open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
तृप्ती मित्रा

**तृप्ति मित्रा** (२५ ऑक्टोबर, १९२५ - २४ मे, १९८९) ह्या एक भारतीय चित्रपट आणि नाट्य अभिनेत्री होत्या.

## जीवन 
२५ ऑक्टोबर १९२५ रोजी तृप्ती मित्राचा जन्म दिनजपूर (ब्रिटिश भारत) येथे झाला. त्यांचे वडील आशुतोष भादुरी आणि आई शैलाबाला देवी होत्या. दीनाजपूर मायनर स्कूलमध्ये त्यांनी सहावीपर्यंत शिक्षण घेतले. त्यानंतर कोलकाता येथे येऊन प्यारीचरण शाळेत प्रवेश घेतला. त्या शाळेतून उच्च माध्यमिक परीक्षा उत्तीर्ण झाल्यानंतर त्यांनी आशुतोष महाविद्यालयात प्रवेश घेतला. पण पुढे नोकरी मिळाल्यामुळे त्यांना अभ्यास पूर्ण करता आला नाही. डिसेंबर १९४५ मध्ये त्यांनी सोम्भु मित्राशी लग्न केले. त्यांना एक मुलगी, शाओली मित्रा, असून ती अभिनेत्री आणि दिग्दर्शक देखील आहे. 

## कारकीर्द
मित्रा किशोरवयातच नाटकामध्ये अभिनय करत होत्या. १९४३ मध्ये तिने बिजन भट्टाचार्य या आपल्या भावाच्या अगुन या नाटकात प्रथम अभिनय केला होता.

मित्रा यांनी त्यांच्या कारकिर्दीत अनेक महत्त्वपूर्ण सामाजिक आणि वास्तववादी चित्रपटांत काम केले. त्यांनी इप्टा (IPTA) या नाट्यसंस्थेच्या माध्यमातून अभिनयाला सुरुवात केली होती. 

## पुरस्कार 
* १९६२ - संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार
* १९७१ - पद्मश्री
* १९८८-८९ - कालिदास सन्मान पुरस्कार

## हे सुद्धा पहा 
* शंभू मित्रा (पती)
* शाओली मित्रा (मुलगी)

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९२५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८९ मधील मृत्यू
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:संगीत नाटक अकादमी पुरस्कारविजेते
वर्ग:कालिदास सन्मान पुरस्कारविजेते
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
कायनात हफीज

**कायनात हफीज** (१७ जून, १९९६:लाहोर, पाकिस्तान - ) ही कडून क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:पाकिस्तानच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९६ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
साराह ग्लेन

**साराह ग्लेन** (२७ ऑगस्ट, १९९९:डर्बी, इंग्लंड - ) ही कडून क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे.

ही उजव्या हाताने फलंदाजी आणि लेगब्रेक गोलंदाजी करते.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९९ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
अप्पा बळवंत चौक

**अप्पा बळवंत चौक** हा महाराष्ट्राच्या पुणे शहरातील एक मध्यवर्ती भाग आहे.

हा भाग एबीसी म्हणूनही ओळखला जातो . पुस्तकांची आणि इतर गोष्टींची दुकाने , ग्रामदेवता जोगेश्वरी मंदिर व दगडूशेठ गणपती मंदिर , हुजूरपागा व नू.म.वि. या शाळा , प्रभात-रतन-वसंत ही चित्रपटगृहे , अनेक महत्त्वाचे रस्ते या चौकाजवळ असल्याने हा भाग सतत रहदारीचा व गजबजलेला असतो.

अप्पा बळवंत म्हणजेच 'कृष्णाजी बळवंत मेहेंदळे' . त्यांचे वडील बळवंतराव गणपत मेहेंदळे हे पेशव्यांचे एक प्रमुख सेनापती होते . अत्यंत कुशल लढवय्ये असणाऱ्या बळवंतरावांनी त्यांच्या कारकीर्दीत पराक्रम गाजविला होता . पण दुर्दैवाने ते १७६० मध्ये पानिपत रणसंग्रामात मरण पावले . अब्दालीने त्यांचे शिर सदाशिवभाऊंना भेट म्हणून पाठवले होते . त्यांची पत्नीही तिथे सती गेल्या . तेव्हा या अवघ्या बारा वर्षांच्या अल्पवयीन कृष्णाजी उर्फ अप्पांची जबाबदारी पेशव्यांनी घेतली .
                 एके दिवशी सवाई माधवराव पेशवे पर्वतीहून शनिवारवाड्याकडे हत्तीवरून परतत होते . त्यांच्याबरोबर त्यावेळेस अंबारीत अप्पा बळवंत हे देखील होते . त्यावेळेस येताना पेशवे यांना भोवळ आली . आणि सवाई माधवराव पेशवे खाली पडणार तोच मागे बसलेल्या अप्पा बळवंतांनी प्रसंगावधान दाखवून त्यांना सावरले , या अपघातातून वाचविले . पेशवे खाली पडले असते तर मोठा अनर्थ झाला असता . आपल्यावरील संकट टळले म्हणून हा प्रसंग जेथे घडला , ती जागा अप्पा बळवंतांच्या नावाने ओळखली जाईल , असे सवाई माधवराव पेशवे यांनी जाहीर केले . तर ही आहे या चौकाच्या नावामागची आख्यायिका . १७९८ मध्ये अप्पा बळवंतांचे निधन झाले .

  पुढे याच चौकात म्हणजे आत्ताच्या किबे लक्ष्मी थिएटर समोर सरदार बळवंत मेहेंदळ्यांनी इ.स. १७६१ च्या आधी ३ मजली ४ चौकी असा भव्य वाडा उभारला होता असे कळते . या वाड्यातील एक भुयार थेट शनिवारवाड्यापर्यंत होते . काही गुप्त बैठका घ्यायच्या असतील तर पेशवे या भुयारातून मेहेंदळ्यांकडे येत . भारत इतिहास संशोधन मंडळाची स्थापना याच वाड्यात आषाढ शुद्ध प्रतिपदा शके १८३२ म्हणजे ७ जुलै १९१० रोजी झाली . याप्रसंगी सरदार खंडेराव चिंतामण मेहेंदळे व विश्वनाथ काशिनाथ राजवाडे हे दोघेच उपस्थित होते . काळाच्या ओघात येथे रस्ता रुंदीकरणात त्यांच्या वाड्याचा जवळपास सगळाच भाग त्यात गेला . परंतु आज अप्पा बळवंत हे नाव मात्र चौकाच्या निमित्ताने राहिले आहे .

वर्ग:पुणे
एमी जोन्स

**एमी एलेन जोन्स** (१३ जून, १९९३:सटन कोल्डफील्ड, वेस्ट मिडलॅंड्स, इंग्लंड - ) ही कडून क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे.

जोन्स यष्टीरक्षण आणि उजव्या हाताने फलंदाजी करते.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९३ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
ग्लेन फिलिप्स

**ग्लेन डॉमिनिक फिलिप्स** (६ डिसेंबर, १९९६:ईस्ट लंडन, ईस्टर्न केप, दक्षिण आफ्रिका - ) हा दक्षिण आफ्रिकेत जन्मलेला आणि कडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

हा यष्टीरक्षण आणि उजव्या हाताने फलंदाजी करतो.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:न्यू झीलंडचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९६ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
लुथो सिपामला

**लुबाबालो लुथो सिपामला** (१२ मे, १९९८:पोर्ट एलिझाबेथ, दक्षिण आफ्रिका - ) हा कडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि मध्यम-जलदगती गोलंदाजी करतो.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९८ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
व्ही. सत्यनारायण सर्मा

**वेदांतम "व्ही." सत्यनारायण सर्मा** (९ सप्टेंबर १९३५ - १६ नोव्हेंबर २०१२) हे कुचीपुडीच्या शास्त्रीय नृत्य प्रकाराचा अग्रगण्य म्हणून ओळखल्या जाणारे एक भारतीय शास्त्रीय नर्तक आणि नृत्यदिग्दर्शक होते. कुचीपुडी नृत्यात अनेक स्त्री भूमिका साकारण्यासाठी त्यांना ओळखले जाते.

## पुरस्कार 
* १९६१ - संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार
* १९६७ - संगीत नाटक अकादमी फेलोशिप
* १९७० - पद्मश्री
* १९८७-८८ - कालिदास सन्मान पुरस्कार

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९३५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१२ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:संगीत नाटक अकादमी पुरस्कारविजेते
वर्ग:कालिदास सन्मान पुरस्कारविजेते
लॉर्कन टकर

**लॉर्कन जॉन टकर** (१० सप्टेंबर, १९९६:डब्लिन, आयर्लंड - ) हा कडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

हा यष्टीरक्षण आणि उजव्या हाताने फलंदाजी करतो.उत्तम फलंदाजी करतो.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:आयर्लंडचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९६ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
टकर
डॉमिनिक बेस

**डॉमिनिक मार्क बेस** (२७ जुलै, १९९७:एक्झेटर, डेव्हनशायर, इंग्लंड - ) हा कडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९७ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
लसिथ एम्बलडेनिया

**लसिथ एम्बलडेनिया** (२६ ऑक्टोबर, १९९६:कोलंबो, श्रीलंका - ) हा कडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

हा डाव्या हाताने फलंदाजी आणि मंदगती गोलंदाजी करते.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:श्रीलंकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९६ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रायपाडा

**रायपाडा** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील डहाणू तालुक्यातील एक गाव आहे.

## भौगोलिक स्थान
डहाणू बस स्थानकापासून जव्हार मार्गाने गेल्यावर पुढे कैनाड रस्त्याने हे गाव लागते. डहाणू बस स्थानकापासून हे गाव ४.३ किमी अंतरावर आहे.

## हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.पावसाळ्यात येथे भातशेती,नागलीशेती केली जाते.

## लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात ४२२ कुटुंबे राहतात. एकूण १९६४ लोकसंख्येपैकी ९८२ पुरुष तर ९८२ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ७७.९८ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ८३.१२ आहे तर स्त्री साक्षरता ७२.८८ आहे. गावातील शून्य ते सहा वर्षे वयाच्या लहान मुलांची संख्या २२५ आहे. ती एकूण लोकसंख्येच्या ११.४६ टक्के आहे. वाडवळ, भंडारी, आगरी,कुणबी, आणि आदिवासी समाजातील लोक येथे राहतात. येथे शेती हा व्यवसाय असून काही लोक शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, खाजगी, सरकारी नोकर, कामगार म्हणूनही काम करतात. दुग्धव्यवसाय, बकरीपालन, कुक्कुटपालन सुद्धा केले जाते.

## नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत. महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बस डहाणू बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्षासुद्धा डहाणूवरून उपलब्ध असतात.

## जवळपासची गावे
कोसबाड, नांदरे, कासारा, लष्करी, कंकराडी, जुनाडपाडा, पाटीलपाडा,पारसवाडी,वसंतवाडी,गौरवाडी, आसावे ही जवळपासची गावे आहेत.रायपाडा गावाची स्वतंत्र ग्रामपंचायत आहे.

## संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html

२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html

३.
https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/

४.
http://tourism.gov.in/

५.
http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036

६.
https://palghar.gov.in/

७.
https://palghar.gov.in/tourism/

वर्ग:डहाणू तालुक्यातील गावे
वर्ग:पालघर जिल्ह्यातील गावे
व्हिक्टर न्यौची

**व्हिक्टर मुन्याराद्झी न्यौची** (८ जुलै, १९९२:हरारे, झिम्बाब्वे - ) हा कडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि जलद-मध्यमगती गोलंदाजी करतो.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:झिम्बाब्वेचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९२ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ब्रायन मुड्झिन्गान्यामा

**ब्रायन सिंबाराशे मुड्झिन्गान्यामा** (९ एप्रिल, १९९५:हरारे, झिम्बाब्वे - ) हा कडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

ही डाव्या हाताने फलंदाजी आणि उजव्या हाताने लेगब्रेक गोलंदाजी करते.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:झिम्बाब्वेचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९५ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
टिनोटेंडा मुटोम्बोड्झी

**कॉन्फिडन्स टिनोटेंडा मुटोंबोडझी** (२१ डिसेंबर, १९९०:हरारे, झिम्बाब्वे - ) हा कडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि लेगब्रेक-गूगली गोलंदाजी करते.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:झिम्बाब्वेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९० मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
दीपक शिकारपूरकर

डाॅ. **दीपक शिकारपूरकर** हे माहिती तंत्रज्ञान अभियंता आहेत.

शिकारपूरकर यांनी इंजिनिअरिंगची परीक्षा विशेष गुणवत्तेने उत्तीर्ण झाले. त्यानंतर त्यांनी व्यवस्थापन विषयात एक पादव्युत्तर पदविकाघेतली आणि नंतर इन्फर्मेशन टेक्नाॅलाॅजी हा विषय घेऊन ते पीएच.डी. झाले. ते जगातील अनेक इन्फर्मेशन टेक्नाॅलाॅजी संस्थांचे आणि शिक्षणसंस्थांचे डायरेक्टर आहेत. 

शिकारपूरकर हे कॉंप्युटर सोसायटी ऑफ इंडियाचे ते माजी अध्यक्ष व कॉंप्युटर लिटरसी टास्क फोर्सचे अध्यक्ष आहेत. सन २०१४ ते २०१६ या काळात ते महाराष्ट्र चेंबर ऑफ काॅमर्सचे कार्यकारी प्रमुख सदस्य होते. मराठा वेंबर ऑफ काॅमर्स, उद्योग अणी शेती या संस्थेचे ते सभासद आहेत. यशवंतराव चव्हाण महाराष्ट्र ओपन युनिव्हर्सिटीच्या ॲकॅडमिक काउंन्सिलचे सदस्य असून ते पुण्यातील भारतीय विद्या भवनच्या कार्यकारी मंडळावर आहेत. महाराष्ट्र ॲकॅडमी ऑफ सायन्स, इन्स्टिट्यूशन ऑफ इंजिनिअर्स आणि कॉंप्युटर सोसायटी ऑफ इंडियाचे ते मानद फेलो आहेत. 

शिकारपूर हे लेखकही आहेत. त्यांनी त्यांच्या विषयावर अनेक पुस्तके लिहिली आहेत. त्यांपैकी काही ही :
* आयटी करियर्स २०२०
* कृत्रिम बुद्धिमत्ता व यंत्रमानव
* सोशल मीडिया - शाप की वरदान?
काईल जेमीसन

इवलेसे**काईल ॲलेक्स जेमीसन** (३० डिसेंबर, १९९४:ऑकलंड, न्यू झीलंड - ) हा कडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि मध्यमगती गोलंदाजी करतो.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:न्यू झीलंडचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९४ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
खानावळ

### खाणावळ
पैसे देऊन जेवण घेण्याचे ठिकाण.

लालबाग-परळ मध्ये गिरणी कामगारांच्या वस्ती होत्या तेव्हा कामगार लोक आपले कुटुंब गावाकडे ठेवून फक्त नोकरी करण्यासाठी चाळीत राहत असत. ह्या कामगारांना जेवण पुरविण्यासाठी कौटुंबिक खाणावळी निर्माण झाल्या.

१९६१ पर्यंत मुंबईत महिना ३५-३६ रुपये घेऊन भरपूर पोटभर अन्न अश्या खाणावळीत मिळत असे. सणासुदीला गोडधोड, अधूनमधून मटण मासे ही दिले जात. खाणावळी चालवण्यासाठी जे कामगार सहकुटुंब आले होते त्यांच्या घरातील स्त्रिया हे काम आपुलकी आणि सामाजिक जाणिवेतून करीत. खाणावळी चालवणारी आणि खाणावळीचा लाभ घेणारी माणसे एकमेकांच्या परिचयाची असत. प्रत्येक जण आपल्या भुकेप्रमाणे जेवून तृप्त होत असे आणि कामगार आजारी पडला तरी त्याला तांदळाची पेज अथवा अन्य पथ्यपाणी सुद्धा पुरविले जाई.

खाणावळ चालवणारे सकाळी चार वाजता उठून आपला दिनक्रम चालू करीत असत. खाणावळीत शाकाहारी तसेच मांसाहारी जेवण उपलबद्ध असते.

कालांतराने जेव्हा कापड गिरण्या बंद झाल्या तेव्हा अश्या खाणावळी बंद झाल्या.
तरीसुद्धा वडाळा, काळाचौकी, अभ्युदय नगर, विक्रोळी, कांजुरमार्ग येथे नवीन खाणावळी चालू झालेल्या आहेत.
वर्ग :महाराष्ट्रातील खाद्यसंस्कृती*/ खाणावळ

## संदर्भ
महाराष्ट्र टाईम्स ११/०२/२०२०.
अहसान अली

**अहसान अली** (१० डिसेंबर, १९९३:कराची, पाकिस्तान - ) हा कडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि लेगब्रेक-गूगली गोलंदाजी करतो.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:पाकिस्तानचे पुरूष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९३ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सैफ हसन

**सैफ हसन** (३० ऑक्टोबर, १९९८:बांगलादेश - ) हा कडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि ऑफब्रेक गोलंदाजी करतो.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:बांगलादेशचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९८ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जेस केर

**जेसिका मॅकेन्झी** *जेस* **केर** (१८ जानेवारी, १९९८:वेलिंग्टन, न्यू झीलंड - ) ही कडून क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे.

ही उजव्या हाताने फलंदाजी आणि मध्यमगती गोलंदाजी करते.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:न्यू झीलंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९८ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
सोफी मॉलिनू

**सोफी मॉलिनू** (१७ जानेवारी, १९९८:ऑस्ट्रेलिया - ) हा कडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

ही डाव्या हाताने फलंदाजी आणि उजव्या हाताने मंदगती गोलंदाजी करते.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९८ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
प्रल्हाद नरहर देशपांडे

**प्र.न. देशपांडे** (१७ सप्टेंबर, १९३६:पंढरपूर, महाराष्ट्र - २७ मे, २००७) हे १९६९ ते १९९६ ह्या काळात विद्यावर्धिनी महाविद्यालय, धुळे येथे इतिहासाचे अध्यापक, संशोधक व विभागप्रमुख होते. धुळे येथील इतिहासाचार्य वि.का.राजवाडे मंडळ या संस्थेचे ते चिटणीस होते. तसेच मंडळातर्फे प्रकाशित होणाऱ्या **संशोधक** ह्या त्रैमासिकाचे संपादक होते.१९७१ साली त्यांनी 'मराठा फोर्ट्&zwnj;स' ह्या विषयावर पुणे विद्यापीठातून पीएच.डी. पदवी संपादन केली. ते अनेक विद्यापीठांचे व संस्थांचे सदस्य होते. त्यांनी इतिहासविषयक १४ पुस्तके व २ कथासंग्रह लिहिले. अनेक इतिहास परिषदांमधून व नियतकालिकांमधून त्यांचे लेखन प्रसिद्ध होत असे. 

देशपांडे यांनी वि.का.राजवाडे यांच्या मराठ्यांच्या इतिहासाची साधने ह्या २१ खंडी ग्रंथसंचाचे पुनःसंपादन करून ही पुस्तके ११ खंडांत परत प्रकाशित केली.

## पुस्तके
* आज्ञापत्र
* मराठ्यांच्या इतिहासाची साधने खंड ०१ शिवकाल (मूळ खंड आठवा), राजवाडे संशोधन मंडळ धुळे, २००२
* मराठ्यांच्या इतिहासाची साधने खंड ०२ शिवकाल (मूळ खंड पंधरावा), राजवाडे संशोधन मंडळ धुळे, २००२
* मराठ्यांच्या इतिहासाची साधने खंड ०३ शिवकाल (मूळ खंड १६, १७, १८), राजवाडे संशोधन मंडळ धुळे, २००२
* मराठ्यांच्या इतिहासाची साधने खंड ०४ शिवकाल (मूळ खंड विसावा), राजवाडे संशोधन मंडळ धुळे, २००४
* मराठ्यांच्या इतिहासाची साधने खंड ०५ शिवकाल (मूळ खंड एकविसावा), राजवाडे संशोधन मंडळ धुळे, २००४
* मराठ्यांच्या इतिहासाची साधने खंड ०६ (मूळ खंड पहिला), राजवाडे संशोधन मंडळ धुळे, २००६
* मराठ्यांच्या इतिहासाची साधने खंड ०७ (मूळ खंड ०२, ०५), राजवाडे संशोधन मंडळ धुळे, २००६
* मराठ्यांच्या इतिहासाची साधने खंड ०८ शिवकाल (सहसंपादक - सर्जेराव भामरे) (मूळ खंड तिसरा), राजवाडे संशोधन मंडळ धुळे, २००९
* मराठ्यांच्या इतिहासाची साधने खंड ०९ शिवकाल (सहसंपादक - सर्जेराव भामरे) (मूळ खंड चौथा), राजवाडे संशोधन मंडळ धुळे, २००९
* मराठ्यांच्या इतिहासाची साधने खंड १० शिवकाल (सहसंपादक - सर्जेराव भामरे) (मूळ खंड चौथा), राजवाडे संशोधन मंडळ धुळे, २००९
* मराठ्यांच्या इतिहासाची साधने खंड ११ शिवकाल (सहसंपादक - सर्जेराव भामरे) (मूळ खंड सहावा), राजवाडे संशोधन मंडळ धुळे, २००९
* मराठ्यांचा उदय आणि उत्कर्ष
* महाराष्ट्र संस्कृती
* स्वराज्याचे शिलेदार
* रायगड दर्शन, पुरातत्त्व व वस्तुसंग्रहालये विभाग मुंबई , १९८१ , १९९५
* राजगड दर्शन, पुरातत्त्व व वस्तुसंग्रहालये विभाग मुंबई , १९८१
* छत्रपती शिवाजी महाराज, (प्रकाशक - महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळ मुंबई, २००२)
* छत्रपती शिवाजी महाराजांची पत्रे, राजवाडे संशोधन मंडळ धुळे, १९८३, २०१०
* शिवछत्रपतींची १०९ कलमी बखर

वर्ग:मराठी इतिहास संशोधक
वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००७ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
व्होल्कर स्पेंगलर

**व्होल्कर स्पेंगलर** (१६ फेब्रुवारी, १९३९:ब्रेमेन, जर्मनी - ८ फेब्रुवारी, २०२०)  हा एक जर्मन रंगमंच आणि चित्रपट अभिनेता होता. दिग्दर्शक रेनर वॉर्नर फासबिंदरच्या अभिनयाचे सदस्य म्हणून स्पेंगलर आंतरराष्ट्रीय प्रेक्षकांना परिचित होते, तसेच १९७८ मधील इन अ ईयर ऑफ १३ मूनस मधील ट्रान्ससेक्शुअल एर्विन / एल्विरा या भूमिकेसाठी देखील प्रसिद्ध होता. १९६६ ते २००० या काळात स्पेंगलर सुमारे ४० चित्रपट आणि दूरचित्रवाणी प्रॉडक्शनमध्ये दिसले होते. ख्रिस्तोफ स्लिन्जेन्सिफ आणि व्होकर स्लॅन्डॉर्फ यांच्यासारख्या अन्य दिग्दर्शकांसमवेत काम केले. त्यांनी बर्लिनच्या फोक्सबॅन्ने आणि बर्लिनर एन्सेम्बल या थियेटर मध्ये सादर केल्या.

## जीवन
ब्रेमेन येथे जन्मलेल्या, स्पेंगलर यांनी वयाच्या १८ व्या वर्षी व्यावसायिक प्रशिक्षण घेतले. १९५९ ते १९६१ पर्यंत त्यांनी साल्ज़बर्गमधील स्काउपियल्सचूल आणि व्हिएन्ना रेइनहार्ड-सेमिनारमध्ये भाग घेतला. १९६५ पासून त्यांनी स्टुल्गार्टमधील हेन्झ एरहार्टबरोबर, हॅम्बुर्गमधील इडा एहरे आणि फ्रँकफर्टमधील फ्रिट्ज रॅमंड [डी] यांच्यासमवेत बुल्यवर्ड नाट्य सादर केले. १९६७ मध्ये दिग्दर्शक फ्रिट्ज कॉर्टनर यांनी शिल्लर थिएटरसाठी स्पेंगलरला निवडले होते.

## संदर्भ
वर्ग:जर्मन अभिनेते
वर्ग:इ.स. १९३९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०२० मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अली अकबर खान

**अली अकबर खान** (१४ एप्रिल १९२२ - १८ जून २००९) हे मैहर घराण्यातील एक भारतीय हिंदुस्थानी शास्त्रीय संगीतकार होते. ते सरोद वाजवण्याच्या कामगिरीसाठी प्रसिद्ध होते . वडील अल्लाउद्दीन खान यांच्याकडून त्यांनी शास्त्रीय संगीत आणि वादन यात प्रशिक्षण घेतले व असंख्य शास्त्रीय *राग* आणि चित्रपट गीतांची रचना केली. १९५६ मध्ये त्यांनी कोलकाता मध्ये एक संगीत विद्यालय आणि  युनायटेड स्टेट्स मध्ये १९६७ मध्ये संगीत अली अकबर कॉलेज स्थापन केले ज्याची शाखा स्वित्झर्लंड मध्ये पण आहे.    

खान यांना अनेक पुरस्कारांनी सन्मानित करण्यात आले जसे; पद्मभूषण १९६७ मध्ये  आणि पद्मविभूषण १९८९ मध्ये,  १९९१ मध्ये त्यांना मॅकआर्थर फेलोशिप प्राप्त झाली. खान यांना पाच ग्रॅमी नामांकने पण मिळाली. 

## संदर्भ 
वर्ग:बंगाली संगीतकार
वर्ग:इ.स. २००९ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९२२ मधील जन्म
वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:कालिदास सन्मान पुरस्कारविजेते
ॲनाबेल सदरलँड

thumb|ॲनाबेल सदरलँड
**ॲनाबेल जेन सदरलँड** (१२ ऑक्टोबर, २००१:मेलबर्न, ऑस्ट्रेलिया - ) ही कडून क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे.

ही उजव्या हाताने फलंदाजी आणि मध्यम-जलदगती गोलंदाजी करते.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. २००१ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
जगदीश स्वामीनाथन

**जगदीश स्वामीनाथन** सामान्यतः **जे.** **स्वामिनाथन** म्हणून ओळखले जातात (२१ जून १९२८ - १९९४) हे एक आघाडीचे भारतीय कलाकार, चित्रकार, कवी आणि लेखक होते.  ते भारतीय कम्युनिस्ट पक्षाचे सदस्य होते. १९८२ मध्ये भोपाळ मध्ये "भारत भवन" या कला दालनाच्या स्थापनेत त्यांनी महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली. यातील रूपंकर कला संग्रहालयाचे संचालक म्हणून त्यांनी १९९० पर्यंत काम केले. १९९१-९२ मध्ये त्यांना कालिदास सन्मान पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. 

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९९४ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९२८ मधील जन्म
वर्ग:कालिदास सन्मान पुरस्कारविजेते
युगांडा क्रिकेट संघाचा कतार दौरा, २०१९-२०

युगांडा क्रिकेट संघाने फेब्रुवारी २०२० मध्ये ३ आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामने खेळण्यासाठी कतारचा दौरा केला.
## आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० मालिका
### १ला सामना
### २रा सामना
### ३रा सामना
वर्ग:इ.स. २०२० मधील क्रिकेट
वर्ग:युगांडा क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे
वर्ग:कतारमधील क्रिकेट
धर्मांग पटेल

**धर्मांग पटेल** (१६ सप्टेंबर, १९९१:कतार - ) हा कडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

हe उजव्या हाताने फलंदाजी आणि मंदगती गोलंदाजी करतो.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:कतारचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२०१९-२१ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीगमध्ये खेळलेले खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९१ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कलामंडलम रमणकुट्टी नायर

**कलामंडलम रमणकुट्टी नायर** (२५ मे १९२५ &nbsp; - ११ मार्च २०१३) सात दशकांहून अधिक काळ केरळच्या कथकली कलाप्रकाराचे अभ्यास होते. 

ते भारत सरकारच्या प्रतिष्ठित पद्मभूषण पुरस्काराचे विजेते होते. प्रख्यात चित्रपट निर्माते अटूर गोपालकृष्णन यांनी त्यांच्या व कथकलीवर माहितीपट बनविला आहे. १९९२-९३ मध्ये त्यांना कालिदास सन्मान पुरस्काराने गौरवण्यात आले. 

## संदर्भ 
वर्ग:संगीत नाटक अकादमी पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. २०१३ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९२५ मधील जन्म
वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:कालिदास सन्मान पुरस्कारविजेते
वर्ग:भारतीय नर्तक
रझा गझनवी

**रझा गझनवी** (१५ ऑक्टोबर, १९९२:सिंगापूर - ) हा कडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि लेगब्रेक गोलंदाजी करते.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:सिंगापूरचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२०१९-२१ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीगमध्ये खेळलेले खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९२ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हबीब तन्वीर

**हबीब तन्वीर** (१ सप्टेंबर १९२३ &nbsp; - ८ जून २००९) एक सर्वाधिक लोकप्रिय हिंदी व उर्दू नाटककार, नाट्य दिग्दर्शक, कवी आणि अभिनेता होते. *आग्रा बाजार* (१९५४) आणि *चरणदास चोर* (१९७५) अशा नाटकांचे ते लेखक होते. १९५९मध्ये भोपाळ येथे त्यांनी स्थापन केलेल्या नया थिएटर या नाटक मंडळीमध्ये छत्तीसगढ़ी आदिवासींबरोबर काम केल्याबद्दल ते ओळखले जात असत.  

आपल्या हयातीत त्यांनी १९६९ मध्ये संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार, १९७९ मध्ये जवाहरलाल नेहरू फेलोशिप, १९८३ मध्ये पद्मश्री पुरस्कार, १९९० मध्ये कालिदास सन्मान पुरस्कार, १९९६ मध्ये संगीत नाटक अकादमी फेलोशिप आणि २००२ मध्ये पद्मभूषण पुरस्कार यासह अनेक राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय पुरस्कार जिंकले. त्याशिवाय त्यांना भारतीय संसदेच्या, राज्यसभेचे सदस्य होण्यासाठी (१९७२-१९७८) उमेदवारी देण्यात आली होती. 

## चरित्र 
त्यांचा जन्म छत्तीसगड (पूर्वीचा मध्य प्रदेश)मधील रायपूरमध्ये हाफिज अहमद खान यांच्या घरात झाला. ते मुळचे पेशावरचे रहिवासी होते. 

त्यांनी रायपूरच्या लॉरी म्युनिसिपल हायस्कूलमधून मॅट्रिक उत्तीर्ण केले आणि नंतर १९४४ मध्ये नागपूरच्या मॉरिस कॉलेजमधून बी.ए.   त्यानंतर त्यांनी अलीगड मुस्लिम विद्यापीठात एमएचे एक वर्ष शिक्षण घेतले. 

आयुष्याच्या सुरुवातीच्या काळात त्यांनी *तखल्लुज* या टोपणनावाचा उपयोग करून कविता लिहिण्यास सुरुवात केली. त्यानंतर लवकरच त्याने त्याचे खरे नाव हबीब तन्वीर वापरण्यास सुरुवात केली. 

## नाटके 
* *आग्रा बाजार* 
* *उत्तर राम चरित्र* (१९७७)
* *एक औरत हायपाथिया भी थी* (१९८०) 
* *कार्तूस*  
* *कामदेव का अपना बसंत ऋतू का सपना* (१९९३) 
* *गाव के नॉन ससुराल, मोर नॉन दमंद* (१९७३) 
* *चरणदास चोर* (१९७५) 
* *जहरेली हवा* (२००२) 
* जिस लाहौर नई देख्या ... 
* *पोंगा पंडित* (१९६०)  
* *बहादूर कलरिन* (१९७८) 
* *ब्रोकन ब्रिज* (१९९५)
* *मिट्टी की गाडी* (१९५८)  
* *राज रक्त* (२००६) 
* *लाला शोहरत राय* (१९५४) 
* *शतरंज के मोहरे* (१९५४)

## फिल्मोग्राफी/भूमिकेचे नाव 
* *गांधी* (१९८२) - भारतीय बॅरिस्टर 
* *चरणदास चोर* (१९७५) (गीत आणि संहीहिता) 
* *ज्वलंत सत्र* (१९९३) - राजा साहिब 
* *पाऊल पथ* (१९५३) 
* *प्रहार* (१९९१) - जो डिसूझा, पीटर डिसोझाचे पिता 
* *ब्लॅक अँड व्हाईट* (२००८)  - काझी साब भूमिकेचे नाव)
* *मंगल पांडे: द राइझिंग* (२००५) - बहादूर शाह जफर
* *मॅन-ईटर्स ऑफ कुमाऊं* (१९८६) (टीव्ही) - बहादूर 
* *ये वो मंजिल तो नहीं* (१९८७) - अख्तर बेग  
* *राही* (१९५२) - रामू 
* *सरदार* (१९९३) 
* *स्टेईंग ऑन* (१९८०) (टीव्ही) - डा. मित्रा 
* *हिरो हिरालाल* (१९८८)

## संदर्भ 
वर्ग:संगीत नाटक अकादमी पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. २००९ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९२३ मधील जन्म
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:राज्यसभा सदस्य
वर्ग:कालिदास सन्मान पुरस्कारविजेते
नलिन निपिको

**नलिन निपिको** (२१ सप्टेंबर, १९९५:व्हानुआतू - ) हा कडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि मध्यमगती गोलंदाजी करतो.

वर्ग:२०१९-२१ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीगमध्ये खेळलेले खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९५ मधील जन्म
वर्ग:व्हानुआतूचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:व्हानुआतूचे आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेट खेळाडू
क्लेमेंट टॉमी

**क्लेमेंट टॉमी** (२७ जून, १९९७:व्हानुआतू - ) हा कडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

हा उजव्या हाताने फलंदाजी करतो.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:व्हानुआतूचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२०१९-२१ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीगमध्ये खेळलेले खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९७ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:व्हानुआतूचे आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेट खेळाडू
सिम्पसन ओबेड

**सिम्पसन ओबेड** (१७ सप्टेंबर, १९८९:व्हानुआतू - ) हा कडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि लेगब्रेक गोलंदाजी करतो.

वर्ग:२०१९-२१ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीगमध्ये खेळलेले खेळाडू
वर्ग:व्हानुआतूचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चंद्रभान आठरे पाटील

चंद्रभान आठरे पाटील बी ए एल एल बी  हे सातव्या लोक सभेचे सदस्य होते .

त्यांचा जन्म २८ ऑगस्ट १९२० साली  अहमदनगर जिल्ह्यातील पाथर्डी तालुका येथील कौडगाव या छोट्याशा गावात झाला .त्यांनी त्यांचे पदवीचे शिक्षण पुणे येथे फर्गुसन कॉलेज पुणे येथे पूर्ण करून एल एल बी देखील पुण्यातच पूर्ण केले . तद्पुर्वी त्यांनी भारत छोडो आंदोलनात सक्रीय सहभाग घेतला व त्याच दरम्यान त्यांना नासिक येथे जेल मध्ये राहावे लागले . सन १९४७ मध्ये १७ मे रोजी त्यांचा विवाह सौ मीरा यांचेशी झाला . 

**PATIL, SHRI CHANDRABHAN ATHARE, B.A., LL.B.** [Congress (I)—Maharashtra, Ahmednagar, 1980]  s. of Shri Balaji; b. at Kaudgaun Village,  Pathardi Taluk; Ahmed nagar District, August 28, 1920; ed. at Fergusson College, Poona, and Poona Law College, Poona University; m. Smt. Mira, May 17, 1947; Advocate and Educationist; participated in 'Quit India Movement' in 1942, and was detained in Nasik Jail for 20 months; previously associated with the Communist Party of India till 1951; Left active politics in 1951 and joined Congress (I) in 1979; Secretary, Ahmednagar Zila Maratha Vidva Prasarak Samaj, Ahmednagar, an educational institution running 1 Law College, 3 Arts and Commerce Colleges, 1 Science College, 38 Secondary Schools and 13 Hostels, 1 Ashram  and 1 B.Ed. College (having 18,000 students on their rolls); President, District Bar Association, 1975-79; Vice President,  Maharashtra Indo-Soviet Friendship Organisation; visited U.S.S.R. in connection with *a* function organised by the Indo-Soviet Friendship Organisation. 

*Social activities* : Interested in educational activities. 

*Special interests* : Agriculture, law and foreign affairs. 

*Travels abroad* : U.S.S.R. 

*Permanent address* : Sathbai Mela, Near Delhi Gate, Ahmednagar, Maharashtra.
हर्मेटिया इलुसेन्स

**हर्मेटिया इलुसेन्स** (*काळी सैनिकी माशी*) ही स्ट्रॅटियोमायडे कुटुंबातील एक माशी आहे.

## वितरण 
ही प्रजाती मूळतः निओट्राॅपिकल इकोझोनची आहे. परंतु अलीकडच्या काही दशकात सर्व खंडांमध्ये सर्वत्र पसरली आहे. ही अक्षरशः वैश्विक बनली आहे.

ह्या माश्या प्रामुख्याने अमेरिका आणि युरोपमध्ये आढळतात. तसेच क्रॅस्नोदर प्रदेशात, रशियाच्या काळ्या समुद्राच्या किनाऱ्यावर, इबेरियन द्वीपकल्पात, दक्षिण फ्रान्समध्ये, इटलीत, क्रोएशियात, माल्टात, कॅनरी बेटात आणि स्वित्झर्लंडमध्येदेखील या सैनिक माश्या आढळतात.

## वर्णन 
या मध्यम आकाराच्या माश्यांचे शरीर प्रामुख्याने काळे असते. या माश्यांचे डोके खूपच विकसित आहे .त्यांचे  डोळे  रुंद आहेत .तसेच  या माश्यांना तोंड नाही.

त्यांचे संवेदनाग्र डोक्याच्या लांबीच्या दुप्पट असतात. पंख पडदायुक्त आहेत.  

## जीवनचक्र      
एक प्रौढ मादी एकावेळी 206 ते 639 अंडी घालते. ह्या माश्यांची अंडी साधारणपणे  कुजलेल्या पदार्थ जसे की खत, कंपोस्ट खताच्या कडेला किंवा वरच्या पृष्ठभागावर जमा करतात . आणि  ही  अंडी 4 दिवसांत उबवतात.  तसेच नुकत्याच उदयास आलेल्या अळ्या 1.0 मिलीमीटर (0.04 इंच) असतात .  

ह्या अळ्या अवस्थेच्या शेवटी 25 मिलीमीटर (1 इंच) आणि 0.10 ते 0.22 ग्रॅम (1.5 ते 3.4 जीआर) पर्यंत पोहोचण्यास सक्षम असतात . तसेच  ह्या अळ्या  सुमारे 22 दिवस टिकतात .ज्यापैकी कोष (प्युपल) अवस्था सुमारे 7 दिवस टिकते. कमी तापमान किंवा अन्नाची कमतरता यामुळे आळ्याची लांबी काही महिने विलंब होऊ शकते.    

कोषावस्था 1 ते 2 आठवड्यांपर्यंत असतो.

## मानवी प्रासंगिकता आणि वापर 
अळ्या आणि प्रौढांना कीटक किंवा वेक्टर मानले जात नाही. त्याऐवजी, काळा सैनिक माशी अळ्या सेंद्रिय पदार्थ थर तोडण्यात आणि मातीत पोषक द्रव्ये परत आणण्यात आवश्यक विघटनकारी म्हणून लाल किड्यांसारखेच कार्य करतात. अळ्यामध्ये तीव्र भूक असते. तसेच घरगुती खराब अन्न आणि शेतीतील कचरा,शेणखत वापरले जाऊ शकते.
वर्ग:कीटक
वेंपती चिन्ना सत्यम

**वेंपती चिन्ना सत्यम** (१५ ऑक्टोबर १९२९&nbsp; - २ जुलै २०१२) एक भारतीय नर्तक आणि कुचीपुडी नृत्य प्रकाराचे गुरू होते. 

## पुरस्कार 
वेंपती चिन्ना सत्यम यांना केंद्रीय संगीत नाटक अकादमी, नवी दिल्ली कडून पुरस्कार प्रदान केला होता. त्यांना मध्य प्रदेश सरकारने कालिदास पुरस्कारने  सन्मानित केले होते व आंध्र विद्यापीठाने त्यांना डॉक्टरेट पदवी देऊन गौरविले. भारत सरकारने त्यांना पद्मभूषण ने सन्मानित केले होते. 

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०१२ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९२९ मधील जन्म
वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:कालिदास सन्मान पुरस्कारविजेते
वर्ग:भारतीय नर्तक
शेन डेझिट

**शेन ॲलन डेझिट** (४ मे, १९७५:न्यू साउथ वेल्स, ऑस्ट्रेलिया - ) हा कडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

वर्ग:२०१९-२१ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीगमध्ये खेळलेले खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७५ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:व्हानुआतूचे क्रिकेट खेळाडू
फ्रेडेरिक क्लोकर

**फ्रेडेरिक क्लोकर** (१३ मार्च, १९८३:डेन्मार्क - ) हा कडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. हा यष्टिरक्षण आणि डाव्या हाताने फलंदाजी करतो.

हा यष्टीरक्षक असून डाव्या हाताने फलंदाजी करतो.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:२०१९-२१ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीगमध्ये खेळलेले खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८३ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पद्मा सुब्रह्मण्यम

**पद्मा सुब्रह्मण्यम** (जन्म ४ फेब्रुवारी, १९४३:चेन्नई, तमिळनाडू) एक भारतीय शास्त्रीय भरतनाट्यम नर्तकी आहे. त्या एक संशोधन विद्वान, नृत्यदिग्दर्शक, संगीतकार, शिक्षक, इंडोलॉजिस्ट आणि लेखक देखील आहे. त्या भारतात तसेच परदेशातही प्रसिद्ध आहे; त्यांच्या सन्मानार्थ जपान, ऑस्ट्रेलिया आणि रशियासारख्या देशांनी अनेक चित्रपट आणि माहितीपट बनविले आहेत. "भारत नृत्यम" या नृत्य प्रकाराची निर्माता आणि संस्थापक म्हणून त्या परिचित आहे. 

त्यांचे वडील के सुब्रह्मण्यम एक चित्रपट निर्माते व स्वातंत्र्यता सैनिक होते. त्यांची आई मीनाक्षी एक संगीतकार आणि गीतकार होत्या. त्यांचे नृत्य शिक्षक सुप्रसिद्ध नर्तक वझुवर रामैया पिल्लई होते. मायळापोरच्या कपिलेश्वर मंदिरातल्या देवदासी गौरीअम्मा कडून नाट्य व नृत्य शिकल्या. गौरीअम्मांनी रुक्मिणीदेवी अरुंडेल आणि बालसरस्वती यांना पण शिकविले होते.

वयाच्या १४ व्या वर्षी त्यांनी वडिलांच्या शाळेत नृत्य शिकवायला सुरुवात केली. त्यांना असे वाटले की इतिहास, सिद्धांत आणि नृत्य यात काही अंतर आहे आणि त्या स्वतःच संशोधन करू लागली ज्याने हे अंतर कमी होइल. सुब्रह्मण्यमयांनी कर्नाटक संगीत पद्धतीत मास्टर्स पदवी मिळवली आहे. त्या त्यांच्या एका "नृत्य शस्त्रक्रिया" अभिनयासाठी देखील प्रसिद्ध आहे. यामध्ये, त्या हार्ट सर्जनचे कार्य करतात ज्या विविध परिचारिकांसह व्हीलचेयरवर बसलेल्या रूग्णावर काम करत आहेत. त्या म्हणाल्या की भरतनाट्यमच्या चाली, नियम आणि विषय एक कठोर संच आहेत असा जो भ्रम प्रसरला आहे तो दूर करण्यासाठी त्यांनी हे नृत्य सादर केले होते जे यूट्यूब वर पण प्रसिद्ध आहे. भारत आणि अन्य देशांमधील सांस्कृतिक संबंध या विषयावर त्यांनी आग्नेय आशियातील विविध विद्यापीठांमध्ये व्याख्याने दिली आहेत. त्यांनी नृत्य आसनांमध्ये पीएचडी केली आहे आणि त्यांचे मार्गदर्शक पुरातत्त्वशास्त्रज्ञ कुथुर रामकृष्णन श्रीनिवासन होते.

## पुरस्कार 
पद्मा यांना १९८१ मध्ये पद्मश्री पुरस्कार आणि २००३ मध्ये पद्मभूषण पुरस्कार मिळाला, जे भारताच्या सर्वोच्च नागरी पुरस्कारांपैकी एक आहेत. यासह, त्यांच्या नृत्य कारकिर्दीत त्यांना अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत. १९८३ साली संगीत नाटक अकादमी ने नृत्यासाठी त्यांना संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार प्रदान केला होता. १९९०-९१ साली मध्य प्रदेश सरकारचा कालिदास सन्मान पुरस्कार त्यांना बहाल करण्यात आला. १९९४ मध्ये जापान मधील फुकूओका पुरस्कार पण त्यांनी जिंकला. २०१५ मध्ये केरळ सरकारच्या पर्यटक विभागाने त्यांना निशागांधी पुरस्कार दिला. 

* पद्मश्री पुरस्कार (१९८१) 
* संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार (१९८३) 
* कालिदास सन्मान पुरस्कार (१९९०-९१)
* फुकूओका पुरस्कार (१९९१)
* पद्मभूषण पुरस्कार (२००३) 
* निशागांधी पुरस्कार (२०१५)

## संदर्भ 
वर्ग:संगीत नाटक अकादमी पुरस्कारविजेते
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९४३ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:कालिदास सन्मान पुरस्कारविजेते
वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
परवेझ हूडभॉय

**परवेझ अमीरअली हुदभाई** (जन्म : ११ जुलै १९५० - हयात) हे पाकिस्तानी अणुवैज्ञानिक, पदार्थवैज्ञानिक, गणितज्ञ तसेच विचारवंत आहेत. हुदभाई हे पाकिस्तानातील अभिव्यक्तिस्वातंत्र्याच्या आणि इहवादाच्या पुरस्काराच्या चळवळींतील कार्यकर्तेही आहेत.

## पूर्ववृत्त
परवेझ हूदभाई ह्यांचा जन्म पाकिस्तानातील कराची येथे झाला. 

### शिक्षण
हुदभाई ह्यांचे शालेय शिक्षण कराची ग्रामर स्कूल ह्या ठिकाणी झाले. १९७३मध्ये अमेरिकेतील मॅसेच्युसेट्स इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी येथून त्यांनी गणित, विद्युत अभियांत्रिकी ह्या विषयांतून त्यांनी विज्ञान-स्नातक (बॅचलर्स ऑफ सायन्स) आणि घनावस्था-भौतिकी ह्या विषयातून विज्ञान-अधिस्नातक (मास्टर्स ऑफ सायन्स) ह्या पदव्या मिळवल्या. ह्याच शिक्षणसंस्थेतून त्यांनी १९७८ ह्या वर्षी पुंजयामिक भौतिकी ह्या विषयातून पीएचडी पदवी संपादित केली. 
.
### व्यावसायिक पदे
१९७३-२०१० ह्या कालावधीत हुदभाई ह्यांनी पाकिस्तानातील इस्लामाबाद येथील कायदे आझम विद्यापीठात प्रथमतः पदार्थविज्ञानाचे व्याख्याते आणि शेवटी प्राध्यापक म्हणून त्यांनी काम केले. २०१०-२०१२ ह्या कालावधीत लाहोर येथील लम्स (LUMS) विद्यापीठात पदार्थविज्ञानाचे प्राध्यापक म्हणून ते कार्यरत होते. २०१२-२०२० ह्या कालावधीत ख्रिश्चन कॉलेज विद्यापीठ, लाहोर येथे ते पदार्थविज्ञान आणि गणित ह्या विषयांचे विख्यात प्राध्यापक (डिस्टिंग्विश्ड प्रोफेसर) ह्या पदावर कार्यरत होते.

## लेखन
परवेझ हुदभाई ह्यांनी विविध नियतकालिकांतून विपुल लेखन केले असून त्यांची काही पुस्तकेही प्रकाशित झालेली आहेत. 

* इस्लाम ॲण्ड सायन्स : रिलिजस ऑर्थोडॉक्सी ॲण्ड दि बॅटल फॉर रॅशनॅलिटी. (१९९१); झेड बुक्स लि.; लंडन आणि न्यू जर्सी.

## संदर्भ
## संदर्भसूची
* 

* 

## बाह्य दुवे
* परवेझ हुदभाई ह्यांच्या लेखांच्या दुव्यांचे संकलन
* परवेझ हुदभाई ह्यांच्या विज्ञानविषयक दृक्श्राव्य शिकवण्या

वर्ग:पाकिस्तानी अणुशास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रायतळी

**रायतळी** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील डहाणू तालुक्यातील एक गाव आहे.

## भौगोलिक स्थान
डहाणू बस स्थानकापासून जव्हार मार्गाने गेल्यावर पुढे 'विजय मोबाईल सेंटर' नंतर हे गाव लागते. डहाणू बस स्थानकापासून हे गाव १४ किमी अंतरावर आहे.येथे १.८७५ दशलक्ष घनमीटर पाणीसाठ्याची क्षमता असलेला लघु पाटबंधारा आहे.

## हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.पावसाळ्यात येथे भातशेती,नागलीशेती केली जाते.

## लोकजीवन
हे मोठ्या आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात ३६८ कुटुंबे राहतात. एकूण २१७८ लोकसंख्येपैकी १०६७ पुरुष तर ११११ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ३९.८० टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ५०.६० आहे तर स्त्री साक्षरता २९.६३ आहे. गावातील शून्य ते सहा वर्षे वयाच्या लहान मुलांची संख्या ४४७ आहे. ती एकूण लोकसंख्येच्या २०.५२ टक्के आहे.आदिवासी समाजातील लोक येथे राहतात. येथे शेती हा व्यवसाय असून काही लोक शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, खाजगी, सरकारी नोकर, कामगार म्हणूनही काम करतात. दुग्धव्यवसाय, बकरीपालन, कुक्कुटपालन सुद्धा केले जाते.

## नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत. महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बस डहाणू बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्षासुद्धा डहाणूवरून उपलब्ध असतात.

## जवळपासची गावे
विवळवेढे, आवधणी, नवनाथ, गंजाड, चांदवड, शेलटी, पिंपळशेत खुर्द, वाढाणे, रानशेत, चारोटी, वाघाडी ही जवळपासची गावे आहेत.रायतळी ग्रामपंचायतीमध्ये चांदवड आणि रायतळी ही गावे येतात.

## संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html

२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html

३.
https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/

४.
http://tourism.gov.in/

५.
http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036

६.
https://palghar.gov.in/

७.
https://palghar.gov.in/tourism/

वर्ग:डहाणू तालुक्यातील गावे
वर्ग:पालघर जिल्ह्यातील गावे
अम्मनूर माधव चाकियार

**अम्मनूर माधव चाकियार** (१३ मे १९१७ - २ जुलै २००८) हे केरळमधील मूळ कुटियाट्टमचे प्रवीण कलाकार होते.  कुटियाट्टम हे मूळ संस्कृत नाट्यप्राकर आहे . पूर्वी मंदिरात सादर होत असलेल्या ह्या नाट्यप्राकराला  सार्वजनिक कार्यक्रमांमध्ये सादर करण्यासाठी ते प्रख्यात आहे. 

## पुरस्कार 
* १९७९ - संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार
* १९९२-९३ - कालिदास सन्मान पुरस्कार
* २००३ - पद्मभूषण पुरस्कार

## संदर्भ 
वर्ग:संगीत नाटक अकादमी पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. २००८ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९१७ मधील जन्म
वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:कालिदास सन्मान पुरस्कारविजेते
टेला व्ह्लेमिंक

**तायला जेड वॅल्मेनीक** (२७ ऑक्टोबर, १९९८:व्हिक्टोरिया, ऑस्ट्रेलिया - ) ही कडून क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:इ.स. १९९८ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम

**वेस्ट एंड पार्क आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान** हे एक कतारस्थीत दोहा शहरात वसलेले एक मैदान आहे. प्रामुख्याने हे मैदान क्रिकेट व फुटबॉलसाठी वापरण्यात येते.

वर्ग:कतारमधील क्रिकेट मैदाने
बादल सरकार

**बादल सिरकार** किंवा **बादल सरकार** (१५ जुलै १९२५ - १३ मे २०११), एक प्रभावी भारतीय बंगाली नाटककार व नाट्य दिग्दर्शक होते. विजय तेंडुलकर (मराठी), मोहन राकेश (हिंदी) आणि गिरीश कर्नाड (कन्नड) यांजप्रमाणेच १९६० च्या दशकात बंगाली भाषेतील आधुनिक नाटककार म्हणून बादल सरकार प्रसिद्ध होते.
*बादल सरकारः* नाट्यसृष्टीतील एक नावाजलेले व्यक्तिमत्त्व, बादल सरकार यांनी भारतातील सामाजिक परिस्थिती प्रकट करण्यासाठी नाटयलेखन आणि प्रयोग केले. बंगाली भाषेतील त्यांच्या प्रसिद्ध नाटकांमध्ये बोरो पशिमा, राम श्याम जादू आणि इबोंग इंद्रजित यांचा समावेश आहे.भारतीय रंगभूमीवरील त्यांचे योगदान अतुलनीय आहे.

## पुरस्कार 
* १९६८ - संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार
* १९७१ - जवाहरलाल नेहरू शिष्यवृत्ती
* १९७२ - पद्मश्री
* १९९२-९३ - कालिदास सन्मान पुरस्कार
* १९९७ - संगीत नाटक अकादमी फेलोशिप

२०१० मध्ये त्यांना पद्मभूषण देण्याची घोषणा झाली, ती त्यांनी स्वीकारली नाही आणि नोंदवले की ते एक साहित्य अकादमी फेलो आहेत, तोच एका लेखकासाठी सर्वात मोठा पुरस्कार आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:संगीत नाटक अकादमी पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. २०११ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९२५ मधील जन्म
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:कालिदास सन्मान पुरस्कारविजेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नीलिमा बोरवणकर

नीलिमा बोरवणकर या एक मराठी लेखिका व कथाकथनकार आहेत. रशियन भाषेच्या डिप्लोमाचा अभ्यास करताना त्यांच्या वाचनात एका दहा वर्षाच्या रशियन मुलाची रोजनिशी आली. ती वाचल्यावर नीलिमाताईंच्या मनात मराठीत कथालेखन करायची ऊर्मी दाटून आली. विज्ञानाच्या पदवीधर असूनही नीलिमा बोरवणकरांनी मराठी साहित्य निर्मितीत कमालीचे यश मिळवले. त्यांच्या बऱ्याचशा कथा आधी कथाश्री, पद्मगंधा, मैत्रीण विपुलश्री आदी दिवाळी अंकांतून प्रकाशित झाल्या होत्या.  

श्रीशशी ठाणेदार फाऊंडेशनने ठेवलेल्या 'ठाणेदार शिष्यवृत्ती'तून नीलिमा बोरवणकर यांचे 'आम्ही मायदेशी मुलं परदेशी' हे पुस्तक सिद्ध झाले. 

## नीलिमा बोरवणकर यांनी लिहिलेली पुस्तके
* आम्ही मायदेशी मुलं परदेशी (अभ्यासग्रंथ)
* कानडीनं पकडली चोरी (बालसाहित्य)
* गाज (कादंबरी) 
* झळाळ (व्यक्तिकथासंग्रह)
* दूरचे डोंगर (कथासंग्रह)
* निजखूण (कादंबरी)
* भवताल (कथासंग्रह)
* रंगभान (कथासंग्रह)
* रंगभूषाकार आणि माणूस विक्रम गायकवाड (व्यक्तिचित्रण)

## पुरस्कार आणि सन्मान
* त्यांचैा झळाळ या पुस्तकाला महाराष्ट्र साहित्य परिषदेचा २०१४ सालचा वार्षिक ग्रंथ पुरस्कार मिळाला.
* मंथन महिला साहित्य संमेलन (वर्ष?)चे अध्यक्षपद.

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:मराठी लेखिका
मुर्शिदा खातून

**मुर्शिदा खातून** (७ जुलै, १९९९:बांगलादेश - ) ही कडून क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे. ही डाव्या हाताने फलंदाजी करते.

वर्ग:बांगलादेशच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९९ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
जोसेफ कॅमह्युबर

**जोसेफ कॅमह्युबर** (१९ ऑगस्ट, १८९६:ट्युस्लिंग, बव्हारिया, जर्मनी - २५ जानेवारी, १९८६:म्युन्शेन, जर्मनी) हे लुफ्तवाफे आणि नंतर जर्मन वायुसेनेतील उच्चाधिकारी होते. त्यांनी कॅमह्युबर रेघ नावाने ओळखला जाणारा रात्रीच्या वेळी लढाऊ विमानांचा व्यूह रचला होता. आपल्या सेनापतींशी वाद झाल्यामुळे त्यांची दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान १९४३ साली लुफ्तवाफेमधूल हकालपट्टी झाली. युद्धानंतर ते बुंडेसवेह्रमध्ये दाखल झाले.

वर्ग:लुफ्तवाफेमधील अधिकारी
वर्ग:बुंडेसवेह्रमधील अधिकारी
वर्ग:इ.स. १८९६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८६ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मॅडी विलियर्स

**मॅडी केट विलियर्स** (२६ ऑगस्ट, १९९८:लंडन, इंग्लंड - ) ही कडून क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे. ही उजव्या हाताने फलंदाजी आणि ऑफब्रेक गोलंदाजी करते. She also plays for Essex, Sunrisers and Oval Invincibles.

## संदर्भ 
वर्ग:इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९८ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
शफाली वर्मा

इवलेसे|शफाली वर्मा
**शफाली वर्मा** (२८ जानेवारी, २००४:रोहतक, भारत - ) ही कडून क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे. ही उजव्या हाताने फलंदाजी आणि ऑफ-स्पिन गोलंदाजी करते.

वर्ग:इ.स. २००४ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:भारताच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
हेली जेन्सन

**हेली जेन्सन** (७ ऑक्टोबर, १९९२:क्राइस्टचर्च, न्यू झीलंड - ) ही कडून क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे.

वर्ग:इ.स. १९९२ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:न्यू झीलंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
रोझमेरी मायर

**रोझमेरी ॲलिसन मायर** (७ नोव्हेंबर, १९९८:नेपियर, न्यू झीलंड - ) ही कडून क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे. ही उजव्या हाताने फलंदाजी आणि मध्यमगती गोलंदाजी करते.

वर्ग:न्यू झीलंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९८ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
शोभना मोस्तारी

**शोभना मोस्तारी** (१३ फेब्रुवारी, २०००:बांगलादेश - ) ही कडून क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे. ही उजव्या हाताने फलंदाजी आणि मध्यमगती गोलंदाजी करते.

## संदर्भ आणइ नोंदी 
वर्ग:इ.स. २००० मधील जन्म
वर्ग:बांगलादेशच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
सादिया इक्बाल

**सादिया इक्बाल** (५ ऑगस्ट, १९९५:पंजाब, पाकिस्तान - ) ही कडून क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे. ही डाव्या हाताने फलंदाजी आणि मंदगती गोलंदाजी करते.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:इ.स. १९९५ मधील जन्म
वर्ग:पाकिस्तानच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
फातिमा सना

**फातिमा सना** (८ नोव्हेंबर, २००१:कराची, पाकिस्तान - ) ही कडून क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे.

वर्ग:पाकिस्तानच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. २००१ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
उमैमा सोहेल

**उमैमा सोहेल** (११ जुलै, १९९७:कराची, पाकिस्तान - ) ही कडून क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे. ही उजव्या हाताने फलंदाजी आणि ऑफ ब्रेक गोलंदाजी करते.

वर्ग:इ.स. १९९७ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:पाकिस्तानच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
विनायक जोशी

विनायक जोशी (जन्म : ११ मे १९६१;  - १५ फेब्रुवारी, २०२०) हे मराठी भावगीतांवर आधारित कार्यक्रम करणारे एक गायक होते. ते बँक ऑफ इंडियात नोकरी करत होते. 

विनायक जोशी यांचे शास्त्रीय संगीतातील औपचारिक प्राथमिक शिक्षण पं. एस.के. अभ्यंकर यांचेकडे झाले. त्यानंतर संगीतकार बाळ बर्वे, दशरथ पुजारी यांचेकडे सुगम संगीताचे शिक्षण घेतल्यानंतर गजल गायनासाठी पं. विजयसिंह चौहान यांचे मार्गदर्शन त्यांना लाभले. 

विनायक जोशी हे सुधीर फडके स्मृती समितीचे ते विश्वस्त होते. चतुरंग प्रतिष्ठानचे ज्येष्ठ कार्यकर्ते होते. 'गीत नवे गाईन मी', 'सरींवर सरी', 'बाबुल मोरा', 'चित्रगंगा', 'स्वरभावयात्रा', 'तीन बेगम आणि एक बादशहा' यांसारख्या असंख्य सांगीतिक कार्यक्रमांचे ते संकल्पक होते. 

अमेरिकेतील न्यू जर्सी व रिचमंड येथे सोलो कार्यक्रम, दिल्ली-जालंधर जम्मू येथे सैगल गीतांवरचे कार्यक्रम इत्यादी त्यांनी सादर केले. 

२०१९ च्या गुढीपाडव्याला डोंबिवलीकर मासिक परिवारातर्फे आदर्श डोंबिवलीकर पुरस्कार देऊन विनायक जोशींना सन्मानित करण्यात आले होते. विनायकने लोकसत्तासाठी लिहिलेल्या स्वरभावयात्रा या स्तंभाचे त्याच शीर्षकाचे पुस्तक परममित्र प्रकाशनाने प्रसिद्ध केले आहे. 

## विनायक जोशी यांनी सादर केलेले कार्यक्रम
* वसंत प्रभू, वसंत पवार, वसंत देसाई यांच्या गाण्यांवर बेतलेला 'वसंत बहार'
* गझलकार संदीप गुप्ते यांच्या गजलांवर आधारलेला 'जरा सी प्यास'
*  खगोल अभ्यासक हेमंत मोने यांच्या माहितीपूर्ण निवेदनासह साकारलेला  'सूर नभांगणाचे'
* सुधीर फडके यांनी गायलेल्या/संगीत दिग्दर्शन केलेल्या गीतांवर आधारित 'भाभी की चूडियाँ'
*  वसंत आजगावकर-मधुकर जोशी यांच्या गीतांना ५० वर्षे झाल्याच्या निमित्ताने बेतलेला 'करात माझ्या वाजे कंकण', वगैरे.

वर्ग:संगीत
वर्ग:इ.स. १९६१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०२० मधील मृत्यू
गजानन नाईक

**गजानन गोविंद नाईक** तथा **काका नाईक** हे इतिहास संशोधक होते. पाठारे क्षत्रिय, अणजूरकर नाईक घराणे ह्या विषयांवर संशोधन करून लेखन केले.

## ग्रंथसंपदा 
* पाठारे क्षत्रिय ज्ञातीचा इतिहास खंड १ , क्षात्रैक्य समाज मुंबई, १९६०
* पाठारे क्षत्रिय ज्ञातीचा इतिहास खंड २ , १९६३
* आपणांतील करमणूकीचे प्रकार , १९१५
* अव्यापारेषु व्यापार , १९१८
* पाठारे क्षत्रिय ज्ञातीच्या इतिहासाचे दिग्दर्शन व समालोचन
* साष्टीची बखर अर्थात वसईचा दुर्धर संग्राम , १९३५
* पाठारे क्षत्रिय ज्ञातीच्या इतिहासाची रुपरेखा , १९३५
* पुण्यश्लोक वीर गंगाजी नाईक ह्यांचे चरित्र , १९३८
* वसईच्या धर्मयुद्धाची पार्श्वभूमी व त्यांत पाठारे क्षत्रिय ज्ञातीचे स्थान , १९३८
* ठाणे जिल्हा लोकलबोर्डाचा इतिहास 
* अणजूरकर नाईक घराण्याचा साद्यंत इतिहास, १९६४

## चरित्र 
* ग.गो.उर्फ काका नाईक यांचे चरित्र - वि.आ.पाठारे

## संदर्भ सूची
अग्रणी साहित्य संमेलन

अग्रणी साहित्य संमेलन हे दरवर्षी सांगली जिल्ह्यातील देशिंग-कवठेमहांकाळ येथे भरते. हे संमेलन 'अग्रणी साहित्य प्रतिष्ठान' नावाची संस्था भरवते. 

* १६वे अग्रणी साहित्य संमेलन २५ नोव्हेंबर २०१८ रोजी झाले. संमेलनाध्यक्ष डॉ. सुनीलकुमार लवटे होते. 
* १३वे अग्रणी साहित्य संमेलन १५ नोव्हेंबर २०१५ रोजी झाले. प्रा. प्रदीप पाटील अध्यक्षस्थानी होते. या संमेलनात निवृत्त पोलीस निरीक्षक वसंतराव पवार यांना देशिंग पुरस्काराने गौरवण्यात आले; विटा येथल रघुराज मेटकरी यांना अग्रणी साहित्य साधना पुरस्कार प्रदान झाला, तर पणुंब्रे (शिराळा तालुका) येथील वसंत पाटील यांना 'उत्कृष्ट काव्यसंग्रह पुरस्कार' देण्यात आला. 
* ११वे अग्रणी साहित्य संमेलन देशिंग (तालुका कवठेमहांकाळ-सांगली) येथे १० नोव्हेंबर २०१३ रोजी झाले. अध्यक्षस्थानी वामनराव होवाळ होते. 

पहा : साहित्य संमेलने

वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
घिरारदेली चौक

घिरारदेली स्क्वेअर (चौक) हे कॅलिफोर्नियामधील सॅन फ्रान्सिस्कोच्या मरिना भागातील दुकाने, रेस्टॉरंट्स आणि ५-स्टार हॉटेल असलेला एक ऐतिहासिक सार्वजनिक चौक आहे. या क्षेत्राचा एक भाग पायोनियर वूलन मिल्स आणि डी. घिरारदेली कंपनी म्हणून १९८२ मध्ये ऐतिहासिक ऐतिहासिक नॅशनल रजिस्टर ऑफ हिस्टोरिक यादीत शामील केला होता.

या चौकामध्ये एकदा ४० पेक्षा जास्त विशिष्ट दुकाने आणि रेस्टॉरंट्स होते. काही मूळ दुकाने आणि रेस्टॉरंट्स अजूनही स्क्वेअर दिसून येतात.

## इतिहास
इ.स.१८९३ मध्ये, डोनेमिको घिरारदेलीने घिरारदेली चॉकलेट कंपनीचे मुख्यालय बनविण्यासाठी संपूर्ण शहर ब्लॉक विकत घेतला. १९६० च्या दशकाच्या सुरुवातीला, घिरारदेली चॉकलेट कंपनी गोल्डन ग्रेन मकरोनी कंपनीने विकत घेतली ज्याने मुख्यालय ऑफ-साइट सॅन लिआंड्रो येथे हलविले आणि हा चौक विक्रीसाठी ठेवला.

## संदर्भ
पॅरासाईट (२०१९ चित्रपट)

पॅरासाईट (कोरियन: 기생충; आरआर: गिसेंगचुंग) हा २०१९ सालचा दक्षिण कोरियाचा डार्क कॉमेडी थ्रिलर चित्रपट आहे. जो बोंग जॉन-हो दिग्दर्शित आहे. ज्याने हान जिन-विनसह पटकथा देखील लिहिली होती. यात सॉन्ग कांग-हो, ली सुन-कून, चो येओ-जेंग, चोई वू-शिक आणि पार्क सो-डॅम कलाकार आहेत. यात एका गरीब कुटुंबातील सदस्य एका श्रीमंत कुटुंबात नोकर म्हणून काम करतात. नंतर त्यांच्या घरात घुसखोरी करतात आणि तेच खरोखरचे श्रीमंत कुटुंब असल्याचे नाटक करायला लागतात.

२१ मे २०१९ रोजी २०१९ च्या कान फिल्म फेस्टिव्हलमध्ये या चित्रपटाचा प्रीमियर झाला. तेथे पाल्मे डी ऑर जिंकणारा दक्षिण कोरियाई पहिला सिनेमा आणि २०१९ फेस्टिव्हलमध्ये ब्लू इज द वॉर्मस्ट कलरनंतर एकमताने मते मिळवणारा पहिला दक्षिण कोरिया चित्रपट ठरला. त्यानंतर ३० मे २०१९ रोजी सी.जे. एंटरटेन्मेंटने या चित्रपटाला दक्षिण कोरियामध्ये प्रदर्शित केले. याला समीक्षक म्हणून गौरविण्यात आले आणि २०१० च्या दशकातील सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाच्या यादीमध्ये याचे नाव समाविष्ट केले. सुमारे ११ दशलक्ष डॉलर्सच्या उत्पादन खर्चावर याने जगभरातून १७७ दशलक्ष डॉलर्सची कमाई केली आहे.

## संदर्भ
शांता राव

**शांता राव** (जन्म : इ.स. १९३०;  - २८ डिसेंबर २००७) ह्या एक भारतातील उल्लेखनीय नर्तकी होत्या. त्या भरतनाट्यम नृत्य कलेत पारंगत होत्या आणि त्यांनी कथकली आणि कुचीपुडीचाही अभ्यास केला होता. 

त्यांना  भारत सरकारने १९७१ मध्ये पद्मश्री पुरस्कार, १९७० मध्ये  संगीत नाटक अकादमीने  संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार  आणि १९९३-९४ मध्ये मध्य प्रदेश सरकारने कालिदास सन्मान प्रदान केला.

मंगलोरमध्ये इ.स. १९३० मध्ये जन्मलेल्या राव ह्या मुंबई आणि बंगलोरमध्ये राहत होत्या. २८ डिसेंबर २००७ रोजी त्यांचे बंगलोर शहरातील मल्लेश्ववरम येथील घरी निधन झाले. 

## संदर्भ 
वर्ग:संगीत नाटक अकादमी पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. २००७ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९३० मधील जन्म
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:कालिदास सन्मान पुरस्कारविजेते
सागर तळाची रचना

**सागरतळाची रचना** **-** भूपृष्ठावर जशी विविध भूरूपे आढळतात त्याचप्रमाणे सागरतळा वरही  विविध भूरूपे आढळतात ही भूरूपे बुडालेली असल्याने त्यांना  जालनिमग्न भूरूपे  असे म्हणतात 

सागरतळाच्या  रचनेचे  उठाव व खोलीनुसार चार विभाग पडतात.१. भूखंडमंच २. खंडांतउतार ३. सागरी मैदान ४. सागरी डोह
विनायक गोविलकर

डाॅ. विनायक म. गोविलकर हे मराठीत अर्थशास्त्रावर सोप्या भाषेत ललित लेखन करणारे लेखक आहेत.  ते एम.काॅम. एल्एल.बी. एफ.सी.ए. पीएच.डी. आहेत. ते अनेक परीक्षांत पहिला नंबर मिळवून गुणवत्ता यादीत आले आहेत. 

## डाॅ. विनायक गोविलकर यांनी लिहिलेली पुस्तके
* अर्थजिज्ञासा 
* आर्थिक संकल्पना - Economic Concepts - (अभिनव व मोलाचा संक्षिप्त कोश)
* बौद्धिक संपदा अधिकार (Intellectual Property Rights)
* भारतीय अर्थव्यवस्थेतील निर्णायक वळणे 
*  महागाई : जागतिक हतबलता की धोरणाची कमतरता
* मोदिनाॅमिक्स (मराठीत आणि इंग्रजीतही)
* वास्तव उदारीकरणाचे 
* विशेष आर्थिक क्षेत्र  (SEZs-Special Economic Zones)
* विश्व व्यापार संघटनेची मंत्री परिषद : जिनिव्हा ते कॅनकून ... आणि पुढे

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:अर्थशास्त्रज्ञ
बी.व्ही. कारंथ

**बाबुकोडी वेंकटरमण कारंथ** (१९ सप्टेंबर १९२९ - १ सप्टेंबर २००२) हे भारतातील प्रख्यात चित्रपट आणि नाट्य व्यक्तिमत्त्व होते. आयुष्यभर ते कन्नड तसेच हिंदी नाटक व चित्रपटात दिग्दर्शक, अभिनेते आणि संगीतकार होते. त्यांचा जन्म दक्षिणा कन्नड येथे झाला. 

ते नॅशनल स्कूल ऑफ ड्रामा (१९६२)चे माजी विद्यार्थी आणि नंतरचे संचालक होते. त्यांनी अनेक यशस्वी नाटकांचे दिग्दर्शन केले आणि कन्नड सिनेसृष्टीत पुरस्कृत अनेक कामांचे दिग्दर्शन केले. भारत सरकारने त्यांना पद्मश्री पुरस्कराने  सन्मानित केले . 

## पुरस्कार 
* १९८१ - पद्मश्री - भारत सरकार, (1981) 
* १९९६-९४ - कालिदास सन्मान  
* १९७६ - संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार 
* १९७१ - सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शनाचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार - वंश वृक्ष 
* १९७१ - कन्नडमधील सर्वोत्कृष्ट वैशिष्ट्य चित्रपटाचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार - वंशवृक्ष 
* १९७५ - सर्वोत्कृष्ट वैशिष्ट्य चित्रपटाचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार - चोमाना डूडी 
* १९७६ - सर्वोत्कृष्ट संगीत दिग्दर्शनासाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार :रीष्य श्रृंगा 
* १९७७ - सर्वोत्कृष्ट संगीत दिग्दर्शनासाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार: घटश्रद्धा 
* १९७७ -  कन्नड - तबब्लीयु नीनाडे मगणे मधील सर्वोत्कृष्ट वैशिष्ट्य चित्रपटाचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार 

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९२९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००२ मधील मृत्यू
वर्ग:संगीत नाटक अकादमी पुरस्कारविजेते
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:कालिदास सन्मान पुरस्कारविजेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बहुआयामी

विविध विषयांचा व्यासंगी विद्वान (किंवा विदुषी) यास **बहुआयामी** (polymath)   म्हणतात. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर, लिओनार्दो दा विंची, बेंजामिन फ्रँकलिन हे बहुआयामी होते.

वर्ग:विद्वान
वर्ग:शास्त्रज्ञ