open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
माउरिस्यो माक्री

**माउरिस्यो माक्री** (स्पॅनिश: Mauricio Macri) ( ८ फेब्रुवारी १९५९) हा दक्षिण अमेरिकेतील आर्जेन्टिना देशातील एक स्थापत्य अभियंता, राजकारणी व आर्जेन्टिनाचा नवनिर्वाचित राष्ट्राध्यक्ष आहे.

## हे सुद्धा पहा
*जगातील देशांच्या राष्ट्रप्रमुख व सरकारप्रमुखांची यादी

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ  

वर्ग:आर्जेन्टिनाचे राष्ट्राध्यक्ष
नाइंटीन एटी-फोर

**नाइंटीन एटी-फोर** ही जॉर्ज ऑर्वेलने लिहिलेली जगत विख्यात कादंबरी आहे. ती इ.स. १९४९ साली प्रकाशित झाली. ती बहुधा 1984 अशा शीर्षकाने प्रसिद्ध होते. या कादंबरीवर अनेक चित्रपट, नाटके, रूपांतरे, नाटिका, दूरदर्शन मालिका अशा निर्मिती झाल्या. या कादंबरीने एका नव्या भाषेला आणि अर्थाला नवा संदर्भ दिला.  

## हेही ऐका
नॉम चोम्स्की: जॉर्ज ऑर्वेल, संकल्पनांची मुस्कटदाबी आणि अमेरिकन अपवादवादाचे मिथक
  

## ऑर्वेलचे संकेतस्थळ
http://www.george-orwell.org/   

## संदर्भ
वर्ग:जॉर्ज ऑर्वेलचे साहित्य
हळदी (निःसंदिग्धीकरण)

* हळद वनस्पती

## स्थलनामे
* ह्ळदी घाटी
* हळदी (करवीर) - कोल्हापुर जिल्ह्यातील करवीर तालुक्यातील गाव
* हळदी (कागल)  - कोल्हापुर जिल्ह्यातील कागल तालुक्यातील गाव
* हळदी (तालुका चंद्रपूर)  - जिल्हा  चंद्रपूर तालुका चंद्रपूर	
* हळदी माल     -जिल्हा गडचिरोली तालुका चार्मोशी 
* हळदी चक      -जिल्हा गडचिरोली तालुका चार्मोशी 
* हळदी तुकूम     -जिल्हा  चंद्रपूर	तालुका	मूल
* हळदी गावगन्ना - जिल्हा  चंद्रपूर	तालुका	मूल

* हळदवाही        -जिल्हा गडचिरोली तालुका चार्मोशी 
* हळदवाही टोला    -जिल्हा गडचिरोली तालुका चार्मोशी 
* हाळद वाढवणा  - जिल्हा लातूर तालुका जळकोट
* हळदगाव (हिंगणा)      - जिल्हा नागपूर तालुका हिंगणा
* हळदगाव (उमरेड)      - जिल्हा नागपूर तालुका उमरेड
* हळद्गाव (समूद्रपूर)      - जिल्हा वर्धा तालुका समूद्रपूर
* हाळद्गाव (कळंब)     - जिल्हा उस्मानाबाद तालुका कळंब

*हाळदा  - जिल्हा नांदेड	तालुका कंधार
*हाळदा	- जिल्हा नांदेड	तालुका	भोकर
*हळदा - जिल्हा औरंगाबाद	तालुका	सिल्लोड
*हळदा -जिल्हा वाशिम	तालुका	मनोरा 
*हळदा - जिल्हा चंद्रपूर	तालुका	ब्रह्मपुरी

*हलदहिवडी - जिल्हा सोलापूर	तालुका	सांगोले

*हळदाणी-जिल्हा नंदुरबार	तालुका	नवापूर

*हाळदव-जिल्हा नांदेड	तालुका	लोहा

*हळदवडे- जिल्हा कोल्हापूर	तालुका	कागल
*हल्दी -जिल्हा गोंदिया	तालुका	देवरी
*हालदोला - जिल्हा जालना	तालुका	बदनापूर

*हलदोली-जिल्हा अकोला	तालुका	बार्शी टाकळी
*हळदुगे -जिल्हा सोलापूर	तालुका	बार्शी
*हलदुले -जिल्हा रायगड	तालुका	पोलादपूर

## परंपरा
* हळदी कुंकू
* हळद (विवाह विधी)

## समाज
* हळदी माळी - माळी समाजातील पोटभेद

## रंग
* हळदी (रंग)

## पक्षी आणि प्राणी
* हळदी कुंकू (पक्षी)
* हळद्या
## चित्रपट
* हळद रुसली कुंकू हसलं (चित्रपट)

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
मात्तृसत्ता

मातृसत्ता ही पद्धती भारतातील फार जुनी पद्धती आहे. ही पद्धती आता काही जनजाती मध्ये दिसून येते. पण पूर्वी भारत हा मातृसत्ता देश होता. पण ह्या प्रथेचा अस्त आर्याच्या
अगमनानातर भारतात झाला. आर्य भारतात आले आणि त्यांनी ही पद्धती मोडून त्या ठिकाणी त्यांनी पितृसत्ता निर्माण केली. मातृसत्ताक पद्धती मध्ये सर्व अधिकार स्र्तीयांच्या हाती होते. आता आपण बघितले तर सर्व अधिकार पुरुषांनी हस्तगत केले आहेत आणि ते महिलावर अधिकार गाजवत आहे.

वर्ग:कुटुंब
बँक

**अधिकोष** (इंग्लिश: Bank) म्हणजे पैशाची देवाण घेवाण करणारी संस्था होय.

अधिकोष हे या आर्थिक व्यवस्थेचे नवीनतम रूप असले तरी मूळ स्वरूपात सावकारी पेढ्यांच्या माध्यमातून हेच काम भारतात तसेच इतर असीरियन, सुमेरियन, चिनी अशा अनेक पुरातन संस्कृतीमध्ये गेली हजारो वर्षे चालू आहे.

## इतिहास 
असीरियन आणि बॅबिलोनियन संस्कृतीत इ.स पूर्व २००० मध्ये मंदिराच्या साधकांनी व्यापाऱ्याना कर्जे दिल्याचे  उल्लेख आढळतात. या संस्कृतीमधल्या शिलालेख आणि मातीच्या छोट्या टॅब्लेट्सवर कोरलेल्या हम्मुराबी सांकेतिक भाषेत बँकिंगविषयक नियमांचा  उल्लेख आढळतो. बँकिंग इतिहासातील हा सर्वात जुना उल्लेख आहे. भारतात मौर्य काळात "आदेश" नावाचे कागदपत्र त्रयस्थ व्यक्तीला सावकाराने पैसे देण्यासाठी वापरले जात असते. हुंडी व्यवहाराचा हा भारतातील पहिला उल्लेख आहे.ग्रीक तसेच रोमन साम्राज्यात मंदिरात बसणारे सावकार पैसे ठेवणे आणि कर्जाऊ देणे असे व्यवहार करत असत.

आधुनिक अधिकोषांची जडणघडण मुख्यत्वे इटलीमधील फ्लाॅरेन्स, जिनोआ, व्हेनिस या शहरांत झाली. मध्ययुगीन तसेच प्रबोधन काळातील युरोपमध्ये बार्डी आणि पेरुझ्झी या कुटुंबीयांनी चालवलेल्या अधिकोषांच्या शाखा अनेक शहरांत होत्या. १३९७साली उघडलेली जिओव्हानी मेडिची यांची मेडिची बँक संपूर्ण युरोपात प्रसिद्ध होती. अधिकोष व्यवसायाच्या या प्रगतीमुळेच ल्यूका दी बर्गो पासिओली यांनी द्विनोंदी लेखांकनाची पद्धत शोधून काढली.

१७७० साली सुरू झालेली 'बँक ऑफ हिंदुस्तान ' ही भारतातील पहिली बँक. १८२६ साली ही बँक बंद पडली. जून १८०६मधे कलकत्ता येथे सुरू झालेली बँक ऑफ कलकत्ता हिचे नाव बदलून १८०९ मध्ये बँक ऑफ बेंगाल ठेवले गेले. तत्कालीन ब्रिटिश सरकारने १८४० मध्ये बँक ऑफ बॉम्बे आणि १८४३ मध्ये बँक ऑफ मद्रास सुरू केल्या. १९२१ मध्ये या तिन्ही बँका एकत्र करून 'इम्पीरियल बँक ऑफ इंडिया ' बनवली गेली. १९५५मध्ये या बँकेचे नाव बदलून **भारतीय स्टेट बँक** केले गेले

## सुविधा 
अधिकोषांमध्ये विविध प्रकारच्या खालील सुविधा ग्राहकांना दिल्या जातात

१) बचत खाते

२) चालू खाते

३) रोख पत खाते

४) विविध प्रकारच्या मुदत ठेव योजना

५) विविध प्रकारच्या कर्ज योजना

६) सुरक्षा जमा कक्ष

७) बँक हमी

८) पत पत्र व्यवहार

९) हुंडी व्यवहार

१०) विमा विक्री

११) परदेशात पैसे पाठवणे

१२) कर संकलन

१३) देय रकमांची वसुली (इंग्लिश : Bill Collection)

१४ ) इलेक्ट्रॉनिक पद्धतीने पैसे हस्तांतरण सुविधा

## बँक या विषयावरची मराठी पुस्तके 
* इन्व्हेस्टमेन्ट प्लॅनिंग (अंकित गाला)
* बँक गरिबाच्या दारात (मूळ इंग्रजी - बँकर टु द पुअर, लेखक - महंमद युनूस, मराठी अनुवाद - शरद पाटील)
* बँकिंग आणि विमा (लेखक विनायक कुळकर्णी, सकाळ प्रकाशन)
* भारतातील बँक कायदे आणि व्यवहार पद्धती (थॉमस दियोग फर्नांडिस)
* मला श्रीमंत व्हायचंय (वसुधा जोशी, माधवी प्रकाशन)
* स्वेच्छानिवृत्ती व निवृत्तीचे नियोजन (गोपाल गलगली)
* द प्रॉब्लम ऑफ द रूपी (डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर)

इवलेसे|हम्मुराबीच्या मातीपासून बनलेल्या विटांवर व्याजाने दिलेल्या कर्जांचा उल्लेख आहे
इवलेसे|1970

## बाह्य दुवे 
वर्ग:वित्तसंस्था
वर्ग:बँका
परिते (निःसंदिग्धीकरण)

## स्थलनामे
* परिते (करवीर)
* परिते (माढा) जि. सोलापूर	
* परितेवाडी -माढा जि. सोलापूर
* परितवाडा (अकोला)

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
बियाता शिद्वो

**बियाता मारिया शिद्वो** (; जन्मः १५ एप्रिल १९६३) ही एक पोलिश राजकारणी व पोलंडची नवनिर्वाचित पंतप्रधान आहे. 

ऑक्टोबर २०१५ मधील पोलंडमधील सार्वत्रिक निवडणुकीमध्ये शिद्वोच्या कायदा आणि न्याय पक्षाने ४६० पैकी २३५ मतदारसंघांमध्ये विजय मिळवून बहुमत पटकावले. जून २०१५ मध्ये ह्या पक्षाने पंतप्रधानपदासाठी शिद्वोची निवड केली होती. १६ नोव्हेंबर २०१५ रोजी पदाची शपथ घेऊन शिद्वो पोलंडची तिसरी महिला पंतप्रधान बनेल.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:पोलंडचे पंतप्रधान
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
केन्या हॉकी संघ

वर्ग:राष्ट्रीय हॉकी संघ
हॉकी संघ
वर्ग:रिकामी पाने
प्रशांत मोरे

**प्रशांत मोरे** हे मराठी कवी आहेत. हे आंबेडकरी विचारवंत समजले जातात.

मोरे यांचे तीन कवितासंग्रह प्रकाशित झाले असून आईच्या कवितांचं संपादित  पुस्तकही प्रकाशित केलं आहे. तसंच या पुस्तकाचा दुसरा भागही लवकरच प्रकाशित होणार आहे.

वर्ग:मराठी कवी
वर्ग:भारतीय बौद्ध
शार्लट रॅम्पलिंग

**टेस्सा शार्लट रॅम्पलिंग** (५ फेब्रुवारी, इ.स. १९४६ - ) ही इंग्लिश, फ्रेंच आणि इटालियन चित्रपटांतून अभिनय करणारी अभिनेत्री आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:इ.स. १९४६ मधील जन्म
वर्ग:इंग्लिश चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
पाताळगंगा नदी

**पाताळगंगा** ही महाराष्ट्राच्या रायगड जिल्ह्यामधील एक नदी आहे. ह्या नदीचा उगम सह्याद्री पर्वतात लोणावळा येथे होतो. ही नदी खोपोलीमार्गे पश्चिम दिशेस वाहत जाऊन धरमतरच्या खाडीमध्ये अरबी समुद्राला मिळते.

महाभारतामध्ये भीष्म मृत्युशय्येवर असताना त्यांना तहान लागली असता अर्जुनाने जमिनीत बाण मारून पाणी वर आणले अशी दंतकथा आहे. या कुरुक्षेत्राजवळील पाताळगंगेचा, तसेच ज्या पाताळगंगेचा उल्लेख पुराणामध्ये आढळतो. ती पाताळगंगा ही नसावी.

वर्ग:रायगड जिल्हा
वर्ग:महाराष्ट्रातील नद्या
वर्ग:भारतातील नद्या
वर्ग:विकिप्रकल्प जलबोध
ओमान एर

[250 px|[मुंबईच्या छत्रपती शिवाजी आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरील ओमान एरचे बोईंग ७३७ विमान|इवलेसे]]
**ओमान एर** (अरबी: الطيران العماني‎) ही ओमान देशाची राष्ट्रीय विमान वाहतूक कंपनी आहे. १९९३ साली स्थापन झालेल्या ओमान एरचे मुख्यालय मस्कतच्या मस्कत आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर असून तिच्या ताफ्यामध्ये ४० विमाने आहेत. स्थापनेपासून आजवर एकही अपघात किंवा दुर्घटनाना झालेल्या जगातील मोजक्या कंपन्यांपैकी ओमान एर एक आहे.

सध्या ओमान एरमार्फत जगातील ४८ शहरांमध्ये प्रवासी व माल वाहतूकसेवा पुरवली जाते. ह्यापैकी ११ भारतीय शहरे आहेत.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:ओमानमधील विमानवाहतूक कंपन्या
गिलगिट

**गिलगिट** (उर्दू: گلگت) हे पाकव्याप्त काश्मीरमधील एक शहर व पाकिस्तानच्या गिलगिट-बाल्टिस्तान प्रांताची राजधानी आहे. १९४७ सालापर्यंत काश्मीर संस्थानाचा भाग असलेले गिलगिट पहिल्या भारत-पाकिस्तान युद्धामध्ये पाकिस्तानने बळकावले.

गिलगिट काराकोरम महामार्गापासून जवळच असून ते ह्या भागातील एक प्रमुख पर्यटनकेंद्र आहे.

वर्ग:पाकिस्तानमधील शहरे
मस्कत आंतरराष्ट्रीय विमानतळ

[250 px|इवलेसे|येथे थांबलेले [ओमान एरचे एरबस ए३२० विमान]]

**मस्कत आंतरराष्ट्रीय विमानतळ** (अरबी: مطار مسقط الدولي)  हा ओमान देशामधील सर्वात मोठा व मस्कत शहराचा प्रमुख विमानतळ आहे. हा विमानतळ मस्कतच्या पश्चिमेस ३२ किमी अंतरावर भागात स्थित आहे. ओमानची राष्ट्रीय विमान कंपनी ओमान एरचे मुख्यालय व प्रमुख वाहतूकतळ येथेच आहे. एर इंडिया, एर इंडिया एक्सप्रेस, जेट एरवेझ, इंडिगो, स्पाईसजेट इत्यादी अनेक भारतीय विमान वाहतूक कंपन्या मस्कतला प्रमुख भारतीय शहरांसोबत जोडतात.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वि
वर्ग:ओमानमधील विमानतळ
ॲलेक पदमसी

नाट्यदिग्दर्शक ॲलेक पदमसी हे ’द थिएटर ग्रुप मुंबई’चे संस्थापक व संचालक आहेत. 

वयाच्या सातव्या वर्षी ‘द मर्चंट ऑफ व्हेनिस’ नाटकापासून सुरुवात केलेल्या पदमसी यांनी ६० वर्षांत ७० इंग्रजी नाटकांतून भूमिका केल्या आहेत. मुंबईच्या इंग्रजी नाट्यवर्तुळात काम करताना पदमसी यांनी हिंदी नाटकेही केली. ‘टेमिंग ऑफ द श्रू’ या नाटकापासून ते ‘शायद आपभी हॅंसे’ या नाटकापर्यंत त्यांनी अनेक उत्तमोत्तम नाटके केली. त्याशिवाय त्यांनी असंख्य जाहिराती आणि काही चित्रपट केले आहेत.  कबीर बेदी, दलिप ताहिल, पर्ल पदमसी, शॅरॉन प्रभाकर, सबीरा मर्चंट, स्मिता पाटील यांच्यासारखे कलावंत त्यांच्या नाटकांमुळे घडले. शेक्सपिअर, आर्थर मिलर, टेनेसि विलियम्स या इंग्रजी लेखकांच्या नाटकाबरोबरच पदमसी यांनी प्रताप शर्मा, विजय तेंडुलकर, गिरीश कर्नाड, रिफत शमीम आणि इस्मत चुगताई या भारतीय नाटककारांची नाटकेही रंगमंचावर सादर केली आहेत. 

रिचर्ड ॲटनबरोच्या ’गांधी’ चित्रपटातील जीनांची भूमिका ॲलेक पदमसी यांनी केली होती. 

'डबल लाइफ' नावाचे आत्मचरित्रही त्यांनी लिहिलेले आहे.
## पुरस्कार
* पद्मश्री
* संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार
* टागोर रत्‍न पुरस्कार
* तन्वीर सन्मान - २०१५

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:नाटक
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
नियंत्रण रेषा

[300 px|इवलेसे|[काश्मीर प्रदेशाचा विस्तृत नकाशा. केशरी रंगाने दाखवलेला भूभाग भारताचे जम्मू आणि काश्मीर राज्य आहे, हिरव्या रंगाने दर्शवलेला प्रदेश पाकिस्तानचे गिलगिट-बाल्टिस्तान व पाकव्याप्त काश्मीर हे विभाग आहेत तर तिरक्या रेषांनी दर्शवलेला भूभाग पाकिस्तानने चीनला सुपुर्त केला आहे. अक्साई चिन हा चीनच्या नियंत्रणाखालील प्रदेश नियंत्रण रेषेद्वारे आखला गेला नाही आहे.]]
**नियंत्रण रेषा** (Line of Control) ही भारत व पाकिस्तानद्वारे आखण्यात आलेली एक सीमारेषा आहे ज्याद्वारे भूतपूर्व काश्मीर संस्थानाचे तुकडे पाडले गेले. नियंत्रण रेषा ही आंतरराष्ट्रीय सीमा नसून पहिल्या भारत-पाकिस्तान युद्धानंतर झालेल्या तहामध्ये ठरवण्यात आलेली सीमा आहे.

नियंत्रण रेषेजवळ दोन्ही देशांचे लष्कर मोठ्या संख्येने तैनात असून येथे सतत चकमकी चालू असतात. पाकिस्तान सरकारने नियंत्रण रेषेचा भारतात अतिरेकी घुसवण्यासाठी अनेकदा वापर केला आहे. त्यामुळे ह्या नियंत्रण रेषेच्या एकूण ७४० किमी लांबीपैकी भारताने सुमारे ५५० किमी भागात कुंपण उभारले आहे. अतिरेकी व हत्यारे भारतात पाठवण्याच्या पाकिस्तानचे प्रयत्न हाणून पाडण्यासाठी उभारल्या गेलेल्या ह्या कुंपणाला युरोपियन संघाने पाठिंबा दिला आहे.

## हे सुद्धा पहा
* कारगिल युद्ध

वर्ग:भारत-पाकिस्तान संबंध
वर्ग:जम्मू आणि काश्मीर
पार्वतीनंदन गणपती

**पार्वतीनंदन गणपती** हा पुणे शहरातील सेनापती बापट रोडवर चतुःशृंगी मंदिराजवळचे देऊळ आहे. गणेश खिंडीतील चतुःशृंगीच्या देवळाकडून विद्यापीठाकडे जाणाऱ्या रस्त्यावर एका बोळात असेलेले हे मंदिर फार जुने आहे.

देवळाच्या समोर तीन दगडी दीपमाळा आहेत. देवळात प्रवेश करताना उजवीकडे तोंड केलेला व शेपूट उंचावलेला दुर्मिळ मारुतीही आहे. या गणपतीची मूर्ती अडीच ते तीन फूट उंचीची असून, शेंदूरचर्चित व चतुर्भुज आहे. मूर्तीला अंगचा दगडी मुकुट आहे.

पुण्यातील ५६ नावाजलेल्या गणपतीच्या देवळांमध्ये पार्वतीनंदन मंदिराची गणना होते. सतराव्या शतकामध्ये पुण्याजवळच्या पाषाण गावाचे निवासी शिवरामभट्ट चित्राव यांनी मंदिरातील दुरुस्त्या करून घेतल्या. त्या ठिकाणी विहिरीतील गाळ उपसताना शिवरामभट्ट चित्रावांना तळाशी खजिना सापडला, तो त्यांनी बाजीराव पेशव्यांकडे सुपूर्त केला. पेशव्यांनी तो खजिना मंदिराच्या देखभालीसाठी वापरण्याचे सुचवले, व त्यानुसार नानासाहेब पेशवे यांनी दरवर्षाला एक हजार ८८० रुपयांची तरतूद केली. 

पुण्याची वाढ होत गेली तसे मंदिराच्या परिसरात बहुमजली इमारती उभ्या राहिल्या; मंदिर लोखंडी जाळ्यांनी बंदिस्त झाले; घडीव दगडांवर तैलरंगांचे थर चढले; शहाबादी फरशांच्या जागी सिमेंटच्या टाइल्स आल्या, मंदिराच्या परिसरात स्टेनलेस स्टीलची बाके आली; जुन्या लाकूडकामाची रया गेली आणि जुन्या बांधणीचे पार्वतीनंदन नावाचे ऐतिहासिक गणेश मंदिर कुरूप झाले. 

पुण्यातील एका व्यावसायिकाने मंदिराला पुन्हा जुने रूप देण्याचे ठरवले आणि वास्तुविशारद किरण आणि अंजली कलमदाने यांच्याकडे ते काम सोपवले. या मंडळींनी काळ्या पाषाणावरील तैलरंगांचे थर उतरवले व तुटक्या दगडांच्या जागी नव्याने घडवलेले ताशीव दगड बसवले. खराब झालेली लाकडी कामे बदलली व मंदिराला बंदिस्त करणाऱ्या जाळ्या काढून टाकल्या. गणपतीच्या मूर्तीसमोरील लाकडी कमानींवरील तैलरंग काढून टाकल्यावर त्यांवरील कोरीवकाम उठावदारपणे दिसू लागले. कमानींमधील बांधकाम पाडून टाकल्याने या भागात उजेड आणि मोकळी हवा खेळू लागली, आणि शेवटी २०१५ साली मंदिर पुनः जुन्यासारखे झाले. 

या कामासाठी युनेस्को एशिया पॅसिफिक संस्थेने कलमदानी दांपत्याचा ’ऑनरेबल मेन्शन’ हा पुरस्कार देऊन गौरव केला.

वर्ग:पुणे
वर्ग:पुण्यातील मंदिरे
विरुधाचलम

**विरुधाचलम** (लेखनभेद: वृद्धाचलम) हे तमिळनाडूच्या कडलूर जिल्ह्यातील एक नगर आहे. विरुधाचलम राजधानी चेन्नई शहराच्या २४० किमी दक्षिणेस तर तिरुचिरापल्लीच्या १२० किमी ईशान्येस स्थित आहे. २०११ साली विरुधाचलमची लोकसंख्या ७३ हजार होती.

विरुधाचलम जंक्शन रेल्वे स्थानक चेन्नई इग्मोर-मदुराई ह्या दक्षिणेकडील प्रमुख मार्गावर असून चेन्नईहून दक्षिणेस धावणाऱ्या सर्व प्रमुख गाड्या येथे थांबतात.

वर्ग:कडलूर जिल्हा
वर्ग:तमिळनाडूमधील शहरे
झरीन खान

**झरीन खान** (जन्म : १४ मे १९८७) ही एक भारतीय मॉडेल व सिने-अभिनेत्री आहे. २०१० सालच्या *वीर* ह्या चित्रपटामध्ये सलमान खानच्या नायिकेची भूमिका करून झरीनने बॉलिवूडमध्ये पदार्पण केले. ह्या भूमिकेसाठी तिला सर्वोत्तम पदार्पणाचा झी सिने पुरस्कार देखील मिळाला. तेव्हापासून तिने आजवर अनेक हिंदी चित्रपटांमध्ये तसेच पंजाबी व तमिळ चित्रपटांमध्ये देखील कामे केली आहेत.
## Filmography
## Music videos
## पुरस्कार
## बाह्य दुवे
*

* 
* 
* 

वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
द हिस्टरी ऑफ डुइंग

**द हिस्टरी ऑफ डुइंग**  कर्तेपणाचा इतिहास या पुस्तकामध्ये  राधाकुमार या स्त्रीवादी लेखिकेने स्त्री चळवळीचा विकास कसा होत गेला, स्त्री चळवळीचे  टप्पे कोणकोणते होते. स्त्रीवादी सिद्धांतने कशा प्रकारे उभी राहत गेली एकूणच स्त्री चळवळ आणि स्त्रीवादी संघटना यांचा सखोल ऐतिहासिक दस्तऐवज या पुस्तकामधून समोर येतो.स्त्री चळवळीचा ऐतिहासिक दस्तऐवज राधाकुमार बारा प्रकरणामधून मांडत जातात. सुरुवातीलाच त्या वसाहत काळातील स्त्रियांचा सार्वजनिक अवकाश कशा प्रकारे सुधारणावादी विचार प्रवाहांच्या माध्यमातून उभा राहिला याचे विवेचन विस्तारित स्वरूपात देतात. यामध्ये 'शिक्षण' हा घटक कसा प्रभावी ठरला ते अनेक स्त्रियांच्या अभ्यासामधून मांडत जातात. उदा. पंडिता रमाबाई यांचा जीवनपट मांडून त्यांनी प्रस्थापित समाज व्यवस्थेला धर्मांतराच्या प्रक्रियेने हादरे बसविले याचे स्पष्टीकरण राधाकुमार देत जातात.

## वसाहतकाळ 
स्वातंत्र्य लढ्यातून महात्मा गांधीनी स्त्रियांना अधिकाधिक अवकाश कसा उपलब्ध करून दिला.  त्यातही काही मर्यादा असल्या तरी त्यामधून राजकीय पटला वरती स्त्रिया स्वतंत्र अस्तित्त्व निर्माण करू शकल्या हे सरोजिनी नायडू ,अरुणा असफ अली इ.  स्त्रियांच्या जीवनपटावरून अधिक स्पष्ट करण्याचा प्रयत्न राधाकुमार करतात.  याच काळामध्ये स्त्री संघटन ही स्वतंत्र रित्या उभा राहत होते. स्त्री चळवळ स्वतंत्र रित्या उभा राहत असताना व्यवहारिक आणि सैद्धान्तिक पातळीवरील आपले संमिश्र स्वरूपाचे योगदान ही ऐतिहासिक दृष्ट्या उभे करताना दिसून येतात. खाजगी /सार्वजनिक द्वेताची चर्चा,समानतेच्या हक्काची चर्चा एका बाजूला सैद्धान्तिक स्तरावरून सुरू असतानाच दैनंदिन स्वरूपातील प्रश्नांची सोडवणूक ही वसाहत काळामधील स्त्रियांच्या चळवळी कशा करतात ते दारूबंदीची चळवळ,मिठाच्या सत्याग्रहात असणारा समावेश,क्रांतिकारक बनून ब्रिटिश विरोधात लढाई करणे असो या सर्व प्रक्रियेतून राधाकुमार मांडत जातात.

## स्वांतत्र्या नंतर
स्वातंत्र्या नंतर हिंदू कोड  बिलाच्या चर्चे मधून स्त्रीवादी चळवळीने हिंदू पर्सनल लॉ विषयी आपली मोहीम उभारली. यातूनच विवाह संबधा मधील कायदे निर्मितीच्या मोहिमा ही निर्माण झाल्या. याच टप्प्यावर स्त्रियांच्या स्वतंत्र अस्तित्त्व,स्त्री -पुरुष विभेद्नामधील भेद अधिक धारदारपणे अधोरेखित होत गेले. तसेच जन आंदोलनाच्या चळवळी मधून ही स्त्रियांना स्वतःच्या  स्वतंत्र अस्तित्त्वाची गरज निर्माण झाली. बोधगया चळवळ ,तीभागा चळवळ यामध्ये प्रत्यक्ष सहभागी स्त्रियांना पितृसत्ताक व्यवस्थेची दुय्यमत्वाची रचना अधिक उमजण्यास मदत झाली. 
 
## संदर्भ
वर्ग:स्त्री अभ्यासातील संहिता
वर्ग:स्त्रीवादी साहित्य
अनिल चौधरी

**चेट्टीतोडी शमशुद्दीन** (१२ मार्च, इ.स. १९६५:दिल्ली, भारत) हे भारतीय क्रिकेट पंच आहेत.
## कारकीर्द
शमशुद्दीन यांनी प्रथम वर्गीय क्रिकेट सामन्यात ऑक्टोबर २०१२ मध्ये पदार्पण केले.
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समितीने ऑगस्ट २०१३ मध्ये शमशुद्दीन यांना पंच आणि रेफ्री यांच्या आंतरराष्ट्रीय पॅनेलवरती तिसरे पंच म्हणून नियुक्त केले.

वर्ग:क्रिकेट पंच
वर्ग:इ.स. १९६५ मधील जन्म
ऑलिंपिक खेळ कराटे

ऑलिंपिक खेळांचा इतिहास (ग्रीस मधील) ३००० वर्षांचा आहे. आंतरराष्ट्रीय ऑलिंपिक खेळांची सुरुवात प्रथम १८९६ मधे अथेन्स येथे झाली. ग्रीस, जर्मनी, फ़्रान्स, इंग्लंड सह १४ देशांचे खेळाडू या स्पर्धेत सामिल झाले होते. ६ एप्रिल १८९६ रोजी अमेरिकन खेळाडू जेम्स कोन्नोली याने पहिले ऑलिंपिक पदक जिंकले.

*१ आधी शिकागोला दिली गेलेली ही स्पर्धा सेंट लुईसला हलवण्यात आली.
*२ काही खेळ स्टॉकहोममध्ये भरवले गेले.
*३ काही खेळ हॉंग कॉंगमध्ये भरवले गेले.

वर्ग:ऑलिंपिक खेळ
ज्येष्ठांचे साहित्य संमेलन

पुणे शहरात ३० नोव्हेंबर २०१५ रोजी एक **ज्येष्ठांचे साहित्य संमेलन** भरले होते. संमेलनाचे उद्‌घाटक डॉ. नागनाथ कोतापल्ले होते.

## ज्येष्ठ नागरिक साहित्य संमेलन
पुणे विद्यापीठ बहिःशाल शिक्षण मंडळ व ज्येष्ठ नागरिक सहायता कक्ष यांच्यातर्फे विद्यापीठाच्या संत नामदेव सभागृहामध्ये २५ मार्च २०१८ रोजी तिसरे ज्येष्ठ नागरिक साहित्य संमेलन झाले. संमेलनाचे उद्‌घाटन अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाचे अध्यक्ष लक्ष्मीकांत देशमुख यांच्या हस्ते झाले. यावेळी डॉ.नवनाथ तुपे, आर. टी. वझेकर उपस्थित होते.

देशमुख म्हणाले, "ज्येष्ठ नागरिक हे व्यासंगी असतात. म्हणूनच त्यांच्याकडील अनुभवाचा व माहितीचा साठा त्यांनी विकिपीडियासारख्या महत्त्वाच्या ठिकाणी टाकल्यास नव्या पिढ़ीला त्याचा चांगला फायदा होईल. "

या ज्येष्ठ नागरिक साहित्य संमेलनाला पुणे व पिंपरी-चिंचवड परिसरातील तीनशेहून अधिक ज्येष्ठांचा सहभाग होता. व्याख्याने, परिसंवाद, काव्य संमेलन आदींत नामवंत साहित्यिक व कवी यांच्यासह ज्येष्ठ नागरिकांचाही सहभाग होता.
* ४थे ज्येष्ठ नागरिक साहित्य संमेलन : पुणे. दिनाखक - ११ फेब्रुवारी २०१९.  आयोजक - मध्यवर्ती ज्येष्ठ नागरिक संघटना (पुणे)

पहा : साहित्य संमेलने

वर्ग:साहित्य संमेलने
वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
पाकिस्तानमधील शहरांची यादी (लोकसंख्येनुसार)

ह्या **पाकिस्तानमधील शहरांच्या यादी**मध्ये पाकिस्तान देशामधील १ लाख पेक्षा अधिक शहरे व त्यांचे तपशील दिले आहेत. पाकिस्तानमध्ये १९९८ सालापासून जनगणना झाली नसल्यामुळे खालील आकडे २०१५ मधील अंदाज दर्शवतात.

## यादी
## संदर्भ 

वर्ग:शहरांच्या याद्या
गुजराणवाला

**गुजराणवाला** () हे पाकिस्तानमधील एक शहर आहे. गुजराौवाला शहर  पश्चिम पंजाब प्रांताच्या ईशान्य भागात लाहोरच्या ७० किमी उत्तरेस आहे. २०१५ साली सुमारे २७ लाख लोकसंख्या असलेले गुजराणवाला पाकिस्तानमधील ७व्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे.

## बाह्य दुवे
*

वर्ग:पाकिस्तानमधील शहरे
*
पाकिस्तानचे राजकीय विभाग

**पाकिस्तान** देश एकूण ४ प्रांत, १ राजधानी क्षेत्र, २ स्वायत्त भूभाग व एक संघशासित आदिवासी क्षेत्रामध्ये विभागला गेला आहे.

## तपशील
## संदर्भ आणि नोंदी
लोकेश राहुल

**लोकेश राहुल** हा कडून क्रिकेट खेळणारा एक खेळाडू आहे.
नाशिक रोड रेल्वे स्थानक

**नाशिक रोड रेल्वे स्थानक** हे उत्तर महाराष्ट्रातील नाशिक जिल्ह्याच्या नाशिक रोड ह्या नगरामधील रेल्वे स्थानक आहे. नाशिक शहरासाठी हे प्रमुख रेल्वे स्थानक आहे. मुंबईहून उत्तरेकडे व पूर्वेकडे जाणाऱ्या अनेक जलद गाड्या येथे थांबतात.

## प्रमुख गाड्या
*महानगरी एक्सप्रेस
*नंदीग्राम एक्सप्रेस
*हिंगोली जनशताब्दी एक्सप्रेस
*विदर्भ एक्सप्रेस
*पंचवटी एक्सप्रेस
*गीतांजली एक्सप्रेस
*सेवाग्राम एक्सप्रेस
*पुष्पक एक्सप्रेस
*मंगला लक्षद्वीप एक्सप्रेस
*तपोवन एक्सप्रेस
*देवगिरी एक्सप्रेस

## संदर्भ 
रे
वर्ग:नाशिक जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
वर्ग:मध्य रेल्वेची स्थानके
भोपाळ जंक्शन रेल्वे स्थानक

**भोपाळ जंक्शन** हे मध्य प्रदेशच्या भोपाळ शहरामधील प्रमुख रेल्वे स्थानक आहे. भारतीय रेल्वेच्या पश्चिम मध्य रेल्वेच्या भोपाळ विभागाचे मुख्यालय असलेले भोपाळ स्थानक भारतामधील सर्वात महत्त्वाच्या व वर्दळीच्या स्थानकांपैकी एक आहे. दिल्ली व उत्तरेकडून दक्षिण भारतामधील सर्व राज्यांकडे धावणाऱ्या सर्व गाड्या भोपाळमार्गे जातात. भोपाळ शताब्दी एक्सप्रेस ही भारतामधील सर्वात वेगवान रेल्वेगाडी भोपाळ व नवी दिल्लीदरम्यान धावते.

## प्रमुख रेल्वेगाड्या
### राजधानी एक्सप्रेस
*बंगळूर राजधानी एक्सप्रेस
*चेन्नई राजधानी एक्सप्रेस
*सिकंदराबाद राजधानी एक्सप्रेस
*बिलासपूर राजधानी एक्सप्रेस
### संपर्क क्रांती एक्सप्रेस
*कर्नाटक संपर्क क्रांती एक्सप्रेस
*आंध्र प्रदेश संपर्क क्रांती एक्सप्रेस
*तमिळनाडू संपर्क क्रांती एक्सप्रेस
### जलद गाड्या
*आंध्र प्रदेश एक्सप्रेस
*कर्नाटक एक्सप्रेस
*तमिळनाडू एक्सप्रेस
*केरळ एक्सप्रेस
*गोवा एक्सप्रेस
*पुष्पक एक्सप्रेस

वर्ग:मध्य प्रदेशमधील रेल्वे स्थानके
रे
पंचवटी एक्सप्रेस

**पंचवटी एक्सप्रेस** ही भारतीय रेल्वेची एक प्रवासी सेवा आहे. ही गाडी मुंबई ते मनमाडदरम्यान रोज धावते. ही गाडी मुंबई ते नाशिक ह्या शहरांदरम्यान सर्वात जलद प्रवास करण्यासाठी उपयुक्त आहे. १ नोव्हेंबर १९७५ रोजी चालू करण्यात आलेली ही गाडी मध्य रेल्वेच्या सर्वात प्रतिष्ठित गाड्यांपैकी एक मानली जाते.

## मार्ग
*छत्रपती शिवाजी टर्मिनस
*दादर
*कल्याण
*कसारा
*इगतपुरी
*देवळाली
*नाशिक रोड
*निफाड
*लासलगाव
*मनमाड

## बाह्य दुवे
*वेळापत्रक

वर्ग:भारतातील नामांकित रेल्वेगाड्या
वर्ग:मध्य रेल्वे
वर्ग:महाराष्ट्रामधील रेल्वे वाहतूक
साबरी खान

इवलेसे|साबरी खान
उस्ताद साबरी खां (जन्म : मुरादाबाद, २१ मे, इ.स. १९२७;  - दिल्ली, १ डिसेंबर, २०१५) हे एक सारंगीवादक होते.

गायनाला साथसंगत करणारे सारंगी हे वाद्य प्रत्यक्ष गळ्यातील आवाजाबरहुकूम वाजू शकते. ही खासियत अन्य कोणत्याच वाद्यात नाही. साबरी खाँ यांनी अतिशय मेहनतीने हे कौशल्य आत्मसात केले होते.

खाँसाहेबांच्या घराण्यालाच सारंगीचा संपन्न वारसा लाभलेला होता. त्यांचे आजोबा उस्ताद हाजी महंमद खान आणि वडील उस्ताद छज्जू खान यांच्याकडून तालीम मिळाल्यानंतर स्वप्रतिभेने साबरी खाँ यांनी सारंगीला आपला चेहरा प्राप्त करून दिला. त्यामुळे जगभर प्रवास करून खाँसाहेबांनी आपला रसिकवर्ग तयार केला. साबरी खाँ यांचे अफगाणिस्तान, इंग्लंड, इटली, अमेरिका, कॅनडा. चीन, जपान, जर्मनी, झेकोस्लावाकिया, नॉर्वे, नेदरलँड्ज, पाकिस्तान, फ्रान्स, फिनलंड, मेक्सिको, बल्गेरिया, रशिया, स्वीडन सारख्या अनेक देशांत कार्यक्रम होत असत. साबरी खाँ यांनी येहुदी मेन्यूहीन, पंडित रविशंकर यांच्याबरोबर वॉशिंग्टन युनिव्हर्सिटीत सादर केलेले कार्यक्रम म्हणूनच लक्षात राहणारे ठरले. 

साबरी खाँ यांचे घराणे सैनिया घराणे म्हणून ओळखले जाई.  या घराण्याचा संबंध थेट तानसेनशी होता.

## वारसा
उस्ताद साबरी खां यांचे चिरंजीव कमल साबरी हे सारंगीवादक आहेत, तर दुसरे चिरंजीव सरवर साबरी हे तबलावादक आहेत.

## साबरी खाँ यांना मिळालेले पुरस्कार
* उत्तर प्रदेश संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार 
* उत्तर प्रदेशच्या साहित्य कला परिषदेचा पुरस्कार 
* उस्ताद चाँद खान पुरस्कार 
* टागोर रत्‍न पुरस्कार 
* पद्मश्री 
* पद्मभूषण 
* बेगम अख्तर पुरस्कार 
* राष्ट्रीय संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार 

वर्ग:भारतीय संगीतकार
ओंकारनाथ मालपाणी

**ओंकारनाथ दामोदर मालपाणी** (२१ फेब्रुवारी, इ.स. १९३४ -  १० मार्च २००८ :संगमनेर) हे संगमनेर येथील अग्रगण्य उद्योजक होते.'मालपाणी ग्रुप' या नावाने प्रसिद्ध असणाऱ्या उद्योगसमूहाचे ते आधुनिक अध्वर्यू होते. भारतातील प्रसिद्ध गाय छाप जर्दाचे ते उत्पादक होते.गाय छाप जर्दा बरोबरच त्यांनी भारतीय बाजारपेठेत 'माउली' आणि 'बादशहा' या जर्द्याच्या नव्या उत्पादनाची भर टाकली. वडील दामोदर यांच्या आग्रहाखातर वैद्यकीय शिक्षण सोडून त्यांनी या व्यवसायात प्रवेश केला तेंव्हा केवळ दोन पोती जर्द्याचे उत्पादन होते. विद्यमान काळात मालपाणी उद्योगसमूहाची उलाढाल एक हजार कोटींची झाली आहे.

तंबाखू व जर्दा व्यवसायाबरोबरच ते अनेक सामाजिक कार्ये आणि सार्वजनिक संस्थाशी संबंधित होते. उद्योगातून मिळणाऱ्या संपत्तीचा विनीयोग त्यांनी संगमनेरचे शैक्षणिक, सामाजिक आणि औद्योगिक जीवन समृद्ध करण्यासाठी ते नेहमी प्रयत्‍नशील होते.

## शिक्षण
प्रथम वर्ष : एम. बी. बी. एस. 
 
## व्यावसायिक कारकीर्द
#### व्यापारविषयक
* मालपाणी उद्योग समूहाचे संस्थापक-अध्यक्ष
* १९५४ -६४ : संगमनेर व्यापारी संघटनेचे अध्यक्ष
* संगमनेर मर्चंट बँकेचे अध्यक्ष

#### ज्ञातीविषयक
* अखिल भारतीय माहेश्वरी समाजाचे अध्यक्ष 
* माहेश्वरी पंच विश्वस्त निधीचे कार्याध्यक्ष 
* माहेश्वरी विद्या प्रसारक संस्थेचे कार्यकारिणी सदस्य

#### सार्वजनिक संस्था
* १९६२ -६५ : संगमनेर नगरपालिकेचे अध्यक्ष

#### शिक्षणविषयक
* शिक्षण प्रसारक संस्थेचे अध्यक्ष
* शिक्षण प्रसारक संस्थेचे कोषाध्यक्ष 
* शारदा शिक्षण संस्थेचे अध्यक्ष

## स्मरणार्थ
ओंकारनाथ जगन्नाथ मालपाणी यांच्या स्मरणार्थ शिक्षण प्रसारक संस्थेच्या विधी महाविद्यालयास श्री ओंकारनाथ मालपाणी विधी महाविद्यालय, संगमनेर असे  नाव देण्यात आले आहे. तसेच मालपाणी कुटुंब राहात असलेल्या रस्त्याला ओंकारनाथ जगन्नाथ मालपाणी मार्ग असे नाव दिले आहे.

## येथे भेट द्या
* अखिल भारतवर्षीय माहेश्वरी महासभा
* रामगोपाल माहेश्वरी शिक्षा केंद्र 
* मालपाणी उद्योग समूह
* Maheshwarism
* Maheshwari

## संदर्भ
वर्ग:माहेश्वरी समाज
वर्ग:संगमनेर तालुका
वर्ग:मराठी उद्योगपती
वर्ग:इ.स. १९३४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००८ मधील मृत्यू
लासलगाव

**लासलगाव** हे महाराष्ट्राच्या नाशिक जिल्ह्यातील निफाड तालुक्यातील एक गाव आहे.

निफाड तालुक्यातील लासलगाव येथे कांद्याची मोठी बाजारपेठ आहे. पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर यांनी आपली कन्या सरकार मुक्ताबाई फणसे यांना लासलगाव, मडकी जाम, निफाड, जुन्नरचा काही भाग आदंन दिला होता सरकार मुक्ताबाई फणसे यांचा लासलगावच्या मध्यभागी भुईकोट असुन त्यास 9 बुरुज तीन प्रवेश द्वार आहेत.

## भौगोलिक स्थान
लासलगाव नाशिक शहराच्या ६० किमी ईशान्येस व मनमाडच्या २८ किमी नैऋत्येस स्थित आहे. लासलगाव मुंबई-नागपूर ह्या प्रमुख रेल्वेमार्गावर असून येथे देवगिरी एक्सप्रेस, सेवाग्राम एक्सप्रेस, पंचवटी एक्सप्रेस, तपोवन एक्सप्रेस इत्यादी अनेक दैनंदिन गाड्या थांबतात.

## लोकजीवन
## प्रेक्षणीय स्थळे
शिवनदी किनारी लासलगाव वसलेले आहे श्रीदत्त मंदिर हे पंचक्रोशीत खुप प्रसिद्ध आहे. येथे दर गुरुवारी तसेच दर पौर्णिमा अमावस्येला दुपारी माध्यान्य आरतीसाठी दुर दुर वरून शेकडो भाविक येत असतात.

## हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सियसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १,००० मिमी पर्यंत असते.

## नागरी सुविधा
## जवळपासची गावे
## संदर्भ
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate 

वर्ग:निफाड तालुक्यातील गावे
वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
दामोदर राव

इवलेसे|दामोदर राव
**दामोदर  राव** (२१ ऑगस्ट, इ.स. १९७७ - )  हे एक भोजपुरी संगीत दिग्दर्शक, गायक आणि अभिनेता आहेत. त्यांचे संगीत खूप सौम्य आहे.

## पूर्व जीवन
रावच्या  जन्म पश्चिमी चंपारण, नरकटियागंज, बिहार, इते झाला, ते आता मुंबई मध्ये तेनच्या कुटुम्बा सकट राहतात। तंयचे वडील लोक गायक होते. राव्याने अद्याप पर्यंत ६५ व अधिक चित्रपट केलेले आहे आणि अनेक लोकप्रिय एल्बम केलेले आहेत. "भारत को बचाना ही होगा मोदी को लाना ही होगा " हे गीत त्यांच्या सन २०१२ खुप प्रसिद्ध झाले होते. 

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:भारतीय संगीतकार
वर्ग:इ.स. १९७७ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नीती आयोग

**नीती आयोग** (नॅशनल इंस्टीटयूशन फॉर ट्रान्सफॉर्मिंग इंडिया) ही भारत सरकारची विकास धोरण ठरवणारी शिखर संस्था आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या संकल्पनेतून नीती आयोगाची स्थापना करण्यात आली. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी नीती आयोगाचे अध्यक्ष आहेत. माजी पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरू यांनी स्थापन केलेला योजना आयोग बरखास्त करून त्या जागी नीती आयोग नेमण्यात आला. डॉ. राजीव कुमार हे सध्या नीती आयोगाचे उपाध्यक्ष होते. ०१ जानेवारी २०१५ रोजी भारत सरकारने नीती आयोगाची घोषणा केली. ८ फेब्रुवारी २०१५ रोजी नरेंद्र मोदी यांच्या अध्यक्षतेखाली नीती आयोगाची पहिली बैठक झाली.

## नीती आयोगाचे मुख्य आधार स्तंभ  
# भारताचा दृष्टी दस्तऐवज ( Vision Document of India .
# बाराव्या पंचवार्षिक योजनेचे मूल्यमापन दस्तऐवज 
# 'परिवर्तनशील भारत' ( ट्रान्सफॉर्मिंग इंडिया ) या विषयावर निती आयोगामार्फत व्याख्याने आयोजित करणे . 
# शेतकऱ्यांचे दुप्पट उत्पन्न
# फलश्रुती अंदाजपत्रक आणि उत्पादन फलश्रुती आराखडा
# जागतिक उदयोजकांची शिखर परिषद २०१७
# मागासलेल्या जिल्ह्यांची निवड करून त्यांना सक्षम करण्यासाठी कार्यक्रम राबविणे .

## सदस्य 
# अध्यक्ष: पंतप्रधान नरेंद्र मोदी
# मुख्य कार्यकारी अधिकारी CEO: सुब्रह्मण्यम् 
# उपाध्यक्ष: सुमन बेरी 
# पदसिद्ध: राजनाथ सिंह,  अमित शहा, निर्मला सीतारामन, नरेंद्रसिंग तोमर
# विशेष आमंत्रित: नितीन गडकरी,थावरचंद गेहलोत, स राव इंद्रजित सिंह पियूष गोयल
# पूर्णवेळ सदस्यः बिबेक देबरॉय(अर्थतज्ञ), विजय कुमार सारस्वत, रमेश चंद(शेतीतज्ञ),अरविंद विरमानी(अर्थतज्ञ)
# नियामक परिषद: सर्व राज्यांचे मुख्यमंत्री आणि केंद्रशासित प्रदेशांचे गवर्नर

## बाह्यदुवे 
नीती आयोगाचे अधिकृत संकेतस्थळ

## संदर्भ 
*नीती आयोग स्थापना आदेश
*नीती आयोग गठनाची अधिसूचना
*नियामक परिषद संगठन अधिसूचना

वर्ग:भारतातील आयोग
बानी देशपांडे

**बानी देशपांडे** उर्फ **विद्याधर लक्ष्मण देशपांडे** (१९२७ - ४ डिसेंबर, २०१५) हे एक भारतीय कम्युनिस्ट पुढारी होते. ते कमुनिस्ट पक्षाचे टोलेजंग व्यक्तिमत्त्व म्हणून ओळखले जाणाऱ्या कॉम्रेड श्रीपाद अमृत डांगे यांचे जावई- त्यांच्या रोझा नावाच्या मुलीचे पती होते.

बानी देशपांडे हे १९५० साली स्टुडन्ट फेडरेशनचे कार्यकर्ते होते. पुढे कम्युनिस्ट विचारांचा प्रभाव पडून ते कम्युनिस्ट पार्टीचे सदस्य झाले. त्यांना १९५४ साली कम्युनिस्टांच्या चळवळीत तुरुंगवास झाला. कॉम्रेड श्रीपाद अमृत डांगे व त्यांच्यात गुरू-शिष्याचे नाते होते.

कम्युनिस्ट असले तरी त्यांना इतर मार्क्सवाद्यांप्रमाणे हिंदुस्थानी परंपरागत तत्त्वज्ञान, वेदवाङ्मय याविषयी इतर मार्क्सवाद्यांप्रमाणे घृणा नव्हती. त्यांचा संस्कृतचा आणि वेदान्ताचा गाढा अभ्यास होता. दोन वर्षांच्या अथक अभ्यासाअंती त्यांनी ‘युनिव्हर्स ऑफ वेदान्त’ हे पुस्तक लिहिले. 

कॉम्रेड श्रीपाद अमृत डांगे यांनी स्वतः या पुस्तकाला प्रस्तावना लिहिली आहे. डायलेक्टिक्स वेदान्तात आहे, असे बानींनी पुस्तकात म्हणले आहे. पाश्‍चात्त्य देशांकडे ओढा असलेल्या हिंदुस्थानींना आपल्या देशाबद्दल, भूतकाळाबद्दल आणि संस्कृतीबद्दल बोलायला कमीपणा वाटतो. विशेषतः हिरोडोरस, अ‍ॅरिस्टॉटल, एपिक्यूरस आणि हेगेल यांच्याविषयी बोलणे प्रतिष्ठेचे आणि आधुनिक वाटते तर बादरायण, व्यास, पतंजली किंवा शंकराचार्य यांच्याविषयी बोलणे केवळ मागासलेपणाचेच नव्हे तर राष्ट्रीय अभिनिवेशवादाचे प्रतीक आहे, असे बानींनी सांगितले आहे. या पुस्तकाला कॉ. डांगे यांनी प्रस्तावना दिल्यामुळे डांगे यांच्यावर कम्युनिस्टांनी त्यावेळी सडकून टीका केली होती. मात्र तरीही डांगे आपल्या भूमिकेवर ठाम राहिले

२००१ साली दिल्ली येथील ‘वर्ल्ड संस्कृत कॉन्फरन्स’ मध्ये बानींनी ‘थिएरॉटिकल फाऊंडेशन ऑफ ट्वेंटिएथ सेंच्युरी फिझिक्स इन एन्शन्ट इंडिया’ या रिसर्च पेपरचे वाचन केले. आइनस्टाइनचा भौतिकवाद प्राचीन हिंदुस्थानात होता, असे ठामपणे सांगणारा हा अभ्यास होता.

## बानींचे ग्रंथलेखन
* कम्युनिस्ट मुव्हमेंट अॅन्ड दि इंडियन नॅशनल काँग्रेस
* ’डांगे एक इतिहास' या रोझा देशपांडे यांच्या आगामी पुस्तकासाठी लेखनसहभाग
* मार्क्सवादी दर्शन की वैदिक परंपरा (हिंदी)
* युनिव्हर्स ऑफ वेदान्त

वर्ग:इ.स. १९२७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१५ मधील मृत्यू
गाय छाप जर्दा

**गाय छाप जर्दा** हा संगमनेर येथील मालपाणी उद्योग समूहाचे प्रमुख उत्पादन आहे. हा जर्दा (तंबाखूचा एक प्रकार) भारतातील जनतेमध्ये सुपरिचित आहे. 

## इतिहास
'गाय छाप जर्दा' या उत्पादनाची सुरुवात या मालपाणी उद्योग समूहाने ९ जुलै इ.स.१८९४ रोजी केली.दामोदर जगन्नाथ मालपाणी यांनी हा जर्दा भारतीय बाजारपेठेत प्रस्तुत केला. ते जर्दा या प्रकाराचे पहिले उत्पादक होते.

## साहित्यिक मूल्य
'गाय छाप जर्दा'या तंबाखूस मराठी, हिंदी अन्य भारतीय भाषेतील साहित्यात एक साहित्यिक संदर्भ आणि मूल्य आहे. 

::"अरं ये नवन्या एक गाय छाप घे बर संपत आलीया पुडी... जाता जाता नवनाथच्या टपरीवरून गायछाप घेऊन खिशात कोंबत रानात जायला तो सज्ज झाला होता. 

::"(काय ढेकूण चावले हो त्या अर्ध्या तासात! आणि तो गोण्या ज्योतिषी , त्याला त्याचे काही नाही, आपला मजेत गाय छाप मळत होता)"  

::"गजा शिपणे करून परतेस्तवर  मनातल्या मनात बापाबरोबरच्या मीटिंगची तयारी करत आंगण्यातल्या मांडवाखालच्या माचल्यावर शवासन सुरू केले होते. "झोपू देस हो बिचाऱ्यास, दमला असेल बिचारा", गजा हळूच बायकोला म्हणाला. "मी कशास जात्ये उठवायास त्यास? तुम्हीच काहीतरी खेकटे काढून झोपमोड कराल त्याची. स्वस्थ म्हणून बसवलांय कधी तुम्हांला?" असे सणसणीत प्रत्युत्तर मिळाल्यावर मात्र तो मुकाट गाय छाप जर्दा चोळत झोपाळ्यावर झोके काढत बसला."

::"आता मात्र एक आणि एकच आबा आहेत. हो, तेच ते, "गाय छाप'चे माजी brand ambassador आबा तासगावकर. त्यांच्याकडे एवढे मोठे सांस्कृतिक पद आहे, याचा महाराष्ट्राला पत्ताच नव्हता."

::" प्रिन्स गुटखा होता तेंव्हा, तो नसेल तोंडात तर विल्स, दोन्हीचा कंटाळा आला असेल तर गाय छाप,"

वाक्यात असा उपयोग करून लेखन गेले आहे आणि केले जाते.

## संवादाचे माध्यम
"जरा पुडी बघू" म्हणून कोणत्याही दोन अनोळखी व्यक्तींमध्ये संवाद सुरू होतो, तेंव्हा ती पुडी 'गाय छाप जर्दा'ची असणे, हे बहुतेकदा निश्चित असते. या संवादाचे वर्णन केल्याखेरीज भारतीय ग्रामीण साहित्य पूर्ण होऊ शकत नाही. याचे प्रत्यंतर सर्व प्रादेशिक भाषेतील साहित्यात, लेखनात आढळते. कथा, कादंबरी, नाटक, एकांकिका, कविता, यात तर ते आढळतेच. लेखकास त्याचे वर्णन करण्यासाठी खूपच निरीक्षण करणे आवश्यक असते. खास करून नाटकात 'जर्दा' खाण्याचा अभिनय करणे, ही अभिनयाची कसोटी असू शकते. 

एवढेच नव्हे तर मारामारी, 'बा' 'चा 'बा'ची ऊर्फ शिव्यागाळीतही जर्दाच्या आदरपूर्वक उल्लेखाची परंपरा आढळते. 'गाय छाप जर्दा' हे मराठी माणसाचे महाराष्ट्रातील उत्पादन असल्याने मराठी साहित्यात त्याचे साहित्यिक प्रतिबिंब प्राथम्याने आढळते. इतर प्रादेशिक भाषांमध्ये – कन्नड, तेलगू, तमिळ या दक्षिणी भाषेतही ते आढळते.

## टीका
'गाय छाप' ही तंबाखू असल्याने तिच्यामुळे कर्करोग होतो. तसा वैधानिक इशाराही देण्यात येतो.

## आरोग्यविद्या या वेबसाईटवरील तंबाखूबद्दलचा लेख
* तंबाखू 

## संदर्भ
वर्ग:अमलीपदार्थ
वर्ग:भारतीय उद्योग
वर्ग:व्यसने
वर्ग:संगमनेर तालुक्यातील उत्पादने
कसारा रेल्वे स्थानक

**कसारा** हे कसारा गावामधील रेल्वे स्थानक आहे. येथे मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या मध्य मार्गाची ईशान्य शाखा संपते.

वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके
वर्ग:ठाणे जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
स्त्री साहित्य संमेलन

* साहित्यप्रेमी भगिनी मंडळाच्या सुवर्णमहोत्सवी वर्षानिमित्त पुण्यात १२-१२-२०१५ ते १३-१२-२०१५ या काळात एक स्त्री साहित्य संमेलन पुण्यात टिळक रोडवरील मराठा चेंबर ऑफ कॉमर्सच्या सभागृहात भरले होते.  संमेलनाध्यक्षा लेखिका प्रतिभा रानडे होत्या. 
* श्री रवळनाथ पंचक्रोशी साहित्य अकादमीतर्फे २९ सप्टेंबर २०१३ रोजी कष्टकरी स्त्रियांचे पहिले स्त्री साहित्य संमेलन चंदगड येथे भरले होते. संमेलनाच्या अध्यक्षस्थानी नामवंत लेखिका प्रतिमा जोशी होत्या. या साहित्य संमेलनाचे उद्घाटन डॉ. गेल ऑम्वेट यांच्या हस्ते झाले होते.  आमदार श्रीमती संध्यादेवी कुपेकर या संमेलनाच्या स्वागताध्यक्ष होत्या.  

हे सुद्धा पहा :  
** अनुष्का महिला कला-साहित्य संमेलन
** उर्दू-मराठी महिला साहित्य संमेलन
** केशर स्त्री साहित्य संमेलन
** अखिल गोमंतक महिला साहित्य संमेलन
** मंथन महिला साहित्य संमेलन
** मराठवाडा लेखिका साहित्य संमेलन
** महिला साहित्य संमेलन
** जिल्हास्तरीय यवतमाळ महिला साहित्य संमेलन
** अखिल भारतीय महिला लोककला संमेलन
** महिला वकील अधिवेशन
** विदर्भ साहित्य संघाचे राज्यस्तरीय लेखिका संमेलन
** विद्रोही स्त्री साहित्य संस्कृती संमेलन
** राज्यस्तरीय स्त्री शक्ती साहित्य संमेलन 
** स्त्री साहित्य कला संमेलन

वर्ग:साहित्य संमेलने
१९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक, २०१४

१६ संघाचा सहभाग असलेला **१९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक, २०१४** हा १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक मालिकेतील नववा विश्वचषक होता. ही स्पर्धा एकदिवसीय सामना पद्धतीने खेळविली गेली. १५ फेब्रुवारी ते १ मार्च दरम्यान खेळविल्या गेलेल्या या विश्वचषक स्पर्धेमध्ये वर्षांखालील १६ संघाचा सहभाग होता ज्यामध्ये १० कसोटी क्रिकेट खेळणारे संघ, यजमान म्हणून संयुक्त अरब अमिराती क्रिकेट संघ आणि ५ अतिरिक्त सहकारी व संलग्न पात्र ठरलेल्या देशांच्या संघांचा (अफगाणिस्तान, कॅनडा, नामिबीया, पापुआ न्यू गिनी व स्कॉटलंड) समावेश होता.
१ मार्च २०१५ रोजी खेळविल्या गेलेल्या अंतिम सामन्यात **दक्षिण अफ्रिकाने** पाकिस्तानवरती ६ गडी राखून विजय मिळवीत पहिल्यांदाच १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक जिंकला. गतविजेत्या भारतीय संघाला ५व्या स्थानावर समाधान मानावे लागले.

## पात्रता
## मैदाने
## गट
## संघ
## सामने
### सराव सामने
### गट फेरी
#### अ गट
#### ब गट
#### क गट
#### ड गट
### बाद फेरी
#### प्लेट चॅम्पियनशिप
#### सुपर लीग
##### उपांत्यपूर्व फेरी
----

----

----

----

##### उपांत्य फेरी
----

##### ५व्या स्थानासाठी उपांत्य फेरी
----

##### ७व्या स्थानासाठी सामना
##### ५व्या स्थानासाठी सामना
##### ३ऱ्या स्थानासाठी सामना
##### अंतिम सामना
## अंतिम स्थिती
## आकडेवारी
### फलंदाजी
### गोलंदाजी
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:इ.स. २०१४ मधील खेळ
हैदराबाद (पाकिस्तान)

**हैदराबाद** (, ) हे पाकिस्तानच्या सिंध प्रांतामधील मधील एक प्रमुख शहर आहे. हैदराबाद शहर सिंध प्रांताच्या दक्षिण भागात कराचीच्या १६० किमी ईशान्येस आहे. २०१४ साली सुमारे ३४ लाख लोकसंख्या असलेले हैदराबाद पाकिस्तानमधील ५व्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे.

मराठी लोक या गावाला सिंध हैदराबाद म्हणून ओळखत. सिंध हा मुंबई इलाख्याचा हिस्सा असल्याने एकेकाळी येथे खूप मराठी माणसे होती. 

## बाह्य दुवे
*

वर्ग:पाकिस्तानमधील शहरे
*
आंब

आंब ही हरभरा रोपाच्या पानावर हिवाळ्यात तयार होणारा एक द्रव पदार्थ आहे. हा चवीला आंबट असतो. या पदार्थामुळे हिवाळ्याच्या सकाळी पाने हरभऱ्याची पाने ओलसर जाणवतात. हरबऱ्याच्या आंबीत मोठ्या प्रमाणात ब जीवनसत्त्व असते. बाजारात आंब न काढलेला हरभरा क्वचित विक्रीला येतो.

## गोळा करण्याची पद्धती
संध्याकाळी एक स्वच्छ कापड हरभऱ्याच्या शेतावर अंथरून ठेवतात. पहाटे दव पडते तेव्हा पानावरून ओघळून आंब कापडावर येते व ते कापड ओले होते. ते कापड पिळून आंब मिळवतात. 

## उपयोग
आंब हा पोटदुखीवर उपाय आहे अशी समजूत आहे.

हरभऱ्याची कोवळी पाने खुडून न धुता त्याची भाजी करतात. या भाजीत आंबेचे सर्व गुण असतात.  हरभऱ्याची पाने नंतर वापरण्यासाठी वाळवूनही ठेवता येतात.

वर्ग:आयुर्वेद
कण्हेरी मठ

**कणेरी मठ** हे कोल्हापूरपासून १२ किलोमीटर अंतरावरचे एक गाव आहे. या गावात एक सिद्धगिरी नावाचे वस्तुसंग्रहालय आहे. शहरीकरणामध्ये लुप्त होऊ पहात असलेल्या ग्रामीण जीवनशैलीचे मूर्तिमंत नमुने येथे उभे केलेले आहेत.

सिद्धगिरी म्य़ुझियमच्या सुरुवातीला बारा राशींची बारा शिल्पे आहेत.  त्यानंतर एका गुहेसदृश भागातून आत जाताच प्राचीन भारतातील ऋषिमुनींचे कोरीव पुतळे बनवलेआहेत. ऋषींची नावे, त्यांची विद्या आणि त्यांचे योगदान याची सामान्य माणसाला ठाऊक नसलेली माहिती तेथे लिहिली आहे.

या गुहेतून बाहेर पडल्यावर दोन्ही बाजूला हिरवीगार शेते आणि त्यांत काम करणारी माणसे दिसतात.त्या माणसांवर जाताच समजते की ही माणसे नसून माणसांच्या प्रतिकृती आहेत.धान्याची पेरणी करण्यापासून ते धान्य घरात येईपर्यंतच्या सर्व प्रक्रिया या प्रतिकृतींमधून दाखवण्यात आल्या आहेत. याच बरोबर शेतामध्ये बैल, गाय,  म्हशी या जनावरांचा असणारा वावर; लगोरी, सूरपारंब्या, लंगडी यांचे प्रत्यक्ष दर्शन या प्रतिकृतींमध्ये जिवंत वाटाव्या इतक्या बारकाईने टिपल्या गेल्या आहेत.

बारा बलुतेदार ही समाजव्यवस्था खेड्यांमधून आज लुप्त होत चालली आहे.  बलुतेदारी म्हणजे काय आणि त्यावर चालणारा उदरनिर्वाह याची ओळख करून देणारी शिल्पे येथे पहावयास मिळतात. कोष्टी, कुंभार, चांभार, न्हावी, लोहार, शिंपी, सोनार यांसह पिंगळा, वासुदेव यांचीही शिल्पेही त्या-त्या जीवनशैलीचे दर्शन घडवतात.

ग्रामीण भागांत असलेल्या घरांचे विविध नमुने येथे पहावयास मिळतात. वतनदाराचा वाडा, पाटलाचा वाडा, शिंप्याचे घर यांच्या हुबेहूब त्रिमिती प्रतिमा येथे ठेवल्या आहेत.

म्युझियमजवळच काडसिद्धेश्वराचा मठ आहे.

वर्ग:कोल्हापूर जिल्ह्यातील गावे
ए.आर. जोशी

**ए.आर. जोशी** (जन्म : ठाणे, २० डिसेंबर, १९५३) हे मुंबई उच्च न्यायालयात एक न्यायाधीश होते. दारू पिऊन बेदरकारपणे गाडी चालवून मानवहत्या केल्याच्या सर्व आरोपांतून जोशींनी सलमान खानला मुक्त केले.  निवृत्तीपूर्वी जोशींनी दिलेला हा अखेरचा निकाल होता.

हे निकालपत्र समोर एकही लिखित मुद्दा न ठेवता न्यायमूर्ती जोशी सलग पाच तास आणि सलग तीन दिवस भर न्यायालयात त्यांच्या दोन स्टेनोजना आलटून पालटून देत होते. त्यावेळी त्यांच्याजवळ रेफरन्सला याच प्रकारच्या खटल्यांबाबत सुप्रीम आणि हायकोर्टांनी दिलेले निर्णय (नंबर्स, तारखा) मात्र होते. निकाल देण्यापूर्वीच्या काही दिवसांत जोशींनी या खटल्याशी निगडित सुमारे १२ ते १५ हजार पाने अक्षरशः अहोरात्र बैठक मारून वाचली होती.

सलमानचा या खटल्याच्या काळातच न्यायमूर्ती जोशी हे त्यांच्या न्यायालयाच्या कक्षेत येणारे इतर खटले, आयत्या वेळी स्थापन होणारे डिव्हिजन बेंच आणि तिथले खटले ऐकत होते व. निर्णय देत होते. हे करत असतानाच रत्‍नागिरी आणि सिंधूदुर्ग जिल्ह्यांचे पालक न्यायमूर्ती (guardian judge) म्हणून तिथल्या न्यायाधीशांच्या अडचणीही सोडवत त्यांना, मार्गदर्शन करीत होते;  त्यांच्या कार्यशाळा घेण्यासाठी तिथे जात होते.

ए.आर. जोशी यांनी ठाणे लॉ कॉलेजमधून कायद्याची पदवी घेतली. इ.स. १९९३मध्ये ते मुंबईत दिवाणी व सेशन्स कोर्टात न्यायाधीश झाले. २००५मध्ये त्यांनी हायकोर्टात रजिस्ट्रार म्हणून काम केले.

त्यानंतर पुन्हा मुंबई व रत्‍नागिरी दिवाणी-सेशन्स कोर्टात न्यायदान केल्यानंतर १० फेब्रुवारी २००९पासून जोशींवर मुंबई हायकोर्टात न्यायमूर्तीची जबाबदारी सोपवण्यात आली.

न्यायाधीशाच्या कारकिर्दीच्या २३ वर्षात न्यायमूर्ती ए.आर. जोशींनी आईचा मृत्यू, सासू-सासऱ्यांचा मृत्यू आणि स्वतःच्या मुलीचा विवाह दोडला तर.एकाही व्यक्तिगत समारंभास हजेरी लावली नव्हती. रोज रात्री दहानंतर एक ते दीड वाजेपर्यंत वाचन करणे, पहाटे पाच-साडेपाचला उठून पुन्हा वाचन, थोडा व्यायाम, पूजा, जेवण करून कोर्टात जाणे व रात्री आठपर्यंत घरी परतणे हीच त्यांची दिनचर्या होती.

ए.आर. जोशी हे त्यांच्या २३वर्षाच्या नोकरीतली १५हून अधिक वर्षे NDPS (अमली पदार्थ विरोधी) आणि Anti Corruption (भ्रष्टाचारविरोधी) यांसाठी विशेष न्यायाधीश म्हणून काम करत होते.

आपल्या निवृत्तीपूर्वी निर्णय द्यावा, या उद्देशानेच न्यायमूर्तींनी सलमान प्रकरणाची सुनावणी आग्रहपूर्वक पूर्ण केली. त्या दृष्टीने त्यांनी सरकारी पक्ष व बचाव पक्षाला युक्तिवाद करण्यास सांगितले होते.

१९ डिसेंबर २०१५ रोजी ए.आर. जोशी सेवानिवृत्त होतील. त्यानंतर ते आणि त्यांच्या पत्‍नी अनघा जोशी सुखाने सहजीवनाचा आस्वाद गेऊ शकतील.

वर्ग:मराठी कायदेपंडित
वर्ग:इ.स. १९५३ मधील जन्म
बी (निःसंदिग्धीकरण)

* बी - वनस्पतीतील बी 

## टोपणनाव व्यक्ती
* बी. रघुनाथ - भगवान रघुनाथ कुळकर्णी  -  (१५ ऑगस्ट, इ.स. १९१३ - ७ सप्टेंबर, इ.स. १९५३)  मराठी कवी आणि लेखक 
* बी        - बाळकृष्ण अनंत भिडे      -  (इ.स. १८७४;  - २ मे, इ.स. १९२९) मराठी कवी आणि लेखक - बी टोपणनावाचा वापर नावाच्या आद्याक्षरामुळे
* बी        - नारायण मुरलीधर गुप्ते    -  ((जून १, १८७२ - ऑगस्ट ३०, १९४७)) मराठी कवी - हे भ्रमर अशा अर्थाने ‘बी` (Bee) टोपणनाव वापरत.

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
भंगुरतारा

एकायनोडरमाटा (Echinodemata) संघाच्या (Phylumच्या) ऑफियूरॉयडिया (Offiuroydia) वर्गातील प्राण्यांना सामान्यतः भंगुरतारा (ब्रिटल स्टार) म्हणतात.
यादव शंकर वावीकर

**यादव शंकर वावीकर** ऊर्फ **राजहंस** (इ.स. १८७३ - इ.स. १९५२) हे एक मराठी निबंधकार होते. 

मुंबई विद्यापीठाची मॅट्रिकची परीक्षा पास झाल्यावर वावीकर कस्टम खात्यात लागले.

## पुस्तके 
* तुकाराम, रामदास यांच्या काव्यांतील बोधपर वेचे (संपादित)
* दोनशे वर्षापूर्वी पृथ्वी-प्रदक्षिणा करणाऱ्या एका प्रवाशाचे हिंदुस्थानातील प्रवासवृत्त (मूळ इटालियन लेखक डॉ. जॉन फ्रान्सिस गॅमिली). या प्रवासवर्णनात हिंदुस्तानबद्दल विश्वसनीय माहिती होती. पूर्वप्रसिद्धी - ग्रंथमाला मासिक.  
* धम्मपद(१९०१, भाषांतरित ग्रंथ)
* नूरजहान अथवा जगद्दीप्‍ती १९०५), - राणी नूरजहानच्या आयुष्याची करुण कहाणी
* मराठी वाङ्मयाची दैन्यावस्था (निबंध, १९०७)
* वाचन (१९००, या पुस्तकाला डेक्कन व्हरनॅक्युलर सोसायटी व बडोदे सरकार यांची पारितोषिके मिळाली)
* मेंढ्या, लोकर, लोकरीची वस्त्रे, चाऱ्याकरता गुरांचा हंबरडा, हिरवळ कुंपण आणि त्याचे फायदे, वृक्षसंवर्धन-झाडांची शेती व उद्योगधंदे, गायी पाळणे कसे फायदेशीर ठरते, ही शेती आणि बागायती या विषयावरील विविध पुस्तके
* ग्रामोद्योग कोश (जनतेला मार्गदर्शनपर करणाऱ्या पुस्तिका)

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग: इ.स. १८७३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९५२ मधील मृत्यू
न.का. घारपुरे

डॉ. प्रा. **नरहर काशीनाथ घारपुरे** (१ मे, इ.स. १९०४) हे एक जर्मन भाषा जाणणारे मराठी लेखक होते. पुण्याच्या फर्ग्युसन कॉलेजात ते जर्मन शिकवीत. ते एम्.ए. एल्‌एल्.बी. असून त्यांनी जर्मनीहून पीएच्.डी. मिळवली होती. 

त्यांच्या स्मरणार्थ पुण्यातील सरस्वती मंदिर संस्थेच्या आधी *पूना इंग्लिश स्कूल* असे नाव असलेल्या शाळेला डॉ. न.का. घारपुरे प्रशाला असे नाव देण्यात आले.

## न.का. घारपुरे यांनी लिहिलेली पुस्तके
* आमोक ऊर्फ वेडापिसा (लघुकादंबरी, मूळ लेखक स्टीफन झ्वाईग)
* गृहपाश - सुंडरमानच्या हेरमान (Sundermann, Hermann)च्या हायमाट (१९८३) या नाटकावर आधारित
* जर्मन वाङ्मयाचा इतिहास (१९७३)  
* जुना बहर
* विकास की विचका ?
* समग्र किर्लोस्कर (१९३५, वाङ्मय समीक्षाग्रंथ, संपादित, सहसंपादक - य.गं. लेले)

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:मराठी भाषांतरकार
वर्ग: इ.स. १९०४ मधील जन्म
अणुकेंद्र

अणुकेंद्रकात प्रोटॉन व न्यूट्रॉन हे कण असतात.(अपवाद:- हायड्रोजनच्या अणूमध्ये अणूकेंद्रकात फक्त एक प्रोटॉन असतो.) इलेक्ट्रॉन त्याच्या भोवती फिरतात. अणूचे जवळपास सर्व वस्तुमान हे त्याच्या **अणूकेंद्रकात** सामावलेले असते.प्रोटॉन वर धनभार असतो , तर इलेक्ट्रॉन वर ऋणभार असतो .न्यूट्रॉन वर कोणताही भर नसतो .

वर्ग:भौतिकशास्त्र

## इतिहास 
१९११ वर्षी अर्नेस्ट रदरफोर्ड यांनी थॉमसनच्या अणूच्या " प्लम पुडिंग मॉडेल " ची चाचणी घेण्याच्या प्रयत्नांमुळे केंद्रकाचा शोध लागला.  वीजाणू शोध जो.जॉ. थॉमसन यांनी आधीच लावला होता. अणू विद्युतदृष्ट्या तटस्थ असतात हे जाणून, जो. जॉ. थॉमसन यांनी असा युक्तिवाद केला की धनात्मक पण देखील असला पाहिजे. थॉमसनने त्याच्या प्लम पुडिंग मॉडेलमध्ये असं सुचवलं की अणूमध्ये धनात्मक शुल्काच्या गोलामध्ये यादृच्छिकपणे विखुरलेले ऋणात्मक विजाणू असतात. अर्नेस्ट रदरफोर्डने नंतर त्यांचं संशोधन भागीदार हान्स गीगर आणि अर्नेस्ट मार्सडेन यांच्या मदतीने एक प्रयोग केला, ज्यामध्ये धातूच्या पातळ पत्र्याकडे निर्देशित आल्फा कणांचे (हेलियम केंद्रक) विक्षेपण समाविष्ट होते. त्यांनी असा युक्तिवाद केला की जर जो.जॉ. थॉमसनचे मॉडेल बरोबर असेल तर, धनात्मक आल्फा कण त्यांच्या मार्गात फार कमी विचलनासह सहजपणे वर्खामधून जातील, कारण जर ऋणात्मक आणि धनात्मक इतके जवळून मिसळले गेले की ते तटस्थ दिसावे म्हणून वर्ख विद्युतदृष्ट्या तटस्थ म्हणून काम करेल. त्याला आश्चर्य वाटले की, बरेच कण खूप मोठ्या कोनात विचलित झाले होते. आल्फा कणाचे वस्तुमान विजाणूच्या सुमारे ८००० पट असल्याने, हे स्पष्ट झाले की जर तो प्रचंड आणि वेगवान आल्फा कणांना विचलित करू शकला तर त्याच्यात खूप मजबूत बल असणं आवश्यक आहे. त्याला हे लक्षात आले की प्लम पुडिंग मॉडेल अचूक असू शकत नाही आणि आल्फा कणांचे विक्षेपण केवळ तेव्हाच स्पष्ट केले जाऊ शकते जेव्हा धनात्मक आणि ऋणात्मक शुल्क एकमेकांपासून वेगळे केले जातात आणि अणूचे वस्तुमान धनात्मक शुल्काचा एक केंद्रित बिंदू असतो. यामुळे धनात्मक शुल्क आणि वस्तुमानाच्या दाट केंद्रासह अणु अणूची कल्पना समर्थित झाली.

### व्युत्पत्ती 
**केंद्रक** हा शब्द संस्कृत **केन्द्र** पासुन येतं. हा शब्द प्राचीन ग्रीक पासुन येतं, 'κέντρον'. हा शब्द इंग्रजीत 'center' म्हणून पण आला.
बावकरवाडी

## भौगोलिक स्थान व परिस्थिती
महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यातील अक्कलकोट तालुक्यातील बावकरवाडी नावच एक छोटंसे गाव आहे.  गावातील बहुतेक लोक बावकर आडनावाचे आहेत. अडीचशे लोकांच्या वस्तीच्या या  डोंगरावर वसलेल्या गावात कुरनूर (बोरी हरिणी प्रकल्प) नावाचे धरण आहे. येथे शरद ऋतूत स्थलांतरित पक्षी मोठ्या संख्येने हजेरी लावतात.
धरणाचे पाणी तुळजापूर व नळदुर्ग शहरांसाठी आरक्षित ठेवून पुरविले जाते. ह्या धरणामुळे बऱ्याचशा लोकांना त्यांचे राहते घर व शेती सोडावी लागली. असे असून सुद्धा गावाला धरणाच्या पाण्याचा उपभोग घेता येत नाही. शेतांवर जाण्याचा पर्यायी मार्गही उपलब्ध नाही. 

## हवामान
येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते.  सोलापूर कोरडे हवामानाच्या श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० अंश सेल्सियस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मि.मी. पाऊस पडतो. सोलापुरात हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सियसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्यातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सियस असते.

## शैक्षणिक व्यवस्था
ह्या गावात चौथीपर्यंत शाळा आहे. पुढील शिक्षणासाठी ५ किलोमीटर अंतरावर असलेल्या चपळगाव येथे पायी चालत जावे लागते. ह्या एकविसाव्या शतकात देखील ह्या गावाला बसची  सोय नाही.

## संदर्भ
चंद्रकांत पाटील

**चंद्रकांत नागेशराव पाटील** हे मराठी कवी, अनुवादक आणि समीक्षक आहेत. महाराष्ट्रातील १९६० नंतरच्या पिढीला मध्यवर्ती प्रवाहात आणण्यासाठी त्यांनी लघुनियतकालिकांच्या चळवळीच्या माध्यमाद्वारे केलेले लेखन हे त्यांचे मराठी साहित्यातील महत्त्वाचे योगदान आहे. मराठीप्रमाणेच ते हिंदी भाषेतील नामवंत कवी आणि समीक्षक म्हणून परिचित आहेत. हिंदीतील अखिल भारतीय पातळीवरील महाराष्ट्र राज्य हिंदी साहित्य अकादमीचा 'महाराष्ट्र भारती' हा सर्वोच्च पुरस्कार त्यांना २०१२ साली देण्यात आला.  

चंद्रकांत पाटील यांनी २०१० सालापर्यंत सुमारे २६ मराठी पुस्तके आणि सुमारे ७ हिंदी पुस्तके लिहिली आहेत.

## कौटुंबिक माहिती
चंद्रकांत पाटील यांचे वडील नागेशराव पाटील हे सरकारी शाळा खात्यात होते तर आई इंदिराबाई या गृहिणी होत्या.  

## शिक्षण
* प्राथमिक : हैदराबाद 
* माध्यमिक : औरंगाबाद 
* १९६० : उच्च माध्यमिक : बीड, औरंगाबाद (सरकारी शाळा- MH(MP)SC:Multi Purpose High School) 
* १९६३ : बी. एस्सी. (वनस्पतीशास्त्र, जीवशास्त्र आणि रसायनशास्त्र) - शासकीय ज्ञान-विज्ञान महाविद्यालय, औरंगाबाद  
* १९६५ : एम. एस्सी. मराठवाडा विद्यापीठ, औरंगाबाद 
* १९८४ : मराठवाडा विद्यापीठ, औरंगाबाद  

## चंद्रकांत पाटील यांची काही पुस्तके 
* आणि तोपर्यंत (साहित्य आणि समीक्षा) 
* चौकटीबाहेरचे चेहरे (व्यक्तिचित्रण)
* तिची स्वप्ने (चंद्रकांत देवताले यांच्या निवडक कविता) (अनुवादित आणि संपादित, सहसंपादक - विष्णू खरे)	
* पाटीवरच्या टीपा (साहित्य आणि समीक्षा) 	
* पुन्हा एकदा कविता (संपादित, सहसंपादक ना.धों महानोर)
* प्रेरणादायी सुविचार (अनुवादित, मूळ लेखक -ए.पी.जे. अब्दुल कलाम)
* रसगंधर्व (अनुवादित, मूळ हिंदी लेखक - मणि मधुकर)
* वैसे वे मेरा शत्रू नही है (अनुवादित, मराठीतून हिंदीत)
* श्‍याम मनोहर मौखिक आणि लिखित (संपादित सदरलेखन)
* 
* 
* 
*

## सन्मानार्थ विशेषांक
चंद्रकांत पाटील यांच्या कार्याचा गौरव करण्यासाठी २०१४ साली मराठवाडा साहित्य परिषद, सन्मित्र कॉलनी, औरंगाबाद यांच्यातर्फे विशेषांक प्रसिद्ध करण्यात आला. 

## हेही वाचा
'महाराष्ट्र राज्य हिंदी साहित्य अकादमी' का पुरस्कार समारोह संपन्न 
## संदर्भ
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:मराठी समीक्षक
वर्ग:भाषांतरकार