open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
भरतपूर जिल्हा

*हा लेख राजस्थानमधील भरतपुर जिल्ह्याविषयी आहे. भरतपुर शहराच्या माहितीसाठी पहा - भरतपुर.*

**भरतपुर** हा भारताच्या राजस्थान राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र भरतपुर येथे आहे.

## चतुःसीमा
वर्ग:भरतपूर जिल्हा
वर्ग:राजस्थानमधील जिल्हे
बरान जिल्हा

*हा लेख राजस्थानमधील बरान जिल्ह्याविषयी आहे. बरान शहराच्या माहितीसाठी पहा - बरान.*

**बरान** हा भारताच्या राजस्थान राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र बरान येथे आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
वर्ग:बरान जिल्हा
वर्ग:राजस्थानमधील जिल्हे
बुंदी जिल्हा

*हा लेख राजस्थानमधील बुंदी जिल्ह्याविषयी आहे. बुंदी शहराच्या माहितीसाठी पहा - बुंदी.*

**बुंदी** हा भारताच्या राजस्थान राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र बुंदी येथे आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
वर्ग:बुंदी जिल्हा
वर्ग:राजस्थानमधील जिल्हे
भिलवाडा जिल्हा

*हा लेख राजस्थानमधील भिलवाडा जिल्ह्याविषयी आहे. भिलवाडा शहराच्या माहितीसाठी पहा - भिलवाडा.*

**भिलवाडा** हा भारताच्या राजस्थान राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र भिलवाडा येथे आहे.

## चतुःसीमा 
## तालुके 
वर्ग:भिलवाडा जिल्हा
वर्ग:राजस्थानमधील जिल्हे
मंडी

**मंडी** हे भारताच्या हिमाचल प्रदेश राज्याच्या मंडी ह्याच नावाच्या जिल्ह्याचे मुख्यालय व राज्यामधील एक प्रमुख शहर आहे. हिमालय पर्वतरांगेत बियास नदीच्या काठावर वसलेले मंडी हिमाचल प्रदेशची राजधानी सिमलापासून ११५ किमी, मनालीपासून १०७ किमी तर चंदीगढपासून २०० किमी अंतरावर स्थित आहे. १६व्या शतात वसवले गेलेले मंडी शहर मंडी संस्थानाच्या राजधानीचे शहर होते. २०११ साली मंडीची लोकसंख्या सुमारे २६,००० होती.

कुलु येथील भुंतार विमानतळ हा येथील सर्वात जवळचा विमानतळ तर कांगडा खोरे रेल्वेमार्गावरील सर्वात शेवटचे स्थानक जोगिंदरनगर येथील सर्वात जवळचे रेल्वे स्थानक आहे. अमृतसर ते लेहदरम्यान धावणारा राष्ट्रीय महामार्ग ३ मंडीमार्गे जातो. भारतीय प्रौद्योगिकी संस्थान मंडी (आयआयटी मंडी) ही शैक्षणिक संस्था मंडीमध्येच आहे.

वर्ग:हिमाचल प्रदेशमधील शहरे
वर्ग:मंडी जिल्हा
चित्तोडगढ जिल्हा

*हा लेख राजस्थानमधील चित्तोडगढ जिल्ह्याविषयी आहे. चित्तोडगढ शहराच्या माहितीसाठी पहा - चित्तोडगढ.*

**चित्तोडगढ** हा भारताच्या राजस्थान राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र चित्तोडगढ येथे आहे.

## हे सुद्धा पहा 
* राजस्थान अणुऊर्जा केंद्र


वर्ग:राजस्थानमधील जिल्हे
दौसा जिल्हा

*हा लेख राजस्थानमधील दौसा जिल्ह्याविषयी आहे. दौसा शहराच्या माहितीसाठी पहा - दौसा.*

**दौसा** हा भारताच्या राजस्थान राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र दौसा येथे आहे.

२०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या १६,३४,४०९ इतकी होती.

## चतुःसीमा
## तालुके
वर्ग:दौसा जिल्हा
वर्ग:राजस्थानमधील जिल्हे
वर्ग:इ.स. १९९१ मधील निर्मिती
धोलपूर जिल्हा

*हा लेख राजस्थानमधील धोलपूर जिल्ह्याविषयी आहे. धोलपूर शहराच्या माहितीसाठी पहा - धोलपूर.*

**धोलपूर** हा भारताच्या राजस्थान राज्यातील जिल्हा आहे. चार तालुके असलेल्या या जिल्ह्याची रचना १९८२मध्ये झाली.

याचे प्रशासकीय केंद्र धोलपूर येथे आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
वर्ग:धोलपूर जिल्हा
वर्ग:राजस्थानमधील जिल्हे
वर्ग:इ.स. १९८२ मधील निर्मिती
डुंगरपूर जिल्हा

*हा लेख राजस्थानमधील डुंगरपुर जिल्ह्याविषयी आहे. डुंगरपुर शहराच्या माहितीसाठी पहा - डुंगरपुर.*

**डुंगरपुर** हा भारताच्या राजस्थान राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र डुंगरपुर येथे आहे.

## चतुःसीमा 
## तालुके 
वर्ग:डुंगरपूर जिल्हा
वर्ग:राजस्थानमधील जिल्हे
श्री गंगानगर जिल्हा

*हा लेख राजस्थानमधील गंगानगर जिल्ह्याविषयी आहे. गंगानगर शहराच्या माहितीसाठी पहा - गंगानगर.*

**गंगानगर** हा भारताच्या राजस्थान राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र गंगानगर येथे आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
वर्ग:राजस्थानमधील जिल्हे
हनुमानगढ जिल्हा

*हा लेख राजस्थानमधील हनुमानगढ जिल्ह्याविषयी आहे. हनुमानगढ शहराच्या माहितीसाठी पहा - हनुमानगढ.*

**हनुमानगढ** हा भारताच्या राजस्थान राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र हनुमानगढ येथे आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
वर्ग:हनुमानगढ जिल्हा
वर्ग:राजस्थानमधील जिल्हे
चुरू जिल्हा

*हा लेख राजस्थानमधील चुरू जिल्ह्याविषयी आहे. चुरू शहराच्या माहितीसाठी पहा - चुरू.*

**चुरू** हा भारताच्या राजस्थान राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र चुरू येथे आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
## शैक्षणिक संस्था 
* लोहिया महाविद्यालय

वर्ग:चुरू जिल्हा
वर्ग:राजस्थानमधील जिल्हे
जालोर जिल्हा

*हा लेख राजस्थानमधील जालोर जिल्ह्याविषयी आहे. जालोर शहराच्या माहितीसाठी पहा - जालोर.*

**जालोर** हा भारताच्या राजस्थान राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र जालोर येथे आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
वर्ग:जालोर जिल्हा
वर्ग:राजस्थानमधील जिल्हे
जोधपूर जिल्हा

*हा लेख राजस्थानमधील जोधपुर जिल्ह्याविषयी आहे. जोधपुर शहराच्या माहितीसाठी पहा - जोधपुर.*

**जोधपुर** हा भारताच्या राजस्थान राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र जोधपुर येथे आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके

वर्ग:राजस्थानमधील जिल्हे
जयपूर जिल्हा

*हा लेख राजस्थानमधील जयपूर जिल्ह्याविषयी आहे. जयपूर शहराच्या माहितीसाठी पहा - जयपूर.*

**जयपूर** हा भारताच्या राजस्थान राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र जयपूर येथे आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
## संकेतस्थळ
संकेतस्थळ 

वर्ग:जयपूर जिल्हा
वर्ग:राजस्थानमधील जिल्हे
जैसलमेर जिल्हा

*हा लेख राजस्थानमधील जेसलमेर जिल्ह्याविषयी आहे. जेसलमेर शहराच्या माहितीसाठी पहा - जेसलमेर.*

**जेसलमेर** हा भारताच्या राजस्थान राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र जेसलमेर येथे आहे.

## चतुःसीमा 
वर्ग:जैसलमेर जिल्हा
वर्ग:राजस्थानमधील जिल्हे
झालावाड जिल्हा

*हा लेख राजस्थानमधील झालावाड जिल्ह्याविषयी आहे. झालावाड शहराच्या माहितीसाठी पहा - झालावाड.*

**झालावाड** हा भारताच्या राजस्थान राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र झालावाड येथे आहे. हा जिल्हा कोटा प्रशासकीय विभागात येतो.

## चतुःसीमा
## तालुके
वर्ग:झालावाड जिल्हा
वर्ग:राजस्थानमधील जिल्हे
करौली जिल्हा

*हा लेख राजस्थानमधील करौली जिल्ह्याविषयी आहे. करौली शहराच्या माहितीसाठी पहा - करौली.*

**करौली** हा भारताच्या राजस्थान राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र करौली येथे आहे. हिण्डौन हे येथील एक प्रमुख शहर आहे.

## तालुके 

वर्ग:राजस्थानमधील जिल्हे
कोटा जिल्हा

*हा लेख राजस्थानमधील कोटा जिल्ह्याविषयी आहे. कोटा शहराच्या माहितीसाठी पहा - कोटा.*
**कोटा** हा भारताच्या राजस्थान राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र कोटा येथे आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
वर्ग:कोटा जिल्हा
वर्ग:राजस्थानमधील जिल्हे
नागौर जिल्हा

*हा लेख राजस्थानमधील नागौर जिल्ह्याविषयी आहे. नागौर शहराच्या माहितीसाठी पहा - नागौर.*

**नागौर** हा भारताच्या राजस्थान राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र नागौर येथे आहे.

## तालुके 

वर्ग:राजस्थानमधील जिल्हे
एप्रिल २८

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
### बारावे शतक 
* ११९२ - जेरुसलेमचा राजा कॉन्राड पहिल्याची हत्या.
### अठरावे शतक 
* १७९६ - चेरास्कोचा तह - नेपोलियन बोनापार्ट व व्हिटोरियो आमेडेओ तिसरा, सार्डिनीयाचा राजा यांच्यात.
### एकोणिसावे शतक 
### विसावे शतक
* १९१६: लो. टिळकांनी महाराष्ट्रात होम रुल लीगची स्थापना झाली.बॅरिस्टर जोसेफ बॅप्टिस्टा हे अध्यक्षपदी होते.
* १९२० : होमरूल लीगच्या अध्यक्षपदी महात्मा गांधी यांची निवड.
* १९२० - अझरबैजानचा सोवियेत संघात प्रवेश.
* १९३२ - पिवळा ज्वर तापाची लस सर्वसाधारण माणसांच्या वापरासाठी जाहीर करण्यात आली.
* १९४५ - इटलीच्या स्वातंत्र्यसैनिकांनी बेनितो मुसोलिनीचा वध केला.
* १९४७ - पाच मदतनीसांसह थॉर हायरडाल पेरूच्या किनाऱ्यावरून पॉलिनेशियाकडे कॉन-टिकी नावाच्या तराफ्यावर निघाला.
* १९५२ - ड्वाइट डी. आयझेनहॉवरने नाटोचे सरसेनापतीपद सोडले.
* १९५२ - अमेरिकेने जपानचा ताबा सोडला.
* १९६५ - अमेरिकेने डॉमिनिकन प्रजासत्ताकमध्ये लश्कर पाठवले.
*१९६७ : प्रसिद्ध बॉक्सर मोहम्मद अलीने सैन्यात जाण्यास नकार दिला.
* १९६९ - चार्ल्स दि गॉलने फ्रांसच्या राष्ट्राध्यक्षपदाचा राजीनामा दिला.
* १९७० - व्हियेतनाम युद्ध - अमेरिकन अध्यक्ष रिचर्ड निक्सनने आपल्या सैन्याला कंबोडियावर हल्ला करण्याचा अधिकृत हुकुम दिला.
*१९७६ : अंतर्गत सुरक्षा कायद्याखाली अटक झालेल्यांना न्यायालयात दाद मागता येणार नाही असा सर्वोच्च न्यायालयाचा निर्णय.
* १९७८ - अफगाणिस्तानच्या राष्ट्राध्यक्ष मोहम्मद दाउद खानची हकालपट्टी व हत्या.
*१९८६ : चर्नोबिलच्या दुर्घटनेनंतर दोन दिवसांनी रश्याने ती मान्य केली.
* १९८८ - हवाईच्या मौई बेटाजवळ अलोहा फ्लाइट २४३ या बोईंग ७३७ जातीच्या विमानाला हवेत असताना भगदाड पडले. वैमानिकांनी कुशलतेने विमान उतरवले. १ ठार, अनेक जखमी.
* १९९६ - ऑस्ट्रेलियाच्या तास्मानिया बेटावर मार्टिन ब्रायन्टने ३५ व्यक्तिंना ठार केले. ईतर १८ जखमी.

### एकविसावे शतक 
* २००१ - डेनिस टिटो हा पैसे देउन अंतराळात प्रवास करणारा पहिला अंतराळ प्रवासी झाला.
*२००३ : 'ॲपल'ने 'आयट्यून' स्टोरची सुरुवात केली.

## जन्म 
* १४४२ - एडवर्ड चौथा, इंग्लंडचा राजा.
* १७५८ - जेम्स मन्रो, अमेरिकेचा पाचवा राष्ट्राध्यक्ष.
* १८५४ - वासुकाका जोशी, मराठी स्वांतंत्र्यसैनिक.
* १८८९ - ॲंतोनियो दि ऑलिव्हियेरा सालाझार, पोर्तुगालचा हुकुमशहा.
* १९०८ - ऑस्कार शिंडलर, ऑस्ट्रियाचा व्यापारी व नाझीविरोधी.
* १९२४ - केनेथ कॉॅंडा, झाम्बियाचा राष्ट्राध्यक्ष.
* १९२६ - वसंत नरहर फेणे, मराठी लेखक
* १९२९ - भानू अथैय्या, ऑस्करविजेती पहिली भारतीय महिला व सिनेवेशभूषाकार.
* १९३१ - मधु मंगेश कर्णिक, मराठी लेखक.
* १९३७ - सद्दाम हुसेन, इराकी राष्ट्राध्यक्ष.
* १९४२ - माईक ब्रेअर्ली, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* १९६८ - अँडी फ्लॉवर, झिम्बाब्वेचा क्रिकेट खेळाडू.
* १९८१ - जेसिका अल्बा, अमेरिकन अभिनेत्री.

## मृत्यू 
* ११९२ - कॉन्राड पहिला, जेरुसलेमचा राजा.
* १७२६ - थॉमस पिट, चेन्नईचा ब्रिटिश गव्हर्नर.
* १७४० - थोरले बाजीराव पेशवे, मराठा साम्राज्याचे पेशवे.
* १९४५ - बेनितो मुसोलिनी, इटलीचा हुकुमशहा यांचा गोळ्या घालून मृत्यू.
* १९७८ - मोहम्मद दाउद खान, अफगाणिस्तानचा राष्ट्राध्यक्ष.
* १९९२ - डॉ. विनायक कृष्ण गोकाक, ज्ञानपीठ पुरस्कारविजेते कन्नड साहित्यिक आणि शिक्षणतज्ज्ञ.
* १९९८ - रमाकांत देसाई, भारतीय जलदगती गोलंदाज.
* २०१५ - शांता मोडक मराठी अभिनेत्री
* २०२० - अपर्णा रामतीर्थकर, मराठी समाजसेवक

## प्रतिवार्षिक पालन 
## बाह्य दुवे 
एप्रिल २६ - एप्रिल २७ - **एप्रिल २८** - एप्रिल २९ - एप्रिल ३० - (एप्रिल महिना)
पाली जिल्हा

*हा लेख राजस्थानमधील पाली जिल्ह्याविषयी आहे. पालीच्या ईतर संदर्भांसाठी पहा पाली-निःसंदिग्धीकरण.*

**पाली** हा भारताच्या राजस्थान राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र पाली येथे आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
वर्ग:पाली जिल्हा
वर्ग:राजस्थानमधील जिल्हे
राजसामंद जिल्हा

*हा लेख राजस्थानमधील रजसामंड जिल्ह्याविषयी आहे. रजसामंड शहराच्या माहितीसाठी पहा - रजसामंड.*

**रजसामंड** हा भारताच्या राजस्थान राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र रजसामंड येथे आहे.

## चतुःसीमा
वर्ग:राजसामंद जिल्हा
वर्ग:राजस्थानमधील जिल्हे
वर्ग:इ.स. १९९१ मधील निर्मिती
झुनझुनू जिल्हा

*हा लेख राजस्थानमधील झुनझुनू जिल्ह्याविषयी आहे. झुनझुनू शहराच्या माहितीसाठी पहा - झुनझुनू.*

**झुनझुनू** हा भारताच्या राजस्थान राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र झुनझुनू येथे आहे.

## चतुःसीमा 
## तालुके 
## महत्त्वाची शहरे 
पिलानी

वर्ग:झुनझुनू जिल्हा
वर्ग:राजस्थानमधील जिल्हे
सिरोही जिल्हा

*हा लेख राजस्थानमधील सिरोही जिल्ह्याविषयी आहे. सिरोही शहराच्या माहितीसाठी पहा - सिरोही.*

**सिरोही** हा भारताच्या राजस्थान राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र सिरोही येथे आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
## बाह्य दुवे
वर्ग:सिरोही जिल्हा
वर्ग:राजस्थानमधील जिल्हे
टोंक जिल्हा

*हा लेख राजस्थानमधील टोंक जिल्ह्याविषयी आहे. टोंक शहराच्या माहितीसाठी पहा - टोंक.*

**टोंक** हा भारताच्या राजस्थान राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र टोंक येथे आहे.

## तालुके 

वर्ग:राजस्थानमधील जिल्हे
उदयपूर जिल्हा

*हा लेख राजस्थानमधील उदयपुर जिल्ह्याविषयी आहे. उदयपुर शहराच्या माहितीसाठी पहा - उदयपुर.*

**उदयपुर** हा भारताच्या राजस्थान राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र उदयपुर येथे आहे.

## चतुःसीमा
* उत्तर दिशेला- रजसामंड जिल्हा
* पश्चिम दिशेला- पाली जिल्हा
* पूर्व दिशेला- चित्तोडगढ जिल्हा 
* दक्षिण दिशेला- बांसवाडा जिल्हा, डुंगरपुर जिल्हा

## तालुके
वर्ग:उदयपूर जिल्हा
वर्ग:राजस्थानमधील जिल्हे
सामुराई

**सामुराई** ही प्राचीन जपानमधील योद्ध्यांना संबोधताना वापरली जाणारी पदवी आहे.

सामुराई योद्धे त्यांच्या काताना या तलवारीसाठी प्रसिद्ध आहेत.पहा:समुराय तलवार

जपान देशात साम्राज्य आहे ते सम्राट कोमात्सु आकिहितो . सम्राटाचे अधिकार खूप कमी आहेत. सम्राट आकिहितो यांना तेंनो हेइका असेच म्हणावे, त्यांना कधीही नावाने संबोधू नये. 
समुराई हा वर्ग मराठा समजा सामान आहे. ज्या प्रमाने मराठा ९६ कुली वर्ग तयार झाला तसा हा वर्ग तयार झाला आहे.

पूर्वीच्या लष्करी आणि प्रशासकीय अधिकाऱ्यांमध्ये त्यांचे पूर्ववर्ती असले तरी, सामुराई खऱ्या अर्थाने कामाकुरा शोगुनेटच्या काळात उदयास आले , जे इ.स. 1185 ते 1333. ते सत्ताधारी राजकीय वर्ग बनले, ज्यामध्ये महत्त्वपूर्ण शक्ती होती परंतु महत्त्वपूर्ण जबाबदारी देखील होती. 13व्या शतकात, सामुराईने आक्रमण करणाऱ्या मंगोलांविरुद्ध स्वतःला पारंगत योद्धा म्हणून सिद्ध केले . शांततापूर्ण ईदो युगात(1603 ते 1868), ते डेम्यो इस्टेटचे कारभारी आणि चेंबरलेन बनले, व्यवस्थापकीय अनुभव आणि शिक्षण मिळवले. 1870 मध्ये, सामुराई कुटुंबांमध्ये लोकसंख्येच्या 5% लोकांचा समावेश होता. 19व्या शतकात आधुनिक लष्करी सैन्याचा उदय झाल्यामुळे, सामुराई अधिकाधिक अप्रचलित होत गेले आणि सरासरी भरती सैनिकांच्या तुलनेत त्यांची देखभाल करणे खूप महाग झाले. मेजी रिस्टोरेशनने त्यांच्या सामंती भूमिका संपुष्टात आणल्या आणि ते व्यावसायिक आणि उद्योजक भूमिकांमध्ये गेले. त्यांची स्मृती आणि शस्त्रे जपानी लोकप्रिय संस्कृतीत ठळकपणे कायम आहेत .

वर्ग:जपान
बारमेर जिल्हा

*हा लेख राजस्थानमधील बारमेर जिल्ह्याविषयी आहे. बारमेर शहराच्या माहितीसाठी पहा - बारमेर.*

**बारमेर** हा भारताच्या राजस्थान राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र बारमेर येथे आहे.

## चतुःसीमा 
## तालुके 
वर्ग:बारमेर जिल्हा
वर्ग:राजस्थानमधील जिल्हे
सिकर जिल्हा

*हा लेख राजस्थानमधील सिकर जिल्ह्याविषयी आहे. सिकर शहराच्या माहितीसाठी पहा - सिकर.*

**सिकर** हा भारताच्या राजस्थान राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र सिकर येथे आहे.

२०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या २६,७७,३३३ इतकी होती.

## चतुःसीमा
## तालुके
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:सिकर जिल्हा
वर्ग:राजस्थानमधील जिल्हे
अजमेर जिल्हा

*हा लेख राजस्थानमधील अजमेर जिल्ह्याविषयी आहे. अजमेर शहराच्या माहितीसाठी पहा - अजमेर.*

**अजमेर** हा भारताच्या राजस्थान राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र अजमेर येथे आहे.

## चतुःसीमा 
* उत्तर दिशेला- नागौर जिल्हा
* पश्चिम दिशेला- पाली जिल्हा
* पूर्व दिशेला- जयपुर जिल्हा व टोंक जिल्हा
* दक्षिण दिशेला- भिलवाडा जिल्हा

## तालुके 
* अजमेर तालुका
* पीसांगन तालुका
* ब्यावर तालुका
* नसीराबाद तालुका
* मसूदा तालुका
* केकडी तालुका
* भिनाय तालुका
* सरवाड तालुका
* किशनगड तालुका

वर्ग:अजमेर जिल्हा
वर्ग:राजस्थानमधील जिल्हे
सवाई माधोपूर जिल्हा

*हा लेख राजस्थानमधील सवाई माधोपुर जिल्ह्याविषयी आहे. सवाई माधोपुर शहराच्या माहितीसाठी पहा - सवाई माधोपुर.*

**सवाई माधोपुर** हा भारताच्या राजस्थान राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र सवाई माधोपुर येथे आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
वर्ग:सवाई माधोपूर जिल्हा
वर्ग:राजस्थानमधील जिल्हे
इ.स. १३६०

## ठळक घटना आणि घडामोडी
## जन्म
* मे २ - यॉॅंगल, चीनी सम्राट.

## मृत्यू
* फेब्रुवारी २६ - रॉजर मॉर्टिमर, मार्चचा दुसरा अर्ल आणि इंग्लिश सेनापती.

वर्ग:इ.स. १३६०
वर्ग:इ.स.च्या १३६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १४ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ७५६

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
## जन्म
## मृत्यू
* मे २ - शोमु, जपानी सम्राट.

## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ७५६
वर्ग:इ.स.च्या ७५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
भरतपूर

**भरतपूर** भारताच्या राजस्थान राज्यातील एक शहर आहे. हे शहर भरतपूर जिल्ह्याचे प्रशासकीय मुख्यालय आहे.

वर्ग:राजस्थानमधील शहरे
वर्ग:भरतपूर जिल्हा
अल्वर

**अलवार** भारताच्या राजस्थान राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर अलवार जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

वर्ग:राजस्थानमधील शहरे
वर्ग:अलवार जिल्हा
चित्तोडगढ

**चित्तोडगढ** भारताच्या राजस्थान राज्यातील उदयपूरजवळचे एक शहर आहे.

हे शहर चित्तोडगढ जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

येथे जवळच चित्तोडगड नावाचाच किल्ला आहे. संत मीराबाईपासून राणी पद्मिनीपर्यंत अनेक महत्त्वाच्या ऐतिहासिक व्यक्तिंचे स्थान असलेला हा रम्य किल्ला अतिषय प्रेक्षणीय आहे.
चित्तोडगढ भोवती सात मोठे दरवाजे असलेली प्रचंड भिंत आहे.

बाप्पा रावल ने हा गढ जिंकण्यापूर्वी तो मोरी घराण्याकडे होता. इ.स. ७३४मध्ये बाप्पा रावल ने हा गड जिंकला आणि मेवाडचे राज्य स्थापन केले.त्याने चित्तोडला आपली राजधानी बनवली.
एक धारणा अशीही आहे, की बाप्पा रावलने शेवटच्या सोळंकी राजकन्येशी लग्न केले,तेव्हा हुंड्यामध्ये हा गड मिळाला. येथून अजमेर पासून गुजरात पर्यंत मेवाडचे राज्य पसरले. १६ व्या शतकापर्यंत चित्तोडगढ हे बलाढ्य राज्य होते. हा गढ़ जिंकण्यासाठी बरीच मोठमोठी युद्धे झाली. साधारण ८३४ वर्षे ही मेवाडची राजधानी होती

हा गड जिंकण्यासाठी मोगलांनी अनेक स्वाऱ्या केल्या, पण प्रत्येकवेळी राजपुतांनी या परतवून लावल्या. तीन वेळा राजपुतांची हार झाली, त्या त्या वेळी राजपूत स्त्रियांनी मोठ्या संख्येने जोहर (अग्निसमर्पण) केला.

इ.स. १३०३ साली दिल्लीच्या सुलतान अल्लाउद्दीन खिलजीने हा गड काबीज केला. पुढे १३२६ साली गहलोत घराण्याच्या हमीर सिंगने तो परत मिळवला.

राणा कुंभा (१४३३-१४६८) या हुशार, संगीतकार, कवी राजपूत राजाने मेवाडच्या सैन्याची पुनर्बांधणी केली. त्याचवेळी त्याने ३० किल्ल्यांची शृंखला तयार करून मेवाडचे राज्य बळकट केले.

१६ व्या शतकात मेवाड एक प्रसिद्ध रजपूत राज्य बनले. पुढे राजपूत राजा राणा सांगा ने मुघल सुलतान बाबरच्या विरोधात सर्व रजपुतांना एकजूट केले. रजपूत आणि मोघल यांच्यातील घनघोर युद्धात सांगाचा दारुण पराभव झाला. तेव्हा गडावरील रजपूत राणी कर्णावती हिने इतर स्त्रियांसोबत जौहार केला. हा दुसरा जौहार होता.
           
वर्ग:राजस्थानमधील शहरे
वर्ग:चित्तोडगढ जिल्हा
धोलपूर

**धोलपूर** भारताच्या राजस्थान राज्यातील एक शहर आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या १,२६,१४२ होती.

हे शहर धोलपूर जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

वर्ग:राजस्थानमधील शहरे
वर्ग:धोलपूर जिल्हा
जालोर

**जालोर** भारताच्या राजस्थान राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर जालोर जिल्ह्याचे।हन प्रशासकीय केंद्र आहे.

वर्ग:राजस्थानमधील शहरे
वर्ग:जालोर जिल्हा
झालावाड

**झालावाड** भारताच्या राजस्थान राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर झालावाड जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

गुजराथमधील सुरेंद्रनगर जिल्ह्याचे आधीचे नावही झालावाड जिल्हा असे होते. 

वर्ग:राजस्थानमधील शहरे
वर्ग:झालावाड जिल्हा
बिकानेर

**बिकानेर** भारताच्या राजस्थान राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर बिकानेर जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

Bikaner-Junagarh-08-2018-gje.jpg|जुनागड किल्ला
Bikaner-Junagarh-52-2018-gje.jpg|जुनागड किल्ल्याच्या आत
Bikaner-Junagarh-64-2018-gje.jpg|जुनागड किल्ल्याच्या आत
Bikaner-Devikund Sagar-14-2018-gje.jpg|देवकुंड सागर
Bikaner-12-fliegende Haendler-2018-gje.jpg|ट्रेडिंग
Bikaner-Folklore-Abend-08-Taenzerin-2018-gje.jpg|लोककथा उत्सव
File:BCFest2.jpg
File:BCFest21.jpg
File:BCFest19.jpg
File:BCFest23.jpg
File:BCFest24.jpg
File:BCFest11.jpg

## राष्ट्रीय उष्ट्र अनुसंधान केंद्र
येथे उंटाच्या विविध प्रजातींवर संशोधन करणारे राष्ट्रीय उष्ट्र अनुसंधान केंद्र आहे.हे केंद्र सरकारच्या अखत्यारीत येते.

## संदर्भ व नोंदी
वर्ग:राजस्थानमधील शहरे
वर्ग:बिकानेर जिल्हा
*
सवाई माधोपूर

**सवाई माधोपूर** हे भारत देशाच्या राजस्थान राज्यामधील सवाई माधोपूर जिल्ह्याचे मुख्यालय व प्रमुख शहर आहे. सवाई माधोपूर राजधानी जयपूरच्या १८० किमी आग्नेयेस स्थित आहे. हे शहर जयपूरचे महाराजा सवाई माधोसिंग पहिले ह्यांनी १९ जानेवारी १७६३ रोजी स्थापन केले.

रणथंभोर राष्ट्रीय उद्यान येथून केवळ ११ किमी अंतरावर असून ह्या उद्यानातील रणथंबोर किल्ला युनेस्कोचे जागतिक वारसा स्थान आहे. सवाई माधोपूर जंक्शन दिल्ली-मुंबई रेल्वेमार्गावरील एक प्रमुख रेल्वे स्थानक आहे.

वर्ग:राजस्थानमधील शहरे
वर्ग:सवाई माधोपूर जिल्हा
बुंदी (राजस्थान)

*हा लेख राजस्थानमधील बुंदी शहराविषयी आहे. बुंदीच्या ईतर संदर्भांसाठीसाठी पहा - बुंदी-निःसंदिग्धीकरण.*

**बुंदी** भारताच्या राजस्थान राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर बुंदी जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

या शहराची स्थापना १२४२मध्ये झाली.

वर्ग:राजस्थानमधील शहरे
वर्ग:बुंदी जिल्हा
वर्ग:इ.स. १२४२ मधील निर्मिती
इ.स. १००८

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
* मे ४ - हेन्री पहिला, फ्रांसचा राजा.

## जन्म 
## मृत्यू 
## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. १००८
वर्ग:इ.स.च्या १००० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ११ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
बारमेर

**बारमेर** भारताच्या राजस्थान राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर बारमेर जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

वर्ग:राजस्थानमधील शहरे
वर्ग:बारमेर जिल्हा
अजमेर

**अजमेर** भारताच्या राजस्थान राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर अजमेर जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

## अजमेर प्रांत 
* अजमेर येथील जगप्रसिद्ध मुस्लिम धर्म देवता हजरत ख्वाजा मैनुद्दीन चिस्ती बाबांचे भारतीय जगप्रसिद्ध दर्गा देवस्थान आहे. भारतीय हिंदू व मुस्लिम धर्मीय लाखो भाविक भक्तांचे श्रद्धास्थान आहे.

अजमेर (प्राचीन नाव अज्मेरू) हे ब्रिटिश भारतातील एक संस्थान होते. अजमेर शहराची स्थापना राजस्थानमधील मेवाड प्रांताचा पाया रचणाऱ्या अजमीढ नावाच्या सोनार राजाने केली. हा अजमीढ महाराज मैढ क्षत्रिय स्वर्णकार समाजाचा आद्यपुरुष समजला जातो. त्याच्या वडिलांचे नाव राजा हस्ती. सुयति व नलिनी या त्याच्या दोन पत्मी. महाराजा अजमीढ देवाची जयंती आश्विनी पौर्णिमेला असते.

वर्ग:राजस्थानमधील शहरे
वर्ग:अजमेर जिल्हा
पोप अलेक्झांडर सहावा

**अलेक्झांडर सहावा** (जन्मनाव: Rodrigo Lanzol y de Borja; जानेवारी १, इ.स. १४३१, स्पेन - ऑगस्ट १८, इ.स. १५०३) हा इ.स. १४९२ ते मृत्युपर्यंत पोप होता.

याचे मूळ नाव *रोडेरिक बोर्हा* होते. उच्चशिक्षणासाठी हा बोलोन्या विद्यापीठास गेला व तेथे कायद्याची पदवी मिळवली.

## हे सुद्धा पहा
*पोपांची यादी

अलेक्झांडर ०६
वर्ग:इ.स. १४३१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १५०३ मधील मृत्यू
वर्ग:स्पॅनिश पोप
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जोधपूर

**जोधपूर** (राजस्थानी: **जोधाणा**, हिंदी भाषा: जोधपुर) भारताच्या राजस्थान राज्यातील एक शहर आहे. हे शहर जोधपुर जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे तसेच पर्यटन शहर म्हणून प्रसिद्ध आहे व ब्लू सिटी म्हणून ख्याती आहे. तसेच या शहराला अतिशय जुना इतिहास असून अनेक पाउल खुणा या शहरात आढळतात. सध्याच्या काळात भारतीय वायूसेनेचा एक मुख्य विमानतळ म्हणून महत्त्वाचे ठिकाण आहे.

जुन्या शहराने मेहरानगड किल्ला फिरविला असून त्याला अनेक दरवाजे भिंतीत बांधलेले आहेत. जुन्या शहरातील घरे सामान्यतः निळ्या रंगात रंगविलेली असतात उन्हापासून बचाव करण्यासाठी किंवा सुशोभित करण्यासाठी, शहराला "ब्लू सिटी" टोपणनाव दिले जाते. तथापि, गेल्या अनेक दशकांत शहर भिंतीच्या बाहेर मोठ्या प्रमाणात विस्तारलेले आहे. जोधपूर हे राजस्थान राज्याच्या भौगोलिक केंद्राजवळ आहे, जे पर्यटकांच्या भेटीस येणा-या प्रदेशात सोयीचे ठिकाण बनवते.

## इतिहास
## लोकसंख्याशास्त्र
## हवामान
जवळपास वर्षभर कोरड्या मोसमात जोधपूरचे हवामान गरम आणि अर्ध-शुष्क असते, परंतु जूनच्या शेवटी ते सप्टेंबर दरम्यान थोड्या थोड्या प्रमाणात पावसाळी हजेरी असते.

## संस्कृती
हे शहर आपल्या अन्नासाठी प्रसिद्ध आहे आणि त्याची लोकप्रियता याचा अंदाज लावता येतो की "जोधपूर स्वीट्स" नावाची गोड दुकाने भारतातील अनेक शहरांमध्ये मिळतात.

जोधपूरला आपल्या अन्नाद्वारे एक वेगळी सांस्कृतिक ओळख आहे आणि ते मिर्ची बाडा आणि मावा कचोरी, खासकरून मादी कपडे, मारवाडी भाषा, पाहुणचार यासाठी प्रसिद्ध आहे. जोधपुरी साफा आपल्या वेगळ्या शैलीसाठी प्रसिद्ध आहे. मारवाडी भाषेची जोधपूर बोली देखील वेगळी आहे, त्यात बहुतेक क्रियापद आणि संज्ञाच्या शेवटी 'सा' (अंतर्निहित आदर) समाविष्ट आहे.

हे शहर आपल्या मोहक ठिकाणांसाठी प्रसिद्ध आहे आणि बऱ्याचदा विविध चित्रपट, जाहिराती, संगीत व्हिडिओ आणि दूरदर्शन कार्यक्रमांमध्ये वैशिष्ट्यीकृत असते. शहरातील ऐतिहासिक इमारती आणि लँडस्केप असंख्य चित्रपटांमध्ये दाखवले गेले.

### शहरातील प्रसिद्ध पर्यटन स्थळे
thumb|right|300 px|मेहरानगढचा किल्ला
* **मेहरानगढचा किल्ला** - शहरातील उंच टेकडीवर हा किल्ला बांधला असूनहा किल्ला शहरातील कोणत्याही भागातून दिसतो.  अतिशय पुरातन बांधकाम आहे. अतिशय उंच भिंती अभेद्य तटबंदी. किल्ला वास्तुरचनेचे अतिशय उत्तम उदाहरण. येथून शहराचे विहंगम दृश्य दिसते. किल्यावरून शहराकडे नजर टाकल्यास शहरातील निळ्या रंगाची घरे नजरेत भरतात ही घरे शहरातील ब्राह्मण समाजाची आहेत. किल्यामध्ये राजघराण्याचे संग्रहालय आहे व आजही जतन केलेला सोनेरी महाल आहे. हा महाल ८० ते १०० किलो सोन्याने मढवलेल्याचा अंदाज आहे. या महालात मैफिली वगैरे पार पडत.
* **जसवंत थडा**
इवलेसे|जसवंत थडा
* **मंढोरची मंदिरे**-येथील सूर्यमंदिराची भारतातील काही मोजक्या सूर्यमंदिरांत याची गणना होते. या मंदिरातील घुमटाची नक्षी अतिशय वेधक आहे. तसेच दुर्मिळ ब्रम्हदेवाचेही मंदिर येथे आहे. 
* **उम्मेद भवन** - नवीन राजवाडा असून याचे बांधकाम १९४० च्या दशकात झाले. आधुनिक व जुनी भारतीय तसेच पाश्चात्य वास्तुरचनेचा सुरेख संगम या राजवाड्यात आहे. आज हा राजवाडा सप्ततारांकित हॉटेल म्हणून वापरला जातो.
इवलेसे|उमेध भवन

इवलेसे

## शिक्षण आणि संशोधन
## न्यायव्यवस्था
## नागरी प्रशासन
## वाहतूक
## उल्लेखनीय लोक
## हे सुद्धा पहा 
* जोधपूर रेल्वे स्थानक
* जोधपूर विमानतळ
* जोधपूर संस्थान

वर्ग:राजस्थानमधील शहरे
वर्ग:जोधपूर जिल्हा
वर्ग:जोधपूर
वर्ग:इ.स. १४५९ मधील निर्मिती
इ.स. १०२८

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
## जन्म 
* पहिला विल्यम, इंग्लंडचा पहिला नॉर्मन राजा.

## मृत्यू 
* मे ५ - आल्फोन्सो पाचवा, कॅस्टिलचा राजा.

## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. १०२८
वर्ग:इ.स.च्या १०२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ११ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
तुर्कमेनिस्तान

**तुर्कमेनिस्तान** (रशियन Туркмения, तुर्कमेन Türkmenistan )  मध्य आशियातील एक देश आहे. ११९१ सालापर्यंत तुर्कमेनिस्तान हे सोव्हियत संघाचा एक घटक होता.. अश्गाबाद ही तुर्कमेनिस्तानची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. 

## इतिहास 
११ व्या शतकात तुर्कमेन लोकांचे या भागात आगमन झाले. इ.स. १८८० मध्ये तुर्कमेनिस्तानवर रशियाने कब्जा केला व तुर्कमेनिस्तान रशियन तुर्कीस्तानचा एक भाग झाला. इ.स. १९२५ मध्ये हे तुर्कमेन सोव्हिएत संघाचे गणराज्य झाले. इ.स. १९९१ साली सोव्हिएत संघ राज्यापासून संपूर्ण स्वतंत्र होऊन तुर्कमेनिस्तान म्हणून अस्तित्वात आले. स्वातंत्र्य मिळाल्यापासून सपार्मुरात नियाझोव डिसेंबर २१ २००६ पर्यंत तुर्कमेनिस्तानचा *तहहयात राष्ट्रप्रमुख* होता. त्याच्या मृत्यूनंतर गर्बांगुलाय बेर्दिमुहम्मेदोव हा कार्यकारी राष्ट्रप्रमुख झाला. नंतर फेब्रुवारी ५, २००७ला झालेल्या राष्ट्रपतीपदाच्या निवडणुकीत तोच विजयी होऊन तुर्कमेनिस्तानच्या राष्ट्रपतीपदाची त्याने फेब्रुवारी १४ २००७ रोजी शपथ घेतली.   
### नावाची व्युत्पत्ती 
### प्रागैतिहासिक कालखंड
## भूगोल 
मध्य आशियात वसलेला तुर्कमेनिस्तान ३५° उ. ते ४३° उ. अक्षांशांदरम्यान आणि ५२° पू. ते ६७° पू. रेखांशांदरम्यान पसरला आहे. ४,८८,१०० वर्ग कि.मी. क्षेत्रफळ असलेला ह देश जगातील बावन्नाव्या क्रमांकाचा देश आहे. स्पेनच्या आकारमानापेक्षा याचे आकारमान थोडेसे कमी पण कॅलिफोर्नियापेक्षा काहीसे जास्त आहे. तुर्कमेनिस्तानला १७६८ किलोमीटरचा कॅस्पियन समुद्राचा किनारा लाभलेला आहे.

### चतुःसीमा 
तुर्कमेनिस्तानच्या दक्षिणेस इराण, आग्नेयेस अफगाणिस्तान, इशान्येस उझबेकिस्तान तर वायव्येस कझाकस्तान हे देश आहेत. तुर्कमेनिस्तानच्या पश्चिमेस कास्पियन समुद्र आहे.

### राजकीय विभाग 
तुर्कमेनिस्तानात एकूण पाच राजकीय विभाग येतात.
thumb|400px|right|तुर्कमेनिस्तानचे राजकीय विभाग
::

### मोठी शहरे 
* अश्काबाद
* तुर्कमेनाबाद
* दशौझ
* मेरी
* नेबिलाग

## भाषा 
इ.स. १९९२ च्या तुर्कमेनिस्तानच्या घटनेप्रमाणे तुर्कमेन ही येथील अधिकृत कार्यालयीन भाषा आहे. येथील तुर्कमेन भाषा बोलणारांचे प्रमाण ७२% आहे तर रशियन भाषा १२%, उझबेक भाषा ९% आणि उर्वरीत ७% लोक इतर भाषा बोलतात.
## समाजव्यवस्था 
### वस्तीविभागणी 
### धर्म
तुर्कमेनिस्तानात बहुतांश म्हणजे ८९% लोक मुस्लिमधर्मीय आहेत. ९% लोक आर्थोडॉक्स वंशाचे तर इतर धर्मीय लोक २% आहेत. मेरी शहराजवळ असणारी मेर्व ही मरूद्यान नगरी म्हणून तुर्कमेनिस्तानात प्रसिद्ध आहे. बाराव्या शतकात मेर्व हे जगातील सर्वाधिक मोठ्या शहरांपैकी एक हाते. मेर्वला युनेस्कोने जागतिक वारसास्थान म्हणून घोषित केलेले आहे.
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:मध्य आशियाई देश
फेब्रुवारी महिना

**फेब्रुवारी** हा ग्रेगरी दिनदर्शिकेनुसार वर्षातील दुसरा महिना आहे. साधरणता: हा महिना २८ दिवसांचा असतो पण दर चार वर्षांनी येणाऱ्या लीप ईयर मुळे दर चार वर्षांनी ह्या महिन्यातील दिवस २८ वरून २९ होतात. 

वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका
वर्ग:फेब्रुवारी महिना
इ.स. १३०९

## ठळक घटना आणि घडामोडी
## जन्म
* फिरोजशाह तुघलक, दिल्लीचा सुलतान.

## मृत्यू
* मे ५ - चार्ल्स दुसरा, नेपल्सचा राजा.

वर्ग:इ.स. १३०९
वर्ग:इ.स.च्या १३०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १४ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १२७८

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
## जन्म
## मृत्यू 
* मे ८ - दुआनझॉॅंग, सॉंग वंशाचा चीनी सम्राट.

----
वर्ग:इ.स. १२७८
वर्ग:इ.स.च्या १२७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १३ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १३१९

## ठळक घटना आणि घडामोडी
## जन्म
* एप्रिल २६ - जॉन दुसरा, फ्रांसचा राजा. (मृ १३६४)

## मृत्यू
* मे ८ - हाकोन पाचवा, नॉर्वेचा राजा.

वर्ग:इ.स. १३१९
वर्ग:इ.स.च्या १३१० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १४ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १०९२

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* मे ९ - इंग्लंडच्या लिंकनशायर काउंटीत लिंकन कॅथेड्रल खुले.

## जन्म
## मृत्यू
## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. १०९२
वर्ग:इ.स.च्या १०९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ११ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १४३९

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
## जन्म
* मे ९ - पोप पायस तिसरा.

## मृत्यू 
* २७ ऑक्टोबर - आल्बर्ट दुसरा, पवित्र रोमन सम्राट.

वर्ग:इ.स. १४३९
वर्ग:इ.स.च्या १४३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १५ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १२१०

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* पोप इनोसंट तिसऱ्याने असिसीच्या फ्रांसिसला त्याचा *ऑर्डो फ्रॅट्रम मायनोरम* तथा फ्रांसिस्कन ऑर्डर सुरू करण्याची परवानगी दिली.

## जन्म
* मे ५ - तिसरा आफोन्सो, पोर्तुगालचा राजा.
* पोप ग्रेगोरी दहावा.

## मृत्यू
वर्ग:इ.स. १२१०
वर्ग:इ.स.च्या १२१० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १३ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
सत्य येशू प्रार्थनास्थळ

**सत्य येशू प्रार्थनास्थळ** (True Jesus Church) हे एक स्वतंत्र असे प्रार्थनास्थळ (चर्च) असून त्याची स्थापना १९१७ साली चीनमधील बीजिंग ह्या शहरात झाली. युंग-जी लिंग हे सध्याचे स. ये. प्रा.चे निवडून आलेले सचिव आहेत. सध्या ह्या मान्यतेचे सहा खंडात मिळून एकूण १६ लाख अनुनायी आहेत. हे प्रार्थनास्थळ ही एकोणीसाव्या शतकाच्या सुरुवातीच्या ख्रिस्ती संप्रदायाच्या व चीनी संस्कृतीच्या मिलनाची परिणीती आहे. ह्या प्रार्थनास्थळाची वननेस पेंटेकोस्टलच्या (Oneness Pentecostal) सिद्धांतावर श्रद्धा आहे.

## दहा मुख्य तत्त्वे व मान्यता 
### दिव्यात्मा 
"त्याने स्वतः सांगितलेल्या धार्मिक गोष्टी जर आपण आचरणात आणल्या तर आपल्या वंशजांना या पृथ्वीवर "स्वर्गाचे राज्य" मिळायला काहीच हरकत नाही."

### बाप्तिस्मा 
"*पाण्याने बाप्तिस्मा* हा विधी पापांपासून मुक्ती आणि पुनर्जीवनासाठी केला जातो. बाप्तिस्मा सहसा वाहते पाणी जसे नदी, समुद्र किंवा धबधबा अश्या ठिकाणी करण्यात येतो. बाप्टीस्ट ज्याच्यावर आधीच पाण्याने बाप्तिस्मा झालेला आहे आणि होली स्पिरीट, भगवान येशूच्या नावाने ही विधी पार पाडतात. ज्या व्यक्तीवर हा विधी पार पाडतात, तो व्यक्ती पाण्यात पूर्णपणे बुडालेला असतो, त्याचे मस्तक झुकलेले आणि चेहरा खाली असतो."

### पादप्रक्षालन 
"पाय धुण्याच्या विधी मुळे मनुष्याला भगवान येशूचा भाग बनण्यास मदत होते. ह्या विधी मुळे मनुष्यास प्रेम, दैवी शक्ती, माणुसकी, माफ करणे आणि कर्म ह्या महत्त्वाच्या गोष्टी लक्षात ठेवण्यास मदत होते. प्रत्येक मनुष्य ज्याच्या वर पाण्याने बाप्तिस्मा हा विधी केला जातो, त्याचे पाय भगवान येशूच्या नावाने धुणे जरूरी असते."

### पवित्र सहभोजनविधी 
"पवित्र समागम भगवान येशूच्या मृत्यूच्या आठवणीमध्ये पाळला जातो. हा दिवस आपल्याला ईश्वराचा अंश बनण्यासाठी मदत करतो, त्यामुळे आपले आयुष्य कायमस्वरूपी राहिल व शेवटच्या दिवशी मोक्ष मिळेल. हे संस्कार जितक्या जास्त वेळा होतील तितके चांगले व या संस्कारांसाठी फक्त एक कोंडा रहित पोळी व द्राक्षांचा रस यांचा उपयोग केला गेला पाहिजे."

### पवित्र सब्बाथ दिवस 
"आठवड्याचा सातवा दिवस (शनिवार - सब्बाथचा दिवस) हा पवित्र दिवस (Holy Day) असून पापप्रक्षालनाचा (sanctification) दिवस आहे. ईश्वराने केलेले सृष्टीचे निर्माण व तिचे रक्षण यांचे या दिवशी स्मरण करून उरलेल्या आयुष्यात शांतता व सुबत्ता लाभावी म्हणून प्रार्थना करावी."

### येशु ख्रिस्त 
येशू ख्रिस्त, ज्याने मानवरूप धारण केले, पाप्यांच्या मुक्तीसाठी ज्याने क्रुसावर मृत्यू पत्करला, तिसऱ्या दिवशी पुन्हा जिवंत झाला आणि स्वर्गावर विराजमान झाला. केवळ तोच मानवजातीचा तारणहार आहे, तोच स्वर्ग व पृथ्वीचा निर्माता आहे आणि एकमेव खरा देव आहे.

### पवित्र बायबल 
जुन्या व नव्या कराराचा समावेश असलेला बायबल हा ग्रंथ देवाने प्रेरित केलेला आहे, हा ग्रंथ म्हणजे एकमेव ग्रांथिक सत्य असून ख्रिश्चनांच्या जगण्यासाठी प्रमाण आहे.

### मोक्ष 
"ईश्वराच्या कृपादृष्टीवर (grace of god) जर श्रद्धा (faith) ठेवली तर मोक्ष (salvation) नक्कीच प्राप्त होतो. फक्त धार्मिकता, देवावर विश्वास व मनुष्यांवरचे प्रेम याची गरज आहे."

### चर्च 
"हे चर्च, जे भगवान येशू ख्रिस्ताने बांधले आहे, जे 'नंतरच्या पावसात' धार्मिक भावनेतून तयार झाले आहे, हे अपोस्टोलिक काळातील पुनर्निर्माण केलेले खरे चर्च आहे".

### अंतिम न्याय 
"येशु ख्रिस्ताचा दुसरा अवतार हा शेवटच्या दिवशी होईल, जेव्हा तो जगाचे परिक्षण करण्यास स्वर्गातून पृथ्वीवर येईल. जे खरोखर सद्वर्तनी आहेत त्यांना अमरत्व प्राप्त होईल व जे पापी आहेत त्यांचा कायमचा विनाश होईल."

वर्ग:संप्रदाय
वर्ग:ख्रिश्चन धर्म
इ.स. ११४७

## ठळक घटना आणि घडामोडी
## जन्म
* मे ९ - मिनामोटोनो योरिमोटो, जपानी शोगन.

## मृत्यू
* ऑक्टोबर ३१ - रॉबर्ट फिट्झरॉय, इंग्लंडचा राजा हेन्री पहिल्याचा अनौरस मुलगा.

वर्ग:इ.स. ११४७
वर्ग:इ.स.च्या ११४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १२ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १३१०

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* मे ११ - नाइट्स ऑफ टेम्पलार या संघटनेच्या ५४ सदस्यांना फ्रांसमध्ये अधर्मी ठरवून जिवंत जाळण्यात आले.

## जन्म
* पोप अर्बन पाचवा.

## मृत्यू
वर्ग:इ.स. १३१०
वर्ग:इ.स.च्या १३१० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १४ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
जैसलमेर

इवलेसे|जैसलमेर किल्ला
**जैसलमेर** भारताच्या राजस्थान राज्यातील एक शहर आहे.हे शहर जैसलमेर जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. हे पश्चिम राजस्थानात असून प्रमुख पर्यटन स्थळ आहे. या शहराला मानाने गोल्डन सिटी (सोनेरी शहर) असे संबोधतात. या शहरातील मध्ययुगीन प्राचीन किल्ला आजही शाबूत आहे व पर्यटकांचे प्रमुख आकर्षण आहे. या शहराची स्थापना ११ व्या शतकात राजपूत महारावळ यांनी केली. इस्लामी राजवटीतही या घराण्याचे शहरावरील नियंत्रण कायम राहिले.

## भौगोलिक 
जैसलमेर हे शहर थार वाळवंटाच्या अगदी मध्य भागी स्थित नसले तरी बऱ्यापैकी वाळवंटी भागात स्थित आहे. शहराच्या आजूबाजूला सर्वत्र वाळूच्या टेकड्या, छोट्या टेकड्या, डोंगर, संमिश्र काटेरी वने आहेत. यांपैकी एका टेकडीवर जेसलमेरचा किल्ला वसला आहे. वाळूच्या टेकड्या सततच्या विषम वातावरणाने आपले भौगोलिक स्थान बदलत असतात. इंदिरा कालव्याच्या पाण्याने सद्यस्थिती पूर्ण पणे बदललेली आहे व शहर परिसरात अनेक ठिकाणी वनराया तयार झालेल्या आहेत.

## प्रेक्षणीय स्थळे 
१) **जैसलमेरचा किल्ला** - राणा जैसल याने बांधलेला हा पिवळ्या दगडातील किल्ला गेली हजार वर्षे जैसलमेर  मध्ये उभा आहे. या किल्ल्यात प्रवेश मोफत आहे. किल्ल्यात अतिशय सुरेख बांधकाम असणारा राजवाडा आहे. तसेच एक अतिशय कोरीव काम कसणारे जैन मंदिर आहे. खरेदी करण्यासाठी अनेक पर्याय उपलब्ध आहेत.

२) **पटवा हवेल्या** - पटवा बंधूनी १८७० च्या सुमारास बांधलेल्या या पाच हवेल्या आपल्या कोरीव कामासाठी विख्यात आहेत. पटवा बंधू हे व्यापारी होते आणि त्यांच्या संपत्तीची कल्पना हा हवेल्यांच्या बांधकामावरून येते. "नाथमलजी कि हवेली" या नावाने प्रसिद्ध असणारी एक हवेली पर्यटकांसाठी उपलब्ध आहे. हवेली बघण्यासाठी १०० रुपये तिकीट आहे.

३) **सलीम सिंघ कि हवेली** - सलीम सिंघ हा जैसलमेरच्या राजाचा दिवान होता याची हवेली तिच्या वैशिष्ट्यपूर्ण शिखरासाठी प्रसिद्ध आहे.

४) **गडीसर तलाव** -राजा रावल जैसल याने बांधलेला हा तलाव जैसलमेरचा पाण्याचा एकमात्र स्रोत होता. तलावाकाठी असणारे  मंदिर आणि कमान प्रेक्षणीय आहे. असे म्हणतात कि एका नर्तकीने ही कमान बांधून घेतली. राजाने ही कमान तोडू नये म्हणून तिने या कमानीच्या वरच्या मजल्यात एक श्रीकृष्णाचे मंदिर बनवले. राजाला, नर्तकीने बनवलेल्या कमानीतून जाणे अपमानास्पद वाटल्याने त्याने बाजूने एक वेगळाच जिना बनवून घेतला.

५) **बडा बाग** - या ठिकाणी राज घराण्यातील अनेकांच्या कोरीव समाध्या आहेत.

६) सेना संग्रहालय - भारतीय सेनेच्या तीनही दलांची माहिती देणारे संग्रहालय जैसलमेरच्या बाहेर आहे.

७) वाळवंट सफारी हा देखील जैसलमेर मध्ये येणाऱ्या पर्यटकांसाठी आकर्षणाचे केन्द्र स्थान आहे.

## चित्रदालन

File:Kings Palace in Jaisalmer Fort.jpg|King's palace in jaisalmer fort , जैसलमेर किल्ल्यातील राजवाडा
File:City view of Jaisalmer.jpg|जैसलमेर शहराचे किल्ल्यावरून पाहिलेले दृश्य
File:Patwa haweli Interior.jpg|सोन्याचा पत्र वापरून केलेले पटवा हवेलीतील छत
File:Facade of patwa haweli.jpg|पटवा हवेलीचे बाह्यरूप
File:Salimsingh ki haweli built in 1815.jpg|इ.स.१८१५ मधील सलीमसिंघची हवेली
File:Monument in gadisar lake.jpg|गडीसर तलावातील छत्री 
File:Temple at gadisar lake arch.jpg|गडीसार तलावाच्या कमानीवरील मंदिर

## संदर्भ
* बी.बी.सी जैसलमेर स्लाईडशो
*जैसलमेर पर्यटन संपूर्ण माहिती  -प्रवास मित्र

वर्ग:राजस्थानमधील शहरे
वर्ग:जैसलमेर जिल्हा
इ.स. ९१२

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
## जन्म
* नोव्हेंबर २३ - ऑट्टो पहिला, पवित्र रोमन सम्राट.

## मृत्यू
* मे ११ - लिओ सहावा, बायझेन्टाईन सम्राट.

## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ९१२
वर्ग:इ.स.च्या ९१० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १० व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १३८२

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
## जन्म
* दावित पहिला, इथियोपियाचा सम्राट.

## मृत्यू 
* जुलै २७ - जोन पहिली, नेपल्सची राणी.
* सप्टेंबर १० - हंगेरीचा पहिला लुई. (ज. १३२६)

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:इ.स. १३८२
वर्ग:इ.स.च्या १३८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १४ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १०१२

## मृत्यू 
* मे १२ - पोप सर्जियस चौथा.


वर्ग:इ.स.च्या १०१० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ११ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
श्रीनिवासराघवन वेंकटराघवन

**श्रीनिवासराघवन वेंकटराघवन** तथा *वेंकट*.

वेंकटराघवन, श्रीनिवासराघवन
वेंकटराघवन, श्रीनिवासराघवन
वेंकटराघवन, श्रीनिवासराघवन
वेंकटराघवन, श्रीनिवासराघवन
वेंकटराघवन, श्रीनिवासराघवन
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:अर्जुन पुरस्कारविजेते
इ.स. १०३६

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* जून १३ - खलीफा अल-झहीर लि-इझाझ दिल अल्लाह १६ वर्षे राज्य केल्यावर मृत्यू पावला. त्याच्या जागी त्याच्या ६ वर्षांच्या अल-मुस्तांसिर बिल्लाह सत्तेवर आला. वजीर अली इब्न अहमद अल-जरजराई याने त्याच्या वतीने काही वर्षे राज्य केले.

## जन्म
## मृत्यू
* मे १५ - गो-इचिजो, जपानी सम्राट.

## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. १०३६
वर्ग:इ.स.च्या १०३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ११ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
आई

**आई** म्हणजे ममता तसेच आई म्हणजे आत्मा आणि आई म्हणजे ईश्वर या दोघांचा संगम म्हणजे **आई** होय. मायेची पाखरण करणारी एक स्त्री होय. एखादी स्त्री जेव्हा अपत्यास जन्म देते त्यावेळेस तिला मातृत्व प्राप्त होते. आणि समाजाच्या दृष्टीने ती त्या अपत्याची **आई**  बनते. आईचे खरे प्रेम आणि पालनपोषण या सोबत कशाचीही तुलना केली जाऊ शकत नाही. आमच्या आयुष्यातील ती एकमेव महिला आहे जी कोणत्याही हेतूशिवाय आपल्या मुलांवर भरपूर प्रेम करते. मूल म्हणजे आईसाठी सर्वस्व असते . 
इवलेसे|स्टाग्लियानोच्या स्मारक स्मशानभूमीत मुलांसह आईची प्रतिमा 

ती एक चांगली श्रोता आहे आणि आम्ही सांगत  असलेल्या आमच्या चांगल्या आणि वाईट गोष्टी ऐकत असते . ती आम्हाला कधीही रोखत नाही आणि कोणत्याही प्रकारे आम्हाला बांधत नाही. ती आम्हाला चांगल्या आणि वाईट मधील फरक शिकवते. आई आम्हाला प्रत्येक आनंदात आणि दुःखात मदत करते, जेव्हा आपण आजारी असतो, तेव्हा ती आपल्यासाठी रात्रभर जागी राहते  आणि आपल्या चांगल्‍या आरोग्‍यासाठी देवाची प्रार्थना करते. 

शब्द मानवी भावनांशी निगडित असून त्यास माणसाच्या जीवनात अनन्यसाधारण महत्व प्राप्त झालेले आहे. स्त्रीने जन्म दिला नसतानाही ती सवतीच्या मुलाची किंवा दत्तक मुलाची आई बनते.

आई ही शांतादुर्गाचे रूप आहे, मराठी भाषेतला "आई" हा आई मायेचा सागर आहे. या विषयावर अनेकांनी काव्य आणि निबंध लिहिले आहेत. रामायणातील महानायक श्रीरामचंद्रानीही, स्वर्णमयी लंकेपेक्षाच काय, पण स्वर्गापेक्षाही आपली जन्मभूमी अयोध्या श्रेष्ठ आहे असे म्हणले आहे. हे सांगताना त्यांनी जन्मभूमीची आईशी बरोबरी केली आहे. ते म्हणतात, "जननी जन्मभूमिश्च स्वर्गादपि गरीयसी". मराठीतील प्रसिद्ध कवी यशवंत यानी आपल्या कवितेत "स्वामी तिन्ही जगाचा, आईविना भिकारी" ही ओळ लिहून आई या शब्दाची महानताच थोडक्यात सांगतात.

## आईसाठी समानार्थी शब्द
माता, माय, ममता, जन्मदा, जन्मदात्री, माउली, जननी, मातृ.आई माझा गुरू , आई कल्पतरू ,सौख्याचा सागरू ,माई,आई माझी .मा,मायाडी, माउली,आय ही देवदेणगी आहे.

## संदर्भ
## बाह्य दुवे   
वर्ग:नाती
चर्चगेट

**चर्चगेट** हे मुंबईच्या पश्चिम उपनगरी रेल्वेवरील प्रथम स्थानक आहे. मुंबईच्या तटबंदीच्या शहरातील तीन वेशींपैकी एक या ठिकाणी होते. हा दरवाजा थेट सेंट थॉमस कॅथेड्रल चर्चकडे वळला, म्हणून त्यास "चर्च गेट"असे नाव देण्यात आले. स्टेशनचे बांधकाम १७७० पर्यंत पूर्ण झाले आणि त्यास चर्चगेट स्टेशन असे नाव देण्यात आले.

हे शहराचे दक्षिणेकडील स्टेशन आहे, जरी १९३१ पर्यंत कुलाबा हे सर्वात दक्षिणेकडील स्टेशन होते, तथापि चर्चगेटच्या पलीकडील रेल्वे लाईन काढली गेली आणि चर्चगेट हे सर्वात दक्षिणेकडील स्टेशन बनले.

१९५५ मध्ये अंकलेश्वर ते उत्तरान (२ मैलांच्या अंतरावर) दरम्यान रेल्वे मार्ग (बीजी) बांधून मुंबई, बडोदा आणि मध्य भारत रेल्वेचे (सध्याचा पश्चिम रेल्वे) उदघाटन करण्यात आला. १९५९ मध्ये ही ओळ पश्चिम किनारपट्टीवर मुंबईपर्यंत वाढविण्यात आली. मरीन लाइन्स जवळ ग्रँट रोड स्थानकाच्या पुढे, पूर्वेकडील किनाऱ्यावरील एक ट्रॅक तयार झाला. १२ एप्रिल १९६७ रोजी विरार ते बॉम्बे बॅक बे पर्यंत प्रत्येक मार्गाने प्रथम उपनगरी रेल्वे सुरू केली. त्यानंतर विरार, बेसिन, पांजे, बोरेवला, पहाडी, अंदारू, सांताक्रुझ, माहिम, दादर, ग्रँट रोड आणि बॉम्बे बॅकबे अशी नावे देण्यात आली.

सन १८७० मध्ये चर्चगेट प्रथमच स्टेशन म्हणून उल्लेख केला गेला. ही ओळ पुढे कुलाबाकडे १८७२मध्ये वाढली आणि तेथे वस्तूंचे शेड तयार केले गेले. सन १८८६मध्ये, कुलाबा येथे एक नवीन नवीन स्टेशन स्थापित केले गेले जे प्रवासी आणि उपनगरी दोन्ही मार्गासाठी टर्मिनस म्हणून काम करत होते. चर्चगेट ते कुलाबा दरम्यान रेल्वे रुळाचा भाग ताब्यात देण्याचे आदेश मुंबई सरकारने रेल्वेला दिले. म्हणूनच, बॉम्बे सेंट्रल (मुंबई सेंट्रल), बेलासिस ब्रिजजवळ एक नवीन स्टेशन तयार करण्यात आले होते, जे १८ डिसेंबर १९३० रोजी उघडण्यात आले. ३१ डिसेंबरच्या मध्यरात्रीपासून, कुलाबा, टर्मिनस होण्यापासून थांबले.
## कर्मवीर भाऊराव पाटील मार्ग
बृहन्मुंबई महानगरपालिकेने कर्मवीर भाऊराव पाटील यांच्या सामाजिक कार्याची दखल घेऊन मुंबई येथील चर्चगेट परिसरातील मुंबई उच्च न्यायालय व राजाबाई क्लॉक टॉवर येथे त्यांची स्मृती लोकांमध्ये जिवंत ठेवण्यासाठी आणि लोकांना स्फूर्ती मिळावी म्हणून एका रस्त्याचे कर्मवीर भाऊराव पाटीलमार्ग असे नामकरण केलेले आहे.

वर्ग:मुंबईची उपनगरे
इ.स. ११७४

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
## जन्म
## मृत्यू 
* जानेवारी १८ - व्लादिस्लाव दुसरा, बोहेमियाचा राजा.
* मे १५ - नुरुद्दीन, सिरीयाचा राजा.
* जुलै ११ - अमाल्रिक, जेरुसलेमचा राजा.

वर्ग:इ.स. ११७४
वर्ग:इ.स.च्या ११७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १२ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ११५५

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
## जन्म
* मे १७ - जियेन, जपानी कवी.
* नोव्हेंबर ११ - आल्फोन्सो आठवा, कॅस्टिलचा राजा.

## मृत्यू 
वर्ग:इ.स. ११५५
वर्ग:इ.स.च्या ११५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १२ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
ग्रँट रोड

**ग्रँट रोड** हे मुंबई शहराचे एक उपनगर व दक्षिण मुंबईमधील एक वर्दळीचा रस्ता आहे. ह्या भागाचे नाव मुंबईचा गव्हर्नर सर रॉबर्ट ग्रँटच्या गौरवार्थ ठेवले गेले. ग्रँट रोड रेल्वे स्थानक मुंबईतील उपनगरी रेल्वेच्या पश्चिम मार्गावरील स्थानक आहे.  मौलाना शौकत अली रोड हे या रस्त्याचे नवे न वापरले जाणारे नाव आहे. 

पाकिस्तानातील लाहोर शहरातही मौलाना शौकत ाली रोड आहे. 

### जवळचे भाग
* ऑगस्ट क्रांती मैदान (प्रचलित जुने नाव - गोवालिया टॅंक).
* जवळच्याच लॅमिंग्टन रोड वर इलेक्ट्रॉनिक्स व संगणकाच्या सुट्या भागांची घाऊक आणि किरकोळ दुकाने आहेत. लॅमिंग्टन रोडचे वापरात नसलेले नवे नाव डाॅ. ए.नायर रोड आहे. 

वर्ग:मुंबईची उपनगरे
कातोवित्सा

**कातोवित्सा** (पोलिश: ; सिलेसियन: Katowicy; , चेक: Katovice; इंग्लिश लेखनभेदः केटोविच) ही पोलंड देशामधील श्लोंस्का प्रांताची राजधानी व पोलंडमधील एक प्रमुख शहर आहे. पोलंडच्या दक्षिण भागातील हे शहर क्लोड्निका व रावा नद्यांच्या संगमाशी वसलेले आहे. येथील वस्ती ३.०८ लाख (२०१०चा अंदाज) आहे.

## अर्थव्यवस्था 
कॅटोविस हे प्रदेशातील मुख्य आर्थिक केंद्र आहे. शैक्षणिक, सांस्कृतिक आणि आर्थिक केंद्र असल्याने शहर अनेक वर्षांपासून गतिमानपणे विकसित होत आहे. विस्तृत पायाभूत सुविधा, कार्यालयीन जागेत सुलभ प्रवेश आणि पात्र कर्मचारी यांचा अर्थ असा होतो की अनेक आंतरराष्ट्रीय कंपन्या त्यांच्या मुख्यालय आणि शाखांसाठी केटोविस हे ठिकाण निवडतात. शहरात आयटी उद्योग, संशोधन आणि विकास केंद्रे, व्यवसाय सेवा आणि आउटसोर्सिंग विकसित होत आहेत.

कॅटोविसमध्ये 52,000 हून अधिक कंपन्या नोंदणीकृत आहेत, ज्यात एकमेव मालकी आहे. कंपन्यांची संख्या सुमारे 14 हजार संस्था आहे. सर्वात मोठ्या नियोक्त्यांमध्ये हे समाविष्ट आहे:

- पोल्स्का ग्रुप गोर्निझा - सुमारे 40,000 लोकांना रोजगार देते. ही युरोपमधील सर्वात मोठी खाण कंपनी आहे.

- Tauron Polska Energia S.A. - कंपनी अंतिम ग्राहकांना वीज पुरवठा करते, सुमारे 26,000 लोकांना रोजगार देते.

- IBM - IT सल्लागार आणि सॉफ्टवेर क्षेत्रात सेवा देणारी IT कंपनी.

- ING बँक Śląski - काटोविस येथे नोंदणीकृत कार्यालय असलेली एक व्यावसायिक बँक. अनुभवी लोकांसाठी तसेच विद्यार्थी आणि पदवीधरांसाठी खुले.

- युनिलिव्हर - साफसफाईची उत्पादने आणि खाद्य उत्पादनांचे निर्माता. हे देशभरात 4,000 हून अधिक लोकांना रोजगार देते.

- कॅपजेमिनी - कंपनीच्या क्रियाकलापांचे मुख्य क्षेत्र सल्ला आणि तांत्रिक सेवा आहे. हे जगभरातील 55 पेक्षा जास्त देशांमध्ये आपल्या सेवा देते, एकूण 325,000 कर्मचारी कार्यरत आहेत. हे केटोविस मार्केटमध्ये सुमारे 2,300 लोकांना रोजगार देते.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ
*

वर्ग:पोलंडमधील शहरे
वर्ग:श्लोंस्का प्रांत
मरीन लाइन्स

**मरीन लाइन्स** मुंबईतील उपनगरी रेल्वेच्या पश्चिम मार्गावरील स्थानक आहे.

### जवळचे भाग
मरीन ड्राइव्ह, प्रिन्सेस स्ट्रीट, काळबादेवीला जाण्याकरता येथे उतरावे.

### शाळा, कॉलेज, इ.
* सेंट झेवियर्स कॉलेज
* हिंदी विद्या भवन
* अवर लेडी ऑफ सेव्हेन डोलोर्स चर्च

मरीन लाइन्सच्या स्थानकाला लागूनच पश्चिमेला पारसी जिमखाना, मुस्लिम जिमखाना, हिंदू जिमखाना आहेत.

पश्चिमेकडून जाणाऱ्या समुद्र किनाऱ्याला समांतर असलेल्या रस्त्यावरून उत्तर दिशेला चर्नी रोड व पुढे वाळकेश्वरमार्गे  राजभवन तसेच प्रियदर्शिनी बाग येथे जाता येते. त्याच मार्गाने दक्षिणेकडे गेल्यास नरीमन पॉइंट, कफ परेड, कुलाबा, चर्चगेट, हुतात्मा चौक, इलेक्ट्रीक हाऊस, खुसरो बाग,वोडहाऊस, गेट वे ऑफ इंडिया, ससून डॉक्स, काळा घोडा इत्यादी परिसरात जाऊ शकतो.

वर्ग:मुंबईची उपनगरे
मोहम्मद अझहरुद्दीन

मोहम्मद अझरुद्दीन एक भारतीय राजकारणी आणि माजी क्रिकेट खेळाडू आहे. 1990च्या दशकात त्यांनी 47 कसोटीत भारताचे कर्णधारपद भूषवले होते. ते मधल्या फळीतील फलंदाज होते. सन 2000 मध्ये कुप्रसिद्ध मॅच फिक्सिंग प्रकरणात फिक्सिंग झाल्यानंतर त्यांच्या आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट कारकिर्दीवर बीसीसीआयने जीवनभर बंदी घातली. 8 नोव्हेंबर 2012 रोजी आंध्रप्रदेश उच्च न्यायालयाने ही बंदी उठवली. 2009 मध्ये, भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाच्या ति किटावर मोरादाबाद मतदारसंघातून अझरुद्दीन संसदेत सदस्य म्हणून निवडून आले होते. 
## बालपण आणि शिक्षण 
अझरुद्दीन यांचा जन्म हैदराबादमध्ये मोहम्मद अजीझुद्दीन आणि युसूफ सुलताना यांच्या कुटुंबात झाला. त्यांनी ऑल सेंट हायस्कूल, हैदराबाद येथे शिक्षण घेतले आणि निजाम कॉलेज, उस्मानिया विद्यापीठातून पदवी प्राप्त केली.

## क्रिकेट कारकीर्द 
31 डिसेंबर 1984 रोजी कोलकाता येथील ईडन गार्डन येथे इंग्लंडविरुद्ध कसोटी क्रिकेटमध्ये अजहरुद्दीनने पदार्पण केले आणि पहिल्या तीन सामन्यांमध्ये तीन शतके झळकावली.

### कर्णधार 
1989 मध्ये कृष्णम्माचारी श्रीकांत यांच्यापाठोपाठ अझरुद्दीन भारतीय संघाचे कर्णधार बनले. 47 कसोटी आणि 174 एकदिवसीय सामन्यांमध्ये त्यांनी भारतीय संघाचे नेतृत्व केले. त्यांनी 90 एकदिवसीय सामन्यांमध्ये विजय मिळवून टीमची धुरा सांभाळली, ते 2 सप्टेंबर 2014 रोजी एम.एस. धोनीने पार केला. कर्णधार म्हणून त्यांनी 14 कसोटी सामन्यांत विजय मिळवला, तो सौरव गांगुलीने 21 कसोटी सामन्यात विजय मिळवून पार केला.

### मॅच फिक्सिंग प्रकरण 
2000 मध्ये मॅच फिक्सिंग प्रकरणात अजहरुद्दीनवर आरोप ठेवण्यात आला होता. मग दक्षिण आफ्रिकेचा कर्णधार हॅंसी कॉनेंज याने सूचित केले की, अझरुद्दीनने त्याचा सट्टेबाजांशी परिचय करून दिला होता . आयसीसी आणि बीसीसीआयने अझरूद्दीनवर केंद्रीय अन्वेषण विभागाच्या अहवालावर आधारित जीवनभर बंदी घातली. स्पॉट फिक्सिंगसाठी त्याच्यावर बंदी घालण्यात येणारा तो पहिला खेळाडू होता.

8 नोव्हेंबर 2012 रोजी आंध्रप्रदेश उच्च न्यायालयाचे न्यायमूर्ती आशुतोष मोहोन्ता आणि कृष्णा मोहन रेड्डी यांच्या खंडपीठाने लादलेली बंदी मागे घेतली.

### शैली 
अझरुद्दीन हा भारताचा मधल्या फळीतील फलंदाज होता. त्यांची फलंदाजी डौलदार फलंदाजीची शैली म्हणून ओळखली जाते. सेवानिवृत्त क्रिकेट खेळाडू वेंकटराघवन यांनी त्यांच्या या शैलीचे कौतुक केले आहे. 1991 साली त्यांना **विस्डेन क्रिकेट खेळाडू ऑफ द इयर** पुरस्कारही मिळाला.

## वैयक्तिक जीवन 
1987 मध्ये अझरुद्दीनने नऊरीनशी विवाह केला होता. 1996 साली त्यांनी नऊरीनशी घटस्फोट घेतला आणि अभिनेत्री संगीता बिजलानीशी लग्न केले. त्यांचा मोठा मुलगा अयाजुद्दीन यांचे 2011 मध्ये एका अपघातात निधन झाले.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* 
* 

 
अझहरुद्दीन, मोहम्मद
अझहरुद्दीन, मोहम्मद
अझहरुद्दीन, मोहम्मद
अझहरुद्दीन, मोहम्मद
वर्ग:अर्जुन पुरस्कारविजेते
इ.स. ११७६

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* मे २२ - इराकी सम्राट सलाद्दीन वर खूनी हल्ला.

## जन्म 
## मृत्यू
* ऑगस्ट २३ - रोकुजो, जपानी सम्राट.

वर्ग:इ.स. ११७६
वर्ग:इ.स.च्या ११७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १२ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १३७७

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* मे २२ - पोप ग्रेगोरी अकराव्याने पाच पोपचे फतवे काढून इंग्लिश तत्त्वज्ञानी जॉन वायक्लिफची मते खोडून काढण्याचा प्रयत्न केला.

## जन्म 
* ऑगस्ट १ - गो-कोमात्सु, जपानी सम्राट.

## मृत्यू 
* इब्न बतूता - मोरोक्कोचा भटक्या व इतिहासकार.

वर्ग:इ.स. १३७७
वर्ग:इ.स.च्या १३७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १४ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
महालक्ष्मी रेल्वे स्थानक

**महालक्ष्मी** हे मुंबई शहराच्या परळ भागामधील एक रेल्वे स्थानक आहे. महालक्ष्मी स्थानक मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या पश्चिम मार्गावर स्थित आहे.

महालक्ष्मी रेल्वे स्थानकाच्या पश्चिमेला महालक्ष्मी घोडे शर्यत पटांगण आहे. येथे राष्ट्रीय दर्जाचे घोडे आणि घोडेस्वार अटीतटीच्या शर्यतीत भाग घेण्यासाठी भारतातील अनेक शहरातून दाखल होतात. अनेक नाट्य-सिनेकलावंत ह्यामध्ये हिरहिरीने भाग घेऊन बक्षिसाच्या रूपात अमाप पैसा कमावतात. येथे येणारे सिनेकलावंत त्यांच्या अत्याधुनिक वेशभूषेसाठी प्रसिद्ध असतात आणि त्यांच्या नवीन व आकर्षक वेशभूषांचे नवीन पिढीच्या समाजात अनुकरण केले जाते.

## जवळचे भाग
महालक्ष्मी मंदिर, महालक्ष्मी रेस कोर्सला जाण्याकरता येथे उतरावे.

वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके
लोअर परळ

इवलेसे|लोअर परळ येथील रेल्वे स्थानक
**लोअर परळ** हा मध्य मुंबईतील एक भाग आहे. या भागात १९८० च्या दशकापर्यंत अनेक कापडाच्या गिरण्या होत्या. त्या बंद पडल्यावर तेथे आता अलिशान गगनचुंबी इमारतींची रचना झाली आहे. यात महागडी घरे, दुकाने, होटेल आणि पब आहेत.

## हे सुद्धा पहा
* लोअर परळ रेल्वे स्थानक
* परळ
* परळ रेल्वे स्थानक
* चाळसंस्कृती

वर्ग:मुंबईची उपनगरे
इ.स. १४३०

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* मे २३ - जोन ऑफ आर्कला बरगंडीच्या सैन्याने पकडले.

## जन्म 
* ऑक्टोबर १६ - जेम्स दुसरा, स्कॉटलंडचा राजा.

## मृत्यू
वर्ग:इ.स. १४३०
वर्ग:इ.स.च्या १४३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १५ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ११२५

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* इंग्लंडच्या बर्कशायर काउंटीतील रीडिंग शहरात रीडिंग स्कूलची स्थापना.

## जन्म
## मृत्यू 
* मे २३ - हेन्री पाचवा, पवित्र रोमन सम्राट.

वर्ग:इ.स. ११२५
वर्ग:इ.स.च्या ११२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १२ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
रॉबिन उथप्पा

## बाह्य दुवे
* Uthappa on Twitter
* केरळ announces cash awards for Sreesanth, Uthappa 
* Interview of Robin Uthappa in 2006 
* Interview of Robin Uthappa when he was in the India U-19 team 

उतप्पा,रॉबिन
वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:रॉयल चॅलेंजर्स बंगळूर माजी खेळाडू
वर्ग:मुंबई इंडियन्स माजी खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वूर्केरी रामन

रामन, वूर्केरी
वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:रिकामी पाने
गुरू हनुमान

वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:इ.स. १९०१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९९ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स. ११५३

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* मे २४ - माल्कम चौथा स्कॉटलंडच्या राजेपदी.

## जन्म
## मृत्यू
* मे २४ - डेव्हिड पहिला, स्कॉटलंडचा राजा.

वर्ग:इ.स. ११५३
वर्ग:इ.स.च्या ११५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १२ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १३५१

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
## जन्म
## मृत्यू 
* मार्च २० - मुहम्मद बिन तुघलक, दिल्लीचा सुलतान.
* मे २४ - अबु अल हसन अली, मोरोक्कोचा सुलतान.

वर्ग:इ.स. १३५१
वर्ग:इ.स.च्या १३५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १४ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे