open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
शंकर वासुदेव किर्लोस्कर

**शंकर वासुदेव किर्लोस्कर** (८ ऑक्टोबर, इ.स. १८९१; सोलापूर - इ.स. १९७५) ऊर्फ ’शंवाकि’ हे  मराठी संपादक, लेखक व व्यंगचित्रकार होते. ते किर्लोस्कर मासिकाचे संस्थापक-संपादक होते. किर्लोस्कर उद्योगसमूहाचे संस्थापक लक्ष्मणराव किर्लोस्कर हे यांचे चुलते होत.

## जीवन 
शंकरराव किर्लोस्करांचा जन्म ८ ऑक्टोबर, इ.स. १८९१ रोजी सोलापूर येथे झाला. त्यांचे वडील वासुदेव किर्लोस्कर सोलापुरातील पहिले पदवीधर डॉक्टर होते. किर्लोस्कर कुटुंबीयांचे स्नेही असणाऱ्या चित्रकार श्रीपाद दामोदर सातवळेकरांमुळे लहानग्या शंकरासही चित्रकलेची गोडी लागली. पुढे त्यांनी पुण्याच्या डेक्कन कॉलेजात दाखला घेतला. चित्रकलेच्या आवडीमुळे त्यांनी लाहोरास श्रीपाद दामोदर सातवळेकरांकडे जाऊन रीतसर चित्रकला शिकायला सुरुवात केली व कालांतराने त्यांना मुंबईच्या सर जे.जे. कलाविद्यालयात वरच्या वर्गात प्रवेशही मिळाला.

शिक्षणानंतर ते किर्लोस्करवाडीस आले. तेथे त्यांचे चुलते लक्ष्मणराव किर्लोस्कर यांनी स्थापलेल्या किर्लोस्कर कारखान्यात जाहिरातीची सूत्रे ते सांभाळू लागले. उद्योजकांचा वारसा लाभलेल्या किर्लोस्कर या घराण्यात जन्माला येऊन उद्योगाबरोबर साहित्याचा वारसाही तेवढ्याच जोमाने सांभाळणाऱ्या शंकरराव वासुदेव किर्लोस्कर यांनी विक्रीशास्त्राची पदवी घेतल्यावर आपल्या कारखान्याच्या उत्पादनांची जाहिरात करण्याच्या हेतूने इ.स. १९२० साली त्यांनी *किर्लोस्कर खबर* नावाने वृत्तपत्रिका सुरू केली. किर्लोस्कर कारखान्याच्या उत्पादनांच्या जाहिराती, कारखान्यातील घडामोडींचे वार्तांकन आणि गावातील लोकांनी लिहिलेल्या कथा-कविता असे या वृत्तपत्रिकेचे तत्कालीन स्वरूप होते. इ.स. १९२९ साली विनायक दामोदर सावरकरांच्या सूचनेवरून *किर्लोस्कर खबर* हे नाव बदलून या नियतकालिकाचे नाव *किर्लोस्कर* असे ठेवण्यात आले

पुढे किर्लोस्कर मासिकाच्या 'स्त्री', ‘ मनोहर’ या भावंडांचाही जन्म झाला. त्याचे संपादकही शं.वा.च होते. या मासिकांनी रूढी परंपरा, यांवर यांनी चढवले. महाराष्ट्राच्या नियतकालिकांच्या इतिहासात या मासिकांना एक विशेष प्रतिष्ठा लाभली, ती शं वा.कि.मुळेच.  या मासिकांच्या निमित्ताने किर्लोस्करांच्या हातून फार मोठी साहित्यसेवा हातून झाली. साहित्याबरोबर औद्योगिक क्षेत्रावरही त्यांनी आपला ठसा उमटवला. किर्लोस्कर समूहात विक्री आणि कार्यालयीन व्यवस्थापक आणि प्रचारक म्हणून ते कार्यरत होते.
मराठा चेंबर ऑफ कॉमर्स या संस्थेतही त्यांचे योगदान मोठे आहे. त्यांचे ‘ यांत्रिक यात्रा’ हे पुस्तक खूप गाजले.

शं.वा. किर्लोस्करांच्या शंवाकिनी या नावाच्या आत्मकथनातून पाच दशकाचे महाराष्ट्राचे सांस्कृतिक जीवन स्पष्ट होते. 

शं.वा. किंची चित्रकला हा एक त्यांच्या ग्रंथ लेखनाप्रमाणे स्वतंत्र विषय. जे.जे. स्कूल ऑफ आर्टमध्ये त्यांनी चित्रकलेचा अभ्यास केला होता. त्यांच्या चित्रांचे ‘टाकाच्या फेकी’ हे एक गाजलेले पुस्तक आहे. 

## शं.वा. किर्लोस्कर यांनी लिहिलेली पुस्तके 
* आत्मप्रभाव
* टाकांच्या फेकी
* यशस्वी धंद्याचा मार्ग
* यात्रिकाची यात्रा
* व्यापाराचे व्याकरण 
* शंवाकीय (आत्मचरित्र)

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:मराठी संपादक
वर्ग:मराठी व्यंगचित्रकार
वर्ग:इ.स. १८९१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७५ मधील मृत्यू
शैव पंथ

**शैव पंथ** हा हिंदू धर्माचा एक पंथ आहे. शिव हे या पंथाचे आराध्यदेव आहेत.हा एक संपूर्ण भारतात पसरलेला पंथ आहे.या पंथाचे उपपंथ भारतामध्ये लोकप्रिय आहेत ते म्हणजे लिंगायत आणि अघोरी पंथ . वैष्णव संप्रदाय आणि हा पंथ सगळ्यात मोठा आहे.या पंथाचे दोन प्रकार पडतात.
उमाकांत निमराज ठोमरे

**उमाकांत निमराज ठोमरे** ( : १५ ऑगस्ट, १९२९  -   - ऑक्टोबर ७, १९९९) हे मराठी लेखक, संपादक आणि बालसाहित्यकार होते.

उमाकांत ठोमरे यांचा जन्म अहमदगरला झाला. तिथेच प्राथमिक शिक्षण, मग पुण्यात माध्यमिक शिक्षण. ते मुंबईत स्थायिक झाले होते.  ते  वीणा या दर्जेदार मराठी मासिकाचे संपादक होते. त्यांनी त्या मासिकात लिहिलेल्या लेखांचे संग्रह ’वगैरे...वगैरे’ या पुस्कात संग्रहित आहेत. व्यंग्यचित्र हा साहित्यप्रकाराला प्रतिष्ठा मिळवून देऊन लोकप्रिय करण्यास वीणा मासिकाचा मोठा वाटा आहे.

## प्रकाशित साहित्य 
## बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:इ.स. १९२९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९९ मधील मृत्यू
मॅकिंटॉश

**मॅकिंटॉश** (इंग्लिश: *Macintosh*) अ‍ॅपल या कंपनीचा संगणक आहे.

## इतिहास 
thumb|right|200px|मॅकिंटॉशचा पहिला संगणक
हा जानेवारी २४, इ.स. १९८४ साली बाजारात आणला गेला. यामध्ये पाहण्याचा पडदा आणि माऊस अंतर्भूत होता.

## बाह्य दुवे 
* 
* 
* 
* 

वर्ग:व्यक्तिगत संगणक
वैष्णव पंथ

**वैष्णव पंथ** (इंग्रजी: Vaishnavism) हा शैव, स्मार्त, शाक्त पंथ यांच्यासह हिंदू धर्मातील प्रमुख पंथांपैकी एक आहे. विष्णू हा या पंथाचा आराध्यदेव आहे. 

हा पंथ विष्णूचे अवतार मुख्यतः राम आणि कृष्ण यांची आराधना करतो, विष्णू अनेक भिन्न अवतारांपैकी एकामध्ये पूज्य आहे. राम, कृष्ण, नारायण, कल्की, हरि, विठ्ठल, केशव, माधव, गोविंदा, श्रीनाथजी आणि जगन्नाथ ही समान नावे म्हणून वापरली जाणारी लोकप्रिय नावे आहेत.

आणि विशेषतः सराव भक्ती आणि भक्तीयोग संदर्भ, वैष्णव धर्म सैद्धांतिक आधार उपनिषद आणि त्यांचे संबंधित वेद आणि इतर पौराणिक पवित्र शास्त्रांवर आहे. म्हणजे भागवद्गीता, पद्मपुराण, विष्णू आणि भागवत पुराण. वैष्णव हे एक आहेत. त्यांची बहुसंख्याक भारतात राहतात. परंतु अलीकडेच भारतातील धार्मिक जागरूकता, ओळख आणि प्रजनन याव्यतिरिक्त वैष्णवांची संख्या लक्षणीय वाढली आहे. १९९० च्या दशकाच्या मध्यात वैदविवाद आंतरराष्ट्रीय पातळीवर पसरवण्यासाठी गौडिया वैष्णव शाखा महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावत आहे. मुख्यतः, इस्कॉन हरे कृष्णा चळवळीचा प्रसार आणि भौगोलिक विस्तार पसरवून हे कार्य करीत आहेत. तसेच, अलीकडेच इतर वैष्णव संघटनांनी पश्चिम भागात प्रचार करण्यास सुरुवात केली आहे. प्राचीन काळातील वैष्णव पंथाचे नाव 'भागवत धर्म' किंवा 'पांचरात्र मत' आहे. 

जिवात्मा आणि परमात्मा (विष्णू किंवा कृष्णा) या चार संबंधांमध्ये स्पष्ट फरक आहे. बहुतेक वैष्णव संप्रदायतील मुख्य कल्पना एकाच प्रकारचे आहेत.

वैष्णव पंथामध्ये अनेक उप-संप्रदाय आहेत. प्रमाणे: श्रीवैष्णव, बैरागी, दास, रामानंद, वल्लभ, निंबार्क, माधव, राधावल्लभ, सखी आणि गौडीया, रुद्र संप्रदाय.

## वैष्‍णव ग्रंथ  
# ईश्वर संहिता
# पाद्मतन्त
# विष्णूसंहिता
# शतपथ ब्राह्मण
# ऐतरेय ब्राह्मण
# महाभारत
# रामायण
# विष्णू पुराण

## वैष्णव तीर्थ 
# बद्रीधाम
# मथुरा
# अयोध्या
# तिरुपति बालाजी
# श्रीनाथ
# द्वारकाधीश
# पंढरपूर

## श्लोक 
*बलिर्बिभीषणो भीष्मः। प्रल्हादो नारदो ध्रुवः।*

*षडेते वैष्णवाः प्रोक्ताः। स्मरणं पापनाशनाम् ।।*

या श्लोकामध्ये बली, बिभीषण, भीष्म, प्रल्हाद, नारद, ध्रुव हे सहा वैष्णव असल्याचे सांगितले आहे.

## हे सुद्धा पहा 
श्रीलक्ष्मीनारायण  

विष्णू

लक्ष्मी

## संदर्भ यादि 

वैष्णव धर्म
वर्ग:हिंदू धर्माचे संप्रदाय
पंथ आणि संप्रदाय
वर्ग:वैष्णव पंथ
इंदिराबाई हळबे

**इंदिराबाई हळबे** ऊर्फ **मावशी हळबे** (? - ऑक्टोबर ८, १९९८) या मराठी समाजसेविका होत्या. महाराष्ट्रातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातल्या देवरुख गावी १९५४ साली त्यांनी 'मातृमंदिर' ही संस्था स्थापली.

वर्ग:मराठी समाजसेवक
वर्ग:इ.स. १९९८ मधील मृत्यू
योईचिरो नाम्बू

'*** हे शास्त्रज्ञ आहेत.

## जीवन 
## संशोधन 
## पुरस्कार
**योईचिरो नाम्बू*' हे अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ असून त्यांना माकोटो कोबायाशी व टोशिहिदे मस्कावा यांच्यासमवेत अणूअंतरंगातील मुलभूत कणांंसंबंधित संशोधनाबद्दल इ.स. २००८चे भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक मिळाले.
## बाह्य दुवे
वर्ग:भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते
वर्ग:जपानी भौतिकशास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १९२१ मधील जन्म
अघळ पघळ (पुस्तक)

अनुक्रमाणिका

१. मी आणि माझे पत्रकार १

२. काही साहित्यिक भोग १७

३. ललित आत्मपरिचय कसे लिहावे? ३७

४. प्रा. विश्व० अश्व० शब्दे ५१

५. आमचे भाषाविषयक धोरण ६४

६. एकेकाचे मराठी ७९

७. मी: एक मराठी माणूस ९१

८. माझा एक अकारण वैरी १०६

९. काही (बे)ताल चित्रे ११२

१०. माझ्या भावी चरित्राची ऐतिहासिक साधने १३६

११. संपादक, क्षमा करा १४६

१२. विनोदी लेखन हे साहित्य? १५३

१३. मराठी वाङमयाचा (गाळीव) इतिहास: खंड दुसरा १६५

वर्ग:पु.ल. देशपांडे यांचे साहित्य
उरलं सुरलं (पुस्तक)

ह्या पुस्तकाविषयी काय सांगायच? ’आवाज-आवाज’, ’एका मोर्चाची गोष्ट’, ’खुर्च्या (भाड्याने आणलेल्या): एक न-नाट्य’ ह्या अजरामरकृती ह्यातल्याच! या पुस्तकाशिवाय आपला ’पुल’ संग्रह अपुराच!!

वसंत सरवटे यांची रेखाटने पुलंची कलाकृती जिवंत करतात. ’अपुर्वाई’त फडनिस आणि इथे सरवटे. इतक की त्या रेखाटनांशिवाय पुस्तक अपूर्ण वाटेल! ’आवाज… आवाज’ मधील रेखाटन आपण अधि पहातो. खेचले जातो. तन्मयतेने कधि वाचू लागलो तेही लक्षात येत नाही.

अनुक्रमाणिका:

१. असा मी… असामी १

२. मी कसला नक्षलवादी! : सत्येनबाबूची सत्यकथा ४

३. साहित्य आणि नस १७

४. ठणठणपाळ झिंदाबाद! (म्हणजे आम्ही मुर्दाबाद!) २३

५. आवाज … आवाज २८

६. समजा, कुणी तुमच्या मुस्कटीत मारली तर… ४१

७. थ्री इन वन : एका नाट्यानुभवाचा नाट्यानुभव ५२

८. एका मोर्चाची गोष्ट ५६

९. गाढवाची गोष्ट ५९

१०. ध्वन्य ध्वन्य महाराष्ट्र ६१

११. गोदूची वाट: एक प्रतीक-नाट्य

१२. अडला हरी ८७

१३. बाळाऽऽनोनो रेऽऽ : कुटुंबनियोजन : काही सरकारी आवाज ११७

१४. खुर्च्या (भाड्याने आणलेल्या) : एक न-नाट्य १३८

१५. अज्ञात प्रियतमे… १५६

१६. संभा नाभाजी कोतमिरे यांची पत्रे १७८

१७. पृथ्वी गोल आहे (चारप्रसंगी नेटक) १९५

१८. काही (च्या काही) कविता २०७

वर्ग:पु.ल. देशपांडे यांचे साहित्य
प्रल्हाद अनंत धोंड

'''''' (नोव्हेंबर ११, १९०८ - एप्रिल २१, २००१) हे मराठी चित्रकार होते. जलरंगांतील समुद्रदृश्ये चितारण्याकरता त्यांची विशेष ख्याती होती.

## जीवन 
नोव्हेंबर ११, १९०८ रोजी महाराष्ट्रातील रत्‍नागिरीत त्यांचा जन्म झाला. १९३४ साली त्यांनी जी.डी.आर्ट हा चित्रकलेचा पदविका अभ्यासक्रम पुरा केला. सुरुवातीला पुण्याच्या सैनिकी शाळेत त्यांनी कलाअध्यापकाचे काम केले.
एप्रिल २१, २००१ रोजी त्यांचे कर्करोगाने निधन झाले.

वर्ग:मराठी चित्रकार
वर्ग:इ.स. १९०८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००१ मधील मृत्यू
युरोलॉट

**युरोलॉट एस.ए.** ही पोलंडच्या वॉर्सो शहरातील विमानवाहतूक कंपनी आहे. या कंपनीची स्थापना लॉट पोलिश एरलाइन्स या कंपनीची उपकंपनी म्हणून झाली होती. सध्या पोलंड सरकारकडे याची ६२.१% मालकी आहे तर लॉट कडे ३७.९%. ही कंपनी लॉटच्या छोट्या पल्ल्याच्या फ्लाइटांवर सेवा पुरवते. याशिवाय ही कंपनी विविध चार्टरसेवाही पुरवते. या सेवा मुख्यत्वे वॉर्सोच्या फ्रेडरिक चॉपिन विमानतळ, क्राकोवच्या जॉन पॉल दुसरा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ तसेच ग्डान्स्कच्या लेक वालेंसा विमानतळावरून असतात.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:पोलंडमधील विमानवाहतूक कंपन्या
वर्ग:विमानवाहतूक कंपन्या
महादेव मोरेश्वर कुंटे

**महादेव मोरेश्वर कुंटे** (२९ नोव्हेंबर, १८३५ - ऑक्टोबर ८, १८८८) हे मराठी कवी, संस्कृत भाषेतील विद्वान होते. १८६९ साली त्यांनी लिहिलेली 'राजा शिवाजी' ही दीर्घकविता मराठीतील सर्वात जुन्या दीर्घकाव्यांपैकी एक मानली जाते.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:मराठी कवी
वर्ग:संस्कृत भाषेमधील विद्वान
वर्ग:इ.स. १८३५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८८८ मधील मृत्यू
गुण गाईन आवडी (पुस्तक)

'गुण गाईन आवडी' हे पु.ल. देशपांडे यांनी लिहिलेले एक पुस्तक आहे.

’माझ्या कुंडलीत ज्योतिष्यांना न दिसणारा एक फार मोठा भाग्ययोग आहे. मला प्रत्यक्ष किंवा असामान्य कर्तृत्वाच्या रूपाने अप्रत्यक्ष भेटलेली माणसे हे ह्याच भाग्ययोगाचे फल आहे. त्यांपैकी काही माणसांचे हे गुणगान आहे.’ -  पु.ल.

अनुक्रमणिका : प्रकरणाचे नाव, पूर्वप्रसिद्धीचा महिना आणि पृष्ठक्रमांक-

१. -  केशवराव दाते - फेब्रुवारी ७२ - १

२. - माझे एक दत्तक आजोबा - दिवाळी ६७ - १३

३. - भास्करबुवा बखले - ऑक्टोबर ६९ - २४

४. - हे देवाघरचे लेणे - जानेवारी ६९ - ३६

५. - बाबा आमटे : एक विज्ञानयोगी - मे ६८ - ४५

६. - एक गाण्यात राहणारा माणूस - एप्रिल ७३ - ६०

७.  - एका जुन्या सैन्याचा सेनापती - डिसेंबर ६७ - ६७

८. - आनंदयात्री बाकीबाब -  दिवाळी ७० - ७३ 

९. - स्वरूपसुंदर बापू माने - फेब्रुवारी ७३ - ८७

१०. - ’मुली, औक्षवंत हो!’ - एप्रिल ६७ - ९३

११. - डॉ. लोहिया : एक रसिक तापस - मार्च ६८ - १००

१२. - वसंत पवार - दिवाळी ६५ - १०६

१३. - पं. वसंतखाँ देशपांडे - मे ७० - १११

१४. - इरावतीबाई : एक दीपमाळ - ऑगस्ट ७० - १२४

१५. - मंगल दिन आज - एप्रिल ७४ - १३३

वर्ग:पु.ल. देशपांडे यांचे साहित्य
वर्ग:मराठी साहित्य यादी
माकोतो कोबायाशी

''''''  हे जपानी भौतिकशास्त्रज्ञ असून त्यांना टोशिहिदे मस्कावा व योईचिरो नाम्बू यांच्यासमवेत अणूअंतरंगातील मूलभूत कणांसंबंधित संशोधनाबद्दल इ.स. २००८चे भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक मिळाले.

## जीवन 
## संशोधन 
## पुरस्कार 
## बाह्य दुवे
वर्ग:भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते
वर्ग:इ.स. १९४४ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नवरत्‍ने हरपली रणांगणी (पुस्तक)

**नवरत्‍ने हरपली रणांगणी** ही कॅप्टन वासुदेव बेलवलकर यांनी लिहिलेली एक ऐतिहासिक कादंबरी आहे.

वर्ग:वासुदेव बेलवलकर यांचे साहित्य
सान साल्वादोर

**सान साल्व्हाडोर** ही मध्य अमेरिकेतील एल साल्व्हाडोर ह्या देशाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.

वर्ग:एल साल्व्हाडोरमधील शहरे
वर्ग:मध्य अमेरिकेतील देशांच्या राजधानीची शहरे
कासिम शेख

**मोहम्मद कासिम शेख** (ऑक्टोबर ३०, इ.स. १९८४:ग्लासगो, स्कॉटलंड - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू आहे. हा डाव्या हाताने फलंदाजी आणि मध्यगती गोलंदाजी करतो.

वर्ग:स्कॉटलंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८४ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ग्रेगॉर मेडन

**ग्रेगॉर इयान मेडन** (जुलै २२, इ.स. १९७९ - ) ही कडून एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय सामने खेळणारा क्रिकेट खेळाडू आहे. हा लँकेशायरकडून टी२० क्रिकेट खेळला.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:स्कॉटलंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
न्यू साउथ वेल्स

**न्यू साउथ वेल्स** हे ऑस्ट्रेलिया देशातील सर्वाधिक लोकसंख्येचे राज्य आहे. न्यू साउथ वेल्सच्या उत्तरेस क्वीन्सलंड, पश्चिमेस साउथ ऑस्ट्रेलिया, दक्षिणेस व्हिक्टोरिया तर पूर्वेस टास्मान समुद्र हा प्रशांत महासागराचा उपसमुद्र आहे. सिडनी ही न्यू साउथ वेल्सची राजधानी असून हे ऑस्ट्रेलियामधील सर्वात मोठे शहर आहे. मार्च २०१२ साली ७२.७२ लाख लोकसंख्या असलेल्या न्यू साउथ वेल्समध्ये एकूण ऑस्ट्रेलियाच्या ३४.५ टक्के लोक राहतात.

१७७० साली कॅप्टन जेम्स कूकने ऑस्ट्रेलियाचा शोध लावल्यानंतर १७८८ साली ब्रिटिशांनी येथे न्यू साउथ वेल्स ही वसाहत स्थापन केली. पुढील अनेक वर्षे बव्हंशी ऑस्ट्रेलियन भूभाग न्यू साउथ वेल्सच्याच अधिपत्याखाली येत असे. १९व्या शतकात हळूहळू इतर प्रदेश न्यू साउथ वेल्सपासून वेगळे केले गेले. ह्यामुळे ऑस्ट्रेलियामध्ये न्यू साउथ वेल्सचे वर्चस्व आजही कायम आहे. अर्थव्यवस्था, शिक्षण, कला, क्रीडा इत्यादी बाबतीत हे ऑस्ट्रेलियामधील आघाडीचे राज्य आहे.

## मोठी शहरे
## गॅलरी 

चित्र:Sydney Harbour Bridge from Circular Quay.jpg|सिडनी हार्बर ब्रिज.
चित्र:Sydney Opera House - Dec 2008.jpg|युनेस्कोचे जागतिक वारसा स्थान सिडनी ऑपेरा हाउस.
चित्र:Parliament House, Sydney.jpg|न्यू साउथ वेल्स संसद भवन.
चित्र:Cricket SCG Australia v India, Jan 2004.jpg|सिडनी क्रिकेट मैदान.

## बाह्य दुवे
* अधिकृत संकेतस्थळ
* संसद 
* पर्यटन

## संदर्भ
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाची राज्ये व प्रदेश
रेमंड डेव्हिस जुनियर

'''''' हे शास्त्रज्ञ आहेत.

## जीवन 
## संशोधन 
## पुरस्कार 
## बाह्य दुवे
डेव्हिस, रेमंड
डेव्हिस, रेमंड
डेव्हिस, रेमंड
वर्ग:इ.स. १९१४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००६ मधील मृत्यू
ऑस्ट्रेलियन राजधानी क्षेत्र

**ऑस्ट्रेलियन कॅपिटल टेरिटोरी** हा ऑस्ट्रेलिया देशातील एक केंद्रशासित प्रदेश आहे. हा प्रदेश पुर्णपणे न्यू साउथ वेल्स राज्याच्या अंतर्गत वसला आहे व येथे ऑस्ट्रेलियाची राजधानी कॅनबेरा वसलेली आहे.

इ.स. २००६ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ३,३३,६६७ होती. यापैकी ८६९ व्यक्ती कॅनबेरा शहराबाहेर राहत होत्या.

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाची राज्ये व प्रदेश
व्हिक्टोरिया, ऑस्ट्रेलिया

**व्हिक्टोरिया** हे ऑस्ट्रेलिया देशातील दुसरे सर्वाधिक लोकसंख्येचे राज्य आहे. येथील ७०% लोक राजधानी मेलबर्न येथे राहतात.

व्हिक्टोरिया हा प्रदेश राज्य म्हणून १९०१ साली ऑस्ट्रेलियात सामील झाला. याची सुरुवात इ.स. १८३० पासून एक शेतीप्रधान व्यवसाय असलेले राज्य अशी झाली. १८५१ साली बेंडीगो Bendigo. व बॅलाराट Ballarat या ठिकाणी लागलेल्या सोन्याच्या शोधामुळे या राज्याची भरभराट झाली. येथे आयर्लंड व चीन येथून अनेक लोक आले. ऑस्ट्रेलियाच्या न्यु साउथ वेल्स New South Wales या राज्या नंतर सर्वात जास्त लोकसंख्या असलेले हे राज्य आहे. इ.स. २००६ साली झालेल्या जनगणने नुसार येथे  ४९,३२,२४२ इतकी लोकसंख्या आहे. या राज्याचे मेलबर्न हे राजधानीचे शहर आहे.
राज्याचे जीलाँग Geelong , बॅलाराट Ballarat, बेंडीगो Bendigo, शेपर्टन Shepparton, मिलदुरा Mildura, वार्नांबुल Warrnambool and theला ट्रोब व्हॅली Latrobe Valley. हे मुख्य शहरी विभाग आहेत.

व्हिक्टोरियातील सुमारे ६०% लोक धर्माने ख्रिश्चन आहेत. १३२६३४ लोकसंख्येमुळे बौद्ध धर्म हा दुसऱ्या क्रमांकाचा धर्म आहे. सुमारे एक लाख मुस्लिम लोक आहेत. तसेच सुमारे ४० हजार ज्यु आहेत. या राज्यातील २० % लोक कोणताही धर्म मानत नाहीत.

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाची राज्ये व प्रदेश
नॉर्दर्न प्रदेश

**नॉर्दर्न टेरिटोरी** हा ऑस्ट्रेलिया देशातील एक केंद्रशासित प्रदेश आहे. 

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाची राज्ये व प्रदेश
जार्व्हिस बे प्रदेश

**जार्व्हिस बे प्रदेश** हा ऑस्ट्रेलियाचा केंद्रशासित प्रदेश आहे.

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाची राज्ये व प्रदेश
वर्ग:रिकामी पाने
ॲशमोर आणि कार्टियर द्वीपसमूह

250 px|इवलेसे|ॲशमोर व कार्टियर द्वीपांचे नकाशामधील स्थान
'''''' () हा ऑस्ट्रेलिया देशाचा हिंदी महासागरामधील एक बाह्य प्रदेश आहे. ही बेटे ऑस्ट्रेलियाच्या वायव्येस व इंडोनेशियाच्या दक्षिणेस स्थित असून येथे मनुष्यवस्ती नाही.

## बाह्य दुवे
*वर्ल्ड फॅक्टबूकवरील पान 

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाची राज्ये व प्रदेश
वर्ग:द्वीपसमूह
क्वीन्सलंड

**क्वीन्सलंड** हे ऑस्ट्रेलिया देशातील एक राज्य आहे. ऑस्ट्रेलियाच्या ईशान्य भागातील क्वीन्सलंडच्या पश्चिमेस नॉर्दर्न टेरिटोरी, आग्नेयेस साउथ ऑस्ट्रेलिया, दक्षिणेस न्यू साउथ वेल्स ही राज्ये तर पूर्वेस प्रशांत महासागराचा कॉरल समुद्र आहेत. उत्तरेस टोरेस सामुद्रधुनी क्वीन्सलंडच्या केप यॉर्क द्वीपकल्पाला न्यू गिनी ह्या बेटापासून अलग करते. क्वीन्सलंड क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने ऑस्ट्रेलियातील दुसरे तर लोकसंख्येच्या दृष्टीने तिसरे सर्वांत मोठे राज्य आहे. ब्रिस्बेन ही क्वीन्सलंडची राजधानी व सर्वांत मोठे शहर आहे. गोल्ड कोस्ट हे देखील क्वीन्सलंडमधील एक मोठे शहर आहे.

१८व्या शतकादरम्यान वसवल्या गेलेल्या क्वीन्सलंडचे नाव व्हिक्टोरिया राणीवरून देण्यात आले आहे. १ जानेवारी १९०१ रोजी क्वीन्सलंडला राज्याचा दर्जा मिळाला.

## गॅलरी 

चित्र:QueenslandBuilding0005.jpg|राज्य संसद भवन.
चित्र:Australia vs South Africa.jpg|ब्रिस्बेन क्रिकेट ग्राउंड.
चित्र:Cooktown.jpg|कूकटाउन.
चित्र:TownsvilleCBD.jpg|टाउन्सव्हिल.

## बाह्य दुवे
* अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाची राज्ये व प्रदेश
साउथ ऑस्ट्रेलिया

**साउथ ऑस्ट्रेलिया** (इंग्लिश: South Australia) हे ऑस्ट्रेलिया देशातील एक राज्य आहे. साउथ ऑस्ट्रेलियाच्या पूर्वेला न्यू साउथ वेल्स व व्हिक्टोरिया, ईशान्येला क्वीन्सलंड, उत्तरेला नॉर्दर्न टेरिटोरी, पश्चिमेला वेस्टर्न ऑस्ट्रेलिया ही राज्ये तर दक्षिणेला हिंदी महासागर आहेत. ऑस्ट्रेलियामधील सर्वात रूक्ष व वाळवंटी भूभाग ह्या राज्यामध्ये स्थित आहे. साउथ ऑस्ट्रेलियाच्या सुमारे १६.५ लाख लोकसंख्येपैकी बव्हंशी वस्ती राज्याच्या आग्नेय भागात मरे नदीच्या काठांवर व समुद्रकिनाऱ्याजवळ वसली आहे. ॲडलेड ही साउथ ऑस्ट्रेलियाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. 

साउथ ऑस्ट्रेलिया राज्य पूर्णपणे ब्रिटिश साम्राज्याने वसवले होते. येथील पहिली वसाहत २८ डिसेंबर १८३६ रोजी निर्माण करण्यात आली. १ जानेवारी १९०१ रोजी व्हिक्टोरिया राणीने दक्षिण ऑस्ट्रेलियाला राज्याचा दर्जा दिला. १३ जानेवारी १९०४ रोजी सद्य ध्वजाचा स्वीकार करण्यात आला.

## गॅलरी 

चित्र:SouthAustraliaRoads.png|साउथ ऑस्ट्रेलियामधील प्रमुख शहरे व रस्ते.
चित्र:OIC sa parliament 2.jpg|राज्य संसद भवन.
चित्र:Adelaide Oval 2006-2.jpg|ॲडलेड ओव्हल क्रिकेट मैदान.
चित्र:20040611 Victor Harbor Viewed From Bluff.jpg|व्हिक्टर हार्बर.

## बाह्य दुवे
* अधिकृत संकेतस्थळ
* पर्यटन

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाची राज्ये व प्रदेश
ऑस्ट्रेलियन अंटार्क्टिक प्रदेश

**ऑस्ट्रेलियन ॲंटार्क्टिक प्रदेश** हा ॲंटार्क्टिका खंडावरील मोठा भूभाग आहे. ह्या भूभागावर युनायटेड किंग्डमने हक्क जाहीर केला व १९३३ साली ऑस्ट्रेलियाच्या स्वाधीन केला. येथे कायमस्वरूपी लोकवस्ती नसून केवळ संशोधन करणाऱ्या शास्त्रज्ञांचा तळ स्थित आहे.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाची राज्ये व प्रदेश
वर्ग:अंटार्क्टिका
हेन्ड्रिक लॉरेंट्झ

'''''' हे शास्त्रज्ञ आहेत.

## जीवन 
## संशोधन 
## पुरस्कार
## बाह्यदुवे
लॉरेंट्झ, हेन्ड्रिक
लॉरेंट्झ, हेन्ड्रिक
लॉरेंट्झ, हेन्ड्रिक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अल्बर्ट फर्ट

'''''' हे शास्त्रज्ञ आहेत.

## जीवन 
## संशोधन 
## पुरस्कार

## बाह्य दुवे
फर्ट, आल्बर्ट
फर्ट, आल्बर्ट
वर्ग:इ.स. १९३८ मधील जन्म
एरो एरलाइन्स

[250 px|इवलेसे|[स्टॉकहोम आर्लांडा विमानतळावर उतरणारे एरो एरलाइन्सचे ए.टी.आर. ७२ विमान]]
**एरो एरलाइन्स** (Aero Airlines) ही एस्टोनियामधील एक विमान वाहतूक कंपनी होती. तालिन येथे मुख्यालय असलेली ही कंपनी २००० साली स्थापन केली गेली व २००८ साली बंद झाली. एरो एरलाइन्सची सर्व उड्डाणे फिनकॉम एरलाइन्स व फिनएअर ह्या कंपन्यांद्वारे चालवली जात होती.

वर्ग:एस्टोनियामधील विमानवाहतूक कंपन्या
वर्ग:बंद पडलेल्या विमानवाहतूक कंपन्या
जॉन स्ट्रट

'*** हे शास्त्रज्ञ होते. **जॉन विल्यम स्ट्रट, रेलेचा ३रा बॅरन*' (इंग्लिश: *John William Strutt, 3rd Baron Rayleigh* ;) (१२ नोव्हेंबर, इ.स. १८४२; लॅंगफर्ड ग्रोव्ह, इसेक्स, इंग्लंड - ३० जून, इ.स. १९१९; टर्लिंग प्लेस, इसेक्स, इंग्लंड) हा इंग्लिश भौतिकशास्त्रज्ञ होते. 
## जीवन 
## संशोधन 
आकाशाच्या निळ्या रंगाचे कारण असलेल्या व आता रेले विकिरण म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या घटनेचा शोध त्याने लावला. तसेच आता *रेले तरंग* म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या पृष्ठ तरंगांच्या अस्तित्वाचे भाकीतही त्याने वर्तवले. त्याने लिहिलेले *द थिअरी ऑफ साउंड* (अर्थ: *ध्वनीचा सिद्धांत*) हे पुस्तक ध्वानिकी अभियंते आजही संदर्भग्रंथ म्हणून वापरतात.
## पुरस्कार
विल्यम रॅम्से याच्यासह आरगॉन या मूलद्रव्याचा शोध लावल्यामुळे त्याला इ.स. १९०४ साली नोबेल पारितोषिक देण्यात आले. 

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:इंग्लिश भौतिकशास्त्रज्ञ
वर्ग:भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते
वर्ग:इ.स. १८४२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९१९ मधील मृत्यू
वेस्टर्न ऑस्ट्रेलिया

300 px|इवलेसे|वेस्टर्न ऑस्ट्रेलियामधील प्रमुख शहरे, महामार्ग व रस्ते
**वेस्टर्न ऑस्ट्रेलिया** हे ऑस्ट्रेलिया देशामधील आकाराने सर्वात मोठे राज्य आहे. वेस्टर्न ऑस्ट्रेलियाच्या उत्तर व पश्चिमेस हिंदी महासागर, दक्षिणेस दक्षिणी महासागर तर पूर्वेस नॉर्दर्न टेरिटोरी व साउथ ऑस्ट्रेलिया ही राज्ये आहेत. २५,२९,८७५ चौरस किमी इतक्या क्षेत्रफळाच्या भूभागावर वसलेले वेस्टर्न ऑस्ट्रेलिया रशियाच्या साखा प्रजासत्ताक खालोखाल जगातील दुसरा सर्वात मोठा प्रशासकीय विभाग आहे. येथील बव्ह्ंशी भूभाग वाळवंटी व निर्मनुष्य असून २४ लाख लोकसंख्येचा मोठा हिस्सा राज्याच्या नैऋत्य कोपऱ्यात एकवटला आहे. पर्थ ही वेस्टर्न ऑस्ट्रेलियाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. ब्रूम हे उत्तरेकडील पर्यटनासाठी एक लोकप्रिय गाव आहे.

वेस्टर्न ऑस्ट्रेलियाची अर्थव्यवस्था खाणकाम, शेती व पर्यटनावर अवलंबून असून ऑस्ट्रेलियाच्या एकूण धातू निर्यातीमधील ५७ टक्के वाटा वेस्टर्न ऑस्ट्रेलियाकडे आहे. येथील वार्षिक दरडोई उत्पन्न ऑस्ट्रेलियामध्ये प्रथम क्रमांकावर आहे.

## खेळ
क्रिकेट हा येथील एक लोकप्रिय खेळ असून पर्थमधील वाका क्रिकेट मैदान क्रिकेट जगतात प्रसिद्ध आहे.

## बाह्य दुवे
* वेस्टर्न ऑस्ट्रेलिया पर्यटन
* अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाची राज्ये व प्रदेश
वर्ग:वेस्टर्न ऑस्ट्रेलिया
एर नॉस्ट्रम

[250 px|इवलेसे|[मालागा विमानतळाकडे निघालेले एर नॉस्ट्रमचे एटीआर ७२ विमान]]
**एर नॉस्ट्रम** (; जुने नाव: आयबेरिया रीजनल) ही स्पेन देशामधील एक प्रादेशिक विमान वाहतूक कंपनी आहे. एर नॉस्ट्रम आयबेरिया ह्या स्पेनमधील सर्वात मोठ्या विमानवाहतूक कंपनीची उपकंपनी आहे. सध्या एर नॉस्ट्रममार्फत स्पेनमधील ९१ शहरांमध्ये प्रवासी विमानसेवा पुरवली जाते.

## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:स्पेनमधील विमानवाहतूक कंपन्या
वर्ग:वनवर्ल्ड
आर्किया इस्रायल एरलाइन्स

[250 px|इवलेसे|[ॲम्स्टरडॅम विमानतळ श्चिफोलवर थांबलेले अर्कियाचे बोईंग ७५७ विमान]]
**आर्किया इस्रायल एरलाइन्स** (हिब्रू: ארקיע‎; ) ही इस्रायल देशामधील एक विमान-वाहतूक कंपनी आहे. तेल अवीव महानगरामध्ये मुख्यालय व बेन गुरियन विमानतळावर प्रमुख हब असणारी अर्किया सध्या १६ देशांमधील २७ शहरांमध्ये प्रवासी विमानसेवा पुरवते.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:इस्रायलमधील विमानवाहतूक कंपन्या
वर्ग:विमानवाहतूक कंपन्या
अटलांटिक साउथईस्ट एरलाइन्स

इवलेसे
**अटलांटिक साउथईस्ट एरलाइन्स** (Atlantic Southeast Airlines) ही अमेरिकेच्या अटलांटा शहरातली एक विमान वाहतूक कंपनी होती. १९७९ साली स्थापन झालेल्या ह्या कंपनीचा प्रमुख तळ हार्ट्सफील्ड-जॅक्सन अटलांटा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ येथे होता व ती दररोज सुमारे ९०० उड्डाणे चालवत असे. ३१ डिसेंबर २०११ रोजी ही कंपनी *एक्सप्रेसजेट* नावाच्या कंपनीमध्ये विलीन करण्यात आली.

अटलांटिक साउथईस्ट एरलाइन्स ही डेल्टा एरलाइन्स व युनायटेड एरलाइन्स ह्या अमेरिकेमधील प्रमुख कंपन्यांसाठी प्रादेशिक मार्गांवरील विमाने चालवत होती.

## बाह्य दुवे
*संकेतस्थळ

वर्ग:अमेरिकेमधील प्रादेशिक विमानवाहतूक कंपन्या
वर्ग:अटलांटा
वर्ग:अमेरिकेमधील नामशेष विमानवाहतूक कंपन्या
रिचमंड (व्हर्जिनिया)

**रिचमंड** () ही अमेरिकेतील व्हर्जिनिया राज्याची राजधानी व तिसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. अमेरिकेच्या गृहयुद्धादरम्यान हे शहर दक्षिणेची राजधानी होते. रिचमंड शहर व्हर्जिनियाच्या पूर्व भागात वॉशिंग्टन, डी.सी.पासून १०८ मैल अंतरावर स्थित आहे.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ 
* स्वागत कक्ष 

वर्ग:व्हर्जिनियामधील शहरे
वर्ग:अमेरिकेतील राज्यांच्या राजधानीची शहरे
एर दोलोमिती

[250 px|[ब्रसेल्स विमानतळावरील एर दोलोमितीचे सी.आर.जे. २०० विमान|इवलेसे]]
**एर दोलोमिती** (Air Dolomiti)) ही इटलीमधील एक प्रादेशिक विमान वाहतूक कंपनी आहे. एर दोलोमिती संपूर्णपणे जर्मनीच्या लुफ्तान्सा समूहाच्या मालकीची आहे.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:इटलीमधील विमानवाहतूक कंपन्या
वर्ग:स्टार अलायन्स
टेक्सास सिटी (टेक्सास)

इवलेसे
इवलेसे
**टेक्सास सिटी** अमेरिकेच्या टेक्सास राज्यातील शहर आहे. गॅल्व्हेस्टन काउंटीमधील हे शहर गॅल्व्हेस्टन आखातावरील खोलबुडीचे बंदर असून येथे खनिजतेल शुद्धीकरण आणि कर्बोदक उत्पादनांचे अनेक कारखाने आहेत.

२०१० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ४५,०९९ इतकी होती.

वर्ग:टेक्सासमधील शहरे
वर्ग:गॅल्व्हस्टन काउंटी (टेक्सास)
ऑरिन्यी एर सर्व्हिसेस

**ऑरिन्यी एर सर्व्हिसेस** चॅनल द्वीपसमूहातील विमानवाहतूक कंपनी आहे. हीचे मुख्यालय गर्न्सी विमानतळावर असून ही कंपनी पूर्णपणे गर्न्सी सरकारच्या मालकीची आहे.

ऑरिन्यी एर सर्व्हिसेस चॅनल द्वीपसमूह आणि उत्तर फ्रांस तसेच युनायटेड किंग्डममधील शहरांदरम्यान विमानसेवा पुरवते.

वर्ग:युनायटेड किंग्डममधील विमानवाहतूक कंपन्या
वर्ग:युनायटेड किंग्डममधील प्रादेशिक विमानवाहतूक कंपन्या
वर्ग:विमानवाहतूक कंपन्या
वर्ग:गर्न्सी
अझरबैजान एरलाइन्स

[250 px|इवलेसे|[तेल अवीवमधील बेन गुरियन विमानतळाकडे चाललेले एअरबस ए-३१९ विमान]]
**अझरबैजान एरलाइन्स** (अझरबैजानी: Azərbaycan Hava Yolları) ही मध्य आशियामधील अझरबैजान देशाची राष्ट्रीय विमान वाहतूक कंपनी आहे. अझरबैजान एरलाइन्सचे मुख्यालय बाकू येथे असून हैदर अलियेव आंतरराष्ट्रीय विमानतळ हा तिचा प्रमुख वाहतूकतळ आहे.

अझरबैजान एरलाइन्सची स्थापना ७ एप्रिल १९९२ रोजी झाली. देशाच्या स्वातंत्र्यानंतर स्थापन झालेली ही पहिली राष्ट्रीय विमानकंपनी होती. २००० च्या दशकात या सरकारी मालकीच्या कंपनीचे खाजगीकरण करण्यात आले. या व्यवहारात अझरबैजानी राजकीय पुढाऱ्यांच्या कुटुंबातील सदस्यांच्या कंपनीची मालमत्ता गिळंकृत केली. यांत राष्ट्राध्यक्ष इलहाम अलियेव यांची मुलगी अर्झू अलियेवा ही सुद्धा होती.

## भागीदारी आणि करार
### कोडशेर करार 
अझरबैजान एरलाइन्सचे खालील एरलाइन्सशी कोडशेर करार आहेत:

* एर अस्ताना
* एरबाल्टिक
* ऑस्ट्रियन एरलाइन्स
* बेलाव्हिया
* बल्गेरिया एर
* एल अल
* एतिहाद एरवेझ
* गल्फ एर
* लुफ्तान्सा
* पाकिस्तान इंटरनॅशनल एरलाइन्स
* कतार एरवेझ
* एस७ एरलाइन्स
* स्कॅट एरलाइन्स
* टर्किश एरलाइन्स
* उझबेकिस्तान एरवेझ

### इंटरलाइन करार 
अझरबैजान एरलाइन्सचे खालील एरलाइन्सशी इंटरलाइन करार आहेत:
* गल्फ एर
* हाइनान एरलाइन्स
* केएलएम
* सौदिया
* स्कॅट एरलाइन्स
* उझबेकिस्तान एरवेझ

## विमानताफा 
ऑक्टोबर २०२५ च्या सुमारास अझरबैजान एरलाइन्सच्या ताफ्यात खालील विमाने होती:

### चित्रदालन 

File:4K-AZ05 LLBG.jpg|एरबस ए३१९-१००
File:4K-AZ77@LHR 16SEP13 (9775670052).jpg|एरबस ए३२०-२००
File:4K-AZ141 @ LGW, 2024-05-20.jpg|एरबस ए३२०नियो
File:Azerbaijan Airlines, 4K-AZ85, Airbus A340-542 (37008680383).jpg|एरबस ए३४०-५००
File:AZAL Azerbaijan Airlines, 4K-AZ11, Boeing 757-22L (17277478199) (3).jpg|बोइंग ७५७-२००
File:4K-AZ81 Boeing 763 Azerbaijan (13891748553).jpg|बोइंग ७६७-३००ईआर
File:VP-BBS B788 AZAL VKO UUWW (35856660652).jpg|बोइंग ७८७ ड्रिमलाइनर
File:4K-8888 Airbus A319-115 CJ A319 c n 2487 - AHY (47113078234).jpg|एरबस एसीजे३१९
File:Azerbaijan Government, 4K-AZ08, Airbus A340-642 (39427619284).jpg|एरबस ए३४०-६००
File:4K-AI001 @ MUC, 2024-02-16.jpg|बोइंग ७७७-२००एलआर
File:Ilyushin Il-76TD - Azerbaijan Airlines - AZAL - AHY Cargo (Azal Aviacargo) 2002.09.30.jpg|इल्युशिन आयएल-७६टीडी

### निवृत्त विमानताफा 
अझरबैजान एरलाइन्सने यापूर्वी अनेक प्रकारची विमाने वापरली आहेत, त्यापैकी २०१३ मध्ये निवृत्त करेपर्यंत तुपोलेव्ह टीयू-१५४ हे विमान कंपनीकडे सर्वाधिक संख्येत होते.

### दालन 

File:Azerbaijan Airlines Boeing 707-341C Hoppe.jpg|बोइंग ७०७-३००
File:Azerbaijan Airlines Boeing 727-235; 4K-AZ2@FRA, July 1996 (5695398251).jpg|१९९६ मधील बोइंग ७२७-२००
File:81bf - Azerbaijan Airlines Tupolev 154M; 4K-AZ10@ZRH; 27.01.2000 (8046903401).jpg|२००० मधील टुपोलेव्ह तू-१५४एम
File:Boeing 757-22L, Azerbaijan Airlines - AZAL - AHY AN0738616.jpg|बोइंग ७५७
File:Boeing 757-22L, AZAL Azerbaijan Airlines JP6147598.jpg|बोइंग ७५७
File:Airbus A319-111, AZAL Azerbaijan Airlines JP6766043.jpg| एरबस ए३१९

## बाह्य दुवे
* अधिकृत संकेतस्थळ

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:अझरबैजानमधील विमानवाहतूक कंपन्या
वर्ग:राष्ट्रीयीकृत विमानवाहतूक कंपन्या
वर्ग:इ.स. १९९२ मधील निर्मिती
बी अँड एच एरलाइन्स

[250 px|इवलेसे|बी अँड एच एरलाइन्सचे भूतपूर्व [बोईंग ७३७ विमान]]
**बी अँड एच एरलाइन्स** (बॉस्नियन: B&H Airlines) ही बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिना देशाची राष्ट्रीय विमान वाहतूक कंपनी आहे. १९९४ साली एर बोस्ना नावाने स्थापन झालेली ही कंपनी २००३ साली दिवाळखोरीमध्ये निघाली. २००५ साली बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिना सरकारने २००५ साली कंपनीची पुनर्रचना करून बी अँड एच एरलाइन्स ही नवी कंपनी निर्माण केली.

बी अँड एच एरलाइन्सचे मुख्यालय सारायेव्हो येथे असून सारायेव्होच्या सारायेव्हो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर तिचा प्रमुख वाहतूकतळ आहे. सध्या ह्या कंपनीकडे केवळ २ ए.टी.आर. ७२ बनावटीची विमाने आहेत व ती सारायेव्हो, बंजा लुका, कोपनहेगन व झूरिच ह्या चार शहरांना विमानसेवा पुरवते.

## बाह्य दुवे
* बी अँड एच एरलाइन्स 

वर्ग:बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिनामधील विमानवाहतूक कंपन्या
वर्ग:राष्ट्रीयीकृत विमानवाहतूक कंपन्या
बिंटर कॅनेरियास

**बिंटर कॅनेरियास** () ही स्पेनच्या कॅनरी द्वीपसमूहावरील एक प्रादेशिक विमान वाहतूक कंपनी आहे.
[250 px|इवलेसे|डावे|बिंटर कॅनेरियासचे [तेनेरीफ विमानतळावर उतरणारे ए.टी.आर. ७२ विमान]]

## बाह्य दुवे
* अधिकृत सकेतस्थळ

वर्ग:कॅनरी द्वीपसमूह
वर्ग:स्पेनमधील विमानवाहतूक कंपन्या
वर्ग:इ.स. १९८९ मधील निर्मिती
रशियाचा पहिला पॉल

**पॉल पहिला** तथा **पावेल पेत्रोविच** (ऑक्टोबर १, इ.स. १७५४ - मार्च २३, इ.स. १८०१) हा रशियाचा झार होता. हा १७९६पासून मृत्यूपर्यंत सत्तेवर होता.

पीटर तिसरा आणि महान कॅथेरिन यांचा एकुलता एक मुलगा असलेल्या पॉलची त्याच्याच दरबारातील सरदारांनी हत्या करून त्याच्या मुलास गादीवर बसविले.

पॉल ०१
वर्ग:इ.स. १७५४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८०१ मधील मृत्यू
पीटर झीमान

''''*(डच: *Pieter Zeeman'') (मे २५, इ.स. १८६५ - ऑक्टोबर ९, इ.स. १९४३) हा डच भौतिकशास्त्रज्ञ होता. 
## जीवन 
## संशोधन 
## पुरस्कार 
इ.स. १९०२ साली झीमान परिणामाच्या संशोधनाबद्द्ल हेन्ड्रिक लॉरेंट्झ याच्या साथीने भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक देऊन गौरवण्यात आले.

## बाह्य दुवे 
* डच राष्ट्रीय ग्रंथालयाच्या संकेतस्थळावरील  याचे चरित्र (डच मजकूर) 

वर्ग:भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते
वर्ग:डच भौतिकशास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १८६५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९४३ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कॉन्व्हियासा

[250 px|इवलेसे|[मेदेयीन विमानतळावरील कॉन्व्हियासाचे एअरबस ए३४० विमान]]
**कॉन्व्हियासा** (स्पॅनिश: Consorcio Venezolano de Industrias Aeronáuticas y Servicios Aéreos) ही दक्षिण अमेरिकेच्या व्हेनेझुएला देशाची राष्ट्रीय विमान वाहतूक कंपनी आहे. २००४ साली स्थापन झालेल्या कॉन्व्हियासाचे मुख्यालय काराकास येथे असून तिचा मुख्य वाहतूकतळ सिमोन बॉलिव्हार आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर आहे.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:व्हेनेझुएलामधील विमानवाहतूक कंपन्या
वर्ग:राष्ट्रीयीकृत विमानवाहतूक कंपन्या
चेक एरलाइन्स

[250 px|इवलेसे|[लंडन हीथ्रो विमानतळावरून उड्डाण करणारे चेक एरलाइन्सचे बोईंग ७३७ विमान]]
**सी.एस.ए. चेक एरलाइन्स** () ही चेक प्रजासत्ताक देशाची राष्ट्रीय विमान वाहतूक कंपनी आहे. प्राग महानगरामध्ये मुख्यालय व व्हाक्लाव हावेल विमानतळावर प्रमुख हब असणारी चेक एरलाइन्स सध्या ४८ देशांमधील ९२ शहरांमध्ये प्रवासी विमानसेवा पुरवते.

## विमानांचा ताफा
## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:चेक प्रजासत्ताकमधील विमानवाहतूक कंपन्या
वर्ग:विमानवाहतूक कंपन्या
वर्ग:स्कायटीम
वर्ग:इ.स. १९२३ मधील निर्मिती
फिनकॉम एरलाइन्स

[250 px|इवलेसे|फिनकॉम एरलाइन्सचे [ए.टी.आर. ४२ विमान]]
**फिनकॉम एरलाइन्स** (Finncomm Airlines) ही फिनलंडमधील एक विमान वाहतूक कंपनी होती. फिनलंडच्या इल्मायोकी येथे मुख्यालय असलेली ही कंपनी १९९३ साली स्थापन केली गेली व २०११ साली बंद झाली. हेलसिंकी विमानतळावर प्रमुख वाहतूकतळ असलेल्या फिनकॉम एरलाइन्सला फिनएअर व फ्लायबी ह्या कंपन्यांनी एकत्रितपणे विकत घेतले.

वर्ग:फिनलंडमधील विमानवाहतूक कंपन्या
इराण असेमान एरलाइन्स

[250 px|इवलेसे|[मेहराबाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरील इराण असेमानचे एअरबस ए३४० विमान]]
**इराण असेमान एरलाइन्स** (फारसी: هواپیمایی آسمان‎) ही मध्य पूर्वेतील इराण ह्या देशामधील एक विमान वाहतूक कंपनी आहे.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:इराणमधील विमानवाहतूक कंपन्या
याट एरवेझ

[250 px|इवलेसे|याट एरवेझचे [फ्रांकफुर्ट विमानतळावर उतरणारे बोइंग ७३७ विमान]]
**याट एरवेझ** (सर्बियन: Јат ервејз) ही सर्बियाची व त्यापूर्वी युगोस्लाव्हिया देशाची राष्ट्रीय विमानवाहतूक कंपनी होती. १९२७ साली युगोस्लाव्हियाच्या राजतंत्रकाळात स्थापन झालेल्या ह्या कंपनीचे नाव अनेकदा बदलले गेले. २०१३ साली सर्बिया सरकार व एतिहाद एरवेझ ह्यांच्यादरम्यान झालेल्या करारानुसार याट एरवेझची पुनर्रचना करून एर सर्बिया ही नवी कंपनी निर्माण करण्यात आली.

## बाह्य दुवे
* याट एरवेझ 

वर्ग:सर्बियामधील विमानवाहतूक कंपन्या
त्वे एरलाइन्स

[250 px|इवलेसे|जपानच्या [फुकुओका विमानतळावर थांबलेले त्वेचे बोइंग ७३७ बनावटीचे एक विमान]]
**त्वे एर कंपनी लिमिटेड** (हांगुल: 티웨이항공) ही दक्षिण कोरिया देशामधील कमी दरात सेवा पुरवणारी एक विमानवाहतूक कंपनी आहे. २०१० साली स्थापन झालेल्या त्वे एरलाइन्सचे मुख्यालय सोल शहरात असून तिचे प्रमुख वाहतूकतळ सोलमधील गिम्पो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ व इंचॉनमधील इंचॉन आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर आहेत.

ह्या कंपनीद्वारे सोलव्यतिरिक्त दैगू, ग्वांगजू, जेजू इत्यादी शहरांना तसेच चीन, जपान, थायलंड, तैवान, व्हियेतनाम इत्यादी देशांतील शहरांना थेट विमानसेवा पुरवली जाते.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ]

वर्ग:दक्षिण कोरियामधील विमानवाहतूक कंपन्या
वर्ग:विमानवाहतूक कंपन्या
टोटल लिन्हास एरियास

[250 px|इवलेसे|टोटलचे प्रवासी [ए.टी.आर. ४२ विमान]]
[250 px|इवलेसे|टोटलचे मालवाहू [बोईंग ७२७ विमान]]
**तोतल लिहान्स एरियास** () ही ब्राझिल देशाच्या बेलो होरिझोन्ते ह्या शहरामध्ये स्थित असलेली एक विमान वाहतूक कंपनी आहे. ही कंपनी फक्त खाजगी वापरासाठी व मालवाहतूकीसाठी विमानसेवा पुरवते.

## विमानांचा ताफा

वर्ग:ब्राझिलमधील विमानवाहतूक कंपन्या
ट्रान्सआशिया एरवेझ

[250 px|इवलेसे|तैपै सॉंगशान विमानतळावरील ट्रान्सएशिया एअरवेजचे [एअरबस ए३२० विमान]]
**ट्रान्सएशिया एअरवेज** (चिनी: 復興航空) ही तैवान देशामधील एक विमान वाहतूक कंपनी आहे. ट्रान्सएशिया एअरवेजचे मुख्यालय तैपै शहरात तर प्रमुख वाहतूकतळ ताओयुआन आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:तैवानमधील विमानवाहतूक कंपन्या
काबो व्हर्दे एरलाइन्स

**टी.ए.सी.व्ही. काबो व्हर्दे एरलाइन्स** () ही पश्चिम आफ्रिकेमधील केप व्हर्दे ह्या देशाची राष्ट्रीय विमान वाहतूक कंपनी आहे. प्राइया येथे मुख्यालय असलेल्या टी.ए.सी.व्ही.चा प्रमुख वाहतूकतळ साल ह्या बेटावरील आमिल्कार काब्राल आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर आहे. युरोपियन संघाने आफ्रिका खंडामधील बव्हंशी विमान कंपन्यांवर बंदी घातली असल्यामुळे आफ्रिकेतून युरोपाला सेवा पुरवणारी टी.ए.सी.व्ही. ही मोजक्या आफ्रिकन कंपन्यांपैकी एक आहे.
[250 px|इवलेसे|[लिस्बन पोर्तेला विमानतळावर थांबलेले टी.ए.सी.व्ही.चे बोइंग ७५७ विमान]]

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:केप व्हर्देमधील विमानवाहतूक कंपन्या
वर्ग:विमानवाहतूक कंपन्या
ट्रिप लिन्हास एरियास

200 px|इवलेसे|चा लोगो
[250 px|इवलेसे|चे [ए.टी.आर. ४२ विमान]]

**ट्रिप लिन्हास एरियास** () ही ब्राझिल देशामधील एक विमान वाहतूक कंपनी होती. १९९८ साली स्थापन झालेली ही कंपनी २१४ साली अझुल ब्राझीलियन एरलाइन्स ह्या कंपनीमध्ये विलिन करण्यात आली. हिचे मुख्यालय साओ पाउलो राज्याच्या कांपिनास शहरामध्ये तर प्रमुख वाहतूकतळ बेलो हॉरिझोन्ते विमानतळावर होता.

वर्ग:ब्राझिलमधील विमानवाहतूक कंपन्या
वर्ग:बंद पडलेल्या विमानवाहतूक कंपन्या
बेर्जाया एर

[250 px|इवलेसे|[सिंगापूर चांगी विमानतळवर थांबलेले बेर्जाया एरचे विमान]]
**बेर्जाया एर** ही मलेशिया देशातील एक प्रादेशिक विमानवाहतूक कंपनी आहे. १९८९ साली स्थापन झालेल्या बेर्जाया एरचे मुख्यालय सलांगोर राज्यातील सुबांग ह्या क्वालालंपूरच्या उपनगरामध्ये असून तिचा प्रमुख वाहतूकतळ (हब) सुलतान अब्दुल अझीझ शाह विमानतळावर आहे. बेर्जाया एर सिंगापूर चांगी विमानतळ तसेच मलेशियातील काही लहान पर्यटनस्थळांना प्रवासी विमानसेवा पुरवते. तिच्या ताफ्यात ए.टी.आर. ७२ बनावटीची ४ तर डॅश ३ बनावटीची ३ विमाने आहेत.

## बाह्य दुवे 
* Berjaya Air

वर्ग:मलेशियामधील विमानवाहतूक कंपन्या
वर्ग:विमानवाहतूक कंपन्या
फायरफ्लाय

250 px|इवलेसे|फायरफ्लायचा लोगो
[250 px|इवलेसे|[पेनांग विमानतळावर थांबलेले फायरफ्लायचे ए.टी.आर. ७२ बनावटीचे विमान]]

**फायरफ्लाय** ही मलेशिया देशातील एक प्रादेशिक विमानवाहतूक कंपनी आहे. २००७ साली स्थापन झालेली व पेतालिंग जया ह्या क्वालालंपूरच्या उपनगरामध्ये मुख्यालय असलेली फायरफ्लाय पूर्णपणे मलेशिया एरलाइन्सच्या मालकीची आहे. फायरफ्लायचे मुख्य वाहतूकतळ (हब) सुलतान अब्दुल अझीझ शाह विमानतळ व पेनांग विमानतळ येथे असून जोहोर बारू व कोटा भारू ही तिची प्रमुख शहरे आहेत.

मलेशियाखेरीज इंडोनेशिया, सिंगापूर व थायलंडमधील शहरांना देखील फायरफ्लाय प्रवासी विमानसेवा पुरवते.

## बाह्य दुवे
* अधिकृत स्थळ 

वर्ग:मलेशियामधील विमानवाहतूक कंपन्या
वर्ग:विमानवाहतूक कंपन्या
सॅम्युएल डॅनियेल

**सॅम्युएल डॅनियेल** (इ.स. १५६२ - ऑक्टोबर १४, इ.स. १६१९) हा इंग्लिश कवी व इतिहासकार होता.

वर्ग:इंग्लिश कवी
वर्ग:इ.स. १५६२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १६१९ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गॅब्रियेलो कियाब्रेरा

**गॅब्रियेलो चियाब्रेरा** (जून १८, इ.स. १५५२:साव्होना, जिनोआचे प्रजासत्ताक - ऑक्टोबर १४, इ.स. १६३८) हा इटालियन कवी होता.

वर्ग:इटालियन कवी
वर्ग:इ.स. १५५२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १६३८ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सिम्बर एर

[250 px|[गदान्स्क विमानतळावर थांबलेले सिम्बर एरचे ए.टी.आर. ७२ विमान|इवलेसे]]
**सिम्बर एर** (डॅनिश: Cimber Sterling A/S) ही डेन्मार्क देशामधील एक विमान वाहतूक कंपनी होती. १९५० साली स्थापन झालेली सिम्बर स्टर्लिंग स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स व लुफ्तान्सा ह्यांच्या सहकार्याने प्रवासी वाहतूक करीत असे. कोपनहेगन विमानतळावर तिचा प्रमुख वाहतूकतळ होता. ३ मे २०१२ रोजी सिम्बरने दिवाळखोरी जाहीर केली व सेवा बंद केली.

## बाह्य दुवे
*www.cimber.com

वर्ग:डेन्मार्कमधील विमानवाहतूक कंपन्या
डकोटा फॅनिंग

**हॅना डकोटा फॅनिंग** () ही एक अमेरिकन अभिनेत्री आहे. ती आय अ‍ॅम सॅम या चित्रपटामधील वयाच्या सातव्या वर्षी केलेल्या भुमिकेसाठी ओळखली जाते.

वर्ग:ऑस्कर पुरस्कार विजेत्या अभिनेत्री
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
जर्मन संग्रहालय (म्युन्शेन)

**जर्मन संग्रहालय** जर्मनीच्या म्युन्शेन (म्युनिक/म्यूनिच) शहरातील एक प्रमुख आकर्षण आहे. या संग्रहालयात जर्मनीने विविध क्षेत्रात केलेल्या तांत्रिक प्रगतीचे प्रदर्शन आहे. येथे विविध तांत्रिक क्षेत्रांची दालने आहेत. उदा. खाणकाम. या दालनात प्रागैतिहासिक काळातील खाणकामातील तंत्रे, खाणींतील परिस्थिती, खाणीत वापरली जाणारी औजारे यांपासून ते आजच्या काळातील खाणकामातील तंत्रे, औजारे इत्यादी गोष्टींचे प्रदर्शन आहे. इतर दालनांत नौकाबांधकाम, पूल बांधणी, मशिने, इत्यादींचा समावेश होतो.

वर्ग:म्युन्शेन
थॉमस हॅन्सन किंगो

**थॉमस हॅन्सन किंगो** (१५ डिसेंबर, १६३४:स्लॅंगेरप, कोपनहेगन, डेन्मार्क - १४ ऑक्टोबर, १७०३) हा डेनिश कवी होता.

हा १६७७ पासून मृत्यूपर्यंत फुनेनचा बिशप होता.

वर्ग:डॅनिश कवी
वर्ग:इ.स. १६३४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १७०३ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इथियोपियाचा ट्यूओफ्लोस

**ट्युओफ्लोस** किंवा **थियोफिलस** (गीझ:ቴዎፍሎስ, राज्यकालातील नाव *वाल्दा अंबासा*, गीझ ወልደ አምበሳ, *छावा*) हा जुलै १, इ.स. १७०८ - नोव्हेंबर १४, इ.स. १७११ दरम्यान इथियोपियाचा *नेगुसा नागास्त* होता. हा इयासु पहिल्याचा भाऊ होता.

वर्ग:इथियोपियाचे सम्राट
वर्ग:इ.स. १७११ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अब्राम इयॉफ

200 px|इवलेसे|अब्राम इयॉफच्या गौरवाप्रिथ्यर्थ काढले गेलेले पोस्टाचे तिकिट
**अब्राम फेदोरोविच** (; २९ ऑक्टोबर १८८० - १४ ऑक्टोबर १९६०) हा एक सोव्हिएत-रशियन भौतिकशास्त्रज्ञ होता.

## बाह्य दुवे
*माहिती 

वर्ग:इ.स. १८८० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६० मधील मृत्यू
वर्ग:रशियन भौतिकशास्त्रज्ञ
विलार्ड प्राइस

**विलार्ड डिमिल प्राइस** (जुलै २८, इ.स. १८८७:कॅनडा - ऑक्टोबर १४, इ.स. १९८३) हा अमेरिकन लेखक आणि पत्रकार होता. याने लहान मुलांसाठीची पुस्तके तसेच प्रवासवर्णन आणि प्राकृतिक इतिहासाबद्दलची पुस्तके लिहिली आहेत.

वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:इ.स. १८८७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८३ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हॅरोल्ड रॉबिन्स

**हॅरोल्ड रॉबिन्स** (२१ मे, १९१६ - १४ ऑक्टोबर, १९९७) हे अमेरिकन लेखक होते. यांच्या पुस्तकांच्या ३२ भाषांमध्ये ७५ कोटी प्रती विकल्या गेल्या.

वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:इ.स. १९१६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९७ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पीटर ग्रुनबर्ग

**पीटर ग्रुनबर्ग** हे जर्मनीचे भौतिक शास्त्रातील नोबेल पारितोषिक विजेते शास्त्रज्ञ आहेत.

## जीवन 
## संशोधन 
 यांनी *मॅग्नेटोरेझिस्टन्स* या क्रियेचा शोध लावला व त्यांच्या या शोधामुळे आज संगणकात अतिशय लहान जागेत हार्डडिस्कवर अतिशय लहान जागेत जास्त माहिती मावणे शक्य झाले. हे तत्त्व सर्वच हार्डडिस्क मध्ये वापरण्यात येते.

पीटर ग्रुनबर्ग हे सध्या जर्मनीच्या ज्युलिश शहरातील संशोधन संस्थेत कार्यरत आहेत.
## पुरस्कार
## बाह्य दुवे
ग्रुनबर्ग, पीटर
ग्रुनबर्ग, पीटर
वर्ग:इ.स. १९३९ मधील जन्म
क्लीव्हलँड अमोरी

**क्लीव्हलॅंड अमोरी** (सप्टेंबर २, इ.स. १९१७:नेहॅंट, मॅसेच्युसेट्स, अमेरिका - ऑक्टोबर १४, इ.स. १९९८:मॅनहॅटन, न्यू यॉर्क, अमेरिका) हा अमेरिकन लेखक होता.

वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:इ.स. १९१७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९८ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जे.जे. थॉमसन

'''''' हे ब्रिटिश भौतिकशास्त्रज्ञ व नोबेल पारितोषिकविजेते शास्त्रज्ञहोते

## जीवन 
== संशोधन ==df

## पुरस्कार
इलेक्ट्रॉनच्या शोधाचे श्रेय त्यांच्याकडे जाते. त्यांच्या मुलासह त्यांच्या सात विद्यार्थ्यांना नोबेल पारितोषिक मिळाले.
## बाह्यदुवे
वर्ग:इंग्लिश भौतिकशास्त्रज्ञ
वर्ग:भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते
वर्ग:इ.स. १८५६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९४० मधील मृत्यू
अणुला सर्वप्रथम भेदनारा माणूस म्हणून त्यांना ओळखले जाते. बव
अल्बर्ट अब्राहम मिकेलसन

**आल्बर्ट अब्राहम मिकेलसन** (१९ डिसेंबर, इ.स. १८५२ - ९ मे, इ.स. १९३१) हे अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ होते. मिकेलसनने केलेल्या प्रकाशगतीबद्दलच्या संशोधनासाठी त्यांना १९०७ चे भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक देण्यात आले.

## जीवन 
## संशोधन 
## पुरस्कार 

## बाह्यदुवे 
वर्ग:अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ
वर्ग:भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते
वर्ग:इ.स. १८५२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९३१ मधील मृत्यू
गॅब्रियेल लिपमन

'''''' हे शास्त्रज्ञ आहेत.

## जीवन 
## संशोधन 
## पुरस्कार
## बाह्यदुवे
लिपमन, गॅब्रियेल
लिपमन, गॅब्रियेल
वर्ग:इ.स. १८४५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९२१ मधील मृत्यू
विल्हेल्म वियेन

'''''' हे शास्त्रज्ञ आहेत.

## जीवन 
## संशोधन 
## पुरस्कार 
## बाह्यदुवे
वियेन, विल्हेल्म
वियेन, विल्हेल्म
वर्ग:इ.स. १८६४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९२८ मधील मृत्यू
माक्स फोन लाउअ

thumb|right|200px|

''''* (जर्मन: *Max Theodor Felix von Laue'') (ऑक्टोबर ९, इ.स. १८७९ - एप्रिल २४, इ.स. १९६०) हा जर्मन भौतिकशास्त्रज्ञ होता. 

## जीवन 
## संशोधन 
## पुरस्कार 
इ.स. १९१४ साली फोन लाउआला क्ष-किरणांच्या विकिरणासंबंधी संशोधनाबद्दल भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक मिळाले. 
## बाह्य दुवे 
## बाह्यदुवे
* डॉयचस हिस्टोरिशस मूझिउम, बेर्लिन यांच्या संकेतस्थळावरील अल्पचरित्र (जर्मन मजकूर)

वर्ग:जर्मन भौतिकशास्त्रज्ञ
वर्ग:भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते
बर्ट्राम ब्रॉकहाउस

'''''' हे शास्त्रज्ञ आहेत.

## जीवन 
## संशोधन 
## पुरस्कार
## बाह्य दुवे
ब्रॉकहाउस, बर्ट्राम
ब्रॉकहाउस, बर्ट्राम
वर्ग:इ.स. १९१८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००३ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चार्ल्स एदुआर्द ग्वियॉमे

'''''' हे शास्त्रज्ञ आहेत.

## जीवन 
## संशोधन 
## पुरस्कार 
## बाह्यदुवे
ग्वियॉमे, चार्ल्स एदुआर्द
ग्वियॉमे, चार्ल्स एदुआर्द
वर्ग:इ.स. १८६१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९३८ मधील मृत्यू
चायना सदर्न एरलाइन्स

[250 px|इवलेसे|[अ‍ॅम्स्टरडॅम विमानतळ श्चिफोल|अ‍ॅम्स्टरडॅम विमानतळाकडे निघालेले चायना सदर्न एरलाइन्सचे एरबस ए३३० विमान]]
**चायना सदर्न एरलाइन्स** (中国南方航空, China Southern Airlines) ही चीनच्या क्वांगचौ शहरातील प्रादेशिक व आंतरराष्ट्रीय विमानसेवा पुरवणारी विमान वाहतूक कंपनी आहे. १९८८ साली स्थापन झालेली चायना सदर्न एरलाइन्स २०१४ मध्ये प्रवासीसंख्येनुसार जगातील नवव्या क्रमांकाची कंपनी तर विमानांच्या ताफ्यानुसार आशियामधील पहिल्या क्रमांकाची कंपनी होती. २०११ पासून ही कंपनी स्कायटीमचा भाग आहे.

सध्या चायना सदर्न एरलाइन्स चीनमधील तीन सर्वात मोठ्या विमानकंपन्यांपैकी एक आहे (इतर दोन: एर चायना व चायना इस्टर्न एरलाइन्स). एरबस ए३८० हे विमान वापरणारी ती एकमेव चीनी कंपनी आहे.

## विमानांचा ताफा

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:चीनमधील विमानवाहतूक कंपन्या
वर्ग:स्कायटीम
मान सीगबान

'''''' हे शास्त्रज्ञ आहेत.

## जीवन 
## संशोधन 
## पुरस्कार
## बाह्यदुवे
सीगबान, मान
सीगबान, मान
वर्ग:इ.स. १८८६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७८ मधील मृत्यू
हाइके कॅमरलिंघ-ऑन्स

'''''' हे शास्त्रज्ञ आहेत.

## जीवन 
## संशोधन 
## पुरस्कार
## बाह्यदुवे
कॅमरलिंघ-ऑन्स
कॅमरलिंघ-ऑन्स
वर्ग:इ.स. १८५३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९२६ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
डखाउची छळछावणी

thumb|300px|डखाउ छळछावणी प्रवेश द्वार**डखाउची छळछावणी** म्युन्शेनच्या डखाऊ उपनगरात नाझी राजवटीच्या काळातील छळछावणी होती. अजूनही येथे तत्कालीन छळछावणीचे अवशेष जतन केले आहेत व छळछावणीत हौताम्य पत्करलेल्यांचे स्मारक आहे. या ठिकाणी शेकडो ज्यू, युद्धबंदी, पकडलेले हेर, राजकिय विरोधक यांना बंदी करून ठेवण्यात आले होते. त्यांचा मुख्य उपयोग युद्धकालात सामग्री बनवायला लागणारे कामगार म्हणून केला गेला. जे काम करण्यास सक्षम होते अश्यांनाच जिवंत ठेवले जाई. इतर लोकांना विविध प्रकारे ठार मारले जाई. विषारी वायूंच्या चेंबरमध्ये कोंडून ठार मारण्याची जागा अवशेषात जतन केली आहे.

वर्ग:म्युन्शेन
वर्ग:होलोकॉस्ट
जेम्स फ्रांक

'''''' हे शास्त्रज्ञ आहेत.

## जीवन 
## संशोधन 
## पुरस्कार 
## बाह्यदुवे
फ्रांक, जेम्स
फ्रांक, जेम्स
वर्ग:इ.स. १८८२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६४ मधील मृत्यू
सेंट आल्फोन्सा

**सेंट आल्फोन्सा** तथा **अण्णा मुट्टतुपदातू** (१९ ऑगस्ट, १९१० - २८ जुलै, १९४६) या भारतीय ख्रिश्चन धर्मसेवक आणि शिक्षिका होत्या. कॅथोलिक चर्चने संत ठरविलेल्या या पहिल्या भारतीय महिला होत्या.

## बाह्य दुवे 
* सीएस.एनवाययू.एज्यू - संत आल्फोन्सांबद्दल माहिती 

वर्ग:ख्रिश्चन सेंट
वर्ग:महिला ख्रिश्चन संत
वर्ग:भारतीय ख्रिश्चन संत
वर्ग:इ.स. १९१० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९४६ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
ज्याँ बॅप्टिस्ट पेरिन

'''''' हे शास्त्रज्ञ आहेत.

## जीवन 
## संशोधन 
## पुरस्कार
## बाह्यदुवे
पेरिन, ज्याँ बॅप्टिस्ट
पेरिन, ज्याँ बॅप्टिस्ट
वर्ग:इ.स. १८७० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९४२ मधील मृत्यू
लुई दि ब्रॉग्ली

'''''' हे शास्त्रज्ञ आहेत.

## जीवन 
## संशोधन 
## पुरस्कार
## बाह्यदुवे
ब्रॉग्ली, लुई दि
ब्रॉग्ली, लुई दि
वर्ग:कलिंग पुरस्कार विजेते
वर्ग:इ.स. १८९२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८७ मधील मृत्यू
ओवेन विलान्स रिचर्डसन

'''''' ( २६ एप्रिल, इ.स. १८७९ डेव्सबरी, इंग्लंड - मृत्यू: १५ फेब्रुवारी, इ.स. १९५९ आल्टन, इंग्लंड) हे भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते ब्रिटिश शास्त्रज्ञ होते.

## जीवन 
## संशोधन 
## पुरस्कार

## बाह्यदुवे
रिचर्डसन, ओवेन विल्यन्स
रिचर्डसन, ओवेन विल्यन्स
रिचर्डसन, ओवेन विल्यन्स
वर्ग:इ.स. १८७९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९५९ मधील मृत्यू
चार्ल्स थॉमसन रीस विल्सन

'''''' ( १४ फेब्रुवारी, इ.स. १८६९ ग्लेनकोर्स, स्काॅटलंड - मृत्यू: १५ नोव्हेंबर इ.स. १९५९ कार्लोप्स, स्कॅटलंड) हे शास्त्रज्ञ होते. भौतिकशास्त्रात त्यांनी केलेल्या संशोधनासाठी त्यांना इ.स. १९२७ साली नोबेल पारितोषिक देण्यात आले.

## जीवन 
## संशोधन 
## पुरस्कार
## बाह्यदुवे
वर्ग:भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते
वर्ग:स्कॉटलंडचे भौतिकशास्त्रज्ञ
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९५९ मधील मृत्यू
वर्नर हायझेनबर्ग

**वर्नर कार्ल हायझेनबर्ग** (डिसेंबर ५, इ.स. १९०१ - फेब्रुवारी १, इ.स. १९७६) हे जर्मनीचे सैद्धांतिक भौतिकशास्त्रज्ञ होते. त्यांनी पुंजभौतिकीमध्ये महत्त्वपूर्ण योगदान केले. १९२७ मध्ये त्यांनी अनिश्चिततेचे तत्त्व मांडले.

## जीवन 
हायझेनबर्ग यांचा जन्म जर्मनीमधिल वुर्झबर्ग येथे झाला. जर्मनीतीलच म्युनिक विद्यापीठात तो शिकला.

## संशोधन 
## पुरस्कार 
हायझेनबर्ग यांना मुख्यत्वे पुंजभौतिकीमधील अनिश्चिततेच्या सिद्धांताबद्दल ख्याती मिळाली आणि "पुंज यामिकीच्या शोधाबद्दल" १९३२ सालाचे भौतिकशास्त्राचे नोबेल पारितोषिक देखिल मिळाले. याखेरिज मिळालेल्या अनेक पारितोषिक आणि सन्मानांपैकी एक म्हणजे "रॉयल सोसायटी ऑफ लंडनचे मानाचे सदस्यत्व.

## बाह्यदुवे 
वर्ग:जर्मन भौतिकशास्त्रज्ञ
वर्ग:भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते
वर्ग:इ.स. १९०१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७६ मधील मृत्यू
जेम्स चॅडविक

'''''' (२० आॅक्टोबर, इ.स. १८९१ - २४ जुलै, इ.स. १९७४) हे   शास्त्रज्ञ आहेत. भौतिकशास्त्रातील योगदानासाठी त्यांना इ.स. १९३५ सालच्या नोबेल पारितोषिकाने सन्मानित करण्यात आले होते.

## जीवन 
## संशोधन 
## पुरस्कार 
## बाह्यदुवे
चॅडविक, जेम्स
चॅडविक, जेम्स
वर्ग:इ.स. १८९१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७४ मधील मृत्यू
माउंट कूक एरलाइन

[250 px|इवलेसे|माउंट कूक एरलाइनची [ए.टी.आर. ७२ विमाने]]
**माउंट कूक एरलाइन** ही न्यू झीलंड देशामधील एक विमान वाहतूक कंपनी आहे. ही कंपनी संपूर्णपणे एर न्यू झीलंडच्या मालकीची आहे. ह्या कंपनीची सर्व उड्डाणे एर न्यू झीलंड लिंक ह्या नावखाली होतात.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:न्यू झीलंडमधील विमानवाहतूक कंपन्या
क्लिंटन डेव्हिसन

''''''(ऑक्टोबर २२, इ.स. १८८१ - फेब्रुवारी १, इ.स. १९५८) हा अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ होता.

## जीवन 
## संशोधन 
## पुरस्कार 
डेव्हिसनला त्याच्या विजाणू  विवर्तनाच्या शोधासाठी १९३७ चे भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक देण्यात आले. डेव्हिसनबरोबर जॉर्ज पॅजेट थॉमसनलाही हे पारितोषिक देण्यात आले. थॉमसनने डेव्हिसनच्या शोधाच्याच सुमारास स्वतंत्ररीत्या विजाणू डिफ्फ्रॅक्शनचा शोध लावला होता.
## बाह्यदुवे 
डेव्हिसन, क्लिंटन जोसेफ
डेव्हिसन, क्लिंटन जोसेफ
डेव्हिसन, क्लिंटन जोसेफ
डेव्हिसन, क्लिंटन जोसेफ
एर्विन श्र्यॉडिंगर

इवलेसे

**एर्विन रूडोल्फ योजेफ आलेक्सांडेर श्र्यॉडिंगर**, म्हणजेच **एर्विन श्र्यॉडिंगर** (चुकीचे रूढ लेखनभेद: **एर्विन श्रॉडिंजर**, **एर्विन श्रॉडिंगर**; जर्मन: *Erwin Rudolf Josef Alexander Schrödinger*) (१२ ऑगस्ट, इ.स. १८८७ - ४ जानेवारी, इ.स. १९६१) हे पुंज यामिकी या भौतिकशास्त्रीय शाखेच्या प्रणेत्यांपैकी एक मानला जाणारे ऑस्ट्रियन भौतिकशास्त्रज्ञ होते. त्यांनी मांडलेले श्र्यॉडिंगर समीकरण पुंज यामिकीत पायाभूत मानले जाते. पुंजयामिकीतील योगदानासाठी त्यांना इ.स. १९३३ सालचे भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक देऊन गौरवण्यात आले. याशिवाय श्र्यॉडिंगरचे मांजर म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या मानसप्रयोगही यानेच मांडला. भौतिकशास्त्रासोबत याने तत्त्वज्ञान व सैद्धान्तिक जीवशास्त्र या विषयांतही लिखाण केले आहे.

## सुरुवातीचे आयुष्य
श्र्य्रॉडिंगर यांचा जन्म १२ ऑगस्ट १८८७ रोजी ऑस्ट्रिया या देशातील व्हिएन्ना या शहरात झाला. त्यांचे वडील रुडोल्फ श्र्य्रॉडिंगर हे वनस्पतीशास्रज्ञ तर आई जॉर्जिने एमिलीया ब्रेन्डा या रसायनशास्राच्या प्राध्यापिका होत्या. एर्विन हे या दोघांचे एकमेव अपत्य. १९०६ ते १९१० या कालावधीत त्यांनी व्हिएन्नामधेच शिक्षण घेतले. 

## बाह्य दुवे
* 
* 

वर्ग:भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते
वर्ग:इ.स. १८८७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६१ मधील मृत्यू
वर्ग:ऑस्ट्रियन भौतिकशास्त्रज्ञ
गोपाल स्वरूप पाठक

**गोपाल स्वरूप पाठक** (२६ फेब्रुवारी १८९६ - ४ ऑक्टोबर १९८२) हे ऑगस्ट १९६९ ते ऑगस्ट १९७४ दरम्यान भारत देशाचे चौथे उपराष्ट्रपती होते. त्याआधी स्वरूप कर्नाटक राज्याचे राज्यपाल ह्या पदावर होते.

वर्ग:भारताचे उपराष्ट्रपती
वर्ग:इ.स. १८९६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८२ मधील मृत्यू
वर्ग:भारतीय कायदामंत्री
अर्नेस्ट लॉरेन्स

**अर्नेस्ट लॉरेन्स** हा भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेता शास्त्रज्ञ होता.

## जीवन 
## संशोधन 
## पुरस्कार
## बाह्यदुवे
वर्ग:अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ
वर्ग:भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते
वर्ग:इ.स. १९०१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९५८ मधील मृत्यू
ऑट्टो स्टर्न

'''''' हे भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते अमेरिकन तथा जर्मन शास्त्रज्ञ होते.

## जीवन 
## संशोधन 
## पुरस्कार

## बाह्यदुवे
स्टर्न, ऑट्टो
स्टर्न, ऑट्टो
स्टर्न, ऑट्टो
वर्ग:इ.स. १८८८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६९ मधील मृत्यू