open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
नायक्विस्ट-शॅनन नमुनीकरणाचा सिद्धान्त

**नायक्विस्ट सिद्धांत** हा माहितीशास्त्रातील (इंग्लिश: *Information Theory*) एक महत्त्वाचा सिद्धान्त आहे. हा सिद्धान्त हॅरी नायक्विस्ट या गणितज्ञाच्या नावाने ओळखला जातो. प्रत्यक्षात हा सिद्धान्त नुसता *नमुनीकरणाचा सिद्धान्त* (इंग्लिश: *sampling theorem*) म्हणून ओळखला जातो. या सिद्धांताप्रमाणे  कुठल्याही संदेशामधील जास्तीत जास्त वारंवारिता जर 'क्ष' असेल तर सर्व संदेश  खात्रीपूर्वक पूर्ववत बनविण्याकरिता घेण्यात येणाऱ्या नमुन्याच्या वेळेमधील अंतर हे '1/2* क्ष' एवढे असावे लागते.

वर्ग:संदेशवहन
शिवाजीराव पटवर्धन

इवलेसे|दाजीसाहेब पटवर्धन
**शिवाजीराव पटवर्धन** (इ.स. १८९२ - इ.स. १९८६) हे मराठी समाजसेवक व भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील कार्यकर्ते होते. यांचा जन्म २८ डिसेंबर १८९२ रोजी कर्नाटकातील जमखंडी येथे झाला. लहान वयात आई वडिलांचे छत्र हरविले त्यामुळं त्यांचा सांभाळ मोठी बहीण बहिनाक्का यांनी केला. महाराष्ट्रातील अमरावती येथे इ.स. १९५० साली कृष्ठरोग्यांसाठी 'विदर्भ महारोगी सेवा मंडल तपोवन' निवासी सेवा आश्रम स्थापला. भारताला स्वातंत्र्य मिळाले नंतर शासनामध्ये कुठलेही लाभाचे पद न स्वीकारत त्यांनी आपले पुढील आयुष्य कुष्ठ सेवा करण्यात घालविले. जवळपास ६५,००० कुष्ठ रुग्णांना उपचाराबरोबरच व्यवसाय शिक्षणाचे धडे देऊन त्यांना स्वतःच्या पायावर उभे राहण्यासाठी सक्षम बनविले. त्याच बरोबर जवळपास २०,००० अनाथ, निराधार आणि आदिवासी मुलामुलींचे पालकत्व स्वीकारून त्यांना लहाणाचे मोठे करून त्यांना आपापल्या पायावर उभे केले. त्यांच्या सामाजिक कार्याबद्दल भारताच्या केंद्रशासनाने पद्मश्री पुरस्कार देऊन गौरवले.

पटवर्धन पेशाने होमिओपॅथी वैद्यकशास्त्रातील वैद्य होते. इ.स. १९२०पासून ते सक्रिय राजकारणात सहभागी झाले. ते काही काळ विदर्भ प्रांतिक काँग्रेस समितीचे सचिव होते.

विदर्भ महारोगी सेवा मंडळ तपोवन आजही तेवढ्याच जोमानं आपले कार्य करत आहे.

वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक
वर्ग:मराठी समाजसेवक
वर्ग:महाराष्ट्रातील सामाजिक कार्यकर्ते
वर्ग:सामाजिक कार्यकर्ते
वर्ग:इ.स. १८९२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८६ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
एक्सबॉक्स

**एक्सबॉक्स** मायक्रोसॉफ्टनिर्मित व्हिडीयोगेम उपकरण आहे.

वर्ग:मायक्रोसॉफ्ट
बाराक्षार पद्धती

**बाराक्षार पद्धती** यांना इंग्रजीत बायोकेमीक रेमीडीज असेही म्हणतात. या चिकित्सा पद्धतीची 'सुरुवात' डॉ. सॅम्युएल हॅनेमन या जर्मन वैद्यकशास्त्रज्ञाने केली. शरीरातल्या काही लवणांमुळे निरनिराळी लक्षणे शरीर दाखवते असे मत त्यांनी मांडले. शरीराच्या लक्षणांनुसार उपचार केले पाहिजेत या विचारावर आधारीत ही पद्धती आहे. या पद्धातीवर डॉ. स्टाफ यांनीही मते मांडली. पण त्याला मूर्त स्वरूप मात्र डॉ. विलियम सुशलर यांनी दिले.

या पद्धती मध्ये बारा प्रकारचे क्षार शरीरातली निरनिराळी कामे करतात असे मानले जाते. जेंव्हा या क्षारांचे प्रमाण कमी जासत होते तसे शरीराच्या त्या भागाचे काम विस्कळीत होते. तो क्षार शरीराला पुरवला तर परत शरीर योग्य प्रकारे काम करू लागते. अशी साधारणपणे ही पद्धती काम करते.

## बारा प्रकारचे क्षार 
यामध्ये खालील बारा क्षार आहेत
* कल्केरिया सल्फ्युरीका
* फेरम फॉस्फोटीकम
* कॅलीमूरएटिकम
* काली फॉस्फोरिकम
* काली सल्फ्युरिकम
* मॅग्नेशिया फॉस्फोरेका
* नायट्रम म्युरेटिकम
* नायट्रम फॉस्फोरिकम
* नायट्रम सल्फ्युरिकम
* सायलिशिया
* कल्केरिया फ्लोरिका
* कल्केरिया फॉस्फोरिका

या औषधी वेगवेगळ्या रोगांवर कामी येतात असा दावा केला जातो..
या औषधांना क्रमवारीने वेगवेगळ्या ताकदी आहेत जसे ३ एक्स, ६ एक्स ते २०० एक्स.
शारीरिक अवस्था व वेळेनुसार कमी व जास्त ताकदीची औषधे दिली जातात.
ही औषधे प्राण्यांवर व वनस्पतींवरही काम करतात असा दावा केला जातो.

वर्ग:वैद्यकशास्त्र
वर्ग:उपचारपद्धती
वर्ग:पर्यायी उपचारपद्धती
वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र
कुनिनोरी मरुमो

ॲडमिरल **कुनिनोरी मरुमो** (जपानी:丸茂 邦則; २ ऑक्टोबर, १८९१ - २४ जून, १९८५) हा दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान जपानच्या शाही आरमाराच्या चौथ्या तांड्यातील एक सेनापती होता.

वर्ग:जपानचे दर्यासारंग
वर्ग:इ.स. १८९१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८५ मधील मृत्यू
यु.एस.एस. एंटरप्राइझ (सीव्ही-६)

**यु.एस.एस. एंटरप्राइझ (सीव्ही-६)** ही अमेरिकेची सहावी विमानवाहू नौका होती. *एंटरप्राइझ* हे नाव असलेली ही सातवी नौका होती. यॉर्कटाउन प्रकारच्या या नौकेचे जलावतरण इ.स. १९३६मध्ये झाले. दुसऱ्या महायुद्धापूर्वी तयार झालेल्या अमेरिकन नौकांपैकी फक्त तीन मोठ्या नौका युद्धातून वाचल्या. एंटरप्राइझ यातील एक होती तर साराटोगा आणि रेंजर या इतर दोन होत्या.

या नौकेस *बिग ई* असे टोपणनाव दिले गेले होते.

एंटरप्राइझ
वर्ग:एंटरप्राइझ प्रकारच्या विमानवाहू नौका
युरोपीय प्रबोधनाचा काळ

**युरोपीय प्रबोधनाचा काळ** किंवा **रानिसां** (इंग्रजी *Renaissance*, किंवा **रेनेसांस** अथवा **रेनायसांस** ) ही साधारणतः १४ व्या शतकापासून ते १७ व्या शतकापर्यंत झालेली युरोपातील साहित्य, तत्त्वज्ञान, विज्ञान इ. क्षेत्रातील पुनरुज्जीवनाची चळवळ, प्रबोधनयुग अथवा प्रबोधनाचे पर्व म्हणून ओळखली जाते. इटलीतील फ्लोरेन्स या शहरात सुरू झालेली सांस्कृतिक चळवळ कालांतराने सर्व युरोपात पसरली.

वर्ग:युरोपचा इतिहास
सिग्मंड फ्रॉईड

सिग्मंड फ्रॉईड (6 May 1856 – 23 September 1939) हा ऑस्ट्रीयन न्यूरॉलॉजीस्ट होता.त्याने psychoanalysis. ज्ञानशाखेचा आरंभ केला.
## बालपण
1856 मध्ये फ्रायबर्ग गावात म्हणजेच आजच्या चेकोस्लाव्हियामधल्या पर्झीबार इथे फ्रॉईडचा जन्म झाला.

## संदर्भ
वर्ग:इ.स. १८५६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९३९ मधील मृत्यू
डीएनए

डिऑक्सिरायबोन्यूक्लिक आम्लाची रचना दाखवणारे चित्र | इवलेसे

**डिऑक्सिरायबो न्यूक्लेइक आम्ल** (इंग्लिश: *Deoxyribo nucleic acid*, *डिऑक्सिरायबो न्यूक्लेइक अ‍ॅसिड*) हे मानवी शरीरातील प्रत्येक पेशीमध्ये असलेया केंद्रबिंदूमध्ये असलेले एक प्रकारचे आम्ल होय. या प्रकारच्या आम्लांना न्यूक्लेइक आम्ल असे म्हणतात.  डिऑक्सिरायबो न्यूक्लेइक आम्लाच्या म्हणजेच डीएनए मध्ये जीवित प्राण्याबद्दलची माहिती साठवून ठेवलेली असते. ही माहिती एका पिढीतून दुसऱ्या पिढीकडे जाणाऱ्या गुणदोषांना कारणीभूत असते. ही माहिती केंद्रबिंदूत २३ जोड्या असलेल्या गुणसूत्रांद्वारे साठवली जाते. गुणसूत्रांच्या प्रत्येक जोडीत एक गुणसूत्र पित्याकडून व एक मातेकडून येतो. मानवी शरीर रचनेमध्ये मानवी रूप, रंग, बुद्धिमत्ता, कौशल्य, डोळ्याचा रंग, आकार, रूप, कातडीचा रंग हे सर्व महत्त्वाचे घटक असतात. हे  घटक गुणसूत्रे ठरवतात. गुणसूत्रतंत्राधारे डीएनए चाचणीतून व्यक्तीच्या मातापित्यांची ओळख निश्चित करता येते. न्यायसहायक शास्त्रात (फोरेन्सिक) याचा उपयोग होतो. प्रत्येक व्यक्क्तीच्या सेल न्युक्लिअस मध्ये डी एन ए असते. सन १८६९ मध्ये स्वीडिश फिजिशिअन फ्रायड्रिच माईस्चर याने एका वापरलेल्या सर्जिकल बॅंडेजमधील पू व रक्त यामधून एक सूक्ष्म पदार्थ वेगळा केला. सेलच्या (पेशीच्या) न्युक्लिअसमध्ये त्याचे अस्तित्त्व असल्याने त्याला 'न्युक्लेईन' असे नाव दिले गेले. हेच न्यूक्लेइन पुढे डीएनए म्हणून ओळखले जाऊ लागले.

डीएनए मध्ये कोडिंग आणि नॉनकोडिंग असे क्रम असतात. नॉन कोडिंग डीएनए बेसेसचा क्रम प्रत्येक व्यक्तीचा वेगळा असतो. व्यक्तीचे वेगळेपण या क्रमावर अवलंबून असते. त्यामुळे व्यक्तीची ओळख नॉन कोडिंग बेसेसच्या क्रमावरून होते. आई, वडील, मुलगा, मुलगी यांचे डीएनए ठसे समप्रमाणात आढळतात. सावत्र मुलाचे ठसे मात्र वेगळे असतात. आयडेन्टिकल जुळ्यांमध्ये डीएनए ठसे एकसारखेच असतात.

डीएनए टेस्ट करताना व्यक्तीच्या रक्त, केस, वीर्य,  इत्यादी नमुन्यातून डीएनए वेगळी केले जातात. त्यासाठी रसायनांचा वापर केला जातो. त्यानंतर पॉलिमरेज चेन रिअ‍ॅक्शनच्या सहाय्याने घेतलेल्या डीएनए नमुन्यातील मात्रा वाढवण्यात येते. व त्याचे तुकडे केले जातात. या प्रक्रियेला फ्रॅगमेंटेशन असे म्हणतात. नंतर इलेक्ट्रोफोरेसीनने हे तुकडे वेगळे करून त्यांचे सदर्न ब्लॉटिंग पद्धतीने नायलॉन मेंब्रेनवर स्थलांतरण करण्यात येते. त्या ठशांमध्ये स्पष्टपणा यावा यासाठी रेडिओअ‍ॅक्टिव्ह रसायनाने लेबलिंग करण्यात येते. मेंब्रेनवर एक्स रे फिल्म ठेवण्यात येते. आणि मग रेडिओ अ‍ॅक्टिव्ह किरणांनी ती डेव्हलप केली जाते. मग हे ठसे पट्ट्याच्या रूपात दिसू लागतात. अशा प्रकारे डीएनए ठसे मिळवले जातात.आणि मग ते ठसे इतर ठशांबरोबर जुळतात की नाही ते पाहिले जाते व निष्कर्ष काढले जातात.

एखाद्या व्यक्तीची डीएनए चाचणी करण्यासाठी कायदेशीर परवानगी घेणे मात्र अत्यावश्यक आहे. भारतात हैदराबाद, बंगलोर इत्यादी ठिकाणी अत्याधुनिक डीएनए चाचणी केंद्रे आहेत.

सर्वसामान्यपणे शास्त्रीय पद्धतीने गुन्ह्याचा तपास करण्यासाठी डीएनए चाचणी केली जात असली तरी इतरही ठिकाणी ती चाचणी उपयुक्त ठरते.उदाहरणार्थ --
१) अनुवंशिक रोग, विकार, विकृती यांची माहिती नवजात बालकाच्या जन्माआधी डीएनए चाचणीने मिळावता येते. व त्यावर वेळीच योग्य उपचार करता येतात.
२) डीएनए चाचणीचा वापर करून बी-बियाणे, तसेच विक्रीसाठी ठेवले मांस, मशरूमसारखे पदार्थ यांचा दर्जा तपासता येतो.
३) डीएनए चाचणीवरून स्थलांतरित व्यक्तीचे, प्राण्याचे वा वनस्पतीचे मूळ स्थान ओळखता येते.
४) डीएनए चाचणीमुळे व्यक्तीचे मातृत्त्व vaa पितृत्त्व सिद्ध करता येते.

## डीएनए चाचणी
वर्ग:जीवरसायनशास्त्र
वर्ग:जैवतंत्रज्ञान
कडू (निःसंदिग्धीकरण)

**कडू** हा शब्द अनेक प्रकारे वापरला जातो.

* कडू - चव
* कडू (आडनाव) - आडनाव

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
अँटिमनी

350px|इवलेसे|उजवे|ॲंटिमनीचे सारणीतील स्थान
**ॲंटिमनी** हे एक धातुवर्गीय मूलद्रव्य आहे. याचे चिन्ह *Sb* आहे.
हे मुलद्रव्य नैसर्गिक वातावरणात स्टिबनाईट या सल्फाईड (Sb2S3) स्वरूपात आढळतो. ॲंटिमनीचा वापर ३००० इ.स.पू.पासून झाल्याचे आढळते.
याचा अणुक्रमांक ५१ आहे.
180px|इवलेसे|उजवे|ॲंटिमनीच्या विजाणू कक्षा

वर्ग:मूलद्रव्ये
सपक

सपक म्हणजे तिखटपणा नसलेले, आणि अळणी म्हणजे पदार्थात जरुरीपेक्षा कमी मीठ असलेले.

वर्ग: चवी
एलझेड १२९ हिंडेनबर्ग

हिंडेनबर्ग (हवाईजहाज) हे एक आगळे वेगळे हवाईजहाज होते की जे हायड्रोजन या इंधनावर चालत होते. या हवाईजहाजाचा वापर १९३० मध्ये जर्मनीमध्ये प्रवासी विमानासारखा केला जात होता. याचे नाव पॉल हिंडेनबर्ग यांच्या नावावरून ठेवले गेले होते.

## अपघात
६ मे १९३७ला अमेरिकेतील न्यू जर्सी हवाई तळावर उतरताना अपघात होऊन ज्वलन होऊन नष्ट झाले. हवाईजहाजात असलेले ३६ प्रवासी व ६१ कर्मचाऱ्यांपैकी ३६ जण मरण पावले व ६२ जण बचावले. मृतांत जमीनीवरेल एका कर्मचाऱ्याचा समावेश होता. उतरताना जहाजाच्या हायड्रोजनच्या ज्वाला सुरू झाल्या. हायड्रोजनच्या ज्वलनाचे आणखी एक वैशिष्ट्य म्हणजे त्याच्या ज्वाला अतिशय जलदपणे हवेत वर जातात, त्यामुळे हायड्रोकार्बनच्या आगीपेक्षा त्यातून कमी नुकसान होते. त्यामुळे हिंडेनबर्ग अपघातातील दोन-तृतीयांश लोक हायड्रोजनच्या आगीतून वाचले.
thumb
thumb

## संदर्भ 
वर्ग:विमाने
इन्सॅट-१ड

**इन्सॅट-१ड** () हा भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था इस्रोने अवकाशात सोडलेला एक कृत्रिम उपग्रह आहे.

250px|right|इन्सॅट-१ड
## विवरण 
* उपग्रह- इन्सॅट-१ड
* अवकाशात प्रक्षेपण- १ जून १९९०
* प्रक्षेपक यान - डेल्टा
* प्रक्षेपक स्थान - 
* काम बंद दिनांक - 
* वजन - 
* आकार - 
* विद्युत पुरवठा - 
* उपग्रहावरील यंत्रे - 
* उपग्रह कक्षा - भूस्थिर ७४ रेखांश पूर्व
* कार्यकाळ - ७ वर्ष
* उद्देश्य - दळणवळण, उपग्रह प्रसारण, हवामानशास्त्र

भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था, इस्रो 

वर्ग:भारतीय अंतराळ संशोधन
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय उपग्रह
श्रीलंका क्रिकेट संघावरील दहशतवादी हल्ला, २००९

२००९ साली पाकिस्तानच्या दौऱ्यावर असताना लाहोर शहरात **श्रीलंका क्रिकेट संघावर दहशतवाद्यांनी प्राणघातक हल्ला** केला होता. या हल्ल्यात सहा पाकिस्तानी पोलीस, बस चालक आणि दोन इतर व्यक्ती मृत्यू पावल्या.

वर्ग:दहशतवाद
वर्ग:लाहोर
वर्ग:श्रीलंकेमधील क्रिकेट
इट्टरबियम

(Yb) (अणुक्रमांक ७०) रासायनिक पदार्थ.

वर्ग:मूलद्रव्ये
वर्ग:लँथेनाइड

be-x-old:Тулій
थॅलियम

थॅलियम (Tl) हे अणुक्रमांक ८१ असलेले मूलद्रव्य आहे.

वर्ग:मूलद्रव्ये

zh-yue:鉿
अळणी

अळणी ही एक प्रकारची चव आहे.  खाद्यपदार्थात आवश्यकतेपेक्षा कमी मीठ पडलेले असेल तर तो पदार्थ अळणी आहे असे म्हणतात. पदार्थ कमी तिखट असेल तर सपक, माती्च्या चवीसारखी चव लागली तर मातकट, आणि कुठलीच खास चव नसेल तर बेचव.

वर्ग: चवी
ॲक्टिनियम

ॲक्टिनियम हा एक चंदेरी पांढऱ्या रंगाचा मऊ धातू आहे. त्याचे रासायनिक चिन्ह Ac हे आहे, व  (अणुक्रमांक ८९) आहे. हा धातू किरणोत्सर्गी आहे. शुद्ध स्वरूपातील ॲक्टिनियम हवेशी संपर्क आल्यावर त्वरित गंजते, परंतु धातूवर आलेल्या ऑक्साईडच्या थरामुळे ॲक्टिनियमचे अधिक गंजणे थांबते.

ॲक्टिनियम खाणीत सापडलेल्या अशुद्ध युरेनियममध्ये अत्यंत अल्प प्रमाणात आढळते. एक टन युरेनियम  खनिजामध्ये फक्त ०.२ मिलिग्रॅम ॲक्टिनियम असते. 
अतिशय महाग आणि दुर्मीळ असल्याने ॲक्टिनियमचा उद्योगधंद्यांत उपयोग करत नाहीत. सध्या त्याचा उपयोग फक्त न्यूट्रॉनचा स्रोत म्हणून आणि कर्करोगासाठी करण्यात येणाऱ्या किरणोत्सर्गी उपचारांमध्ये होतो.

वर्ग:मूलद्रव्ये
रुदरफोर्डियम

(Rf) (अणुक्रमांक १०४) रासायनिक पदार्थ.

वर्ग:मूलद्रव्ये
माइट्नरियम

(Mt) (अणुक्रमांक १०९) रासायनिक पदार्थ.

## हे सुद्धा पहा
वर्ग:मूलद्रव्ये

zh-yue:鉿
डार्मस्टॅटियम

**डार्मस्टॅटियम** (Ds) (अणुक्रमांक ११०) हे एक मूलतत्त्व आहे.

## हे सुद्धा पहा 
वर्ग:मूलद्रव्ये
अनुनक्वेडियम

(Uuq) (अणुक्रमांक ११४) रासायनिक पदार्थ.

## हे सुद्धा पहा
वर्ग:मूलद्रव्ये
अनुनट्रियम

(Uut) (अणुक्रमांक ११३) रासायनिक पदार्थ.

बदललेले नाव - निहोनियम (Nh)

## हे सुद्धा पहा
वर्ग:मूलद्रव्ये
डिस्प्रोझियम

(Dy) (अणुक्रमांक ६६) रासायनिक पदार्थ.

वर्ग:मूलद्रव्ये

zh-yue:鉿
क्युरियम

(Cm) (अणुक्रमांक ९६) रासायनिक पदार्थ. हे मूलद्रव्य किरणोत्सारी म्हणजे किरणोत्सर्जन करणारे आहे.

**क्युरियम** हे एक ट्रान्झॅनिक रेडिओएक्टिव्ह रासायनिक मूलद्रव्य आहे ज्याची रासायनिक संज्ञा सीएम (Cm) आणि अणू क्रमांक ९६ आहे. अ‍ॅक्टिनाईड मालिकेच्या या मूलद्रव्याचे नाव मेरी क्यूरीआणि पेरी क्यूरी यांच्यानंतर क्युरियम असे ठेवले गेले - हे दोघे रेडिओएक्टिव्हिटीवरील संशोधनासाठी परिचित होते. जुलै १ 1944 मध्ये बर्कलेच्या कॅलिफोर्निया विद्यापीठात ग्लेन टी. सीबॉर्ग यांच्या गटाने क्युरियमचे प्रथम हेतुपूर्वक उत्पादन आणि ओळख तयार केली. हा शोध गुप्त ठेवण्यात आला होता आणि तो केवळ नोव्हेंबर १ 1947 मध्ये जनतेसाठी जाहीर करण्यात आला. बहुतेक क्युरियम युरेनियम किंवा प्लूटोनियमच्या अणुभट्ट्यांमध्ये न्यूट्रॉनसह बॉम्ब टाकून तयार केला जातो - एक टन वापरलेल्या अणुइंधनात सुमारे २० ग्रॅम क्युरियम असते.

क्युरियम एक कठोर, दाट, चांदी असलेला धातू आहे. त्याचा वितळण्याचा बिंदू आणि उकळण्याचा बिंदू अ‍ॅक्टिनाइडसाठी तुलनेने उच्च असतो. सभोवतालच्या परिस्थितीत हे पॅराग्मॅनेटिक आहे, थंड झाल्यावर ते ॲंटीफेरोमॅग्नेटिक बनते आणि इतर चुंबकीय संक्रमणेदेखील बऱ्याच क्युरियम संयुगांसाठी पाळल्या जातात. यौगिकांमध्ये, क्युरियम सहसा व्हॅलेन्स +3 आणि कधीकधी +4 दर्शवितो आणि द्रावणांमध्ये +3 व्हॅलेन्स प्रमुख आहे. क्युरियमचे सहजतेने ऑक्सिडायझेशन होते आणि त्याचे ऑक्साईड या मूलद्रव्याचे प्रबळ रूप असतात. हे विविध सेंद्रीय संयुगांसह फ्लोरोसेंट कॉम्प्लेक्स तयार करते, परंतु बॅक्टेरिया आणि आर्केआमध्ये त्याच्या समावेशाचा कोणताही पुरावा नाही. मानवी शरीरात प्रवेश केल्यानंतर, ते हाडे, फुफ्फुस आणि यकृतामध्ये जमा होतो, जेथे कर्करोगाचा प्रसार होतो.

क्युरियमचे सर्व ज्ञात समस्थानिके रेडिओएक्टिव्ह असतात आणि निरंतर आण्विक साखळीच्या प्रतिक्रियेसाठी लहान जटिल वस्तुमान असतात. ते प्रामुख्याने α-कण उत्सर्जित करतात आणि या प्रक्रियेमध्ये सोडण्यात आलेली उष्णता रेडिओआयसोटोप थर्मोइलेक्ट्रिक जनरेटरमध्ये उष्णता स्रोत म्हणून काम करू शकते, परंतु क्युरियम समस्थानिकांच्या कमतरतेमुळे आणि जास्त किंमतीमुळे ह्या प्रयोगामध्ये अडथळा येतो. कृत्रिम पेसमेकरमधील उर्जा स्रोतांसाठी जड अ‍ॅक्टिनाइड्स आणि 238 Pu रेडिओनुक्लाइड तयार करण्यासाठी क्युरियमचा वापर केला जातो. याने पृष्ठभागाची रचना व संरचनेचे विश्लेषण करण्यासाठी सोजॉर्नर, स्पिरिट, संधी आणि कुतूहल मार्स रोव्हर्स आणि धूमकेतू 67 पी / च्युरिमोव्ह – गेरासिमेन्कोवरील फिलो लॅंडर यासह अनेक स्पेस प्रोबवर आल्फा कण एक्स-रे स्पेक्ट्रोमीटरमध्ये α-स्रोत म्हणून काम केले.

वर्ग:मूलद्रव्ये
इन्सॅट-३अ

**इन्सॅट-३अ** () हा भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था इस्रोने अवकाशात सोडलेला एक कृत्रिम उपग्रह आहे.

## विवरण 
* उपग्रह- इन्सॅट-३अ
* अवकाशात प्रक्षेपण- एप्रिल १० २००३
* प्रक्षेपक यान -  एरियन-५
* प्रक्षेपक स्थान - फ्रेंच गयाना
* काम बंद दिनांक - १९९० 
* वजन - २९५० किलो
* आकार - 
* विद्युत पुरवठा - ३.१ किलोवॅट
* उपग्रहावरील यंत्रे - १२ सी बँड ट्रांसपॉंडर, ६ केयु बँड ट्रांसपॉंडर, हवामान संबंधी निरीक्षणासाठी VHRR  सीचीडी कॅमेरा, डाटा रिले ट्रांसपॉंडर
* उपग्रह कक्षा - भूस्थिर ७४ रेखांश पूर्व
* उपनाभी बिंदू- ३६००० कि.मी.
* अपनाभी बिंदू- ८५९ कि.मी.
* कार्यकाळ - ७ वर्ष
* उद्देश्य - दळणवळण, उपग्रह प्रसारण, हवामानशास्त्र, शोध व 'गगन' नावाची स्वदेशी जीपीएस यंत्रणा

## बाह्य दुवे
* भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था, इस्रो 

वर्ग:भारतीय अंतराळ संशोधन
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय उपग्रह
इन्सॅट-३ब

**इन्सॅट-३ब** हा भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था इस्रोने अवकाशात सोडलेला एक कृत्रिम उपग्रह आहे.

## विवरण 
* उपग्रह-इन्सॅट-३ब
* अवकाशात प्रक्षेपण- २२ मार्च २०००
* प्रक्षेपक यान - एरियन-५
* प्रक्षेपक स्थान - फ्रेंच गयाना
* काम बंद दिनांक -
* वजन - ९४० किलो
* आकार - १.९३ × १.७ × १.६५ मीटर
* विद्युत पुरवठा - १७१२ वॅट्
* उपग्रहावरील यंत्रे - १२ सी बँड ट्रांसपॉंडर,५ केयु बँड ट्रांसपॉंडर, मोबाईल उपग्रह सुविधा, विद्यावाहिनीसाठी ट्रांसपॉंडर
* उपग्रह कक्षा - भूस्थिर ८३ रेखांश पूर्व
* उपनाभी बिंदू- ३५,८२६.७ किमी
* अपनाभी बिंदू- ३५,७६२.२ किमी
* कार्यकाळ - १२ वर्ष
* उद्देश - दळणवळण, उपग्रह प्रसारण, हवामानशास्त्र

### बाह्य दुवे 
भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था, इस्रो

वर्ग:भारतीय अंतराळ संशोधन
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय उपग्रह
वर्ग:कृत्रिम उपग्रह
इन्सॅट-३क

**इन्सॅट-३क** () हा भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था इस्रोने अवकाशात सोडलेला एक कृत्रिम उपग्रह आहे.

## विवरण 
* उपग्रह- इन्सॅट-३क
* अवकाशात प्रक्षेपण- २४ जानेवारी २००२
* प्रक्षेपक यान - एरियन-५
* प्रक्षेपक स्थान - फ्रेंच गयाना
* काम बंद दिनांक - 
* वजन - १२१८ किलो
* आकार - २.८ × १.७ × २.० मीटर
* विद्युत पुरवठा -२७६५ वॅट्
* उपग्रहावरील यंत्रे -२४ सी बँड ट्रांसपॉंडर,२ एस बँड ट्रांसपॉंडर, उपग्रह प्रसारण सेवा
* उपग्रह कक्षा - भूस्थिर ७४ रेखांश पूर्व
* उपनाभी बिंदू- ३५,९२० किमी
* अपनाभी बिंदू- ५७० किमी
* कार्यकाळ - १२ वर्ष
* उद्देश्य - दळणवळण, उपग्रह प्रसारण, हवामानशास्त्र

भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था, इस्रो 

वर्ग:भारतीय अंतराळ संशोधन
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय उपग्रह
इन्सॅट-३इ

**इन्सॅट-३इ** () हा भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था इस्रोने अवकाशात सोडलेला एक कृत्रिम उपग्रह आहे.
## विवरण 
* उपग्रह- इन्सॅट-३इ
* अवकाशात प्रक्षेपण- २८ सप्टे २००३
* प्रक्षेपक यान -एरियन-५व्ही१६२
* प्रक्षेपक स्थान - फ्रेंच गयाना
* काम बंद दिनांक - 
* वजन - १२१८ किलो
* आकार -२.० × १.७७ × २.८ मीटर
* विद्युत पुरवठा - २४०० वॅट्
* उपग्रहावरील यंत्रे - ३६ सी बँड ट्रांसपॉंडर,५ केयु बँड ट्रांसपॉंडर, मोबाईल उपग्रह सुविधा, ग्रामीण भागाकरीता टेलीमेडिसिन, व्ही सॅट
* उपग्रह कक्षा - भूस्थिर ५५ रेखांश पूर्व
* उपनाभी बिंदू- ३५९२३ किमी
* अपनाभी बिंदू- ६४९ किमी
* कार्यकाळ -  १५ वर्ष
* उद्देश्य - दळणवळण, उपग्रह प्रसारण, हवामानशास्त्र

भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था, इस्रो 

वर्ग:कृत्रिम उपग्रह
वर्ग:भारतीय अंतराळ संशोधन
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय उपग्रह
वार (निःसंदिग्धीकरण)

__DISAMBIG__
वार (काल) - आठवड्यातील सात दिवसांपैकी एक दिवस. जसे रविवार, सोमवार इ.

वार (हल्ला)- लाठी, काठी, गदा, तलवार, खंजीर आदी हातात धरायच्या शस्त्राने दुसऱ्याला दिलेला तडाखा.

वार (माप) - तीन फुटाचे माप 

वारंवारता- संख्याविशेषणाला वारंवारता दाखविण्यासाठी लावायचा एक प्रत्यय, जसे, एकवार, अनेकवार इ.

वार (पाळी) - वारी, पाळी, खेप. इ.

वार (गर्भाचे वेष्टन)- आईच्या पोटात असतानाचे गर्भाचे वेष्टन

वार (फारसी प्रत्यय) - ‘ने‘ या विभक्ती प्रत्ययाऐवजी किंवा, प्रमाणे वा अनुसार या शब्दयोगी अव्ययांऐवजी वार हा फारसी प्रत्यय मराठी नामांना लागतो. उदा० क्रमवार(=क्रमाने, क्रमाक्रमाने, अनुक्रमे); संगतवार(=योग्य क्रमाने); विगतवार=तपशीलवार(=सविस्तर, यथासांग With details, In detail); जातवार(=जातीप्रमाणे); नावनिशीवार(=नाव वगैरे सकट); उमेदवार(=उमेद असलेला, full of उमेद). पुढे ई लावल्यास भाववाचक नामे बनतात : जसे क्रमवारी, आणेवारी, उमेदवारी इ.

वार (आडनावाचा हिस्सा) - महाराष्ट्रातील काही लोकांच्या, विशेषतः तेलंगणातून विदर्भात आलेल्या लोकांच्या आडनावाचा अंत्य हिस्सा. उदा० अन्नमवार, कन्नमवार, उरडवार, तालेवार, वडेट्टीवार, तुमपल्लीवार, नंदनवार, बोजेवार, मुनगंटीवार, रुद्रावार वगैरे.

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
ग्वादालकॅनाल मोहीम

**ग्वादालकॅनाल मोहीम** तथा **ग्वादालकॅनालची लढाई** किंवा **ऑपरेशन वॉचटॉवर** ही दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान ऑगस्ट ७, इ.स. १९४२ ते फेब्रुवारी ९, इ.स. १९४३ दरम्यान लढली गेलेली लढाई होती. ग्वादालकॅनाल बेट व आसपासच्या समुद्रात लढली गेलेली ही लढाई दोस्त राष्ट्रांनी दुसऱ्या महायुद्धात जपानविरुद्ध चढविलेले पहिले मोठे आक्रमण होते.

वर्ग:दुसरे महायुद्ध
वर्ग:सॉलोमन द्वीपसमूह
जोमार्ड खाडी

**जोमार्ड खाडी** दक्षिण प्रशांत महासागरातील कॉरल समुद्र आणि सॉलोमन समुद्राला जोडणारी खाडी आहे. याच्या एका बाजूस पापुआ न्यू गिनीची मुख्य भूमी तर दुसऱ्या बाजूस लुईझिएड द्वीपसमूह आहेत. दुसऱ्या महायुद्धात जपानने पोर्ट मोरेस्बीवर चढाई करण्यासाठी या मार्गाचा उपयोग केला परंतु दोस्त राष्ट्रांनी कॉरल समुद्राच्या लढाईत त्यांना थोपवून धरले.

वर्ग:पापुआ न्यू गिनी
विंडोज २.१

ही मायक्रोसॉफ्टची विंडोज मालिकेतील एक भूतपूर्व संचालन प्रणाली आहे.

वर्ग:मायक्रोसॉफ्ट विंडोज
फिलिपाईन समुद्राची लढाई

**फिलिपाईन समुद्राची लढाई** दुसऱ्या महायुद्धांतर्गत प्रशांत महासागरात झालेली आरमारी लढाई होती. अमेरिका व जपान यांच्या मोठ्या तांड्यामध्ये झालेल्या या लढाईत अमेरिकेचा विजय झाला व जपानी आरमाराची शक्ती खालावली.

वर्ग:दुसरे महायुद्ध
वर्ग:आरमारी लढाया
ओकिनावाची लढाई

**ओकिनावाची लढाई** किंवा **आइसबर्ग मोहीम** ही दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान पॅसिफिक समुद्रात लढली गेलेली मोठी लढाई होती.

एप्रिल ते जून १९४५ दरम्यान झालेली ही लढाई ओकिनावाच्या रायुकू द्वीपसमूहाच्या आसपास लढली गेली. दोस्त राष्ट्रे अनेक महिने एका बेटावरून दुसऱ्या बेटावर तळ हलवीत जपानकडे सरकत होती. जपानपासून ५५० किमी (३४० मैल) दूर असलेल्या ओकिनावा द्वीपावर तळ ठोकून तेथून जपानच्या मुख्यभूमीवर हल्ला चढवण्याचा त्यांचा व्यूह होता.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:दुसरे महायुद्ध
वर्ग:लढाया
डुक्कर

विष्णू अवतारांपैकी वराह हा एक अवतार मानला गेला आहे. **वराह** (डुक्कर) हा एक प्राणी आहे. हा पाळला जातो. तसेच जंगलात राहणाऱ्या डुकराला रानडुक्कर म्हणतात.
वराह पालन | thumb

वर्ग: प्राणी
वर्ग:सस्तन प्राणी
अविनाश पाटील

*अविनाश पाटील*' हे हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीत पद्धतीमधले तरुण तबलावादक आहेत.

## बालपण आणि उमेदीचा काळ
## कारकीर्द 
## गौरव 
उत्कृष्ट तबलावादकासाठी देण्यात येणारा 'राष्ट्रगौरव पुरस्कार' युवा तबलावादक अविनाश पाटील यांना जाहीर झाला आहे.
## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:तबलावादक
वर्ग:मराठी व्यक्ती
राहुल देशपांडे

**राहुल देशपांडे** (१० ऑक्टोबर, इ.स. १९७९; पुणे, महाराष्ट्र - हयात) लोकप्रिय हिंदुस्तानी संगीतातील गायक आहेत. त्यांनी सुरू केलेला वसंतोत्सव हा भारतातील एक मोठा संगीतोत्सव समजला जातो. हिंदुस्तानी संगीतातील गायक वसंतराव देशपांडे त्यांचे आजोबा होते. त्यांनी हिंदुस्तानी शैलीतील गायनाचे प्रशिक्षण उषा चिपलकट्टी, मुकुल शिवपुत्र, गंगाधरबुवा पिंपळखरे, मधुसूदन पटवर्धन यांच्याकडे घेतले. 

राहुल देशपांडे यांना दूरचित्रवाणीवरील सूर-ताल आणि नक्षत्रांचे देणे या कार्यक्रमांतून अफाट प्रसिद्धी मिळाली. त्यांच्या संगीताच्या मैफिली ऑस्ट्रेलिया, सिंगापूर, अमेरिका आणि इंग्लंडमध्येही झाल्या आहेत.

देशपांडे यांनी संगीत मानापमान या संगीतनाटकाचे पुनरुज्जीवन केले. तसेच त्यांनी कट्यार काळजात घुसली या नाटकामध्ये केलेले खाँसाहेब प्रेक्षकांच्या मनावर राज्य करतात. 

तसेच "राहुल देशपांडे" यांनी "मी वसंतराव" हा त्यांच्या आजोबांच्या आयुष्याचा प्रवास उलगडणारा चित्रपटांमधे वसंतराव यांची भूमिका केली. त्या चित्रपटाचे संगीत देखील त्यांनी केले. हा संगीतकार म्हणून त्यांचा पहिला चित्रपट आहे परंतु त्यांनी खूप जास्त समर्पक संगीत केले आहे. त्यासाठी त्यांच्या या चित्रपटाला जवळपास "सहा" पुरस्कार मिळाले व राहुल देशपांडे यांना "राष्ट्रीय" पुरस्काराने गौरविण्यात आले.

## पुरस्कार 
* रसिकाग्रणी दत्तोपंत देशपांडे पुरस्कार
* सुधीर फडके पुरस्कार
* स्वरानंद प्रतिष्ठान चा २००८सालचा माणिक वर्मा पुरस्कार

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९७९ मधील जन्म
वर्ग:भारतीय शास्त्रीय गायक
वर्ग:मराठी गायक
वर्ग:हिंदुस्तानी गायक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
युनिक फीचर्स

युनिक फीचर्स ही विविध वृत्तमाध्यमांना संपादकीय मजकूर पुरवणारी मराठीतील पहिली माध्यम संस्था आहे. सुहास कुलकर्णी, आनंद अवधानी, संतोष कोल्हे, प्रसाद मिरासदार, राजेश्वरी देशपांडे, राजेंद्र साठे या मित्रांनी या संस्थेची उभारणी १९९१ साली केली. आनंद अवधानी हे या संस्थेचे कार्यकारी संचालक आहेत. ही संस्था विशिष्ट वृत्तमाध्यमांशी बांधील न रहाता, पत्रकारांना बातम्या आणि मजकूर पुरवणारे व्यासपीठ उपलब्ध करते. या संस्थेद्वारे समकालीन प्रकाशन ही ग्रंथप्रकाशन संस्था व अनुभव नावाचे एक मासिकही चालते.

युनिक फीचर्सच्या www.uniquefeatures.in या वेबसाईटवर ३० डिसेंबर २०१० ते ३ जानेवारी २०११ दरम्यान पहिल्या मराठी ई-साहित्य संमेलनाचे आयोजन करण्यात आले होते.

## संदर्भ
## अधिकृत संकेतस्थळ
*अधिकृत संकेतस्थळ
नई तालीम

महात्मा गांधी प्रणीत जीवनकौशल्याधारित शिक्षण पद्धती.
दुर्बीण

दुर्बीण दूर वरील गोष्टी मोठ्या करून पाहण्याचे साधन आहे. यासाठी भींगांचा उपयोग केला जातो. त्याद्वारे प्रकाशाचे वक्रीभवन होऊन प्रतिमा मोथी दिसते.
याचा उपयोग अनेक ठिकाणी होतो. जसे, खगोलशास्त्रीय निरिक्षणे, समुद्री प्रवास वगैरे.
## इतिहास
गॅलिलियो गेलिलेईने दुर्बिणीचा वापर करून ग्रहांची निरीक्षणे घेतली ती ग्रह हे सूर्याभोवती फिरत आहेत, हे सिद्ध केले. दुर्बिणींचा शोध गॅलिलिओ गेलिलिलेईने लावला असे ही म्हंटले जाते. पण काही इतिहासकार दुर्बिणीच्या शोधाचे अधिकृत श्रेय हे जर्मन-डच हान्स लिपरहॉयला (लिपरशे ) देतात. लिपरहॉयने सोळाव्या शतकात नेदरलॅंडमध्ये आपल्या नवीन उपकरणाच्या' पेटंटसाठी अर्ज केला होता. त्यात त्याने या उपकरणातून बघताना दूरची वस्तू जवळ असल्यासारखी वाटते असे नमूद केले. इंग्लंडमधील थॉमस हेरियट याने दुर्बिणीतून चंद्राचे निरीक्षण केले होते. गॅलिलिओने दुर्बिणीच्‍या साह्याने चंद्रावरील डाग आणि गुरूचे चार उपग्रह शोधून काढले.
[thumb|right|हौशी दुर्बिणीला कॅमेरा जोडून काढलेले [चंद्र|चंद्राचे चित्र]]
## हे सुद्धा पहा 
* द्विनेत्री
*हबल दुर्बीण
*रेडिओ दुर्बीण

वर्ग:खगोलशास्त्र
वर्ग:तंत्रज्ञान
वर्ग:भौतिकशास्त्र
टूमूकुमाके राष्ट्रीय उद्यान

'''''' हे ब्राझिलच्या वायव्य भागातील अ‍ॅमेझॉनच्या पर्जन्यवनातील राष्ट्रीय उद्यान आहे.

वर्ग:ब्राझिलमधील राष्ट्रीय उद्याने
वर्ग:राष्ट्रीय उद्याने
विंडोज होम सर्व्हर २०११

'''''' ही मायक्रोसॉफ्टने प्रकाशित केलेली होम सर्व्हर संचालन प्रणाली आहे.

वर्ग:मायक्रोसॉफ्ट विंडोज
२००६ सान मरिनो ग्रांप्री

.

वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:इ.स. २००६ मधील खेळ
२००६
२००७ बेल्जियम ग्रांप्री

**२००७ बेल्जियम ग्रांप्री** तथा **२००७ फॉर्म्युला वन आयएनजी बेल्जियन ग्रांप्री** ही १६ सप्टेंबर, २००७ रोजी झालेली फॉर्म्युला वन शर्यत होती. ही बेल्जियमच्या वालोनिया प्रदेशातील फ्रांकोरशाँ येथे झाली.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:इ.स. २००७ मधील खेळ
२००७
२००६ चिनी ग्रांप्री

**२००६ चिनी ग्रांप्री ** ही इ.स. २००६ फॉर्म्युला वन हंगामातील सोळावी शर्यत आहे. ती १ ऑक्टोबर, इ.स. २००६ला शांघाय इंटरनॅशनल सर्किट, शांघाय येथे पार पडली.मिखाएल शुमाखरने ही फेरारीतर्फे जिंकली. तीन वर्षाच्या खंडानंतर फॉर्म्युला वन शर्यतीमधील हे त्याचे अखेरचे विजेतेपद होता.

## शर्यतीपूर्वी
रेनोला त्याच्या विजयाबद्दल फारच आत्मविश्वास होता. शुमाखरच्या शांघायमधील मागील दोन कामगिऱ्या यथातथाच होत्या, असा त्याने युक्तिवाद केला. शुमाखरलाही अगोदरच्या हंगामांतील चीनमधील शर्यतींमध्ये फॉर्म गवसला नसल्याची बाब ठाऊक होती. मात्र या वेळेस कामगिरी सुधारेल, अशी त्याची अपेक्षा होती.

## संदर्भ
विजय घाटे

**विजय घाटे** (: १८ ऑक्टोबर  १९६८, जबलपूर) हे हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीत पद्धतीमधले तबलावादक आहेत. त्यांना २०१४ मध्ये पद्मश्री पुरस्कार मिळाला.

## बालपण आणि उमेदीचा काळ
घाटे यांचा जन्म जबलपूर, मध्यप्रदेश येथे झाला. त्यांच्या आईचे नाव विजया आणि वडिलांचे नाव जयंत उर्फ बाळ घाटे आहे. अगदी लहानपणीच त्यांची तालाची आवड लक्षात आल्यामुळे आई वडिलांनी त्यांना तबला वादनाचे शिक्षण देण्यास सुरुवात केली.त्यांनी वयाच्या तिसऱ्या वर्षापासून जबलपूरमध्ये  भातखंडे विद्यालयात  तबला वादनाचे शिक्षण घेण्यास सुरुवात केली. वयाच्या बाराव्या वर्षी त्यांनी  पंडित किरण देशपांडे यांच्या मार्गदर्शनाखाली  तबला वादनातील ‘संगीत विशारद’ ही पदवी मिळवली. वयाच्या पंधराव्या वर्षी त्यांना केंद्र सरकारची राष्ट्रीय प्रतिभा शिष्यवृती मिळाली. काही वर्षे त्यांनी भोपाळला वास्तव्य केले.वयाच्या सोळाव्या वर्षापासून त्यांनी मुंबईला पंडित सुरेश तळवलकर यांच्याकडे तबला वादनाचे शिक्षण गुरुकुल पद्धतीने घेण्यास सुरुवात केली. सुमारे बारा वर्षे ते तळवलकरांकडे शिकले. तसेच त्यांना पंडित झाकीर हुसेन यांचेही मार्गदर्शन मिळाले. 

## कारकीर्द 
विजय घाटे यांनी याच्या सोळाव्या वर्षापासून एकल तबला वादनाला सुरुवात केली. त्यांनी पुढे पंडित हरिप्रसाद चौरासिया, उस्ताद विलायत खान, कौशिकी चक्रवर्ती, पंडित शिवकुमार शर्मा, पंडित अमजद अली खान, शाहीद परवेझ, पंडित विश्वमोहन भट अशा अनेक हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीतातील गायक वादकांना तसेच बिरजू महाराज आणि नंदकिशोर कपोते या कथक कलाकारांना तबल्याची साथ केली.

घाटे यांनी जाझ गिटारवादक लॅरी कोरीएल, जॉर्ज ड्यूक्स, अल्जेरेयू, रवी कोल्टारीन  आणि सॅक्सोफोनवादक जॉर्ज ब्रुक्स यांच्या बरोबरसुद्धा तबला वादन केले आहे. त्यांनी कर्नाटक संगीतातील डॉ. एल. सुब्रमणियम, विद्वान विक्कू विनायकम, एम. एस. गोपालकृष्णन, यू. श्रीनिवास यांच्याबरोबर फ्यूजन संगीताचे कार्यक्रम सादर केले आहेत.  

पुण्यात विजय घाटे यांची हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीत शिक्षणाच्या प्रसारासाठीची  ‘तालचक्र’ अकादमी आहे. या अकादमीत त्यांच्याबरोबर मंजुषा कुलकर्णी आणि शीतल कोळवलकर अध्यापनाचे काम करतात. त्यांनी अन्य काही लोकांच्या सहयोगाने तालचक्र संगीत महोत्सवाला सुरुवात केली. या महोत्सवात तरुण कलाकारांना सादरीकरणाची संधी दिली जाते. विविध प्रकारचे संगीत यामध्ये कलाकार प्रस्तुत करतात. विजय घाटे यांनी कोडार्टस् विद्यापीठ, रॉटरडॅम येथे अभ्यागत प्राध्यापक म्हणून काम केले आहे.

## सादरीकरण 
घाटे यांनी अनेक महोत्सव तसेच कार्यक्रमात आपल्या कलेचे सादरीकरण केले आहे. त्यापैकी काही:

* भारत -फ्रान्स महोत्सव, पॅरीस (१९८४)
* भारतीय महोत्सव, रशिया (१९८५)
*राष्ट्रपती भवन, नवी दिल्ली
* संसद, नवी दिल्ली  
* भारत भवन, भोपाळ 
* सवाई गंधर्व संगीत महोत्सव पुणे 
* हरिवल्लभ संगीत महोत्सव, जालंधर
* तानसेन समारोह, ग्वाल्हेर 
* गुणीदास संमेलन, मुंबई
* उस्ताद अल्लादिया खान संगीत महोत्सव, मुंबई 
*कालिदास महोत्सव, नागपूर
*खजुराहो महोत्सव
* विष्णू-दिगंबर संगीत उत्सव, नवी दिल्ली 

## अल्बम 
* द तबला सिरीज (२००५ )
* गोल्डन कीर्तीज (२००३)
* द डिव्हाईन व्हील (२००५)
* समय  (२००५)
* किरवाणी- मेसेज ऑफ बर्डस (२००६)

## गौरव 
विजय घाटे यांना मिळालेल्या पुरस्कारांपैकी काही :
* पंडित जसराज पुरस्कार
* सरस्वतीबाई राणे पुरस्कार
* डॉ. वसंतराव देशपांडे पुरस्कार
* पद्मश्री (२०१४)

## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे 
* 
* 

वर्ग:तबलावादक
वर्ग:मराठी व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९६८ मधील जन्म
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
२००४ सान मरिनो ग्रांप्री

वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:इ.स. २००४ मधील खेळ
वर्ग:सान मरिनो ग्रांप्री
२००४ बेल्जियम ग्रांप्री

वर्ग:रिकामी पाने
बेल्जियम ग्रांप्री
वर्ग:बेल्जियम ग्रांप्री
२००५ सान मरिनो ग्रांप्री

**२००५ सान मरिनो ग्रांप्री** तथा **फॉर्म्युला वन ग्रान प्रिमियो फॉस्टर्स दि सान मरिनो २००५** ही २४ एप्रिल, २००५ रोजी भरलेली फॉर्म्युला वन कार शर्यत होती. ही शर्यत इटलीच्या इमोला शहरातील आउतोद्रोमो आंझो इ दिनो फेरारी येथे झाली.

वर्ग:सान मरिनो ग्रांप्री
वर्ग:इ.स. २००५ मधील खेळ
२००२ सान मरिनो ग्रांप्री

वर्ग:सान मरिनो ग्रांप्री
सान मरिनो ग्रांप्री
वर्ग:रिकामी पाने
२००३ ऑस्ट्रियन ग्रांप्री

**२००३ ऑस्ट्रियन ग्रांप्री** ही १८ मे, २९९३ रोजी रेड बुल रिंग येथे झालेली फॉर्म्युला वन कार शर्यत होती. मायकेल शुमाकरने ही शर्यत जिंकली.

वर्ग:इ.स. २००३ मधील खेळ
वर्ग:ऑस्ट्रियामधील खेळ
२००१ सान मरिनो ग्रांप्री

वर्ग:सान मरिनो ग्रांप्री
वर्ग:इ.स. २००१ मधील खेळ
वुडलार्क द्वीप

**वुडलार्क द्वीप** किंवा **मुयुआ द्वीप** दक्षिण प्रशांत महासागरातील पापुआ न्यू गिनी देशाच्या मिल्ने बे प्रांतातील एक बेट आहे. येथील रहिवाशी मुयुव भाषा बोलतात.

येथील वस्ती अंदाजे ६,००० इतकी आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:पापुआ न्यू गिनी
२००० ऑस्ट्रियन ग्रांप्री

वर्ग:इ.स. २०००
वर्ग:ऑस्ट्रियन ग्रांप्री
वर्ग:रिकामी पाने
१९९९ ऑस्ट्रियन ग्रांप्री

वर्ग:इ.स. १९९९ मधील खेळ
वर्ग:ऑस्ट्रियन ग्रांप्री
वर्ग:रिकामी पाने
२००१ ऑस्ट्रियन ग्रांप्री

**२००१ ऑस्ट्रियन ग्रांप्री** ही २००१ च्या फॉर्म्युला वन हंगामाची सहावी शर्यत होती. १३ मे, २००१ रोजी झालेली ही शर्यत डेव्हिड कुल्टहार्डने आपल्या मॅकलारेन कारमध्ये जिंकली. मायकेल शुमाकर दुसऱ्या तर रुबेन्स बारिचेलो तिसऱ्या क्रमांकावर होते.

वर्ग:ऑस्ट्रियन ग्रांप्री
वर्ग:इ.स. २००१ मधील खेळ
१९९८ आर्जेन्टाइन ग्रांप्री

**१९९८ आर्जेन्टाइन ग्रांप्री** तथा **२१वी ग्रान प्रेमियो मार्लबोरो आर्जेन्टिना** ही १२ एप्रिल, १९९८ रोजी झालेली फॉर्म्युला वन शर्यत होती. बुएनोस आइरेसच्या आउतोद्रोमो ऑस्कार आल्फ्रेदो गाल्वेझ येथे झालेली ही शर्यत मायकेल शुमाकरने आपल्या फेरारी गाडीत दुसऱ्या स्थानावरून पुढे येत जिंकली. मिका हाक्किनेन (मॅकलारेन) दुसऱ्या तर एड्डी अर्व्हाइन (फेरारी) तिसऱ्या स्थानावर होते.

वर्ग:इ.स. १९९८ मधील खेळ
वर्ग:आर्जेन्टाइन ग्रांप्री
१९९८ सान मरिनो ग्रांप्री

वर्ग:इ.स. १९९८ मधील खेळ
वर्ग:रिकामी पाने
२००२ ऑस्ट्रियन ग्रांप्री

**२००२ ऑस्ट्रियन ग्रांप्री** ही १२ मे, २००२ रोजी ऑस्ट्रियाच्या स्पीलबर्ग शहरात झालेली फॉर्म्युला वन कार शर्यत होती.

ऑस्ट्रियन ग्रांप्री
१९९८ लक्झेंबर्ग ग्रांप्री

**१९९८ लक्झेंबर्ग ग्रांप्री** तथा **ग्रॉसर वार्स्टाइनर प्रैस फोन लक्झेंबर्ग १९९८** ही २७ सप्टेंबर, १९९८ रोजी झालेली फॉर्म्युला वन शर्यतl होती. ही शर्यत मिका हाक्किनेनने जिंकली. मायकेल शुमाकर दुसऱ्या तर डेव्हिड कुल्टहार्ड तिसऱ्या स्थानावर होते.

वर्ग:इ.स. १९९८ मधील खेळ
वर्ग:लक्झेंबर्ग ग्रांप्री
ध्रुवीय कक्षा उपग्रह

ध्रुवीय कक्षा म्हणजे पोलर ऑर्बीट् वापरले आहेत (भूस्थिर कक्षेतील उपग्रह विद्युतवृत्तीय म्हणजे इक्वेटोरियम ऑबिर्टमध्ये भ्रमण करतात) म्हणजेच उपग्रह पृथ्वीप्रदक्षिणा करताना उत्तर आणि दक्षिण ध्रुव ओलांडून जातात. त्यासाठी त्यांची कक्षा एका विशिष्ट रेखांशावरून होते. 
*उदाहरणार्थ ३० अंश पूर्व रेखांशावर विषुववृत्तावरून निघालेला उपग्रह याच रेखांशावरून उत्तरेकडे भ्रमण करीत उत्तर ध्रुवावर जातो आणि तेथून १५० अंश पश्चिम या रेखांशावरून दक्षिणायन सुरू करतो. अशा रितीने दक्षिण ध्रुवावर पोहोचल्यावर तो पुन्हा ३० अंश पूर्व रेखांशावरून उत्तरायण सुरू करतो आणि विषुववृत्तावर येतो.
300px|thumb|right|ध्रुवीय कक्षेत फिरताना उपग्रह
वर्ग:अंतराळ विज्ञान
वर्ग:अंतराळ संशोधन
शौनक अभिषेकी

**शौनक अभिषेकी** हिंदुस्तानी शास्त्रीय गायक आणि संगीतकार आहेत. दिवंगत शास्त्रीय गायक पं जितेंद्र अभिषेकी यांचे शौनक हे पुत्र आहेत. लता मंगेशकर या त्यांच्या चुलत आत्या होत. शौनक अभिषेकी म्हणतात, "संगीतातल्या साक्षात सरस्वती म्हणजे लतादिदी. जन्मोजन्मी रीयाज केल्यावर जो सूर मिळतो तो दिदींना नैसर्गिकरीत्या मिळालाय. आम्ही प्रचंड रियाज आणि साधना करून जे मिळवायचा प्रयत्‍न करतो ती देणगी दिदींच्या ठायी निसर्गदत्तच आहे. साधना करणाऱ्या प्रत्येकाने त्यांच्या सुरांमधल्या भावांचा अभ्यास करावा. 

"माझं त्यांच्याशी दुहेरी नातं आहे. मी त्यांचं भक्त तर आहेच पण शिवाय त्या माझ्या आत्यादेखील आहेत. ज्या घरात लता मंगेशकर, जितेंद्र अभिषेकी सारखी माणसं जन्मली त्या घरात माझा जन्म झाला हे मी माझे भाग्यच समजतो."

## शौनक अभिषेकी यांना मिळालेले पुरस्कार
* संगीतातील योगदानाबद्दल कलाश्री संगीत मंडळाच्या वतीने वै.ह.भ.प. विश्वनाथ महाराज इंगळे यांच्या स्मृत्रीत्यर्थ दिला जाणारा वैष्णव पुरस्कार

वर्ग:मराठी गायक
वर्ग:मराठी संगीतकार
वर्ग:हिंदुस्तानी गायक
न्हावी

250px|thumb|right|न्हावी
**न्हावी** म्हणजे बहुतेकदा पुरुषांचे केशवपन, केशकर्तन, श्मश्रू (दाढी) करणे, केशभूषा, केशसज्जा इत्यादीचा व्यवसाय करणारी व्यक्ती असते. याला नापित, नाभिक, वारीक, म्हाली (महाला), हजाम असेही शब्द आहेत. कंगवा, कैची व वस्तरा ही न्हावी वापरत असणारी प्राथमिक साधने आहेत. केशकर्तनासाठी विजेवर किंवा बॅटरीवर चालणारी अनेक साधने सध्या उपलब्ध आहेत.

मुंबईस पहिला न्हावीखाना (हेअर कटिंग सलून) लोणकर व बडनेरकर यांनीं काढला असे म्हणतात. नंदन कालेलकर हा लंडनला जाऊन केस कापण्याचे आधुनिक तंत्र शिकून आधी मुंबईत आणि मग पुण्यात सलून काढणारा पहिला 'न्हावी' होय. गुजरातमध्ये आणि महाराष्ट्रातही हे लोक लग्न जुळविण्यांत मध्यस्थ असतात. गावभर फिरून ते लग्नाची बोलावणी करतात. ज्या ठिकाणी जुनी शंकराची मंदिरे आहेत त्या ठिकाणी सनई-चौघडा, ढोल, तुतारी, नगारा वाजविण्याचे काम घडशी समाजातील कलावंतांकडे असते. मात्र, महाराष्ट्रातील अनेक शहरांमध्ये हेच काम न्हावी करतात. 

सनई-चौघड्याच्या आणि संबळीच्या आवाजात तुळजापूरच्या तुळजाभवानी या देवीपर्यंत नैवेद्य पोचविण्याची जबाबदारी ब्राह्मणांकडे असते. सनई-चौघडा न्हावी वाजवतात आणि गोंधळी संबळ. या सर्वांना कोल्हापूर संस्थानच्या वतीने मानधन सुरू असते. गणपतराव पिराजी वसईकर हे व्यवसायाने न्हावी होते. त्यांनी सनईवादनावर पुस्तकें लिहिली आहेत. 

न्हावी हे पूर्वी शस्त्रक्रिया करून तुंबड्या लावीत. जावळ काढणे, जखमा साफ करणे, नारू रोगाचे उपचार करणे हीही कामे करतात. बऱ्याच ठिकाणी लग्नघरातील स्वयंपाकाची व्यवस्था लावणे हे काम न्हावी करतात.राजा महापद्मानंद नाभिक समाजाचे होते.

## संत सेना न्हावी
प्रसिद्ध संत सेना महाराज हे न्हावी होते. त्यांचा प्रसिद्ध अभंग : 

आम्ही वारीक वारीक । करू हजामत बारीक ।।
विवेक दर्पण आयना दाऊ । वैराग्य चिमटा हालऊ ।।
उदक शांती डोई घोळू । अहंकाराची शेंडी पिळू ।।
भावार्थाच्या बगला झाडू । काम क्रोध नखे काढू ।।

सेना न्हावी यांचे सुमारे ११० अभंग, गौळणी, वासुदेव, सासवड माहात्म्य, आळंदी माहात्म्य, त्रिंबकमाहात्म्य आदी रचना या संकेतस्थळावर  आहेत.

## छत्रपती शिवाजी महाराजांचा मावळा
शिवाजी महाराजांचा मावळा जिवा महाला व शिवा कशािद हे दोघेही बलुतेदार न्हावी घराण्यातील होते.  छत्रपती शिवाजी महाराजानी प्रतापगडाच्या पायथ्याशी अफझलखानास  मारल्यावर अफझलखानाच्या 'सय्यद बंडा' नावाच्या रक्षकाने छत्रपती शिवाजी महाराजांवर तलवारीचा जोरदार वार केला. जिवाने सय्यद बंडाला मारून छत्रपती शिवाजी महाराजांचे प्राण वाचवले. 

## संदर्भ 
वर्ग:केशभूषा
वर्ग:बलुतेदार
वरठी

**वरठी** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातल्या भंडारा जिल्ह्यातील भंडारा - तुमसर राज्य महामार्गावर वसलेले एक गाव आहे.या गावालगतच नागपूर ते कलकत्ता रेल्वे मार्गावरील 'भंडारा रोड' हे रेल्वे स्थानक आहे त्यामुळे  हे ठिकाण भंडारा रोड म्हणूनही ओळखले जाते. भंडारा हे गाव व जिल्ह्याचे ठिकाण या गावापासून दक्षिणेस सुमारे ११ कि.मी. अंतरावर आहे.

वर्ग:भंडारा जिल्ह्यातील गावे
भूस्थिर उपग्रह

भूस्थिर उपग्रह हे पृथ्वी भोवताली फिरणारे उपग्रह असतात की जे पृथ्वी भोवती फिरतात परंतु ते पृथ्वी वरून स्थिर भासतात.
300px|right|thumb|भूस्थिर उपग्रह 1.पृथ्वी 2.भुस्थिर स्थानांतरण कक्षा 3.भुस्थिर उपग्रह कक्षा
### शास्त्रीय कारण 
केपलरच्या तिसऱ्या नियमानुसार पृथ्वीभोवती फिरणाऱ्या वस्तुचे पृथ्वी पासुनचे अंतर वाढल्यास त्याचा भ्रमण काळ वाढतो.सर्वात उंचावरचा भूस्थिर कक्ष सुमारे ३६००० किलोमीटर उंचीवर असतो. त्याचा भ्रमणाचा वेग पृथ्वीच्या स्वतःभोवतीच्या भ्रमणाइतकाच असल्याने या कक्षातील उपग्रह पृथ्वीवरून बघितले असता आकाशात एकाच ठिकाणी स्थिर आहेत असे वाटते.

### उपग्रह 
भारतीय राष्ट्रीय उपग्रह

वर्ग:अंतराळ विज्ञान
वर्ग:अंतराळ संशोधन
केळी सांगवी

**केळी सांगवी** महाराष्ट्रातील अहमदनगर जिल्ह्यामधल्या  अकोले तालुक्यातले गाव आहे. या गावापासून पट्टागड १५ कि.मी. अंतरावर आहे.

वर्ग:अहिल्यानगर जिल्ह्यातील गावे
सांगवी (निःसंदिग्धीकरण)

**सांगवी** या शब्दाशी संबंधित खालील लेख उपलब्ध आहेत :
* सांगवी, धुळे जिल्हा: महाराष्ट्राच्या धुळे जिल्ह्याच्या शिरपूर तालुक्यातील गाव आहे.
* सांगवी, राजेकुरण: महाराष्ट्राच्या सातारा जिल्ह्यातील गाव आहे.
* सांगवी, ता. फलटण
* सांगवी (विष्णूपुर), तालुका हवेली
* नवी सांगवी,पुणे
* जुनी सांगवी,पुणे
* केळी सांगवी, अकोले तालुका, अहमदनगर जिल्हा
* सांगवी धरण, अकोले तालुका,अहमदनगर जिल्हा
* सांगवी हवेली: महाराष्ट्राच्या पुणे शहरातील एक उपनगर आहे.

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
सूर्यसिद्धान्त

**सूर्यसिद्धान्त**  हा खगोलशास्त्रावरील संस्कृत भाषेतला प्राचीन ग्रंथ आहे. हा ग्रंथ स्वतः सूर्याने मयासुराला कृतयुगाच्या शेवटी कथन केला, अशी एक पौराणिक समजूत आहे.  याचा अर्थ असा की सूर्यसिद्धान्त  नेमका कुणी लिहिला ते माहित नाही.  या ग्रंथाचा काळ इ.स पूर्व ६०० असावा असे मानले जाते. या सिद्धांताच्या एका हस्तलिखितांंत उल्लेख आहे कि सूर्य,असुुर मायाला साांगतो कि, ग्रीक-रोमन हे जगाचे प्रतिनिधित्व करीत असुन तु तेथे जा मी तुला हे ज्ञान यवानाच्या वेषात प्रकट करीन. खगोलशास्त्र व गणित यांचा शोध सगळ्यात आधी सुमेर संस्कृति ( नंतरचे मेसोपोटामिया) मधे साधारण ४००० ई.स. पू.च्या आसपास लागल्याचे ऐतिहासिक पुरावे आहेत.सुमेर लोकांना गणित व ग्रह तारे, त्यांचे आकार व भ्रमण यांचे सखोल ज्ञान होते.भारतात वेदिक संस्कृति १५०० ई.स.पूर्व.नंतर आली व ऋवेद काळात आर्य हे विज्ञान क्षेत्रांत पारंगत असल्याचे ऐतिहासिक पुरावे नाहित.त्यामुळे सुर्यसिद्धांत हा सुमेर संस्कृति व 'ग्रीक खगोलशास्त्रीय ग्रंथांची भारतीय आवृत्ती असावा असे तज्ञांचे मत आहे. इसवी सनपूर्व तिसऱ्या शतकातील बौद्ध ग्रंथात याचे उल्लेख आहेत. पैतमाह सिद्धान्त, त्यांच्या ज्ञानाचा स्रोत म्हणुन सूर्यसिद्धांताचेलन्त आणि रोमक सिद्धान्त या ग्रंथांतही सूर्यसिद्धान्ताचा उल्लेख आहे. वराहमिहीर आणि आर्यभट्ट यांच्या लेखनात त्यांचा ज्ञानाचा स्रोत म्हणुन याच सूर्य सिद्धांतचे संदर्भ आहेत.

## स्वरूप 
एका वर्षात पृथ्वीच्या भ्रमणाला लागणारा काळ, याची अचूक माहिती या ग्रंथात नोंदवलेली आहे, ती ३६५.२५६३६२७ दिवस अशी आहे. ही माहिती आजच्या मान्यतेनुसार जवळपास अचूक आहे.

या ग्रंथात ग्रहगोल आणि त्यांचे आकारमान यांची माहिती आहे.

ग्रहांचे आकारमान - 
* **शुक्र** - सूर्यसिद्धान्तानुसार शुक्राचा व्यास ३००८ मैल आहे. आधुनिक खगोलशास्त्राची सद्य मान्यता म्हणते की शुक्राचे आकारमान ३०३२ मैल आहे.
* **शनी** - त्याचप्रमाणे सूर्यसिद्धान्तानुसार शनीचा व्यास ७३८८२ मैल आहे. सध्याचा अंदाज ७४५८० मैलाचा आहे. म्हणजे दोन्ही आकड्यांत केवळ १ टक्क्याचा फरक आहे.

तसेच सूर्यसिद्धान्ताच्या गणित शाखेत ज्या व जीवा यांचे संदर्भ किंवा मूळ दिसून येते. ग्रहणे आणि त्याची कारणे याचा ऊहापोहही या ग्रंथात आहे.
एकूणच सूर्यसिद्धांत हा खगोलशास्त्रातील आद्य आणि अतिशय महत्त्वाचा ग्रंथ आहे.  शेकडो वर्षांपासून बनणारी भारतीय पंचांगे या ग्रंथांतील तत्त्वांवर आधारलेली असतात. असे असले तरी, या ग्रंथाचा आवाका वैश्विक मितीचा आहे. 
या संस्कृत ग्रंथाचे इंग्रजी भाषांतर बर्जेस या अभ्यासकाने *सूर्य-सिद्धान्त अ टेक्स्ट-बुक ऑफ हिंदू अ‍ॅस्ट्रोनॉमी* (इंग्लिश: *Surya-Siddhanta: a text-book of Hindu astronomy* ;) या नावाने इ.स. १८५८ साली केले. 
बापूदेव शास्त्री यांनी केलेले भाषांतर  बिब्लिओथिका इंडिकांत छापले गेले. रेव्हरंड बर्जेस यांचे अमेरिकन ओरिएंटल सोसायटीच्या सहाव्या पुस्तकांत १८६० सालीं छापले गेले आहे.
## बाह्य दुवे 
* 
* 
* 

वर्ग:हिंदू कालमापन
वर्ग:हिंदू पंचांग
वर्ग:ज्योतिष
वर्ग:खगोलशास्त्र
वर्ग:गणित
वर्ग:प्राचीन साहित्य
सांगवी (फलटण)

**सांगवी, राजेकुरण** हे महाराष्ट्राच्या सातारा जिल्ह्यातील फलटण तालुक्यातील एक गाव आहे. सांगवी गावाची लोकस॑ख्या जवळपास २५०० च्या आसपास आहे. गाव नीरा नदीच्या काठी वसलेले आहे.

सांगवी हे एक विभागलेले गाव आहे. त्यामध्ये सांगवी, सांगवी बंगला, राजेकुरण बंगला इत्यादी विभाग आहेत. राजेकुरण बंगल्यापासून जवळच रघुनाथ राजे नाईक निंबाळकर यांचे निवास स्थान आहे. इ.स. २०११ साली पोपट जाधव हे गावाचे सरपंच आहेत.

वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
गावडे

'गावडे' हे भारत देशात राहणाऱ्या मराठी समाजातले एक प्रचलित आडनाव आहे.गावडे सुर्यवंशी असुन मुळ सगर राजपूत मराठा आहे. व गावडेंचे गोत्र कश्यप असे आहे. 

13 व्या शतकात अल्लौद्दिन खिल्जीचा सरदार मलिक गफुर बरोबर झालेल्या लढाईत हिन्दुस्तानचा बळदंड योधा वीर करण सिंह गावडे व वीर भीमराव गावडे यांचा उल्लेख आढळतो. 

सगर योद्ध्यांनी हिंदुस्थानवर आक्रमण करणारा क्रूरकर्मा अल्लाउद्दीन खिल्जीच्या सैन्याशी घनघोर युद्ध केल्याचा इतिहास समोर आला आहे. नीरा-भीमा नदीच्या तटावर 20 जानेवारी 1311 साली झालेल्या घनघोर युद्धात करणसिंग गावडे या महावीरासह अनेकांना वीरगती प्राप्त झाल्याची नोंद युद्धगीतात आढळली आहे.

तरडोली येथे 1498 साली तुर्की आक्रमकांशी लढाई झाल्याचे नुकतेच समोर आले होते. आता युद्धगीते, दोहा या स्वरूपातील चार चौपाईया आढळल्या आहेत. नीरा नदी बडी सोहामनी, भीमा घाट का मिठ्ठे नीर | 

नीरा के तट मे लढे, वो करण गावडे महावीर ||

नीरा नदी सोहामानी, भीमा पाठ का मीठे नीर |

ऐसा नरसिंह गढी मे योद्धा बडा सगर गावडे करण वीर||

जहाँ आई सती और दत्त विराजे ।

दशनामी मंदिर एक आधार है  ||

नीरा के तट पर सागरक्षात्र लडे है  ||

बाजे नगरा युद्ध का यीर सागरक्षात्र सागरक्षात्र मैदान रमे ।

नीरा के तट मे लढे वो करण गावडे महावीर है  ||

मेष फाइसगारदि वसे, पादया राजे फशपात फूल ।

यशामुर्य मूल वीर योद्धा करना ।

फुरहान भीमराव, लड़पा संग पडा रह्स्य ।

समपातारे पापरत राखले, महा दत्त मंदिर राह गवांदे ।

शूरवीर करणसिंह गावडे, रोकियो मलिक कळस  ।

जय दुर्गा माते, नाद कयो सगर रशरत्र सौसगाथे ।

लाडिपा पूर शाह सांगे दुश्मन माथा बाहू चणारथे ।

खिलजी बादशाह को दियो घाव दौडगड हारके जाव । 

नरी विधवा व्रणहशे, हिंदू धर्म कियो याच कहाव ।

इस्डदात रोउडत रोरसा उडत आगे शीरसफल गावे फलागे । 

महागंगा, भीमा नीरा, सागरक्षात्र, बडाई अधिरा ।

ढगाई भक्त को सयाराम, दत्त पुजारी राजमुर्याम ।

शंखकोमलला करधा, करन गावडे गावडे महावीर वरधा । 

खुशरो अमिरे वधाधु गाव, बादशाह को दियो शँदेसाथ ।

भिपोहारी लढे खडे वीर, बलवीर गावडे पणेधीर ।असे वर्णन असणारे युद्धगीत 1452 मध्ये अरुणसिंह याने गुरजातचा राजा मरतानजी वाघेला याच्यासमोर गायले असल्याचा उल्लेख आहे. 20 जानेवारी 1311 रोजी राजस्थान, देवगिरीचे पारिपत्य करून दक्षिणेकडे चाललेल्या मलिक काफूरच्या नेतृत्वाखालील अल्लाउद्दीन खिल्जीच्या सैन्याला माणगंगा-नीरा-भीमाच्या तटावरील योद्ध्यांनी गुणवडी येथे अडविले. जय दुर्गामाते अशा घोषणा देत योद्धे तुटून पडले. करणसिंह गावडे पुढे होत नूरशाहसोबत लढले आणि खिलजी बादशहाला घाव दिला. महिला विधवा झाल्या. शीश कटा हाथ हरण, धड लडा गावडे करन | 

सौ सौ मारिया दुश्मन को, भीमराव करण दोनो बालवीर है ||असे विरश्रीयुक्त वर्णन आहे. तीन पहर झालेल्या या घनघोर लढाईचा 'संदेशा' प्रसिद्ध मध्ययुगीन कवी अमीर खुसरो याने बादशहाला दिला असेही म्हणले आहे. याशिवाय "हिन्तवतनचा जवामर्द, शूरवीर तू शिरसुफल का" या उल्लेखांवरून तसेच "ऐसा नरसिंह गढी मे, योद्धा बडा सगर गावडे करणबीर" या उल्लेखावरून करनसिंह गावडे हे शिर्सुफळला सध्या अस्तित्वात असलेल्या गढीतील असावेत असा अंदाज केला जात आहे. 

"दत्त दश मंदिर मूल, महादत्त मंदिरे राह गावडे" असा चौपाईयामधे उल्लेख आहे. गुनवडी येथील हे मंदिर आजही गावडे चा दत्तोबा म्हणून ओळखले जाते. या ठिकाणी आजही तीन 'सती' शिळा आहेत. चौपाईयामध्ये 'पद्मीनीनोने दिया देहदान' हा उल्लेख शिळांशी संबंध जोडणारा आहे.

सोबतच पुणे जिल्ह्यात आम्बेगाव तालुक्यात असलेले गावडेवाड़ी हे गाव आदर्श गाव म्हणून ओळखले जाते. तसेच वाघोली जवळ असलेले वाडे बोल्हाई गावात देखील गावडे आजही निवासी आहे.वर्णनानुसार गावडे घराणे हे मूळ मानले जाते    

वर्ग:मराठी आडनावे
ग्लोबल सिस्टम फॉर मोबाइल कम्युनिकेशन

right|200 px|thumb|GSM
**जीएसएम** (Global System for Mobile Communication किंवा GSM) मूळ (Groupe Spécial Mobile) :   मोबाइल तंत्रज्ञानातील GSM  ही सर्वात प्रसिद्ध असलेल्या दोन पद्धतींतली एक पद्धत आहे.  मोबाइल तंत्रज्ञानात जागतिक पातळीवर जवळ जवळ ८०% हिस्सा या तंत्रज्ञानाचा आहे. ही पद्धत मुळात युरोपात सुरू झाली. सध्या जगातील २१२ देश या तंत्राचा वापर करतात.  या तंत्रज्ञानामुळे कुठलाही जीएसएम वापरकर्ता कुठल्याही देशात रोमिंग करू शकतो. हे तंत्रज्ञान पूर्णपणे अंकीय संदेशवहन पद्धतीवर आधारित आहे. SMS या सेवेचे श्रेय जीएसएम या तंत्रज्ञानालाच जाते.जीएसएम TDMAचा वापर करतो.
## संक्षिप्त इतिहास
युरोपातील CEPT  या संस्थेने १९८२ साली 'Groupe Spécial Mobile'  या संकल्पनेची निर्मिती केली. पुढे १९८७ साली तेरा युरोपीय देशांनी एका कराराद्वारे ही पद्धती स्वीकारली आणि त्याच्या विकासाची जबाबदारी ETSI  या संस्थेकडे सोपवली. या मानकाचा पहिला मसुदा १९९० साली तयार झाला. याच मसुद्याप्रमाणे १९९१ साली पहिले जीएसएम नेटवर्क फिनलंड या देशात नोकिया आणि सिमेन्स या दोन कंपन्यांनी विकसित केले.

## तांत्रिक संकल्पना
GSM हे एक सेल्युलर पद्धतीवर आधारित तंत्रज्ञान आहे. या तंत्रात मोबाइल फोन सर्वात जवळच्या मोबाइल नियंत्रकाकडे राहण्याचा प्रयत्न करतो. त्यामुळे तो पर्यायाने प्रत्येक वेळी सर्वांच्या संपर्कात राहू शकतो. या बाबी प्रत्यक्षात येण्यासाठी विद्युत्‌-चुंबकीय लहरींचा सुयोग्य वापर केला जातो. GSM तंत्रज्ञान हे पूर्णपणे TDMA म्हणजेच काल विभाजन  पद्धतीवर अवलंबून आहे. ह्या तंत्राची  संरचना बाजूला दर्शविल्याप्रमाणे आहे. अशाप्रकारे GSM तंत्रज्ञानात खाली दिल्याप्रमाणे मुख्य भाग पडतात.
thumbnail|405px|left|GSM संरचना
* मोबाइल स्टेशन (मोबाइल वापरकर्त्याचा फोन)
* बेस स्टेशन सबसिस्टिम
* नेटवर्क स्विचिंग सबसिस्टिम

वर्ग:मोबाईल फोन कार्यप्रणाली
न्यूट्रॉन तारा

**न्यूट्रॉन तारा** (इंग्लिश: *Neutron star*, *न्यूट्रॉन स्टार* ;) हा मृत ताऱ्याच्या अवशेषांपासून बनलेला खगोल आहे. तो प्रचंड वस्तुमानाच्या ताऱ्याचा अतिनवतारा प्रकार २, प्रकार १ब व १क याप्रकारच्या स्फोटातून निर्माण होणाऱ्या गुरुत्वीय अवपातामुळे निर्माण होऊ शकतो. सहसा हे तारे न्यूट्रॉन या विद्युतभार नसलेल्या परमाणुकणांचे बनले असतात.

## बाह्य दुवे 
*  विदागारातील आवृत्ती

वर्ग:खगोलशास्त्र
वर्ग:तारे
अतिनवतारा

thumb|right|300px|केप्लराचा अतिनवतारा म्हणून ओळखला जाणारा *एसएन १६०४*
**अतिनवतारा** (इंग्लिश: *Supernova*, *सुपरनोव्हा* ;) हा प्रचंड वस्तुमानाच्या ताऱ्याचा स्फोट आहे. हा नवताऱ्यांपेक्षा अधिक ऊर्जा अवकाशात मुक्त करतो.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:खगोलशास्त्र
वर्ग:तारे
आँत्वान लेवॉइझिये

**ऑंत्वान लेवॉइझिये** (२६ ऑगस्ट, इ.स. १७४३ - ८ मे, इ.स. १७९४) हा अठराव्या शतकातील फ्रेंच रसायनशास्त्रज्ञ होता.

वर्ग:फ्रेंच रसायनशास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १७४३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १७९४ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हारुकी मुराकामी

**हारुकी मुराकामी** (जपानी: 村上 春樹 ; रोमन लिपी: *Haruki Murakami* ;) (जानेवारी १२, इ.स. १९४९ - हयात) हा जपानी लेखक व अनुवादक आहे. त्याचे साहित्य समीक्षकांनी नावाजले आहे, तसेच त्याला अनेक पुरस्कारही मिळाले आहेत. त्याच्या 'काफ्का ऑन द शोअर' या कादंबरीला 'फ्रान्झ काफ्का पुरस्कार मिळाला असून जेरुसलेम पुरस्काराचाही तो मानकरी आहे. 

सद्यकालीन साहित्यिकांमध्ये त्याला मान आहे *द गार्डियन* दैनिकाने त्याच्या साहित्यकृती व पुरस्कारांमुळे "आज हयात असणाऱ्या जगातील थोर साहित्यिकांपैकी एक" म्हणून त्याला गौरवले आहे.

## जीवन 
दुस‍ऱ्या महायुद्धानंतरच्या काळात जपानात मुराकामीचा जन्म क्योतो येथे झाला. त्याचे बालपण शुकुगावा (निशिनोमिया), अशिया, कोबे येथे गेले. त्याचे आजोबा (वडिलांचे वडील) हे बौद्ध पुरोहित होते व आईचे वडील ओसाक्यातले एक व्यापारी होते. त्याचे आईवडील दोघेही जपानी साहित्य शिकवत असत. 
 
लहानपणापासूनच मुराकामीवर पाश्चिमात्य विचारसरणीचा, विशेषतः पाश्चिमात्य संगीत व साहित्याचा जबरदस्त पगडा होता. अमेरिकन लेखकांची पुस्तके वाचत तो लहानाचा मोठा झाला. त्याच्यात व इतर जपानी साहित्यिकांमध्ये हा मोठा फरक दिसून येतो. 

तोक्यो येथील वासेदा विद्यापीठात त्याने नाट्यशास्त्राचे शिक्षण घेतले. तेथेच त्याची व पत्नी योको हिची प्रथम गाठ पडली. त्याने पहिली नोकरी एका रेकॉर्ड दुकानात धरली. (नॉर्वेजियन वूड या त्याच्या कादंबरीतले एक मुख्य पात्र, तोरू वातानाबेदेखील तेथेच नोकरी करताना दाखवला आहे.) अभ्यासक्रम संपत आलेला असतानाच मुराकामीने त्याच्या पत्नीच्या साथीने 'पीटर कॅट' नावाचे एक कॉफीहाऊस (जे संध्याकाळी जॅझ बार असे) कोकुबुंजी, तोक्यो येथे सुरू केले. हा बार त्यांनी इ.स. १९७४पासून इ.स. १९८१पर्यंत चालवला.

त्याच्या बहुतांश कादंबऱ्यांतील मध्यवर्ती संकल्पना व शीर्षके ही शास्त्रीय संगीताशी निगडित असतात. उदा. द वाइंड-अप बर्ड क्रॉनिकलातील तीन पुस्तके. यांपैकी 'द थिविंग मॅगपाय' रोझिनीच्या ऑपेरा ओव्हरशरावर बेतले आहे, 'बर्ड अ‍ॅज प्रॉफेट' हे रॉबर्ट शुमन याच्या इंग्लिशीत द प्रॉफेट बर्ड म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या पियानो संगीताच्या तुकड्यावर आधारित असून 'द बर्ड कॅचर' हे मोझार्टाच्या द मॅजिक फ्लूट या ऑपेऱ्यातल्या व्यक्तिरेखेवर आधारित आहे. 

मुराकामी हा मॅराथॉन व ट्रायथलॉन धावपटू आहे. त्याने वयाच्या तेहतिसाव्या वर्षी धावण्यास सुरुवात केली. जून २६, इ.स. १९९६ साली त्याने पहिली अल्ट्रामॅराथॉन (होक्काइडो येथील सरोमा सरोवराभोवतीची १०० किलोमीट‍रची शर्यत) पूर्ण केली. त्याच्या धावण्यासंबंधी त्याने इ.स. २००८ साली प्रकाशित केलेल्या त्याच्या *व्हॉट आय टॉक अबाऊट व्हेन आय टॉक अबाऊट रनिंग* या पुस्तकात लिहिले आहे.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:जपानी साहित्यिक
वर्ग:इ.स. १९४९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
विंडोज व्हिस्टा आवृत्त्या

वर्ग:मायक्रोसॉफ्ट विंडोज
वर्ग:रिकामी पाने
विंडोज एम्बेडेड

## सीई ६.० 
## पीओएसरेडी 
वर्ग:मायक्रोसॉफ्ट विंडोज
वर्ग:रिकामी पाने
विंडोज ७ आवृत्त्या

**विंडोज ७ च्या अनेक आवृत्त्या** उपलब्ध होत्या

* विंडोज ७ स्टार्टर
* विंडोज ७ होम बेसिक
* विंडोज ७ होम प्रीमियर
* विंडोज ७ प्रोफेशनल
* विंडोज ७ एंटरप्राइझ
* विंडोज ७ अल्टिमेट

आवृत्त्या
मोझिला फायरफॉक्स ३.५

100px|right
150px|right
'''''' ही मोझिला फायरफॉक्स या आंतरजाल न्याहाळकाची जून २००९ मध्ये प्रकाशित झालेली आवृत्ती आहे.

## संदर्भ
## बाह्य दुवे 
* http://gs.statcounter.com/#browser_version-ww-monthly-201107-201107-bar
* http://gs.statcounter.com/#browser-ww-monthly-201107-201107-bar
वर्ग:आंतरजाल न्याहाळक
वर्ग:मोझिला फायरफॉक्स
बिनायक सेन

**बिनायक सेन** (४ जानेवारी, इ.स. १९५० - हयात)  हे पीपल्स युनियन ऑफ सिव्हिल लिबर्टीजचे (पीयूसीएल) उपाध्यक्ष आणि मानवाधिकार कार्यकर्ते आहेत. व्यवसायाने ते बालरोगतज्ज्ञ आहेत. बिनायक सेन यांना माओवाद्यांसोबत देशविरोधी कट रचल्याच्या आणि राजदोहाच्या आरोपाखाली अडिशनल डिस्ट्रिक्ट अण्ड सेशन्स कोर्टाने जन्म ठेपेची शिक्षा सुनावण्यात आली होती. सुप्रीम कोर्टाने त्यांच्यांवरील देशद्रोहाचा गंभीर आरोप मागे घेऊन त्यांना जामीन मंजूर करण्यात आला. 

देशद्रोहाचा आरोप ठेवत छतीसगढ हायकोर्टाने त्यांना जन्मठेपेची शिक्षा सुनावली होती. सुप्रीम कोर्टाने सेन हे देशद्रोही ठरत नाही असे सांगत त्यांना जामीन देण्यात आल्याचे सांगितले. न्या. एच.एस. बेदी आणि न्या. सी. के. प्रसाद यांनी हा निर्णय दिला. माओवाद्यांविषयी सहानभूती बाळगणे हा देशद्रोह ठरत नाही अशी टिपण्णी केली त्यांनी केली.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय
वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म
पाळणा

**पाळणा** हा लहान मुलं अथवा तान्ह्या बाळाला झोपवण्यासाठी वापरला जाणारा एक प्रकारचा बेड आहे. याचा आकार एखाद्या बास्केटसारखा असतो. बाळाला पाळण्यामध्ये झोपवून अंगाई गीत गायले जाते. तसेच बाळाचे नामकरण कार्यक्रमाच्या वेळीसुद्धा बाळाला पाळण्यात ठेवून त्याच्या कानात नाव सांगितले जाते.

250px|पाळणा
250px|लाकडी भारतीय पाळणा