परंतु ज्या कार्याकरता आजगावकरांना ओळखले जाते, अशी त्यांची साहित्यनिर्मिती म्हणजे 'महाराष्ट्र कविचरित्रमाला'. १९०८ साली पहिला खंड प्रकाशित झालेल्या या चरित्रमालेचे एकूण अकरा खंड प्रकाशित झाले. १९३९ साली 'महाराष्ट्र संत कवयित्री' हा चरित्रपर ग्रंथही त्यांनी लिहिला. संत कवींची चरित्रे लिहिताना आजगावकरांनी परिश्रमपूर्वक माहिती गोळा केली. ज्ञानेश्वर-तुकारामांबरोबरच हरी नारायण, लिंगनाथ योगी, चिदंबरदास राजाराम, रघुपती महाजन, गणपतराव साधू, ठाकुरदास बावा, दादा नाईक भिडे, नगाजी महाराज, पांडुरंग दाढी, नाथभुजंग यांसारख्या सर्वस्वी अप्रसिद्ध व उपे्क्षित कवींना ज.र. आजगावकरांनी प्रकाशात आणले.  संतचरित्रकार महिपतीनंतर प्राचीन कवींची चरित्रे एवढ्या परिश्रमाने व एवढ्या मोठ्या संख्येने लिहिणारे लेखक म्हणून आजगावकरांचे नाव महत्त्वाचे आहे.

ऑगस्ट २७, १९५५ रोजी मुंबईत त्यांचे निधन झाले.

## ज.र. आजगावकरांची ग्रंथरचना
* इसापनीती (१९११-१२)
* कवनकुतूहल (काव्य, १९०१)
* चिमुकल्या गोष्टी (बालसाहित्य, १९१३)
* नित्यपाठ भजनमाला (१९१९)
* प्रणयविकसन (नाटक, १९१०)
* प्रणयानंद (नाटक, १९१०)
* भरतपूरचा वेढा (१९०४, १९१९)
* भूतविद्येचे चमत्कार (१९१८)
* महाराष्ट्र कविचरित्रमाला : पहिला खंड, (१९०८); ३००० पृष्ठांच्या एकूण अकरा खंडांत प्रसिद्ध-अप्रसिद्ध अशा शे-सव्वाशे जुन्या मराठी कवींची चरित्रे या मालेतून प्रसिद्ध झाली आहेत. 
* महाराष्ट्र संत कवयित्री (१९३९)
* वीरशैव संगीत भजन (१९१०)
* श्रीहरिभजनामृत (१९१६)

वर्ग:मराठी नाटककार
वर्ग:मराठी पत्रकार
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:मराठी कवी
वर्ग:इ.स. १८७९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९५५ मधील मृत्यू
मार्सिन मात्कोव्स्की

वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:पोलंडचे टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८१ मधील जन्म
मार्टिन डॅम

250 px|इवलेसे|मार्टिन डॅम (डावीकडील)
**मार्टिन डॅम** (,  १ ऑगस्ट १९७२, लिबेरेत्स, चेक प्रजासत्ताक) हा एक निवृत्त चेक टेनिसपटू आहे. प्रामुख्याने पुरूष दुहेरीमध्ये खेळणाऱ्या डॅमने भारताच्या लिअँडर पेस सोबत २००६ सालच्या यू.एस. ओपन दुहेरी स्पर्धेमध्ये अजिंक्यपद तर २००६ ऑस्ट्रेलियन ओपनमध्ये उपविजेतेपद मिळवले होते.

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:चेक प्रजासत्ताकचे टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७१ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
लीझेल ह्युबर

वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:अमेरिकेच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७६ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख