open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
कम्युनिस्ट राज्य

किंवा माओवादी परिभाषांच्या आधारावर कम्युनिस्ट राज्ये घोषित केले गेले आहेत]]

एक साम्यवादी राज्य (कधीकधी श्रमिकांचे राज्य म्हणून संबोधतात) एक असे राज्य आहे जे मार्क्सवादी-लेनिनवादी तत्त्वज्ञानाच्या मार्गदर्शनाखाली साम्यवाद साध्य करण्याच्या हेतूने प्रेरीत एकाच पक्षाद्वारे संचालित आणि नियंत्रित आहे. अनेक गैर-पक्षीय संघटना जसे ट्रेड यूनियन, फॅक्टरी समित्या आणि थेट लोकशाही सहभाग, यांचा समावेश असलेल्या राजकीय सहभागास कारणीभूत असलेल्या कम्युनिस्ट राज्यांची अनेक उदाहरणे आहेत. "कम्युनिस्ट राज्य" या शब्दाचा वापर पश्चिमी इतिहासकार, राजकीय शास्त्रज्ञ आणि प्रसारमाध्यमे यांच्याकडून करण्यात येत आहे. तथापि, पाश्चात्य वापराच्या विरुद्ध, हे राज्य स्वतःला "कम्युनिस्ट" म्हणत नाही आणि त्यांनी कम्युनिझम मिळविण्याचा दावा केला नाही-ते स्वतः समाजवादी किंवा कामगारांच्या राज्याप्रमाणे संबोधतात जे समाजवादाच्या स्थापनेच्या प्रक्रियेत आहेत. कम्युनिस्ट राज्यांना एकमेव केंद्रित राजकीय पक्ष उपकरणाद्वारे प्रशासित केले जाऊ शकते, मात्र उत्तर कोरियासारख्या देशांमध्ये अनेक पक्ष आहेत. हे पक्ष सहसा मार्क्सवादी-लेनिनवादी किंवा त्याचा काही फरक (चीनमध्ये माओवाद आणि उत्तर कोरियातील जुचेसह), समाजवाद साध्य करण्याचा आणि कम्युनिस्ट समाजाकडे प्रगतीचा अधिकार आहे.
वजिरा

**वजिरा** (वजिराकुमारी) मगध साम्राज्याची साम्राज्ञी तसेच अजातशत्रुची पत्नी आणि उदायिभद्रची आई होती. ही कोसल राज्याची राजकुमारी होती. राणी वजिरा ही कोसलनरेश राजा प्रसेनजीत आणि राणी मल्लिका ह्यांची कन्या होती.

वर्ग:भारतीय महिला
वर्ग:भारतीय राज्यकर्ते
वर्ग:भारतीय बौद्ध
वर्ग:मगध साम्राज्य
बिस्मार्क म्युनिसिपल विमानतळ

**बिस्मार्क म्युनिसिपल विमानतळ**  हा अमेरिकेच्या नॉर्थ डकोटा राज्यातील बिस्मार्क शहरातील विमानतळ आहे.

येथून अमेरिकेतील ८-१० शहरांना थेट प्रवासी आणि मालवाहतूक सेवा उपलब्ध आहे. येथील बव्हंश प्रवासी डेल्टा एरलाइन्स, अलेजियंट एर आणि अमेरिकन एरलाइन्सने प्रवास करतात.

वर्ग:अमेरिकेतील विमानतळ
विमानतळ
रेबेका सिमियन

**रेबेका सिमियन** तथा **सीमा घोसाळकर** (१८५९-१९०४) या भारतीय सुईण होत्या. यांनी ग्रँट मेडिकल कॉलेजमधून प्रसूतीशास्त्राचे प्रशिक्षण घेतले व मुंबईमध्ये गर्भार आणि बाळंतीण स्त्रीयांसाठी दवाखाना चालविला. त्यांनी निती प्रसारक मंडळ या संस्थेची स्थापना केली. सिमियन यांनी बाळंतीणी आणि अर्भकांची काळजी घेण्यासाठी मराठीतून अनेक पुस्तके लिहिली. यातील कुटुंब मित्र (१८७८) आणि सुईण (१८७९) यांना मराठी साहित्यातून प्रसिद्धी मिळाली. सिमियन यांच्या लिखाणातून प्राचीन वैद्यकीय उपाय आणि तत्कालीन आधुनिक पद्धतींचा समावेश दिसून येतो.

## संदर्भ
वर्ग:भारतीय वैद्य
वर्ग:इ.स. १८५९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९०४ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:मराठी लेखक
सॅन फ्रान्सिस्को मिंट

thumb|right|150px|१८७४ मध्ये बांधलेली जुनी सॅन फ्रान्सिस्को मिंट इमारत
**सॅन फ्रान्सिस्को मिंट** (टंकसाळ) ही युनायटेड स्टेट्स मिंटची एक शाखा आहे आणि १८५४ मध्ये कॅलिफोर्निया गोल्ड रशच्या सोन्याच्या खाणींसाठी खुली करण्यात आली होती. ही फार लवकर वाढली आणि १८७४ मध्ये एक नवीन ईमारत बनवावी लागली. ही इमारत द ओल्ड युनायटेड स्टेट्स मिंट, तसेच द ग्रेनाइट लेडी म्हणून प्रेमाने ओळखली जाते. १९०६ च्या सॅन फ्रॅन्सिस शहरातील भूकंपामध्ये वाचलेल्या काही ईमारतींपैकी ही एक ईमारत आहे. ह्या ईमारतीमध्ये १९३७ पर्यंत कामकाज चालले आणि नंतर सध्या कार्यरत असणारी ईमारत उघडण्यात आली.

## ओल्ड मिंट 
thumb|right|237px|मिंटची मूळ इमारत
thumb|237px|right|1874 इमारतीचे मुख्य प्रवेशद्वार
ही ईमारत चालु होताच पहिल्याच वर्षात, सॅन फ्रान्सिस्को मिंटने सोन्यातील ४ मिलियन डॉलरची नाणी बनवली.

टाकसाळ
वर्ग:अमेरिकेतील टाकसाळी
साटवली

**साटवली** गाव महाराष्ट्र राज्यातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील लांजा तालुक्यात लांजा बस स्थानकापासून १८ किमीवर मुचकुंदी नदीच्या उजव्या तीरावर वसलेले आहे.लांजा बसस्थानकातून येथे जाण्यासाठी थेट एसटी बससेवा उपलब्ध आहे.खास रिक्षाने सुद्धा येथे जाता येते.

## लोकजीवन
मुख्यतः मुस्लिम, भंडारी, वाणी, मराठा समाजातील लोक येथे पूर्वापार स्थायिक आहेत. भातशेती पावसाळ्यात केली जाते तर काजू, आंबे, कोकम, फणस, ह्यांचे उत्पादन अन्य मोसमात घेतले जाते.येथे काही निष्णात शिलाई काम करणारे शिंपी आहेत जे आपला व्यवसाय लांजा, रत्‍नागिरी तालुक्याच्या ठिकाणी जाऊन करतात. पावसाळ्याअगोदर खैर झाडापासून खाण्याचा कात बनविण्यासाठी जागोजागी कातभट्ट्या लावल्या जातात. सुमारे तीन महिन्याच्या कालावधीत हे उत्पादन घेतले जाते.

## हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.
## नागरी सुविधा
येथे राष्ट्रीयीकृत बँक ऑफ इंडियाची शाखा आहे. शेती, दुग्धव्यवसाय,विहीर खोदणे, शेळ्यामेंढ्यापालन, किराणा दुकान,इतर सेवा व्यवसाय इत्यादीसाठी बँक वित्त पुरवठा करते.येथे दर बुधवारी आठवडी बाजार भरतो.

## जवळपासची गावे
इंदवटी, वनगुळे, वाकेड, बोरथडे, सडवली, बेनी बुद्रुक, हर्चे, पनोरे तर्फे हर्चे, बोरीवले, डाफळे, कोचरी ही जवळपासची गावे आहेत.साटवली ग्रामपंचायतीमध्ये साटवली हे गाव येते.

## संदर्भ
१.
https://www.census2011.co.in/census/state/maharashtra.html

२.
https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/

३.
http://tourism.gov.in/

जिल्ह्यातील लांजा तालुका| तालुक्यातील गावे
कोकणेर

**कोकणेर** हे महाराष्ट्राच्या पालघर जिल्ह्यातील गाव आहे. हे प्राचीन काळापासून प्रसिद्ध तीर्थस्थान आहे. पालघर रेल्वे स्थानकापासून मनोरच्या दिशेने जाणाऱ्या रस्त्याने गेल्यावर वाघोबा खिंड सोडल्यानंतर डावीकडे फुटणाऱ्या फाट्यावर हे गाव १२ किमी अंतरावर आहे.

## ऐतिहासिक पार्श्वभूमी
हे सूर्या नदीकाठी वसलेले ऐतिहासिक वारसा असलेले गाव आहे. गावात पुरातन शंकराचे मंदिर आहे. गावातून वाहणाऱ्या सूर्या नदीच्या तीरावर गरम पाण्याचे झरे आहेत आणि त्याभोवती दगडी कुंडे बांधलेली आहेत.परंतु ही कुंडे वसई-विरार महानगरपालिका क्षेत्राला पाणी पुरवठा करण्यासाठी बांधलेल्या बंधाऱ्यामुळे साचलेल्या पाण्याखाली गेली आहेत. महाशिवरात्रीला आणि मकरसंक्रांतीला येथे मोठी यात्रा भरते. येथे घरासाठी खोदकाम करताना पोलीस पाटील श्री. विलास गजानन पाटील ह्यांना प्राचीन धेनुगळ शिळा सापडली.आजतागायत धेनुगळ शिळा पालघर जिल्ह्यातील माहीम ऊर्फ महिकावती, केळवे,निर्मळ, डहाणू, तारापूर ह्या ठिकाणी प्राप्त झालेल्या आहेत.

## लोकजीवन
कोकणेरमध्ये मुख्यतः कुणबी व आदिवासी राहतात. शेती-बागायती हा त्यांचा मुख्य व्यवसाय असून ते भात,नागली, व काकडी, दुधी, ह्यांचे उत्पन्न घेतात; नदीत जाळी टाकून मासेमारी करतात. जंगल परिसरात अल्पप्रमाणात शेळी बकरी यांचे पालन केले जाते. येथील लोक फक्त घरगुती वापरासाठी कोंबड्या पाळतात. गावात पुरातन काळापासूनचे एक शंकराचे देऊळ आहे; सूर्या नदीच्या पात्रात गरम पाण्याची दोन कुंडे आहेत.  प्रत्येक वर्षी महाशिवरात्रीला येथे मोठा उत्सव होतो.
येथे भरपूर प्रमाणात रानभाज्या मिळतात. खरशिंग,करडू,बाफली,पेंढर, बांबूशिंद,कवळ, खुरासनीचा पाला, लोत, शेवळी, उडदाचा पाला, काकड, रानचिकू, आभईची शेंग, अळबी, आंबट बिबली, माड, चावा वेल,टेरा, कर्टुलं,लोथी, सतरा, हळंदा, शेवळे,कोरड, टाकळा, शेवगा, तेरे, कुडाची फुलं, घोळ, कोळू, रताळ्याचे कोंब, टेंभरण, मोहदोडे,नारळी, मोखा, चायवळ, वांगोटी, भोपा, बोंडारा, रानकेळी, भारंगा ह्या काही रानभाज्या आहेत. ह्या भाज्या मुख्यतः पावसाळ्यात होतात.ह्या भाज्या पोटाचे विकार, खोकला आणि इतर तत्सम आजारावर गुणकारी असतात. आदिवासी समाज बांधवांना त्याची चांगली समज असते. तारपा नृत्य आणि वारली रंगकला हे आदिवासी समाजाचे अविभाज्य भाग आहेत.

## नागरी सुविधा
कोकणेरची  ग्रामपंचायत ही सार्वजनिक स्वच्छता, दिवाबत्ती, पाणीपुरवठा व आरोग्यसेवा पुरवते. पालघर रेल्वे स्थानकापासून निघून मासवण, काटाळे, मनोर तसेच मनोरपुढे जाणाऱ्या एसटी बसेस कोकणेर फाट्यावर थांबतात. तेथून १ किमी पायी चालत कोकणेरला पोचता येते. महाशिवरात्रीच्या दिवशी यात्रेसाठी पालघर रेल्वे स्थानकापासून खास एसटी बसेसची सोय असते.

## संदर्भ
#https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html
#http://tourism.gov.in/india-tourism-development-corporation-itdc
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate 
#महाराष्ट्र टाईम्स शुक्रवार,५ मार्च २०२१.

वर्ग:पालघर जिल्ह्यातील गावे
गोपाल गायन समाज संगीत महाविद्यालय

**गोपाल गायन समाज संगीत महाविद्यालय** ही हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीताचे शिक्षण देणारी पुण्यातील एक संस्था आहे.

## स्थापना 
गोपाल गायन समाज  विद्यालयाची  स्थापना १ जुलै १९१८ रोजी हिंदुस्थानी शास्त्रीय गायक आणि गुरू  पंडित गोविंदराव गोपाल देसाई यांनी केली. त्यांचे गुरू विष्णू दिगंबर पलुसकर यांनी हिंदुस्थानी संगीताच्या प्रसारासाठी गांधर्व महाविद्यालयाची स्थापना केली. त्यांनीच देसाई यांना हे विद्यालय सुरू करण्यासाठी प्रोत्साहन दिले. लोकमान्य टिळक यांनीसुद्धा या संस्थेच्या उभारणीसाठी पाठिंबा दिला.

## कार्य 
गोपाल गायन समाज महाविद्यालयात शास्त्रीय संगीत, सुगम संगीत तसेच व्हायोलिन, बासरी, सिंथेसायझर, संवादिनी, तबला, गिटार या वाद्यांच्या वादनाचे शिक्षण देण्यात येते.
देसाई यांनी स्वतः संगीत प्रथमा, संगीत मध्यमा व संगीत विशारद असा संगीताचा तीन भागात अभ्यासक्रम तयार केला. त्यांनी सुमारे साठ वर्षे या संस्थेच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांना ज्ञानदान केले.

२०१८ साली ही संस्था आपली शतकपूर्ती साजरी करत आहे.

## विद्यालयाचे उल्लेखनीय माजी विद्यार्थी 
या विद्यालयात पंडित जितेंद्र अभिषेकी, गजाननराव वाटवे यांनी या विद्यालयात काही काळ संगीत शिक्षण घेतले होते.

## विद्यालयातर्फे दिला जाणारा पुरस्कार 
विद्यालयातर्फे 'पंडित गोविंदराव देसाई जीवन गौरव पुरस्कार' दिला जातो. 
या पुरस्काराने सन्मानित झालेल्या काही व्यक्ती 

#पंडित अजय पोहनकर

## संदर्भ
वर्ग:पुण्यातील संस्था
वर्ग:हिंदुस्तानी संगीत
बाबू कडा

**बाबू कडा** महाराष्ट्रातील दुसऱ्या क्रमांकाचा उंच कडा आहे. हा कडा सातारा जिल्ह्यामध्ये कोयना अभयारण्यात आहे.

वर्ग:सातारा जिल्हा
युनिव्हर्सिटी ऑफ कॉलोराडो बोल्डर

इवलेसे
**युनिव्हर्सिटी ऑफ कॉलोराडो बोल्डर** तथा **सीयू बोल्ड**र हे अमेरिकेच्या कॉलोराडो राज्यातील विद्यापीठ आहे. हे विद्यापीठ युनिव्हर्सिटी ऑफ कॉलोराडो प्रणालीचा एक भाग आहे. सीयू बोल्डर प्रथम स्तराच्या संशोधन विद्यापीठाचा दर्जा आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:बोल्डर (कॉलोराडो)
वर्ग:अमेरिकेमधील विद्यापीठे
वर्ग:इ.स. १८७६ मधील निर्मिती
*
वर्ग:कॉलोराडो
गोविंदराव देसाई

**पंडित गोविंदराव गोपाल देसाई** हे हिंदुस्तानी शास्त्रीय गायक होते. ते पंडित विष्णू दिगंबर पलुसकर यांचे पट्टशिष्य होते. पुण्यात ते गोपाल गायन समाज नावाची संगीताची शाळा चालवीत.

वर्ग:हिंदुस्तानी गायक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हवाई सुरक्षा यंत्रणा

शत्रूच्या हवाई मार्गाने केलेल्या कोणत्याही प्रकारच्या हल्ल्यापासून बचाव करणाऱ्या कोणत्याही प्रकारच्या यंत्रणेस अथवा व्यवस्थेस **हवाई सुरक्षा यंत्रणा** (एर डिफेन्स सिस्टम) म्हणतात.

या यंत्रणेचे कार्य, शत्रू हल्ल्यादरम्यान  त्यांची बॉम्बफेकी विमाने, (रडारपासून) छुपी लढाऊ विमाने, सर्व प्रकारची क्षेपणास्त्रे आदींना शोधणे,त्याचा मागोवा घेणे व पर्यायांचा वापर करून त्यांना लक्षावर पोचण्याआधी नष्ट करणे अशा प्रकारचे असते.अत्याधुनिक लढाईत या यंत्रणेचे स्थान बरेच महत्त्वाचे असते.

वर्ग:युद्ध
पंजाबी चंदू हलवाई कराचीवाला

**पंजाबी चंदु हलवाई कराचीवाला** हे मुंबईमधील हलवायाचे दुकान आहे. याची स्थापना १८९६मध्ये आताच्या पाकिस्तानमध्ये असलेल्या कराची शहरात झाली.

महाराष्ट्रातल्या मुंबई जिल्ह्यातील पश्चिम रेल्वेवरील ग्रँट रोड स्थानकावर उतरून पश्चिमेला बेस्ट बसने अथवा शेअर टेक्सीने वाळकेश्वरला जाणाऱ्या रस्त्यावर तीनबत्ती चौकात डावीकडे हे मिठाईचे दुकान स्थित आहे.मुंबईतील हे मुख्य दुकान असून त्यांचे मध्यवर्ती कार्यालयसुद्धा येथेच स्थित आहे.मुळचे कराचीवाले असलेले हे मिठाईवाले मुंबईभर आपल्या ताज्या, शुद्ध तूपाच्या,चविष्ट, विविध प्रकारच्या मिठाईसाठी सुप्रसिद्ध आहे. येथे तयार होणाऱ्या प्रत्येक मिठाईचे अगदी काटेकोरपणे चाचणी करून शास्त्रीय पद्धतीने उत्पादन घेतले जाते.मुख्य उत्पादन ग्रँट रेल्वे स्थानकाच्या पूर्वेकडे असलेल्या कारखान्यात घेतले जाते व तिथूनच त्याचे मुंबईतील त्यांच्या सर्व शाखादुकानांत वितरण केले जाते. मुंबई बाहेर वसईमध्ये सुद्धा त्यांच्या दुकानाच्या शाखा आहेत आणि तीच गुणवत्ता आणि कार्यपद्धती वापरून ग्राहकसेवा दिली जाते. हा व्यवसाय पिढ्यानपिढ्या चालू असल्याने गुणवत्तेच्या कसोटीवर आणि ग्राहकांच्या विश्वासार्हतेवर आजही भक्कम पायावर उभा आहे आणि तितक्याच जोमाने बहरत आहे.

वर्ग:मुंबई
वर्ग:कराची
वर्ग:इ.स. १८९६ मधील निर्मिती
डोई नांग नॉन

thumb|right|150px|डोई नांग नॉन
**डोई नांग नॉन** (थाई: ดอย นาง นอน; "झोपलेल्या बाईचा पर्वत") थायलंडच्या चियांग राय प्रांतातील एक पर्वतरांग आहे. हे डैन लाओ पर्वतरांगेच्या दक्षिणेकडील भागात आहे. कार्स्टिक प्रकाराच्या या पर्वतांमध्ये असंख्य झरे आणि लेणी (गुहा) आहेत. यातील काही भाग थॉम लुआंग-खून नाम नांग नॉन फॉरेस्ट पार्क म्हणून प्रसिद्ध आहे.

## भौगोलिक
दोई नांग नॉन चाइन्ग राय आणि मॅई साई दरम्यानच्या हायवेच्या पश्चिम बाजूला असलेल्या लांब डोंगराळ भागाचा समावेश आहे. या क्शेत्राचा मोठा भाग मे साई जिल्ह्यात आहे, म्यानमारच्या सीमेवर पोंग फीचा पश्चिम आणि दक्षिण-पश्चिम पसरलेला आहे. पर्वत रांगेचे एक असामान्य वैशिष्ट्य आहे, जर एका विशिष्ट कोनातून पाहिले तर त्यात लांब केसांची स्त्री वाकल्यासारखी दिसते. 

## लेणी
या क्षेत्रात अनेक गुंफा आणि भूमिगत पाण्याचे झरे आहेत.
* थाम लुआंग नांग नॉन डोई नांग नॉन रेंजमध्ये गुफेचे कॉम्प्लेक्स आहे. ती अनेक किलोमीटर पसरलेल्या शाखांपासून बनलेली गुहा आहे. यात असंख्य स्टॅलेक्टाईट्स आणि स्टॅगमेइट्स आहेत.
* खून नाम नांग नॉन हा एक नैसर्गिक तलाव आहे ज्यामध्ये खडकावर पाणी वाहते. हे पाणी कल्पित महिलेच्या भूताचे अश्रू असल्याचे म्हणले जाते.

वर्ग:थायलंडमधील पर्वत
ब्राझिलमधील महानगर क्षेत्रांची यादी

ही ब्राझीलमधील महानगरांची सूची आहे. यात आय बी जी ई द्वारा प्रकाशित २०१७ च्या अंदाजानुसार ब्राझीलमध्ये १० लाखांपेक्षा अधिक रहिवाश्यांसह असलेले मेट्रोपॉलिटन क्षेत्र (पोर्तुगीज: रेगियस मेट्रोपॉलिटनॅस), एकात्मिक विकास विभाग (रेगियोज इंटिग्रॅडस डी डेन्सव्होलव्हमेंटो) आणि शहरी समूह (एग्लॉमेराकोओस शहरीस) यांचा समावेश आहे.
ग्रे ग्लोबल समूह

ग्रे ग्लोबल ग्रुप हा एक जागतिक जाहिरात आणि विपणन एजन्सी आहे जिचे न्यू यॉर्क  शहरात मुख्यालय आहे. यांचे ४३२ कार्यालये १५४ शहरांमध्ये कार्यरत आहेत. ती कार्यालये ९६ देशांत विखुरलेली आहेत. चार भौगोलिक विभागांमध्ये संघटित केले: उत्तर अमेरिका; युरोप, मध्य पूर्व आणि आफ्रिका, आशिया-पॅसिफिक आणि लॅटिन अमेरिका.

कम्युनिकेशन ग्रुप डब्ल्यु पी पी ग्रुपच्या युनिटच्या रूपात, ग्रे ग्लोबल ग्रुप ब्रान्डेड स्वतंत्र बिझनेस युनिट चालविते. ते युनिट जाहिरात, थेट विपणन, जनसंपर्क, सार्वजनिक संबंध, ब्रांड विकास, ग्राहक संबंध व्यवस्थापन, विक्रीचा प्रचार, परस्परसंवादी विपणन या क्शेत्रात काम करते.

## संदर्भ 
वर्ग:बहुराष्ट्रीय कंपन्या
बोलीभाषा

**बोलीभाषा** ही भाषेच्या ध्वनीद्वारे तयार केलेली भाषा असते. बोलीभाषा बरेचदा लेखी भाषेपेक्षा थोडी वेगळी असते. बऱ्याच भाषा फक्त बोली स्वरूपात असतात आणि लिहिल्या जात नाही. बोलीचा वापर आपण एकमेकांशी संवाद साधण्यासाठी करत असतो. बोलीभाषा ही एका विशिष्ट समूहात बोलली जाते.

वर्ग:बोलीभाषा
दोई तुंग

**दोई तुंग** (थाई:ดอย ตุง) थायलंडच्या चंग राय प्रांततातील एक पर्वत आहे.

## स्थळ
या पर्वताची उंची उंची १,३८९ मीटर आहे. हा पर्वत थायलंड-म्यानमार सीमेजवळ एकटाच उभा आहे. हा "सोनेरी त्रिकोण" म्हणून ओळखले जाणाऱ्या परिसरात आहे.

## वर्णन
हा डोंगर मुख्यत्वे ग्रॅनाइट आणि चिकणमातीचा बनलेला आहे. १,००० मीटर पेक्षा कमी उंचीवर असलेली वनस्पती मुख्यतः पर्णपाती जंगलाची आहे आणि १००० मीटर पेक्षा जास्त उंचीवरील वनस्पती सदाहरित आहे. दोई तुंग लोकसंख्या सुमारे ११००० आहे, ज्यामध्ये अखा, लहू, ताई लाऊ आणि लॉरा यासह विविध जमाती आहेत.

वर्ग:थायलंडमधील पर्वत
ह्यूबर्ट सेसिल बूथ

ह्यूबर्ट सेसिल बूथ(४ जुलै १८७१-१४ जानेवारी १९५५)हे एक इंजिनिअर होते.यांनी प्रथम सिक्युरिटेड व्हॅक्यूम क्लिनरचा शोध लावला.
त्यांनी फेरिस व्हील,पूल आणि कारखाने देखील डिझाइन केले. पुढे ते ब्रिटिश व्हॅक्यूम क्लीनर आणि इंजिनियरिंग कंपनीचे अध्यक्ष आणि व्यवस्थापकीय संचालक झाले.
१९०३ मध्ये त्यांनी ब्रिटिश व्हॅक्यूम क्लिनरची कंपनी तयार केली. सफाईदारांना एक युनिफॉर्म दिला. हळूहळू लोकांना ते आवडायला लागले. ब्रिटिश राजपार व नौदला देखील बुथ कंपनीचे ग्राहक म्हणून सामील झाले.
## सुरुवातीचे जीवन
बूथ यांचा जन्म इंग्लंड मधील ग्लॉसेस्टर मध्ये १८७१ या साली झाला. त्यांनी त्यांचे शिक्षण ग्लॉसेस्टर कॉलेज आणि ग्लॉस्टर काउंटी शाळेत मुख्याध्यापक रेव्हरंड एच.लॉयड ब्रेरेटन यांच्या अतंर्गत केले.१८९८ मध्ये ते प्रवेश परीक्षा उत्तीर्ण झाले.त्यानंतर त्यांनी सेंट्रल टेक्निकल कॉलेज, सिटी अँड गिल्ड, लंडन येथे प्रवेश घेतला.प्रोफेसर विल्यम काथॉर्न यांच्या अंतर्गत सिव्हिल इंजिनिअरिंग व मॅकेनिकल इंजिनीअरिंगचा अभ्यास पूर्ण केला.  अभियांत्रिकी विभागामध्ये दुसरी पदवी मिळविली. त्याचबरोबर त्यांनी डिप्लोमा ऑफ एसोसिएटशिप पूर्ण केल.ते इन्स्टिट्यूशन ऑफ सिव्हिल इंजिनियर्सचे विद्यार्थी झाले.
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:इ.स. १८७१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९५५ मधील मृत्यू
वर्ग:ब्रिटिश संशोधक
मुकुंद देवळालीकर

**प्रा. मुकुंदराव बाबूराव देवळालीकर** (१९४६ - जुलै, २०१८:कर्जत, अहमदनगर जिल्हा, महाराष्ट्र) हे एक मराठी कवी, नाटककार व पत्रकार, समाजसेवक होते. त्यांच्या *धन धन गाऊ*, *लखलख सोनेरी दुनिया*, *दुनिया तुझा दरबार* अशा कव्वाल्या प्रसिद्ध आहेत.

## पुस्तके 
सहा काव्यसंग्रह, चार कथासंग्रह, एक नाटक
* उमलती फुले (कवितासंग्रह)
* उमलत्या कळ्या (बालकविता)
* ओंजळ (कथासंग्रह)
* ओवाळणी (कथासंग्रह)
* कथारूप रामायण (कथा) : २०१२ साली ग्रंथालय संचालनालयाने खरेदीसाठी शिफारस केलेले पुस्तक.
* कनक (कवितासंग्रह)

## सन्मान आणि पुरस्कार
* कऱ्हाड येथील कवी संमेलनाचे अध्यक्षपद
* दि प्राईड ऑफ इंडिया भास्कर ॲवार्ड
* शाहीर कवी आंनद फंदी पुरस्कार
* साहित्य अलंकार
* दलित साहित्य अकादमीचा साहित्यरत्न पुरस्कार

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:इ.स. १९४६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१८ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इन्फोसिस फाउंडेशन

ही समाजातील विविध स्तरातील लोकांच्या विकासासाठी कार्यरत असणारी सामाजिक संस्था आहे. समाजातील ज्या स्तरात सुविधा सहसा उपलब्ध होत नाहीत अशा गटांना सहकार्य करून त्यांचा विकास करणे यासाठी ही संस्था प्रयत्न  करते. सुधा मूर्ती ह्या या संस्थेच्या सचिव आहेत. अमेरिकेमध्ये इन्फोसिस फॉउंडेशन , यूएसए नावाची इन्फोसिस फाउंडेशनची एक शाखा आहे.

## स्थापना
सुधा मूर्ती या संस्थेच्या संस्थापक सदस्या आहेत. इ.स.१९९६  साली कर्नाटक राज्यातील बंगळुरू या शहरात या संस्थेची स्थापना झाली. इन्फोसिस ही भारतात दुसऱ्या क्रमांकाची आयटी कपंनी आहे. महसुलाच्या आधारे जगामध्ये ५९६ वा क्रमांक लागतो. ३ एप्रिल २०२० रोजी त्यांचे बाजार भांडवल  ३२.०५ अब्ज डॉलर्स होते.

## कार्यक्षेत्र
आरोग्य, शिक्षण, कला आणि  संस्कृती तसेच ग्रामीण विकास या क्षेत्रात संस्थेचे योगदान आहे. कोरोना-१९ रुग्णांसाठी इन्फोसीस फॉउंडेशनने नारायण हेल्थ सिटी सह भागीदारी केली आहे, याद्वारे आर्थिकदृष्ट्या कमकुवत असणाऱ्या लोकांना मदत व्हावी असा उद्देश या फाउंडेशनचा आहे .

## शिक्षण 
इन्फोसिस संस्थेने ग्रामीण भागातील शाळांना शिक्षण आणि ग्रंथालयाची सुविधा देण्यासाठी शाळांमध्ये भागीदारी केली 

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय समाजकारणी संस्था
फाउंडेशन
पीटर जेफरी (आरएएएफ अधिकारी)

पीटर जेफरी, डीएसओ, डीएफसी (६ जुलै १९१३ - ६ एप्रिल १९९७) रॉयल ऑस्ट्रेलियन एर फोर्स (आरएएएफ) मधील एक वरिष्ठ अधिकारी आणि लढाऊ हा एक खेळाडू होता. न्यू साउथ वेल्समधील टेंटरफील्ड येथे जन्म झाला होता. १९३४ मध्ये ते आरएएएफ सक्रिय रिझर्व्हमध्ये सामील झाले. दुस-या महायुद्धाच्या आधी स्थापन झालेल्या स्थायी हवाई दल (पीएएफ) कडे हस्तांतरित झाले. जुलै १९४० मध्ये मिडल इस्टमध्ये पोस्ट केले गेले. जेफ्रीने क्र ३ स्क्वाड्रनसह कृती केली आणि पुढच्याच वर्षी युनिटची कमांड घेतली.त्यांच्या ऊर्जा आणि लढाऊ कौशल्यासाठी डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस अवार्ड देण्यात आला. नोव्हेंबर १९४१ मध्ये त्यांना नं. २३४ विंग आरएएफचा विंग लिडर म्हणून नियुक्त करण्यात आले. त्याच्या पाचव्या विजयासाठी त्याच महिन्यात नियुक्त झाले.
आठवले तसे

मराठी भाषेतील लेखिका दुर्गा भागवत यांचे हे पुस्तक आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:दुर्गा भागवत यांचे साहित्य
सिद्धार्थ जातक (७ खंडांत)

बौद्ध धर्माचे संस्थापक गौतम बुद्ध यांच्या चरित्रावर आधारित कथा पाली भाषेत लिहिल्या गेल्या आहेत. त्यांचा मराठी अनुवाद दुर्गा भागवत यांनी केला आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:मराठी साहित्य
वर्ग:बौद्ध धर्म
वर्ग:दुर्गा भागवत यांचे साहित्य
वर्ग:बौद्ध ग्रंथ
आरती साहा

**आरती साहा** (२४ सप्टेंबर १९४० ते २३ ऑगस्ट १९९४) ह्या एक लांब अंतर पोहणाऱ्या प्रसिद्ध भारतीय महिला आहेत. 
आरती चार वर्षाची असताना तिने पोहायला सुरुवात केली. तिचे पोहणे सचिन नाग यांनी पाहिले आणि तिची शिफारस केली. इंग्लिश खाडी पार करण्याचा प्रयत्न करण्यासाठी भारतीय जलतरणपटू मिहिर सेन यांनी त्यांना प्रेरणा दिली.१९५९ मध्ये त्यांनी इंग्लिश खाडी पार केली. त्यानंतर त्या असे करणाऱ्या आशियायी खंडातल्या पहिल्या महिला ठरल्या. १९६० मध्ये त्यांना पद्मश्री पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. .

## सुरुवातीचे जीवन
आरतीचा जन्म कलकत्यातील एका मध्यमवर्गीय बंगाली कुटुंबात १९४८ साली झाला. त्यांना दोन मोठ्या बहिणी व एक मोठा भाऊ होता  वडिलांचे नाव पंचगोल साहा असे होते. ते भारतीय सैन्यात एक सामान्य कर्मचारी होते.

आरती दोन वर्षाची असताना तिची आई गेली. जेव्हा ती चार वर्षांची होती, तेव्हा ती तिच्या काकांकडे नागपूरजवळच्या चामपटाला घाटात जायची. तिथे ती पोहायला शिकली.  १९४६मध्ये पाच वर्षे वयाची असताना तिने शैलेंद्र मेमोरियल जलतरण स्पर्धेत ११० यार्ड फ्रीस्टाईलमध्ये सुवर्णपदक जिंकले, आणि तेव्हापासून तिच्या पोहण्याच्या कारकिर्दीची सुरुवात झाली..

## कारकीर्द
### राज्य,राष्ट्रीय आणि ऑलिम्पिक
१९४६ आणि १९५६ दरम्यान, आरतीने अनेक जलतरण स्पर्धांमध्ये भाग घेतला. १९४५ आणि १९५१ च्या दरम्यान तिने पश्चिम बंगालमधील २२ राज्यस्तरीय स्पर्धा जिंकल्या. तिचे मुख्य क्षेत्र १०० मीटर फ्रीस्टाईल, १०० मीटर ब्रेस्ट स्ट्रोक आणि २०० मीटर ब्रेस्ट स्ट्रोक असे होते. १९४८ मध्ये तिने मुंबई येथे आयोजित झालेल्या राष्ट्रीय विजेतेपद स्पर्धेत भाग घेतला. तिने १०० मीटर फ्रीस्टाईल आणि २०० मीटर ब्रेस्ट स्ट्रोकमध्ये रौप्यपदक, आणि २०० मीटर फ्रीस्टाइलमध्ये कांस्यपदक जिंकले. १९४९ साली तिने अखिल भारतीय विक्रम केला. १९५१मधील  पश्चिम बंगाल राज्याच्या दौऱ्यावर असताना ती १ मिनिट ३७.७ सेकंदांत  ब्रेस्ट स्ट्रोक मारून १०० मीटर पोहली व तिने डॉली नझीरचा अखिल भारतीय विक्रम मोडला. त्याच स्पर्धेत तिने १०० मीटर फ्रीस्टाईल, २०० मीटर फ्रीस्टाईल आणि १०० मीटर बॅक स्ट्रोक्समध्ये नवीन राज्यस्तरीय रेकॉर्ड सेट केले. १९५२ च्या हेलसिंकी ऑलिम्पिक स्पर्धेत भारतीय संघटनेचे सदस्य संख्यने सर्वात कमी होते. त्यावेळी तिने भारताच्या डॉली नझीर आणखी आणि दोघींसह भारताचे प्रतिनिधित्व केले. तेथे तिने २०० मीटर ब्रेस्ट स्ट्रोक इव्हेंटमध्ये भाग घेतला. हिट्सवर तिने ३ मिनिटे ४०.८ सेकंदांची कमाई केली (म्हणजे काय?). ऑलिम्पिकमधून परतल्यानंतर तिने १०० मीटर फ्रीस्टाईलसाठी तिने तिची बहीण भारती साहा हिला गमावले(??).

## सन्मान
१९९६ साली त्यांच्या निवासस्थानाजवळ आरती साहा यांचा एक भव्य अर्धपुतळा स्थापन करण्यात आला. तेथे 100 मीटर लांबीचे मोठे दिवे लावण्यात आले.
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:महिला जलतरणपटू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९४० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९४ मधील मृत्यू
आचोळे

नालासोपारा पूर्वेला असलेले 'आचोळे गाव'. गावात 'श्री विठ्ठल रुक्मिणीचे मंदिर' आहे. दरवर्षी या मंदिराची जत्रा भरते. या गावात 'आचोळे तलाव' आहे. येथे 'गणेश मूर्तींचे विसर्जन' केले जाते.

वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पालघर जिल्ह्यातील गावे
वर्ग:वसई तालुक्यातील गावे
दसूर

**दसूर** हे गाव भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील राजापूर तालुक्यात वसलेले आहे.

## लोकजीवन
येथे मुख्यतः मुसलमान, बौद्ध, नवबौद्ध,कुणबी, ब्राह्मण मराठा समाजातील लोकांची वस्ती आहे. दसूरच्या उजवीकडून मुचकुंदी नदी वर्षभर वाहात असते त्यामुळे मासेमारी हा व्यवसाय निसर्गतःच किरकोळ प्रमाणात केला जातो. शेती बागायती बरोबरच दुग्ध व्यवसाय आणि कुक्कुटपालन व्यवसायही थोड्या प्रमाणात केला जातो. खैराच्या जंगली झाडापासून काथ बनविण्याचा व्यवसाय हा पावसाळ्याअगोदरच्या हंगामात चालू असतो.नदीच्या तीरावर एक मुसलमान धर्माचे प्रार्थना स्थळ आहे.

मुचकुंदी नदीच्या विरुद्ध तीरावर साटवली गाव वसलेले आहे.

## हवामान
उन्हाळ्यात उष्ण, हिवाळ्यात शीतल थंड, तर पावसाळ्यात समशीतोष्ण असे हवामान आहे. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात येथे पाऊस पडतो. येथे हापूस आंबा, काजू, रातांबा,फणस ह्यांचे भरपूर प्रमाणात उत्पादन घेतले जाते.

## संदर्भ
#https://www.census2011.co.in/census/state/maharashtra.html
#https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/
#http://tourism.gov.in/

वर्ग:राजापूर तालुक्यातील गावे
वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे
निसाबा गोदरेज

**निसाबा आदी गोदरेज**,जिला निसा असेही म्हणले जाते,ती गोदरेज कंझ्युमर प्रॉडक्ट्सचे अध्यक्ष आहे.
गोदरेज इंडस्ट्रीज आणि त्यांच्या सहयोगी कंपन्यांसाठी ती कॉर्पोरेट धोरण आणि मानवी भांडवलाचे संचालन देखील करते.ती निसा गोदरेज ग्रुपच्या 'गुड ॲण्ड ग्रीन' (सीएसआर) उपक्रमांना चालविते.गोदरेज कौटुंबिक कौन्सिलिंगच कामकाज ही पाहते.ती सध्या जीसीपीएल, गोदरेज एग्रोवेट आणि शीट फॉर इंडियाच्या बोर्डांवर कामकाज पाहते.
## शिक्षण
निसा हिने तिचे शालेय शिक्षण जॉन कॉनन स्कूल ह्या शाळेतून पूर्ण केले.त्यानंतर तिने तिची बॅचलर डिग्री बॅचलर ऑफ सायन्स (बीएससी) पेनसिल्व्हेनिया विद्यापीठ मधून केली.आणि एमबीए हार्वर्ड बिझनेस स्कूलमधून पूर्ण केले.
## कारकीर्द
निसा गोदरेज ग्रुपच्या पूर्वी गोदरेज एग्रोवेटचे कामकाज पाहत असे.गोदरेज इंडस्ट्रीज आणि त्यांच्या सहयोगी कंपन्यांसाठी त्यांनी विविध प्रकल्पांचे,नूतनीकरण,योजना आणि एचआरची देखरेख केली आहे.
गोदरेज समूहाने प्रमुख आदी गोदरेज यांनी आपली ३९ वर्षाची छोटी मुलगी हिच्यावर गोदरेज कंझ्युमर प्रोडक्ट्स लिमिटेड (जीसीपीएल) ग्रुपची प्रमुख म्हणून निवड केली.
निसाबा ही त्या अल्पवयीन महिलांपैकी एका मोठ्या कंपनीचे प्रमुख आहेत.७५ वर्षीय पिता हे कंपनीचे चेरमन होते.त्यांनी १७ वर्ष जबाबदारी पार पाडली.त्यानंतर त्यांनी ती जबाबदारी निसा हिला दिली.निसा ही १० मे २०१७ रोजी त्या कंपनी मध्ये कार्यकारी संचालक म्हणून कार्यरत झाली.

## वैयक्तिक जीवन
निसाचे पती केल्पेश मेहता आणि मुलगा झोरान यांच्याबरोबर मुंबईत राहतात. तिचे वडील आदी गोदरेज हे गोदरेज ग्रुपचे अध्यक्ष आहेत.
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:गोदरेज गट
लॉर्ना जॅक

**लॉर्ना जॅक** ही कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे. तिने आपले टी२० पदार्पण युगांडा विरुद्ध केले.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:स्कॉटलंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९२ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
आस्वाद आणि आक्षेप

मराठी लेखिका दुर्गा भागवत यांनी लिहिलेले हे पुस्तक आहे. मीना वैशंपायन यांनी त्याचे संपादन केले आहे. 

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी साहित्य
सत्यं शिवं सुंदरम

मराठी लेखिका दुर्गा भागवत यांनी लिहिलेले हे पुस्तक आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी साहित्य
खमंग

मराठी लेखिका दुर्गा भागवत यांनी लिहिलेले हे पुस्तक आहे. या पुस्तकात विविध पाककृती आणि त्याविषयी  माहिती दिलेली आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी साहित्य
ऐसपैस गप्पा दुर्गाबाईंशी

प्रतिभा रानडे यांनी मराठी लेखिका तसेच संशोधिका दुर्गा भागवत यांच्याशी मारलेल्या  गप्पा  आणि त्यातून दुर्गां भागवत यांची अभ्यास, संशोधन, आवडी, छंद याविषयी त्यांनी मिळविलेली माहिती या पुस्तकात संकलित स्वरूपात मांडलेली आहे. 
दुर्गा भागवत यांच्या व्यक्तिमत्त्वाचे पैलू या पुस्तकातून वाचायला मिळतात.

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी साहित्य
प्रासंगिका

मराठी लेखिका दुर्गा भागवत यांनी लिहिलेले हे पुस्तक असून बुकगंगावर याची नोंद "बालसाहित्य" प्रकारात केली आहे.  प्रत्यक्षात हे पुस्तक बालसाहित्य नाही.

## संदर्भ 
वर्ग:ज्ञान
दुपानी

मराठी लेखिका दुर्गा भागवत यांनी लिहिलेले हे पुस्तक आहे. यामध्ये ललित लेखांचा समावेश आहे. 

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी साहित्य
वर्ग:दुर्गा भागवत यांचे साहित्य
पंजाबी लोककथा

मराठी लेखिका दुर्गा भागवत यांनी लिहिलेले हे पुस्तक असून "बालसाहित्य" प्रकारात या पुस्तकाचा समावेश होतो. 

वर्ग:बालसाहित्य
तामीळच्या लोककथा (३ भागांत)

मराठी लेखिका दुर्गा भागवत यांनी लहान मुलांसाठी लिहिलेल्या कथा या पुस्तकात समाविष्ट आहेत. तामिळनाडू मधील लोककथा या पुस्तकात सांगितलेल्या आहेत. 

## संदर्भ 
वर्ग:बालसाहित्य
केव्हिन अविनो

**केव्हिन अविनो** (६ जून, १९९७ - ) ही कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे व युगांडा महिला क्रिकेट संघाची कर्णधार आहे. 

हिने स्कॉटलंड महिलांविरूद्ध ७ जुलै २०१८ रोजी महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० पदार्पण केले.
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख

वर्ग:युगांडाच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९७ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
अंजू बॉबी जॉर्ज

**अंजू बॉबी जॉर्ज** (जन्म १९ एप्रिल १९७७) ही एक भारतीय ॲथलीट आहे.

## सुरुवातीचे जीवन 
अंजू यांचा जन्म केरळच्या कोट्टायम तालुक्यातील चीरनिरारा गावातील कोचुपरम्बी कुटुंबात झाला. तिच्या वडिलांनी तिला ॲलेटिक्समध्ये आणले. तिने सीकेएम कोरथोड स्कूलमध्ये शालेय शिक्षण घेतले व विमला महाविद्यालयातून पदवी प्राप्त केली. कोरुथोड स्कूलमधील तिच्या क्रीडाशिक्षकाने तिची ॲथलेटिक्सची आवड विकसित केली. १९९१-१९९२ च्या शालेय ॲथलेटिक मैदानामध्ये तिने १०० मीटर अडथळ्याची शर्यत आणि रिले शर्यत जिंकली. त्यावेळी तिने आणि लांब उडी आणि उंच उडीच्या स्पर्धांमध्ये दुसरा क्रमांक मिळवला. शाळांच्या राष्ट्रीय गेम्समध्ये अंजूची प्रतिभा दिसून आली. तिने १०० मीटर अडथळ्यांमध्ये आणि ४ × १०० मीटर रिलेमध्ये तिसरे स्थान मिळवले.

## पुरस्कार 
अंजूने सप्टेंबर २००३ मध्ये पॅरिसमध्ये झालेल्या विश्व ॲथलेटिक्स चॅम्पियनशिप स्पर्धेत ६.७० मीटर लांब उडी मारून ब्रॉन्झपदक जिंकले व भारताला प्रथमच विश्वस्तरीय स्पर्धेतील पुरस्कार मिळवून दिला. ह्याच उपक्रमात ती भारतीय ॲथलीट बनली. २००५ मध्ये आयएएएफ जागतिक ॲथलेटिक्स फायनलमध्ये तिने रजत पदक जिंकले. ही तिची सर्वोत्तम लॉंग जंप होती. २००४ मध्ये अंजू बॉबी जॉर्ज हिला 'मे.ध्यानचंद खेलरत्न' पुरस्कार दिला गेला. इंटरनॅशनल असोसिएशन ऑफ ॲथलेटिक्स फेडरेशनने रशियाच्या तात्यायाना कोतोवा यांना २००५ मध्ये दिलेल्या विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा पुरस्काराची पुनः तपासणी झाल्यानंतर अंजूला २००५ मध्ये जागतिक ॲथलेटिक्स फायनलमध्ये रौप्य पदवी प्रदान झाले. .२००२ मध्ये त्यांना अर्जुन पुरस्कार मिळाला.
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:भारतीय खेळाडू
वर्ग:अर्जुन पुरस्कारविजेते
इनायत खान

उस्ताद **इनायत खान** (उर्दू عنایت خان) (१८९४ - १९३८) हे २० व्या शतकाच्या पहिल्या दशकातील भारतातीय सितार आणि सूरबहार वादक होते. ते युद्धोत्तर काळातील सर्वोच्च सत्तरीयांपैकी एक असलेल्या विलायत खानचे वडील होते. 
## सुरुवातीचे जीवन
इनायत खान यांचा जन्म उत्तर प्रदेशातील संगीतकारांच्या कुटुंबात झाला. त्यांचे वडील सतारवादक इम्दाद खान होते. त्यांनी त्याला इम्तडखानी घराण्याचे किंवा इटावा शैलीचे (शाळा) सतार आणि सूरबहार (बास सितार) शिकवले. या शैलीचे नाव आग्रा जवळील एका छोट्या गावाच्या (इटावा) नावावरून ठेवण्यात आले आहे. त्यांनी ख्याल गायक बांदे हुसैन यांची मुलगी बशीरान बीबीशी विवाह केला होता.

वर्ग:भारतीय सतार वादक
वर्ग:इ.स. १८९५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९३८ मधील मृत्यू
वर्ग:भारतीय सूरबहार वादक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
विल्यम एटी

**विल्यम एटी** (१० मार्च १७८७ - १३ नोव्हेंबर १८४९) हे एक इंग्रजी चित्रकार होते. ते इतिहास चित्रे आणि नग्न चित्रांसाठी प्रसिद्ध आहेत. ते पहिले नग्न चित्रशैलीतील ब्रिटिश चित्रकार होते. यॉर्क येथे जन्मलेल्या, एटी यांनी  १२ व्या वर्षी हुलमध्ये अप्रेंटीस प्रिंटर होण्यासाठी शालेय शिक्षण सोडले. त्यानंतर सात वर्षांनी त्यांनी लंडनला १८०७ मध्ये त्यांनी रॉयल अकॅडमी स्कूलमध्ये प्रवेश घेतला. तेथे त्यांनी थॉमस लॉरेन्सच्या मार्गदर्शनाखाली अभ्यास केला आणि इतर कलाकारांच्या कामांची नकल करत प्रशिक्षण घेतले. वास्तववादी शैलीतील त्यांच्या क्षमतेमुळे रॉयल अकॅडमीमध्ये त्यांना खूप आदर मिळाला. परंतु लंडनमधील पहिल्या काही वर्षात त्यांना फार कमी व्यावसायिक यश मिळाले.

वर्ग:इंग्लिश चित्रकार
वर्ग:इ.स. १७९७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८४९ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मध्य प्रदेशमधील जाती

महाराष्ट्रात देशस्थ-कोकणस्थ ब्राह्मण, मराठा, कुणबी, महार, मांग, भंगी अश्या ज्या अनेक जाती आहेत तशा नावाच्या जाती मध्य प्रदेशात नाहीत. त्याच्या जातींची नावे वेगळीच आहेत. या जातींना 'समाज' म्हणायची प्रथा आहे. 
मध्य प्रदेशातील असे काही समाज :

* ब्राह्मण समाज 
* क्षत्रिय (राजपूत) समाज
* क्षत्रिय पवार (पवार/भोयर/भोयर-पवार/पोवार/परमार/पंवार) समाज
* बनिया समाज
* अहिरवार समाज 
* कंजर (जिप्सी)
* कलवार समाज
* कलार समाज 
* कायस्थ
* किराड समाज
* कीर समाज 
* कुर्मी समाज : या जातीमध्ये सुमारे ७५ उपजाती आहेत.http://vpnishad.blogspot.com/2011/04/blog-post_17.html
* कुशवाह समाज : ह्या समाजातील जास्तीत जासत लोकांचे आडनाव कुशवाह असते. मौर्य हे त्यांच्यातीलच एक आडनाव.
* खटीक (ब्राह्मणांमधली एक शूर पोटजात) (खटकी, खट्टिक, सोनकर खटिक...) : 
* गुर्जर समाज 
* चमार (टान्नर) 
* चित्रगुप्त समाज (बिहार)
* चौरसिया समाज 
* जायसवाल समाज 
* जैसवार जाति : चांभारांच्या ५१ जातींमधली एक उपजात
* पाल : पाल गडरिया, पाल बघेल
* बलाई समाज : उपजाती - गुजराती बलाई समाज, मालवीय बलाई समाज, मेघवाल बलाई समाज, वगैरे
* बेलदार समाज
* बैरवा समाज 
* माली (बारा पोटजाती - कच्छवाहा, पडियार, सोलंकी, पंवार, गहलोत, सांखला, तंवर, चौहान, भाटी, राठौड, देवडा आणि दहिया), फूलमाली 
* मीणा समाज : प्रमुख आडनाव मीणा (मराठीत मीना).
* रैकवार समाज / रैकवार मांझी समाज : प्रमुख आडनाव - रैकवार
* लोधी समाज 
* लोहर
* वाल्मीकि
* सर्व विश्वकर्मा 
* सेन समाज
* सोधिया समाज
* स्वर्णकार समाज : या समाजातील बहुसंख्य लोकांचे आडनाव सोनी असते.
* हैहयवंशीय ताम्रकर समाज
* हैहय कलचुरी कलार समाज

वर्ग:मध्य प्रदेश
तुळशीचे लग्न (पुस्तक)

'तुळशीचे लग्न' ही मराठी लेखिका दुर्गा भागवत यांनी लहान मुलांसाठी लिहिलेली कादंबरी आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:मराठी साहित्य
बाणाची कादंबरी

**बाणाची कादंबरी** हे मराठी लेखिका दुर्गा भागवत यांनी लिहिलेले पुस्तक आहे. संस्कृत कादंबरीकार बाणभट्ट यांच्या कादंबरीचा हा अनुवाद आहे.

बाणभट्टाने संस्कृतमध्ये लिहिलेली 'कादंबरी' ही जगातली पहिली गद्य कादंबरी आहे.या कादंबरीत लांबलचक शब्दांच्या लांबीचा आणि संख्येचा उच्चांक आहे. नमुन्यादाखल हा शब्द पहा - **हरिनखरभिन्नमत्तमातंगकुंभमुक्तरक्तार्द्रमुक्ताफलत्विंषि** खंडितानि दाडिमबीजानि ।

## बाणभट्टावरील मराठी पुस्तके
* कांदबरी सार (मराठी भाषांतर, भाषांतरकार - पां.गो. पारखी).
* बाणभट्ट (पांडुरंग गोविंद शास्त्री पारखी). हे पुस्तक डिजिटल स्वरूपात मसापच्या संकेतस्थळावर उतरवून घेण्यासाठी उपलब्ध आहे.
* बाणाची कादंबरी (अनुवादित, दुर्गा भागवत)
* बाणाची कादंबरी (मराठी अनुवाद, अनुवादक - विष्णूशास्त्री चिपळूणकर, सह-अनुवादक : कृष्णशास्त्री चिपळूणकर)

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी साहित्य
वर्ग:संस्कृत साहित्य
उमाबाई दाभाडे

उमाबाई दाभाडे यांचा मृत्यू २८ नोव्हेंबर १७५३ झाला. मराठांच्या इतिहासात कर्तृत्त्ववान, लढवय्या स्त्रिया म्हणून उमाबाई दाभाडे यांचे नाव प्रामुख्याने घेतले जाते. मराठा दाभाडे कुळांचे प्रमुख सदस्य होते. त्यांच्या कुटुंबाच्या सदस्यांनी त्यांना सेनापती (कमांडर इन चीफ) असे नाव दिले आणि गुजरातमध्ये अनेक प्रदेशांवर नियंत्रण ठेवले. आपल्या पती खांडेराव आणि त्यांचे पुत्र त्र्यंबक राव यांच्या मृत्यूनंतर त्यांनी कार्यकारी अधिकार वापरले, तर त्यांच्या अल्पवयीन मुलाला यशवंत राव हे नाव देण्यात आले. बाबासाजी बाजीराव विरुद्ध पेशव्यांचा अयशस्वी बंडाचा परिणाम दाभाडे घराण्याचे पडझड झाले

## व्यक्तिगत माहिती
**उमाबाई दाभाडे** ही अभोणकर देवराव ठोके देशमुखांची कन्या होती.  तळेगाव दाभाड्याचे **खंडेराव दाभाडे** हे त्यांचे पती. या जोडप्याला तीन मुलगे (त्र्यंबकराव, यशवंतराव आणि सवाई बाबुराव) आणि तीन मुली (शाहबाई, दुर्गाबाई, आणि आनंदीबाई) झाल्या. १७१० मध्ये, उमाबाईंनी नाशिकजवळ असलेल्या सप्तशृंगी देवीच्या मंदिरावर पोहोचण्यासाठी डोंगरावर ४७० पायऱ्या बांधल्या.

## कामाचा विषय 
दाभाडे यांचे घराणे शिवाजी महाराजांच्या काळापासून मराठ्यांच्या सैन्यात होते. मराठ्यांच्या राज्याची सीमा महाराष्ट्राच्या बाहेर वाढविण्याचे कार्य पहिले बाजीराव पेशवे करीत होते, तेव्हा खंडेराव दाभाडे गुजराथच्या दिशेने चढाया करीत होते. पुण्याजवळचे तळेगाव दाभाडे हे त्यांचे वतनाचे गाव असून तेथेच दाभाडे कुटुंब राहत होते. १७३१ मध्ये डभोईच्या लढाईत खंडेराव दाभाडे यांचे निधन झाले. त्यावेळी त्यांचे मुलगे यशवंतराव व बळूराव हे लहान वयाचे होते. पतीच्या निधनाचे दुःख असले तरी मुलगे लहान असल्याने वतनाची जबाबदारी उमाबाईंनी अंगावर घेतली व समर्थपणे सांभाळली. केवळ दफ्तरी कामकाजच त्यांनी बघितले नाही तर सेनेचे अधिपत्य म्हणजे नेतृत्व केले. अहमदाबादच्या लढाईत स्वतः हत्यारबंद होऊन हत्तीवर बसून त्या लढाईत सहभागी झाल्या; मोठा पराक्रम केला. त्यांचा पराक्रम, वीरवृत्ती, स्त्री असूनही अंगी असणारे शौर्य बघून शाहू महाराज अतिशय प्रसन्न झाले व त्यांनी सेनापतीपद व सेना सरखेल हे विशेष अधिकार त्यांना दिले. दाभाड्यांची सरदारकी उमाबाई स्वतः चालवीत असत. शाहू महाराजांच्या मृत्यूनंतर परिस्थिती बरीच बदलून गेली. सातारच्या गादीवर आलेले छत्रपती रामराजे केवळ नामधारीच होते. सरदारमंडळी प्रबळ होऊन आपली सत्ता वाढविण्याव्या प्रयत्नांत होते. उमाबाई एक स्त्री आहेत. त्यांचे काय चालणार, त्यांचे अधिकार कमी करून त्यांचा मुलूख कमी करण्याचा प्रयत्न अनेकजण करीत होते. उमाबाई आपला मुलूख कमी करून करून देण्यास तयार नव्हत्या. नानासाहेब पेशवे सर्व कारभार बघत होते. उमाबाईंनी स्वतः त्यांच्याबरोबर बोलणी करण्याचे ठरविले. त्या एकट्याच त्यांच्या बाजूने वाटाघाटी करण्यास बसत. त्यावरूनच त्या किती धोरणी व हुशार होत्या हे दिसते. आपला मुलुख तोडून देण्याऐवजी आपल्याकडून पैसे द्यावेत, असा विचार उमाबाई ठामपणे मांडत होत्या. उमाबाई जबरदस्त ताकदीच्या मुत्सद्दी महिला होत्या. नानासाहेब पेशवे त्यांना सन्मानाने आदराची वागणूक देत असत. उमाबाईंनी आपल्या सरदारकीचे काम पतिनिधनानंतर वीस वर्षे स्वकर्तृत्वावर व जबाबदारीने सांभाळले.

## मृत्यू
२८ नोव्हेंबर १७५३ रोजी पुणे येथील नाडगममोडी येथे उमाबाईंचा मृत्यू झाला, तर तळेगाव दाभाडेतील "श्रीमंत सरसेनापती दाभाडे श्री बनेश्वर मंदिर" येथे त्यांची समाधी आहे.

## उमाबाई दाभाडे यांच्यावरील मराठी पुस्तके
* जिद्द - सरसेनापती उमाबाई दाभाडे यांच्या जीवनावरील कादंबरी (मालती दांडेकर)

## संदर्भ 
वर्ग:मराठा साम्राज्यातील स्त्रिया
वर्ग:मराठी योद्धे
वर्ग:इ.स. १७५३ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
दीपक चाहर

**दीपक चाहर** (७ ऑगस्ट, १९९२) हा भारताचा क्रिकेट खेळाडू आहे. त्याने त्याचा पहिला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामना इंग्लंडविरूद्ध खेळला. भारतीय स्थानिक स्पर्धेत दीपक राजस्थानकडून तर इंडियन प्रिमीयर लीगमध्ये तो चेन्नई सुपर किंग्सकडून खेळतो. यापुर्वी तो राजस्थान रॉयल्स व रायझिंग पुणे सुपरजायंटतर्फे पण खेळला आहे.

## स्वदेशी स्पर्धेतील कारकीर्द 
## वैयक्तिक आयुष्य 
चाहरचा जन्म इ.स. १९९२ मध्ये उत्तर प्रदेशातील आग्रा येथे पंजाबी जाट कुटुंबात झाला. त्याचे वडील लोकेंद्रसिंह चाहर भारतीय हवाई दलातून निवृत्त झाले आहेत आणि आई पुष्पा चाहर घरगृहिणी आहेत. हिंदी चित्रपट अभिनेत्री मालती चाहर ही दीपक चाहरची मोठी बहीण आहे. तर, भारतीय क्रिकेट खेळाडू राहुल चाहर हा त्याचा चुलत भाऊ आहे.

७ ऑक्टोबर २०२१ रोजी २०२१ इंडियन प्रीमियर लीगच्या साखळी फेरीतील एका खेळा दरम्यान चाहर ने त्याची मैत्रीण जया भारद्वाजला सार्वजनिक रित्या लग्नासाठी मागणी घातली.

## संदर्भ यादी 
## बाह्य दुवे 
*
राही अनिल बर्वे

**राही अनिल बर्वे** (जन्म: ४ जून १९७९) उपाख्य राही बर्वे एक भारतीय लेखक, दिग्दर्शक, व पटकथालेखक व विशेष दृश्यपरिणाम (व्हीएफएक्स) कलाकार आहेत  राहीच्या उल्लेखनीय कामांमध्ये मांझा हा लघुपट , व तुंबाड हा चित्रपट आहे.

## दिग्दर्शन 
२००८ साली राहीने 'मांझा' या पहिल्या लघुपटावर काम सुरू केले. झोपडपट्टीतला एक मुलगा, त्याची अज्ञान बहीण व एक विकृत पोलीस शिपाई यांच्यात गुंफलेली ही सूडकथा आहे.

त्यानंतर २००९ साली, राहीने 'तुंबाड' या मुख्यप्रवाहातील त्यांच्या पहिल्या भयपटाची निर्मिती सुरू केली. २०१५ पर्यंत चित्रीकरण संपूनही तुंबाड एकूण नऊ वर्षं बासनात अडकून बसला होता. जुलै २०१८ मध्ये  तुंबाडची पहिली झलक प्रसृत करून ऑक्टोबर २०१८मध्ये हा चित्रपट प्रदर्शित झाला.

## वैयक्तिक आयुष्य 
राही हे मराठी लेखक व कथाकार अनिल बर्वे व बँक अधिकारी प्रेरणा बर्वे या दांपत्याचे कनिष्ठ चिरंजीव आहेत. राहींचे वडील अनिल बर्वे हे हमिदाबाईची कोठी या नाटकाचे लेखक होत. राहीचे आजोबा शाहीर अमर शेख संयुक्त महाराष्ट्र चळवळीत सहभागी होते. राहीच्या मावशी व लेखिका मल्लिका अमर शेख यांचा विवाह कवी व दलित कार्यकर्ते नामदेव ढसाळ, यांच्याशी झाला होता. मराठी सिनेसृष्टीतील नृत्यदिग्दर्शिका फुलवा खामकर, राहीच्या ज्येष्ठ भगिनी आहेत.

## संदर्भ 
11. https://www.goodreads.com/book/show/18212167-thank-you-mr-glad
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक
वर्ग:भारतीय चित्रपट पटकथालेखक
क्रिकेट बॅट

The Rawknee show}
**क्रिकेट बॅट** हे क्रिकेटच्या खेळामध्ये बॉल मारण्यासाठी फलंदाजाकडून वापरण्यात येणारा एक विशेष प्रकारचा उपकरण आहे. Virat kohali

हे सहसा विलोच्या लाकडापासून बनविले जाते. त्याच्या उपयोगाचे प्रथम उल्लेख 1624 मध्ये आढळते.

क्रिकेट बॅटचा ब्लेड लाकडी खांब आहे जो सामान्यपणे धक्कादायक पृष्ठभागावर सपाट आहे आणि त्याच्या मागे (बॅक) वर एक रिज आहे.
[[वर्ग:क्रिकेट]

क्रिकेट बॅटचे ब्लेड एक लाकडी ब्लॉक आहे जे सामान्यत: धक्कादायक चेहऱ्यावर आणि रिज (मागील) वर रिज सह सपाट आहे जे मध्यभागी लाकडाकडे लक्ष केंद्रीत करते जेथे चेंडू सामान्यतः मारली जाते. बॅट पारंपरिकपणे विलो वुडमधून बनविला जातो, विशेषकरून व्हाइट विलो या क्रिकेट बॅट विलो (सलिक्स अल्बा वारा. कॅरूला) नावाच्या, विविध प्रकारचे कच्चे (नीलबंद) लिस्ड तेल असलेले उपचार, ज्याचे संरक्षणत्मक कार्य आहे.

वर्ग:क्रिकेट
यष्टी

खेळांच्या खेळपट्टीवर, खेळपट्टीच्या दोन्ही बाजूवर तीन स्टंप आणि दोन बेल्सच्या दोन सेटांपैकी एक आहे. [1] विकेट हा एखाद्या फलंदाजाच्या संरक्षणाखाली असतो जो त्याच्या बॅटसह, चेंडूला विकेट मारण्यापासून रोखण्याचा प्रयत्न करतो. शब्द मूळचा विकेट गेट, एक लहान गेट आहे. ऐतिहासिकदृष्ट्या, क्रिकेटच्या बळींमध्ये केवळ दोन स्टंप्स आणि एक जामीन होता आणि एक गेट दिसत होता. 1775 मध्ये तिसरा (मध्यम) स्टंप लावण्यात आला.प्रत्येक बळीमध्ये तीन स्टंप आहेत, उंच लाकडी खांब ज्या जमिनीवर रोपे लावले जातात, दोन लाकडी क्रॉसस्पीससह शिल्लक आहेत, ज्यास बेल्स म्हणतात.
गेल्या 300 वर्षांत विकेटचा आकार आणि आकार बऱ्याच वेळा बदलला आहे आणि आता त्याचे परिमाण आणि जागा आता बदलत आहे

वर्ग:क्रिकेट
कानिफनाथ गड (खडकवाडी)

**कानिफनाथ गड खडकवाडी** हे  २५०० लोकसंख्येचे गाव बीड जिल्ह्यतील पाटोदा तालुक्यात, बीडपासून २३ किमीवर, बीड-नगर हायवेला डोमरी नदीच्या काठी वसलेले आहे. या गावात नाथ पंथातील कानिफनाथाचे आकर्षक आणि विलोभनीय मंदिर आहे.

वर्ग:महाराष्ट्र राज्यातील शहरे व गावे
वर्ग:बीड जिल्ह्यातील गावे
रीता फारिया

**रीता फारिया पॉवेल** (२३ ऑगस्ट १९४५) ब्रिटिश बॉम्बे (आता मुंबई) मध्ये जन्म झाला.हि एक भारतीय मॉडेल आहे. त्याचबरोबर डॉक्टर आणि सौंदर्य धारक आहे. ज्यांनी १९६६ मध्ये मिस वर्ल्डचे विजेतेपद जिंकले. भारतात नव्हे तर पूर्ण आशियाई खंडातील ती एक महिला आहे त्यांनी ह्या स्पर्धेचे विजेतेपद पटकावले.

## वैयक्तिक जीवन 
तिचा विवाह एंडोक्रिनोलॉजिस्ट डेव्हिड पॉवेल यांच्याबरोबर १९७१ साली झाला.ते दोघे आता आयर्लंडमधील डब्लिन या शहरात राहतात.त्यांना दोन मुले (डीडीआर आणि ऍन मारी) आणि पाच नातवंडे (पॅट्रिक, कॉर्मॅक, डेव्हिड, मारिया आणि जॉनी) आहेत. फारिया या शिक्षणाने वैद्यकीय डॉक्टर आहेत.

वर्ग:मिस वर्ल्ड विजेत्या
वर्ग:इ.स. १९४५ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
जपानमधील पूर २०१८

जुलै २०१८ च्या सुरुवातीस, नैऋत्य जपानमधील जमा झालेल्या मोठमोठ्या ढगांचा पाउसाची उपरती विनाशकारी पूर आणि मडफ्लो मध्ये झाला. ९ जुलै २०१८ पर्यंत, १२६ लोक मारले गेले (भूस्खलनामुळे अनेक जिवंत गाडले गेले) आणि ८६ हरवल्याचे घोषित केले गेले. २३ प्रशासकीय क्षेत्रांतील ८ दशलक्षांपेक्षा अधिक लोकांना जागा सोडून स्थलांतर करण्याचा सल्ला दिला/ विनंती केली आहे. जपानमधील स्वसंरक्षण दल, पोलीस आणि अग्निशमन दलाचे सुमारे ५४,००० सदस्य भूस्खलनामुळे अडकलेल्या किंवा जखमी झालेल्या लोकांना मदत करत आहेत. जोरदार पावसामुळे आणि पूर आल्यामुळे जपान सरकारने माहिती गोळा करण्यासाठी पंतप्रधान कार्यालयाच्या संकट व्यवस्थापन केंद्रामध्ये संपर्क केंद्राची स्थापना केली आहे.
कंडारी

**कंडारी** हे बुलढाणा जिल्ह्यातील नांदुरा तालुक्यातील एक लहान व सुंदर तसेच कमळजा नदीच्या काठाला वसलेले निर्सगरम्य गाव आहे. गावाच्या दक्षिण दिशेला थोड्याच अंतरावर कंडारीचे धरण आहे. धरणामुळे कंडारी हे गाव हिरवळीने नटले आहे.

वर्ग:नांदुरा तालुक्यातील गावे
वर्ग:बुलढाणा जिल्ह्यातील गावे
प्राच्यविद्या

प्राच्यविद्या म्हणजे भारत आणि पौर्वात्य संस्कृती व समाज यातील गणित, व्याकरण, काव्य, चिकित्सा यांचा अभ्यास होय.  काहीवेळा  हा शब्द भारतविद्या  आणि संस्कृतविद्या  अशा अर्थानेही वापरला जातो. तथापि हे सर्व भिन्न आहेत. महाराष्ट्रात ठाणे येथे एक प्राच्यविद्या अभ्यास संस्था आहे. तसेच पुणे येथे भांडारकर प्राच्यविद्या संशोधन मंदिर कार्यरत आहे. त्याचे संस्थापक सर रामकृष्ण गोपाळ भांडारकर हे एक मराठी प्राच्यविद्या अभ्यासक होते. तसेच मधुकर ढवळीकर हे ही प्राच्यविद्या संशोधक होते.
 
## कोश आणि पुस्तके
* प्राच्यविद्या आणि धर्मपरंपरा (प्रकाशक साप्ताहिक विवेक)
* श्री उम्मेद प्राच्य विद्या ग्रन्थमाला, महाराजा मानसिंह पुस्तक प्रकाश, जोधपुर 
* विद्या भवन प्राच्य विद्या ग्रन्थ माला,  चौखम्बा विद्याभवन वाराणसी
* नृत्यरत्नकोश राजस्थान प्राच्यविद्या प्रतिष्ठान जोधपुर राजस्थान सरकार द्वारा 
## संस्था
* राजस्थान प्राच्यविद्या प्रतिष्ठान जोधपुर राजस्थान सरकार द्वारा स्थापित
* प्राच्य विद्या प्रतिष्ठान उदयपुर
* दाधीच आचार्य प्राच्य विद्या उत्थान संघ हॉर्वर्ड कॅलिफोर्निया
* राजा भर्तहरी प्राच्य विद्या शोध संस्थान, उज्जैन मध्यप्रदेश
*  प्राच्य विद्या शोध संस्थान उज्जैन मध्यप्रदेश
* अखिल भारतीय प्राच्य विद्या संस्थान ब्यावर
* राजेश्वरी प्राच्यविद्या शोधसंस्थान वाराणसी
* बृहन्महाराष्ट्र प्राच्यविद्या परिषद, महाराष्ट्र
* डॉ. गोस्वामी गिरधारी लाल शास्त्री प्राच्य विद्या प्रतिष्ठानम दिल्ली
* भोगीलाल लहेरचन्द प्राच्यविद्या संस्थान दिल्ली
* काशी हिन्दू विश्वविद्यालय प्राच्य विद्या विभाग 
* संपूर्णानंद संस्कृत विश्वविद्यालय प्राच्यविद्या केंद्र

## हे ही पहा 
* भांडारकर प्राच्यविद्या संशोधन मंदिर

## संदर्भ 
वर्ग:प्राच्यविद्या
वर्ग:इतिहास
वर्ग:संशोधन
रॉबर्ट वरीक

[इवलेसे|300x300अंश|अंतराळगृहातील लघुग्रहाचा आर्टिस्टिक चित्र [ओमूआमूआ .]]

रॉबर्ट जे. वरिक ( १९८१) हे सध्या मानो येथे हवाई विद्यालयातील एक खगोलशास्त्रज्ञ आहेत. तिथे त्यांनी 'ओयूमुआमूआ' या नावाने ओळखली जाणारी अंतराळातील वस्तू शोधली आहे.  त्यांनी धूमकेतू आणि इतर खगोलशास्त्रीय विषयांवर अनेक लेख प्रकाशित केले आहेत. 

## संदर्भ व नोंदी
वर्ग:अमेरिकन खगोलशास्त्रज्ञ
थॉम लुआंग गुहेतून सुटका

थाम लुआंग गुहा बचाव, याला थाई गुहा बचाव म्हणूनही संबोधले जाते, थायलंडच्या चिआंग राय प्रांतातील एका गुहेत अडकलेल्या कनिष्ठ फुटबॉल संघातील सदस्यांसाठी आंतरराष्ट्रीय बचाव कार्य होते. ११ ते १७ वर्ष या वयोगटातील १२ मुले आणि त्यांच्या 25 वर्षीय सहाय्यक प्रशिक्षक यानी २३ जून २०१८ रोजी थॉम लुआंग नांग नॉन गुहामध्ये प्रवेश केला.

थोड्याच वेळात, मुसळधार पावसामुळे गुहेत मुसळधार पावसामुळे गुहेत आंशिकरित्या पाणी भरले, यामुळे गुहेच्या बाहेर येणे त्यांच्यासाठी असंभवनीय होते आणि मुलांना गुहेत खोलवर जाण्यास भाग केले. त्यांना शोधण्याचा प्रयत्न करण्यात आले पण पाण्याचा स्तर आणि सशक्त प्रवाह वाढल्यामुळे एका आठवड्यानंतरही त्याच्याशी काहीही संपर्क झाला नाही.

२३ जून २०१८ रोजी थायलंडच्या चंग राई प्रांतातील एका गुंहेमध्ये, थाम लुआंग नांग नॉन (थाई: ถ้ำ หลวง นาง นอน), ११ ते १७ वर्ष वयोगटातील १२ मुले आणि एक २५ वर्षीय माणूस अडकले. या भेटी दरम्यान मुसळधार पाऊसामुळे बरेच पाणी गुहेत भरले. काही तासांनंतर स्थानिक संघ फुटबॉल संघाचे सर्व सदस्यांना आणि त्यांच्या सहाय्यक प्रशिक्षकांची बेपत्ता झाल्याची बातमी पसरली आणि सुटकेचे प्रयत्न चालू झाले.
त्यांना शोधण्याचा प्रयत्न करण्यात आले पण पाण्याचा स्तर वाढल्यामुळे एका आठवड्यानंतरही त्याच्याशी काहीही संपर्क झाला नाही. जगभरातील प्रसारमाध्यमांचे कव्हरेज आणि सार्वजनिक हित लक्शात घेता एक प्रचंड मोहीम राबविण्यात आली. संकीर्ण मार्ग आणि गढूळ पाण्याबरोबर संघर्ष केल्यानंतर ब्रिटिश स्कूबा डायव्हर लोकांना सर्व लोक जिवंत आढळले. ते गुहेच्या तोंडापासून ३.२ किमी असलेल्या एका उंच टेकडीवर सुरक्शित होते. बचावकार्यासाठी आयोजकांनी चर्चा केली की मुले आणि त्यांचे कोच मूलभूत डाईव्ह तंत्र शिकवतील की त्यांना लवकर बचाव किंवा पावसाच्या पाण्याची साठवण महिन्यांप्रमाणे मान्सून हंगाम संपुष्टात येण्याची वाट पहायची. गुहेतील पाण्याची वाढ होण्याआधी आणि पावसापासून बचाव झाल्यानंतर चार जुलै रोजी ८ जुलै रोजी चार, ९ जुलै रोजी चार मुलांचा बचाव करण्यात यश आले.

वर्ग:मशिन ट्रान्सलेशन
औमुअमुअ

thumb|right|औमुअमुअ सौर यंत्रणेतून निघाला

औमुअमुअ (&#x02BB;Oumuamua, ) एक सौम्य-सक्रिय धूमकेतू आहे.

आणि सौर मंडळातून पुढे येणारे पहिला ज्ञात अंतराळ विषयक वस्तु. औपचारिकरित्या नियुक्त १I / २०१७ U१, १९ ऑक्टोबर २०१७ रोजी, हालीकाळा वेधशाळा येथे पॅन-स्टारार टेलिस्कोपचा वापर करून रॉबर्ट वाईरिकने ह्याचा शोध घेतला होता. सूर्याजवळून जाउन त्याला ४० दिवस झाले होते. पहिल्यांदा पाहिल्यावर, पृथ्वीपासून सुमारे ३,३०,००,००० किमी  (0.22 एयू) (चंद्राच्या अंतराच्या ८५ पट लांब) आणि त्यावेळेस तो सूर्यापासून लांब जात होता. ओयूमुमुआ एक लहान आकृती असून आकारमान २३० x ३५ मीटर (८०० फूट x १०० फूट) ईतक्या आकाराचा आहे. बाह्य सौर मंडळातील वस्तूंप्रमाणे गडद लाल रंग आहे. औमुअमुअने धूमकेतूच्या जवळच्या दृष्टिकोनातूनही धूमकेतूची कोणतीही लक्षणे दर्शविली नसली तरी धूम्रपानातून बाहेर पडणाऱ्या नॉन गुरुत्वाकर्षण वेगाने पुढे येत आहे. यामध्ये लक्षणीय वाढ आणि रोटेशन रेट आहे, म्हणूनच ते उच्च प्रतीच्या घनतेसह धातू समृद्ध असल्याचे मानले जाते. औमुअमुअ सहजतेने फिरण्यापेक्षा कमी होत आहे, आणि सूर्याशी इतक्या जलद संबंधाने चालत आहे की सौर मंडळामध्ये उत्पन्न होण्याची काही शक्यता नाही.

वर्ग:धूमकेतू
ब्रिटोमर्टिस

इवलेसे|* ड्राउनिंग ऑफ ब्रिटोमर्टिस *, बहुतेक जीन क्यूसिन द एल्डर, टेपेस्ट्री द्वारा
ब्रिटोमर्टिस (ग्रीकः Βριτόμαρτις) ही पर्वत व शिकार्यांची ग्रीक देवी होती, जिची क्रेतेच्या बेटावर प्रामुख्याने प्रार्थना होत होती. कधीकधी तिला ओडर किंवा माउंटन अनोम्फ असे मानले जाते, परंतु तिला आर्टेमिस आणि अपैया, एजीनाच्या "अदृश्य" आश्रय देणाऱ्या सहकार्याशी एकत्रित किंवा समन्वित करण्यात आले. तिला डिक्टीनना (Δίκτυννα; म्हणून ओळखले जाते हेलेनिस्टिक लेखकांनी δίκτυα [डायटक्या], "शिकार नेटस्").

## उत्पत्ती 
सोलिनसच्या मते, 'ब्रिटोमर्टिस' हे नाव क्रितान बोलीमध्ये आहे; ते असेही म्हणतात की तिचे नाव म्हणजे कन्या डल्सी किंवा "मिठाई कुमारीका". सोलिन्स तिला स्पष्टपणे क्रेते आर्टेमिस म्हणून ओळखते. अलेग्ज़ॅंड्रियाच्या हस्सीयियियस यांनी क्रोएटियन शब्द βριτύ (ब्रइट) आणि ग्रीक शब्द γλυκύ (ग्ल्केस) यांचा अर्थ 'मिठा' असाच होतो.
सायन्स-फिक्शन प्लस

१९५३ मध्ये सायन्स-फिक्शन प्लस हे ह्यूगो गेर्न्सबॅक यांनी प्रकाशित केलेल्या अमेरिकन सायन्स फिक्शन मासिक होते. १९२६ साली, गर्नब्बॅक यांनी अमेजिंग स्टोरीज् नावाची पहिली सायन्स फिक्शन मॅगझिन सुरू केली होती, परंतु १९३६ पासून जेव्हा त्याने विक्री केली तेव्हा ते आश्चर्यकारक कथेचे मासिक होते. सायन्स-फिक्शन प्लस हे सुरुवातीला मोठ्या आकाराचे होते आणि ग्लॉसी पेपरवर मुद्रित होते. गर्नब्बॅक नेहमी विज्ञान कल्पनारम्य शैक्षणिक शक्ती विश्वास ठेवला होता, आणि तो नवीन मॅगझिनच्या संपादकीय मध्ये होते. व्यवस्थापकीय संपादक सैम मोस्कोवेट हे सुरुवातीच्या पल्प मासिकांचे एक वाचक होते आणि द्वितीय विश्वयुद्धापूर्वी लोकप्रिय असलेले अनेक लेखक जसे की रेमंड गॅलुन, इंडो बिन्डर, आणि हॅरी बेट्स यांनी प्रकाशित केले. गर्नस्बॅकच्या बयाना संपादकीय सह एकत्रित, या सुरुवातीच्या लेखकांनी या नियतकालिकाला कालबाह्य अनुभव दिला. विक्री सुरुवातीला चांगली होती, परंतु लवकरच ती कमी झाली. शेवटच्या दोन अंकात गेर्नबॅकने मॅगझिनला स्वस्त कागदावर मुद्रित केले, परंतु मासिके नुकसानदायकच ठरली. अंतिम अंक डिसेंबर १९५३ मध्ये प्रकाशित झाला.

वर्ग:मशिन ट्रान्सलेशन
पर्सी ग्रेंजर

इवलेसे|300x300अंश|पर्सी ग्रेंजर
**जॉर्ज पर्सी आलड्रिज ग्रेंजर** (८ जुलै, १८८२ - २० फेब्रुवारी, १९६१) हा ऑस्ट्रेलियातील जन्म झालेला संगीतकार, संयोजक आणि पियानोवादक होता.

एक दीर्घ आणि नाविन्यपूर्ण कारकिर्दीत, २० व्या शतकाच्या सुरुवातीच्या वर्षांमध्ये ब्रिटिश लोकसंग्राहकांमधील स्वारस्याची पुनरुज्जीवन करण्यासाठी त्यांनी प्रमुख भूमिका निभावली. त्यांचे बहुतेक काम प्रायोगिक आणि असामान्य असले तरी, तो सर्वात सामान्यतः संबद्ध असलेला तुकडा त्याच्या लोकनृत्य ट्यून "कंट्री गार्डन्स"च्या पियानोची आहे. फ्रॅंकफर्टमध्ये होच कॉन्झर्वेटरीला उपस्थित राहण्यासाठी ग्रेंजर वयाच्या १३ व्या वर्षी ऑस्ट्रेलियाला रवाना झाले. १९०१ आणि १९१४ च्या दरम्यान तो लंडनमध्ये होता. तेथे त्याने सोसायटी पियानोवादक म्हणून प्रथम नाव कमावले व नंतर मूळ लोकसाहित्याचा संगीतकार, संगीतकार व कलेक्टर म्हणून काम केले.

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे संगीतकार
वर्ग:इ.स. १८८२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६१ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख