open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
अस्थि

इवलेसे|पायाची हाडे
अस्थि किंवा हाड हे शरीराच्या सापळ्याचे भाग आहेत. यावर आपले शरीर उभे राहते. जन्मापासून ते वयाच्या तिशिपर्यंत पर्यंत हळूहळू हाडांमध्ये वाढ होत असते. हा सदैव बदलणारा अवयव आहे. हाडात सतत बदल होत असतात. नवीन हाड तयार होत असते. हाडातून पेशी निर्मिती होत असते. हाडे आकार विविध घेऊन एक् जटिल अंतर्गत आणि बाह्य रचना शरीरात बनवली गेली आहे. हाड हे मजबूत आणि तसे हलके असते. साधारण प्रौढ व्यक्तींमध्ये मध्ये २०६ स्वतंत्र हाडे असतात.
## प्रकार
कटीबंधाचे हाड यास नियमित आकार नसतो. हे बसायला आधार देते. यात पायाची हाडे व मेरुदंड अडकवलेला असतो.
## विकार
उतारवयात, काही आजारात, आणि चुन्याच्या (कॅल्शियम) अभावामुळे हाड ठिसूळ होऊन मोडते यास अस्थिभंग म्हणतात. स्त्रीयांमधील मासिक पाळी थांबल्यानंतर हाडांमधील झीज वाढते. सिगारेट ओढणे, मद्यपान करणे किंवा अतिसेवनामुळेही हाडांची झीज होऊ शकते. या रोगास ऑस्टीओपोरोसिस म्हणजे अस्थिरोग असे म्हणतात. जागतिक आरोग्य संघटनेच्या अभ्यासानुसार भारतात हा तिसऱ्या क्रमांकाचा सर्वाधिक आढळणारा आजार आहे. क्ष किरण तपासणी आणि अस्थिघनता मापन चाचणी याद्वारे आजाराचे निदान करता येते.

## हे सुद्धा पहा
* कूर्चा
## बाह्य दुवे
* कंकाल तंत्र - महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश
## संदर्भ
वर्ग:शरीरशास्त्र
वर्ग:वैद्यकशास्त्र
कृत्रिम अंग

इवलेसे|कृत्रिम अंग
अपंगत्व आलेल्या किंवा अपघातात गमावलेल्या शरीराच्या भागाला जो नैसर्गिक नसलेला भाग बसवला जातो त्याला  कृत्रिम अंग असे म्हणतात. भारतात जयपूर अतिशय कौशल्यतेने बवलेल्या कृत्रिम पायांमुळे जयपूर फुट प्रसिद्ध आहे. येथील  शरीराच्या एखाद्या भागा अभावी बसवलेल्या या अंगाची रचना  रुग्णाची गरज त्याचे दिसणे आणि आवश्यक गरजा यानुसार केली जाते. याशिवाय विशिष्ट क्रियांसाठी  बनवलेले कृत्रिम अंग उपयोगात आणले जातात. कृत्रिम हात किंवा पाय लावण्यापूर्वी संबंधित व्यक्तीसाठी ते कितपत योग्य ठरेल, त्याचा कोणत्या प्रकारातील कृत्रिम अवयव लावायला हवा त्याची डॉक्टरांकडून पाहणी होते.
## प्रकार
* कवळी -  कृत्रिम दात आणि हिरडीचे भाग हे ही कृत्रिम अंगाचे प्रकार आहेत.
* अवयव - कृत्रिम हात, पाय, नाक वगैरे बसवणे हे कृत्रिम अंगाचे प्रकार आहेत.
### वरील भागाचे कृत्रिम अंग
खांग्यापासून हात तुटलेला असणे, कोपरापासून किंवा ममनगटापासून तुटलेल्या ठिकाणी बसवल्या जाणाऱ्या भागांना वरील भागाचे कृत्रिम अंग म्हणतात. पाय, गुडघा, कंबर या प्रकारांना खालील  भागाचे कृत्रिम अंग असे म्हणतात.
## इतिहास
सुश्रुत या प्राचीन भारतातल्या शल्य शल्य विशारदाने या प्रकारच्या अनेक शस्त्रक्रिया करून रूग्णांना लाकड़ी व लोखंडी हातपाय बसवल्याचे उल्लेख आहेत.
## भारतातील सोई
### केंद्र सरकार योजना
विकलांगजन सशक्तीकरण विभाग सामाजिक न्याय एवं अधिकारिता मंत्रालय, भारत सरकार यांची स्वता:ची वेबसाईट आहे. येथे विकलांग प्रशिक्षण योजना आणि अनुदान दिले जाते.
### महाराष्ट्रातील योजना
पुण्यातील लष्कराच्या कृत्रिम अवयवरोपण केंद्र लष्करी अधिकारी व जवानांना कृत्रिम अंग देण्यासाठी प्रयत्नशील असते. तसेच समाज कल्याण विभागाच्या विविध योजना यासाठी आहेत. शासनाच्या आरोग्य विभागामार्फत कार्यरत असलेल्या या संस्थेमध्ये अस्थिव्यंग अपंगांच्या पुनर्वसन क्षेत्रातील प्रशिक्षण, अस्थिव्यंग, अपंगावर सुधारित शस्त्रक्रिया तसेच अपंग व्यक्तींना कृत्रिम अवयव पुरवठा करण्यात येतो.  जीवनदायी आरोग्य योजनेअंतर्गत पात्र लाभार्थीवर कृत्रिम अवयव, सांधा शस्त्रक्रिया केल्या जातात. या योजनेचा महाराष्ट्र शासन विमा हप्ता भरत असल्यामुळे वरील निवडक व गंभीर आजारांसाठी रूग्णाला मान्यताप्राप्त रूग्णालयांत कोणतीही रक्कम द्यावी लागत नाही. शेगाव येथील गजानन महाराज संस्थान तर्फे अपंग पुनर्वसन केंद्र चालवले जाते. यात शिबिरे आयोजित केली जातात. यामध्ये शस्त्रक्रिया करण्यात येऊन अपंग रुग्णांना कृत्रिम अवयव देण्यात येतात.
## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे
* विकलांगजन सशक्तीकरण विभाग सामाजिक न्याय एवं अधिकारिता मंत्रालय, भारत सरकार
वर्ग:जैविक अभियांत्रिकी
वर्ग:कृत्रिम अंग
वर्ग:जैववैद्यकीय अभियांत्रिकी
वर्ग:बायोनिक्स
वर्ग:विकलांग चिकित्सा
वर्ग:अपंग
वर्ग:रोपण
वर्ग:वैद्यकीय उपकरणे
साटेलोट भांडवलशाही

साटेलोट भांडवलशाही म्हणजे अशी अर्थव्यवस्था ज्यामध्ये औद्योगिक यश उद्योगपतींच्या व शासकीय अधिकाऱ्यांच्या आपसातल्या जवळच्या संबंधांवर अवलंबून असते. त्याचा आविष्कार अनेक पद्धतींनी होऊ शकते, जसे - कायदेशीर परवाने, शासकीय अनुदान, विशेष कर माफी, इ.च्या वितरणामध्ये पक्षपातीपणा, किंवा राजकीय हस्तक्षेपाचे इतर स्वरूप.

वर्ग:भांडवलशाही
कॉर्पोरेटशाही

**कॉर्पोरेटशाही** म्हणजे कंपन्यांद्वारे किंवा कंपन्यांच्या हितसंबंधांद्वारे नियंत्रित आर्थिक आणि राजकीय व्यवस्था. सामान्यतः ही संज्ञा टीकाकारांद्वारे एखाद्या देशातील (उदा अमेरिका) सध्याच्या परिस्थितीसाठी तिरस्कारव्यंजका म्हणून वापरली जाते.

वर्ग:भांडवलशाही
मुक्त बाजार

*मुक्त बाजापेठ बाजार* म्हणजे बाजाराची अशी व्यवस्था ज्यामध्ये वस्तूंच्या आणि सेवांच्या किंमती विक्रेते आणि ग्राहक ह्यांच्यातील संमतीने मुक्तपणे ठरवल्या जातात व शासन, किंमत ठरवणारी *एकाधिकारशाही* किंवा इतर कोणत्याही अधिकाराचा पुरवठा आणि मागणीच्या नियमांमध्ये आणि जोरांमध्ये हस्तक्षेप नसतो.

अर्थशास्त्रात , ***मुक्त बाजार*** ही एक आर्थिक प्रणाली आहे ज्यामध्ये वस्तू आणि सेवांच्या किमती विक्रेते आणि खरेदीदारांनी व्यक्त केलेल्या मागणी आणि पुरवठ्याद्वारे निर्धारित केल्या जातात . अशा बाजारपेठा, मॉडेलप्रमाणे, सरकार किंवा इतर कोणत्याही बाह्य प्राधिकरणाच्या हस्तक्षेपाशिवाय चालतात . एक आदर्श आदर्श म्हणून मुक्त बाजाराचे समर्थक त्याचे नियमन केलेल्या बाजाराशी विरोधाभास करतात, ज्यामध्ये सरकार कर किंवा नियमांसारख्या विविध पद्धतींद्वारे पुरवठा आणि मागणीमध्ये हस्तक्षेप करते . एक आदर्श मुक्त बाजार अर्थव्यवस्थेमध्ये , वस्तू आणि सेवांच्या किंमती केवळ सहभागींच्या बोली आणि ऑफरद्वारे सेट केल्या जातात

मुक्त बाजाराला थेट स्पर्धेची आवश्यकता नसते; तथापि, नवीन बाजारपेठेत प्रवेश करणाऱ्यांना मुक्तपणे परवानगी देणारी फ्रेमवर्क आवश्यक आहे. म्हणूनच, मुक्त बाजारपेठेतील स्पर्धा हा मुक्त बाजाराच्या परिस्थितीचा परिणाम आहे, ज्यामध्ये बाजारातील सहभागींना त्यांच्या नफ्याच्या हेतूचे पालन करण्यापासून रोखले जाऊ नये .

परिपूर्ण स्पर्धेच्या कोणत्याही परिस्थितीची अनुपस्थिती बाजारातील अपयश मानली जाते . बाजारातील अपयशाचा सामना करण्यासाठी नियामक हस्तक्षेप एक पर्यायी शक्ती प्रदान करू शकतो, ज्यामुळे काही अर्थतज्ञांचा असा विश्वास आहे की बाजार नियमनचे काही प्रकार एक मुक्त बाजार प्रदान करण्यासाठी अनियंत्रित बाजारापेक्षा चांगले असू शकतात. 

एखाद्या वस्तूची मागणी (जसे की एखादी वस्तू किंवा सेवा) ती विकत घेण्याचा प्रयत्न करत असलेल्या लोकांकडून आर्थिक बाजारातील दबाव दर्शवते. खरेदीदारांकडे जास्तीत जास्त किंमत असते जी ते एखाद्या वस्तूसाठी देण्यास इच्छुक असतात आणि विक्रेत्यांकडे किमान किंमत असते ज्यावर ते त्यांचे उत्पादन ऑफर करण्यास इच्छुक असतात. पुरवठा आणि मागणी वक्र ज्या बिंदूवर पूर्ण होतात ते वस्तू आणि मागणी केलेल्या प्रमाणाची समतोल किंमत असते. समतोल किंमतीपेक्षा कमी किमतीत त्यांच्या मालाची ऑफर करण्यास इच्छुक विक्रेते उत्पादक अधिशेष म्हणून फरक प्राप्त करतात . समतोल किंमतीपेक्षा जास्त किमतीत वस्तूंसाठी पैसे देण्यास इच्छुक असलेल्या खरेदीदारांना ग्राहक अधिशेष म्हणून फरक प्राप्त होतो .  

वर्ग:भांडवलशाही
सूज

सूज म्हणजे एक शरीराचा भाग तात्पुरता असामान्य आकारात वाढणे आहे.
हे उती मध्ये द्रवपदार्थ जमा झाल्याने होते. सूज ही सामान्यीकृतपणे संपूर्ण शरीरावर येऊ शकते, किंवा एक विशिष्ट भाग किंवा अवयव प्रभावित होऊ शकतो. सूज ही वेदना, उष्णता, लालसरपणा या वैशिष्ट्येंपैकी एक मानली जाते. 
शरीराला इजा, संसर्ग, किंवा रोग प्रतिसादात सूज येऊ शकते. तसेच शरीरात योग्यप्रकारे द्रवपदार्थ प्रसारित नाही झाले तर सूज, येऊ शकते. खाण्यात क्षार किंवा मीठ याचे प्रमाण जास्त झाल्यास सोडियमचा अणू शरीरात साचून राहतो तयामुळे रक्तदाब वाढू शकतो. त्वचेखाली पाणी साचले तर त्वचेवर सूज येऊ लागते.
## प्रकार
### बाह्य म्हणजे शरीरावरील सूज
* पायावर सूज - एकाच पायावर सूज आली असेल तर बहुधा 'स्थानिक' स्वरूपाचे म्हणजे त्या पायाशी संबंधित आजार असतात. जसे की पाय मुरगाळणे वगैरे. मात्र हत्तीरोग असण्याची शक्यता तपासून पाहावी. सूज दोन्ही पायांवर असेल तर, गर्भाररोग, हृदय, यकृत, मूत्रपिंड या संदर्भातील आजार असण्याची शक्यता असते. तसेच कुपोषण-रक्तपांढरी, अन्नविषबाधा किंवा असते. म्हणून दोन्ही पायांवर सूज असेल तर तज्ज्ञाकडे तपासणी अतिशय आवश्यक असते.
### शरीराअंतर्गत सूज
* मेंदूस सूज - गोवरामध्ये मेंदूस सूज आली म्हणजे गंभीर परिस्थिति ओढवते. 
* रक्तवाहिन्यांना सूज -  उदाहरण मूळव्याध (मोड किंवा पाईल्स) म्हणजे गुदद्वाराच्या तोंडाशी असलेल्या नीलांना सूज येऊन रक्त साठून राहणे. 
* जलोदर - हा द्रवयुक्त सूजेचा प्रकार असतो.
* सांध्यांची सूज - संधीवात सांध्यांचा असा आजार ज्यात सांध्यांना त्यांना सूज येते.
* गर्भाशयाला सूज = मुलींमध्ये आणि बायकांमध्ये गर्भाशयाच्या अस्तराला सूज येणे (एंडोमेट्रिओसिस), बीजकोषांची (ओव्हरीज) सूज, अशा तक्रारी दिसून येतात. या तक्रारींसाठी त्वरेने तज्ज्ञाचा सल्ला आवशयक असतो.
## उपचार
सौम्य सूज आपोआप जाणे शक्य असते. याशिवाय अनेक आराम किंवा गार गरम शेक देऊन सूज घालवता येते. 
प्रथमोपचार पद्धतीत प्रभावित क्षेत्राला संरक्षण देऊन सूजेवर उपचार केले जातात.
## संदर्भ
वर्ग:वैद्यकीय लक्षणे
गालेन

250 px|इवलेसे|
**एलियस गालेनस** किंवा **क्लॉडियस गालेनस** (इ.स. १२९ - इ.स. २००/२१६) हा रोमन साम्राज्यामधील एक लोकप्रिय ग्रीक चिकित्सक, शस्त्रवैद्य व तत्त्ववेत्ता होता. त्याला प्राचीन इतिहासामधील सर्वश्रेष्ठ वैद्यकीय संशोधक मानले जाते. त्याचे शरीररचनाशास्त्र, शरीरक्रियाशास्त्र, विकृतिविज्ञान, औषधशास्त्र, स्नायूशास्त्र इत्यादी अनेक विषयांवर प्रभुत्व व गाढ अभ्यास होता.

वर्ग:इ.स. १२९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स.च्या ३ ऱ्या शतकातील मृत्यू
वर्ग:ग्रीक व्यक्ती
वर्ग:रोमन व्यक्ती
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ब्रह्मगुप्त

250 px|इवलेसे|ब्रह्मगुप्त
**ब्रह्मगुप्त** (इ.स. ५९८ - इ.स. ६७०) हा एक भारतीय गणितज्ञ व खगोलशास्त्रज्ञ होता. शून्य आकड्याचे त्याचे आकलन व अभ्यास जगभर वाखाणला जात असे. त्याने गणितावर *ब्रह्मस्फुटसिद्धांत* व *खंडखाद्यक* हे दोन ग्रंथ लिहिले होते.

त्याचा जन्म राजस्थानच्या भीनमाल ह्या गावात झाला असे मानले जाते.

## हे सुद्धा पहा
भारतीय गणित]]
*[[वर्ग:भारतीय गणितज्ञ
वर्ग:इ.स. ५९८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. ६७० मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मुहम्मद इब्न मुसा अल-ख्वारिझ्मी

मधील एक पुतळा]]
**मुहम्मद इब्न मुसा अल-ख्वारिझ्मी** (फारसी: عَبْدَالله مُحَمَّد بِن مُوسَى اَلْخْوَارِزْمِي‎; अं. ७८०, ख्वारिझम - अं. ८५०) हे मध्य युगामधील एक फारसी गणितज्ञ व खगोलशास्त्रज्ञ होते. 

वर्ग:इराणी व्यक्ती
वर्ग:गणितज्ञ
वर्ग:खगोलशास्त्रज्ञ
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आसिफ अली झरदारी

**आसिफ अली झरदारी** (उर्दू:  آصف علی زرداری; सिंधी: آصف علي زرداري;  २६ जुलै १९५५) हा एक पाकिस्तानी राजकारणी व पाकिस्तानचा माजी राष्ट्राध्यक्ष आहे. २००८ ते २०१३ दरम्यान राष्ट्राध्यक्षपदावर राहिलेला झरदारी हा लोकशाही मार्गाने निवडुन आलेला व ५ वर्षांचा कार्यकाळ पूर्ण करणारा पाकिस्तानचा पहिलाच राष्ट्राध्यक्ष आहे.

पाकिस्तानची दिवंगत पंतप्रधान व लोकप्रिय पुढारी बेनझीर भुट्टोचा पती असलेला झरदारी भुट्टोच्या मंत्रीमंडळामध्ये अनेक खात्यांवर होता. १९९६ साली झरदारीला भ्रष्टाचाराच्या आरोपावरून शिक्षा झाली. २००४ साली तुरूंगातून सुटल्यानंतर झरदारीने पुढील अनेक वर्षे दुबईमध्ये व्यतीत केली. डिसेंबर २००७ मधील बेनझीर भुट्टोच्या हत्येनंतर झरदारी पकिस्तानात परतला व त्याने पाकिस्तान पीपल्स पार्टीचे नेतृत्व हाती घेतले. सप्टेंबर २००८ मध्ये तो निवडणुकीमध्ये विजय मिळवून पाकिस्तानचा राष्ट्राध्यक्ष बनला. आपल्या कार्यकाळादरम्यान झरदारीने अफगाणिस्तानात चालू असलेल्या युद्धामध्ये अमेरिकेसोबत सहकार्य केले तसेच आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधीकडून पाकिस्तानसाठी कोट्यावधी डॉलर्सचे कर्ज मिळवले.

वर्ग:पाकिस्तानचे राष्ट्राध्यक्ष
पाकिस्तान पीपल्स पार्टी

250px|इवलेसे|पी.पी.पी.चा ध्वज
**पाकिस्तान पीपल्स पार्टी** (, सिंधी: پاڪستان پيپلز پارٽي) हा पाकिस्तान देशामधील एक प्रमुख राजकीय पक्ष आहे. समाजवादी विचारधारा असलेल्या ह्या पक्षाची स्थापना १९६७ साली झुल्फिकार अली भुट्टोने केली. आसिफ अली झरदारी हा पी.पी.पी.चा विद्यमान अध्यक्ष तर बिलावल भुट्टो झरदारी हा चेअरमन आहे. पाकिस्तानच्या सिंध प्रांतामध्ये पी.पी.पी.चे राजकीय सामर्थ्य सर्वाधिक आहे.

पाकिस्तानची दिवंगत पंतप्रधान बेनझीर भुट्टो १९८२ सालापासून तिच्या २००७ सालच्या मृत्यूपर्यंत पी.पी.पी.ची प्रमुख होती.

## हे सुद्धा पहा
*पाकिस्तान मुस्लिम लीग

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:पाकिस्तानमधील राजकारण
वर्ग:राजकीय पक्ष
डी.जी. रुपारेल महाविद्यालय

**डी.जी.रुपारेल** हे माहीम, मुंबई, येथील कला, विज्ञान व वाणिज्य शाखेचे महाविद्यालय आहे. १९५२ साली 'मॉडर्न एज्युकेशन सोसायटी', पुणे द्वारे हे स्थापन करण्यात आले. टाईम्स ऑफ इंडिया ने या महाविद्यालयास "प्रतिष्ठित महाविद्यालय" असे संबोधले आहे.अनेक गुणवंत शास्त्रज्ञ, कलाकार, खेळाडू या महाविद्यालयाने दिले आहेत.

## उपक्रम 
डी.जी. रुपारेल कॉलेज अनेक वर्षांमध्ये अनेक उपक्रम राबवण्यासाठी ओळखले जाते.  महिला विद्यार्थ्‍यांना आणि शिक्षकांना सहाय्य पुरविण्‍यावर लक्ष केंद्रित करण्‍यासाठी वुमन्स डेव्हलपमेंट सेल प्रदान करण्‍यासाठी हे महाविद्यालय भारतातील पहिले महाविद्यालय होते.  जानेवारी २०११ मध्ये, सामान्य लोकांसाठी विज्ञान मनोरंजक आणि सुलभ करण्यासाठी कॅफे सायंटिफिकच्या धर्तीवर टाटा इन्स्टिट्यूट ऑफ फंडामेंटल रिसर्च मुंबईच्या सहकार्याने 'चाय अँड व्हाय' सत्र सुरू केले.  त्या वर्षाच्या शेवटी, दैनंदिन शिक्षण आणि अध्यापनात आयसीटी (माहिती आणि संप्रेषण तंत्रज्ञान) सादर करणारे महाविद्यालय मुंबईतील पहिले महाविद्यालय बनले, ज्याने आपल्या विद्यार्थ्यांना ऑनलाइन विषयवार चाचण्या घेण्याची परवानगी दिली आणि ऑनलाइन सॉफ्टवेर वापरून विज्ञान अभ्यासक्रमांमध्ये वेगवेगळे प्रयोग दाखवले.

## उल्लेखनीय माजी विद्यार्थी
* व्हायरल आचार्य (RBI डेप्युटी गव्हर्नर)
* ऐश्वर्या राय बच्चन (अभिनेत्री, दुसऱ्या वर्षानंतर)
* अजित आगरकर (क्रिकेट खेळाडू)
* अमोल दिघे (शास्त्रज्ञ)
* अनिल काकोडकर (शास्त्रज्ञ)
* अंतरा माळी (अभिनेत्री)
* अंकुश चौधरी (अभिनेता)
* अपूर्वा नेमळेकर (अभिनेता)
* अशोक हांडे (निर्माता, कलाकार)
* दिशा वाकाणी (अभिनेत्री)
* मुग्धा चाफेकर (अभिनेत्री)
* रजनी पंडित (गुप्तचर)
* राम कापसे (राजकारणी आणि अंदमान आणि निकोबार बेटांचे लेफ्टनंट गव्हर्नर)
* रमाकांत देसाई (क्रिकेट खेळाडू)
* रमेश पोवार (क्रिकेट खेळाडू)
* श्रीधर फडके (संगीतकार)
* सिद्धार्थ जाधव (अभिनेता)
* सुरेश प्रभाकर प्रभू (रेल्वे मंत्री (भारत))
* सुचित्रा बांदेकर (अभिनेत्री)
* उर्मिला मातोंडकर (अभिनेत्री)
* सोनारिका भदोरिया (अभिनेत्री)
* सुमीत राघवन (अभिनेता)
* अजित परब (संगीतकार)
* अतुल परचुरे (अभिनेता)
वर्ग:मुंबईमधील शैक्षणिक संस्था
हिवरा संगम

**हिवरा संगम** हे यवतमाळ जिल्ह्यातील महागांव तालुक्यातील एक छोटेसे गाव आहे. हे गाव नांदेड जिल्ह्यातील माहूर या तिर्थक्षेत्राजवळ आहे. या ठिकाणी पुस नदी ही पैनगंगा नदीला जाऊन मिळते. येथे दोन नद्यांचा संगम होत असल्याने 
हिवरा या गावाला हिवरा संगम असे नाव पडले.

## भौगोलिक स्थान
## हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.

## लोकजीवन
## प्रेक्षणीय स्थळे
## नागरी सुविधा
## जवळपासची गावे
## संदर्भ
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/

वर्ग:महागांव तालुक्यातील गावे
वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील गावे
चांद बावडी

**चांद बावडी** राजस्थानच्या आभानेरी गावातील बावडी आहे. जगातली सर्वात मोठी आणि खोल बावडी मानली जाते. ९व्या शतकातल्या निकुंभ राजवटीतल्या चांद नावाच्या राजाने ही बांधवून घेतली. ही बावडी इतकी अद्भुत आहे की हिला पहायला दरवर्षी हजारो पर्यटक येथे येतात. गावातल्या हर्षित मातेच्या मंदिरासमोर ही बावडी आहे.

बावडी म्हणजे पायऱ्यापायऱ्यांची विहीर. या विहीरी सहसा अनेक मजली खोल आणि शिल्पसौंदर्याने नटलेल्या अशा असतात. अशा अनेक विहिरी गुजरात आणि राजस्थानात आहेत.

आभानेरी हे गाव जयपूरपासून ९५ किलोमीटर अंतरावर आहे.

चांद बावडीच्या तळापर्यंत पायऱ्या आहेत. बावडी कितीही पाण्याने भरली तरी या विहिरीतून पाणी भरून आणता येते. मात्र आज, या पाण्याचा वापर होत नाही. या बावडिला अंधार-उजेडाची विहीर म्हणता येईल. चांदण्या रात्री ही झळाळून निघते.

या विहिरीत राजासाठी होणारे नृत्याचे कार्यक्रम पाहण्यासाठी १७ किलोमीटर लांबीचे भुयार आहे. बावडीच्या पायऱ्या कलेचे अद्भुत दर्शन घडवितात. या पायऱ्या इतक्या खास आहेत की खाली उतरलेला माणूस भुलभुलैय्या सापडल्यासारखा होतो.  ज्या पायऱ्या तो उतरून खाली जातो त्या पायऱ्या त्याला येताना क्वचितच सापडतात. 

वर्ग:स्थापत्य
वर्ग:राजस्थान
युनायटेड स्टेट्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ

**अमेरिका क्रिकेट संघ** हा अमेरिका देशाचा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ आहे.

वर्ग:राष्ट्रीय क्रिकेट संघ

## कोचिंग स्टाफ
कुर्ट ग्योडेल

thumb|220px|कुर्ट ग्योडेल
**कुर्ट ग्योडेल** (जर्मन: Kurt Friedrich Gödel; २८ एप्रिल १९०६, ब्रनो, ऑस्ट्रिया-हंगेरी - १४ जानेवारी १९७८, प्रिन्स्टन, न्यू जर्सी) हा एक ऑस्ट्रियन-अमेरिकन गणितज्ञ, तर्कशास्त्रज्ञ व तत्त्ववेत्ता होता. 

व्हियेना येथे पदवीचे शिक्षण घेतल्यानंतर दुसऱ्या महायुद्धाच्या सुरुवातीच्या काळात ग्योडेलने पत्नीसह अमेरिकेला स्थानांतर केले. तो न्यू जर्सीच्या प्रिन्स्टन शहरामधील *इन्स्टिट्यूट फॉर ॲड्व्हान्स स्टडीज* ह्या संशोधन संस्थेमध्ये नोकरी स्वीकारली. १९४७ साली त्याने अमेरिकेचे नागरिकत्व घेतले. प्रिन्स्टन येथेच वास्तव्यास असलेला आल्बर्ट आईनस्टाईन व ग्योडेल हे चांगले मित्र होते.

## बाह्य दुवे
*व्यक्तिचित्र

वर्ग:इ.स. १९०६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७८ मधील मृत्यू
वर्ग:ऑस्ट्रियन गणितज्ञ
वर्ग:अमेरिकन गणितज्ञ
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
किंग खालिद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ

[250 px|इवलेसे|विमानतळावर थांबलेले [सौदियाचे बोइंग ७४७ विमान]]
**किंग खालिद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ** (अरबी: مطار الملك خالد الدولي)  सौदी अरेबियाच्या रियाध शहराजवळील विमानतळ आहे. १९८३मध्ये सुरू झालेल्या या विमानळावर प्रत्येकी आठ गेट्स असलेली चार टर्मिनल, मशीद तसेच ११,६०० मोटारगाड्यांसाठीचा तळ आहेत. चार टर्मिनलांपैकी फक्त तीन सध्या वापरात आहेत. पैकी एक टर्मिनल सौदी राजघराण्यासाठी राखीव आहे. ३१५ किमी२ (७८,००० एकर) इतका विस्तार असलेला हा विमानतळ जगातील सगळ्यात मोठा विमानतळ आहे.

दोन समांतर धावपट्ट्या असलेला हा विमानतळ नासाच्या स्पेस शटलच्या अवतरणासाठीते एक राखीव स्थळ होती.

एर इंडिया मार्फत किंग खालिद आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरून भारतामधील दिल्ली, मुंबई, कोळिकोड व तिरुवनंतपुरम ह्या शहरांमध्ये थेट प्रवासी विमानसेवा पुरवली जाते. जेट एरवेझ येथून मुंबई पर्यंत थेट सेवा पुरवत असे.

## विमानकंपन्या आणि गंतव्यस्थाने 
### प्रवासी 
### मालवाहू 
## संदर्भ
वर्ग:सौदी अरेबियामधील विमानतळ
वर्ग:रियाध
डेलावेर नदी

उजवे|इवलेसे|300 px|उगमापासून मुखापर्यंत डेलावेर नदीचा मार्ग
**डेलावेर नदी** () ही अमेरिका देशाच्या पूर्व भागातील एक महत्त्वाची नदी आहे. ही नदी न्यू यॉर्क राज्यात दोन शाखांमध्ये उगम पावते. ह्या दोन शाखा एकत्र येऊन डेलावेर नदीची सुरुवात होते. तेथून दक्षिणेकडे ४८४ किमी लांब वाहत जाउन ती अटलांटिक महासागराला मिळते.

## मोठी शहरे 
* फिलाडेल्फिया
* कॅम्डेन, न्यू जर्सी
* ट्रेंटन, न्यू जर्सी
* विल्मिंग्टन

वर्ग:न्यू यॉर्कमधील नद्या
वर्ग:न्यू जर्सीमधील नद्या
वर्ग:पेनसिल्व्हेनियामधील नद्या
वर्ग:डेलावेरमधील नद्या
टोनी मॉरिसन

thumb|220px|टोनी मॉरिसन
**टोनी मॉरिसन** (१८ फेब्रुवारी, इ.स. १९३१:लोरेन, ओहायो - ) ही एक अमेरिकन लेखिका आहे. वंशाने आफ्रिकन अमेरिकन असलेल्या मॉरिसनने आजवर अनेक प्रसिद्ध कादंबऱ्या लिहिल्या आहेत. तिच्या साहित्यामधील योगदानासाठी मॉरिसनला १९८८ साली पुलित्झर पुरस्कार तर १९९३ साली साहित्यातील नोबेल पारितोषिक मिळाले.

हिचे जन्मनाव *क्लोए आर्डेलिया वॉफर्ड* आहे.

मॉरिसन अमेरिकेच्या प्रिन्स्टन विद्यापीठामध्ये साहित्याची प्राध्यापिका आहे.

## बाह्य दुवे
*व्यक्तिचित्र

वर्ग:इ.स. १९३१ मधील जन्म
वर्ग:अमेरिकन लेखक
वर्ग:साहित्यातील नोबेल पारितोषिकविजेते
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
केन ॲस्टन

**केन ॲस्टन** (१ सप्टेंबर, इ.स. १९१५ - २३ ऑक्टोबर, इ.स. २००१) हे फुटबॉल खेळाचे एक इंग्लिश पंच होते. हे फुटबाॅल मधील रेड व यलो कार्डाचे जनक आहेत. ॲस्टन जेव्हा वाहतूक सिग्नलची वाट बघत होते तेव्हा त्यांच्या डोक्यात ही कल्पना आली होती.

वर्ग:फुटबॉल पंच
वर्ग:इ.स. १९१५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००१ मधील मृत्यू
प्रिन्स्टन विद्यापीठ

इवलेसे
इवलेसे
**प्रिन्स्टन विद्यापीठ** हे अमेरिका देशाच्या न्यू जर्सी राज्यातील प्रिन्स्टन ह्या शहरात स्थित असलेले एक खाजगी विद्यापीठ आहे. इ.स. १७४६ साली स्थापन झालेले प्रिन्स्टन हे अमेरिकेमधील सर्वात जुन्या उच्च शिक्षणासाठीच्या विद्यापीठांपैकी एक आहे. सध्या सुमारे १८ अब्ज डॉलर संपत्ती असलेले प्रिन्स्टन हे जगातील सर्वात श्रीमंत व प्रतिष्ठित विद्यापीठांपैकी एक आहे. आयव्ही लीग ह्या न्यू इंग्लंड परिसरातील प्रतिष्ठेच्या विद्यापीठ समूहाचा प्रिन्स्टन सदस्य आहे.

जेम्स मॅडिसन व वूड्रो विल्सन ह्या दोन अमेरिकन राष्ट्राध्यक्षांनी, अ‍ॅरन बर ह्या उपराष्ट्राध्यक्षाने तसेच मिशेल ओबामा ह्या विद्यमान पहिल्या महिलेले येथून शिक्षण घेतले आहे. आजवर ३७ नोबेल पारितोषिक विजेते प्रिन्स्टनसोबत संलग्न राहिले आहेत.

## नोबेल पारितोषिक विजेते
#आर्थर कॉम्प्टन
#क्लिंटन डेव्हिसन
#युजीन ओ'नील
#आर्नो अ‍ॅलन पेन्झियास
#डेव्हिड ग्रॉस
#जेम्स वॉट्सन क्रोनिन
#फिलिप वॉरेन अँडरसन
#ओसामू शिमोमुरा
#एरिक मॅस्किन
#वूड्रो विल्सन
#युजीन विग्नर
#जोसेफ हूटॉन टेलर, जुनियर
#रसेल अ‍ॅलन हल्से
#व्हाल लॉग्सडन फिच
#एरिक वीशाउस
#जेम्स रॉथमन
#आर्थर लुईस
#क्रिस्टोफर सिम्स
#डॅनियेल काह्नेमान
#पॉल क्रुगमन
#थॉमस सार्जंट
#जॉन फोर्ब्ज नॅश, जुनियर
#मारियो वार्गास योसा
#टोनी मॉरिसन
#डॅनियेल सी. त्सुइ

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:अमेरिकेमधील विद्यापीठे
वर्ग:न्यू जर्सी
विद्यापीठ
लिरा

**लिरा** हे इटलीचे पूर्वीचे चलन होते. आता युरोने त्याची जागा घेतली आहे जे अनेक युरोपिय राष्ट्रांचे चलन आहे.

वर्ग:इटली
वर्ग:भूतपूर्व चलने
ताल (चित्रपट)

**ताल** हा १९९९ साली प्रदर्शित झालेला एक भारतीय हिंदी चित्रपट आहे. सुभाष घईने निर्माण व दिग्दर्शन केलेल्या ह्या चित्रपटामध्ये अक्षय खन्ना, अनिल कपूर व ऐश्वर्या राय ह्यांच्या आघाडीच्या भूमिका आहेत. हा चित्रपट बॉक्स ऑफिसवर प्रचंड यशस्वी ठरला व त्याला अनेक पुरस्कार मिळाले. ए.आर. रहमानने संगीतबद्ध केलेले तालचे संगीत देखील लोकांच्या पसंदीस उतरले.

## कलाकार
*अनिल कपूर
*ऐश्वर्या राय
*अक्षय खन्ना
*अमरीश पुरी
*आलोक नाथ

## पार्श्वभूमी
## कथानक
## पुरस्कार
*फिल्मफेअर पुरस्कार
**सर्वोत्तम सहाय्यक अभिनेता - अनिल कपूर
**सर्वोत्तम महिला पार्श्वगायक - अलका याज्ञिक
**सर्वोत्तम संगीत दिग्दर्शक - ए.आर. रहमान

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:सुभाष घई दिग्दर्शित चित्रपट
गरीबपूरची लढाई

**गरीबपूरची लढाई** भारत व पाकिस्तानमधील तिसऱ्या युद्धाची नांदी ठरलेली लढाई होती. नोव्हेंबर २०-२१, इ.स. १९७१ला झालेल्या या लढाईनंतर भारतीय सेनेने मुक्तीबाहिनीशी संधान बांधले व मित्रोबाहिनीची रचना केली. पुढील काही दिवसांत झालेल्या बोयराच्या लढाईत मित्रोबाहिनीने पूर्व पाकिस्तानात (आताचे बांगलादेश) असलेल्या पाकिस्तानी वायुसेनेच्या तुकड्यांचा पराभव केला व युद्धास तोंड फुटले.

गरीबपूर आणि बोयराच्या लढायांमध्ये पराभव पत्करलेल्या पाकिस्तानी सैन्यदलाने युद्धाच्या शेवटी भारतासमोर शरणागती पत्करली.

वर्ग:भारत-पाकिस्तान युद्धांतील लढाया
वर्ग:१९७१ चे भारत-पाकिस्तान युद्ध
बी.के.एस. अय्यंगार

**बेल्लूर कृष्णमाचार सुंदरराजा अय्यंगार** (कानडी: ಬೆಳ್ಳೂರು ಕೃಷ್ಣಮಾಚಾರ್ ಸುಂದರರಾಜ ಐಯ್ಯಂಗಾರ್; १४ डिसेंबर, इ.स. १९१८ - २० ऑगस्ट, इ.स. २०१४) हे एक भारतीय योग प्रशिक्षक व लेखक होते. त्यांना *अय्यंगार योगा* ह्या हठ योग पद्धतीचे जनक मानले जाते. अय्यंगार हे जगातील सर्वोत्तम योग प्रशिक्षकांपैकी एक मानले जात असत. भारतभर व जगभर योगासने लोकप्रिय करण्याचे श्रेय अय्यंगारांना दिले जाते.

अय्यंगारांच्या योगामधील अमूल्य योगदानासाठी भारत सरकारने त्यांना १९९१ साली पद्मश्री, २००२ साली पद्मभूषण तर २०१४ साली पद्मविभूषण हे पुरस्कार बहाल केले. २० ऑगस्ट २०१४ रोजी वयाच्या ९६व्या वर्षी हृदयधक्क्याने त्यांचे निधन झाले.

## बी.के.एस. अय्यंगार यांनी लिहिलेली पुस्तके (सर्व इंग्रजी)
* अय्यंगार योगा फॉर बिगिनर्स
* अष्टदल योगमाला खंड १, २.
* आरोग्य योग (मराठी)
* दि आर्ट ऑफ योगा
* दि इलस्ट्रेटेड लाईट ऑन योगा
* दि कन्साइज लाईट ऑन योगा
* कोअर ऑफ योगसूत्राज
* ट्री ऑफ योगा
* बॉडी विझडम योगा
* योग एक कल्पतरू (मराठी)
* योगदीपिका (मराठी
* योग मकरंद
* योग सर्वांसाठी (मराठी)
* योगा दि पाथ टु होलिस्टिक हेल्थ
* योगा फॉर मदरहुड
* लाईट ऑन अष्टांग योगा
* लाईट ऑन प्राणायमा
* योगा : विझडम अँड प्रॅक्टिस
* लाईट ऑन योगसूत्राज ऑफ पतंजली
* लाईट ऑन योगा 
* लाईट ऑन योगा एच्‌बी
* लाईट ऑन लाईफ - योगा जर्नी टू...
* हीलिंग रिलॅक्सेशन

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:भारतीय योगाभ्यासक
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते
डीन बॅरो

**डीन ऑलिव्हर बॅरो** (;  २ मार्च १९५१) हा मध्य अमेरिकेमधील बेलीझ देशाचा सहावा व विद्यमान पंतप्रधान आहे. बॅरो २००८ सालापासून पंतप्रधानपदावर आहे.

## हे सुद्धा पहा
*जगातील देशांच्या राष्ट्रप्रमुख व सरकारप्रमुखांची यादी

वर्ग:बेलीझचे पंतप्रधान
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्गजाणीव

समाजविज्ञान आणि राज्यशास्त्रात, विशेषतः मार्क्सवादात, स्वतःच्या सामाजिक वर्ग व आर्थिक दर्जाबद्दल, त्या वर्गाच्या जडणघडण व हितसंबंधांबद्दल असलेल्या एखाद्या व्यक्तीच्या समजुतदारीला **वर्गजाणीव** ही संज्ञा वापरली जाते.

वर्ग:मार्क्सवाद
गॉड सेव्ह द क्वीन

**गॉड सेव्ह द क्वीन** (God Save the Queen; देवा, राणीचे रक्षण कर) हे युनायटेड किंग्डमचे राष्ट्रगीत आहे. जेव्हा ब्रिटनच्या राज्यपदावर राजा असतो तेव्हा हे गीत बदलून *गॉड सेव्ह द किंग* असे करण्यात येते व ह्यामधील she शब्दाऐवजी he शब्द वापरला जातो.

ब्रिटनखेरीज राष्ट्रकुल परिषदेमधील अनेक देशांमध्ये गॉड सेव्ह द क्वीन हे गीत पर्यायी राष्ट्रगीत म्हणून वापरले जाते.

## वापर
*  (शाही)
*  (शाही)
*  (शाही)
*  (शाही)
*  (शाही)
*  (शाही)
*  (शाही)
*  (शाही)
*  (राष्ट्रगीत व शाही) 
*  (शाही)
*  (शाही)
* 

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:राष्ट्रगीते
वर्ग:युनायटेड किंग्डम
वर्ग:ब्रिटिश साम्राज्य
कोषटवार दौलतखान विद्यालय (पुसद)

**को.दौ.विद्यालय** म्हणजे **कोषटवार दौलतखान विद्यालय** हे शिक्षण प्रसारक मंडळ, पुसद द्वारा संचलीत, महाराष्ट्र राज्याच्या यवतमाळ जिल्ह्यातील पुसद येथील एक प्रसिद्ध विद्यालय अाहे. कोषटवार दौलतखान विद्यालयाची स्थापना ३० जून १९१४ या वर्षी झाली. 
## इतिहास
कोषटवार दौलतखान विद्यालयाची स्थापना ३० जून १९१४ या वर्षी ॲंग्लो व्हर्नॅक्यूलर स्कूल या नावाने मोहम्मद रफीउद्दीन यांच्या सराईत(धर्मशाळेत) झाली. दौलतखान पटेल आणि कोषटवार निधी ट्रस्ट यांच्या आर्थिक मदतीने शाळेचा विकासास हातभार लागला आणि १९६४ मध्ये शाळेचे नामकरण "कोषटवार दौलतखान विद्यालय बहूद्देशीय ऊच्च माध्यमिक शाळा" असे केले गेले.

* अमोल बुजुर्गे  
* रविंद्र आमले 
* आशाताई चापके 
* एन.टी. राठोड 

## उल्लेखनीय विद्यार्थी
* वीणा त्यागराज खाडिलकर (लग्नाआधीचे नाव : वीणा नरहरी अपामार्जनी) - गायिका 

## संलग्न महाविद्यालय
*गोदाजीराव मुखरे कनिष्ठ महाविद्यालय

## संदर्भ
वर्ग:पुसद
वर्ग:महाराष्ट्रातील शाळा
वर्ग:विस्तार विनंती
धाड (बुलढाणा)

**धाड** हे बुलढाणा जिल्ह्यातील एक गाव आहे.

## मर्दडी देवी
**बुलढाणा** तालुक्यात बुलढाणा ते औरंगाबाद रस्त्यावर धाड गावाजवळ मर्दडी देवीचे संस्थान डोंगरामध्ये वसलेले आहे. नवसाला पावणारी देवी म्हणुन मर्दडी माताची ख्याती आहे. येथे नवरात्री मध्ये नऊ दिवस यात्रा असते. ब्रिटिश काळापासून या देवीचे पुजारी म्हणून गुरव घराणे या देवीची पूजा, आरती करीत आहे आणि धाड येथील मोहिते-देशमुख घराण्याकडे या देवीच्या व्यवस्था पाहण्याचे काम आहे.

वर्ग:बुलढाणा जिल्ह्यातील गावे
बनारसीदास खरगसेन जैन

**बनारसीदास** किंवा **बनारसीदास जैन** (१५८६, जौनपुर, उत्तर प्रदेश; मृत्यू १६४३) एक भारतीय कवी होते. ते एक श्रीमल जैन व्यापारी होते. त्यांनी भारतीय साहित्यातील पहिले आत्मचरित्र लिहीले. ते अर्धकथानक या नावाखाली प्रसिद्ध झाले. अर्धकथानक हिंदीच्या ब्रज बोलीत काव्यरूपात लिहीलेले आहे. अर्धकथानकाचा मराठी अनुवाद उपलब्ध आहे.

## अर्धकथानक
* मूळ हिंदी आत्मचरीत्र मराठीत अनुवाद करण्यासाठी मराठी विकिस्रोत बंधू प्रकल्पात उपलब्ध.

वर्ग:हिंदी कवी
वर्ग:इ.स. १५८६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १६४३ मधील मृत्यू
ज्यो रूट

**जोसेफ एडवर्ड** *जो* **रूट** (३० डिसेंबर, इ.स. १९९० - ) हा इंग्लंड क्रिकेट संघातील एक प्रमुख फलंदाज आहे. त्याच बरोबर तो उत्तम क्षेत्ररक्षक सुद्धा आहे. ज्यो रूट ने एकदिवसीय क्रिकेट मधील पदार्पण भारताविरूद्ध केले होते.

वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९० मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
श्रीनिवास कृष्ण पाटणकर

श्रीनिवास कृष्ण पाटणकरांचा जन्म ११ नोव्हेंबर १९१५ रोजी सोलापुरात झाला व १९ ऑक्टोबर १९३६ रोजी ते या जगातून निघूनही गेले. अवघे बावीस वर्षांचे आयुष्य लाभलेल्या या कवीला "प्राजक्ताची फुले' फारच आवडायची. त्यांच्या अनेक कवितांमधून या फुलाचा उल्लेख आढळतो. 

'प्राजक्ताची फुले' हा त्यांच्या समग्र कवितांचा छोटेखानी संग्रह आहे. 'चंद्रकला' हे वृत्त त्यांच्या विशेष आवडीचे असावे, असे त्यांच्या एकंदर कवितांवरून दिसून येते. अनेक कविता याच वृत्तात आहेत.

वर्ग:मराठी कवी
वर्ग:इ.स. १९१५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९३६ मधील मृत्यू
अर्जुन कपूर

**अर्जुन कपूर** ( २६ जून १९८५) हा एक भारतीय सिने-अभिनेता व बॉलिवूड निर्माता बोनी कपूर ह्याचा मुलगा आहे. अर्जुनने २०१२ साली प्रदर्शित झालेल्या इशकजादे ह्या चित्रपटामध्ये नायकाची भूमिका करून बॉलिवूडमध्ये पदार्पण केले. ह्या भूमिकेसाठी त्याला सर्वोत्तम पदार्पणासाठीच्या फिल्मफेअर पुरस्कारासाठी नामांकन मिळाले होते.

## चित्रपट कारकीर्द 
## चित्रदालन 
## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
नगवा

**नगवा** हे उत्तर प्रदेशातल्या बलिया जिल्ह्यातील एक छोटे गाव आहे. येथील लोकसंख्या अंदाजे ८,००० आहे.

या गावी १८५७ च्या स्वातंत्र्ययुद्धातले महान क्रांतिकारक मंगल पांडे यांचा जन्म झाला होता.

वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील गावे
वर्ग:बलिया जिल्हा
अंबेवडगाव

**अंबेवडगांव** हे भारत देशातील महाराष्ट्र या राज्याच्या बीड जिल्ह्यातील गांव आहे. किल्ले धारुर या तालूक्यात हे गाव आहे.

वर्ग:बीड जिल्ह्यातील गावे
वर्ग:किल्ले धारुर तालुका
सलमा हायेक

**सलमा हायेक हिमेनेझ** (सप्टेंबर २, इ.स. १९६६:कोत्झाकोआल्कोस, बेराक्रुथ, मेक्सिको - ) ही मेक्सिकन-अमेरिकन चित्रपट अभिनेत्री, दिग्दर्शक आणि निर्माती आहे. हायेकने पहिल्यांदा मेक्सिकोमध्ये दूरचित्रवाणीमालिकांमध्ये अभिनय केला. डेस्पराडो, डॉग्मा आणि वाइल्ड वाइल्ड वेस्ट या चित्रपटांतील तिच्या भूमिका प्रसिद्ध झाल्या. हायेकने २००२ साली फ्रिडा या चित्रपटात फ्रिडा काह्लोची भूमिका वठवली. यासाठी तिला ऑस्कर पुरस्कार मिळाला.

वर्ग:इ.स. १९६६ मधील जन्म
वर्ग:ऑस्कर पुरस्कार विजेत्या अभिनेत्री
वर्ग:अमेरिकन अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
दीन मुहम्मद

**दीन मुहम्मद** (किंवा शेख दीन मुहम्मद; जन्म १७५९ पाटणा; मृत्यू १८५१ ब्राइटन, इंग्लंड) एक भारतीय प्रवासी, शल्यचिकीत्सक, व व्यापारी होते. इंग्रजी भाषेत लिहीणारे ते पहिले भारतीय होते. १७९४ साली त्यांनी **द ट्रॅव्हल्स ऑफ दीन मुहम्मद** (दीन मुहम्मदच्या सफरी; मराठी अनुवाद उपलब्ध नाही) या नावाखाली आत्मचरित्र प्रकाशित केले. त्यांनी इंग्लंडमध्ये १८१० साली हिंदुस्थानी कॉफी हाऊस नावाचे उपहारगृह उघडले. ते त्या देशातील पहिले भारतीय उपहारगृह होते. इंग्लंडमधल्या ब्राइटन शहरात दीन मुहम्मद यांचे थडगे आहे.

वर्ग:इ.स. १७५९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८५१ मधील मृत्यू
वर्ग:इंग्लिश लेखक
बेलीझ सिटी

**बेलीझ सिटी** ही बेलीझ देशाची भूतपूर्व राजधानी, बेलीझ जिल्ह्याचे प्रशासकीय केन्द्र व बेलीझमधील सर्वात मोठे शहर आहे. हे शहर बेलीझच्या पूर्व भागात कॅरिबियन समुद्राच्या किनाऱ्यावर वसले असून ते बेलीझचे प्रमुख बंदर तसेच आर्थिक व औद्योगिक केंद्र आहे.

१९६१ सालातील विनाशकारी वादळामध्ये बेलीझ सिटी जवळजवळ पूर्णपणे उध्वस्त झाल्यानंतर बेल्मोपान ह्या शहराची निर्मिती करण्यात आली व तेथे राजधानी हलवण्यात आली.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:बेलीझमधील शहरे
वर्ग:बेलीझ जिल्हा
इशकजादे

**इशकजादे** हा एक २०१२ साली प्रदर्शित झालेला एक बॉलिवूड चित्रपट आहे. अर्जुन कपूरने नायकाची व परिणीती चोप्राने नायिकेची भूमिका केलेला हा पहिलाच चित्रपट तिकिट खिडकीवर यशस्वी ठरला.

## पुरस्कार
* सर्वोत्तम महिला पार्श्वगायक फिल्मफेअर पुरस्कार - शाल्मली खोलगडे

## बाह्य दुवे
*अधिकृत पान
*

वर्ग:इ.स. २०१२ मधील हिंदी चित्रपट
चार्ली शीन

**कार्लोस अर्विन एस्तेवेझ** तथा **चार्ली शीन** (सप्टेंबर ३, इ.स. १९६५ - ) हा अमेरिकन चित्रपटअभिनेता आहे. याने प्लाटून, फेरिस ब्युलर्स डे ऑफ, वॉल स्ट्रीट, यंग गन्स, एट मेन आउट, मेजर लीग, हॉट शॉट्स!, द थ्री मस्केटियर्स, मनी टॉक्स, बिइंग जॉन माल्कोविच सारख्या अनेक लोकप्रिय चित्रपटांतून काम केले आहे.

याचे वडील मार्टिन शीन तसेच भाऊ एमिलियो एस्तेवेझ, रमोन एस्तेवेझ आणि बहीण रेने एस्तेवेझ हे देखील चित्रपटअभिनेते आहेत.

वर्ग:अमेरिकन अभिनेते
वर्ग:इ.स. १९६५ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
भारताचे अर्थमंत्री

**भारताचा अर्थमंत्री** (**भारताचा वित्तमंत्री**) हा भारत देशाच्या केंद्र सरकारमधील एक कॅबिनेट मंत्री व भारतीय अर्थमंत्रालयाचा प्रमुख आहे. भारत सरकारमधील सर्वात महत्त्वाच्या पदांपैकी एक असलेला अर्थमंत्री हा भारत देशाची आर्थिक व वित्तीय धोरणे ठरवण्यासाठी व देशाचा वार्षिक अर्थसंकल्प तयार करण्यासाठी जबाबदार आहे.

अर्थमंत्री हा संसदेच्या लोकसभा अथवा राज्यसभेचा विद्यमान सदस्य असणे बंधनकारक असून त्याची निवड पंतप्रधानाद्वारे व पदनियुक्ती राष्ट्रपतीद्वारे केली जाते.

## अर्थमंत्र्यांची यादी
## बाह्य दुवे
*भारतीय अर्थमंत्रालय


वर्ग:भारत सरकार
इबोला

250 px|इवलेसे|इबोलाची काही लक्षणे

**इबोला विषाणू रोग** (**ईव्हीडी**) किंवा **इबोला रक्तस्त्रावी ताप** (**ईएचएफ**) (संक्षिप्त नाव: **एबोला**, **इबोला**) हा मनुष्य व इतर सस्तन प्राण्यांना होणारा एक रोग आहे. हा रोग *एबोला* नावाच्या विषाणूची लागण झाल्यामुळे होतो. ताप, घसादुखी, स्नायूदुखी, उलट्या इत्यदी एबोला रोगाची लक्षणे विषाणूबाधा झाल्याच्या दोन दिवस ते ३ आठवड्यांदरम्यान दिसू लागतात. त्यानंतर ६ ते १६ दिवसांत रोगी मृत्यूमुखी पडण्याची शक्यता आहे. हा रोग संसर्गजन्य असून एका मनुष्याद्वारे दुसऱ्यामध्ये पसरू शकतो. एबोला रोगावर सध्या कोणताही अधिकृत उपचार किंवा लस उपलब्ध नाही. मात्र, प्रादुर्भाव झालेल्या प्राणी व माणसांना अन्य प्राणी व माणसांपासून वेगळे ठेवत प्रचंड काळजी घ्यावी लागते.

ह्या विषाणूचा शिरकाव एखाद्या बाधित प्राण्याच्या (सामान्यत: माकडे किंवा वटवाघळे) रक्त किंवा शारीरिक द्रवपदार्थ यांच्याशी संपर्काद्वारे होतो. नैसर्गिक वातावरणात हवेतून पसरण्याबद्दल अद्याप खात्री नाही. बाधित नसताना देखील वटवाघळे हा विषाणू वाहून नेऊ शकतात आणि पसरवू शकतात असे मानले जाते. मानवी संसर्ग झाल्यानंतर मात्र, हा रोग लोकांमध्ये देखील पसरू शकतो.

बाधित माकडे आणि रुग्णांपासून माणसांमध्ये या रोगाचा फैलाव कमी करणे याचा प्रतिबंधात समावेश होतो. अशा प्राण्यांना संसर्गासाठी तपासून आणि जर रोग आढळला तर त्यांना मारून आणि त्यांचे शरीर व्यवस्थित नष्ट करून हे केले जाऊ शकते. मांस व्यवस्थित शिजवणे आणि मांस हाताळताना संरक्षणात्मक कपडे घालणे, तसेच रोग्याच्या आसपास असताना संरक्षणात्मक कपडे घालणे आणि हात धुणे हे सुद्धा उपयोगी ठरू शकते. 

एबोला रोगाला उच्च मृत्यूदर आहे: विषाणूने बाधित झालेले 50% ते 90% बऱ्याचदा मृत्यू पावतात. ईव्हीडीची ओळख १९७६ साली पहिल्यांदा आफ्रिका खंडातील सुदान आणि झैर येथे झाली. तेव्हापासून २०१३ पर्यंत आफ्रिकेमध्ये एबोलाचे १,७१६ व्यक्तींना एबोलाची बाधा झाली होती. 

## २०१४ इबोला साथ
२०१४ साली प्रामुख्याने पश्चिम आफ्रिकेमधील गिनी, लायबेरिया व सियेरा लिओन ह्या देशांमध्ये तसेच नायजेरियामध्ये एबोलाची तीव्र साथ आली असून या वर्षी  एबोलाचे २०,०८१ रुग्ण आढळून आले. ह्यांपैकी ७,८४२ रुग्ण एबोलामुळे मरण पावले आहेत. या वर्षी ह्या रोगाची लागण झालेल्या सहा व्यक्ती माली देशात व एक व्यक्ती अमेरिकेत दगावली. स्पेन या प्रगत देशामध्ये देखील या रोगाचा रुग्ण आढळून आल्यामुळे जागतिक आरोग्य आणिबाणीसदृश परिस्थिती निर्माण झाली आहे. ह्या रोगाचा प्रादुर्भाव वेळीच रोखला नाही तर दर आठवड्याला १० हजार नवे रुग्ण ह्या वेगाने एबोलाची साथ वाढेल असा इशारा विश्व स्वास्थ्य संस्थेने दिला आहे.
### आकडे
**लागण / मृत्यू** (१२ ऑक्टोबर २०१५)
* एकूण: 8,997 / 4,493
*  लायबेरिया: 4,249 / 2,458  
*  सियेरा लिओन: 3,252 / 1,183
*  गिनी: 1,472 / 843 
*  नायजेरिया: 20 / 8
*  अमेरिका: 3 / 1 
*  स्पेन: 1 / 0

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
*WHO वरील माहिती

वर्ग:विषाणूजन्य रोग
वर्ग:रोग
भारताचे परराष्ट्रमंत्री

**भारताचा परराष्ट्रमंत्री** किंवा **भारताचा विदेशमंत्री** हा भारत देशाच्या केंद्र सरकारमधील एक प्रमुख कॅबिनेट मंत्री व भारतीय परराष्ट्रमंत्रालयाचा प्रमुख आहे. भारत सरकारमधील सर्वात महत्त्वाच्या पदांपैकी एक असलेला परराष्ट्रमंत्री हा आंतरराष्ट्रीय स्तरावर भारत देशाचे प्रतिनिधित्व करण्यासाठी व देशाची परराष्ट्र धोरणे ठरवण्यासाठी जबाबदार आहे.

परराष्ट्रमंत्री हा संसदेच्या लोकसभा अथवा राज्यसभेचा विद्यमान सदस्य असणे बंधनकारक असून त्याची निवड पंतप्रधानाद्वारे व पदनियुक्ती राष्ट्रपतीद्वारे केली जाते. जवाहरलाल नेहरू हे भारताचे पहिले परराष्ट्रमंत्री होते. ते ह्या पदावर १७ वर्षे राहिले.

## परराष्ट्रमंत्र्यांची यादी
## संदर्भ
## बाह्य दुवे
*भारतीय परराष्ट्रमंत्रालय


वर्ग:भारत सरकार
वर्ग:याद्या
केमेरोवो

**केमेरोवो** () हे रशिया देशाच्या केमेरोवो ओब्लास्ताचे मुख्यालय व रशियामधील मोठ्या शहरांपैकी एक आहे. आहे. केमेरोवो शहर रशियाच्या दक्षिण भागात सायबेरियामध्ये नोव्होसिबिर्स्कच्या पश्चिमेस तोम नदीच्या काठावर वसले आहे. २०१० सालच्या गणनेनुसार सुमारे ५.३३ लाख लोकसंख्या असलेले केमेरोवो हे रशियामधील एक प्रमुख औद्योगिक शहर आहे.

## हे सुद्धा पहा
*रशियामधील शहरांची यादी

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ
*

वर्ग:रशियामधील शहरे
सी. विद्यासागर राव

**चेन्नामनेनी विद्यासागर राव** (तेलुगू: చెన్నమనేని విద్యాసాగర్ రావు;  ४ फेब्रुवारी १९४२) हे भारतीय जनता पक्षाचे नेते व महाराष्ट्र राज्याचे माजी राज्यपाल आहेत. १९८५ ते १९९८ दरम्यान आंध्र प्रदेशच्या विधानसभेमध्ये राहिलेले राव १९९८ साली करीमनगर मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून आले. ते अटलबिहारी वाजपेयी यांच्या मंत्रीमंडळात राज्यमंत्री होते. ऑगस्ट २०१४ ते ऑगस्ट २०१९ पर्यंत विद्यासागर राव महाराष्ट्राचे राज्यपाल होते.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:महाराष्ट्राचे राज्यपाल
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
भोंगीर लोकसभा मतदारसंघ

**भोंगीर** हा भारताच्या तेलंगणा राज्यामधील एक लोकसभा मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ २००८ साली अस्तित्वात आला.

## हे सुद्धा पहा
*नालगोंडा जिल्हा
*भारतीय लोकसभा मतदारसंघ सूची

## बाह्य दुवे
*माहिती

वर्ग:तेलंगणामधील लोकसभा मतदारसंघ
वर्ग:नालगोंडा जिल्हा
वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ
एका लग्नाची तिसरी गोष्ट

**एका लग्नाची तिसरी गोष्ट** ही झी मराठी वरील प्रसारित झालेली एक मालिका आहे. यात उमेश कामत आणि स्पृहा जोशी यांनी अभिनय केला आहे. याआधी याच वाहिनीवर एका लग्नाची दुसरी गोष्ट ही मालिका प्रसारित झाली होती. त्या अनुषंगाने या मालिकेचे नाव एका लग्नाची तिसरी गोष्ट असे होते. या मालिकेची निर्मिती श्रीरंग गोडबोले यांनी इंडियन मॅजिक आय या निर्मिती संस्थेद्वारा केली होती. २०१५ मध्ये ही मालिका *मिले सूर मेरा तुम्हारा* या नावाने हिंदीमध्ये डब करून झी टीव्ही वाहिनीवर प्रसारित करण्यात आली होती.

## कथानक 
ही मालिका ओम चौधरी (उमेश कामत) व ईशा देशमुख (स्पृहा जोशी) या दोन वकिलांची प्रेमकथा आहे. ईशा ही एकत्र कुटुंबात वाढलेली मुलगी आहे. तर ओम हा त्याच्या आई-वडिलांचा लहानपणीच घटस्फोट झाल्याने वसतिगृहात वाढलेला मुलगा आहे. मात्र योगायोगाने काही माणसं त्यांच्या आयुष्यात येतात व तो त्यांना त्यांच्या घरात सामावून घेतो. त्यांचे एक अनौपचारिक कुटुंब तयार होते. मात्र ईशा-ओमच्या लग्नासाठी ईशाच्या आजोबांची अट असते की ओमचे सख्खे नातेवाईक एकत्र यायला हवेत. मानलेली नाती असलेल्या कुटुंबामध्ये ईशाचे लग्न होणार नाही. तेव्हा ईशा ओमच्या खऱ्या नातेवाईकांना एकत्र आणण्याचे आव्हान स्वीकारते. त्यात ती यशस्वी होते की नाही याचीच गोष्ट म्हणजे एका लग्नाची तिसरी गोष्ट ही मालिका आहे.

## कलाकार 
* उमेश कामत – ओम चौधरी
* स्पृहा जोशी – ईशा देशमुख
* मोहन जोशी – दत्ताराम
* शुभांगी गोखले – शोभना
* शुभा खोटे – प्रमिला देसाई
* आरती वडगबाळकर – मधू
* सागर तळाशीकर – रणजित चौधरी
* संदेश कुलकर्णी – जयेश
* स्नेहा माजगावकर – धनश्री
* रमेश मेढेकर – कामत आजोबा
* तुषार दळवी – अजित चौधरी
* शिल्पा तुळसकर – ओमची आई
* मिलिंद फाटक – उल्हास प्रधान
* सुनील अभ्यंकर – श्रीकांत ब्रह्मे
* मोहन आगाशे – ईशाचे आजोबा
* अनिता दाते-केळकर – अश्विनी केतकर
* अजित केळकर – ईशाचे बाबा
* उमा सरदेशमुख – ईशाची आई
* सुदीप मोडक - सागर

## बाह्य दुवे 
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका
वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका
झहीराबाद लोकसभा मतदारसंघ

**झहीराबाद** हा भारताच्या तेलंगणा राज्यामधील एक लोकसभा मतदारसंघ आहे. २००८ साली निर्माण करण्यात आलेला हा मतदारसंघ प्रामुख्याने झहीराबाद शहरासाठी आहे. 

## हे सुद्धा पहा
*मेदक जिल्हा
*भारतीय लोकसभा मतदारसंघ सूची

## बाह्य दुवे
*माहिती

वर्ग:तेलंगणामधील लोकसभा मतदारसंघ
वर्ग:मेदक जिल्हा
वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ
पॅट्रिक ली फरमोर

**पॅट्रिक ली फरमोर** (इ.स. १९१५ - इ.स. २०११) एक इंग्लिश लेखक होते. त्यांनी वयाच्या अठराव्या वर्षी इंग्लंडहून तुर्कस्तानपर्यंत पायी प्रवास केला. या प्रवासाचे हंगेरीपर्यंतच्या भागाचे वर्णन त्यांनी वयाच्या बासष्ठाव्या वर्षी लिहून अ टाईम ऑफ गिफ्ट्स या नावाखाली प्रकाशित केले. हे पुस्तक इंग्रजी भाषेतले अद्वितीय आणि सर्वोत्कृष्ट प्रवास वर्णन समजले जाते. पुढे फरमोर यांनी उर्वरीत प्रवासाचे वर्णन आणखी दोन खंडात लिहीले. त्यांच्या पुस्तकांचे मराठी अनुवाद उपलब्ध नाहीत.

वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:इ.स. १९१५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०११ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शिक्षक दिन

**शिक्षक दिन** हा शिक्षकांच्या कौतुकाचा एक विशेष दिवस आहे आणि एखाद्या विशिष्ट क्षेत्रातील त्यांच्या विशेष योगदानाबद्दल किंवा सामान्यत: समुदायामध्ये त्यांचा सन्मान करण्यासाठी उत्सवांचा समावेश असू शकतो.

शिक्षक दिन साजरा करण्याची कल्पना १९व्या शतकात अनेक देशांमध्ये रुजली; बहुतेक प्रकरणांमध्ये, ते स्थानिक शिक्षक किंवा शिक्षणातील महत्त्वाचा टप्पा साजरा करतात. इतर अनेक आंतरराष्ट्रीय दिवसांपेक्षा भिन्न देश हा दिवस वेगवेगळ्या तारखांना साजरा करण्याचे हे प्राथमिक कारण आहे. उदाहरणार्थ, अर्जेंटिनाने १९१५ पासून ११ सप्टेंबर रोजी डॉमिंगो फॉस्टिनो सर्मिएन्टोच्या मृत्यूचे स्मरण शिक्षक दिन म्हणून केले आहे. भारतात दुसरे राष्ट्रपती सर्वपल्ली राधाकृष्णन (५ सप्टेंबर) यांचा जन्मदिवस १९६२ पासून शिक्षक दिन म्हणून साजरा केला जातो. २०२२ मध्ये शिक्षक दिन "अभार दिवस" ​​म्हणून साजरा करण्यात आला.

१९९४ मध्ये युनेस्कोने स्थापन केलेल्या जागतिक शिक्षक दिनासोबत अनेक देश ५ ऑक्टोबर रोजी त्यांचा शिक्षक दिन साजरा करतात.

*भारतीय राष्ट्रीय शिक्षक दिन : ५ सप्टेंबर
*जागतिक शिक्षक दिन : ५ ऑक्टोबर

*इतर देशांचे शिक्षक दिवस 

**अल्बेनीया ७ मार्च 
**लेबेनॉन  ९ मार्च
** मलेशिया १६ मे 
**चीन १० सप्टेंबर 
** तैवान २८ सप्टेंबर  
** पोलंड १४ ऑक्टोबर 
** ब्राझील  १५ ऑक्टोबर
** चेक प्रजासत्ताक, स्लोव्हेकिया २८ मार्च
** थायलंड १६ जानेवारी

## हे सुद्धा पहा
*सर्वपल्ली राधाकृष्णन
*आदर्श शिक्षक पुरस्कार

वर्ग:जागतिक प्रतिवार्षिक दिनपालन
बेगम हजरत महल

250 px|इवलेसे|बेगम हजरत महल
**बेगम हजरत महल** तथा **मुहम्मदी खानुम** (??: फैजाबाद, भारत - ७ एप्रिल, इ. स. १८७९: काठमांडू, नेपाळ) बेगम हजरत महल ही अवधच्या नवाब वाजीद अलीची पत्नी होती.

फैजाबाद या गावी एका गरिब कुटुंबात जन्म झालेली मुहम्मदी खानुम ही अत्यंत सुंदर होती. नवाब वाजीद अली याने मुहम्मदी खानुमच्या सौंदर्यावर मोहीत होवून तिच्याशी निकाह केला. निकाहानंतर नवाब अली यांनी मुहम्मदी खानुम हिचे नाव बदलून बेगम हजरत महल असे ठेवले.

बेगम हजरत महल अत्यंत स्वाभिमानी आणि महत्त्वाकांक्षी होती. नवाब वाजीद अलीचे राज्यकारभारात लक्ष नसल्याने ती राज्यकारभारात लक्ष घालू लागली. १३ फेब्रुवारी १८५६ रोजी इंग्रजांनी अवधचे राज्य खालसा केले. नवाब वाजीद अलीला कलकत्यात नजरकैदेत ठेवण्यात आले. बेगम हजरत महलने इंग्रजांच्या अरेरावीला विराध करण्याचे ठरवून आपल्या १४ वर्षाच्या मुलासह लखनौमध्येच राहण्याचे ठरविले. बेगम हजरत महल स्त्री असूनही युद्धनिपुण होती. शस्त्रास्त्रे चालविण्यात ती तरबेज होती. तिने महिलांचे सैनिक दल उभारून इंग्रजांच्या सैन्याचा कडवा प्रतिकार केला होता. 

अखेर १८ मार्च १८५८ रोजी बेगम हजरत महलचा इंग्रजांनी पराभव केला. त्यानंतर तिने नेपाळमधल्या तराईच्या जंगलात आश्रय घेतला. काही वर्षांनंतर काठमांडूला राहत असतानाच १८७९ मध्ये तिचा मृत्यू झाला.

वर्ग:भारतीय क्रांतिकारक
वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १८७९ मधील मृत्यू
केई निशिकोरी

**केई निशिकोरी** (जपानी: Милош Раонић;  २९ डिसेंबर १९८९) हा एक व्यावसायिक जपानी टेनिसपटू आहे. २००७ सालापासून व्यावसायिक टेनिस खेळत असलेला निशिकोरी ए.टी.पी.च्या क्रमवारीमध्ये पहिल्या १० खेळाडूंमध्ये स्थान मिळवणारा एकमेव जपानी टेनिस खेळाडू आहे.

२०१४ यू.एस. ओपन स्पर्धेच्या अंतिम फेरीमध्ये धडक मारून ग्रँड स्लॅम टेनिस स्पर्धेची अंतिम फेरी गाठणारा तो पहिला जपानी व दुसरा आशियाई खेळाडू ठरला आहे.

## बाह्य दुवे
* 
* 

वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:जपानचे टेनिस खेळाडू
व्हाइसरॉय

**व्हाइसरॉय** हा शासक राजकर्त्याच्या वतीने शासित देशाचा कारभार चालविणारा अधिकारी होय.

## हे सुद्धा पहा
* भारतातील इंग्लंडचे व्हाइसरॉय
* भारतातील पोर्तुगालचे व्हाइसरॉय

वर्ग:राजेशाही
वर्ग:वसाहतवाद
२०१४ यू.एस. ओपन

**२०१४ यू.एस. ओपन** ही यू.एस. ओपन टेनिस स्पर्धेची ११४ वी आवृत्ती होती. ही स्पर्धा ऑगस्ट-सप्टेंबर, इ.स. २०१४ दरम्यान अमेरिकेच्या न्यू यॉर्क शहरात भरवण्यात आली.

## विजेते
### पुरूष एकेरी
*  **मारिन चिलिच** ने  केई निशिकोरीला 6–3, 6–3, 6–3 असे हरवले.
### महिला एकेरी
* **सेरेना विल्यम्स** ने  कॅरोलिन वॉझ्नियाकीला 6–3, 6–3 असे हरवले.
### पुरूष दुहेरी
* **बॉब ब्रायन** /  **माइक ब्रायन** ह्यांनी  मार्सेल ग्रानोयेर्स /  मार्क लोपेझ ह्यांना 6—4, 6—3 असे हरवले.
### महिला दुहेरी
* **येकातेरिना माकारोव्हा** /  **एलेना व्हेस्निना** ह्यांनी  मार्टिना हिंगीस /  फ्लाव्हिया पेनेटा ह्यांना 2–6, 6–3, 6–2 असे हरवले.
### मिश्र दुहेरी
* **सानिया मिर्झा** /  **ब्रुनो सोआरेस** ह्यांनी  ॲबिगेल स्पीयर्स /  सान्तियागो गोन्झालेझ ह्यांना 6–1, 2–6, [11–9] असे हरवले.

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ
जॉर्ज आर.आर. मार्टिन

**जॉर्ज आर.आर. मार्टिन** (इंग्लिश: *George R. R. Martin*,  २० सप्टेंबर १९४८) हा एक अमेरिकन लेखक व कादंबरीकार आहे. *अ साँग ऑफ आइस अँड फायर*  ह्या काल्पनिक शृंखलेसाठी ते प्रामुख्याने ओळखले जातात ज्यावर *गेम ऑफ थ्रोन्स* ही दूरचित्रवाणी मालिका आधारित आहे. जगातील सध्याच्या सर्वोत्तम लेखकांमध्ये त्याची गणना होते.

## बाह्य दुवे 
* 
* 

वर्ग:अमेरिकन लेखक
प्रदीप पंड्या

**डॉ. प्रदीप पंड्या** ( २९ एप्रिल १९४२) हे एम.डी. डॉक्टर असून मूत्रपिंड विशेषज्ञ आहेत. भारताच्या गुजरात प्रांतामधल्या नडियाद शहरातील ’मूळजीभाई किडनी रुग्णालया’त त्यांनी २६ वर्षे काम केले आहे. निवृत्तीनंतर ते बडोद्यामध्ये ’प्रेमदास जलाराम रुग्णालया’त सुपरिन्टेन्डन्टच्या पदावर काम करीत आहेत. त्या शहरात त्यांची खासगी प्रॅक्टिसही आहे. 

इ.स. १९९२ मध्ये प्रदीप पंड्या यांनी गुजराती साहित्यक्षेत्रात पदार्पण केले. त्यांचे कथासंग्रह, काव्यसंग्रह, कादंबऱ्या व अनुवाद मिळून ३१हून अधिक पुस्तके प्रकाशित झाली आहेत. ’ધ હોસ્પિટલ’ ही डॉ. प्रदीप पंड्या यांनी लिहिलेली गुजराती साहित्यजगतातील पहिली मेडिकल थ्रिलर कादंबरी. या कादंबरीचा ’द हॉस्पिटल’ नावाचा मराठी अनुवाद चंद्रशेखर संत यांनी केला आहे आणि तो डायमंड पब्लिकेशनने प्रकाशित केला आहे. 

डॉ. प्रदीप पंड्या यांनी त्यानंतर गुजराती भाषेत वीज-अमृत, तांडव आणि बारूद या नावांच्या तीन ’वैद्यकीय थरार’.कादंबऱ्याही लिहिल्या आहेत.

वर्ग:गुजराती लेखक
वर्ग:इ.स. १९४२ मधील जन्म
सियालकोट

**सियालकोट** () हे पाकिस्तानमधील एक शहर आहे. सियालकोट शहर पंजाब प्रांताच्या ईशान्य भागात चिनाब नदीजवळ वसले असून ते लाहोरच्या १२० किमी उत्तरेस स्थित आहे.

अनेक शतकांचा इतिहास असलेले सियालकोट भारताचे दुसरे पंतप्रधान गुलजारीलाल नंदा ह्यांचे जन्मस्थान आहे.

## खेळ
क्रिकेट हा येथील सर्वात लोकप्रिय खेळ असून सियालकोट स्टॅलियन्स हा येथील प्रमुख संघ आहे.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 
*

वर्ग:पाकिस्तानमधील शहरे
गौरीशंकर उदयशंकर ओझा

**गौरीशंकर उदयशंकर ओझा** (१८०५-१८९२) हे गुजरातमधल्या पूर्वीच्या भावनगर संस्थानाचे दिवाण होते. एकोणिसाव्या शतकातल्या गुजरातमधल्या त्यांच्या प्रशासकीय कामाबद्दल, त्यांच्या संस्कृत लिखाणाबद्दल, आणि नंतरच्या काळात एक संन्यासी म्हणून ते परिचित झाले. 

## कार्य
गौरीशंकरांचा जन्म गुजरातमधील घोघा गावात एका ब्राम्हण  कुटुंबात झाला. १८७० ते १८७७ या काळात भावनगरचे संस्थानिक तख्तसिंह गोहिल वयाने लहान असल्यामुळे संस्थानाचा शासकीय कारभार गौरीशंकर यांनी चालवला. त्या काळात त्यांनी भावनगरच्या प्रशासनात, न्यायव्यवस्थेत, टपाल व्यवस्थेत, व कर व्यवस्थेत अनेक सुधारणा घडवून आणल्या. राजकोटमधले राजकुमार कॉलेज, राजस्थानिक न्यायालय, अनेक इस्पितळे, व पाणी पुरवठ्यासाठी गौरीशंकर किंवा बोर तलाव यांची स्थापना केली. १८५० च्या दशकात गौरीशंकरांनी अनेक गुजराती भाषेतील शाळा स्थापन केल्या. १८७८ मध्ये दादाभाई नौरोजी यांच्या बरोबर गौरीशंकरांनी मीठावर ब्रिटिशांनी बसवलेल्या कराचा विरोध केला. १८५७ मध्ये भावनगरची पहिली मुलींची शाळा गौरीशंकरांनी स्थापन केली. त्यांना भारतातील ब्रिटिश सरकारकडून १८७७ मध्ये ऑर्डर ऑफ द स्टार ऑफ इंडिया हा पुरस्कार देण्यात आला. १८७९ मध्ये निवृत्तीनंतर गौरीशंकरांनी **स्वरूपानुसंधान** या नावाचे पुस्तक संस्कृतमध्ये लिहीले. या पुस्तकात वेदांताचे उद्बोधन केले आहे. या पुस्तकाचे संपादन झवेरीलाल उमाशंकर ओझा यांनी केले व इंग्रजी व गुजराती भाषेतील प्रस्तावनांसह प्रकाशीत केले. या पुस्तकाचे मॅक्स  म्युलर यांनी १८८४ मध्ये वेदांतावरचे एक महत्त्वाचे पुस्तक अशी प्रशंसा केली. १८८७ मध्ये चतुराश्रम पद्धतीप्रमाणे गौरीशंकर यांनी संन्यास घेतला. यानंतर ते स्वामी सच्चिदानंद सरस्वती या नावाने ओळखले जाऊ लागले. तत्कालीन भारताच्या वैचारिक विश्वात स्वामी सच्चिदानंदांनी मोठे योगदान दिले. गौरीशंकरांची १८८९ व १९०३ मध्ये चरित्रे प्रसिद्ध झाली.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:इ.स. १८०५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८९२ मधील मृत्यू
वर्ग:भावनगर संस्थान
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पीटर बर्गर

**पीटर बर्गर** (इ.स. १९२९ - ) एक अमेरिकन समाजशात्रज्ञ आहेत. १९६६ साली प्रसिद्ध झालेल्या द सोशल कन्स्ट्रक्शन ऑफ रियॅलिटी या त्यांच्या पुस्तकाकरीता ते प्रसिद्ध आहेत. आधुनिक समाजशास्त्राचा पाया या पुस्तकाने भरला असे म्हणले जाते. सेवानिवृत्त होण्याआधी बर्गर बोस्टन विद्यापीठ, रट्जर्स विद्यापीठ, व द न्यू स्कूल फॉर सोशल रिसर्च या अमेरिकेतील संस्थांमध्ये शिकवत असत. भांडवलदारी, जागतिकीकरण, आधुनिकीकरण, धार्मिक परंपरा या विषयांवर बर्गर यांनी महत्त्वाचे विचार मांडले आहेत.

वर्ग:इ.स. १९२९ मधील जन्म
वर्ग:अमेरिकन समाजशास्त्रज्ञ
आर्मेनियन सोव्हिएत साम्यवादी गणराज्य

**आर्मेनियन सोव्हिएत साम्यवादी गणराज्य** (; आर्मेनियन: Հայաստանի Սովետական Սոցիալիստական Հանրապետություն) हे भूतपूर्व सोव्हिएत संघाच्या १५ गणराज्यांपैकी एक गणराज्य होते. पहिल्या महायुद्धाच्या अखेरीस रशियन साम्राज्याचा अस्त झाल्यानंतर १९१८ साली आर्मेनियाचे प्रजासत्ताक नावाचे राष्ट्र स्थापन केले गेले. परंतु केवळ दोन वर्षातच रशियन बोल्शेविकांनी केलेल्या हल्ल्यामध्ये आर्मेनियाने शरणागती पत्कारली व आर्मेनियाला सोव्हिएत संघामध्ये विलिन करण्यात आले.

२१ सप्टेंबर १९९१ रोजी सोव्हिएत संघाचे विघटन झाले व सोव्हिएत आर्मेनियाचे आर्मेनिया देशामध्ये रूपांतर झाले.

वर्ग:आर्मेनियाचा इतिहास
वर्ग:सोव्हिएत संघाची गणराज्ये
श्री योगेश्वरी देवस्थान (गोवा)

## **श्री योगेश्वरी देवस्थान** 
पार्वतीनगर, कुळण, सर्वण, साखळी-गोवा 40505 येथे चित्पावन ब्राह्मणांची कुलदेवी स्थापित आहे. जिथे प्रत्येक पौर्णिमेला देवीची पालखी असते.

वर्ग:गोवा
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
वर्ग:विस्तार विनंती
मनोहरराव राजुसिंग नाईक

**मनोहरराव नाईक** हे एक भारतीय राजकारणी असून महाराष्ट्रातील प्रचलित असलेल्या नाईक घराण्यातील ते नेते आहे.  पुसद विधानसभा मतदारसंघ क्षेत्राचे त्यांनी तब्बल सहा वेळा प्रतिनिधित्व केले. २००९च्या विधानसभा निवडनूकीत राष्ट्रवादी पक्षाकडून निवडणूक लढत ७७,१३६ अशा दणदणीत मतांच्या फरकाने विजय मिळवला होता. मनोहरराव नाईक हे महाराष्ट्राचे कॅबिनेट अन्न व औषध प्रशासन मंत्रीपद ही त्यांनी भूषविले. गुटखा बंदीचा निर्णय देखील त्यांनी घेतला होता.त्यांनी शेतकरी हितासाठी अग्रेसर भूमिका राहिली. नाईक घराण्यातील ते चौथ्या क्रमांकाचे मंत्री आहे. राजकारणासह समाजकारणावर देखील त्यांची भक्कम पकड राहिली. तेे विदर्भातील राजकीय चाणक्य देेखील मानलेे जातात.

वर्ग:महाराष्ट्र विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:विस्तार विनंती
वर्ग:चित्र हवे
वर्ग:महाराष्ट्राच्या १२ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार
वर्ग:महाराष्ट्राच्या १३ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९४३ मधील जन्म
वर्ग:पुसदचे आमदार
१९९७चे आशियाई आर्थिक संकट

या संकटाची सुरुवात थायलंड मध्ये झाली. या संकटाचा सर्वात मोठा फटका इंडोनेशिया, साउथ कोरिया आणि थायलंड या देशांना बसला होता. जपानला देखील या संकटाची झळ बसली.

## थायलंड 
१९८५ ते १९९६ दरम्यान थायलंडची अर्थव्यवस्था दरवर्षी ९% दराने विकसित झाली.
६००००० परदेशी कामगारांना त्यांच्या मायदेशी पाठवण्यात आलं. थायलंडचा शेअर बाजार ७५%नी गडगडला.
या संकटातून बाहेर पडण्यासाठी ११ ऑगस्ट १९९७ला आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधीने थायलंडला १७०० कोटी अमेरिकन डॉलरच्या आर्थिक मदतीची घोषणा केली.

## इंडोनेशिया 
३० वर्ष सत्तेत असलेल्या राष्ट्राध्यक्ष सुहार्तोना २१ मे १९९८ला राजीनामा द्यायला भाग पाडण्यात आले.

वर्ग:आशिया
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
वर्ग:आर्थिक इतिहास