open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
मोरारजी देसाई

**भारतरत्न : मोरारजी रणछोडजी देसाई** (२९ फेब्रुवारी १८९६ – १० एप्रिल १९९५) हे **भारताचे चौथे पंतप्रधान** व भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीत एक नेते होते. ते १९७७ ते १९७९ दरम्यान जनता पार्टीने तयार केलेल्या सरकारमध्ये भारताचे ४थे पंतप्रधान बनले. राजकारणाच्या प्रदीर्घ कारकिर्दीत त्यांनी मुंबई राज्याचे मुख्यमंत्री, भारताचे गृहमंत्री व अर्थमंत्री आणि भारताचे दुसरे उपपंतप्रधान अशी अनेक महत्त्वाची पदे भूषविली.

पंतप्रधान लाल बहादूर शास्त्री यांचे निधन झाल्यानंतर देसाई हे १९६६ मध्ये पंतप्रधानपदाचे प्रबळ दावेदार होते. १९६९ पर्यंत इंदिरा गांधींच्या मंत्रिमंडळात त्यांची उपपंतप्रधान आणि अर्थमंत्री म्हणून नियुक्ती झाली. १९६९ च्या काँग्रेसच्या फाळणीच्या वेळी त्यांनी राजीनामा दिला आणि भारतीय राष्ट्रीय कांग्रेस (संगठन) (कांग्रेस (ओ) मध्ये सामील झाले. १९७७ मध्ये वादग्रस्त आणीबाणी उठवल्यानंतर, विरोधी पक्षांनी जनता पक्षाच्या छायेत असलेल्या काँग्रेसविरूद्ध एकत्र लढा दिला आणि १९७७ची निवडणूक जिंकली. देसाई पंतप्रधान म्हणून निवडले गेले आणि ते भारताचे पहिले गैर-काँग्रेस पंतप्रधान झाले.

१९७४ मध्ये भारताच्या पहिल्या अणुचाचणीनंतर देसाई यांनी चीन आणि पाकिस्तानशी मैत्रीपूर्ण संबंध परत आणण्यास मदत केली आणि १९७१ च्या भारत-पाकिस्तान युद्धासारख्या सशस्त्र संघर्ष टाळण्याचा संकल्प केला. १९ मे १९९० रोजीत्यांना पाकिस्तानचा सर्वोच्च नागरिक पुरस्कार, निशान-ए-पाकिस्तानने गौरविण्यात आले.

भारतीय राजकारणाच्या इतिहासामध्ये वयाच्या ८४ व्या वर्षी पंतप्रधानपदाची सूत्रे सांभाळणारे ते सर्वात वयस्कर व्यक्ती आहेत. त्यानंतर त्यांनी सर्व राजकीय पदांवरून सेवानिवृत्ती घेतली, परंतु १९८० मध्ये जनता पक्षासाठी प्रचार करत राहिले. त्यांना भारताचा सर्वोच्च नागरी सन्मान भारतरत्न देण्यात आला. वयाच्या ९९ व्या वर्षी १९९५ मध्ये त्यांचे निधन झाले.

## पूर्वीचे जीवन 
मोरारजी देसाई गुजराती वंशाचे होते. त्यांचा जन्म २९ फेब्रुवारी १८९६ रोजी बुल्सर जिल्हा, बॉम्बे प्रेसिडेन्सी, ब्रिटिश इंडिया (सध्याचे वलसाड जिल्हा, गुजरात, भारत) मधील भदेली गावात झाला. ते आठ मुलांपैकी सर्वात मोठे होता व त्याचे वडील शालेय शिक्षक होते. देसाई यांचे प्राथमिक शिक्षण सावरकुंडला येथील कुंडला शाळेत (आता जे.व्ही. मोदी शाळा म्हणले जाते) व नंतर वलसाडच्या बाई अवा बाई हायस्कूलमध्ये झाले. मुंबईच्या विल्सन महाविद्यालयातून पदवी घेतल्यानंतर ते गुजरातमधील नागरी सेवेत दाखल झाले. 

देसाई महात्मा गांधींच्या अधीन असलेल्या स्वातंत्र्यलढ्यात सामील झाले आणि ब्रिटिश राजवटीविरूद्धच्या नागरी अवज्ञा आंदोलनात सामील झाले. स्वातंत्र्यलढ्यात त्यांनी बरीच वर्षे तुरुंगात घालविली आणि त्यांच्या तीव्र नेतृत्व कौशल्यामुळे आणि खडतर मनोवृत्तीमुळे ते स्वातंत्र्यसैनिकांमधील आवडते आणि गुजरात प्रदेशातील भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे महत्त्वाचे नेते झाले. १९३४ आणि १९३७ मध्ये प्रांतीय निवडणुका झाल्या तेव्हा देसाई यांची निवड झाली आणि त्यांनी मुंबई अध्यक्षांच्या महसूलमंत्री आणि गृहमंत्री म्हणून काम पाहिले.

## संदर्भ 
देसाई, मोरारजी
देसाई, मोरारजी
वर्ग:२ री लोकसभा सदस्य
वर्ग:३ री लोकसभा सदस्य
वर्ग:४ थी लोकसभा सदस्य
वर्ग:५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:६ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:सुरतचे खासदार
देसाई, मोरारजी
देसाई, मोरारजी
वर्ग:भारतरत्‍न पुरस्कारविजेते
वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:भारतीय उपपंतप्रधान
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढा
शहर

[300px|thumb|[तोक्यो जगातील एक सर्वात जास्त लोकसंख्या असलेले शहर]] 
[250px|thumb|[तांपेरे]]
**शहर** हा शब्द मुळचा अरबी भाषेतला आहे. शहरे म्हणजे नागरी वसाहत होय. तसेच शहरामध्ये मानवाच्या सर्व गरजा पूर्ण करण्यासाठी आवश्यक असलेल्या सोयीसुविधा उपलब्ध असतात. शहरात नोकरीच्या संधीही उपलब्ध असतात. शहरात ज्याप्रमाणे सर्व सोयीसुविधा यांचे फायदे आहेत त्याचप्रमाणे त्यांचे तोटेही आहेत, जसे की, शहरात वेगवेगळ्या प्रकाराचे प्रदूषण होत असते. 

संयुक्त राष्ट्रे हे शहर काय आहे यासाठी तीन व्याख्या वापरते, कारण सर्व अधिकारक्षेत्रातील सर्व शहरांचे समान निकष वापरून वर्गीकरण केले जात नाही. शहरांची व्याख्या योग्य शहरे, त्यांच्या शहरी क्षेत्राची व्याप्ती किंवा त्यांचे महानगर प्रदेश अशी केली जाऊ शकते. 

वर्ग:शहरे
मे २५

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
### अकरावे शतक 
* १०८५ - कॅस्टिलचा राजा आल्फोन्सो सहाव्याने स्पेनमधील टोलेडो शहर मूरांकडून जिंकले.

### पंधरावे शतक 
* १४५८ - महमुद बेगडा, गुजरातच्या सुलतानपदी आला.
### सतरावे शतक 
* १६५९ - रिचर्ड क्रॉमवेलने इंग्लंडच्या रक्षकपदाचा राजीनामा दिला.
### एकोणिसावे शतक 
* १८१० - सेमाना दि मेयो - आर्जेन्टिनात नागरिकांनी बोयनोस एर्समधून स्पेनच्या व्हाइसरॉयला हाकलले.
* १८६५ - अमेरिकन यादवी युद्ध - अलाबामात मोबिल शहराजवळ शस्त्रसाठ्यात स्फोट. ३०० ठार.
* १८९५ - फोर्मोसाच्या प्रजासत्ताकची स्थापना.
### विसावे शतक 
* १९२६ - युक्रेनच्या परागंदा सरकारच्या अध्यक्ष सिमोन पेटलियुराची हत्या.
* १९३५ - जेसी ओवेन्सने ४५ मिनिटात वेगवेकळ्या शर्यतींमध्ये चार विश्वविक्रम नोंदवले.
* १९३८ - स्पॅनिश गृहयुद्ध - अलिकान्ते शहरावर बॉम्बफेक. ३१३ ठार.
* १९४० - दुसरे महायुद्ध - डंकर्कची लढाई सुरू.
* १९४६ - अब्दुल्ला जॉर्डनच्या राजेपदी.
* १९५३ - अमेरिकेच्या सैन्याने परमाणुशस्त्रे असलेल्या तोफगोळ्यांची चाचणी केली.
* १९५५ - जगातील उंचीनुसार तिसरे शिखर कांचनगंगा जॉर्ज बँड आणि जो ब्राऊन यांनी प्रथमच सर केले.
* १९६१ - अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्ष जॉन एफ. केनेडीने "दशक संपायच्या आत चंद्रावर माणूस" पाठवण्याची घोषणा केली.
* १९६३ - इथियोपियाची राजधानी अदिस अबाबामध्ये आफ्रिकन एकता संघटनेची स्थापना.
* १९७९ - अमेरिकन एरलाइन्स फ्लाइट १९१ हे डी.सी.१० जातीचे विमान शिकागोच्या ओहेर विमानतळावरून निघाल्यावर कोसळले. जमीनीवरील दोघांसह २७३ ठार.
* १९८१ - सौदी अरेबियाची राजधानी रियाधमध्ये अखाती सहकार समितीची स्थापना.
* १९८२ - फॉकलंड युद्ध - आर्जेन्टिनाने युनायटेड किंग्डमची युद्धनौका एच.एम.एस. कोव्हेन्ट्री बुडवली.
* १९८५ - बांगलादेशमध्ये वादळ. १०,०००हून अधिक ठार.
* १९९५ - बॉस्नियाच्या सर्ब सैन्याने ७२ तरुणांना ठार मारले.
* १९९७ - सियेरा लिओनमध्ये उठाव. मेजर जॉन पॉली कोरोमाहने सत्ता बळकावली.
### एकविसावे शतक 
* २००१ - कॉलोराडोतील बोल्डर शहराचा एरिक वाइहेनमायर हा एव्हरेस्ट सर करणारा प्रथम अंध व्यक्ती ठरला. त्याच्या बरोबरचा न्यू कनान, कॉनेटिकटचा शेरमान बुल सगळ्यात वयस्कर व्यक्ती (६४ वर्षे) ठरला
* २००२ - चायना एरलाइन्स फ्लाइट ६११ हे बोईंग ७४७ जातीचे विमान तैवानच्या सामुद्रधुनीत कोसळले. २२५ ठार.
* २००२ - मोझाम्बिकच्या तेंगा शहराजवळ रेल्वे गाडीला अपघात १९७ ठार.
* २००३ - नेस्टर कर्चनर आर्जेन्टिनाच्या राष्ट्राध्यक्षपदी.
* २०२४ - गुजरातच्या राजकोट शहरातील गेमझोन या करमणूक केन्द्रात लागलेल्या आगीत होरपळून ३३ मृत्युमुखी.

## जन्म 
* १०४८ - शेन्झॉॅंग, चीनी सम्राट.
* १३३४ - सुको, जपानी सम्राट.
* १७१३ - जॉन स्टुअर्ट, युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान.
* १८०३ - राल्फ वाल्डो एमर्सन, अमेरिकन लेखक व तत्त्वज्ञानी.
* १९०७ - उ नु, म्यानमारचा राजकारणी.
* १९३६ - रुसी सुरती, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
* १९७० - मॉरिस क्रॉफ्ट, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.

## मृत्यू 
* ९६७ - मुराकामी, जपानी सम्राट.
* १०८५ - पोप ग्रेगोरी सातवा.
* १२६१ - पोप अलेक्झांडर चौथा.
* १५५५ - हेन्री दुसरा, नव्हारेचा राजा.
* १९२४ - आशुतोष मुखर्जी, बंगाली शिक्षणतज्ञ.
* १९९९ - डॉ. बी. डी. टिळक, संचालक - पुण्याची राष्ट्रीय रासायनिक प्रयोगशाळा.
* २००१ - नीला घाणेकर, गायिका.
* २००५ - सुनील दत्त, भारतीय अभिनेता.

## प्रतिवार्षिक पालन 
* मे क्रांती दिन- आर्जेन्टिना, लिब्या.
* राष्ट्र दिन - जॉर्डन, सुदान, आर्जेन्टिना.
* आफ्रिका मुक्ती दिन- चाड, लायबेरिया, माली, मॉरिटानिया, नामिबिया, झांबिया, झिम्बाब्वे.
* मुक्ती दिन - लेबेनॉन.
* युवा दिन - युगोस्लाव्हिया.

## बाह्य दुवे 
----
मे २३ - मे २४ - **मे २५** - मे २६ - मे २७ - (मे महिना)
आकाशगंगा

**आकाशगंगा** हे, सूर्यमाला आणि पर्यायाने पृथ्वी ज्या दीर्घिकेमध्ये आहे, त्या दीर्घिकेचे नाव आहे. तिचे इंग्रजी नाव Milky Way (मिल्की वे) अर्थात दुधट (दुधी रंगाचा) मार्ग असे आहे. अगदी दाट अंधाऱ्या रात्री आकाशाकडे निरखून पाहिले तर असंख्य तारकांच्या गर्दीतून एक दुधाळ रंगाचा प्रवाह दिसतो. हा तेजस्वी प्रवाह म्हणजे आकाशगंगा. हंस, वृषपर्वा, देवयानी, ययाती, ब्रह्महृदय, पुनर्वसू, मृग, नौका, वृश्चिक, धनु आणि गरुड या तारकासमूहातून ही **आकाशगंगा** पसरत गेली आहे.

सूर्यमाला ही आकाशगंगेच्या मध्यापासून बाहेरील बाजूस सुमारे दोन तृतीयांश अंतरावर आहे, तर सूर्य साधारण २७००० प्रकाशवर्षे दूर आहे. सूर्याजवळ आकाशगंगेची जाडी २००० प्रकाशवर्षे आहे.

सूर्य, या आकाशगंगेच्या केंद्राभोवती परिभ्रमण करण्यासाठी पृथ्वीची २२.५ ते २५ कोटी वर्षे एवढा काळ घेतो. इंग्रजीत हा काळ गॅलॅक्टिक इयर म्हणून ओळखला जातो.

आकाशगंगा ही अफाट विश्वातील तारकांचा एक लहानसा संघ आहे. विश्वाच्या तुलनेत आकाशगंगेचा आकार जरी लहान असला तरी तिच्यात अब्जावधी (सुमारे २५० अब्ज) तारे आहेत. आकाशगंगेचे विशाल स्वरूप, तिचा वैशिष्ट्यपूर्ण आकार, व त्यामधील आश्चर्यकारक तेजोमेघ या सर्व गोष्टी विलक्षण आहेत.

विश्वामध्ये एकाहून अधिक आकाशगंगा असाव्यात. संस्कृतमध्ये आकाशगंगेला दुसरे नाव मंदाकिनी असे आहे.

## आकाशगंगेचा जन्म 
### ग्रीक लोककथा 
एके काळी ज्युपिटर देवाच्या पट्टराणीचा, जुनोचा मुलगा हर्क्युलस हा अतिशय अवखळ आणि खोडकर होता. एके दिवशी जुनो हर्क्युलसला स्तनपान करीत असतानाही त्याचा अवखळपणा चालू होता. त्यावेळी जुनोच्या स्तनामधून दुधाचा प्रवाह जो उसळला तो थेट स्वर्गामधून वाहू लागला. अजूनही तो दुधी रंगाचा पट्टा आपल्याला आकाशात दिसतो. ग्रीक लोकांनी त्या पट्ट्याला "दुग्ध मार्ग", "मिल्की वे" असे नाव ठेवले.

## संदर्भ 
*
मे २४

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
### तेरावे शतक 
* १२१८ - पाचव्या क्रुसेडचे एकरहून इजिप्तकडे प्रयाण.
* १२७६ - मॅग्नस लाडुलास स्वीडनच्या राजेपदी.
### सतरावे शतक 
* १६२६ - पीटर मिनुईतने मॅनहॅटन विकत घेतले.
* १६८९ - इंग्लंडच्या संसदेने सर्वधर्माच्या व्यक्तिंना समान वागणूक देण्याचा कायदा केला. कॅथोलिक धर्माचा उल्लेख मुद्दाम टाळण्यात आला.
### अठरावे शतक 
* १७८७ - अमेरिकेची संविधान सभा सुरू.
### एकोणिसावे शतक 
* १८२२ - पिचिंचाची लढाई - पेरूमध्ये ॲंतोनियो होजे दि सुकरने क्विटो स्वतंत्र केले.
* १८३० - साराह हेलचे मेरी हॅड ए लिटल लॅम्ब ही बालकविता प्रकाशित.
* १८४४ - सॅम्युएल मॉर्स याने तारयंत्र वापरून पहिला संदेश पाठवला.
* १८४६ - मेक्सिकन-अमेरिकन युद्ध - जनरल झकॅरी टेलरने मॉॅंन्टेरे जिंकले.
* १८६१ - अमेरिकन यादवी युद्ध - उत्तरेने अलेक्झांड्रिया, व्हर्जिनीया जिंकले.
* १८८३ - १४ वर्षे बांधकाम चालल्यावर न्यू यॉर्कमधील ब्रुकलिन ब्रिज वाहतुकीस खुला.
### विसावे शतक 
* १९०० - दुसरे बोअर युद्ध - युनायटेड किंग्डमने ऑरेंज फ्री स्टेट बळकावले.
* १९१५ - पहिले महायुद्ध - इटलीने ऑस्ट्रिया व हंगेरी विरुद्ध युद्ध पुकारले.
* १९४० - इगॉर सिकॉर्स्कीने सर्वप्रथम हेलिकॉप्टर उडवले.
* १९४१ - दुसरे महायुद्ध - अटलांटिक समुद्रातील लढाईत जर्मनीच्या युद्धजहाज बिस्मार्कने युनायटेड किंग्डमची मानाची युद्धनौका एच.एम.एस. हूड बुडवली. १,४१५ खलाशी, सैनिक व अधिकारी मृत्युमुखी.
* १९५८ - वृत्तसंस्था युनायटेड प्रेस ईंटरनॅशनलची (यु.पी.आय.) स्थापना.
* १९६८ - पॅरिसमध्ये निदर्शने करणाऱ्या विद्यार्थ्यांनी तेथील शेअरबाजाराला आग लावली.
* १९६८ - कॅनडाच्या क्विबेक सिटीतील अमेरिकन वकिलातीवर बॉम्बहल्ला.
* १९७६ - लंडन ते वॉशिंग्टन डी.सी.ला कॉॅंकॉर्ड विमानाची सेवा सुरू.
* १९९१ - इस्रायेलने इथियोपियातील ज्यूंना इस्रायलला नेले.
* १९९३ - एरिट्रियाला इथियोपियापासून स्वातंत्र्य.
* १९९३ - मायक्रोसॉफ्टने विन्डोज एन. टी. ही ऑपरेटिंग सिस्टम प्रकाशित केली.

### एकविसावे शतक 
* २००० - इस्रायेलने २२ वर्षांनी लेबेनॉनमधून आपले सैनिक काढून घेतले.
* २०२४ - पापुआ न्यू गिनीमध्ये झालेल्या भूस्खलनात ७००पेक्षा अधिक व्यक्ती मृत्युमुखी.

## जन्म 
* १५ - ज्युलियस सीझर जर्मेनिकस, रोमन सेनापती
* १६८६ - गॅब्रियेल फॅरनहाइट, जर्मन भौतिकशास्त्रज्ञ.
* १८१९ - व्हिक्टोरिया, इंग्लंडची राणी.
* १८७० - यानी स्मट्स, दक्षिण आफ्रिकेचा पंतप्रधान.
* १८९९ - काझी नजरूल इस्लाम, क्रांतीवादी, हिंदू-मुस्लिम ऐक्यवादी बंगाली मुस्लिम कवी.
* १९२४ - रघुवीर भोपळे, आंतरराष्ट्रीय कीर्तीचे जादुगार.
* १९४२ - अली बाकर, दक्षिण आफ्रिकेचा क्रिकेट खेळाडू.

## मृत्यू 
* ११५३ - डेव्हिड पहिला, स्कॉटलंडचा राजा.
* १३५१ - अबु अल हसन अली, मोरोक्कोचा सुलतान.
* १५४३ - निकोलस कोपर्निकस, आद्य अंतरिक्षशास्त्रज्ञ.
* १९९५ - हॅरोल्ड विल्सन, युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान.
* १९९९ -  गुरू हनुमान तथा विजयपाल लालाराम, आंतरराष्ट्रीय कीर्तीचे कुस्ती मार्गदर्शक.
* २००० - मजरुह सुलतानपुरी, गीतकार व उर्दू  शायर.

## प्रतिवार्षिक पालन 
* बर्म्युडा दिन - बर्म्युडा.
* राष्ट्र दिन - एरिट्रिया.
* बल्गेरियन शिक्षण व संस्कृती दिन - बल्गेरिया.
* स्लोव्हेकियन साहित्य दिन - बल्गेरिया.

## बाह्य दुवे
----
मे २२ - मे २३ - **मे २४** - मे २५ - मे २६ - (मे महिना)
चंद्रशेखर

हा लेख भारताचे माजी पंतप्रधान चंद्रशेखर यांच्याविषयी आहे.

* क्रिकेट खेळाडू चंद्रशेखरविषयीचा लेख येथे आहे.
* कवी चंद्रशेखर यांच्याविषयीचा लेख येथे आहे.

**चंद्रशेखर** (१ जुलै १९२७ - ८ जुलै २००७) हे एक भारतीय राजकारणी होते ज्यांनी १० नोव्हेंबर १९९० ते २१ जून १९९१ दरम्यान देशाचे आठवे पंतप्रधान म्हणून काम पाहिले. जनता दलाच्या तुटलेल्या अल्पसंख्यांक सरकारचे त्यांनी नेतृत्व केले, भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसकडून मिळालेल्या बाहेरील पाठिंब्याने. सार्वत्रिक निवडणुका लांबणीवर टाकण्यासाठी ही व्यवस्था होती.
* ते पहिले भारतीय पंतप्रधान आहेत ज्यांनी कधीही कोणतेही सरकारी कार्यालय सांभाळलेले नाही. 
त्यांचे सरकार मोठ्या प्रमाणात निव्वळ एक "कठपुतळी" म्हणून पाहिले जात होते आणि लोकसभेतील थोड्याच खासदारांसह सरकार स्थापन केले गेले होते.  मूडीज (अमेरिकी आर्थिक सेवा कंपनी) यांनी भारताची ढासळलेली परिस्थिती भाकित केली होती, तेव्हा त्यांचे सरकार अर्थसंकल्प पास करू शकले नाही. या स्थितीमुळे जागतिक बँकेने भारतास आर्थिक मदत बंद केली. कर्जाची परतफेड चुकू नये, म्हणुन चंद्रशेखर यांनी सोने गहाण करण्यास परवानगी दिली. ही परवानगी निवडणुकीच्या काळातच गुप्तपणे दिली गेली म्हणुन प्रचंड टीका झाली होती. १९९१ चे भारतीय आर्थिक संकट आणि राजीव गांधी यांच्या हत्येमुळे त्यांचे सरकार अजूनच आर्थिक गर्तेच्या संकटात सापडले.

## पूर्वीचे जीवन 
चंद्रशेखर यांचा जन्म १ जुलै १९२७ रोजी उत्तर प्रदेशमधील इब्राहिमपट्टी या गावात राजपूत गरीब शेतकरी कुटुंबात झाला. सतीशचंद्र पी जी कॉलेज येथे त्यांनी बॅचलर ऑफ आर्ट्स पदवी मिळविली. १९५० मध्ये त्यांनी अलाहाबाद विद्यापीठात राज्यशास्त्र विषयात पदव्युत्तर शिक्षण घेतले.

## राजकीय जीवन 
चंद्रशेखर समाजवादी चळवळीत सामील झाले आणि बलिया येथील जिल्हा प्रजा सोशलिस्ट पार्टी (पीएसपी)चे सचिव म्हणून निवडले गेले. एका वर्षाच्या आत, ते उत्तर प्रदेशमधील पीएसपीच्या राज्य युनिटचे सहसचिव म्हणून निवडले गेले. १९५५-५६ मध्ये त्यांनी पक्षाच्या सरचिटणीसपदाची सूत्रे स्वीकारली. १९६२ मध्ये उत्तर प्रदेशमधून राज्यसभेवर निवडून गेल्याने त्यांची राष्ट्रीय कारकीर्द सुरू झाली.

## मृत्यू 
८० व्या वाढदिवसाच्या, आठवडाभरानंतर चंद्रशेखर यांचे ८ जुलै २००७ रोजी निधन झाले. काही काळ ते मायलोमाने ग्रस्त होते आणि मे पासून ते नवी दिल्लीतील अपोलो रुग्णालयात होते. त्याच्या पश्चात दोन मुलं आहेत. भारतीय अनेक पक्षांच्या राजकारण्यांनी त्यांना श्रद्धांजली वाहिली आणि भारत सरकारने ७ दिवस राज्यशोक घोषित केले. १० जुलै रोजी यमुना नदीच्या काठी जन्यकस्थळ येथे पारंपारिक अंत्ययात्रेच्या वेळी संपूर्ण राज्य सन्मानाने त्यांच्यावर अंत्यसंस्कार करण्यात आले. ऑगस्टमध्ये त्यांची राख सिरुवाणी नदीत विसर्जित केली गेली.

## संदर्भ 
वर्ग:भारताचे पंतप्रधान
वर्ग:६ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:बलियाचे खासदार
वर्ग:जनता पक्षाचे राजकारणी
वर्ग:इ.स. १९२७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००७ मधील मृत्यू
वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चौधरी चरण सिंह

**चौधरी चरण सिंग** (२३ डिसेंबर, इ.स. १९०२ - २९ मे, इ.स. १९८७) हे भारताचे पाचवे पंतप्रधान होते. २३ डिसेंबर हा त्यांचा जन्मदिवस दरवर्षी भारतात किसान दिन म्हणून साजरा केला जातो.

## पूर्वीचे जीवन 
चरण सिंग यांचा जन्म २ डिसेंबर १९०२ रोजी मेरठ (सध्याचा हापूर जिल्हा, उत्तर प्रदेश) येथे झाला. त्यांनी १९२५ मध्ये कलाशास्त्र मध्ये एमए केले आणि १९२६ मध्ये आग्रा विद्यापीठातून कायद्याची पदवी प्राप्त केली. १९२८ मध्ये त्यांनी गाझियाबाद येथे दिवाणी वकील म्हणून काम सुरू केला.

फेब्रुवारी १९३७ मध्ये ते वयाच्या ३४व्या वर्षी छपरौली (बाघपत) या मतदारसंघातून संयुक्त प्रांताच्या विधानसभेवर निवडून गेले. १९३८ मध्ये त्यांनी विधानसभेत कृषी उत्पन्न बाजार विधेयक सादर केले जे भारतातील बऱ्याच राज्यांनी मंजूर केले.

चरण सिंग यांनी ब्रिटिश सरकारपासून स्वातंत्र्य मिळविण्याच्या अहिंसक संघर्षात महात्मा गांधींचे अनुसरण केले आणि बऱ्याच वेळा तुरुंगवास भोगला. १९३० मध्ये मीठाच्या कायद्याच्या उल्लंघनासाठी त्यांना ब्रिटिशांनी ६ महिन्यांसाठी तुरूंगात पाठविले. नोव्हेंबर १९४० मध्ये स्वतंत्र सत्याग्रह चळवळीसाठी त्याला पुन्हा एक वर्षासाठी तुरूंगात डांबण्यात आले. ऑगस्ट १९४२ मध्ये त्यांना ब्रिटिशांनी पुन्हा तुरूंगात डांबले आणि नोव्हेंबर १९४३ मध्ये त्यांना सोडण्यात आले.

## राजकीय कारकीर्द 
इवलेसे|चौधरी चरण सिंह यांच्यावरील पोस्टाचे तिकीट
चरण सिंग यांनी १९६७ मध्ये नेहरूंशी होणाऱ्या मतभेदामुळे काँग्रेस पक्ष सोडला आणि भारतीय क्रांती दल हा त्यांचा राजकीय पक्ष स्थापन केला. राज नारायण आणि राम मनोहर लोहिया यांच्या मदतीने आणि पाठिंबाने ते १९६७ मध्ये उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री झाले आणि नंतर पुन्हा १९७० मध्ये. १९७५ मध्ये त्यांना पुन्हा तुरूंगात डांबले गेले, पण यावेळी भारतीय पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांनी. गांधींनी आणीबाणी जाहीर केली होती आणि तिच्या सर्व राजकीय विरोधकांना तुरूंगात टाकले होते. १९७७ च्या सार्वत्रिक निवडणुकांमध्ये भारतीय जनतेने गांधींना मत दिले नाही आणि विरोधी पक्ष, ज्यापैकी चौधरी चरण सिंह हे वरिष्ठ नेते होते, ते सत्तेत आले. त्यांनी मोरारजी देसाई यांच्या अध्यक्षतेखालील जनता सरकारमध्ये उपपंतप्रधान, गृहमंत्री आणि अर्थमंत्री म्हणून काम पाहिले.

२८ जुलै १९७९ रोजी चरण सिंग यांनी पंतप्रधानपदाची शपथ घेतली. इंदिरा काँग्रेस व बाहेरील पाठिंब्याने (सोशलिस्ट) गटाचे उप-पंतप्रधानपदी यशवंतराव चव्हाण यांनी त्यांना पाठिंबा दिला. लोकसभेत आपले बहुमत सिद्ध करण्याआधीच इंदिरा गांधींनी त्यांच्या सरकारचा पाठिंबा काढून घेतला आणि केवळ २३ दिवसांनी संसदेला सामोरे जाण्यात अपयशी ठरलेले पंतप्रधान म्हणून त्यांनी २० ऑगस्ट १९७९ रोजी राजीनामा दिला. त्यांनी राष्ट्रपती नीलम संजीवा रेड्डी यांना लोकसभा विसर्जित करण्याचा सल्ला दिला. लोकसभा विलीन झाली आणि चरण सिंग जानेवारी १९८० पर्यंत काळजीवाहू पंतप्रधान म्हणून राहिले.

## संदर्भ 
सिंग, चरण
सिंग, चरण
वर्ग:६ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:बागपतचे खासदार
सिंग, चरण
सिंग, चरण
वर्ग:भारतीय उपपंतप्रधान
वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती
सुनील दत्त

वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:फिल्मफेर पुरस्कार विजेते
वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:इ.स. १९३० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००५ मधील मृत्यू
वर्ग:मुंबईचे नगरपाल
वीरेंद्र सेहवाग

**वीरेंद्र सेहवाग** हा एक भारतीय क्रिकेट खेळाडू आहे. तो उजव्या हातानी फलंदाजी व गोलंदाजी सुद्धा करतो. वीरेंद्र सेहवाग हा दिल्ही शहराचा रहवसी आहे. 

## आंतरराष्ट्रीय शतके
### कसोटी शतके
### एकदिवसीय शतके
## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे
सेहवाग, वीरेंद्र
वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:२०११ विश्वचषक सामन्यांतील क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००७ विश्वचषक सामन्यांतील क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००३ विश्वचषक सामन्यांतील क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पंजाब किंग्स सद्य खेळाडू
वर्ग:भारतीय कसोटी क्रिकेट कर्णधार
वर्ग:अर्जुन पुरस्कारविजेते
व्ही.व्ही.एस. लक्ष्मण

**वांगिपुरप्पू वेंकट साई लक्ष्मण** ऊर्फ **व्ही.व्ही.एस. लक्ष्मण** (तेलुगू: వంగివరపు వెంకట సాయి లక్ష్మణ్ ; रोमन लिपी: *Vangipurappu Venkata Sai Laxman*) (नोव्हेंबर १, इ.स. १९७४ - हयात) हा भारतीय पुरुष क्रिकेट संघाकडून खेळणारा क्रिकेट खेळाडू आहे. तो उजव्या हाताने फलंदाजी करतो. भारतातील राष्ट्रीय पातळीवरील स्पर्धांमध्ये त्याने हैदराबाद संघाचे प्रतिनिधित्व केले.

## बाह्य दुवे 
* 
*Cricinfo Player Profile: V V S Laxman
*2 Innings of V V S Laxman in Wisden top 100 Test innings 

वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:डेक्कन चार्जर्स माजी खेळाडू
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
मोहम्मद कैफ

वर्ग:राजस्थान रॉयल्स माजी खेळाडू‎

कैफ, मोहम्मद
वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
दिनेश मोंगिया

मोंगिया, दिनेश
वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:चंदिगढ लायन्स खेळाडू
वर्ग:भारतीय क्रिकेट लीग खेळाडू
युवराजसिंह

**युवराज सिंग** (जन्म: १२ डिसेंबर,  १९८१) हा भारतीय क्रिकेट संघातील एक प्रमुख डावखूरा फलंदाज आहे. माजी वेगवान गोलंदाज आणि पंजाबी अभिनेते योगराजसिंग हे युवराज सिंगचे वडील आहेत. २००० सालापासुन तो भारतीय एकदिवसीय क्रिकेट संघाचा सदस्य आहे. २००३ मध्ये त्याने पहिला कसोटी सामना खेळला. २००७ ते २००८ पर्यंत तो भारतीय एकदिवसीय संचाचा उपकर्णधार होता. २०११ च्या क्रिकेट विश्वचषकात त्याला मालिकावीर म्हणून घोषित केले होते.

२०११ मध्ये त्याला त्याच्या डाव्या फुफ्फुसाचा एक कर्करोगाच्या गाठीचे निदान झाले आणि इनडियनॅपलिस मध्ये बोस्टन मध्ये कर्करोग संशोधन संस्था तसेच वैद्यक सुविधा येथे केमोथेरपीच्या उपचार करून घेतला. मार्च २०१२ मध्ये युवराजला केमोथेरपीच्या तिसऱ्या आणि अंतिम चक्र पूर्ण केल्यानंतर हॉस्पिटलमधुन मुक्त करण्यात आले आणि एप्रिल महिन्यात तो भारतामध्ये परत आला. राष्ट्रपती प्रणव मुखर्जी यांनी सन २०१२ मध्ये युवराज सिंहला भारतातील दुसऱ्या सर्वोच्च क्रीडा अर्जुन पुरस्कार बहाल केला. न्यूझीलॅंड विरुद्ध् टि-२० सामन्यात सप्टेंबर महिन्यात  तो क्रिकेटमध्ये पुन्हा परतला. क्रिकेटमध्ये यशस्वी खेळाडू म्हणून दबदबा असलेला युवराज आपल्या वादग्रस्त विधानांनीही चर्चेत राहिला आहे. रोहित शर्माशी इन्स्टाग्रामवर चॅट करताना युझवेंद्र चहलविषयी जातीविषयक टिप्पणीमुळे तो वादात सापडला होता. त्यामुळे त्याला माफीही मागावी लागली होती.

## वैयक्तिक जीवन
युवराज हा जट सिख परिवारातून येतो. योगराज सिंग आणि शबनम सिंग हे त्याचे आई-वडिल. त्याचे आई-वडिल घटस्फोटित आहेत. युवराज त्याच्या आई सोबत राहतो. टेनिस आणि रोलर स्केटिंग बालपणामध्ये युवराजच्या आवडत्या क्रीडा होत्या.आणि दोन्ही खेळात तो चांगला होता.त्याने राष्ट्रीय U१४ रोलर स्केटिंग स्पर्धा जिंकली आहे. त्याच्या वडिलांनी त्याचे पदक फेकून दिले आणि स्केटिंग विसरून क्रिकेट वर लक्ष केंद्रित करण्यासाठी त्याला सांगितले. ते प्रत्येक दिवस युवराजचे प्रशिक्षण घेई. त्याने चंदीगड मध्ये डि.ए.व्हि. सार्वजनिक शाळेत शिक्षण घेतले. युवराजने बालकलाकार म्हणून सुद्धा काम केले आहे.

सप्टेंबर १९ २००७ रोजी ट्‌वेंटी-२० क्रिकेटमध्ये  इंग्लंड विरुद्ध खेळताना जोहान्सबर्ग येथे  एकाच षटकात सहा षटकार मारण्याची कामगिरी  **युवराज सिंगने** केली. अशी कामगिरी करणारा तो पहिलाच क्रिकेट खेळाडू ठरला. त्याने क्रिकेटच्या इतिहासातील सर्वाधिक वेगवान अर्धशतक नोंदविताना पन्नास  धावा करण्यासाठी फक्त १२ चेंडू घेतले.

आईपीएल २०१६ पासून संनराईजर्स हैद्राबादच्या टीम मध्ये​ तोे खेळत आहे.

इंग्लंड विरुद्ध खेळताना त्याने एकदिवसीय सामन्यामध्ये   त्याच्या वैयक्तिक सर्वाधिक धावा काढल्या.

वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पंजाबी व्यक्ती
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:२०११ विश्वचषक सामन्यांतील क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००७ विश्वचषक सामन्यांतील क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे विश्वचषक सामन्यांतील क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:अर्जुन पुरस्कारविजेते
अनिल कुंबळे

एकाच डावात १० बळी घेण्याचा पराक्रम करणारा कसोटी क्रिकेटच्या इतिहासातला दुसरा खेळाडू. भारताकडून सर्वाधिक बळींचा विक्रम अनिल कुंबळेच्या नावावर आहे.
## कसोटी क्रिकेट कारकीर्द 
## एकदिवसीय क्रिकेट कारकीर्द 
वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारतीय क्रिकेट संघाचे नायक
वर्ग:रॉयल चॅलेंजर्स बंगळूर माजी खेळाडू
वर्ग:भारतीय कसोटी क्रिकेट कर्णधार
वर्ग:अर्जुन पुरस्कारविजेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अजित आगरकर

**अजित भालचंद्र आगरकर** (डिसेंबर ४, इ.स. १९७७:मुंबई - )हा भारताकडून कसोटी व एकदिवसीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

आगरकर, अजित
आगरकर, अजित
आगरकर, अजित
दिनेश कार्तिक

वर्ग:मुंबई इंडियन्स माजी खेळाडू
कार्तिक, दिनेश
कार्तिक, दिनेश
वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:दिल्ली कॅपिटल्स माजी खेळाडू
मुरली कार्तिक

कार्तिक, मुरली
वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:कोलकाता नाइट रायडर्स माजी खेळाडू

## बाह्य दुवे
* Murali Kartik Official Website 
*
गौतम गंभीर

इवलेसे|गौतम गंभीर
**गौतम गंभीर** यांचा जन्म १४ ऑक्टोबर १९८१ रोजी झाला होता. त्याचे वडील दीपक गंभीर हे कापड व्यापारी असून आईचे नाव सीमा आहे. गौतमला एकता नावाची एक छोटी बहीण आहे, जी त्याच्यापेक्षा दोन वर्षांनी लहान आहे. त्यांच्या जन्माच्या केवळ १८ दिवसानंतर, आजोबा आणि आजी त्यांना वाढवण्यासाठी त्यांच्याबरोबर घेऊन गेले आणि तेव्हापासून ते एकत्र आहेत. गंभीरने वयाच्या दहाव्या वर्षी क्रिकेट खेळायला सुरुवात केली. त्यांनी मॉर्डन स्कूल, नवी दिल्ली आणि नंतरचे शिक्षण हिंदू कॉलेजमध्ये पूर्ण केले. ते ९० च्या दशकात आपल्या काका पवन गुलाटी यांच्या घरी राहत होते आणि त्यांना आपला गुरू मानतात. कोणत्याही महत्त्वाच्या सामन्यापूर्वी अनेकदा ते त्याला कॉल करतात. त्यांना दिल्लीच्या लाल बहादूर शास्त्री अकॅडमीचे राजू टंडन आणि संजय भारद्वाज यांनी प्रशिक्षित केले. २००० साली त्यांची बेंगळुरू मध्ये राष्ट्रीय क्रिकेट अकादमीसाठी निवड झाली.

## कारकीर्द
गौतम गंभीर हा डाव्या हाताचा सलामीवीर फलंदाज आहे जो दिल्लीकडूनही घरगुती क्रिकेट खेळतो आणि आयपीएल संघ कोलकाता नाइट रायडर्सचा कर्णधारही आहे. २००३ मध्ये त्याने बांगलादेशविरुद्ध एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले आणि त्यानंतरच्याच वर्षी त्याने ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध पहिला कसोटी सामना खेळला. २०१० ते २०११ दरम्यान त्याने इंटरनॅशनल सामन्यांमध्ये भारतीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघाचे नेतृत्वही केले आहे, त्याच्या नेतृत्वात भारताने ६ सामन्यांत ६ सामने जिंकले. २००७ वर्ल्डकपच्या दोन्ही फायनल्समध्ये भारताने जिंकलेला २००७ वर्ल्ड टी २० (५४ चेंडूत  ७५ धावा) आणि २०११ क्रिकेट विश्वचषक (११२ चेंडूत ९७ धावा) महत्त्वपूर्ण खेळी खेळल्या.

२००८ मध्ये त्यांना भारताचा दुसरा सर्वोच्च क्रीडा पुरस्कार अर्जुन पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. २००९ मध्ये आय.सी.सी. कसोटी क्रमवारीत तो जगातील नंबर एकचा फलंदाज ठरला. त्याच वर्षी त्याला आय.सी.सी. टेस्ट प्लेयर ऑफ द इयर पुरस्कारही देण्यात आला.

### इंडियन प्रीमियर लीग (आय पी एल)
इंडियन प्रीमियर लीगच्या पहिल्या खेळाडूंच्या लिलावात एक वर्षासाठी दिल्ली डेअरडेव्हिल्स फ्रॅंचायझीने गंभीरची निवड केली होती, ज्याची किंमत $ ७२५,००० अमेरिकन डॉलर्स आहे. त्याने पहिल्या सामन्यात १४ सामन्यांत ५३४ धावा करून दुसऱ्या सर्वाधिक धावा केल्या. २०१० च्या आयपीएल हंगामात त्याला दिल्ली डेअरडेव्हिल्सचा कर्णधार म्हणून बढती देण्यात आली. स्पर्धेच्या शेवटी दिल्ली डेअरडेव्हिल्सचा तो एकमेव खेळाडू होता जो आयपीएलमध्ये १०००हून अधिक धावा करू शकला.

२०११ च्या आयपीएलच्या लिलावात गंभीरला सर्वाधिक पसंती देण्यात आली होती. त्याने कोलकाता नाईट रायडर्सकडून २.४ दशलक्ष डॉलर्सची बोली लावली आणि आयपीएलच्या इतिहासातील सर्वाधिक मानधन घेणारा क्रिकेट खेळाडू ठरला. त्यानंतर त्याला संघाचा कर्णधार म्हणून नेमण्यात आले. गंभीरच्या नेतृत्वात कोलकाता नाईट रायडर्सने आयपीएलच्या प्लेऑफसाठी पात्रता मिळविली आणि चॅम्पियन्स लीग ट्वेंटी -२० मध्ये प्रथमच प्रवेश केला. अखेरीस त्याने चेन्नईच्या घरच्या मैदानावर चेन्नई सुपर किंग्जचा ५ गडी राखून पराभव करून चॅम्पियन्सला पहिले जेतेपद मिळवून दिले. गंभीर कोलकाता नाईट रायडर्सचा अग्रगण्य धावा करणारा खेळाडू आहे. त्याच मोसमात त्याने आपल्या संघाकडून एकूण नऊपैकी सहा अर्धशतके झळकावली आणि २००० धावांचा टप्पा पार करून स्पर्धेतील दुसऱ्या क्रमांकाची नोंद करणारा आयपीएल इतिहासातील दुसरा खेळाडू ठरला.

वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८१ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:पूर्व दिल्लीचे खासदार
वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
आकाश चोप्रा

वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:कोलकाता नाइट रायडर्स माजी खेळाडू
वर्ग:भारतीय यूट्यूबर
संजय बांगर

इवलेसे
**संजय बापूसाहेब बांगर** (ऑक्टोबर ११, इ.स. १९७२; 
गाव - भायाळा ता.पाटोदा जि.बीड, महाराष्ट्र - हयात) हा मराठी क्रिकेटखेळाडू असून भारतीय पुरुष क्रिकेट संघाकडून आंतरराष्ट्रीय कसोटी व एकदिवसीय सामने खेळलेला खेळाडू आहे. तो उजव्या हाताने फलंदाजी व मध्यमगती गोलंदाजी करणारा अष्टपैलू खेळाडू आहे.

संजय ने महाराष्ट्र व मुंबई क्रिकेट युवक संघांकडून खेळत कारकिर्दीस सुरुवात केली. इ.स. १९९३-९४ सालातील हंगामापासून तो रेल्वे संघाकडून राष्ट्रीय पातळीवरील स्पर्धांमध्ये सहभागी होऊ लागला. रेल्वे संघाला रणजी करंडक स्पर्धेच्या इ.स. २०००-२००१ हंगामात उपविजेतेपद व इ.स. २००१-२००२ हंगामात विजेतेपद मिळवून देण्यात त्याचा महत्त्वाचा वाटा होता. त्याच्या अष्टपैलू कामगिरीने त्या वर्षीच्या इंग्लंड दौऱ्यावर जाणाऱ्या भारतीय क्रिकेट संघात त्याची वर्णी लागली. भारताकडून संजय बांगरने 12 कसोटी आणि 15 एकदिवसीय सामन्यांत प्रतिनिधित्व केले आहे. त्याने 12 कसोटीत 470 धावा केल्या असून सात बळीही घेतले. तसेच झिम्बाब्वेविरुद्ध त्याने शतकी खेळी केली होती. 2002 साली यजमान इंग्लंडविरुद्धच्या सामन्यात 68 धावांची झुंजार खेळी करताना भारताचा माजी कर्णधार राहुल द्रविडसोबत 170 धावांची भागीदारी केली होती. 2003 झालेल्या विश्व करंडक स्पर्धेतील अंतिम फेरीत खेळणाऱ्या संघात प्रतिनिधित्व केले. संजय बांगर रेल्वेचा कर्णधार प्रतिनिधित्व केले आहे. १ जानेवारी, २०१३ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्तरावर सर्व प्रकारच्या क्रिकेटमधून भारताचा माजी क्रिकेट खेळाडू आणि रेल्वेचा कर्णधार संजय बांगरने निवृत्तीची घोषणा केली.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७२ मधील जन्म
वर्ग:डेक्कन चार्जर्स माजी खेळाडू
लक्ष्मीरतन शुक्ला

शुक्ला, लक्ष्मीरतन
वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
साईराज बहुतुले

बहुतुले, साईराज
वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
पार्थिव पटेल

इवलेसे

## बाह्य दुवे
*

पटेल, पार्थिव
वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:चेन्नई सुपर किंग्स माजी खेळाडू
वासिम जाफर

जाफर, वासिम
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:रॉयल चॅलेंजर्स बंगळूर माजी खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
झहीर खान

**झहीर खान** (जन्म ८ ऑक्टोबर १९७८) हा एक भारतीय माजी व्यावसायिक क्रिकेटपटू आहे. तो २००० ते २०१४ पर्यंत भारतीय क्रिकेट संघाकडून क्रिकेटच्या सर्व प्रकारांमध्ये खेळला. "चेंडू दोन्ही बाजूंनी स्विंग करण्याची आणि जुन्या चेंडूलाही चांगल्या गतीने स्विंग करण्याची क्षमता" असलेला डावखुरा वेगवान-मध्यम गोलंदाज म्हणून ओळखला जाणारा झहीर, जुन्या चेंडूने रिव्हर्स स्विंगसाठी प्रसिद्ध होता. तो कपिल देव नंतर कसोटी क्रिकेटमध्ये (इशांत शर्माच्या बरोबरीने) दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वात यशस्वी भारतीय वेगवान गोलंदाज आहे.

त्याच्या नावावर ग्रेम स्मिथ, कुमार संघकारा, सनथ जयसूर्या आणि मॅथ्यू हेडन – या खेळातील सर्वात धोकादायक डावखुऱ्या फलंदाजांपैकी एक असलेल्यांना – आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये प्रत्येकी १० वेळा बाद करण्याचा वेगळा विक्रम आहे आणि मुथय्या मुरलीधरन (३२५) आणि शॉन पोलॉक (२५२) यांच्यानंतर सर्वाधिक (२३७) डावखुऱ्या फलंदाजांना बाद करणाऱ्या गोलंदाजांमध्ये तिसऱ्या क्रमांकावर असण्याचा विक्रमही त्याच्या नावावर आहे.

खानने बडोद्यासाठी खेळून आपल्या देशांतर्गत क्रिकेट कारकिर्दीची सुरुवात केली. कसोटी सामन्यांमध्ये त्याची सरासरी मायदेशातील मैदानावर ३६ आणि परदेशात ३१ होती. भारतासोबत, तो २००२ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक स्पर्धेच्या संयुक्त विजेत्यांपैकी एक असलेल्या संघाचा सदस्य होता आणि २०११ विश्वचषक विजेत्या संघातील प्रमुख सदस्यांपैकी एक होता, त्याने फक्त ९ सामन्यांमध्ये २१ बळी घेत वेगवान गोलंदाजीचे नेतृत्व केले. २०११ मध्ये त्याला भारताच्या राष्ट्रपतींनी भारताचा दुसरा सर्वोच्च क्रीडा सन्मान – अर्जुन पुरस्कार, देऊन सन्मानित केले.

त्याच्या कारकिर्दीत, खानला वारंवार दुखापती होत राहिल्या, ज्यामुळे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर त्याची प्रगती अनेकदा खंडित होत असे आणि म्हणूनच त्याने एड्रियन ले रॉक्स आणि अँड्र्यू लीपस यांच्या सहकार्याने प्रोस्पोर्ट फिटनेस अँड सर्व्हिसेस, एक विशेष पुनर्वसन आणि प्रशिक्षण केंद्र स्थापन केले.

२००८ मध्ये खानची विस्डेन क्रिकेटर्स ऑफ द इयर म्हणून निवड झाली. त्याने ऑक्टोबर २०१५ मध्ये आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधून निवृत्तीची घोषणा केली. तो काउंटी क्रिकेटमध्ये वूस्टरशायरकडून खेळला आणि इंडियन प्रीमियर लीगमध्ये रॉयल चॅलेंजर्स बंगळूर, दिल्ली डेअरडेव्हिल्स आणि मुंबई इंडियन्सकडून खेळला. २०२० मध्ये, भारत सरकारने त्याला पद्मश्री देऊन सन्मानित केले. २०२५ च्या स्पर्धेमध्ये तो आयपीएल संघ लखनौ सुपर जायंट्सचा माजी मार्गदर्शक होता.
## पूर्वायुष्य 
 सोबत]]
खानचा जन्म ८ ऑक्टोबर १९७८ रोजी महाराष्ट्रातील अहमदनगर जिल्ह्यातील श्रीरामपूर येथे एका मराठी मुस्लिम कुटुंबात झाला. झहीर खानचे नाव पाकिस्तानचा क्रिकेटपटू झहीर अब्बास याच्यावरून ठेवण्यात आले. त्याची आई झाकिया शिक्षिका आहे तर वडील बख्तियार खान व्यवसायाने छायाचित्रकार आहेत.

२४ एप्रिल २०१७ रोजी त्याने त्याच्या ट्विटर अकाउंटवर घोषणा केली की त्याचा अभिनेत्री सागरिका घाटगेशी साखरपुडा झाला आहे. या जोडप्याचे २३ नोव्हेंबर २०१७ रोजी लग्न झाले. या जोडप्याने २०२५ साली एका मुलाला जन्म दिला.

## बाह्य दुवे 
* 

खान, झहीर
खान, झहीर
खान, झहीर
वर्ग:२०११ विश्वचषक सामन्यांतील क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:खेळातील पद्मश्री पुरस्कारविजेते
इरफान पठाण

## बाह्य दुवे
*

पठाण, इरफान
पठाण, इरफान
पठाण, इरफान
दिलीप वेंगसरकर

वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९५६ मधील जन्म
वर्ग:मराठी व्यक्ती
वर्ग:अर्जुन पुरस्कारविजेते
जवागल श्रीनाथ

**जवागल श्रीनाथ** (कन्नड: ಜಾವಗಲ್ ಶ್ರೀನಾಥ್;  , म्हैसूर, कर्नाटक) हा एक निवृत्त भारतीय क्रिकेट खेळाडू व विद्यमान आय.सी.सी. सामनाधिकारी (Referee) आहे. तो आजवरच्या सर्वोत्तम द्रुतगती भारतीय गोलंदाजांपैकी एक मानला जातो. श्रीनाथने ६७ कसोटी सामन्यांमध्ये ३०.४९ च्या सरासरीने २३६ बळी तर २२९ एकदिवसीय सामन्यांमध्ये २८.०८ च्या सरासरीने ३१५ बळी घेतले. एकदिवसीय सामन्यांमध्ये ३००पेक्षा अधिक बळी घेणारा तो एकमेव द्रुतगती भारतीय गोलंदाज आहे.

श्रीनाथने १९९२, १९९६, १९९९ व २००३ ह्या चार क्रिकेट विश्वचषकांमध्ये सहभाग घेतला व एकूण ४४ बळी घेतले.

## बाह्य दुवे
* क्रिकइन्फोवरील माहिती 

वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:अर्जुन पुरस्कारविजेते
मे २६

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
### सोळावे शतक 
### सतरावे शतक
### एकोणिसावे शतक 
### विसावे शतक
* १९८६ - युरोपमधील देशांनी  युरोपीय संघाचा झेंडा स्वीकारला.
* १९९१ - लॉडा एर फ्लाइट ००४ हे बोईंग ७६७ प्रकारचे विमान हवेत असताना थ्रस्ट रिव्हर्सर लागल्याने थायलंडमध्ये पडले. २२३ ठार.
* १९९९ - भारत-पाकिस्तानमध्ये कारगिल युद्धाची सुरुवात.

### एकविसावे शतक 
* २०१४ - लोकसभा निवडणुकांमध्ये भारतीय जनता पक्षाला बहुमत मिळाले.

## जन्म 
* १४७८ - पोप क्लेमेंट सातवा.
* १५६६ - महमद तिसरा, ओट्टोमन सम्राट.
* १६६७ - आब्राम द म्वाव्र, फ्रेंच गणितज्ञ.
* १७९९ - अलेक्सांद्र पुश्किन, रशियन लेखक.
* १८६७ - टेकची मेरी, पंचम जॉर्जची राणी.
* १८८५ - राम गणेश गडकरी, मराठी नाटककार, विनोदकार आणि कवी.
* १९०२ -  सदाशिव अनंत शुक्ल नाटककार व साहित्यिक
* १९०६ - बेंजामिन पिअरी पाल, भारतीय कृषी वैज्ञानिक व संशोधक.
* १९०७ - जॉन वेन, अमेरिकन अभिनेता.
* १९०८ - न्विन न्गॉक थो, दक्षिण व्हियेतनामचा पंतप्रधान.
* १९०९ - आदोल्फो लोपेझ मटियोस, मेक्सिकोचा राष्ट्राध्यक्ष.
* १९१२ - यानोस कादार, हंगेरीचा पंतप्रधान.
* १९४९ - हॅंक विल्यम्स जुनियर, अमेरिकन संगीतकार.
* १९६६ - झोला बड, दक्षिण आफ्रिकेची धावपटू.

## मृत्यू 
* २००० -  प्रभाकर शिरुर, चित्रकार.

## प्रतिवार्षिक पालन 
## बाह्य दुवे
मे २४ - मे २५ - **मे २६** - मे २७ - मे २८ - (मे महिना)
मदनलाल

वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:अर्जुन पुरस्कारविजेते
रॉजर बिन्नी

**रॉजर मायकेल हम्फ्री बिन्नी.**

बिन्नी, रॉजर
वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९५५ मधील जन्म
सय्यद किरमाणी

इवलेसे

सय्यद किरमाणी हे भारतीय क्रिकेट संघात यष्टिरक्षक होते. भारतीय खेळपट्ट्यांवर फिरकी गोलंदाजीवर यष्टिरक्षण करताना त्यांना हेल्मेट वापरण्याची कधी गरजच भासली नाही.

किरमाणी यांनी प्रथम वर्गीय क्रिकेटमधील २७५ सामन्यांत ३६७ झेल व ११२ यष्टिचीत अशी कामगिरी नोंदविली. त्यांच्या नावावर एक कसोटी बळीही आहे. 

फारूख इंजिनियर यांच्यानंतर किरमाणी यांनी भारतीय संघात यष्टिरक्षणाची जबाबदारी सांभाळली. १९७६मध्ये न्यू झीलंडविरुद्ध कसोटी पदार्पण करणाऱ्या किरमाणी यांनी भारताच्या बड्या स्पिनर्सच्या गोलंदाजीवर कठीण प्रसंगी नेटाने यष्टिरक्षण केले. आपल्या दशकभराच्या कारकिर्दीत त्यांची ऊर्जा आणि मैदानावरील वावर लक्षणीय असे. खालच्या क्रमांकावर फलंदाजीस येऊनही त्यांनी दोन कसोटी शतके झळकावली.

१९८१-८२मधील भारताच्या इंग्लंडविरुद्धच्या सलग तीन कसोटींमध्ये किरमाणी यांनी एकही बाय दिला नव्हता. १९८३ च्या वर्ल्डकपमध्ये टनब्रिज वेल्स येथील झिम्बाब्वेविरुद्धच्या लढतीत किरमाणी यांनी कपिल देवसह नाबाद १२६ धावांची महत्त्वपूर्ण भागीदारी रचली होती. त्यावेळी बलाढ्य समजल्या जाणाऱ्या वेस्ट इंडीजविरुद्धच्या सहाव्या कसोटीत किरमाणी यांनी सुनील गावसकर यांच्यासह नवव्या विकेटसाठी रचलेली नाबाद १४३ धावांची भागीदारीही खास ठरली होती. त्यावेळी गावसकर यांनी नाबाद २३६ धावा केल्या होत्या. तेव्हा एखाद्या भारतीयाने विंडीजविरुद्ध केलेली ती सर्वोच्च खेळी ठरली होती.

## सय्यद किरमाणी यांच्या काही अन्य स्मरणीय खेळी
* ऑक्‍टोबर १९८३मध्ये नागपूर येथे भारत आणि पाकिस्तान यांच्यातील सामना अनिर्णित राहिला. औपचारिक ठरलेल्या पाकिस्तानच्या दुसऱ्या डावात किरमाणी यांनी हातातले ग्लोव्हज काढत गोलंदाजी केली. पाकिस्तानचा सलामीवीर अझीम हाफीज याचा त्रिफळा उडवून गोलंदाजीतील "बळी'ही मिळविला.

## पुरस्कार
* भारतीय सरकारतर्फे सय्यद किरमाणी यांना १९८२मध्ये पद्मश्री पुरस्काराने गौरवण्यात आले होते. ते कर्नाटकचे उपकर्णधार होते, तसेच राष्ट्रीय निवड समितीचे अध्यक्षपदही त्यांनी भूषविले आहे. 

यष्टिरक्षक सय्यद किरमाणी यांची कर्नल कोटारी कंकय्या नायडू सी.के. नायडू जीवनगौरव पुरस्कारासाठी निवड झाली आहे. ट्रॉफी आणि २५ लाख रुपये असे या पुरस्काराचे स्वरूप आहे.

किरमाणी, सय्यद
किरमाणी, सय्यद
वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:अर्जुन पुरस्कारविजेते
चेतन शर्मा

इवलेसे|चेतन शर्मा
**चेतन शर्मा** (३ जानेवारी, १९६६:लुधियाना, पंजाब, भारत - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू आहे.

वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९६६ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बलविंदरसिंग संधू

**बलविंदरसिंग संधू** (ऑगस्ट ३, इ.स. १९५६:मुंबई - ) हा भारताकडून आठ कसोटी सामने आणि २२ एक-दिवसीय सामने खेळलेला भूतपूर्व आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडू आहे.

संधू मध्यमगती गोलंदाज होता. हा चेंडू हवेत वळवू शकत असे. संधू तिसरा क्रिकेट विश्वचषक जिंकणाऱ्या भारतीय संघाचा भाग होता.

संधू, बलविंदरसिंग
वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पंजाबी व्यक्ती
अशोक मल्होत्रा

मल्होत्रा, अशोक
मल्होत्रा, अशोक
मल्होत्रा, अशोक
वर्ग:रिकामी पाने
सुरिंदर अमरनाथ

अमरनाथ, सुरिंदर
वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
भारताचे पंतप्रधान

**भारताचे पंतप्रधान** हे भारत देशामधील केंद्र सरकार चे प्रमुख व देशाच्या राष्ट्रपतीचे प्रमुख सल्लागार आहेत. पंतप्रधान, भारताच्या मंत्रीमंडळाचा व संसदेमधील बहुमत मिळालेल्या राजकीय पक्षाचा नेता आहे. भारत सरकारच्या कार्यकारिणी शाखेचा तो प्रमुख आहे.

पंतप्रधान बनणाऱ्या व्यक्तीला संसदेच्या लोकसभा व राज्यसभा ह्या दोन भवनांपैकी एकाचा सदस्य असणे बंधनकारक आहे. विद्यमान राष्ट्रपतीने नियुक्ती केलेला भारताचा पंतप्रधान देशामधील सर्वात बलाढ्य नेता समजला जातो. सरकारची स्थापना, मंत्रीमंडळाची निर्मिती, मंत्र्यांना पदे नियुक्त करणे इत्यादी महत्त्वाचे अधिकार पंतप्रधानाला आहेत. पंतप्रधानाचा मृत्यू अथवा राजीनाम्यानंतर मंत्रीमंडळ बरखास्त केले जाते.

नरेंद्र मोदी हे भारताचे विद्यमान पंतप्रधान आहेत.

## मूळ
भारताला १९४७ साली [ ब्रिटिश भारत ]ब्रिटिश राजवटीपासून भारताचा स्वातंत्र्यलढा स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर भारताने युनायटेड किंग्डम ब्रिटनमधील संसदीय प्रजासत्ताक ह्या प्रकारच्या सरकारचे अंगीकरण केले. ह्यामध्ये राष्ट्रप्रमुखाला केवळ औपचारिक अधिकार असून बव्ह्ंशी महत्त्वाचे निर्णय पंतप्रधानाद्वारे घेतले जातात.

## नियुक्ती
भारतामध्ये साधारणपणे दर पाच वर्षांनी लोकसभा निवडणुका घेतल्या जातात. ह्या निवडणुकांमध्ये लोकसभेमध्ये सर्वाधिक जागा मिळवणाऱ्या राजकीय पक्षाला भारताचे विद्यमान राष्ट्रपती सरकार स्थापनेचे आमंत्रण देतात. ह्या राजकीय पक्षामधील प्रमुख नेत्याची पक्षातर्फे पंतप्रधान म्हणून निवड केली जाते. सरकार स्थापन केल्यानंतर ठराविक काळामध्ये त्याला बहुमत सिद्ध करणे बंधनकारक आहे. ह्यासाठी सरकार स्थापन करणारा पक्ष इतर पक्षांचा पाठिंबा घेऊ शकतो.
### पात्रता
भारताच्या संविधानाच्या ७५ व्या व ८४व्या कलमांनुसार पंतप्रधान बनण्यासाठी खालील पात्रता पूर्ण करणे आवश्यक आहे.
*भारत देशाचे नागरिकत्व
*लोकसभा अथवा राज्यसभेचा खासदार. सरकार स्थापनेच्या वेळेला जर ही अट पूर्ण झाली नसेल तर त्या व्यक्तीला ६ महिन्यांच्या आत खासदार पद मिळवावे लागते.
*लोकसभेचा सदस्य असल्यास किमान वय २५ वर्षे व राज्यसभेचा सदस्य असल्यास किमान वय ३० वर्षे.
*केंद्रीय सरकार, राज्य सरकार इत्यादी सरकारी कार्यालयामध्ये फायदा असलेल्या पदावर नसणे.
### शपथ
पंतप्रधानपद ग्रहण करण्यापूर्वी पंतप्रधानाला राष्ट्रपतीच्या उपस्थितीमध्ये खालील शपथा घ्याव्या लागतात: (इंग्लिश मजकूर)
पदाची शपथ:

गुप्ततेची शपथ:

## वेतन
पंतप्रधान व मंत्रीमंडळाचे वेतन संसदेद्वारे ठरवले जाते व त्यात वेळोवेळी बदल केले जातात. जुलै २०१२ मध्ये पंतप्रधानाचे मासिक वेतन ५०००० व भत्ते ह्यांची रक्कम एकूण  १६०००० (१.६ लाख) इतकी आहे.

## यादी
## संदर्भयादी
## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

*
वर्ग:देशानुसार पंतप्रधान
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
वर्ग:संदर्भांचे इंग्रजी-मराठी भाषांतर हवे
नरी काँट्रॅक्टर

**नरीमन जमशेदजी** तथा *नरी* **कॉॅंट्रॅक्टर**.

कॉंट्रॅक्टर, नरी
कॉंट्रॅक्टर, नरी
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
फारूख इंजिनीयर

इंजिनीअर, फारूख
इंजिनीअर, फारूख
इंजिनीअर, फारूख
इंजिनीअर, फारूख
भागवत चंद्रशेखर

**भागवत सुब्रमण्य** *चंद्रा* **चंद्रशेखर** (१७ मे, १९४५:म्हैसूर, म्हैसूर संस्थान, ब्रिटिश भारत - ) हा एक भारतीय माजी क्रिकेट खेळाडू आहे. हा जगातील सर्वोत्तम लेग स्पिनर पैकी एक होता. १९६० आणि १९७० च्या दशकातील भारतीय फिरकी चौकडीतील इरापल्ली प्रसन्ना, बिशनसिंग बेदी आणि श्रीनिवासराघवन वेंकटराघवन यांच्याबरोबर चंद्राने अनेक कसोटी सामन्यांमध्ये फलंदाजांवर वर्चस्व गाजवले. अगदी लहान वयात पोलियोमुळे त्याचा उजवा हात सुकून गेला होता परंतु या व्यंगाचा फायदा घेत त्याने आपली गोलंदाजी भेदक ठेवली. सोळा वर्षांच्या कारकिर्दीत चंद्रशेखरने ५८ कसोटी सामने खेळून २९.७४ च्या सरासरीने २४२ बळी घेतल्या. तो इतिहासातील केवळ दोन कसोटी क्रिकेट खेळाडूंपैकी एक आहे ज्यांनी एकूण धावांपेक्षा जास्त बळी मिळवले (दुसरा क्रिस मार्टिन आहे).

चंद्रशेखर यांना १९७२ मध्ये पद्मश्रीने सन्मानित करण्यात आले. १९७२ मध्ये त्यांना विस्डेन क्रिकेटर ऑफ द इयर म्हणून घोषित करण्यात आले; २००२ मध्ये, त्यांना १९७२ मध्ये ओव्हल येथे इंग्लंडविरुद्ध ३८ धावांत सहा बळी घेतल्याबद्दल भारतासाठी "सर्वोत्कृष्ट गोलंदाजी कामगिरी" साठी विस्डेनचा पुरस्कार जिंकला. २००४ मध्ये त्यांना सी.के. नायडू जीवनगौरव पुरस्कार मिळाला, जो बीसीसीआयने माजी खेळाडूला दिलेला सर्वोच्च सन्मान आहे.

## कामगिरी 
चंद्रशेखर हे त्यांच्या विलक्षण लेग-स्पिन गोलंदाजीसाठी ओळखले जात असत.

### कसोटी 
#### गोलंदाजी आकडेवारी 
#### फलंदाजी आकडेवारी 
#### इतर 
* शून्यांचा विक्रम: कसोटीत २३ वेळा शून्यावर बाद होण्याचा विक्रम चंद्रशेखर यांच्या नावावर आहे. त्यांच्या फलंदाजीतील मर्यादांनंतरही त्यांची गोलंदाजी इतकी प्रभावी होती की ते भारतीय संघाचे मुख्य आधारस्तंभ होते.
* फलंदाजी: कसोटी क्रिकेटच्या इतिहासात १०० पेक्षा जास्त बळी घेणाऱ्या गोलंदाजांमध्ये, घेतलेल्या बळींच्या संख्येपेक्षा कमी धावा करणारे ते मोजक्या खेळाडूंपैकी एक आहेत.

### प्रथम वर्ग 
### संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:अर्जुन पुरस्कारविजेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इरापल्ली प्रसन्ना

प्रसन्ना, इरापल्ली
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:अर्जुन पुरस्कारविजेते
अजित वाडेकर

**अजित वाडेकर** (जन्म : १ एप्रिल १९४१;  - १५ ऑगस्ट २०१८) हे भारतीय क्रिक्रेटसंघाचे खेळाडू आणि एकेकाळचे कप्तान होते.

वाडेकर,अजित
वाडेकर,अजित
वाडेकर,अजित
वाडेकर,अजित
वाडेकर,अजित
वर्ग:इ.स. २०१८ मधील मृत्यू
वर्ग:अर्जुन पुरस्कारविजेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मे २७

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
### बारावे शतक 
* ११५३ - माल्कम चौथा स्कॉटलंडच्या राजेपदी
### चौदावे शतक 
* १३२८ - फिलिप सहावा फ्रांसच्या राजेपदी
### अठरावे शतक 
* १७०३ - झार पीटर द ग्रेटने सेंट पीटर्सबर्ग शहराची स्थापना केली
### एकोणिविसावे शतक 
* १८१२ - ला कोरोनियाची लढाई.
* १८१३ - १८१२ चेयुद्ध - अमेरिकेच्या सैन्याने फोर्ट जॉर्ज किल्ला जिंकला.
* १८८३ - अलेक्झांडर तिसरा, रशियाच्या झारपदी.
* १८९६ - अमेरिकेच्या सेंट लुईस शहरात एफ.४ टोर्नेडो. २५५ ठार.

### विसावे शतक 
* १९०५ - त्सुशिमाची लढाई.
* १९०७ - सान फ्रांसिस्को मध्ये प्लेगचा प्रादुर्भाव.
* १९२७ - फोर्ड मोटर कंपनीने मॉडेल टी कारचे उत्पादन बंद केले व मॉडेल ए तयार करणे सुरू केले.
* १९३० - न्यू यॉर्कमध्ये क्रायस्लर बिल्डिंग या ३१९ मीटर (१,०४६ फूट) उंचीची त्या काळची सगळ्यात उंच इमारतीचे उद्घाटन.
* १९३३ - न्यू डील - यु.एस. फेडरल सिक्युरिटीझ ऍक्ट हा कायदा लागू झाला. अमेरिकेतील सगळ्या कंपन्यांना फेडरल ट्रेड कमिशनकडे आपल्या समभागांची नोंदणी करणे सक्तीचे झाले.
* १९३७ - सान फ्रांसिस्को व मरिन काउंटीला जोडणारा गोल्डन गेट ब्रिज हा पूल पादचाऱ्यांना खुला झाला.
* १९३९ - डी.सी. कॉमिक्सने बॅटमॅनची पहिली चित्रकथा प्रकाशित केली.
* १९४० - दुसरे महायुद्ध-ले पॅरेडिसची कत्तल - रॉयल नॉरफोक रेजिमेंटच्या ९९ सैनिकांच्या व्यक्तीने शरणागती पत्करल्यावर जर्मन सैनिकांनी त्यातील ९७ सैनिकांना ठार मारले.
* १९४१ - दुसरे महायुद्ध - अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्ष रूझवेल्टने आणीबाणी जाहीर केली.
* १९४१ - दुसरे महायुद्ध - जर्मनीच्या बिस्मार्क या बलाढ्य युद्धनौकेला जलसमाधी. २,१०० खलाशी व सैनिक ठार.
* १९५८ - एफ.४ फॅंटम या विमानाचे प्रथम उड्डाण.
* १९६० - तुर्कस्तानमध्ये लश्करी उठाव. राष्ट्राध्यक्ष सेलाल बयारची उचलबांगडी.
* १९६७ - ऑस्ट्रेलियाने स्थानिक ऍबोरिजिन लोकांना लोकसंख्यागणनेत मोजण्याचे ठरवले.
* १९७१ - पश्चिम जर्मनीच्या वुप्पेर्टाल शहराजवळ रेल्वे अपघात. ४६ ठार, २५ जखमी.
* १९७५ - इंग्लंडच्या ग्रासिंग्टन शहराजवळ बसला अपघात. ३२ ठार.
* १९८० - ग्वांग्जुची कत्तल - दक्षिण कोरियाच्या सैन्याने ग्वांग्जु शहर घेतले. २०७ ठार.
* १९९५ - सुपरमॅनची भूमिका करणारा क्रिस्टोफर रीव कलपेपर, व्हर्जिनिया येथे घोडेसवारी करताना पडला व गळ्याखालील स्नायू वापरण्याची शक्ती गमावून बसला.
* १९९७ - जॅरेल, टेक्सास येथे एफ.५ टोर्नेडो २७ ठार.
* १९९९ - आंतरराष्ट्रीय न्यायालयाने हेग येथे स्लोबोदान मिलोसेविचवर कोसोवो मध्ये माणुसकीविरुद्ध अत्याचारांबद्दल गुन्हा दाखल केला.

### एकविसावे शतक 
* २००६ - जावाच्या योग्यकर्ता शहरात भूकंप. ६,६०० ठार.

## जन्म 
* १३३२ - डॉ. भालचंद्र वनाजी नेमाडे, कादंबरीकार, कवी, मर्मग्राही समीक्षक
* १९३८ - इब्न खल्दून, ट्युनिसीयाचा इतिहासकार

## मृत्यू 
* १९३५ - रमाबाई आंबेडकर, बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या पत्नी
* १९६४ - पंडित जवाहरलाल नेहरू, भारताचे पहिले पंतप्रधान
* १९८६ - प्रा. अरविंद मंगरुळकर, संगीत समीक्षक आणि संस्कृतचे अभ्यासक
* १९९४ - तर्कतीर्थ लक्ष्मणशास्त्री जोशी, महाराष्ट्रातील थोर विचारवंत, संस्कृत पंडित, मराठी विश्वकोशाचे मुख्य संपादक

## प्रतिवार्षिक पालन 
* मातृ दिन - बॉलिव्हिया
* बाल दिन - नायजेरिया

## बाह्य दुवे
----
मे २५ - मे २६ - **मे २७** - मे २८ - मे २९ - (मे महिना)
विजय मर्चंट

**विजयसिंग माधवजी मर्चंट** तथा **विजय माधवजी ठाकरसी** (१२ ऑक्टोबर, इ.स. १९११ - २७ ऑक्टोबर, इ.स. १९८७) हे कडून दहा कसोटी सामने खेळलेले क्रिकेट खेळाडू होते. उजखोरा फलंदाज व उजखोरा मध्यमगती गोलंदाज असलेल्या मर्चंट यांनी इ.स. १९२९ ते इ.स. १९५१ दरम्यान मुंबईसाठी प्रथमश्रेणी सामने खेळले. त्यांची फलंदाजीची सरासरी ७१.६४ ही प्रथमश्रेणी क्रिकेट इतिहासातील डॉन ब्रॅडमननंतरची दुसरी सर्वोच्च सरासरी आहे. 

त्यांनी आंतरराष्ट्रीय कारकिर्दीत दोन इंग्लंड दौरे केले ज्यामधे त्यांनी ४००० पेक्षा जास्ती धावा केल्या. इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू सी.बी. फ्राय म्हणाला होता की "Let us paint him white and take him with us to Australia as an opener." त्यांचे भाऊ उदयसुद्धा प्रथमश्रेणी क्रिकेट खेळलेले आहेत.

क्रिकेट व्यतिरिक्त ते ठाकरसी ग्रुपच्या हिंदुस्तान स्पिनिंग व वीविंग मिल्सशी संलग्न होते.

## कौटुंबिक माहिती
मर्चंट यांचा जन्म इ.स. १९११ मध्ये मुंबईमध्ये एका श्रीमंत घरात झाला.

वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती
वर्ग:मुंबईचे नगरपाल
विजय मांजरेकर

मांजरेकर, विजय
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:अर्जुन पुरस्कारविजेते
सी.के. नायडू

]]

कर्नल **कोट्टारी कनकैया** तथा *सी.के.* **नायडू** हे एक भारतीय क्रिकेट खेळाडू होते.

## पुरस्कार
मुंबईतील बाँबे क्रिकेट क्लब ऑफ इंडिया (बीसीसीआय)  ही संस्था दरवर्षी एका क्रिकेटला सी.के. नायडू जीवनगैरव पुरस्कार देते.  हा पुरस्काराचे १९९४ सालापासूनचे मानकरी :- 

* हेमचंद्र अधिकारी (१९९९)
* मोहिंदर अमरनाथ (२००९)
* लाला अमरनाथ (१९९४)
* पॉली उम्रीगर (१९९८)
* कपिल देव (२०१३)
* नरी काँट्रॅक्टर (२००७)
* सय्यद किरमाणी (२०१५)
* सुनील गावसकर (२०१२)
* गुंडाप्पा विश्वनाथ (२००८)
* सुभाष गुप्ते (२०००)
* चंदू बोर्डे (२००३)
* मन्सूर अली खान पतौडी (२००१)
* के.एन. प्रभू (१९९७)
* बेदी-चंद्रशेखर-प्रसन्‍ना-वेंकटराघव (संयुक्तपणे -२००४)
* भाऊसाहेब निंबाळकर (२००२)
* सय्यद मुश्ताक अली (१९९५)
* अजित वाडेकर (२०११)
* [दिलीप वेंगसरकर (२०१४)
* [सलीम दुराणी (२०१०)
* विजय हजारे (१९९६)

नायडू, सी. के.
नायडू, सी. के.
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती
देबाशिष मोहंती

**देबाशिष मोहंती** (२० जुलै, इ.स. १९७६:भुबनेश्वर, ओडिशा - ) हा भारताकडून १९९७ ते २००१ दरम्यान दोन कसोटी आणि ४५ एकदिवसीय क्रिकेट सामन्यांत खेळलेला खेळाडू आहे.

मोहंती, देबाशिष
मोहंती, देबाशिष
मोहंती, देबाशिष
वर्ग:इ.स. १९७६ मधील जन्म
हरविंदरसिंग

वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पंजाबी व्यक्ती
वर्ग:रिकामी पाने
अबेय कुरूविला

**अबेय कुरूविला** किंवा *आबे कुरुविला* (८ ऑगस्ट १९६८) हा १९९० च्या दशकाच्या मध्यातला एक माजी भारतीय वेगवान गोलंदाज आहे, जो त्याच्या ६ फूट ५ इंच (१.९६ मीटर) उंची आणि चांगल्या आंगकाठीसाठी प्रसिद्ध आहे.

तो चेंबूर,या मुंबईच्या उपनगरात वाढला. २००० मध्ये त्याने सर्व क्रिकेटमधून निवृत्ती घेतली आणि कोचिंग घेणे सुरू केले. कुरुविला यांनी आपल्या पदाचा राजीनामा दिला आहे. कुरुविला हे चेतन शर्मा यांच्या अध्यक्षतेखालील भारतीय वरिष्ठ निवड समितीचे सदस्य होते. तसेच ते पश्चिम विभागातील निवड समितीचे सदस्य होते. कुरुविलाच्या अचानक राजीनाम्याचे कारण ठरला तो बीसीसीआयचा नवीन नियम. या नियमानुसार, कोणताही निवडकर्ता ५ वर्षांपेक्षा जास्त काळ निवड समितीचा सदस्य राहू शकत नाही. आबे कुरुविला डिसेंबर २०२० मध्ये वरिष्ठ निवड समितीचे सदस्य झाले, पण त्यापूर्वी ते चार वर्षे कनिष्ठ निवड समितीचे सदस्य होते. त्यामुळे त्यांना आपले पद सोडावे लागले होते. कुरुविला यांनी पायउतार झाल्यानंतर वरिष्ठ निवड समितीमध्ये ४ सदस्य उरले आहेत.

२ मार्च २०२२ ला अभय कुरुविला ला बीसीसीआयचे नवे सरव्यवस्थापक बनवण्यात आले आहे. बोर्डाचे माजी सरव्यवस्थापक धीरज मल्होत्रा ​​यांनी दोन महिन्यांपूर्वी आपल्या पदाचा राजीनामा दिला होता. तेव्हापासून हे पद रिक्त होते.

 
 

कुरूविला, अबेय
कुरूविला, अबेय
कुरूविला, अबेय
संजय मांजरेकर

**संजय मांजरेकर** कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू आहे. विजय मांजरेकर याचे वडील होत.

## संजय मांजरेकर याने लिहिलेली पुस्तके
* इम्पर्फेक्ट (मूळ इंग्रजी, मराठी अनुवादक - मीना कर्णिक) 

वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
अर्शद अय्युब

अय्युब,अर्शद
अय्युब,अर्शद
अय्युब,अर्शद
कीर्ति आझाद

आझाद, कीर्ती
वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१८ वी लोकसभा सदस्य
लाला अमरनाथ

**नानिक अमरनाथ भारद्वाज** (प्रचलित नाव *लाला अमरनाथ* सप्टेंबर ११ १९११ - ऑगस्ट ५ २०००) हे भारतीय टेस्ट क्रिकेट खेळाडू होते. भारतीय क्रिकेट संघाकडून शतक ठोकणारे ते पहिले फलंदाज होते. त्यांनी त्यांच्या पहिल्याच सामन्यात शतकी खेळी केली. स्वतंत्र भारताच्या कसोटी संघाचे ते पहिले नायक होते. त्यांनी १९४७-४८ मध्ये झालेल्या ऑस्ट्रेलिया दौऱ्यात भारताचे नेतृत्व केले होते.

अमरनाथचा जन्म कपुरथला, पंजाब येथे झाला व बालपण लाहोर येथे गेले.

अमरनाथ,लाला
अमरनाथ,लाला
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९११ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००० मधील मृत्यू
नयन मोंगिया

मोंगिया, नयन
मोंगिया, नयन
वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:अर्जुन पुरस्कारविजेते
साबा करीम

**सैयद साबा करीम**.

यष्टीरक्षक.

करीम, साबा
करीम, साबा
वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू