open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ढोबळी मिरची

right|thumb|200px|लाल,पिवळी व हिरवी ढोबळी मिरची
**ढोबळी मिरची** (शास्त्रीय नाव:Capsicum annuum) हा मिरचीचा एक प्रकार आहे. यास **सिमला मिरची** किंवा **भोपळी मिरची** असेही म्हणतात. ही तिखट नसल्याने हिला काहीजण **गोडी मिरची**ही म्हणतात.  भारतात सहज मिळणारी भोपळी मिरची दाट हिरव्या रंगाची असते. गेल्या काही वर्षात या हिरव्या प्रकाराखेरीज लाल, पिवळी, शेंदरी, जांभळी आणि तपकिरी रंगाची सिमला मिरची बाजारात मिळू लागली आहे. हिरव्या रंगाच्या मिरचीच्या तुलनेत या रंगीत मिरच्या सहसा महाग असल्याने अजूनही त्यांचा वापर सर्वसामान्य भारतीयांत मर्यादित आहे.

## चित्र दालन

Image:oranje_paprika.jpg|Orange bell pepper 
File:Aesthetic bell peppers.jpg|Green bell peppers
Image:Capsicum1.jpg|A variety of colored bell peppers 
Image:Red capsicum and cross section.jpg|A whole and halved red bell pepper
Image:Purple bellpepper.jpg|A whole purple pepper
Image:Capsicum_annuum_2008.jpg|Red bell peppers
Image:Piiman green pepper-garden.jpg|Japanese green pepper
Image:Green-Yellow-Red-Pepper-2009.jpg|Green, yellow and red peppers
Image:Bell_Pepper_(Quadrato_d'Asti_Giallo)_Flower.jpg|Quadrato d'Asti Giallo bell pepper flower

वर्ग:भाज्या
म्बोम्बेला

**म्बोम्बेला** दक्षिण आफ्रिकेतील एक शहर आहे.

याचे जुने नाव नेल्सप्रुइट होते.

वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेमधील शहरे
एफएनबी स्टेडियम

**सॉकर सिटी** जोहान्सबर्गमधील फुटबॉल मैदान आहे. २०१० फिफा विश्वचषक‎ स्पर्धेचा अंतिम सामना येथे खेळण्यात येईल.

वर्ग:जोहान्सबर्ग
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेतील फुटबॉल मैदाने
वर्ग:इ.स. १९८९ मधील निर्मिती
नीस (सर्बिया)

**नीस** हे सर्बिया देशातील तिसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. नीस हे बाल्कन प्रदेशामधील सर्वात जुन्या शहरांपैकी एक आहे.

वर्ग:सर्बियामधील शहरे
पुणे सार्वजनिक सभा

200px|thumb|पुणे सार्वजनिक सभेचे मसिक- अंक ३

**पुणे सार्वजनिक सभा** - सरकार आणि प्रजा यांच्यातील प्रश्न  पत्रव्यवहार, वाटाघाटी इत्यादी मार्गांनी सोडविण्यासाठी एखादी औपचारिक सार्वजनिक सभा स्थापन करणे या हेतूने प्रस्तुत सभेचे आयोजन २ एप्रिल १८७० रोजी करण्यात आले होते. पुण्यातील ९५ प्रतिष्ठित नागरिक या सभेचे सभासद झाले. प्रत्येक सभासद हा ५० लोकांचा प्रतिनिधी होता. सभेचा हेतू विशद केल्यानंतर 'पुणे सार्वजनिक सभा' ही संस्था स्थापन झाल्याची घोषणा करण्यात आली. या पहिल्या सभेत सभेचे जे अधिकार मंडळ नेमण्यात आले ते पुढीलप्रमाणे होते. 
 
**अध्यक्ष**: श्रीमंत श्रीनिवास पंत प्रतिनिधी (औंध संस्थान)

**उपाध्यक्ष**: श्रीमंत चिमणाजी रघुनाथ पंतसचिव (भोर), श्रीमंत रामचंद्र अप्पासाहेब जमखिंडीकर, श्री. निळकंठ माधवराव पुरंदरे, श्रीमंत धुंडीराज चिंतामण पटवर्धन सांगलीकर, श्रीमंत विनायक अप्पासाहेब कुरुंदवाडकर, श्रीमंत माधवराव बल्लाळ फडणीस मेणवलीकर

पुणे सार्वजनिक सभेचे अध्यक्षपद भूषविलेल्या मान्यवरांत लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळक, लोकहितवादी गोपाळ हरी देशमुख, महर्षी अण्णासाहेब पटवर्धन, ल. ब. भोपटकर, कृष्णाजी लक्ष्मण नूलकर, दा. वि. गोखले, विष्णू मोरेश्वर भिडे, गणपतराव नलावडे, र. बा. फडके, पोपटलाल शहा, ॲड. पुरुषोत्तम डावरे, पुरुषोत्तम गणेश मोडक, अरिवद आळेकर ह्यांचा समावेश आहे.

## संदर्भ 
२. पुणे सार्वजनिक सभा MPSC PDF Notes 

## संदर्भ सूची
* सार्वजनिक काका - म.श्री.दीक्षित 
* वासुकाका व त्यांचा काल - त्र्यं. देवगिरीकर

वर्ग:पुणे
वर्ग:भारतीय समाजकारणी संस्था
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढा
फिफा विश्वचषक यजमान देश

दर चार वर्षांनी खेळवल्या जात असलेल्या **फिफा विश्वचषकाच्या यजमान देशाची** निवड फिफाच्या साधारण बैठकीमध्ये केली जाते. ह्यासाठी उत्सुक देशांना आपल्या निविदा सादर करणे बंधनकारक आहे. साधारणपणे विश्वचषक अमेरिका व युरोप ह्या दोन खंडांमध्ये आलटून-पालटून खेळवला जातो. आजवर आशियामध्ये एकदा (२००२) व आफ्रिकेमध्ये एकदा (२०१०) ह्या स्पर्धेचे यजमानपद गेले आहे.

## आजवरचे यजमान
य
मोर शराटी

## वर्णन 
साधारण ६० सें. मी. आकाराचा  पक्षी दूर अंतरावरून काळा दिसत असला तरी प्रत्यक्षाता काळ्यासह हिरवट-तांबूस रंगाचा आहे. वीण काळातील नराचे रंग जास्त चमकदार असतात एरवी नर-मादी दिसायला सारखेच असतात. हे पक्षी पाणथळ भागात थव्याने राहतात.

## वास्तव्य/आढळस्थान 
 हा भारताच्या महाराष्ट्र, मध्यप्रदेश, उत्तरप्रदेश, गुजरात, ओडिशा, आसाम, मणिपूर, पश्चिम बंगाल, आंध्र प्रदेश, केरळ या राज्यात प्रामुख्याने तसेच नेपाळ, पाकिस्तान, बांगलादेश, श्रीलंका या आशियाई देशात हिवाळी पाहुणे म्हणून युरोपमधून स्थलांतर करून येतात. दलदलीचे प्रदेश, सरोवरांच्या भागात आढळणारा हा पक्षी काळा अवाक, पांढरा अवाक तसेच बगळ्यांसह राहतो. सकाळ-संध्याकाळ एखाद्या झाडावर सर्व एकत्र जमतात. अशा जागेला सारंगागार म्हणतात. 

उथळ पाण्यात चोच बुडवून एकट्याने आणि लहान-मोठ्या थव्याने हे पक्षी दिवसभर खाद्य शोधत फिरतात. सरडे, गोगलगाय, बेडूक, मासोळ्या, खेकडे वगैरे पाण्यात राहणारे जीव हे  पक्ष्याचे खाद्य आहे.

## प्रजनन काळ 
साधारणपणे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी-मार्च हा काळ चिमणा अवाक पक्ष्यांचा वीण काळ आहे. यांचे घरटे पाण्यात उभ्या असलेल्या किंवा जवळच्या झाडांवर, मोठ्या काटक्या वापरून केलेले असते. अशाच झाडांवर बहुधा बगळ्यांचे घरटेही असते. अवाक पक्ष्याची मादी एकावेळी २ ते ४ हिरवट निळया रंगाची अंडी देते. अंडी उबविण्यापासून पिलांच्या संगोपनाची सर्व कामे नर-मादी मिळून करतात.

## चित्रदालन 

File:Glossy Ibis (Plegadis falcinellus) at Bharatpur I IMG 5384.jpg|प्रजनन काळ नसतांनाचा नर
File:Glossy ibis1.jpg|
File:Glossy Ibis (Plegadis falcinellus) in AP W2 IMG 3644.jpg|
Plegadis falcinellus MHNT.ZOO.2010.11.60.4.jpg |Museum specimen - Bitola, Macédoine

वर्ग:पक्षी
२०१० फिफा विश्वचषक गट क

गट कचा विजेता गट डच्या उपविजेत्या सोबत सामना खेळेल. गट कचा उप विजेता गट डच्या विजेत्या सोबत सामना खेळेल.

*सर्व वेळा स्थानिक (यूटीसी+२)*

## इंग्लंड वि अमेरिका 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

## अल्जीरिया वि स्लोव्हेनिया 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

## स्लोव्हेनिया वि अमेरिका 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

## इंग्लंड वि अल्जीरिया 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

## स्लोव्हेनिया वि इंग्लंड 
|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|

|}

## अमेरिका वि अल्जीरिया 
|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|

|}

## संदर्भ व नोंदी 
गट क
२०१० फिफा विश्वचषक गट फ

गट फचा विजेता गट इच्या उपविजेत्या सोबत सामना खेळेल. गट फचा उप विजेता गट इच्या विजेत्या सोबत सामना खेळेल.

*सर्व स्थानिक वेळा (यूटीसी+२)*

## इटली वि पेराग्वे 
|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|

|}

## न्यू झीलंड वि स्लोव्हाकिया 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

## स्लोव्हाकिया वि पेराग्वे 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

## इटली वि न्यू झीलंड 
|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|

|}

## स्लोव्हाकिया वि इटली 
|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|

|}

## पेराग्वे वि न्यू झीलंड 
|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|

|}

## संदर्भ व नोंदी 
गट फ
२०१० फिफा विश्वचषक गट ड

गट डचा विजेता गट कच्या उपविजेत्या सोबत सामना खेळेल. गट डचा उप विजेता गट कच्या विजेत्या सोबत सामना खेळेल.

*सर्व वेळा स्थानिक (यूटीसी+२)*

## सर्बिया वि घाना 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

## जर्मनी वि ऑस्ट्रेलिया 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

## जर्मनी वि सर्बिया 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

## घाना v ऑस्ट्रेलिया 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

## घाना वि जर्मनी 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

## ऑस्ट्रेलिया वि सर्बिया 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

## संदर्भ व नोंदी 
गट ड
२०१० फिफा विश्वचषक गट ग

ग गटाचा विजेता संघ गट ह गटाच्या उपविजेत्या संघासोबत सामना खेळेल. ग गटाचा उपविजेता संघ गट ह गटाच्या विजेत्या संघासोबत सामना खेळेल.

*सर्व वेळ स्थानिक (यूटीसी+२)*

## कोट दि आईव्होर वि पोर्तुगाल 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

## ब्राझिल वि उत्तर कोरिया 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

## ब्राझिल वि कोट दि आईव्होर 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

## पोर्तुगाल वि उत्तर कोरिया 
|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|

|}

## पोर्तुगाल वि ब्राझिल 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

## उत्तर कोरिया वि कोट दि आईव्होर 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

## संदर्भ आणि नोंदी 
गट ग
२०१० फिफा विश्वचषक गट ह

ह गटाचा विजेता संघ गट ग गटाच्या उपविजेत्या संघासोबत सामना खेळेल. ह गटाचा उपविजेता संघ गट ग गटाच्या विजेत्या संघासोबत सामना खेळेल.

*सर्व वेळा स्थानिक (यूटीसी+२)*
## होन्डुरास वि चिली 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

## स्पेन वि स्वित्झर्लंड 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

## चिली वि स्वित्झर्लंड 
|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|

|}

## स्पेन वि होन्डुरास 
|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|

|}

## चिले वि स्पेन 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

## स्वित्झर्लंड वि होन्डुरास 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

## संदर्भ आणि नोंदी 
गट ह
लोफ्टस वर्सफेल्ड मैदान

वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेतील फुटबॉल मैदाने
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:प्रिटोरिया
नेल्सन मंडेला बे स्टेडियम

**नेल्सन मंडेला बे मैदान** दक्षिण आफ्रिकेच्या पोर्ट एलिझाबेथ शहरातील फुटबॉल मैदान आहे.

दोन अब्ज रँड (अंदाजे १ कोटी ५९ लाख अमेरिकन डॉलर) खर्च करून बांधलेल्या या मैदानाची क्षमता ४८,४५९ आहे.

वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेतील फुटबॉल मैदाने
वर्ग:पोर्ट एलिझाबेथ
केप टाउन स्टेडियम

[250 px|इवलेसे|[२०१० फिफा विश्वचषकामधील एक सामना]]
**केप टाउन स्टेडियम** (आफ्रिकान्स: Kaapstad-stadion; कौसा: Inkundla yezemidlalo yaseKapa) हे दक्षिण आफ्रिका देशाच्या केप टाउन शहरामधील एक फुटबॉल स्टेडियम आहे. डिसेंबर २००९ मध्ये खुले करण्यात आलेले व ६४,००० आसनक्षमता असलेले हे स्टेडियम २०१० फिफा विश्वचषकासाठी वापरले गेले.

## २०१० फिफा विश्वचषक
## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:केप टाउन
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेतील फुटबॉल मैदाने
दुगाव (चांदवड)

**दुगाव** हे भारतातील महाराष्ट्राच्या नाशिक जिल्ह्यातील चांदवड तालुक्यातील एक गाव आहे.

## भौगोलिक स्थान
## हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सियसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ८५० मिमी पर्यंत असते.

## लोकजीवन
## प्रेक्षणीय स्थळे
## नागरी सुविधा
## जवळपासची गावे
## संदर्भ
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate 
वर्ग:चांदवड तालुक्यातील गावे
वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
२०१० फिफा विश्वचषक स्पर्धा कार्यक्रम

*सर्व वेळा दक्षिण आफ्रिका प्रमाण वेळ (यूटीसी+२)*

## संदर्भ व नोंदी 
* www.fifa.com 

वर्ग:२०१० फिफा विश्वचषक
२०१० फिफा विश्वचषक गट इ

गट इचा विजेता गट फच्या उपविजेत्या सोबत सामना खेळेल. गट इचा उप विजेता गट फच्या विजेत्या सोबत सामना खेळेल.

*सर्व स्थानिक वेळा (यूटीसी+२)*

## नेदरलँड्स वि डेन्मार्क 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

## जपान वि कामेरून 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

जपानचा जपानबाहेरील विश्वचषकांमधील हा पहिला विजय होता. तसेच विश्वचषकाच्या पहिल्या सामन्यात कामेरून हरण्याची ही पहिलीच वेळ होती.

## नेदरलँड्स वि जपान 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

## कामेरून वि डेन्मार्क 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

## डेन्मार्क वि जपान 
|valign="top"|300px
|valign="top" width="50%"|

|}

## कामेरून वि नेदरलँड्स 
|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|

|}

## संदर्भ व नोंदी 
गट इ
एलिस पार्क स्टेडियम

250 px|इवलेसे|एलिस पार्क स्टेडियम
**एलिस पार्क स्टेडियम** हे दक्षिण आफ्रिका देशाच्या जोहान्सबर्ग शहरामधील एक रग्बी युनियन व फुटबॉल स्टेडियम आहे. ६०,००० पेक्षा अधिक आसनक्षमता असणारे एलिस पार्क १९२८ साली बांधले गेले अव् २००९ साली त्याची पुनर्बांधणी करण्यात आली. १९९५ सालच्या रग्बी विश्वचषक स्पर्धेचा अंतिम सामना येथे खेळवला गेला होता. तसेच २००९ फिफा कॉन्फेडरेशन्स चषक स्पर्धेमधील ६ सामने व २०१० फिफा विश्वचषक स्पर्धेमधील ७ सामने एलिस पार्कमध्ये खेळवण्यात आले.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:जोहान्सबर्ग
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेतील फुटबॉल मैदाने
सीताकांत महापात्र

**सीताकांत महापात्र** (सप्टेंबर १७, १९३७ - हयात) हे उडिया भाषेमधील कवी व समीक्षक आहेत. 

महापात्रांचे १५ काव्यसंग्रह, ५ निबंधसंग्रह, १ प्रवासवर्णन व ३०हून अधिक स्फुट लेख प्रकाशित झाले आहेत. उडिया भाषेसोबत त्यांनी इंग्लिश भाषेतही लिखाण लिहिले आहे. १९७४ साली 'शब्दार आकाश' या काव्यसंग्रहासाठी त्यांना साहित्य अकादमी पुरस्कार देण्यात आला. १९९३ साली ज्ञानपीठ पुरस्कार देऊन त्यांना गौरवण्यात आले.

वर्ग:उडिया साहित्यिक
वर्ग:ज्ञानपीठ पुरस्कार विजेते
वर्ग:इ.स. १९३७ मधील जन्म
वर्ग:साहित्य अकादमी फेलोशिप विजेते
मोरकंठी लिटकुरी

## वर्णन
 हा साधारण १५ सें. मी. आकाराचा पक्षी आहे. नर गडद हिरवट-निळ्या रंगाचा असतो आणि त्याची चोच व डोळ्यामधील भाग काळा असतो तर मादी आणि अर्धविकसीत नर थोड्या फिकट रंगाचे त्यावर राखाडी झाक असलेले असतात. हवेत उडत असणारे कीटक पकडण्यात पटाईत असल्यामुळे या वर्गातील पक्ष्यांना इंग्रजीत Flycatcher तर चंचल स्वभावामुळे मराठीत नाचरे पक्षी असे म्हणतात.

## वास्तव्य/आढळस्थान
 राजस्थानचा शुष्क प्रदेश सोडून हिमालयाच्या १ ते ३ हजार मी. उंचीपर्यंतच्या प्रदेशासह उर्वरीत भारतभर सर्वत्र आढळतो तसेच पाकिस्तान, बांगलादेश, म्यानमार या देशांमध्येही याचे वास्तव्य आहे. 

## खाद्य
हा पक्षी मध्यम उंचीच्या झाडांपासून ते जमिनीपर्यंत सर्वत्र कीटक शोधत, जोडीने किंवा इतर नाचऱ्या (नर्तक) पक्ष्यांसोबत फिरतो. 

## प्रजनन काळ
साधारणपणे एप्रिल ते जुलै हा या पक्ष्यांचा प्रजनन काळ आहे. यांचे घरटे झाडांच्या उघड्या पडलेल्या मूळांमध्ये, घरांच्या भिंतीतील छिद्रात वगैरे तयार केले जाते. मादी एकावेळी ३ ते ४ फिकट गुलाबी रंगाची अंडी देते. अंडी उबविण्यापासून पिलांच्या संगोपनाची सर्व कामे  नर-मादी मिळून करतात.

## चित्रदालन

File:Verditer flycatcher adult 4x6.jpg|पूर्ण वाढ झालेला नर
File:Verditer flycatcher juvenile 6x4.jpg|पूर्ण वाढ होण्याआधीची स्थिती
File:Verditer flycatcher near Nainital.jpg|उन्हाळ्यात हिमालयात दिसून येणारा पक्षी 

 
वर्ग:पक्षी
फाळके

**फाळके** हे मराठी आडनाव आहे.

## प्रसिद्ध व्यक्ती 
* धुंडिराज गोविंद फाळके ऊर्फ दादासाहेब फाळके - मराठी चित्रपटनिर्माते.
* अमित फाळके - मराठी अभिनेता.

वर्ग:मराठी आडनावे
जीवाश्मशास्त्र

*जीवाश्मशास्त्र*' या शास्त्रात प्रागैतिहासिक जिवांची उत्पत्ती व  पर्यावरणाशी जुळवून घेताना झालेली त्याची उत्क्रांती, यांचा प्रामुख्याने जीवाश्मांच्या मदतीने अभ्यास केला जातो. विद्याशाखीय दृष्टिकोनातून जीवाश्मशास्त्र  ही जीवशास्त्र व भूशास्त्र यांच्याशी संबंधित आंतरविद्या आहे.
जीवाश्म विखुरलेले असतात. जीवाश्मांना एकत्रित करून कल्पनेच्या साहाय्याने प्राण्यांच्या शरीराचा आकार, खाद्यसवयी तसेच पुनरुत्पादन प्रक्रिया इत्यादी विविध प्रकारची माहिती संकलित करण्याचा प्रयत्न जीवाश्मशास्त्रज्ञ करीत असतात. या शास्त्राच्या अभ्यासामुळे, डायनॉसॉर जातीमधील अतिभव्य प्राणी पृथ्वीवरून नष्ट होण्याची कारणे कोणती याचा मागोवा घेण्यास खूप मदत झालेली आहे.  आदिमानव कसा उत्क्रांत होत गेला याचाही खुलासा करण्याचा प्रयत्‍न या शास्त्राने केला आहे. 

जीवाष्माला इंग्रजी भाषेमध्ये Fossil असे संबोधले जाते. Fossil हा शब्द लाटिन भाषेतील fossus म्हणजे खोदणे ह्या शब्दावरून निर्माण झाला आहे. फार फार पूर्वी होऊन गेलेल्या सजीवांचे अवशेष निसर्गतः जतन झाले आणि त्याचा अभ्यास करून त्यावेळी असलेली परिस्थिती त्या वेळचे जीवन, वातावरण इत्यादीचा अंदाज बधला गेला. सजीवांचे अश्मीभवन होण्याची क्रिया तशी अगदी विरळीच म्हणावी लागेल, कारण मृत्युनंतर सर्व सजीवांचे अवशेष सर्वसाधारणपणे, निसर्गतः विघटन होऊन नष्ट होतात आणि कुठलेही अवशेष शिल्लक रहात नाहीत. सजीवांचे अश्मिभवन होण्यासाठी काही विशिष्ठ परिस्थितीची आवश्यकता असते, एकतर सजीवाचे अवशेष लवकर साक्यामध्ये (Sediment ) बद्ध झाले पाहिजेत, याला अपवाद सुद्धा आहे. जर सजीव खूप थंडीमुळे बर्फात गाडला गेला तर, तो वाळून सुकून गेला तर, किंवा तो प्राणवायू विरहित वातावरणात अडकला तर असा सजीव निसर्गतः जतन होतो. अश्मिभवन वेगवेगळ्या प्रकारे होत असते.

वर्ग:जीवाश्मशास्त्र
वर्ग:विज्ञान
तारा बेनोडिक्ट रिचर्ड्‌स वनारसे

*डॉ.* **तारा वनारसे** अथवा **तारा रिचर्ड्स** (मे १२, इ.स. १९३० - मे १३, इ.स. २०१०) या प्रसूतितज्‍ज्ञ डॉक्टर आणि मराठी भाषेतल्या लेखिका होत्या. मूळच्या महाराष्ट्रातील पुण्याच्या असलेल्या डॉ. वनारसे, मुंबईत वैद्यकीय शिक्षण घेतल्यावर उच्चशिक्षणासाठी इंग्लंडला गेल्या. इ.स. १९७० ते इ.स. १९७५ या काळात त्यांनी पुण्यात प्रॅक्टिस केली. मात्र त्यानंतर त्या इंग्लंडमध्ये स्थायिक झाल्या. त्यांचे वयाच्या ८० व्या वर्षी इंग्लंडमधील हेमेल हेम्पस्टेड येथे निधन झाले.

डॉ. बेनोडिक्ट रिचर्ड्‌स (मृत्यू इ.स. १९९५) हे त्यांचे पती आणि मिरांडा रिचर्ड्‌स ही त्यांची कन्या होत. तारा वनारसे मराठी नवकथेच्या सुरुवातीपासून साक्षीदार होत्या. त्यांनी लिहिलेले ’कक्षा’ हे नाटक मराठी नाटकाला नवे वळण देणारे ठरले. इंग्लंडमधील सांस्कृतिक व सामाजिक क्षेत्रात त्या सक्रिय होत्या. लंडन येथील महाराष्ट्र मंडळासाठी त्यांनी बरेच काम केले आहे. त्यांच्या तीन पुस्तकांना महाराष्ट्र शासनाचे पुरस्कार मिळाले होते.

## जीवन 
तारा वनारसे यांच्या आई या महर्षी कर्वे यांच्या आश्रमात वाढलेल्या बालविधवा होत्या. त्या आश्रमात हॉस्टेलवर देखरेख करीत असत. कृष्णाबाई व बाळूताई खरे(मालती बेडेकर) या त्यांच्या हाताखाली होत्या. पुढे ताराबाईंच्या आईने वनारसे यांच्याशी पुनर्विवाह केला.

ताराबाईंचे पती बेनोडिक्ट हे शल्यविशारद डॉक्टर होते. ताराबाईंच्या सासूबाई इंग्लंडमधील ओलिव्हिए या इंग्लंडमधील खानदानी कुटुंबातल्या होत्या.

## साहित्यिक कारकीर्द 
तारा वनारसे यांची 'श्यामिनी' ही कादंबरी रामायणातल्या शूर्पणखेला केंद्रस्थानी ठेवून लिहिली आहे. तिच्यातली प्रकरणे लक्ष्मण, ऊर्मिला, शंबुक, रावण आणि बिभीषण यांच्या नजरेतून सांगितली गेली आहेत. कक्षा हे नाटक इ.स. १९५५ साली म्हणजे ताराबाईंच्या वयाच्या पंचविसाव्या वर्षी प्रसिद्ध झाले. त्याच जानेवारीत नाटकाचा पहिला प्रयोग आत्माराम भेंड्यांच्या कलाकार नाट्यसंस्थेने केला. त्यात आत्माराम भेंडे (दिग्दर्शक), आशा भेंडे, कुसुम कुलकर्णी, आणि सुधाकर कुलकर्णी यांनी भूमिका केल्या होत्या. नायिकेच्या मनातील आंदोलने प्रेक्षकांपर्यंत पोहोचवणारे हे नाटक त्या काळात विशेष गाजले होते. सूर ही कादंबरी जुळ्या मुलांच्या मनांतील सहकंप आणि त्याचे आजूबाजूच्या व्यक्तींवरील पडसाद या विषयावर होती. गुप्त वरदान हे एलिझाबेथ बोवेन व एच. ई. बेट्‌स या आणि काही इतर लेखकांच्या अनुवादित नवकथांचा संग्रह आहे.

त्यांच्या *बारा वाऱ्यावरचे घर* या कवितासंग्रहाला महाराष्ट्र राज्य शासनाचा पुरस्कार मिळाला आहे.

मृत्यूपूर्वी काही वर्षे तारा वनारसे पार्किन्सन विकाराने आजारी होत्या, तरी संगणकासमोर बसून त्यांनी लिखाण चालूच ठेवले होते.

## प्रकाशित साहित्य 
* कक्षा(नाटक)
* केवल कांचन(लघुकथासंग्रह)
* गुप्त वरदान (अनुवादित कथांचा संग्रह)
* तिळा तिळा दार उघड(प्रवासवर्णन)
* नर्सेस क्वार्टर्स(एकांकिका)
* पश्चिमकडा(लघुकथासंग्रह)
* बारा वाऱ्यांवरचे घर(कवितासंग्रह)
* श्यामिनी(कादंबरी)
* सूर(कादंबरी)

पहा : मराठीतील साहित्यिक डॉक्टर

वर्ग:मराठी कवी
वर्ग:मराठी नाटककार
वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:इ.स. १९३० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१० मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
पितर

**पितर** या शब्दामध्ये पितृ असा मूळ शब्द आहे.याचा अर्थ श्रेष्ठ किंवा पिता असा होतो. पितर या शब्दाचा अर्थ दिवंगत पूर्वज असाही होता.श्राद्धविधीला पितृपूजन असे म्हणले जाते कारण त्यात आपल्या दिवंगत पितरांचे पूजन केले जाते.

वैदिक साहित्यात पितरांना उद्देशून केलेल्या प्रार्थना आढळतात.तैत्तिरीय संहितेत म्हणले आहे- पितरांनो, या लोकात ( पृथ्वीवर) आम्हाला नानाविध पदार्थ आणि कल्याणकारक संपत्ती देऊन अनादिकाळ जे गूढ किंवा भव्य मार्ग आहेत त्यांनी आपण पितृलोकी परत जाऊन आम्हाला सर्वश्रेष्ठ आणि वीर्यशाली संतती द्या.*
 यमाला वैदिक आर्यांनी पहिला पितर मानले आहे. ऋग्वेदात पितरांचा उल्लेख आदराने आली आहे. तुम्ही आमचे हित, क्षेम आणि निष्पापत्व आम्हाला द्या अशी प्रार्थना पितरांना केलेली दिसते. (ऋग्वेद. १०.१५.४.)

* तैत्तिरीय संहिता १.८.५.२.

वर्ग:हिंदू धर्म
वर्ग:रिकामी पाने
विठ्ठल लहाने

डॉ.विठ्ठलराव पुंडलिकराव लहाने (माकेगाव,ता.रेणापूर,जि.- लातूर,महाराष्ट्र,भारत) हे महाराष्ट्रातील एक सुप्रसिद्ध प्लास्टिक सर्जन डॉक्टर आहेत. दुभंगलेले ओठ व टाळू असणाऱ्या साडेतीन हजारांहून अधिक रुग्णांवर त्यांनी मोफत शस्त्रक्रिया केल्या आहेत ,ते डॉ.तात्याराव लहाने यांचे धाकटे भाऊ आहेत.

## शिक्षण 
एमबीबीएस, एमएस, एमसीएच

प्लॅस्टीकसर्जन

समाजातील अनेक नेत्ररुग्णांना आपल्या कौशल्याने नवी दृष्टी मिळवून देणारे डॉ. तात्याराव लहाने यांचे डॉ. विठ्ठल लहाने हे छोटे बंधू. प्लास्टिक सर्जरीमध्ये जे. जे. रुग्णालयातून ‘एमसीएच’ झाल्यानंतर मुंबईतील लीलावती, ब्रिच कॅन्डीपासून अनेक पंचतारांकित रुग्णालयांत तीन वर्षे काम केले, पण चेहऱ्यातील छोटीसी उणीव भरून काढण्यासाठी लाखो रुपये खर्च करून पंचतारांकित रुग्णालयात उपचार घेणाऱ्यांपेक्षा दुभंगलेल्या ओठांनिशी आयुष्य घालवणाऱ्या ग्रामीण भागातील गरिबांना आपली खरी गरज आहे, हे डॉ. विठ्ठल लहाने यांनी जाणले आणि लातूरमध्ये जाऊन प्लास्टिक सर्जरीचे काम सुरू केले. याच क्षेत्रात काम करणाऱ्या अमेरिकेतील ‘स्माइल ट्रेन’ या संस्थेला शंभराहून अधिक पत्रे लिहून आर्थिक साह्य करण्याची विनंती केली. संस्थेच्या डॉक्टर व अधिकाऱ्यांनी लातूरला येऊन डॉ. लहाने यांच्या कामाची माहिती घेतली आणि जागच्या जागी त्यांच्याबरोबर करार केला. तेव्हापासून म्हणजे २००४ पासून रुग्णांवर मोफत शस्त्रक्रिया करण्यास सुरुवात केली. गेल्या दहा वर्षांत त्यांनी सुमारे सहा हजार मोफत शस्त्रक्रिया केल्या आहेत.

आज संपूर्ण महाराष्ट्रात १८२ प्लास्टिक सर्जन असून वर्षांकाठी १५०० ते १६०० सर्जरी दुभंगलेल्या टाळू व ओठांच्या केल्या जातात. यातील ६५०हून अधिक शस्त्रक्रिया एकटे डॉ. लहाने करत असून गेली दहा वर्षे त्यांचे हे काम सुरू आहे. लातूरमध्ये त्यांची दोन रुग्णालये असून सत्तर खाटांच्या या रुग्णालयात दुभंगलेले टाळू अथवा ओठांची कोणतीही शस्त्रक्रिया चाचण्या व तपासण्यांसह मोफत करण्यात येत आहे.

**दुभंगलेल्या ओठांची व्यथा**

असे व्यंग घेऊन दरवर्षी दोन हजार मुले महाराष्ट्रात जन्म घेतात. तर देशात ४० हजार मुलांचा जन्म होतो. आज देशभरात पाच लाख मुले शस्त्रक्रियेच्या प्रतीक्षेत आहेत.

साधारणपणे जन्मल्यानंतर तीन महिन्यांत ओठ दुभंगलेल्या मुलांची शस्त्रक्रिया करणे चांगले, तर टाळू दुभंगलेल्या मुलांची एक वर्षांच्या आत शस्त्रक्रिया करणे योग्य ठरते. वेळेत शस्त्रक्रिया झाली नाही तर मुलांच्या बोलण्यावर परिणाम होतो, असे डॉ. लहाने म्हणाले.
डॉ. विठ्ठल लहाने हे नंतर लहाने हॉस्पिटलचे मुख्य प्लास्टिक सर्जन आहेत. स्माईल ट्रेनचा हा एक विश्वासार्ह भागीदार आहे.  दंतचिकित्सक असलेल्या कल्पना लहाने आणि त्यांचे मित्र डॉ. राजेश शाह, anनेस्थेटिस्ट असलेल्या डॉक्टरांसह, त्यांनी टीममध्ये ७५०० पेक्षा जास्त फटफट शस्त्रक्रिया त्यांच्या समाजात दिल्या आहेत.  महाराष्ट्र राज्यात ही सर्वाधिक संख्या आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी डॉक्टर
द्रोण

द्रोण ही पळस अथवा तत्सम मोठ्या पानांपासून जेवणातील पातळ पदार्थ वाढण्यासाठी तयार करण्यात येणारी एक वस्तू आहे.हिचा आकार वाटीसारखा खोलगट असतो.बांबूच्या पातळ शिळका वापरून पानांना विशिष्टपणे खोलगट आकार तयार करण्यात येतो.

जेवायला केळीचे पान देण्यात येणार असेल तर शक्यतोवर केळीच्या पानाचेच द्रोण देतात.

पानांच्या पत्रावळी व द्रोण वापरल्याने त्या पानांतील औषधी तत्त्व अल्प प्रमाणात त्यावर वाढलेल्या गरम अन्नात उतरतात व ते पोटात जातात. अशाने शरीरास फायदा होतो असा एक समज आहे.
वर्ग:वनस्पतीजन्य पदार्थ
गुणमेलन

## वर्णन
वर-वधू यांच्या जन्म पत्रिकेवरून **गुणमेलन** म्हणजे त्यांची जन्मनक्षत्रे,राशी व जन्मकुंडल्या यावरून तपास करून त्यांचे स्वभाव, गुणधर्म इत्यादी जाणुन घेण्याचे साधन आहे.

नाडीगुणाकरिता ८ गुण,राशींकरिता ७ गुण,गण ६ गुण,ग्रहमैत्री ५ गुण,इत्यादी प्रकारे गुण काढून मग गुणमेलन करतात.असे एकूण गुण ३६ होतात.सर्वसाधारणतः,पंचागात याची कोष्टके दिलेली असतात व एक तक्ता दिलेला असतो.त्यावरून गुण व दोष सहजपणे काढता येतात.

सर्वसाधारण समज असा आहे कि,१८ पेक्षा कमी गुण असल्यास विवाह जुळवु नये.पंचांगात याबद्दल विविध नियम दिलेले असतात.

वर्ग:ज्योतिष
सौरवर्ष

**सौरवर्ष** म्हणजे कालमापनात सूर्य अश्विनी नक्षत्राच्या आरंभापासून निघून सर्व नक्षत्रात भ्रमण करीत पुन्हा त्याच ठिकाणी येण्यास लागणारा वेळ(काल).त्यास क्रांतिवृत्तात सूर्याच्या परिभ्रमणास लागणारा काळ असेही म्हणतात. तो ३६५ दिवस,१५ घटिका,२२ पळे आणि ५३.८५०७२ विपळे इतका असतो किंवा ३६५.२५६३६०४२ दिवस इतका असतो. याच सौरवर्षाचे आधारावर हिंदू कालमापन आधारलेले आहे.

वर्ग:हिंदू कालमापन
वर्ग:भारताची राष्ट्रीय दिनदर्शिका
वर्ग:हिंदू दिनदर्शिका
वर्ग:हिंदू पंचांग
वर्ग:ज्योतिष
सौरमास

'''''' म्हणजे प्रत्येक राशीत सूर्यभ्रमणास लागणारा काळ.त्या १२ असल्यामुळे १२ सौरमासांचे एक सौरवर्ष होते.

वर्ग:हिंदू कालमापन
वर्ग:भारताची राष्ट्रीय दिनदर्शिका
वर्ग:हिंदू दिनदर्शिका
वर्ग:हिंदू पंचांग
वर्ग:ज्योतिष
फ्री स्टेट मैदान

वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेतील फुटबॉल मैदाने
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:ब्लूमफाँटेन
चांद्रमास

'''''' म्हणजे एका अमावस्येपासुन दुसऱ्या अमावस्येपर्यंतचा काळ. तो साधारणतः मध्यममान काढले तर २९.५३०५९ दिवसांचा असतो. १२ चांद्रमासांचे एक चांद्रवर्ष होते.
## चांद्रमासांची नावे
मीन राशीत  सूर्य असतांना जो महिना वा मास सुरू होतो तो चैत्र मास होय. त्याचप्रमाणे पुढे मेष राशीत सूर्य असतांना वैशाख सुरू होतो.अशा प्रकारे पुढे.

## हे सुद्धा पहा
* अधिक मास
* क्षय मास

वर्ग:हिंदू कालमापन
वर्ग:भारताची राष्ट्रीय दिनदर्शिका
वर्ग:हिंदू दिनदर्शिका
वर्ग:हिंदू पंचांग
वर्ग:ज्योतिष
चांद्रवर्ष

'''''' हे १२ चांद्रमासांचे बनले असते. चांद्रवर्षात सुमारे ३५४ दिवस असतात. अधिक मास असणाऱ्या चांद्रवर्षाचे ३८४ दिवस असतात.

वर्ग:हिंदू कालमापन
वर्ग:भारताची राष्ट्रीय दिनदर्शिका
वर्ग:हिंदू दिनदर्शिका
वर्ग:हिंदू पंचांग
वर्ग:ज्योतिष
क्रांतिवृत्त

**क्रांतिवृत्त** किंवा **आयनिक वृत्त** (Ecliptic; एक्लिप्टिक) म्हणजे सूर्याचा अवकाशातील भासमान वर्तुळाकार भ्रमणमार्ग. हा भ्रमणमार्ग वर्तुळाकार असल्यामुळे हा प्रवास ३६० अंशातून होतो.

वर्ग:हिंदू कालमापन
रॉयल बफोकेंग स्टेडियम

**रॉयल बफोकेंग मैदान** तथा **द रॉयल बफोकेंग स्पोर्ट्स पॅलेस** हे दक्षिण आफ्रिकेतील फुटबॉल, रग्बी आणि इतर क्रीडांसाठीचे मैदान आहे. रुस्टेनबर्ग शहराजवळ असलेले हे मैदान दक्षिण आफ्रिकेतील बफोकेंग लोकांनी बांधले व चालिवलेले आहे.

वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेतील फुटबॉल मैदाने
वर्ग:रुस्टेनबर्ग
युधिष्ठिर शक

**युधिष्ठिर शक** ही सहसा न वापरले जाणारी दिनदर्शिका आहे.

वर्ग:हिंदू कालमापन
वर्ग:हिंदू पंचांग
वर्ग:ज्योतिष
वर्ग:हिंदू दिनदर्शिका
शुक्ल पक्ष

शुक्ल प्रतिपदेपासुन ते पौर्णिमेपर्यंतचा काळ हा **शुक्ल पक्ष** आहे.यात १५ तिथी येतात.या पक्षात चंद्राचा आकार दिवसेंदिवस मोठ-मोठा होत जातो.या काळात दर रात्री तो जास्त वेळ आकाशात दिसुन येतो. पौर्णिमेला तर पूर्ण चंद्र आकाशात राहतो. शुक्ल पक्ष म्हणजे चांद्रमासाचा अर्धा भाग.

वर्ग:हिंदू कालमापन
वर्ग:हिंदू पंचांग
वर्ग:ज्योतिष
वर्ग:भारताची राष्ट्रीय दिनदर्शिका
वर्ग:हिंदू दिनदर्शिका
शालिवाहन शक

गौतमीपुत्र सातकर्णी याने शालिवाहन शक ही कालगणना सुरू केली.

शालिवाहन शक (किंवा शालिवाहन संवत्सर) आणि इसवी सन यांत साधारणपणे ७८ वर्षांचा फरक आहे. 
म्हणजे [शालिवाहन शक + ७८ = इसवी सन] अर्थात सध्या इसवी सन २०१६ आहे, तर गुढी पाडव्यानंतरचा शालिवाहन शक १९३८ होईल.
मात्र, १ जानेवारीपासून ते फाल्गुन अमावास्येपर्यंतच्या काळासाठी [शालिवाहन शक + ७९ = इसवी सन] आहे. 
प्रत्येक शालिवाहन शकाला विशिष्ट नाव असते. शालिवाहन शक १९३८ला 'दुर्मुख' हे नाव आहे. दर ६० वर्षांनी नावाची पुनरावृत्ती होते.

शक शब्द हा अनेकदा **माहे** प्रमाणेच सप्‍तमी विभक्तीत म्हणजे शके असा वापरला जातो.

## हे सुद्धा पहा
* संवत्सरांची नावे
* गुढीपाडवा 

वर्ग:हिंदू कालमापन
वर्ग:हिंदू पंचांग
वर्ग:ज्योतिष
वर्ग:हिंदू दिनदर्शिका
वर्ग:रिकामी पाने
निरयन

पहा : निरयन सायन

वर्ग:हिंदू कालमापन
वर्ग:हिंदू पंचांग
वर्ग:ज्योतिष
वर्ग:हिंदू दिनदर्शिका
करण (काल)

तिथीच्या अर्ध्या भागास लागणारा वेळ म्हणजे **करण** आहे. चंद्रास सूर्याच्या पुढे ६० जाण्यास लागणारा वेळ अथवा काल म्हणजेच करण. एका तिथीत दोन करणे समाविष्ट असतात.

वर्ग:हिंदू कालमापन
वर्ग:हिंदू पंचांग
वर्ग:ज्योतिष
वर्ग:हिंदू दिनदर्शिका
साडेतीन शुभ मुहूर्त

हिंदू दिनदर्शिकेप्रमाणे वर्षभरात **साडेतीन शुभ मुहूर्त** असतात. ते खालीलप्रमाणे आहेत:
* गुढीपाडवा
* अक्षय्यतृतीया
* दसरा
हे तीन पूर्ण मुहूर्त आहेत. तर
* दिवाळीचा पाडवा कार्तिक शुद्ध प्रतिपदा हा अर्धा मुहूर्त आहे.

हिंदू पंचांगाप्रमाणे कोणत्याही शुभ कार्याचा, नवीन कार्याचा प्रारंभ या दिवशी करतात. हे मुहूर्त पूर्ण शुद्ध असल्यामुळे या दिवशी इतर दिवसांप्रमाणे कोणतेही शुभ काम सुरू करण्यास दिनशुद्धी बघण्याची गरज नसते.
 

## संदर्भ 
वर्ग:हिंदू पंचांग
वर्ग:ज्योतिष

वर्ग:हिंदू दिनदर्शिका
२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१० - विक्रम

## फलंदाजी
### धावा
### सर्वोच्च स्ट्राईक रेट
:कमीत कमी – १०० धावा

### षटकार
:पूर्ण तक्ता

## गोलंदाजी
### बळी
:पूर्ण तक्ता
:**Note**: Economy rate acts as a tie-breaker if players are level for most wickets.

### इकोनॉमी
:पूर्ण तक्ता

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१०
वर्ग:२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा
आंतरराष्ट्रीय संबंध

**आंतरराष्ट्रीय संबंध** किंवा ज्यास कधी कधी 'आंतरराष्ट्रीय अभ्यास' असेही संबोधीले जाते , हा विविध देशांदरम्यान असलेल्या व्यापारी, मैत्रीपूर्ण वा कटू संबंधांचा एक परिपूर्ण अभ्यास आहे.

वर्ग:आंतरराष्ट्रीय राजकारण
सार्वभौमत्व

१. सार्वभौमत्व म्हणजे कोणत्याही बाह्य शक्तींचा प्रभाव नसणे अशी सार्वभौमत्वाची व्याख्या करता येईल. 

अनेकांना सार्वभौमत्व म्हणजे सर्वेसर्वा असणे असेच वाटते. परंतु त्याचा अर्थ असा होत नाही. 

(स्वतंत्र व्यक्ती ज्यावर कसला ही दबाव नाही.)

२. सार्वभौम यात परकीय प्रदेश मिळवण्याचा अधिकाराचा समावेश होत *नाही.*

३. सार्वभौम यात स्वतःचा प्रदेश (वस्तू) दुसऱ्याला किंवा परकीय शक्तीस बहाल करण्याचा समावेश होतो.
बदनामी

बदनामी म्हणजे किंवा वैयक्तिक, व्यवसाय संबंधित कुप्रसिद्धी होय. उत्पादन, गट, सरकार, धर्म, किंवा राष्ट्राची प्रतिष्ठा यांना हानी पोहोचवणाऱ्या खोट्या विधानासही बदनामी असे म्हणतात. सर्व न्यायाधिकारक्षेत्रात बदनामी, निराधार टीका विरोधात कायदेशीर कारवाई करण्यास परवानगी असते.
==प्रकार== 1) लेखी बदनामी लाय बेल Libel 2) तोंडाने बोलने Slander

## विविध देशातील कायदे
## हे सुद्धा पहा
वर्ग:कायदा
विक्रम संवत्सर

विक्रम संवत ही सम्राट विक्रमादित्याने निर्माण केलेली दिनदर्शिका आहे. पंचांगात याचा वापर होतो. यामध्ये चांद्र व सौर या दोन्ही वर्षगणनांचा उपयोग करण्यात आलेला आहे. नेपाळमध्ये ही दिनदर्शिका शासनामार्फत अधिकृतरीत्या वापरली जाते. सम्राट विक्रमादित्याने शकांवरील विजयानंतर ही दिनदर्शिका सुरू केली. त्यावेळी नवीन विक्रम संवत्सर (=वर्ष) हे चैत्र शुद्ध प्रतिपदेला सुरू होत असे. सध्या, उत्तरी भारतात नवीन विक्रम संवत्सर हा चैत्र कृष्ण प्रतिपदेला सुरू होतो. पुराणानुसार चैत्र महिन्यातील शुक्ल पक्षातील प्रतिपदेला विश्वाचा निर्माता ब्रह्मदेवाने हे जग निर्माण केले. त्यामुळे ही तिथी ‘नव संवत्सर’ उत्सव म्हणूनही साजरी केली जाते. हा कृष्णपक्ष शुक्लपक्षाच्या आधी येतो. गुजरात आणि महाराष्ट्रात नव्या विक्रम संवत्सराची सुरुवात कार्तिक शुद्ध प्रतिपदेला म्हणजे दिवाळीतल्या पाडव्याच्या दिवशी होते. विक्रम संवत्सर (=वर्ष) हे ग्रेगरियन म्हणजे इंग्रजी सनाच्या आकड्यापेक्षा ५६ने अधिक असते. म्हणजेच इ.स. २०१४ हे विक्रम संवत २०७० होय. जेव्हा विक्रम वर्षाची सुरुवात चैत्र शुद्ध प्रतिपदेपासून होते तेव्हा चैत्रातल्या पाडव्यापासून ते ३१ डिसेंबरपर्यंत विक्रम संवत इसवी सनापेक्षा ५७ने अधिक असतो. १ जानेवारी ते फाल्गुन अमावास्येपर्यंत हा फरक ५६चा असतो.
ज्या ग्रहावर नवसंवत्सर सुरू होतो, त्या वर्षातील अधिपती ग्रहाला वर्षाचा राजा म्हणतात. चैत्र महिन्यातच पीक काढले जाते आणि नवीन धान्यही घरात येते. विक्रम संवतला नवसंवत्सर असेही म्हणतात. या काळात आदिशक्ती दुर्गेच्या नऊ रूपांची पूजा केली जाते. या काळात लोक उपवास करतात. श्री दुर्गा मंदिरात विशेष पूजा केली जाते. भजन कीर्तन व रात्र जागरण केले जाते.

## स्वरूप
हिंदू वर्षात पुढिल १२ मास असतात चैत्र, वैशाख, ज्येष्ठ, आषाढ, श्रावण, भाद्रपद, अश्विन, कार्तिक, मार्गशीर्ष, पौष, माघ, फाल्गुन. भारतीय संवत्सर जगातील सर्वात प्राचीन कालगणना आहे. भारतीय नववर्षाची संकल्पना या विश्वाच्या ज्ञानावर आधारित आहे. अशाप्रकारे हिंदू कालगणना पद्धत संपूर्ण विश्वाचे निरीक्षण, चाचणी, अभ्यास करून निश्चित करण्यात आली आहे, ज्यामध्ये हजारो वर्षांनंतरही कोणताही फरक आढळला नाही. सूर्यग्रहण आणि चंद्रग्रहण हे आपल्या सूर्यसिद्धांतात वर्णन केल्याप्रमाणेच दिसतात.

### महिन्यांची नावे 
प्रत्येक महिन्यात दोन पक्ष असतात, ज्यांना कृष्ण पक्ष आणि शुक्ल पक्ष म्हणतात.

## संवत्सरे
जसे प्रत्येक महिन्याचे किंवा दिवसाचे नाव आहे, त्याचप्रमाणे प्रत्येक संवत्सराला एक नाव आहे, ज्यांची संख्या एकूण साठ आहे, जी वीस-वीसमध्ये विभागली आहेत. पहिल्या वीस युगांना **ब्रह्मविंशती** संवत, २१ ते ४० **विष्णुविंशती**संवत आणि शेवटच्या वीस संवतांच्या समूहाला **रुद्रविंशती** असे नाव आहे.
## पाठभेद
महाराष्ट्र-गुजरातेतल्या पंचांगाप्रमाणे, नवीन विक्रम संवत्सराची सुरुवात ही कार्तिक शुद्ध प्रतिपदेपासून होते. त्यामुळे त्या दिवसापासून ते ३१ डिसेंबरपर्यंत विक्रम संवत्सराचा अनुक्रमांक हा इंग्रजी वर्षक्रमांकापेक्षा ५७ने अधिक असतो.  १ जानेवारीपासून ते आश्विन अमावास्येपर्यंत हा फरक ५६चा असतो.
शकसंवत्सराप्रमाणे विक्रम संवत्सराला नाव असते.

पहा : संवत्सरांची नावे

## संदर्भ 
वर्ग:हिंदू कालमापन
वर्ग:हिंदू पंचांग
वर्ग:ज्योतिष
वर्ग:हिंदू दिनदर्शिका
भोवरी

इवलेसे|*Spilopelia senegalensis*
**भोवरी** (इंग्लिश:*लाफिंग डव्ह*; शास्त्रीय नाव:*स्पिलोपेलिया सेनेगालेन्सिस*) हा कबुतरासारखा पण त्यापेक्षा आकाराने लहान असा पक्षी आहे. त्याचा रंग हलका विटकरी असतो.

हा पक्षी मुख्यत्वे भारतीय उपखंड आणि मध्यपूर्वेत आढळतो.

वर्ग:पक्षी
खिलाफत

**खिलाफत** (अरबी: خلافة إسلامية ; तुर्की: *Hilafet*) ही इस्लाम धर्मातील सर्वांत पहिल्या राजकीय-धार्मिक शासनव्यवस्थेस उद्देशून वापरली जाणारी संज्ञा आहे. "प्रेषिताचा वारास" असा अर्थ असणाऱ्या *खलीफा* या शब्दापासून *खिलाफत* ही संज्ञा उपजली आहे. या शासनव्यवस्थेत खलीफा व त्याला साहाय्य करणारे अन्य अधिकारी जगभरातील इस्लामधर्मीयांचे प्रतिनिधी मानले जातात व ते शरिया या इस्लामी धार्मिक व राज्यशासनविषयक कायदेप्रणालीनुसार राज्यसत्ता सांभाळतात. सैद्धान्तिक व्याख्येनुसार हिला "सामंतिक-राज्यघटनाधारित (मदीनेच्या राज्यघटनेनुसार चालणारे) प्रजासत्ताक" प्रकारची राज्यव्यवस्था मानले जाते .

प्रेषित मोहम्मदाने घालून दिलेल्या राजकीय व धार्मिक व्यवस्थेचा उत्तराधिकारी निवडण्यासाठी मोहम्मदाच्या अनुयायांनी ही व्यवस्था अनुसरली, तीमधून खिलाफत राज्यव्यवस्था आकाराला आली. हे सुरुवातीचे खलिफे राशिदून म्हणून ओळखले जातात. सुन्नी इस्लामानुसार मुस्लिमांच्या शूरेने - म्हणजे सहमतीने - खलीफ्याची निवड होते; तर शिया इस्लामानुसार मोहम्मदाच्या निष्कलंक रक्ताचा वारस (म्हणजे वंशज) असलेला व ईश्वराने निवडलेला इमामच खलीफा होऊ शकतो. राशिदून कालखंडानंतर आधुनिक काळापर्यंत (इ.स. १९२४ सालापर्यंत) खिलाफतींचे नेतृत्व घराण्यांतूनच चालत राहिले. किंबहुना क्वचित्काळी एकाच वेळी दोन खलीफे असण्याचे प्रसंग उद्भवले आहेत. राशिदुनांनंतर उमय्या वंशाने खिलाफत चालवली. त्यानंतर अब्बासी, फातिमी व अखेरीस ओस्मानी, या वंशांनी खिलाफती चालवल्या.

## पारिभाषिक शब्दसूची 
## संदर्भ व नोंदी 
## बाह्य दुवे 
* 
*देवगिरीकर, त्र्यं. र., खिलाफत चळवळ, भारतातील

वर्ग:इस्लाम धर्म
राजीव मेनन

**राजीव मेनन** हे तमिळ चित्रपट-दिग्दर्शक आहेत.

वर्ग:तमिळ भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक
वर्ग:तमिळ चित्रपट छायादिग्दर्शक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मुहूर्त

दिनमानाचा पंधराव्या भागास **मुहूर्त** म्हणतात. रात्रिमानाचेही तेवढेच मुहूर्त असतात. (शुभकर्मास योग्य असलेल्या काळासही मुहूर्त असे म्हणतात. हा मुहूर्त पंधराव्या भागाहून वेगळा आहे.)

* सूर्योदयापासून ३ मुहूर्त - प्रातःकाळ
* त्यानंतरचे ३ मुहूर्त - संगवकाळ (गायीच्या बछड्यांना गाईचे दूध पिऊ देण्याचा आणि गाईंना चरायला नेण्याचा काळ). संगव = गाईंना एकत्र आणणे.
* त्यानंतरचे ३ मुहूर्त - मध्यान्हकाळ
* त्यानंतरचे ३ मुहूर्त - अपराण्हकाळ - श्राद्धासाठी महत्त्वाचा काळ.
* त्यानंतरचे ३ मुहूर्त - सायंकाळ -हा कोणत्याही कर्मास प्रशस्त मानला जात नाही.

मुहूर्त हा शब्द ऋग्वेदामधे दोन ठिकाणी आला आहे. दोन्ही ठिकाणी त्याचा अर्थ ’थोडा काळ, थोडे क्षण’,  मुहुर्त म्हणजे दिवसाचा पंधरावा भाग असाही अर्थ सांगितला जातो.  दिवसाचे पंधरा आणि रात्रीचे पंधरा अशी मुहूर्त सांगितले जातात. दोन घटिकांचा एक मुहुर्त होतो. 

’जी कृत्ये काही विशिष्ट नक्षत्रे नक्षत्रांवर करावी असे सांगितले असेल ती कृत्ये त्या नक्षत्राच्या]] ज्या देवता असतील त्याच देवता असणाऱ्या तिथीवर अथवा करणांवर आणि मुहूर्तांवर करण्यास प्रत्यवाय नसतो: त्यांच्या देवता समान असल्याकारणाने  असे केल्याने कार्यसिद्धी होते, अशी समजूत आहे. 

मुहूर्त म्हणजे, एखादे शुभ कृत्य करण्याला विहित असा काल. मुहुर्ताला ग्रह बारा भाव (म्हणजे कुंडलीतील १२ स्थाने) आणि राशी यांची माहिती असणे आवश्यक असते. 

मुहूर्तमुक्तावलीत कोणती कृत्य कधी करावीत त्याबद्दलचे नियम सांगितले आहेत. प्राचीनकाळी नक्षत्रांचे पुण्यकारक आणि पापकारक, पुल्लिंगी आणि स्त्रीलिंगी, उग्र आणि क्रृर असे निरनिराळे विभाग करण्यात आले होते. नक्षत्रांचे ध्रुव आणि स्थिर तीक्ष्ण अथवा दारुण, चर आणि चल  इत्यादी आणखीही विभाग केले असून ह्या संज्ञांना अनुसरून कोणती कृत्य कोणत्या प्रकारच्या नक्षत्रांवर करावी ह्यासंबधीचे नियम सांगितले आहेत. 

मुहूर्तचिंतामणी ग्रंथात नक्षत्रांप्रमाणे वारांनाही ध्रुव, चर, ह्यासारख्या संज्ञा दिल्या असून त्या नावाच्या नक्षत्रांना अनुरूप असणारी कृत्ये त्यांच्याच स्वरूपाच्या वारांवर करावी असे सांगितले आहे.

## मुहूर्त या विषयावरील पुस्तके
* धर्म सिंधु
* निर्णय सिंधु 
* मुहूर्त गणपति (मूळ संस्कृत लेखक - श्री मद्दैवज्ञरावलहरिशंकरसूरिशुनुगणपति)
* मुहूर्त चिंतामणि (संस्कृत लेखक - दैवज्ञ श्री रामाचार्य)
* मुहूर्त पारिजात
* मुहुर्तमार्तंड मूळ संस्कृत, लेखक - नारायण दैवज्ञ(मराठी अनुवाद 'सार्थ मुहूर्त मार्तंड' -गोविंद दातार). 
* मुहूर्तमुक्तावली

## अन्य मुहूर्त
अभिजित मुहूर्त, गोरज मुहूर्त, चौघडिया मुहूर्त, ब्राह्म मुहूर्त, साडेतीन मुहूर्त, वगैरे,

## विवाहासाठीचे मुहूर्त
विवाह मुहूर्ताचे पुढील चार प्रकार होत--

१) गोपाल मुहूर्त -- सूर्योदयास असणारा मुहूर्त

२) दिवा मुहूर्त -- सूर्योदयानंतर दुपारी १२ वाजेपर्यंत

३) मध्यान्ह अभिजित -- दुपारी १२ वाजल्यानंतर सायंकाळपर्यंत

४) गोरज मुहूर्त -- सूर्यास्ताच्या समयी अथवा त्यानंतर.( संध्यासमयी ) 

वर्ग:हिंदू कालमापन
वर्ग:भारताची राष्ट्रीय दिनदर्शिका
वर्ग:हिंदू पंचांग
वर्ग:हिंदू दिनदर्शिका
वर्ग:हिंदू पंचांग
वर्ग:ज्योतिष
वर्ग:हिंदू व्रतवैकल्ये
अंजली (अभिनेत्री)

**अंजली** (तेलुगू: అ౦జలి) ही भारतीय चित्रपट अभिनेत्री आहे. तिचे प्रमुख कार्यक्षेत्र **तमिळ चित्रपट** (कॉलीवूड) आहे.

## व्यक्तिगत परिचय 
**अंजली** (जन्मः ११ सप्टेंबर,१९८८ /८९, मोगालीकुदुरु, राजामुंड्री, आंध्रप्रदेश) ही एक दक्षिण भारतीय अभिनेत्री आहे जी विशेषकरून तमिळ ,कन्नड आणि तेलुगू चित्रपटांतून अभिनय करते.ती तिच्या आनंदी,काट्रदु तमिळ आणि अंगाडि तेरु ह्या चित्रपटातील अभिनयासाठी विशेषकरून ओळखली जाते.तेलुगू भाषेतील फोटो ह्या थरारक चित्रपटाद्वारे आपल्या अभिनय कारकीर्दीस आरंभ करणाऱ्या आता तमिळ भाषेतील चित्रपटात आपले स्वतंत्र स्थान निर्माण केले आहे.
## चित्रपट कारकीर्द 
## हे सुद्धा पहा 
* तमिळ चित्रपट अभिनेत्री
* तमिळ चित्रपट अभिनेते
* कॉलीवूड

वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:फिल्मफेर पुरस्कार विजेते
वर्ग:भारतातील महिला मॉडेल
सुनंदा मुरली मनोहर

डॉ. **सुनंदा मुरली मनोहर** हे तमिळ चित्रपटनिर्माते आहेत.

वर्ग:तमिळ भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक
येसूबाई भोसले

**महाराणी येसूबाई** ह्या छत्रपती संभाजी महाराज यांच्या पत्नी होत्या. त्या मराठा साम्राज्याच्या द्वितीय अभिषिक्त महाराणी होत्या. या मराठा साम्राज्याचे(स्वराज्याचे) संस्थापक छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या सूनबाई होत्या. त्यांचे माहेर शृंगारपूर हे होते. त्यांचे माहेरचे आडनांव शिर्के होते. त्यांचे लग्नापूर्वीचे नाव राजाऊ होते. महाराणी येसूबाई साहेब या मराठा साम्राज्याचे पाचवे छत्रपती सम्राट शाहू महाराज यांच्या मातोश्री होत्या. त्यांना छत्रपती शिवाजी महाराजांनी स्वराज्याच्या कुलमुखत्यार पदाची शिक्के कट्यार प्रधान केले होते. त्या स्वराज्याच्या पहिल्या कुलमुखत्यार होत्या.

छत्रपती शिवाजी महाराजांची ज्येष्ठ सूनबाई, छत्रपती संभाजी महाराजांची महाराणी आणि प्रजाजनांचे आदरस्थान, अशा महाराणी येसूबाईसाहेबांच्या जीवनात जेवढी संकटे आली तेवढी राजघराण्यातील कोणत्याही स्त्रीवर आली नसावीत. एवढे सर्व राजवैभव असूनही आयुष्यात दुर्दैव त्यांच्या पाठीशी लागले आणि सुमारे तीस वर्षे मराठयांच्या या महाराणीला शत्रूच्या बंदिवासात जीवन कंठावे लागले.

पण महाराणी येसूबाईसाहेबांनी ज्या धैर्याने आणि कणखर वृत्तीने त्या खडतर जीवनाला तोंड दिले, त्याला इतिहासात तोड नाही. राजेभोसले घराण्यात सून शोभेल असेच त्या शेवटपर्यंत वागल्या.

महाराणी येसूबाईसाहेबांची मान्यता मोठी होती या थोर स्त्रीबाबत मराठेमंडळींत मोठा पूज्यभाव होता. 

४ जुलै १७१९ ला राजमाता येसूबाईसाहेब मोगलांच्या कैदेतून दिल्लीहून दक्षिणेत परत आल्या. त्यांचा मृत्यू सुमारे १७३१ च्या सुमारास झाला असावा.

राजमाता येसूबाईंच्या निधनानंतर त्यांचे प्रतिनिधी हे पद मराठा राजमंडळात पंतप्रतिनिधी या नावाने कायम झाले.

## कुटुंब 
पिलाजीराव शिर्के हे महाराणी येसूबाई यांचे वडील होते. ते मराठा साम्राज्याचे सेनानी होते.

## चरित्रे
* जिद्दीने राज्य राखिले (संभाजीची पत्नी महाराणी येसूबाई हिच्या आयु़्ष्यावरील कादंबरी, लेखिका - नयनतारा देसाई)
* महाराणी येसूबाई (डॉ. मीना मिराशी)
* महाराज्ञी येसूबाई (डॉ. सदाशिव शिवदे)
*महाराणी येसूबाई (सुवर्णा नाईक निंबाळकर)

## चित्रपट
* महाराणी येसूबाई (१९५४). प्रमुख भूमिका : सुलोचना, रमेश देव; दिग्दर्शक : भालजी पेंढारकर

वर्ग:भोसले घराणे
वर्ग:संभाजी महाराज
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:मराठा साम्राज्यातील स्त्रिया
थाई भाषा

**थाई** ही थायलंड देशाची राष्ट्रभाषा आहे.

वर्ग:भाषा
वर्ग:थायलंड
लेस्ली अर्विन

**लेस्ली लिरॉय अर्विन** (सप्टेंबर १०, इ.स. १८९५:लॉस एंजेलस, कॅलिफोर्निया, अमेरिका - ऑक्टोबर ९, इ.स. १९६६) हा चित्रपटांतून कसरतीचे खेळ करणारा व्यक्ती होता.

अर्विनने इ.स. १९१९मध्ये सर्वप्रथम हवाई छत्री घेउन विमानातून उडी मारली होती.

वर्ग:इ.स. १८९५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६६ मधील मृत्यू
थेरवाद

right|200 px|thumb|अशोकस्तंभ
**थेरवाद** किंवा **स्थविरवाद** पंथ हा बौद्ध धर्मातील सर्वांत जुना पंथ आहे. थेरवादामध्ये पारंपरिक बौद्ध धर्माची शिकवण अधिक काटेकोरपणे पाळली जाते. थेरवाद ह्या शब्दाचा अर्थ "प्राचीन शिकवण" असाच आहे.

भगवान बुद्धाने स्थापन केलेल्या बौद्ध भिक्षुसंघात सर्व प्रकारचे लोक होते वादविवाद, शास्त्रार्थ खंडन मंडन, स्वतंत्र बुद्धीने तर्क किंवा विचार करणे आणि त्या विचारात जे तत्त्व गवसले असेल ते सभेत निःसंकोच सांगणे अशा प्रकारचे बौद्धिक स्वातंत्र्य मठात आणि विहारात राहणाऱ्या प्रत्येक भिक्षूला मिळत असे. या विचारस्वातंत्र्यामुळेच वैशाली येथे भरलेल्या बौद्ध भिक्षूंच्या दुसऱ्या धर्मपरिषदेत मतभेदांचे तीव्रत्व वाढून बौद्ध भिक्षूत पूर्वेकडील (वैशाली व पाटलीपुत्र येथे राहणारे) व पश्चिमेकडील (कौशांबी व अवन्तीकडील) असे दोन गट पडले. यापैकी पश्चिमेकडच्या गटाने निर्माण केलेल्या पंथाला हीनयान म्हणतात व पूर्वेकडील पंथाला थेरवाद म्हणतात. या पंथात बुद्धाला महात्मा समजतात पण देव मानत नाहीत. हा पंथ त्रिपिटक ग्रंथाप्रमाणे आचरण करतो.

## विस्तार 
श्रीलंका तसेच आग्नेय आशियामधील म्यानमार, कंबोडिया, लाओस व थायलंड ह्या देशांमधील बहुसंख्य प्रजा थेरवादी बौद्ध धर्मीय आहे.

## थेरवादी देश 
थेरवादी लोक बहुसंख्य असलेल्या देशांची यादी

अल्ट=थेरवादी भन्ते गन |इवलेसे|थेरवादी भन्ते गन

## हे सुद्धा पहा 
* महायान
* वज्रयान
* नवयान
* झेन
 
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:बौद्ध धर्म

वर्ग:बौद्ध धर्माचे संप्रदाय
रे प्राइस

**रेमंड विल्यम प्राइस** (जून १२, इ.स. १९७६:सॅलिसबरी, ऱ्होडेशिया - ) हा चा क्रिकेट खेळाडू आहे.

प्राइस डाव्या हाताने मंदगती गोलंदाजी करतो.

प्राइस, रे
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
महायान

) **दक्षिणी बौद्ध धर्म:**  लाल (थेरवाद)]]

इवलेसे|**महायान** भन्ते
**महायान** ही बौद्ध धर्माच्या दोन मुख्य शाखांपैकी एक आहे (दुसरी मुख्य शाखा: थेरवाद). महायान पंथाची स्थापना भारतात सुमारे इ.स. पूर्व पहिल्या शतकात झाली असल्याचे जाणकारांचे मत आहे. स्थापनेनंतर हा पंथ प्रामुख्याने आशियात पसरला व आज संपूर्ण पूर्व आशियामध्ये बहुसंख्यक आहे.

## उदय 
इ.स. पहिल्या शतकात या बौद्ध संप्रदायाचा उदय झाला होता. सम्राट कनिष्कांनी या बौद्ध संप्रदायाला राजाश्रय दिला होता. कनिष्काच्या काळात महायान हा बौद्ध पंथ उगम पावला. या पंथाने तत्पूर्वीचा, बौद्ध परंपरांमधील स्थिरवाद नाकारून सुयोग्य बदल आचरणात आणले. यापूर्वी बौद्ध लोक स्तुपाची पूजा करीत. या पंथाने उभ्या बुद्ध मूर्तीची पूजा सुरू केली.

## प्रभाव 
आज महायान पंथाचे लोक चीन, जपान, दक्षिण कोरिया, उत्तर कोरिया, हॉंगकॉंग, व्हियेतनाम व तैवान ह्या देशांमध्ये बहुसंख्यक आहेत. जगामध्ये १.२ अब्ज पेक्षा अधिक महायानी बौद्ध अनुयायी आहेत.

## हे सुद्धा पहा 
*थेरवाद
*वज्रयान
*झेन
*नवयान

## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे 
वर्ग:बौद्ध धर्म
वर्ग:बौद्ध धर्माचे संप्रदाय
ई-पुस्तक

**ई-पुस्तक** म्हणजे एखाद्या पुस्तकाचे केलेले डिजिटल किंवा इलेक्ट्रॉनिक रूपांतर. या प्रकारच्या पुस्तकात मजकूर, चित्रे किंंवा दोन्ही असू शकते, जे संगणक किंवा मोबाईलसारख्या इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांद्वारज वाचले जाते.

जरी याला पुस्तकाचे "डिजीटल रूपांतर" म्हणले जात असले, तरी काही पुस्तके ही फक्त ई-पुस्तके म्हणूनच प्रकाशित केली जातात. ई-पुस्तके ई-बुक रीडर या खास वाचण्यासाठी तयार केलेल्या उपकरणावर वाचली जाऊ शकतात, त्यासोबतच संगणक, टॅब्लेट्स, लॅपटॉप किंंवा मोबाईल फोनद्वारे वाचता येतात.

पुस्तकाची पाने पीडीएफ/किंवा चित्ररूपात न ठेवता ती वेगळ्या प्रकारच्या टंकात साठविली जातात. जेणेकरून वाचक वापरत असलेल्या साधनाच्या पडद्याच्या आकाराप्रमाणे मजकूर आपोआप बदलतो आणि सुलभतेने वाचता येतो. आंतजालाला जोडलेल्या संगणकाच्या, स्मार्टफोनच्या सहाय्याने हे पुस्तक डाउनलोड करता येते आणि मग तत्सम पडद्यावर वाचता येते. कधीकधी एखाद्या संकेतस्थळाने ते उतरवून घेतलेले असते, आणि तिथूनही ते वाचता येते.

## हे सुद्धा पहा
* ई-साहित्य प्रकाशन

## संदर्भ
वर्ग:साहित्य
युनिकोड : तंत्र आणि मंत्र

लेखक  माधव शिरवळकर
प्रकाशन :संगणक प्रकाशन
प्रकाशन दिनांक :१ मे २०१०

आंतरराष्ट्रीय व्यवहारासाठी जशी सर्वसमान मानके तयार झालीत, तसे 'लिपीबदलासाठी साधलेले प्रमाणीकरण' असे **युनिकोड**चे वर्णन आहे.त्याकरता मोठा आंतरराष्ट्रीय उपद्व्याप करावा लागला. जगातल्या सगळ्या भाषा जाणून घेऊन, त्या भाषांसाठी वापरल्या जाणाऱ्या लिपी, त्या लिप्यांमधील अक्षर अन् अक्षर नोंदवावे लागले. त्यासाठी एक जागतिक महामंडळ (कन्सॉशिर्यम) बनवले गेले. तमिळनाडू आणि बंगाल ह्या राज्यांची सरकारे अशी दक्ष की त्यांनी भारत सरकारप्रमाणे आपापल्या राज्यांसाठी त्या कन्सॉशिर्यमचे सदस्यत्व घेतले व कन्सॉशिर्यमसमोर आपापल्या भाषेची बाजू मांडली. महाराष्ट्राने अशी तत्परता दाखवली नाही. ह्या मुद्याकडे  मुद्दाम माधव शिरवळकरनी लक्ष वेधले आहे.

लेखक ह्या तंत्राचा गेल्या वीस वर्षांचा आणि त्यापूर्वीच्या तयारीचा भाग सांगतात,मायक्रोसॉफ्ट, गुगल ह्यांच्यासारख्या मोठमोठ्या जागतिक कंपन्यांमधील स्पर्धा, तरीसुद्धा एका मोठ्या उद्देशाने त्यांचे एकत्र येणे आणि त्यातून मानवी ज्ञानसंचितात पडलेली भर हे मुद्दे लेखकांनी मांडले आहेत.

शिरवळकर यांनी 'युनिकोड' संहितेतील काही उण्या बाजू; तसेच त्यांच्यासमोरील भविष्यातील आव्हाने यांचेही कथन केले आहे.
जर तुम्हाला सर्व अक्षरे योग्यप्रकारे दिसत नसतील तर ही pdf  संचिका डाउनलोड करा (उतरवून घ्या)

## हेसुद्धा पहा
*युनिकोड
## संदर्भ
वर्ग:मराठी साहित्य
भगवानदादा

**भगवानदादा** ऊर्फ **भगवान आबाजी पालव** (जन्म : १ ऑगस्ट १९१३;  - ४ फेब्रुवारी २००२) हे मराठी, मराठी अभिनेते, चित्रपटदिग्दर्शक व हिंदी चित्रपटनिर्माते होते.

भगवान आधी स्टंट चित्रपटांत कामे करायचे. पुढे त्यांनी स्वतःची चित्रपट कंपनी काढली. भगवान यांनी एकूण २९३ चित्रपटांत अभिनय केला आहे. त्यांनी ३४ चित्रपटांचे दिग्दर्शन केले आहे, २ चित्रपटांची पटकथा लिहिली आहे आणि एका चित्रपटाची निर्मिती केली आहे. बऱ्याच चित्रपटांतील त्यांनी भूमिका केलेल्या पात्राचे नाव भगवान किंवा भगवानदादा असे.

## भगवानदादांचे गाजलेले चित्रपट 
* अलबेला (अभिनय, दिग्दर्शन, निर्मिती)
* झनक झनक पायल बाजे (अभिनय)
* झमेला (अभिनय, दिग्दर्शन)
* मैने प्यार किया (अभिनय)

## भगवानदादांवरील चरित्रपट 
अभिनेते भगवान यांच्यावर ’एक अलबेला’ नावाचा मराठी चित्रपट बनला आहे. त्यात भगवानदादांची भूमिका मंगेश देसाई यांनी तर गीताबालीची विद्या बालन यांनी केली आहे.,

## बाह्य दुवे 
* आयएमडीबीवरील भगवानदादांविषयीचे पान

वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:इ.स. १९१३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००२ मधील मृत्यू
वर्ग:मराठी अभिनेते
२०१० फिफा विश्वचषक पात्रताफेरी

## पात्र संघ 
इवलेसे|500px|अंतिम पात्रता

खालील ३२ संघ २०१० फिफा विश्वचषक स्पर्धेसाठी पात्र झाले:

:1.The rankings are shown as of 16 October 2009. These were the rankings used for the final draw.
:2.Germany between 1951 and 1990 is often referred to as "West Germany", as a separate East German state and team existed then.
:3.Competed as SFR Yugoslavia from 1930 to 1990, and FR Yugoslavia from 1992 – 1998 and Serbia and Montenegro for 2006; 1st appearance as Serbia.
:4.Competed as Czechoslovakia from 1934 to 1990; 1st appearance as Slovakia.
:5.No official third place match took place in 1930 and no official third place was awarded at the time; both United States and Yugoslavia lost in the semi-finals. However, FIFA lists the teams as third and fourth respectively.

## पात्रता कार्यक्रम 
The distribution by confederation for the 2010 World Cup was:
* युरोप (UEFA): १३ स्थान
* आफ्रिका (CAF): ५ जागा (+ South Africa qualified automatically as host nation for a total of 6 places)
* आशिया (AFC): ४ ते ५ जागा
* दक्षिण अमेरीका (CONMEBOL) ४ ते ५ जागा
* पुर्व, मध्य व कॅरेबीयन (CONCACAF): ३ ते ४ जागा
* ओशेनिया (Oceania Football Confederation): ० ते १ जागा

### टाय ब्रेकर 
# साखळी सामन्यातील गोल फरक;
# साखळी सामन्यात केलेले गोल
# टाय संघात झालेल्या सामन्यातील गुण;
# टाय संघात झालेल्या सामन्यातील गोल फरक;
# टाय संघात झालेल्या सामन्यातील सर्वाधिक गोल;
# drawing of lots, or a play-off (if approved by FIFA)

## अंतर्संघ पात्रता निकष 
### आफ्रिका (कॅफ) 
*(सहभागी संघ ५३, पात्र संघ ५ + (यजमान १) दक्षिण आफ्रिका*

#### तिसरी फेरी (अंतिम यादी) 
### आशिया (एफसी) 
*(सहभागी संघ ४३)*

#### चौथी फेरी 
#### पाचव्या स्थानासाठी प्ले ऑफ (पाचवी फेरी) 
|}
सरासरी २-२, बहरैन अवे गोल नियमाने एफसी-ओफसी प्ले ऑफ सामना  संघा सोबत खेळेल.

### युरोप (युएफा) 
*(सहभागी संघ ५३ - पात्र संघ १३)*

#### पहिली फेरी 
#### दुसरी फेरी 
|}

**फ्रान्स**, **पोर्तुगाल**, **ग्रीस** व **स्लोव्हेनिया** २०१० फिफा विश्वचषक स्पर्धे साठी पात्र.

### पुर्व, मध्य अमेरीका व कॅरेबियन (कॉन्ककॅफ) 
*(सहभागी संघ ३५)*

#### चौथी फेरी 
### ओशेनिया (ओफसी) 
*(सहभागी संघ १०)*

#### दुसरी फेरी 
न्यू झीलंड संघएफसी-ओफसी प्ले ऑफ सामना बहरैन विरुद्ध खेळेल.

### दक्षिण अमेरीका (काँमेबॉल) 
*(सहभागी संघ १०)*

#### अंतिम यादी 
## References 
वर्ग:२०१० फिफा विश्वचषक
एट्रियल सेप्टल डिफेक्ट

**अलिंद पटल दोष**  हा **एट्रियल सेप्टल डिफेक्ट** (**ए.एस.डी.**) या नावाने ओळखला जातो. हा मानवी हृदयात जन्मतः आढळणारा दोष आहे. हा दोष असलेल्या हृदयातील डाव्या एट्रियम म्हणजे डाव्या अलिंदामधून रक्त उजव्या अलिंदामध्ये वाहते. या दोन कप्प्यांमधील पडदा (सेप्टम) यामध्ये एक किंवा अधिक छिद्रे असल्याने असे शक्य होते. यामुळे डाव्या एट्रियममधील (शुद्ध) रक्त उजव्या एट्रियममधून पुन्हा फुफ्फुसाकडे जाते व गरज नसताना पुन्हा शुद्ध होते. यामुळे हृदयावर ताण येतो. हा दोष दुरुस्त न केल्यास हृदयाचा आकार बेढब होतो व इतर हृदयविकार होण्याची शक्यता दाट होते.

## हे सुद्धा पहा 
* एट्रियोव्हेंट्रीक्युलर सेप्टल डिफेक्ट
* व्हेंट्रीक्युलर सेप्टल डिफेक्ट

वर्ग:हृदयातील जन्मजात दोष
वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र
एट्रियोव्हेंट्रीक्युलर सेप्टल डिफेक्ट

## हे सुद्धा पहा
* एट्रियल सेप्टल डिफेक्ट
* व्हेंट्रीक्युलर सेप्टल डिफेक्ट

वर्ग:हृदयातील जन्मजात दोष
वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र
२०१० फिफा विश्वचषक पात्रताफेरी (कॅफ)

thumb|right|300px|निकाल:

## पहिली फेरी 
*  वि 
*  वि '''**
* **' वि '**
*  वि 
* **''' वि 

|}

## दुसरी फेरी 
### मानांकन 
### गट १ 
### गट २ 
### गट ३ 
### गट ४ 
### गट ५ 
### गट ६ 
### गट ७ 
### गट ८ 
### गट ९ 
### गट १० 
For African Cup of Nations qualification:

### गट ११ 
### गट १२ 
### उप विजेता मानांकन 
## तिसरी फेरी 
### मानांकन 
### गट अ 
### गट ब 
### गट क 
### गट ड 
### गट इ 
## References 
## बाह्य दुवे 
* African zone  at FIFA.com

कॅफ
चिल्ड्रन्स हॉस्पिटल (डेन्व्हर)

right|180px|thumb|चिल्ड्रन्स हॉस्पिटल, डेन्व्हरची दर्शनी बाजू
**चिल्ड्रन्स हॉस्पिटल, डेन्व्हर** हे अमेरिकेच्या कॉलोराडो राज्यातील डेन्व्हर शहरात असलेले अग्रगण्य इस्पितळ आहे. हे इस्पितळ फक्त मुलांच्या चिकित्सेकरता असून युनिव्हर्सिटी ऑफ कॉलोराडोशी संलग्न आहे. हे इस्पितळ डेन्व्हरच्या पूर्वेस ऑरोरा या उपनगरात कोलफॅक्स ॲव्हेन्यू आणि आय-२२५च्या जवळ असलेल्या ॲंशुत्झ वैद्यकीय परिसरात आहे. *चिल्ड्रन्स हॉस्पिटल नेटवर्क ऑफ केर* ही संस्था या परिसराव्यतिरिक्त डेन्व्हरमध्ये अनेक ठिकाणी मुलांच्या उपचारार्थ क्लिनीक चालवते.

वर्ग:डेन्व्हर
वर्ग:युनिव्हर्सिटी ऑफ कॉलोराडो
२०१० फिफा विश्वचषक पात्रताफेरी (युएफा)

## पहिली फेरी
### मानांकन 
### सामने 
### गट १ 
### गट २ 
### गट ३ 
### गट ४ 
### गट ५ 
### गट ६ 
### गट ७ 
### गट ८ 
### गट ९ 
### दुसरी फेरी मानांकन 
Because one group has one team fewer than the others, matches against the sixth-placed team in each group are not included in this ranking. As a result, eight matches played by each team will count for the purposes of the second-placed table.

## संदर्भ आणि नोंदी 
युएफा