open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
पायथागोरसचा सिद्धान्त

पायथागोरसचा सिद्धान्त हा भूमितीतील एक अत्युपयुक्त सिद्धांत आहे. काटकोन त्रिकोणास हा सिद्धांत लागू होतो. 

या सिद्धान्तानुसार एका काटकोन त्रिकोणाच्या कर्णाच्या लांबीचा वर्ग हा इतर दोन बाजूंच्या लांबींच्या वर्गांच्या बेरेजेइतका असतो. 
याचा वापर करून काटकोन त्रिकोणाच्या कोणत्याही दोन बाजू माहित असतील तर तिसरी बाजू काढता येते.

समजा cही कर्णाची लांबी असेल व aआणि bह्या इतर दोन बाजूंची लांबी असतील
तर
पायथागोरसच्या सिद्धान्तानुसार:
c^2 = a^2 + b^2

वर्ग:भूमिती
ज्या

गणितानुसार **जिवा** (अन्य मराठी नाव: **ज्या फल** ; इंग्लिश: *Sine* / *Sine function*, *साइन*, *साइन फंक्शन* ;) हे कोनाचे फल असते. काटकोन त्रिकोणामध्ये एखाद्या कोनाची ज्या म्हणजे कोनासमोरची बाजू व त्रिकोणाचा कर्ण यांचे गुणोत्तर असते. त्रिकोणमितीय फलांमधील प्रधान फलांपैकी हे एक मानले जाते.

## काटकोन त्रिकोणाद्वारे व्याख्या 
thumb|right|250px|काटकोन त्रिकोणाद्वारे ज्येची व्याख्या
समजा, एका समतल काटकोन त्रिकोणाला *A*, *B*, *C* असे तीन कोन आणि त्यांना अनुक्रमे संमुख अश्या *a*, *b*, *h* या तीन बाजू असून कोन *C* काटकोन व बाजू *h* कर्ण असतील, तर *A* या कोनाची ज्या, म्हणजेच \sin A खालील सूत्राने दर्शवली जाते :
:\sin A = \frac {\textrm{opposite}} {\textrm{hypotenuse}} = \frac {a} {h}.

वर्ग:त्रिकोणमिती
इ.स. १२०४

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* एप्रिल १३ - चौथ्या क्रुसेडने कॉन्स्टेन्टिनोपल लुटले.
* मे १६ - बाल्डविन नववा पहिला लॅटिन सम्राट झाला.

## जन्म 
* मार्च किंवा एप्रिल - हाकोन चौथा, नॉर्वेचा राजा.

## मृत्यू
* एप्रिल १ - एक्विटेनची एलिनोर, ईंग्लंडचा राजा हेन्री दुसरा याची पत्नी.

वर्ग:इ.स. १२०४
वर्ग:इ.स.च्या १२०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १३ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
आयत

ज्या चौकोनाच्या समोरासमोरील बाजू समान व चारही कोन ९० अंशाचे असतात, अशा चौकोनाला आयत म्हणतात. आयताच्या समोरासमोरील बाजू समांतर असतात म्हणून प्रत्येक आयत हा समांतरभुज चौकोनसुद्धा असतो. आयताचे क्षेत्रफळ व परिमिती काढण्यासाढी दोन संलग्न बाजू म्हणजेच त्याचा पाया आणि उंची माहित असणे आवश्यक आहे.

जर, b = पाया,  h = उंची,  A = क्षेत्रफळ,   C = परिमिती
तर,
A = bh 

C = 2(b + h) 

वर्ग:भूमिती
इ.स. १८९३

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जानेवारी १३ - हवाईची राणी लिलिउओकालानीला संगीनी राज्यघटना अवैध ठरवण्यापासून अडविण्यासाठी अमेरिकन सैनिक होनोलुलुत उतरले.
* जानेवारी १७ - लॉरिन ए. थर्स्टनच्या नेतृत्वाखाली सार्वजनिक सुरक्षेसाठीच्या नागरिक समितीने हवाईच्या राणी लिलिउओकालानीचे राज्य उलथवले.
* फेब्रुवारी २३ - रूडॉल्फ डिझेलने डिझेल ईंजिनचा पेटंट मिळवला.
* मे ५ - न्यू यॉर्क शेरबाजाराचा निर्देशांक कोसळला. देशभर मंदीस सुरुवात.
* जून २२ - युनायटेड किंग्डमच्या युद्धनौका एच.एस.एस. कॅम्परडाउनने एच.एम.एस. व्हिक्टोरियाला धडक दिली. व्हिक्टोरिया ३५८ खलाशी व अधिकाऱ्यांसह बुडाली.

## जन्म 
* जानेवारी ५ - परमहंस योगानंद, हिंदू साधू.
* एप्रिल ९ - राहुल सांकृत्यायन, हिंदी लेखक.
* एप्रिल १५ - नरहर रघुनाथ फाटक, मराठी लेखक, इतिहाससंशोधक.
* जून १८ - फिरोजखान नून, पाकिस्तानी पंतप्रधान.
* जुलै ११ - जॅक डर्स्टन, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* जुलै १५ - नूरुल अमीन, पाकिस्तानी पंतप्रधान.
* ऑक्टोबर ६ - मेघनाद साहा, भारतीय भौतिकशास्त्रज्ञ.
* ऑक्टोबर २८ - शंकर केशव कानेटकर तथा कवी गिरीश, मराठी कवी.
* नोव्हेंबर ६ - एड्सेल फोर्ड, अमेरिकन उद्योगपती.
* डिसेंबर २६ - माओ त्झ-तोंग, चिनी साम्यवादी नेता आणि राष्ट्राध्यक्ष.

## मृत्यू
* जानेवारी १७ - रदरफोर्ड बी. हेस, अमेरिकेचा १९वा अध्यक्ष.
* ऑक्टोबर ३० - जॉन जोसेफ काल्डवेल ऍबट, कॅनडाचा तिसरा पंतप्रधान.

वर्ग:इ.स. १८९३
वर्ग:इ.स.च्या १८९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
नॉर्वे

**नॉर्वे** (नॉर्वेजियन: Norge) हा उत्तर युरोपातील एक देश आहे. स्कॅंडिनेव्हियन द्वीपकल्पाच्या पश्चिम भागात वसलेल्या नॉर्वेच्या सीमेचा मोठा हिस्सा स्वीडन देशासोबत आहे तर फिनलंड व रशिया देश नॉर्वेच्या अतिउत्तर सीमेवर आहेत. पश्चिम व दक्षिणेस नॉर्वेजियन समुद्र व उत्तर समुद्र आहेत. स्वालबार्ड व यान मायेन हे आर्क्टिक महासागरामधील द्वीपसमूह नॉर्वेच्या अधिपत्याखाली आहेत. ओस्लो ही नॉर्वेची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. सध्या नॉर्वेमध्ये संविधानिक राजेशाही व सांसदीय लोकशाही आहे. हाराल्ड पाचवा हे येथील विद्यमान राजे आहेत.

अत्यंत विकसित व समृद्ध असलेला नॉर्वे देश दरडोई उत्पन्नामध्ये जगात दुसऱ्या क्रमांकावर आहे. नॉर्वे हा जगातील पाचव्या क्रमांकाचा खनिज तेल उत्पादक आहे. नॉर्वेचा मानवी विकास निर्देशांक जगात सर्वाधिक आहे.

नॉर्वे देशातील नागरिक जगातील कोणत्याही देशाच्या तुलनेने सर्वात जास्त पुस्तके वाचतात. आणि ते दरवर्षी सरासरी पाच हजार रुपये आपल्या पुस्तकावर खर्च करतात. 

जर तुम्ही नॉर्वेमध्ये एखादे चांगले पुस्तक लिहिले तर सरकार त्याच्या एक हजार कॉपी खरेदी करून आपल्या लायब्ररीमध्ये ठेवते. येथे दरवर्षी दोन हजार पेक्षा जास्त पुस्तके प्रकाशित होतात. 

नॉर्वेमध्ये पुरुषांसाठी दोन नावे खूप प्रसिद्ध आहेत. एक म्हणजे Odd आणि दुसरे म्हणजे Even.

## खेळ 
*ऑलिंपिक खेळात
## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* 
* 
* 
* 

वर्ग:युरोपातील देश
जागतिक समन्वित वेळ

**जागतिक समन्वित वेळ** () किंवा **यूटीसी** हे आंतरराष्ट्रीय परमाण्विक वेळेवर आधारलेले वेळ मोजण्याचे एक प्रमाण आहे. ह्या प्रमाणाद्वारे सध्या जगातील सर्व स्थानांवरील प्रमाणवेळ ठरवली जाते. पूर्वी याच कामासाठी ग्रीनविच सरासरी वेळ (GMT) वापरली जाई.. ग्रीनविच सरासरी वेळ ही लंडनमधील ग्रीनिच ह्या स्थळाची स्थानिक वेळ आहे. ही यूटीसीशी मिळतीजुळती आहे. जगातील सर्व आंतरराष्ट्रीय कालविभाग आता यूटीसीच्या संदर्भात मोजले जातात.

## जीएम् टीऐवजी यूटीसी का आले?
लंडनमधील बिग बेन हे घड्याळ अत्यंत अचूक चालते. जवळच असलेल्या ग्रीनविच या वेधशाळेत सूर्य, तारे आदींच्या निरीक्षणातून पृथ्वीवरील घड्याळ्याची अचूक वेळ काढली जाई, आणि तिच्याप्रमाणे वेधशाळेतील क्रोनॉमीटर्स आणि अन्य घड्याळे जुळवून ठेवली जात. बिग बेन घड्याळ तीच वेळ दाखवते आहे की नाही याची दिवसातून अनेकदा तपासणी होत असे. ही सर्व घड्याळे यांत्रिक मशिनरीवर चालत. मशिनरीत काही बिघाड झाला तर पुढेमागे अचूक वेळ ठरविण्यास अडथळा होऊ शकला असता. त्यामुळे अचूक वेळ ठरविण्यास यंत्रांशिवाय दुसरे काही वापरणे गरजेचे होते.

पुढे असे लक्षात आले की, ’क्वार्ट्‌झ’ नावाच्या स्फटिकातली स्पंदने अत्यंत नियमित असतात. हा दगड नैसर्गिकरीत्या उत्पन्न झाला असल्याने लाखो वर्षांत त्याच्या स्पंदन वारंवरितेत सूक्ष्मातिसूक्ष्म बदलही होण्याची शक्यता नाही. या ’क्वार्ट्‌झ’च्या गुणाचा उपयोग करून हवी तितकी अचूक घड्याळे बनवली गेली. अशा अचूक घड्याळ्याने दाखविलेल्या अचूक वेळेला परमाण्विक वेळ म्हणतात. जी.एम्‌टीशी ही वेळ जुळवली की ती जागतिक वेळ होते. आणि पृथ्वीच्या भ्रमणकाळाबरोबर तिचा समन्वय साधला की ती **जागतिक समन्वित वेळ** होते. जागतिक वेळेत दर सहा महिन्यांनी एखाद्या सेकंदाची दुरुस्ती करून ती पृथ्वीच्या भ्रमणकाळाशी समन्वित केली जाते.

उदा. भारतीय प्रमाण वेळ यूटीसीच्या संदर्भात +५:३० आहे. याचा अर्थ जेव्हा भारतात दुपारचे ५:३० वाजतात, तेव्हा ग्रीनिचला दुपारचे बारा वाजलेले असतात.

## बाह्य दुवे
* यूटीसीची व्याख्या
* पृथ्वीची फिरण्याची गती

वर्ग:प्रमाणवेळा
वर्ग:वेळ
किलोमीटर

**किलोमीटर** अंतर मोजण्याचे एकक आहे. *किमी* हे किलोमीटरचे लघुरूप आहे.

१,००० मीटर = १ किलोमीटर.

वर्ग:लांबीची एकके
सेकंद

**सेकंद** हे कालमापनाचे एकक आहे. आंतरराष्ट्रीय प्रमाण पद्धतीतील ७ मूलभूत एककांपैकी सेकंद हे एक आहे.

१ मिनिट = ६० सेकंद
१ तास = ३६०० सेकंद

## व्याख्या 
आतरराष्ट्रीय प्रमाण पद्धतीप्रमाणे सेकंदाची व्याख्या सिशियम-१३३ ह्या मूलद्रव्याच्या अणूपासून होणाऱ्या किरणोत्सर्गाच्या frequencyचा आधार घेऊन करतात. "सिशियम-१३३ या मूलद्रव्याच्या अतिबारीक अशा २ स्थितींमधील होणाऱ्या परिवर्तनातून निघणाऱ्या किरणोत्सर्गाच्या ९,१९२,६३१,७७० एवढ्या periodsचा काल म्हणजे एक सेकंद." अशी सेकंदाची व्याख्या करतात.

१ सेकंद बरोबर 
 १ / ६० मिनिट 
 १ / ३,६०० तास 
 १ / ८६,४०० दिवस 
 १ / ३१,५५७,६०० ज्युलियन वर्ष

## संदर्भ 
वर्ग:कालमापन
वर्ग:कालक्रम
डेन्मार्क

**डेन्मार्क** हा उत्तर युरोपामधील व स्कॅंडिनेव्हियातील एक देश आहे. हा देश अतिशय विकसीत असून या देशाचे दरडोई उत्पन्न अति उच्च आहे. डेन्मार्क हा देश दूध व दूग्धजन्य पदार्थांच्या निर्यातीत जगात पहिल्या क्रमांकावर आहे. कोपनहेगन ही डेन्मार्कची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. डेन्मार्क देशात नास्तिकांची संख्या एकवटली आहे.   

## डेन्मार्कचे साम्राज्य 
डेन्मार्कच्या राजतंत्रामध्ये () तीन स्वायत्त देशांचा समावेश होतो.

## इतिहास 
### नावाची व्युत्पत्ती 
### प्रागैतिहासिक कालखंड
## भूगोल 
डेन्मार्कचा मुख्य भूप्रदेश जुटलँड नावाचा द्वीपकल्प आहे. याशिवाय स्यीलंड, फुनेन, व्हेन्ड्सिसेल, लोलँड, फाल्स्टर आणि बॉर्नहोम सह शेकडो छोटी बेटे डेन्मार्कचा भाग आहेत. फेरो द्वीपसमूह व ग्रीनलँड डेन्मार्कच्या आधिपत्याखालील प्रदेश आहेत. तेथे स्थानिक स्वराज्य असून हे दोन्ही भाग युरोपीय संघाचे भाग नाहीत.
### चतुःसीमा 
डेन्मार्कच्या मुख्य भूमिच्या दक्षिणेस जर्मनी, ईशान्येस स्वीडन व उत्तरेस नॉर्वे आहेत. डेन्मार्कला उत्तर समुद्र व बाल्टिक समुद्रांचा किनारा आहे.
### राजकीय विभाग 
### मोठी शहरे
* कोपनहेगन
* आर्हुस
## समाजव्यवस्था 
### वस्तीविभागणी 
### धर्म
### शिक्षण 
### संस्कृती
## राजकारण 
## अर्थतंत्र
## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:युरोपातील देश
स्वीडन

**स्वीडन** () इंग्रजीत स्वीडन) हा उत्तर युरोपातील एक देश आहे. स्वीडनच्या उत्तरेला व पश्चिमेला नॉर्वे, ईशान्येला फिनलंड, तर पूर्वेला व दक्षिणेस बाल्टिक समुद्र आहेत. दक्षिणेला डेन्मार्क, जर्मनी व पोलंड तर पूर्वेला इस्टोनिया, लात्व्हिया, लिथुआनिया व रशिया ह्या देशांसोबत स्वीडनच्या सागरी सीमा आहेत. स्वीडन डेन्मार्क देशाशी ओरेसुंड पूलाद्वारे जोडला गेला आहे.

सुमारे ४.५ लाख चौरस किमी क्षेत्रफळ असलेला स्वीडन देश युरोपियन संघामधील तिसऱ्या क्रमांकाचा मोठा देश आहे. येथील लोकसंख्या ९४ लाख असून बहुतांशी लोक देशाच्या दक्षिण भागात शहरी क्षेत्रांमध्ये राहतात. स्टॉकहोम ही स्वीडनची राजधानी व प्रमुख शहर आहे.

ऐतिहासिक व मध्ययुगीन काळापासून स्वीडन हा एक स्वतंत्र देश राहिला आहे. सध्या स्वीडनमध्ये संविधानिक एकाधिकारशाही व संसदीय लोकशाही आहे. कार्ल सोळावा गुस्ताफ हे येथील विद्यमान राजे आहेत. अत्यंत विकसित व समृद्ध असलेल्या स्वीडनला लोकशाही निर्देशांकानुसार जगात प्रथम स्थान मिळाले आहे.

## इतिहास 
### नावाची व्युत्पत्ती 
### प्रागैतिहासिक कालखंड
## भूगोल 
### चतुःसीमा 
### राजकीय विभाग 
### मोठी शहरे 
* स्टॉकहोम
* योहतेबोर्य
## समाजव्यवस्था 
### वस्तीविभागणी 
### धर्म
### शिक्षण 
### संस्कृती
## राजकारण 
## अर्थतंत्र
## खेळ
*ऑलिंपिक खेळात
## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* अधिकृत दालन
* अधिकृत संकेतस्थळ
* 
* 

वर्ग:युरोपातील देश
कॉन्स्टान्स

रोमन सम्राट **फ्लाव्हियस ज्युलियस कॉन्स्टान्स**(इ.स. ३२०-जानेवारी १८, इ.स. ३५०) याने रोमन साम्राज्यावर इ.स. ३३७ ते इ.स. ३५० पर्यंत राज्य केले. त्याने दोन वडील भावांबरोबर (कॉन्स्टॅन्टियस दुसरा आणि कॉन्स्टन्टाईन दुसरा) एकत्र राज्य केले.

कॉन्स्टान्स हा कॉन्स्टन्टाईन पहिला व त्याची दुसरी राणी फौस्टाचा मुलगा होता. इ.स. ३४० मध्ये कॉन्स्टन्टाईन दुसऱ्याने कॉन्स्टान्सच्या सैन्यावर हल्ला केला परंतु कॉन्स्टान्स त्या लढाईत विजयी झाला.

इ.स. ३५० मध्ये रोमन सेनापती मॅग्नॅन्टीयसने कॉन्स्टान्सला पदच्युत केले व स्वतःला सम्राट घोषित केले. कॉन्स्टान्स गॉलमध्ये पळून गेला. मॅग्नॅन्टीयसच्या समर्थकांनी तेथे त्याला एका किल्ल्यात घेरले व ठार केले.

कॉन्स्टान्स
वर्ग:ऐतिहासिक व्यक्ती
वर्ग:इ.स. ३२० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. ३५० मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स. १८९२

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जुलै ६ - दादाभाई नौरोजींची ब्रिटिश संसदेचे सर्वप्रथम भारतीय सभासद म्हणून निवड.
* जुलै १२ - मॉॅंट ब्लांक पर्वतावरील सरोवर फुटले. खालील सेंट जर्व्हे गावात पूर. २०० ठार.

## जन्म 
* जानेवारी ३ - जे.आर.आर. टोकियेन, ब्रिटिश लेखक व भाषाशास्त्री, लॉर्ड ऑफ द रिंग्ज या पुस्तकत्रयीचा लेखक.
* मार्च ११ - व्लाडिस्लॉ ऍन्डर्स, पोलंडचा जनरल.
* मार्च ११ - राऊल वॉल्श, दिग्दर्शक, *थिफ ऑफ बगदाद*, *बॅटल क्राय*चे दिग्दर्शन.
* मे २ - मॅन्फ्रेड फोन रिक्टोफेन, जर्मन लढाउ वैमानिक.
* मे ९ - झिटा, ऑस्ट्रियाची साम्राज्ञी.
* जून २६ - पर्ल बक, अमेरिकन लेखिका.
* सप्टेंबर १८ - सॅम स्टेपल्स, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* नोव्हेंबर १६ - गुओ मोरुओ, चिनी भाषेमधील कवी, लेखक, इतिहासकार.
* डिसेंबर १० - व्यंकटेश बळवंत पेंढारकर, मराठी नाट्य-अभिनेते, गायक.

## मृत्यू 
* जुलै १८ - थॉमस कूक, इंग्लिश प्रवास-व्यवस्थापक.
* ऑगस्ट ९ - वामन शिवराम आपटे, संस्कृत कोशकार.

वर्ग:इ.स. १८९२
वर्ग:इ.स.च्या १८९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
फ्रांसिस्को पिझारो

**फ्रांसिस्को पिझारो इ गोंझालेझ** (स्पॅनिश: *Francisco Pizarro y González* ;) (इ.स. १४७१ किंवा इ.स. १४७६ - जून २६, इ.स. १५४१) हा स्पॅनिश कॉंकिस्तादोर, इंका साम्राज्य जिंकून घेणारा जेता आणि सध्याच्या पेरूची राजधानी असलेल्या लिमा शहराचा संस्थापक होता.

पिझारोने इ.स. १५२४, इ.स. १५२६ व इ.स. १५३२ साली, अश्या तीन वेळा दक्षिण अमेरिकेत मुलूख धुंडाळायच्या मोहिमा काढल्या. इ.स. १५३३ साली इंकांकडून कुझ्कोचा पाडाव करून त्याने विद्यमान पेरूचा भूप्रदेश जिंकून घेतला. १८ जानेवारी, इ.स. १५३५ रोजी त्याने पेरूच्या किनाऱ्यावर लिम्याची स्थापना केली.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:इंका साम्राज्य
वर्ग:पेरूचा इतिहास
वर्ग:स्पेनचा इतिहास
वर्ग:इ.स. १४७५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १५४१ मधील मृत्यू
पद्मविभूषण पुरस्कार

**पद्मविभूषण** हा भारतातील दुसऱ्या क्रमांकाचा नागरी सन्मान आहे. याचे स्वरूप एक पदक आणि प्रशस्तीपत्र असे असून भारताच्या राष्ट्रपतींच्या हस्ते हा पुरस्कार दिला जातो.

जानेवारी २, १९५४ मध्ये याची स्थापना करण्यात आली. याचे महत्त्व भारतरत्न पेक्षा कमी आणि पद्मभूषण पेक्षा जास्त असे समजले जाते. कोणत्याही क्षेत्रात देशाचे नाव उज्ज्वल करणाऱ्या लोकांना हा पुरस्कार दिला जातो. जुलै १३, १९७७ ते जानेवारी २६, १९८० पर्यंत हा पुरस्कार स्थगित करण्यात आला होता.

## पदक 
सुरुवातीच्या काळात १.३७५ इंच व्यासाचे गोलाकार सुवर्णपदक पद्मविभूषण पुरस्कारासाठी तयार करण्यात आले होते. त्यावर मधोमध उठावाचे नक्षीकाम केलेले कमळ, पद्मविभूषण अशी अक्षरे आणि खालच्या बाजूला कमळाच्या फुलांचे चक्र होते. दुसऱ्या बाजूस सरकारी राजमुद्रा, देश सेवा अशी कोरलेली अक्षरे आणि कमळाच्या फुलांचे चक्र होते. पण अशा पदकाची फक्त नोंद सापडते ती कुणाला प्रदान करण्यात आल्याचा कुठेही उल्लेख सापडत नाही.

लगेचच दुसऱ्या वर्षी, म्हणजे १९५५ साली या पदकाचे स्वरूप बदलण्यात आलं. सोन्याऐवजी कांस्य धातूच्या १.१८७५ इंच व्यासाचे साधारण गोलाकार पदक तयार करण्यात आले. पदकाच्या एका बाजूला उठावदार कमळ कोरण्यात आले. त्याच्या समोरच्या चार पाकळ्या पांढऱ्या सोन्याने (सोने आणि निकेल किंवा सोने आणि पॅलाडियम धातूंपासून बनविलेला मिश्र धातू) मढविल्या गेल्या. वरच्या आणि खालच्या बाजूस चांदीचा मुलामा असलेली अनुक्रमे पद्म आणि विभूषण अशी अक्षरे कोरली केली. १९५५ पासून १९५७ पर्यंत ही अशी पदके वितरित करण्यात आली. त्यानंतर १९५८ सालापासून आजपर्यंत याच्या स्वरूपामध्ये ब्रॉन्झच्या धातूतील थोडा केलेला बदल वगळता कोणताही बदल करण्यात आलेला नाही. या पदकाच्या वरच्या बाजूला फिक्या गुलाबी रंगाची फीत लावलेली असते.

## विजेते 
सन २०२२ पर्यंत एकूण ३२५ व्यक्तींना पद्मविभूषण पुरस्काराने गौरविण्यात आले आहे.

## विजेत्यांची यादी 
### २०२१ 
}

### २०२५ 
### २०२६ 
## संदर्भ
## संदर्भसूची
* 

## बाह्य दुवे
*
*
*

वर्ग:गृह मंत्रालय
वर्ग:भारत सरकारचे पुरस्कार
*
*
वर्ग:पद्म पुरस्कार
सिमोन बॉलिव्हार

**सिमोन होजे अंतोनियो दिला सान्तिसिमा त्रिनिदाद बॉलिव्हार इ पॅलासियोस** (जुलै २४, इ.स. १७८३-डिसेंबर १७, इ.स. १८३०) हा दक्षिण अमेरिकेतील एक क्रांतिकारी नेता होता.

त्याने व्हेनेझुएला, कोलंबिया, इक्वेडोर, पेरू, पनामा, आणि बॉलिव्हिया या देशांना स्पेनपासून स्वातंत्र्य मिळवून देण्यात मोठी कामगिरी निभावली. या सगळ्या देशांमध्ये तो एक आदरणीय व्यक्तिमत्त्व आहे. त्याला तेथे *एल लिबर्तादोर* (मुक्तिदाता) म्हणून संबोधण्यात येते.

इ.स. १८०२ मध्ये त्याने मारिया तेरेसा रोद्रिगेझ देल तोरो इ अलाय्साशी लग्न केले. दुर्दैवाने त्यानंतर एकाच वर्षात तिचा मृत्यू झाला. सिमोन बॉलिव्हारने परत लग्न केले नाही.

दहा वर्षे *ग्रान कोलंबिया* (बृहत् कोलंबिया)च्या अध्यक्षपदाचा भार वाहिल्यावर डिसेंबर १७, १८३० रोजी त्याने क्षयरोगाशी झगडताना देह ठेवला.

## लहानपणीचे आयुष्य
काही जणांचे असे मत आहे की सिमोन बॉलिव्हार याचा जन्म सान माटेओ येथे झाला. पण असे मानले जाते की सिमोन बॉलिव्हारचा जन्म काराकास ,कॅप्टन्सी जनरल ऑफ व्हेनेझुएला, स्पॅनिश साम्राज्य येथे २४ जुलै १७८३ रोजी झाला. जन्मानंतर त्याचे नाव **सिमोन जोझ अँटोनियो देला सांतिसिमा त्रिनिदाद बोलिव्हार इ पालकियोस** असे ठेवण्यात आले. त्याच्या आईचे नाव *डोना मारीया देला कोन्सेपकियोन पालकियोस इ ब्लँको* व वडिलांचे नाव *कोरोनेल डॉन जुआन विसेंटे बोलिव्हार इ पाँटे* होते. सिमोनला दोन मोठ्या बहिणी व एक भाउ होता: मारिया अँटोनिया, जुआना व जुआन विसेंटे. अजुन एक बहिण जन्मतः ख्रिस्तवासी झाली. 

 

वर्ग:व्हेनेझुएला
वर्ग:व्हेनेझुएलाचा इतिहास
लोकशाही

अब्राहम लिंकन कृत व्याख्या: लोकांनी, लोकांच्या हिताकरिता, लोकांकरवी चालवलेले राज्य म्हणजे लोकशाही.

----------------------------------------------------------------------------------
लोकशाहीचे प्रकार
* अध्यक्षीय
* संसदीय

--------------------------------------------------------------------
लोकशाहीचे मुख्य स्पर्धक:
* भांडवलशाही
* राजेशाही
* धर्मतंत्र
* फॅसिझम
* साम्यवाद
* हुकुमशाही

वर्ग:नागरिकशास्त्र
इक्वेडोर

**इक्वेडोरचे प्रजासत्ताक** (; अर्थ: विषुववृत्तावरील प्रजासत्ताक) हा दक्षिण अमेरिका खंडाच्या वायव्य भागातील एक देश आहे. इक्वेडोरच्या उत्तरेला कोलंबिया, पूर्व व दक्षिणेला पेरू तर पश्चिमेला प्रशांत महासागर आहेत. प्रशांत महासागरामधील गालापागोस द्वीपसमूह इक्वेडोरच्याच अधिपत्याखाली आहे. ब्राझिल देशासोबत सीमा नसणारा इक्वेडोर हा चिली व्यतिरिक्त दक्षिण अमेरिकेतील एकमेव देश आहे. युनेस्कोचे जागतिक वारसा स्थान असलेले कितो हे इक्वेडोरचे राजधानीचे तर ग्वायाकिल हे सर्वात मोठे शहर आहे.

लॅटिन अमेरिकेमधील अनेक देशांप्रमाणे स्पेनची वसाहत असलेल्या इक्वेडोरला १८२२ साली स्पेनपासून स्वातंत्र्य मिळाले. त्यानंतर अल्प काळाकरिता ग्रान कोलंबियाचा भाग असलेला इक्वेडोर १८३० साली पूर्णपणे स्वतंत्र देश बनला. 

## इतिहास 
स्पॅनिश लोक दाखल होण्याआधी येथे स्थानिक अमेरिकन व इंका जमातीचे लोक वास्तव्यास होते. १५व्या शतकाच्या उत्तरार्धामधील अंतर्गत कलहामुळे इंका साम्राज्य डळमळीत झाले होते. इ.स. १५३१ साली फ्रांसिस्को पिझारो ह्या भागात पोचला व स्पेनने हळूहळू आपले अस्तित्त्व वाढवण्यास सुरुवात केली. लवकरच इक्वेडोर प्रदेश *पेरूची व्हॉईसरॉयशाही* ह्या वसाहतीमध्ये विलिन करण्यात आला व १५६३ साली कितोला प्रशासकीय जिल्हा बनवण्यात आले.

सुमारे ३ शतके  स्पेनच्या अधिपत्याखाली राहिल्यानंतर १८२० साली ग्वायाकिल हे स्वातंत्र्य मिळवणारे इक्वेडोरमधील पहिले शहर होते. त्यानंतर २४ मे १८२२ रोजी आंतोनियो होजे दे सुक्रच्या सैन्याने येथील स्पॅनिश राजवटीचा पराभव केला व इक्वेडोरला स्वातंत्र्य लाभले. स्वातंत्र्यानंतर लगेचच इक्वेडोर सिमोन बॉलिव्हारने स्थापन केलेल्या ग्रान कोलंबियाचे प्रजासत्ताक ह्या राष्ट्रात सामील झाला. १८३१ साली ग्रान कोलंबिया कोलमडुन पडला व त्यामधून व्हेनेझुएला, इक्वेडोर व नवीन ग्रानादा हे तीन स्वतंत्र देश निर्माण झाले. स्वातंत्र्यानंतर अनेक वर्षे इक्वेडोर व पेरूदरम्यान भूभागांबद्दल वाद सुरू होते. १९७२ ते १९७९ दरम्यान इक्वेडोरमध्ये लष्करी राजवट होती. १९७९ सालापासून मात्र येथे लोकशाही असून दानियेल लोबोआ हा विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष आहे. ‎

### नावाची व्युत्पत्ती 
### प्रागैतिहासिक कालखंड
## भूगोल 
२,८३,५६० चौरस किमी इतके क्षेत्रफळ असणारा इक्वेडोर हा दक्षिण अमेरिकेमधील लहान देशांपैकी एक आहे. पश्चिमेस इक्वेडोरला २,३३७ किमी लांबीचा समुद्रकिनारा लाभला असून पूर्वेकडील भाग घनदाट ॲमेझॉन जंगलाने व्यापला आहे. आन्देस पर्वतरांग इक्वेडोरच्या मध्यभागामधून उत्तर-दक्षिण धावते.

अँडीझ पर्वताच्या दोन रांगा या देशातून उत्तरेकडून दक्षिण दिशेकडे जातात. यामुळे हा देश समुद्रकिनाऱ्याकडील भाग, पर्वतीय भाग आणि पूर्व भाग अशा तीन क्षेत्रात विभागला गेला आहे. 
### चतुःसीमा 
### राजकीय विभाग
### मोठी शहरे 
## समाजव्यवस्था 
### वस्तीविभागणी 
### धर्म
### शिक्षण 
### संस्कृती
## राजकारण 
## अर्थतंत्र
## खेळ
*ऑलिंपिक खेळात इक्वेडोर
*इक्वेडोर फुटबॉल संघ
## बाह्य दुवे
* 
* 
* 

वर्ग:दक्षिण अमेरिकेतील देश
वर्ग:लॅटिन अमेरिका
सानिया मिर्झा

**सानिया मिर्झा** (नोव्हेंबर १५, १९८६, मुंबई - ) ही एक भारतीय व्यावसायिक टेनिसपटू आहे. सानियाने आजवर ३ ग्रँड स्लॅम स्पर्धांच्या मिश्र दुहेरीची तर एका ग्रँड स्लॅम स्पर्धेत महिला दुहेरी अशी एकूण ४ अजिंक्यपदे मिळवली आहेत तसेच एकेरीच्या चौथ्या फेरीमध्ये धडक मारली आहे. ती भारतामधील सर्वोत्तम महिला टेनिस खेळाडू समजली जाते. सध्या सानिया डब्ल्यू.टी.ए.च्या दुहेरी जागतिक क्रमवारीमध्ये पहिल्या क्रमांकावर आहे.

सानियाला भारत सरकारने अर्जुन पुरस्कार तर २००६ साली पद्मश्री पुरस्कार देऊन गौरवले. मिर्झा भारताच्या तेलंगण या नव्याने झालेल्या राज्याची प्रवर्तक (ॲम्बॅसॅडर) होती. २०१० साली तिने पाकिस्तानी क्रिकेट खेळाडू शोएब मलिकशी विवाह केला.

## कारकीर्द 
सानियाने वयाच्या सहाव्या वर्षीपासून टेनिस खेळण्यास सुरुवात केली. २००३ मध्ये व्यावसायिक टेनिसमध्ये प्रवेश केला. डब्ल्यू.टी.ए.च्या क्रमवारीत एकेरीमध्ये ३१ आणि दुहेरीमध्ये १०९ इतका वरचा क्रमांक मिळवणारी ती पहिली भारतीय महिला खेळाडू आहे. २००५ मध्ये हैदराबाद ओपन एकेरी स्पर्धा जिंकून ती डब्ल्यू. टी. ए. एकेरी स्पर्धा जिंकणारी पहिली भारतीय महिला बनली.

## ग्रँड स्लॅम कारकीर्द
### महिला दुहेरी: २ (१-१) 
### मिश्र दुहेरी: ५ (३-२) 
## पुस्तके
* सानिया मिर्झाने 'Ace against Odds' ही इंग्रजी आत्मकथा लिहिली आहे. सचिन वाघमारे यांनी या आत्मकथेचा  'आव्हानांवर मात' या नावाचा मराठी अनुवाद केला आहे.

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:भारतीय महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:अर्जुन पुरस्कारविजेते
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
भांडवलशाही

**भांडवलशाही** ही एक अशी तत्त्वप्रणाली आहे, ज्यात उत्पादनाच्या साधनांची मालकी बव्हंशी अथवा पूर्णपणे खाजगी क्षेत्राकडे असते व ह्या साधनांचा मुख्यत्वे नफा मिळवण्याच्या हेतूने वापर केला जातो. अशा तत्त्वप्रणालीमध्ये अर्थव्यवस्थेतील गुंतवणूक, वितरण, आय, उत्पादन, तसेच मालाच्या आणि सेवांच्या किमतींचे नियमन ह्या सर्व गोष्टी बाजारातील शक्तींवर सोपवलेल्या असतात.

## हे सुद्धा पहा 
* सरंजामशाही
* साम्यवाद

वर्ग:अर्थशास्त्र
वर्ग:विकास अभ्यास
वर्ग:मार्क्सवाद
शांघाय

**षांघाय**, रूढ लेखन **शांघाय**, (अन्य लेखनभेद:  **षांगहाय**, **शांगहाय**, **शंघाई**, **शांघाई** ; सोपी चिनी लिपी: 上海; पिनयिन: Shànghǎi; उच्चार: शांग-हाऽ-इ; (अर्थ: समुद्रकिनाऱ्यावरचे); वू: *Zånhae*; आयपीए: [zɑ̃'he]), हे चीनच्या जनता-प्रजासत्ताकातील सर्वांत मोठे शहर असून जगातील सर्वाधिक लोकसंख्या असलेल्या शहरांच्या यादीत अव्वल क्रमांकाचे शहर आहे. चिनी जनता-प्रजासत्ताकाच्या प्रांतीय दर्जाच्या चार महानगरपालिका क्षेत्रांपैकी एक असलेल्या शांघाय महानगराची लोकसंख्या इ.स. २०१० सालच्या जनगणनेनुसार २ कोटी ३० लाख एवढी आहे. हे जगातले एक प्रमुख वित्तीय केंद्र असून मालाच्या आवकजावकीनुसार जगातील सर्वाधिक वाहतुकीचे बंदर आहे.

चिनाच्या पूर्व किनारपट्टीवरचे शांघाय यांगत्से नदीच्या मुखापाशी वसले आहे. शांघाय महानगर क्षेत्राच्या पश्चिमेकडील सीमा च्यांग्सू आणि च-च्यांग या प्रांतांना भिडल्या असून याच्या पूर्वेस पूर्व चीन समुद्र पसरला आहे. शांघाय पुडोंग आंतरराष्ट्रीय विमानतळ हा येथील प्रमुख विमानतळ आहे.

## संदर्भ व नोंदी 
## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:चीनचे राजकीय विभाग
वर्ग:चीनमधील शहरे
चिले

thumb|चिलेतील उत्सव
**चिलेचे प्रजासत्ताक** ( ) हा दक्षिण अमेरिकेच्या पश्चिम किनारपट्टीवरील एक अत्यंत चिंचोळा देश आहे. चिलेच्या पश्चिमेला व दक्षिणेला प्रशांत महासागर, उत्तरेला पेरू, ईशान्येला बोलिव्हिया तर पूर्वेला आर्जेन्टिना हे देश आहेत. चिलेला ६,४३५ किमी लांबीची समुद्र किनारपट्टी लाभली आहे. प्रशांत महासागरातील ईस्टर द्वीप चिलेच्या अधिपत्याखाली येते तर अंटार्क्टिका खंडाच्या १२,५०,००० वर्ग किमी भागावर चिलेने आपला हक्क सांगितला आहे.

१६व्या शतकामध्ये स्पॅनिश शोधक येण्यापुर्वी येथे इन्का साम्राज्याची सत्ता होती. १२ फेब्रुवारी १८१८ रोजी चिलेला स्पेनपासून स्वातंत्र्य मिळाले. आजच्या घडिला चिले हा दक्षिण अमेरिकेमधील सर्वात स्थिर व समृद्ध देश आहे.

चिले देशाची एकूण लांबी (दक्षिणोत्तर) ४,३०० किमी तर सरासरी रुंदी (पूर्व-पश्चिम) केवळ १७५ किमी आहे. यामुळे चिले मध्ये विविध प्रकारचे हवामान आढळते.

चिलेचे एकूण क्षेत्रफळ ७,५६,९४५ वर्ग किलोमीटर एवढे असून लोकसंख्या १७.१ दशलक्ष आहे. या देशाचा मुख्य धर्म ख्रिश्चन असून स्पॅनिश ही राष्ट्रभाषा आहे. पेसो हे चलन असलेल्या या देशाचे प्रतिव्यक्ती उत्पन्न १०,०८४ अमेरिकन डॅालर एवढे आहे. चिलेला १८ सप्टेंबर १८१० रोजी स्पेन कडून स्वातंत्र्य मिळाले. 

चिलेत संपूर्ण जगातून सर्वाधिक तांब्याचे उत्पादन होते. त्यामुळे हा जगातील सर्वात मोठा तांब्याची निर्यात करणारा देश आहे. चिलेत नायट्रेट, सोने, चांदी, लिथियम व लोहाचे सुद्धा प्रचंड साठे आहेत. 

## इतिहास 
### नावाची व्युत्पत्ती 
### प्रागैतिहासिक कालखंड
### स्पॅनिश कालखंड 
## भूगोल 
### चतुःसीमा 
### राजकीय विभाग 
### मोठी शहरे 
सांतियागो ही चिलेची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.

## समाजव्यवस्था 
### वस्तीविभागणी 
### धर्म
### शिक्षण 
### संस्कृती
## राजकारण 
## अर्थतंत्र
## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ 
* सरकार 
* 
* 

वर्ग:दक्षिण अमेरिकेतील देश
वर्ग:लॅटिन अमेरिका
लिअँडर पेस

**लिअँडर एड्रीयन पेस** ( जून १७, १९७३) एक भारतीय व्यावसायिक टेनिसपटू आहे. लिअँडर सध्या ए.टी.पी. टूरमधील दुहेरी तसेच डेव्हिस करंडक स्पर्धांमध्ये टेनिस खेळतो. आजवर पुरुष दुहेरीमध्ये ८ तर मिश्र दुहेरीमध्ये १० ग्रँड स्लॅम स्पर्धांची अजिंक्यपदे मिळवणारा पेस हा जगातील सर्वोत्तम दुहेरी टेनिस खेळाडूंपैकी एक मानला जातो. सर्वाधिक वयामध्ये ग्रँड स्लॅम स्पर्धेचे विजेतेपद मिळवण्याचा मान त्याच्याकडेच जातो. भारतामधील आजतागायतचा सर्वात यशस्वी टेनिस खेळाडू असलेल्या पेसला १९९६-९७ मध्ये राजीव गांधी खेल रत्न, १९९० मध्ये अर्जुन पुरस्कार तर २००१ साली पद्मश्री हे भारतामधील अनेक उच्च पुरस्कार मिळाले आहेत.

१५ ग्रँड स्लॅम विजेतेपदे मिळवण्यासोबतच पेस त्याच्या १९९६ अटलांटा ऑलिंपिक स्पर्धेमधील पुरुष एकेरीमध्ये कांस्यपदक मिळवण्यासाठी देखील प्रसिद्ध आहे. १९९२ ते २०१२ दरम्यान सलग सहा ऑलिंपिक स्पर्धांमध्ये सहभाग घेतलेला पेस हा एकमेव भारतीय खेळाडू तर जगातील एकमेव टेनिस खेळाडू आहे. इतर स्पर्धांमध्ये त्याने भारतासाठी अनेक पदके जिंकली आहेत. डेव्हिस करंडकासाठीच्या भारतीय संघाचा तो अनेक वर्षे कर्णधार होता. २०१० सालच्या विंबल्डन स्पर्धेमध्ये विजय मिळवून पेस रॉड लेव्हरखालोखाल तीन वेगवेगळ्या दशकांमध्ये विंबल्डन विजेतेपदे मिळवणारा दुसराच टेनिस खेळाडू ठरला. २०१० साली पेसने *ऑलिंपिक गोल्ड क्वेस्ट* ह्या गीत सेठी व प्रकाश पडुकोण ह्यांनी स्थापन केलेल्या संस्थेमध्ये प्रवेश केला. भारतीय खेळाडूंना ऑलिंपिक स्पर्धांमध्ये पदके मिळवण्यासाठी प्रोत्साहन व प्रशिक्षण देणे व अधिकाधिक जागतिक दर्जाचे खेळाडू घडवणे हे ह्या संस्थेचे ध्येय आहे.

## जीवन
लिअँडरचा जन्म १७ जून १९७३ रोजी गोव्यामध्ये झाला. लिअँडरचे दोघे पालक माजी खेळाडू आहेत. त्याचे वडील व्हेस पेस हे निवृत्त हॉकी खेळाडू असून ते १९७२ म्युनिक ऑलिंपिक स्पर्धेमध्ये कांस्यपदक मिळवणाऱ्या भारतीय हॉकी संघामध्ये होते. लिअँडरची आई जेनिफर पेस ही माजी बास्केटबॉल खेळाडू असून १९८२ साली तिने भारतीय बास्केटबॉल संघाचे नेतृत्व केले होते. १९व्या शतकामधील प्रसिद्ध बंगाली कवी मायकेल मधुसूदन दत्त हे जेनिफर पेसचे आजोबा होते. लिअँडरचे बालपण कलकत्त्यामध्ये गेले. कलकत्त्यामधील *ला मार्तिनिये* ह्या प्रसिद्ध शाळेमध्ये तसेच कोलकाता विद्यापीठातील सेंट झेव्हियर्स कॉलेज येथे त्याने शिक्षण घेतले. १९८५ साली लिअँडरने मद्रासमधील ब्रिटानिया अमृतराज टेनिस अकॅडमीमध्ये दाखला घेतला जेथे त्याचे टेनिस जीवन घडण्यास सुरुवात झाली. १९९० साली विंबल्डन स्पर्धेमधील जुनियर स्पर्धेमध्ये अजिंक्यपद मिळवून लिअँडर प्रसिद्धीझोतात आला.

बॉलिवूड अभिनेत्री महिमा चौधरी हिच्यासोबत काही काळ व्यतीत केल्यानंतर लिअँडरने मॉडेल रिया पिल्लई हिच्यासोबत विवाह केला. त्याला आयना पेस ही एक मुलगी आहे.

## ग्रँड स्लॅम कारकीर्द
### पुरुष दुहेरी: 16 (8–8) 
२०१२ ऑस्ट्रेलियन ओपन जिंकून पेसने पुरुष दुहेरीमधील ग्रँड स्लॅम पूर्ण केले.

### मिश्र दुहेरी: 18 (10–8) 
## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे
* चाहत्यांचे संकेतस्थळ 
* 

वर्ग:भारतीय टेनिस खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:अर्जुन पुरस्कारविजेते
तेनझिंग नोर्गे

thumb|right|तेनझिंग नोर्गे
**तेनझिंग नोर्गे** (२९ मे, १९१४ - ९ मे, १९८६:दार्जीलिंग, भारत) हे एडमंड हिलरीबरोबर एव्हरेस्ट या जगातील सगळ्यात उंच पर्वत-शिखरावर सर्वप्रथम यशस्वी चढाई करणारे शेर्पा नेपाळी गिर्यारोहक होते. नामग्याल वांगडी असं त्यांचं जन्मनाव आहे. मात्र, त्यांना तेन्झिंग नोर्गे म्हणूनच ओळखले जाते. २९ मे १९५३ रोजी त्यांनी जगातील सर्वोच्च शिखर असलेल्या माउंट एव्हरेस्टवर सर एडमंड हिलरी यांच्यासह पाऊल ठेवले. 

## संदर्भ 
वर्ग:गिर्यारोहक
वर्ग:इ.स. १९१४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८६ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सेंट पीटर्सबर्ग

**सेंट पीटर्सबर्ग** () हे रशिया देशाच्या वायव्य भागातील एक प्रमुख शहर आहे. 

ह्या शहराची स्थापना झार पीटर द ग्रेटने २७ मे १७०३ रोजी केली. इ.स. १७१३ ते १७२८ व इ.स. १७३२ ते १९१८ ह्या दरम्यान सेंट पीटर्सबर्ग ही रशियन साम्राज्याची राजधानी होती. १९१४ साली ह्या शहराचे नाव *पेट्रोग्राड* (), व १९२४ साली *लेनिनग्राड* () ठेवण्यात आले. १९९२ साली सेंट पीटर्सबर्ग हे मूळ नाव पुन्हा शासकीय वापरात आणले गेले.

नेव्हा नदीवर व फिनलंडच्या आखाताच्या मुखाजवळ वसलेले सेंट पीटर्सबर्ग हे रशियातील दुसऱ्या क्रमांकाचे शहर व बाल्टिक समुद्रावरील महत्त्वाचे बंदर आहे. येथील पुल्कोवो विमानतळ रशियामधील तिसऱ्या क्रमांकाच्या वर्दळीचा विमानतळ आहे.

## बाह्य दुवे 
*

वर्ग:रशियामधील शहरे
वर्ग:सेंट पीटर्सबर्ग
वर्ग:लेनिनग्राद ओब्लास्त
वर्ग:एक ही संदर्भ नसलेले लेख
इस्लामाबाद

**इस्लामाबाद** () ही दक्षिण आशियामधील पाकिस्तान देशाची राजधानी व एक मोठे शहर आहे. इस्लामाबाद पाकिस्तानच्या उत्तर भागात रावळपिंडीच्या उत्तरेस वसवले गेले असून ते लाहोरच्या २९५ किमी वायव्येस, पेशावरच्या १८० किमी पूर्वेस तर श्रीनगरच्या ३०० किमी नैऋत्येस स्थित आहे.

१९४७ साली भारत व पाकिस्तानला स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर सुरुवातीस पाकिस्तानची राजधानी कराची येथे होती. नव्या राजधानीसाठी पाकिस्तान सरकारने लष्कराचा प्रमुख तळ असलेल्या रावळपिंडीजवळची एक जागा निवडली व १९६० साली इस्लामाबाद शहर तेथे वसवण्यास सुरुवात झाली. १९६६ साली पाकिस्तानची राजधानी इस्लामाबादला हलवण्यात आली. सध्या इस्लामाबाद पाकिस्तानमधील एक आघाडीचे व प्रगत शहर आहे. फैजल मशीद ही पाकिस्तानमधील सर्वात मोठी तर जगातील चौथ्या क्रमांकाची मोठी मशीद येथेच स्थित आहे.

## वाहतूक
कराची-पेशावर रेल्वे मार्गावर स्थित असलेले लाहोर रेल्वे स्थानक हे पाकिस्तानमधील सर्वात मोठे रेल्वे स्थानक आहे. लाहोरहून समझौता एक्सप्रेससह अनेक रेल्वेगाड्या सुटतात. बेनझीर भुट्टो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ हा इस्लामाबादमधील प्रमुख विमानतळ असून येथे पाकिस्तान आंतरराष्ट्रीय एरलाइन्सचा हब आहे.

## खेळ
क्रिकेट हा इस्लामाबादमधील सर्वात लोकप्रिय खेळ आहे. २००४ सालचे दक्षिण आशियाई खेळ इस्लामाबादमध्ये आयोजीत केले गेले होते.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 
*


वर्ग:पाकिस्तानमधील शहरे
वर्ग:आशियातील देशांच्या राजधानीची शहरे
ग्रीसचा दुसरा जॉर्ज

**जॉर्ज दुसरा** (ग्रीक: Γεώργιος Β; १९ जुलै, १८९० - १ एप्रिल, १९४७) हा १९२२-२४ आणि १९३५-४७ दरम्यान ग्रीसचा राजा होता.

अनेक कारणांमुळे याला तीन वेळा ग्रीसमधून परागंदा व्हावे लागले.

जॉर्ज ०२
वर्ग:इ.स. १८९० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९४७ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
फिनलंड

**फिनलंड** (; ) हा उत्तर युरोपातील व स्कॅंडिनेव्हियातील एक देश आहे. फिनलंडच्या पश्चिमेला स्वीडन, उत्तरेला नॉर्वे, पूर्वेला रशिया तर दक्षिणेला फिनलंडचे आखात आहे. हेलसिंकी ही फिनलंडची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. फिनिश व स्वीडिश ह्या दोन्ही फिनलंडच्या अधिकृत व राजकीय भाषा आहेत.

सुमारे ५४ लाख लोकसंख्या असलेला फिनलंड हा युरोपियन संघातील सर्वात तुरळक लोकवस्ती असलेला देश आहे. बहुतांश जनता देशाच्या दक्षिण भागात राहते.

औद्योगिकदृष्ट्या प्रगत असलेला फिनलंड देश २०१० सालामधील एका सर्वेक्षणानुसार आरोग्य, शिक्षण, अर्थव्यवस्था, राजकीय वातावरण व जीवनशैली ह्या अनेक श्रेण्यांमध्ये जगातील सर्वोत्तम  तर सामाजिक व राजकीय स्थैर्य असलेला जगातील दुसऱ्या क्रमांकाचा देश आहे.

## भूगोल 
फिनलंड हा स्कॅंडिनेव्हियातील तीन देशांपैकी (स्वीडन व नॉर्वे हे इतर दोन देश आहेत) एक आहे.

### मोठी शहरे 
* हेलसिंकी
* तांपेरे
* तुर्कू
* एस्पो
* व्हंटा
## समाजव्यवस्था 
## खेळ 
* ऑलिंपिक खेळात

## फिनलंडसंबंधी पुस्तके 
* अनुभवलेला आणि भावलेला फिनलंड (लेखक - दिलीप कुंभोजकर) (इंद्रायणी साहित्य प्रकाशन)

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* फिनलंडचा इतिहास
* अधिकृत दालन
* 
* 

वर्ग:युरोपातील देश
वर्ग:उत्तर युरोप
मायकेल जॉन्सन

**मायकेल ड्वेन जॉन्सन** (१३ सप्टेंबर, १९६७ - ) हा अमेरिकेचा धावपटू आहे.

याने १९९६ च्या अटलांटा ऑलिंपिकमध्ये १९.६६ सेकंदात २०० मीटर धावून विश्वविक्रम स्थापित केला.
वर्ग:ओलंपिक्स जागतिक विक्रमधारक
वर्ग:इ.स. १९६७ मधील जन्म
वर्ग:धावपटू
बॉस्टन

**बॉस्टन** ही अमेरिकेच्या मॅसेच्युसेट्स राज्याची राजधानी व सर्वांत मोठे शहर आहे. बॉस्टन हे अमेरिकेतील सर्वांत जुन्या शहरांपैकी एक व न्यू इंग्लंड भागातील सर्वांत मोठे शहर आहे.बोस्टन (अमेरिकेतील मॅसॅच्युसेट्स कॉमनवेल्थ) हे राजधानी शहर आणि सर्वाधिक लोकसंख्या असलेले नगरपालिका आहे (/ या ध्वनी ऐकण्याबद्दल) बॉस-टाइम्स). शहर योग्य आहे २०१७ मध्ये ६८७,५८४ लोकसंख्या असलेल्या अंदाजे लोकसंख्येसह ४८ चौरस मैल (१२४ किमी²), आणि पूर्वोत्तर संयुक्त संस्थानातील न्यू इंग्लंड प्रदेशात ते सर्वात जास्त लोकसंख्या असलेला शहर बनविते. बोस्टन हे सफ़ोक काउंटीचे आसनही आहे, तरीही १ जुलै १९९९ रोजी काउंटी शासनाची स्थापना झाली. हे शहर महानगरशास्त्रीय क्षेत्र (एमएसए) म्हणून ओळखले जाणाऱ्या मोठ्या महानगर क्षेत्राचे आर्थिक आणि सांस्कृतिक लंगर आहे जे जनगणना-अंदाजे ४.८ दशलक्ष लोकांना २०१६ मध्ये आणि देशातील दहाव्या क्रमांकाचे असे क्षेत्र म्हणून स्थानबद्ध आहे. एक संयुक्त सांख्यिकीय क्षेत्र म्हणून (सीएसए), हे व्यापक प्रवास क्षेत्र काही ८.२ दशलक्ष लोकांचे घर आहे, जे अमेरिकेतील सहाव्या क्रमांकाचे मोठे शहर बनले आहे.

इंग्लंडमधील प्युरिटन निर्वासितांनी १६३० साली शॉमुट प्रायद्वीप वर स्थापन केलेल्या युनायटेड स्टेट्समधील बोस्टन हे सर्वात जुने शहर आहे. अमेरिकन क्रांतीच्या अनेक प्रमुख घटनांचे ते दृश्य होते, जसे की बॉस्टन नरसंहार, बोस्टन टी पार्टी, बंकर हिलची लढाई आणि बोस्टनची वेढा. ग्रेट ब्रिटनपासून यू.एस.च्या स्वातंत्र्यावर, हे एक महत्त्वाचे बंदर आणि उत्पादन केंद्र तसेच शिक्षण आणि संस्कृती केंद्र म्हणून पुढे आले. शहराच्या मूळ द्वीपकल्पाच्या पलीकडे जमीन सुधार आणि महापालिका विस्ताराने विस्तारण्यात आला आहे. त्याच्या समृद्ध इतिहासामुळे अनेक पर्यटकांना आकर्षित केले जाते, फॅनियिल हॉलमध्ये प्रत्येक वर्षी २० दशलक्ष पेक्षा अधिक अभ्यागतांना आकर्षित केले जाते. बोस्टनच्या अनेक प्रथम भागांमध्ये युनायटेड स्टेट्सची पहिली सार्वजनिक शाळा (बोस्टन लॅटिन शाळा, १६३५), पहिली भुयारी प्रणाली (ट्रेंमॉन्ट स्ट्रीट सबवे, १८९७), आणि प्रथम सार्वजनिक उद्यान (बोस्टन कॉमन, १६३४) यांचा समावेश आहे.

बॉस्टन परिसरातील अनेक महाविद्यालये आणि विद्यापीठे हे उच्च शिक्षण एक आंतरराष्ट्रीय केंद्र बनवितात, ज्यात कायदा, वैद्यक, अभियांत्रिकी आणि व्यवसाय यांचा समावेश आहे, आणि शहर जवळजवळ २००० स्टार्टअप्ससह, नवीनता आणि उद्योजकतेत जागतिक लीडर म्हणून मानला जातो. बोस्टनच्या आर्थिक पायामध्ये अर्थसहाय्य, व्यावसायिक आणि व्यवसाय सेवा, जैवतंत्रज्ञान, माहिती तंत्रज्ञानासह आणि सरकारी कामकाजाचाही समावेश आहे. शहरातील घरे संयुक्त संस्थेत लोकोपदाची सर्वोच्च सरासरी दर असल्याचा दावा करतात; पर्यावरणीय स्थिरता आणि गुंतवणुकीसाठी व्यवसाय आणि संस्था देशातील सर्वात वरच्या क्रमांकावर आहे. युनायटेड स्टेट्समध्ये राहणाऱ्या शहरातील सर्वांत जास्त खर्च शहरांमध्ये आहे कारण ती सभ्यतेखाली आहे, जरी ती जागतिक जीवनशैली क्रमवारीत उच्च राहते.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ
* व्यापार भवन
* स्वागत कक्ष
* 

वर्ग:मॅसेच्युसेट्समधील शहरे
वर्ग:अमेरिकेतील राज्यांच्या राजधानीची शहरे
वर्ग:सफोक काउंटी (मॅसेच्युसेट्स)
गंगोत्री

thumb|right|250px|गंगोत्री गावातील *गंगोत्री मंदिर*
**गंगोत्री** हे उत्तर भारतातील उत्तराखंड राज्यातील उत्तरकाशी जिल्ह्यातले गाव आहे. गंगा नदीचे उगमस्थान असलेले हे ठिकाण हिंदू धर्मीयांच्या दृष्टीने तीर्थक्षेत्र मानले जाते. हिमालयाच्या रांगांमध्ये वसलेले गंगोत्री ३,४१५ मी. उंचीवर वसले आहे.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:गंगा नदी
वर्ग:उत्तराखंड
जून २८

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
### अकरावे शतक 
* १०९८ - पहिली क्रुसेड - ख्रिश्चन सैन्याने इराकमधील मोसुल शहर जिंकले.
### तेरावे शतक 
* १२४३ - इनोसंट चौथा पोपपदी.
### चौदावे शतक 
* १३८९ - ओटोमन सैन्याने कोसोव्हो येथे सर्बियाला हरवले व युरोप विजयाची मुहूर्तमेढ रोवली.
### सोळावे शतक 
* १५१९ - पाचवा चार्ल्स रोमन सम्राटपदी.
### सतरावे शतक 
* १६३५ - ग्वादालुपे फ्रान्सची वसाहत झाली.
* १६५१ - बेरेस्टेक्झोची लढाई.
### अठरावे शतक 
* १७६३ - हंगेरीतील कोमारोम शहरात भूकंप.
* १७७६ - अमेरिकेच्या पहिल्या राष्ट्राध्यक्ष जॉर्ज वॉशिंग्टनला पळवून नेण्याचा कट रचल्याबद्दल त्याच्या अंगरक्षक थॉमस हिन्कीला फाशी.
* १७७८ - अमेरिकन क्रांती - मॉनमाउथची लढाई.
### एकोणिसावे शतक 
* १८३८ - इंग्लंडची राणी व्हिक्टोरियाचा राज्याभिषेक.
* १८८० - ऑस्ट्रेलियातील क्रांतिकारी, नेड केली पकडला गेला.
* १८८१ - ऑस्ट्रिया व सर्बियाने गुप्त तह केला.
* १८८७ - मायनोत, नॉर्थ डकोटा शहराची स्थापना.
### विसावे शतक 
* १९१४ - सर्बियाच्या नागरिक गॅव्ह्रिलो प्रिन्सिपने सारायेवो येथे ऑस्ट्रियाचा आर्चड्युक फ्रांझ फर्डिनांडची हत्या केली. पहिल्या महायुद्धाचा भडका उडण्यासाठी कारणीभूत असलेली ही ठिणगी होती.
* १९१९ - व्हर्सायचा तह - बरोबर पाच वर्षांनी पहिल्या महायुद्धाची समाप्ती.
* १९२२ - आयरिश गृहयुद्धाची सुरुवात.
* १९३६ - चीनच्या उत्तर भागात जपान आधिपत्याखालील मेंगजियांगचे राष्ट्र अस्तित्वात आले.
* १९४० - रोमेनियाने मोल्दोव्हा रशियाच्या हवाली केले.
* १९५० - कोरियन युद्ध - उत्तर कोरियाने सोल जिंकले.
* १९६० - क्युबाने खनिज तेल शुद्धीकरण कारखान्यांचे राष्ट्रीयकरण केले.
* १९६७ - इस्रायेलने जेरुसलेमचा पूर्व भाग बळकावला.
* १९७८ - अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाने महाविद्यालीन प्रवेशप्रक्रियेत आरक्षण बेकायदा ठरवले.
* १९९७ - मुष्टियोद्धा माईक टायसनने प्रतिस्पर्धी इव्हॅन्डर हॉलिफील्डच्या कानाचा चावून तुकडा पाडला. टायसन निलंबित.
### एकविसावे शतक 
* २००५ - कॅनडात समलिंगी लग्नाला मुभा.

## जन्म 
* १२४३ - गो-फुकुसाका जपानी सम्राट.
* १४७६ - पोप पॉल चौथा.
* १४९१ - आठवा हेन्‍री
* १८८३ - पिएर लव्हाल फ्रांसचा पंतप्रधान.
* १९२१ - पी. व्ही. नरसिंहराव भारतीय पंतप्रधान.
* १९२६ - मेल ब्रुक्स, अमेरिकन चित्रपट निर्माता, दिग्दर्शक, अभिनेता.
* १९३० - इतमार फ्रॅंको ब्राझिलचा राष्ट्राध्यक्ष.
* १९३४ - रॉय गिलक्रिस्ट वेस्ट इंडीजचा क्रिकेट खेळाडू.
* १९७० - मुश्ताक अहमद पाकिस्तानी क्रिकेट खेळाडू.

## मृत्यू 
* ७६७ - पोप पॉल पहिला.
* ११९४ - झियाओझॉॅंग, सॉॅंग वंशाचा चीनी सम्राट.
* १८३६ - जेम्स मॅडिसन, अमेरिकेचा राष्ट्राध्यक्ष.
* १९१३ - मनोएल फेराझ दि कॅम्पोस सॅलेस, ब्राझिलचा राष्ट्राध्यक्ष.
* १९१४ - आर्चड्युक फ्रांझ फर्डिनांड, ऑस्ट्रियाचा राजकुमार.
* १९१४ - काउन्टेस सोफी चोटेक, आर्चड्युक फ्रांझ फर्डिनांडची पत्‍नी.
* १९१५ - व्हिक्टर ट्रम्पर, ऑस्ट्रेलियाचा क्रिकेट खेळाडू.
* १९७८ - क्लिफर्ड ड्युपॉॅंट, ऱ्होडेशियाचा पहिला राष्ट्राध्यक्ष.
* १९९७ - पं. गजाननबुवा जोशी शास्त्रीय गायक

## प्रतिवार्षिक पालन 
* व्हिवोदान - सर्बिया.

## बाह्य दुवे 
----
जून २६ - जून २७ - **जून २८** - जून २९ - जून ३० - (जून महिना)
इ.स. १८८३

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* मे २४ - १४ वर्षे बांधकाम चालल्यावर न्यू यॉर्कमधील ब्रुकलिन ब्रिज वाहतुकीस खुला.
* मे ३० - न्यू यॉर्कचा ब्रुकलिन ब्रिज पडणार असल्याची अफवा. चेंगराचेंगरीत १२ ठार.

## जन्म 
* जानेवारी ३ - क्लेमेंट ऍटली, ब्रिटिश पंतप्रधान.
* मे १८ - युरिको गॅस्पर दुत्रा, ब्राझिलचा पंतप्रधान.
* मे २८ - विनायक दामोदर सावरकर
* मे ३१ - लॉरी क्रिस्चियन रिलॅन्डर, फिनलंडचा राष्ट्राध्यक्ष.
* जून २८ - पिएर लव्हाल फ्रांसचा पंतप्रधान.

## मृत्यू 
* फेब्रुवारी १३ - रिचर्ड वॅग्नर जर्मन संगीतकार.

वर्ग:इ.स. १८८३
वर्ग:इ.स.च्या १८८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
वेसेक्सचा एथेलरेड

**वेसेक्सचा एथेलरेड पहिला** (इ.स. ८३७ - एप्रिल २३, इ.स. ८७१) हा वेसेक्सच्या एथेलवुल्फचा मुलगा होता. तो आपल्या भाऊ, वेसेक्सचा एथेलबर्टच्या, मृत्यूनंतर वेसेक्सच्या राजेपदी आला. त्याच्या राज्यकालात डेन्मार्कच्या सैन्याने वेसेक्स व ईंग्लंडवर आक्रमण करून धुमाकूळ घातला. जानेवारी ४, इ.स. ८७१ला रीडिंगच्या लढाईत हार पत्करल्यावर एप्रिल २३ला मर्टोनच्या लढाईत त्याचा मृत्यू झाला.

त्याच्यानंतर त्याचा लहान भाऊ आल्फ्रेडने राज्य सांभाळले. एथेलरेडला दोन मुले, एथेलवाल्ड व एथेलहेम, होती.

वर्ग:इंग्लंडचा इतिहास
एथेलरेड
वर्ग:इ.स. ८३७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. ८७१ मधील मृत्यू
वर्ग:वेसेक्सचे राजे
रॉयल एर फोर्स

**रॉयल एर फोर्स**हे  युनायटेड किंग्डमच्या  वायुसेनेचे नाव आहे.

वर्ग:युनायटेड किंग्डम
युनायटेड किंग्डम
वर्ग:इ.स. १९१८ मधील निर्मिती
रीडिंगची लढाई (इ.स. ८७१)

जानेवारी ४, इ.स. ८७१च्या दिवशी वेसेक्सच्या एथेलरेडने स्वतः व आपला भाऊ आल्फ्रेडच्या सैन्यासह डेन्मार्कच्या सैन्यावर आक्रमण केले. हे डेनिश सैन्य ब्रिटनवर चाल करून आले होते व रीडिंगजवळ तळ ठोकून बसले होते.

आक्रमकांना घालवून देण्यासाठी केलेल्या या लढाईत ब्रिटिश सैन्याची वाताहत झाली व पराभूत होऊन रणांगण सोडून त्यांनी पळ काढला.

हेही पहाः रीडिंगची लढाई (इ.स. १६८८)

वर्ग:इंग्लंडचा इतिहास
वर्ग:लढाया
वर्ग:इ.स. ८७१
इ.स. १८७८

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* जानेवारी ९ - उंबेर्तो पहिला इटलीच्या राजेपदी.
* फेब्रुवारी २ - ग्रीसने तुर्कस्तान विरुद्ध युद्ध पुकारले.
* फेब्रुवारी २१ - न्यू हेवन, कनेक्टिकटमध्ये पहिली टेलिफोन डिरेक्टरी वितरीत केली गेली.
* मार्च ३ - बल्गेरियाला ओट्टोमान साम्राज्यापासून स्वातंत्र्य.
* जुलै १३ - १८७८चा बर्लिनचा तह - सर्बिया, मॉॅंटेनिग्रो व रोमेनिया ओट्टोमन साम्राज्यातून वेगळे झाले.

## जन्म
* मे १० - गुस्ताव स्ट्रेसमान, जर्मनीचा चान्सेलर.
* जून ५ -  पांचो व्हिया, मेक्सिकोचा क्रांतीकारी.
* ऑगस्ट १७ - रेजी डफ, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.

## मृत्यू
* फेब्रुवारी ७ - पोप पायस नववा.

वर्ग:इ.स. १८७८
वर्ग:इ.स.च्या १८७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
मिगेल सर्व्हान्तेस

**मिगेल दि सर्व्हान्तेस साव्हेद्रा** (सप्टेंबर २९, इ.स. १५४७ - एप्रिल २३, इ.स. १६१६) स्पॅनिश साहित्यिक होता. त्याला जग एल इन्जिनियोसो हिदाल्गो डॉन किहोते दीला मान्चा या पुस्तकश्रेणीसाठी ओळखत असली तरी त्याच्या साहित्यभांडारात कादंबऱ्या, कविता व नाटकांचाही समावेश आहे. अनेक समीक्षकांच्या मते डॉन किहोते दीला मान्चा ही पाश्चिमात्य साहित्यातील पहिली 'अर्वाचीन' कादंबरी आहे ज्याची गणना जगातील सर्वोत्कृष्ट साहित्यरचनांमध्ये होते.

सर्व्हान्तेस शेक्सपियरचा समकालीन होता.

सर्व्हान्तेस, मिगेल
सर्व्हान्तेस, मिगेल
सर्व्हान्तेस, मिगेल
व्लादिस्लॉ लोकिटेक

**व्लादिस्लॉ लोकिटेक** तथा *व्लादिस्लॉ बुटका* (इ.स. १२६१ - मार्च २, इ.स. १३३३) हा पोलंडचा राजा होता.

तो काझीमीर्झ कुजाव्स्की पहिला याचा मुलगा होता. वडिलांच्या मृत्युनंतर पोलंडचे राज्य त्याच्या तीन मुलांमध्ये वाटले गेले.

आपल्या दोन भावांच्या मृत्युनंतर संपूर्ण पोलंड व्लादिस्लॉच्या हातात आले. त्याने त्यानंतर जवळपासची छोटी राज्ये जिंकुन घेतली व राज्यविस्तार केला. जानेवारी २०, इ.स. १३०२ रोजी पोपने व्लादिस्लॉला पोलंडचा राजा म्हणून मान्यता दिली.

व्लादिस्लॉने पोलंडमध्ये समान नागरी कायदा लागू केला व ज्यूंना ख्रिश्चन लोकांइतकेच अधिकार दिले.

वर्ग:इतिहास
वर्ग:इ.स. १२६१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १३३३ मधील मृत्यू
षा'न्शी

'''''' (नवी चिनी चित्रलिपी:  陕西; जुनी चिनी चित्रलिपी:  陕西; फीनयीन: Shǎnxī; उच्चार: षान्-शीऽऽऽ; अर्थ: पश्चिम षानचौ) हा उत्तर-मध्य चीनमधील प्रांत आहे. याच्याजवळच याच नावाशी साधर्म्य असलेला, मात्र नावाचा निराळा स्वरोक्त उच्चार असलेला षान्शी नावाचा वेगळा प्रांत आहे. षा'न्शीच्या ईशान्येस षान्शी, पूर्वेस हनान, आग्नेयेस हूपै, दक्षिणेस चोंगछिंग महानगरपालिका, नैऋत्येस सच्वान, पश्चिमेस कान्सू, वायव्येस निंग्श्या व उत्तरेस आंतरिक मंगोलिया हे चिनी प्रांत वसले आहेत. शीआन येथे षा'न्शीची राजधानी आहे. 

जानेवारी २०, इ.स. १५५६ला येथे झालेल्या भूंकपात अंदाजे ८,३०,००० व्यक्ती मरण पावल्या होत्या.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:चीनचे प्रांत
युट्रेख्टचा तह

**युट्रेख्टचा तह** स्पेनच्या आधिपत्याखालील उत्तर नेदरलँड्सच्या प्रांतांचे एकीकरण करून नेदरलंडमध्ये समाविष्ट करण्यासाठी केला गेला.

यावर नेदरलँड्स, झीलंड, युट्रेख्टचा भाग व ग्रोनिंगेन या प्रांतांच्या प्रतिनिधींनी स्वाक्षऱ्या केल्या

वर्ग:युरोपचा इतिहास
वर्ग:तह
एडवर्ड बॅलियोल

**एडवर्ड बॅलियोल** (इ.स. १२८३ - इ.स. १३६७) स्कॉटलंडचा राजा होता.

हा जॉन बॅलियोल व इसाबेला दि वॉरेनचा सगळ्यात मोठा मुलगा होता. त्याने ईंग्लंडचा राजा एडवर्ड तिसरा याच्या साहाय्याने स्कॉटलंडचा तत्कालीन बालराजा डेव्हिड दुसऱ्याला पदच्युत केले व राज्य मिळवले.

त्याने इ.स. १३३२चे काही महिने, इ.स. १३३३-इ.स. १३३४ व इ.स. १३३५-इ.स. १३३६ या काळात स्कॉटलंडवर राज्य केले.

वर्ग:इंग्लंडचा इतिहास
वर्ग:स्कॉटलंडचे राज्यकर्ते
वर्ग:इ.स. १२८३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १३६७ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अमरकंटक

**अमरकंटक** नर्मदा नदीचे उगमस्थान व हिंदू यात्रास्थान आहे व ते मध्यप्रदेशात आहे.

वर्ग:मध्य प्रदेश राज्यातील शहरे व गावे
इंग्लंड सातवा हेन्री

thumb|right|200px|सातवा हेन्री
**सातवा हेन्री** (इंग्लिश: *Henry VII of England*;) (जानेवारी २८, इ.स. १४५७ - एप्रिल २१, इ.स. १५०९) हा इंग्लंडाचा राजा होता. इंग्लंडाच्या ट्युडोर घराण्याच्या राज्यकर्त्यांपैकी हा पहिला होय. ऑगस्ट २२, इ.स. १४८५ ते एप्रिल २१, इ.स. १५०९ या कालखंडात तो इंग्लंडाच्या गादीवर आरूढ होता.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:इंग्लंडचा इतिहास
वर्ग:इंग्लंडचे राजे
वर्ग:इ.स. १४५७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १५०९ मधील मृत्यू
लिश्टनस्टाइन

**लिश्टनस्टाइन** हा पश्चिम युरोपातील स्वित्झर्लंड व ऑस्ट्रिया ह्या देशांच्या मधे वसलेला एक छोटा भूपरिवेष्ठित देश आहे. लिश्टनस्टाइन जगातील सहावा सर्वात लहान देश आहे. ह्या देशाचा बराचसा भाग डोंगराळ आहे.

फाडुट्स (अथवा वाडुझ) ही लिश्टनस्टाइनची राजधानी आहे.

## इतिहास 
### नावाची व्युत्पत्ती 
### प्रागैतिहासिक कालखंड
## भूगोल 
### चतुःसीमा 
लिश्टनस्टाइनच्या पूर्वेस ऑस्ट्रिया तर पश्चिमेस स्वित्झर्लंड हे देश आहेत. लिश्टनस्टाइनला समुद्रकिनारा नाही, इतकेच नव्हे तर या देशाच्या दोन्ही शेजारी देशांनाही समुद्रकिनारा नाही.

### राजकीय विभाग 
### Budapest 
## समाजव्यवस्था 
### वस्तीविभागणी 
### धर्म
### शिक्षण 
### संस्कृती
## राजकारण 
## अर्थतंत्र
## खेळ 
*ऑलिंपिक खेळात

वर्ग:युरोपातील देश
नेदरलँड्स

**नेदरलँड्स्स** हा पश्चिम युरोपामधील एक देश आहे. नेदरलँड्स्स हा **नेदरलँड्स्सचे राजतंत्र** (डच: *Koninkrijk der Nederlanden*) ह्या मोठ्या सार्वभौम राज्याचा एक घटक देश आहे. विलेम अलेक्झांडर हा नेदरलँड्सचा राजा व राष्ट्रप्रमुख आहे. अ‍ॅमस्टरडॅम हे नेदरलँड्स्समधील राजधानीचे शहर आहे व हेग येथे डच सरकारचे मुख्यालय आहे.

नेदरलँड्स्सलाच हॉलंड समजले जाते, मात्र प्रत्यक्षात नेदरलँड्स्समध्येच उत्तर हॉलंड व दक्षिण हॉलंड असे दोन प्रांत आहेत व बहुतेक महत्त्वाची शहरे या दोन प्रांतांत आहेत.

## नेदरलँड्स्सचे राजतंत्र 
नेदरलँड्स्सच्या राजतंत्रामधील इतर घटक देश खालील आहेत.

## इतिहास 
### नावाची व्युत्पत्ती 
### प्रागैतिहासिक कालखंड
## भूगोल 
### चतुःसीमा 
नेदरलँड्स्सच्या उत्तरेस व पश्चिमेस उत्तर समुद्र, दक्षिणेस बेल्जियम हा देश, व पूर्वेस जर्मनी हा देश आहे.

### राजकीय विभाग 
नेदरलँड्स्स देशामध्ये एकूण १२ प्रांत आहेत.

### मोठी शहरे 
* अ‍ॅम्स्टरडॅम
* रॉटरडॅम
* हेग
* उट्रेख्त
* आइंडहोवन

## समाजव्यवस्था 
### वस्तीविभागणी 
### धर्म
### शिक्षण 
### संस्कृती
## राजकारण 
## अर्थतंत्र
## खेळ 
*ऑलिंपिक खेळात
## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* Overheid.nl - डच सरकारचे अधिकृत दालन
* Government.nl - डच सरकारचे अधिकृत संकेतस्थळ
* 
* 

वर्ग:युरोपातील देश
इ.स. १८५५

## ठळक घटना व घडामोडी
* जानेवारी २३ - मिनेसोटात मिनीआपोलिसमध्ये मिसिसिपी नदीवर पहिला पूल बांधला गेला.
* मार्च २ - अलेक्झांडर दुसरा रशियाच्या झारपदी.

## जन्म
* ऑगस्ट ३ - ज्यो हंटर, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.

## मृत्यू
* फेब्रुवारी २३ - कार्ल फ्रीडरिक गॉस, जर्मन भौतिकशास्त्रज्ञ.
* ऑगस्ट ७ - मेरियानो अरिस्ता, मेक्सिकोचा राष्ट्राध्यक्ष.

वर्ग:इ.स. १८५५
वर्ग:इ.स.च्या १८५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
ग्रॅहाम स्टेन्स

**ग्रॅहाम स्टेन्स** (१८ जानेवारी १९४१ - २३ जानेवारी १९९९) हा ऑस्ट्रेलियाचा ख्रिश्चन धर्मप्रचारक होता.

तो व त्याचे सगळे कुटुंब भारतातील ओडिशा राज्यात ख्रिश्चन धर्मप्रसाराचे आणि गरीब व कुष्ठरोगपिडीत नागरिकांना साहाय्य करण्याचे काम करीत.

जानेवारी २३, १९९९ च्या रात्री स्टेन्स व त्याची दोन मुले फिलिप (वय १० वर्षे) व टिमोथी (वय ७ वर्षे) आपल्या मोटारीत झोपलेले असताना बजरंग दलाच्या काही समाजकंटकांनी मोटारीस आग लावली. त्यात तिघांचा मृत्यू झाला.

२००३ मध्ये, आग लावणाऱ्यांपैकी दारा सिंह यास मृत्युदंड तर अन्य १२ जणांना जन्मठेपेची शिक्षा झाली.

वर्ग:ख्रिश्चन धर्मप्रसारक
वर्ग:इ.स. १९९९ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९४१ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स. १५५६

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जानेवारी १६ - फिलिप दुसरा स्पेनच्या राजेपदी.
* जानेवारी २३ - जगातील सर्वात मोठा भूकंप चीनच्या शांक्सी प्रांतात घडला. अंदाजे ८,३०,००० ठार.

## मृत्यू 
* हेमचंद्र विक्रमादित्य - दिल्लीचा हिंदू सम्राट.
* फेब्रुवारी २२ - हुमायूॅं, मुघल सम्राट.


वर्ग:इ.स.च्या १५५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
मिनीयापोलिस

**मिनीयापोलिस** () हे अमेरिकेच्या मिनेसोटा राज्यातील सर्वांत मोठे शहर व राज्याची राजधानी सेंट पॉलचे जुळे शहर आहे. २०१० साली ३.८२ लाख लोकसंख्या असलेले मिनियापोलिस अमेरिकेमधील ४८वे मोठे शहर आहे. मिनियापोलिस शहरामधून मिसिसिपी नदी आणि शहराच्या बाजूने मिनेसोटा नदी वाहते. मिनियापोलिस शहरात जवळपास २० मोठी तळी असून *तळ्यांचे शहर* असा याचा लौकिक आहे. मिनियापोलिस हे नावदेखील मिनिया म्हणजे पाणी आणि पोलीस म्हणजे शहर किंवा गाव, या शब्दांवरून पडले आहे.
[thumb|right|250px|मिनीयापोलिसमधील [मिसिसिपी नदीकाठ]]

शिकागो खालोखाल अमेरिकेच्या मिड-वेस्ट परिसरातील दुसऱ्या क्रमांकाची मोठी अर्थव्यवस्था असलेल्या मिनियापोलिसमधील वाणिज्य, आरोग्यसेवा इत्यादी प्रमुख उद्योग आहेत. येथील मॉल ऑफ अमेरिका हा अमेरिकेमधील सर्वात मोठ्या शॉपिंग मॉलपैकी एक आहे.

## इतिहास
फ्रेंच शोधक येथे १६८० साली पोचले. त्यापूर्वी ह्या भागात सू लोकांचे वास्तव्य होते.
## भूगोल
मिनियापोलिस शहर मिसिसिपी नदीच्या दोन्ही काठांवर वसले असून येथील मोठा भूभाग पाण्याने व्यापला आहे.
### हवामान 
ग्रेट लेक्स परिसरात स्थित असल्यामुळे मिनियापोलिसचे हवामान सौम्य आहे. येथील हिवाळे अतिथंड तर उन्हाळे उष्ण व दमट असतात. हिवाळ्यांदरम्यान येथे मोठ्या प्रमाणावर हिमवर्षा होते.

## वाहतूक
मिनीयापोलिस-सेंट पॉल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ हा येथील प्रमुख विमानतळ असून डेल्टा एरलाइन्सचा तो एक हब आहे.
## खेळ 
खालील तीन प्रमुख व्यावसायिक संघ मिनियापोलिस महानगरामध्ये स्थित आहेत. 

## शहर रचना 
## बाह्य दुवे 
* 
* 
* 
## संदर्भ 
वर्ग:मिनेसोटामधील शहरे

वर्ग:हेनेपिन काउंटी (मिनेसोटा)
इ.स. १५७९

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* जानेवारी २३ - युट्रेख्टचा तह मंजूर. नेदरलॅंड्सचे एकीकरण झाले.

## जन्म
* फेब्रुवारी २४ - योहान जेकब ग्रासर, स्विस कवी, इतिहासकार आणि धर्मज्ञ. (मृ. १६२७)

## मृत्यू
वर्ग:इ.स. १५७९
वर्ग:इ.स.च्या १५७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
पवित्र रोमन सम्राट

पवित्र रोमन साम्राज्याच्या राज्यकर्त्यांना **पवित्र रोमन सम्राट** (जर्मन: Römisch-Deutscher Kaiser, रोमिश-दॉइचेर कैसर; *रोमन-जर्मन सम्राट*) ही पदवी असे.

या साम्राज्यात आत्ताच्या जर्मनीचा बराचसा भाग, चेक प्रजासत्ताक, ऑस्ट्रिया, लिच्टेन्स्टेन, स्लोव्हेनिया, बेल्जियम, लक्झेम्बर्ग, पोलंडचा बराचसा भाग व नेदरलँड्सचा काही भाग यांचा समावेश होता. काही काळासाठी यात स्वित्झरलंड, सगळे नेदरलँड्स आणि फ्रांस व इटलीचेही काही भाग समाविष्ट होते.

## सम्राटांची यादी 
**कॅरोलिंजियन घराणे**

शार्लमेन (चार्ल्स द ग्रेट), ८००–८१४

लुइस पहिला द पायस, ८१४–८४०

लोथर पहिला, पवित्र रोमन सम्राट, ८४३–८५५

लुइस दुसरा, पवित्र रोमन सम्राट, ८५५–८७५

चार्ल्स दुसरा द बाल्ड, पवित्र रोमन सम्राट, ८७५–८७७

चार्ल्स तिसरा द फॅट, पवित्र रोमन सम्राट, ८८१–८८७

**गाइडेचीचे घराणे**

स्पोलेटोचा गाय तिसरा, पवित्र रोमन सम्राट, ८९१–८९४

स्पोलेटोचा लॅंबर्ट दुसरा, पवित्र रोमन सम्राट, ८९४–८९८

**कॅरोलिंजियन घराणे**

कॅरिंथियाचा अर्नुल्फ, ८९६–८९९

लुइस तिसरा द ब्लाइंड, पवित्र रोमन सम्राट, ९०१–९०५

फ्रिउलीचा बेरेंगर, ९१५–९२४

**ऑट्टोनिअन (सॅक्सन) घराणे**

ऑट्टो पहिला द ग्रेट, ९६२–९७३

ऑट्टो दुसरा, पवित्र रोमन सम्राट, ९७३–९८३

ऑट्टो तिसरा, पवित्र रोमन सम्राट, ९९६–१००२

हेन्‍री तिसरा द सेंट, पवित्र रोमन सम्राट, १०१४–१०२४

**सेलियन (फ्रॅंकिश) घराणे**

कोन्‍राद दुसरा, पवित्र रोमन सम्राट, १०२७–१०३९

हेन्‍री तिसरा, पवित्र रोमन सम्राट, १०४६–१०५६

हेन्‍री चौथा, पवित्र रोमन सम्राट, १०८४–११०५

हेन्‍री पाचवा, पवित्र रोमन सम्राट, ११११–११२५

**सप्लिंबर्गर घराणे**

लोथर तिसरा, पवित्र रोमन सम्राट, ११३३–११३७

**स्टौफेन (किंवा होहेंस्टौफ़ेन घराणे)**

फ्रेड्रिक पहिला बार्बारोसा, ११५५–११९०

हेन्‍री सहावा, पवित्र रोमन सम्राट, ११९१–११९७

**वेल्फचे घराणे**

ब्रुंस्विकचा ऑट्टो चौथा, १२०९–१२१५ (d.१२१८)

**स्टौफेन (किंवा होहेंस्टौफ़ेन घराणे)**

फ्रेड्रिक दुसरा, पवित्र रोमन सम्राट, १२२०–१२५०

**लक्झेंबर्गचे घराणे**

हेन्‍री सातवा, पवित्र रोमन सम्राट, १३१२–१३१३

**विट्टेल्सबाखचे घराणे**

लुइस चौथा द बव्हेरियन, १३२८–१३४७

**लक्झेंबर्गचे घराणे**

फ्रेड्रिक चौथा, पवित्र रोमन सम्राट, १३५५–१३७८

सिगिस्मुंड, पवित्र रोमन सम्राट, १४३३–१४३७

**हॅब्सबर्गचे घराणे**

फ्रेड्रिक तिसरा, १४५२–१४९३

मॅक्सिमिलियन पहिला, पवित्र रोमन सम्राट, १५०८–१५१९

फ्रेड्रिक पाचवा, पवित्र रोमन सम्राट, १५३०–१५५६

फर्डिनंड पहिला, पवित्र रोमन सम्राट, १५५६-१५६४

मॅक्सिमिलियन दुसरा, पवित्र रोमन सम्राट, १५६४–१५७६

रुडॉल्फ दुसरा, पवित्र रोमन सम्राट, १५७६–१६१२

मॅथ्थियस, पवित्र रोमन सम्राट, १६१२–१६१९

फर्डिनंड दुसरा, पवित्र रोमन सम्राट, १६१९–१६३७

फर्डिनंड तिसरा, पवित्र रोमन सम्राट, १६३७–१६५७

लिओपोल्ड पहिला, पवित्र रोमन सम्राट, १६५८–१७०५

जोसेफ पहिला, पवित्र रोमन सम्राट, १७०५–१७११

चार्ल्स सहावा, पवित्र रोमन सम्राट, १७११–१७४०

**विट्टेल्सबाखचे घराणे**

चार्ल्स सातवा आल्बर्ट, पवित्र रोमन सम्राट, १७४२–१७४५

**हॅब्सबर्ग-लोरेनचे घराणे**

फ्रॅंकिस पहिला, पवित्र रोमन सम्राट, १७४५–१७६५

जोसेफ दुसरा, पवित्र रोमन सम्राट, १७६५–१७९०

लिओपोल्ड दुसरा, पवित्र रोमन सम्राट, १७९०–१७९२

फ्रॅंकिस दुसरा, पवित्र रोमन सम्राट, १७९२–१८०६

वर्ग:इतिहास
वर्ग:पवित्र रोमन सम्राट
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख