open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
कानिफनाथ

एक प्रचंड अशी दगडाची गोटी असून तेथे गावकऱ्यांतर्फे प्रत्येक वर्षी गोवर्धन पुजा होते. तसेच या दर्यामध्ये एक ३ ते ४ मीटर खोलीचा गोसाव्यांचा झरा आहे. या झ्ऱ्याचे वैशिष्ट्ये असे आहे की हा झरा कितीही दुष्काळ पडला तरी याचे पाणी आटत नाही किंवा कमी होत नाही. परिसरातील गर्भगिरी पर्वत हा श्रावण महिन्यामध्ये पाहाण्याजोगा असतो. तसेच मढी गावामध्ये दोन छोट्या व एक मोठी बारव आहे. 

फ़ाल्गुन वद्य पंचमीला (रंगपंचमीला) मढीला कानिफनाथांची यात्रा भरते. या यात्रेला साधारणतः १० ते २० लाख भाविक महाराष्ट्र, राजस्थान, गुजरात, आदी प्रांतांमधून येतात. अठरा पगड जातीचे मढी हे पंढरपूर आहे. तेथे त्यांच्या भांडणाचा न्यायनिवाडा होतो. पाडव्याच्या आदल्या दिवशी फुलबागेतील बाजार प्रसिद्ध आहे. त्याचप्रमाणे वेगवेगळ्या जातीचे गाढवाचा बाजार भरतो. मढीची रेवडी तर प्रयेकाची आवडीची आहे. पाडव्याच्या पहाटे भक्तगण कावडीने पाणी आणून नाथांच्या समाधीला स्नान घालतात व धन्य होतात.

अहमदनगरहून पाथर्डी रोडवरील निवडूंगे हे गाव ४२ कि.मी. आहे. तेथून ३ कि.मी. अंतरावर मढी हे गाव आहे. पाथर्डीहून मढी हे गाव १२ कि.मी अंतरावर आहे. मढीपासून श्री मच्छिंद्रनाथ ६ कि.मी., वृद्धेश्वर १२ कि.मी. व श्री मोहटा देवी २० कि.मी. अंतरावर आहे. दररोज नगर आणि पाथर्डी बसस्थानकामधून मढीकरिता बसेस आहे. अमावस्या, पौर्णिमेच्या वेळेस जादा बसेसची सोय आहे. त्याप्रमाणे यात्रेच्या वेळी महाराष्ट्रातील सर्व प्रमुख बस स्थानकांमधून एस.टी. बसेसची सोय केली जाते. 

नाथ भक्तांची व्यवस्था करण्याकरिता कानिफनाथ गडाच्या पायथ्याशी रुमची व्यवस्था ट्रस्टने केलेली आहे. त्याचप्रमाणे भाविकांची व्यवस्था, सेवा करण्यासाठी कानिफनाथ देवस्थान ट्रस्ट मढी सदोदीत वाट पाहत आहे.

(३.३.२०१७)काल*   श्री क्षेत्र मढी येथे श्री चैतन्य कानिफनाथ महाराजांच्या संजिवणी समाधीला तेल लावणे हा पारंपारिक विधी मोठ्या भक्तिभावात व उत्साहात संपन्न झाला.तत्पुर्वी दुपारी ४ वाजता ग्रामस्थांच्या व नाथभक्तांच्या उपस्थितीत नाथांच्या पादुकांचा जलाभिषेक करण्यात आला.व नंतर शंख व नगारा वाद्याच्या गजरात श्री कानिफनाथ महाराज कि जय म्हणत पारंपारिक पद्धतीत नाथांना तेल लावण्यात आले. याञेपूर्वीचा हा महत्त्वाचा विधी मानला जातो.*
तेल लागल्या नंतर गुढीपाडव्या पर्यंत  मढी व निवडुंगे या गावामधे विविध व्रतबंधने पाळली जातात. यात शेतीची कामे, विवाह/वास्तुशांती ई.मंगलकार्ये, गादी व पलंगावर शयन करणे, दाढी/हजामत करणे,नवीन कामास प्रारंभ, तसेच घरामधे पदार्थ तळणे ई. कामे वर्ज्य केली  जातात.ही खुप वर्षाची परंपरा आहे. सर्व ग्रामस्थांनी एकञ येवुन याञेची तयारी करावी ही त्यामागची भावना आहे.

नाथसंप्रदयाचे आद्यस्थान व भटक्यांची पंढरी म्हणुन श्री क्षेत्र मढी येथील याञा राज्यात प्रसिद्ध आहे. या याञेत अठरापगड जातीधर्माच्या समाजाला मान दिला जातो.

होळी ते गुढीपाडवा अशी १५ दिवस ही भव्य याञा असते.

       ॥ ॐ चैतन्य कानिफनाथाय नमः ॥
कानिफनाथ महाराज हे [नवनाथ] महाराजां पैकी एक आहेत. श्री क्षेत्र [मढी], जिल्हा अहमदनगर येथे त्यांची समाधी आहे. त्यांच्या शिष्य वर्गात [आवजीनाथ महाराज|आवजीनाथ महाराजांचा] समावेश आहे.

## बाह्य दुवे 
* http://www.kanifnathmadhi.org/ 
* http://www.devendranathmadhi.org/ 

वर्ग:नाथ संप्रदाय
वर्ग:नाथ संप्रदायातील व्यक्ती
वर्ग:पाथर्डी तालुक्यातील मंदिरे
वर्ग:मढी
माधव मनोहर

**माधव मनोहर** (जन्म : नाशिक, २० मार्च, १९११ - १६ मे, इ.स. १९९४) (मूळ नाव माधव मनोहर वैद्य) हे मराठी समीक्षक, नाटककार, लेखक होते.  बी.ए. असले तरी मुंबईतील एस.एन..डी.टी. कॉलेजात ते प्राध्यापक झाले आणि तेथूनच निवृत्त झाले. चित्रपट समीक्षक व लेखक गणेश मतकरी हे त्यांचे नातू आहेत. 

इंग्रजी वाङ्‌मय वाचल्यावर माधव मनोहर यांना मराठी साहित्य आणि मराठी नाटक खूपच खुजे आणि परावलंबी असल्याची जाणीव झाली. येथूनच पुढे माधव मनोहर या समीक्षकाचा उदय झाला. इंग्रजीतले चांगले वाङ्‌मय मराठीत आणण्याचा त्यांनी सपाटा लावला.  दैनिक केसरीत ’चौपाटीवरून’ या सदरात, व ’सोबत'मध्ये ’पंचम' या सदरातून ते नाट्यसमीक्षणे लिहीत असत. ’नवशक्ती’, ’रत्‍नाकर, ’रसरंग’मधूनही त्यांचे  समीक्षालेख प्रकाशित होत.  त्यांचे स्वतःचे  साहित्य आहे त्यापेक्षा त्यांचे समीक्षासाहित्य अधिक आहे, त्यामुळे माधव मनोहर हे नाव साहित्यिकांच्या पंक्तीतून समीक्षकांच्या पंक्तीत जाऊन बसले.

## टीका
माधव मनोहर वृत्तीने स्थितप्रज्ञ होते. त्यामुळे टीका आणि स्तुती दोनही त्यांना समान असे. कोणी त्यांच्यावर वैयक्तिक टीका केली आणि तीही शब्दांच्या माध्यमातून, तरी ते त्याला लेखणीने प्रत्युत्तर देत असत.  त्यांची लेखणी इतकी परखडपणे बोलत असे त्यांना कधी काही बोलावेच लागले नाही. मराठी साहित्यावर टीका करताना ते साहित्य कसे आहे यावरच त्यांचे लक्ष असे, ते कोणाचे आहे याला त्यांच्या लेखी काहीच महत्त्व नसे. वसंत कानेटकरांच्या सर्व नाटकांवर परखडपणे हल्ला करणाऱ्या माशव मनोहर यांनी त्यांच्या ’गगनभेदी’वर प्रशंसेची मुक्ताफळे उधळली होती. आपल्या पुस्तकांवर सातत्याने टीका होत असली तरी अनेक लेखकांनी आपल्या पुस्तकांच्या प्रस्तावना माधव मनोहर यांच्याकडून लिहून घेतल्या.

## फौजदारी
माधव मनोहर यांचे वाचन अफाट होते, त्यामुळे ते साहित्यातील चोऱ्या सहज पकडत. वाङ्‌मयचौर्य पकडण्याच्या त्यांच्या या कामामुळे त्यांना ’साहित्यातले फौजदार’ म्हणत.  माधव मनोहर यांच्यानंतर साहित्याला दिशा दाखवणारा इतका समर्थ टीकाकार मिळणे दुर्मीळ आहे. 

माधव मनोहर यांनी लिहिलेली नाटके
* आई(भाषांतरित नाटक)
* आजोबांच्या मुली(रूपांतरित एकांकिका)
* आपण साऱ्या दुर्गाबाई(रूपांतरित एकांकिका)
* चेटूक(भाषांतरित नाटक)
* झोपलेले जग(भाषांतरित नाटक)
* डावरेची वाट(भाषांतरित नाटक)
* प्रकाश देणारी माणसं(रूपांतरित एकांकिका)
* रामराज्य(भाषांतरित नाटक)
* सशाची शिंगे(भाषांतरित नाटक)
* सौदा(रूपांतरित एकांकिका)

## माधव मनोहर यांनी लिहिलेली अन्य पुस्तके/वाङ्‌मय
* अनाथ विद्यार्थी गृहाच्या मेळ्यासाठी पोवाडे, पदे
* अन्‍नदाता (अनुवादित कादंबरी)
* आशा (कथा)
* एक आणि दोन (अनुवादित कादंबरी)
* किल्ली (अनुवादित कादंबरी)
* क्लिओपॅट्रा (अनुवादित कथा)
* पंचमवेध (निवडक माधव मनोहर)
* मधुचंद्राची रात्र (कथा)
* मुलांची शाळा (कथा)
* स्मृतिरंग (अप्रकाशित खंडकाव्य)

## सन्मान आणि पुरस्कार
* १९८१मध्ये माधव मनोहर यांना नाट्यसमीक्षा लेखनाबद्दल विष्णूदास भावे सुवर्णपदक मिळाले. 
* नाट्यसमीक्षक माधव मनोहर हे सातारा येथे १९९० साली झालेल्या ७१व्या मराठी नाट्य संमेलनाचे अध्यक्ष होते. 
* रंगत संगत प्रतिष्ठान माधव मनोहर यांच्या नावाचा स्मृती पुरस्कार देत असते. २०१७ साली हा पुरस्कार नाट्यसमीक्षक अरुण धाडीगावकर यांना मिळाला.

## हेही वाचा
* आमचं घर : गणेश मतकरी

## नोंदी व संदर्भ
वर्ग:अखिल भारतीय मराठी नाट्य संमेलने
वर्ग:मराठी नाटककार
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:मराठी समीक्षक
वर्ग:इ.स. १९९४ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९११ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जॅक बर्केनशॉ

**जॅक बर्केनशॉ** (नोव्हेंबर १३, इ.स. १९४०:रॉथवेल, यॉर्कशायर, इंग्लंड - ) हा कडून पाच कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. हा डाव्या हाताने फलंदाजी आणि उजव्या हाताने ऑफ-ब्रेक गोलंदाजी करीत असे.

वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९४० मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
केन शटलवर्थ

**केनेथ शटलवर्थ** (नोव्हेंबर १३, इ.स. १९४४:सेंट हेलेन्स, लॅंकेशायर, इंग्लंड - ) हा कडून पाच कसोटी व एक एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.

वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९४४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०२५ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पोप निकोलस पहिला

**पोप निकोलस पहिला** (इ.स. ८२०:रोम - नोव्हेंबर १३, इ.स. ८६७) हा नवव्या शतकाच्या मध्यातील पोप होता. याने आपल्या काळात पोपची सद्दी बळकट केली व भविष्यातील पोपचे युरोपीय राजकारणातील स्थान महत्त्वपूर्ण केले.

याला कॅथोलिक ख्रिश्चन लोक संत मानतात.

निकोलस ०१
निकोलस ०१
वर्ग:इ.स. ८२० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. ८६७ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
विल्फ्रेड फ्लॉवर्स

**विल्फ्रेड फ्लॉवर्स** (डिसेंबर ७, इ.स. १८५६:कॅल्व्हर्टन, नॉटिंगहॅमशायर, इंग्लंड - नोव्हेंबर १, इ.स. १९२६:कार्ल्टन, नॉटिंगहॅम, इंग्लंड) हा कडून आठ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता. फ्लॉवर्स मंदगतीने गोलंदाजी करणारा भक्कम फलंदाज होता. तत्कालीन अष्टपैलू खेळाडूंमध्ये याची गणना अग्रतेने होते.

वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १८५६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९२६ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
फ्रान्यो तुडमन

इवलेसे|फ्रान्यो तुडमन
**फ्रान्यो तुडमन** (१४ मे, १९२२ - १० डिसेंबर, १९९९) हे क्रोएशियाचे इतिहासलेखक आणि राजकारणी होते. तुडमन हे युगोस्लाव्हियामधून विभक्त झालेल्या क्रोएशियाचे पहिले राष्ट्राध्यक्ष होते. हे १९९० ते मृत्यूपर्यंत या पदावर होते.

वर्ग:क्रोएशियाचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १९२२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९९ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
केनेथ हचिंग्स

**केनेथ लोथरिंग्टन हचिंग्स** (७ डिसेंबर, १८८२ - ३ सप्टेंबर, १९१६) हा कडून सात कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.

वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:युद्धात मृत्यू पावलेले क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १८८२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९१६ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जॉर्ज मॅकोले

**जॉर्ज गिब्सन मॅकोले** (डिसेंबर ७, इ.स. १८९७ - डिसेंबर १३, इ.स. १९४०) हा कडून आठ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.

मॅकोले कसोटी सामन्यांतील आपल्या पहिल्याच चेंडूने बळी घेणाऱ्यांतील एक आहे.

मॅकोले, जॉर्ज
मॅकोले, जॉर्ज
मॅकोले, जॉर्ज
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सलीम युसुफ

**सलीम युसुफ** (७ डिसेंबर, १९५९ - ) हा कडून ३२ कसोटी आणि ८६ एकदिवसीय क्रिकेट सामने खेळलेला खेळाडू आहे. या यष्टिरक्षक होता आणि उजव्या हाताने फलंदाजी करीत असे.

वर्ग:पाकिस्तानचे पुरूष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९५९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पिएर क्युरी

'''''' हे शास्त्रज्ञ आहेत.

## जन्म व बालपण 
पिएर क्युरी यांचा जन्म १५ मे १८५९ या दिवशी पॅरिस येथे झाला. त्यांच्या वडिलांचे नाव युजीन असे होते. त्यांचे वडील व आजोबा हे दोघही डॉक्टर होते. त्यांच्या आईचे नाव सोफी असे होते. त्यांना जॅक नावाचा एक भाऊ होता. पिएर क्युरी हे शाळेत गेलेच नाही. त्यांना युजीन आणि सोफी यांनी घरीच शिक्षण दिले. पिएर क्युरी यांना लहानपणी प्रत्येक विषयाच्या मुळाशी जायला आवडत.

## शिक्षण 
पिएर क्युरी हे शाळेत गेले नाहीत. त्यांना युजीन आणि सोफी यांनी घरीच शिक्षण दिले. नंतर त्यांना खासगी शिकवणी लावली. ते वयाच्या १६ व्या वर्षी बी.एस्सी. आणि १८ व्या वर्षी एम.एस्सी झाले.

## विवाह 
पिएर क्युरी यांचा विवाह नोबेल पुरस्कार प्राप्त मेरी क्युरी यांच्याशी २६ जुलै १८९५ साली झाला.

## संशोधन व कार्य 
पिएर आणि जॅक या दोघांनी मिळून पिझो इलेक्ट्रिक क्वार्ट्झचा शोध लावला. पिझो क्वार्ट्झ इलेक्ट्रोमीटरचे उपकरण तयार केले. पिएर क्युरी यांनी क्युरी स्केल नावाची मोजमापपट्टीही तयार केली.

## मृत्यू 
१९०६ साली पिएर क्युरी यांचा अपघाती मृत्यू झाला.

## पुरस्कार 
## बाह्यदुवे
क्युरी, पिएर
वर्ग:भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते
वर्ग:इ.स. १८५९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९०६ मधील मृत्यू
रोहन जयसेकरा

**रोहन स्टॅन्ली अमरसिरिवर्दने जयसेकरा** (डिसेंबर ७, इ.स. १९५७:कोलंबो, श्रीलंका - ) हा तर्फे एक कसोटी व दोन एकदिवसीय तसेच तर्फे चार आय.सी.सी. विश्वचषक पात्रता सामने सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.

जयसेकरा, रोहन
जयसेकरा, रोहन
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कोर्टनी ब्राउन

**कोर्टनी ऑस्वाल्ड ब्राउन** (डिसेंबर ७, इ.स. १९७०:लॅंबेथ, इंग्लंड - ) हा कडून क्रिकेट खेळलेला खेळाडू आहे. हा यष्टिरक्षण आणि उजव्या हाताने फलंदाजी करीत असे.

वर्ग:वेस्ट इंडीजचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७० मध्ये जन्मलेले क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
विन्स्टन प्लेस

प्लेस, विन्स्टन
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९१४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००२ मधील मृत्यू
जॉन कुफुर

इवलेसे
**जॉन कुफुर** हा घानाचे राष्ट्राध्यक्ष होता.

वर्ग:घानाचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १९३८ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चेंगारा वीटिल देवन नायर

**चेंगारा वीटिल देवन नायर** (५ ऑगस्ट, इ.स. १९२३:मालाक्का - ६ डिसेंबर, इ.स. २००५:हॅमिल्टन, कॅनडा) हा सिंगापूरचा राष्ट्राध्यक्ष होता.

वर्ग:सिंगापूरचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १९२३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००५ मधील मृत्यू
जियेन

इवलेसे|right|180px|जियेन
**जियेन** (मे १७, इ.स. ११५५:क्योतो, जपान - ऑक्टोबर २८, इ.स. १२२५:शिगा, जपान) हा जपानी कवी, इतिहासकार व बौद्ध भिक्षू होता.

वर्ग:जपानी कवी
वर्ग:इ.स. ११५५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १२२५ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जॉर्ज विल्यम फोर्ब्स

**जॉर्ज विल्यम फोर्ब्स** (मार्च १२, इ.स. १८६९ - मे १७, इ.स. १९४७) हा इ.स. १९३० ते इ.स. १९३५ या काळात न्यू झीलंडचा पंतप्रधान होता. हा २८ मे, १९३० ते ६ डिसेंबर, १९३५ दरम्यान सत्तेवर होता.

वर्ग:न्यू झीलंडचे पंतप्रधान
वर्ग:इ.स. १८६९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९४७ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
एंगेलबर्ट डॉलफस

**एंगेलबर्ट डॉलफस** (ऑक्टोबर ४, इ.स. १८९२:टेक्सिंग्टाल, ऑस्ट्रिया-हंगेरी - २५ जुलै, इ.स. १९३४:व्हियेना, ऑस्ट्रिया) हा ऑस्ट्रियाचा चान्सेलर होता.

वर्ग:ऑस्ट्रियाचे चान्सेलर
वर्ग:इ.स. १८९२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९३४ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हमीद करझाई

**हमीद करझाई** (पश्तो:  حامد کرزی‎; फारसी:  حامد کرزی‎; जन्म: २४ डिसेंबर इ.स. १९५७) हे अफगाणिस्तान देशाचे भूतपूर्व राष्ट्राध्यक्ष होते.

भारताच्या हिमाचल प्रदेशामध्ये पदवीचे शिक्षण घेतल्यानंतर करझाईंनी अफगाणिस्तानमधील सोव्हिएत युद्धात मुजाहिदीन बनून अमेरिकेच्या सेंट्रल इंटेलिजन्स एजन्सीला मदत केली. करझाई व त्यांचे कुटुंबीय अफगाणिस्तानचे शेवटचे राजा मोहम्मद झहीर शहा ह्याचे कट्टर पाठीराखे होते. १९९६ साली अफगाणिस्तानमध्ये तालिबानचे प्रशासन सत्तेवर आल्यानंतर करझाईंने पाकिस्तानच्या क्वेट्टा शहरात स्थानांतर केले व तालिबान विरोधी चळवळीमध्ये जगातील महासत्तांचा पाठिंबा मिळवण्याचे प्रयत्न सुरू केले. २००१ मधील तालिबानच्या पाडावानंतर करझाई अफगाणिस्तानचे कार्यवाहू राष्ट्राध्यक्ष बनले. २००४ व २००९ सालच्या अध्यक्षीय निवडणुकांमध्ये विजय मिळवून करझाई सत्तेवर राहिले. ते राष्ट्राध्यक्षपदावर सप्टेंबर २०१४ पर्यंत होते.

## बाह्य दुवे 
*अध्यक्षाचे अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:अफगाणिस्तानचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १९५७ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कुर्ट फॉन श्लायशर

**कुर्ट फॉन श्लायशर** (एप्रिल ७, इ.स. १८८२ - जून ३०, इ.स. १९३४) हा वायमार प्रजासत्ताकाचा शेवटचा चान्सेलर होता.
thumb|right|कुर्ट फॉन श्लायशर

वर्ग:जर्मनीचे चान्सेलर
वर्ग:इ.स. १८८२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९३४ मधील मृत्यू
लुई टँक्रेड

**लुई जोसेफ टँक्रेड** (ऑक्टोबर ७, इ.स. १८७६ - जुलै २८, इ.स. १९३४) हा कडून १९०२ ते १९१३ दरम्यान १४ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.

टँक्रेडने तीन कसोटी सामन्यांत दक्षिण आफ्रिकेचे नेतृत्व केले.

टँक्रेड, लुई
टँक्रेड, लुई
टँक्रेड, लुई
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
फ्रांसिस्को से कार्नेरो

इवलेसे
कमेरो, फ्रांसिस्को से
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सिंहगड एक्सप्रेस

**११००९/१० सिंहगड एक्‍स्प्रेस** ही महाराष्ट्र राज्याच्या पुणे व मुंबई शहरांदरम्यान भारतीय रेल्वेतर्फे चालविण्यात येणारी रेल्वे आहे. या गाडीची पहिली फेरी मंगळवार दिनांक १ मार्च १९५५ रोजी झाली. ही गाडी सकाळी पुण्यातून निघते व संध्याकाळी मुंबईतून परतते. पुण्यामध्ये असलेल्या ऐतिहासिक सिंहगड किल्ल्यावरून या गाडीला **सिंहगड एक्सप्रेस** असे नाव देण्यात आले. 

ही भारतातील पहिली दुमजली रेल्वेगाडी आहे...

## प्राथमिक माहिती
* मार्ग क्र. : ११००९ - मुंबई छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस ते पुणे जंक्शन, ११०१० - पुणे जंक्शन ते मुंबई छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस
* एकूण प्रवास : १८९.५ किलोमीटर
* वारंवारता : दररोज
* डबे : १६ (८ अनारक्षित यान, ५ खुर्ची यान, १ वातुनुकुलित खुर्ची यान, १ दिव्यांग यान व १ जनरेटर यान)

## मार्ग 
* ११००९ - मुंबई छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस ते पुणे जंक्शन.

* ११०१० - पुणे जंक्शन ते मुंबई छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस

**पुण्याहून मुंबईला जाताना या गाडीला ठाणे स्थानकावर थांबा नाही**

वर्ग:भारतातील नामांकित रेल्वेगाड्या
वर्ग:मध्य रेल्वे
दख्खन एक्सप्रेस

|}

**दख्खन एक्स्प्रेस** ही भारतीय रेल्वेच्या मध्य रेल्वे विभागाची एक प्रवासी सेवा आहे. डेक्कन एक्स्प्रेस गाडी  पुणे ते मुंबई दरम्यान दर दिवशी धावते. ही हजारो प्रवाश्यांची वाहतूक करते. दोन्ही स्थानकादरम्यान या ट्रेनची 6 स्थानके आहेत.  पुणे - मुंबई दरम्यान  सिंहगड, प्रगती, दक्खनची रानी, इंद्रायणी, इंटर्सिटी  ह्या आणखी 5 ट्रेन दर दिवसी धावतात आणि प्रवाश्यांना सेवा देतात. 

पुणे शहर दक्खनच्या पठारावर वसलेले आहे. म्हणून या गाडीला डेक्कन एक्स्प्रेस हे नाव दिलेले आहे. 

डेक्कन एक्स्प्रेस ट्रेनची वेळ खलील प्रमाणे आहे. 

## वेळापत्रक
11007 डेक्कन एक्स्प्रेस सकाळी 7 वाजता मुंबई सीएसटीहून सुटते आणि  पुणे जंक्शन येथे 11:05 वाजता पोहोचते. परतीच्या प्रवासात, 11008 डेक्कन एक्सप्रेस 15:30 वाजता पुण्याहून  सुटते आणि 19:40 वाजता सीएसटी येथे पोहोचते.

## संदर्भ 
वर्ग:मध्य रेल्वे
वर्ग:भारतातील नामांकित रेल्वेगाड्या
वर्ग:महाराष्ट्रामधील रेल्वे वाहतूक
सर खाडी

**सर क्रीक** भारत आणि पाकिस्तान यांच्यातील गुजरात आणि सिंध यांदरम्यानची खाडी (क्रीक) आहे.

वर्ग:भारत
वर्ग:पाकिस्तान
वर्ग:भारताच्या सीमा
एहूद बराक

**एहूद बराक** (हिब्रू: אהוד ברק;  १२ फेब्रुवारी १९४२) हा इस्रायल देशामधील एक राजकारणी व देशाचा माजी पंतप्रधान व कॅबिनेट मंत्री आहे.

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:इस्रायलचे पंतप्रधान
ल्हक्पा तेनझिंग शेर्पा

thumb|ल्हक्पा तेनझिंग शेर्पा
**ल्हक्पा तेनझिंग** *अपा* **शेर्पा** (२० जानेवारी, १९६०:थामे, नेपाळ - ) २१ वेळा माउंट एव्हरेस्ट सर करण्याचा विक्रम करणारा प्रसिद्ध शेर्पा नेपाळी गिर्यारोहक आहे.

वर्ग:गिर्यारोहक
वर्ग:इ.स. १९६० मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
युरिको गॅस्पर दुत्रा

इवलेसे
**युरिको गॅस्पर दुत्रा** (१८ मे, १८८३ - ११ जून, १९७४) हे ब्राझिलचे सेनापती आणि राष्ट्राध्यक्ष होते. हे १९४६ ते १९५१ पर्यंत ब्राझिलच्या दुसऱ्या प्रजासत्ताकाचे पहिले राष्ट्राध्यक्ष होते.

वर्ग:ब्राझिलचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:इ.स. १८८३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७४ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इंद्रायणी एक्सप्रेस

|}
२२१०५ डाऊन व २२१०६ अप क्रमांकाची **इंद्रायणी एक्सप्रेस** ही भारतीय मध्य रेल्वेची मुंबई छत्रपती शिवाजी टर्मिनस आणि पुणे दरम्यान धावणारी एक वेगवान आगगाडी आहे.
दररोज धावणाऱ्या या गाडीला पुण्याजवळून वाहणाऱ्या ‘इंद्रायणी’ नदीचे नाव दिले आहे.

सुरुवातीस हीच गाडी मुंबई - पुणे दरम्यान १०२१ क्रमांकाची गाडी व पुणे - मुंबई दरम्यान १०२२ क्रमांकाची गाडी म्हणून धावत असे.  तीच गाडी आता नव्या क्रमांकाने धावते.

## डबे
सध्या इंद्रायणी एक्सप्रेसला वातानुकूलित खुर्ची यानाचे २, सर्वसाधारण द्वितीय वर्गाचे ८, पासधारकांसाठी आरक्षित असलेले सर्वसाधारण द्वितीय वर्गाचे २ व अनारक्षित असलेले सर्वसाधारण वर्गाचे ५ डबे जोडलेले आहेत. प्रवाशांच्या मागणीनुसार भारतीय रेल्वेला डब्यांची संख्या कमी / जास्त करण्याचे अधिकार आहेत.

## सेवा
२७ एप्रिल १९८८ रोजी प्रथम इंद्रायणी एक्स्रपेस सुरू करण्यात आली आणि मुंबई – पुणे दरम्यान धावणाऱ्या सहा गाड्यांपैकी ही एक गाडी आहे.  इतर पाच गाड्या – १२१२७/२८ मुंबई-पुणे इंटरसिटी एक्सप्रेस, ११००७/०८ डेक्कन एक्सप्रेस, ११००९/१० सिंहगड एक्सप्रेस, १२१२५/२६ प्रगती एक्सप्रेस आणि १२१२३/२४ डेक्कन क्वीन.

२२१०५ व २२१०६ क्रमांकांची इंद्रायणी एक्सप्रेस मुंबई – पुणे व पुणे-मुंबई हे १९२ किलोमीटरचे अंतर ३ तास २५ मिनिटांत (वेग - ५५.६० किमी/तास) पार करते.
left|thumb|इंद्रायणी एक्सप्रेस - २२१०६ - द्वितीय श्रेणी वर्गाचा डबा
left|thumb|इंद्रायणी एक्सप्रेस - २२१०६ - वातानुकूलित खुर्ची वर्गाचा डबा

## शक्तीचा वापर
या मार्गावरील सर्व गाड्या विजेवर चालत असला तरीही इंद्रायणीला डब्लयूडीएम थ्रीडी (3D) हे डिझेल इंजिन जोडलेले असते. कर्जत ते लोणावळा या घाटमार्गाच्या चढावावर गाडीला २ डब्ल्यू.सी.जी.-२  हे अधिकचे इंजिन लावतात.

## वेळापत्रक
मुंबई-पुणे दरम्यान धावणारी इंद्रायणी एक्सप्रेस ही दिवसातली पहिली आणि परतीसाठीची शेवटची गाडी आहे. २२१०५ ही गाडी दररोज भारतीय प्रमाणवेळेनुसार मुंबई मधून ५.४० वाजता निघून पुण्याला ९.०५ला पोहोचते. परतताना २२१०६ ही गाडी पुण्यावरून १८.३५ला निघून मुंबईला २२.००ला पोहोचते.

## धावत्या गाडीतील दुर्घटना
१ डिसेंबर १९९४ च्या रात्री कर्जत आणि लोणावळालोणावळयाच्या दरम्यान भोर घाट उतरताना ठाकूरवाडी केबीनजवळ आग लागल्यामुळे इंद्रायणी एक्सप्रेसचे ब्रेक निकामी झाले. अशा परिस्थितीत घाटामधून ही गाडी १०० कि.मी/तासापेक्षा जास्त वेगाने धावत धावत शेवटी सपाट जागी थांबली होती.  या दुर्घटनेमागचे निश्चित कारण अद्यापपर्यंत समजू शकलेले नाही.

## संदर्भ व नोंदी 
वर्ग:भारतातील नामांकित रेल्वेगाड्या
वर्ग:मध्य रेल्वे
चिंतामणी नागेश रामचंद्र राव

**चिंतामणी नागेश रामचंद्र राव**, ऊर्फ **सी.एन.आर. राव** (कन्नड: ಚಿಂತಾಮಣಿ ನಾಗೇಶ ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾಯ ; रोमन लिपी: *Chintamani Nagesa Ramachandra Rao* / *C.N.
R. Rao* ;) (३० जून, इ.स. १९३४; बंगळूर; कर्नाटक - हयात) हे एक कन्नडभाषक भारतीय रसायनशास्त्रज्ञ आहेत. घन-स्थिती रसायनशास्त्र व संरचनात्मक रसायनशास्त्र हे त्यांचे अभ्यासाचे प्रमुख विषय आहेत. त्यांचे आजपर्यंत चौदाशे शोधनिबंध प्रकाशित झाले असून त्यांनी एकूण ४५ पुस्तके लिहिली आहेत.

## जीवन 
रावांनी इ.स. १९५१ साली म्हैसूर विद्यापीठातून बॅचलर पदवी मिळवली. पुढील दोन वर्षांत त्यांनी बनारस हिंदू विश्वविद्यालयाचा पदव्युत्तर अभ्यासक्रम पुरा केला. त्यानंतर ते पीएच.डी. अभ्याक्रमासाठी अमेरिकेतील पर्ड्यू विद्यापीठात प्रवेश घेतला व इ.स. १९५८ साली पीएच.डी मिळवली. त्यांनी इ.स. १९६३ ते इ.स. १९७६ या काळात कानपुरातील भारतीय प्रौद्योगिकी संस्थेच्या रसायनशास्त्र विभागात, तर इ.स. १९८४ ते इ.स. १९९४ या काळात बंगळुरातील भारतीय विज्ञान संस्थेत अध्यापन केले.

सध्या (इ.स. २०११) ते बंगळुरातील *जवाहरलाल नेहरू प्रगत वैज्ञानिक संशोधन केंद्र* येथे संशोधक प्राध्यापक व मानद अध्यक्ष म्हणून काम करतात.

thumb|right|250px| (इ.स. २००४ च्या सुमारास)
## पुरस्कार 
* भारतीय केंद्रशासनाने रावांना पद्मश्री व पद्मविभूषण पुरस्कारांनी गौरवले आहे.
2014 भारतरत्न पुरस्कार प्राप्त
* चीनच्या विज्ञान अकादमीचा मानाचा पुरस्कार २०१२

## बाह्य दुवे 
* 

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९३४ मधील जन्म
वर्ग:कन्नड व्यक्ती
वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:भारतीय रसायनशास्त्रज्ञ
वर्ग:भारतरत्‍न पुरस्कारविजेते
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जालिंदरनाथ

श्री चैतन्य जालिंदरनाथांचा जन्म सोमयज्ञा मधून झाला आहे हस्तिनापुराचा राजा ब्रिहद्रव सोमयज्ञ करीत असताना त्या त्या यज्ञ मध्ये ऋषी मुनींनी विभूती घेण्यासाठी हाथ टाकला तर त्यात त्यांना एक मुलाचे पाय लागले व त्यांनी त्या मुलाला बाहे काढले अश्या प्रकारे चैतन्य जालिंदर नाथांचा जन्म झाला

त्याच्या जन्माची कथा अशी आहे की आदिनाथ शिव शंकराचं तिसऱ्या नेत्रात अग्नी त्या यज्ञ कुंडा मध्ये सामावला आणि त्या मध्ये अंतरिक्ष नारायणा ने प्रवेश केला त्यातून जालिंदर नाथ प्रकट झाले अग्नितून प्रकट झाले म्हणून त्यांना अग्नी देवाचे पुत्र असे म्हणतात अग्निदेवाचा प्रसाद म्हणून त्या राजाने त्याचा सांभाळ केला जालिंदर नाथ 12 वर्षाचे झोके असता त्यांचे मन संसारात त्या राजवाड्यात लागेल म्हणूनते घर सोडून निघून आले  घर सोडून आल्यावर ते राणा वनात फिरत असताना ते एक वनात थांबले व त्याच वेळेस तेथे वणवा लागला व संपूर्ण जंगलाला आग लागली सगळी कडे अग्नी पसरला त्या वनव्यातून जालिंदर नाथ इकडे तिकडे पळत असतांना अग्नी देवाचे लक्ष जालिंदर नाथ वरती पडले आणि त्याच वेळेस अग्नी देवाला त्यांची ओळख पटली व त्यांनी ओळखले की हा तर आपलाच पुत्र आहे पिता पुत्रा ची भेट झाली त्या नंतर अग्निदेवाने त्यांना गुरू दत्तात्रेय याच्या कडे आणले व जालिंदर नाथांना दीक्षा द्यावी असा अनुग्रह केला । अग्नी देवाच्या म्हणण्यानुसार गुरू दत्तने जालिंदर नाथान दीक्षा दिला सर्व विद्या, मंत्र, तंत्र, सिद्धी दिल्या व बद्रीनाथ येथे तपास बसविले.

जालिंदर नाथ हे कानिफनाथ महाराजांचे गुरू आहेत

नाथांची संजीवनी समाधी बीड जिल्यातील येवलवाडी येथे आहे,

नगर-शिरूर-बीड रोड वरती रायमोहा या गावा मधून प्रवेश करून येवल वाडी येथे जाता येते

वर्ग:नाथ संप्रदाय
वर्ग:नाथ संप्रदायातील व्यक्ती
जयंतनाथ चौधरी

जनरल **जयंत नाथ चौधरी** (१० जून, १९०८ - ६ एप्रिल, १९८३) हे भारतीय सेनापती होते. हे १९६२ ते १९६६ दरम्यान भारतीय सैन्याचे सरसेनापती होते. चौधरी १९४८-४९ दरम्यान हैदराबाद संस्थानाचे मिलिटरी गव्हर्नर होते.

लष्करातून निवृत्त झाल्यावर चौधरी १९ जुलै, १९६६ ते ऑगस्ट १९६९ दरम्यान कॅनडामधील भारताचे हाय कमिशनर होते.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:भारताचे लष्करप्रमुख
वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. १९०८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८३ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चार्ल्स बॅबेज

इवलेसे|उजवे|चार्ल्स बॅबेज
**चार्ल्स बॅबेज** (डिसेंबर २६, इ.स. १७९१ - ऑक्टोबर १८, इ.स. १८७१) हे इंग्लिश गणितज्ञ, तत्त्वज्ञानी व यांत्रिकी अभियंता होते. बॅबेज यांना संगणकाची कल्पना प्रथम सुचली. पण त्यांच्या जीवनकालात ते आपल्या कल्पनेस आकार देऊ शकले नाहीत. लंडनच्या वस्तु संग्रहालयात त्यांच्या अपूर्ण संगणकाचे भाग प्रदर्शनास ठेवले आहेत. १९९१ साली चार्ल्स बॅबेज यांच्या कल्पनेतील डिफरन्स इंजिनची यशस्वी प्रतिकृती तयार करण्यात आली. ‘पॅसेज फ्रॉम द लाईफ ऑफ ए फिलॉसॉफर’ हे त्यांच्या आत्मचरित्राचे नाव आहे.

बॅबेज, चार्ल्स
बॅबेज, चार्ल्स
बॅबेज, चार्ल्स
व्हायोलेटा चमोरो

**व्हायोलेटा बारियोस तोरेस दि चमोरो** (ऑक्टोबर १८, इ.स. १९२९ - १४ जून, २०२५) ही निकाराग्वाची ४८वी राष्ट्राध्यक्ष होती. हिने एप्रिल इ.स. १९९० ते जानेवारी इ.स. १९९७ दरम्यान राष्ट्राध्यक्षपद भूषविले.

चमोरो निकाराग्वाची एकमेव व उत्तर अमेरिकेतील (नेदरलँड्स अँटिल्सच्या लुसिना दा कॉस्टा आणि डॉमिनिकाच्या युजेनिया चार्ल्सनंतरची) तिसरी स्त्री राष्ट्राध्यक्ष होती.

वर्ग:निकाराग्वाचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १९२९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०२५ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
लॉस एंजेलस

**लॉस एंजेलस** (; ; रूढ संक्षेपः एल.ए. (LA)) हे अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने देशाच्या कॅलिफोर्निया राज्यातील सर्वांत मोठे व अमेरिकेमधील दुसऱ्या क्रमांकाचे शहर (न्यू यॉर्क शहराखालोखाल) आहे. कॅलिफोर्नियाच्या दक्षिण भागात प्रशांत महासागराच्या किनाऱ्यावर ८७,४९० वर्ग किमी एवढ्या विस्तृत परिसरात वसलेल्या लॉस एंजेलस महानगर क्षेत्रामध्ये सुमारे १.७८ कोटी लोक वास्तव्य करतात.

दक्षिण कॅलिफोर्नियाचे आर्थिक, सांस्कृतिक व शैक्षणिक केंद्र असलेल्या लॉस एंजेलस महानगराची अर्थव्यवस्था २००८ साली ८३१ अब्ज डॉलर्स इतकी होती. ह्या बाबतीत लॉस एंजेलसचा जगात न्यू यॉर्क महानगर व तोक्यो महानगरांखालोखाल तिसरा क्रमांक लागतो. लॉस एंजेलस जगातील तिसऱ्या क्रमांकाचे श्रीमंत व पाचव्या क्रमांकाचे बलाढ्य शहर मानले जाते. येथील हॉलिवूड ह्या उपनगरामध्ये जगातील सर्वात मोठा सिनेउद्योग कार्यरत आहे ज्यामुळे लॉस एंजेलसला जगाची मनोरंजन राजधानी हा खिताब दिला जातो.

## शहर रचना 
लॉस एंजेलस महानगर १,२९०.६ किमी२ इतक्या विस्तारात पसरलेले आहे

## हवामान 
लॉस एंजेलसमधील हवामान रुक्ष व उष्ण आहे. येथे वर्षातून सरासरी केवळ ३५ दिवस पाऊस पडतो. उन्हाळ्यादरम्यान येथील कमाल तापमान बरेच वेळा ४० से पेक्षा अधिक असते. आजवरचे विक्रमी कमाल तापमान ४५ से. २७ सप्टेंबर २०१० रोजी नोंदविले गेले.

## खेळ
लॉस एंजेलस शहराने १९३२ व १९८४ ह्या दोन उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धांचे आयोजन केले होते. तसेच १९९४ फिफा विश्वचषकातील अंतिम फेरीचा सामना येथील पसाडिना शहरात खेळवण्यात आला होता. 
खालील चार व्यावसायिक संघ लॉस एंजेलस महानगरामध्ये स्थित आहेत.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ
* स्वागत कक्ष
* 


वर्ग:कॅलिफोर्नियामधील शहरे
वर्ग:उन्हाळी ऑलिंपिक यजमान शहरे
वर्ग:लॉस एंजेलस काउंटी (कॅलिफोर्निया)
रॉबर्ट लुई स्टीवन्सन

thumb|right|रॉबर्ट लुई स्टीवन्सन
**रॉबर्ट लुई बॅलफोर स्टीवन्सन** (नोव्हेंबर १३, इ.स. १८५० - डिसेंबर ३, इ.स. १८९४) हा स्कॉटिश लेखक, कवी व प्रवासवर्णनलेखक होता.

स्टीवन्सन, रॉबर्ट लुई
स्टीवन्सन, रॉबर्ट लुई
स्टीवन्सन, रॉबर्ट लुई
जेम्स नेब्लेट

नेब्लेट, जेम्स
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सम्राट चियाछिंग

**चियाछिंग** (नवी चिनी चित्रलिपी: 嘉庆; जुनी चिनी चित्रलिपी: 嘉慶; फीनयीन: jiāqìng; उच्चार: चिआऽऽ-छिङ्ग) (नोव्हेंबर १३ १७६० - सप्टेंबर २ १८२०) हा चीनवर राज्य करणारा मांचु छिंग वंशाचा सहावा आणि चीनवर राज्य करणारा पाचवा छिंग सम्राट होता.

वर्ग:चिनी सम्राट
वर्ग:इ.स. १७६० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८२० मधील मृत्यू
अलेन जुप्पे

**अलेन जुप्पे** (फ्रेंच: Alain Marie Juppé;  १५ ऑगस्ट १९४५) हा फ्रान्समधील एक राजकारणी आहे. आजवर फ्रेंच सरकारमध्ये अनेक पदांवर राहिलेला जुप्पे १९९५ ते १९९७ दरम्यान देशाचा पंतप्रधान तर २०११ ते २०१२ दरम्यान परराष्ट्रमंत्री होता. २००६ पासून तो बोर्दूचा महापौर आहे.

वर्ग:फ्रान्सचे पंतप्रधान
अँटवर्प

**ॲंटवर्प** () ही बेल्जियम देशामधील अँटवर्प या नावाच्या प्रांताची राजधानी व बेल्जियममधील प्रमुख शहर आहे. ॲंटवर्प हे जगातील सातव्या व युरोपातील दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे बंदर आहे.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ 
* पर्यटन 

वर्ग:बेल्जियममधील शहरे
वर्ग:उन्हाळी ऑलिंपिक यजमान शहरे
*
मेरी मॅकअलीस

**मेरी पॅट्रिशिया मॅकअलीस** (२७ जून, इ.स. १९५१:बेलफास्ट, उत्तर आयर्लंड - ) या आयर्लंडची आठवी राष्ट्राध्यक्ष होत्या. या ११ नोव्हेंबर, १९९७ ते १० नोव्हेंबर, २०११ दरम्यान सत्तेवर होत्या

वर्ग:आयर्लंडचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १९५१ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
पोप सेलेस्टीन पाचवा

**पोप सेलेस्टीन पाचवा** (इ.स. १२१५:इसेर्निया जवळ, इटली - मे १९, इ.स. १२९६:फेरेंतिनो, इटली) हा तेराव्या शतकातील पोप होता. हा फक्त पाच महिने पोपपदी होता. याची सद्दी मृत्यूच्या आधीच संपली.

याचे मूळ नाव *पियेत्रो ॲंजेलेरियो* असे होते.

सेलेस्टीन ०५
वर्ग:इ.स. १२१५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १२९६ मधील मृत्यू
वर्ग:इटालियन पोप
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मोहम्मद मोसादेक

**मोहम्मद मोसादेक** (फारसी: مُحَمَد مُصَدِق; १६ जून, इ.स. १८८२:तेहरान, इराण - ५ मार्च, इ.स. १९६७) हा १९५१ ते १९५३ दरम्यान इराण देशाचा पंतप्रधान होता. लोकशाही मार्गाने निवडून सत्तेवर आलेल्या मोसादेकने इराणमधील खनिज तेल उद्योगाचे राष्ट्रीयीकरण करण्याची योजना आखली. त्याने १९१३ सालापासून ह्या उद्योगावर असलेले ब्रिटनचे नियंत्रण काढून घेण्याचा प्रस्ताव मांडला. त्याच्या ह्या निर्णयावर तीव्र नापसंती व्यक्त करणाऱ्या ब्रिटनने अमेरिकेच्या सी.आय.ए. ह्या गुप्तहेर संघटनेसोबत संगनमत करून मोसादेकला सत्तेवरून हाकलवून लावण्याचे कारस्थान रचले. सी.आय.ए.ने ऑगस्ट १९५३ मध्ये रचलेल्या राजकीय बंडामध्ये शहा मोहम्मद रझा पेहलवीने मोसादेकचे पंतप्रधानपद बरखास्त करून सत्तेचे संपूर्ण नियंत्रण आपल्या हातात घेतले. तेव्हापासून १९७९ पुढील २६ वर्षे सालच्या इराणी क्रांतीपर्यंत पेहलवी राज्यपदावर होता.

मोसादेकला इराण सरकारने ३ वर्षांचा तुरुंगवास सुनावला व त्यानंतर मृत्यूपर्यंत तो स्वतःच्या घरात नजरकैदेमध्ये होता. मोसादेक इराणमध्ये प्रचंड लोकप्रिय होता.

## बाह्य दुवे
*व्यक्तिचित्र

वर्ग:इ.स. १८८२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६७ मधील मृत्यू
वर्ग:इराणचे पंतप्रधान
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
विल्यम इवार्ट ग्लॅडस्टोन

**विल्यम इवार्ट ग्लॅडस्टोन** (; २९ डिसेंबर १८०९ - १९ मे १८९८) हा एक ब्रिटिश राजकारणी व चार वेळा युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान होता.

ग्लॅड्स्टोन, विल्यम इवार्ट
ग्लॅड्स्टोन, विल्यम इवार्ट
ग्लॅड्स्टोन, विल्यम इवार्ट
उनो सोसुके

thumb|200px|उनो सोसुके

सोसुके, उनो
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ह्यू शियरर

**ह्यू लॉसन शियरर** (१८ मे, १९२३:ट्रिलॉनी, जमैका - ५ जुलै, २००४:किंगस्टन, जमैका) हा जमैका देशाचा तिसरा पंतप्रधान होता.

वर्ग:जमैकाचे पंतप्रधान
वर्ग:इ.स. २००४ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९२३ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मोतीराम गजानन रांगणेकर

**मोतीराम गजानन रांगणेकर** (एप्रिल १०, इ.स. १९०७ - फेब्रुवारी १, इ.स. १९९५) हे मराठी नाटककार, चित्रपट-दिग्दर्शक, पत्रकार होते. यांनी लिहिलेली *कुलवधू*, *आशीर्वाद*, *नंदनवन*, *माझे घर*, *वहिनी* इत्यादी नाटके विशेष गाजली. नाट्यविषयक योगदानासाठी इ.स. १९८२ सालचा संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार देऊन यांना गौरवण्यात आले.

इ.स. १९६८ साली म्हापसे (गोवा) येथे झालेल्या ४९व्या अखिल भारतीय मराठी नाट्य संमेलनाचे ते अध्यक्ष होते.

## कारकीर्द 
## नाटके 
रांगणेकरांनी लिहिलेली किंवा दिग्दर्शित केलेली नाटके:

### चित्रपट 
## मो.ग. रांगणेकरांविषयीची पुस्तके
* रांगणेकर आणि मराठी रंगभूमी (द.रा. गोमकाळे)

## पुरस्कार 
* संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार (इ.स. १९८२)

## संदर्भ व नोंदी 
## बाह्य दुवे 
* यांनी लिहिलेली गीते

वर्ग:मराठी नाटककार
वर्ग:मराठी पत्रकार
वर्ग:मराठी चित्रकार
वर्ग:संगीत नाटक अकादमी पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. १९०७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९५ मधील मृत्यू
वर्ग:अखिल भारतीय मराठी नाट्य संमेलनांचे अध्यक्ष
श्‍यामची आई (निःसंदिग्धीकरण)

# श्यामची आई (पुस्तक)
# श्यामची आई (चित्रपट)

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
गुस्ताव कोरियोलिस

**गास्पार्ड-गुस्ताव दि कोरियोलिस** तथा **गुस्ताव कोरियोलिस** (फ्रेंच उच्चार:[ɡaspaʁ ɡystav də kɔʁjɔlis]) (मे २१, इ.स. १७९२ - सप्टेंबर १९, इ.स. १८४३) हा फ्रेंच गणितज्ञ, अभियंता आणि शास्त्रज्ञ होता. याने कोरियोलिस परिणामाचा शोध लावला.

वर्ग:फ्रेंच भौतिकशास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १७९२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८४३ मधील मृत्यू
जॉन गॉर्टन

**जॉन गॉर्टन** (सप्टेंबर ९, इ.स. १९११:मेलबोर्न, ऑस्ट्रेलिया – मे १९, इ.स. २००२) ऑस्ट्रेलियाचा एकोणिसावा पंतप्रधान होता.

गॉर्टन, जॉन
गॉर्टन, जॉन
गॉर्टन, जॉन
ज्ञानेश्वर नाडकर्णी

**ज्ञानेश्वर गणपत नाडकर्णी** (२१ मे, इ.स. १९२८ - २३ डिसेंबर, इ. स. २०१०) हे मराठी भाषेतील लेखक, समीक्षक होते. मौज, साधना वगैरे मासिकांतून यांचे बरेच नाट्यविषयक लिखाण प्रसिद्ध झाले आहे.

मराठी व इंग्रजी भाषेतून कलासमीक्षेच्या क्षेत्रात त्यांनी पन्नासहून अधिक वर्षे कामगिरी केली. त्यांचा जन्म २१ मे १९२८ रोजी झाला. कला व नाटय़ क्षेत्रातील आस्वादपर समीक्षक म्हणून त्यांची ख्याती होती. त्यांची अनेक पुस्तके प्रसिद्ध झाली आहेत. इंग्रजीमध्ये एमए पूर्ण केल्यानंतर सन १९५१ मध्ये ज्ञानेश्वर नाडकर्णी लंडनच्या भारतीय दूतावासात रुजू झाले. दोन वर्षांतच ते भारतात परतले आणि मुंबईतील महाविद्यालयांमध्ये १९५६ पर्यंत त्यांनी इंग्रजीचे अध्यापन केले. त्यानंतरची चार वर्षे त्यांनी जाहिरातींचे कॉपीरायटिंग केले. प्रामुख्याने त्यांनी शिल्पी ऍडवरटायसिंग साठी कॉपीरायटर म्हणून काम केले. याच काळात त्यांनी फ्री प्रेस जर्नल साठी सहसंपादक म्हणून काम पाहण्यास सुरुवात केली. १९५९ ते १९६१ त्यांनी फ्री प्रेससाठी काम पाहिले तर १९६१ ते ६८ या काळात त्यांनी फिनान्शिअल एक्स्प्रेससाठी काम पाहिले. कलासमीक्षक या नात्याने त्यांनी इंग्रजी व मराठीत भरपूर लिखाण केले. साहित्य, चित्रकला, नाटक, चित्रपट आदी विविध कलाप्रकारांचा मागोवा घेताना याच काळात येऊ पाहणाऱ्या नवनव्या बदलांचा ते मनपूर्वक पाठपुरावा करीत असत. या विषयीचे लेखन त्यांनी भारतातील बहुतेक अग्रगण्य दैनिक व नियतकालिकांत सातत्याने केले. १९९६ साली त्यांच्या कलासमीक्षणाचा गौरव करणारे एक जंगी प्रदर्शन जहांगीर कलादालनात पार पडले. त्यावेळेस अनेक ज्येष्ठ- श्रेष्ठ कलावंतांनी त्यांच्या कलाकृती या प्रदर्शनासाठी त्यांच्या गौरवार्थ देऊ केल्या होत्या. त्यात एम. एफ. हुसेन, अकबर पदमसी यांचाही समावेश होता. याच प्रदर्शनप्रसंगी नाडकर्णीनी युवा कलाकांरांसाठी ज्येष्ठ कलावंतांच्या नावाने सुमारे १३ पारितोषिके जाहीर केली होती.

त्यांच्या कलासमीक्षण लेखांना जगभरातून सन्मान मिळाले. फ्रांस सरकारने कलाक्षेत्रातील सर्वोच्च पुरस्कार देऊन १९८६ साली तर ब्रिटिश सरकारने १९९४ साली त्यांना गौरवचिन्ह बहाल केले. शिल्पकलेच्या प्रांतात नवकलेची सुरुवात करणाऱ्या शिल्पकार हेन्री मूर याच्या जन्मशताब्दी निमित्ताने ब्रिटिश सरकारने आयोजित केलेल्या प्रदर्शानच्या पूर्वतयारीमध्ये नाडकर्णी यांनी भूमिका बजावली होती. नाडकर्णी आर्टिस्ट्स सेंटर व बॉम्बे आर्ट सोसायटी या कलाक्षेत्रातील महत्त्वपूर्ण संस्थांचे अध्यक्ष होते. त्यांना फ्रेंच सरकारतर्फे ‘‘अक्षरांचे शिलेदार’‘ हा किताब देण्यात आला.

ज्ञानेश्वर नाडकर्णी यांनी समीक्षक या नात्याने नियतकालिकांत जसे विपुल लिखाण केले; तसेच साहित्याच्या विविध प्रकारांतही त्यांच्या पुस्तकांनी आगळे स्थान मिळवले. पाऊस, भरती, चिद्घोष, प्रस्थान हे कथासंग्रह, दोन बहिणी, कोंडी, नजरबंदी, वलयांकित या कादंबऱ्या आदींबरोबरच विख्यात चित्रकार एम. एफ. हुसेन यांच्यावरील ‘अनवाणी’ तसेच पिकासो, गायतोंडे, डी. डी. दलाल व हिचकॉक यांच्यावरील चरित्रग्रंथांचे लेखनही त्यांनी केले. अश्वत्थाची सळसळ, अभिनय, प्रतिभेच्या पाऊलवाटा, प्रोग्रेसिव्ह आर्टिस्ट्स ग्रुप आदी समीक्षा ग्रंथांची त्यांनी निर्मिती केली. ‘विलायती वारी’ हे प्रवासवर्णनात्मक पुस्तक त्यांनी लिहिले. बालगंधर्वावरील इंग्रजी चरित्राचे लेखन करून त्यांनी मराठीतील या बुजुर्ग कलावंताची जागतिक पटावर ओळख करून दिली.
ज्ञानेश्वर नाडकर्णी यांचे २३ डिसेंबर २०१० रोजी निधन झाले.

## प्रकाशित साहित्य 
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:इ.स. १९२८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१० मधील मृत्यू
माल्कम फ्रेझर

''जॉन 'माल्कम फ्रेझर''' (२१ मे, १९३० - २० मार्च, २०१५) हा ऑस्ट्रेलियाचा बाविसावा पंतप्रधान होता. हा १९७५ ते १९८३ दरम्यान सत्तेवर होता.

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे पंतप्रधान
वर्ग:इ.स. १९३० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१५ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आंद्रेई सखारोव्ह

**आंद्रेई सखारोव्ह** हे शास्त्रज्ञ होते.

वर्ग:रशियन भौतिकशास्त्रज्ञ
वर्ग:नोबेल शांतता पारितोषिकविजेते
वर्ग:इ.स. १९२१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८९ मधील मृत्यू
*
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मेरी रॉबिन्सन

thumb|250px 
**मेरी थेरीस विनिफ्रेड रॉबिन्सन** (२१ मे, १९४४ - ) आयर्लंडची सातवी राष्ट्राध्यक्ष होती. ही आयर्लंडची पहिली महिला राष्ट्राध्यक्ष असून डिसेंबर १९९० ते सप्टेंबर १९९० दरम्यान सत्तेवर होती.

वर्ग:आयर्लंडचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १९४४ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
ओहायो

**ओहायो** () हे अमेरिकेच्या मध्य भागातील एक राज्य आहे. ओहायो हे क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने अमेरिकेमधील ३४वे तर लोकसंख्येच्या दृष्टीने सातव्या क्रमांकाचे राज्य आहे. 

ओहायोच्या उत्तरेला ईरी सरोवर व मिशिगन, पश्चिमेला इंडियाना, दक्षिणेला केंटकी, आग्नेयेला वेस्ट व्हर्जिनिया तर पूर्वेला पेनसिल्व्हेनिया ही राज्ये आहेत. कोलंबस ही ओहायोची राजधानी असून सिनसिनाटी व क्लीव्हलंड ही दोन मोठी महानगरे आहेत.  

अमेरिकेच्या मध्य-पश्चिम भागातील औद्योगिक पट्ट्याचा ओहायो हा एक महत्त्वाचा भाग आहे. मिशिगन मधील वाहन उद्योगासाठी सुटे भाग उत्पादन करणारे अनेक कारखाने ओहायोमध्ये आहेत.

## प्रमुख शहरे व लोकसंख्या
*कोलंबस:	787,033
*क्लीव्हलंड:	396,815
*सिनसिनाटी:	296,943	
*टॉलिडो:	287,208	
*ॲक्रन	199,110
*डेटन:	141,527

## गॅलरी

चित्र:Ohio.JPG|स्वागत फलक.
चित्र:Cincinnati-procter-and-gamble-headquarters.jpgसिनसिनाटीमधील प्रॉक्टर अँड गॅंबलचे मुख्यालय.
चित्र:Map of Ohio NA.png|ओहायोमधील प्रमुख महामार्ग
चित्र:Ohio Statehouse columbus.jpg|ओहायो राज्य संसद भवन
चित्र:Ohio quarter, reverse side, 2002.jpg|ओहायोचे प्रतिनिधित्व करणारे २५ सेंट्सचे नाणे.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत सरकारी संकेतस्थळ
*पर्यटन 

वर्ग:अमेरिकेची राज्ये
अलेक्झांडर पोप

thumb|right|अलेक्झांडर पोप	

**अलेक्झांडर पोप** (मे २१, इ.स. १६८८ - मे ३०, इ.स. १७४४) हा, १८व्या शतकातील इंग्लिश कवी होता.

द दा विंची कोड या कादंबरी आणि चित्रपटात याचा उल्लेख आहे.

पोप, अलेक्झांडर
वर्ग:इ.स. १६८८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १७४४ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
डॅनियेल फ्रांस्वा मलान

**डॅनियेल फ्रांस्वा मलान** (आफ्रिकान्स: Daniël François Malan; २२ मे १८७४ - ७ फेब्रुवारी १९५९) हा दक्षिण आफ्रिका देशाचा पंतप्रधान होता. १९४८ ते १९५४ दरम्यान सत्तेवर राहिलेल्या मलानच्या राजवटीने दक्षिण आफ्रिकेमध्ये वर्णद्वेषी धोरणे अस्तित्वात आणली.

वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे पंतप्रधान
ओगुस्तँ लुई कॉशी

ओगुस्तॅं लुई कॉशी (ऑगस्ट २१, १७८९:पॅरिस - मे २३, १८५७:स्कोक्स, फ्रांस) हा फ्रेंच गणितज्ञ होता.

गणित हा विषय म्हणजे बुद्धीला व्यायाम! या व्यायामासाठी आवश्यक असणारा बुद्धीचा खुराक उपजत असणारे,  गणिताच्या अनेक कूटप्रश्नांची उत्तरे शोधून काढणारे फ्रेंच गणितज्ज्ञ ऑग्युस्तीन कोशी यांचा जन्म पॅरिस येथे २१ ऑगस्ट १७७९ रोजी झाला. फ्रान्समधल्या गणितातील नावाजलेल्या, एकोल पॉलिटेक्निकमध्ये त्यांनी प्रवेश घेतला. परंतु तो काळ फ्रेंच राज्यक्रांतीचा होता आणि त्यांचे वडील क्रांतिकारकांचे विरोधक. परिणामी, या संस्थेतील शिक्षकांनी त्यांची हेळसांड केली तेव्हा तेथून ते बाहेर पडले आणि अभियांत्रिकी शिक्षण घेतले. परंतु गणिताच्या प्रेमापोटी याच क्षेत्रात संशोधन करण्याचे त्यांनी ठरवले. बहुपृष्ठांक आणि समरूप अर्थक्रियेबद्दल त्यांनी मांडलेले दोन सिद्धान्त एकत्रित करून ‘निर्धारक’च्या अत्याधुनिक संकल्पनेला जन्म दिला. यानंतर त्यांनी द्रवीय पृष्ठावरील लहरीच्या प्रसरणाची गणिती प्रक्रिया मांडल्याने त्यांना ‘अ‍ॅकॅडमी डे’ सायन्सेसचे पारितोषिक देण्यात आले. परिणामी, त्यांची ‘अ‍ॅकॅडमी डे’ सायन्समध्ये निवड करण्यात आली. त्यांनी विशुद्ध गणित आणि उपयोजित गणित या दोन्ही शाखांतील समस्यांवर मांडलेले सिद्धान्त स्वीकारण्यात आले. विश्लेषणाच्या तर्कशास्त्रीय पाया सुधारण्याच्या समस्येवरही त्यांनी संशोधन केले.

फ्रान्सचा सर्वश्रेष्ठ गणितज्ज्ञ म्हणून एव्हाना त्यांचा नावलौकिक झाला होता. ज्या संस्थेतून हेळसांड झाल्याने ते बाहेर पडले, त्याच पॉलिटेक्निक संस्थेत अध्यापक म्हणून मोठय़ा सन्मानाने त्यांची नियुक्ती झाली. त्यांना ‘कॉलेज द फ्रान्स’ आणि सॉर्बान येथे व्याख्यानासाठी बोलावण्यात येऊ लागले. भूमितीशास्त्रातील काटेकोरपणा गणितात त्यांना आणावयाचा होता. २३ मे १८५७ रोजी त्यांचे निधन झाले.    

कॉशी,ओगुस्तॅं लुई
वर्ग:इ.स. १७८९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८५७ मधील मृत्यू
डॅनियल फॅरनहाइट

**डॅनियल गॅब्रियेल फॅरनहाइट** (१४ मे १६८६ - १६ सप्टेंबर १७३६) हे जर्मन भौतिकशास्त्रज्ञ होते. शिक्षणानंतर त्यांचे सारे आयुष्य नेदरलँड्स देशात गेले, मृत्यु ऍम्स्टरडॅम येथे झाला. तापमान मोजण्याचे फॅरनहाइट हे प्रमाण विकसित करण्याचे श्रेय त्यांना दिले जाते.

वायू आणि द्रवपदार्थांचा उपयोग करून तापमापी यंत्र बनविण्याचे असंख्य प्रयोग गॅलिलिओ पासून न्यूटन पर्यंत अनेक शास्त्रज्ञांनी केले. 
१७१९ ते १७२४ या काळात डॅनिएल फॅरनहाइट यांनीही तापमापकावर प्रयोग केले. फॅरनहाइट यांनी काचेच्या उभ्या नळीत आधी अल्कोहोल वापरून आपल्या प्रयोगाला सुरुवात केली, त्यात अपेक्षित असे यश न आल्याने मग त्यांनी पारा वापरून प्रयोग सुरूच ठेवले. हे तापमापक जास्त सुटसुटीत व अचूक ठरले. पाण्याचा बर्फ होणे, वाफ होणे, मानवाच्या शरिराचे तापमान या गोष्टी अचूकपणे नोंदवित असल्याची खात्री पटल्यावर फॅरनहाइट यांनी त्या तापमापकाला आपले नाव देऊन प्रयोग जगासमोर आणला.

आजही आपण अंगातील ताप मोजण्यासाठी वापरतो त्या तापमापीवर सेल्सियस सह फॅरनहाइटची पट्टी असतेच पण बोलण्यात नेहमी गृहित धरले जाते ते फॅरनहाइट या एककाचे तापमान. (उदा. १०० डिग्री ताप)

फॅरनहाइट, डॅनियल
वर्ग:इ.स. १६८६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १७३६ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
यान क्रिस्चियान स्मट्स

thumb|right|यान क्रिस्चियान स्मट्स
फील्ड मार्शल **यान क्रिस्चियान स्मट्स** (मे २४, इ.स. १८७० - सप्टेंबर ११, इ.स. १९५०) हा दक्षिण आफ्रिकेचा पंतप्रधान, सेनापती व मुत्सद्दी होता.

स्मट्स इ.स. १९१९ ते इ.स. १९२४ व इ.स. १९३९ ते इ.स. १९४८ अशा दोन कालखंडांत दक्षिण आफ्रिकेच्या पंतप्रधानपदी होता. त्याने पहिल्या व दुसऱ्या महायुद्धात युनायटेड किंग्डमकडून फील्ड मार्शल पदावर राहून भाग घेतला.

स्मट्स, यान क्रिस्चियन
स्मट्स, यान क्रिस्चियन
स्मट्स, यान क्रिस्चियन
आर्चिबाल्ड प्रिमरोझ

**आर्चिबाल्ड फिलिप प्रिमरोझ**, रोझबेरीचा पाचवा अर्ल (; ७ मे, इ.स. १८४७ - २१ मे, इ.स. १९२९) हा एक ब्रिटिश राजकारणी व युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान होता. 

केवळ १ वर्ष सत्तेवर राहिल्यानंतर प्रिमरोझचे राजकारणामधील स्वारस्य संपले. तसेच त्याचे सरकार विदेशी धोरणे मांडण्यात अपयशी ठरले. जून १८९५ मध्ये त्याच्या सरकारविरोधात अविश्वास ठराव मंजूर झाल्यानंतर त्याने पंतप्रधानपद सोडले.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:युनायटेड किंग्डमचे पंतप्रधान
वर्ग:इ.स. १८४७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९२९ मधील मृत्यू
नेस्तोर कर्शनर

वर्ग:आर्जेन्टिनाचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१० मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:रिकामी पाने
लाउरी क्रिस्टियान रेलांडर

इवलेसे
**लाउरी क्रिस्टियान रेलांडर** (मराठी लेखनभेद: **लॉरी क्रिस्चियन रिलॅन्डर** ; फिनिश: *Lauri Kristian Relander*) (मे ३१, इ.स. १८८३ - फेब्रुवारी ९, इ.स. १९४२) हे फिनलंडचे दुसरे राष्ट्राध्यक्ष होते. ते फिनलंडमधील ॲग्रेरियन लीगचे प्रमुख सदस्य होते तसेच राष्ट्राध्यक्ष बनण्यापूर्वी ते संसदेचे सदस्य व सभापती होते.

वर्ग:फिनलंडचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १८८३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९४२ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जिम बॉल्जर

**जेम्स ब्रेंडन बॉल्जर** (;  ३१ मे १९३५) हा न्यू झीलँड देशाचा भूतपूर्व पंतप्रधान आहे. तो ह्या पदावर नोव्हेंबर १९९० ते डिसेंबर १९९७ दरम्यान होता. १९७२ सालापासून न्यू झीलंडच्या राजकारणामध्ये सक्रीय राहिलेला बॉल्जर १९७२ ते १९९८ दरम्यान न्यू झीलंड संसदेचा सदस्य तसेच १९८६ ते १९९० दरम्यान विरोधी पक्षनेता होता.

## बाह्य दुवे 
*व्यक्तिचित्र 

वर्ग:न्यू झीलंडचे पंतप्रधान
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वैदिक प्रतीक-दर्शन

प्रतीके ही आपली(??) सांस्कृतिक सूत्रे आहेत. सूत्रे थोडक्यात असतात, असंदिग्ध असतात, सारगर्भित आणि व्यापक अर्थ प्रगट करणारी असतात. प्रतीकांबद्दलही असेच म्हणता येईल. प्रतीक म्हणजे भाषेशिवाय भाव व्यक्त करण्याची कला. प्रतीक म्हणजे शब्दांच्या गैरहजेरीत विचार व्यक्त करण्याची व्यवस्था. प्रतीक म्हणजे संकेतांद्वारे शास्त्ररहस्य समजावण्याचे आगळे विज्ञान.

प्रतीकांच्या माध्यमातून महान सांस्कृतिक विचारधारा सहज आणि सरळ रितीने संक्षेपात व्यक्त होऊ शकते. प्रतीकांची उपासना जर जागृत ज्ञानपूर्वक करण्यात आली तर ही सांस्कृतिक प्रतीके आपल्या जीवनात प्रेरक, पोषक, प्रोत्साहक तसेच कार्यसाधक होतात, अशी समजूत आहे.

----
वर्ग:हिंदू संस्कृती
निकोलस कोपर्निकस

right|thumb|निकोलस कोपर्निकस
**निकोलस कोपर्निकस** (जन्म - फेब्रुवारी १९,१४७३ - मृत्यु - मे २४,१५४३) हे पोलंडमधील प्रसिद्ध गणितज्ञ व खगोलशास्त्रज्ञ होते. त्यांनी ग्रहमालेचा अभ्यास व निरीक्षणातून महत्त्वाचे सिद्धान्त मांडले. यानुसार सूर्य हा ग्रहमालेचा केंद्रबिंदू असून पृथ्वी व इतर ग्रह सूर्याभोवती फिरतात असा सिद्धांत मांडला. परंपरागत धार्मिक विचारांनुसार पृथ्वी हा विश्वाचा केंद्रबिंदू असून सूर्य प्रुथ्वीभोवती फिरतो या रूढ समजूतीस कोपर्निकसने धक्का दिला. त्यामुळे धर्मसंस्थेने त्यांना पाखंडी ठरवून त्यांचे विचार दडपण्याचा प्रयत्न केला.

## जन्म व बालजीवन
कोपर्निकस यांचा जन्म १९ फेब्रुवारी १४७३ रोजी पोलंडच्या टॅारन या शहरात झाला. त्यांच्या वडिलांचे नाव कोपरनाइड व आईचे नाव बार्बारा होते. दोन मुले व दोन मुलींत कोपर्निकस सर्वांत लहान होते. 

कोपर्निकस दहा वर्षांचे असताना त्यांचे वडील वारले. त्यानंतर त्यांचे पालनपोषण त्यांचे मामा लुकास यांच्या देखरेखीखाली झाले. त्यांचे मामा धर्मगुरू व शिक्षणप्रेमी होते. समाजात त्यांना खुप मान होता. स्वाभाविकच, कोपर्निकसचे पालनपोषण सुसंस्कृत व धार्मिक वातावरणात झाले. त्यामुळे तरुण निकोलसने धर्मोपदेशक व्हायचे ठरवले आणि त्यानुसार त्यांनी आपले लक्ष त्या ध्येयावर केंद्रित केले.    

कोपर्निकस, निकोलस
कोपर्निकस, निकोलस
वर्ग:पोलिश गणितज्ञ
वर्ग:खगोलशास्त्रज्ञ
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
विलेपार्ले

[250 px|इवलेसे|[विले पार्ले रेल्वे स्थानक]]
**विले पार्ले** हे मुंबईचे उपनगर व मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या पश्चिम मार्गावरील एक स्थानक आहे. मराठी भषिक रहिवाशांचे वर्चस्व असलेल्या पार्ल्यात पार्ले-जी ह्या भारतीय बिस्किट कंपनीचा पहिला बिस्किटांचा कारखाना होता.

मुंबईच्या छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळाचा डॉमेस्टिक (आंतर्देशीय) टर्मिनल पार्ल्यामध्येच आहे. तसेच पश्चिम द्रुतगती महामार्गावरून आंतरराष्ट्रीय टर्मिनसकडे जाण्यासाठी बांधलेला सहार उन्नत मार्ग देखील पार्ल्यामध्येच आहे.

वर्ग:मुंबईची उपनगरे
अंधेरी

**अंधेरी** हे मुंबईच्या पश्चिम उपनगरातील एक परिसर आहे.

## हे सुद्धा पहा 
* अंधेरी रेल्वे स्थानक
* अंधेरी पूर्व विधानसभा मतदारसंघ
* अंधेरी पश्चिम विधानसभा मतदारसंघ
* अंधेरी मेट्रो स्थानक
* अंधेरी तालुका

वर्ग:मुंबईची उपनगरे
वर्ग:अंधेरी
खार रोड रेल्वे स्थानक

250 px|इवलेसे|खार रोड स्थानकाची इमारत

**खार रोड** हे मुंबई शहराच्या खार-सांताक्रुझ भागामधील एक रेल्वे स्थानक आहे. वांद्रे मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या पश्चिम मार्गावर स्थित असून पश्चिम रेल्वेचे वांद्रे टर्मिनस हे लांब पल्ल्याचे स्थानक येथून जवळच आहे.

वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके
सांताक्रुझ (मुंबई)

**सांताक्रूझ** हे मुंबई शहराचे एक उपनगर आहे. सांताक्रूझच्या उत्तरेस विले पार्ले, पश्चिमेस जुहू, दक्षिणेस खार तर पूर्वेस वांद्रे व कुर्ला ही उपनगरे आहेत. छत्रपती शिवाजी आंतरराष्ट्रीय विमानतळाचा डॉमेस्टिक टर्मिनल सांताक्रूझमध्येच स्थित आहे.

सांताक्रूझ रेल्वे स्थानक मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या पश्चिम मार्गावरील एक स्थानक आहे.

वर्ग:मुंबईची उपनगरे
जोगेश्वरी

[300 px|इवलेसे|[जोगेश्वरी रेल्वे स्थानक]]
**जोगेश्वरी** हे मुंबईचे उपनगर व मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या पश्चिम मार्गावरील एक स्थानक आहे. अंधेरीच्या उत्तरेस वसलेले जोगेश्वरी येथील अनेक गुहांसाठी प्रसिद्ध आहे.

## वाहतूक
जोगेश्वरी रेल्वे स्थानक हे जोगेश्वरीमधील रेल्वे स्थानक आहे. येथे चर्चगेट व बोरिवलीकडे जाणाऱ्या केवळ संथगती लोकलगाड्या थांबतात. पश्चिम द्रुतगती महामार्ग जोगेश्वरीच्या पूर्वेकडून धावतो. जोगेश्वरी–विक्रोळी जोडरस्ता जोगेश्वरीला विक्रोळीसोबत जोडतो. मुंबईच्या पश्चिम उपनगरांकडून पूर्व उपनगरांकडे जाणारी बव्हंशी वाहने ह्या रस्त्याचा वापर करतात.

## मतदार संघ
*जोगेश्वरी पूर्व विधानसभा मतदारसंघ
*उत्तर पश्चिम मुंबई लोकसभा मतदारसंघ

वर्ग:मुंबईची उपनगरे
गोविंद बल्लाळ देवल

**गोविंद बल्लाळ देवल** (नोव्हेंबर १३, १८५५ -जून १४, १९१६) हे आद्य मराठी नाटककार होते. त्यांनी वेगवेगळ्या विषयांवर लिहिलेली नाटके - **दुर्गा** (१८८६), **मृच्छकटिक** (१८८७), **विक्रमोर्वशीय** (१८८९), **झुंजारराव** (१८९०), **शापसंभ्रम** (१८९३), संगीत शारदा (१८९९), आणि **संशयकल्लोळ** (१९१६). पैकी मृच्छकटिक, संगीत शारदा आणि संशयकल्लोळ या नाटकांना मराठीत मानाचे स्थान आहे.

गोविंद बल्लाळ देवल यांचा जन्म कोकणातला, त्यांचे बालपण सांगली जिल्ह्यात गेले आणि शालेय शिक्षण बेळगाव येथे झाले आणि तेथेच ते प्रख्यात नाटककार व अभिनेते बळवंत पांडुरंग किर्लोस्कर यांच्या संपर्कात आले. शिक्षण पूर्ण झाल्यावर (१८७९) देवल त्याच शाळेत शिक्षक म्हणून काम करीत. बेळगाव येथे असतांनाच देवल यांनी किर्लोस्कर नाटक मंडळीत जाण्यास सुरुवात केली होती. त्यांना त्या नाटक कंपनीत भूमिकाही मिळत गेल्या तसेच किर्लोस्कर यांचे सहाय्यक दिग्दर्शक म्हणूनही देवल काम करू लागले. १८८५ साली किर्लोस्कर यांच्या निधनानंतरही देवल त्याच संस्थेत दिग्दर्शक म्हणून काम करीत राहिले. काही वर्षांनी (१८९४) मग देवल पुणे येथील शेतकी शाळेत शिक्षक म्हणून रुजू झाले. मूळ स्वभाव नाटककाराचा असल्याने देवल यांनी पुण्यात आर्योद्धारक नाटक मंडळी नावाची संस्था स्थापन केली. देवल १९१३ साली गंधर्व नाटक मंडळीत गेले. 

वर्ग:मराठी नाटककार
वर्ग:मराठी नाट्यदिग्दर्शक
वर्ग:इ.स. १८५५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९१६ मधील मृत्यू
वर्ग:मराठी संगीत नाटककार
मीरा रोड

**मीरा रोड** हे ठाणे जिल्ह्यातील शहर आहे. हे मिरा-भाईंदर शहराचा भाग आहे.

वर्ग:भाईंदर
बोरीवली

**बोरीवली** (Borivali) हे मुंबईचे उपनगर आहे. हे उपनगर मुंबईच्या उत्तर-पश्चिम भागात वसले आहे. मुंबई विमानतळापासून बोरीवली १८ किलोमीटरवर तर चर्चगेट रेल्वे स्थानकापासून ३३.४ किलोमीटरवर आहे. २०१० च्या जनगणनेत  बोरीवलीची लोकसंख्या काही लाखांवर गेली आहे.        संजय गांधी राष्ट्रीय उद्यान, एस्सेल वर्ल्ड ही बोरीवलीची काही प्रमुख आकर्षणे आहेत.

## इतिहास 
पूर्वीच्या एक्सर, कांदिवली, शिंपोली, मंडपेश्वर, कान्हेरी, तुळशी, मागाठणे आणि इतर गावाचं मिळून  सध्याचे बोरीवली उपनगर तयार झाले आहे. "बोरीवली" हे नाव या भागात मुबलक प्रमाणात मिळणाऱ्या बोराच्या झाडांमुळे या भागाला मिळाले असा समज आहे. कान्हेरी आणि मंडपेश्वर गुंफांमुळे बोरीवलीचा इतिहास खूप प्राचीन असावा असा मानायला हरकत नाही. ब्रिटिश याचा उच्चार बेरेवली (Berewlee) असा करत असतं.

## महत्त्वाची ठिकाणे 
बोरीवली हे मुंबईच्या उत्तर टोकाला वसले आहे. पूर्वेला संजय गांधी राष्ट्रीय उद्यान, पश्चिमेला गोराईचे खारफुटीचे जंगल, वाहणाऱ्या पोयसर आणि दहिसर नद्या यामुळे या उपनगरास *जंगलातले उपनगर*  असे म्हणले जाते. शहराच्या वेढ्यात वसलेले एकमेव संरक्षित जंगल अशी ख्याती या जंगलाची जगभर आहे. या जंगलात ४ थ्या  शतकातल्या कान्हेरी गुंफा आहेत आणि जैनांचे धर्मक्षेत्र "तीनमुर्ती" या नावाने ओळखले जाते. पश्चिमेला मंडपेश्वर गुंफा आहेत.

बोरिवलीत अनेक उद्यानांपैकी एक म्हणजे वीर सावरकर उद्यानात सर्व वयोगटाच्या लोकांसाठी करमणुकीची साधने आहेत. बोटिंगसाठी तलाव , जॉगिंग पाथ इ .सोयी आहेत.
अनेक जाती-धर्माचे लोक बोरिवलीत राहतात. गणेशोत्सव, नवरात्री, नाताळ, रमजान इ. सण मोठ्या उत्साहाने साजरे केले जातात. कोरा केंद्र येथील दांडिया-रास प्रसिद्ध आहे.

## वाहतूक व दळणवळण 
पश्चिम रेल्वेवरील हे एक महत्त्वाचे स्थानक आहे. हे एक टर्मिनस म्हणता येईल कारण चर्चगेटहून बहूतांश गाड्या बोरीवलीस येऊन थांबतात.
तसेच पश्चिम रेल्वेवरील  लांब पल्ल्याच्या अनेक गाड्या येथे थांबतात. 
बेस्ट बसची सुविधा उपलब्ध असून रिक्षा व टॅक्सीचाही पर्याय उपलब्ध आहे. 
मुंबईच्या बहुतेक भागांमध्ये जाण्यासाठी बोरीवली पुर्वेला असणाऱ्या ओमकारेश्वर मंदिराच्या बस स्थानकावरून भरपूर पर्याय उपलब्ध आहेत.

## महत्त्वाच्या व्यक्ती 
जयवंत दळवी - मराठी लेखक 
धोंडूताई कुलकर्णी - शास्त्रीय गायिका 
रत्नाकर पै - शास्त्रीय गायक 
रोहित शर्मा - फलंदाज, भारतीय क्रिकेट संघ 
दृष्टी धामी - अभिनेत्री 
अवधूत गुप्ते - मराठी गायक

## करमणुकीची साधने 
१) उद्याने -

    १. संजय गांधी राष्ट्रीय उद्यान - (कान्हेरी गुंफा, लायन -टायगर सफारी , बोटिंग लेक,नेचर ट्रेल्स, तुळशी तलाव, वनराणी -रेल्वे )

    २. वीर सावरकर उद्यान - (जॉगिंग पाथ ,बोटिंग लेक)

२) नाट्यगृहे -
    १. प्रबोधनकार ठाकरे नाट्यगृह

३) सिनेमा - 
    १. डायमंड सिनेमा 
    २. सोना गोल्ड 
    ३. मॅक्सस मॉल (गोराई)

४) मॉल्स -
    १. ग़ोयल 
    २. इंद्रप्रस्थ 
    ३. मोक्ष

५) थीम पार्क्स - 
    १. वॉटर किंग्डम 
    २. एस्सेल वर्ल्ड

६) समुद्र किनारा -
    १. गोराई

७) ग्लोबल विपस्सना पॅगोडा

वर्ग:मुंबईची उपनगरे
वर्ग:बोरीवली
विरार

**विरार** हे भारतातील महाराष्ट्रामधील मुंबई शहराचे एक उपनगर असून वसई-विरार शहर महानगरपालिका याच्या अंमलाखाली येते. विरार-मुंबई विद्युत रेल्वे सेवा १९२५ पासून सुरू झाली. विरार शहराच्या पूर्वेला फुलपाडा परिसरात असणारे पापडखिंड तलाव हे शहरातील सर्वात मोठे जलाशय आहे.

धार्मिक व पर्यटन स्थळे - , जीवदानी, बारोंडा देवी मंदिर, अर्नाळा किल्ला , गासकोपरी गासकोपरी ह्या गावाला शेकडो वर्षा पूर्वीचा इतिहास लाभला आहे गावातील श्री गणपती ची मूर्ती ही शेकडो वर्षांपासून आहे गावकरी श्री ची खूप श्रद्धेने पूजा करतात माघी महिन्या मध्ये श्री गणेश जयंतीच्या दिवशी भव्य जत्रा गावात भरते २०१५ साली श्री चे नवीन मंदिराचा जिर्णोद्धार ३ दिवसीय कार्यक्रमात पड पडला ३०.४०  वर्षा पूर्वी गावामध्ये घरगुती गणपती बसवत नसे सर्व गावकरी श्री च्या मंदिरात जाऊन पूजा करत जो कोणी घरात बाप्पा बसवत असे त्याचा घरात काही न काही होत असे पण गावचे पाटील कैलासवासी (यशवंत भाऊ पाटील) ह्याने खूप पूजापाठ करून गावात पहिल्यांदा घरात दीड दिवसाचा बाप्पा आणला सूर्वावतीला त्यांना खूप त्रास झाला पण खूप श्रद्धेने त्याने पूजा पाठ केला व आज गावामध्ये बाप्पा घरो घरी खूप आनंदाने विराजमान होतो परंतु सर्व प्रथम मंदिरातल्या बाप्पा चे पाहिले पूजन करावे लागते असा हा गासकोपरी गावातील नवसाला पावणारा श्री विघ्नहर्ता

नारिंगी हे विरारमधील एक नावाजलेले गाव आहे.

विरारचे आमदार - क्षितिज ठाकूर

## नागरी सुविधा
येथे राष्ट्रीयीकृत बँक ऑफ इंडियाची शाखा आहे. शेती, दुग्धव्यवसाय,विहीर खोदणे, शेळ्यामेंढ्यापालन, किराणा दुकान,इतर सेवा व्यवसाय इत्यादीसाठी बँक वित्त पुरवठा करते.

*
रिचर्ड वॅग्नर

**विल्हेल्म रिचर्ड वॅग्नर** (मे २२, इ.स. १८१३ - फेब्रुवारी १३, इ.स. १८८३) हा जर्मन संगीतकार होता.

वॅग्नर, रिचर्ड
वॅग्नर, रिचर्ड
वॅग्नर, रिचर्ड
वॅग्नर, रिचर्ड
वॅग्नर, रिचर्ड