open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
हुआंग बाओशेंग

**हुआंग बाओशेंग** (जुलै, इ.स. १९४२:शांघाय - ) हे चीन देशातील एक संस्कृत व पाली भाषेचे तज्ज्ञ आहेत.  आपल्या पाच सहकाऱ्यांसह १० वर्षे खपून महाभारताचे भाषांतर करण्याचे श्रेय हुआंग यांच्या नावावर आहे. तसेच उपनिषदे, बौद्ध ग्रंथ, भगवद्गीता, ललितविस्तारसूत्र व वज्रछेदिका (हीरकसूत्र) आदी ग्रंथांचे त्यांनी चिनी भाषेत भाषांतर केले आहे. संस्कृत व पाली या भाषांतील जगातील श्रेष्ठ संशोधकांपैकी एक अशी त्यांची ख्याती आहे. ज्यांना २००८ साली भारत सरकारने पद्मभूषण देऊन सन्मान केला होता ते चीनचे महान भारतविद्याविशारद जी श्ये लीन यांचा वारसा ते समर्थपणे चालवत आहेत. बाओशेंग हे श्ये लीन यांचेच शिष्य आहेत.

जर्मनीतील संस्कृत विद्वान आणि भारतातील आधुनिक विद्वान यांच्या कृतींचा अभ्यास करता यावा, म्हणून श्ये लीन यांनी आपल्याला जर्मन व आधुनिक भारतीय भाषा शिकायला सांगितले होते, असे त्यांनी एका मुलाखतीत सांगितले होते. यावरून त्यांचा अभ्यास किती खोल गेला असावा, याची कल्पना येते.

## शिक्षण
हुआंग यांनी पेकिंग विद्यापीठातून इ.स. १९६५ साली संस्कृत आणि पाली हे मुख्य विषय घेऊन पदवी मिळवली. पेकिंग विद्यापीठात अध्यापन करून निवृत्ती घेतलेले हुआंग हे सध्या (इ.स. २०१५) ग्रॅज्युएट स्कूल ऑफ चायनीज ॲकॅडमी ऑफ सोशल सायन्सेस (CASS)च्या इन्स्टिट्यूट ऑफ फॉरेन लिटरेचर या संस्थेत संशोधक म्हणून काम करीत आहेत. चीनमधील ’विदेशी वाङ्‌मय संस्था आणि चीनमधीलच भारतीय साहित्य संशोधन संस्था यांचेे ते अध्यक्ष आहेत.

## हुआंग यांनी हाती घेतलेले चीनमधील प्रकल्प
* महाभारताचे चिनी भाषेत भाषांतर करण्याचे काम चीनमध्ये १९८९पासून चालू होते. ते काही काळासाठी बंद पडल्यानंतर  हुआंग बाओशेंग यांनी ते १९६६ साली परत सुरू केले. अंती इ.स. १९९३ साली महाभारताचे पहिले पर्व प्रकाशित करण्याचा मान हुआंग बाओशेंग यांना मिळाला.

आपल्या सहकाऱ्यांच्या मदतीने इ.स. २००२-०३ मध्ये लाखो शब्द असलेल्या त्या महाभारताच्या १८ही पर्वांचे भाषांतर पूर्ण झाले. मुद्रितशोधन आणि पुनरावलोकनानंतर अखेरीस चीनच्या सोशल सायन्स पब्लिशिंग हाऊसने ते डिसेंबर २००५मध्ये प्रकाशित केले. प्रकाशनानंतर त्याच्या प्रती हातोहात खपल्यामुळे एकदोन वर्षातच त्या पुस्तकाचे पुनर्मुद्रण करावे लागले.

* त्यापूर्वी, Yindu gudian shixue (Classical Poetics of India) या नावाचे हुआंग बाओशेंग यांचे पुस्तक पेकिंग विद्यापीठाने १९०९९मध्ये प्रकाशित केले होते. 

## पुरस्कार
* हुआंग बाओशेंग यांनी संस्कृत व पाली भाषेत केलेल्या कामासाठी भारत सरकारने त्यांना २०१५ सालचा पद्मश्री पुरस्कार दिला आहे.
* तरुणवयीन तज्‍ज्ञाने केलेल्या अत्युत्तम कामगिरीसाठीचा पुरस्कार (१९८६)
* भारताच्या राष्ट्रीय संस्कृत संस्थानच्या अध्यक्षांकडून सन्मानपत्र (२०११)

वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. १९४२ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
टोराँटो पीयर्सन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ

[250 px|इवलेसे|येथे उतरणारे [ब्रिटिश एरवेजचे बोइंग ७८७ विमान]]

**टोरॉंटो पीयर्सन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ** (Toronto Pearson International Airport)  हा कॅनडा देशामधील सर्वात मोठा व टोरॉंटो शहराचा प्रमुख विमानतळ आहे. हा विमानतळ टोरॉंटो शहराच्या वायव्येस २२ किमी अंतरावर मिसिसागा ह्या भागात स्थित आहे. १९३७ साली बांधण्यात आलेल्या ह्या विमानतळाला कॅनडाचा १४वा पंतप्रधान लेस्टर बी. पियरसन ह्याचे नाव देण्यात आले. कॅनडाची राष्ट्रीय विमान वाहतूक कंपनी एर कॅनडाचा प्रमुख वाहतूकतळ येथेच आहे.

२०१६ साली ४.४३ कोटी प्रवाशांची वाहतूक करणारा पीयर्सन विमानतळ जगातील ३५व्या क्रमांकाच्या वर्दळीचा विमानतळ होता. आंतरराष्ट्रीय प्रवाशांच्या संख्येबाबतीत पीयर्सन विमानतळ उत्तर अमेरिकेमध्ये न्यू यॉर्कच्या जॉन एफ. केनेडी आंतरराष्ट्रीय विमानतळाखालोखाल दुसऱ्या क्रमांकाचा विमानतळ आहे. येथून जगातील बहुतेक सर्व प्रमुख शहरांना थेट विमानसेवा पुरवली जाते. 

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

## संदर्भ आणि नोंदी 
वि
वर्ग:कॅनडामधील विमानतळ
क्रिकेट विश्वचषक, २०१५ - संघ

**२०१५ क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेमध्ये खेळणाऱ्या संघांची यादी** येथे आहे.

प्रत्येक संघ १५ खेळाडूंचा आहे. याआधी डिसेंबरच्या मध्यात प्रत्येक संघाने ३० खेळाडूंचा संभावित संघ जाहीर केला व त्यातून ७ जानेवारीपर्यंत १५ खेळाडूंची निवड केली.

## अ गट
###### अफगाणिस्तानने २९ डिसेंबर, २०१४ रोजी आपला १५ खेळाडूंचा संघ जाहीर केला. या १५ शिवाय चार राखीव खेळाडूंचीही निवड करण्यात आली.

**मार्गदर्शक**:  अँडी मोल्स

ऑस्ट्रेलियाने आपला संघ ११ जानेवारी रोजी जाहीर केला. मायकेल क्लार्क इजाग्रस्त असल्याने त्याची निवड तात्पुरती आहे.

**मार्गदर्शक**:  डॅरेन लेहमान

###### बांगलादेशने आपला १५ खेळाडूंचा संघ ४ जानेवारी रोजी जाहीर केला. ऐनवेळच्या वाटाघाटींमुळे ही जाहिरात दोन तास उशीरा झाली. पंधरा खेळाडूंव्यतिरिक्त दोन राखीव खेळाडूंची निवड करण्यात आली.

**मार्गदर्शक**:  चंडिका हतुरुसिंगा

इंग्लंडने आपला १५ खेळाडूंचा संघ २० डिसेंबर, २०१४ला जाहीर केला.

**मार्गदर्शक**:  पीटर मूर्स

###### न्यू झीलंडने आपला १५ खेळाडूंचा संघ ८ जानेवारी रोजी जाहीर केला.
 
**मार्गदर्शक**:  माइक हेसन

स्कॉटलंडने आपला १५ खेळाडूंचा संघ ९ जानेवारी रोजी जाहीर केला.

**मार्गदर्शक**:  ग्रँट ब्रॅडबर्न

###### श्रीलंकेने १५ खेळाडूंचा संघ ७ जानेवारी रोजी जाहीर केला. लसित मलिंगाची निवड दुखापतीतून बरा होण्याच्या अटीवर आहे.

**मार्गदर्शक**:  मार्व्हन अटापट्टू

१हाताचे हाड मोडल्याने ७ फेब्रुवारी रोजी प्रसादने माघार घेतली. त्याच्या ऐवजी बदली खेळाडू अजून निवडला गेलेला नाही.

**मार्गदर्शक**:  डंकन फ्लेचर

१ गुडघ्याची दुखापत बरी न झाल्याने ७ फेब्रुवारी रोजी इशांत शर्मा ऐवजी मोहित शर्माची निवड करण्यात आली.

आयर्लंडने आपला १५ खेळाडूंचा संघ ५ जानेवारी रोजी जाहीर केला.

**मार्गदर्शक**:  फिल सिमन्स

१ टिम मरटॉगच्या ऐवजी मॅक्स सोरेन्सनची निवड करण्यात आली.

###### पाकिस्तानने आपला १५ खेळाडूंचा संघ ७ जानेवारी रोजी जाहीर केला.

**मार्गदर्शक**:  वकार युनिस

1 On 2 February 2015, Junaid Khan pulled out of the World Cup with a hamstring injury. On 6 February 2015, the ICC approved Rahat Ali as a replacement for Junaid Khan.

South Africa named their squad on 7 January 2015.

**मार्गदर्शक**:  Russell Domingo

###### युनायटेड अरब अमिरातींनी आपला १५ खेळाडूंचा संघ १० जानेवारी रोजी जाहीर केला.

**मार्गदर्शक**:  आकिब जावेद

वेस्ट इंडीजने आपला १५ खेळाडूंचा संघ ११ जानेवारी रोजी जाहीर केला.

**मार्गदर्शक**:  रिची रिचर्डसन

१ Narine withdrew from the squad on 27 January 2015, citing confidence problems with his new bowling action. Nikita Miller was named as a replacement on 29 January 2015.

======
झिम्बाब्वेने आपला १५ खेळाडूंचा संघ ७ जानेवारी रोजी जाहीर केला.

**मार्गदर्शक**:  डाव्ह व्हॉटमोर

## टीपा
## संदर्भ आणि नोंदी
## बाह्य दुवे
*Provisional squad lists
*List of final squads

संघ
क्लोरिक आम्ल

'''''' हे क्लोरिन व ऑक्सिजन यांच्यापासून बनलेले शक्तिशाली आम्ल असून त्याचे रासायनिक सूत्र HClO3 आहे.

वर्ग:क्लोरिनची संयुगे
वर्ग:ऑक्सिजनची संयुगे
वर्ग:हायड्रोजनची संयुगे
वर्ग:शक्तिशाली आम्ले
आयोडिक आम्ल

'''''' हे आयोडिन व ऑक्सिजन यांच्यापासून बनलेले दुर्बल आम्ल असून त्याचे रासायनिक सूत्र HIO3 आहे.

वर्ग:हायड्रोजनची संयुगे
वर्ग:ऑक्सिजनची संयुगे
वर्ग:आयोडिनची संयुगे
वर्ग:आम्ले
दिनकर शिलेदार

**दिनकर शिलेदार** हे एक मराठी लेखक, कवी आणि प्रकाशक आहेत. दिनमार्क पब्लिकेशन्स ही त्यांची पुणे येथील प्रकाशनसंस्था आहे. या संस्थेची स्थापना त्यांनी १९९७ च्या दिवाळीत केली. 'मानवाधिकार चळवळ एक मुक्त चिंतन' हे मानवाधिकारावरील मराठीतले पहिले पुस्तक प्रकाशित करून दिनमार्क पब्लिकेशन्सने प्रकाशन क्षेत्रात पाऊल टाकले. या संस्थेतर्फे इ.स. १९९९पासून दरवर्षी ’आपले छंद’ हा संग्राह्य दिवाळी अंक निघतो.  या अंकाला १३ वर्षात ३४ पुरस्कार मिळाले आहेत.

दिनकर शिलेदार हे पुण्यातील लक्ष्मी रोडवरील दुकानदारांकडून जाहिराती मिळवत आणि डेक्कन क्वीनने मुंबईला जाऊन वृत्तपत्रांच्या कार्यालयांत सुपूर्द करत. त्या जाहिराती आठवडाभराने किंवा १५ दिवसांनी प्रसिद्ध होत. या कामासाठी वृत्तपत्रे कमिशन देत नसत आणि जाहिरातदारही वृत्तपत्रे कमिशन देतीलच अशा समजुतीने बिलातले ५ टक्के कापून उरलेले हातात ठेवीत. एकदा दिनकर शिलेदारांची गर्भवती पत्‍नी मुंबईच्या एका वृत्तपत्राच्या कार्यालयात जाहिराती केव्हा प्रसिद्ध होतील याची चौकशी करण्यासाठी गेली असताना, तिथल्या मार्केटिंग एक्झिक्युटिव्हने तिची परिस्थिती जाणली, आणि त्या दिवसापासून त्या वृत्तपत्राच्या पुणे आवृत्तीमध्ये शिलेदारांनी आणलेल्या जाहिराती नियमितपणे प्रसिद्ध होऊ लागल्या.

शिलेदार यांची स्वतःची मोनार्क ॲडव्हर्टायझिंग नावाची जाहिरात कंपनी आहे. शिवाय ते ’रामा' (रीजनल ॲडव्हर्टायझिंग मार्केटिंग असोसिएशन) या जाहिरातदारांच्या संघटनचे सतत दोन वर्षे अध्यक्ष राहिले आहेत.

## दिनकर शिलेदार यांनी लिहिलेली पुस्तके
* कोंदण (२०१५)
* ग्राफिटी ट्रॅफिक अवेअरनेस 
* तृणाकुर (काव्यसंग्रह)
* दुर्वांकुर (कथासंग्रह)
* मोरपंखी (२०१५)
* राजमुद्रा (२०१५)

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:मराठी प्रकाशक
बेन गुरियन विमानतळ

[250 px|इवलेसे|येथून उड्डाण करणारे [एरोफ्लोतचे एअरबस ए३३० विमान]]

**बेन गुरियन विमानतळ**  हा इस्रायल देशामधील सर्वात मोठा व तेल अवीव शहराचा प्रमुख विमानतळ आहे. हा विमानतळ तेल अवीवच्या १९ किमी ईशान्येस स्थित आहे. १९३६ साली ब्रिटिशांनी बांधलेल्या ह्या विमानतळाला १९७३ साली इस्रायलचा पहिला पंतप्रधान डेव्हिड बेन-गुरियन ह्याचे नाव देण्यात आले. आर्किया इस्रायल एरलाइन्स, एल ॲल इत्यादी इस्रायलमधील प्रमुख विमान वाहतूक कंपन्यांचे प्रमुख वाहतूकतळ येथेच आहेत. २०१३ साली बेन गुरियन विमानतळाचा १.४२ कोटी प्रवाशांनी वापर केला.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:तेल अवीव
वर्ग:इस्रायलमधील विमानतळ
इंजिन

**अभियंत्र** किंवा **इंजिन** म्हणजे औष्णिक ऊर्जेला यांत्रिक ऊर्जेत रूपांतरित करणारे यंत्र होय.

वर्ग:यांत्रिक अभियांत्रिकी
एर सर्बिया

[250 px|इवलेसे|एर सर्बियाचे [चार्ल्स दि गॉल विमानतळावर थांबलेले एरबस ए३२० विमान]]
**एर सर्बिया** (सर्बियन: Јат ервејз) ही सर्बिया देशाची राष्ट्रीय विमान वाहतूक कंपनी आहे. १९२७ साली एरोपुट नावाने स्थापन झालेल्या ह्या कंपनीचे नाव २०१३ सालापर्यंत याट एरवेझ असे होते. २०१३ साली सर्बिया सरकार व एतिहाद एरवेझ ह्यांच्यादरम्यान झालेल्या करारानुसार याट एरवेझची पुनर्रचना करून एर सर्बिया ही नवी कंपनी निर्माण करण्यात आली.

एर सर्बियाचे मुख्यालय बेलग्रेड येथे असून बेलग्रेडच्या निकोला टेस्ला विमानतळावर तिचा प्रमुख वाहतूकतळ आहे.

## बाह्य दुवे
* एर सर्बिया

वर्ग:सर्बियामधील विमानवाहतूक कंपन्या
फ्लोरोसल्फ्युरिक आम्ल

''''''  हे फ्लोरिन, सल्फर व ऑक्सिजन यांच्यापासून बनलेले अत्यंत शक्तिशाली आम्ल असून त्याचे रासायनिक सूत्र HSO3F आहे.

वर्ग:फ्लोरिनची संयुगे
वर्ग:ऑक्सिजनची संयुगे
वर्ग:हायड्रोजनची संयुगे
वर्ग:सल्फरची संयुगे
वर्ग:अत्यंत शक्तिशाली आम्ले
विशेष व्यक्तींचे साहित्य संमेलन

साहित्य आणि सांस्कृतिक मंडळातर्फे कला, साहित्य आणि संस्कृती क्षेत्रात कार्यरत असलेल्या विशेष व्यक्तींचे साहित्य संमेलन १४ - १५ फेब्रुवारी २०१५ या काळात आळंदी येथे होणार आहे. अंध-अपंग, मूक-बधिर अशा दहा टक्क्य़ांहून अधिक लोकसंख्येतील सृजनशीलतेला व्यासपीठ देण्याच्या उद्देशातून हे संमेलन आयोजित करण्यात आले आहे. दिल्ली येथील ज्येष्ठ अपंग साहित्यिक डॉ. प्रेमसिंग या संमेलनाचे अध्यक्ष असतील. 

निमंत्रितांचे कविसंमेलन, मूक-बधिर व्यक्तींच्या मुलाखतींचा समावेश असलेले 'होय! मलाही बोलायचयं!', संमेलनामध्ये प्रकाशित होणाऱ्या साहित्याच्या लेखक आणि प्रकाशकांचे मनोगत, 'आधुनिकीकरण : साहित्य निर्मिती आणि संवर्धन' या विषयावर परिसंवाद, विशेष व्यक्तींच्या मुलाखतींचा समावेश असलेले 'यशोगाथा', 'अपंगत्व-पालकत्व', 'अपंगांची विशेष भाषा आणि ब्रेल लिपी', 'अपंगांचे साहित्य आणि प्रसार माध्यमांची भूमिका'  या विषयांवर चर्चासत्र होणार आहेत. 

पहा : साहित्य संमेलने

वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
ममनून हुसेन

**ममनून हुसेन** (उर्दू: ممنون حسین; जन्म: २३ डिसेंबर इ.स. १९४०) हे पाकिस्तान देशाचे विद्यमान राष्ट्रपती आहेत. ते ९ सप्टेंबर २०१३ पासून ह्या पदावर आहेत. ह्यापूर्वी हुसेन १९९९ मध्ये अल्प काळाकरिता सिंध प्रांताच्या राज्यपालपदावर होते.

## संदर्भ
## हे सुद्धा पहा
*जगातील देशांच्या राष्ट्रप्रमुख व सरकारप्रमुखांची यादी

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:पाकिस्तानचे राष्ट्राध्यक्ष
प्रयुत चान-ओ-चा

**प्रयुत चान-ओ-चा** (थाई: ประยุทธ์ จันทร์โอชา; रोमन लिपी: *Prayut Chan-o-cha* ; जन्मः २१ मार्च १९५४) हा एक निवृत्त थाई लष्करी अधिकारी व थायलंडचा विद्यमान पंतप्रधान आहे. १९७२ पासून थायलंड लष्करामध्ये कार्यरत असलेला चान-ओचा २०१० ते २०१४ दरम्यान लष्करप्रमुखाच्या पदावर होता. 

७ मे २०१४ रोजी थायलंडची तत्कालीन पंतप्रधान यिंगलक शिनावत्रा हिला थायलंडच्या उच्च न्यायालयाने सत्तेचा गैरवापर, भ्रष्टाचार इत्यादी आरोपांवरून सत्ता सोडण्याचा आदेश दिला. ह्या आदेशाचा फायदा घेऊन चान-ओचाने २२ मे २०१४ रोजी शिनावत्राविरोधात लष्करी बंड पुकारले व शिनावत्रा व तिच्या सहकाऱ्यांना अटक केले. चान-ओचाने स्वतःला पंतप्रधानपदावर नियुक्त केले व देशाच्या संविधानामध्ये तात्पुरते बदल करून देशाचे संपूर्ण नियंत्रण स्वतः कडे घेतले. तेव्हापासून त्याने अनेक विरोधकांना तुरूंगात डांबले असून थायलंडवर हुकुमशाही गाजवण्यास सुरुवात केली आहे.

## संदर्भ
## हे सुद्धा पहा
*जगातील देशांच्या राष्ट्रप्रमुख व सरकारप्रमुखांची यादी

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:थायलंडचे पंतप्रधान
वर्ग: थाई बौद्ध
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
फ्लोरोबोरिक आम्ल

'''''' हे H3OBF4 हे रासायनिक सूत्र असलेले शक्तिशाली आम्ल आहे.

वर्ग:हायड्रोजनची संयुगे
वर्ग:बोरॉनची संयुगे
वर्ग:फ्लोरिनची संयुगे
वर्ग:शक्तिशाली आम्ले
ब्रोमस आम्ल

'''''' हे हायड्रोजन, ऑक्सिजन व ब्रोमिन यांपासून एक दुर्बल, अस्थिर आम्ल असून त्याचे रासायनिक सूत्र HBrO2 आहे.

वर्ग:हायड्रोजनची संयुगे
वर्ग:ऑक्सिजनची संयुगे
वर्ग:ब्रोमिनची संयुगे
वर्ग:दुर्बल आम्ले
हायपोक्लोरस आम्ल

'''''' हे क्लोरिन व ऑक्सिजन यांच्यापासून बनलेले दुर्बल आम्ल असून त्याचे रासायनिक सूत्र HClO आहे.

वर्ग:हायड्रोजनची संयुगे
वर्ग:क्लोरिनची संयुगे
वर्ग:ऑक्सिजनची संयुगे
वर्ग:दुर्बल आम्ले
बिमान बांगलादेश एरलाइन्स

[250 px|इवलेसे|[लंडन हीथ्रो विमानतळाकडे निघालेले बिमानचे बोइंग ७७७ विमान]]
**बिमान बांगलादेश एरलाइन्स** (बंगाली: বিমান বাংলাদেশ এয়ারলাইন্স) ही दक्षिण आशियाच्या बांगलादेश देशाची राष्ट्रीय विमान वाहतूक कंपनी आहे. १९७२ साली स्थापन झालेल्या बिमान बांगलादेश एरलाइन्सचे मुख्यालय ढाका येथे असून तिचा मुख्य वाहतूकतळ शाहजलाल आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर आहे. जुलै २००७ पर्यंत संपूर्णपणे बांगलादेश सरकारच्या मालकीची असलेली बिमान सध्या एक खुली कंपनी आहे.

## ताफा

## गंतव्यस्थाने
नोव्हेंबर २०१४ मध्ये बिमानद्वारे १५ देशांमधील २१ शहरांना विमानसेवा पुरवली जाते.

## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:बांगलादेशमधील विमानवाहतूक कंपन्या
शिवाजी निबंधावली

’शिवाजी निबंधावली’ हा दोन-खंडी ग्रंथ इ.स. १९३० मध्ये प्रकाशित झाला होता.

या ग्रंथात पांडुरंग वामन काणे, शंकर दामोदर पेंडसे गोविंद रामचंद्र राजोपाध्ये, रामकृुष्ण परशुराम सबनीस, यशवंत खुशाल देशपांडे, वासुदेव आत्माराम देशप्रभू, जनार्दन सखाराम करंदीकर, महामहोपाध्याय 
रायबहादूर गौरीशंकर ओझा, शंकर वामन दांडेकर,  श्रीक्रुष्ण व्यंकटेश पुणतांबेकर,  भास्कर वामन भट, शिवराम काशीनाथ ओक,  सुरेंद्रनाथ सेन, पंडित वैद्यनाथन शास्त्री तसेच सर चार्ल्‌स मॅलेट अशा अनेक थोर इतिहास अभ्यासकांचे, शिवाजीच्या चरित्रावर अप्रत्यक्षपणे प्रकाश पाडणारे व शिवकालीन परिस्थितीचे वर्णन करणारे विविध विषयांवरील मराठी-हिंदी-इंग्रजी लेख समाविष्ट आहेत. तत्कालीन धनिक पांडूअण्णा शिराळकर व इंदूरच्या ग्रंथोत्तेजक मंडळ यांच्याकडून देणग्या घेऊन हा ग्रंथ प्रकाशित झाला होता. 

शिवाजी निबंधावली या पुस्तकाला नरसिंह चिंतामण केळकर व दत्तात्रेय विष्णू आपटे यांची प्रस्तावना आहे. ग्रंथाचे संपादन न.चिं. केळकर, वा.गो. काळे व ना.गो. चाफेकर यांनी केले होते.

## शिवाजी निबंधावलीमधील प्रमुख लेख
* मुहम्मदनामा या दुर्मीळ फारसी ग्रंथाचा प्रा. भागवत दयाळ शर्मा यांनी केलेला इंग्रजी अनुवाद
* शिवकालीन राजपत्रांची लेखनपद्धती (लेखक - प्रा. ग.ह. खरे)
* श्री शिवछत्रपती व गागाभट्ट (लेखक - महामहोपाध्याय पां.वा. काणे)
* शिवाजीमहाराजांची कौटुंबिक माहिती (लेखक - शिवराम काशिनाथ ओक)

## पुनर्मुद्रण
’शिवाजी निबंधावली’ हा १९३० सालचा ग्रंथ दुर्मीळ झाल्याने पुण्याच्या भारत संशोधक मंडळाने या ग्रंथाच्या दोन्ही खंडांचे एकत्रीकरण करून हा ग्रंथ पुनर्मुद्रित केला व फेब्रुवारी २०१५मध्ये प्रकाशित केला.

वर्ग:मराठी राजे
वर्ग:मराठी साहित्य यादी
चेतन दत्ताजी गायकवाड

**चेतन दत्ताजी गायकवाड** (३ सप्टेंबर, १९६६ - १२ फेब्रुवारी, २००६) हा पुण्याच्या दत्ताजी गायकवाड नावाच्या बांधकाम व्यावसायिकाचा मुलगा. महाबळेश्वर येथील केट्सपॉईंटवरून पाय घसरल्याने त्याचा अपघाती मृत्यू झाला. चेतन गायकवाड याचे महाबळेश्वर व येथील निसर्ग सौंदर्यावर अतोनात प्रेम होते. त्याच्या स्मरणार्थ गायकवाड परिवार आणि त्यांच्या मिळकती व कंपन्यांचे ट्रस्टीज, भागीदार व कमिटी मेंबर अनेक सामाजिक उपक्रम व संस्था चालवितात. महाबळेश्वरजवळचे मेटगुदाड हे गायकवाड परिवाराचे मूळ गाव आहे. त्या गावी त्यांनी एक हायस्कूल काढले आहे.

## चेतन दत्ताजी गायकवाड यांच्या स्मरणार्थ सुरू असलेल्या संस्था
* चेतन दत्ताजी गायकवाड इंग्लिश स्कूल, खडकी (पुणे)
* चेतन दत्ताजी गायकवाड एम.बी.ए. कॉलेज, कर्वे रोड (पुणे)
* चेतन दत्ताजी गायकवाड कम्युनिटी हॉल, दिवेआगर
* चेतन दत्ताजी गायकवाड डायलिसिस सेन्टर, दीनानाथ मंगेशकर हॉस्पिटल (पुणे)
* चेतन दत्ताजी गायकवाड नर्सिंग स्कूल , ताराचंद हॉस्पिटल (पुणे)
* चेतन दत्ताजी गायकवाड लायब्ररी, घोले रोड (पुणे)
* चेतन दत्ताजी गायकवाड विद्यालय, बावधन (पुणे)
* चेतन दत्ताजी गायकवाड शैक्षणिक संकुल, चांदेगाव (अहमदनगर जिल्हा)
* चेतन दत्ताजी गायकवाड हायस्कूल, मेटगुदाड (महाबळेश्वर)

वर्ग:इ.स. १९६६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००६ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
लीला दीक्षित

डॉ. **लीला दीक्षित** (४ फेब्रुवारी, १९३५:गुहागर, महाराष्ट्र - मृृृृृत्यू : १३ आँक्टोबर २०१७) या एक बालसाहित्यकार आहेत. त्यांच्या पुस्तकांमध्ये कोकणातील निसर्ग केन्द्रस्थानी असतो.

वयाच्या १८ वर्षी लग्न होऊन त्यांनी पुण्यात येउन एम.ए., पीएच.डी.पर्यंतचे शिक्षण घेतले. त्यांनी पुण्यातील एसएनडीटी महाविद्यालयात मराठीच्या प्राध्यापक म्हणून नोकरी केली. त्यांनी बालसाहित्याव्यतिरिक्त विविध विषयांवरही संशोधनपर लेखन केले आहे. त्यांनी दहा समाजसुधारकांची चरित्रे लिहिली असून‌, *प्राचीन मराठी साहित्यातील स्त्रीचे दर्शन* या त्यांच्या पुस्तकाला राज्यसरकारचा उत्कृष्ट वाङ्मयनिर्मितीचा पुरस्कारही मिळालेला आहे.

## पुस्तके
* अंतरीचे धावे (आठवणी)
* आजोबांचं घर (बालसाहित्य)
* आनंदयोगिनी (नऊ स्त्री-संतांची चरित्रे)
* कोकण - विविध दिशा आणि दर्शन (२४ तज्‍ज्ञांचे लेखन असलेला मासिकाच्या आकारातला पर्यटनविषयक संपादित ग्रंथ)
* गंमत गाव (बालसाहित्य)
* गाणारं झाड (बालकविता)
* घर आमचं कोकणातलं (कोकणातील घरांचे प्रकार, तिथल्या चालीरीती, तिथले खाद्यपदार्थ, कोकणात पूर्वी वापरले जाणारे शब्द, वगैरेंचे वर्णन करणारे पुस्तक) (परचुरे प्रकाशन)
* चंदनवेल (संत कान्होपात्राच्या जीवनावर आधारित कादंबरी)
* नाच रे मोरया (बालसाहित्य)
* पंख नवे (बालसाहित्य)
* पोपटाचं झाड (बालसाहित्य)
* प्रतिबंब (दत्ता हलसगीकर यांच्या निवडक कवितांचा संग्रह (संपादिका लीला दीक्षित)
* प्राचीन मराठी साहित्यातील स्त्रीचे दर्शन (संशोधनपर ग्रंथ)
* फुलांना मिळाले रंग (बालनाट्य)
* बहाद्दर बल्लू (बालसाहित्य)
* बालशिक्षण बालसाहित्य : विविध आयाम (ग.ह. पाटील जन्मशताब्दीनिमित्त बनलेला संपादित गौरवग्रंथ - सहसंपादिका डॉ.मंदा खांडके)
* मुके कित्र (बालसाहित्य)
* मैत्री मोलाची (बालसाहित्य)
* लाखाचे बक्षीस (किशोर-कथा, १९९२)
* शतकातील बालकविता (संपादित)
* शुभं करोति (किशोर-कथा, १९९६)
* सागरसूर (किशोर-कथा, १९९४)
* स्वामी अपरान्ताचा  (कादंबरी)

## सन्मान आणि पुरस्कार
* बालसाहित्यातील त्यांचे कार्य लक्षात घेऊनच परभणीला २००५ साली झालेल्या अखिल भारतीय बालसाहित्य संमेलनाचे अध्यक्षपद त्यांना मानाने बहाल करण्यात आले होते. 
* महाराष्ट्र सरकारचा ग्रंथपुरस्कार

वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
हायपोफ्लोरस आम्ल

'''''' हे फ्लोरिन व ऑक्सिजन यांच्यापासून बनलेले एक अस्थिर संयुग आहे.

वर्ग:हायड्रोजनची संयुगे
वर्ग:फ्लोरिनची संयुगे
वर्ग:ऑक्सिजनची संयुगे
वर्ग:आम्ले
हायड्रोजन सायनाइड

'''''' हे HCN हे रासायनिक सूत्र असलेले अत्यंत विषारी असलेले दुर्बल आम्ल आहे.

## संदर्भ
वर्ग:हायड्रोजनची संयुगे
वर्ग:कार्बनची संयुगे
वर्ग:नत्रवायूची संयुगे
वर्ग:दुर्बल आम्ले
पिरकोन हत्याकांड

**पिरकोन हत्याकांड** महाराष्ट्र राज्यातील पिरकोन गावात घडलेले हत्याकांड होते. रायगड जिल्ह्याच्या उरण तालुक्यात असलेल्या या गावात ही घटना ३ डिसेंबर, इ.स. १९८६ रोजी घडली.वरिल घटनेला प्रमुख कारण होते स्थानिक डि.एड.महाविद्यालयावर कुणाचे वर्चस्व असावे यासाठी दोन गटांत दंगल झाली त्यात सुमारे ५ जणांची हत्या करण्यात आली .

वर्ग:रायगड जिल्हा
मिचेल मार्श

**मिचेल रॉस मार्श** हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९१ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स

[250 px|[दुबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरून उड्डाण करणारे निघालेले स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्सचे एअरबस ए३४० विमान|इवलेसे]]
**स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स** (स्वीडिश, डॅनिश व नॉर्वेजियन: Scandinavian Airlines) ही स्वीडन, डेन्मार्क व नॉर्वे ह्या देशांची राष्ट्रीय विमान वाहतूक कंपनी व स्कँडिनेव्हिया भौगोलिक प्रदेशामधील सर्वात मोठी विमानकंपनी आहे. १ ऑगस्ट १९४६ रोजी स्वीडिश एरलाइन्स, डॅनिश एरलाइन्स व नॉर्वेजियन एरलाइन्स ह्या तीन विमानकंपन्यांनी एकत्र येऊन स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्सची निर्मिती केली. स्टार अलायन्स समूहाचा संस्थापक सदस्य असलेली स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्स सध्या प्रवाशांच्या संख्येच्या दृष्टीने युरोपातील ९व्या क्रमांकाची मोठी विमानकंपनी आहे. स्कँडिनेव्हियन एरलाइन्सचे मुख्यालय स्टॉकहोम महानगरामध्ये असून कोपनहेगन विमानतळावर तिचा प्रमुख वाहतूकतळ तर ओस्लो विमानतळावर दुसरा व स्टॉकहोम आर्लांडा विमानतळावर तिसरा मोठा वाहतूकतळ आहे.

## विमान ताफा

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
*

वर्ग:डेन्मार्कमधील विमानवाहतूक कंपन्या
वर्ग:स्वीडनमधील विमानवाहतूक कंपन्या
वर्ग:नॉर्वेमधील विमानवाहतूक कंपन्या
वर्ग:स्टार अलायन्स
शेतकरी साहित्य संमेलन

* २१ व २२ मार्च २०१५ या दिवशी मराठवाडा शेतकरी साहित्य संमेलन संयोजन समितीच्या वतीने नांदेड येथे मराठवाडास्तरीय शेतकरी साहित्य संमेलनाचे आयोजन करण्यात आले होते.

-------
* २८ फेब्रुवारी आणि १ मार्च २०१५ या दोन दिवसांच्या कालावधीत वर्धा येथे १ले अखिल भारतीय मराठी शेतकरी साहित्य संमेलन झाले.  संमेलनाध्यक्ष शरद जोशी होते.
* २० आणि २१ फ़ेब्रुवारी २०१६ला दुसरे अखिल भारतीय.मराठी शेतकरी साहित्य संमेलन डॉ.वसंतराव देशपांडे सभागृह, नागपूर येथे झाले. या संमेलनाचे अध्यक्ष रावसाहेब बोराडे होते. संमेलनात कै. शरद जोशी यांना युगात्मा ही मरणोत्तर लोकउपाधी देण्यात आली. संमेलनात 'शेतकऱ्यांचा सूर्य' हा शरद जोशींवरील विशेषांक आणि 'कणसातली माणसं' व 'नागपुरी तडका' हे काव्यसंग्रह प्रकाशित झाले. 
* ३ रे अखिल भारतीय मराठी शेतकरी साहित्य संमेलन गडचिरोलीत दिनांक  २५ आणि २६ फ़ेब्रुवारी २०१७ या काळात झाले. संमेलनाध्यक्ष : प्रा. डॉ. शेषराव मोहिते होते.
* बुधवार, ३१ जानेवारी २०१८ रोजी पु. ल देशपांडे कला अकादमी, रवींद्र नाट्यमंदिर, प्रभादेवी येथे चौथे अखिल भारतीय मराठी शेतकरी साहित्य संमेलन झाले.  संमेलनाचे अध्यक्षस्थान ज्येष्ठ ग्रामीण साहित्यिक, कवी डॉ. विठ्ठल वाघ यांनी भूषविले होते. 
* ५ वे अ.भा. मराठी शेतकरी साहित्य संमेलन २ व ३ फेब्रुवारी २०१९ रोजी  औरंगाबाद जिल्ह्यातील पैठण येथे होणार आहे. संमेलनाच्या अध्यक्षपदी ज्येष्ठ साहित्यिक तथा लोकप्रिय शेतकरी कवी इंद्रजित भालेराव असतील.

पहा : साहित्य संमेलने

वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
हायड्रोजन अ‍ॅस्टाटाइड

'''''' हे हायड्रोजन व ॲस्टाटिन यांच्या अभिक्रियेने निर्माण झालेले अस्थिर किरणोत्सारी संयुग असून त्याचे रासायनिक सूत्र HAt आहे.

वर्ग:हायड्रोजनची संयुगे
वर्ग:ॲस्टाटिनची संयुगे
अखिल भारतीय मुस्लिम लीग

अखिल भारतीय मुस्लिम लीग हा ब्रिटिश भारतातील राजकीय पक्ष होता. या पक्षाची स्थापना ३० डिसेंबर १९०६ रोजी झाली.

लोकमान्य टिळकांच्या अखेरच्या काळात म्हणजे १९१५ च्या दरम्यान महात्मा गांधीचा भारतीय राजकारणाच्या क्षितिजावर उदय झाला व टिळकांच्या निधनानंतर ते काँग्रेसचे सर्वेसर्वा झाले. १९२० ते १९४७ या कालखंडात भारतीय स्वातंत्र्याचा लढा त्यांनी चालविला, भारतीय राजकारणात काँग्रेस ही जशी प्रमुख शक्ती होती, त्याचप्रमाणे दुसरीही एका शक्ती होती.  ती शक्ती म्हणजे मुस्लिम लीग होय.

१ ऑक्टोबर १९०६ रोजी आगाखान यांच्या नेतृत्वाखाली व्हाइसराॅय मिंटो यांना भेटले. या लहानशा घटनेतून मुस्लिम लीगच्या स्थापनेस चालना मिळाली व मुसलमानांच्या स्वतंत्र राजकीय जीवनाला संघटनेचे अधिष्ठान प्राप्त झाले. मुसलमानांच्या स्वतंत्र राजकीय संघटनेची स्थापना करण्यास ब्रिटिशही कारणीभूत होते. लॉर्ड मिंटो यांनी लावलेली फुटीरतेची व जातीयवादाची विषवल्ली फोफावण्यास वेळ लागला नाही. स्वतंत्र मतदार संघ व लोकसंखेच्या मानाने जास्तीचे प्रतिनिधित्व यासंदर्भात मिंटोचे आश्वासन मिळताच मुस्लिम नेत्यांनी आपल्या हालचाली वाढविल्या. १९०६ च्या डिसेंबर महिन्यात ' मोहमेडन एज्युकेशनल कॉन्फरन्स ' चे अधिवेशन भरले. यात डाक्क्याचे नवाब सलीमउलल्ला यांनी मुस्लिमांना एकत्र येण्याचे आवाहन केले. त्यानुसार डाक्का येथे विकार- उल- मुल्क  यांच्या ध्यक्षतेखाली मुस्लिम नेत्यांची बैठक झाली. नवाब सलीमउलल्ला यांनी मुस्लिमांची स्वतंत्र राजकीय संघटना उभारण्यासंबंधीचा ठराव मांडला. तर हकीम अजमलखान यांनी त्यास अनुमोदन दिले व अशाप्रकारे डिसेंबर १९०६मध्ये मुस्लिम लीगची विधिवत स्थापना झाली.

 

वर्ग:भारतातील राजकीय पक्ष
वर्ग: विस्तार विनंती
जयपूर संस्थान

**जयपूर संस्थान** हे ब्रिटिश भारतातील राजपुताना स्टेट्स एजन्सीमधील एक महत्त्वाचे संस्थान अथवा राज्य होते. या राज्याची स्थापना १२ व्या शतकात झाली होती. याचे सन १९३१ मध्ये क्षेत्रफळ ४०,४०७ चौरस किमी इतके होते.
७ एप्रिल १९४९ या दिवशी हे संस्थान महाराजा सवाई मानसिंह (द्वितीय) यांनी भारत देशात विलीन केले.
इवलेसे|जयपूरचा राजवाडा
 

## जयपूरचे महाराजा 
जयपूरचे महाराजा हे राजपूत असून ते कछवाहा वंशातील होते.

वर्ग:भारतातील संस्थाने
वर्ग:जयपूर
वर्ग:राजपुताना स्टेट एजन्सी
डेव्हिड मिलर

**डेव्हिड अँड्रू मिलर** (१० सप्टेंबर, १९८१:पीटरमारित्झबर्ग, नाताल प्रांत, दक्षिण आफ्रिका - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बबन पोतदार

बबन पोतदार हे एक मराठी ग्रामीण कथालेखक आहेत. त्यांच्या गुंजेचा पाला, आक्रित आणि एका सत्याचा प्रवास हे कथासंग्रह प्रकाशित झाले असून प्रत्येक संग्रहाच्या अनेक आवृत्त्या निघाल्या आहेत. दूरदर्शनच्या सह्याद्री वाहिनीवरील अशा रंगल्या गप्पागोष्टी, ट्रॅप आदि मालिकांचे तसेच आकाशवाणीवरील अनेक कौटुंबिक श्रुतिकांचे लेखनही त्यांनी केले आहे. त्यांच्या आक्रीत कथासंग्रहातील मुक्ता या कथेवर आधारित ‘गुंतले हृदय माझे’ हा चित्रपट  सह्याद्री दूरचित्रवाहिनीवरून प्रसारित झाला होता.

बबन पोतदार हे साताऱ्याच्या गुंफण अकादमीचे उपाध्यक्ष आहेत.

## बबन पोतदार यांना मिळालेले सन्मान आणि पुरस्कार
* मणतुर्गे, (खानापूर तालुका, बेळगाव जिल्हा) येथे १५ फेब्रुवारी २०१५ रोजी झालेल्या १२व्या गुंफण सद्‌भावना साहित्य संमेलनाचे अध्यक्षपद.
* महात्मा फुले यांच्या जन्मगावी खानवडी येथे भरलेल्या महाराष्ट्र साहित्य परिषदेच्या महात्मा फुले प्रबोधन मराठी साहित्य संमेलनाचे अध्यक्षपद.
* शिर्डी येथे भरलेल्या सरदार वल्लभभाई पटेल साहित्य संमेलनाचे अध्यक्षपद (२२ नोव्हेंबर २०१२)
* अखिल भारतीय भ्रष्टाचार विरोधी समितीतर्फे देण्यात आलेला इंदिरा गांधी पुरस्कार (२४ मे २००९)
* पुणे शहरातील नगर रोडच्या रोटरी क्लबतर्फे ’रोटरी व्होकेशनल एक्सलन्स ॲवॉर्ड’ (२० फेब्रुवारी २०१५)
* पुण्याच्या उत्कर्ष महिला मंचाचा ’यशवंत पुरस्कार’ (२६-२-२०१५)
* पुण्याच्या लळित रंगभूमीतर्फे नवोदित साहित्यिकांना देण्यात येणारा पुरस्कार (१०-३-२००३)
* वत्सलाबाई अंबाडे साहित्यनिर्मिती पुरस्कार (१४-२-२०१५)

वर्ग:मराठी लेखक
क्लोरस आम्ल

'''''' हे हायड्रोजन, ऑक्सिजन व क्लोरिन यांपासून एक दुर्बल, अस्थिर आम्ल असून त्याचे रासायनिक सूत्र HClO2 आहे.

वर्ग:क्लोरिनची संयुगे
वर्ग:ऑक्सिजनची संयुगे
वर्ग:हायड्रोजनची संयुगे
वर्ग:दुर्बल आम्ले
ड्रुक एर

[250 px|इवलेसे|[शाहजलाल आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरील ड्रुक एरचे एरबस ए३१९ विमान]]
**ड्रुकएर - रॉयल भूतान एरलाइन्स** (जोंगखा: འབྲུག་མཁའ་འགྲུལ་ལས་འཛིན།) ही आशियामधील भूतान देशाची राष्ट्रीय विमान वाहतूक कंपनी आहे. १९८१ साली स्थापन झालेल्या ड्रुक एरचे मुख्यालय पारो येथे असून तिचा मुख्य वाहतूकतळ पारो विमानतळावर आहे. 

## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:भूतान
वर्ग:विमानवाहतूक कंपन्या
साउथ आफ्रिकन एरवेझ

[250 px|[फ्रांकफुर्ट विमानतळावर थांबलेले साउथ आफ्रिकन एअरवेजचे एअरबस ए३४० विमान|इवलेसे]]
**साउथ आफ्रिकन एअरवेज** (South African Airways) ही दक्षिण आफ्रिका देशाची राष्ट्रीय विमान वाहतूक कंपनी आहे. १९३४ साली स्थापन झालेली साउथ आफ्रिकन एअरवेज आफ्रिका, युरोप, अमेरिका इत्यादी खंडांमधील अनेक शहरांना विमानसेवा पुरवते. जोहान्सबर्गजवळील ओ.आर. टँबो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर प्रमुख तळ असलेली साउथ आफ्रिकन एअरवेज १० एप्रिल २००६ पासून स्टार अलायन्सचा सदस्य आहे.

## बाह्य दुवे
*

वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेमधील विमानवाहतूक कंपन्या
वर्ग:स्टार अलायन्स
सदाशिव टेटविलकर

**सदाशिव टेटविलकर** महाराष्ट्रातल्या ठाणे शहरात राहणारे  हे एक मराठी दुर्ग अभ्यासक आहेत. 

१९७० पासून समविचारी मित्रमंडळीबरोबर सुरू केलेली टेटविलकरांची गड-किल्ल्यांची वारी अविरत चालू आहे. याच वारीत त्यांना गो.नी. दांडेकर यांचे मार्गदर्शन लाभले. १९७८ पासून टेटविलकरांनी इतिहासविषयक लेखनास सुरुवात केली. दै. लोकसत्ताने लेखनासाठी उपलब्ध करून दिलेली संधी त्यांनी पेलून धरली. त्यांचे वृत्तपत्र, साप्ताहिक, मासिकांमधून दोनशेच्यावर लेख प्रसिद्ध झालेले आहेत. 

टेटविलकर यांनी महाराष्ट्रातील गडकोट आणि अन्य ऐतिहासिक स्थळांवर प्रदीर्घ लेखन केले आहे. त्यांची 'गडकिल्ल्यांच्या जावे गावा' (बालसाहित्य), 'दुर्गयात्री', 'दुर्गसंपदा ठाण्याची', 'ठाणे किल्ला', 'विखुरल्या इतिहास खुणा', 'दुर्गलेणी दीव, दमण, गोव्याची', 'महाराष्ट्रातील वीरगळ' आदी पुस्तके प्रकाशित झालेली आहेत.

कोकणच्या इतिहास अभ्यासकांना एकत्रित व्यासपीठ उपलब्ध व्हावे या हेतूने इ.स. २०१०मध्ये स्थापन झालेल्या कोकण इतिहास परिषदेचे ते संस्थापक-सचिव आहेत. 

## सदाशिव टेटविलकर यांना मिळालेले पुरस्कार
* सिंहगडच्या पायथ्याशी २० ते २२ फेब्रुवारी २०१५ या काळात होणाऱ्या दुर्ग साहित्य संमेलनात टेटविलकर यांना 'दुर्ग साहित्य पुरस्कार' दिला जाणार आहे. रोख ११ हजार रुपये आणि मानचिन्ह असे या पुरस्काराचे स्वरूप आहे.
* “ठाणे गुणीजन” पुरस्कार
* वेक-अप ह्युमन संस्थेचा राज्यस्तरीय “साहित्य रत्‍न”, पुरस्कार
* महाराष्ट्र लोककलावंत प्रतिष्ठानचा “लोकगौरव” पुरस्कार

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग: मराठी इतिहास संशोधक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
के.एल. मलाबादे

**के.एल. मलाबादे** हे  मार्क्सवादी कम्युनिस्ट पक्षाचे नेते होते. ते दोनदा इचलकरंजीचे आमदार होते.

## संदर्भ 

वर्ग:महाराष्ट्र विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी) पक्षातील राजकारणी
वर्ग:इचलकरंजीचे आमदार
वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार
पारो विमानतळ

[250 px|इवलेसे|येथे थांबलेले [ड्रुक एरचे एरबस ए३१९ विमान]]

**पारो विमानतळ**  हा भूतान देशामधील एकमेव आंतरराष्ट्रीय विमानतळ आहे. हा विमानतळ पारो जिल्ह्यामध्ये दुर्गम व डोंगराळ भागात स्थित आहे. हा विमानतळ एका दरीमध्ये असून त्याच्या चारी बाजूंनी उंच पर्वतरांगा आहेत. केवळ निष्णात व कुशल वैमानिकच येथे विमान उतरवू व उड्डांणे करू शकतात. केवळ दिवसाच हा विमानतळ चालू असतो.  

हा विमानतळ भारताच्या सीमा रस्ते संघटनेने १९६८ साली बांधला. ड्रुक एर ह्या भूतानच्या राष्ट्रीय विमान वाहतूक कंपनीचा प्रमुख वाहतूकतळ येथेच आहे.

## विमानकंपन्या व गंतव्यस्थाने
## संदर्भ
## बाह्य दुवे
*बी.बी.सी.वरील बातमी

वर्ग:भूतान
अशोक गाडगीळ

**अशोक गाडगीळ** (इ.स. १९५०:भारत - ) हे अमेरिकेच्या लॉरेन्स बर्कली नॅशनल लॅबोरेटरी मधील वैज्ञानिक आणि कॅलिफोर्निया विद्यीपीठ-बर्कली येथील प्राध्यापक आहेत.

त्यांनी आपले उच्च शिक्षण भारतीय प्रौद्योगिकी संस्थान कानपूर आणि युसी बर्कली येथे घेतले.

वर्ग:भारतीय संशोधक
वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:भारतीय वंशाच्या अमेरिकन व्यक्ती
यल्लाप्रगड सुब्बराव

इवलेसे|यल्लाप्रगड सुब्बराव
**यल्लाप्रगड सुब्बराव** (१२ जानेवारी, इ.स. १८९५ - ८ ऑगस्ट, इ.स. १९४८) हे भारतीय जैववैज्ञानिक होते. यांनी एडिनोसाइन ट्रायफॉस्फेट हे पेशींमधील उर्जास्रोत असल्याचा शोध लावला.

वर्ग:भारतीय संशोधक
वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १८९५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८४८ मधील मृत्यू
मेहेकरी नदी

मेहेकरी नदी ही सीना नदीची उपनदी आहे. अहमदनगर जिल्ह्यातील आगडगावजवळ तिचा उगम असुन बारदरीमधील स्वामी विवेकानंद जलाशयातुन सयुक्त प्रवाह पुढे मेहेकरी भातोडी  गावात जाते व या नदीच्या जवळ चांदबिबीमहाल (बारदरी) असून या नदीच्या उगम स्थळ भैरवनाथ मंदिर (आगडगाव)विरभद्र मंदिर(बारदरी)नरसिंह मंदिर (भातोडी) सदगुरू मठ( मेहकरी ) असे अनेक तीर्थक्षेत्र या नदी किनारी आहे पुढे  बीड जिल्ह्यात जाते येथे कडा, कडी, कांबळी, केरी, केळी, कौतिकी आणि बोकडी या तिच्या उपनद्या आहेत.  केळी नदीचा उगमआष्टी तालुक्यात, तर कांबळी नदीचा उगम बीड जिल्ह्यात सावरगावजवळ झाला आहे.  

वर्ग:महाराष्ट्रातील नद्या
ऑफबीट ट्रॅक्स इन महाराष्ट्र

’ऑफबीट ट्रॅक्स इन महाराष्ट्र' हे लेखक मिलिंद गुणाजी यांचे पॉप्युलर प्रकाशनाने प्रसिद्ध केलेले एक मराठी पुस्तक आहे.

पुस्तकाच्या एकूण सहा भागात महाराष्ट्रातील किल्ल्यांची माहिती दिलेली आहे. 

सातवाहन, राष्ट्रकूट, चालुक्य, यादव मोगल, कदंब, आदिलशाह, शिवाजी आणि अखेरीस पेशवे यांनी या किल्ल्यांमधोनच आपली राजसत्ता प्रस्थापित केली. महाराष्ट्रात असे एकूण सुमार ५०० किल्ले आहेत. या किल्ल्यांनी महाराष्ट्रातील सत्ताधाऱ्यांना आश्रय दिला, अथवा या सत्ताधाऱ्यांनीच्त्यांच्यासाठी काही किल्ले बांधवून घेतले. 

हे किल्ले बांधण्यासाठी जागेची निवड करण्यात फार मोठे कौशल्य दिसून येते. यांपैकी बहुतेक किल्ले भग्नावस्थेत आहेत.  काहींचीच निगा राखली गेली आहे.  मात्र त्यांतूनच या किल्ल्यांचे सौंदर्य आणि भव्यता डोळ्यात भरतेच.

## मिलिंद गुणाजी यांची अन्य पुस्तके
* भटकंती 
* माझी मुशाफिरी 
* माझी मुलुखगिरी 

(अपूर्ण)

वर्ग:मराठी साहित्य यादी
वर्ग:मिलिंद गुणाजी यांचे साहित्य
ल.मो. बांदेकर

*आर्यचाणक्यकार* म्हणून ओळखले जाणारे सावंतवाडीचे **लक्ष्मण मोतीराम बांदेकर** (जन्म : १४ डिसेंबर १९४०;  - १२ फेब्रुवारी २०१५) हे मराठीतले एक नामवंत नाटककार होते. 

ल.मो. बांदेकरांचे वडील नाट्यप्रेमी होते. त्यांच्यासोबत वयाच्या सातव्या-आठव्या वर्षांपासूनच लमो नाटके पाहू लागले. राम गणेश गडकऱ्यांच्या नाटकांचा त्यांच्यावर खोलवर प्रभाव पडला. गडकऱ्यांची नाटके लमोंना मुखोद‍्गत होती. पुढे सावंतवाडीत 'नाट्यदर्शन' नाट्यसंस्थेत नाटककार म्हणून वावरताना ते गडकऱ्यांच्या नाटकांतले उतारे संस्थेतल्या कलावंतांना म्हणून दाखवत. ल.मो. बांदेकरांच्या नाटकांनी नाट्यदर्शन या सावंतवाडीतील मान्यवर नाट्यसंस्थेतील कलावंतांची पिढी घडली. 

सावंतवाडीच्या जिल्हा बँकेत नोकरी करताना दिनकर धारणकर हा अट्टल नाट्यवेडा माणूस ल.मो. बांदेकरांच्या जीवनात आला आणि लमोंचे नाट्यलेखन अधिकच बहरले. धारणकर हे अत्यंत कल्पक दिग्दर्शक होते. लमो त्यांना गुरू मानीत. 

ल.मो. बांदेकर यांनी सुमारे सुमारे १५ नाटके लिहिली. इ.स. १८८५ ते १९४० या कालखंडातील वीस निवडक ऐतिहासिक, सामाजिक, संगीत नाटकांतील भागांची एकत्रित गुंफण करून 'रंगदर्शन' हा अभिनव कार्यक्रम त्यांनी सादर केला होता. महाभारतातील पाच स्त्रियांची स्वगते असलेली 'व्यासकन्या' नावाची संहिताही त्यांनी लिहिली होती. 

नाटककार ल.मो. बांदेकर यांचे गाजलेले नाटक म्हणजे ’आर्य चाणक्य’. मुंबईत 'आविष्कार' या नामवंत प्रायोगिक नाट्यसंस्थेने त्यांचे हे नाटक सादर केले होते. त्याचे दिग्दर्शन आणि त्यातील प्रमुख भूमिका डॉ. श्रीराम लागू यांनी केली होती. 'आर्य चाणक्य'चे प्रयोग महाराष्ट्रात सर्वदूर झाले. पाचशेहून अधिक प्रयोगांचा पल्ला या नाटकाने गाठला. 

ल.मो. बांदेकर यांनी 'अंबा' या नाटकातून पुरुषप्रधान व्यवस्थेविरुद्ध बंड करणाऱ्या महाभारतातील स्त्रीचे धारदार चित्रण केले. 

## ल.मो. बांदेकर यांनी लिहिलेली नाटके
* अंबा
* आर्य चाणक्य
* कापूसकोंड्याची गोष्ट
* केला कलकलाट काकांनी
* निर्णय
* पुत्रवती मी संसारी
* संगीत लीला गौरीहराच्या
* व्यासकन्या
* सेकंड लिअर

## पुरस्कार
* अखिल भारतीय मराठी नाट्य परिषदेचा महाराष्ट्र सरकार पुरस्कृत राम गणेश गडकरी पुरस्कार (९-६-२०१४)
* अखिल भारतीय मराठी नाट्य परिषदेचा आचार्य अत्रे फाऊंडेशन पुरस्कृत आचार्य गुणगौरव पुरस्कार (१४-६-२००३)

वर्ग:मराठी नाटककार
वर्ग:इ.स. १९४० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१५ मधील मृत्यू
दिनकर धारणकर

दिनकर त्रिंबक धारणकर (जन्म : इ.स. १९३६;  - सावंतवाडी, १३ फेब्रुवारी, इ.स. २०१४) हे सावंतवाडीत राहणारे एक मराठी नाट्यकर्मीं, साहित्यिक व ‘सत्य प्रकाश’ या साप्ताहिका’चे माजी संपादक होते. 

धारणकर यांचे प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षण सावंतवाडीत झाले. ते विज्ञान विषयातून बी.एस्सी झाले. सावंतवाडीतल्या वि.स. खांडेकर हायस्कूलमधून मुख्याध्यापक म्हणून निवृत्त झाले होते. तत्पूर्वी दिनकर धारणकर यांनी राणी पार्वतीदेवी हायस्कूलमध्येही दोन वर्षे शिक्षक म्हणून काम केले होते. सायन्सचे विद्यार्थी असूनदेखील ते मराठी चांगले शिकवत. त्यांनी अनेक विद्यार्थी घडविले होते. विद्यार्र्थिप्रिय शिक्षक होते.

वडिलांच्या निधनानंतर दिनकर धारणकरांनी वेलकम छापखान्याची व साप्ताहिक सत्यप्रकाशची धुरा सांभाळली. मख्याध्यापक संघाचे ते संस्थापक अध्यक्ष होते. `सत्यप्रकाश’मध्ये त्यांनी लिहिलेली `झेलम एक्स्प्रेस’ ही मालिका गाजली. धारणकर यांनी सावंतवाडीत सामाजिक चळवळीतही सहभाग घेतला होता. 

## कुटुंब
दिनकर धारणकर हे `सत्यप्रकाश’चे आजचे (२०१५सालचे) संपादक हर्षवर्धन धारणकर व रोटरी क्लबचे सत्यजीत धारणकर यांचे वडील तर सामाजिक कार्यकर्त्या आणि साहित्यिक मीराताई जाधव यांचे बंधू होत.

## नाट्यचळवळ
सावंतवाडी परिसरात नाट्यचळवळ रुजावी, यासाठी दिनकर धारणकरांनी इ.स. १९९५मध्ये ’नाटय़दर्शन’ या संस्थेची स्थापना केली. धारण्कर हे नाट्यशास्त्राचे गाढे अभ्यासक होते. नाटकातील अनेक संवाद, गाणी त्यांच्या मुखोद्गत होती. नाटकावर त्यांचे प्रेम होते. नाट्यसंगीताबद्दलही त्यांना आस्था होती. त्यांनी सामाजिक व ऐतिहासिक नाटकांचे दिग्दर्शन आणि भूमिकाही केल्या होत्या. ल.मो. बांदेकर यांनी लिहिलेल्या `आर्यचाणक्य’ नाटकातील त्यांची `चाणक्य’ची भूमिका गाजली. राज्य नाटय़स्पर्धेत त्यांच्या या भूमिकेला रौप्यपदक मिळाले. 

## सत्कार
* इ.स. २०१३मध्ये सावंतवाडीत धारणकर यांचा नागरी सत्कार झाला होता. 
* दिनकर धारणकर स्मृतिप्रित्यर्थ सावंतवाडी नगरपालिका आणि क्षितिज इव्हेंटतर्फे तीन दिवसांच्या नाट्यमहोत्सवाचे आयोजन करण्यात आले होते. (१३,१४,१५-२-२०१५)

वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते
वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१४ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
दशभुज चिंतामणी

दशभुज चिंतामणी हे देऊळ पुणे शहरातील सहकारनगरात आहे.  मूर्तीचा रंग तांबडा असल्याने त्याला नर्मदेश्वर गणपती असेही म्हणतात. दा. सि. खळदकर यांना स्वप्नात झालेल्या साक्षात्कारामुळे या श्रीची प्रतिष्ठापना झाली असे सांगण्यात येते. 

मूर्तीचे वजन अडीच मण असून, कपाळावर ॐकार आहे.  मूर्तीला तीन डोळे व उजवी सोंड आहे. सोंडेवर रत्‍नकलश आहे.  गणपतीच्या उजव्या हातात मोदक, डाव्या हातात दात आणि बाकीच्या आठही हातांत शस्त्रे आहेत. मूर्तीला नाग व उंदीर यांचे आसन आहे. देवघर कलापूर्ण असून समोर शमी वृक्ष आहे. या दशभुज चिंतामणीच्या देवघरातील भिंतींवर चित्रकार जयंत खरे यांनी काढलेली गणेश पुराणातली २५ तैलचित्रे आहेत.

वर्ग:पुणे
वर्ग:पुण्यातील मंदिरे
फल्मिनिक आम्ल

'''''' हे हायड्रोजन, कार्बन, नत्रवायू व प्राणवायू HCNO हे रासायनिक सूत्र असलेले विषारी खनिज आम्ल आहे.

वर्ग:हायड्रोजनची संयुगे
वर्ग:ऑक्सिजनची संयुगे
वर्ग:कार्बनची संयुगे
वर्ग:नत्रवायूची संयुगे
वर्ग:दुर्बल आम्ले
ईएमएस नंबुद्रीपाद

इवलेसे|ईएमएस नंबुद्रीपाद
**ईएमएस नंबुद्रीपाद** (१३ जून, इ.स. १९०९ - १९ मार्च, इ.स. १९९८) हे साम्यवाद विचारवंत व भारतामधील केरळ राज्याचे पहिले मुख्यमंत्री होते.

वर्ग:कम्युनिस्ट नेते
वर्ग:केरळचे मुख्यमंत्री
वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९०९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९८ मधील मृत्यू
वरद गणपती

पुणे शहरात शनिवारवाड्याकडून ओंकारेश्वराकडे येताना नेने घाट-आपटे घाटाकडे जाणाऱ्या उजवीकडील रस्त्यावर वळल्यावर समोर हे गणपतीचे देऊळ दिसते. या देवस्थानाची उभारणी चिंचवड येथील रामचंद्र विष्णू गुपचूप यांनी इ.स. १८९२मध्ये केली आहे. म्हणून या गणपतीला गुपचूप वरद गणपती म्हणतात. १८९४ साली या मंदिराचा सभामंडप बांधण्यात आला. देवळातली गणेशाची मूर्ती चतुर्भुज व उत्तराभिमुख असून  तिची उंची ३ फूट आहे. सभामंडप दुमजली असून आत देवतांची जुनी चित्रे, हंड्या व झुंबरे आहेत.  गाभाऱ्याला कळस असून प्रदक्षिणामार्गावर मागे एकेकाळी शमीचे झाड होते.

मोठा लाकडी दरवाजा, दिंडी दरवाजा, लाकडी सभामंडप आणि गाभारा असे या देवळाचे स्वरूप आहे. गणपतीची मूर्ती अष्टविनायकांची आठवण करून देते. अर्धपद्मासनबद्ध अशी ही मूर्ती आहे. गणपतीच्या वरील दोन्ही हातांत शस्त्रे आहेत.  खालचा उजवा हात अभयमुद्रेत, तर डाव्या हातात मोदक आणि त्यावर सोंड आहे. अंगभूत मुकुट नसल्याने गंडस्थळ आणि मोठे कान स्पष्ट दिसतात. 

लोकमान्य टिळक वरद गणपतीच्या दर्शनास येत असत. पानशेतच्या पुरात सबंध मंदिर पाण्याखाली गेले तरी मंदिरास काही हानी पोचली नाही. 

हे वरद गणपती मंदिर सकाळी ७ ते २ आणि संध्याकाळी ५ ते ९ या वेळात उघडे असते.

वर्ग:गणपती
वर्ग:पुणे
वर्ग:पुण्यातील मंदिरे
सेनेगाल नदी

right|250 px|thumb|सेनेगाल नदीचा मार्ग व पाणलोट खोरे
**सेनेगाल नदी** ही पश्चिम आफ्रिकेतील प्रमुख नदी आहे. माली देशाच्या पश्चिम भागातील बाफूलाबे ह्या गावाजवळ बाफिंग व बाकोय ह्या दोन नद्यांच्या संगमामधून सेनेगाल नदीची सुरुवात होते. तेथून उत्तर व पश्चिम दिशांना वाहत जाऊन सेनेगाल नदी अटलांटिक महासागराला मिळते. मॉरिटानिया व सेनेगाल देशांची संपूर्ण सीमा ठरवण्यासाठी ह्या नदीचा वापर करण्यात आला आहे.

## बाह्य दुवे
*माहिती 

वर्ग:आफ्रिकेतील नद्या
वर्ग:मालीमधील नद्या
वर्ग:मॉरिटानियामधील नद्या
वर्ग:सेनेगालमधील नद्या
दशभुजा गणपती

पुण्याच्या कर्वे रोडवर एस.एन.डी.टी कॉलेजजवळ हे दशभुजा गणपतीचे देऊळ आहे. या देवळापासूनच कोथरूड या उपनगराची सुरुवात होते. 

पुण्यात दशभुज गणेशाच्या एकूण तीन मूर्ती आहेत. त्यापैकी कोथरूडची ही मूर्ती सर्वांत मोठी आहे. उत्तर पेशवाईत हरिपंत फडके यांनी हे मंदिर बांधून दुसऱ्या बाजीरावाच्या ताब्यात दिले. मंदिराची व्यवस्था देवदेवेश्वर संस्थानातर्फे पाहण्यात येते. या मंदिराचा जीर्णोद्धार कोंडोपंत महादेव ऊर्फ दादासाहेब कुमठेकर यांनी इ.स. १९४६ मध्ये केला. हल्लीचा सभामंडप १९५७-५८ मध्ये बांधण्यात आला. हा गणपती उजव्या सोंडेचा आणि दहा हात असलेला आहे. गणपती बसलेला असून, उजवा पाय दुमडून जवळ घेतलेला व डाव्या पायाची मांडी घातली आहे. त्याच्या गुडघ्यावर द्विभुज देवी आहे.

वर्ग:पुणे
वर्ग:पुण्यातील मंदिरे
वर्ग:गणपती
चिमण्या गणपती

पुण्याच्या सदाशिव पेठेतील हे एक प्रसिद्ध देऊळ आहे. देवळातली गणपतीची मूर्ती सुमारे तीन फूट उंचीची, डाव्या सोंडेची व अंगभूत मुकुट असलेली आहे. 

या मूर्तीच्या स्थापनेचा इतिहास अज्ञात आहे. हे मंदिर शास्त्री कुटुंबाच्या मालकीचे आहे. पूर्वी हे मंदिर पटवर्धन व त्याहीपूर्वी काळे यांच्या मालकीचे असल्याचा उल्लेख सापडतो. येथे तांदूळ टिपण्यासाठी खूप चिमण्या येत असत व त्यावरूनच या गणपतीचे नाव चिमण्या गणपती पडले असावे.
वर्ग:पुणे
वर्ग:पुण्यातील मंदिरे
वर्ग:गणपती
उदयपूर संस्थान

इवलेसे|उजवे|महाराणा प्रताप यांचा उदयपूर नगरातील पुतळा

उदयपूर किंवा मेवाड संस्थान हे ब्रिटिश भारतातील राजपुताना स्टेट्स एजन्सीमधील एक संस्थान किंवा राज्य होते. येथील महाराणा हे सिसोदिया कुळातील होते.

## स्थापना 
सुमारे इ.स.५३० मध्ये या संस्थानाची स्थापना झाली.

## राजधानी 
पूर्वी या संस्थानाची राजधानी चित्तोडगड ही होती. नंतर या संस्थानाची राजधानी उदयपूर ही झाली.

## उदयपूरचे शासक 
## स्वातंत्रोत्तर कालखंड 
भारत स्वतंत्र झाल्यावर ७ एप्रिल १९४९ या दिवशी महाराणा भूपाल सिंह यांनी हे संस्थान भारतात विलीन केले.

वर्ग:भारतातील संस्थाने
वर्ग:राजस्थान
वर्ग:राजपुताना स्टेट एजन्सी
सिक्कीम डेमोक्रॅटिक फ्रंट

**सिक्कीम डेमोक्रॅटिक फ्रंट** (नेपाळी: सिक्किम प्रजातान्त्रिक मोर्चा) हा भारत देशामधील एक प्रादेशिक राजकीय पक्ष आहे. १९९३ साली स्थापन झालेल्या व प्रामुख्याने सिक्कीम राज्यात कार्यरत असलेल्या ह्या पक्षाचे मुख्यालय गंगटोक येथे आहे. १९९४ ते २०१९ दरम्यान सिक्कीम डेमोक्रॅटिक फ्रंट सिक्कीममध्ये सत्तेवर होता व पक्षाध्यक्ष पवनकुमार चामलिंग मुख्यमंत्री‎पदावर होते. २०१९ सालापासून सिक्कीम क्रांतीकारी मोर्चाचे प्रेम सिंह तमांग सिक्कीमचे मुख्यमंत्री आहेत.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:भारतातील राजकीय पक्ष
वर्ग:सिक्कीममधील राजकारण
जोधपूर संस्थान

जोधपूर किंवा मारवाड संस्थान हे ब्रिटिश भारतातील राजपुताना स्टेट्स एजन्सीमधील एक संस्थान होते. राजपुताना स्टेट्स एजन्सीमधील सर्वात मोठे संस्थान होते. 

## संस्थानिक 
राठोड घराण्यातील राजे हे जोधपूरचे संस्थानिक होते. 

## विलीनीकरण 
७ एप्रिल १९४९ या दिवशी हे संस्थान महाराजा हनवंत सिंह यांनी भारतात विलीन केले.

वर्ग:भारतातील संस्थाने
वर्ग:जोधपूर
वर्ग:राजपुताना स्टेट एजन्सी
तेंडाई चटारा

**तेंडाई लॅरी चटारा** (२८ फेब्रुवारी, इ.स. १९९१:चिमानीमानी:झिम्बाब्वे - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

वर्ग:झिम्बाब्वेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९१ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सवाई मानसिंह (द्वितीय)

महाराजा सवाई मानसिंह (द्वितीय) हे जयपूर संस्थानाचे शेवटचे संस्थानिक होते. 
                                                                             
## जन्म 
सवाई मानसिंह हे कच्छवाह कुळातील राजपूत होते. त्यांचा जन्म २१ ऑगस्ट १९१२ या दिवशी झाला.

## जीवन 
जयपूरचे महाराजा माधो सिंह (द्वितीय) यांनी सवाई मानसिंह (द्वितीय) यांना दत्तक घेतेले होते. सवाई मानसिंह(द्वितीय) हे  इ.स.१९२२ ते इ.स.१९४९ या कालावधीत जयपूर संस्थानाचे शासक होते. 

सवाई मानसिंह यांच्या पत्नींची नावे महाराणी मरुधर कंवर, महाराणी गायत्री देवी अशी होती. महाराणी मरुधर कंवर आणि महाराणी किशोर कंवर या जोधपूरच्या राजकन्या होत्या. गायत्री देवी या कूच बिहारच्या राजकन्या होत्या.

सवाई मानसिंह यांनी इ.स.१९४९ मध्ये जयपूर संस्थान भारत देशात विलीन केले.

इ.स.१९४९ ते इ.स.१९५६ या कालावधीत ते राजस्थानाचे राजप्रमुख होते. त्यानंतर त्यांनी स्पेन देशात भारतीय राजदूत म्हणून कार्य केले. ते 'पोलो' या खेळातील नामवंत खेळाडू होते. 

## मृत्यू 
सवाई मानसिंह यांचा मृत्यू सिरेन्सस्टर,इंग्लंड येथे २४ जून १९७० या दिवशी झाला.

वर्ग:जयपूरचे राजे
वर्ग:इ.स. १९१२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७० मधील मृत्यू
राम सिंह (द्वितीय)

इवलेसे|उजवे|महाराजा राम सिंह (द्वितीय)

महाराजा **राम सिंह (द्वितीय)** हे जयपूर संस्थानाचे एक संस्थानिक होते.

## जन्म 
महाराजा राम सिंह (द्वितीय) हे महाराजा जय सिंह (तृतीय) यांचे पुत्र होते. त्यांचा जन्म २७ सप्टेंबर १८३५ या दिवशी झाला.

## कार्यकाळ 
महाराजा राम सिंह (द्वितीय) यांनी १८३५ ते १८८० या कालावधीत जयपूर संस्थानावर शासन केले.

## मृत्यू 
महाराजा राम सिंह (द्वितीय) यांचा मृत्यू १७ सप्टेंबर १८८० या दिवशी झाला.

वर्ग:जयपूरचे राजे
वर्ग:इ.स. १८३५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८८० मधील मृत्यू
जगत सिंह (द्वितीय)

महाराजा जगत सिंह (द्वितीय) हे जयपूर संस्थानाचे एक राजा होते.

## जन्म 
महाराजा जगत सिंह (द्वितीय) यांचा जन्म १७८६ या वर्षी झाला. ते महाराजा प्रताप सिंह यांचे पुत्र होते.

## कार्यकाळ 
महाराजा जगत सिंह (द्वितीय) यांनी १८०३ ते १८१८ या कालखंडात जयपूर राज्यात शासन केले.

## मृत्यू 
महाराजा जगत सिंह (द्वितीय) यांचा मृत्यू २१ नोव्हेंबर १८१८ या दिवशी झाला.

वर्ग:जयपूरचे राजे
शेंगदाणा चटणी

**शेंगदाणा चटणी** किंवा **शेंगा चटणी** हा एक मराठी खाद्य पदार्थ आहे.

शेंगदाणे भाजून किंवा न भाजता, त्याची जाडीभरडी किंवा साधारण बारीक पूड करून त्यात लसून, तिखट, मिठ, जिरेपूड, तेल व इतर मसाल्याचे पदार्थ घालून ही चटणी बनवली जाते. विविध प्रकारच्या चटण्या महाराष्ट्रातील मराठी जेवणात तोंडी लावण्यासाठी म्हणून वाढल्या जातात. शेंगदाणा चटणी हे तर सोलापूर जिल्ह्याचे वैशिष्ट्य आहे. सामान्य माणसात अशी मान्यता आहे उखळात किंवा दगडी खलबत्त्यात कुटून चटणी तयार केल्यास तिची चव आणखी सुधारते.

वर्ग:खाद्यपदार्थ
वर्ग:महाराष्ट्रातील खाद्यपदार्थ
रिळे (शिराळा)

**रिळे** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील शिराळा तालुक्यातील एक गाव आहे.

## भौगोलिक स्थान
सांगली जिल्ह्यात शिराळा गावापासून ११ किमी अंतरावर रिळे नावाचे गाव आहे.  तिथे एक ५० लाख (?) रुपये खर्च करून बांधलेले भैरवनाथाचे मंदिर आहे. ते एक जागृत देवस्थान आहे, असे काही लोक मानतात.  हा देव अतिशय गरीब लोकांचा कुलस्वामी आहे. देवाची यात्रा दरवर्षी फेब्रुवारीमध्ये भरते. या यात्रेस हजारो भाविक उपस्थित राहतात.  मंदिराच्याच शेजारी मंदिराचे पुजारी राहतात यात्रेच्या पहिल्या दिवशी शिंदे सरकारांच्या हस्ते महाप्रसाद वाटला जातो. नंतर रात्री दि ग्रेट मराठा ग्रुपतर्फ सांस्कृतिक कार्यक्रम होतात.  दुसऱ्या दिवशी पालखी होते; नवनाथ गणेश मंडळ व धाडस ग्रुप यांच्यातर्फ कार्यक्रम होतो. तिसऱ्या दिवशी रिळे याञा कमिटीतर्फ कुस्तीचा आखाडा भरतो.

रिळे गाव हे शिराळा तालुक्यात राजकीयदृष्टया महत्त्वाचे मानले जाते

रिळे गावाशेजारी चार लहान-मोठ्या वाड्या आहेत.  त्यांच्या साठी येथे दर शुक्रवारी आठवडी बाजार भरतो.

या गावात जिल्हा परिषदेची प्राथमिक शाळा आहे, महाराष्ट्र हायस्कूल ही माध्यमिक शाळा आणि ११व१२वीपर्यंतचे  विज्ञान महाविद्यालय आहे.

ही संत नामदेव यांची जन्मभूमी आहे, असे सांगितले जाते.

रिळे गावाजवळून वारणा नदी वाहते. गावात शेती प्रामुख्याने उसाची होते. तरीसुद्धा काहीजण भात, भुईमूग, ज्वारी अशी पिके काढतात.

गावात एक प्राथमिक आरोग्य क्रेंद्र व सरकारी जनावरांचा दवाखाना आहे. औषधांची दुकाने आहेत व खाजगी डॉक्टरांचे दवाखाने आहेत.

गावची लोकसंख्या २२०० च्या आसपास आहे

रिळे गावाच्या मध्यभागी ग्रामसचिवालय व कुस्तीची तालीम आहे

९ सदस्य असलेल्या रिळे ग्रामपंचायतची स्थापना १९६५ साली झाली. गावात ३ मतदार वॉर्ड आहेत.

लेखात:गणेश खामकर
## हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.

## लोकजीवन
## प्रेक्षणीय स्थळे
## नागरी सुविधा
## जवळपासची गावे
## संदर्भ
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate 

वर्ग:शिराळा तालुक्यातील गावे
वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
स्ताद व्हेलोद्रोम

**स्ताद व्हेलोद्रोम** () हे फ्रान्स देशाच्या मार्सेल शहरामधील एक फुटबॉल स्टेडियम आहे. ऑलिंपिक दे मार्सेल हा क्लब इ.स. १९३७ सालापासून आपले यजमान सामने येथे खेळत आहे. 

आजवर येथे अनेक आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा पार पडल्या आहेत. १९३८ फिफा विश्वचषक, १९६० युरोपियन देशांचा चषक, युएफा यूरो १९८४ व १९९८ फिफा विश्वचषक ह्या आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांमधील अनेक सामने स्ताद व्हेलोद्रोममध्ये खेळवले गेले. तसेच युएफा यूरो २०१६ स्पर्धेसाठीच्या १० यजमान शहरांमध्ये मार्सेलची निवड झाली आहे.

## २०१६ यूरो सामने
## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:फ्रान्समधील फुटबॉल मैदाने
वर्ग:मार्सेल
माधो सिंह (द्वितीय)

**महाराजा माधो सिंह** (जन्म - २९ ऑगस्ट, इ.स. १८६१, मृत्यू - ७ सप्टेंबर इ.स. १९२२) हे जयपूर संस्थानाचे एक संस्थानिक होते. 

## जन्म 
महाराजा माधो सिंह यांचा जन्म २९ ऑगस्ट १८६१ या दिवशी झाला. जयपूरचे महाराजा रामसिंह (द्वितीय) यांनी माधो सिंह यांना दत्तक घेतले होते.

## कार्यकाळ 
महाराजा माधो सिंह यांनी इ.स.१८८० ते इ.स.१९२२ या कालखंडात जयपूर संस्थानावर शासन केले.

## मृत्यू 
महाराजा माधो सिंह यांचा मृत्यू ७ सप्टेंबर १९२२ या दिवशी झाला.

वर्ग:जयपूरचे राजे
वर्ग:इ.स. १८६१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९२२ मधील मृत्यू
सुएझ

**सुएझ** () हे इजिप्त देशामधील एक मोठे शहर आहे. सुएझ शहर इजिप्तच्या ईशान्य भागात सिनाई द्वीपकल्पावर लाल समुद्राच्या सुएझचे आखात ह्या उपसमुद्राच्या किनाऱ्यावर वसले आहे. भूमध्य समुद्र व लाल समुद्र ह्यांना जोडणारा सुएझ कालवा येथूनच सुरू होतो. २०१२ साली सुएझ शहराची लोकसंख्या सुमारे ५.६५ लाख होती. 

## इतिहास 
सुएझ परिसराचा इतिहास इ.स.च्या ८व्या शतकापासूनचा आहे.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* 
* अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:इजिप्तमधील शहरे
जय सिंह (तृतीय)

इवलेसे|उजवे|महाराजा सवाई जय सिंह (तृतीय)

**महाराजा जय सिंह (तृतीय)** हे जयपूर राज्याचे महाराजा होते.

## जन्म 
महाराजा जय सिंह (तृतीय) यांचा जन्म २५ एप्रिल १८१९ या दिवशी झाला. ते महाराजा जगत सिंह यांचे पुत्र होते.

## कार्यकाळ 
महाराजा जय सिंह (तृतीय) यांनी १८१९ ते १८३५ या कालावधीत जयपूर राज्यावर शासन केले.

## मृत्यू 
महाराजा जय सिंह (तृतीय) यांचा मृत्यू ६ फेब्रुवारी १९३५ या दिवशी झाला.

वर्ग:जयपूरचे राजे
वर्ग:इ.स. १८१९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९३५ मधील मृत्यू
लुक्सोर

**लुक्सोर** () हे इजिप्त देशामधील एक मोठे शहर आहे. लुक्सोर शहर इजिप्तच्या पूर्व भागात नाईल नदीच्या पूर्व किनाऱ्यावर वसले असून ते इजिप्तच्या प्राचीन शहरांपैकी एक आहे. थेबेस ह्या ग्रीक नावाने ओळखले जात असलेल्या लुक्सोरमध्ये प्रसिद्ध लुक्सोर मंदिर स्थित आहे. २०१२ साली लुक्सोर शहराची लोकसंख्या सुमारे ५ लाख होती. 

पर्यटन हा लुक्सोरमधील सर्वात मोठा उद्योग आहे.

## हे सुद्धा पहा
* थेबेस (प्राचीन ग्रीक शहर)

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* 
* अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:इजिप्तमधील शहरे
जोंधळी मणी हार

**जोंधळी मणी हार** हा दागिना महाराष्ट्रातील एक प्रमुख पीक ज्वारी याने प्रेरित असून, हा सोन्याच्या मण्यांपासून बनविलेला असतो.

डोक्यातली फुले म्हणजे जोंधळी मणी आणि एक पदक असून, त्या पदकावर शेषनागची प्रतिकृती असते. शेषनाग अर्थातच भगवान विष्णू एका सात फणी असलेल्या नागावर विश्राम घेत बसलेले आहेत असे म्हणले जाते.
## संदर्भ 
http://jewellery-indiaa.blogspot.com/2013/02/maharashtrian-wedding-bridal-jewelry.html

वर्ग:दागिने