open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
द्रेंथ

**द्रेंथ** () हा नेदरलँड्स देशाचा एक प्रांत आहे.

वर्ग:नेदरलँड्सचे प्रांत
कास्तिया इ लेओन

**कास्तिया इ लेओन** हा स्पेन देशाचा एक स्वायत्त संघ आहे. क्षेत्रफळानुसार हा स्पेनमधील सर्वात मोठा संघ आहे.

वर्ग:स्पेनचे स्वायत्त संघ
माद्रिद (संघ)

**माद्रिद** हा स्पेन देशाचा एक स्वायत्त संघ आहे. हा संघ स्पेनच्या मध्य भागात असून स्पेनची राजधानी माद्रिद ह्याच संघात वसलेली आहे.

वर्ग:स्पेनचे स्वायत्त संघ
मुर्सिया (प्रांत)

**मुर्सिया** हा स्पेन देशाचा एक स्वायत्त संघ आहे. स्पेनच्या आग्नेय भागात भूमध्य समुद्राच्या किनाऱ्यावर वसलेल्या ह्या प्रांताची राजधानी मुर्सिया ह्याच नावाच्या शहरामध्ये आहे.

वर्ग:स्पेनचे स्वायत्त संघ
*
नाबारा

**नाबारा** हा स्पेन देशाच्या उत्तर भागातील एक स्वायत्त संघ आहे. 

वर्ग:स्पेनचे स्वायत्त संघ
ला रियोहा

**ला रियोहा** हा स्पेन देशामधील १७ स्वायत्त संघांपैकी एक संघ व प्रांत आहे. आहे. हा संघ क्षेत्रफळानुसार स्पेनमधील दुसरा सर्वात लहान तर लोकसंख्येच्या दृष्टीने सर्वात लहान आहे. लोग्रोन्यो हे येथील राजधानीचे व प्रमुख शहर आहे.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ  
*संक्षिप्त इतिहास

वर्ग:स्पेनचे स्वायत्त संघ
वर्ग:स्पेनचे प्रांत
डेक्कन एज्युकेशन सोसायटी

**डेक्कन एज्युकेशन सोसायटी** ही महाराष्ट्रातील पुणे शहरात असलेली शिक्षण संस्था आहे. हीं संस्था , बाळ गंगाधर टिळक, गोपाळ गणेश आगरकर, महादेव बल्लाळ नामजोशी यांनी इ.स. १८८४मध्ये स्थापन केली. वामन शिवराम आपटे, वासुदेव बळवंत केळकर, महादेव शिवराम गोळे आणि एन.के. धारप हे संस्थेचे इतर संस्थापक होते. या सर्वांन मध्ये राजर्षी छत्रपती शाहू महाराज आणि या संस्थेसाठी जमीन देणारे जहागीरदार शिरोळे यांचा सिंहाचा वाटा आहे. डेक्कन एज्युकेशन सोसायटी चा इतिहास पी. एम. लिमये यांनी लिहला आहे.  

## शिक्षण संस्था
डेक्कन एज्युकेशन सोसायटीच्या काही शैक्षणिक संस्था:

## बाह्य दुवे
[* http://www.despune.org/   डेक्कन एज्युकेशन सोसायटी दुवा ]

## संदर्भ आणि नोंदी 
https://www.lokmat.com/pune/due-to-chhatrapati-rajarshi-shahu-maharaj-pune-became-the-home-of-education-a737/
वर्ग:पुण्यातील शैक्षणिक संस्था
श्री (निःसंदिग्धीकरण)

**श्री** या शब्दाशी संबंधित खालील लेख उपलब्ध आहेत :
* श्री - हिंदू धर्मातील संकल्पना.
* श्री (राग) - श्री नावाचा भारतीय शास्त्रीय संगीतातील राग.

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
अजय गोगावले

**अजय अशोक गोगावले** (ऑगस्ट २१, इ.स. १९७६; राजगुरुनगर, पुणे जिल्हा, महाराष्ट्र - हयात) हा अजय अतुल या मराठी संगीतकार जोडीमधील एक संगीतकार व गायक आहे. अजय गोगावले आणि अतुल गोगावले हे दोघे एकमेकांचे भाऊ असून अजय त्यांमधील धाकटा भाऊ आहे.

वर्ग:मराठी गायक
वर्ग:मराठी पार्श्वगायक
वर्ग:इ.स. १९७६ मधील मृत्यू
चिकलठाणा

**चिकलठाणा** हा छत्रपती संभाजीनगर महाराष्ट्र राज्य या शहराचा पूर्वेकडील एक उपनगरीय विभाग आहे. चिकलठाणा येथे औरंगाबाद विमानतळ आहे.

चिकलठाणा येथे जिल्हा शासकीय सामान्य रुग्णालय आहे. तसेच दर शुक्रवारी चिकलठाणा येथे आठवडी बाजार भरतो. आजुबाजुच्या ४०-५० गावातील व्यापारी व ग्राहक येथे खरेदी विक्री साठी येतात.

वर्ग:छत्रपती संभाजीनगर
वर्ग:छत्रपती संभाजीनगर जिल्हा
लेखसंग्रह

**लेखसंग्रह** हा विविध विषयांवर लिहलेल्या लेखांचा/निबंधांचा एकत्रित संग्रह होय.

वर्ग:साहित्यप्रकार
बुटकेपणा

**बुटकेपणा** म्हणजे शरिराची उंची कमी असणे यास बुटकेपणा म्हणतात. ४ फुट १० इंच उंचीपेक्षा कमी शारीरिक उंची असणाय्रा प्रौढ व्यक्ति बुटकेपणा किंवा खुजेपणा या व्याख्येत येतात .

## पौराणिक संदर्भ 
पुराणात भगवान श्रीविष्णू यांनी वामनाचा अवतार घेऊन अनेक कार्य सिद्धिस नेली.

## काही महत्त्वाच्या व्यक्ति
*ज्योति आम्गे -  नागपूर
*आदित्य देव -  फगवाडा

## संदर्भ 
## Weblinks 
वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र
वर्ग:रोग
उट्रेख्त

**उट्रेख्त** () हा नेदरलँड्स देशाचा एक प्रांत आहे.

वर्ग:नेदरलँड्सचे प्रांत
डॉक्टर (निःसंदिग्धीकरण)

**डॉक्टर** ह्या लेखासाठी पहा वैद्य.वैद्य ह्या मराठी शब्दाचे इंग्रजी समानार्थी रूप.एक वैद्य ह्या अर्थाने संबोधीले जाते.
डॉक्टर ह्या शब्दाचा खालील लेखांशी संबंध आहे.
## पदवी 
* डॉक्टर (पदवी),अशी व्यक्ती जीला डॉक्टरेट ही पदवी मिळाली आहे.
* डॉक्टर ऑफ द चर्च, ख्रिश्चन चर्चमध्ये देण्यात येणारी पदवी.

## आरोग्यविषयक 
* Physician, a medical doctor 
* Audiologist, a hearing doctor
* दंतरोग विशारद, a dental doctor 
* पशुवैद्य, a veterinary doctor
* Podiatrist, a podiatric doctor
* नेत्ररोग विशारद, an optometric doctor
* Chiropractor, a chiropractic doctor
* Psychologist, a psychological doctor
* Psychiatrist, a psychiatric doctor
* Physical therapist, a mobility and rehabilitation doctor
* [[]], a pharmaceutical doctor
*डॉक्टर कसे होतात ? 

## व्यक्तीरेखेची नावे किंवा डॉक्टर नाव असणारा 
* Julius Erving (b. 1950), American basketball player
* W. G. Grace (1848–1915), English cricketer
* Doctor Greenwood (1860–1951), English footballer
* Doctor Khumalo (b. 1967), South African footballer
* Lindsay McDougall, Australian radio host
* Valentino Rossi (b. 1979), Italian motorcycle racer
* Dwight Gooden (b. 1964), American baseball player
* Dr. John (b. 1940), American singer/songwriter, pianist and guitarist
* Andre Dr. Dre Young(b. 1965),  American Hip Hop Artist/Producer/Actor
* André Doctor Dré Brown (b. 1963), American radio personality and former host of *Yo! MTV Raps*

## Fictional characters 
* The Doctor (*Doctor Who*)
* The Doctor (*Star Trek*)
* Doctor (*Hellsing*)
* Doctor (*YuYu Hakusho*)
* Doctor Dolittle (by Hugh John Lofting)
* Doctor (Wildstorm)
* Il Dottore (The Doctor), a ''commedia dell'arte* stock character
* Fuyuhiko Date ("The Doctor"), a character in the video game *Cave Story*
* "The Doctor", a character also known as Cobra Commander in G.I. Joe: Rise of Cobra
* "The Doctor", a character also known as Scalpel (Transformers) in Transformers Revenge of the Fallen

## चित्रपट आणि दूरचित्रवाणी 
* *The Doctor* (film)
* *The Doctor* (1952 TV series), a 1951–1952 NBC nonfiction series
* *The Doctors* (1963 TV series), a 1963–1982 NBC soap opera
* *The Doctors* (1969 TV series), a 1969–1971 BBC medical drama
* *Doctors* (2000 TV series), a BBC soap opera
* *The Doctors* (2008 TV series), an American syndicated health-related talk show

## संगीतात 
* Doctor (band)
* *The Doctor* (Cheap Trick album)
* *The Doctor* (Beenie Man album)
* *The Doctor'' (Thomas Nöla et son Orchestre album)
* "The Doctor" (Mary Wells song)
* "The Doctor" (Doobie Brothers song)
* The Doctor, lead singer of the band Doctor and the Medics
* Byron "Doctor" Jones, Composer, SAC-Sacramento Artist Coalition founder

## इतर वापर 
* Doctor (comics)
* DOCTER (optics), a German manufacturer of sports optics
* DOCTOR, a script for Joe Weizenbaum's program ELIZA simulating a Rogerian psychotherapist
* *Doctors* (novel), by Erich Segal
* "The Doctor", a painting by Luke Fildes
* The Fremantle Doctor

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
तंट्या भिल्ल

१८७८ ते १८८९ या अकरा वर्षांच्या काळात सावकार-मालगुजारांचा कर्दनकाळ बनलेला तसेच ब्रिटिशांची झोप उडवणारा तंट्या भिल्ल सर्वसामान्यांसाठी मात्र तारणहार ठरला होता. महाराष्ट्र-मध्य प्रदेशच्या सीमा भागात निमाड, बेतूल, होशंगाबाद परिसरात तंट्या अक्षरशः लोकनायक होता.ब्रिटिश राजसत्तेच्या काळात निजाम, होळकर, शिंदे व इतर संस्थानिक ब्रिटिश सत्ते बरोबर जुळवून घेण्याचा प्रयत्न करत होते त्या काळात हा लोकविलक्षण नायक जनाधारावर झुंजत होता ११ वर्ष ब्रिटिश सत्तेच्या तोंडचे पाणी तंट्याने पळविले. ज्या काळात पुण्यात महात्मा जोतीराव फुले समाज सुधारणेसाठी कार्यरत होते त्याच काळात हा भिल्ल नायक आदिवासी-किसान ह्यांच्या पारतंत्र्याच्या बेड्या झुगारून देण्याचा एकाकी लढा देत होता .
तंट्याला पकडण्यासाठी १०,५०० रुपये आणि पंचवीसशे एकर जमिनीचे बक्षीस ब्रिटिशांनी देऊ केले होते व त्याच बरोबर होळकरांनी सुद्धा वेगळे बक्षीस ठेवले होते. याच्या वरूनच तंट्या भिल्लाने किती त्रास ब्रिटिश सत्तेला दिला होता हे लक्षात येते. त्याच बरोबर ब्रिटिशांनी तंट्याला पकडण्यासाठी ‘तंट्या पोलीस’ नावाचे स्वतंत्र पोलीस दल स्थापन केले. गावागावात तंबु उभे करून पोलीस चौक्या उभ्या केल्या होत्या. मालगुजार व सावकारांना मोफत शास्त्रे वाटली होती तरीही हा वीर ११ वर्ष पोलिसांच्या हातांवर तुरी देऊन डोंगरदऱ्यात तळपत होता.

भारतीय स्वातंत्र लढ्याच्या इतिहासाप्रमाणे या आदिवासी भिल्ल क्रांतिकारकांचा इतिहास ही महत्त्वाचा आहे जो बाकीच्या क्रांतिकारकांच्या प्रमाणे सगळ्यांच्या पुढे आला नाही. बलाढ्य ब्रिटिश सत्तेला सतत अकरा वर्ष सळो कि पळो करणारे हे क्रांतिकारक दुर्लक्षितच राहिले. व त्यांना ब्रिटिश सत्तेने कायम दरोडेखोर याच दृष्टिकोनातून बघितले.

भारतीय रॉबिनहुड क्रांतिकारक तंट्याभील यांच्या जयंती निमीत्त विनम्र अभिवादन 🙏
#रॉबिनहुड_टंट्याभील

- सुनीता बुरसे

## बालपण
मध्य प्रांतातील निमाड जिल्ह्यातील एका खेड्यात १८४२ साली तंट्या भिल्ल यांचा जन्म झाला. त्यांच्या वडिलांचे नाव भाऊसिंग होते. भिल्लांना स्वसंरक्षणासाठी लहानपणापासून भालाफेक आणि धनुष्यबाण चालवण्याचे शिक्षण मिळे. या युद्धकलांमध्ये तंट्या तरबेज होते.

## पुस्तके
* आदिवासी वीर तंट्या भिल्ल (लेखक - बाबा भांड)
* तंट्या भिल्ल (अनुवादित, मूळ इंग्रजी, Jananayak Tantya Bhil and the Present Tribal Movrment, लेखक बाबा भांड; मराठी अनुवाद - विश्वनाथ देशपांडे) 
* तंट्या भिल्ल (विलास वाघ)  
* तंट्या भिल्ल याचे जीवन - लेखक - चारुचंद्र मुखर्जी 

वर्ग:महाराष्ट्रातील ब्रिटिश राजवट
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढा
विशाखा (निःसंदिग्धीकरण)

विशाखा या नामाचे वेगवेगळे उपयोग होऊ शकतात.

*विशाखा - एक नक्षत्र.
*विशाखा (कवितासंग्रह) - वि. वा. शिरवाडकर लिखित कवितासंग्रह.

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
गदान्स्क

**गदान्स्क** () हे पोलंड देशाच्या उत्तर भागातील बाल्टिक समुद्रकिनाऱ्यावर वसलेले पोलंडचे एक प्रमुख शहर आहे.

## हे सुद्धा पहा 
* डान्झिगचे स्वतंत्र शहर

## गॅलरी 

File:John III Sobieski Monument in Gdańsk 2669.JPG|Jan III Sobieski Monument in Gdańsk
File:Sobieski Crown.PNG|Sobieski Crown
File:Gdańsk (DerHexer) 2010-07-12 068.jpg|The Kings Chapel 
File:Danzig-Krantor01.jpg|The medieval port crane
File:Gdanzk Downtown.JPG|Gdańsk city center
File:GdanskSopot ErgoArena 20100619.jpg|ErgoArena Gdańsk-Sopot
File:Przymorze-obroncow wybrzeza nowe bloki.jpg|Modern blocks on Obrońców Wybrzeża Street
File:Brosen gdansk molo2.jpg|Pier in Brzezno-Gdansk
File:Galeria Baltycka 2008.jpg|Shopping Mall
File:Danzig-Artushof.jpg|Artus Court in Gdańsk
File:Gdańsk by Joymaster - 193.JPG|Oliwa Cathedral in Gdańsk
File:Gdańsk St Catherine church.jpg|St. Catherine church in Gdańsk
File:Westerplatte-Denkmal Danzig 2010.jpg|Westerplatte-Monument nearby Gdańsk
File:Brosen GdanskUniversityOfTechnology.jpg|Gdansk Uiniversity of Technology
File:UG - WPiA ubt.jpeg|Gdańsk University - Faculty of Law and Administration

## बाह्य दुवे 
* संकेतस्थळ 

वर्ग:पोलंडमधील शहरे
वर्ग:विकिमेनिया यजमान शहरे
वर्ग:पोमोर्स्का प्रांत
माधव मोडक

**माधव दादाजी मोडक** ऊर्फ **बंधु माधव** (जन्म : नोव्हेंबर ३, इ.स. १९२७;  - ऑक्टोबर ७, इ.स. १९९७) हे मराठी लेखक होते. दलितांवरील साहित्यरचनेसाठी ते परिचित आहेत.

बंधु माधव यांनी अनुसूचित समाजामध्ये जागृती निर्माण करण्यासाठी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी काढलेल्या "जनता' व "प्रबुद्ध भारत' या साप्ताहिकांतून प्रबोधनपर लिखाण केले. कलापथकाच्या माध्यमातून आणि कथासंग्रह, कादंबऱ्या या माध्यमांतून त्यांनी प्रबोधनाचे प्रभावी कार्य केले.

## जीवन व कार्य
शाळेत असतानाच बंधु माधव हस्तलिखितांतून कथालेखन करीत होते. तसे त्यांचे नियमित कथालेखन इ.स. १९४२ पासून सुरू झाले. त्यांनी म्हणले आहे, की "कथा वाचन ऐकत शिकलो. वयाने वाढत गेलो. वयात आलो. तारुण्याची गुलाबी स्वप्‍ने मला पडू लागली. त्या गुलाबी स्वप्नातील कथाच प्रथम प्रेमकथा म्हणून लिहू लागलो.' 

बंधु माधव यांनी नोकरी सोडून पददलित समाजात जागृती घडवून आणण्यासाठी "कलापथक' स्थापन केले. सांगली, कोल्हापूर व सातारा या जिल्ह्यांत ते "कलापथकाद्वारे' समाजजागृतीचे काम करत. प्रखर, अविरत आणि समाजहितोपयोगी लेखनासाठी मुंबईच्या महाराष्ट्र दलित साहित्य संघातर्फे त्यांचा इ.स. १९५६ मध्ये सत्कार करण्यात आला.

## प्रकाशित साहित्य
* आम्हीही माणसं आहोत
* पेटलेले आकाश
* शाहीर भाऊ फक्कड
* रमाई
* वगसम्राट

## अधिक वाचन 
* 

वर्ग:दलित चळवळ
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:इ.स. १९२७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९७ मधील मृत्यू
वर्ग:दलित लेखक 
वर्ग:आंबेडकरवादी 
वर्ग:भारतीय बौद्ध 
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पथेर पांचाली (कादंबरी)

**पथेर पॉंचाली (कादंबरी)** (बंगाली: পথের পাঁচালী, Pôther Pãchali अर्थ:पथाचे(रस्त्याचे) गाणे) ही एक बंगाली कादंबरी आहे जी बिभुतीभुषण बंडोपाध्याय ह्यांनी लिहीली आहे.ह्याच कादंबरी वर आधारीत पथेर पॉंचाली ह्या चित्रपटाची निर्मिती सत्यजित राय ह्या प्रसिद्ध बंगाली निर्मात्याने केली.

वर्ग:बंगाली साहित्य
खट्टा मीठा (२०१० चित्रपट)

***खट्टा मीठा*** हा २०१० मधील एक भारतीय हिंदी चित्रपट आहे ज्यात मुख्य भूमिकेत अक्षय कुमार, तृषा कृष्णन, उर्वशी शर्मा आणि राजपाल यादव आहे.

वर्ग:इ.स. २०१० मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:प्रियदर्शन दिग्दर्शित चित्रपट
उर्वशी शर्मा

इवलेसे
**उर्वशी शर्मा** तथा **रैना जोशी** (१३ ऑक्टोबर, इ.स. १९८४:दिल्ली, भारत - ) एक भारतीय मॉडेल आणि चित्रपट अभिनेत्री आहे. हिने अनेक जाहिरातींतून काम केले आहे.

वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:इ.स. १९८४ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
शमिता शेट्टी

इवलेसे
**शमिता शेट्टी** (तुळू: ಶಮಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ; रोमन लिपी: *Shamita Shetty*) (फेब्रुवारी २, इ.स. १९७९; मंगळूर, कर्नाटक - हयात) ही एक भारतीय चित्रपट अभिनेत्री आणि मॉडेल आहे. हिने हिंदी, तमिळ, तेलुगू चित्रपटांतून अभिनय केला आहे. ही शिल्पा शेट्टी या अभिनेत्रीची बहीण आहे.

## कारकीर्द 
शमिता शेट्टी हिने इ.स. २००० साली प्रदर्शित झालेल्या *मोहब्बतें* या हिंदी चित्रपटातून कारकिर्दीस सुरुवात केली. त्यानंतर *मेरे यार की शादी है*, *साथिया* यासारख्या हिंदी चित्रपटांतून *आयटम* गाण्यांवर नाचण्यापुरत्या छोटेखानी भूमिका तिने साकारल्या. दरम्यान *राज्यम* (इ.स. २००२) या तमिळ, तर *पिलिस्ते पालुकुथा* (इ.स. २००३) या तेलुगू चित्रपटांद्वारे तिने दक्षिण भारतीय चित्रपटसृष्टीत पदार्पण केले. पुढील काळात मात्र तिच्या नावावर फारसे यशस्वी चित्रपट जमा झाले नाही. तिची प्रमुख भूमिका असलेल्या *जहर* (इ.स. २००५) चित्रपटासारख्या यशस्वी चित्रपटांची संख्या सीमितच राहिली.

१४ जून, इ.स. २००१ रोजी तिने *अंतर्गत सजावट* क्षेत्रातील कारकिर्दीस सुरुवात करण्यासाठी अभिनय सोडणार असल्याचे जाहीर केले .

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:इ.स. १९७९ मधील जन्म
वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:तुळू व्यक्ती
वर्ग:तेलुगू चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
मृणालिनी शर्मा

इवलेसे|मृणालिनी शर्मा
**मृणालिनी शर्मा** ही एक भारतीय अभिनेत्री आहे. ती हिंदी चित्रपटांतून अभिनय करते. हिने प्रकाश झा यांच्या अपहरण चित्रपटात अभिनय केला आहे. याशिवाय ती जोडी ब्रेकर्स आणि ३जी या चित्रपटांतही होती.

वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
ट्युलीप जोशी

इवलेसे
**ट्यूलिप जोशी** (११ सप्टेंबर, इ.स. १९७९:मुंबई, महाराष्ट्र, भारत - ) एक भारतीय चित्रपट अभिनेत्री आणि मॉडेल आहे. हिने हिंदी, कन्नड, मल्लाळम आणि तेलुगू चित्रपटांत काम केलेले आहे.

वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:इ.स. १९७९ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
भारतातील विमानवाहतूक कंपन्यांची यादी

As of 30 Mar 2017 the total fleet size of commercial airlines in India is 439. In 1994 the Air Corporation Act of 1953 was repealed with a view to remove monopoly of air corporations on scheduled services, enable private airlines to operate scheduled service, convert Indian Airlines and Air India to limited company and enable private participation in the national carriers. However, beginning 1990 private airline companies were allowed to operate air taxi services, resulting in the establishment of Jet Airways and Air Sahara. These changes in the Indian aviation policies resulted in the increase of the share of private airline operators in domestic passenger carriage to 68.5% in 2005 from 0.4 of 1991.

## कार्यरत विमानसेवा 
## अ-कार्यरत विमानसेवा 
ही भारतातील अकार्यरत/अक्रिय विमानसेवांची यादी आहे:

## हे सुद्धा पहा 
* :वर्ग:Planned airlines of India
* List of airlines
* List of defunct airlines
* भारतातील विमानतळांची यादी

## संदर्भ 
वर्ग:याद्या
वर्ग:भारतीय विमानवाहतूक कंपन्या
रसयात्रा (पुस्तक)

हा वि. वा. शिरवाडकर यांच्या निवडक ७९ मराठी कवितांचा संग्रह आहे. हा संग्रह बा.भ. बोरकर आणि शंकर वैद्य यांनी संपादित केला आहे.

या पुस्तकाला कवी शंकर वैद्य यांनी ४७ पानी प्रस्तावना लिहिली आहे. 

वर्ग:मराठी साहित्य यादी
वर्ग:वि.वा. शिरवाडकर यांचे साहित्य
ऑड्री हेपबर्न

thumb|right|ऑड्री हेपबर्न
**ऑड्री हेपबर्न** (जन्म : ४ मे, इ.स. १९२९; मृत्यू :. - २० जानेवारी, इ.स. १९९३) ही एक ब्रिटिश अभिनेत्री, नर्तक आणि मानवतावादी स्त्री होती. चित्रपट आणि फॅशन तारा म्हणून ओळखली जाणारी हेपबर्न हॉलिवूडच्या सोनेरी काळात सक्रिय होती. अमेरिकन चित्रपट संस्थेने तिला हॉलिवूडच्या सोनेरी काळातील तृतीय सर्वोत्तम स्त्री कलाकार  म्हणून सन्मानित केले आहे. हिचे मूळ नाव *ऑड्री कॅथलीन रस्टन* होते.

ब्रसेल्स, बेल्जियम येथे जन्मलेल्या ऑड्रीचे बालपण बेल्जियम इंग्लंड व नेदरलॅंडस येथे व्यतीत झाले.

## ऑड्री हेपबर्नविषयक पुस्तके
* मृगनयनी मनस्विनी ऑड्री हेपबर्न (मूळ पुस्तक मून रिव्हर : ऑड्री हेपबर्न, मूळ इंग्रजी लेखक - शॉन हेपबर्न, मराठी अनुवाद - डॉ. विनीता महाजनी, पद्मगंधा प्रकाशन)

वर्ग:ब्रिटिश अभिनेत्री
वर्ग:इ.स. १९२९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९३ मधील मृत्यू
वर्ग:इंग्लिश चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:प्रेसिडेन्शियल मेडल ऑफ फ्रीडम विजेते
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
सौंदर्य

**सौंदर्य** हे एक नैसर्गिक वैशिष्ट्य किंवा विशेषण असते जे सामान्यतः मनुष्य,प्राणी,ठिकाण,स्थळ,वस्तू किंवा कल्पना ह्यांचे असू शकते तसेच त्याची जाणीव मानवी इंद्रियांद्वारे जाणीवेद्वारे,समाधानाद्वारे किंवा सहज समजूती द्वारे व्यक्त केली जाऊ शकते.

वर्ग:सौंदर्य
कल (मानसिक)

**कल** मानसिक  मानवी मनाची आवड-निवडीशी संबंधीत शब्दप्रयोग.
लक्ष्मी राय

इवलेसे
**लक्ष्मी राय** ( तुळु: ಲಕ್ಷ್ಮಿ ರೈ; ५ मे १९८९,बेळगांव) ही एक भारतीय अभिनेत्री आहे.लक्ष्मी प्रामुख्याने तमिळ आणि मल्याळम चित्रपटांमध्ये काम करते.

## संदर्भ 
वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:मल्याळम चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:इ.स. १९८९ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
मार्च ०

**मार्च ०** हा काल्पनिक दिनांक आहे. हा दिवस एक मार्चच्या आधीचा दिवस असतो किंवा फेब्रुवारी महिन्याचा शेवटचा दिवस असतो.

वर्ग:काल्पनिक दिनांक
फेब्रुवारी ३१

**फेब्रुवारी ३१** आजच्या आधुनिक दिनदर्शिकेनुसार ही एक काल्पनिक तारीख आहे.

वर्ग:काल्पनिक दिनांक
जानेवारी ०

**जानेवारी ०** हा एक काल्पनिक दिवस आहे जो सामान्यतः माहिती संग्रहणाकरिता वापरात येतो.

वर्ग:काल्पनिक दिनांक
पॉलीवूड

**पॉलीवूड** (उर्दू: پالېوډ) हा पाकिस्तानातील पेशावर मध्ये असणारा चित्रपट व्यवसाय आहे.

वर्ग:पाकिस्तान
वर्ग:चित्रपटसृष्टी
सिंधी चित्रपट

**सिंधी चित्रपट** सिंधी भाषेतील चित्रपट.

वर्ग:चित्रपट
वर्ग:सिंधी संस्कृती
करीवूड

**करीवूड** (उर्दू: کاری وڈ) हा पाकिस्तानातील कराची स्थित चित्रपट व्यवसाय आहे.

वर्ग:चित्रपट
वर्ग:पाकिस्तान
वर्ग:चित्रपटसृष्टी
संत सोयराबाई

**संत सोयराबाई** या १४व्या शतकातील मराठी कवयित्री असून संत चोखोबा यांच्या पत्नी होत्या.

सोयराबाईंनी बरेच अभंग लिहिले पण केवळ ९२ उपलब्ध आहेत. तिच्या अभंगांमध्ये ती स्वतःला चोखोबाची महारी म्हणते. चोखोबाची बायको असे अभिमानाने म्हणवून घेत असली तरी तिने स्वतःचे वेगळेपण सिद्ध केले आहे. अत्यंत साधी, सोपी आणि रसाळ भाषा हे सोयराबाईंच्या अभंगांचे वैशिष्ट्य होय. त्या काळी वर्णभेद असतांना, संत सोयराबाई बंड करून उठतात व देवाशी वाद घालतात आणि देवाला विचारतात, देहात विटाळ वसतो मग देह कोणी निर्माण केला?, 

सोयराबाईंना असा विश्वास होता की "केवळ शरीर अपवित्र किंवा प्रदूषित असू शकते परंतु आत्मा कधीही अशुद्ध नसतो. ज्ञानार्जन हे शुद्धच असते. "

देहासी विटाळ म्हणती सकळ |

आत्मा तो निर्मळ शुद्ध बुद्ध ||

देहीचा विटाळ देहीच जन्मला |

सोवळा तो झाला कवण धर्म ||
    	   

 
वर्ग: वारकरी संत
वर्ग: मराठी कवयित्रीHindi
वर्ग: मराठी महिला
वर्ग: दलित संत
वर्ग: हिंदू संत
वर्ग:इ.स.च्या १४ व्या शतकातील जन्म 
वर्ग:इ.स.च्या १४ व्या शतकातील मृत्यू
वर्ग:मराठी संत
वर्ग:मराठी कवी
लॉलीवूड

**लॉलीवूड** (उर्दू: لالیوُڈ) हा पाकिस्तानातील लाहोर स्थित चित्रपट व्यवसाय आहे.

वर्ग:पाकिस्तान
वर्ग:लाहोर
वर्ग:चित्रपटसृष्टी
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
भारतातील खडक कोरून बनवलेली मंदिरे

भारतातल्या खडक कोरून बनवलेल्या राज्यनिहाय मंदिरांची यादी पुढीलप्रमाणे आहे.

## आंध्र प्रदेश
* Undavalli caves

## उत्तरांचल
* पाताळ भुवनेश्वर

## ओरिसा
* उदयगिरी आणि खंदागिरी गुहा

## कर्नाटक
* Aihole
* Badami Cave Temples
* Gavi Gangadhareshwara Temple
* Nellitheertha Cave Temple
* Hulimavu Shiva cave temple

## काश्मीर
* अमरनाथ

## केरळ
* Kaviyoor
* Trikkur Mahadeva Temple
* Vizhinjam
* Tuvarankad
* Bhutapandi
* Kottukal
* Airurpara
* Irunilamcode
* Bharatanpara

## तमिळनाडू
* Mahabalipuram
* Narthamalai
* Varaha Cave Temple
* Rockfort Ucchi Pillayar Temple
* Kazhugumalai Cave Temple
* Thirunadhikkara Cave Temple
* Sittanavasal
* Mandagapattu (Mahendra Pallava's)
* Dalavanur
* Mamandur (near Kanchi)
* Kuranganil Muttam
* Siyamangalam
* Mahendravadi (near Arakonam)
* Tirukazhukundram (on Hilltop) 6th Century Temple
* Pillaiyarpatti - Dedicated to Lord Ganesha
* Thiruparankundram - Dedicated to Lord Muruga - One of the holy abode of Lord muruga
* Thirumeiyam - Dedicated to Lord Perumal - Perumal giving darshan to their devotee in standing and lying position (Anantasayanam). This idol is considered as one of the big Anantasayana perumal in india.

## बिहार
* Barabar Caves Oldest Rockcut Cave of India
* Lomasrishi caves
* Sudama caves
* Colganj Rock Cut Temples

## मध्य प्रदेश
* बाघ लेणी
* Rock Shelters of Bhimbetka
* उदयगिरी लेणी

## महाराष्ट्र
* अजिंठा (लेणी)- Buddhist
* औरंगाबाद लेणी- Buddhist
* बेडसे लेणी- Buddhist
* भाजे लेणी- Buddhist
* एलिफंटा लेणी - Hindu: Shiva, Brahmanical
* वेरुळ लेणी - Hindu, Buddhist, Jain
* जोगेश्वरी लेणी- Buddhist
* कान्हेरी लेणी- Buddhist
* कार्ला लेणी- Buddhist
* कारली- Jain
* कैलाश मंदिर
* Kondivita Caves- Buddhist
* लेण्याद्री - Buddhist, a cave converted into Hindu
* महाकाली लेणी - Buddhist
* मंडपेश्वर लेणी - Hindu
* पांडवलेणी- Buddhist
* पाताळेश्वर, पुणे

## हिमाचल प्रदेश
*Masrur Rock Cut Temple

## हेही पहा
* महाराष्ट्रातील लेण्यांची सूची
* Indian rock-cut architecture
* List Of Colossal Sculpture In Situ

वर्ग:मंदिरे
वर्ग:याद्या
श्वेरिन

**श्वेरिन** ही जर्मनी देशातील मेक्लेनबुर्ग-फोरपोमेर्न ह्या राज्याची राजधानी आहे. 

## इतिहास 
## अर्थव्यवस्था
## प्रशासन 
## वाहतूक व्यवस्था
## लोकजीवन आणि संस्कृती 
## शिक्षण 
## बाह्य दुवे 
वर्ग:जर्मनीमधील शहरे
माइंत्स

''''* (जर्मन: *Mainz'') ही जर्मनी देशातील ऱ्हाइनलांड-फाल्त्स ह्या राज्याची राजधानी आहे. माइंत्स शहर ऱ्हाईन नदीच्या काठावर वसले आहे. माइंत्साला सुमारे दोन हजार वर्षांचा इतिहास आहे. एके काळी रोमन साम्राज्याच्या सर्वांधिक उत्तरेकडील सीमेवरील महत्त्वाचे दुर्ग-ठाणे असलेले माइंत्स ऱ्हाइन नदीच्या पश्चिम तीरावर व्यूहात्मक वर्चस्व राखून असे. युरोपातील पुस्तक छपाईच्या तंत्राचा पाया घालणाऱ्या गुटेनबर्गाच्या इ.स. १४५० मधील छापखान्याचा आविष्कार याच शहरात झाला. 

## बाह्य दुवे 
* शहराचे अधिकृत संकेतस्थळ (जर्मन मजकूर) 

वर्ग:जर्मनीमधील शहरे
दिजाँ

**दिजॉं** ही फ्रान्स देशातील बरजंडी ह्या प्रदेशाची व कोत-द'ओर ह्या विभागाची राजधानी आहे. हे शहर पॅरिसच्या आग्नेयेस ३०० किमी, ल्योंच्या उत्तरेस १९० किमी तर स्वित्झर्लंडमधील लोझानच्या वावव्येस १५० किमी अंतरावर स्थित आहे.

## इतिहास 
[left|thumb|[कॅथेड्रल सेंत-बेनियें]]
## अर्थव्यवस्था
## प्रशासन 
## वाहतूक व्यवस्था
## लोकजीवन आणि संस्कृती 
## शिक्षण 
## खेळ
फुटबॉल हा दिजॉंमधील सर्वात लोकप्रिय खेळ असून लीग १मध्ये खेळणारा दिजॉं एफ.सी.ओ. हा येथील प्रमुख व्यावसायिक संघ आहे.
## जुळी शहरे
## बाह्य दुवे
* अधिकृत संकेतस्थळ
* पर्यटन 
* 

वर्ग:फ्रान्समधील शहरे
मेस

**मेस** () ही फ्रान्स देशातील लोरेन ह्या प्रदेशाची व मोझेल विभागाची राजधानी आहे. मेस शहर फ्रान्सच्या ईशान्य भागात जर्मनी व लक्झेंबर्ग देशांच्या सीमेजवळ मोझेल नदीच्या काठावर वसले असून २०११ साली येथील लोकसंख्या सुमारे १.२ लाख होती

## खेळ 
फुटबॉल हा मेसमधील सर्वात लोकप्रिय खेळ असून लीग १मध्ये खेळणारा एफ.सी. मेस हा येथील प्रमुख संघ आहे. 

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:फ्रान्समधील शहरे
शाँज-एलिजे

400 px|right|thumb|शाँज-एलिजे रस्ता
**शाँज-एलिजे** (फ्रेंच: Avenue des Champs-Élysées) हा पॅरिस, फ्रान्समधील एक अत्यंत प्रतिष्ठित रस्ता आहे. जगातील सर्वांत प्रसिद्ध रस्त्यांपैकी एक असलेला शाँज-एलिजे युरोपातील सर्वांत महागडा भूखंड (real estate) मानला जातो.

२ किमी लांब व सरासरी ७० मीटर रुंद असलेला शाँज-एलिजे पॅरिसमधील सर्वांत लोकप्रिय पर्यटक आकर्षणांपैकी एक आहे.

## गॅलरी 

File:Champs-Élysées from Arc de Triomphe.jpg
File:Champs Elysees Paris Wikimedia Commons.jpg
File:ChampsElyseesXmas.jpg
File:Paris Champs Elysees westwards DSC03316.JPG

## हे सुद्धा पहा 
* आर्क दे त्रायाँ

वर्ग:पॅरिस
आयफेल टॉवर

right|thumb|220px|आयफेल टॉवर
इवलेसे

**आयफेल टॉवर** (फ्रेंच: *Tour Eiffel*) ही १८८९ साली बांधली गेलेली पॅरिसमधील एक जगप्रसिद्ध वास्तू आहे. आयफेल टॉवर ही फ्रान्सची सर्वाधिक ओळखली जाणारी खूण मानली जाते.

आयफेल टॉवर ३२४ मीटर (१,०६३ फूट) उंच आहे व त्याला तीन मजले आहेत. गुस्ताव्ह आयफेल ह्या फ्रेंच वास्तूशास्त्रकाराला आयफेल टॉवर निर्मितीचे श्रेय दिले जाते. फ्रेंच क्रांतीला शंभर वर्षे पूर्ण झाल्याच्या प्रीत्यर्थ सुमारे ३०० कामगारांनी १८,०३८ अतिशुद्ध लोखंडाचे भाग वापरून आयफेल टॉवर बांधला. 

आयफेल टॉवर पॅरिसमधील सर्वांत उंच इमारत आहे व १८८९ ते १९३० ह्या काळादरम्यान जगातील सर्वांत उंच इमारत होती. आयफेल टॉवर हे जगातील सर्वांत लोकप्रिय पर्यटक आकर्षण आहे.

## इतिहास 
thumb|right|जुलै १८८८ साली आयफेल टॉवर बांधकाम होत असताना
१८८७ ते १८८९ या काळात हे बांधकाम करण्यात आले. मार्च ३१ १८८९ रोजी त्याचे उद्घाटन झाले व ६ मे १८८९ रोजी आयफेल टॉवर लोकांसाठी खुला करण्यात आला.

## रचना 
आयफेल टॉवरमधील धातूंचे वजन ७,३०० टन आहे. 

## टिपा 
## बाह्य दुवे 
* चे अधिकृत संकेतस्थळ
* 360° पॅनोरॅमिक देखावा - आयफेल टॉवरच्य्य खाली 

वर्ग:पॅरिसमधील इमारती व वास्तू
सागरिका घाटगे

**सागरिका घाटगे** (८ जानेवारी, इ.स. १९८२ - हयात) ही एक भारतीय चित्रपट अभिनेत्री आणि मॉडेल आहे. हिने हिंदी व मराठी चित्रपटांतून अभिनय केला आहे.

हिंदी चित्रपट सृष्टीतील अभिनेते विजयेंद्र घाटगे सगरिकाचे काका आहेत परंतु काहीवेळेस नामसाधर्म्यामुळे त्यांना चुकीने सगरिकाचे वडील समजले जाते.

## चित्रपट कारकीर्द 
* चक दे! इंडिया - २००६
* प्रेमाची गोष्ट - २०१३

## बाह्य दुवे
*

वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:मराठी अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
औरंगाबाद लेणी

**छत्रपती संभाजीनगर लेणी** ही छत्रपती संभाजीनगर शहरातील बौद्ध लेणी असून ती डोंगरात खोदलेली आहे. ही बौद्ध लेणी असल्याचा पहिला संदर्भ कान्हेरीच्या विशाल चैत्यात सापडतो. इ.स.चे ६ वे शतक ते इ.स.चे ७ वे शतक यादरम्यान ही लेणी निर्माण करण्यात आली आहे. यात लेण्यांची संख्या १२ इतकी आहे. ही लेणी बीबी का मकबरापासून उत्तरेला सुमारे दोन किलोमीटर अंतरावर आहे. 

तुलनेने मृदू अशा बेसॉल्ट खडकात ही लेणी खोदलेली आहे आणि त्याच्या स्थानावरून ही सर्व १२ लेणी मुख्यत्वे तीन गटांत विभागलेली आहेत. औरंगाबाद परिसरात असलेल्या अजिंठा आणि वेरूळ येथील लेण्यांशी या लेणींचा संबंध लावला जातो. अजिंठा लेणी आणि वेरूळ लेणी ही युनेस्कोकडून जागतिक वारसा स्थाने म्हणून घोषित झाली आहेत.

यातील लेणे क्रमांक ३ हे अजिंठ्याच्या महायान लेण्यांच्या शैलीतील आहे. लेणे क्रमांक ७ हे मात्र वेरूळच्या रामेश्वर लेण्याशी (लेणे क्रमांक २४) मिळतेजुळते आहे. त्यात पुढे व्हरांडा असून मागील भिंतीत गर्भगृह आहे. गर्भगृहाच्या सभोवती प्रदक्षिणापथ असून त्याच्या भिंतीत भिक्खूंच्या खोल्या आहेत. ही बुद्ध लेणी भारताच्या इतिहासातील महत्त्वाच्या घटना दर्शवितात.

## प्राथमिक माहिती
सहाव्या आणि आठव्या शतकाचा विचार करता औरंगाबाद लेणी ही औरंगाबाद शहराच्या मध्यभागापासून नऊ किमी तर सध्याच्या डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठ आणि बीबी का मकबरा परिसरापासून काही किलोमीटर अंतरावर आहेत. त्यांतील शिल्पे अजिंठा आणि वेरूळ लेणी यांच्याया तुलनेत खूपच लहान, अधिक जीर्ण आणि कमी भेट दिली गेलेली आहेत. ही लेणी बघायला सुरुवात केली असता असे लक्षात येते की, "वेळ आणि स्थळ आणि काळ यात वसलेले हे संवेदनशील जीवन होय”. ही लेणी ही हे भारतीय पुरातत्त्व खात्याने मान्ता दिलेले संरक्षित स्मारक आहे.

## लेणे क्रमांक १ आणि ३ 
औरंगाबाद लेणीतील लेणे क्र.१ आणि क्र. ३ आणि अजिंठ्याची शेवटचे लेणे यात साम्य आहे. म्हणूनच यांना २०व्या शतकातील काही विद्वान अजिंठा-वेरूळ लेणींचा दुवा म्हणतात. इतिहासकार आणि अभ्यासकांच्या मते तिसरी लेणी ही पहिल्या लेणीच्या आधीची असावी. कारण तिसऱ्या लेणीतील जाळीचे नक्षीचे काम व्यवस्थित आणि संघटित आणि सुशोभित दिसते केले आहे. यातील भौमितिक रचना बिनचूकपणा सर्वोच्च आहे.

## छायाचित्रे

Image:1 Aurangabad Buddhist Caves.jpg|औरंगाबाद लेणी दुरून दृश्य
Image:1 Hinayana style Aurangabad Buddhist Cave with stupa.jpg|स्तूप 
Image:1 dancing goddess with other mothers at Aurangabad Buddhist Caves.jpg|नृत्य करणाऱ्या देवता 
Image:2 Vajrayana mother goddesses at Aurangabad Buddhist Caves.jpg|मातृ मूर्ती वज्रयान बुद्ध 
Image:A medidating Buddha at Aurangabad Buddhist Caves.jpg|ध्यानस्थ बुद्ध 
Image:Aurangabad Caves.JPG|औरंगाबाद लेणी दृश्य

## हे सुद्धा पहा
* वेरूळ लेणी 
* अजिंठा लेणी
* अजिंठा-वेरुळची लेणी

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
वर्ग:छत्रपती संभाजीनगर
वर्ग:बौद्ध लेणी
वर्ग:महाराष्ट्रातील लेणी
विठ्ठल महादेव तारकुंडे

**विठ्ठल महादेव तारकुंडे** ऊर्फ **भाऊसाहेब तारकुंडे** ( सासवड, जुलै ३, १९०९ -  - दिल्ली, मार्च २२, २००४) हे भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यात भाग घेतलेले कार्यकर्ते व मराठी कायदेतज्ज्ञ होते. १९५७ ते १९६९ या कालखंडात ते मुंबई उच्च न्यायालयात न्यायाधीश होते. ते रॉयवादी होते.

## व्ही.एम. तारकुंडे यांनी लिहिलेली पुस्तके
*  Radical humanism: The philosophy of freedom and democracy (द्वा.भ. कर्णिक यांनी या पुस्तकाचे ’मूलगामी मानवतावाद’ या नावाचे मराठी भाषांतर केले आहे.)
*  Report to the Nation:Oppression in Punjab
*  Communalism and human rights (J.P. memorial lecture)
*  Through humanist eyes
*  For freedom
*  Kashmir problem: Possible solutions
* Great Britain and India
* The danger ahead: An analysis of congress capitalist alignment

वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक
वर्ग:मराठी कायदेपंडित
वर्ग:इ.स. १९०९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००४ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इम्मॅन्युएल कांट

**इम्मॅन्युएल कांट** (एप्रिल २२, इ.स. १७२४:क्योनिग्सबर्ग, प्रशिया - फेब्रुवारी १२, इ.स. १८०४) हा १८व्या शतकातील जर्मन तत्त्वज्ञ होता. टीकात्मक तत्त्वज्ञानामध्ये त्याला रुची होती. कोनिग्जबर्ग विद्यापीठात त्याने न्यायशास्त्र व अध्यात्मशास्त्र हे विषय ३० वर्षांपेक्षा अधिक काळ शिकवले. जर्मन विद्वानांमध्ये कांटचे स्थान महत्त्वपुर्ण आहे.त्यानंतर त्यांनी आपले लक्ष प्राकृतिक भूगोल आणि मानववंशशास्त्र याकडे केंद्रीत केले.त्यांच्या कष्टाचे फळ म्हणून त्यांची कोनिंगसबर्ग विद्यापीठाचे कुलगुरू म्हणून नियुक्ती झाली.ते आपल्या विद्यार्थ्यांना सर्व प्रकारची मदत करत असत.त्यांचे असे मत होते की इतिहास आणि भूगोल हे दोन्ही विषय एकाच नाण्याच्या दोन बाजू आहेत.दोन्हीं विषय गरजेचे विज्ञान असून पद्धतशीर विज्ञान म्हणूनही एकत्र आहेत.यांच्या शिवाय मानव पृथ्वी विषयी संपूर्ण माहिती मिळवू शकत नाही.याचबरोबर त्याने भूगोल विषयाच्या पाच शाखा ही सांगितल्या आहेत.

## लेखन 
१. क्रिटिक ऑफ प्युअर रीझन

२. जजमेंट

३. प्रॅक्टिकल रीझन

४. मेटाफिजिक्स : फर्स्ट प्रिन्सिपल ऑफ दी थेअरी ऑफ लॉ

५. इटर्नल पीस

कांट, इम्मॅन्युएल
कांट, इम्मॅन्युएल
कांट, इम्मॅन्युएल
जर्मनीची राज्ये

300px
{{Image label|x=-54.0|y=-118.0|scale={}|text=15px **नीडर जाक्सन**}}
{{Image label|x=-79.0|y=-92.0|scale={}|text=15px  **ब्रेमेन**}}
{{Image label|x=-114.0|y=-70.0|scale={}|text=15px ** हांबुर्ग**}}
{{Image label|x=-197.0|y=-52.0|scale={}|text=15px **मेक्लेनबुर्ग-फोरपोमेर्न**}}
{{Image label|x=-162.0|y=-160.0|scale={}|text=15px **जाक्सन-आनहाल्ट**}}
{{Image label|x=-233.0|y=-197.0|scale={}|text=15px **जाक्सन**}}
{{Image label|x=-201.0|y=-102.0|scale={}|text=15px **ब्रांडेनबुर्ग**}}
{{Image label|x=-223.0|y=-128.0|scale={}|text=15px **बर्लिन**}}
{{Image label|x=-144.0|y=-212.0|scale={}|text=15px **थ्युरिंगेन**}}
{{Image label|x=-92.5|y=-230.0|scale={}|text=15px **हेसेन**}}
{{Image label|x=-20.0|y=-170.0|scale={}|text=15px **नोर्डऱ्हाईन &nbsp;&nbsp;&nbsp;वेस्टफालन**}}
{{Image label|x=-14.0|y=-249.0|scale={}|text=15px **ऱ्हाइनलांड &nbsp;&nbsp;&nbsp;फाल्त्स**}}
{{Image label|x=-172.0|y=-314.0|scale={}|text=15px **बायर्न**}}
{{Image label|x=-65.0|y=-335.0|scale={}|text=15px **बाडेन-व्युर्टेंबर्ग**}}
{{Image label|x=-25.0|y=-295.0|scale={}|text=15px **जारलांड**}}
{{Image label|x=-104.0|y=-17.0|scale={}|text=15px **श्लेसविग-होलश्टाईन**}}

**जर्मनी** देश एकूण १६ राज्यांमध्ये विभागला गेला आहे ज्यांपैकी ३ महानगर राज्ये आहेत.

ह्या १६ राज्यांपैकी ५ राज्ये दुसऱ्या महायुद्धानंतर तयार झालेल्या पूर्व जर्मनी देशामध्ये समाविष्ट करण्यात आली होती तर बर्लिनचे पूर्व बर्लिन व पश्चिम बर्लिन हे दोन विभाग करण्यात आले होते. १९९० सालच्या जर्मन एकत्रीकरणानंतर ही सर्व राज्ये जर्मनी ह्या एकसंध देशामध्ये विलीन करण्यात आली.

## तपशील 
## टीपा 
राज्ये
वर्ग:युरोपातील देशांचे प्रशासकीय विभाग
वर्ग:राज्ये
कातान्झारो

**कातान्झारो** ही इटलीच्या कालाब्रिया प्रांताची राजधानी आहे.

वर्ग:इटलीमधील शहरे
वर्ग:कालाब्रिया प्रदेश
लाक्विला

**लाक्विला** ही इटलीच्या आब्रुत्सो प्रांताची राजधानी आहे.

वर्ग:इटलीमधील शहरे
वर्ग:आब्रुत्सो प्रदेश
लाक्विला हे अप्निनेन्सच्या बेसिनमध्ये ७१४ मीटरच्या उंचीवरचे एक शहर आहे. ते प्रांतामधील सर्वात उंच ठिकाण आहे.

गावात एक विद्यापीठ आहे.

या जमिनीवर असलेली अनेक गावे मिळून हे शहर तयार केले गेले. स्थानिक कथेनुसार ९९ गावांत स्वतःचे पार्सल होते (म्हणजे काय?) आणि मातृभूमीच्या गांवाशी बांधलेले होते (!). सिसिली साम्राज्याच्या शासनाखाली आणि नंतर मध्य युगापासून नेपल्स साम्राज्य हे एक स्वायत्त शहर आहे, परंतु ते थोड्या काळासाठी एक पापल राज्य देखील बनले आहे.

पिलर्मोच्या पुढे सिसिली राज्यातील हे दुसरे सर्वात शक्तिशाली शहर होते आणि आर्थिकदृष्ट्या समृद्ध असे शहर होते परंतु १६व्या शतकात ते नाकारले गेले (शहर कसे नाकारतात?).

भूकंप संपादन (???)

1703 मधील भूकंप सर्वात विनाशकारी असून इटलीमधील सर्वात मोठा भूकंपाचा एक भाग (!) लुइविला आहे. भूकंपाच्या वेळी, 3,700 ते 10,000 लोक त्यांचे प्राण गमावले, यामुळे एल'विला (जसे कि कोलमॅगजिओ कॅथेड्रल) मधील बऱ्याच ऐतिहासिक इमारतींना मोठ्या प्रमाणात नुकसान झाले.
कांपोबास्सो

**कांपोबास्सो** ही इटलीच्या मोलीझ प्रांताची राजधानी आहे.

वर्ग:इटलीमधील शहरे
वर्ग:मोलीझे प्रदेश
गणेश रंगो भिडे

**गणेश रंगो भिडे** (जून ६, १९०९ - ?) हे मराठी लेखक, ज्ञानकोशकार होते. त्यांनी 'अभिनव मराठी ज्ञानकोश' नावाचा ज्ञानकोश रचला. त्यांच्या जीवनावर प्रतिभा रानडे यांनी ’ज्ञानकोशकार गणेश रंगो भिडे’ नावाचे पुस्तक लिहिले आहे.

भिडे यांचा जन्म अष्टे (सांगली) येथे झाला. त्यांचे बहुतेक सर्व वास्तव्य कोल्हापुरात होते. शिक्षण एम्‍.ए., बी.टी., मॅट्रिकनंतर ते प्रभात फिल्म कंपनीत नोकरी करीत असताना विणकाम व पाकशास्त्र या विषयांवरील पुस्तके तसेच हाउसहोल्ड एन्सायक्‍लोपीडिया पाहून मराठीत अशा प्रकारची पुस्तके असणे आवश्यक आहे, अशा विचाराने भिडे यांनी दोनच दिवसांत सु. ३५ विषयांची यादी तयार केली व पुढे २० एप्रिल १९३१ रोजी मा. त्र्यं. पटवर्धन यांच्या अध्यक्षतेखाली एका समारंभात व्यावहारिक ज्ञानकोश मंडळाची स्थापनाही झाली. २० मार्च १९३३ रोजी या मंडळाचे ‘लिमिटेड कंपनी’मध्ये रूपांतर होऊन त्याद्वारे १९३५ मध्ये प्रस्तुत कोशाचा पहिला भाग प्रसिद्ध झाला. स्वतः भिडे यांनी सर्वत्र हिंडून त्याची विक्री केली. व्यावहारिक म्हणजे जीवनास आवश्यक असे ज्ञान देणाऱ्या या कोशाचे बहुतेक लेखन अप्रसिद्ध पण व्यासंगी होते. लेखनाचा उत्तम दर्जा, चित्रे व छायाचित्रे, सुबक बांधणी आणि त्यामानाने किंमत कमी ही कोशाची वैशिष्ट्ये म्हणावी लागतील. तीन भागांत बालकोशही प्रसिद्ध करण्याचे भिडे यांनी योजिले होते पण १९४२ मध्ये याचा फक्त पहिला भागच प्रसिद्ध होऊ शकला. स्वातंत्र्योत्तर काळात नवे ज्ञान देणारा अभिनव मराठी ज्ञानकोश रचण्याची योजना त्यांनी आखली. केंद्र शासनाच्या दहा हजार रुपयांच्या साहाय्याने त्याचे फक्त पाच खंडच निघू शकले. जे. पी. नाईकांच्या सूचनेवरून तयार केलेला शैक्षणिक कोश रचण्याची त्यांची योजना नाईकांनी कोल्हापूर सोडल्याने पुरी होऊ शकली नाही. सिनेमासृष्टी हे मराठीतील चित्रपटविषयक पहिले नियतकालिक १९३२ च्या सुमारास त्यांनी सुरू केले. सेवक, पुढारी व उषःकाल या नियतकालिकांतही त्यांनी काम केले आणि पुण्याच्या केसरी व त्रिकाल वृत्तपत्राचे वार्ताहर म्हणूनही काम पाहिले. रक्ताच्या कर्करोगाने त्यांचे मुंबई येथे निधन झाले. त्यांचे प्रकाशित लेखन पुढीलप्रमाणे आहे : (१) व्यावहारिक ज्ञानकोश खंड, १-५ (१९३५-४०), (२) बालकोश खंड, १ (१९४२), (३) अभिनव ज्ञानकोश खंड, १-५ (१९६३-७९), (४) फोटो कसे घ्यावेत? (५) सावरकरसूत्रे (६) कोल्हापूर दर्शन(पु.ल.देशपांडे यांच्या सहकार्याने, १९७१) व (७) कलामहर्षी बाबूराव पेंटर (१९७८).

## प्रकाशित साहित्य 
## संदर्भ 
वर्ग:मराठी ज्ञानकोशकार
वर्ग:इ.स. १९०९ मधील जन्म
वर्ग:मराठी विश्वकोशातून कॉपीपेस्ट मजकूर
वर्ग: पुरुष चरित्रलेख
संगणक फाईल फॉरमॅट्स

**संगणक फाईल फॉरमॅट्स** संगणकावर डाटा/डेटा (माहिती) साठविण्यासाठी /संग्रहीत करण्यासाठी विशिष्ट प्रकारात आणि फाईल स्वरूपात संग्रहित करावी लागते त्यासाठी वेगवेगळ्या प्रकारचे फॉरमॅट्स अर्थात प्रकार निर्माण केले गेले आहेत त्यांचे वर्गीकरण आणि माहिती.
* श्राव्य फाईल फॉरमॅट्स (ऑडिओ)
* दृक फाईल फॉरमॅट्स (व्हिडिओ)
* दृकश्राव्य फाईल फॉरमॅट्स (ऑडिओ-व्हिडिओ)
* मल्टीमिडिआ फाईल फॉरमॅट्स
आन्कोना

**आन्कोना** ही इटलीच्या मार्के प्रांताची राजधानी आहे.

File:Crkva Chiesa del Santissimo Sacramento u Anconi.jpg
File:Rimokatolička crkva Chiesa di San Domenico (Ancona) 2017.jpg
File:Chiesa di Santa Maria della Piazza.jpg
File:Pogled iz ankonskoga muzeja.jpg
File:Muzej u Anconi.jpg
File:Ankonska katedrala.jpg
File:U Anconi spomenik.jpg
File:Ancona u rujnu 2017.jpg
File:Upravna zgrada u Anconi.jpg
File:U Anconi u Italiji.jpg
File:Zgrada u Anconi.jpg
File:Na ulazu u Anconu.jpg
File:U talijanskome gradu Anconi 13. rujna 2017.jpg
File:Ancona 2017.jpg

वर्ग:इटलीमधील शहरे
वर्ग:मार्के प्रदेश
श्राव्य फाईल फॉरमॅट्स (ऑडिओ)

ह्यांचे ३ प्रकारात वर्गीकरण होते.
## अनकॉम्प्रेस्ड
ह्यात डाटा/डेटाला कोणतीही हानी न पोहोचवता तो तसाच साठवून ठेवला जाऊ शकतो,मूळ प्रती नुसार: वाव्ह्(डब्ल्यूएव्ही),ऐफ(एआयएफएफ),औ(एयू),रॉ(आरएडब्ल्यू),पीसीएम,सीडा(सीडीए)
## कॉम्प्रेस्ड लॉसलेस
## कॉम्प्रेस्ड लॉसी
रेडबुक (सीडी-डीए ऑडिओ)

**रेडबुक (सीडी-डीए ऑडिओ)** हा एक श्राव्य फाईल फॉरमॅट आहे.

वर्ग:रिकामी पाने
थम्स अप

thumb|right|**थम्सअप** शीतपेयाची अॅल्युमिनियमची बरणी
**थम्सअप** हे मुख्यत्वे भारतात विकले जाणारे शीतपेय आहे. १९७७मध्ये कोका कोला कंपनीने भारतात व्यापार बंद केल्यावर त्यांच्या कोका कोला पेयाऐवजी हे पेय भारतीय कंपनीने बाजारात आणले होते.

कोका कोला भारतात परतल्यावर त्यांनी हा ब्रँड विकत घेतला व त्याच नावाखाली विक्री सुरू ठेवली.

वर्ग:शीतपेये
वर्ग:कोका कोला कंपनी
वाका वाका (गाणे)

**वाका वाका (गाणे)**/ **वाका वाका (धिस टाईम फॉर अफ्रिका)** हे २०१० साली जून महिन्यात होणाऱ्या फिफा विश्वकपाचे अधिकृत गाणे आहे,जे कोलंबियन गायिका शकिरा हिने गायले आहे.
वाटेवरच्या सावल्या

**वाटेवरच्या सावल्या** हा कवी आणि लेखक वि. वा. शिरवाडकर यांनी लिहलेला आठवणीपर लेखांचा संग्रह आहे. 

## नावात बदल
या लेखसंग्रहाचे पूर्वीचे नाव 'विरामचिन्हे' असे होते. परंतु नंतरच्या आवृत्त्यांमध्ये नवीन लेखांची भर घालताना, 'विरामचिन्हे' या नावाने पुस्तकाचे स्वरूप सूचित होत नसल्याने पुस्तकाचे नाव 'वाटेवरच्या सावल्या' असे बदलण्यात आले. 

## पूर्वप्रसिद्धी
या पुस्तकातले बहुतेक लेख पूर्वीच वेगवेगळ्या नियतकालिकांच्या विशेषांकांमधून प्रसिद्ध झाले होते.

## अर्पणपत्रिका
'सप्तशृंग नावाच्या डोंगरास' असे हे पुस्तक अर्पण करण्यात आले आहे.

## लेखसूची
या पुस्तकात एकूण २० लेख आहेत. त्यांची अनुक्रमे सूची पुढीलप्रमाणे-

१. तिच्यावरी ही फिर्याद - पुणे आकाशवाणीसाठी लिहिलेला लेख २. साक्षात श्रीमत जगद्गुरू३. अव्यापारेषु व्यापार४. हरवलेला५.वाडा६. तो सत्याग्रह ७. प्रभातस्वप्न - आमचेही८. असेही दिवस९. आदिपर्वातील संपादक१०. हमाम स्ट्रीट११. मुक्काम पुणे१२. त्रिभुवन रोड१३. बादशहा१४. प्रॉमीथियस१५. नंदादीप१६. पहिली पायरी - काकासाहेब१७. कवितेच्या उगमाकडे१८. नदी१९. थिएटर२०. आदिशक्तीची एक मिरवणूक

वर्ग:मराठी साहित्य यादी
वर्ग:वि.वा. शिरवाडकर यांचे साहित्य
पोतेंझा

**पोतेंझा** (इटालियन: *Potenza*) हे इटलीच्या दक्षिणेकडील बाझिलिकाता प्रांताच्या राजधानीचे शहर व कम्यून आहे.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ (इटालियन मजकूर) 

वर्ग:इटलीमधील शहरे
वर्ग:बाझिलिकाता प्रदेश
प्रतिपोप बेनेडिक्ट तेरावा

thumb|right|200px| याचे पोपपदावरील आरोहण
**बेनेडिक्ट तेरावा** अथवा **पेद्रो मार्टिनेझ दि लुना** (इ.स. १३२८ - मे २३, इ.स. १४२३) हा आविन्यॉन पोपशाहीच्या गादीवर आरूढ झालेला पोप होता, ज्याला रोमन कॅथॉलिक चर्चाच्या मते प्रतिपोप मानले जाते.

वर्ग:प्रतिपोप
वर्ग:इ.स. १३२८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १४२३ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आव्हियों पोपशाही

right|thumb|300 px|आव्हियोंमधील पोपचे प्रासाद
**आव्हियों पोपशाही** ही मध्य युगीन फ्रान्समधील आव्हियों ह्या शहरात इ.स. १३०९ ते इ.स. १३७८ सालांदरम्यान पदारूढ झालेल्या सात पोपांची परंपरा उल्लेखणारी संज्ञा आहे.

खालील सात पोप आव्हियों येथे राहिले होते.
* पोप क्लेमेंट पाचवा: १३०५ - १३१४
* पोप जॉन बावीसावा: १३१६ - १३३४
* पोप बेनेडिक्ट बारावा: १३३४ - १३४२
* पोप क्लेमेंट सहावा: १३४२ - १३५२
* पोप इनोसंट सहावा: १३५२ - १३६२
* पोप अर्बन पाचवा: १३६२ - १३७०
* पोप ग्रेगरी अकरावा: १३७० - १३७८

अकरावा ग्रेगरी निघन पावल्यानंतर पुढील पोप अर्बन सहावा ह्याने रोम येथेच राहणे पसंद केले व पोपची गादी पुन्हा एकदा रोममध्ये आली.

## हे सुद्धा पहा
*पोपांची यादी


वर्ग:ख्रिश्चन धर्म
हिंदुस्तानी भाषा

**हिंदुस्तानी** किंवा **हिंदी-उर्दू** ही उत्तर भारत व पाकिस्तान देशांमधील एक प्रमुख भाषा आहे. ह्या भाषेची दोन आधुनिक रूपे आहेत: हिंदी व उर्दू. 

ह्या दोन्ही भाषा हिंदुस्तानीवरूनच तयार झाल्या असल्या तरीही त्यांचे व्याकरण, शैली, लिप्या इत्यादी वेगवेगळे आहे. उर्दूवर फारसी व अरबी भाषांचा तर हिंदीवर संस्कृतचा प्रभाव पडला आहे. भारताच्या फाळणीअगोदर हिंदुस्तानी, हिंदी व उर्दू ह्या सर्व एकच होत्या.

वर्ग:हिंद-आर्य भाषासमूह
वर्ग:हिंदी भाषा
नॉब क्रीक फार्म

**नॉब क्रीक फार्म** हे अमेरिकेच्या केंटकी राज्यातील एक भाग आहे. हे शेत अब्राहम लिंकनच्या वडिलांनी भाडेपट्ट्यावर कसायला घेतले होते व अब्राहम लिंकनचे लहानपण येथे व्यतीत झाले.
डावे|इवलेसे

वर्ग:अमेरिकेचा इतिहास
वर्ग:केंटकी
किरण नगरकर

येथील कार्यक्रमात घेतलेले छायाचित्र (इ.स.२०१२)]]
**किरण नगरकर** (इ.स. १९४२; मुंबई, महाराष्ट्र -  - 5 सप्टेंबर 2019 ) हे मराठी आणि इंग्रजी भाषेत लिहिणारे आधुनिक लेखक, नाटककार, समीक्षक आहेत.

## कारकीर्द 
किरण नगरकरांची पहिली कादंबरी इ.स. १९६७-६८ च्या सुमारास '''अभिरुची''' मध्ये प्रसिद्ध झाली . नंतर तीच '*सात सक्कं त्रेचाळीस* ' या नावाने मौज प्रकाशनाने इ.स. १९७४ साली प्रकाशित केली. मराठीतील महत्त्वाच्या कादंबऱ्यांमध्ये हिची गणना होते. त्यानंतर त्यांची '*रावण आणि एडी* '(इ.स. १९९४) ही कादंबरी इंग्रजी आणि मराठी दोन्ही भाषांमध्ये प्रसिद्ध झाली. '*गॉड्स लिटल सोल्जर* 'ही त्यांची केवळ इंग्रजीत प्रकाशित झालेली कादंबरी आहे. *रावण अँड एडी*  व *ककल्ड* (इ.स. १९९७) या पुस्तकांनी मराठी आणि इंग्रजीत नवे विचार मांडले. इ.स. २००१ साली *ककल्ड*   या पुस्तकासाठी नगरकरांना साहित्य अकादमी पुरस्कार देऊन गौरविण्यात आले. मोजक्याच कादंबऱ्या लिहूनही ते लोकप्रिय झाले आहेत. ह्‌याशिवाय 'कबीराचे काय करायचे?' आणि 'बेडटाईम  स्टोरी' ह्या दोन नाट्यकॄती त्यांच्या नावावर आहेत. ' स्प्लिट वाईड ओपन' ह्या चित्रपटातून त्यांनी अभिनय ही केला आहे. अस्तित्ववादी साहित्याचा बिनीचा शिलेदार म्हणून त्यांचे नाव घेता येते.

## संदर्भ व नोंदी 
वर्ग:इ.स. १९४२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१९ मधील मृत्यू
वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:मराठी नाटककार
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते
चौथे चिमणराव (पुस्तक)

**चौथे चिमणराव** हा मराठी लेखक चिं.वि. जोशी यांनी लिहिलेला कथासंग्रह आहे. हे पुस्तक १९५८ साली प्रसिद्ध झाले. हे पुस्तक कथासंग्रह असले तरी  या पुस्तकात सुरुवातीला प्रल्हाद केशव अत्रे यांनी चिं.वि. जोशी यांची ओळख करून देणारा लेख लिहला आहे. तसेच चिं.वि. जोशी यांनीही त्यांच्या चिमणराव या पात्राच्या निर्मितीबद्दल व आपल्या लेखक होण्यास कारणीभूत ठरलेल्या बाबींबद्दल एक लेख लिहला आहे.

## अर्पणपत्रिका
चिं.वि. जोशी यांनी हे पुस्तक प्रल्हाद केशव अत्रे यांना अर्पण केले आहे. अर्पण पत्रिका पुढीलप्रमाणे आहे-
"महाराष्ट्रीय विनोद 
ज्यांनी कथा व निबंध वाङमयांतून बाहेर काढून नाट्य, बोलपट, व्यासपीठ, काव्य व वृत्तसृष्टी या भिन्न क्षेत्रांत खेळविला ते माझे प्रिय मित्र आचार्य प्रल्हाद केशव अत्रे यांस सप्रेम"

## लेखसूची
या कथासंग्रहात एकूण १३ कथा आहेत. त्यांची अनुक्रमे सूची पुढीलप्रमाणे-

१. विनोद चिंतामणी - प्र.के. अत्रे२. आमचे मानस-पुत्र चिमणराव३. जुने ते सोने४. सुधारलेला सासूरवास५. सौजन्यसप्ताह६. शिकवणी७. माझी पीएच.डी. का हुकली?८. आईची काशीयात्रा९. कालाय तस्मै नमः१०. टिटो आणि भटो११. चिमणराव ज्ञानेश्वरी वाचतात१२. पुरोगामित्वाच्या मर्यादा१३. रविवारी चिमणराव

वर्ग:चिंतामण विनायक जोशी यांचे साहित्यचिमणराव 
वर्ग:मराठी साहित्य यादी
वर्ग:पुस्तके
सांतियागो दे कोंपोस्तेला

**सांतियागो दे कोंपोस्तेला** ही स्पेनच्या गालिसिया संघाची राजधानी आहे.

वर्ग:स्पेनमधील शहरे
कादलर दिनम

**कादलर दिनम** (इंग्रजी:Kadhalar Dhinam तमिळ: காதலர் தினம்)हा एक १९९९चा यशस्वी तमिळ चित्रपट आहे. मुख्य भूमिका सोनाली बेंद्रे आणि कुणाल. ह्याच चित्रपटास पुढे हिंदीत दिलही दिलमे ह्या नावाने पुनःप्रदर्शित करण्यात आले.

## श्रेयनामावली
### व्यक्तिरेखा
* कुणाल => राजा
* सोनाली बेंद्रे => रोजा
* नास्सर => रामचंद्र
* रंभा (अभिनेत्री)=> पाहुण्या कलाकार
* मणिवन्नन => मणिवन्नन
* गौंडमणी => रोमिओ
* चिन्नी जयंत =>मंडी/मदन (हिंदीत)
* जॉनी लिव्हर => महाविद्यालयातील शिक्षक जॅक (हिंदीत)
* अनुपम खेर => कर्नल (हिंदीत)

### तंत्रज्ञ
* **दिग्दर्शक**: कादिर (Kathir)
* **कथा**: कादिर
* **निर्माता**: ए.एम.रत्नम (A.M.Rathnam)
* **संगीत**: ए.आर.रहमान (A.R.Rahman)
* **कला**: तोट्टा दरनी (Thotta Tharani)
* **छाया**: पी.सी.श्रीराम (P.C.Sriram)

वर्ग:इ.स. १९९९ मधील तमिळ चित्रपट
मद्रासपट्टिनम

**मड्रासपट्टीणम** किंवा मद्रासपट्टिनम (इंग्रजी: मद्रास टाउन) हा एक २०१०चा तमिळ चित्रपट आहे. हा ए.एल. विजय यांनी लिहिलेला आणि दिग्दर्शित चित्रपट आहे. आर्य आणि एमी जॅक्सन या चित्रपटातील कलाकार आहेत. तिने याद्वारे चित्रपटात प्रथम पदार्पण केले आहे. तर नासार, कोचीन हनिफा आणि ॲलेक्स ओ'नेल या चित्रपटात इतर प्रमुख भूमिका बजावतात. ९ जुलै २०१० रोजी हा चित्रपट रिलीझ झाला. त्यानंतर तो डब होऊन '१९४७: ए लव स्टोरी' या नावाने आंध्रप्रदेशमध्ये तो तेलुगू भाषेत विमोचित झाला.

वर्ग:इ.स. २०१० मधील तमिळ चित्रपट
मेरिदा

**मेरिदा** ही स्पेनच्या एस्त्रेमादुरा संघाची राजधानी आहे.

वर्ग:स्पेनमधील शहरे
तोट्टा दरनी

इवलेसे|तोटा तरणी
**तोटा** **तरणी** (इंग्रजीतःThota Tharani, तेलुगु: తోట తరణి) (जन्मः १६ डिसेंबर १९४९,चेन्नई,तमिळनाडू-हयात) हे एक प्रसिद्ध भारतीय कला दिग्दर्शक आहेत जे प्रामुख्याने दक्षिण भारतीय (तेलुगू, तमिळ,मल्याळम,कन्नड)भाषांतील चित्रपटांत कला दिग्दर्शन करतात. तोटा तरणी ह्यांनी अनेक यशस्वी चित्रपटांचे कला दिग्दर्शन केले आहेत त्यासाठी त्यांना अनेक पुरस्कारांनी सन्मानीत करण्यात आले आहे,भारत सरकार तर्फे दिल्या जाणाऱ्या पद्मश्री पुरस्काराचे ते मानकरी आहेत.
*कार्यक्षेत्र :कलाकार,कला दिग्दर्शक,निर्मिती प्रमुख.
## पुरस्कार 
***राष्ट्रिय चित्रपट पुरस्कार -सर्वोत्तम कला दिग्दर्शक** १९८९ -(नायगन) , १९९७ (इंदियन),२००७ (सिवाजी द बॉस)
***पद्मश्री** -२००१ (भारत सरकार)

वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. १९४९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इंडियन (तमिळ चित्रपट)

**इंदियन** (इंग्रजीतःIndian तमिळ: இந்தியன்)हा एक भारतीय तमिळ भाषेतील चित्रपट आहे. या  कमल हासन (दुहेरी भूमिकेत), उर्मिला मातोंडकर, मनिषा कोईराला आणि सुकन्या यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत.

वर्ग:इ.स. १९९६ मधील तमिळ चित्रपट
निवृत्तीबुवा सरनाईक

*पंडित* **निवृत्तीबुवा सरनाईक** (जुलै ४, इ.स. १९१२ - फेब्रुवारी १६,इ.स. १९९४) हे हिंदुस्तानी संगीतशैलीतील जयपूर-अत्रौली घराण्याचे मराठी गायक होते.

## पूर्वायुष्य 
निवृत्तीबुवांनी संगीताचे प्रारंभिक शिक्षण गोविंद विठ्ठल भावे व आपले काका शंकरराव सरनाईक यांचेकडून घेतले. त्यानंतरचे सांगीतिक शिक्षण त्यांनी रजब अली खान व सवाई गंधर्व यांचेकडे घेतले. त्यांच्या गायकीवर सर्वाधिक प्रभाव त्यांचे संगीत गुरू व जयपूर-अत्रौली घराण्याचे गायक अल्लादिया खान साहेब यांचा होता. पुढे त्यांनी त्याच शैलीत आपले गायन विकसित केले.

## सांगीतिक कारकीर्द 
बुवांनी आपल्या कसदार गायनाने अनेक मैफिली गाजवल्या व अनेक मानाचे समजले जाणारे पुरस्कार प्राप्त केले. ते कोल्हापूर संस्थानाचे दरबार-गायक होते. इ.स. १९७० चे दरम्यान ते मुंबई विद्यापीठात संगीत प्राध्यापक म्हणून कार्यरत होते. इ.स. १९७८ मध्ये त्यांनी कोलकाता येथील आय. टी. सी. संगीत संशोधन अकादमीत निवासी संगीत गुरू म्हणून काम बघण्यास सुरुवात केली.

इ.स. १९९३ मध्ये त्यांची तब्येत खालावल्याने ते मुंबईस परतले. १६ फेब्रुवारी, इ.स. १९९४ रोजी त्यांचे निधन झाले.

## पुरस्कार व सन्मान 
* संगीत क्षेत्रातील कामगिरीबद्दल इ. स.इ.स. १९८० मध्ये संगीत नाटक अकादमी पुरस्काराने त्यांना गौरवण्यात आले.
* मध्य प्रदेश शासनाचा मानाचा पुरस्कार " तानसेन सन्मान" सन १९८६ (मुख्यमंत्री मोतीलाल वोरा यांचे हस्ते)
* महाराष्ट्र गौरव पुरस्कार  - सन १९९०  (मुख्यमंत्री शरद पवार यांचे हस्ते) 
* बनारस विश्व हिंदू विद्यापीठातर्फे मानपत्र व जाहीर सत्कार - सन १९८८

## बाह्य दुवे 
* आयटीसी संगीत संशोधन अकादमीचे संस्थळ
* निवृत्तीबुवा सरनाईक यांना समर्पित संकेत स्थळ

वर्ग:मराठी गायक
वर्ग:हिंदुस्तानी गायक
वर्ग:इ.स. १९१२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९४ मधील मृत्यू
कादल देसम

**कादल देसम**किंवा तेलुगूमध्ये **प्रेमा देसम** (इंग्रजी:Kadhal Dhesam/Kathal Desam तमिळ:காதல் தெசம)हा एक भारतीय तमिळ भाषेतील चित्रपट आहे. हाच चित्रपट हिंदीत दुनिया दिलवालोंकी ह्या नावाने पुनःप्रदर्शित करण्यात आला होता.

वर्ग:इ.स. १९९६ मधील तमिळ चित्रपट
कादल कोट्टै

**कादल कोट्टै**  (तमिळ: காதல் கோட்டை इंग्रजी:Kadhal/Kaathal Kottai) हा एक भारतीय तमिळ भाषेतील चित्रपट आहे. प्रमूख भूमिकेत अजितकुमार (अभिनेता) व देवयानी आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९९६ मधील तमिळ चित्रपट
सुमन (अभिनेता)

**सुमन** (तमिळ:சுமன்)हा एक भारतीय अभिनेता आहे.तमिळ चित्रपटातील खलनायकाच्या व्यक्तिरेखेसाठी सुमन ह्यांची ख्याती आहे.

वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेते
व्यासपीठ

एक मराठी शब्द. विचार मांडण्याची किंवा कलाकृती सादर करण्याची एक निश्चित जागा.
आरंभ

एक मराठी शब्द.कोणत्याही कार्याची सुरुवात,रुजुवात ह्या अर्थाने संस्कृतप्रचुर शब्दप्रयोग.
वर्ग:विक्शनरीकडे स्थानांतरित करण्याजोगे लेख
उद्योग

एक मराठी शब्द.कार्यक्षेत्रास समानार्थी शब्द.स्वतंत्रपणे करण्यात येणारे कार्य ह्या अर्थाने.

कागद निर्मिती

उद्योग हा फार जुन्या काळा  पासून सुरू आहे उद्योगाची निर्माती हे इतिहासात अन्न धन्या अदलाबदल कारयासाठी होता

पण बद्दत्या परीस्थीस आणि सामाज हा उद्योग हा फक्त अन्न धन्या पुरता राहिला नाही तर आता जागतिक विश्वातील मूलभूत गरजा पूर्ण करण्यासाठी होता आहे

वर्ग:उद्योग
प्रबंधक

प्रशासक, नियंत्रक किंवा व्यवस्थापक ह्या अर्थाने वापरला जाणारा आणि संस्कृत भाषेतून मराठी आलेला तत्सम शब्द.
मराठी माणसे, मराठी मने

**मराठी माणसे, मराठी मने** हा प्रल्हाद केशव अत्रे यांनी लिहलेला व्यक्तिचित्रांचा संग्रह आहे. या पुस्तकात आचार्य अत्र्यांनी विविध नामवंत व्यक्तींची ओळख करून देणारे लेख लिहले आहेत. मुंबईच्या परचुरे प्रकाशन मंदिराने हे पुस्तक प्रसिद्ध केलेले आहे.

## लेखसूची
या पुस्तकात एकूण १२ लेख असून त्यांची अनुक्रमे सूची पुढीलप्रमाणे-

१. नाना शंकरशेट - मुंबईचे अनभिषिक्त सम्राट२. बाळशास्त्री जांभेकर - राष्ट्रजागृतीचे अग्रदूत३. महात्मा ज्योतिराव फुले - उपेक्षितांचा पहिला पुढारी४. लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळक - गीतेचे कर्मयोगी भाष्यकार५. धोंडो केशव कर्वे  - महिलांचे उद्धारकर्ते महर्षी६. पंडिता रमाबाई - कुशाग्र बुद्धीची महत्त्वाकांक्षी महिला७. गाडगे महाराज - महाराष्ट्राचे समाजवादी संत८. स्वातंत्र्यवीर वि. दा. सावरकर -  भारतीय क्रांतिकारकांचे कुलपुरुष९. नाट्यछटाकार दिवाकर - मानवी कारुण्याचा शाहीर१०. आचार्य विनोबा भावे - भारताचा द्रष्ट महापुरुष११. डॉ. भीमराव आंबेडकर - महाराष्ट्राचा तेजस्वी ज्ञानयोगी१२. साने गुरुजी - महाराष्ट्राचे 'बालविकासी' फूल

वर्ग:प्रल्हाद केशव अत्रे यांचे साहित्य
वर्ग:मराठी साहित्य यादी
वर्ग:पुस्तके
तौलनिक राजकारण

**तौलनिक राजकारण** हा राज्यशास्त्राचा उपघटक आहे. ॲरिस्टॉटल हा या उपशाखेचा जनक ठरतो. तुलनात्मक अभ्यासाद्वारे प्रत्येक राज्यव्यवस्थेच्या वेगळ्या वैशिष्ट्यांची कार्यकारणमीमांसा शक्य होते. कोणत्याही राज्यपद्धतीचे वस्तुनिष्ठ मूल्यांकन तुलनेशिवाय होऊच शकत नाही. तुलनात्मक शासन आणि तुलनात्मक राजकारण ह्या काटेकोर दृष्टीने पाहिल्यास भिन्न भिन्न व्याप्ती असणाऱ्या संकल्पना आहेत. दुसरी संज्ञा अधिक व्यापक आणि  पहिल्या संज्ञेला आपल्या कक्षेत सामावून घेणारी आहे.

वर्ग:राज्यशास्त्र
वर्ग:राजकारण
दबावगट

### राजकारण
## दबावगट
निवडणुकांमध्ये उमेदवार उभे न करता आपल्या विशिष्ट हेतूंसाठी क्रियाशील असणाऱ्या समाजातील गटांना 'दबावगट' असे म्हणता येईल. हितसमूह आणि दबावगट या संज्ञांमधील अर्थच्छटा काहीशा भिन्न आहेत. हितरक्षणासाठी हितसमूह जेव्हा शासनावर किंवा प्रशासनावर दबाव टाकतात तेव्हा त्यांनी दबावगटाचे स्वरूप धारण केलेले असते. 
स्पष्ट औपचारिक संघटन नसणारे किंवा शासकीय धोरण प्रभावित करण्याचा प्रयत्न न करणारे गट ‘दबावगट’ या संज्ञेसाठी पात्र ठरत नाहीत.

वर्ग:दबावगट