open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
आदर्की

**आदर्की** हे सातारा जिल्ह्यातल्या फलटण तालुक्यातील एक लहान गाव आहे. आदर्कीचे आदर्की बुद्रुक व आदर्की खुर्द असे दोन भाग आहेत. आदर्की खुर्द हे डोंगराळ भागात वसलेले असून त्याला नवी आदर्की किंवा वरची आदर्की असे म्हणतात. आदर्की खुर्द येथे आदर्की रेल्वे स्थानक आहे. पुणे-मिरज रेल्वेमार्गावरील काही गाड्या येथे थांबतात. आदर्की खुर्द हे दूरवर विखुरलेल्या वाडया, वस्त्यांचे गाव आहे. येथे निष्णाईदेवी हे जागृत देवस्थान आहे.

आदर्की बुद्रुक येथे आठवडे बाजार भरत असल्याने येथे पंचक्रोशीतील स्थानिकांची वर्दळ असते. आदर्की बुद्रुकला जुनी आदर्की किंवा खालची आदर्की असेही म्हणतात. या आदर्कीमधून सातारा-फलटण हा प्रमुख जिल्हा रस्ता जातो. भैरवनाथ हे खालच्या आदर्कीचे ग्रामदैवत आहे. सातारा-निरा रस्त्यावरील आदर्की फाट्यावरून आदर्कीला पोहोचता येते. हा रस्ता पुढे फलटणला जातो..

वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
कोपा अमेरिका सेन्तेनारियो

**कोपा आमेरिका सेन्तेनारियो** ही दक्षिण अमेरिका खंडामधील कोपा आमेरिका स्पर्धेची ४५वी आवृत्ती अमेरिका देशामध्ये खेळवली जात आहे. कॉन्मेबॉल ह्या फुटबॉल संघटनेला व कोपा आमेरिका स्पर्धेला १०० वर्षे पूर्ण झाल्याबद्दल स्पर्धेची ही विशेष आवृत्ती प्रथमच दक्षिण अमेरिका खंडाच्या बाहेर आयोजीत करण्यात आली. ह्या स्पर्धेत कॉन्मेबॉलमधील १० तर कॉन्ककॅफमधील ६ असे एकूण १६ राष्ट्रीय संघ सहभाग घेत आहेत.

## यजमान शहरे
अमेरिकेमधील १० शहरांमध्ये ह्या स्पर्धेतील सामने खेळवले जात आहेत. ह्यांमधील बव्हंशी स्टेडियम्स अमेरिकन फुटबॉलसाठी वापरली जातात.

## सहभागी संघ
## बाह्य दुवे
*

वर्ग:अमेरिकेतील खेळ
वर्ग:इ.स. २०१६ मधील खेळ
वर्ग:फुटबॉल स्पर्धा
हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब

** हरारे स्पोर्ट्‌स क्लब** हे झिम्बाब्वे मधील हरारे येथील, एक विविध खेळांसाठी वापरले जाणारे मैदान आहे. ह्या मैदानाला सन १९००मध्ये हे नाव मिळाले. १९८२ पर्यंत ह्या मैदानाला सॅलिसबरी स्पोर्ट्‌स क्लब म्हणून ओळखले जाई, आणि सर्वात जास्त क्रिकेटसाठी वापरले जात असे. क्रिकेटशिवाय या मैदानावर रग्बी, टेनिस, गोल्फ, स्क्वॉश हे खेळसुद्धा खेळले जातात.

=संदर्भ आणि नोंदी=

वर्ग:हरारे
वर्ग:झिम्बाब्वेमधील क्रिकेट मैदाने
श्कोड्रान मुस्ताफी

230 px|इवलेसे|
**श्कोड्रान मुस्ताफी** (; , बाद हेर्स्फेल्ड, जर्मनी) हा एक जर्मन फुटबॉलपटू आहे. मुस्ताफी सध्या  राष्ट्रीय संघाचा भाग असून तो स्पेनमधील वालेन्सिया ह्या क्लबासाठी फुटबॉल खेळतो. ह्यापूर्वी तो २००९-१२ दरम्यान एव्हर्टन एफ.सी. व २०१२-१४ दरम्यान यू.सी. संपदोरिया ह्या क्लबांसाठी खेळला आहे. मुस्ताफी २०१४ फिफा विश्वचषक व युएफा यूरो २०१६ ह्या प्रमुख स्पर्धांमध्ये जर्मन राष्ट्रीय संघासाठी निवडला गेला आहे.

## बाह्य दुवे
*माहिती

वर्ग:जर्मनीचे फुटबॉल खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
युलियान ड्राक्स्लर

250 px|इवलेसे|
**युलियान ड्राक्स्लर** (; , ग्लाडबेक, जर्मनी) हा एक जर्मन फुटबॉलपटू आहे. ड्राक्स्लर सध्या  राष्ट्रीय संघाचा भाग असून तो २०१५ पासून फाउ.एफ.एल. वोल्फ्सबुर्ग ह्या क्लबासाठी फुटबॉल खेळत आहे. ह्यापूर्वी तो २०११-१५ दरम्यान एफ.से. शाल्क ०४ ह्या क्लबासाठी खेळला आहे. ड्राक्स्लर २०१४ फिफा विश्वचषक व युएफा यूरो २०१६ ह्या प्रमुख स्पर्धांमध्ये जर्मन राष्ट्रीय संघासाठी निवडला गेला आहे.

## बाह्य दुवे
*माहिती 

वर्ग:जर्मनीचे फुटबॉल खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सुंदरी (वृक्ष)

**सुंदरी** (*लुकिंग ग्लास मॅग्रोव्ह*, शास्त्रीय नाव: Heritiera littoralis) हा वृक्ष प्रामुख्याने बंगालमधील सुंदरबनाच्या दलदलीत मोठ्या प्रमाणात आढळतो. पानाच्या खाली असलेल्या चंदेरी आवरणामुळे याचे इंग्लिश नाव पडले आहे. 

सुंदरी हे या वृक्षाचे बंगाली नाव आहे. हा वृक्ष तिवरांच्या गटात मोडतो.

सुंदरी वृक्षाची पाने साधारण वडाच्या पानाच्या आकाराची असतात. वरून हिरवी आणि खालच्या बाजूला चंदेरी व थोडी खरखरीत असतात. नर-मादी फुले एकाच झुपक्यात येतात आणि सर्व फुलांवर नाजूक लव असते. फुले घंटेच्या आकाराची ५ मिमी लांबीची, साधारण पिवळट हिरव्या रंगाची असतात. फळ टणक, होडीसारखे, गडद भुरकट रंगाचे आणि  ४-८ सेंमी लांब असते. 

जुन्या व संपूर्ण वाढ झालेल्या वृक्षास रिबनसारखी नागमोडी वळणाची आधारमुळे असतात. ही मुळे फारच भव्य दिसतात. आणि वृक्षास एक वेगळेच स्वरूप प्रदान करतात.

हा वृक्ष महाराष्ट्रात दुर्मीळ आहे. सिंधुदुर्गातील समुद्रकिनारी असलेला एकमेव सुंदरी वृक्ष एका देवराईत आहे. डुंगोबा राईत सुंदरीचे पन्नासएक वृक्ष असल्याची नोंद आहे. या वृक्षास येथे मोठ्या आधारमुळ्या तयार झाल्या आहेत. सुंदरीला या भागात *समुद्रकांडोळ* असे नाव आहे. मुंबईत राणीच्या बागेत एक सुंदरी वृक्ष होता, पण त्याची एक फांदी मोडल्यामुळे तो पूर्ण वृक्षच तोडला गेला. सुंदरी वृक्षाकडे  बघताच त्याच्या देखण्या दर्शनाने  ' सुंदरी '  नावाची सत्यता पटते .  
हा वृक्ष ४० - ४५  फुट वाढतो . गर्द हिरवी वडाच्या पानांच्या आकाराची पाने खालच्या बाजूने  चंदेरी छटा मिटवितात आणि थोडी खरखरीत असतात . पाने अभिमानाने मिरवण्यासाठी भरपूर फांद्या चारही बाजूंनी डौलदारपणे झुलत असतात याची फुले मात्र साधी - सुधी छोट्याशा झुपक्यात येतात . नर आणि मादी फुले वेगळी असतात पण एकाच झुपक्यात येतात. सर्व फुलांवर नाजूक लव असते.

वर्ग:वृक्ष
१९९८-९९ पेप्सी चषक

१९ मार्च ते ४ एप्रिल १९९९ दरम्यान भारतात झालेल्या पेप्सी त्रिकोणी मालिकेत यजमान भारताशिवाय, श्रीलंका आणि पाकिस्तान हे संघ सहभागी झाले होते. प्रत्येक संघाचे एकमेकांसोबत प्रत्येकी २ सामने झाले. गुणतक्त्यातील अव्वल दोन संघांदरम्यान अंतिम सामना खेळवला गेला.

बंगळूर येथे अगदी एकतर्फी झालेल्या अंतिम सामन्यात पाकिस्तानने भारताचा १२३ धावांनी सहज पराभव केला आणि मालिका जिंकली. सौरव गांगुलीला मालिकावीराचा पुरस्कार देण्यात आला.

## संघ
## गुणफलक
## साखळी सामने
### १ला सामना
### २रा सामना
### ३रा सामना
### ४था सामना
### ५वा सामना
### ६वा सामना
## अंतिम सामना
## संदर्भ आणि नोंदी
## बाह्य दुवे
*मालिका मुख्यपान - क्रिकइन्फो
*विस्तृत माहिती - क्रिकइन्फो

वर्ग:इ.स. १९९९ मधील क्रिकेट
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघाचे भारतीय दौरे
२००६ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक

**२००६ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक** ही ७ ऑक्टोबर ते ५ नोव्हेंबर २००६ दरम्यान भारतात खेळवली गेलेली एकदिवसीय स्पर्धा होती. आयसीसी चॅम्पियन्स चषकाची ही पाचवी आवृत्ती होती (पूर्वी स्पर्धेला आय.सी.सी. नॉक-आऊट असे संबोधले जात असे). २००५ च्या मध्यापर्यंत स्पर्धेची ठिकाणी ठरवली गेली नव्हती कारण तोपर्यंत भारतीय सरकारने स्पर्धेला करातून सूट दिली नव्हती. ऑस्ट्रेलिया पहिल्यांदाच चॅम्पियन्स ट्रॉफी जिंकली. वेस्ट इंडीज संघाने ऑस्ट्रेलियाला गट फेरीत हरवले परंतु अंतिम सामन्यात वेस्ट इंडीजला अवघ्या १३८ धावांवर सर्वबाद करून ऑस्ट्रेलियाने ८ गडी राखून विजय मिळवला. वेस्ट इंडीजा सलामीवीर क्रिस गेलला मालिकावीराचा पुरस्कार देण्यात आला.
 
सदर स्पर्धेमध्ये, स्पर्धेच्या इतिहासातील सर्वात कमी १० पैकी ५ सांघिक धावसंख्या नोंदवल्या गेल्या. एकदिवसीय क्रमवारीतील पहिल्या ८ स्थानांवरील संघांचा समावेश असलेल्या सामन्यांत ८० (वेस्ट इंडीज, श्रीलंकेविरूद्ध) आणि ८९ (पाकिस्तान, दक्षिण आफ्रिकेविरूद्ध) ह्या सर्वात निचांकी धावांची नोंद झाली.

## सहभागी संघ
कसोटी क्रिकेट खेळणारे १० संघ स्पर्धेत सहभागी झाले

## पात्रता फेरी
----

----

----

----

----

## गट फेरी
### अ गट
----

----

----

----

----

### ब गट
----

----

----

----

----

## बाद फेरी
### उपांत्य सामने
#### १ला उपांत्य सामना
#### २रा उपांत्य सामना
### अंतिम सामना
## आकडेवारी
### फलंदाजी
### गोलंदाजी
## संदर्भ आणि नोंदी
## बाह्य दुवे
*स्पर्धा मुख्यपान - इएसपीएन क्रिकइन्फो

वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघाचे भारतीय दौरे
वर्ग:इ.स. २००६ मधील खेळ
वर्ग:आयसीसी चॅम्पियन्स चषक
रॉनल्ड रेगन वॉशिंग्टन राष्ट्रीय विमानतळ

**रॉनल्ड रेगन वॉशिंग्टन राष्ट्रीय विमानतळ** (; IATA: DCA) हा अमेरिकेच्या व्हर्जिनिया राज्यामधील एक विमानतळ आहे. हा विमानतळ वॉशिंग्टन, डी.सी. शहराच्या ३ मैल दक्षिणेस स्थित असून ह्या शहराला विमानसेवा पुरवणाऱ्या दोन प्रमुख विमानतळांपैकी तो एक आहे (दुसरा विमानतळ: वॉशिंग्टन डलेस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ) आहे.

१९४१ साली वॉशिंग्टन नॅशनल विमानतळ ह्या नावाने उघडण्यात आलेल्या ह्या विमानतळाला १९८८ साली अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष रॉनल्ड रेगन ह्यांचे नाव देण्यात आले.

## विमानकंपन्या आणि गंतव्यस्थाने 
### प्रवासी सेवा 
## संदर्भ
## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:अमेरिकेतील विमानतळ
वर्ग:वॉशिंग्टन, डी.सी.मधील इमारती व वास्तू
वर्ग:व्हर्जिनिया
वोल्फ्सबुर्ग

**वोल्फ्सबुर्ग** () हे जर्मनी देशाच्या नीडर जाक्सन या राज्यातील एक प्रमुख शहर आहे. वोल्फ्सबुर्ग ॲलर नदीच्या काठावर ब्राउनश्वाइगच्या ३० किमी ईशान्येस, हानोफरच्या ७५ किमी पूर्वेस तर बर्लिनच्या २३० किमी पश्चिमेस स्थित आहे. जर्मन मोटार वाहन उद्योगाचा कणा मानले जाणारे वोल्फ्सबुर्ग जर्मनीतील सर्वात श्रीमंत शहर आहे. फोल्क्सवागन ह्या जगातील प्रमुख मोटार वाहन कंपनीचे मुख्यालय व कारखाना येथेच आहे.

विसाव्या शतकाच्या पूर्वार्धात वसवले गेलेले वोल्फ्सबुर्ग हे जर्मनीमधील मोजक्या शहरांपैकी एक आहे. फोल्क्सवागन बीटल ही जगप्रसिद्ध कार ॲडॉल्फ हिटलरच्या मार्गदर्शनाखाली येथेच १९३८ साली प्रथम बनवली गेली. फोल्क्सवागनसोबत ऑडी, बेंटले, बुगाट्टी, लॅम्बॉर्गिनी, पोर्शे, स्कोडा ऑटो इत्यादी फोल्क्सवागन समूहामधील इतर कंपन्यांचे कारखाने देखील वोल्फ्सबुर्गमध्ये आहेत.

## खेळ 
फुटबॉल हा वोल्फ्सबुर्गमधील सर्वात लोकप्रिय खेळ आहे. १९४५ साली स्थापन झालेला व बुंदेसलीगामध्ये खेळणारा फाउ.एफ.एल. वोल्फ्सबुर्ग हा संघ येथेच स्थित आहे. 

## संदर्भ 
## हे सुद्धा पहा
*जर्मनीमधील शहरांची यादी

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ
* 

वर्ग:जर्मनीमधील शहरे
वर्ग:वोल्फ्सबुर्ग
स्टार्कव्हिल (कॉलोराडो)

इवलेसे
**स्टार्कव्हिल** हे अमेरिकेच्या कॉलोराडो राज्यातील छोटे गाव आहे. २०१० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ५९ होती. गेल्या १००पेक्षा अधिक वर्षांत ही लोकसंख्या कमी होत आलेली आहे.

स्टार्कव्हिल रटॉन पास या घाटाच्या उत्तरेच्या बाजूच्या पायथ्याशी असून याची उंची समुद्रसपाटीपासून १,९४० मी (६,३६५ फूट) इतकी आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:कॉलोराडोमधील शहरे
वर्ग:लास ॲनिमास काउंटी, कॉलोराडो
विद्या हर्डीकर-सप्रे

**विद्या अशोक हर्डीकर-सप्रे** एक मराठी लेखिका आहेत. त्या अमेरिकेत स्थायिक झाल्या आहेत. त्यांनी २०१२ सालच्या दिवाळीत *ग्रंथाली अमेरिका* नावाचा एक ई-अंक काढला होता. 

## पुस्तके
* अमेरिकन मराठी जन मन अधिवेशन (ग्रंथाली प्रकाशन)
* नातीं आणि स्मृती (घराच्या, कुटुंबीयांच्या आणि अन्य नातेवाइकांच्या आठवणी, सर्वोत्तम प्रकाशन)
* निरंतर (कथासंग्रह, सहलेखिका संध्या कर्णिक, मातृभूमी सेवा ट्रस्ट प्रकाशन)
* मांजरफन (ललित आणि विनोदी लेखांचा संग्रह, ग्रंथाली प्रकाशन)
* संवादने (अनुभव कथन, ग्रंथाली प्रकाशन)

वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
डीट्रॉइट मेट्रोपॉलिटन वेन काउंटी विमानतळ

[250 px|इवलेसे|येथे थांबलेले [लुफ्तान्साचे एअरबस ए३३० विमान]]
**डेट्रॉईट मेट्रोपॉलिटन वेन काउंटी विमानतळ** (; IATA: DTW) हा अमेरिकेमधील एक प्रमुख विमानतळ आहे. हा विमानतळ मिशिगन राज्यातील डेट्रॉईट महानगराला विमानसेवा पुरवतो. हा विमानतळ डेट्रॉईट शहराच्या २२ मैल नैऋत्येस स्थित असून तो ४,८५० एकर इतक्या भूभागावर पसरला आहे.

१९३० साली वेन काऊंटी एअरपोर्ट ह्या नावाने खुला करण्यात आलेला हा विमानतळ अमेरिकेमधील सर्वात अद्ययावत व प्रगत विमानतळांपैकी एक मानला जातो. ह्या विमानतळाला ६ धावपट्ट्या व २ टर्मिनल्स आहेत व तो डेल्टा एरलाइन्स दुसऱ्या क्रमांकाच्या वर्दळीचा हब आहे.

## सांख्यिकी 
### गंतव्यस्थाने 
### प्रवासी संख्येनुसार विमानकंपन्या 
### वार्षिक प्रवासी 
## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:अमेरिकेतील विमानतळ
वर्ग:डीट्रॉइट
डब्लिन विमानतळ

[250 px|इवलेसे|येथे उतरणारे करणारे [युरोअटलांटिकचे बोइंग ७७७ विमान]]
**डब्लिन विमानतळ**  ()  हा आयर्लंड देशाच्या डब्लिन शहरामधील प्रमुख विमानतळ आहे. डब्लिन शहराच्या १० किमी उत्तरेस स्थित असलेला हा विमानतळ देशातील सर्वात वर्दळीचा विमानतळ आहे. 

१९३९ साली बांधण्यात आलेल्या डब्लिन विमानतळामध्ये १९५० च्या दशकात मोठ्या सुधारणा केल्या गेल्या. आजच्या घडीला ह्या विमानतळावर २ धावपट्ट्या व २ प्रवासी टर्मिनल्स आहेत. एर लिंगस ह्या आयर्लंडच्या राष्ट्रीय विमान वाहतूक कंपनीचे मुख्यालय येथेच आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे
* अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:आयर्लंडमधील विमानतळ
विमानतळ
घाटकोपर मेट्रो स्थानक

**घाटकोपर** हे मुंबई मेट्रोच्या निळी मार्गिका १ वरील एक टर्मिनस आहे. वर्सोवा ते घाटकोपर दरम्यान धावणारा ११ किमी लांबीचा हा मार्ग येथे संपतो. हे स्थानक घाटकोपर उपनगराच्या पश्चिम भागात घाटकोपर रेल्वे स्थानकाजवळ स्थित आहे. ह्या स्थानकाचे उद्घाटन ८ जून २०१४ रोजी झाले. आजच्या घडीला घाटकोपर हे मेट्रो मार्गावरील सर्वात वर्दळीचे स्थानक आहे. मुंबई उपनगरी रेल्वेचा मध्य मार्ग येथे जुळत असल्यामुळे लोकल प्रवाशांना मेट्रोचा वापर करणे सुलभ आहे.

वर्ग:निळी मार्गिका (मुंबई मेट्रो) स्थानके
वर्ग:घाटकोपर
भारतीय क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २००५-०६

भारतीय क्रिकेट संघाने २००५-०६ च्या मोसमात पाकिस्तानचा दौरा केला. भारत आणि पाकिस्तान हे दोन्ही संघाचे मोसमात कसोटी क्रिकेट खेळून झाले होते. भारताने श्रीलंकेला मायदेशी २-० ने हरवले होते तर तितक्याच फरकाने पाकिस्तानने इंग्लंडवर विजय मिळवला होता. भारताची नोव्हेंबर २००५ मधील, दक्षिण आफ्रिकेविरूद्धची एकदिवसीय मालिका २-२ अशी अनिर्णितावस्थेत संपली होती तर पाकिस्तानने डिसेंबर २००५ मध्ये इंग्लंडला ३-२ असे हरवले होते. 

७ जानेवारी २००६ रोजी सुरू झालेल्या दौऱ्यात भारताचा पहिला सामना पाकिस्तान अ संघाबरोबर झाला, आणि १९ फेब्रुवारी रोजी कराचीतील एकदिवसीय सामन्याने दौऱ्याची सांगता झाली.

पाकिस्तानचा कर्णधार, इंझमाम-उल-हक, म्हणाला की सुरुवातीला कसोटी मालिकेसाठी भारतीय संघाला वरचढ मानला गेला, परंतु माजी तेजगती गोलंदाज सरफराज नवाझच्या मते भारतीय फलंदाजांना बाद करणे सोपे आहे. २००५ च्या शेवटी आयसीसी कसोटी क्रमवारीत भारत दुसऱ्या तर पाकिस्तान चवथ्या स्थानावर होते, आणि एकदिवसीय क्रमवारीत पाकिस्तान तिसऱ्या तर भारत पाचव्या स्थानावर होता.

पाकिस्ताने कसोटी मालिकेत विजय मिळवला तर भारताने एकदिवसीय मालिका ४-१ अशी सहज जिंकली.

=संघ=

=दौरा सामना=
### ३ दिवसीयः भारतीय वि. पाकिस्तान अ
=कसोटी मालिका=
### १ली कसोटी
### २री कसोटी
### ३री कसोटी 
=एकदिवसीय मालिका=
### १ला सामना
### २रा सामना
### ३रा सामना
### ४था सामना
### ५वा सामना
=संदर्भ आणि नोंदी=

=बाह्यदुवे=
*मालिका मुख्यपान - इएसपीएन क्रिकइन्फो

पाकिस्तान
वर्ग:भारतीय क्रिकेट संघाचे पाकिस्तान दौरे
वर्ग:इ.स. २००६ मधील खेळ
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघाचे पाकिस्तान दौरे
आडोनी

**आडोनी** हे भारत देशाच्या आंध्र प्रदेश राज्याच्या कुर्नूल जिल्ह्यामधील एक शहर आहे. आडोनी शहर कुर्नूलच्या ९७ किमी पश्चिमेस तर बेल्लारीच्या ७३ किमी ईशान्येस वसले असून २०११ साली येथील लोकसंख्या सुमारे १.६६ लाख होती. 

आडोनी रेल्वे स्थानक मुंबई–चेन्नई रेल्वेमार्गावर असून येथे अनेक एक्सप्रेस गाड्यांचा थांबा आहे.

## बाह्य दुवे
* आडोनी महापालिकेचे संकेतस्थळ 

वर्ग:आंध्र प्रदेशमधील शहरे
वर्ग:कुर्नूल जिल्हा
मोरे (सिंधुदुर्ग)

**मोरे** हे सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातल्या कुडाळ तालुक्यातील ९६२.६९ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आहे.
## लोकसंख्या
मोरे हे सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातल्या कुडाळ तालुक्यातील ९६२.६९ हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात १८४ कुटुंबे व एकूण ९३१ लोकसंख्या आहे. ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर सावंतवाडी २५ किलोमीटर अंतरावर आहे. यामध्ये ४५५ पुरुष आणि ४७६ स्त्रिया आहेत. यामध्ये अनुसूचित जातीचे लोक १८ आहेत.ह्या गावाचा जनगणना स्थल निर्देशांक ५६६७७६  आहे.

## साक्षरता 
* एकूण  साक्षर  लोकसंख्या: ६९८
* साक्षर पुरुष लोकसंख्या: ३६८ (८०.८८%)
* साक्षर स्त्री लोकसंख्या: ३३० (६९.३३%)

## शैक्षणिक सुविधा 
* गावात दोन शासकीय पूर्व-प्राथमिक शाळा,दोन शासकीय प्राथमिक शाळा व एक शासकीय कनिष्ठ माध्यमिक शाळा आहे. 
* सर्वात जवळील माध्यमिक शाळा वाडोस येथे ८.५ किलोमीटर अंतरावर आहे.
* सर्वात जवळील उच्च माध्यमिक शाळा माणगाव येथे ६.५ किलोमीटर अंतरावर आहे.
* सर्वात जवळील पदवी महाविद्यालय कुडाळ येथे २२ किलोमीटर अंतरावर आहे.
* सर्वात जवळील अभियांत्रिकी महाविद्यालय मालवण येथे ५१ किलोमीटर अंतरावर आहे.
* सर्वात जवळील वैद्यकीय महाविद्यालय,व्यवस्थापन संस्था, पॉलिटेक्निक व व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा सावंतवाडी येथे २५ किलोमीटर अंतरावर आहे.

## वैद्यकीय सुविधा (शासकीय) 
सर्वात जवळील सामूहिक आरोग्य केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
सर्वात जवळील प्राथमिक आरोग्य केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
सर्वात जवळील प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे.
सर्वात जवळील प्रसूति व बालकल्याण केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
सर्वात जवळचे क्षयरोग उपचार केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
सर्वात जवळील ॲलोपॅथी रुग्णालय १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
सर्वात जवळील पर्यायी औषधोपचार रुग्णालय १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
सर्वात जवळील पशुवैद्यकीय रुग्णालय  ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे.
सर्वात जवळील फिरता दवाखाना १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.

## पिण्याचे पाणी 
गावात शुद्धीकरण केलेल्या व न केलेल्या पाण्याचा नळातून पुरवठा आहे.
गावात न झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा, हॅन्डपंपच्या पाण्याचा, ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलच्या पाण्याचा,झऱ्याच्या पाण्याचा तसेच नदी/कालव्याच्या पाण्याचा  पुरवठा आहे.

## स्वच्छता 
गावात गटारव्यवस्था उघडी आहे. सांडपाणी थेट जलस्रोतांमध्ये सोडले जाते. या क्षेत्राचा संपूर्ण स्वच्छता अभियानात समावेश आहे.

## वीज 
प्रतिदिवस १८ तासांचा वीजपुरवठा  सर्व प्रकारच्या वापरासाठी उपलब्ध आहे.

## जमिनीचा वापर 
मोरे ह्या गावात जमिनीचा वापर खालीलप्रमाणे होतो (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):
* वन: ३०५.२९
* बिगरशेती वापरात असलेली जमीन: १०.३
* ओसाड व लागवडीला अयोग्य जमीन: १६८.०७
* कुरणे व इतर चराऊ जमीन: ७०.१
* फुटकळ झाडीखालची जमीन: २५
* लागवडीयोग्य पडीक जमीन: ४०
* कायमस्वरूपी पडीक जमीन: १७२.७३
* सद्यस्थितीतील पडीक जमीन: २१.२
* पिकांखालची जमीन: १५०
* एकूण कोरडवाहू जमीन: २०.०२
* एकूण बागायती जमीन: १२९.९८

## सिंचन सुविधा 
सिंचनाचे स्रोत खालीलप्रमाणे आहेत (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):
* विहिरी / कूप नलिका: २०.०२

## उत्पादन 
मोरे या गावी पुढील वस्तूंचे उत्पादन होते ( महत्त्वाच्या उतरत्या अनुक्रमाने): भात,नारळ,केळी

वर्ग:कुडाळ तालुका
वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गावे
वर्ग:महाराष्ट्रातील नदीकाठावरील गावे व शहरे

## संदर्भ आणि नोंदी
दिलीप जोशी

**दिलीप जोशी** (२६ मे, १९६८ - ) हे एक चित्रपट आणि दूरचित्रवाणी अभिनेते आहेत. ते मुख्यतः विनोदी भूमिका करतात. तारक मेहता का उलटा चष्मा यातील जेठालाल चंपकलाल गडा या पात्राची भूमिका त्यांनी केली आहे.गेल्या नऊ वर्षांपासून या विनोदी मालिकेने प्रेक्षकांना खळखळून हसवले. यातील प्रत्येक भूमिका प्रेक्षकांच्या परिचयाची झाली आहे. जेठालाल, दयाबेन यांसारख्या भूमिकांनी प्रेक्षकांची मनं जिंकली आहेत. अभिनेता दिलीप जोशी यांनी त्यांच्या अनोख्या शैलीत जेठालाल गडा ही व्यक्तिरेखा साकारली. मुळात दिलीप यांना बरेचजण त्यांच्या खऱ्या नावापेक्षा ‘जेठालाल’ याच नावाने जास्त ओळखतात.

## वैयक्तिक जीवन
दिलीप जोशी यांचा जन्म पोरबंदरमध्ये एका गुजराती कुटुंबात झाला. हे वाणिज्य शाखेचे पदवीधर आहेत. बी कॉम  करत असताना त्यांना दोन वेळा इंडियन नॅशनल थिएटरकडून सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्या्चे पुरस्कार प्रदान करण्यात आले. यांच्या पत्‍नीचे नाव जयमाला जोशी आहे.

## कारकीर्द
दिलीप जोशी यांना या मालिकेने लोकप्रियतेच्या शिखरावर नेऊन ठेवले आहे. मात्र याआधीही त्यांनी अनेक हिंदी सिनेमांमध्ये आपला ठसा उमटवला आहे. सलमान खान आणि माधुरी दीक्षित या जोडीच्या ‘हम आपके है कौन’ या सिनेमात दिलीप जोशीने एक भूमिका केली होती. या सिनेमातील इतर भूमिकांप्रमाणे त्यांची ही भूमिका चांगलीच गाजली होती.दिलीप एका महिन्यात जवळपास 25 दिवस शुटींग करतात. त्यामुळे महिन्याला त्यांच्या मानधनाचा आकडा जवळपास १३ ते १५ लाख रुपयांपर्यंत पोहोचतो.

## संदर्भ
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:इ.स. १९६८ मधील जन्म
वर्ग:गुजराती दूरचित्रवाहिनी अभिनेते 
वर्ग:गुजराती चित्रपट अभिनेते
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेते
वर्ग:गुजराती नाट्य अभिनेते
मुंबई–चेन्नई रेल्वेमार्ग

**मुंबई-चेन्नई रेल्वेमार्ग** हा भारतामधील एक प्रमुख रेल्वेमार्ग आहे. मुंबई व चेन्नई ह्या दोन मोठ्या महानगरांना जोडणारा हा १,२८१ किमी लांबीचा मार्ग महाराष्ट्र, कर्नाटक, तेलंगणा, आंध्र प्रदेश व तमिळनाडू ह्या राज्यांमधून धावतो. हा मार्ग मुंबई-सोलापूर-गुंटकल-चेन्नई इग्मोर असा आहे. महाराष्ट्रातील लोणावळा, पुणे, दौंड, सोलापूर इत्यादी महत्त्वाची स्थानके ह्याच मार्गावर आहेत.

प्रशासकीय सोयीसाठी हा मार्ग खालील ४ पट्ट्यांमध्ये विभागला गेला आहे.
* मध्य मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)
* दादर-सोलापूर पट्टा
* सोलापूर-गुंटकल पट्टा
* गुंटकल-चेन्नई इग्मोर पट्टा

## इतिहास
भारतामधील पहिली रेल्वे १६ एप्रिल १८५३ रोजी व्हिक्टोरिया टर्मिनस ते ठाणे दरम्यान धावली. १८५४ मध्ये हा मार्ग कल्याणपर्यंत वाढवला गेला. १८६२ साली बोरघाटामध्ये रेल्वेमार्गाचे काम पूर्ण झाले व मुंबई व पुणे रेल्वेद्वारे जोडले गेले. १८७१ साली रायचूर येथे मद्रास रेल्वे व ग्रेट इंडियन पेनिस्युला रेल्वे ह्यांचे मार्ग जुळले व मुंबई व मद्रास हा मार्ग पूर्ण झाला.

मुंबई व चेन्नई दरम्यान धावणाऱ्या दादर चेन्नई इग्मोर एक्सप्रेस, मुंबई-चेन्नई मेल इत्यादी गाड्या ह्याच मार्गावरून धावतात.

वर्ग:भारतामधील रेल्वेमार्ग
वर्ग:महाराष्ट्रामधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:कर्नाटकमधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:तेलंगणामधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:आंध्र प्रदेशमधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:तमिळनाडूमधील रेल्वे वाहतूक
मोहोळ रेल्वे स्थानक

**मोहोळ** हे सोलापूर जिल्ह्याच्या मोहोळ गावामधील रेल्वे स्थानक आहे. हे स्थानक मोहोळ शहराच्या पूर्वेस स्थित असून येथे सिद्धेश्वर एक्सप्रेससह काही एक्सप्रेस गाड्या थांबतात.

## बाह्य दुवे 
*स्थानक माहिती

वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
वर्ग:मध्य रेल्वेची स्थानके
विद्याविहार रेल्वे स्थानक

**विद्याविहार** हे मुंबई शहराच्या विद्याविहार भागामधील एक रेल्वे स्थानक आहे. हे स्थानक मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या मध्य मार्गावर स्थित आहे. मुंबईचे लोकमान्य टिळक टर्मिनस येथून जवळच आहे.

वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके
घाटकोपर रेल्वे स्थानक

**घाटकोपर** हे मुंबई शहराच्या घाटकोपर भागामधील एक रेल्वे स्थानक आहे. हे स्थानक मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या मध्य मार्गावर स्थित असून ते मुंबई महानगरामधील सर्वात वर्दळीच्या रेल्वे स्थानकांपैकी एक आहे. 

मुंबई मेट्रोचा मार्ग १ घाटकोपर ते वर्सोवा दरम्यान धावतो. घाटकोपर मेट्रो स्थानक रेल्वे स्थानकाच्या जवळच असून दोन्ही स्थानके पादचारी पुलाद्वारे जोडली गेली आहेत.

वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके
वर्ग:घाटकोपर
सीलम

**सीलम** हा दक्षिण खगोलातील एक तारकासमूह आहे. १७५० मध्ये निकोला लुई दे लाकाय या फ्रेंच खगोलशास्त्रज्ञाने याचा शोध लावला. याचा आधुनिक ८८ तारकासमूहांमध्ये समावेश करण्यात आला आहे. सीलम (Caelum) या शब्दाचा अर्थ लॅटिन भाषेमध्ये छिन्नी असा होतो. हा आठवा सर्वात लहान तारकासमूह आहे.

## वर्णन 
सीलमच्या दक्षिणेला असिदंष्ट आणि चित्रफलक, पूर्वेला कालयंत्र आणि यमुना, उत्तरेस शशक आणि पश्चिमेला पारावत हे तारकासमूह आहेत. हा तारकासमूह खगोलावरील फक्त १२५ चौरस अंशाचा भाग व्यापतो. हा ८८ तारकासमूहांमध्ये आकाराच्या क्रमवारीमध्ये ८१वा आहे. हा मुख्यत: दक्षिण आकाशामध्ये दक्षिण गोलार्धातील उन्हाळ्यामध्ये चांगला दिसतो आणि ४१° उत्तर अक्षांशाच्या दक्षिणेकडील सर्व निरीक्षकांना वर्षातील काही दिवस पाहता येऊ शकतो. इंटरनॅशनल ॲस्ट्रॉनॉमिकल युनियनने या तारकासमूहासाठी १९२२ मध्ये “Cae” या तीन अक्षरी लघुरूपाचा अवलंब केला.

## वैशिष्ट्ये 
### तारे 
सीलममध्ये एकाही ताऱ्याची दृश्यप्रत ४ पेक्षा कमी नाही आणि फक्त दोन ताऱ्यांची दृश्यप्रत ५ पेक्षा कमी आहे.
लाकायने १७५६ साली सहा ताऱ्यांना बायर नावे दिली होती. त्याने त्यांना एप्सिलॉन (ε ) वगळता आल्फा (α ) ते झीटा (ζ ) अशी नावे दिली होती.
अल्ट=Image of the constellation Caelum, showing the pattern of its stars as seen in the night sky|डावे|इवलेसे|300x300अंश|उघड्या डोळ्यांनी दिसणारा सीलम तारकासमूह

सीलममधील आल्फा सीली हा सर्वात तेजस्वी तारा एक द्वैती तारा आहे. त्यामध्ये एक एफ-प्रकारचा, ४.४५ दृश्यप्रतीचा मुख्य अनुक्रम तारा आणि दुसरा १२.५ दृश्यप्रतीचा लाल बटू तारा आहे. हे तारे पृथ्वीपासून २०.१७ पार्सेक (६५.८ प्रकाशवर्षे) अंतरावर आहेत. 
या तारकासमूहात बीटा सीली हा आणखी एक एफ-प्रकारचा, ५.०५ दृश्यप्रतीचा तारा पृथ्वीपासून २८.६७ पार्सेक (९३.५ प्रकाशवर्ष) अंतरावर आहे.

समूहातील डेल्टा सीली हा आणखी एक ५.०५ दृश्यप्रतीचा तारा आहे. पण हा तारा पृथ्वीपासून २१६ पार्सेक (७०० प्रकाशवर्ष) अंतरावर आहे.
[अल्ट=An image of the Seyfert galaxy HE0450-2958, showing the active nucleus|उजवे|इवलेसे|एचई ०४५०-२९५८ [सेफर्ट दीर्घिका. ही एक असामान्य सक्रिय दीर्घिका देखील आहे.]]

आरआर सीली हा २०.१३ पार्सेक (६५.७ प्रकाशवर्ष) अंतरावरील द्वैती तारा सीलममधील पृथ्वीपासून सर्वात जवळील ताऱ्यांपैकी एक आहे. या द्वैती प्रणालीमध्ये एक अंधुक लाल बटू आणि एक श्वेत बटू तारा आहे. ही प्रणाली पृथ्वीपासून जवळ असूनसुद्धा याच्यातील घटक अंधुक असल्यामुळे याची दृश्यप्रत १४.४ आहे. ही प्रणाली तिचा कोनीय संवेग गमावत आहे ज्यामुळे काही काळाने लाल बटू ताऱ्याकडून श्वेत बटू ताऱ्याकडे पदार्थ वहन होईल. यामुळे अंदाजे ९ ते २० अब्ज वर्षांनी याचे रूपांतर प्रलयंकारी चलताऱ्यामध्ये होईल.

### दूर अंतराळातील वस्तू 
सीलमचा आकार कमी असल्याने व तो आकाशगंगेच्या प्रतलापासून लांब असल्याने त्याच्यामध्ये दूर अंतराळातील वस्तूंचा अभाव आहे. त्याच्यामध्ये एकही मेसिए वस्तू नाही.

खगोलशास्त्रज्ञांचे लक्ष वेधणारी सीलम मधील एक गोष्ट म्हणजे एचई ०४५०-२९५८ ही असामान्य सेफर्ट दीर्घिका. सुरुवातीला फवारे निर्माण करणारी यजमान दीर्घिका सापडत नसल्याने फवारे आपोआप निर्माण होत आहेत असे वाटले. आता ती वस्तू प्रचंड वस्तुमानाचे कृष्णविवर आहे असे मानले जाते, आणि यजमान दीर्घिका एक लहान दीर्घिका असून फवाऱ्याच्या आणि शेजारील स्टार बर्स्ट दीर्घिकेच्या प्रकाशामुळे ती दिसणे कठीण आहे यावर मतैक्य झाले आहे.

## संदर्भ
शहाबाद

**शहाबाद** हे कर्नाटकच्या कलबुर्गी जिल्ह्यातील एक नगर आहे. कर्नाटकाच्या उत्तर भागात कलबुर्गीहून २६ किमी अंतरावर असलेल्या शहाबादची लोकसंख्या सुमारे ४७ हजार आहे. शहाबाद हे मुंबई–चेन्नई रेल्वेमार्गावरील एक स्थानक असून येथे अनेक गाड्यांचा थांबा आहे.

वर्ग:कलबुर्गी जिल्हा
वर्ग:कर्नाटकातील शहरे
हावडा−चेन्नई मुख्य रेल्वेमार्ग

**हावडा-चेन्नई रेल्वेमार्ग** हा भारतामधील एक प्रमुख रेल्वेमार्ग आहे. कोलकाता व चेन्नई ह्या दोन मोठ्या महानगरांना जोडणारा हा १,६६१ किमी लांबीचा मार्ग पश्चिम बंगाल, ओडिशा, आंध्र प्रदेश व तमिळनाडू ह्या राज्यांमधून धावतो. खरगपूर, भुवनेश्वर, विशाखापट्टणम, विजयवाडा इत्यादी भारतातील मोठी शहरे ह्याच मार्गावर आहेत. हा मार्ग भारताच्या पूर्व किनारपट्टीला समांतर धावतो.

प्रशासकीय सोयीसाठी हा मार्ग खालील ४ पट्ट्यांमध्ये विभागला गेला आहे.
*हावडा-खरगपूर पट्टा
*खरगपूर-खुर्दा रोड पट्टा
*खुर्दा रोड-विशाखापट्टणम पट्टा
*विशाखापट्टणम-विजयवाडा पट्टा
*विजयवाडा-चेन्नई पट्टा

हावडा व चेन्नई दरम्यान धावणारी कोरोमंडल एक्सप्रेस, हावडा-चेन्नई मेल इत्यादी गाड्या ह्याच मार्गाचा वापर करतात.

वर्ग:भारतामधील रेल्वेमार्ग
वर्ग:तमिळनाडूमधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:आंध्र प्रदेशमधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:ओडिशामधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:पश्चिम बंगालमधील रेल्वे वाहतूक
नवी दिल्ली−चेन्नई मुख्य रेल्वेमार्ग

**दिल्ली-चेन्नई रेल्वेमार्ग** हा भारतामधील एक प्रमुख रेल्वेमार्ग आहे. दिल्ली व चेन्नई ह्या दोन मोठ्या महानगरांना जोडणारा हा २,१८२ किमी लांबीचा मार्ग दिल्ली, हरियाणा, उत्तर प्रदेश, मध्य प्रदेश, महाराष्ट्र, तेलंगणा, आंध्र प्रदेश व तमिळनाडू ह्या राज्यांमधून धावतो. मथुरा, आग्रा, झाशी, भोपाळ, नागपूर, विजयवाडा इत्यादी भारतातील मोठी शहरे ह्याच मार्गावर आहेत.

प्रशासकीय सोयीसाठी हा मार्ग खालील ४ पट्ट्यांमध्ये विभागला गेला आहे.
*दिल्ली-आग्रा पट्टा
*आग्रा-भोपाळ पट्टा
*भोपाळ-नागपूर पट्टा
*नागपूर-काझीपेठ पट्टा
*काझीपेठ-विजयवाडा पट्टा
*विजयवाडा-चेन्नई पट्टा

दिल्ली व चेन्नई दरम्यान धावणाऱ्या तमिळनाडू एक्सप्रेस, चेन्नई राजधानी एक्सप्रेस, ग्रँड ट्रंक एक्सप्रेस इत्यादी गाड्या ह्याच मार्गाचा वापर करतात.

वर्ग:भारतामधील रेल्वेमार्ग
वर्ग:दिल्लीमधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:हरियाणामधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:मध्य प्रदेशमधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:महाराष्ट्रामधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:तेलंगणामधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:आंध्र प्रदेशमधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:तमिळनाडूमधील रेल्वे वाहतूक
वेलिंग्टन मासाकाद्झा

**वेलिंग्टन पेद्झिसाई मासाकाद्झा** (४ ऑक्टोबर, इ.स. १९९३ - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

मासाकाद्झा डाव्या हाताने फलंदाजी व लेगब्रेक गोलंदाजी करतो.

याचे दोन भाऊ हॅमिल्टन मासाकाद्झा आणि शिंगिराई मासाकाद्झा सुद्धा झिम्बाब्वेकडून क्रिकेट खेळतात.

वर्ग:झिम्बाब्वेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९३ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हावडा−नागपूर−मुंबई रेल्वेमार्ग

**हावडा−नागपूर−मुंबई रेल्वेमार्ग** हा भारतामधील एक प्रमुख रेल्वेमार्ग आहे. कोलकाता व मुंबई ह्या दोन मोठ्या महानगरांना जोडणारा हा १,९६८ किमी लांबीचा मार्ग पश्चिम बंगाल, झारखंड, ओडिशा, छत्तीसगढ व महाराष्ट्र ह्या राज्यांमधून धावतो. खरगपूर, जमशेदपूर, रुरकेला, रायपूर, नागपूर, जळगाव इत्यादी भारतातील मोठी शहरे ह्याच मार्गावर आहेत. हा मार्ग महाराष्ट्राच्या खानदेश व विदर्भ भौगोलिक प्रदेशांना उर्वरित भागासोबत जोडणारा मोठा दुवा आहे.

प्रशासकीय सोयीसाठी हा मार्ग खालील पट्ट्यांमध्ये विभागला गेला आहे.
*हावडा-खरगपूर पट्टा
*खरगपूर-टाटानगर पट्टा
*टाटानगर-बिलासपूर पट्टा
* बिलासपूर-नागपूर पट्टा
* नागपूर-भुसावळ पट्टा
* भुसावळ-कल्याण पट्टा
*मध्य मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)

हावडा व मुंबई दरम्यान धावणाऱ्या गीतांजली एक्सप्रेस, हावडा-मुंबई मेल इत्यादी गाड्या ह्याच मार्गाचा वापर करतात.

वर्ग:भारतामधील रेल्वेमार्ग
वर्ग:महाराष्ट्रामधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:छत्तीसगढमधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:ओडिशामधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:झारखंडमधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:पश्चिम बंगालमधील रेल्वे वाहतूक
पळसधरी रेल्वे स्थानक

**पळसधरी** हे रायगड जिल्ह्याच्या पळसधरी गावातील रेल्वे स्थानक आहे. हे स्थानक मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या मध्य रेल्वेमार्गावर असून मुंबईहून खोपोलीकडे धावणाऱ्या सगळ्या लोकल गाड्या येथे थांबतात. सह्याद्री पर्वतरांगेमधील बोर घाट चढण्याआधी लागणारे पळसधरी हे शेवटचे स्थानक आहे.

## बाह्य दुवे
वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके
वर्ग:रायगड जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
अकोला जंक्शन रेल्वे स्थानक

**अकोला रेल्वे स्थानक** हे अकोला शहरामधील प्रमुख रेल्वे स्थानक आहे. हे स्थानक मध्य रेल्वेच्या मुंबई-नागपूर-हावडा मार्गावरील एक महत्त्वाचे स्थानक असून लांब पल्ल्याच्या अनेक रेल्वेगाड्या येथे थांबतात.

वर्ग:अकोला जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
वर्ग:मध्य रेल्वेची स्थानके
वर्ग:महाराष्ट्रामधील रेल्वे जंक्शन स्थानके
डोळवली रेल्वे स्थानक

**डोळवली** हे रायगड जिल्ह्याच्या डोळवली गावातील रेल्वे स्थानक आहे. हे स्थानक मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या मध्य मार्गावर असून मुंबईहून खोपोलीकडे धावणाऱ्या सगळ्या लोकल गाड्या येथे थांबतात. हे रेल्वे स्थानक महाराष्ट्र राज्य महामार्ग ३५ वर राष्ट्रीय महामार्ग ४ वरील हाळ फाटा किंवा चौक गावापासून जवळ आहे.

## बाह्य दुवे
वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके
वर्ग:रायगड जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
इटारसी जंक्शन रेल्वे स्थानक

**इटारसी जंक्शन** हे मध्य प्रदेशच्या इटारसी शहरामधील प्रमुख रेल्वे स्थानक आहे. भारतीय रेल्वेच्या पश्चिम मध्य रेल्वेच्या अखत्यारीत असलेले इटारसी स्थानक भारतामधील सर्वात महत्त्वाच्या व वर्दळीच्या स्थानकांपैकी एक आहे. येथे रोज ३०० पेक्षा अधिक गाड्या थांबतात. दिल्ली व उत्तरेकडून दक्षिण भारतामधील सर्व राज्यांकडे धावणाऱ्या तसेच मुंबईकडून उत्तर प्रदेश व बिहारकडे धावणाऱ्या सर्व गाड्या इटारसीमार्गे जातात. 

वर्ग:मध्य प्रदेशमधील रेल्वे स्थानके
वर्ग:इटारसी
बिलासपूर जंक्शन रेल्वे स्थानक

**बिलासपूर रेल्वे स्थानक** हे छत्तीसगढ राज्याच्या बिलासपूर शहरामधील प्रमुख रेल्वे स्थानक आहे. भारतीय रेल्वेच्या दक्षिण पूर्व मध्य रेल्वे क्षेत्राचे मुख्यालय येथेच असून येथून दररोज अनेक गाड्या सुटतात.

## येथून सुरू होणाऱ्या गाड्या
* बिलासपूर-नवी दिल्ली राजधानी एक्सप्रेस
* बिलासपूर-नागपूर इंटरसिटी एक्सप्रेस
* बिलासपूर-अमृतसर छत्तीसगढ एक्सप्रेस
* बिलासपूर-इंदूर नर्मदा एक्सप्रेस

वर्ग:छत्तीसगढमधील रेल्वे स्थानके
रे
खांडवा जंक्शन रेल्वे स्थानक

**खांडवा जंक्शन** हे मध्य प्रदेशच्या खांडवा शहरामधील प्रमुख रेल्वे स्थानक आहे. भारतीय रेल्वेच्या मध्य रेल्वे क्षेत्राच्या अखत्यारीत असलेले खांडवा स्थानक भारतामधील सर्वात महत्त्वाच्या व वर्दळीच्या स्थानकांपैकी एक आहे. येथे रोज ३०० पेक्षा अधिक गाड्या थांबतात. मुंबई व महाराष्ट्राकडून उत्तरेकडे धावणाऱ्या बहुतेक सर्व गाड्या खंडवामार्गे जातात. 

वर्ग:मध्य प्रदेशमधील रेल्वे स्थानके
वर्ग:खांडवा
इगतपुरी रेल्वे स्थानक

**इगतपुरी रेल्वे स्थानक** हे नाशिक जिल्ह्याच्या इगतपुरी गावातील रेल्वे स्थानक आहे. हे स्थानक मध्य रेल्वेच्या मुंबई-नागपूर-हावडा मार्गावरील एक महत्त्वाचे स्थानक असून लांब पल्ल्याच्या सगळ्या रेल्वेगाड्या येथे थांबतात.

वर्ग:नाशिक जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
वर्ग:मध्य रेल्वेची स्थानके
हावडा–नवी दिल्ली मुख्य रेल्वेमार्ग

**दिल्ली–हावडा मुख्य रेल्वेमार्ग** हा भारतामधील एक प्रमुख रेल्वेमार्ग आहे. दिल्ली व कोलकाता ह्या दोन मोठ्या महानगरांना जोडणारा हा १,५३२ किमी लांबीचा मार्ग दिल्ली, उत्तर प्रदेश, बिहार, झारखंड व पश्चिम बंगाल ह्या राज्यांमधून धावतो. अलीगढ, कानपूर, अलाहाबाद, पाटणा, आसनसोल, दुर्गापूर इत्यादी भारतातील मोठी शहरे ह्याच मार्गावर आहेत. दिल्ली–गया–हावडा रेल्वेमार्ग हा देखील दिल्ली व कोलकात्यादरम्यान धावतो व दोन पट्टे सोडले तर तो मुख्य मार्गाचाच भाग मानला जातो.

प्रशासकीय सोयीसाठी हा मार्ग खालील पट्ट्यांमध्ये विभागला गेला आहे.
*दिल्ली-कानपूर पट्टा
*कानपूर-मुघलसराई पट्टा
*मुघलसराई-पाटणा पट्टा
*पाटणा-आसनसोल पट्टा
*आसनसोल-बर्धमान पट्टा
*बर्धमान-हावडा पट्टा

दिल्ली व कोलकाता दरम्यान धावणाऱ्या हावडा राजधानी एक्सप्रेस, दुरंतो एक्सप्रेस इत्यादी गाड्या ह्याच मार्गाचा वापर करतात.

वर्ग:भारतामधील रेल्वेमार्ग
वर्ग:दिल्लीमधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:बिहारमधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:झारखंडमधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:पश्चिम बंगालमधील रेल्वे वाहतूक
जळगाव जंक्शन रेल्वे स्थानक

**जळगाव रेल्वे स्थानक** हे उत्तर महाराष्ट्राच्या जळगाव शहरामधील रेल्वे स्थानक आहे. मुंबईहून कोलकाता तसेच दिल्ली, अलाहाबाद, लखनौ इत्यादी प्रमुख शहरांकडे जाणाऱ्या सर्व गाड्या जळगावमार्गे जातात.

## रोज थांबा असणाऱ्या गाड्या
*कुशीनगर एक्सप्रेस
*महाराष्ट्र एक्सप्रेस
*कामायनी एक्सप्रेस
*झेलम एक्सप्रेस
*महानगरी एक्सप्रेस
*विदर्भ एक्सप्रेस
*आझाद हिंद एक्सप्रेस
*पंजाब मेल
*सेवाग्राम एक्सप्रेस
*कर्नाटक एक्सप्रेस
*गोवा एक्सप्रेस
*गीतांजली एक्सप्रेस
*काशी एक्सप्रेस
*((प्रेरणा एक्सप्रेस))

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:जळगाव जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
रे
वर्ग:महाराष्ट्रामधील रेल्वे जंक्शन स्थानके
वा.द. वर्तक

प्रा. डॉ. **वामन दत्तात्रेय वर्तक** (१९ नोव्हेंबर, १९२५:भोर संस्थान, महाराष्ट्र - १७ एप्रिल, २००१, पुणे, महाराष्ट्र) हे एक मराठी वनस्पती शास्त्रज्ञ होते. 

त्यांचे शिक्षण पुण्यात झाले. पुण्याच्या फर्ग्युसन महाविद्यालयात शिकत असताना त्यांच्यावर प्रा. आपटे आणि प्रा. कोल्हटकर यांचा प्रभाव होता. पुण्याचा परिसर, गोव्यापर्यंतची सह्याद्रीची पर्वतराजी येथील बहुतेक सर्व वनस्पती त्यांनी नोंदविल्या. त्यांनी फर्ग्युसन महाविद्यालयात दहा वर्षे वनस्पतिशास्त्राचे अध्यापन केले. त्यानंतर प्रा. शंकर पुरुषोत्तम आघारकर यांच्या पुढाकाराने सुरू झालेल्या विज्ञानवर्धिनी या संशोधन संस्थेत ते वनस्पतिशास्त्राचे एक संशोधक म्हणून काम करू लागले. त्या वेळी वर्तकांनी आघारकरांच्या मार्गदर्शनाखाली वनस्पतिसमूहावर आपला पीएच.डी.चा प्रबंध लिहिला. तेथे प्रा. वर्तक काही काळ वनस्पतिशास्त्र विभागप्रमुख होते आणि नंतर ते त्या संस्थेचे संचालक म्हणून तेथून निवृत्त झाले. तत्पूर्वी त्यांनी १६ पीएच.डी. प्रबंधांसाठी मार्गदर्शन केले.

## वनस्पती संग्रह
जेथे वनस्पती नैसर्गिकरीत्या उगवतात त्या जागेचे निरीक्षण करणे, त्या त्या वनस्पतींचे शास्त्रशुद्ध वर्णन करणे आणि त्यांची नावे ओळखणे हे त्यांच्या आवडीचे विषय होते. त्यांनी स्वतः गोळा केलेल्या वनस्पतींच्या १५००० नमुन्यांचा कागदावर चिकटवलेला संग्रह त्यांच्यापाशी होता. त्याशिवाय १२००० सुटे नमुने आणि बाटल्यातून साठवलेले १००० नमुने असा प्रचंड खजिना त्यांच्यापाशी होता. वनस्पती ओळखून त्याची नोंद केल्यावर प्रा. वर्तक त्या वनस्पतीचे औषधी गुणधर्म व इतर उपयोग, त्यांची पारंपरिक उपयुक्तता आणि वनवासींची त्या औषधी वापरण्याची पद्धत या गोष्टींची साक्षेपाने नोंदी ठेवीत. 

## देवराया
भारतामध्ये मंदिरांभोवती शतकानुशतके जोपासलेल्या बागांना देवराया म्हणतात. अशा देवराया भारतात शेकडोंच्या संख्येने आहेत. तो वर्तकांच्या अभ्यासाचा खास विषय होता आणि त्या विषयावर त्यांनी मराठी व इंग्रजीत ग्रंथ लिहिले आहेत. 

## लेखन
* गोमन्तकातील वनश्री (पुस्तक, १९६६)
* ताडामाडांची पामसृष्टी 
* शंभरेक संशोधन प्रबंध (अनेक प्रबंधांचे सहलेखक माधव गाडगीळ किंवा नलिनी गुंजाटकर किंवा विनया घाटे किंवा हेमा साने)
* Focus on Sacred Groves & Ethnobotany (सहलेखक डॉ. विनया घाटे, २००४)

## सन्मान
* डॉ. वा.द. वर्तकांच्या सन्मानार्थ दोन वनस्पतींना त्यांच्या नावे ओळखले जाते. 
* पुण्यातील शनिवार पेठेत मुठा नदीच्या काठी असलेल्या एका उद्यानाला वर्तक यांचे नाव दिले आहे.

## संदर्भ
*उद्यान

वर्ग:मराठी शास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १९२५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००१ मधील मृत्यू
कुसगाव (निःसंदिग्धीकरण)

कुसगाव (किंवा कुसगांव) या नावाची अनेक गावे महाराष्ट्रात आहेत, त्यांपैकी काही ही :
* कुसगांव (वाई तालुका, सातारा जिल्हा)
* कुसगांव (महाड तालुका, रायगड जिल्हा)
* कुसगांव (भोर तालुका, पुणे जिल्हा)
* कुसगांव खुर्द (मावळ तालुका, पुणे जिल्हा )
* कुसगांव बुद्रुक (मावळ तालुका, पुणे जिल्हा)
* कुसगांव बुद्रुक (पुणे तालुका, पुणे जिल्हा)
* कुसगांव पी.एम. (मावळ तालुका, पुणे जिल्हा)

यांशिवाय पुणे जिल्ह्यातील भोर तालुक्यात कुसेगांव नावाचे एक गाव आहे.

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
अपंग व्यवसाय प्रशिक्षण (कदमवाडी कोल्हापूर)

अपंग व्यवसाय प्रशिक्षण केंद्र कदमवाडी, कोल्हापुर या ठिकाणी अपंग मुलांसाठी लागणारी कृत्रिम साधनांची निर्मिती केली जाते. 
## स्थापना
पायाने अपंग असणाऱ्या मुलांना कॅलिपर्स मिळत नव्हते.त्यावेळी हे  कॅलिपर्स आपणच निर्माण करावीत असा विचार नसीमा हुरजूक यांच्या मनामध्ये आला आणि सन १९९३ साली अपंग व्यवसाय प्रशिक्षण केंद्र आत्माराम अपार्टमेंट कोल्हापुर  मध्ये सुरू झाले. सन १९९६ साली कदमवाडी,कोल्हापुर येथे अपंग व्यवसाय प्रशिक्षण केंद्र गेले. या ठिकाणी अपंग मुलांसाठी लागणारी कृत्रिम साधनांची निर्मिती केली जाते . अविनाश कुलकर्णी हे अधीक्षक असून ९ कर्मचारी कार्यरत आहेत सर्व अपंग आहेत.

## साधनांची निर्मिती
अपंग व्यवसाय प्रशिक्षण केंद्र कदमवाडी ,कोल्हापुर येथे कॅलिपर्स, संगणक टेबल, लाकडी कपाट,या साधनाची निर्मिती करत असून, समर्थ विद्या मंदिर व विद्यालय मधील सर्व बाक, रॅम्प, घरौदा वसतिगृहचे मेंटेनन्सचे काम केले आहें.या कामासाठी लागणारा कच्चा माल कोल्हापुर मधूनच खरेदी केला जातो. कॅलिपर्स साठीच्या ॲल्युमिनिंम पट्ट्या पुणे (वाडीलाल)येथून मागवल्या जातो.

## ठळक कार्य 
सर्व शिक्षा अभियानांतर्गत अपंग विद्यार्थ्यासाठी ‘मॉडिफाय चेअर विथ रायटिंग पॅड’पूर्तता करण्याचा आदेश काढला या आदेशामध्ये या केंद्राला अधिकृत उत्पादन केंद्र म्हणून मान्यता दिली आहे. मागील दोन वर्षामध्ये अशा ६० चेअर्सची निर्मिती केली गेली आहे.
अपंग कर्मचाऱ्यांना सरकारने प्रत्येकी एक लाख मंजूर केले आहेत. त्यांच्या अडचणी दूर होण्यासाठी एक प्रयत्न म्हणजे त्यांच्या मोटार सायकलींना पूरक उपकरण बसवण्याचे कार्य व्यवसाय प्रशिक्षण केंद्र कदमवाडी कोल्हापुर यांनी केले. 
* अपंग लोकांना कृत्रिम साधने दिली देतात
* संस्थेतून बऱ्याच  लोकांना साधनांच्या  स्वरूपामधून डोनेशन दिले आहे
* बनवलेली साधने गरजूंना मोफत देतात व वॉकर,कमोड, बेड विक्री सोबत भाड्याने दिले जातात

## संदर्भ
वर्ग:अपंग
वर्ग:कोल्हापूर
दुगारवाडी धबधबा

## दुगारवाडी धबधबा
त्र्यंबकेश्वर-जव्हार रस्त्यावर दुगारवाडी गावाजवळ असलेला धबधबा आहे. दुगारवाडी धबधबा परिसरापर्यंत पोहोचण्यासाठी कच्च्या रस्त्यापासून सुमारे दोन किलोमीटर अंतर पायी जावे लागते. निवासासाठी त्र्यंबकेश्वर हे जवळचे मोठे ठिकाण आहे. हे स्थान प्रेक्षणीय आहे तसेच धोकादायकही आहे. अनेक दुर्घटना येथे घडल्याने खबरदारी घेणे आवश्यक आहे. येथे मद्यपान करून गोंधळ घालणारी तरुण पिढीही पाहायला मिळते. 

## अंतर
*मुंबई ते नाशिक १७१ किमी. 
*नाशिक ते त्र्यंबकेश्वर ३० किमी 
*आणि त्र्यंबकेश्वरपासून जव्हार रस्त्यावर २ किमी अंतर.

## वाहन व्यवस्था
मुंबईहून नाशिकला येण्यासाठी बस, रेल्वे, टॅक्सीसेवा उपलब्ध आहे. नाशिकहून त्र्यंबकेश्वर परिसरात जाण्यासाठी खासगी वाहनांसह बसचा पर्याय उपलब्ध आहे. मात्र दुगारवाडी परिसरात जाण्यासाठी स्वतचे वाहन असेल तर उत्तम. पुण्याहून येण्यासाठी बस, शिवाय पुणे-मनमाड एक्स्प्रेस ही रेल्वे, तसेच पुण्याहून कल्याण किंवा इगतपुरीला उतरून बस, टॅक्सीने त्र्यंबकेश्वपर्यंत जाता येते.

## संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रातील धबधबे
वर्ग:नाशिक जिल्हा
वर्ग:पश्चिम घाटातील धबधबे
वर्ग:पश्चिम घाटातील पर्यटन स्थळे
शिवालिक रांग

**शिवालिक रांग** ही हिमालय पर्वतरांगेच्या अति दक्षिणेकडील टेकड्यांची रांग आहे. शिवालिक रांगेची सर्वसाधारण उंची समुद्रसपाटीपासून ९०० ते १,१०० मीटर आहे.

## हिमालयाच्या अन्य रांगा
* कांचनगंगा रांग
* काराकोरम रांग
* झन्स्कर रांग
* धौलधर रांग
* पीर पंजाल रांग
* महाभारत रांग 

वर्ग:हिमालय
बख्तियारपूर

250 px|इवलेसे| रेल्वे स्थानक

**बख्तियारपूर** हे भारताच्या बिहार राज्यातील पाटणा जिल्ह्यातील एक छोटे शहर आहे. बख्तियारपूर बिहारच्या मध्य भागात पाटणाच्या ४० किमी पूर्वेस वसले आहे. २०११ साली बख्तियारपूरची लोकसंख्या ४८ हजार होती.

बख्तियारपूर रेल्वे स्थानक हे भारतीय रेल्वेचे एक वर्दळीचे स्थानक आहे. दिल्ली-हावडा मुख्य रेल्वेमार्ग हा भारतामधील प्रमुख रेल्वेमार्ग बख्तियारपूरमधून धावतो. 

वर्ग:बिहारमधील शहरे
वर्ग:पाटणा जिल्हा
सर्पगंधा

सर्पगंधा ही वनस्पती भारतात हिमालयातील सिमल्यापासून आसाम, त्रिपुरापर्यंत तसेच गंगेचे खोरे, बिहार, बंगाल, ओरिसा, नेपाळ, सिक्कीम. भूतान, अंदमान इत्यादी भागांतील जंगलांत आणि महाराष्ट्रात कोकण, पश्चिम घाट व विदर्भात आढळते.

## सर्पगंधाची विविध नावे
* इंग्रजी : Rauvolfia root; Serpentine; Serpentine root
* कानडी : चंद्रिका; शिवनाभी; हरूडपतल
* मराठी : हर्की; मुंगूसवेल; सर्पगंध; सर्पगंधा
* शास्त्रीय नाव : राऊलफिया सर्पेन्टिना (Rauvolfia serpentina); ऑफिओझायलॉन सर्पेन्टिनम (Ophioxylon serpentimum)
* संस्कृत : चंद्रिका; सर्पगंध; सर्पगंधा; सर्पाक्षी
* हिंदी : चंद्रभागा; छोटा चाँद; नाई; नाकुली चाँद; सरप गंधा; हरकाई चाँद; 

सोळाव्या शतकात ‘लिओनॉई राऊल्फ’ या जर्मन शास्त्रज्ञाच्या नावामुळे राऊलफिया हे नाव पडले, तर सापासारख्या लांबच लांब मुळ्यांचा आकार म्हणून सर्पगंधेला  ‘सर्पेन्टिना’ हे नाव पडले. ही वनस्पती अ‍ॅपोसायनेसी कुळातील असून भारतीयांना फार पूर्वीपासून माहित आहे. भारतीय वैद्य जे ‘सर्पगंधा’ औषध वापरीत, त्यापासून सर्पासील हे आधुनिक औषध बनविण्यात आले आहे.

## वनस्पतीचे वर्णन
सर्पगंधा ही वनस्पती वनौषधी झुडूप असून, साधारण ६० ते ९० सेंटिमीटरपर्यंत उंच वाढते. 

या वनस्पतीच्या खोडावरील साल पिवळसर असते. पाने साधी, लांबट आकाराची, तीन तीनच्या समूहात असतात. पानांचा रंग वरून गर्द हिरवा, तर खालून फिक्कट हिरवा असतो. मुळे सापासारखी लांब, जाड असून, मुळाची साल फिक्कट उदी रंगाची असते. फुलांचा रंग तांबडट-पांढरा असून फुलांचा गुच्छ शेंड्यावर किंवा पानांच्या बेचक्यात येतो. फुले लहान, पांढरी किंवा तांबडटसर असतात. फुलाचे डेखे लालभडक असतात. फळे वाटाण्याएवढी, काळसर जांभळ्या रंगाची असून, मांसल व कठीण कवचाची असतात. बिया, खोड व मुळापासून हिची लागवड करता येते.

## सर्पगंधेचे उपयोग
सर्पगंधा वनस्पतीच्या मुहीळापासून अजमालाईन, सर्पेन्टाईन, रॉऊलफाईन, रेसरपीन ही महत्त्वाची अल्कलॉईड्‌ज मिळवली जातात. यापैकी रेसरपीन हा औषधगट रक्तदाब कमी करण्यासाठी वापरला  जातो. नव्‍‌र्हस सिस्टमवर ही औषधे गुणकारी आहेत. वेड्या, भ्रमिष्ट लोकांसाठी औषध म्हणून या वनस्पतीचा वापर होत असल्याने या वनस्पतीला ‘पागल की दवा’ असेही म्हणतात. तसेच मासिक पाळी वेळेवर व योग्य प्रमाणात येण्यास मुळांचा वापर करतात. सर्पदंश झाल्यास मुळाचा लेप जखमेवर लावतात. सर्पगंधेस जागतिक बाजारपेठेत भरपूर मागणी आहे.

सर्पगंधापासून बनवलेल्या औषधांत या वनस्पतीच्या सुकवलेल्या मुळ्यांचा उपयोग होतो. मुळ्यांपासून मिळवलेली अर्कद्रव्ये ही अपस्मार (epilepsy), चित्तविकृती (psychosis), निद्रानाश (insomnia), छिन्‍नमनस्कता (schizophrenia) आणि आंतड्यांच्या काही विकारांवर गुणकारी आहेत. पटकी, उदरशूल (colic) व ताप आदींवर सर्पगंधाच्या मुळांचा अर्क इतर वनस्पतींच्या अर्कांत मिसळून वापरतात. अर्भकाच्या जन्मावेळी मातेला वेणा येण्यासाठीही सर्पगंधा उपयोगी पडते. डोळ्यांच्या बुबुळावरील पारदर्शक पडदा अपारदर्शक होऊ लागल्यास सर्पगंधाच्या पानांच्या रसाचा उपाय करतात..   

वर्ग:औषधी वनस्पती
वीरांगना लक्ष्मीबाई झाशी रेल्वे स्थानक

**वीरांगना लक्ष्मीबाई झाशी रेल्वे स्थानक** (VGLJ), (पूर्वीचे नाव:*झांसी जंक्शन रेल्वे स्थानक (JHS)*) हे उत्तर प्रदेशच्या बुंदेलखंड प्रांतातील झाशी शहरामधील प्रमुख रेल्वे स्थानक व भारतीय रेल्वेच्या उत्तर मध्य रेल्वे क्षेत्राच्या झाशी विभागाचे मुख्यालय आहे. झाशी भारतामधील १०० सर्वात वर्दळीच्या स्थानकांपैकी एक असून नवी दिल्ली व उत्तरेकडून दक्षिण भारताकडे धावणाऱ्या सर्व गाड्या झाशीमार्गेच जातात. १ जानेवारी २०२२ रोजी उत्तर‌ प्रदेश सरकारने स्थानकाला झाशीच्या पराक्रमी साम्राज्ञी भारतीय स्वातंत्र्यदेवता वीरांगना महाराणी लक्ष्मीबाईसाहेब नेवाळकर यांचे नाव‌ देऊन स्थानकाला सन्मानित केले.

## बाह्य दुवे
*वेळापत्रक व माहिती

वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील रेल्वे स्थानके
वर्ग:झांसी
बाळंभट देवधर

मल्लखांब या खेळाचे संशोधक व आद्यगुरू म्हणून बाळंभट देवधर (इ.स. १७८०-१८५२) ओळखले जातात. बाळंभट देवधर हे जाणकार कुस्तीगीर आणि कसरतपटू होते. ते बाजीराव पेशवे यांच्या दरबारात होते. मल्लविद्येत अधिक प्रभुत्व मिळावे म्हणून मल्लखांब हा वेगळा कसरतप्रकार या बाळंभटांनी शोधून काढला. एकाग्रता, चपळता, तोल सांभाळण्याचे कौशल्य, काटकपणा आणि चतुरस्र भान वृद्धिंगत करणाऱ्या या मल्लखांब विद्येचे युद्धशास्त्रात खूप महत्त्व आहे. राणी लक्ष्मीबाई यांनीही या विद्येत प्रावीण्य मिळविले होते. 

## संदर्भ
वर्ग:क्रीडा
वर्ग:व्यायाम
वर्ग:भारतीय खेळ
वर्ग:मराठी कुस्तीगीर
१९९७ पेप्सी स्वातंत्र्य चषक

मे १९९७ मध्ये भारताच्या ५०व्या स्वतंत्रता दिवसाच्या स्मरणार्थ **पेप्सी इंडिपेंडन्स चषक, १९९७** ही एकदिवसीय चौकोनी मालिका आयोजित केली गेली होती. मालिकेत यजमान भारतासह, न्यू झीलंड पाकिस्तान आणि श्रीलंका हे संघ सहभागी झाले होते. श्रीलंकेने बेस्ट-ऑफ-थ्री अंतिम सामन्यात पाकिस्तानला हरवून स्पर्धेचे विजेतेपद मिळवले.

=संघ=

=गुणफलक=

=साखळी सामने=

----

----

----

----

----

=अंतिम सामने=

----

=संदर्भ आणि नोंदी=

=बाह्यदुवे=
*मालिका मुख्यपान - क्रिकइन्फो
*विस्तृत माहिती - क्रिकइन्फो

वर्ग:इ.स. १९९७ मधील खेळ
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघाचे भारतीय दौरे
हावडा−प्रयागराज−मुंबई रेल्वेमार्ग

**हावडा−अलाहाबाद−मुंबई रेल्वेमार्ग** हा भारतामधील एक प्रमुख रेल्वेमार्ग आहे. कोलकाता व मुंबई ह्या दोन मोठ्या महानगरांना जोडणारा हा २,१२७ किमी लांबीचा मार्ग पश्चिम बंगाल, झारखंड, बिहार, उत्तर प्रदेश, मध्य प्रदेश व महाराष्ट्र ह्या राज्यांमधून धावतो. बर्धमान, गया, अलाहाबाद, जबलपूर, भुसावळ, जळगाव इत्यादी भारतातील मोठी शहरे ह्याच मार्गावर आहेत. १८७० साली उघडण्यात आलेला हा मार्ग भारतामधील सर्वात जुन्या रेल्वेमार्गांपैकी एक आहे. आजच्या घडीला मुंबई व कोलकाता शहरांना जोडणारा हावडा−नागपूर−मुंबई रेल्वेमार्ग हा कमी लांबीचा व संपूर्णपणे विद्युतीकरण झालेला मार्ग असल्यामुळे हावडा ते मुंबई धावणाऱ्या बव्हंशी गाड्या नागपूरमार्गेच जातात.

प्रशासकीय सोयीसाठी हा मार्ग खालील पट्ट्यांमध्ये विभागला गेला आहे.
*हावडा-बर्धमान पट्टा
*बर्धमान-आसनसोल पट्टा
*आसनसोल-गया पट्टा
*गया-मुघलसराई पट्टा
*मुघलसराई-अलाहाबाद पट्टा
*अलाहाबाद-जबलपूर पट्टा
*जबलपूर-भुसावळ पट्टा
*भुसावळ-कल्याण पट्टा
*मध्य मार्ग (मुंबई उपनगरी रेल्वे)

१२३२१/१२३२२ मुंबई-हावडा मेल (अलाहाबाद मार्गे) ही गाडी संपूर्णपणे ह्या मार्गावरून धावते.

वर्ग:भारतामधील रेल्वेमार्ग
वर्ग:महाराष्ट्रामधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:मध्य प्रदेशमधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:बिहारमधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:झारखंडमधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:पश्चिम बंगालमधील रेल्वे वाहतूक
अशोक कामत

डॉ. अशोक प्रभाकर कामत (जन्म: १० जानेवारी. इ.स. १९४२, मृत्यू : २६ जानेवारी २०२५ ) हे एक हिंदी-मराठी साहित्यिक आणि संतवाङ्‌मयाचे चिकित्सक अभ्यासक आहेत. आयुष्यात भेटलेल्या मोठ्या लोकांच्या सहवासामुळे त्यांना ग्रंथसंग्रह, वाचन व लेखन या चांगल्या सवयी जडल्या, असे ते सांगतात. त्यांचा वैयक्तिक ग्रंथसंग्रह १२ हजार पुस्तकांचा असून तो सर्वांसाठी खुला आहे.

प्रा. अशोक कामत ह्यांनी शाहू महाविद्यालयात व गरवारे कॉलेजमध्ये अध्यापनाचे काम केले. त्यांच्या प्रयत्‍नाने पुणे विद्यापीठात नामदेव अध्यासन उभे झाले 

## अशोक कामत यांची शैक्षणिक कारकीर्द
* १९६० – राष्ट्रभाषा पंडित
* १९६२ – बी.ए. (हिंदी/ मराठी/मानसशास्त्र) (स.प. महाविद्यालय, पुणे विद्यापीठ)
* १९६४ – एम्.ए. (हिंदी/मराठी), पुणे विद्यापीठ  (पुणे विद्यापीठात सर्वप्रथम)
* १९७४ – हिंदी विषयात पीएच्.डी. पुणे विद्यापीठ  (प्रकाशित प्रबंध – ‘महाराष्ट्र के नाथपंथीय कवियों का हिंदी काव्य’) हा ग्रंथ जवाहर पुस्तकालय, मथुरा यांच्यातर्फे प्रकाशित करण्यात आला.  या प्रबंधासाठी त्यांना डॉ.न.चिं. जोगळेकर यांचे मार्गदर्शन लाभले होते. 
* १९८४ – मराठी विषय घेऊन पीएच्.डी. पुणे विद्यापीठ (प्रकाशित प्रबंध – ‘संत नामदेवांचे जीवन आणि हिंदी-मराठी काव्य यांचा पुनर्विचार’)

## गौरवग्रंथ 
स्नेहानुबंध, संपादक - सौ.शुभदा वर्तक, प्रा.रवींद्र कोठावदे., प्रकाशन - गुरुकुल प्रतिष्ठान

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी साहित्यिक
वर्ग:हिंदी लेखक
गुजरात एक्सप्रेस

250 px|इवलेसे|चा फलक
250 px|इवलेसे|चा मार्ग
**गुजरात एक्सप्रेस** ही भारतीय रेल्वेची एक प्रवासी सेवा आहे. पश्चिम रेल्वेद्वारे चालवली जात असलेली ही रेल्वे मुंबईला गुजरातची आर्थिक राजधानी अहमदाबाद शहरासोबत जोडते. ही गाडी मुंबई सेंट्रल व अहमदाबाद स्थानकांदरम्यान रोज धावते व मुंबई ते अहमदाबाद दरम्यानचे ४९३ किमी अंतर ९ तास व १५ मिनिटांत पूर्ण करते. गुजरात एक्सप्रेस गाडीमध्ये केवळ दुय्यम श्रेणीचे आसनकक्ष व वातानुकूलित चेअर कार हे दोनच प्रकारचे डबे असून तिला शयनयान (sleeper) डबे जोडले जात नाहीत. मुंबई व अहमदाबाद दरम्यान धावणाऱ्या व केवळ खुर्चीयान असलेल्या एकूण ४ गाड्यांपैकी गुजरात एक्सप्रेस ही एक असून कर्णावती एक्सप्रेस, मुंबई अहमदाबाद शताब्दी एक्सप्रेस व मुंबई अहमदाबाद डबल डेकर एक्सप्रेस ह्या इतर तीन गाड्या आहेत.

मुंबई ते अहमदाबाद दरम्यानचा रेल्वेमार्ग विद्युत असल्यामुळे डब्ल्यू.ए.पी.-४ हे विद्युत इंजिन गुजरात एक्सप्रेसची वाहतूक करते.

## तपशील
### वेळापत्रक
### मार्ग
*मुंबई सेंट्रल
*दादर
*बोरीवली
*बोइसर
*दादर
*भिलाड
*वापी
*वलसाड
*बिलिमोरा
*नवसारी
*सुरत
*कोसंबा
*अंकलेश्वर
*भरुच
*पालेज
*करजण
*वडोदरा
*आणंद
*नडियाद
*मणीनगर
*अहमदाबाद

## हे सुद्धा पहा
*कच्छ एक्सप्रेस

## बाह्य दुवे
*मार्ग व वेळापत्रक

वर्ग:भारतातील नामांकित रेल्वेगाड्या
वर्ग:महाराष्ट्रामधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:गुजरातमधील रेल्वे वाहतूक
२०१७ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक

**२०१७ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक** ही इंग्लंड आणि वेल्स येथे १ ते १८ जून दरम्यान होणारी एकदिवसीय क्रिकेट स्पर्धा आहे. सदर स्पर्धेची हे ८वी आवृत्ती आहे. ३० सप्टेंबर २०१५ पर्यंतच्या आयसीसी एकदिवसीय चॅम्पियनशिप क्रमवारीतील पहिले आठ संघ स्पर्धेसाठी पात्र ठरले. हे आठ संघ प्रत्येकी चारच्या दोन गटांत सहभागी होतील.
 
अंतिम तारखेला नवव्या स्थानावर राहिल्याने वेस्ट इंडीज ऐवजी आठव्या स्थानावरील चा संघ स्पर्धेसाठी पात्र ठरला. २००६ च्या स्पर्धेनंतर पहिल्यांदाच बांगलादेश चॅम्पियन्स ट्रॉफीसाठी पात्र ठरला, तर  सारखा मोठा संघाला आपले स्थान गमवावे लागले.

## पात्रता
३० सप्टेंबर २०१५ पर्यंतच्या आयसीसी एकदिवसीय चॅम्पियनशीप क्रमवारीतील पहिले आठ संघ स्पर्धेसाठी पात्र ठरले:

## मैदाने
२०१७ आयसीसी चॅम्पियन्स चषक तीन ठिकाणी खेळवली जाईल असे १ जून २०१६ रोजी जाहीर करण्यात आले.: द ओव्हल, एजबॅस्टन आणि सोफिया गार्डन्स.

## सराव सामने
सराव सामन्यांचे नियम हे साधारण एकदिवसीय सामन्यांपेक्षा वेगळे होते, त्यामुळे त्यांना आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने म्हणून मान्यता मिळाली नाही. प्रत्येक संघ १५ खेळाडूंसहीत खेळू शकत होता, परंतु त्यापैकी जास्तीत जास्त ११ खेळाडू फलंदाजी किंवा क्षेत्ररक्षण करु शकत.

----

----

----

----

----

## गट फेरी
स्पर्धेचे वेळापत्रक १ जून २०१६ रोजी जाहीर झाले.

### गट अ
----

----

----

----

----

### गट ब
----

----

----

----

----

## बाद फेरी
### उपांत्य फेरी
----

### अंतिम सामना
## संदर्भ आणि नोंदी
## बाह्य दुवे
* मालिका मुख्यपान – इएसपीएन क्रिकइन्फो

वर्ग:आयसीसी चॅम्पियन्स चषक
वर्ग:इ.स. २०१७ मधील क्रिकेट
१९९६-९७ टायटन चषक

भारतामध्ये १७ ऑक्टोबर ते ६ नोव्हेंबर १९९६ दरम्यान **टायटन चषक** ही एकदिवसीय त्रिकोणी मालिका खेळवली गेली. ह्या मालिकेमध्ये यजमान भारताशिवाय, दक्षिण आफ्रिका आणि ऑस्ट्रेलिया या संघांचा समावेश होता. 

दक्षिण आफ्रिकेने साखळीतील सर्व सामने जिंकले परंतु अंतिम सामन्यात त्यांना भारताकडून पराभव पत्करावा लागला.  सदर मालिका टायटन इंडस्ट्रीजद्वारा पुरस्कृत होती.
 
=संघ=

=गुणफलक=

=सामने=
### साखळी सामने
----

----

----

----

----

----

----

----

### अंतिम सामना
=संदर्भ आणि नोंदी=

=बाह्यदुवे=
*मालिका मुख्यपान - क्रिकइन्फो
*विस्तृत माहिती - क्रिकइन्फो

वर्ग:इ.स. १९९६ मधील क्रिकेट
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघाचे भारतीय दौरे
सुरत रेल्वे स्थानक

**सुरत** (गुजराती: સુરત રેલ્વે સ્ટેશન) हे गुजरात राज्याच्या सुरत शहरामधील रेल्वे स्थानक आहे. मुंबईहून गुजरातकडे व उत्तरेकडे जाणाऱ्या सर्व गाड्यांचा सुरतमध्ये थांबा आहे.

## गाड्या 
* मुंबई अहमदाबाद शताब्दी एक्सप्रेस
* सूर्यनगरी एक्सप्रेस
* नवजीवन एक्सप्रेस
* गुजरात मेल
* सुवर्ण मंदिर मेल
* फ्लाईंग रानी
* वडोदरा एक्सप्रेस
* पश्चिम एक्सप्रेस
* मुंबई अहमदाबाद डबल डेकर एक्सप्रेस
* कर्णावती एक्सप्रेस
* मुंबई राजधानी एक्सप्रेस
* ऑगस्ट क्रांती राजधानी एक्सप्रेस
* अवंतिका एक्सप्रेस
* गुजरात एक्सप्रेस
* सौराष्ट्र मेल
* सौराष्ट्र एक्सप्रेस
* कच्छ एक्सप्रेस
* सयाजीनगरी एक्सप्रेस

रे
वर्ग:गुजरातमधील रेल्वे स्थानके
वर्ग:सुरतमधील वाहतूक
रिंकू राजगुरू

**प्रेरणा महादेव राजगुरू** उर्फ **रिंकू राजगुरू** एक मराठी चित्रपट अभिनेत्री आहे. ही अभिनेत्री तिच्या **रिंकू** ह्या टोपण नावाने प्रसिद्ध आहे. रिंकु ही सैराट या चित्रपटामधील नायिका ‘आर्ची’ (अर्चना पाटील) या भूमिकेसाठी ओळखली जाते. तिने आपल्या अभिनयाची सुरुवात आकाश ठोसर या नटासोबत केली. तिला २०१५ मध्ये ६३ व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार सोहळ्यात स्पेशल ज्युरी पुरस्कार / विशेष उल्लेख पुरस्काराने (चित्रपट) गौरवण्यात आले. तिच्या अभिनयाने प्रभावित झालेल्या कन्नड दिग्दर्शक श्री एस्. नारायण ह्यांनी सैराटच्या कन्नड रिमेककरिता रिंकुला नायिका म्हणून घेतले आणि हा सिनेमा (सिनेमाचे नाव: मनसु मल्लिगे, अर्थ: मन हा मोगरा) ३१ मार्च २०१७ रोजी चित्रपटगृहांमध्ये झळकला.

## चित्रपट 
## मालिका 
## पुरस्कार 
* स्पेशल ज्युरी पुरस्कार / विशेष उल्लेख पुरस्कार (चित्रपट विभाग)

## संदर्भ 
## बाह्य दुवा 
* 
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:इ.स. २००१ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख