अ‍ॅडम ऑफ बोडेनस्टाईन

१९७० पासूनच्या संशोधनामुळे बोडेन्स्टाईनच्या जीवनाबद्दल आणि प्रकाशनांबद्दल नवीन माहिती आणि अंतर्दृष्टी मिळाली आहे. असंख्य पॅरासेल्सियन छापील कामांमध्ये बोडेन्स्टाईनच्या प्रोग्रामेटिक समर्पण आणि इतर ग्रंथांचे अतिरिक्त संपादन आणि भाष्य करण्यात आले आहे. त्यानंतरचे हे संशोधन सुरुवातीच्या जर्मन पॅरासेल्सियनवादाच्या क्षेत्रात बोडेन्स्टाईनच्या मध्यवर्ती स्थानाची पुष्टी करते.

**जीवन**

धर्मशास्त्रज्ञ अँड्रियास बोडेन्स्टाईन (ए. कॅरोलोस्टॅडियस/कार्लस्टॅड; १४८६-१५४१) यांच्या मुलाने त्यांचे तारुण्य बासेलमध्ये घालवले, जे १५३४ पासून त्यांच्या वडिलांचे कार्यस्थळ होते. त्यांनी १५४६ मध्ये स्थानिक विद्यापीठातून पदवी आणि १५४८ मध्ये एमए पदवी प्राप्त केली, त्यानंतर फ्रीबर्ग, लाइपझिग, मेंझ आणि फेरारा, इटली येथे त्यांचे शिक्षण सुरू ठेवले, जिथे त्यांना १५५० मध्ये वैद्यकशास्त्रात डॉक्टरेट मिळाली. १५४७ मध्ये बोडेन्स्टाईन यांनी एस्थर वायसशी लग्न केले, ज्यांचे १५६४ मध्ये बासेल येथे निधन झाले. एका वर्षानंतर त्यांनी मारिया जेकोबिया शेंक झू श्वेनस्बर्गशी लग्न केले, ज्यांचे १६१८ मध्ये मेनिंगेनजवळील सिनर्सहॉसेन येथे निधन झाले.

व्हिएन्नामधील वास्तव्यानंतर (१५५१) बोडेन्स्टाईन किमान १५५९ पर्यंत काउंट पॅलाटिनेट ओथेनरिच (१५०२-१५५९; १५५६ पासून मतदार) यांच्या सेवेत होते, जे अल्केमिकल पॅरासेल्सियनवादाकडे अनुकूल असलेले एक सार्वभौम होते. त्यांनी १५५३ मध्ये बोडेन्स्टाईन यांना "घराच्या आदेशाने सेवक" ("कोर्ट फिजिशियन" [ट्रेव्हर-रोपर, १९९०, पृ. ८२] किंवा थॉमस एरास्टसचे "वैयक्तिक वैद्य" आणि "सहकारी" [नटन, १९९५, पृ. ११२]) या पदावर नियुक्त केले आणि १५५६ च्या सुमारास त्यांना पॅरासेल्सस वाचण्यासाठी अनेक वेळा "सूचना" दिली. बासेलमध्ये पॅरासेल्सियन औषधांच्या काही यशस्वी उपचारांमुळे (१५५६), बोडेन्स्टाईन, या सुमारास, थियोफ्रास्टस बॉम्बास्टस वॉन होहेनहाइम (पॅरासेल्सस) यांच्या मेडिसिन नोव्हाला ग्रहणशील बनले . ते "१५५० च्या दशकात" "पॅरासेल्सियन विचार आणि लेखन" आधीच प्रसारित करत होते की नाही हे अनिश्चित आहे (नटन, १९९५, पृष्ठ ११२); कागदपत्रांचे कोणतेही पुरावे किंवा पुरावे नाहीत. तथापि, निःसंशयपणे बोडेन्स्टाईनचे "पॅरासेल्सियन वळण" अल्केमिया ट्रान्सम्युटेटोरिया मेटॅलोरम (ट्रान्सम्युटेशनल अल्केमी) कडे अभिमुखतेसह एकत्रित झाले. एका प्रवासी अल्केमिस्ट (कदाचित डेनिस झेकायर) आणि बासेलमधील दोन मित्र, हॅब्सबर्गच्या मार्ग्रेव्ह लुडविग वुल्फगँगचे कौन्सिलर आणि विद्यापीठाचे गणितज्ञ जोहान्स अ‍ॅक्रोनियस यांनी प्रोत्साहित केले. बोडेन्स्टाईन यांनी स्वतःला तत्वज्ञानाच्या दगडाचे तज्ञ म्हणून ओळखले (१५५९-१५६०) आणि १५६० पासून त्यांच्या मृत्यूपर्यंत पॅरासेल-सियान लेखन प्रकाशित केले.

बोडेन्स्टाईन हा जॉन कॅल्विन आणि थियोडोर डी बेझे (जिनेव्हा) यांचा एक दावा केलेला अनुयायी होता ; त्याने बासेलमध्ये धार्मिक-कबुलीजबाब वादात भाग घेतला आणि सेबॅस्टियन कॅस्टेलियो (१५१५-१५६३) वर पाखंड ("पेलाजियनिझम") आणि तरुणांसाठी धोकादायक "स्वातंत्र्यवाद" असल्याचा आरोप केला (१५६३). त्याच वेळी, बोडेन्स्टाईनच्या पॅरासेल्ससच्या आवृत्त्यांमुळे त्याला बेसेल-आधारित कॉन्सिलियम फॅकल्टॅटिस मेडिके ( वैद्यकीय विद्याशाखेची परिषद) सोबत गंभीर संघर्षात आणले, ज्याच्याशी तो नोव्हेंबर १५५८ पासून संबंधित होता. कारण तो स्पष्टपणे होहेनहाइमच्या "खोट्या सिद्धांतांचे" पालन करत होता, २७ जानेवारी १५६४ रोजी थियोडोर झ्विंगर (१५३३-१५८८) यांच्या निर्णायक प्रभावामुळे बोडेन्स्टाईनला विद्यापीठाच्या प्राध्यापक आणि कॉन्सिलियममधून वगळण्यात आले. बोडेन्स्टाईन "बासेल विद्यापीठात आयट्रोकेमिस्ट्री" शिकवत होते (वॉल्टन, २०००, पृष्ठ ३१९) या दाव्याला कोणताही ठोस आधार नाही.

१५६० च्या दशकापर्यंत, रेस पब्लिका मेडिकाच्या अनेक सदस्यांनी बोडेन्स्टाईनला त्या वेळी हळूहळू तयार होणाऱ्या थियोफ्रास्टियन लोकांपैकी एक अग्रगण्य व्यक्ती म्हणून पाहिले. त्यांनी त्यांच्या वैद्यकीय सरावाला आयट्रोकेमिकल औषधांच्या तयारीशी जोडले आणि सोन्याच्या प्रयोगशाळेत आधारित उत्पादनावर वेळ घालवला (सुमारे १५७० मध्ये रायटियामधील फ्रेंच राजदूत पियरे डी ग्रँट्री यांच्या सहकार्याने), परंतु त्यांनी प्रथम पॅरासेल्सियन लेखनाशी संबंधित व्यापक प्रकाशन प्रयत्नात स्वतःला समर्पित केले.

बोडेन्स्टाईन हे सुरुवातीच्या आधुनिक बासेलमधील सुप्रसिद्ध व्यक्तिमत्त्वांपैकी एक होते. धर्मनिरपेक्ष थोर व्यक्ती (सम्राट मॅक्सिमिलियन दुसरा, आर्च-ड्यूक फर्डिनांड दुसरा आणि कोसिमो डे' मेडिसी यांच्यासह) आणि शहरी उच्चभ्रूंच्या सदस्यांना त्यांनी केलेल्या समर्पणाची संख्या - जरी उच्च माध्यमिक शाळांमधील मानवतावादी शैक्षणिक उच्चभ्रूंच्या प्रतिनिधींना नाही - बोडेन्स्टाईनच्या जर्मन भाषिक सांस्कृतिक क्षेत्राच्या पलीकडे इटली आणि फ्रान्सपर्यंत पसरलेल्या कनेक्शनच्या विस्तृत नेटवर्कची साक्ष देते. पॅरासेल्सियन समर्थक प्रकाशन आक्रमण आणि त्याच्या आयट्रो-केमिकल प्रॅक्टिस दरम्यान, बोडेन्स्टाईनने मायकेल टॉक्साइट्स, गेरहार्ड डोर्न आणि जॉर्ज फोर्बर्गर, तसेच जॉर्ज फ्रेडरिकचे वैयक्तिक चिकित्सक सॅम्युअल श्लेगल, ब्रँडनबर्ग-अन्स-बाखचे मार्ग्रेव्ह आणि इतर वैद्यकीय व्यावसायिकांना पाठिंबा दिला. बोडेनस्टीनच्या मृत्यूनंतर ( पाम रविवारी , 1577 रोजी), थिओडोर झ्विंगर (तेव्हा विरोधक नव्हते तर पॅरासेल्सियन्सचे प्रायोजक होते) यांनी आपल्या सहप्रवाशासाठी एक अत्यंत कौतुकास्पद उपमा तयार केला. ( बोडनस्टाईनचा ॲडम , कृतीत आणि बोलण्यात, थिओफ्रास्टस पॅरासेलससचा पहिला आणि इतका विश्वासू आणि शहाणा दुभाषी म्हणून विजयी राजाला त्याच्या विजयाची हस्तरेखा अर्पण करणार आहे.)

**काम**

त्यांच्या साहित्यिक कारकिर्दीत बोडेन्स्टाईन यांनी नेट्टेशिमच्या डी ऑकल्टा फिलॉसॉफिया , पुस्तक ३ (१५५६ पूर्वी प्रकाशित झालेले भाषांतर आणि भाष्य; नंतर हरवले) या पुस्तकातील हेनरिक कॉर्नेलियस अग्रिप्पा यांच्याशी संवाद साधला. त्यानंतर त्यांनी गॅलेनिक चिकित्सक म्हणून प्रकाशन बाजारात प्रवेश केला: बोडेन्स्टाईन यांनी १५५७ च्या लुका गौरिको ( वेसागुंग सिबिल टायबर्टाइन , १५५७) यांनी लिहिलेल्या प्रॅक्टिकाच्या भाषांतराने जर्मन भाषिक भविष्यवाणीची व्याप्ती वाढवली तसेच पोडाग्रा (गाउट) आणि खगोल-औषधावरील साहित्यात योगदान दिले ( वि सिच मेनिग्लिच व्होर डेम सायपरलिन … वॅफनेन सोले. व्हेन्ड बेरिच्ट डिसर क्रेउटर/सो डेन हिम्मेलिस-चेन झीचेच झूगेच्टेट , १५५७). तथापि, लवकरच, तो प्री-पॅरासेल्सियन अल्केमिया ट्रान्सम्युटेटोरिया मेटॅलोरमचा अनुयायी म्हणून उदयास आला , तो स्वतःला तत्वज्ञानाच्या दगडाचे सर्वात खोल रहस्ये बाळगतो असे मानत होता ( इसागोगे ते रोझेरियम चिमिकम [Ps.-]) स्यूडो- अर्नाल्ड ऑफ व्हिलानोव्हा यांनी लिहिलेले , १५५९; अँटोन, जोहान जेकब, जॉर्ज आणि उलरिच [हलड्रिकस] फगर यांना लिहिलेले एपिस्टोला ). फिलॉसॉफिशर रॅटस्चलाग (प्लेगशी कसे लढायचे याबद्दलचा तात्विक सल्ला, १५७७) वगळता , १५६० पासून बोडेन्स्टाईनने प्रकाशित केलेले सर्व लेखन पॅरासेल्सियन विषयांशी संबंधित होते.

विज्ञानाच्या इतिहासाच्या बाबतीत, बोडेन्स्टाईन यांना होहेनहाइमच्या शिकवणींचे प्रचारक म्हणून महत्त्व प्राप्त झाले. पॅरासेल्सियन तांत्रिक संज्ञा समजून घेण्यासाठी, त्यांनी ओनोमॅस्टिकॉन (स्ट्रासबर्ग, १५६६; बासेल १५७५, एक सुधारित स्वतंत्र आवृत्ती) संकलित केले, ज्यामुळे पॅरासेल्ससवरील छापील शब्दकोशाची सुरुवात झाली आणि पॅरासेल्सियन लेखनाच्या चाळीसपेक्षा जास्त आवृत्त्या पूर्ण झाल्या. ते बोडेन्स्टाईन यांना अ‍ॅरिस्टोटेलियन-गॅलेनिक नैसर्गिक इतिहास आणि वैद्यकशास्त्राचे कट्टर विरोधक म्हणून प्रकट करतात, ज्यांनी प्रिस्कासॅपिएंटिया कल्पना आणि पुढील निओप्लेटोनिक उपदेशात्मक साहित्य स्वीकारून पॅरासेल्सियन पुनरुज्जीवनाला जोरदार प्रेरणा दिली, निसर्गाच्या अ‍ॅरिस्टोटेलियन-शैक्षणिक तत्वज्ञानाच्या मूलभूत संकल्पनांचे गंभीरपणे परीक्षण केले. एम. टॉक्साइट्स, जी. डोर्न आणि जी. फोर्बर्गर (अंशतः बोडेन्स्टाईन यांनी समर्थित) यांच्या पॅरासेल्सस आवृत्त्यांसह, त्यांच्या कार्याने युरोपियन पॅरासेल्सियनवादाच्या उदय आणि पुढील विकासाला चालना देण्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली. पर्ल किब्रे यांनी मूळ DSB मध्ये लिहिल्याप्रमाणे , बोडेन्स्टाईनच्या काही पत्रिका "सोळाव्या शतकातील औषध आणि रसायनशास्त्रातील परंपरेच्या ताकदीचे" साक्ष देतात. तथापि, एकूणच पाहिले तर, त्यांच्या प्रकाशन प्रयत्नांमधील विध्वंसक, पॅरासेल्सियन-समर्थक मूलभूत तत्त्वे, ज्यांचा परंपरेवर क्षीण परिणाम होत आहे, विज्ञानाच्या इतिहासात बोडेन्स्टाईनचे स्थान सुनिश्चित करतात.

**पूरक ग्रंथलेखन**
 बोडेन्स्टाईनची मुख्य साहित्यिक कामगिरी म्हणजे १५६० ते १५७६ दरम्यान प्रकाशित झालेल्या चाळीसहून अधिक पॅरासेल्सियन आवृत्त्या. या आवृत्त्या सुधॉफ, १८९४ (मानक) यांनी रेकॉर्ड केल्या होत्या; ज्युटनर, १९८५ देखील पहा. असंख्य पॅरासेल्सियन छापील कामे बोडेन्स्टाईन यांनी प्रोग्रामेटिक समर्पण आणि इतर पूरक मजकूर देतात. युरोपियन पॅरासेल्सियनवादाच्या या सुरुवातीच्या प्रशस्तिपत्रांपैकी बहुतेकांचे संपादन आणि भाष्य केले गेले आहे