open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ॲतलेटिको माद्रिद

**ॲतलेटिको माद्रिद** () हा स्पेनच्या माद्रिद शहरामधील एक फुटबॉल क्लब आहे. १९०३ सालापासून सुरू असलेला ॲतलेतिको रेआल माद्रिद व एफ.सी. बार्सेलोना खालोखाल स्पेनमधील तिसऱ्या क्रमांकाचा सर्वात यशस्वी क्लब आहे.

## प्रदर्शन
*ला लीगा
**विजेतेपदे - ९
**उपविजेतेपदे - ८
*युएफा चॅंपियन्स लीग
**उपविजेतेपद - १९७३-७४
*युएफा युरोपा लीग
**विजेतेपदे - २००९-२०१०, २०११-२०१२
*युएफा सुपर कप
**विजेतेपदे - २०१०, २०१२

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:स्पॅनिश फुटबॉल क्लब
वर्ग:माद्रिद
आंदोरा

**आंदोरा** हा दक्षिण युरोपातील एक छोटा देश आहे. आंदोरा स्पेन व फ्रान्स ह्या देशांच्या मधे वसला आहे. आंदोरा हा विकसित व समृद्ध देश आहे. येथील आयु संभाव्यता ८५ वर्षे आहे.

आंदोरा ला व्हेया ही आंदोराची राजधानी व सर्वांत मोठे शहर आहे.

## खेळ 
* ऑलिंपिक खेळात

वर्ग:युरोपातील देश
मूलद्रव्य

[450px|इवलेसे|उजवे|[आवर्त सारणी ]]
एकाच प्रकारच्या (एकच अणुक्रमांक (atomic number) असलेल्या) अणूंचा बनलेला मूलभूत रासायनिक पदार्थ म्हणजे **मूलद्रव्य**. मूलद्रव्यांचा अणुक्रमांक त्यांच्या अणूंच्या गाभ्यात असलेल्या प्रोटॉनच्या संख्येएवढा असतो.

उदा० हायड्रोजन, ऑक्सिजन, कार्बन, नायट्रोजन, लोखंड, तांबे इ.

मूलद्रव्यांचे वर्गीकरण धातू,अधातू  आणि धातूसदृश्य मूलद्रव्ये असे केले जाते.  धातूसदृश्य मूलद्रव्ये, धातू व अधातू  या दोघांचे गुणधर्म दाखवितात. मूलद्रव्यांच्या भौतिक अवस्थेनुसार स्थायू, द्रव आणि वायू असे प्रकार पडतात. आजपर्यंत (इ.स. २०१५) ११८ मूलद्रव्यांचा शोध लागला आहे. त्यांपैकी ९२ मूलद्रव्ये निसर्गात आढळतात. ८२ किंवा त्यापेक्षा जास्त अणुक्रमांक असलेली मूलद्रव्ये अस्थिर असतात व किरणोत्सर्गाने त्यांचा ‍ऱ्हास होतो.

## मूलद्रव्य नावे आणि माहिती 
## मूलद्रव्यांना देशाची/प्रांताची/शहराची नावे
* अमेरिकियम (Am), कॅलिफोर्नियम (Cf), जर्मेनियम (Ge), टेनिसीन (Ts), डब्नियम (Db), निहोनियम (Nh), फ्रान्सियम (Fr), मॉस्कोव्हियम (Mc).

## मूलद्रव्यांना शास्त्रज्ञांची नावे
* आइन्स्टाइनियम (Es), ऑगॅनेसॉन (Og), क्यूरियम (Cm), रुदरफोर्डियम (Rf), सीबोर्जियम., फर्मीयम (Fm), मेंडेलिवियम (Md), बोहरियम (Bh), माइटनेरियम (Mt), रॉंटजेनियम (Rg),

## मूलद्रव्यांना रंगाचे नाव
* इंडियम (In), क्रोमियम (Cr), रुबिडियम (Rb),

मूलद्रव्यांना नावे देताना आवर्तसारणीतील एक ते सोळा ग्रुपमधील मूलद्रव्याच्या नावाच्या शेवटी ‘इयम’ यायला हवे, सतराव्या ग्रुपसाठी ‘इन’ यावे आणि अठराव्या ग्रुपमधील मूलद्रव्यांच्या नावाचा शेवट ऑन’ या अक्षराने व्हावा, असे ठरले होते.  त्याप्रमाणे दिलेली नावे : -

## जुने तात्पुरते दिलेले नाव -> सुनिश्चित केलेले अंतिम नाव 
* अनुनट्रियम (Uut) -> निहोनियम (Nh)
* अनुनक्वेडियम (Uuq) -> फ्लेरोव्हियम (Fl)
* अनुनपेन्टियम (Uup) -> मॉस्कोव्हियम (Mc)
* अनुनहेक्झियम (Uuh) -> लिव्हरमोरियम (Lv)
* अनुनसेप्टियम (Uus) -> टेनिसीन (Ts)
* अनुनॉक्टियम (Uuo) -> ऑगॅनेसॉन (Og)

## मूलद्रव्य विषयावरील पुस्तके
* आवर्त सारणी व मूलद्रव्यांची दुनिया (डाॅ. व्ही.एन. शिंदे)

## हे सुद्धा पहा 
# आवर्त सारणी  व मूलद्रव्यांची दुनिया, डाॅ. व्ही.एन. शिंदे, अक्षर दालन प्रकाशन (२०१९)
# रासायनिक मूलद्रव्यांचा शोध, दमि. त्रिफानोव्ह व व. त्रिफानोव्ह, अनुवाद राजेंद्र सहस्त्रबुद्धे , मीर प्रकाशन मॉस्को, (१९८६)

वर्ग:रसायनशास्त्र
वर्ग:मूलद्रव्ये
बायर लेफेरकुसन

**बायर लेफेरकुसन** () हा जर्मनी देशाच्या लेफेरकुसन शहरामधील एक व्यावसायिक फुटबॉल क्लब आहे. इ.स. १९०४ साली स्थापन झालेला हा क्लब जर्मनीमधील फुसबॉल-बुंडेसलीगा ह्या सर्वोत्तम लीगमधून फुटबॉल खेळतो. 

ह्या क्लबने आजवर ५ वेळा बुंडेसलीगामध्ये तर एकदा युएफा चॅंपियन्स लीगमध्ये उपविजेतेपद मिळवले आहे. तसेच १९८७-८८ च्या हंगामात बायर लेफेरकुसनने युएफा युरोपा लीग ही स्पर्धा जिंकली.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:जर्मन फुटबॉल क्लब
हॉकी विश्वचषक

**हॉकी विश्वचषक** (*Hockey World Cup*) ही आंतरराष्ट्रीय हॉकी महामंडळने आयोजित केलेली हॉकी स्पर्धा आहे. इ.स. १९७१मध्ये सुरू झालेली ही स्पर्धा दर चार वर्षांनी ओयोजित करण्यात येते. ही स्पर्धा ऑलिंपिक खेळ असलेल्या वर्षांत होत नाही. इ.स. १९७४ ते इ.स. १९८१ पर्यंत आंतरराष्ट्रीय महिला हॉकी संघटननेने स्त्रीयांसाठीचा विश्वचषक आयोजित केला होता. त्यानंतर दोन्ही संघटना एकत्र आल्या.

या स्पर्धेच्या इतिहासात पाकिस्तान, नेदरलँड्स व जर्मनीने आपले वर्चस्व गाजवले आहे. पाकिस्तान चार वेळा, नेदरलँड्स तीन वेळा तर जर्मनी व ऑस्ट्रेलिया दोन वेळा विजयी संघ ठरले. भारताने ही स्पर्धा एकदा जिंकली आहे.

२०१४ सालची विश्वचषक स्पर्धा नेदरलँड्स देशाच्या हेग ह्या शहरामध्ये ३१ मे ते १४ जून दरम्यान खेळवण्यात येत आहे.

## इतिहास 
### यशस्वी संघ
आजवर २४ राष्ट्रीय संघांनी हॉकी विश्वचषक स्पर्धांमध्ये पात्रता मिळवली असून ११ संघांनी उपांत्य फेरी गाठली आहे. पाकिस्तान हा आजवरचा सर्वात यशस्वी संघ असून त्याने चार वेळा विश्वचषक स्पर्धा जिंकली आहे.

## हे सुद्धा पहा
* महिला हॉकी विश्वचषक

वर्ग:विश्वचषक
वर्ग:हॉकी
वर्ग:हॉकी विश्वचषक
झी स्टुडियो

**झी स्टुडिओ** हे हॉलिवूड चित्रपट दाखवणारे एक भारतीय इंग्रजी भाषेतील दूरचित्रवाणी चॅनेल होते. ते झी नेटवर्कच्या विस्तृत गटाचा भाग होते.

स्टूडियो, झी
वर्ग:दूरचित्रवाणी वाहिन्या
वर्ग:रिकामी पाने
झी पंजाबी

**झी पंजाबी** हे एक भारतीय मोफत टू एर दूरचित्रवाहिनी आणि सॅटेलाईट दूरचित्रवाहिनी आहे. हे वाहिनी झी एंटरटेनमेंट एंटरप्राइजेसचा एक भाग आहे. ती पंजाबी भाषेची वाहिनी आहे. पंजाबमधील हे पहिलेच साधारण मनोरंजन वाहिनी (GEC) रेकॉर्डब्रेक क्रमांकांसह उघडले आहे.

## इतिहास
हे वाहिनी मूळतः १९९९ मध्ये आल्फा टीव्ही पंजाबी म्हणून सुरू झाले. अनेक वर्षांच्या बंदनंतर, ही वाहिनी १३ जानेवारी २०२० रोजी नवीन कार्यक्रमांसह पुन्हा सुरू करण्यात आले आहे.

पंजाबी, झी
वर्ग:दूरचित्रवाणी वाहिन्या
वर्ग:रिकामी पाने
झी तेलुगू

200px

**झी तेलुगू** ही भारतातून प्रसारित होणारी तेलुगू भाषेतील दूरचित्रवाहिनी आहे.

तेलुगू, झी
वर्ग:दूरचित्रवाणी वाहिन्या
वर्ग:रिकामी पाने
झी कॅफे

**झी कॅफे** ही भारतातून प्रसारित होणारी इंग्लिश भाषेतील दूरचित्रवाहिनी आहे.

कॅफे, झी
वर्ग:दूरचित्रवाणी वाहिन्या
वर्ग:रिकामी पाने
झी गुजराती

**झी गुजराती** ही झी टेलिव्हिजन कंपनीची गुजराती कार्यक्रम प्रसारित करणारी दूरचित्रवाणी वाहिनी आहे.

गुजराती, झी
वर्ग:दूरचित्रवाणी वाहिन्या
झी कन्नडा

**झी कन्नडा** (कन्नड: ಜೀ ಕನ್ನಡ) ही झी नेटवर्कच्या मालकीची कन्नड भाषेतून प्रसारण करणारी दूरचित्रवाहिनी आहे. ११ मे २००८ मध्ये या वाहिनीवरून प्रसारण सुरू झाले.

कन्नडा, झी
वर्ग:दूरचित्रवाणी वाहिन्या
ऑस्ट्रेलिया हॉकी संघ

**ऑस्ट्रेलिया हॉकी संघ** हा ऑस्ट्रेलिया देशाचा राष्ट्रीय पुरुष हॉकी संघ आहे. सध्या आंतरराष्ट्रीय हॉकी महामंडळाच्या जागतिक क्रमवारीत अव्वल स्थानावर असलेला ऑस्ट्रेलिया हा जगातील सर्वात बलाढ्य हॉकी संघांपैकी एक मानला जातो. ऑस्ट्रेलियाने १९९२ ते २०१२ दरम्यानच्या सलग सहा ऑलिंपिक स्पर्धांमध्ये पदके मिळवण्याचा विक्रम केला आहे.

ऑस्ट्रेलियाने आजवर हॉकी विश्वचषक १९८६, २०१० व २०१४ ह्या तीन वेळेस जिंकला आहे.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:राष्ट्रीय हॉकी संघ
हॉकी
इंग्लंड हॉकी संघ

**इंग्लंड हॉकी संघ** हा इंग्लंड या देशाचे हॉकी स्पर्धात प्रतिनिधित्व करतो. 

## बाह्य दुवे 
*इंग्लंड हॉकी

हॉकी संघ
वर्ग:राष्ट्रीय हॉकी संघ
मलेशिया हॉकी संघ

**मलेशिया हॉकी संघ** आंतरराष्ट्रीय हॉकी स्पर्धांमध्ये मलेशियाचे प्रतिनिधत्व करतो.

वर्ग:राष्ट्रीय हॉकी संघ
हॉकी संघ
पोलंड हॉकी संघ

**पोलंड हॉकी संघ** पोलंड देशाचे आंतरराष्ट्रीय हॉकी स्पर्धांमध्ये प्रतिनिधित्व करतो.

वर्ग:राष्ट्रीय हॉकी संघ
हॉकी संघ
वर्ग:रिकामी पाने
जपान हॉकी संघ

वर्ग:राष्ट्रीय हॉकी संघ
वर्ग:रिकामी पाने
हॉकी संघ
दक्षिण कोरिया हॉकी संघ

कोरियाची राष्ट्रीय बर्फ हॉकी संघ आंतरराष्ट्रीय हॉकी स्पर्धा येथे कोरिया गणराज्य प्रतिनिधित्व करते. 

वर्ग:राष्ट्रीय हॉकी संघ
हॉकी संघ
वर्ग:रिकामी पाने
घाना हॉकी संघ

**घाना हॉकी संघ** आंतरराष्ट्रीय हॉकी स्पर्धांमध्ये घानाचे नेतृत्व करतो.

वर्ग:राष्ट्रीय हॉकी संघ
हॉकी संघ
आंतरराष्ट्रीय हॉकी महामंडळ

**आंतरराष्ट्रीय हॉकी संघटन** पाच खंडीय संघटना तसेच ११६ सदस्य संघटनांचे संघटन आहे. यात आफ्रिकेतील १६, आशियातील ३०, युरोपमधील ४०, ओशनियातील ८ व अमेरिकेतील २२ सदस्य संघटना आहेत.

## सदस्य संघटना 
## World ranking 
The world ranking is used to determined the seeded entries for the international field hockey tournaments including पात्रता tournament, and the previous four years' international results are used in the points calculation.

Below are the tournaments whose results are used for the points calculation:
* Olympic Games
* World Cup
* Champions Trophy
* Champions Challenge
* Continental federation Championships

If the main tournament has a पात्रता tournament, its results will also be used in the ranking:
* 25 percent of total points won in year one
* 50 percent of total points won in year two
* 75 percent of total points won in year three
* 100 percent of total points won in year four
* Continental championships based on the final placing

For continental championships points, because Asian, European and Oceania have a higher overall standard of competition, they awarded 500 points for the first place finisher as opposed to African and Pan American which are only awarded 375 points for first place finisher.  Lower places may also receive different numbers of ranking points.

## संदर्भ आणि नोंदी
महिला हॉकी विश्वचषक

**महिला हॉकी विश्वचषक** ही १९७४पासून खेळली गेलेली हॉकीची जागतिक स्पर्धा आहे. ही स्पर्धा १९८६पासून दर चार वर्षांनी खेळली जाते. दोन उन्हाळी ऑलिंपिकच्या मध्ये ही स्पर्धा पुरुषांच्या विश्वचषक स्पर्धेच्याच वर्षी होती.

*
हॉकी चॅम्पियन्स चषक

**हॉकी चँपियन्स चषक** (Hockey Champions Trophy) ही एक आंतरराष्ट्रीय हॉकी स्पर्धा आहे. ह्या स्पर्धेची सुरुवात १९७८ साली पाकिस्तानमध्ये झाली. ह्या सप्र्धेमध्ये १९८७ सालापासून महिला राष्ट्रीय संघ देखील समाविष्ट करण्यात आले. साखळी सामने पद्धतीने खेळवल्या जाणाऱ्या चँपियन्स चषक स्पर्धेत ८ पुरुष व ८ महिला संघ सहभाग घेतात. २०१४ पासून ही स्पर्धा दर दोन वर्षांनी एकदा खेळवण्याचे निश्चित करण्यात आले.

## इतिहास
### पुरुष
### महिला
## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:हॉकी
जर्मनी हॉकी संघ

**जर्मनी हॉकी संघ** () हा जर्मनी देशाचा राष्ट्रीय पुरुष हॉकी संघ आहे. सध्या आंतरराष्ट्रीय हॉकी महामंडळाच्या जागतिक क्रमवारीत तिसऱ्या स्थानावर असलेला जर्मनी हा जगातील सर्वात बलाढ्य व यशस्वी हॉकी संघांपैकी एक मानला जातो. जर्मनीने आजवर ऑलिंपिक स्पर्धांमध्ये १० पदके मिळवण्याचा विक्रम केला आहे.

जर्मनीने आजवर हॉकी विश्वचषक २००२ व २००६ ह्या दोन वेळेस जिंकला आहे.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:राष्ट्रीय हॉकी संघ
हॉकी
राष्ट्रकुल खेळांत हॉकी

**हॉकी** हा खेळ '''राष्ट्रकुल खेळांमध्ये १९९८ सालापासून समाविष्ट केला जात आहे.

## पुरुष
### स्पर्धा
### पदक विजेते
## महिला
### स्पर्धा
### पदक विजेते
वर्ग:हॉकी
वर्ग:राष्ट्रकुल खेळ
हॉकी चॅम्पियन्स चॅलेंज १

**हॉकी चँपियन्स चॅलेंज १** (Hockey Champions Challenge I) ही एक आंतरराष्ट्रीय हॉकी स्पर्धा होती. २००१ सालापासून सुरू असलेली ही स्पर्धा दर २ वर्षांनी आंतरराष्ट्रीय हॉकी महामंडळाद्वारे आयोजीत केली जात असे. २०१४ मधील आठव्या आवृत्तीनंतर ही स्पर्धा रद्द करण्यात आली व त्याऐवजी हॉकी वर्ल्ड लीग ही दोन वर्षे चालू असणारी स्पर्धा सुरू करण्यात आली.

## इतिहास
## बाह्य दुवे
*२०१४ सालच्या स्पर्धेची माहिती

वर्ग:हॉकी
वर्ग:क्रीडा स्पर्धा
ऑलिंपिक खेळ हॉकी

**हॉकी** हा खेळ उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धेमधील पाच वगळता सर्व आवृत्त्यांमध्ये खेळवला गेला आहे. महिलांची हॉकी स्पर्धा १९८० पासून खेळवली जाऊ लागली. पुरूष हॉकी स्पर्धेच्या सुरुवातीपासून ते १९८४ सालापर्यंत भारत व पाकिस्तान ह्या दक्षिण आशियाई देशांचे वर्चस्व राहिले आहे. परंतु १९७६ च्या मॉंत्रियालामधील ऑलिंपिक स्पर्धेपासून हॉकीसाठी नैसर्गिक ऐवजी ॲस्ट्रोटर्फ हे कृत्रिम गवत लावून बनवलेली मैदाने वापरली जाऊ लागली. ह्यानंतर मात्र भारत व पाकिस्तान ह्या दोन्ही संघांच्या प्रदर्शनात मोठ्या प्रमाणावर घसरण झाली. ह्या देशांच्या खेळाडूंना कृत्रिम गवतावरील वेगवान खेळासोबत जुळवून घेणे जमले नाही. १९८० च्या सुवर्ण पदकानंतर भारताला हॉकीच्या पुरूष अथवा महिला गटांमध्ये एकही पदक मिळालेले नाही.

## आजवरचे निकाल
### पुरुष 
### महिला
## पदक तक्ता 
## संदर्भ आणि नोंदी 
हॉ
वर्ग:हॉकी
आशियाई क्रीडा स्पर्धेत हॉकी

**आशियाई क्रीडा स्पर्धेत हॉकी** १९५८ च्या टोक्योतील स्पर्धेपासून सामील आहे. स्त्रियांची स्पर्धा १९८२ च्या स्पर्धांपासून सुरू झाली.

## पुरुष
### आढावा
### पदकविजेते
## महिला
### आढावा
### पदकविजेते
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:आशियाई क्रीडा स्पर्धा
वर्ग:हॉकी
आशियाई हॉकी महामंडळ

**आशियाई हॉकी महामंडळ** ही आशिया खंडामधील एक आंतरराष्ट्रीय हॉकी संस्था आहे. आंतरराष्ट्रीय हॉकी महामंडळाची एक शाखा असलेल्या आशियाई मंडळावर आशियामधील विविध हॉकी स्पर्धा आयोजीत करण्याची जबाबदारी आहे. मलेशियामधील क्वालालंपूर येथे मुख्यालय असलेल्या ह्या संघटनेमध्ये ३० सदस्य आहेत.

## सदस्य
*
* 
*
*
*
*
*
*
* 
*
*
*
* 
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
* 
*
* 
*
*
* 
* 

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:हॉकी
वर्ग:आशियामधील खेळ
हॉकी आशिया चषक

**हॉकी आशिया चषक** ही आशियाई हॉकी महामंडळाद्वारे आयोजीत केली जाणारी आशियामधील एक आंतरराष्ट्रीय हॉकी स्पर्धा आहे.

## इतिहास
* ह्या स्पर्धेमध्ये केवळ साखळी सामने खेळवले गेले.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:हॉकी
वर्ग:आशियामधील खेळ
हॉकी आफ्रिकन चषक

**हॉकी आफ्रिकन चषक** ही आफ्रिकन हॉकी महामंडळाद्वारे आयोजीत केली जाणारी आफ्रिकेमधील एक आंतरराष्ट्रीय हॉकी स्पर्धा आहे.

## इतिहास
वर्ग:हॉकी
वर्ग:आफ्रिकेमधील खेळ
१९७३ हॉकी विश्वचषक

**१९७३ हॉकी विश्वचषक** ही हॉकी विश्वचषक स्पर्धेची दुसरी आवृत्ती होती. ही स्पर्धा २४ ऑगस्ट ते २ सप्टेंबर, इ.स. १९७३ दरम्यान नेदरलँड्स देशामधील ॲम्स्टरडॅम शहराच्या ॲम्स्टलव्हीन ह्या उपनगरात खेळवली गेली. १० देशांनी सहभाग घेतलेल्या ह्या स्पर्धेमध्ये यजमान नेदरलँड्सने अंतिम फेरीमध्ये भारतीय संघाचा पराभव करून पहिले अजिंक्यपद मिळवले.

वर्ग:हॉकी विश्वचषक
वर्ग:नेदरलँड्समधील खेळ
१९७१ हॉकी विश्वचषक

**१९७१ हॉकी विश्वचषक** ही हॉकी विश्वचषक स्पर्धेची पहिली आवृत्ती होती. ही स्पर्धा १५ ते २४ ऑक्टोबर, इ.स. १९७१ दरम्यान स्पेन देशाच्या बार्सिलोना शहरामध्ये खेळवली गेली. १० देशांनी सहभाग घेतलेल्या ह्या स्पर्धेमध्ये पाकिस्तानने अंतिम फेरीमध्ये स्पेनचा पराभव करून पहिले अजिंक्यपद मिळवले. भारतीय हॉकी संघ तिसऱ्या क्रमांकावर होता.

वर्ग:हॉकी विश्वचषक
वर्ग:स्पेनमधील खेळ
वर्ग:बार्सेलोना
१९९० हॉकी विश्वचषक

**१९९० हॉकी विश्वचषक** ही हॉकी विश्वचषक स्पर्धेची सातवी आवृत्ती होती. ही स्पर्धा १२ ते २३ फेब्रुवारी, इ.स. १९९० दरम्यान पाकिस्तान देशामधील लाहोर शहरात खेळवली गेली. १२ देशांनी सहभाग घेतलेल्या ह्या स्पर्धेमध्ये नेदरलँड्सने अंतिम फेरीमध्ये यजमान पाकिस्तान संघाचा पराभव करून आपले दुसरे अजिंक्यपद मिळवले.

वर्ग:हॉकी विश्वचषक
वर्ग:पाकिस्तानमधील खेळ
१९९४ हॉकी विश्वचषक

**१९९४ हॉकी विश्वचषक** ही हॉकी विश्वचषक स्पर्धेची आठवी आवृत्ती होती. ही स्पर्धा २३ नोव्हेंबर ते ४ डिसेंबर, इ.स. १९९४ दरम्यान ऑस्ट्रेलिया देशामधील सिडनी शहरात खेळवली गेली. १२ देशांनी सहभाग घेतलेल्या ह्या स्पर्धेमध्ये पाकिस्तानने अंतिम फेरीमध्ये नेदरलँड्स संघाचा पराभव करून आपले चौथे अजिंक्यपद मिळवले.

वर्ग:हॉकी विश्वचषक
वर्ग:ऑस्ट्रेलियामधील खेळ
वर्ग:सिडनी
१९९८ हॉकी विश्वचषक

**१९९८ हॉकी विश्वचषक** ही हॉकी विश्वचषक स्पर्धेची नववी आवृत्ती होती. ही स्पर्धा  २० जून ते १ जुलै, इ.स. १९९८ दरम्यान नेदरलँड्स देशामधील उट्रेख्त शहरात खेळवली गेली. १२ देशांनी सहभाग घेतलेल्या ह्या स्पर्धेमध्ये यजमान नेदरलँड्सने अंतिम फेरीमध्ये स्पेन संघाचा पराभव करून आपले तिसरे अजिंक्यपद मिळवले.

वर्ग:हॉकी विश्वचषक
वर्ग:नेदरलँड्समधील खेळ
१९८६ हॉकी विश्वचषक

**१९८६ हॉकी विश्वचषक** ही हॉकी विश्वचषक स्पर्धेची सहावी आवृत्ती होती. ही स्पर्धा ४ ते १९ ऑक्टोबर, इ.स. १९८६ दरम्यान युनायटेड किंग्डम देशामधील लंडन शहरात खेळवली गेली. १२ देशांनी सहभाग घेतलेल्या ह्या स्पर्धेमध्ये ऑस्ट्रेलियाने अंतिम फेरीमध्ये इंग्लंड संघाचा पराभव करून आपले पहिले अजिंक्यपद मिळवले.

वर्ग:हॉकी विश्वचषक
वर्ग:युनायटेड किंग्डममधील खेळ
वर्ग:लंडन
१९७५ हॉकी विश्वचषक

**१९७५ हॉकी विश्वचषक** ही हॉकी विश्वचषक स्पर्धेची तिसरी आवृत्ती होती. ही स्पर्धा १ ते १५ मार्च, इ.स. १९७५ दरम्यान मलेशिया देशामधील क्वालालंपूर शहरात खेळवली गेली. १२ देशांनी सहभाग घेतलेल्या ह्या स्पर्धेमध्ये भारताने अंतिम फेरीमध्ये पाकिस्तान संघाचा पराभव करून आपले पहिले आणि पुढील ५० वर्षांतील एकमेव अजिंक्यपद मिळवले.

## अंतिम क्रमवारी 
टीप:
* अंतिम सामना: भारत २ – १ पाकिस्तान. भारताकडून अशोक कुमार आणि सुरजित सिंग यांनी गोल केले होते.

वर्ग:हॉकी विश्वचषक
वर्ग:मलेशियामधील खेळ
वर्ग:क्वालालंपूर
१९७४ महिला हॉकी विश्वचषक

वर्ग:महिला हॉकी विश्वचषक
वर्ग:इ.स. १९७४ मधील खेळ
वर्ग:रिकामी पाने
१९८३ महिला हॉकी विश्वचषक

**१९८३ महिला हॉकी विश्वचषक** ही इ.स. १९८३ साली मलेशियातील क्वालालंपूर येथे आयोजित केलेली हॉकीतील महिला गटातील जागतिक अजिंक्यपद स्पर्धा होती. या स्पर्धेत नेदरलँड्स महिला हॉकी संघाने विजेतेपद, तर कॅनडा महिला हॉकी संघाने उपविजेतेपद पटकावले. ऑस्ट्रेलियाचा संघ तिसऱ्या स्थानी राहिला.

वर्ग:महिला हॉकी विश्वचषक
वर्ग:क्वालालंपूर
१९९८ महिला हॉकी विश्वचषक

## निकाल 
### ९ ते १२वे क्रमांक 
### ५ ते ८वे क्रमांक 
### १ ते ४वे क्रमांक 
## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:महिला हॉकी विश्वचषक
वर्ग:इ.स. १९९८ मधील खेळ
१९७८ हॉकी विश्वचषक

**१९७८ हॉकी विश्वचषक** ही हॉकी विश्वचषक स्पर्धेची चौथी आवृत्ती होती. ही स्पर्धा १९ मार्च ते २ एप्रिल, इ.स. १९७८ दरम्यान आर्जेन्टिना देशामधील बुएनोस आइरेस शहरात खेळवली गेली. १४ देशांनी सहभाग घेतलेल्या ह्या स्पर्धेमध्ये पाकिस्तानने अंतिम फेरीमध्ये नेदरलँड्स संघाचा पराभव करून आपले दुसरे अजिंक्यपद मिळवले.

वर्ग:हॉकी विश्वचषक
वर्ग:आर्जेन्टिनामधील खेळ
इथियोपियाचा इयासु

**इयासु पहिला** (*जॉशुआ पहिला*, Ge'ez ኢያሱ) हा इथियोपियाचा नेगुसा नागास्त होता.

याने *अद्याम सगाद* या नावाने जुलै १९, इ.स. १६८२ ते ऑक्टोबर १३, इ.स. १७०६ दरम्यान राज्य केले.

*महान इयासु* (*इयासु द ग्रेट*) या नावानेही ओळखला जाणारा हा सम्राट योहानेस पहिला व सम्राज्ञी साब्ला वांगेलचा मुलगा होता.

वर्ग:इथियोपियाचे सम्राट
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १६५४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १७०६ मधील मृत्यू
१९८२ हॉकी विश्वचषक

**१९८२ हॉकी विश्वचषक** ही हॉकी विश्वचषक स्पर्धेची पाचवी आवृत्ती होती. ही स्पर्धा १२ डिसेंबर १९८१ ते १२ जानेवारी, इ.स. १९७८ दरम्यान भारत देशामधील मुंबई शहरात खेळवली गेली. १२ देशांनी सहभाग घेतलेल्या ह्या स्पर्धेमध्ये पाकिस्तानने अंतिम फेरीमध्ये पश्चिम जर्मनी संघाचा पराभव करून आपले तिसरे अजिंक्यपद मिळवले.

वर्ग:हॉकी विश्वचषक
वर्ग:भारतातील खेळ
वर्ग:मुंबई
२००६ हॉकी विश्वचषक

[thumb|The second semi final match between [Germany national field hockey team|Germany and Spain]]
**२००६ हॉकी विश्वचषक** ही हॉकी विश्वचषक स्पर्धेची ११वी आवृत्ती जर्मनी देशाच्या म्योन्शनग्लाडबाख ह्या शहरामध्ये सप्टेंबर ६ to सप्टेंबर १७, इ.स. २००६ दरम्यान खेळवण्यात आली.

## मैदान 
* वार्स्टेनर हॉकी मैदान

## पात्रता सामने 
The qualification round took place in Changzhou, China from एप्रिल १२ to एप्रिल २३, इ.स. २००६.  The final rankings in the tournament are as listed below, with qualifying teams emboldened.

# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 

## सहभागी देश 
The five continental champions, the European vice-champion and the host country are starting entitled, and make up the final line-up alongside the five nations from the qualifying tournament.

All twelve teams are listed in seeded order below:
thumb|Participating Nations
*  (Oceanian champion)
*  (European runner-up)
*  (Host and defending champion)
*  (European champion)
* 
*  (Asian champion)
* 
*  (American champion)
* 
*  (African champion)
*  
* 

## संघ 
:*For more details about this topic, see २००६ हॉकी विश्वचषक संघ*

## प्राथमिक फेरी 
### गट अ 
सर्व सामने  मध्य युरोप उन्हाळा वेळ (CEST) (UTC +२) प्रमाणे 

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

### गट ब 
सर्व सामने  मध्य युरोप उन्हाळा वेळ (CEST) (UTC +२) प्रमाणे 

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

## ९-१२ स्थानांसाठी सामने 
सर्व सामने  मध्य युरोप उन्हाळा वेळ (CEST) (UTC +२) प्रमाणे 

----

### अकराव्या स्थाना साठी सामना 
सर्व सामने  मध्य युरोप उन्हाळा वेळ (CEST) (UTC +२) प्रमाणे 

### नवव्या स्थाना साठी सामना 
सर्व सामने  मध्य युरोप उन्हाळा वेळ (CEST) (UTC +२) प्रमाणे 

## ५-८ स्थानासाठी सामने 
सर्व सामने  मध्य युरोप उन्हाळा वेळ (CEST) (UTC +२) प्रमाणे 

----

### सातव्या स्थाना साठी सामना 
सर्व सामने  मध्य युरोप उन्हाळा वेळ (CEST) (UTC +२) प्रमाणे 

### पाचव्या स्थाना साठी सामना 
सर्व सामने  मध्य युरोप उन्हाळा वेळ (CEST) (UTC +२) प्रमाणे 

## नॉक आउट फेरी 
### उपांत्य सामना 
सर्व सामने  मध्य युरोप उन्हाळा वेळ (CEST) (UTC +२) प्रमाणे 

----

### तिसरया स्थाना साठी सामना 
सर्व सामने  मध्य युरोप उन्हाळा वेळ (CEST) (UTC +२) प्रमाणे 

### अंतिम सामना 
सर्व सामने  मध्य युरोप उन्हाळा वेळ (CEST) (UTC +२) प्रमाणे  प्रमाणे 

## पुरस्कार 
### ऑल स्टार टीम 
२० खेलाडू आणि २ प्रशिक्षक यांना विश्वचषक ऑल स्टार संघात सामिल केल्या जाते:

## पंच 
The International Hockey Federation has appointed १४ पंच for this tournament:

*  Xavier Adell
*  Christian Blasch
*  Henrik Ehlers
*  David Gentles
*  Murray Grime
*  Hamish Jamson
*  Kim Hong-lae

*  Satinder Kumar
*  David Leiper
*  Andy Mair
*  Sumesh Putra
*  Amarjit Singh
*  Rob ten Cate
*  John Wright

## संदर्भ व टीपा 
## बाह्य दुवे 
* Official website from WorldHockey.org 
* Official website from Deutscher Hockey Bund
* Qualification Round Official website 

वर्ग:जर्मनीत आयोजीत क्रीडा स्पर्धा
वर्ग:२००६ हॉकी विश्वचषक
वर्ग:हॉकी विश्वचषक
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
वर्ग:इंग्रजी-मराठी भाषांतर हवे
वर्ग:चित्र प्रारुपण व क्रिया साचे
वर्ग:म्योन्शनग्लाडबाख
मॅक्झेंटियस

वर्ग:रोमन सम्राट
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:इ.स. ३१२ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मुसलमान

[thumb|right|250px|[चिनी जनता-प्रजासत्ताक|चिनी जनता-प्रजासत्ताकातील तोंग्श्यांग समाजातली मुसलमान चिनी मुले]]

इस्लाम धर्म मानणाऱ्या व्यक्तींना **मुसलमान** असे म्हणतात. मुसलमान हा फारसी भाषेतील शब्द असून, मूळ अरबी शब्द मुस्लिमपासून तो तयार केलेला आहे. त्याचा अर्थ "अल्लाहला शरण जाणारा", म्हणजेच अल्लाहने कुराणद्वारे जे जे आदेश दिले आहेत, ते मनोभावे मानणारा (आज्ञाधारक) असा आहे.

## देखील पहा 
* जुम्मा मुबारक
*ख्वाजा गरीब नवाज

## बाह्य दुवे
वर्ग:इस्लाम धर्म
ग्विदो ग्रांदी

**लुइगी ग्विदो ग्रांदी** (ऑक्टोबर १, इ.स. १६७१:क्रेमोना, इटली - जुलै ४, इ.स. १७४२) हा इटलीचा गणितज्ञ व धर्मगुरू होता.

ग्रांदी, ग्विदो
ग्रांदी, ग्विदो
ग्रांदी, ग्विदो
ग्रांदी, ग्विदो
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इझ्मिर

**इझ्मिर** हे तुर्कस्तान देशातील तिसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. प्राचीन काळात हा भाग *स्मार्ना* ह्या नावाने ओळखला जात असे.
इवलेसे|डावे|300px|झझ्मिर

वर्ग:तुर्कस्तानमधील शहरे
वर्ग:इझ्मिर प्रांत
वार्स्टेनर हॉकीपार्क

**वार्स्टेनर हॉकी मैदान** जर्मनीच्या मॉन्शेनग्लाडबाख शहरातील खेळाचे मैदान आहे. या मैदानात हॉकी आणि अमेरिकन फुटबॉलचे सामने खेळले जातात.

२००६ हॉकी विश्वचषक, २००८ महिला हॉकी चॅम्पियन्स ट्रोफी, २०१० हॉकी चॅम्पियन्स ट्रोफी सह अनेक आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांचे सामने येथे खेळले गेले.

वर्ग:जर्मनीतील हॉकी मैदाने
वर्ग:म्योन्शनग्लाडबाख
२००६ हॉकी विश्वचषक पात्रता सामने

The **२००६ हॉकी विश्वचषक पात्रता सामने** for men is a pre-tournament for २००६ हॉकी विश्वचषक. It was held from एप्रिल १२ to एप्रिल २३ in Changzhou, China.

Twelve teams participated in this event to determined the final five slot to the World Cup. In which the top five finishers go through.

## Venue
*Wu Jin Sports Complex Hockey स्टेडियम

## Participating nations
Twelve teams took part in this tournament:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:

## Preliminaries
### Pool A
All times local (UTC +८) प्रमाणे 

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

### Pool B
All times local (UTC +८) प्रमाणे 

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

## Ninth to twelfth place play-offs
All times local (UTC +८) प्रमाणे 

----

### Eleventh place play-off
### Ninth place play-off
## Fifth to eighth place play-offs
All times local (UTC +८) प्रमाणे 

----

### Seventh place play-off
### Fifth place play-off
## Knockout stages
### Semi finals
All times local (UTC +८) प्रमाणे 

----

### Third place play-off
### Final
## बाह्य दुवे 
*Official website 
वर्ग:२००६ हॉकी विश्वचषक
वर्ग:चीन मध्ये आयोजित क्रीडा स्पर्धा
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
वर्ग:इंग्रजी-मराठी भाषांतर हवे
२००६ हॉकी विश्वचषक संघ

This article listed the confirmed squads lists for **२००६ हॉकी विश्वचषक** between सप्टेंबर ६ to सप्टेंबर १७, इ.स. २००६.

## Pool A
### Argentina
Head coach: Sergio Vigil

### Australia
Head coach: Barry Dancer

### Japan
Head coach: Akira Takahashi

### New Zealand
Head coach: Kevin Towns

### Pakistan
Head coach: Nasir Ali

### Spain
Head coach: Maurits Hendriks

## Pool B
### England
Head coach: Jason Lee

### Germany
Head coach: Bernhard Peters

### India
Head coach: Vasudevan Baskaran

### Korea
Head coach: Cho Sang-jun

### Netherlands
Head coach: Roelant Oltmans

### South Africa
## बाह्य दुवे 
*Official squad lists
वेन फिलिप्स (निःसंदिग्धीकरण)

**वेन फिलिप्स** नावाचे दोन ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू आहेत.
* वेन बी. फिलिप्स (इ.स. १९५८-)
* वेन एन. फिलिप्स (इ.स. १९६२-)

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
इ.स.पू. ३७६१

## ठळक घटना व घडामोडी 
* ऑक्टोबर ७ - हिब्रू दिनदर्शिकेनुसार जगाचा पहिला दिवस.

वर्ग:प्राचीन घटना
झी टॉकीज

**झी टॉकीज** ही मराठी भाषेमधील पहिली खासगी चित्रपट वाहिनी आहे. ह्या वाहिनीवर नवीन व जुने चित्रपट दाखवले जातात.

टॉकीज, झी
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिन्या
युरेनस ग्रहाचे नैसर्गिक उपग्रह

**युरेनस ग्रहाला** २७ **नैसर्गिक उपग्रह** आहेत.

वर्ग:युरेनस ग्रह
*
वर्ग:ग्रहानुसार उपग्रह
रॉबर्ट सिम्सन

**रॉबर्ट सिम्सन** (ऑक्टोबर १४, इ.स. १६८७ - ऑक्टोबर १, इ.स. १७६८) हा स्कॉटलंडचा गणितज्ञ होता. हा ग्लासगो विद्यापीठातील प्राध्यापक होता.

सिम्सन, रॉबर्ट
सिम्सन, रॉबर्ट
सिम्सन, रॉबर्ट
प्लूटोचे नैसर्गिक उपग्रह

thumb|right|प्लूटो व त्याचे तीन ज्ञात उपग्रह. खारॉन, निक्स व हायड्रा
प्लूटोला तीन ज्ञात नैसर्गिक उपग्रह आहेत : खारॉन, ज्याचा शोध खगोलशास्त्रज्ञ जेम्स डब्ल्यू. क्रिस्ती यांनी १९७८ मध्ये लावला; व दोन छोटे उपग्रह, निक्स व हायड्रा, ज्यांचा शोध २००५ मध्ये लागला.

## खारॉन 
प्लूटो-खारॉनची जोडी नोंद घेण्यासारखी आहे. याचे कारण म्हणजे सूर्यमालेतील ज्या थोड्याफार द्विमान प्रणाली (binary systems) आहेत त्यामध्ये हे सर्वात मोठे आहेत. द्विमान प्रणाली म्हणजे अशा दोन वस्तूंची जोडी ज्यांचे गुरुत्वमध्य त्यांच्या पृष्ठभागाच्या वर असते. यामुळे तसेच प्लूटोसापेक्ष खारॉनच्या मोठ्या आकारामुळे काही शास्त्रज्ञ त्यांना बटु जुळे ग्रह (double planet) म्हणतात.

## निक्स 
निक्स हा प्ल्युटोचा उपग्रह आहे.

## हायड्रा 
हायड्रा हा प्लुटोचा उपग्रह आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:प्लूटो
वर्ग:प्लूटोचे उपग्रह
अश्विनी भावे

**अश्विनी भावे** ही एक मराठी अभिनेत्री आहे. तिने अनेक मराठी व हिंदी चित्रपटांत काम केले आहे.

## ओळख 
अश्विनी भावे मराठी-हिंदी चित्रपट सृष्टीतील एक नावाजलेली अभिनेत्री. अश्विनीचा जन्म ७ मे रोजी भावे कुटुंबामध्ये झाला.

## जीवन 
अश्विनींने अनेक मराठी आणि हिंदी चित्रपटांमध्ये कामे केली. १९८७ साली ’राजलक्ष्मी’ या चित्रपटातुन तिने आपल्या करियला सुरुवात केली. त्यानंतर तिने ’किस बाई किस’, ’अशी ही बनवाबनवी’, ‘धडाकेबाज‘, ’कळत नकळत’, ’झुंज तुझी माझी’, ’वजीर’ यांसारखे चित्रपट केले.

१९९१ साली ’हिना’ या चित्रपटातून तिने हिंदी चित्रपट सृष्टीत प्रवेश केला. अश्विनी लहानपणापासून ’ऋषी कपूर’ची फॅन होती आणि त्यांच्या बरोबर काम करण्याची तिची खूप इच्छा होती. ती इच्छा ’हिना’ चित्रपटाद्वारे पूर्ण झाली. त्या आपल्या आवडत्या अभिनेत्याबरोबर तिने ’हनिमून’ व ’मुहब्बत की आरझू’ सारखे अजूनही काही चित्रपट केले. तिचे ’अशान्‍त’, ’सैनिक’, ’जखमी दिल’ हे चित्रपट अक्षय कुमार सोबत आहेत. जॅकी श्रॉफ, विनोद खन्ना व मिथुन चक्रवर्ती हे तिचे सहकलाकार होते. अश्विनीने मीरा का मोहन, परंपरा, कायदा कानून, चौराह, इक्का राजा रानी, वापसी साजन की व युगपुरुष या चित्रपटांमध्ये काम केले. पण तिचे दोनच चित्रपट हिट झाले, श्रीधर बरोबरचा ’भैरवी’ (१९९६) आणि जॅकी श्रॉफ बरोबरचा ’बंधन’ (१९९८). २००७ साली तिने ’कदाचित’ ह्या मराठी चित्रपटामध्ये काम केले.

तिने महाराष्ट्रीय सॉफ्टवेर इंजिनियर किशोर बोपर्डीकर यांच्याशी लग्न केले. किशोर हे एका इंटरनॅशनल कंपनीचे मालक आहेत. अश्विनीला आता दोन मुले आहेत आणि ती सन फ्रॅन्सिस्कोला (अमेरिका) रहाते. मराठी चित्रपटाची ओढ आणि आपण समाजाचे काही देणे लागतो या हेतूने बऱ्या वर्षांनंतर तिने मराठी चित्रपट सृष्टीत पुन्हा प्रवेश केला तो एक निर्माती म्हणून. तिने निर्मिती केलेला पहिला मराठी चित्रपट ’एवढंसं आभाळ’ हा लहान मुलांचे भावविश्व उलगडून दाखवणारा एक अप्रतिम चित्रपट आहे.

## कार्य 
### चित्रपट 
#### मराठी चित्रपट 
* राजलक्ष्मी (१९८७)
* किस बाई किस (१९८८)
* अशी ही बनवाबनवी (१९८८)
* कळत नकळत (१९९१)
* आहुती (१९९१)
* झुंज तुझी माझी (१९९२)
* वजीर (१९९४)
* सरकारनामा (१९९८)
* हळद रुसली कुंकू हसलं

#### हिंदी चित्रपट 
* इक्का राजा रानी
* कायदा कानून
* चौराह
* परंपरा
* मीरा का मोहन
* युगपुरुष
* वापसी साजन की
* हीना

## संदर्भ 
http://www.zagmag.net/index.php/home/biography/ashwini-bhave-bio.html

वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेत्री
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
नयनतारा

**डायना मरिअम कुरियन** (चित्रपटातील नावः नयनतारा) (जन्म :१८ नोव्हेंबर १९८४,तिरुवल्ला ,केरळ) ही एक भारतीय अभिनेत्री आहे. ती मल्याळम, तमिळ व तेलुगु चित्रपटांची प्रसिद्ध अभिनेत्री आहे. चंद्रमुखी, गजनी, यारडीनी मोहिनी, बिल्ला हे तिचे काही यशस्वी चित्रपट(सर्व तमिळ). ती व्यावसायिकरित्या नयनतारा म्हणून ओळखली जाते. ती फोर्ब्स इंडिया "सेलिब्रिटी १००" २०१८ च्या यादीत होती, तिची एकूण वार्षिक कमाई ₹१५.१७ कोटी इतकी जमा होती. नयनताराने दोन दशकांच्या कालावधीत ७५ हून अधिक चित्रपटांमध्ये भूमिका केल्या.

तिने २००३ मल्याळम चित्रपट मानस्सिनाक्करे मधून अभिनय क्षेत्रात पदार्पण केले. तिने तमिळ सिनेमात अय्या (२००५) आणि लक्ष्मी (२००६) मधून तेलुगु सिनेमात पदार्पण केले. सुपर (२०१०) या चित्रपटाद्वारे तिने कन्नड चित्रपटात पदार्पण केले. श्री रामा राज्यम (२०११) मधील देवी सीतेच्या भूमिकेमुळे तिला सर्वोत्कृष्ट तेलुगू अभिनेत्रीचा फिल्मफेर पुरस्कार आणि सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा नंदी पुरस्कार मिळाला. राजा रानी (२०१३), वल्लावन नानुम राउडी धान (२०१५) आणि अराम (२०१७) मधील अभिनयासाठी तिला सर्वोत्कृष्ट तमिळ अभिनेत्रीचा फिल्मफेर पुरस्कार मिळाला. तिला पुथिया नियामम (२०१६) मधील सर्वोत्कृष्ट मल्याळम अभिनेत्रीसाठी फिल्मफेर पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.

## प्रारंभिक जीवन 
नयनताराचा जन्म डायना मरियम कुरियन म्हणून बंगलोर, कर्नाटक, भारत येथे झाला. पालक कुरियन कोडियाट्टू आणि ओमाना कुरियन जे मूळचे तिरुवल्ला, केरळचे आहेत. तिचा मोठा भाऊ, लेनो, दुबई, संयुक्त अरब अमिराती येथे राहतो.  तिचे वडील भारतीय वायुसेनेचे अधिकारी असल्याने नयनताराने भारताच्या विविध भागात शिक्षण घेतले. तिचे शालेय शिक्षण जामनगर, गुजरात आणि दिल्ली येथे झाले. तिरुवल्लामध्ये, तिने बालिकामाडोम गर्ल्स हायर सेकेंडरी स्कूल मध्ये शिक्षण घेतले आणि नंतर तिरुवल्लाच्या मार्थोमा कॉलेजमध्ये इंग्रजी साहित्यात पदवी मिळविली. तिचे वडील सेवानिवृत्त झाल्यानंतर, कुटुंब तिरुवल्लामध्ये त्यांच्या मुळाशी परतले.

## वैयक्तिक जीवन 
ती मल्याळी पालकांकडे ख्रिश्चन म्हणून वाढली होती. ७ ऑगस्ट २०११ रोजी तिने चेन्नई येथील आर्य समाज मंदिरात हिंदू धर्म स्वीकारला. त्यानंतर, तिला हिंदू धर्मात धर्मांतराचे प्रमाणपत्र देण्यात आले आणि तिचे स्टेजचे नाव नयनतारा हे तिचे अधिकृत नाव बनले. ती एक पॉलीडॅक्टिल आहे, तिच्या डाव्या हाताला प्राथमिक बोट आहे. नयनताराने अभिनेते आणि नृत्यदिग्दर्शक प्रभू देवासोबत तिचे साडेतीन वर्षांचे लिव्ह-इन संबंध मान्य केले.

नयनतारा आणि दिग्दर्शक विघ्नेश शिवन यांनी २०१५ मध्ये नानुम राउडी धानमध्ये एकत्र काम केले तेव्हापासून ते नातेसंबंधात होते. या जोडप्याने ९ जून २०२२ रोजी महाबलीपुरम येथे लग्न केले. ऑक्टोबर २०२२ मध्ये, जोडप्याने सरोगसीद्वारे त्यांच्या जुळ्या मुलांच्या जन्माची घोषणा केली.

## संदर्भ 
वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:तेलुगू चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:मल्याळम चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:मल्याळी व्यक्ती
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
संजय नार्वेकर

**संजय नार्वेकर** हे मराठी आणि हिंदी सिनेमात तसेच मराठी नाटकात काम करणारे अभिनेते आहेत. **वास्तव** या हिंदी चित्रपटातील त्यांच्या **देढ फुटीया** या पत्राने त्यांना बरीच लोकप्रियता मिळवून दिली.त्यांच्या चश्मेबहाद्दूर,जबरदस्त,खबरदार मधिल विनोदी भूमिका खुप गाजल्या.

### प्रमुख चित्रपट
* नऊ महिने नऊ दिवस
* टार्गेट - द लक्ष्य  
* अगं बाई अरेच्चा!
* जबरदस्त 
* खबरदार
* चेकमेट 
* आई नं. वन

वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:मराठी अभिनेते
विनय येडेकर

वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते
आशा काळे

**आशा काळे**  या मराठी नाट्यसृष्टीतल्या एक आघाडीच्या अभिनेत्री आहेत. लग्नानंतर त्यांचे नाव गौरी माधव नाईक असे झाले असले तरी त्या आशा काळे या नावानेच प्रसिद्ध आहेत. त्यांचा जन्म २३नोव्हेंबर १९४८रोजी गडहिंग्लज येथे झाला. शालेय शिक्षण कोल्हापूर अणि पुणे येथे झाले. वयाच्या १४व्या वर्षी नाटकांत कामे करावयास सुरुवात केल्याने त्यांना कॉलेजचे शिक्षण मिळाले नाही. कथ्थक नृत्याचे त्यांनी शास्त्रशुद्ध शिक्षण घेतले असून त्या सुरुवातीला नृत्याचे कार्यक्रमही करीत. आशा काळे यांचे पहिले व्यावसायिक नाटक, 'सीमेवरून परत जा' हे, आणि पहिला चित्रपट 'तांबडी माती'. त्यांच्या अभिनय कारकिर्दीला २०१५ साली ५० वर्षे पूर्ण झाली.

समाजप्रबोधनात्मक माहितीपट, लघुपट आणि मराठी चित्रपट निर्माते माधव पांडुरंग नाईक (निधन सप्टेंबर २०१३) हे आशा काळे यांचे पती होत.

२००८साली गोव्यात झालेल्या ६व्या गोमंतक महिला साहित्य संमेलनाचे उद्‌घाटन आशा काळे यांच्या हस्ते झाले होते.

## आशा काळे यांची नाटके
* एक रूप अनेक रंग
* एखादी तरी स्मितरेषा
* गहिरे रंग
* गुंतता हृदय हे
* घर श्रीमंताचं
* देव दीनाघरी धावला
* नल दमयंती
* पाऊलखुणा
* फक्त एकच कारण
* बेईमान
* महाराणी पद्मिनी
* मुंबईची माणसं
* लहानपण देगा देवा
* वर्षाव
* वाऱ्यात मिसळले पाणी
* वाहतो ही दुर्वांची जुडी
* विषवृक्षाची छाया
* वेगळं व्हायचंय मला
* साटं लोटं
* सीमेवरून परत जा
* संगीत सौभद्र
* घर श्रीमंतांचे 

**चित्रपट :**
* अर्धांगी (१९८५)
* अशी रंगली रात्र (१९७०)
* अष्ट विनायक (१९७९)
* आई पाहिजे (१९८८)
* आयत्या बिळावर नागोबा (१९७९)
* कुंकवाचा करंडा (१९७१)
* कुलस्वामिनी अंबाबाई (१९८४)
* कैवारी (१९८१)
* गणाने घुंगरू हरवले (१९७०)
* गनिमी कावा (१९८१)
* घर गंगेच्या काठी(१९७५)
* चादणे शिंपीत जा (१९८२)
* चुडा तुझा सावित्रीचा (१९७१)
* चोराच्या मनात चांदणे (१९८४)
* ज्योतिबाचा नवस (१९७५)
* तांबडी माती (१९६९)
* थोरली जाऊ (१९८३)
* देवता (१९८३)
* पुत्रवती (१९९६)
* बंदीवान मी या संसारी (१९८८)
* बंधन (१९९१)
* बायकोचा भाऊ (१९६२)
* बाळा गाऊ कशी अंगाई (१९७७)
* माहेरची माणसे (१९८४)
* सतीची पुण्याई (१९८०)
* सतीचे वाण (१९६९)
* संसार (१९८०)
* सासुरवाशीण (१९७८)
* हा खेळ सावल्यांचा (१९७६)
* हीच खरी दौलत (१९८०)

**दूरचित्रवाणी मालिका :**
* इंद्रधनू
* महाराणी पद्मिनी

## पुरस्कार
* २००८साली रंगत संगत प्रतिष्ठान आणि साहिल फाउंडेशनने दिलेला 'माणूस' पुरस्कार
* ठाणे महापालिकेचा २००८सालचा 'गंगाजमुना' पुरस्कार
* महाराष्ट्र शासनाचा 'व्ही.शांताराम जीवनगौरव' पुरस्कार
* भारती विश्वविद्यालयाचा २०११सालचा 'जीवनसाधना' गौरव पुरस्कार
* संस्कृती कलादर्पण पुरस्कार (२८ एप्रिल २०१५)
* पठ्ठे बापूराव प्रतिष्ठानचा ’शाहीर पठ्ठे बापूराव पुरस्कार’ (१९-१२-२०१५)
* अखिल भारतीय मराठी नाट्य परिषदेचा जीवनगौरव पुरस्कार (१४-६-२०१६)

वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:इ.स. १९४८ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
वर्ग:चित्रपती व्ही.शांताराम जीवनगौरव पुरस्कारविजेते
रमेश भाटकर

**रमेश भाटकर** (जन्म : ३ ऑगस्ट १९४९;  - ४ फेब्रुवारी २०१९) हे एक नावाजलेले मराठी अभिनेते होते. गायक - संगीतकार स्नेहल भाटकर यांचे ते सुपुत्र होते. ३० वर्षांपेक्षा जास्त काळ त्यांनी दूरदर्शन मालिका, रंगभूमी, चित्रपट अशा विविध क्षेत्रांत विविधांगी अभिनय केला होता.

## व्यक्तिमत्त्व
अतिशय उमद्या आणि खेळकर व्यक्तिमत्त्वाच्या  रमेश भाटकर ह्यांनी अभिनयासोबत जलतरणातही विशेष प्रावीण्य कमावले होते. तसेच ते उत्कृष्ट खो-खो पटू होते.  
आपल्या कारकिर्दीत त्यांनी जवळपास तीसहून अधिक मालिकांमध्ये आणि ५०हून अधिक नाटकांमध्ये अभिनय केला. 

९८व्या मराठी नाट्यसंमेलनामध्ये त्यांचा 'जीवनगौरव' पुरस्कार प्रदान करून त्यांना सन्मानित करण्यात आले होते. 

रमेश भाटकर ह्यांच्या गाजलेल्या कलाकृती पुढीलप्रमाणे 

## दूरचित्रवाणी मालिका 
* कमांडर 
* दामिनी 
* बंदिनी 
* युगंधरा
* हॅलो इन्स्पेक्टर
* खोज
* माझे पती सौभाग्यवती

## नाटके
* अखेर तू येशीलच
* अश्रूंची झाली फूले
* केव्हा तरी पहाटे
* मुक्ता
* राहू केतू 

## चित्रपट 
* अष्टविनायक
* आपली माणसं
* चांदोबा चांदोबा भागलास का
* दुनिया करी सलाम 
* माहेरची साडी

## मृत्यू
ते कर्करोगाचे रुग्ण होते. ४ फेब्रुवारी २०१९ रोजी मुंबई येथे एलिझाबेथ रुग्णालयात त्यांची जीवनज्योत मालवली. त्यावेळी ते ७० वर्षांचे होते.

## संदर्भ
भाटकर, रमेश
भाटकर, रमेश
भाटकर, रमेश
वर्ग:इ.स. २०१९ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९४९ मधील जन्म
जोसेफ प्लाटो

इवलेसे|उजवे|200px| याचे जुन्या प्रकाशचित्रण तंत्राने काढलेले प्रकाशचित्र
**जोसेफ प्लाटो** (फ्रेंच: *Joseph Antoine Ferdinand Plateau*) (ऑक्टोबर १४, इ.स. १८०१ - सप्टेंबर १५, इ.स. १८८३) हा बेल्जियन भौतिकशास्त्रज्ञ होता. हलत्या चित्रांच्या आभासाचे प्रात्यक्षिक दाखवणारा तो पहिला शास्त्रज्ञ होता.

वर्ग:बेल्जियन भौतिकशास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १८०१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८८३ मधील मृत्यू
अनुराधा पौडवाल

**अनुराधा पौडवाल** , माहेरच्या अलका नाडकर्णी ( मुंबई, ऑक्टोबर २७, इ.स. १९५४ - हयात) या मराठी गायिका आहेत. यांनी मराठीसह हिंदी, तमिळ, उडिया, नेपाळी इत्यादी भाषांतील चित्रपटांतूनही पार्श्वगायन केले आहे. इ.स. १९७३ सालच्या अभिमान नावाच्या हिंदी चित्रपटातील एका संस्कृत श्लोकाच्या गायनातून यांचे पार्श्वगायन क्षेत्रात पदार्पण झाले. त्याच वर्षी प्रदर्शित झालेल्या यशोदा या मराठी चित्रपटाद्वारे प्रमुख पार्श्वगायिकेच्या रूपात त्‍यांची कला प्रथमच श्रोत्यांसमोर आली. तेव्हापासून आतापावेतो सुमारे चार दशके चित्रपटगीते, भावगीते व भजनांच्या ध्वनिमुद्रिकांच्या माध्यमांतून या गायन करीत आहेत.

दिवंगत संगीतकार अरुण पौडवाल हे अनुराधा यांचे पती होते. गायिका कविता पौडवाल या त्यांच्या कन्या आणि आदित्य पौडवाल हे सुपुत्र.

अनुराधा पौडवाल या गीत गायनामधून त्यांना मिळालेल्या पैशांचा उपयोग युद्धात मरण पावलेल्या सैनिकांच्या कुटुंबांच्या मदतीसाठी, गरिबांच्या घरांना विजेची जोडणी करून देण्यासाठी आणि कुपोषणाच्या समस्येचे अल्पतः निवारण करण्यासाठी करतात. इंग्लंडमधील इंडो-ब्रिटिश अाॅल पार्टी या संसदीय गटाने इंग्लंडच्या संसदेमध्ये अनुराधा पौडवाल यांचा, त्यांच्या संगीत कारकीर्दीबद्दल आणि समाजकार्याबद्दल गौरव केला.. (८-७-२०१८)

## पुरस्कार
thumb|भारताचे तत्कालीन राष्ट्रपती श्री.प्रणव मुखर्जी अनुराधा पौडवाल यांना पद्मश्री पुरस्कार प्रदान करताना, राष्ट्रपती भवन, नवी दिल्ली, ३० मार्च २०१७
* इंडिया इंटरनॅशनल सुवर्ण पुरस्कार आणि सुवर्ण पदक (१९९४)
* अनिवासी भारतीयांतर्फे नटराज पुरस्कार
* भारत सरकारचा पद्मश्री पुरस्कार (२०१७)
* डॉ. रामचंद्र पारनेरकर स्मृती पुरस्कार (२०१४)
* अप्सरा फिल्म अँड टेलिव्हिजन प्रोड्यूसर्स गिल्ड पुरस्कार (२००४) : ’पाप’ मधील ’इंतेज़ार’ या गीतासाठी.
* मदर टेरेसा जीवनगौरव पुरस्कार (२०११)
* मध्य प्रदेश सरकारचा महांकाल पुरस्कार (२००४)
* महाराष्ट्र सरकारचा चित्रपट पुरस्कार (१९९०)
* महाराष्ट्र सरकारचा महंमद रफी पुरस्कार (२०१३)
* राष्ट्रपतींच्या पत्‍नी विमल शर्मा यांच्याकडून महिला शिरोमणी पुरस्कार (१९९३)
* शरद क्रीडा व सांस्कृतिक प्रतिष्ठानचा राम कदम कलागौरव पुरस्कार (२०१७)
* राष्ट्राध्यक्ष वेंकट रामन यांच्या हस्ते मिळालेला राष्ट्रीय पुरस्कार (१९९०) 
* लता मंगेशकर पुरस्कार (२०१०)
* मध्य प्रदेश सरकारचा सम्राट विक्रमादित्य पुरस्कार (२०१२)
* राजीव गांधी यांचे हस्ते मिळालेला सिटिझन पुरस्कार (१९८९)
* भक्तिसंगीताबद्दल सूरमयी पुरस्कार
* तीन सूर-सिगार पुरस्कार

## अनुराधा पौडवाल यांना मिळालेले महोत्सवी पुरस्कार 
* राष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवातला सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार (१९८९) : ’कळत नकळत’मधील हे एक रेशमी या गीतासाठी.
* फिल्मफेअर महोत्सवातला सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार (१९८६) : मेरे मन बाजो मृदंग या ’उत्सव’ मधील चित्रपटगीतासाठी
* फिल्मफेर महोत्सवातला सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार (१९९१) : नज़र के सामने या ’आशिकी’मधील गीतासाठी
* फिल्मफेअर महोत्सवातला सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार (१९९२) : ’दिल हैं की मानता नहीं’ चित्रपटातील याच मुखड्याच्या गीतासाठी
* फिल्मफेर महोत्सवातला सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका पुरस्कार (१९९३) : ’बेटा’ चित्रपटातील ’धक धक करने लगा’ या गीतासाठी

## बाह्य दुवे 
* 
* 

वर्ग:मराठी गायक
वर्ग:हिंदी गायक
वर्ग:मराठी पार्श्वगायक
वर्ग:इ.स. १९५४ मधील जन्म
वर्ग:कलेतील पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:लता मंगेशकर पुरस्कार विजेते
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कार प्राप्त महिला
सुधीर जोशी

**सुधीर जोशी** (इ.स. १९४८ - १४ डिसेंबर, इ.स. २००५) हे विनोदी ढंगातील भूमिकांसाठी नावाजले जाणारे मराठी अभिनेते होते. यांनी मराठी चित्रपट, नाटके, तसेच दूरचित्रवाणी मालिकांतून अभिनय केला.

## जीवन 
सुधीर जोशी यांचा जन्म मुंबईत दादर येथे झाला. मुंबईच्या कीर्ती कॉलेजातून त्यांनी अर्थशास्त्रात बी.ए. पदवी मिळवली. मुंबईतल्या *ब्लॅकी अँड सन्स* या प्रकाशन संस्थेत विपणन अधिकारी  होते. कालांतराने नोकरी सोडून जोशी पूर्ण वेळ अभिनय क्षेत्राकडे वळले.

## कारकीर्द 
### चित्रपट-कारकीर्द 
### नाट्य-कारकीर्द 
### दूरचित्रवाणी-कारकीर्द 
## मृत्यू 
नोव्हेंबर, इ.स. २००५ मध्ये "*हसता हसता*" या नाटकाच्या बँकॉक दौऱ्यादरम्यान जोशी यांना हृदयविकाराचा झटका आला. त्यांच्यावर बँकॉक येथेच बायपास शस्त्रक्रिया करण्यात आली . तेथून मुंबईत परतल्यानंतर १४ डिसेंबर, इ.स. २००५ रोजी दुपारी त्यांना पुन्हा हृदयविकाराचा झटका आला. शिवाजी पार्क येथील शुश्रूषा इस्पितळात नेले जात असताना त्यांचे निधन झाले .

## संदर्भ व नोंदी 
## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते
वर्ग:इ.स. १९४८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००५ मधील मृत्यू
विनय मांडके

'''''' (जन्मदिनांक अज्ञात - हयात) हे लोकप्रिय गायक आहेत.

मांडके,विनय
मांडके,विनय
विजू खोटे

**विजू खोटे** (जन्म:१७ डिसेंबर, १९४१ - ३० सप्टेंबर २०१९) हे हिंदी चित्रपटांतून काम करणारे मराठी अभिनेते होते. त्यांनी ४४०पेक्षा अधिक मराठी आणि हिंदी चित्रपटांतून कामे केली होती.

## कुटुंब
अभिनेत्री शुभा खोटे ही विजू खोटेंची बहीण असून 'झाँसी की रानी'त ज्यांनी काम केले होते ते नंदू खोटे हे त्यांचे वडील आणि दुर्गा खोटे ही त्यांची चुलती होती.

## विजू खोटे यांची भूमिका असलेले मराठी चित्रपट
* अदाबदली
* अशी ही बनवाबनवी
* आयत्या घरात घरोबा
* एक उनाड दिवस
* उत्तरायण
* माझा नवरा तुझी बायको
* या मालक
* मास्तर एके मास्तर 
* नवरा माझा भवरा

## विजू खोटे यांचे चित्रपटांतील प्रसिद्ध उद्गार
"सरदार मैने आपका नमक खाया है ('शोले' चित्रपटातला काल्या डाकू.). 

" गलतीसे मिस्टेक हो गया" ('अंदाज अपना अपना' मधला राॅबर्ट)

## संदर्भ 
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९४१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१९ मधील मृत्यू
सदाशिव अमरापूरकर

**गणेशकुमार नरवाडे** उर्फ **सदाशिव अमरापूरकर** ( ११ मे १९५०, अमरापूर - ३ नोव्हेंबर २०१४, मुंबई) हे एक मराठी नाट्य अभिनेते तसेच हिंदी, मराठी, ओरिया, हरियाणी, भोजपुरी, बंगाली व गुजराती भाषांतील चित्रपटांत काम करणारे अभिनेते होते. 

शेवगाव तालुक्यातील अमरापूर हे त्यांचे मूळ गाव. त्याचे वडील शेती करत. शेत नांगरणे, बैलांना चारा घालणे, मोट चालवणे, गाईचे दूध काढणे, जत्रेत बैल पळविणे या सगळ्या गोष्टी अमरापूरकर यांनी बालपणी केल्या होत्या. त्यांच्याकडे १०० शेळ्या होत्या. रोज त्यांना चरायला घेऊन जाण्याचे काम अमरापूरकर करीत. आपल्या आळंदीला राहणाऱ्या आत्याबरोबर त्यांनी तीन चार वेळेला आळंदी ते पंढरपूर अशी पायी यात्रा केली होती. 

त्यांचे मूळचे नाव गणेशकुमार नरवाडे. नाटकांतील भूमिकांसाठी त्यानी सदाशव अमरापूरकर हे नाव घेतले. कॉलेजमध्ये असताना त्यांनी 'पेटलेली अमावास्या' या एकांकितेत नायकाची आणि त्यांची पहिली-वहिली भूमिका केली होती.  

सामाजिक जाणिवेतून सार्वजनिक जीवनात काम करणाऱ्या संस्था-संघटानांशीही अमरापूरकरांचा संबंध होता.  सामाजिक कृतज्ञता निधीसाठी 'लग्नाची बेडी' या नाटकाचे गावोगावी प्रयोग झाले होते.  त्या नाटकात सदाशिव अमरापूरकर भूमिका करत असत. मेधा पाटकरांच्या नर्मदा आंदोलनात त्यांचा सक्रिय सहभाग होता. वर्ध्याच्या गांधी आश्रमात ते नेहमी जात.  अभय बंग, बाबा आढाव, नरेंद्र दाभोलकर आदी सामाजिक कार्यकर्ते यांच्याशीही अमरापूरकरांचे जिव्हाळ्याचे नाते होते.

अमरापूरकरांनी श्याम बेनेगल यांच्या 'डिस्कव्हरी ऑफ इंडिया' या दूरचित्रवाणी मालिकेत महात्मा फुले यांची भूमिका केली होती. 

मार्च २०१४ मध्ये होळीच्या उत्सवात पाण्याची नासाडी रोखण्याचा प्रयत्न करीत असताना अमरापूरकर यांना सहा व्यक्तींनी मारहाण केली होती.

## नाटके
* काही स्वप्नं विकायचीत
* छिन्न
* ज्याचा त्याचा विठोबा
* यात्रिक
* लग्नाची बेडी
* हॅन्ड्स अप
* हवा अंधारा कवडसा

## लिहिलेली/दिग्दर्शित नाटके
* कन्यादान (दिग्दर्शन)
* किमयागार (नाट्यलेखन.  हे नाटक हेलन केलर आणि तिची शिक्षिका यांच्या जीवनावर आहे.)

## चित्रपट
* अर्धसत्य (मराठी)
* आई पाहिजे (मराठी)
* आखरी रास्ता
* आँखे
* आन्टी नंबर १
* इश्क
* एलान-ए-जंग
* कुली नंबर १
* गुप्त 
* छोटे सरकार
* जन्मठेप (मराठी)
* झेडपी (मराठी)
* नाकाबंदी
* पैंजण (मराठी)
* बाॅम्बे टाॅकीज
* २२ जून १८९७ (मराठी)
* वास्तुपुरुष (मराठी)
* सडक
* हुकुमत
* होऊ दे जरासा उशीर (मराठी)

## मालिका
* राज से स्वराज तक
* डिस्कव्हरी ऑफ इंडिया

## अन्य गोष्टी
सदाशिव अमरापुरकरांना शिसपेन्सिलीने चित्रे काढायचा छंद होता. एका जपानी शेती शास्त्रज्ञाचे पुस्तक वाचून त्यांनी शेती करायचे ठरविले. त्यासाठी अमरापूरकरांनी सिंहगडाच्या पायथ्याशी अर्धा एकर शेतजमीन विकत घेतली होती. तेथे त्यांनी शेताच्या कडेला अनेक झाडे लावली. तीन वर्षे पीक जळून गेल्यावरही प्रयत्न न सोडता ते भुईमुगाची नैसर्गिक शेती करत राहिले आणि चौथ्या वर्षी त्यांनी भरघोस उत्पन्न मिळविले.

## पुरस्कार
सडक या हिंदी चित्रपटात केलेल्या *महाराणी* या तृतीयपंथी खलनायकाच्या भूमिकेसाठी फिल्मफेर पुरस्कार.

महाराष्ट्राचा गौरवशाली इतिहास / The History of Maharashtra.....

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:मराठी अभिनेते
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१४ मधील मृत्यू
वर्ग:अहिल्यानगर जिल्ह्यातील लोक
अर्चना पाटकर

पाटकर, अर्चना
पाटकर, अर्चना
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
भारती आचरेकर

**भारती आचरेकर** या माणिक वर्मा यांच्या कन्या. त्यांचे पूर्ण नाव सौ.भारती विजय आचरेकर. त्यांची जन्मतारीख १३फेब्रुवारी १९६० ही आहे. भारती आचरेकर या एक उत्तम गायक नाट्य‍अभिनेत्री आहेत.

## शिक्षण
वसंतराव कुलकर्णी यांच्याकडे भारती आचरेकरांनी शास्त्रीय संगीताचे धडे घेतले.  एस.एन.डी.टी. महाविद्यालयातून संगीत हा विषय घेऊन त्यांनी एम.ए. केले आहे. आई माणिक वर्मा यांना गाण्याच्या कार्यक्रमांत भारतीबाईंनी अनेकदा साथ केली.

त्यांनी कारकिर्दीच्या सुरुवातीच्या काळात मकरंद सोसायटीने बसविलेल्या ’तुझं आहे तुजपाशी’ या नाटकात काम केले होते.  त्यातील बेबीराजेंच्या भूमिकेसाठी भारती आचरेकर यांना महाराष्ट्र राज्य नाट्यस्पर्धेत उत्कृष्ट साहाय्यक अभिनेत्रीचा पुरस्कार मिळाला होता. मिफ्टा (मराठी इंटरनॅशनल फिल्म अँड थिएटर) २०११ या लंडनमध्ये २२ सप्टेंबर ते २५ सप्टेंबर २०११ यादरम्यान झालेल्या सोहळ्यात त्या नाट्यस्पर्धेच्या तिघांपैकी एक परीक्षक होत्या. जानेवारी-फेब्रुवारीत दूरचित्रवाणीवर मराठी गमभन या कार्यक्रमात झालेल्या अभिनेत्यांच्या गीतगायन स्पर्धेतही त्या परीक्षक होत्या.
  
## कौटुंबिक
भारती आचरेकर ३४ वर्षांच्या असताना त्यांचे पती विजय आचरेकर अचानक निर्वतले तेव्हा त्यांचा मुलगा सिद्धार्थ ९ वर्षांचा होता. आता (इ.स.२०१३मधे) छायाचित्रणातल्या ’स्पेशल इफेक्ट्स’ मध्ये तो मास्टर आहे. कॉम्प्यूटर गेम्समध्ये त्याने स्पेशलायझेशन केले आहे, त्यात सुवर्णपदकही मिळविले आहे. सून स्वरूपा ही चित्रकार आहे.  हे दोघेही परदेशात स्थायिक झाले आहेत.

;**भारती आचरेकरांनी भूमिका केलेली मराठी नाटके :**

* चारचौघी
* ती वेळच तशी होती
* थांब लक्ष्मी
* दुभंग
* धन्य ते गायनी कळा
* नस्तं झेंगट
* पप्पा सांगा कुणाचे
* महासागर
* मार्ग सुखाचा
* मुखवटे
* विठोबा रखुमाई
* सख्या
* हमीदाबाईची कोठी
* हा मार्ग सुखाचा

;**चित्रपट :**

* अगं बाई अरेच्या
* चमेली की शादी (हिंदी)
* बेटा  (हिंदी)
* वळू
* संजोग (हिंदी)

;**दूरदर्शन मालिका**:

* अपराधी कौन
* आ बैल मुझे मार
* कच्ची धूप
* चिडियाघर
* चेहेरे
* चोरावर मोर
* दर्पण
* बुनियाद
* वागळे की दुनिया

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते
आचरेकर, भारती
वर्ग:इ.स. १९६० मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
किशोरी शहाणे

**किशोरी शहाणे-विज** (२३ एप्रिल, १९६८:मुंबई, महाराष्ट्र, भारत - ) या शास्त्रीय आणि लोकनृत्य नृत्यांगना, चित्रपट अभिनेत्री आणि चित्रपट निर्मात्या आहेत. त्यांनी मराठी व हिंदी चित्रपटांतून तसेच  दूरचित्रवाणी मालिकांमध्ये भूमिका केलेल्या आहेत.

## कारकीर्द 
नववीत असताना त्यांना *दुर्गा झाली गौरी* या नृत्य नाटिकेत काम करण्याची संधी मिळाली. अकरावीत असताना लक्ष्मीकांत बेर्डे आणि अशोक सराफ यांच्या समवेत भूमिका असलेल्या प्रेम करूया खुल्लम खुल्ला या चित्रपटाद्वारे त्यांनी चित्रपट सृष्टीत पदार्पण केले. पदवीधर होईपर्यंत त्यांनी सुमारे वीस चित्रपटात भूमिका केल्या होत्या.

मिठीबाई महाविद्यालय, मुंबई येथे शिकत असताना किशोरी शहाणे यांची ‘मिस मिठीबाई’ म्हणून निवड झाली होती. ‘माहेरची साडी’ आणि ‘वाजवा रे वाजवा’ या मराठी चित्रपटातील भूमिकांमुळे त्यांना प्रसिद्धी मिळाली. मोरूची मावशी या मराठी नाटकातील आणि आधे अधुरे या हिंदी नाटकातील भूमिकांमुळे त्यांची नाट्य अभिनेत्री म्हणून ओळख निर्माण झाली. ‘एक डाव धोबी पछाड’ आणि ‘नवरा माझा नवसाचा’ या गाजलेल्या मराठी चित्रपटांमध्ये त्यांनी भूमिका केल्या आहेत. ‘प्यार मे ट्विस्ट’ या हृदय शेट्टी दिग्दर्शित, ‘रेड:द डार्क साईड’ या विक्रम भट दिग्दर्शित हिंदी चित्रपटांमध्ये त्यांनी भूमिका केल्या आहेत.

दीपक बलराज वीज या हिंदी चित्रपट निर्मात्याच्या हप्ता बंद, बॉम्ब ब्लास्ट या चित्रपटांमध्ये त्यांनी भूमिका केल्या आहेत. हप्ता बंद या १९९१ सालच्या चित्रपटाच्या दरम्यान त्यांची दीपक वीज यांच्याशी जवळीक निर्माण होऊन त्यांचा विवाह झाला. त्यानंतर त्यांनी हिंदी दूरचित्रवाणी मालिकांमध्ये काम करण्यास सुरुवात केली. त्याबरोबरच हिंदी आणि मराठी चित्रपटांमध्ये काम करणे सुरूच ठेवले. ‘घर एक मंदिर’, ‘ जस्सी जैसी कोई नही’, आणि ‘सिंदूर’ या हिंदी  मालिकांमधील त्यांच्या भूमिका विशेष गाजल्या. त्या शास्त्रीय आणि लोकनृत्य नृत्यांगना असून त्यांनी भारतात तसेच परदेशात नृत्याचे कार्यक्रम सादर केले आहेत.

मिसेस ग्लॅड रॅग्ज सौंदर्य स्पर्धेत २००३ साली त्या उपविजेत्या ठरल्या. चित्रपट निर्माती, दिग्दर्शिका म्हणून त्यांनी बनवलेल्या  ‘मोहटयाची रेणुका’ या चित्रपटाला महाराष्ट्र सरकराचा सर्वोत्कृष्ट संकलनाचा पुरस्कार २००७ मध्ये मिळाला. त्यांचा पुढच्या ‘मालिक एक’ या साईबाबांच्या जीवनावरील चित्रपटात जॅकी श्रॉफ प्रमुख भूमिकेत होते.

‘ऐका दाजिबा’ या मराठी चित्रपटाची निर्मितीसुद्धा त्यांनी केली. सध्या त्या ‘शक्ती अस्तित्त्व के एहसास की’ या कलर्स वाहिनीवरील मालिकेत त्या भूमिका करत आहेत.

२०१९ साली कलर्स मराठी वाहिनीवरील ‘बिग बॉस मराठी’ रिॲलिटी शोमधील सहभागामुळे त्या पुन्हा प्रकाशझोतात आल्या.

## चित्रपट 
## दूरचित्रवाणी मालिका 
* स्वप्नांच्या पलिकडले
* दोन किनारे दोघी आपण
* दामिनी
* बंदिनी
* वृंदावन
* जाडूबाई जोरात 
* बिग बॉस मराठी २
* गुम है किसी के प्यार में (हिंदी)
* पिंकीचा विजय असो!

## मराठी नाटके 
* मोरूची मावशी
* दुर्गा झाली गौरी 
* भ्रमाचा भोपळा 
* मी तुझ्या पाठीशी आहे

## हिंदी नाटके 
* आधे अधुरे
* बेनी अँड बबलू

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेत्री
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९६८ मधील जन्म
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री