महे जबीन

**माहे जबीन** (जन्म १९६१) या एक भारतीय कवयित्री, वकील आणि अल्पसंख्याक हक्क कार्यकर्त्या आहेत. त्यांच्या समाजसेवेसाठी त्यांना 'राजीव गांधी मानव सेवा पुरस्कार' देऊन गौरवण्यात आले आहे.

## सुरुवातीचे जीवन 
'माहे जबीन मोहम्मद', ज्यांना 'माहे जबीन' म्हणून ओळखले जाते, त्यांचा जन्म १९६१ मध्ये नेल्लोर येथे एका मुस्लिम कुटुंबात झाला. त्यांचे वडील जिल्हा न्यायालयात वकील होते. त्यांच्या आई शासकीय समाजकल्याण वसतिगृहात अर्धवेळ शिक्षिका म्हणून कार्यरत होत्या. गरिबीचा सामना करत असताना, त्यांनी ख्रिश्चन मिशनरी शाळेतून 'गरीब मुलांच्या निधी'च्या मदतीने प्राथमिक शिक्षण पूर्ण केले.

## शिक्षण 
त्यांनी १९८५ मध्ये एस. व्ही. विद्यापीठ, तिरुपती येथून बाल मानसशास्त्र विषयातील विशेष प्राविण्यासह पदवी प्राप्त केली. त्यानंतर १९८७ मध्ये श्री पद्मावती महिला विद्यापीठ, तिरुपती येथून महिला आणि बाल कल्याण विषयातील विशेष प्राविण्यासह पदव्युत्तर पदवी (MA) मिळवली. १९९९ मध्ये त्यांनी हैदराबाद विद्यापीठातून मानवी हक्क विषयातील पदव्युत्तर पदविका संपादन केली. २००२ मध्ये त्यांनी ओस्मानीया विद्यापीठ, हैदराबाद येथून महिलांच्या हक्कांमध्ये विशेष प्राविण्यासह एल.एल.बी. पूर्ण केले.
## मानवी हक्क कार्यकर्त्या 
जबीन या 'जॉइंट विमेन्स प्रोग्राम' या भारतीय महिला संघटनेच्या आंध्र प्रदेश शाखेच्या कार्यक्रम सचिव आहेत. त्या हुंडाबळी, वैवाहिक समस्या, घरगुती हिंसाचार यांसारख्या विषयांवर कार्यशाळा आणि प्रशिक्षण कार्यक्रम आयोजित करतात, तसेच महिलांना अल्पकालीन निवारा उपलब्ध करून देतात. त्या पर्यावरणीय समस्या, महिलांचे राजकीय हक्क आणि इतर लिंग-संबंधित विषयांवर जाहीर सभांचे आयोजनही करतात. माहे जबीन या 'फीनिक्स ऑर्गनायझेशन फॉर वुमन अँड चाइल्ड'च्या सचिव देखील आहेत. या संस्थेच्या माध्यमातून त्या अल्पसंख्याक महिला आणि मुलांशी संबंधित समस्यांवर जनजागृतीपर साहित्य आणि प्रहसने तयार करतात, तसेच पथनाट्यांचे दिग्दर्शनही करतात. त्या हैदराबाद उच्च न्यायालयात वकील म्हणून कार्यरत आहेत आणि अल्पसंख्याकांना मोफत कायदेशीर मदत पुरवतात. माहे यांनी दूरदर्शन या सरकारी वाहिनीवर महिलांसाठी 'चेतना' हा कायदेशीर जागरूकता, सल्ला आणि कौटुंबिक समुपदेशन कार्यक्रम देखील सादर केला आहे. बालकामगार (निर्मूलन) कायद्यांच्या प्रभावी अंमलबजावणीसाठीही त्या मोहीम राबवतात. शहरी भागातील बालकामगारांची ओळख पटवण्यासाठी राज्य कामगार आयुक्तांच्या कार्यालयाशी समन्वय साधून त्या जनजागृतीपर व्याख्याने आयोजित करतात आणि प्रसारमाध्यमांमध्ये लेख प्रसिद्ध करतात.

## मानवी हक्क कार्यकर्त्या 
जबीन या 'जॉइंट विमेन्स प्रोग्राम' या भारतीय महिला संघटनेच्या आंध्र प्रदेश शाखेच्या कार्यक्रम सचिव आहेत. त्या हुंडाबळी, वैवाहिक समस्या, घरगुती हिंसाचार यांसारख्या विषयांवर कार्यशाळा आणि प्रशिक्षण कार्यक्रम आयोजित करतात, तसेच महिलांना अल्पकालीन निवारा उपलब्ध करून देतात. त्या पर्यावरणीय समस्या, महिलांचे राजकीय हक्क आणि इतर लिंग-संबंधित विषयांवर जाहीर सभांचे आयोजनही करतात. माहे जबीन या 'फीनिक्स ऑर्गनायझेशन फॉर वुमन अँड चाइल्ड'च्या सचिव देखील आहेत. या संस्थेच्या माध्यमातून त्या अल्पसंख्याक महिला आणि मुलांशी संबंधित समस्यांवर जनजागृतीपर साहित्य आणि प्रहसने तयार करतात, तसेच पथनाट्यांचे दिग्दर्शनही करतात. त्या हैदराबाद उच्च न्यायालयात वकील म्हणून कार्यरत आहेत आणि अल्पसंख्याकांना मोफत कायदेशीर मदत पुरवतात. माहे यांनी दूरदर्शन या सरकारी वाहिनीवर महिलांसाठी 'चेतना' हा कायदेशीर जागरूकता, सल्ला आणि कौटुंबिक समुपदेशन कार्यक्रम देखील सादर केला आहे. बालकामगार (निर्मूलन) कायद्यांच्या प्रभावी अंमलबजावणीसाठीही त्या मोहीम राबवतात. शहरी भागातील बालकामगारांची ओळख पटवण्यासाठी राज्य कामगार आयुक्तांच्या कार्यालयाशी समन्वय साधून त्या जनजागृतीपर व्याख्याने आयोजित करतात आणि प्रसारमाध्यमांमध्ये लेख प्रसिद्ध करतात.
## लेखिका 
त्यांनी केंद्रीय साहित्य अकादमीच्या विविध प्रकाशनांमध्ये अनेक कविता प्रसिद्ध केल्या आहेत. १९९५ मध्ये वोल्गा आणि इतर लेखकांनी संपादित केलेल्या 'नीली मेधालू' या स्त्रीवादी काव्यसंग्रहात त्यांच्या कवितांचा समावेश करण्यात आला होता. त्यांच्या लेखनाचे मुख्य विषय लिंगभेद, मानवी हक्क, वांशिक अभ्यास, लोकचळवळी, मुस्लिम आणि नक्षल अल्पसंख्याकांच्या समस्या आणि स्त्रीवाद हे आहेत. कविता लेखनासोबतच त्या विविध भारतीय नियतकालिकांमधून या विषयांवर लेखही लिहितात. त्यांच्या 'स्ट्रीट चिल्ड्रन' या कवितेचा समावेश आंध्र प्रदेश राज्य माध्यमिक शिक्षण मंडळाच्या दहावीच्या अभ्यासक्रमात करण्यात आला आहे.

## पुरस्कार 
* २००९ मध्ये भारत सरकारच्या आंध्र प्रदेश राज्य सरकारच्या अधिकारी भाषा संघाकडून तेलगू भाषा पुरस्कार.
* भारत सरकारचा २००८ सालचा स्त्री शक्ती पुरस्कार (कन्नगी पुरस्कार).
* भारत सरकारच्या महिला आणि बाल विकास मंत्रालयातर्फे दिला जाणारा २००७ सालचा राजीव गांधी मानव सेवा पुरस्कार. हा पुरस्कार त्यांना भारतातील बालहक्कांच्या क्षेत्रात दशकाहून अधिक काळ केलेल्या कार्याबद्दल देण्यात आला.
## संदर्भ 
* "Indian Poetry: Modernism and After" लेखक: सच्चिदानंदन, प्रकाशक: साहित्य अकादमी, २००१, , , पृष्ठे २३९-२४०.
* "Hibiscus on the Lake: Twentieth-century Telugu Poetry from India" लेखक: वेलचेरू नारायण राव, प्रकाशक: युनिव्हर्सिटी ऑफ विस्कॉन्सिन प्रेस, २००३, , , पृष्ठे ५७-६६.

## बाह्य दुवे 
* ट्रॅजेडी ऑफ विमेन (Tragedy of Women)

वर्ग:इ.स. १९६१ मधील जन्म
वर्ग:तेलुगू लेखिका
वर्ग:उस्मानिया विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी
वर्ग:२० व्या शतकातील भारतीय कवी-कवयित्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख