open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
पोरबाजार

**पोरबाजार** हा २०१४ साली प्रदर्शित झालेला एक मराठी चित्रपट आहे. ह्या चित्रपटामध्ये सई ताम्हनकर व अंकुश चौधरी ह्यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत.

## बाह्य दुवे
* फेसबूकवरील पान

*मराठी बोलीवरील माहिती
कोकणा बोलीभाषा

कोकणी भाषायातू आविषकर होणार जीवन 

महाराष्ट्रातील  वास्तव्य नाशिक, ठाणे, धुळे, नंदुरबार या जिल्ह्यांमध्ये आहे, तर गुजरातेत डांग, नवसारी, धरमपूर, सुरत या जिल्ह्यांमधून वास्तव्य करणाऱ्या कोकणा आदिवासी समाजाच्या बोली भाषेस  कोकणा बोलीभाषा असे म्हणतात.
भिल्ली बोलीभाषा

## भिल्ली
## भिल्ली (नासिक)
## 'भिलाव' बोलीभाषा
## भिल्ली (खानदेश)
## भिल्ली (सातपुडा)
## भिल्ली (निमार)
वासुदेव नरहर सरदेसाई

**वासुदेव नरहर सरदेसाई** (जन्म: कान्हे(चिपळूण-रत्‍नागिरी, ६ मार्च १९३७) हे एक मराठी गझलकार आहेत. गुजरात विद्यापीठातून त्यांनी एफ.वाय.बी.एची परीक्षा इ.स.१९५७ साली दिली आणि शिक्षण सोडले. 

वा.न. सरदेसाई यांनी कविता आणि गझलांशिवाय काही नाटकेही लिहिली आहेत. त्यांच्या कविता आणि गझला अनेक मराठी नियतकालिकांतून, विशेषांकांतून आणि दिवाळी अंकांतून प्रसिद्ध झाल्या आहेत.

वा.न. सरदेसाई हे आकाशवाणीचे मान्याताप्राप्त कवी आणि नाट्य-अभिनेते आहेत. दूरचित्रवाणीवर त्यांचे काव्यवाचनाचे कार्यक्रम झाले आहेत.

अमरावती, औरंगाबाद, नासिक आणि मुंबई या थहरांत झालेल्या मराठी गझल संमेलनांत सरदेसाईंचा सहभाग होता

## वा.न. सरदेसाई यांनी हाताळलेले काव्यप्रकार
सरदेसाई यांनी अध्यात्मगीत, अंगाईगीत, अभंग, ओवी, कत‍आ(मुक्तक), गझल, ग्रामीण गीत, दोहा, बालगीत, भक्तिगीत, भावगीत, रुबाई, लावणी, लोकगीत आणि हायकू यांसारख्या अनेक प्रकारांच्या कविता लिहिल्या आहेत.

## वा.न. सरदेसाई यांची पुस्तके
* अंगाई ते गझल-रुबाई (समग्र वा. न. सरदेसाई) 
* आणि ‘माती गाते गीत आपुले (अप्रकाशित नाटक)
* आम्ही हरलोय, पृथ्वी जिंकलीय (नाट्यदर्पणचा प्रथम पुरस्कार मिळालेले आणि रंगभूमीवर आणि दूरचित्रवाणीवर प्रयोग झालेले बालनाट्य)
* को जागर्ति? (रंगभूमीवर आणि दूरचित्रवाणीवर प्रयोग झालेले बालनाट्य)
* त्याची वंदावी पाउले (महाराष्ट्र राज्य नाट्यस्पर्धेत जळगाव केंद्रावर सादर केलेले बक्षीसपात्र नाटक; १९७१)
* माता न तू वैरिणी (रंगभूमीवर आलेले पण अप्रकाशित नाटक)
* माझी कविता (कवितासंग्रह; प्रकाशक महाराष्ट्र राज्य साहित्य संस्कृति-मंडळ; १९८४)
* आभाळपंख (गझलसंग्रह; इंद्रनील प्रकाशन;२००१)
* चांदण्यांची तोरणे (गझलसंग्रह; इंद्रनील प्रकाशन; २००३)
* शू~~! शूटिंग चालू आहे (रंगमंचावर सादर झालेले अप्रकाशित नाटक)

## पारितोषिके, पुरस्कार आणि सन्मान
* अक्षर नियतकालिकाच्या १९८६ च्या दिवाळी अंकात एक गझल प्रकाशित. तीनशे दिवाळी अंकांतील निवडक तेरा कवितांमध्ये त्या गझलेचा समावेश.
* ’आचार्य अत्रे स्मृति कथा-कविता स्पर्धा – नवयुग १९७०’ ह्या खुल्या स्पर्धेत सुमारे पंधराशे कवितामधून ‘ इंगित‘ ह्या कवितेला प्रथम पारितोषिक/ लघुकथेलाही पुरस्कार.
* वसईहून प्रसिद्ध होणाऱ्या सुवार्ता मासिकाच्या १९८५ च्या विशेषांकासाठी घेतलेल्या काव्यलेखन स्पर्धेत प्रथम पारितोषिक.
* ’आम्ही पार्लेकर’च्या २००७ आणि २०१२ सालच्या दिवाळी-अंकात कविता-लेखन स्पर्धेत प्रथम पारितोषिक.

वर्ग:मराठी गझलकार
वर्ग:इ.स. १९३७ मधील जन्म
वर्ग:चित्र हवे
वणवा एक क्रांती

## वणवा एक क्रांती 
हे एक मराठी नाटक आहे.
* लेखक आहेत गणेश शिंदे.
* नाटकाचे दिग्दर्शन आनंद बुरड यांनी केले आहे
*नाटकाचे संगीत सुरेश गायकवाड यांचे आहे.
* या नाटकातील कलाकरांनीच नेपथ्य, वेशभूषा, केशभूषा केल्या आहेत.

### नाटकाचे स्वरूप : 
लोकांपुढे काही समस्या मांडणे आणि त्यांची सोडवणूक करयासाठी लोकांना प्रेरित करणे हा या सामाजिक नाटकाचा हेतू  आहे.  या नाटकात गारपीटग्रस्त शेतकऱ्यांच्या कुटुंबांची व्यथा मांडण्यात आली आहे.  नावाप्रमाणेच  नाटकातील एका पात्राच्या मनात अन्यायाविरुद्ध वणवा पेटतो आणि एक क्रांती घडते.  समाजात जात-पात, उच्च‌-नीचता यांमुळे निर्माण होणाऱ्या समस्या सोडवून सलोख्याने राहण्याचा सल्ला या नाटकाद्वारे देण्यात आला आहे.  

नाटकात एकूण ४ गाणी आहेत.

नाटकाचे सादरीकरण नेहमीपेक्षा वेगळ्या पद्धतीने करण्यात आले आहे.  

### कलाकार : 
# गणेश शिंदे
# भाग्यश्री नगरकर
# चिन्मयी स्वामी
# आनंद बुरड
# सुश्रुत मुळावेकर
# योगेश तवार
# सुरेश गायकवाड
# रोहन दिघे
# अदित्य ढेंबरे
# मोहित कुंटे
# सुयश शेठ
* प्रकाश योजना - सर्वेश मेह्ंदळे
* रंगभूषा - बाळ जुवाटकर
* नृत्य दिग्दर्शन - चिन्मयी स्वामी
* ध्वनिसंयोजन ‌- प्रवीण शिंदे

### नाटकाचा कालावधी : 
दोन अंकी नाटक (१तास ५०मिनिटे)
दीर्घांक (१तास २०मिनिटे),
एकांकिका (४५मिनिटे).

### शुभारंभाचा प्रयोग 
या नाटकाचा पहिला प्रयोग "४ जानेवारी २०१५" रोजी सायंकाळी ६ ते ८ या वेळेत, पुण्याजवळच्या पिंपरी शहरातील संत तुकाराम नगर तेथील आचार्य अत्रे सभागृहात, प्रेक्षकांच्या प्रचंड उपस्थितीत झाला.

वर्ग:मराठी नाटकांची यादी
फझी संकल्पना

फझी संकल्पना ही संकल्पना अर्थपूर्ण मजकूर, मूल्य, किंवा अनुप्रयोगाच्या कक्षा यानुसार् मोठ्या प्रमाणात बदलतात, या गोष्टी एकदाच आणि सर्वांसाठी निश्चित करु शकत नाहीत.
दर्यावसिंह ठाकूर

**दर्यावसिंह ठाकूर** या क्रांतीकारकांचा जन्म इ.स. १७९५ मध्ये फतेहपूर (उत्तर प्रदेश)चे रहिवासी मर्दानसिंहजी ठाकूर यांच्या इथे झाला. गर्भश्रीमंत घरात जन्म झाला असला तरी सर्वसामान्यांप्रती असलेल्या विलक्षण सहानुभूतीने व माणूसकीने आचरण करणाऱ्या दर्यावसिंहाना युद्धशास्त्रातही आवड होती.

## इंग्रजाविरोधात लढाई 
१८५५ पासून इंग्रजांच्या अतिरेकी आणि अत्याचारी कारभाराविरोधात जनमानसात अंगार पेटला होता. सेनापती तात्या टोपे यांच्या कार्याने आणि विचारांनी प्रभावीत होऊन ठाकूर दर्यावसिंहांनी तात्या टोपेंना सर्वतोपरी सहाय्य करायचे कबूल केले होते. ठाकूर दर्यावसिंहांनी इंग्रजांच्या विरोधात संघर्ष पेटविला. दर्यावसिंहाचे तीन भाऊ निर्मलसिंह ठाकूर, बख्तावरसिंह ठाकूर, रघुनाथसिंह ठाकूर व दर्यावसिंहांचा पुत्र सुजनसिंह ठाकूर हे सर्वजण इंग्रजांच्या विरोधातील लढ्यात सहभागी झाले होते. ११ जुलै १८५७ रोजी दर्यावसिंह ठाकूर आणि इंग्रज सेनेत घनघोर लढाई झाली. त्या काळातील आधुनिक शस्त्राने सज्ज असलेल्या इंग्रज सेनेच्या विरोधात दर्यावसिंह परंपरागत शस्त्रांनी लढत होते. परिणामतः दर्यावसिंह ठाकूरांचा पराभव झाला.

## अटक व मृत्यू 
इंग्रज अधिकारी दर्यावसिहांना पकडण्यास उत्सुक होते. ५ मार्च १८५८ दर्यावसिंहांचा द्वेष करणाऱ्या त्यांच्याच एका सहकाऱ्याने गद्दारी करून दर्यावसिंह व त्यांच्या कुटुंबियांना पकडून दिले. इंग्रज अधिकाऱ्यांनी दर्यावसिंह ठाकूरांना त्यांचा भाऊ आणि पुत्र सुजनसिंह यांच्यासह ६ मार्च १८५८ रोजी फाशी दिली.

वर्ग:इ.स. १७९५ मधील जन्म
वर्ग:भारतीय क्रांतिकारक
वर्ग:इ.स. १८५८ मधील मृत्यू
पुणे आंतरराष्ट्रीय मॅरॅथॉन

इवलेसे|२००८ मधील सहभागी
**पुणे आंतरराष्ट्रीय मॅरेथॉन** भारताच्या पुणे शहरात दरवर्षी आयोजित केली येणारी धावण्याची शर्यत आहे. ह पहिल्यांदा १९८३ साली आयोजित केली गेली होती.

या शर्यतीत अनेक भारतीय व आंतरराष्ट्रीय खेळाडू भाग घेतात. या शर्यतीच्या आधी चित्रपट आणि इतर क्षेत्रातील प्रसिद्ध व्यक्ती छोट्या अंतराची शर्यत गंमत म्हणून पळतात व त्याद्वारे दानपैसा गोळा करतात.

वर्ग:पुणे
वर्ग:मॅरॅथॉन
नाट्यदर्पण (संस्था)

नाट्यदर्पण ही मुंबईतील एक नाटक या विषयाला वाहिलेली संस्था होती. ही संस्था इ.स. १९८२पासून 'कल्पना एक आविष्कार अनेक' नावाची एकांकिका स्पर्धा घेत असे. कोणीएक मान्यवर स्पर्धकांना एक कल्पना देत आणि त्या कल्पनेवर आधारित स्पर्धक अनेकानेक नाट्याविष्कार सादर करीत. यात मुख्यत्वे लेखकाच्या मेंदूला व्यायाम मिळत असे. तो कल्पनेचा कसा विस्तार करतो, तिला कसे फुलवतो आणि आपल्या प्रतिभेने सगळा नाट्यखेळ कसा रचतो, हे पाहणे हाच यातला मनोज्ञ भाग होता. एकूण १७ वर्षे अशी स्पर्धा घेतल्यानंतर नाट्यदर्पण ही संस्था बंद झाली. 

त्यानंतर २००४ सालापासून 'अस्तित्त्व' या संस्थेने ही स्पर्धा पुन्हा सुरू केली आणि पुढे आठ वर्षांनी २०११मध्ये स्पर्धेची रजतजयंती साजरी केली.

’नाट्यदर्पण’चे श्री.सुधीर दामले हे त्याकाळी 'नाट्यदर्पण' नावाचे एक मासिकही चालवत असत. त्याला जोडून त्यांनी 'नाट्यदर्पण रजनी' सुरू केली होती. मराठी नाट्य आणि चित्रपट क्षेत्रातल्या विविध कलाकारांना त्या सोहळ्यात पुरस्कार दिले जात. हिंदी सिनेमाच्या क्षेत्रात 'फिल्मफेअर ॲवॉर्ड्‌स'चे जे स्थान आहे तेच मराठी कलाजगतात या 'नाट्यदर्पण सन्मानचिन्हां'ना मिळाले होते. त्या रजनीचा भव्य आणि दिमाखदार सोहळा दर वर्षी साजरा होत असे. १९८१साली या कार्यक्रमातून आनंद भाटे या दशवर्षीय बालकलाकाराच्या गाण्याचा पहिला जाहीर कार्यक्रम झाला.

## अशा नाट्यदर्पण पुरस्काराने सन्मानित झालेले गुणवंत
* अभिराम भडकमकर
* अशोक मनोहर समेळ (१९८४, १९९६)
* आत्माराम भेंडे
* जयवंत दळवी
* ज्योत्स्ना देवधर
* निळू फुले (सूर्यास्त या नाटकातील भूमिकेसाठी)
* पुरुषोत्तम गजानन बेर्डे (२०००; ’जाऊबाई जोरात’ या नाटकाच्या दिग्दर्शनासाठी)
* प्रभाकर पणशीकर
* प्रशांत दळवी (दगड का माती या प्रायोगिक नाटकाच्या नाट्यलेखनासाठी)
* प्रशांत दामले (१९९३; गेला माधव कुणीकडे’तील भूमिकेसाठी. १९९६;’प्रियतमा’तील भूमिकेसाठी)
* वामन पात्रीकर (१९८२); कलंदर बिलंदर' या बालनाट्यलेखनासाठी
* राजीव नाईक
* विजया मेहता
* वि.भा. देशपांडे
* श्याम मनोहर (१९८३, १९८४, १९८६, १९९४; उत्कृष्ट नाट्यलेखनासाठी)
* सतीश नाईक (१९८१) (?)
* सदानंद मोरे; ’उजळल्या दिशा’ नाटकाच्या नाट्यलेखनासाठी
* सुलभा देशपांडे
* सुहास कामत

वर्ग:नाटक
वर्ग:नाट्यसंस्था
ऐरोली रेल्वे स्थानक

**ऐरोली** हे नवी मुंबई शहराच्या ऐरोली नोडमधील एक रेल्वे स्थानक आहे. हे स्थानक मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या हार्बर मार्गावर स्थित आहे.

वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके
वर्ग:ठाणे जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
वर्ग:नवी मुंबई मधील वाहतूक
जॉन की

**जॉन फिलिप की** (; जन्म: ९ ऑगस्ट १९६१) हे न्यू झीलँड देशाचा भूतपूर्व पंतप्रधान आहेत. नोव्हेंबर २००८त २०१६ हे पंतप्रधानपदावर होते. की २००६ पासून न्यू झीलँड नॅशनल पार्टीचे पक्षप्रमुख देखील होते.

ऑकलंड येथे जन्मलेले व क्राइस्टचर्च येथे शिक्षण घेतलेले की यांनी राजकारणामध्ये शिरण्यापूर्वी अमेरिकेच्या न्यू यॉर्क शहरामध्ये ६ वर्षे वित्तक्षेत्रामध्ये नोकरी केली होती. २००२ साली की न्यू झीलंड संसदेवर निवडून आले. नोव्हेंबर २००६ ते नोव्हेंबर २००८ दरम्यान ते विरोधी पक्षाचा नेता होते. २००८ सालच्या निवडणुकीमध्ये नॅशनल पार्टी विजय मिळवून सत्तेवर आली व की पंतप्रधानपदावर विराजमान झाले.

## हे सुद्धा पहा
*जगातील देशांच्या राष्ट्रप्रमुख व सरकारप्रमुखांची यादी

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:न्यू झीलंडचे पंतप्रधान
वर्ग:विस्तार विनंती
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नाट्यदर्पण (निःसंदिग्धीकरण)

नाट्यदर्पण नाव असलेले खालील लेख विकिपीडियावर आहेत.

१. नाट्यदर्पण (ग्रंथ) 
२. नाट्यदर्पण (ग्रंथप्रकाशक) 
३. नाट्यदर्पण (संस्था)

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
ठाणे रेल्वे स्थानक

**ठाणे** हे ठाणे शहरामधील प्रमुख रेल्वे स्थानक आहे. हे स्थानक मध्य रेल्वेवरील एक महत्त्वाचे स्थानक असून अनेक लांब पल्ल्याच्या रेल्वेगाड्या येथे थांबतात. ठाणे मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या मध्य मार्गावर स्थित असून ते मुंबई महानगर क्षेत्रामधील सर्वात वर्दळीचे रेल्वे स्थानक आहे. रोज सुमारे ६.५ लाख प्रवासी ठाण्याहून प्रवास करतात.

ठाणे हे ऐतिहासिक रेल्वे स्थानक असून भारतामधील सर्वात पहिली रेल्वे मुंबईच्या बोरी बंदर ते ठाणे दरम्यान १६ एप्रिल १८५३ रोजी धावली होती.

रे
वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके
वर्ग:ठाणे जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
चंदन नाला

छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यातील कन्नड गावाजवळच्या प्रवेशद्वारातून आत गेल्यावर अनेक प्रकारची झाडे, फुलझाडे दिसतात. पुढे गेल्यानंतर चंदनाच्या वनामधून वाहणारा एक नाला दिसतो त्याला **चंदन नाला** म्हणतात. याच्या काठाला मोर, पोपट असे रंगीबेरंगी पक्षी दिसतात. त्याचप्रमाणे कोतवाल, चंडोल, दयाळ, बुलबुल, सातभाई आणि सुगरण हे  पक्षी दिसतात. या नाल्यानंतर दाट जंगल सुरू होते.

पहा: महाराष्ट्रातील जिल्हावार नद्या

वर्ग:महाराष्ट्रातील नद्या
वर्ग:छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यातील नद्या
नागद नदी

छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यातील गौताळा तलावाच्या डाव्या बाजूला सातमाळ्याचा डोंगर दिसतो या डोगरातून **नागद नदी** उगम पावते. ती उजवीकडच्या भेळदरीत उतरते. तेथे नदीवर नागद तलाव बांधलेला आहे. सातमाळ्याच्या पलीकडे मांजरमाळ डोंगर दिसतो. जंगलातले सर्व पाणवठे उन्हाळ्यात आटतात, पण नागद तलाव, गराडा आणि निर्भोर या पाणवठ्यांतील पाणी टिकून राहते. वन्यजीव उन्हाळ्यात या ठिकाणी तहान भागविण्यासाठी येतात.

पहा: महाराष्ट्रातील जिल्हावार नद्या

वर्ग:महाराष्ट्रातील नद्या
वर्ग:छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यातील नद्या
अरुणावती धरण

**अरुणावती धरण** हे यवतमाळ जिल्ह्यातील अरुणावती नदीवर असणारे  धरण आहे. हे धरण यवतमाळ जिल्ह्यातील मोठ्या धरणांपैकी असून हे जिल्ह्यातले बेंबळा धरणाखालोखाल दुसरे सर्वात मोठे धरण आहे. हे धरण [दिग्रस]] तालुक्यात आहे. या धरणाला एकूण ११ दरवाजे आहेत.

वर्ग:महाराष्ट्रातील धरणे
वर्ग:भारतातील धरणे
वर्ग:चित्र हवे
वर्ग:विस्तार विनंती
पनवेल रेल्वे स्थानक

250 px|इवलेसे|उपनगरी रेल्वे फलाट

**पनवेल** हे पनवेल शहरामधील व नवी मुंबईतील महत्त्वाचे  रेल्वे स्थानक आहे. हे स्थानक मध्य रेल्वेवर, कोकण रेल्वेवर आणि मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या हार्बर मार्गावरून मुंबई छशिमट, ठाणे, गोरेगाव साठी धीम्या लोकल व वसई रोड-रोहा रेल्वेमार्गवरून डहाणू, वसई, दिवा, पेण, रोहा यांसाठी मेमू धावतात. कोकण रेल्वेमार्गे जाणाऱ्या सर्व लांब पल्ल्याच्या रेल्वेगाड्या तसेच कर्जतमार्गे पुण्याला जाणाऱ्या गाड्या पनवेलला थांबतात. पनवेल रेल्वे स्थानकामध्ये ७ फलाट असून त्यातील ४ उपनगरी तर ३ लांब पल्ल्याच्या गाड्यांकरिता वापरले जातात. हे रेल्वे स्थानक सिडको द्वारे विकसित केले गेले आहे.

वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके
वर्ग:रायगड जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
नाट्यदर्पण (ग्रंथ)

नाट्यदर्पण हा नाट्यशास्त्रावरील; प्रसिद्ध संस्कृत ग्रंथ आहे. हा ग्रंथ आचार्य हेमचंद्रांचे शिष्य, आचार्य रामचंद्र आणि आचार्य गुणचंद्र यांनी लिहिला. त्यांचा जीवनकाल गुजराथच्या सिद्धराज, कुमारपाल आणि अजयपाल या तीन राजांच्या शासनकाळात होता. शेवटच्या अजयपाल राजाने काही कारणाने क्रुद्ध होऊन या दोघांना मृत्युदंड दिला, असे सांगितले जाते.

आचार्य गुणचंद्रांचा ’नाट्यदर्पण’ या ग्रंथाखेरीज दुसरा ग्रंथ सापडलेला नाही; पण त्यांनी जवळजवळ १९० ग्रंथांचे लेखन केले होते असे म्हणले जाते. त्यांनी लिहिलेल्या ११ नाटकांमधून घेतलेली अवतरणे ’नाट्यदर्पण’मध्ये आली आहेत. याशिवाय या ग्रंथात, इतर नाटककारांच्या अनेक दुर्मीळ नाटकांचा उल्लेख आहे. विशाखदत्ताने लिहिलेले ’देवीचंद गुप्त’ हे असेच एक नाटक.

’नाट्यदर्पण’ हा ग्रंथ कारिका रूपात आहे. म्हणजे त्यात केलेले विषयाचे विवरण श्लोकबद्ध आहे. त्यावरील वृत्ती म्हणजे स्पष्टीकरणात्मक टीकासुद्धा या दोन्ही आचार्यांनीच लिहिली आहे.

’नाट्यदर्पण’चेे चार ’विवेकां’मध्ये विभाजन केलेले आहे. सदर ग्रंथात नाटक, कल्पित कथानक असलेले नाटक, दृश्य अभिनय, रसाविष्कार वगैरे विषयांचाही ऊहापोह केलेला आहे. 

'’नाट्यदर्पण’चा हिंदी अनुवाद १९९०साली दिल्ली विद्यापीठाने प्रकाशित केला आहे. 

वर्ग:प्राचीन साहित्य
वर्ग:संस्कृत साहित्य
वर्ग:भारतीय साहित्य
वर्ग:नाटक
वर्ग:मराठी साहित्य यादी
सानपाडा रेल्वे स्थानक

इवलेसे
इवलेसे
इवलेसे

**सानपाडा** हे नवी मुंबई शहराच्या सानपाडा नोडमधील एक रेल्वे स्थानक आहे. हे स्थानक मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या हार्बर मार्गावर स्थित आहे.

वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके
वर्ग:ठाणे जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
वर्ग:नवी मुंबई मधील वाहतूक
घनसावंगी तालुका

**घनसावंगी** हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील जालना जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.

वर्ग:जालना जिल्ह्यातील तालुके
वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
गौरी (निःसंदिग्धीकरण)

* गौरीपूजन महाराष्ट्रातील ज्येष्ठा नक्षत्रावर ज्येष्ठा गौरी (गौर असाही उल्लेख) अथवा महालक्ष्मी पूजनाची परंपरा 

## गौरी
* राग गौरी हा भारतीय शास्त्रीय संगीतातील एक राग आहे.
* राग ललितागौरी हा भारतीय शास्त्रीय संगीतातील एक राग आहे.

## देवी आणि व्रते
* चैत्रगौरी
* मंगळा गौरी
* ज्येष्ठा गौरी
* लज्जा गौरी
* ललिता गौरी

### गौरी नावाच्या व्यक्ती
* गौरी देशपांडे मराठी लेखिका
* गौरी चंद्रशेखरन पिल्लै तथा जोमोल ही मलयाळम चित्रपटांत अभिनय करणारी अभिनेत्री आहे.
* गौरी शाहरुख खान चित्रपट निर्माती 

### गौरी नद्या
*गौरी नदी रोमानिया
*गौरी नदी बांग्लादेश

### चित्रपट
* गौरी (१९४३ चित्रपट) - Gauri is a 1943 Indian Bollywood film.
* गौरी (चित्रपट) - मराठी चित्रपट २००६
* *Gauri: The Unborn* २००७ बॉलीवूड चित्रपट
* गौरी गणेशा - a १९९१ फणी रामचंद्रा दिग्दर्शीत विनोदी कन्नड चित्रपट

## गौर
गौर हा उल्लेख खालील पैकी कोणत्याही एका संदर्भा बाबत असू शकते :

* गौरीपूजन

* गौर वर्ण म्हणजे गोरा रंग

* गौर नदी 

* गौर (बैल) -म्हणजे  रानगवा 

* गौर  एक भारतीय आडनाव

* गौर गावाचे नाव

* गौरकर गौर गावाच्या नावावरून तयार झालेले आडनाव

* डॉ. हरिसिंग गौर विश्वविद्यालय 

* बाबुलाल गौर - मध्यप्रदेशचे माजी मुख्यमंत्री

## हे सुद्धा पहा
*करवा चौथ
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
नवीन पनवेल

**नवे पनवेल** हे पनवेल शहराचे जुळे शहर व पनवेलचे एक उपनगर आहे. हा नोड मुंबई–पुणे द्रुतगतीमार्गाच्या दक्षिणेस व पनवेलच्या उत्तरेस वसवला गेला असून काळुंद्री नदी नवीन पनवेलच्या दक्षिणेकडून वाहते. पनवेल रेल्वे स्थानक हे येथील प्रमुख उपनगरी स्थानक आहे.

वर्ग:पनवेल
महाराष्ट्रातील उद्याने

[इवलेसे|उजवे|250px|[सावंतवाडीचे उद्यान]]
महाराष्ट्रात ...... उद्याने आहेत  

## महाराष्ट्रातील उद्यानांचा इतिहास
## महाराष्ट्रातील उद्यानांचे स्वरूप
### कारंजे
### दिवे आणि रोषणाई
### संगीत
### उद्यान तळी आणि नौका विहार
## महाराष्ट्रातील उद्यानांचे प्रकार
### पुष्प उद्यान
### बालोद्यान
यात लहान मुलांसाठी घसरगुंडी, सी-सॉ, झोपाळे, लहान मुलांची रेल्वेगाडी अशा खेळण्यांची व्यवस्था असते. काही ठिकाणी प्राणी अथवा पक्षी संग्रहालय व क्रीडांगण संलग्न असते अथवा क्रीडांगण, प्राणी अथवा पक्षी संग्रहालयांना बालोद्यान संलग्न असते.

## फुलपाखरू उद्यान
## सर्पोद्यान
## सुसरींचे उद्यान
### वाहतूक उद्यान
### शास्त्रीय उद्याने (बोटॅनिकल गार्डन्स)
### वनोद्यान
### औषधी वनस्पती उद्यान
### धरण स्थळी उद्याने
औरंगाबादजवळील पैठण जवळ असलेल्या जायकवाडी धरणाच्या नाथसागराजवळ  संत ज्ञानेश्वर उद्यान १९८७ साली पर्यंटकांसाठी खुले केले गेल. ते १२५ हेक्टर (३१० एकर) क्षेत्रावर उभारले आहे.  त्यात पुष्पोद्यान, निसर्गोद्यान, पवित्र उद्यान, बालोद्यान असे  भाग आहेत उद्यानाला लागून संत ज्ञानेश्वर ज्ञानपीठ व पुराणवस्तू संग्रहालय आहे. उद्यानालगत गोदावरी नदीमध्ये नौकाविहाराची सोय आहे.  

कोयना प्रकल्पाच्या परिसरात  पंडित नेहरू स्मृती उद्यान आहे. राधानगरी येथे काळम्मावाडी धरणस्थळाजवळ उद्यान आहे. काळम्मावाडी धरणस्थळाजवळील उद्यान प्रवेश शुल्कातून वर्षासाठी जलसंपदा विभागाला सहा-सात लाखांचा महसूल मिळतो. 

### किल्यांवरची उद्याने
## पालिकांची आणि पंचायतींची छोटीमोठी उद्याने
महाराष्ट्रात नगरपालिकांची आणि ग्रामपंचायतींची उद्याने आहेत.

## उद्यानांच्या समस्या
मोठ्या शहरांतल्या उद्यानांच्या मालकीच्या जागेवर खाद्यपदार्थ, फुगेवाले, खेळणी यांच्या विक्रेत्यांनी अतिक्रमण केलेले असते.   उद्यानांमध्ये खाद्य पदार्थ खाल्यानंतर कचऱ्याची व्यवस्थित विल्हेवाट लावण्यातील स्वयंशिस्तीच्या अभावामुळे कचरा प्रदूषण झालेले असणे, सुट्टीच्या दिवशी अती गर्दी असणे, इतरत्र एकांताचा अभाव असल्याने त्याच दाटीवाटीत प्रेमी युगुलांचे असणे, बालोद्यानातील खेळणी, बसण्याची बाके मोडलेली असणे, बालरेल्वे-नौकानयन अशा सुविधा प्रत्यक्षात चालू नसणे, हिरवळी, वनस्पतीआणि दिव्यांची काळजी घेतलेली नसणे, डास आणि उंदरांच्या त्रासावर उपाययोजाना केलेली नसणे. स्वच्छ व दुर्गंधीरहित प्रसाधनगृहांचा आणि पिण्याच्या पाण्याचा अभाव असणे या उद्यानांच्या समस्या आहेत. शासकीय निधीची तरतुद न करणे, विलंब करणे अथवा केलेली तरतुद इतर कामांकडे वळती करणे.  

## हे सुद्धा पहा
* भारतातील राष्ट्रीय उद्याने

## संदर्भ
झेंडू

**झेंडू** 'मुळस्थान:-भारत''कुळ:- रोझाइंडीका'ही एक शोभेची फुले देणारी औषधी वनस्पती आहे. झेंडूची फुले बहुउपयोगी आहेत. ह्या फुलझाडाची लागवड संपूर्ण भारतात होते. झेंडूचे झाड सुमारे अर्धा ते एक मीटर उंच असते. झेंडूमध्ये पिवळा झेंडू आणि नारिंगी झेंडू हे दोन मुख्य प्रकार आहेत. झेंडूच्या काही जाती मेक्सिकोतून भारतात आल्या आहेत.

## झेंडूसाठी सामान्य नावे 
मराठी -मखमल किंवा झेंडू; इंग्रजी -मारीगोल्ड; गुजराती -गुलहिरो किंवा मखमला; हिंदी -गेंदा, गुतोरा, कालगा, मखमली; संस्कृत स्थूलपुष्प,संदू, झंडु; शास्त्रीय नाव -Tagetes erecta

## अन्य जाती 
* आफ्रिकन झेंडू - या प्रकारातील झेंडूची झुडपे उंच वाढतात. झुडूप काटक असते. पावसाळी हंगामात झुडपे १०० सें.मी. ते १५० सें.मी.पर्यंत उंच वाढतात. फुलांचा रंग पिवळा, फिकट पिवळा, नारंगी असतो.या प्रकारात कंकर जॅक, अलास्का, ऑरेंज ट्रेझन्ट, आफ्रिकन डबल मिक्स आणि भारतीय पुसा नारंगी गेंदा, पुसा बसंती गेंदा.या उपजाती आहेत.
* फ्रेंच झेंडू - या प्रकारातील झेंडूची झुडपे उंचीला कमी असतात व झुडपासारखी वाढतात. झुडपाची उंची ३० ते ४० सें.मी. असते. फुलांचा आकार लहान-मध्यम असून, अनेक रंगांची फुले असतात. या प्रकारातील जाती कुंडीत, बागेत, रस्त्याच्या दुतर्फा तसेच फुलांचा गालिचा तयार करण्यासाठी, हिरवळीच्या कडा सुशोभीकरणासाठी लावतात. स्प्रे, लेमन ड्रॉप्स, फ्रेंच डबल मिक्स आणि भारतीय पुसा अर्पिता ह्या उपजाती आहेत. संकरित झेंडूच्या पिटाइट, जिप्सी, रेड हेड, इंका ऑरेंज आणि इंका यलो ह्या जाती आहेत.

या फुलझाडाची लागवड भारतभर केली जाते. दसऱ्याच्या दिवशी झेंडूच्या फुलांच्या माळा, दरवाज्याला आणि वाहनांना घालण्याची प्रथा महाराष्ट्रात आहे. नवरात्रामधल्या सातव्या दिवशी देवीला झेंडूच्या फुलांच्या माळा घालतात.

## औषधी उपयोग 
झेंडूची फुले चवीला तिखट, कडू आणि तुरट असतात. ती अपस्मार आकडीत उपयोगी आहेत. झेंडूची पाने मुळव्याध, मूत्रपिंडाची दुखणी आणि स्नायूंच्या दुखण्यावर गुणकारी आहेत. फुलांचा रस कानदुखी असल्यास कानात टाकतात. पाने केसतूट आणि कानपुळीत लावण्यासाठी वापरतात.

## चित्रदालन

चित्र:झेंडूची लाल फुले.jpg|झेंडूची लाल फुले
चित्र:जिलेटीन पेपराचे झेंडूची फुले.jpg|जिलेटिन पेपराची झेंडूची फुले
चित्र:Marigold_at_lingaraj_temple.jpg|झेंडूचे हार
चित्र:MarigoldFlowers.jpg|सातारा येथील बाजारात विक्रीस आलेली झेंडूची फुले

वर्ग:औषधी वनस्पती
वर्ग:फुलझाडे
मॅडिसन स्क्वेअर गार्डन

**मॅडिसन स्क्वेअर गार्डन** हे (Madison Square Garden) अमेरिकेच्या न्यू यॉर्क शहरातील मोठे बंदिस्त प्रांगण (इंडोअर अरेना) आहे. हे मॅनहॅटनमधल्या सातव्या व आठव्या ॲव्हेन्यूला फुटणाऱ्या एकतिसाव्या ते तेहतिसाव्या स्ट्रीट्‌स दरम्यान आहे. या इमारतीच्याखाली जमिनीखालचे पेन स्टेशन हे लोकलचे रेल्वे स्थानक आहे. 

येथे बास्केटबॉलचे, आइस हॉकीचे व मुष्टियुद्धाचे सामने भरवले जातात. तसेच संगीताच्या मैफली, सर्कस आणि मोठी भाषणे होतात.. २८ सप्टेंबर २०१४ रोजी भारत देशाचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी ह्यांचे मॅडिसन स्क्वेअर गार्डनमध्ये अमेरिकेतील मूळभारतीय असणाऱ्या माणसांना उद्देशून एक भाषण झाले होते. अमेरिकेबाहेरील इतर कोणत्याही देशाच्या शासनप्रमुखाने येथे भाषण देण्याची ही पहिलीच वेळ होती.

## बाह्य दुवे
* Official Site

वर्ग:न्यू यॉर्क शहरामधील इमारती व वास्तू
वर्ग:मॅनहॅटन
वेस्टर्न पॅसिफिक एरलाइन्स

**वेस्टर्न पॅसिफिक एरलाइन्स** ही १९९५ ते १९९८ दरम्यान व्यवसायात असलेली अमेरिकन विमानवाहतूक कंपनी होती. हीचे मुख्यालय कॉलोराडो स्प्रिंग्ज विमानतळावर होते. १९९८मध्ये ही कंपनी डेन्व्हर आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर गेली. फेब्रुवारी १९९८मध्ये कंपनीने दिवाळे काढले.

वर्ग:अमेरिकेमधील नामशेष विमानवाहतूक कंपन्या
वर्ग:कॉलोराडो स्प्रिंग्ज
मानखुर्द रेल्वे स्थानक

इवलेसे|मानखुर्द जुने रेल्वे स्थानक

**मानखुर्द** हे मुंबई शहराच्या मानखुर्द भागामधील एक रेल्वे स्थानक आहे. हे स्थानक मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या हार्बर मार्गावर स्थित आहे. ठाण्याची खाडी ओलांडून नवी मुंबईमधून मुंबईमध्ये प्रवेश करताना लागणारे मानखुर्द हे पहिलेच स्थानक आहे. भाभा अणुसंशोधन केंद्र येथून जवळ आहे.

वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके
हरी सखाराम गोखले

हरि सखाराम गोखले ( - १६ मार्च, १९६२) हे एक मराठी कवी आणि पुस्तक प्रकाशक होते. त्यांच्या अनेक कविता शालेय पाठ्यपुस्तकांत असत. ह.स. गोखले यांनी लिहिलेल्या शुद्धलेखनावरील पुस्तकामुळे ते 'शुद्धलेखन - शुद्ध मुद्रण कोश'कर्ते हरी सखाराम गोखले या नावाने ओळखले जात. ’कांहींतरी’ हा ह.स. गोखले यांच्या कवितांचा संग्रह व्हीनस प्रकाशनने प्रसिद्ध केला आहे.. 

कृष्णशास्त्री चिपळूणकर यांनी लिहिलेल्या ’दोष कोणाचा?’ या पुस्तकाचे ते प्रकाशक होते. 

महाराष्ट्र साहित्य परिषद उत्कृष्ट काव्यसंग्रहाच्या कवीला ह.स. गोखले पुरस्कार देते. आत्तापर्यंत हा पुरस्कार मिळालेल्या व्यक्ती : 

* आसावरी काकडे (आरसा या पुस्तकासाठी)
* नीरजा (नीरन्वय या काव्यसंग्रहासाठी)
* 
* 

## चांदोबाची गंमत
शालेय क्रमिक पाठ्यपुस्तकात असलेली आणि एकेकाळी मुलांची अतिशय आवडती असलेली ’चांदोबाची गंमत’ ही कविता ह.स. गोखले यांनी लिहिली होती.
**ती कविता:-**
ये ये ताई पहा पहा, गंमत नामी किती अहा !
चांदोबा खाली आला, हौदामध्यें बघ बुडला -
कसा उतरला ? केव्हा पडला ? पाय घसरला ?
कशास उलटे चालावे ? पाय नभाला लावावे ?
किती उंच हे आभाळ, त्याहुनी हौद किति खोल -
तरि हा ताई आई आई बोलत नाही,
चांदोबा तूं रडू नको - ताई तूं मज हसूं नको !
किती किती हें रडलास, हौद रड्याने भरलास -
तोंड मळविलें, अंग ठेचलें, तेज पळालें,
उलटा चालू नको कधी, असाच पडशिल जलामधीं !!

वर्ग:मराठी कवी
वर्ग:इ.स. १९६२ मधील मृत्यू
महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४

**महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २०१४** ही दिनांक १५ ऑक्टोबर २०१४ रोजी महाराष्ट्र राज्यामध्ये एकाच फेरीत घेतली गेली. ह्या निवडणुकीमधून महाराष्ट्र विधानसभेमधील सर्व २८८ जागांसाठी नवे आमदार निवडले गेले. १९ ऑक्टोबर २०१४ रोजी मतमोजणी व निवडणुकीचे निकाल घोषित केले गेले. यात कोणत्याच पक्षाला बहुमत मिळाले नाही. भारतीय जनता पक्षाला सर्वाधिक १२२ जागा मिळाल्या. शिवसेनेस ६३, भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसला ४२ तर राष्ट्रवादी काँग्रेसला ४१ जागा मिळाल्या.

२०१४ लोकसभा निवडणुकांमधील अपयशाच्या पार्श्वभूमीवर सत्तेवर असलेल्या भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस व राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष ह्यांनी आपली आघाडी मोडत निवडणुक वेगळ्याने लढवण्याचे ठरवले. तसेच जागावाटपावरून एकमत होऊ न शकल्यामुळे भारतीय जनता पक्ष व शिवसेना ह्यांची २५ वर्षे सुरू असलेली युतीदेखील संपुष्टात आली. ह्यामुळे महाराष्ट्रामधील सर्व प्रमुख मतदारसंघांमध्ये बहुरंगी लढत झाली.

## प्रमुख पक्ष
## निकाल
## विभागानुसार निकाल
### विभागवार संख्याबळ
#### मराठवाडा 
### उत्तर महाराष्ट्र
#### विदर्भ 
## हे सुद्धा पहा
* महाराष्ट्राची पंधरावी विधानसभा
* महाराष्ट्राची तेरावी विधानसभा
* महाराष्ट्राची बारावी विधानसभा

## बाह्य दुवे
* निर्वाचन आयोगाच्या संकेतस्थळावरील माहिती

२०१४
वर्ग:इ.स. २०१४ मधील विधानसभा निवडणुका
खाश

**खाश** (पर्शियन: خاش) हे इराणच्या सिस्तान आणि बलूचिस्तान प्रांतामधील एक शहर आहे. वर्ष २००६ नुसार शहराची लोकसंख्या ५७,८११ होती.

वर्ग:इराणमधील शहरे
ओ. पन्नीरसेल्वम

**तिरू ओ. पन्नीरसेल्वम** (तामिळ: ஓ. பன்னீர்செல்வம்;  जानेवारी १९५१) हे भारताच्या तामिळ नाडू राज्याचे माजी मुख्यमंत्री आहेत. अण्णा द्रमुकच्या पक्षनेत्या जयललिता ह्यांच्या मृत्यूंतर त्यांनी ५ डिसेंबर २०१६ रोजी पदभार स्वीकारला. ह्यापूर्वी देखील ते दोन वेळा तामिळनाडूच्या मुख्यमंत्रीपदावर होते. १४ फेब्रुवारी २०१७ रोजी झालेल्या अण्णा द्रमुकच्या विधिमंडळ बैठकीदरम्यान पक्षाचे वरिष्ठ नेते के. पळणीस्वामी ह्यांची नेतेपदावर निवड करण्यात आली व १८ फेब्रुवारी २०१७ रोजी विधानसभेत बहुमत सिद्ध करून पळणीस्वामी ह्यांनी मुख्यमंत्रीपदाचा भार स्वीकारला.

अण्णा द्रमुक पक्षाचे नेते असलेले पन्नीरसेल्वम पक्षाध्यक्ष जयललिता ह्यांचे कट्टर समर्थक मानले जातात.त्यांनी सुचवले होते व्ही के शशिकला २७ सप्टेंबर २०१४ रोजी भारतीय सर्वोच्च न्यायालयाने बेहिशेबी मालमत्ता गोळा केल्याप्रकरणी जयललिता ह्यांना दोषी ठरवून त्यांना चार वर्षांच्या कैदेची शिक्षा ठोठावली. ह्या निर्णयानंतर जयललितांना मुख्यमंत्रीपद सोडावे लागले व त्यांनी पन्नीरसेल्वम ह्यांना मुख्यमंत्रिपद सांभाळण्याची सूचना केली होती. त्यानुसार तामिळनाडूतील अण्णा द्रमुक पक्षाच्या विधिमंडळ नेत्यांच्या बैठकीत रविवारी पन्नीरसेल्वम यांच्या नावावर शिक्कामोर्तब केले. २९ सप्टेंबर २०१४ रोजी पन्नीरसेल्वमनी मुख्यमंत्रीपदाची शपथ घेतली. जयललितांना न्यायालयाने निर्दोष ठरवल्यानंतर त्या पुन्हा मुख्यमंत्रीपदावर आल्या. २०१६ विधानसभा निवडणूकीत अण्णा द्रमुकने बहुमत राखले. परंतु डिसेंबर २०१६ मध्ये जयललितांचे निधन झाल्यानंतर मुख्यमंत्रीपदाची जबाबदारी पुन्हा पन्नीरसेल्वम ह्यांच्यावर आली.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

## संदर्भ
वर्ग:इ.स. १९५१ मधील जन्म
वर्ग:तमिळनाडूचे मुख्यमंत्री
वर्ग:अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम पक्षातील राजकारणी
वर्ग:तमिळनाडूचे उपमुख्यमंत्री
सानिया

सानिया या मराठीतील एक कथालेखिका आहेत. कथा, दीर्घकथा, कादंबरी असे साहित्यप्रकार हाताळत आशयघन आणि प्रयोगशील असे लेखन त्यांनी केले आहे.

## पूर्वायुष्य
सानिया (जन्म : सांगली, १० नोव्हेंबर १९५२) यांचे पूर्ण नाव सुनंदा कुलकर्णी. वडलांच्या सतत बदल्या होत असल्याने त्यांचे शिक्षण अमरावती, नागपूर, नाशिक, पुणे आणि मुंबई येथील सहा शाळा आणि तीन काॅलेजांतून झाले. त्यांनी पुणे विद्यापीठातून बी.काॅम.ची पदवी १९७२ साली, तर एम.काॅम.ची पदवी मुंबई विद्यापीठातून १९७४ साली घेतली. 

शिक्षण संपल्यावर सुनंदा कुलकर्णी यांनी मुंबईतील व्होल्टास  कंपनीत (?) काहीकाळ नोकरी केली, त्यावेळी त्यांची ओळख बलरामन यांच्याशी झाली. लग्नानंतर सुनंदा कुलकर्णी सुनंदा बलरामन झाल्या. नवऱ्याच्या नोकरीच्या निमित्ताने सानिया ह्यांचे मद्रास, बेंगलोर, भुवनेश्वर आदी शहरांत वास्तव्य झाले.

सानिया यांनी अमेरिका, इटली, चीन, जपान, जर्मनी, पाकिस्तान, फ्रान्स आदी देशांचाही प्रवास केला आहे. या सर्व अनुभवांचा प्रत्यक्ष प्रत्यय त्यांच्या लेखनात दिसून येतो.

## लेखन
१९६८ साली ’हरवलेली पाऊलवाट’ ही त्यांची पहिली कथा ’श्री’ साप्ताहिकात प्रसिद्ध झाली. त्यानंतर त्यांनी सातत्याने कथालेखन केले. १९६८ ते१९७५ या काळात सानियांच्या कथा ’स्त्री’, ’मनोहर’, ’किर्लोस्कर’, ’युगवाणी’ आदी नियतकालिकांत प्रकाशित झाल्या. सन १९७५ नंतर ’सत्यकथा’, ’मौज’ या मासिकांतून केलेले त्यांचे कथालिखाण लक्षणीय ठरले.  पुढे ’हंस’, ’दीपावली’, ’साप्ताहिक सकाळ’, ’मिळून साऱ्याजणी’, ’माहेर’, ’कालनिर्णय’, ’अक्षर, ’अनुभव’ आदी नियतकालिकांमधून सानियांच्या कथांना विशेष प्रसिद्धी मिळाली. इ.स. २०१४पर्यंत त्यांची १६ पुस्तके प्रकाशित झाली आहेत.

## सानिया यांची प्रकाशित पुस्तके
* अवकाश (कादंबरी)
* अशी वेळ (कथासंग्रह-२०१४)
* आवर्तन (कादंबरी)
* ओमियागे (कथासंग्रह)
* ओळख (कथासंग्रह)
* खिडक्या (कथासंग्रह)
* दिशा घरांच्या (कथासंग्रह)
* परिणाम (कथासंग्रह)
* पुन्हा एकदा (कथासंग्रह-२०१५)
* प्रतीती (कथासंग्रह)
* प्रवास (ललित लेखन)
* प्रयाण (कथासंग्रह)
* भूमिका (कथासंग्रह)
* वलय (कथासंग्रह)
* वाटा आणि मुक्काम (ललित लेखन-सहलेखक आशा बगे, भारत सासणे, मिलिंद बोकील)
* शोध (कथासंग्रह-१९८०)
* स्थलांतर (कादंबरी).  डाॅ. अलका कुलकर्णी यांचे याच नावाचे एक पुस्तक आहे.

## संदर्भ
* सानिया, प्रवास (राजहंस प्रकाशन, २००९)
* सानिया वाटा आणि मुक्काम (मौज प्रकाशन, २००९)

वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
गणेश हरि पाटील

__अनुक्रमणिकाहवीच__
**प्राचार्य गणेश हरि पाटील** (जन्म : १९ ऑगस्ट १९०६; मृत्यू : १ जुलै, १९८९) हे एक मराठी कवी आणि शिक्षणतज्ज्ञ होते. त्यांच्या अनेक कविता मराठी शालेय पाठ्यपुस्तकांत असत.

ग.ह. पाटील हे बालसाहित्यिक होते. वयाच्या २५ व्या वर्षी त्यांनी ’बालशारदा’ या ग्रंथाचे संपादन केले. त्या ग्रंथाला त्यांनी अभ्यासपूर्ण अशी प्रस्तावनाही लिहिली होती. पुण्याच्या ट्रेनिंग कॉलेजचे प्राचार्य असलेले पाटील, त्या कॉलेजमध्ये अध्यापन करताना सतत प्रयत्‍नशील आणि प्रयोगशील असत. लेखकांनी मुलांना सकस आणि आणि परिपूर्ण साहित्य यासाठी ग.ह. पाटील यांनी महिनाभराचे शिबिर त्यांनी १९६० मध्ये आयोजित केले होते. या शिबिरासाठी महाराष्ट्रभरातून होतकरू लेखक निवडले होते. शिबिराचा लाभ घेतलेले लेखक मुलांच्या क्षेत्रांत पुढे नावारूपाला आले. .

ग.ह. पाटील यांच्या कवितांचा संग्रह ’गस्तवाल्यांची गीते आणि निवडक कविता’ या पुस्तकाद्वारा प्रकाशित झाला आहे. पुस्तकाचे संपादन त्यांच्या कन्या डॉ. मंदा खांडगे यांनी केले आहे. पुस्तकाला शांता शेळके यांची प्रस्तावना आहे. ग.ह. पाटलांचा ’लिंबोळ्या’ या नावाचा एक कवितासंग्रह आहे, त्यात त्यांच्या बालकवितांशिवायच्या अनेक कविता आहेत.

## ग.ह. पाटील यांच्या प्रसिद्ध आणि मुलांच्या आवडत्या कविता 
* अबलख वारूवरी बैसुनी येती हे पाटिल । भरजरी । शिरीं खुले मंदिल
* डरांव डरांव, डरांव डरांव... का ओरडता उगाच राव?"
* देवा तुझे किती सुंदर आकाश
* पाखरांची शाळा भरे पिंपळावरती, चिमण्यांची पोरे भारी गोंगाट करती
* फुलपाखरू छान किती दिसते
* माझ्या मामाची रंगीत गाडी हो तिला खिलाऱ्या बैलाची जोडी हो

## ग.ह.पाटील यांची पुस्तके 
* गस्तवाल्यांची गीते आणि निवडक कविता (संकलन, संपादिका मंदा खांडगे)
* पाखरांची शाळा (बाल कवितासंग्रह)
* बालशारदा (गद्य)
* लिंबोळ्या (काव्यसंग्रह)

## पुरस्कार 
पुण्याच्या महाराष्ट्र साहित्य परिषदेने बालसाहित्यासाठी ग.ह. पाटील यांच्या नावाचा पुरस्कार ठेवला आहे. आत्तापर्यंत हा पुरस्कार मिळालेले कवी :-
* आसावरी काकडे
* किशोर त्र्यंबक पाठक
* बाळराणे
* राजीव तांबे

## विशेष 
कै. ग.ह. पाटील यांच्या जन्मशताब्दीनिमित्त .’प्रतिमा प्रकाशना’ने **बालशिक्षण : बालसाहित्य : विविध आयाम** या नावाचा ग.ह. पाटील गौरवग्रंथ प्रकाशित केला आहे. डॉ.लीला दीक्षित आणि ग.ह.पाटील यांच्या कन्या डॉ.मंदा खांडगे यांनी त्या ग्रंथाचे संपादन केले आहे. या ग्रंथात अठरा नामवंत लेखक, अभ्यासक व बालशिक्षण-तज्‍ज्ञांचे विविध अंगांनी लिहिलेले अभ्यासपूर्ण लेख आहेत. या ग्रंथाला महाराष्ट्र सरकारचा आणि बालकुमार साहित्य संमेलनाचा पुरस्कार मिळाला आहे.

## हे सुद्धा पहा 
ग.ह. पाटील यांची आठवणीतील गाणी

वर्ग:मराठी कवी
वर्ग:इ.स. १९०६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८९ मधील मृत्यू
वर्ग:मराठी बालसाहित्यिक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
एच.एल. दत्तू

**एच. लक्ष्मीनारायणस्वामी दत्तू** (१३ डिसेंबर, इ.स. १९५० - ) भारताचे ४२वे सरन्यायाधीश आहेत.. त्यांच्या कुटुंबात कुणीच वकिली करीत नाही. त्यांच्या पत्‍नी गायत्री नोकरी करतात. त्यांचा मुलगा अभियंता आहे, तर मुलगी व जावई डॉक्टर आहेत. एच.एल दत्तू मात्र वकिलीने सुरुवात करून सार्वोच्च न्यायालयाचे सरन्यायाधीश झाले. 'आपले सर्वोच्च न्यायालय ही जगातील  एक सर्वोत्तम संस्था आहे', असा त्यांचा ठाम विश्वास आहे.

एच.एल. दत्तू हे टू जी स्पेक्ट्रम घोटाळ्याची सुनावणी  करणाऱ्या न्यायालयीन पथकाचेे प्रमुख आहेत व फक्त चौदा महिन्यांच्या सेवेनंतर दत्तू निवृत्त होणार आहेत. त्यामुळे एवढ्या काळात हा खटला हातावेगळा करण्याचे आव्हान त्यांच्यापुढे आहे.

कर्नाटकात न्यायालयीन कर्मचाऱ्यांसाठीच्या सोसायटीमध्ये कर्नाटक उच्च न्यायालयाचा आदेश डावलून तिघा न्यायाधीशांनी भूखंड स्वीकारल्याचे प्रकरण त्यांच्याविरुद्ध १९९४ पासून प्रलंबित आहे.

## दत्तू यांची न्यायालयीन कारकीर्द
* १९७५ मध्ये बंगलोर येथेे त्यांनी वकिली सुरू केली.
* १९८३ पासून त्यांनी कर्नाटक उच्च न्यायालयात विविध पदांवर काम केले. काही काळ ते कर विभागात सरकारी वकीलही होते. 
* १९९५ मध्ये ते कर्नाटक उच्च न्यायालयात न्यायाधीश झाले. 
* २००७ मध्ये त्यांना छत्तीसगड उच्च न्यायालयाचे प्रमुख न्यायाधीश म्हणून बढती मिळाली.
* नंतर ते केरळ उच्च न्यायालयाचे मुख्य न्यायाधीश झाले. 
* २००८ मध्ये ते सर्वोच्च न्यायालयात न्यायाधीश म्हणून निवडले गेले.
* २०१४ साली ते सरन्यायाधीश झाले.
* नोव्हेंबर २०१५मध्ये नियोजित निवृत्ती.

वर्ग:भारताचे सरन्यायाधीश
वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म
शिवानी (लेखिका)

शिवानी ऊर्फ गौरी पंत (जन्म : राजकोट -गुजरात, १७ ऑक्टोबर, इ.स. १९२३;  - २१ मार्च, २००३) या एक हिंदी लेखिका होत्या.  कुमाऊँ या पहाडी प्रदेशाच्या मूळ रहिवासी असलेल्या शिवानी, या कथा कादंबरी आणि व्यक्तिरेखाटन करणाऱ्या एक लोकप्रिय लेखिका होत.. हिंदी पत्रकार आणि लेखिका मृणाल पांडे या शिवानींच्या कन्या. 

शिवानींचे प्राथमिक शिक्षण घरातच आणि त्यापुढील शिक्षण रवींद्रनाथ टागोरांच्या शांतिनेकेतनात झाले.  त्यामुळे त्यांच्या कादंबऱ्यांत बंगाली वातावरण आढळते.

## शिवानी यांच्या कादंबऱ्या
* अतिथि
* अपराधिनी (कादंबरी)
* आकाश
* कालिंदी (कादंबरी)
* कृष्णकली (कादंबरी)
* कैंजा (कादंबरी)
* गेंदा
* चल खुसरों घर आपने
* चौदह फेरे (कादंबरी)
* छिमा (कादंबरी)
* पुष्पहार (कादंबरी)
* पूतों वाली
* प्रयास (कादंबरी)
* भैरवी (कादंबरी)
* मायापुरी
* रति विलाप (कादंबरी)
* विषकन्या
* श्मशान चंपा
* स्वयंसिद्धा

## शिवानी यांचे कथासंग्रह
* झरोखा
* मृण्माला की हँसी
* शिवानी की मशहूर कहानियाँ
* शिवानी की श्रेष्ठ कहानियाँ

## शिवानी यांची आत्मनिवेदनात्मक पुस्तके आणि आठवणी-संग्रह
* अमादेर शांति निकेतन, , 
* जालक 
* वातायन
* सुनहुँ तात यह अमर कहानी (आत्मचरित्र)
* स्मृति कलश

## प्रवासवर्णने
* चरैवैति
* यात्रिक

वर्ग:हिंदी लेखक
वर्ग:इ.स. १९२३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००३ मधील मृत्यू
मृदुला गर्ग

मृदुला गर्ग (जन्म : कलकत्ता, २५ ऑक्टोबर, १९३८) या एक हिंदी लेखिका आहेत. १९६०मध्ये दिल्ली स्कूल ऑफ एकॉनॉमिक्समधून अर्थशास्त्र विषयात एम.ए. केल्यानंतर त्यांनी ३ वर्षे दिल्ली विद्यापीठात अध्यापन केले आहे. कादंबऱ्या, कथासंग्रह, नाटके आणि ललित लेखसंग्रह वगैरे मिळून, मृदुला गर्ग यांची सुमारे ४० पुस्तके प्रकाशित झाली  आहेत.

मृदुला गर्ग यांच्या पुस्तकांची इंग्रजी, जर्मन, झेक आणि जपानी भाषांत अनुवाद झाले आहेत. कठगुलाब ही कादंबरी मराठी, मल्याळी आणि जपानी भाषेत अनुवादित झाली आहे. मराठी अनुवाद वनिता सावंत यांनी २००७ साली केला आहे; तो साकेत प्रकाशनाने प्रसिद्ध केला आहे..

मृदुला गर्ग या ’इंडिया टुडे’  साप्ताहिकात तीन वर्षे ’कटाक्ष’ नावाचे सदर लिहीत होत्या. 

अमेरिकेतील कोलंबिया विद्यापीठात झालेल्या एका संमेलनात मृदुला गर्ग यांनी हिंदी साहित्यात महिलांबाबत होणारा भेदभाव या विषयावर व्याख्यान दिले होते.

मृदुला गर्ग यांच्या लिखाणात त्यांची पर्यावरण-संवर्धनासंबंधी जागरुकता दिसून येते. महिला आणि मुले यांच्यासाठी समाजकार्य करण्यात त्यांना रस आहे. 

## मृदुला गर्ग यांची प्रसिद्ध पुस्तके
* अनित्य (कादंबरी -१९८०)
* उर्फ सैम (कथासंग्रह -१९८६)
* उसके हिस्से की धूप (कादंबरी -१९७५)
* एक और अजनबी (नाटक -१९७८)
* एक यात्रा संस्मरण- कुछ अटके कुछ भटके (ललित लेखसंग्रह)
* कठगुलाब (कादंबरी -१९९६)
* कर लेंगे सब हज़म (विनोदी -२००७)
* कितनी कैदें (कथासंग्रह -१९७५)
* खेद नहीं है  (विनोदी -२००९)
* ग्लेशियर से (कथासंग्रह -१९८०)
* चर्चित कहानियॉं (कथासंग्रह -१९९३)
* चित्तकोबरा (कादंबरी -१९७९)
* चुकते नहीं सवाल (ललित लेखसंग्रह -१९९९)
* छत पर दस्तक (कथासंग्रह -२००६)
* जादू का कालीन (नाटक -१९९३)
* जूते का जोड़ गोभी का तोड़ (कथासंग्रह -२००६)
* टुकड़ा टुकड़ा आदमी (कथासंग्रह -१९७६)
* डैफ़ोडिल जल रहे हैं (कथासंग्रह -१९७८)
* तीन कैदें (नाटक -१९९६)
* दस प्रतिनिधी कहानियॉं (कथासंग्रह -२००७)
* मंज़ूर नामंज़ूर (प्रेमकथा -२००७)
* मिलजुल मन (कादंबरी -२००९)
* मृदुला गर्ग की यादगारी कहानियॉं (कथासंग्रह -२०१०)
* मेरे देश की मिट्टी अहा (कथासंग्रह २००१)
* मैं और मैं (कादंबरी -१९८४)
* रंग ढंग (ललित लेखसंग्रह -१९९५)
* वंशज (कादंबरी -१९७६)
* शहर के नाम (कथासंग्रह -१९९०)
* संगति विसंगति (कथासंग्रह, दोन खंड -२००३) 
* समागम (कथासंग्रह -१९९६)
* सामदाम दंड भेद (बालनाटक -२०११)

## मृदुला गर्ग यांना मिळालेले पुरस्कार आणि सन्मान
* ’उत्तर प्रदेश हिंदी संस्थान’चा साहित्य भूषण सन्मान
* ’उसके हिस्से की धूप’ला मध्य प्रदेश साहित्य परिदेचा पुरस्कार (१९७५)
* एक और अजनबी नाटकाला आकाशवाणीचा प्रथम पुरस्कार,                                                         1978  
* ’जादू का कालीन’ला नाट्यलेखनाचा मध्य प्रदेश सरकारचा पुरस्कार (१९९३)
* २००३ साली सुरीनाममध्ये झालेल्या जागतिक हिंदी संमेलनात मिळालेला जीवनगौरव साहित्य सेवा सन्मान
* कठगुलाब या कादंबरीसाठी ज्ञानपीठाचा वाग्देवी पुरस्कार (२००३)
* कठगुलाब या कादंबरीसाठी २००४ मध्ये व्यास सन्मान
* ’मिलजुल मन’साठी साहित्य अकादमी पुरस्कार (२०१३)
* स्पंदन वरिष्ठ साहित्यकार सन्मान (२०१०) 
* हिंदी अकादमीचा १९८८ सालचा साहित्यकार सन्मान

वर्ग:हिंदी लेखक
वर्ग:इ.स. १९३८ मधील जन्म
हृषिकेश गुप्ते

हृषीकेश गुप्ते हे एक मराठी लेखक आहेत.

## हृषीकेश गुप्ते यांनी लिहिलेली पुस्तके
* अंधारवारी (कथासंग्रह)
* काळजुगारी
* दैत्यायन (गूढकथा संग्रह). या पुस्तकात दोन दीर्घ गूढकथा आहेत.
* परफेक्टची बाई फोल्डिंगचा पुरुष
* हाकामारी

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सुधीर सावंत

ब्रिगेडियर **सुधीर सावंत** हे माजी खासदार व आम आदमी पक्षाचे नेते आहेत. त्यांनी दिल्लीचे मुख्यमंत्री व आम आदमी पक्षाचे नेते अरविंद केजरीवाल यांच्या उपस्थितीत सिंदखेड राजा येथे आम आदमी पक्षात प्रवेश केला. ते राजापूर या लोकसभा मतदार संघातुन ते खासदार म्हणून निवडून आले होते.

## बालपण आणि शिक्षण 
सुधीर सावंत यांचा जन्म बेळगाव जिल्ह्यातील मानगुट्टी गावात ९ फेब्रुवारी १९५५ रोजी झाला. त्यांचे वडील सीताराम सखाराम सावंत स्वातंत्रलढ्यात क्रांतिकारकांच्या जहाल गटात होते. स्वातंत्र्योत्तर काळात ते शेतकरी कामगार पक्षामध्ये सक्रिय झाले. १९५७ ते १९७२ या काळात सी. स. सावंत हे आमदार राहिले. जन्मापासूनच सुधीर सावंतांवर सत्यशोधक विचारांचा प्रभाव होता.

## कारकीर्द 
### राजकीय कारकीर्द 
सेनादलातून निवृत्त झाल्यानंतर १९९१ला राजीव गांधींनी सुधीर सावंतांना राजकारणात आणले. कोकणातील राजापूर मतदारसंघातून (जो मतदारसंघ १९५२ नंतर काँग्रेसने कधीही जिंकला नव्हता) खासदार म्हणून ते निवडून आले. २००४ मध्ये काँग्रेस सत्तेत आल्यानंतर सोनिया गांधींनी देखील मनमोहन सिंगांद्वारे देशाला विकण्याचा भाजपचा कार्यक्रम पुढे चालू ठेवल्याने यांनी आमदारकीचा व काँग्रेसचा राजीनामा दिला. शिवराज्य पक्षाचे राष्ट्रीय अध्यक्ष होते. हा पक्ष "भारतीय राज्य घटनेचे पूर्णपणे तंतोतंत पालन करण्यासाठी" स्थापन झाला आहे, असे सांगितले जाते.

शिवराज्य पक्षाची पुनर्बांधणी करून शिवरायांचे आदर्श लोककल्याणकारी राज्य स्थापन करण्याचे काम त्यांनी हाती घेतले आहे. "थर्ड आय -(Third Eye)" या लेखमालेच्या माध्यमातून सावंतांनी राजकीय साहित्य निर्माण केले.

## संदर्भ 
* http://shivrajyaparty.org/about-us/president/?lang=mr 
* http://www.maharashtrapoliticalparties.in/sudhir-sawant.html 
* http://www.maharashtrapoliticalparties.in/images/sudhir-sawant/sudhir-sawant-b1.jpg 

वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी
वर्ग:इ.स. १९५५ मधील जन्म
वर्ग:लोकसभा सदस्य
वर्ग:आम आदमी पार्टीचे नेते
उमेश वीरसेन कदम

**प्रा. डॉ. उमेश वीरसेन कदम** हे एक कायदेतज्ज्ञ असलेले मराठी कथालेखक आणि कादंबरीकार आहेत. त्यांचे वडील बाबा कदम यांचेकडून उमेश कदम यांनी लेखनाची प्रेरणा घेतली.  

उमेश कदम यांचे शालेय शिक्षण बार्शी, जयसिंगपूर, गडहिंग्लज व कोल्हापूर येथे, तर आंतरराष्ट्रीय उच्च शिक्षण व प्रशिक्षण इंग्लंड (लंडन विद्यापीठ), हॉलंड, स्वित्झर्लंड व ग्रीस  या देशांत झाले. आंतरराष्ट्रीय कायद्याच्या पदव्युत्तर अभ्यासक्रमासाठी कदम यांना राष्ट्रकुल शिष्यवृत्ती मिळाली होती. 

प्रा. उमेश कदम यांनी १९८० ते १९९८ पर्यंत कॉलेजांमध्ये आंतरराष्ट्रीय कायदा या विषयाचे अध्यापन केले. १९९८ पासून ते आंतरराष्ट्रीय रेड क्रॉसमध्ये वरिष्ठ कायदा सल्लागार या पदावर काम करीत आहेत. या नोकरीच्या काळात २००३ सालापर्यंत त्यांनी दिल्ली येथील दक्षिण आशिया विभागीय कार्यालयात, त्यानंतर २००८ सालापर्यंत मलेशियातील कुआलालंपूर येथील पूर्व आणि आग्नेय आशिया विभागीय कार्यालयात आणि पुढे २०११ सालापर्यंत इथिओपियातील कार्यालयात काम केले. २०११ पासून ते आजतागायत (२०१४ साल) उमेश कदम हे केन्याची राजधानी नैरोबी येथील कार्यालयात आहेत.

उमेश कदम यांना लेखनाव्यतिरिक्त चित्रकला, शिल्पकला आणि पाककला यांतही रस आहे. उमेश कदम यांचे ‘धर्मांतर’ हे १२वे पुस्तक २०१६मध्ये प्रकाशित झाले.

## प्रा. (डॉ.) उमेश कदम यांनी लिहिलेली पुस्तके
### युद्धावर आधारित कादंबऱ्या
* अमानुष
* उद्‌ध्वस्त
* निर्दय
* फ्रेंच-मराठा संबंध
* संहार

### अन्य विषयांवरील कादंबऱ्या
* जिहाद
* धर्मांतर

### कथासंग्रह
* एक होता मित्र
* केवळ मैत्रीसाठी
* दूरची माती, जवळची नाती
* दृष्टीपलीकडील सृष्टी (आफ्रिकी गूढपरंपराधारित सत्य कथा)
* शापित भूमी (आफ्रिकेतील सत्य घटनांनर आधारित कथा)

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:मराठी कायदेपंडित
ऋषिकेश (निःसंदिग्धीकरण)

## शहर
* ऋषिकेश भारताच्या उत्तराखंड राज्यातील एक शहर आहे.

## गायक
* ऋषिकेश कामेरकर -गायक हिंदुस्तानी संगित
## चित्रपट आणि नाटक
* ऋषिकेश मुखर्जी  दिग्दर्शक

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
जबलपूर जंक्शन रेल्वे स्थानक

**जबलपूर जंक्शन** हे मध्य प्रदेशच्या जबलपूर शहरामधील प्रमुख रेल्वे स्थानक आहे. भारतीय रेल्वेच्या पश्चिम मध्य रेल्वे विभागाचे मुख्यालय असलेले जबलपूर मध्य प्रदेशातील सर्वात वर्दळीच्या स्थानकांपैकी एक आहे.

## प्रमुख रेल्वेगाड्या 
* जबलपूर−मुंबई छत्रपती शिवाजी टर्मिनस गरीब रथ एक्सप्रेस
* जबलपूर−हजरत निजामुद्दीन मध्य प्रदेश संपर्क क्रांती एक्सप्रेस
* जबलपूर−जम्मू तावी दुर्गावती एक्सप्रेस
* जबलपूर−हावडा शक्तीपुंज एक्सप्रेस

वर्ग:मध्य प्रदेशमधील रेल्वे स्थानके
रे
सुधीर (निःसंदिग्धीकरण)

## साहित्य क्षेत्र
* सुधीर गाडगीळ ( , पुणे - हयात) हे मराठी संचालक, निवेदक, मुलाखतकार, लेखक, पत्रकार आहेत.
* सुधीर शांताराम थत्ते (जानेवारी २८ इ.स. १९५३ - हयात) हे मराठी लेखक आहेत. ते मुंबईतील भाभा अणु संशोधन केंद्रात वैज्ञानिक म्हणून संशोधन करतात. 
* डॉ. सुधीर नरहर रसाळ हे मराठीतील एक साहित्यसमीक्षक आहेत.
* डॉ. सुधीर निरगुडकर - मराठी लेखक
* प्रा. डॉ. सुधीर देवीप्रसाद शर्मा  
* सुधीर नाईक -नृत्यदिग्दर्शक
* सुधीर सुरेश मुळीक - मराठी साहित्यिक * सुधीर मुळीक - मराठी गझलकार हे एकच का वेगळे माहिती हवी  
* डॉ सुधीर राजाराम देवरे (एप्रिल २९, इ.स. १९६३) हे मराठी लोककलांचे आणि अहिराणी संस्कृती आणि बोली भाषेचे अभ्यासक आणि मराठी अहिराणी लेखक

## संगीत
* सुधीर मोघे (जन्म : किर्लोस्करवाडी, ८ फेब्रुवारी, इ.स. १९३९;  - पुणे, महाराष्ट्र, १५ मार्च, इ.स. २०१४) हे एक मराठी कवी, गीतकार व संगीतकार होते..
* रामचंद्र विनायक फडके उर्फ सुधीर फडके (जुलै २५, १९१९ − जुलै २९, २००२) हे महाराष्ट्रातील संगीतकार व गायक होते.
* सुधीर नायक - पेटीवादक

## नाट्य आणि चित्रपट
* सुधीर जोशी (इ.स. १९४८ - १४ डिसेंबर, इ.स. २००५) हे विनोदी ढंगातील भूमिकांकरणारे मराठी अभिनेते होते.
* सुधीर ससे - मराठी चित्रपट कलाक्षेत्र
* सुधीर पलसाने - छायांकन

## राजकारण
* ब्रिगेडियर सुधीर सावंत हे शिवराज्य पक्षाचे राष्ट्रीय अध्यक्ष आहेत.
* सुधीर मुनगंटीवार

## क्रीडा
* सुधीर सखाराम नाईक भारतीय क्रिकेट खेळाडू

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
मोदी (निःसंदिग्धीकरण)

## व्यक्ती
### राजकारण
* नरेंद्र दामोदरदास मोदी (नरेंद्र मोदी) हे भारतीय जनता पक्षाचे राजकीय नेते आणि मे २६, इ.स. २०१४ पासून स्वतंत्र भारताचे १५ वे पंतप्रधान आहेत. 

### क्रीडा
* हितेश मोदी केनीया देशातील भारतीय वंशाचा क्रिकेट खेळाडू
* सैद मोदी (इ.स. १९६२ - २८ जुलै, इ.स. १९८८) हा एक भारतीय बॅडमिंटन खेळाडू होता.
* रुस्तोमजी शेरियार मोदी ऊर्फ रुसी मोदी (नोव्हेंबर ११, १९२४ - मे १७, १९९६) हा भारतीय पुरुष क्रिकेट संघाकडून आंतरराष्ट्रीय कसोटी सामने खेळलेला फलंदाज होता
### चित्रपट आणि नाट्य
* कल्पेन सुरेश मोदी तथा कॅल पेन (एप्रिल २३, इ.स. १९७७:मॉंटक्लेर, न्यू जर्सी, अमेरिका - )हा अमेरिकन अभिनेता आणि प्रशासकीय अधिकारी आहे
* सोहराब मोदी -दिग्दर्शक

## इतर
* मोदीलुफ्त भारतीय विमान कंपनी.

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
सीताराम सखाराम सावंत

सीताराम सखाराम सावंत (सी.स. सावंत)   हे एक महाराष्ट्रातील कोकण विभागातील एक राजकारणी होते.

## बालपण आणि शिक्षण
## कारकीर्द
नरेंद्र (निःसंदिग्धीकरण)

**नरेंद्र** हे एक भारतीय नाव आहे.या नावाने सुरू होणारे खालील लेख या विकिवर आहेत:

* नरेंद्र मोदी - भारतीय जनता पक्षाचे राजकीय नेते आणि मे २६, इ.स. २०१४ पासून स्वतंत्र भारताचे १५ वे पंतप्रधान.
* नरेंद्र जाधव ( १९५३) - मराठी अर्थशास्त्रज्ञ व रिझर्व बँकेचे मुख्य आर्थिक सल्लागार.
* नरेंद्र कृष्ण करमरकर ( १९५७) - मराठी, भारतीय गणितज्ञ.
* नरेंद्र कवी (नरेंद्रपंडित) – रुक्मिणीस्वयंवर या काव्याचा कर्ता, ज्ञानेश्वरांना समकालीन कवी.
* नरेंद्र शर्मा (इ.स. १९१३- हयात) उत्तर प्रदेशातील हिंदी कवी.
* नरेंद्र विश्वनाथ दत्त (स्वामी विवेकानंद) – बंगालमधील आध्यात्मिक हिंदू तत्त्वज्ञ.
* नरेंद्र दाभोलकर (नोव्हेंबर १, इ.स. १९४५ - ऑगस्ट २०, इ.स. २०१३) – मराठी बुद्धिवादी, विज्ञानवादी, समाजसुधारक व सामाजिक कार्यकर्ते.

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
वर्ग:भारतीय नाव
चित्रा मुद्गल

चित्रा मुद्गल (जन्म : चेन्नाई, १० सप्टेंबर, १९४४) या एक हिंदी लेखिका आहेत. असे असले तरी त्यांचे बालपण आणि शिक्षण मुंबईत झाले. त्या एम.ए. (फाइन आर्ट) आहेत. सुधा होरास्वामीं या गुरूंकडून त्या भरतनाट्यम शिकल्या आहेत.

चित्रा मुद्‌गल यांची ४ कादंबऱ्या, १४ कथासंग्रह, ३ नाटके, १० बालकथा-नाटके आणि इतर अन्य पुस्तके मिळून सुमारे ४२ पुस्तके प्रसिद्ध झाली आहेत. त्यांच्या आवा या कादंबरीचा त्याच नावाचा मराठी अनुवाद वसुधा सहस्त्रबुद्धे यांनी केला आहे. 

## चित्रा मुद्गल यांनी लिहिलेली पुस्तके
* आपनी वापसी (कथासंग्रह)
* आवा (कादंबरी)
* इस हमाम में (कथासंग्रह)
* एक ज़मीन अपनी (कादंबरी)
* केंचुल (कथासंग्रह)
* क्रूसेड (कादंबरी)
* गिलिगडु (कादंबरी)
* ग्यारह लंबी कहानियॉं (कथासंग्रह)
* चेहरे (कथासंग्रह)
* जगदंबा (कथासंग्रह)
* जिनावर (कथासंग्रह)
* दुल्हिन (कथासंग्रह)
* पोस्ट बॉक्स नं. २०३ नालासोपारा (मराठी अनुवाद डॉ. वसुधा सहस्रबुद्धे, माधवी जोग)
* बाबू गॉंव आ रहे हैं (कथासंग्रह)
* लपटें (कथासंग्रह)
* लाक्षागृह (कथासंग्रह)

(अपूर्ण)

वर्ग:हिंदी लेखक
वर्ग:इ.स. १९४४ मधील जन्म
सौरव गांगुली

**सौरव चंडीदास गांगुली** (जुलै ८, इ.स. १९७२ - ) भारताकडून कसोटी व एकदिवसीय क्रिकेट खेळणारा क्रिकेट खेळाडू आहे.

गांगुली डावखोरा फलंदाज व उजखोरा मध्यमगती गोलंदाज आहे. भारताकडून १००पेक्षा जास्त कसोटी सामने खेळलेला हा सातवा खेळाडू आहे. त्याने भारतीय खेळाडूंपैकी पाचव्या क्रमांकाच्या सर्वाधिक धावा काढल्या आहेत. गांगुली भारताकडून ३००पेक्षा अधिक एकदिवसीय सामने खेळलेला चौथा खेळाडू आहे याप्रकारच्या सामन्यात सचिन तेंडुलकरनंतर सर्वाधिक धावा त्याने काढल्या आहेत. गांगुलीच्या नावे १५ कसोटी शतके आणि २२ एकदिवसीय सामन्यांतली शतके आहेत.  एकदिवसीय सामन्यांत १०,०००धावा काढणारा गांगुली जगातील सातवा तर भारतातला दुसरा फलंदाज आहे. 

गांगुलीने २०००-२००५ सालांदरम्यान ४९ कसोटी सामन्यांत भारतीय संघाचे नेतृत्व केले. यांपैकी त्याने २१ सामन्यांत विजय मिळवला. याशिवाय गांगुली २००३ च्या क्रिकेट विश्वचषका दरम्यान भारतीय संघनायक होता.

## संदर्भ
गांगुली, सौरव
गांगुली, सौरव
गांगुली, सौरव
गांगुली, सौरव
वर्ग:इ.स. १९७२ मधील जन्म
वर्ग:कोलकाता नाइट रायडर्स माजी खेळाडू
वर्ग:२०११ विश्वचषक सामन्यांतील क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००७ विश्वचषक सामन्यांतील क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००३ विश्वचषक सामन्यांतील क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारतीय कसोटी क्रिकेट कर्णधार
वर्ग:अर्जुन पुरस्कारविजेते
महेंद्रकुमारी सुखसंपतराय भंडारी

**महेंद्रकुमारी सुखसंपतराय भंडारी** ऊर्फ मन्नू भंडारी (जन्म : भानुपुरा-मध्य प्रदेश, ३ एप्रिल १९३१ - १५ नोव्हेंबर २०२१) या हिंदी लेखिका आहेत. 

मन्नू भंडारी जन्मा ने मारवाडी आहेत. सुधारक वृत्तीचे वडील; घरात खूप मासिके, पुस्तके अशा वातावरणामुळे मन्नूंना वाचनाची, लेखनाची आवड निर्माण झाली. एम.ए. झाल्यावर मन्नू भंडारी यांनी काही काळ कलकत्यात अध्यापन केले आणि नंतर त्या दिल्लीत आल्या आणि १९५० साली त्यांचे लग्न लेखक, समीक्षक राजेंद्र यादव यांच्याशी झाले. लग्नानंतरही त्या मन्नू भंडारी याच नावाने लिखाण करीत राहिल्या. १९५०-६० दरम्यान हिंदीत नव्याने रुजू पाहणाऱ्या नवकथेच्या चळवळीच्या काळातल्या त्या आघाडीच्या लेखिका आहेत.

’मैं हार गई’ ही मन्नू भंडारी यांची पहिली कथा. त्यांच्या अनेक कथा वास्तवावर आधारलेल्या आहेत.

मन्नू भंडारी यांच्या कादंबऱ्यांचे आणि कथांचे मराठी, सिंधी, गुजराती, बंगाली, कानडी, उडिया, मल्याळम, तेलुगू आणि इंग्रजी भाषांत अनुवादही झाले आहेत. त्यांच्या महाभोज या नाटकाचे मराठीतही प्रयोग झाले आहेत. अकेली आणि चष्मे या कथांचेही नाट्यरूपांतर झाले आहे. ’त्रिशंकु’ या कथेवर एक दूरदर्शन चित्रपट झाला आहे. मन्नू भंडारी यांनी प्रेमचंद यांच्या निर्मला कादंबरीवर आधारित हिंदी दूरचित्रवाणी मालिकेचे पटकथालेखन केले आहे. चित्रवाणीवरील दर्पण या हिंदी मालिकेसाठी त्यांनी विविध भारतीय भाषांतील दहा कथांचे लेखनही केले आहे.

मन्नू भंडारी यांचे पती कै. राजेंद्र यादव हे हिंदी नवकथेचे आद्य प्रवर्तक, लेखक आणि समीक्षक होते. त्यांनी लिहिलेल्या’एक इंच मुस्कान’ या कादंबरीतील नायिकेचा भाग मन्नू भंडारीयांच्या लेखणीतून उतरला आहे.

## मन्नू भंडारी यांनी लिहिलेली पुस्तके
* आप का बंटी (कादंबरी)
* एक इंच मुस्कान (कादंबरी, सहलेखक राजेंद्र यादव)
* एक कहा.....????
* त्रिशंकु (कथासंग्रह)
* महाभोज (कादंबरी -१९७९) (आणि नाटक)
* सौदामिनी (कादंबरी)

## मन्नू भंडारी यांचे अन्य लेखन
* दूरचित्रवाणीवर गाजलेल्या रजनी या मालिकेतल्या टॅक्सीवाल्याचा प्रसंग, नोकरांवरचे अत्याचार, शिक्षणक्षेत्रातील गैरव्यवहार आदींचे लिखाण मन्नूंचे होते.
* शबाना आझमी[ आणि अमोल पालेकर यांची भूमिका असलेला ’जीना यहॉं’ हा चित्रपट मन्नू भंडारी यांच्या ’एखाने आकाश नाई’ (इथे आकाश नाही) वर आधारित होता.
* ’रजनीगंधा’ हा चित्रपट त्यांच्या ’यही सच है’ या कथेवरून बनवला होता.
* त्यांच्या ’सजा’ या कथेचे मराठीत ’शिक्षा’ या नावाने भाषांतर झाले आहे.

मन्नू भंडारी यांच्या गाजलेल्या कथा==
* अकेली (मराठीत एकटी)
* एक कहाणी अशीही (आत्मचरित्राचा मराठी अनुवाद)
* कोण्या एकाचा मृत्यू (मराठी)
* खोटे सिक्के
* चष्मे (मराठीतही भाषांतरित)
* त्रिशंकु
* यही सच है
* सजा
 
## पुरस्कार
* १९७६ च्या आणीबाणीच्या काळातत मन्नू भंडारी यांना देऊ केला गेलेला पद्मश्री हा पुरस्कार त्यांनी नाकारला. 
* ’महाभोज’ या कादंबरीला रामकृष्ण पुरस्कार, उत्तर प्रदेश हिंदी संस्थान पुरस्कार आणि पीपल्स ॲवॉर्ड मिळाले आहे.
* मन्नू भंडारी यांना हिंदी अकादमी आणि राजस्थान साहित्य अकादमी यांचे पुरस्कार मिळाले आहेत.

वर्ग:हिंदी साहित्यिक
वर्ग:इ.स. १९३१ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. २०२१ मधील मृत्यू
प्रीती सिंग

**प्रीति सिंग** (२६ ऑक्टोबर, इ.स. १९७१) हे इंग्रजी भाषेतून लिखाण करणारे भारतीय लेखक आणि कादंबरीकार आहेत.

## लेखन 
* फ्लर्टिंग विथ फेट (२००२)
* क्रॉसरोड्स (२०१४)

## पुरस्कार 
* कॉमनवेल्थ बुकर पुरस्कार (२०१२) मध्ये नामांकन
* सर्वोत्कृष्ट डेब्यू क्राइम फिक्शन कादंबरी पुरस्कार विजेत्या (२०१२)
* अनीश भनोत द्वारे जारी चंदीगड कॉफी टेबल पुस्तकात वैशिष्ट्यीकृत

## बाह्य दुवे
* अधिकृत संकेतस्थळ

## संदर्भ
वर्ग:इंग्लिश लेखिका
वर्ग:इ.स. १९७१ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
सुभाष जोशी

**सुभाष जोशी** हे एक मराठी लेखक आहेत  त्यांनी अनेक इंग्रजी पुस्तकांचे मराठी अनुवाद केले आहेत.

## पुस्तके 
* चला जाणून घेऊ या! अ‍ॅक्युप्रेशर (अनुवादित; मूळ लेखक : डॉ. सावित्री रामय्या)
* उष्ण जलोपचार (मूळ लेखक : पॅट्रिक होरे/ डेव्हिड हार्प)
* एकावर एक (गूढ कथासंग्रह)
* एकावर एक (नाटक)
* कॅसिनो रॉयल (मूळ लेखक : इयान फ्लेमिंग)
* कोल्ड स्टील (मूळ लेखक : टीम बुके/ बायरॉन उसी)
* क्रियायोग 
*  चला जाणून घेऊ या! चक्रं आणि नाडी (अनुवादित; मूळ इंग्रजी लेखक : रवींद्र कुमार)
* चला जाणून घेऊ या यशाचं रहस्य 
* चिकन सूप फॉर द इंडियन टीचर्स (मूळ लेखक : जॅक कॅनफिल्ड)
* पाणी : एक अद्भुत उपचारपद्धती (अनुवादित; मूळ लेखक : ए.आर. हॅरी)
* पाथ्स ऑफ ग्लोरी (मूळ लेखक : आर्थर जेफ्री)
* फिट फॉर ५०+फॉर मेन (मूळ लेखक : ग्रेग चॅपेल)
* फिट फॉर ५०+फॉर विमेन (मूळ लेखक : शेन गुड)
* मेल्टडाऊन (मूळ लेखक : बेकर मार्टिन)
* द सिक्स व्हॅल्यू मेडल्स (मूळ लेखक : एडवर्ड डी बोनो)
* सुंदर मन (मूळ लेखक : एडवर्ड डी बोनो)

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
टिल्ड

**टिल्ड** (/ tɪldə /, / tɪldi /; ~) ही खूण एक संयोजित ग्राफीम आहे. हीचे अनेक उपयोग आहेत.

याचा एक अर्थ *अंदाजे* असा होतो, उदा. ~३० मिनिटे.

अजून एक अर्थ *यासारखा* असा होतो, उदा. क्ष ~ य म्हणजेच क्ष ही चल संख्या य या चल संख्येचा जवळपास आहे.

## संदर्भ