रवींद्र ठाकूर

प्र. डाॅ. रवींद्र नारायण ठाकूर (जन्म : उत्राण-जळगाव, १४ एप्रिल इ.स. १९५५]) हे सामाजिक जीवनाचे भान असणारे मराठी भाषेतील कादंबरीकार, लेखक, कवी, नाटककार व समीक्षक आहेत..त्यांचे वडील प्राथमिक शिक्षक होते. त्यांच्यामुळे रवींद्र ठाकूर यांना वाचनाची गोडी लागली.

ठाकूर यांनी डॉ. आनंद यादव यांच्या मार्गदर्शनाखाली र.वा. दिघे यांच्या साहित्यावर प्रबंध लिहून १९९० साली पीएच.डी. मिळवली.

## शैक्षणिक कारकीर्द
* प्राथमिक शिक्षण – जीवन शिक्षण विद्या मंदिर, उत्राण, ता. एरंडोल, जि. जळगाव.
* माध्यमिक शिक्षण – शेट जमनादास जाजू विद्यालय, उत्राण, ता. एरंडोल, जि. जळगाव.
* उच्च माध्यमिक शिक्षण – संत ज्ञानेश्वर महाविद्यालय, सोयगाव, जि. जळगाव
* पदव्युत्तर शिक्षण –  औरंगाबाद मराठवाडा विद्यापीठ (एम.ए. मराठी)
* पीएच.डी. – पुणे विद्यापीठ (१९९०)

## अध्यापकीय कारकीर्द 
* उदयगिरी महाविद्यालय, उदगीर-जि. लातूर
* यशवंतराव चव्हाण महाविद्यालय, कोल्हापूर.(१९८५ ते १९९२)
* मराठी विभाग, शिवाजी विद्यापीठ, कोल्हापूर.(१९९२ ते २०१७) 
* कला व वाणिज्य महाविद्यालय, दौंड.
* मास्टर दीनानाथ मंगेशकर महाविद्यालय, औराद शहाजानी, ता. निलंगा, जि. लातूर
* २०१७मध्ये प्रोफेसर आणि विभागप्रमुख या पदावरून शिवाजी विद्यापीठातून सेवानिवृत्त..

## प्रकाशित साहित्य 
* अनिकेत (कविता संग्रह, १९८१)
*  आत्मसंवाद (संपादित, २००६)
* आनंद यादव : व्यक्ती आणि वाङ्मय (समीक्षा, १९९३)
* साहित्यिक आनंद यादव (समीक्षा, २०११)
* आविष्कार (संपादित, २०१३)
* उद्या पुहा हाच खेळ (कादंबरी, १९९९)
* क्रांतिजागर (महात्मा फुले यांची संपादित कविता, १९९९)
* क्रांतिसंगर (नाटक, २०११)
* चर्चा आणि चिकित्सा (समीक्षा, २०११)
* तात्पर्य (आगामी - समीक्षात्मक पुस्तक)
* दस्तुरखुद्द (कविता संग्रह, २००४)
* दाही दिशा (आगामी कादंबरी)
* धर्मयुद्ध (कादंबरी, २००३)
* निवडणुकीतील घोटाळे ( अनुवादित, २००१)
* पीळ आणि इतर कथा (कथासंग्रह, २०१६)
* ना.वि. जोशीकृत पुणे वर्णन (संपादित,२००१)
* प्रवाह आणि प्रतिक्रिया : १९७५ नंतरच्या कवितेचा साक्षेपी आढावा (समीक्षा, १९९९)
* मराठी आणि ग्रामीण कादंबरी (समीक्षा, १९९३)
* मराठी कादंबरी : समाजशास्त्रीय समीक्षा (समीक्षा, २००७)
* महात्मा (कादंबरी, १९९९)
* Mahatma - The Great Soul (मराठीतून इंग्रजीत अनुवादित, २००९)
* महानायक : महात्मा फुले (मराठीतून हिंदीत अनुवादित, २०१६)
* महारथी कर्ण (नाटक, २०१७)
* कादंबरीकार : र.वा.दिघे (समीक्षा, १९९५)
* व्हायरस (कादंबरी, २००८)
* साहित्य संवाद (संपादित,२००३)
* साहित्य : समीक्षा आणि संवाद (समीक्षा, १९९९)

## आकाशवाणीवरील प्रसारणे 
* सोलापूर : महात्मा कादंबरीचे क्रमश: प्रसारण (कोल्हापूर आकाशवाणी २००१ व सोलापूर आकाशवाणी, २००२)

## रवींद्र ठाकूर यांच्या साहित्यावर झालेले संशोधन 
### एम.फिल. 
* अनुसया पाटील - शिवाजी विद्यापीठ, कोल्हापूर
* गंगा लोंढे - शिवाजी विद्यापीठ, कोल्हापूर 
* बाजीराव लवटे - मुक्त विद्यापीठ, नाशिक
* मनीषा हरिहर - शिवाजी विद्यापीठ, कोल्हापूर

### पीएच.डी.
* आशा महाजन - नागपूर विद्यापीठ
* जी.एस. रंदिल - मराठवाडा विद्यापीठ (औरंगाबाद)
* स्नेहल पाटील - राणी चन्नम्मा विद्यापीठ zve45678990isIandwasof(बेळगाव.

## प्रकल्प 
* Minor Resrarch Project - डॉ. विनोद राठोड - रवींद्र ठाकूर यांच्या कादंबऱ्यांची समाजशास्त्रीय चिकित्सा (दिल्लीचा विद्यापीठ अनुदान आयोग).

## विशेषांक 
*  वारूळ - रवींद्र ठाकूर विशेषांक, डिसेंबर २०१६, जाने./फेब्रु. २०१७

## संमेलनाचे अध्यक्षपद 
* ग्रामीण साहित्य संमेलन, पलूस. २०१२
* दहावे जनसाहित्य संमेलन, मोझरी. २००५
* पारिवारिक साहित्य संमेलन, आरग (मिरज) २००४
* समतावादी विद्यार्थी साहित्य संमेलन, कोल्हापूर. २०१२

## पुरस्कार 
* भि.ग. रोहमारे उत्कृष्ट ग्रंथ पुरस्कार - १९९५. (मराठी ग्रामीण कादंबरी या पुस्तकासाठी)
* शिवाजी विद्यापीठाचा उत्कृष्ट ग्रंथ पुरस्कार - १९९५.('आनंद यादव : व्यक्ती आणि वाङ्मय'साठी) 
* महानुभाव विश्वभारती पुरस्कार, १९९६ ('कादंबरीकार र.वा. दिघे'साठी)
* पुण्याच्या मेहता पब्लिशिंग हाऊसतर्फे रणजित देसाई पुरस्कार, २०००. ('महात्मा'साठी)
* रा.तु. पाटील परखड पुरस्कार, २००२. ('महात्मा'साठी)
* शिवाजी विद्यापीठाची उत्कृष्ठ ग्रंथ पुरस्कार. २००६. ('साहित्य : समीक्षा आणि संवाद'साठी)
* शिवाजी विद्यापीठाचा गुणवंत शिक्षक पुरस्कार २००७
* अमरावतीचा जनसारस्वत पुरस्कार, 
* डॉ. जे.पी. नाईक पुरस्कार, २००८. ('महात्मा'साठी)
* सूर्योदय साहित्य गौरव पुरस्कार, जळगाव.
* पुण्याच्या ) स्नेहवर्धन प्रकाशनाचा वि.भि. कोलते ग्रंथश्रेष्ठता पुरस्कार,२०१३.('साहित्यिक आनंद यादव'साठी)

## संदर्भ 
* वारूळ - रवींद्र ठाकूर विशेषांक, जाने./फेब्रु. २०१७

ठाकूर, रवींद्र
ठाकूर, रवींद्र
वर्ग:इ.स. १९५५ मधील जन्म