open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
इ.स. १०६६

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* सप्टेंबर २८ - नॉर्मंडीचा ड्यूक विल्यम द काँकरर आपल्या ७०० जहाजांनिशी पीव्हेन्सी येथे पोचला. इंग्लंडच्या जमिनीवरील हे शेवटचे कायमस्वरुपी आक्रमण आहे.

## जन्म
## मृत्यू
* सप्टेंबर २५ - हॅराल्ड तिसरा, नॉर्वेचा राजा.

## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:इ.स. १०६६
वर्ग:इ.स.च्या १०६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ११ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १०७९

## जन्म 
* ऑगस्ट ८ - गो-होरिकावा, जपानी सम्राट.

## मृत्यू 
* हाकान रोडे - स्वीडनचा राजा.


वर्ग:इ.स.च्या १०७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ११ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १०८४

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* रोममध्ये पवित्र रोमन सम्राट चौथ्या हेन्रीने कैदेत टाकलेल्या पोप ग्रेगोरी सातव्याची रॉबर्ट ग्विस्कार्डनी सुटका केली.

## जन्म
## मृत्यू
## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. १०८४
वर्ग:इ.स.च्या १०८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ११ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १०७२

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
## जन्म
## मृत्यू
* डिसेंबर १५ - आल्प अर्स्लान, तुर्कस्तानचा राजा, पर्शिया (ईराण) मध्ये.

## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. १०७२
वर्ग:इ.स.च्या १०७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ११ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १०९७

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
## जन्म
* अबुल-हसन बेहकावी, फारसी विद्वान. (मृ. ११६९)
* अबु अल-नजीब सुहरावर्दी, फारसी विद्वान आणि सुफी संत. (मृ. ११६८)

## मृत्यू
## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. १०९७
वर्ग:इ.स.च्या १०९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ११ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
बार्सेलोना

**बार्सेलोना** ही स्पेनच्या कातालोनिया प्रांताची राजधानी व स्पेनमधील दुसरे सर्वात मोठे शहर आहे. स्पेनच्या ईशान्य भागात भूमध्य समुद्राच्या किनाऱ्यावर बार्सेलोना शहर वसले आहे. १९९२ सालाची उन्हाळी ऑलिम्पिक स्पर्धा बार्सेलोना येथे आयोजित केली गेली होती.

वर्ग:स्पेनमधील शहरे
वर्ग:बार्सेलोना
वर्ग:उन्हाळी ऑलिंपिक यजमान शहरे
इ.स. १०९१

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* ऑक्टोबर १७ - लंडनमध्ये एफ-४ तीव्रतेचा टोरनेडो येउन लंडन ब्रिज उद्ध्वस्त झाला.

## जन्म
## मृत्यू
## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. १०९१
वर्ग:इ.स.च्या १०९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ११ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
विघटन

* रासायनिक किंवा अन्य पदार्थाचे त्याच्या घटकांत होणारे विभाजन.
* मृत शरीराचे साध्या रासायनिक पदार्थांमध्ये रूपांतर होण्याची क्रिया. 

वर्ग:जीवशास्त्र
चेतापेशी

प्राण्यांच्या चेतासंस्थेतील पेशी. या विद्युत स्वरूपात माहिती साठवून ठेवतात, ती इकडून तिकडे पाठवतात व माहितीवर प्रक्रियासुद्धा करतात.

एका सर्वसाधारण चेतापेशीचे तीन अवयव असतात मुख्य शरीर (सोमा),चेतातंतू आणि चेताक्ष. चेतापेशीचा विकास होत असतानाच्या अवस्थेमध्ये चेतातंतू आणि चेताक्ष, हे वेगवेगळे दाखवता येत नाहीत त्या अवस्थेमध्ये त्यांना एकत्रितपणे "चेतागर्भ" असे म्हणतात. चेतातंतू हे नावाप्रमाणेच तंतूमय असतात आणि ते चेतापेशीच्या मुख्य शरीराला जोडलेले असतात. त्यांची लांबी शेकडो मायक्रोमिटर एवढी असू शकते. चेतातंतू हे एकसलग नसतात, त्यांचे अनेक ठिकाणी विभाजन झालेले असते, अशा विभाजनामुळे त्यांचा आकार एखाद्या वृक्षासारखा दिसतो. चेताक्ष हा चेतापेशीच्या मुख्य शरीराला जोडलेला दंडगोलाकार भाग असतो. मुख्य शरीर आणि चेताक्षाच्या जोडणीच्या जागेला चेताधार म्हणतात.  चेताक्षाची लांबी मनुष्यामध्ये जास्तीत-जास्त १ मीटर एवढी असू शकते (इतर काही प्राण्यांमध्ये याहीपेक्षा लांब चेताक्ष सापडतात). चेतापेशीच्या मुख्य शरीराला अनेक चेतातंतू जोडलेले असतात, परंतु चेताक्ष एकच असतो. अर्थात या एकाच चेताक्षाच्या शेकडो शाखा असू शकतात. एका चेतापेशीच्या दुसरीशी असलेल्या विद्युत जोडणीला "चेतन बिंदू" असे म्हणतात. चेतापेशींमधील संदेशवहन चेतन बिंदू मार्फत होते, सहसा एका चेतापेशीच्या चेताक्षातून दुसरीच्या चेतातंतू मध्ये हे संदेश पाठवले जातात. अर्थात या नियमाला काही अपवाद आहेत, उदाहरणार्थ काही चेतापेशींमध्ये  चेतातंतू नसतात तसेच काहींमध्ये चेताक्ष नसतो, अशा परिस्थिती मध्ये "चेताक्ष ते चेताक्ष" किंवा "चेतातंतू ते चेतातंतू" अशी जोडणी असू शकते.
thumb|चेतापेशी

वर्ग:जीवशास्त्र
वर्ग:मानवी शरीर
शालीमार (चित्रपट)

१९७८ साली प्रदर्शित झालेला "शालीमार" हा एक हिंदी चित्रपट आहे. अमेरिकेत हा चित्रपट "Raiders of Shalimar" या नावाने इंग्रजित प्रद्रशित झाला. या चित्रपटात धर्मेंद्र, जीनत अमान, शम्मी कपूर, प्रेमनाथ, श्रीराम लागू, अरुणा इरानी व अमेरिकन अभिनेते सर रेक्स हँरीसन, जॉन सँक्सन व संल्विया मंल्स यानी काम केले आहे.

## कथानक
## उल्लेखनीय
या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.
*आइना वहि रहता हैं
*हम बेवफा हरगिजना थे
*वन टुचाचा चा
*मेरा प्यार शालीमार

## फिल्मफेअर नामांकन
*फिल्मफेर पुरस्कार - सर्वोत्कृष्ट संगीत --राहुल देव बर्मन
*फिल्मफेर पुरस्कार - सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायक -- किशोर कुमार - हम बेवफा हरगिजना थे
*फिल्मफेर पुरस्कार - सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका -- उषा उथुप -- वन टुचाचा चा
माकड

शेपटी असणारा एक केसाळ प्राणी. हा प्राणी माणसाचा पूर्वज समजला जातो. त्यांना स्वतःची अशी भाषा असते.
  
पृथ्वीवरील प्रगत प्राण्यांपैकी एक असून याचा अंगठा निष्क्रिय असतो.

अल्ट=|इवलेसे|एक माकड़ी
वर्ग:प्राणी
वर्ग:सस्तन प्राणी

माकड हा प्राणी आपले वास्तव्य झाडावर करतो . तो झाडांची फळे खाऊन जीवन जगतो.
दुसऱ्या प्राण्यांपासून आपले रक्षण व्हावे म्हणून तो समुहात राहतो. माकड हा मानव वस्तीत सहजगत्या आढळून येणारा प्राणी आहे. नरवानर गणातील इतर प्राण्यांप्रमाणे माकडाच्या मेंदूचे आकारमान मोठे असते. माकडांच्या हातापायांची संचारक्षमता चांगली असते व त्यांची दृष्टीही तीक्ष्ण असते. या सर्व लक्षणांमुळे माकडे क्रियाशील असतात आणि पुष्कळदा ती माणसाचे अनुकरण करतात.
विश्वनाथ नागेशकर

**विश्वनाथ नागेशकर** हे विसाव्या शतकातील नावाजलेले गोवेकर  मराठी चित्रकार होते.

## बाह्य दुवे
* नागेशकरआर्ट.कॉम  - विश्वनाथ नागेशकर यांचे स्मारक संकेतस्थळ

नागेशकर, विश्वनाथ
नागेशकर, विश्वनाथ
नागेशकर, विश्वनाथ
नागेशकर, विश्वनाथ
वीज

**वीज** (इंग्रजी: *Electricity, Electric*) म्हणजे विजाणूंच्या (इंग्रजी: *Electrons*) (विद्युत प्रभाराच्या) प्रवाहामुळे तयार होणारी कोणतीही क्रिया.
[250px|right|thumb|[विद्युतभार त्रिज्या.]]
[thumb|आकाशात चमकणाऱ्या [वीज (हवामान)|विजांमधून वीजेचा शोध लागला.]]

विद्युत प्रभाराची उपस्थिती इलेक्ट्रोस्टॅटिक शक्तीला जन्म देते. विद्युत प्रभार एकमेकावर बल लावतात, ज्याचा परिणाम प्राचीन काळामध्ये ज्ञात होता, पण तो तेव्हा समजला नव्हता.एका काचेच्या कांडीला कपड्याने घासून प्रभारित करून त्या काचेच्या कांडीचा स्पर्श एका हलक्या लटकवून ठेवलेल्या चेंडूला केला तर तो चेंडू प्रभारित होतो.जर समान चेंडू समान काचेच्या कांडीने प्रभारित केला असेल तर,तो पहिल्या चेंडूला विकर्षित करतो. विद्युत प्रभार दोन चेंडूवर बल लावून एकमेकांपासून दूर करतो.एम्बर कांडीने घासलेले दोन चेंडू सुद्धा एकमेकांना विकर्षित  करतात. तथापि, जर एक चेंडू काचेच्या कांडीने प्रभारित  केला आणि दुसरा एम्बर कांडीने तर, दोन चेंडू एकमेकांना आकर्षित करतात.या घटनेचा शोध अठराव्या शतकाच्या उत्तरार्धात चार्ल्स-अगस्टिन डी कुलोम्ब यांनी शोधला होता.

प्रभार एकमेकांवर बल लावतात , म्हणूनच प्रभार स्वतःहून जास्तीत जास्त तितक्या समप्रमाणात प्रसारित करण्याची त्यांची प्रवृत्ती असते.

वर्ग:विद्युतचुंबकशास्त्र
वर्ग:विजाणूशास्त्र
वर्ग:विद्युत
विजाणू

**विजाणू** (इंग्रजी: *Electron इलेक्ट्रॉन*) हा अणूच्या अंतरंगातील एक पायाभूत कण आहे. विजाणूचा विद्युत प्रभार ‘उणे १’ (-१) आहे. सर्व विद्युतचुंबकीय घटना आणि रासायनिक बंध विजाणूंमुळेच घडतात.विद्युत, चुंबकत्व, रसायनशास्त्र आणि औष्णिक चालकत्व यासारख्या असंख्य शारीरिक घटनेत विजाणूची महत्त्वाची भूमिका असते आणि ते गुरुत्वीय, वीज चुंबकीय आणि कमकुवत सुसंवादात देखील भाग घेतात.एका विजाणूचे शुल्क असल्याने, त्यासभोवतालचे वीज क्षेत्र असते आणि ते विजाणू एखाद्या निरीक्षकाच्या अनुषंगाने फिरत असल्यास, ते म्हणाले की एखादा चुंबकीय क्षेत्र तयार करण्यासाठी निरीक्षक त्याचे निरीक्षण करेल. इतर स्त्रोतांमधून उत्पादित इलेक्ट्रोमॅग्नेटिक फील्ड लॉरेन्त्झ फोर्स नियमानुसार विजाणूच्या हालचालीवर परिणाम करतात.इ

### पायाभूत गुणधर्म
विजाणूचे वस्तुमान  ९.१०९ × १०−३१ किलो, किंवा एका अणुवस्तुमानांकाच्या ५.४८९ × १०-४ पट असते. आईनस्टाईनच्या वस्तुमान-ऊर्जा अक्षय्यतेच्या नियमाप्रमाणे विजाणूमधील स्थितिज ऊर्जा ०.५११ × १०६ eV (विजाणू-व्होल्ट) एवढी येते.

एका विजाणूचा वीजप्रभार -१.६०२ × १०−१९ कूलोम एवढा असतो.

## संदर्भ
वर्ग:मूलकण व त्यांचे गट
वर्ग:भौतिकशास्त्र
वर्ग:विजाणूशास्त्र
ज्ञानेंद्रिये

डोळे, नाक, कान, जीभ व त्वचा ही माणसाच्या शरीरावर असलेली पाच **ज्ञानेंद्रिये** आहेत. मन हे सहावे ज्ञानेंद्रिय मानले जाते. ज्ञानेंद्रियांमुळे आपल्याला विषयांचे ज्ञान होते.

ज्ञानेंद्रिय म्हणजे काय ?

मानवी शरीराला  विषयाचे ज्ञान होते त्याला ज्ञानेंद्रिये असे म्हणतात  आपल्याला विषयाचे ज्ञान होते त्याला ज्ञानेन्द्रिय असे म्हणतात डोळे नाक कान ज्ञानेन्द्रिय आहेत 

## इंद्रियानुभव
## हे सुद्धा पहा
* अनुभव
* अनुभववाद

वर्ग:जीवशास्त्र
वर्ग:मानवी शरीर
वर्ग:योग
वर्ग:अध्यात्म
वर्ग:तत्त्वज्ञान
प्रकाश

thumb|right|250px|अंधारात चमकणारा प्रकाश
डोळ्यांना दिसू शकणाऱ्या विद्युतचुंबकीय प्रारणांना **प्रकाश** या संज्ञेने उल्लेखले जाते. भौतिकशास्त्रामधील मूलभूत संकल्पनेनुसार विद्युतचुंबकीय वर्णपटावरील या प्रारणांची तरंगलांबी ३७० ते ७८० नॅनोमीटर पल्ल्यादरम्यान असते. निर्वात पोकळी मध्ये प्रकाशाचा वेग  २९९,७९२,४५८ मी / से (अंदाजे १८६,२८२ मैल प्रति सेकंद) एवढा असतो. 

सैद्धांतिक कणभौतिकीत प्रकाशाचे स्वरूप फोटॉन नावाच्या मूलभूत कणांपासून बनते, असे मानले जाते. सर्व फोटॉनचे क्वांटम मेकॅनिक्सद्वारे आणि वेव्ह पार्टिकल डूअलिटी द्वारे,फोटॉन लाटा आणि कण दोन्हीचे गुणधर्म दर्शवितात.

## बाह्य दुवे 
छायाचित्रण हे एक प्रकाश आणि छाया यांचा सुरेख संगमआहे.

* 


वर्ग:प्रकाशविज्ञान
वर्ग:भौतिकशास्त्र
डोके

मानवी शरीराचा वरचा व पुढील भाग. या भागात मेंदू, डोळे, नाक, कान आणि तोंड असते.
thumb|मानवी डोके
## डोक्याचे रोग
डोकेदुखीची अनेक कारणे असू शकतात . बद्धकोष्ठ, पोटात गॅस होणे , उच्च रक्तदाब असणे, नजर कमजोर होणे , जागरण , अति परिश्रम , अशक्तता , इत्यादी . साधारण डोकेदुखी असल्यास खालील उपाय केले पाहिजे .
# एका बाताश्यावर ४ थेंब अमृतधारा टाकून खावे . २ थेंब रुमालावर अमृतधारा शिंपडून हुंगत राहावे .
# लीबाच्या पानाचा रस नाकपुड्यात सोडल्याने डोकेदुखी थांबते.
# चंदन पाण्यात उगाळून कपाळावर लेप केल्याने उन्हाने होणारी डोकेदुखी थांबते. 
# तिळाचे तेल २५० मिली , चंदनाचे तेल १० मिली , दालचिनीचे तेल १० मिली , आणि कपूर या सर्वांनी मिसळून बाटलीत भरून ठेवावे . हे तेल डोक्यास लावल्याने डोकेदुखीत लगेच आराम मिळतो.
# दोन चमचे आवळ्याच्या चूर्णात एक चमचा शुद्ध तूप मिसळून खावे , वरून एक पेला कोमट दुध प्यावे.
# रोज सकाळी रिकाम्यापोटीएक साफरचंद कापून मीठ लावून चून खाल्याने जुनी डोकेदुखी दूर होते . हा प्रयोग दहा दिवस लागोपाठ करावा. 

**मेंदूची ताकद वाढवा** 
# १ किलो गाजर किसून चार किलो दुधात उकळावे त्यात २५० ग्रॅम शुद्ध तूपात दहा बदाम टाकून भाजावे आणि काचेच्या भांड्यात भरून ठेवावे. रोज ५० ग्रॅम खाऊन वरून दुध प्यावे. एक महिना लागोपाठ घेतल्याने मेंदूस टाकत येते. 
# एक सफरचंद आगीत भाजून पाणाच्या कळशीत सोडावे हे पाणी गळून प्यावे. 
# धने, खसखस समप्रमाणात गेऊन कुटून घ्यावेत बारीक चूर्ण करावे. तेवढयाचा प्रमाणात खडीसाखर वाटून त्यात मिसळावी. एक एक चमचा चूर्ण सकाळी ९ वाजता कोमात दुधाबरोबर किंवा पाण्याबरोबर नियमपुर्वक घ्यावे. यामुळे स्मरणशक्ती, नेत्रज्योती वाढते आणि गाढ झोप लागते. 
**चक्कर येणे** 
# कोरडा आवळा सहा ग्रॅम, धने सहा ग्रॅम घेऊन त्यांचे कूट करावा. रात्री मातीच्या भांड्यात पाव लिटर पाण्यात भिजवून ठेवावे. सकाळी मळून व गाळून दोन चमचे वाटलेली खडीसाखर मिसळून प्यायल्याने चक्कर येणे थांबते. 
# पोटाच्य गडबडीमुळे जर चक्कर येत असेल तर आर्धा ग्लास गरम पाण्यात लिंबू पिळून प्यायल्याने आराम वाटतो. 
# २५ ग्रॅम मनुका शुद्ध तुपात परतून साडे मिठ टाकून खाल्याने चक्कर येणे थांबते. 
# उन्हाळ्यात चक्कर येत असेल तर आवळ्याचे सरबत घेतल्याने आराम वाटतो. 

**अर्धशिशी** 
# डोक्यात ज्या भागात दुखत असेल; त्या बाजुच्या नाकपुडीत ६-७ थेंब सरसोचे तेल टाकल्याने अथवा हुंगल्याने लगेच आराम पडतो. 
# शुद्ध तुपाचे २-४ थेंब नाकात सोडल्यास अर्धशिशीचा त्रास कायमचा जातो . हा उपाय किमान एक आठवडा करणे जरुरीचे आहे. 
# लसून वाटून दुखण्याच्या भागावर मळल्याने डोकेदुखी लगेच थांबते . हा प्रयोग बरयाच वेळा करावा लागू शकतो.

**फिट्स** 

स्नायू संबंधी विकारांमध्ये फिट्स सर्वात भयानक रोग आहे. याचा दौरा कधीही कोठेही पडू शकतो. म्हणून अशा रोग्यानी तलाव, नदी, रेल्वेरूळ, किवा रस्तांवरून एकटे फिरु नये; किवा कुठलेही वाहन चालवू नये. 
# तीन ग्रॅम कांद्याचा रस थोडेसे पाणी मिसळून सकाळच्या वेळी प्यायल्याने रोगात फायदा होतो. हा उपाय किमान सव्वा महिन्यापर्यंत करणे आवश्यक आहे. फिट आलेल्या माणसाच्या नाकपुडीत कांद्याचा रस लावल्याने त्याला शुद्धी येते. 
# लसून वाटून नाकाला लावल्यास फिट्सच्या रोग दूर होतो. 
# करवंदाची २५-३० पाने नाकात दोन आठवडे रोज सेवन केल्याने फिट्स येणे बंद पडते. रोग्यास एक पाव दुधात पाव कप मेहंदीचा रस मिसळून पाजल्याने फायदा होतो. 
# मोहरी वाटून हुंगवल्याने रोग्यास शुद्धी येते. 
# मुठभर तुळशीच्या पानांत ४-५ कपूरच्य वड्या मिसळून रोग्यास हुंगवायला लावावे.  
## संदर्भ
वर्ग:जीवशास्त्र
वर्ग:मानवी शरीर
स्थितीज ऊर्जा

पदार्थामधील साठवलेली ऊर्जा उदा. धरणातील पाण्याची ऊर्जा, अणू रेणूंच्या बंधांमधील ऊर्जा

## हे सुद्धा पहा 
गतिज ऊर्जा

वर्ग:भौतिकशास्त्र
वर्ग:ऊर्जा
गतिज ऊर्जा

गतिमान वस्तूमध्ये असलेली ऊर्जा. उदा०  प्रकाश, ध्वनी, फिरणारी पृथ्वी, इत्यादींमधील ऊर्जा.भौतिकशास्त्रामध्ये एखाद्या वस्तूची गतीशील उर्जा ही त्याच्या गतीमुळे उर्जा असते.गतीशील उर्जा अशी व्याख्या दिली जाते की दिलेल्या वस्तुमानाच्या शरीरास गती देण्यासाठी आवश्यक कार्य.प्रवेग दरम्यान ही उर्जा मिळवून,जोपर्यंत वेग वाढत नाही तोपर्यंत शरीर ही गतीशील उर्जा कायम ठेवते.शरीराच्या सध्याच्या वेगापासून विश्रांतीच्या अवस्थेपर्यंत घसरत असताना शरीराद्वारे समान कार्य केले जाते.

## व्याख्या 
जेव्हा एखादी वस्तू/व्यक्ती गतीमध्ये असते त्यावेळेस त्या वस्तूमुळे निर्माण होणारी ऊर्जा म्हणजे गतिज ऊर्जा. उदाहरणार्थ, जेव्हा एखादी वस्तू स्थिर असते तेव्हा त्या वस्तूची उर्जा ही गतीमध्ये असेलेल्या वस्तू पेक्षा वेगळी असते.

जेव्हा वस्तू गतिमान अवस्थेत येते तेव्हा त्या वस्तूची एकूण उर्जा बदलते, जी त्याच्या गती, वजन इत्यादींवर अवलंबून असते यांस गतिज ऊर्जा असे म्हणतात .

गतीमुळे निर्माण होणाऱ्या उर्जेस गतिज ऊर्जा असे म्हणतात. एखाद्या वस्तूला त्याच्या स्थायी अवस्थेतून गतीमध्ये आणण्यासाठी लागणारी ऊर्जा ही त्या वास्तूच्या गतिज उर्जे समान असते.  जेव्हा एखादी वस्तू गतिमान अवस्थेत येते त्यावेळेस त्या वस्तूस गतिज ऊर्जा प्राप्त होते आणि ही ऊर्जा वस्तूचा वेग बदलेपर्यंत सामान असते, जेव्हा वस्तूचा वेग कमी होतो आणि  ती स्थायी अवस्थेत येते तेव्हा वस्तूवर लावलेले बल हे बलामुळे निर्माण झालेली गती समान असते.

जेव्हा एखादी अवजड वस्तू गतिमान अवस्थेत असते ,तेव्हा त्याची गतिज ऊर्जा  ही खालीलप्रमाणे काढता येते :

E  = ½ * m  * v^ २

येथे m = वस्तूचे वजन(भार)आणि v  = वेग(गती) आहे.

उर्जा ही एक स्केलर मात्रा आहे, म्हणजे ती दिशा आणि परिमाण यावर अवलंबून नाही. जेव्हा भाराचे मूल्य दुप्पट होते, तेव्हा उर्जेचे मूल्य देखील दुप्पट होते, परंतु जेव्हा वेगचे मूल्य दुप्पट होते तेव्हा उर्जेचे मूल्य एक चतुर्थांश (¼) होते.

गतिज ऊर्जेची सर्वात महत्त्वाची संपत्ती म्हणजे कार्य करण्याची क्षमता. गतीच्या दिशेने जेव्हा वस्तूवर शक्ती वापरली जाते. कार्य आणि ऊर्जा एकमेकांशी संबंधित आहेत आणि त्यांचे मूल्य नियंत्रित केले जाऊ शकते.

गतीची उर्जा E = ½ * m * v^2 म्हणून व्यक्त केली जाते त्याचप्रमाणे कार्यशक्ती (F ) आणि अंतर (d )च्या आधारावर व्यक्त केले जाते:

W  = F  * d

## हे सुद्धा पहा 
* स्थितिज ऊर्जा

वर्ग:भौतिकशास्त्र
वर्ग:ऊर्जा
अब्दुर रहमान बिश्वास

**अब्दुर रहमान बिश्वास**(बंगाली: ‌আবদুর রহমান বিশ্বাস;  १ सप्टेंबर १९२६, मृत्यू:३ नोव्हेंबर २०१७) हा आशियामधील बांगलादेश देशाचा माजी राष्ट्राध्यक्ष आहे. तो १९९१ ते १९९६ दरम्यान ह्या पदावर होता.

वर्ग:बांगलादेशचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. २०१७ मधील मृत्यू
उत्तर मेरियाना द्वीपसमूह

**उत्तर मेरियाना द्वीपसमूह** हे पॅसिफिक महासागरातील अमेरिकेचे एक राष्ट्रकुल आहे.

वर्ग:अमेरिकेचे परकीय प्रांत
वर्ग:मायक्रोनेशिया
लुइस कारेरो ब्लांको

दॉन **लुइस कारेरो ब्लांको** (४ मार्च, इ.स. १९०४ - २० डिसेंबर, इ.स. १९७३) हा स्पेनचा दर्यासारंग आणि पंतप्रधान होता. हा तेथील हुकूमशहा फ्रांसिस्को फ्रांकोचा विश्वासू साथीदार होता.

वर्ग:स्पेनचे पंतप्रधान
वर्ग:इ.स. १९०४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७३ मधील मृत्यू
लुडविग बोल्ट्झमन

**लुडविग एडुआर्ड बोल्ट्झमन** (२० फेब्रुवारी, इ.स. १८४४ - ५ सप्टेंबर, इ.स. १९०६) हा ऑस्ट्रियाचा भौतिकशास्त्रज्ञ आणि तत्त्वज्ञ होता.

वर्ग:ऑस्ट्रियन भौतिकशास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १८४४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९०६ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कार्ल डेव्हिड टॉल्मे रुंग

**कार्ल डेव्हिड टॉल्मे रुंग** (३० ऑगस्ट १८५६ - मृत्यू: ३ जानेवारी १९२७) हे एक जर्मन भौतिकशास्त्रज्ञ व गणिती होते.ते आजकाल जाणल्या जात असलेल्या संख्यात्मक विष्लेषणामधील रुंग-कुट्टा पद्धतीचे सह-विकसक व सह-नामिती होते.

रुंग, कार्ल डेव्हिड टॉल्म
वर्ग:इ.स. १८५६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९२७ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बियंत सिंग

**बियंत सिंग** (फेब्रुवारी १९, १९२२ - ऑगस्ट ३१, १९९५) हे इ.स. १९९२-९५ सालांदरम्यान भारताच्या पंजाब राज्याचे मुख्यमंत्री होते. बियंत सिंग काँग्रेस पक्षाचे सदस्य होते.

वर्ग:पंजाबचे मुख्यमंत्री
वर्ग:पंजाबी व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९२२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९५ मधील मृत्यू
वर्ग:हत्या झालेले भारतीय राजकारणी
पोप इनोसंट सहावा

**पोप इनोसंट सहावा** (इ.स. १२८२ किंवा इ.स. १२९५:फ्रांस - सप्टेंबर १२, इ.स. १३६२:आव्हियों, फ्रांस) हा डिसेंबर १८, इ.स. १३५२ पासून मृत्यूपर्यंत पोपदी होता.

याचे मूळ नाव *एटियें ऑबेर* होते.

इनोसंट ०६
इनोसंट ०६
वर्ग:इ.स. १३६२ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
क्लॉडिअस

**तिबेरियस क्लॉडियस सीझर ऑगस्टस जर्मेनिकस** (ऑगस्ट १, इ.स.पू. १० - ऑक्टोबर १३, इ.स. ५४) हा जुलियो-क्लॉडियन वंशाचा चौथा रोमन सम्राट होता. त्याचे राज्यारोहणापूर्वीचे नाव *तिबेरियस क्लॉडियस द्रुसस निरो जर्मेनिकस* असे होते.

त्याचा जन्म गॉलमधील लग्डनम (हल्लीच्या फ्रांसमधील ल्योन शहर) येथे झाला. लहानपणापासून विकलांग असलेला क्लॉडियस सम्राट होण्याची शक्यता कमीच होती.

## अनपेक्षित सम्राट 
जानेवारी २४, इ.स. ४१ला तत्कालीन रोमन सम्राट कालिगुलाला त्याच्या प्रेटोरियन रक्षकांनी ठार केले. याचवेळी त्यांनी अनेक सरदार व कालिगुलाच्या बायका-मुलांचीही हत्या केली. क्लॉडियस तेथुन पळाला व एका महालात लपून बसला. वदंतेनुसार, काही प्रेटोरियन सैनिक तेथे आले व त्यांना क्लॉडियस सापडला. त्यातील एकाने क्लॉडियसच आमचा सरदार आहे असे जाहीर केले. यानंतरच्या रोमन सेनेटच्या सभेत क्लॉडियसला सम्राट घोषित केला गेला. काही इतिहासकारांच्या मते हे सगळे क्लॉडियसने रचलेले कारस्थान होते.

## मृत्यू 
क्लॉडियसचा मृत्यु विषप्रयोगाने झाला हे निश्चित परंतु कोणी व का हे कृत्य केले याबद्दल मतभेद आहेत. ऑक्टोबर १३, इ.स. ५४ रोजी क्लॉडियस मृत्यु पावला.

वर्ग:रोमन सम्राट
वर्ग:इ.स.पू. १० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. ५४ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अर्ल पेज

thumb|right|अर्ल पेज
**अर्ल पेज** ऑस्ट्रेलियाचा अकरावा पंतप्रधान होता.

पेज,अर्ल
विद्युतचुंबकत्व

**विद्युतचुंबकत्व** किंवा विद्युतचुंबकीय बल हे निसर्गातील चार मूलभूत बलांपैकी एक आहे. या बलाचे वर्णन विद्युतचुंबकीय क्षेत्र या संकल्पनेच्या आधारे करण्यात येते. **विद्युतचुंबकीय क्षेत्र** हे असे क्षेत्र आहे की जे विद्युतप्रभार असणाऱ्या कणांवर बल प्रयुक्त करते. तसेच अशा कणांच्या अस्तित्वाने व त्यांच्या गतीने या क्षेत्रावर परिणाम होतो. विद्युतचुंबकीय क्षेत्र विद्युतप्रभार असणाऱ्या कणांवर जे बल प्रयुक्त करते त्याला **विद्युतचुंबकीय बल** असे म्हणतात. विद्युतभारित कणांचे आकर्षण आणि प्रतिकर्षण, चुंबकीय क्षेत्राचा विद्युत सुवाहकावर होणारा परिणाम, अशा अनेक उदहरणांमधून विद्युतचुंबकीय बल दिसून येते.

विद्युतचुंबकीय बल गुरुत्वाकर्षण वगळता दैनंदिन जीवनातील जवळजवळ सर्व बलांमागील मुलभुत बल आहे. साधारणतः सर्व पदार्थांच्या अंतर्गत अणु-रेणूरचनेला मुख्यत्वे हेच बल जबाबदार असते. जवळपास सर्व पदार्थ हे रेणुंचे बनलेले असतात. (रेणुंपासून न बनलेल्या पदार्थाची दोन उदाहरणे न्यूट्रॉन तारा आणि बोस आइन्स्टाइन संघनन). या रेणुंच्या आपआपसांतील बलांमुळे पदार्थांना विविध गुणधर्म आणि रचना प्राप्त होतात. रेणुंमधील ही बले विद्युतचुंबकीय प्रकारची असतात.

विद्युतचुंबकत्वाला अभिजात विद्युतचुंबकत्व आणि पुंजविद्युतचुंबकत्व अशा दोन भागांमध्ये विभागता येते. अभिजात भौतिकशास्त्र हे पुंजगतिकीचे परिणाम विचारात घेत नसल्यामुळे बऱ्याचदा हे फक्त रेणुंपेक्षा मोठ्या आकाराच्या वस्तुंसाठी लागू करता येते. अभिजात विद्युतचुंबकत्वाचे परिपूर्ण गणितीय वर्णन मॅक्सवेलच्या समीकरणांद्वारे केले जाते.

काही विद्युतचुंबकीय एकके, आणि कंसामधे त्या एककांनी मोजली जाणारी राशी -

: ॲंपीअर (विद्युतधारा)
: कूलोम (विद्युतप्रभार)
: ओहम (रोध / विद्युतरोध)
: व्होल्ट (विभवांतर)
: वॅट (शक्ती)

वर्ग:विद्युतचुंबकशास्त्र
वर्ग:भौतिकशास्त्र
वर्ग:भौतिक बले
कोमॉडस

**कोमॉडस** (लॅटिन: Marcus Aurelius Commodus Antoninus Augustus) हा इ.स. १७७ ते १९२ ह्या काळादरम्यान रोमन सम्राट होता.

वर्ग:रोमन सम्राट
वर्ग:इ.स. १६१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९२ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
घाण

वाईट वास असणारा, वाईट दिसणारा अथवा मनाला वाईट वाटणारा कोणताही पदार्थ/कृती.
नको असणारा, निरुपयोगी पदार्थ.
प्रदूषण करणारी गोष्ट
वर्ग:कचरा नियोजन
शीख धर्म

गुरुनानक यांनी शीख हा धर्म स्थापन केला. गुरू ग्रंथ साहिब नावाचा ग्रंथ हा त्या धर्मातला शेवटचा गुरू समजला जातो. (प्रत्यक्षात अनेक बाबा स्वतःला शीखांचा गुरू म्हणवतात.)

## शीख धर्मातले उपपंथ
* उदासी
* डेरा सच्चा सौदा
* नानकपंथी
* नामधारी (सफेद फेटावाले)
* निर्मल
* मिना
* निरंकारी
* बाबा राम पाल यांचा कबीरपंथ
* भनियारा बाबांचा पंथ
* राधास्वामी (राधासोआमी)
* रामारायास

## शीख धर्मासंबंधी मराठी पुस्तके
* गुरू नानक (चित्रपुस्तक, बालासहित्य, हिंदी, लेखक [[अनंत पै)
* गुरू नानक ते गुरू गोविंदसिंग (अरविंद गोडबोले) 
* शीख (अनुवादित, प्रशांत तळणीकर; मूळ इंग्रजी पुस्तकाचे लेखक - खुशवंत सिंह)
* शीख धर्म : इतिहास आणि तत्त्वज्ञान (मंजुषा प्रभाकर कामाजी) 
* शीख धर्माचे संस्थापक गुरू नानक (बालसाहित्य, लेखक - रमेश मुधोळकर)  
* श्री गुरू ग्रंथ साहिब : एक अवलोकन (दिलीप गोगटे)



वर्ग:भारतीय धर्म
वर्ग: अत्यंत छोटी पाने
बर्लिंग्टन (न्यू जर्सी)

इवलेसे
इवलेसे
**बर्लिंग्टन** अमेरिकेच्या न्यू जर्सी राज्यातील एक शहर आहे. २०१० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ९,९२० इतकी होती. फिलाडेल्फियाचे उपनगर असलेल्या या शहराची स्थापना २४ ऑक्टोबर, १६९३ रोजी झाली. इंग्लंडच्या राजाच्या हुकुमानुसार ७ मे, १७३३ रोजी याची पुनर्स्थापना झाली. २१ डिसेंबर, १७८४ रोजी हे शहर न्यू जर्सी राज्यात शामिल केले गेले.

वर्ग:न्यू जर्सीमधील शहरे
वर्ग:इ.स. १६९३ मधील निर्मिती
वर्ग:बर्लिंग्टन काउंटी (न्यू जर्सी)
जॉर्ज रीड

**जॉर्ज रीड** किंवा *सर जॉर्ज होस्टन रिड* (२५ फेब्रुवारी १८४५ - १२ सप्टेंबर १९१८) हा  १९०४ पासून १९०५ पर्यंत ऑस्ट्रेलियाचा चौथा पंतप्रधान होता. त्याने रिड सरकारचे नेतृत्व केले.१८९४ ते १८९९ या दरम्यान,ऑस्ट्रेलियन राजकारणी म्हणून न्यू साउथ वेल्सचा तो प्रीमियर होता. सन १८९१ पासून १९०८ या दरम्यान त्याने फ्री ट्रेड पार्टीचे नेतृत्व केले.

रेडचा जन्म जॉनस्टोन, रेनफ्रूशशायर, स्कॉटलंड येथे झाला. तो व त्याचे कुटुंब, तो लहान असताना ऑस्ट्रेलियात स्थायिक झाले. ते प्रारंभी मेलबर्न येथे स्थायिक झाले पण रिड १३ वर्षांचा असतांना ते सिडनी येथे गेले. त्याने शाळेत जाणे सोडले आणि लिपिक म्हणून जीवनाची सुरुवात केली. तो नंतर न्यू साउथ वेल्स नागरी सेवेत सामील झाला. त्याने १८७६ मध्ये कायद्याचा अभ्यास सुरू केला व कायदा बारमध्ये सन १८७९ला दाखल झाला. १८८० मध्ये त्याने न्यू साउथ वेल्स विधानसभा निवडणूक जिंकून संसद चालविण्यासाठी नागरी सेवेतुन राजीनामा दिला .

रीड, जॉर्ज
पर्टिनॅक्स

**पर्टिनॅक्स** (लॅटिन:*पब्लियस हेल्वियस पर्टिनॅक्स ऑगस्टस*: १ ऑगस्ट, इ.स. १२६ - २८ मार्च, इ.स. १९३) हा १ जानेवारी, इ.स. १९३ ते २८ मार्च १९३ पर्यंत रोमन सम्राट होता.

वर्ग:रोमन सम्राट
वर्ग:इ.स. १२६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९३ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सुवर्णमंदिर

300px|thumb|right|सुवर्णमंदिर
300px|thumb|right|सुवर्णमंदिर
१६ व्या शतकापासून अमृतसर हे शीख समुदायाचे मुख्य धार्मिक स्थान राहिले आहे. येथील सुवर्णमंदिर हे 'अमृत तलावा'च्या काठी आहे. सुवर्णमंदिराचे छत पितळेचे होते. १८३० मध्ये त्यावर जवळ जवळ १०० किलो सोन्याचे पाणी चढवण्यात आले.या मंदिरातच ऑपरेशन ब्लू स्टार झाले होते.

## लंगर
गुरू नानक यांनी लंगरची संकल्पना सुरू केली. साधारणतः प्रत्येक गुरुद्वारात लंगरव्यवस्था असते. येथे येणाऱ्या भाविकांसाठी लंगरव्यवस्था आहे. या मंदिरास भेट देणारे भाविक त्या लंगरमध्ये मिळणारे जेवण हे प्रसादरुपी समजतात. रोज जवळपास एक लाखांहून अधिक भाविक लंगरमधील जेवण ग्रहण करतात. एखाद्या समुदायामार्फत विनाशुल्क चालविले जाणारे हे जगातील सर्वात मोठे स्वयंपाकघर आहे.

या लंगरची भट्टी कधीही बंद होत नाही. रोज गव्हाची ७ हजार किलो गव्हाची कणिक, १२०० किलो तांदुळ, १३०० किलो मसूरडाळ आणि ५०० किलो तुप वापरून येथील स्वयंपाक करण्यात येतो. दररोज जवळपास २००हजार पोळ्या तयार करण्यात येतात.वरण मसूरडाळीचे करण्यात येते. या लंगरमध्ये ४५० कायमस्वरुपी पूर्णवेळ कर्मचारी आहेत तसेच अनेक स्वयंसेवकही या कामात हातभार लावतात.दररोज बदलणारे येथील स्वयंसेवक रोज सुमारे ३ लाख ताटे वाट्या व चमचे धुतात.
येथे जेवतांना गरीब श्रीमंत हा भेद रहात नाही.

## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे 
* सिखनेट.कॉम/गोल्डनटेंपल

वर्ग:शीख धर्म
वर्ग:अमृतसर
क्लीव्हलँड

**क्लीव्हलंड** () हे अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने देशाच्या ओहायो राज्यामधील दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर (कोलंबसखालोखाल) व सर्वात मोठे महानगर क्षेत्र आहे. क्लीव्हलंड शहर ओहायोच्या उत्तर भागात ईरी सरोवराच्या दक्षिण काठावर वसले आहे. १८१४ साली स्थापन करण्यात आलेले क्लीव्हलंड शहर विसाव्या शतकाच्या मध्याला अमेरिकेच्या *मिड-वेस्ट* ह्या भौगोलिक प्रदेशामधील एक मोठे औद्योगिक व वाहतूक केंद्र होते. येथील अर्थव्यवस्था बव्हंशी उत्पादन उद्योगावर (मॅन्युफॅक्चरिंग इंडस्ट्री) अवलंबून आहे. १९५० साली क्लीव्हलंड हे अमेरिकेमधील सातव्या क्रमांकाचे शहर होते व येथील लोकसंख्या जवळपास १० लाख इतकी होती.

येथील अवजड उत्पादन उद्योग बंद पडल्यामुळे गेल्या काही दशकांदरम्यान क्लीव्हलंडची अधोगती होत आहे. २००० साली ४,७८,४०३ इतकी लोकसंख्या असलेले व अमेरिकेतील ३३वे मोठे शहर असलेल्या क्लीव्हलंडने २०१० सालच्या जनगणनेत १७% घट पाहिली. सध्या येथील लोकसंख्या ३,९६,८१५ इतकी असून लोकसंख्येमध्ये सर्वात झपाट्याने घट होणाऱ्या शहरांपैकी क्लीव्हलंड एक आहे.

## शहर रचना 
### गॅलरी 

चित्र:Terminal Tower.jpg
चित्र:Saint Theodosius Russian Orthodox Cathedral (Cleveland, Ohio) - exterior photographed from A Christmas Story House property.jpg
चित्र:Rock and Roll Hall of Fame.jpg|रॉक अँड रोल हॉल ऑफ फेम
चित्र:Cavs Opener 6512.jpg|क्लीव्हलॅंड कॅव्हेलियर्सच्या बास्केटबॉल सामन्याचे उद्घाटन
चित्र:Cleveland City Hall.jpg|महापालिका भवन
चित्र:Adelbert Hall.jpg|केस वेस्टर्न रिझर्व्ह विद्यापीठ 

## इतिहास 
क्याहोगा नदी आणि ईरी सरोवर यांच्या दरम्यान इ.स. १८३२ मध्ये ईरी कालवा तयार होईपर्यंत क्लीव्हलंड शहराचा विकास मंदगतीनेच होत होता. ईरी कालव्याची निर्मिती इ.स. १८२५ मध्ये चालू झाली होती.

## भूगोल 
क्लीव्हलंड शहर ईरी सरोवराच्या व क्याहोगा नदीच्या काठावर एका उंचसखल भागात वसले आहे.
### हवामान 
ह्या भागातील इतर शहरांप्रमाणे क्लीव्हलंड शहराचे हवामान उन्हाळ्यांमध्ये उष्ण व दमट तर हिवाळ्यांमध्ये शीत असते. सरोवराच्या काठावर असल्यामुळे येथे हिवाळ्यामध्ये मोठ्या प्रमाणावर हिमवर्षा होते.

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ 
*वाणिज्य भवन
*

## संदर्भ 
वर्ग:ओहायोमधील शहरे
वर्ग:कायाहोगा काउंटी (ओहायो)
व्हॅलेन्स

**व्हॅलेन्स** (लॅटिन:*फ्लाव्हियस जुलियस व्हॅलेन्स ऑगस्टस*: इ.स. ३२८ - ९ ऑगस्ट, इ.स. ३७८) हा इ.स. ३६४ ते मृत्यूपर्यंत रोमन सम्राट होता.

वर्ग:रोमन सम्राट
वर्ग:इ.स. ३२८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. ३७८ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
टायटस

**टायटस फ्लाव्हियस वेस्पाशियानस** (रोमन लिपी: *Titus Flavius Vespasianus* ;) (डिसेंबर ३०, इ.स. ३९ - सप्टेंबर १३, इ.स. ८१) हा इ.स. ७९ पासून त्याच्या मृत्यूपर्यंत रोमन सम्राट होता.

रोमन सम्राट व्हेस्पासियन याचा पुत्र असलेला टायटसाने पित्याच्या राजवटीत पहिल्या ज्यू-रोमन युद्धात रोमन सैन्याचे सेनापतित्व सांभाळले. इ.स. ७० साली जेरूसलेम शहराचा पाडाव करण्याची निर्णायक कामगिरी त्याने बजावली. वेस्पाशियनाच्या मृत्यूनंतर टायटस राज्यारूढ झाला. अवघ्या दोन वर्षांच्या त्याच्या राजवटीत रोम येथील प्रसिद्ध कलोसियम बांधून पूर्ण झाले. इ.स. ७९ सालातील व्हेसुव्हियस ज्वालामुखीचा उद्रेक व इ.स. ८० सालातील रोम शहरातील आगींच्या आपत्तींनंतर आपद्ग्रस्तांचे पुनर्वसन करण्याकडे त्याने लक्ष दिले.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:रोमन सम्राट
वर्ग:इ.स. ३९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. ८१ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सॅम्युएल जॉन्सन

इवलेसे|उजवे|सॅम्युएल जॉन्सन
सॅम्युएल जॉन्सन (Lichfield, जन्म Staffordshire ;, इंग्लंड 18 सप्टेंबर इ.स. 1709 निधन लंडन डिसेंबर इ.स. 1784 13 )एक प्रसिद्ध लेखक होता . एक प्रसिद्ध शब्दकोश प्रकाशित केल्यानंतर,डॉक्टरेट उपाधी म्हणून "डॉ जॉन्सनचा" उल्लेख. स्वतःच्या कथा काही लिहिले, पण बहुतेक वेळा तो इतर लोकांना लिहिले त्याची समीक्षा लिहिले.तरीही तो आज थट्टेखोर, गमतीशीर असलेल्या गोष्टींमुळे ,भरपूर लक्षात आहे. त्यांचे मित्र जेम्स Boswell यांनी त्याच्याबद्दल एक पुस्तक लिहिले म्हणून आम्हाला त्याच्या मजेदार गोष्टीं बद्दल माहिती मिळते.

जॉन्सन, सॅम्युएल
वर्ग:इ.स. १७०९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १७८४ मधील मृत्यू
एनिड ब्लायटन

**एनिड मेरी ब्लायटन** (११ ऑगस्ट, इ.स. १८९७ - २८ नोव्हेंबर, इ.स. १९६८) ही मुलांसाठी जवळपास सहाशेच्यावर पुस्तके लिहिणारी एक इंग्लिश लेखिका होती.

## बालपण 
चित्रकार, कवी असणाऱ्या वडिलांमुळे एनिडला बालवयातच वाचनाची गोडी लागली. एनिडच्या वयाच्या दहाव्या वर्षी वडिलांनी तिला बेकेनहॅममधील सेंट ख्रिस्तोफर्स स्कूल फॉर गर्ल्स या शाळेत घातले. या शाळेत असताना तिने आपल्या दोन मैत्रिणींच्या सहाय्याने एक हस्तलिखित मासिक काढले. शाळेत ती कधीकधी मुलींच्या खोड्या काढत असे व नंतर त्या खोड्यांबद्दलच्या गोष्टीही लिहित असे. चौदाव्या वर्षी काव्यरचनेबद्दल एनिडला एक पुरस्कारही मिळाला. आर्थर मी या बालसाहित्यकाराने तिला उत्तेजन दिले व तिच्या कविताही छापल्या. 'हॅव यू' ही तिची कविता 'नॅश मॅगझिन'मध्ये इ.स. १९१७ साली छापून आली. इ.स. १९१६ साली एनिडची गाठ इडा हंट या शिक्षिकेशी पडली. इडा हंटबरोबर तिने संडे स्कूलमध्ये मुलांचे वर्ग घेतले. मुलांशी संवाद साधण्याची हातोटी आपल्यात आहे हे तिच्या लक्षात आल्यानंतर तिने इप्सविच हायस्कूलमध्ये किंडर गार्टन टिचर म्हणून प्रशिक्षण घेतले.

## वैवाहिक जीवन 
इ.स. १९२४ साली ब्लायटनने ह्यूज पोलोक याच्याशी लग्न केले. पोलोक हा न्यूनेस प्रकाशन संस्थेत संपादक म्हणून कामाला होता. इ.स. १९३५ साली चर्चिलचे 'द वर्ल्ड क्रायसिस' हे पुस्तकही पोलोकने काढले होते. इ.स. १९३९ साली दुसऱ्या महायुद्धाच्या काळात त्याने होमगार्डमध्ये नाव नोंदवले. इ.स. १९४० साली होमगार्डच्या युद्ध कार्यालयाचा प्रशिक्षक म्हणून त्याला घरापासून दूर राहावे लागले. त्यानंतर इ.स. १९४२ साली पोलोकला नागरी संरक्षणाबाबतचा सल्लागार म्हणून अमेरिकेला पाठवण्यात आले. त्यामुळे एनिड आणि पोलोक यांच्यातले संबंध ताणले गेले. परिणामी त्यांनी घटस्फोट घेण्याचा निर्णय घेतला.

घटस्फोटानंतर एनिडने शस्त्रक्रियातज्ञ डॉ. केनेथ वॉटर्स याच्याशी विवाह केला. पोलोकनेही कादंबरीकार इडा क्रोवे हिच्याशी लग्न केले.

## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे 
वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:इंग्लिश महिला
वर्ग:इ.स. १८९७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६८ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
शकुंतला बोरगावकर

**शकुंतला बोरगावकर** (? - जून १२, २००१) या मराठी लेखिका होत्या.

## प्रकाशित साहित्य 
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:मराठी बालसाहित्यिक
वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:इ.स. २००१ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
फोडणी

thumb|right|290px|फोडणी
**फोडणी** म्हणजे भारतीय उपखंडात  वापरण्यात येणारे पाककृतीचे  तंत्र आहे. त्यात मोहरी, हळद, हिंग, मेथी, जिरे, शहाजिरे, मिरे, तमालपत्र वगैरे मसाल्याचे पदार्थ तेलात किंवा तुपात घालून  अल्पकाळासाठी गरम करतात. यामुळे मसाल्यातील जरुरीची तेले स्वतंत्र होऊन स्वाद वाढण्यास मदत होते.
काही पदार्थ (आमटी, सांबार) प्रथम फोडणी करून नंतर त्यात मुख्य जिन्नस वाढवून केले जातात काही पदार्थांत(दही बुत्ती) शेवटी  वरून फोडणी घातली जाते.

वर्ग:पाककलेमध्ये वापरले जाणारे पदार्थ
उकड

## **उकड** 
वाढणी:
२ जणांना

पाककृतीला लागणारा वेळ:
१५ मिनिटे

पाककृतीचे जिन्नस

खूप आंबट ताक १ मोठा ग्लास भरुन,
तांदुळाचे पीठ,
हिरव्या तिखट मिरच्या ३-४,
तेल, 
मोहोरी,हिंग,हळद,

क्रमवार मार्गदर्शन:

तेलाची फोडणी करून त्यात ३-४ हिरव्या तिखट मिरच्या चिरून घालणे. नंतर त्यात ताक आणि चवीपुरते मीठ घालून ढवळणे. ताक खूप दाट नसावे. गॅस मोठा करून ताक उकळून द्यावे. उकळी आली  की एकीकडे तांदुळाचे पीठ घालत राहाणे, व त्याच वेळी एकीकडे कालथ्याने भराभर ढवळणे.  गोळा होण्याइतपतच तांदुळाचे पीठ घालणे, जास्ती पीठ नको. आणि पीठाची गूठळी न होण्याबद्दल काळजी घेणे. नंतर गॅस बारीक करून १-२ वेळा वाफेवर शिजवणे.

खायला देताना खोलगट डीशमधे उकड घालून त्यावर कच्चे तेल५-६ चमचे घालून देणे. कच्चे तेल जितके जास्ती घालू तितके ते उकडीमधे मुरते व चवीला चांगली लागते. गरम गरम उकड खाताना बरोबर पांढऱ्या कांद्याचे काप खायला विसरु नये.

माहितीचा स्रोत:
मनोगत आस्वाद

वर्ग:महाराष्ट्रातील खाद्यपदार्थ
वर्ग:मराठी विकिबुक्स बंधूप्रकल्पात स्थानांतरित करावयाचे लेख
भोजनालय

## **समर्थ** **भोजनालय** 
जिथे पैसे देऊन जेवण मिळते अशा सार्वजनिक ठिकाणाला भोजनालय अथवा खानावळ असे म्हणतात.

## मुंबईतील भोजनालये
### १) समर्थ भोजनालय
पत्ता - २२/बी, रेळे बिल्डिंग, गिरगाव, मुंबई - ४००००४.

सुरुवात - इस इ.स. १९७२

मालक - कै रामचंद्र सहदेव प्रभू.

मालवणी पद्धतीचे शाकाहारी आणि मांसाहारी भोजन मिळण्याचे हे एक ठिकाण आहे.

## बाह्य दुवे
* समर्थ भोजनालय, गिरगाव, मुंबई-४ 

वर्ग:पाककला
आमटी

तुरीच्या किंवा मुगाच्या डाळीच्या वरणाला फोडणी देऊन, वर भरपूर पाणी घालून जो पातळ पदार्थ बनतो त्याला आमटी (तिखट वरण) म्हणतात. आमटीसाठी या पातळ पदार्थात चिंचेचा कोळ/आमसूल/आमचूर+गूळ, ओले खोबरे, मसाल्याची पूड, मीठ इत्यादींपैकी काही किंवा सर्व जिन्नस चवीप्रमाणे टाकून भरपूर उकळतात.

घट्ट वरणावर पळीने फोडणी ओतून केलेल्या वरणास पळी-फोडणीचे वरण म्हणतात. फोडणीच्या वरणात चिंचेचा कोळ/आमसूल/आमचूर+गूळ, ओले खोबरे, मसाल्याची पूड, पाणी यांपैकी काहीही नसते, फारतर मूळ वरणात नसेल तर मीठ असते..

वर्ग:महाराष्ट्रातील खाद्यपदार्थ
वर्ग:मराठी विकिबुक्स बंधूप्रकल्पात स्थानांतरित करावयाचे लेख
पाल (निःसंदिग्धीकरण)

**पाल** या शब्दाशी संबंधित खालील लेख उपलब्ध आहेत :
* पाल (प्राणी) - सरड्यांच्या वर्गातील प्राणी.
* पाल (आडनाव) - सहसा बंगाली लोकांत आढळणारे आडनाव.
* पाल (गाव) - जळगाव जिल्ह्यातील थंड हवेचे ठिकाण.

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
चुंबक

**चुंबक** हा मॅग्नेटाईट नावाच्या लोखंडाच्या किंवा पोलादाच्या खाणीत आढळणाऱ्या एक प्रकारच्या पदार्थाचा दगड. यास 'लोडस्टोन' असे नाव होते. या पदार्थात चुंबकाचे गुणधर्म होते. इ.स.पूर्व ८०० च्या सुमारास ग्रीक लोकांनी चुंबकाचा उल्लेख आपल्या लिखाणात केला आहे.

चुंबकाच्या प्रभावाच्या क्षेत्राला चुंबकीय क्षेत्र म्हणाता. लोखंड, कोबाल्ट, निकेल व अन्य चुंबकीय पदार्थ चुंबकाकडे आकर्षित होतात.

## उपयोग
ध्वनिफ़ीत, फ़्लॉपी, हार्डडिस्क, क्रेडिट-डेबिट कार्ड, संगणकाचे व टिव्हीचे मॉनिटर्स, स्पीकर्स, मायक्रोफ़ोन्स, विद्युत मोटार, जनरेटर्स, होकायंत्र

## हे सुद्धा पहा
* कायमचे चुंबक
* तात्पुरते चुंबक
* विद्युत चुंबक
* चुंबकीय क्षेत्र

वर्ग:विद्युतचुंबकशास्त्र
वर्ग:भौतिकशास्त्र

zh-yue:攝石
चुंबकी ध्रुव

**चुंबकी ध्रुव**चे अर्थ खालीलप्रमाणे होऊ शकतात:
* एखाद्या चुंबकाच्या दोन ध्रुवांपैकी एक.
* चुंबकाचा एक विशेष प्रकार - खगोलीय द्रव्यांची चुंबकीय ध्रुवे जसे,
** पृथ्वीचे उत्तर चुंबकी ध्रुव
** पृथ्वीचे दक्षिण चुंबकी ध्रुव

## हे सुद्धा पहा
* भूचुंबकी ध्रुव
* पृथ्वीचे चुंबकी क्षेत्र

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
अवकाश

अवकाश, अंतरिक्ष किंवा अंतराळ म्हणजे १. विश्वाच्या जडणघडणीतील एक मूलभूत घटक. अशा मितींचा संच की ज्यात सर्व दृश्य वस्तू आहेत, त्यांना विशिष्ट आकार आहे आणि त्या हलू शकतात. 

२. विश्वातील कुठल्याही वस्तूच्या वातावरणाबाहेरील जवळजवळ रिकामी पोकळी. यालाच दुसऱ्या शब्दात पृथ्वी सभोवतालच्या वातावरणाची अथांग पोकळी असेही म्हणतात.

३.अंतरिक्षला इंग्लिशमध्ये स्पेस म्हणतात. पृथ्वीच्या बाहेरील जागेस अंतराळ, अंतरिक्ष किंवा अवकाश म्हणतात.

४.अवकाशात आपल्या सूर्यमालेसारख्या अनेक सूर्यमाला व अनेक तारकासमूह आहेत. अवकाशातील ग्रह त्यांच्या नैसर्गिक उपग्रहांसोबत सूर्याभोवती किंवा अन्य मोठ्या ताऱ्याभोवती प्रदक्षिणा पूर्ण करत असतात.

## पुस्तके
* अंतरिक्षाच्या अंतरंगात (लीना दामले)
* वेध अंतराळाचा (लीना दामले)

 

वर्ग:खगोलशास्त्र
वर्ग:निसर्ग
वर्ग: ३३ कोटी देव
अशोक कुमार

वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:दादासाहेब फाळके पुरस्कारविजेते
वर्ग:फिल्मफेर पुरस्कार विजेते
वर्ग:इ.स. १९११ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००१ मधील मृत्यू
वर्ग:संगीत नाटक अकादमी पुरस्कारविजेते
सचिनदेव बर्मन

**सचिनदेव बर्मन** (१ ऑक्टोबर, इ.स. १९०६ - ३१ ऑक्टोबर, इ.स. १९७५) हे हिंदी चित्रपटसृष्टीतील संगीतकार व पार्श्वगायक होते. त्यांचा जन्म सध्या बांगलादेशात असलेल्या कोमिल्ला या ब्रिटिश भारतातील गावात झाला.

## पुस्तके
* एस. डी. बर्मन जीवनसंगीत (मूळ इंग्रजी लेखक - एच. क्‍यू. चौधरी, मराठी अनुवाद -  सुनील देशपांडे)
 

वर्ग:संगीतकार
वर्ग:इ.स. १९०६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७५ मधील मृत्यू
वर्ग:संगीत नाटक अकादमी पुरस्कारविजेते
वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बॉम्बे टॉकीज

200px|right|thumb|बोंम्बे टॉकिज
**बॉम्बे टॉकीज** हा सन १९३४ साली स्थापन झालेला एक चित्रपट निर्मिती स्टुडिओ होता. त्या कालावधीत या स्टुडिओने सुमारे ४० चित्रपट निर्माण केलेत. हा मुंबईच्या (पूर्वीचे - बॉम्बे)  मालाड या उपनगरात स्थित होता.

बॉम्बे टॉकीज ह्या चित्रपट निर्मिती स्टुडिओची स्थापना हिमांशु राय व देविका राणी यांनी केली. सन १९४० मध्ये राय यांच्या मृत्यूनंतर, देविका राणी यांनी त्या स्टुडिओचा कार्यभार सांभाळला. सन १९४३ पर्यंत अशोककुमार हा नट या स्टुडिओतील एक प्रमुख कलाकार होता. त्यानंतर त्याने शशधर मुखर्जी यांना सोबत घेऊन फिल्मिस्तान हा स्टुडिओ स्थापला. राणी यांच्या निवृत्तीनंतर या स्टुडिओचे अधिग्रहण अशोककुमार व मुखर्जी यांनी केले. या स्टुडिओत निर्माण झालेला शेवटचा चित्रपट जून १९५४ मध्ये विमोचित झाला.

वर्ग:मुंबईचा इतिहास
वर्ग:भारतातील चित्रपट स्टुडिओ
वर्ग:मुंबईतील चित्रपट स्टुडिओ
वर्ग:इ.स. १९३४ मधील निर्मिती
मिती

मिती (Dimention) म्हणजे कुठल्याही वस्तूची  लांबी, रुंदी, उंची, आकारमान, परिमिती इत्यादी दर्शविण्यासाठी वापरले जाणारे मोजमाप अथवा प्रमाण होय. विज्ञानाच्या दृष्टीने द्विमिती आणि त्रिमिती अस्तित्वात आहेत. आइन्स्टाईनने Space काळ ही चौथी मिती असल्याचे सिद्ध करून दाखवले आहे. अशी चौथी मिती असल्याशिवाय अंतराळातील काळ-काम-वॆगाची गणिते सुटत नाहीत. मात्र या चौथ्या मितीबद्दल सामान्य माणूस फक्त कल्पनाच करू शकतो.  

या चौघांशिवाय अनेक मिती असतील, तथापि त्याचा वापर करण्याचे ज्ञान अद्याप माणसाला झालेले नाही. दृष्टी, आवाज आणि स्पर्श यातून तीन मितींचे ज्ञान होते. मानवी डोळ्यांची दृष्टी त्रिमिती आहे. स्ट्रिंग तत्त्वज्ञानानुसार अशा अनेक (दहा) मिती अस्तित्वात आहेत. 

युक्लिडियन भूमिती ही सुरुवातीला फक्त द्विमिती भूमिती होती, तिचाच विस्तार होऊन करून पुढे त्रिमिती भूमिती आणि गोलाध्याय भूमिती (Spherical Geometry) विकसित झाली. 

संख्याशास्त्रातील (Sample Technicsमधील) काही अडचणी सोडवण्यासाठी गणिताची बहुमिती (Multidimentional) भूमिती नावाची शाखा शिकावी लागते. 

## मिती म्हणजे तिथी
हिंदू पंचांगातील तारीख (तिथी) दाखवण्यासाठी मिती या शब्दाचा वापर होतो. कार्यक्रमाच्या आमंत्रण पत्रिकेत कार्यक्रम अमुक मितीला आहे असेच लिहिलेले असते. उदा० आज मिती आश्विन कृष्ण नवमी, शालिवाहन शके १९४० विलंब संवत्सरे शुक्रवार २ नोव्हेंबर २०१८ रोजी, विरार येथील जीवदानी देवीची अलंकार पूजा संपन्न झाली. किंवा, ऋणाली आणि सागर यांचा विवाह मिती षष्ठी, माघ कृष्ण पक्षे, शालिवाहन शके १९४१, शुक्रवार दि. १४/०२/२०२० रोजी सकाळी ११ वा. १६ मि. या शुभमुहूर्तावर करण्याचे योजिले आहे. या मंगल समयी वधुवरांस शुभआशीर्वाद देण्यासाठी आपली सहकुटुंब सहपरिवार उपस्थित प्रार्थनीय आहे, वगैरे.

## हे ही पहा
*त्रिमिती छपाई तंत्रज्ञान
*त्रिमिती चित्रपट

## अधिक माहिती
त्रिमितिदर्शन

वर्ग:भौतिकशास्त्र
वर्ग:खगोलशास्त्र 
वर्ग:गणित
वर्ग:अमूर्त संकल्पना
व्लादिमिर मेचियार

thumb|Vladimír Mečiar
**व्लादिमिर मेचियार** (स्लोव्हाक: Vladimír Mečiar;  २६ जुलै १९४२) हा स्वतंत्र स्लोव्हाकिया देशाचा पहिला व तिसरा पंतप्रधान होता. त्याच बरोबर तो दोन वेळा अल्प काळासाठी स्लोव्हाकियाचा राष्ट्राध्यक्षपदावर देखील राहिला आहे. १९९२ सालच्या चेकोस्लोव्हाकियाच्या फाळणीमध्ये मेचियारची महत्त्वपूर्ण भूमिका होती.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत व्यक्तीचित्र

मेचियार, व्लादिमिर
वर्ग:इ.स. १९४२ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बिमल रॉय

**बिमल रॉय**  (जुलै १२, इ.स. १९०९ &ndash; जानेवारी ७, इ.स. १९६६) हे हिंदी सिने सृष्टीतील एक यशस्वी दिग्दर्शक होते. इ.स. १९५५ साली त्यांचा देवदास हा चित्रपट खुपच गाजला होता. रोंय यांचा जन्म ढाका,  पूर्व बंगाल, आता बांगलादेश.
त्यांच्या मधुमती चित्रपटाने १९५८ मध्ये ९ फिल्मफेर पुरस्कार जिंकले, हा एक ३७ वर्षांपर्यंत विक्रम होता. 
200px|right|thumb|बिमल रॉय

वर्ग:इ.स. १९०९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६६ मधील मृत्यू
वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सलील चौधरी

**सलील चौधरी** हे बंगाली, हिंदी आणि मलयालम चित्रपटांतून संगीत देणारे संगीतकार होते.

वर्ग:संगीतकार
वर्ग:इ.स. १९२३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९५ मधील मृत्यू
खेमचंद प्रकाश

खेमचंद यांचा जन्म जयपूरला झाला. सर्वप्रथम ते महाराज बिकानेरच्या राजमहलात गायक होते. नंतर ते नेपालच्या राजघरण्यात होते. इ.स. १९३९ साली ते मुम्बईला आले. अवघ्या १०-१२ वर्षात त्यांनी ४७ चित्रपटांना संगीत दिले. त्यांचे पहिले दोन चित्रपट म्हणजे 'सुप्रीम पिक्चर्स'चे **गाजी सलाऊद्दीन** आणि **मेरी ऑंखें**. त्या सुमारास रणजित मूव्हीटोनच्या चंदुलाल शाह यांनी त्या कंपनीच्या संगीताची धुरा ज्ञान दत्त आणि खेमचन्द प्रकाश यांच्याकदे सोपवली, आणि नन्तरच्या पाच वर्षात या दोघांनी सिनेसंगीताच्या इतिहासात कायम मानाची नोन्द होईल असे संगीत दिले. खेमचन्दजी.cee काही गानी त्यांच्या मृत्युनन्तर प्रदर्शित झालेल्या चित्रपटांत ऐकायला मिळतात. 'स्ट्रीट सिंगर' हा सिनेमा त्यातल्या 'बाबुल मोरा' गाण्यासाठी प्रसिद्‌ध आहे. पण त्यात 'लो खा लो मॅडम खाना' हे विनोदी गाणे खेमचन्दजींच्या आवाज़ात आहे. ते त्यांच्यावरच चित्रित केले होते, आणि ते यू-ट्यूबवर पाहता येते. सैगल, खुर्शीद या ज़म बसलेल्या गायकांकडून तर त्यांनी बहारदार गाणी केलीच, पण पुढे लता मंगेशकर आणि किशोर कुमार हे कलाकार आपला ज़म बसवू पाहत असताना त्यांनाही चिरस्मरणीय गाणी दिलीत. त्यांची गाणी गायलेल्यांची यादी मोठी होईल. कमल दासगुप्ता हे थोर संगीतकार खेमचन्दजींचे समकालीन होते. कमल-दा खेमचन्दजींना सर्वश्रेष्ठ संगीतकार मानत. काही सिनेमांना त्यांनी 'खेमराज' नावाने संगीत दिले होते.   

खेमचन्द प्रकाश यांच्या चित्रपटांची यादी अशी (ती देवनागरीत आणायला मदत करणे) :

Film	Year	
gaazii salaahuddin	1939	Alphabetically, the first film in his debut year by KcP; the first film signed and started by him. But released after Meri Aankhen. Supreme Pictures. At least 4 songs available.
merii aa.nkhe.n	1939	(My Eyes) Supreme Pictures. It is his second-started but first-released film. Some songs available.
aaj kaa hi.ndustaan	1940	Ranjit (Jayant Desai)
diwaalii	1940	Ranjit (Jayant Desai) 
holii	1940	Ranjit (A R Kardar) 
paagal	1940	Ranjit (A R Kardar) 
haa.cliDe in baa.cmbe	1941	Holiday in Bombay, urf Bambai Kii Sair 
paradesii	1941	
pyaas	1941	
shaadii	1941	
ummiid	1941	
baaraat	1942	MDs: Ratanlal + Khemraj. 
chaa.Ndanii 	1942	
duHkh sukh	1942	
fariyaad	1942	
iqaraar	1942	
khilaunaa	1942	
mahamaan	1942		
chiraaG	1943	
gaurii	1943	
kurbaanii	1943	HFGK spells it with 'k', not 'q'.
taanasen	1943	One song composed by Bulo C Rani
vishh kanyaa 	1943		
bha.nwaraa	1944	
bharatharii	1944	
mumataaz mahal	1944	
shaha.nshaah baabar	1944		
dhannaa bhagat	1945	
prabhuu kaa ghar	1945	With Bulo C Rani 	
chalate chalate	1947	(urf On The Way)
gaa.Nv	1947	
meraa suhaag	1947	
mulaaqaat	1947	
samaaj ko badal Daalo	1947	
si.nduur	1947		
aashaa	1948	
ziddii	1948		
mahal	1949	
rimajhim	1949	
saawan aayaa re	1949		
bijalii	1950	
jaan pahachaan 	1950	(with Manna Dey)
muqaddar	1950	(with Bhola Shreshth and James Singh)
satii narmadaa	1950	(Asst. Manna Dey; urf Har Har Gange)  
jay sha.nkar	1951	(with younger brother Basant Prakash; Asst. Lakshman Rao)
shrii gaNesh janma	1951	(with Manna Dey)  
tamaashaa	1952	(with Manna Dey and S K Pal)

वर्ग:संगीतकार
वर्ग:इ.स. १९५० मधील मृत्यू
नीतिशास्त्र

**नीतिशास्त्र** ज्याला वर्तन तत्त्वज्ञान असेही म्हणतात. ही तत्त्वज्ञानाची एक शाखा आहे. जरी प्रत्येक युगात नैतिकतेची व्याख्या आणि व्याप्ती हा फरकाचा विषय झाला असला तरी, असे व्यापकपणे म्हणले जाऊ शकते की नैतिकता त्या सामान्य तत्त्वांशी संबंधित आहे ज्याच्या आधारे मानवी कृती आणि हेतूंचे मूल्यमापन शक्य आहे. बहुतेक लेखक आणि विचारवंत हे देखील मान्य करतात की नैतिकता मुख्यत्वे निकष आणि मूल्यांशी संबंधित आहे, आणि परिस्थितीचा अभ्यास किंवा शोध नाही, आणि हे निकष केवळ वैयक्तिक जीवनाच्या विश्लेषणासाठीच नव्हे तर सामाजिक जीवनाच्या विश्लेषणामध्ये वापरले जावेत. खूप नैतिकता योग्य निर्णय घेण्याची मानवी क्षमता विकसित करते.

चांगले आणि वाईट, योग्य आणि अयोग्य, योग्यता आणि अवगुण, न्याय आणि गुन्हा यासारख्या संकल्पनांची व्याख्या करून, नैतिकता मानवी नैतिकतेच्या प्रश्नांना सामोरे जाण्याचा प्रयत्न करते. बौद्धिक समीक्षेचे क्षेत्र म्हणून, तो नैतिक तत्त्वज्ञान, वर्णनात्मक नीतिशास्त्र आणि मूल्य सिद्धांत या क्षेत्रांशी देखील व्यवहार करतो.
वर्ग:राजकारण
वर्ग:रिकामी पाने
हेमंत कुमार

**हेमंत मुखोपाध्याय** (बांगला: হেমন্ত কুমার মুখোপাধ্যায়) (१६ जून इ.स. १९२०-१६ सप्टेंबर इ.स. १९८९) हे एक सुप्रसिद्ध भारतीय गायक, संगीतकार व निर्माता होते. हिंदी क्षेत्रात ते **हेमंत कुमार** आणि **हेमंत मुखर्जी** या नावांनी प्रसिद्ध होते. 
  

## जन्म आणि बालपणीचा काळ
हेमंतदांचा जन्म १६ जून १९२० ह्या दिवशी वाराणसी येथे झाला. त्यांचे बालपण बंगालमधील एका खेड्यात गेले. त्याकाळी खेड्यात होत असलेली नाटके पहात आणि लोकसंगीत ऐकत हेमंतदा मोठे झाले, पण संगीताचे औपचारिक शिक्षण हेमंतदांना मिळाले नाही. त्यांचा कुटुंबीयांचा संगीतक्षेत्राशी काहीही संबंध नव्हता. कोलकाता येथील महाविद्यालयात शिकताना १९३५ साली त्यांनी आकाशवाणीवर गाण्याची चाचणी परिक्षा दिली आणि गायक म्हणून ते आकाशवाणीवर गायला पात्र झाले.

गायनात गती असणाऱ्या हेमंतदांना साहित्यक्षेत्रातदेखिल रस होता. १९३७ साली त्यांनी लिहिलेली एक लघुकथा आणि गायलेले एक गाणे ह्या दोन्ही गोष्टी प्रसिद्ध झाल्या आणि हेमंतदांमधील कलाकार जन्मास आला. वर्षभर विद्युत अभियांत्रिकी शिकल्यावर त्यांनी शिक्षणाला रामराम ठोकला आणि पूर्णवेळ संगीतकार म्हणून काम करण्यास सुरुवात केली.

## गायक आणि संगीतकार
१९४० साली 'निमोई संन्यासी' ह्या बंगाली चित्रपटासाठी तर १९४४ साठी 'ईरादा' ह्या हिंदी चित्रपटांसाठी गाणी गाऊन हेमंतदांचा चित्रपटातील पार्श्वगायकाच्या कारकिर्दीस सुरुवात केली. पैकी बंगाली चित्रपटासाठी संगीतकार हरि प्रसन्नो दास ह्यांच्या हाताखाली सहाय्यक संगीत दिग्दर्शक म्हणूनही हेमंतदांनी काम केले. स्वतंत्र संगीतकार म्हणून त्यांनी १९४५ सालच्या पूर्बोरंग ह्या बंगाली तर १९५२ सालच्या आनंदमठ ह्या हिंदी चित्रपटाला संगीत दिले.

१९५४ सालच्या नागिन चित्रपटासाठी संगीतदिग्दर्शित केलेले त्यांची गाणी खूप गाजली. ह्याच चित्रपटासाठी त्यांना फिल्मफेरचा सर्वोत्कृष्ट संगीतकार म्हणून पुरस्कारदेखिल मिळाला. गायक म्हणून हेमंतदांनी हिंदी चित्रपटसंगीत क्षेत्रातील जवळपास सर्व आघाडीच्या संगीतकारांकडे गाणी गाईली. 

## निर्माता
१९५९ साली हेमंतदांनी मृणाल सेन दिग्दर्शित नील आकाशेर नीचे ह्या चित्रपटाद्वारे चित्रपटनिर्मीती क्षेत्रात प्रवेश केला. त्यांच्या गीतांजली प्रॉडक्शन्स ह्या चित्रपटकंपनीने निर्माण केलेले बीस साल बाद (१९६२), कोहरा (१९६४), खामोशी (१९६९) ह्यांसारखे हिंदी चित्रपट त्यांतील गाण्य़ांसकट लोकप्रिय झाले. ह्या सर्व चित्रपटांसाठी संगीतदिग्दर्शनाची जबाबदारीदेखिल हेमंतदांनी यशस्वीपणे संभाळली होती.

## मराठी गाणी
हेमंतदांनी गाईलेली मोजकी मराठी गाणी लोकप्रिय झाली. ’हा खेळ सावल्यांचा’ ह्या चित्रपटातील ’गोमू संगतीनं माझ्या तू येशील काय’, लता मंगेशकर ह्यांच्याबरोबरचे ’मी डोलकर, डोलकर दर्याचा राजा’ ही हेमंतदांच्या लोकप्रिय मराठी गाण्यांची काही उदाहरणे आहेत.

## पुरस्कार आणि सन्मान
* १९५४ फिल्मफेर सर्वोत्कृष्ट संगीतकार
* १९७० निमंत्रण चित्रपटासाठी सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार (चित्रपट निर्माता)
* १९८४ ललान फकिर चित्रपटासाठी उत्कृष्ट पार्श्वगायक म्हणून राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार
* संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार
* १९८५ साली रविंद्र भारती विश्वविद्यालयासाची डि. लिट. ही पदवी

## बाह्य दुवे 
* हेमंत कुमार ह्यांचे अल्पचरित्र - (इंग्लिश भाषेत) 

मुखोपाध्याय, हेमंत
मुखोपाध्याय, हेमंत
मुखोपाध्याय, हेमंत
मुखोपाध्याय, हेमंत
वर्ग:इ.स. १९२० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८९ मधील मृत्यू
वर्ग:संगीत नाटक अकादमी पुरस्कारविजेते
वर्ग:मराठी पार्श्वगायक
वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ह्युयी त्लातोआनी

**ह्युयी ट्लाटोवानी** (नाहुआट्ल "मोठा वक्ता") या शब्दाचा **उयी ट्लाटोवानी**, किंवा **ह्युय ट्लाहटोआनी** असाही उच्चार केला जातो. (अनेकवचन *हुयी ट्लाटोक*) ही नाहुआट्ल पदवी मेक्सिकनांच्या (अस्तेक) सम्राटांकरिता वापरली जाते. ते टेनोच्टिट्लान या अझ्टेक राजधानीचे राज्यकर्ते होते, त्याचप्रमाणे टेनोच्टिट्लान, टेक्सकोको, आणि ट्लाकोपान यांच्या तिहेरी मित्रराष्ट्रांचे मुख्याधिकारीही होते.

ट्लाटोवानी ह्या पदवीचे भाषांतर "अझ्टेक सम्राट" असे केले जाते. एखाद्या ट्लाटोवानीनंतर येणारा ट्लाटोवानी वारसाहक्काने गादीवर येत नसे. अझ्टेक जाणकारांकडून एकमताने पुढचा ट्लाटोवानी निवडला जाई. ट्लाटोनी हा सरकारी यंत्रणांचा आणि सैन्याचा मुख्याअधिकारी असे, त्याचप्रमाणे मेक्सिकनांचा सर्वोच्च धर्मगुरूही असे.

## टेनोच्टिट्लानच्या ट्लाटोकांची यादी 
## स्पॅनिश अंमलाखाली नेमलेले ट्लाटोक 
अनालेस दि ट्लाटेलोल्को या वसाहतकालीन कागदपत्रांवरून ही नावे घेतली आहे.

## यादी 
ह्युयी ट्लाटोवानी - Hueyi Tlatoani

(उयी ट्लाटोवानी) - Uei Tlatoani

(ह्युय ट्लाहटोआनी) - Huey Tlahtoani

हुयी ट्लाटोक - Hueyi Tlatoque

ट्लाटोवानी - Tlatoani

अकामापिचट्लि - Acamapichtli

हुइट्झिलिहुइट्ल - Huitzilíhuitl

चिमालपोपोका - Chimalpopoca

इट्झाकोआट्ल - Itzcóatl

मॉटेक्झुमा, पहिला - Moctezuma I

अक्सायाकाट्ल - Axayacatl

टिझोक - Tízoc

अहुइट्झोट्ल - Ahuitzotl

मॉटेक्झुमा, दुसरा - Moctezuma II

कुइट्लाहुआक - Cuitláhuac

कुऔहटेमोक - Cuauhtémoc

दियेगो वेलाझ्क्वेज ट्लाकोट्झिन - Diego Velázquez Tlacotzin

आंद्रेस दि तापिया मोटेल्च्यू - Andrés de Tapia Motelchiuh

पॅब्लो क्सोचिक्युंट्झिन - Pablo Xochiquentzin

दियेगो वानिट्झिन - Diego Huanitzin

दियेगो दि सान फ्रांसिस्को टेह्युट्झक्विट्झिन - Diego de San Francisco Tehuetzquitizin

एस्तेबान दि गुझमान - Esteban de Guzmán

क्रिस्तोबल दि गुझमान केकेत्झिन - Cristóbal de Guzmán Cecetzin

लुइस दि सांता मारिया नानाकाचिपाक्ट्झिन - Luis de Santa María Nanacacipactzin

अनालेस दि ट्लाटेलोल्को - Anales de Tlatelolco

स्पॅनिश उच्चारांप्रमाणे "t" व "d"च्या जागी "त" व "द" यांची योजना केली आहे.

मूळ अझ्टेक उच्चारांप्रमाणे मोटेक्झुमा हा उच्चार असून त्याचा अपभ्रंश Moctezuma होय.

वर्ग:अस्तेक समाजव्यवस्था
वर्ग:नाहुआत्ल शब्द
त्लातोआनी

**ट्लाटोवानी** (IPA: [tɬaʔtoˈ(w)aːni]; अनेकवचन *ट्लाटोक*, IPA: [tɬaʔˈtoʔkeʔ]) प्री-हिस्पॅनिक नगरराज्यांमधील *अल्टेपेट्लच्या* राज्यकर्त्यांस ही नाहुआट्ल संज्ञा वापरली जाई. त्या शब्दाचा शब्दशः अर्थ "वक्ता" असा होतो, परंतु मराठीत त्याचे भाषांतर "राजा" म्हणून करता येईल. **सिवाट्लाटोवानी** (IPA: [siwaːtɬaʔtoˈ(w)aːni]) हा शब्द स्त्री राज्यकर्ती किंवा राज्यकारभार पहाणाऱ्या राणीसाठी केला जातो.

## सूची 
ट्लाटोवानी - Tlatoani

ट्लाटोक - Tlatoque

प्री-हिस्पॅनिक - Pre-Hispanic

अल्टेपेट्ल - Altepetl

नाहुआट्ल - Nahuatl

सिवाट्लाटोवानी - Cihuatlatoani

## हे सुद्धा पहा 
*ह्युयी त्लातोआनी
*अकुल्नावाकात्ल त्साकाल्कात्ल

वर्ग:त्लातोक
वर्ग:अस्तेक समाजव्यवस्था
वर्ग:नाहुआत्ल शब्द
फनी मजुमदार

**फनी मजूमदार** (२८ डिसेंबर, १९११:कोलकाता - १६ मे, १९९४) हा हिंदी चित्रपट दिग्दर्शक होता.

## निवडक चित्रपट 
* आकाश दीप
* आरती
* आन्दोलन 
* बादबान 
* धोबी डॉक्टर
* फरार 
* गूॅंज 
* हम भी इंसान है
* ऊंचे लोग
* स्ट्रीट सिंगर 
* तूफ़ान मैं प्यार कहॉं
* मीना 
* दूर चलें
* इंसाफ

वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक
वर्ग:इ.स. १९११ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९४ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ओडर नदी

**ओडर** (, चेक, पोलिश: Odra ) ही मध्य युरोपातील एक नदी आहे. ही नदी चेक प्रजासत्ताकात उगम पावून पश्चिम पोलंडमधून वाहत पुढे जाऊन पोलंड व जर्मनी देशांदरम्यान १८७ कि.मी. लांबीची उत्तर सीमा आखते. अखेरीस श्टेचिन शहराजवळ ती बाल्टिक समुद्रास मिळते.

नदीची एकूण लांबी ८५४ किमी आहे, पैकी ११२ किमी चेक प्रजासत्ताकमध्ये, ७४२ किमी पोलंडमध्ये आहे. ही नदी पोलंडमधील दुसऱ्या क्रमांकाची सगळ्यात लांब नदी आहे.

## प्रमुख शहरे
*ओस्त्राव्हा
*ओपोले
*व्रोत्सवाफ
*श्टेचिन

## बाह्य दुवे
*माहिती

वर्ग:चेक प्रजासत्ताकामधील नद्या
वर्ग:पोलंडमधील नद्या
वर्ग:जर्मनीमधील नद्या
डोनाल्ड सँगस्टर

**सर डोनाल्ड बर्न्स सॅंगस्टर** (ऑक्टोबर ११, इ.स. १९११ - एप्रिल ११, इ.स. १९६७) हा जमैकाचा दुसरा पंतप्रधान होता.

सॅंगस्टर फेब्रुवारी २३, इ.स. १९६७ पासून मृत्यूपर्यंत दोनच महिने पंतप्रधानपदावर होता.

वर्ग:जमैकाचे पंतप्रधान
वर्ग:इ.स. १९११ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६७ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मिलान

**मिलान** किंवा **मिलानो** (, ) ही इटली देशाच्या लोंबार्दीया प्रदेशाची राजधानी व इटलीमधील दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर (रोम खालोखाल) आहे. 

## हे सुद्धा पहा 
*इटलीमधील शहरांची यादी

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ 
*

वर्ग:इटलीमधील शहरे
वर्ग:मिलान
वर्ग:लोंबार्दिया प्रदेश
शिकारी पक्षी

इवलेसे|शिकारी पक्षी
**शिकारी पक्षी** म्हणजे आपल्या नखांचा व अजोड दृष्टीक्षमतेचा वापर करून शिकार करणारे पक्षी. या समूहातील पक्षांची चोच विशिष्टरित्या बाकदार व पायाची रचना भक्ष उचलून देण्यासारखी असते.

**शिकारी समूह पक्षी**

* गरुड 
* घुबड
* गिधाड
* घार