open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
छिंगहाय

**छिंगहाय** (देवनागरी लेखनभेद : **छिंघाय**; चिनी लिपी: 青海 ; फीनयिन: Qīnghǎi ; ) हा चीन देशाच्या पश्चिम भागातील प्रांत आहे. छिंगहाय सरोवरावरून या प्रांताचे नाव छिंगहाय ठेवले आहे. याच्या ईशान्येस कान्सू, वायव्येस शिंच्यांग स्वायत्त प्रदेश, आग्नेयेस सिच्वान व नैऋत्येस तिबेट स्वायत्त प्रदेश हे चिनी राजकीय विभाग वसले आहेत. शीनिंग येथे छिंगहायाची राजधानी आहे. 

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:चीनचे प्रांत
हूबेई

**हूबेई** (**हूपै**) (चिनी लिपी: 湖北 ; फीनयिन: Húběi ;) हा चीन देशाच्या मध्य भागातील प्रांत आहे. वूहान येथे हूबेईची राजधानी आहे.

वर्ग:चीनचे प्रांत
*
च्यांग्सू

**च्यांग्सू** (देवनागरी लेखनभेद : **ज्यांग्सू**; सोपी चिनी लिपी: 江苏 ; पारंपरिक चिनी लिपी: 江蘇 ; फीनयीन: Jiāngsū ;) हा चीन देशाच्या पूर्व किनाऱ्यावरील प्रांत आहे. याच्या उत्तरेला षांतोंग, पश्चिमेला आंह्वी, दक्षिणेस चच्यांग व शांघाय या चिनी प्रांतांच्या सीमा भिडल्या. याच्या पूर्वेस पिवळा समुद्र पसरला असून, च्यांग्सूच्या दक्षिण भागातून यांगत्झे नदी वाहते. शांघाय, पैचिंग, थ्यांचिन या प्रांततुल्य महानगरपालिकांचा अपवाद वगळता हा लोकसंख्येची सर्वाधिक घनता असलेला प्रांत आहे. नानचिंग येथे च्यांग्सूची राजधानी असून सूचौ हे येथील सर्वाधिक लोकसंख्येचे शहर आहे. शुचौ, वुशी ही देखील ह्या प्रांतामधील प्रमुख शहरे आहेत.

## राजकीय विभाग
च्यांग्सू प्रांत १३ उप-प्रांतीय दर्जाच्या शहरांमध्ये विभागला गेला आहे.

## बाह्य दुवे 
* 
* 

वर्ग:चीनचे प्रांत
वर्ग:च्यांग्सू
ब्लँटायर

**ब्लॅंटायर** तथा **मंडाला** हे मलावी ह्या देशातील एक मोठे शहर आहे.

वर्ग:मलावीमधील शहरे
आंह्वी

**आंह्वी** (देवनागरी लेखनभेद: **आंहुई**, **आंह्-वी**; सोपी चिनी लिपी: 安徽; फीन्यिन: Ānhuī ) हा चीन देशातला पूर्वेकडील प्रांत आहे. यांगत्से व ह्वायहे नद्यांच्या खोऱ्यांमध्ये वसलेल्या आंह्वीच्या सीमा पूर्वेस ज्यांग्सू, आग्नेयेस च-च्यांग, दक्षिणेस च्यांग्शी, नैऋत्येस हूपै, वायव्येस हनान व उत्तरेस शांतोंग या प्रांतांना लागून आहेत. हफै ही आंह्वीची राजधानी आहे.

## भूगोल 
आंह्वी प्रांताच्या उत्तरेकडचा भूप्रदेश सखल असून तो उत्तर चिनी मैदानाचा भाग म्हणून गणला जातो. प्रांताच्या मध्यभागातून ह्वायहे नदी वाहते. आंह्वीच्या उत्तरेकडील मैदानी प्रदेशात व मध्य आंह्वीतल्या ह्वायहे नदीच्या खोऱ्यात दाट वस्ती आहे. प्रांताच्या दक्षिणेकडील भाग डोंगराळ असून त्यातून यांगत्से नदी वाहते. आंह्वीच्या नैऋत्येकडील भूप्रदेशात ताब्ये पर्वतरांग पसरली असून तिच्यापासून फुटणाऱ्या डोगरांच्या व लहानलहान टेकड्यांच्या माळा आंह्वीच्या आग्नेय भागापर्यंत पसरल्या आहेत.

## बाह्य दुवे 
* 
* 

वर्ग:चीनचे प्रांत
हपै

**हपै** (देवनागरी लेखनभेद: **हपेय**, **हपेई**, **हबै**, **हबेय**, **हबेई**; चिनी लिपी: 河北; फीनयिन: Héběi;) हा चीन देशाच्या उत्तरेकडील प्रांत आहे. ष-च्याच्वांग येथे हपैची राजधानी आहे.

वर्ग:चीनचे प्रांत
वर्ग:हपै
हूनान

**हूनान** (चिनी लिपी: 湖南 ; फीनयिन: Húnán) हा चीन देशाच्या मध्य-दक्षिण भागातील एक प्रांत आहे. यांगत्सेच्या भोऱ्याच्या मध्यभागात स्थित असलेल्या ह्या प्रांताच्या उत्तरेला हुबेई, पूर्वेला च्यांग्शी, दक्षिणेला क्वांगतोंग व क्वांग्शी, पश्चिमेला क्वीचौ तर वायव्येला चोंगछिंग हे राजकीय विभाग आहेत. छांग्षा ही हूनानची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. २०२० साली सुमारे ६.६४ कोटी लोकसंख्या असलेला हूनान चीनमधील सातव्या क्रमांकाच्या लोकसंख्येचा प्रांत आहे. आधुनिक चीनचा जनक माओ त्झ-तोंग ह्याचे जन्मस्थान हूनान प्रांतामध्येच आहे.

## राजकीय विभाग
हूनान प्रांत ९ उप-प्रांतीय दर्जाच्या शहरांमध्ये विभागला गेला आहे.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:चीनचे प्रांत
क्वांगतोंग

**क्वांगतोंग** (देवनागरी लेखनभेद: **ग्वांगदोंग**, **क्वांगतुंग** ; सोपी चिनी लिपी: 广东省; पारंपरिक चिनी लिपी: 廣東省; पिन्यिन: Guǎngdōng Shěng) हा चीन देशाच्या दक्षिण किनाऱ्यावरील प्रांत आहे. जानेवारी, इ.स. २००५ साली हनान व स-च्वान प्रांतांना मागे टाकून ७.९ कोटी स्थायिक व ३.१ कोटी स्थलांतरित नागरिक इतकी लोकसंख्या असलेला हा प्रांत चीनच्या जनता-प्रजासत्ताकातील सर्वाधिक लोकसंख्येचा प्रांत बनला. या प्रांताची राजधानी असलेले क्वांगचौ व महत्त्वाचे आर्थिक केंद्र असलेले षेंचेन, ही शहरे चीनच्या जनता-प्रजासत्ताकातील लोकसंख्याबहुल व महत्त्वाच्या शहरांमध्ये गणली जातात.

## भूगोल 
दक्षिण चीन समुद्राच्या किनारी वसलेल्या क्वांगतोंगास एकूण ४,३०० कि.मी. लांबीची किनारपट्टी लाभली आहे. दक्षिण चीन समुद्रास येऊन मिळताना मोती नदीने निर्मिलेला त्रिभुज प्रदेश हे या किनारपट्टीचे एक महत्त्वाचे भूशास्त्रीय वैशिष्ट्य आहे. पूर्व नदी, उत्तर नदी आणि पश्चिम नदी या मोती नदीच्या उपनद्या अनेक प्रवाहांनी या त्रिभुज प्रदेशात रित्या होतात. यामुळे मोती नदीच्या त्रिभुजप्रदेशात अनेक छोटी छोटी बेटे निर्माण झाली आहेत. 

क्वांगतोंगाच्या नैऋत्येकडील भागात लैचौ द्वीपकल्प असून तेथे काही निष्क्रिय ज्वालामुखी आहेत. प्रांताच्या उत्तरेस "*नान पर्वतरांगा*" या नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या पर्वतरांगांचा समूह आहे. 

## राजकीय विभाग
क्वांगतोंग प्रांत एकूण २१ उप-प्रांतीय शहरांमध्ये विभागला गेला आहे.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:चीनचे प्रांत
च्यांग्शी

**च्यांग्शी** (देवनागरी लेखनभेद: **ज्यांग्शी**; चिनी: 江西 ; फीनयिन: Jiāngxī ; ) हा चीन देशाच्या दक्षिणेकडील प्रांत आहे. याच्या उत्तरेस आंह्वी, ईशान्येस च-च्यांग, पूर्वेस फूच्यान, दक्षिणेस क्वांगतोंग, पश्चिमेस हूनान व वायव्येस हूपै हे प्रांत वसले आहेत. च्यांग्शीच्या उत्तर भागात यांगत्झे नदीचे खोरे पसरले असून दक्षिणेकडील भाग डोंगराळ आहे. नानछांग येथे च्यांग्शीची राजधानी आहे.

## बाह्य दुवे 
* 
* 

वर्ग:चीनचे प्रांत
हेनान

**हेनान** (देवनागरी लेखनभेद: **हनान**; चिनी लिपी: 河南 ; फीनयिन: Hénán) हा चीन देशाच्या मध्य-पूर्व भागातील एक प्रांत आहे. सुमारे ३२०० वर्षांचा इतिहास असलेला हा प्रांत चिनी संस्कृतीचे उगमस्थान मानला जातो. चीनच्या ८ प्राचीन राजधानीच्या शहरांपैकी ४ शहरे ह्याच प्रांतात स्थित आहेत. शाओलिन मंदिर तसेच जगातील सर्वाधिक उंच असलेला पुतळा स्प्रिंग टेंपल बुद्ध याच प्रांतात आहेत. 

आजच्या घडीला हेनान प्रांत चीनमधील तिसऱ्या क्रमांकाच्या लोकसंख्येचा प्रांत असून २०२० साली येथील लोकसंख्या सुमारे ९.९३ कोटी इतकी होती. झेंगचौ हे हेनानच्या राजधानीचे व सर्वाधिक लोकसंख्येचे शहर आहे.  

## राजकीय विभाग
हेनान प्रांत एकूण १७ उप-प्रांतीय शहरांमध्ये विभागला गेला आहे.

## बाह्य दुवे
* सरकारी संकेतस्थळ 

वर्ग:चीनचे प्रांत
क्वीचौ

**क्वीचौ** (देवनागरी लेखनभेद: **ग्वीचौ** ; सोपी चिनी लिपी: 贵州; पारंपरिक चिनी लिपी: 貴州; फीनयिन: Gùizhōu; ) हा चीन देशाच्या नैऋत्येकडील प्रांत आहे. क्वीयांग येथे क्वीचौची राजधानी आहे.

## भूगोल 
क्वीचौच्या उत्तरेस सिच्वान प्रांत व चोंगछिंग महानगर क्षेत्र असून, पूर्वेस हूनान, दक्षिणेस क्वांग्शी, तर पश्चिमेस युइन्नान हे प्रांत आहेत. क्वीचौचा पश्चिमेकडील मुलूख डोंगराळ असून तो युइन्नान-क्वीचौच्या पठाराचा भाग आहे. प्रांताचा पूर्वेकडील व दक्षिणेकडील मुलूख काही अंशी सखल आहे. 

क्वीचौचे हवामान दमट उपोष्णकटिबंधीय प्रकारात मोडणारे आहे. येथील वार्षिक सरासरी तापमान १०° - २०° सेल्सियस असून, जानेवारीत पारा १° ते १०° सेल्सियसांदरम्यान राहतो, तर जून महिन्यात पारा १७° ते २८° सेल्सियसांदरम्यान राहतो.

## बाह्य दुवे 
* 
* 

वर्ग:चीनचे प्रांत
*
निंग्स्या

**निंग्स्या** (देवनागरी लेखनभेद: **निंग्श्या**) हा चीन देशाच्या उत्तरेकडील स्वायत्त प्रदेश आहे.

वर्ग:चीनचे स्वायत्त प्रदेश
*
हैलोंगच्यांग

**हैलोंगच्यांग** (देवनागरी लेखनभेद: **हैलोंग्च्यांग**, **हैलोंग्ज्यांग**, **हैलुंग्ज्यांग**; सोपी चिनी लिपी: 黑龙江省 ; पारंपरिक चिनी लिपी: 黑龍江省 ; फीनयिन: Hēilóngjiāng Shěng; ) हा चीन देशाच्या ईशान्येकडील प्रांत आहे. हार्पिन येथे हैलोंगच्यांगाची राजधानी आहे.

वर्ग:चीनचे प्रांत
*
क्वांग्शी

**क्वांग्शी** (देवनागरी लेखनभेद: **ग्वांग्शी**) हा चीन देशाच्या दक्षिणेकडील स्वायत्त प्रदेश आहे.

वर्ग:चीनचे स्वायत्त प्रदेश
*
चोंगछिंग

**चोंगछिंग** (लेखनभेद: **चोंग्छिंग** ; चिनी: 重庆 ; फीनयीन: *Chongqing*) हे चीनच्या जनता-प्रजासत्ताकाच्या नैऋत्य भागातील एक महानगर आहे. चिनी जनता-प्रजासत्ताकातील चार राष्ट्रीय महानगरपालिका क्षेत्रांपैकी हे एक असून असा दर्जा असलेले चीनच्या भूवेष्टित भागातले एकमेव महानगर आहे. १९ जिल्हे, १५ परगणे आणि ४ स्वायत्त परगणे एवढा विस्तृत पसारा असलेले हे महानगर क्षेत्र व्याप्तीनुसार राष्ट्रीय शासनाच्या थेट अखत्यारीतील महानगर क्षेत्रांमध्ये सर्वांत मोठे आहे. 

उत्पादनक्षेत्रातील उद्योगांचे मोठे केंद्र असलेले चोंगछिंग वाहननिर्मिती उद्योगात देशातील तिसऱ्या क्रमांकाचे केंद्र आहे. 

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:चीनचे राजकीय विभाग
वर्ग:चीनमधील शहरे
फूच्यान

**फूच्यान** (देवनागरी लेखनभेद: **फूज्यान**; चिनी: 福建省 ; फीनयीन: Fújiàn ;) हा चीन देशाच्या आग्नेय किनाऱ्यावरील प्रांत आहे. फूच्यान प्रांताच्या उत्तरेस च-च्यांग, पश्चिमेस च्यांग्शी, दक्षिणेस क्वांगतोंग हे प्रांत आहेत. याच्या पूर्वेस ताइवान सामुद्रधुनी असून त्यापलीकडे ताइवान बेट आहे. हान चिनी वंशीयांचे बाहुल्य असलेला हा प्रांत चीनच्या जनतेच्या प्रजासत्ताकातील सर्वाधिक भाषिक व सांस्कृतिक वैविध्य असलेला प्रांत आहे. २०२० साली फूच्यान प्रांताची लोकसंख्या सुमारे ४.१५ कोटी इतकी होती. फूचौ ही फूच्यानची राजधानी व सर्वात मोठे शहर असून च्यामेन, क्वानचौ ही इतर मोठी शहरे आहेत.

फूच्यानाचा बहुतेक भाग चीनच्या जनता-प्रजासत्ताकाशी संलग्न असला, तरीही किन्मन व मात्सू हे द्वीपसमूह चीनच्या प्रजासत्ताकाशी (ताइवानाशी) संलग्न आहेत. थोडक्यात भूराजकीयदृष्ट्या 'ची.ज.प्र. फूच्यान' व 'ची.प्र. फूच्यान' असे दोन भिन्न प्रांत आहेत.

## राजकीय विभाग
फूच्यान प्रांत ९ उप-प्रांतीय दर्जाच्या शहरांमध्ये विभागला गेला आहे.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:चीनचे प्रांत
तैवान सामुद्रधुनी

[thumb|right|200px|डावीकडील बाजूस [चीन व उजवीकडे ताइवान यांच्यामध्ये पसरलेल्या ताइवान सामुद्रधुनीचा नकाशा.]]
**तैवानची सामुद्रधुनी** (देवनागरी लेखनभेद: **ताइवान सामुद्रधुनी**, **तायवान सामुद्रधुनी**) अथवा **फॉर्मोसा सामुद्रधुनी** ही चीन व ताइवान या दोन देशांमधील १८० कि.मी. रुंदीची सामुद्रधुनी आहे. ही सामुद्रधुनी दक्षिण चीन समुद्राचा एक हिस्सा असून तिने दक्षिण चीन समुद्राच्या ईशान्येकडील भाग पूर्व चीन समुद्रास जोडला गेला आहे. या सामुद्रधुनीच्या चिंचोळ्या पट्ट्याची कमीतकमी रुंदी १३१ कि.मी. आहे.

वर्ग:दक्षिण चीन समुद्र
वर्ग:सामुद्रधुन्या
चीलिन

**चीलिन** (देवनागरी लेखनभेद: **जीलिन** ; चिनी लिपी: 吉林 ; फीनयिन: Jílín ; ) हा चिनाच्या ईशान्य भागातील प्रांत आहे. छांगछुन येथे चीलिनाची राजधानी आहे. चीलिनाच्या पूर्वेस उत्तर कोरिया व रशिया यांच्या आंतरराष्ट्रीय सीमा भिडल्या आहेत. याच्या उत्तरेस हैलोंगच्यांग, दक्षिणेस ल्याओनिंग व पश्चिमेस आंतरिक मंगोलिया हे चिनी प्रांत आहेत. 

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:चीनचे प्रांत
जुळे

250px|thumb|right|जुळी बालके
मातेच्या गर्भाशयात, एकाच बिजांडापासुन विभक्त होउन वा दोन वेगवेगळ्या बिजांडाच्या व शुक्राणुंच्या मिलनामुळे निर्माण झालेल्या दोन गर्भास **जुळे** म्हणतात. यात दोन्ही गर्भ मुले किंवा मुली, किंवा एक मुलगा व एक मुलगी अशी राहु शकतात.

## सयामी जुळे 

वर्ग:गर्भारपण
वर्ग:प्रजनन
*
रत्‍नाळीकर

**रत्‍नाळीकर** हे एक मराठी आडनाव आहे.

वर्ग:मराठी आडनावे
दिव्य प्रबंधम

**नालायिर दिव्य प्रबंधम** (इंग्रजी:Nalayir Divya Prabandham तमिळ: நாலாயிர் திவ்ய பிர்பந்த்ம் )**दिव्य प्रबंधम** किंवा **नालायिर (चार सहस्र)दिव्य प्रबंधम्‌** ह्या भगवान विष्णूंच्यास्तुतीवर आधारलेल्या ओव्यांचा तमिळ भाषेतील काव्यसंग्रह आहे. हा मुळात, तत्कालीन वैष्णव तमिळ संत आळ्वार ह्यांनी रचला होता.** दिव्य प्रबंधम्‌** ही तमिळ साहित्यातील एक सर्वोत्कृष्ट कलाकृती मानण्यात येते. ह्या रचनांचा संदर्भ "दिव्य देशम्‌" शी निगडित आहे. जिथे दिव्य **संत आळ्वार** भगवान विष्णूंची आराधना करत असत त्या स्थानांना दिव्य देशम म्हणतात. संत आळ्वार यांनी परमेश्वराच्या स्तुतिप्रीत्यर्थ गायलेल्या आणि रचलेल्या काव्यांना "नालायिर दिव्य प्रबंधम्" असे म्हणतात. दिव्य प्रबंधम् हे एका अर्थाने परमेश्वराच्या सौंदर्यांचे, सामर्थ्याचे आणि ऐश्वर्याचे वर्णनच आहे. हे वर्णन १०८ ठिकाणी स्थापन झालेल्या विष्णूंच्या विग्रहास(?) उद्देशून लिहिले गेले आहेत. वेदांचा, उपनिषदांचा तसेच व्यासांच्या ब्रह्मसूत्रांचा आशय सांगणारे ते साध्या-सोप्या तमिळ भाषेतील काव्य आहे. तमिळ साहित्याचा शिरोमणी मानल्या गेलेल्या ह्या रचनांना, संत **नाथमुनी** ह्यांनी १०व्या शतकात नवसंजीवनी दिली व त्यांची एकत्रितपणे पुनःरचना करून त्या जगासमोर मांडल्या.
नालायिर प्रबंधमांचे खालीलप्रमाणे वर्गीकरण केले जाते.:
**मुदल आयिरम्** किंवा प्रथम सहस्र काव्य जे ९४७ ओव्यांचे आहे ;
**पेरियाळ्वार** रचित **पेरियाळ्वार तिरुमोळि** (४७३ ओव्या), ज्यात प्रसिद्ध **तिरु पल्लांडु** (पल्लांड्)चा समावेश आहे.
**अंडाळ्** रचित **तिरुप्पावै** (३० ओव्या)
...

वर्ग:हिंदू ग्रंथ
वर्ग:वैष्णव पंथ
वर्ग:आळ्वार
तिरुपूर

**तिरुपूर** (तमिळ: திருப்பூர்) हे भारत देशाच्या तमिळनाडू राज्यामधील तिरुपूर जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे. तिरुपूर शहर कोइंबतूरच्या ५० किमी पूर्वेस वसले असून २०११ साली येथील लोकसंख्या सुमारे ४.४ लाख होती.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:तमिळनाडूमधील शहरे
वर्ग:तिरुपूर जिल्हा
कृष्णगिरी

**कृष्णगिरी** भारत देशातील तमिळनाडू ह्या राज्यातील कृष्णगिरी जिल्ह्यातील शहर व प्रशासकीय केंद्र आहे.

वर्ग:तमिळनाडूमधील शहरे
वर्ग:कृष्णगिरी जिल्हा
नागपट्टिनम

**नागपट्टिनम** भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर नागपट्टिनम जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

वर्ग:तमिळनाडूमधील शहरे
वर्ग:नागपट्टिनम जिल्हा

वर्ग:तमिळनाडूमधील शहरे
अण्णामालै टेकड्या

**अण्णामालै टेकड्या** (अथवा 'अरुणाचल' - याचा उल्लेख "लाल पर्वत" असाही होतो) या तामिळनाडूत आहेत. यांना 'अरुणागिरी', 'अरुणाचलम', 'अरुणाई', 'सोनगिरी' अथवा 'सोनाचलम्' या नावांनीदेखील ओळखल्या जाते. दक्षिण भारतात शिवाच्या पाच पवित्र स्थानांपैकी ते एक स्थान आहे. या पर्वताच्या तळाशी शिवमंदिर आहे. दरवर्षी कार्तिगई या तमिळ महिन्यात (अंदाजे नोव्हेंबर-डिसेंबर मध्ये) कार्तिक दीपम् या टेकड्यांवर प्रज्वलित केल्या जातात.

वर्ग:तमिळनाडूमधील मंदिरे
वर्ग:हिंदू धार्मिक स्थळे
पाल्क सामुद्रधुनी

thumb|right|200px|
**पाल्कची सामुद्रधुनी** (इंग्लिश: *Palk Strait*) अर्थात **पाल्क सामुद्रधुनी** ही भारताचे तमिळनाडू राज्य व श्रीलंका बेटाचा उत्तर भाग यांदरम्यान असलेली सामुद्रधुनी आहे. तिची रुंदी ५३ कि.मी. ते ८० कि.मी. असून ईशान्येकडील बंगालचा उपसागर व नैऋत्येकडील मन्नाराचे आखात यांना जोडते. इ.स. १७५५ ते इ.स. १७६३ सालांदरम्यान मद्रास प्रेसिडेन्सीचा गव्हर्नर असलेल्या रॉबर्ट पाल्क याच्या नावावरून सामुद्रधुनीला नाव देण्यात आले.

वर्ग:सामुद्रधुन्या
ल्याओनिंग

**ल्याओनिंग** (देवनागरी लेखनभेद: **ल्यावनिंग**; सोपी चिनी लिपी: 辽宁; पारंपरिक चिनी लिपी: 遼寧; फीनयीन: *Liáoníng*) हा चीन देशाच्या ईशान्येकडील प्रांत आहे. याच्या दक्षिणेस पीत समुद्र व बोहाय समुद्र, आग्नेयेस उत्तर कोरियाशी संलग्न आंतरराष्ट्रीय सीमा, ईशान्येस चीलिन प्रांत, पश्चिमेस हपै प्रांत, तर वायव्येस आंतरिक मंगोलिया वसले आहेत. षन्यांग येथे ल्याओनिंगाची राजधानी आहे. 

ल्याओनिंगाचे एका चिन्हातले लघुरूप "辽" (फीनयीन: *liáo*, *ल्याओ* ;) हे या प्रदेशाचे ऐतिहासिक काळापासून रूढ असलेले नाव आहे. इ.स. ९०७ ते इ.स. ११२५ या काळात या प्रदेशावर राज्य केलेल्या ल्याओ वंशावरून हे नाव पडले. आधुनिक काळात इ.स. १९०७ साली फंगथ्यान (चिनी लिपी: 奉天 ; फीनयीन: *Fèngtiān* ;) नावाने या प्रांताची स्थापना करण्यात आली. इ.स. १९२९ साली फंगथ्यान हे नाव बदलून ल्याओनिंग असे नवीन नाव ठेवण्यात आले. दुसऱ्या महायुद्धकाळात जपान-प्रभावित कळसूत्री मांचूकुओ राजवटीत पुन्हा इ.स. १९०७ सालातले नाव स्वीकारण्यात आले; मात्र महायुद्ध संपताच इ.स. १९४५ साली पूर्ववत ल्याओनिंग हेच नाव ठेवले गेले.

## बाह्य दुवे 
* 
* 

वर्ग:चीनचे प्रांत
रत्‍नचिकित्सा

या संपूर्ण लेखास कृपया संदर्भ देण्यास मदत करा ही विनंती.
आयुर्वेदिक पद्धतीने रत्‍नांवर प्रक्रिया करून त्यापासून औषध बनवून व ते रोग्यास देऊन किंवा ज्योतिष्यशास्त्रानुसार रोग्यास विशिष्ट रत्‍न धारण करावयास लावून करण्यात येणाऱ्याया रोगचिकित्सेस **रत्‍नचिकित्सा** म्हणतात.

## आयुर्वेद
यात काही विशिष्ट पद्धतीने त्या रत्‍नांचे भस्म तयार करण्याची पद्धत आहे. जसे- मौक्तिकभस्म, माणिक्यभस्म, गोमेदमणि भस्म, तार्क्ष्य भस्म, वैडूर्य भस्म, पुष्पराग भस्म, नीलम भस्म, राजावर्त भस्म, वैक्रांतभस्म, प्रवाळ भस्म इत्यादी. 

## ज्योतिष
एखाद्या रोग्याच्या शरीरात एखाद्या विशिष्ट रसायनाची कमतरता एखाद्या विशिष्ट रत्‍नाच्या धारणाने कमी होते अशी धारणा आहे.

## रत्‍नांचे आयुर्वेदिक गुण दर्शविणारा तक्ता
## हे सुद्धा पहा
* नवरत्‍ने
* दरबारी नवरत्‍ने

वर्ग:ज्योतिष
वर्ग:आयुर्वेद
वर्ग:मानवी शरीर
वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र
कान्सू

**कान्सू** (देवनागरी लेखनभेद: **गान्सू** ; सोपी चिनी लिपी: 甘肃; पारंपरिक चिनी लिपी: 甘肅; फीन्यिन: Gānsù;) हा चीन देशाच्या ईशान्येकडील प्रांत आहे. हा प्रांत तिबेटाचे पठार व ह्वांगथू पठार यांच्या मधोमध वसला आहे. याच्या उत्तरेस मंगोलियाची आंतरराष्ट्रीय सीमा, तसेच आंतरिक मंगोलिया व निंग्श्या, पश्चिमेस शिंच्यांग व छिंघाय, दक्षिणेस सिच्वान, पूर्वेस षा'न्शी या चिनाच्या जनता-प्रजासत्ताकातील प्रांतांच्या सीमा भिडल्या आहेत. कान्सूच्या दक्षिणेकडील भागातून पीत नदी वाहते. लांचौ येथे या प्रांताची राजधानी आहे.

सुमारे २.६ कोटी लोकसंख्या (इ.स. २००९) असलेल्या कान्सूत ह्वी वांशिकांचे लक्षणीय अस्तित्त्व आहे. प्रांताच्या नैऋत्येकडील भागांत तिबेटी लोकही वसले आहेत. एकूण लोकसंख्येपैकी ९१ % प्रजा हान वंशीय असून, ५ % प्रजा ह्वी वंशीय, तर २ % प्रजा तिबेटी वंशीय आहे. 

## भूगोल 
४,२५,८०० वर्ग कि.मी. क्षेत्रफळाचा कान्सू प्रांत तिबेटाचे पठार आणि ह्वांगथू पठार यांच्यादरम्यान वसला आहे. प्रांताची बहुशः जमीन समुद्रसपाटीपासून १,००० कि.मी. उंचीवर पसरली आहे. उत्तर कान्सूचा बराचसा भूप्रदेश समतल आहे. गोबी वाळवंटाचा काही भाग प्रांताच्या उत्तर भागातच मोडतो. प्रांताच्या दक्षिणेकडील भूप्रदेश डोंगराळ असून छिल्यान पर्वताच्या रांगांनी हा भाग व्यापला आहे. चिनाच्या प्रमुख नद्यांपैकी एक असलेली पीत नदी दक्षिण कान्सूतून वाहते, तसेच तिला तिचे बरेचसे पाणी या भागातल्या जलस्रोतांमधूनच लाभते. प्रांताची राजधानी असलेले लांचौ शहर पीत नदीच्याच तीरावर वसले आहे.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:चीनचे प्रांत
वर्ग:कान्सू
क्षीरसागर

**क्षीरसागर** म्हणजे दूधाचा समुद्र. हे भगवान विष्णूंचे राहण्याचे ठिकाण आहे.

वर्ग:हिंदू धर्म
वर्ग:दिव्य देशम
अरियालूर

**अरियालूर** हे भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील अरियालूर जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे. अरियालूर शहर तमिळनाडूच्या मध्य भागात चेन्नईपासून ३०० किमी, तिरुचिरापल्लीपासून ७० किमी तर तंजावरपासून ४५ किमी अंतरावर स्थित आहे. २०११ साली अरियालूरची लोकसंख्या २९ हजार होती.

वर्ग:अरियालूर जिल्हा
वर्ग:तमिळनाडूमधील शहरे
वैकुंठ

इवलेसे|358x358अंश

**वैकुंठ वा वैकुंठ धाम** (**IAST:** Vaikuṇṭha ,**संस्कृत:** वैकुण्ठ) वैकुंठलोक**,**विष्णूलोक, परम पदम, नित्य विभूति किंवा वैकुंठ सागर  **श्रीलक्ष्मीनारायणाचे** वास्तविक  निवासस्थान आहे. सुखदायक दिव्य नैसर्गिक स्वर्गासारखे निवासस्थान आहे, सर्वोत्तम निवासस्थान मानले जाते. ज्या स्वर्गीय जगामध्ये पालनकर्ता  श्रीविष्णू क्षीरमहासागर शेषनागावर लक्ष्मीसह निवास करतात.

शांति, प्रेम, पुण्य, शुद्धता, संयम, दान, परिश्रम, धैर्य, दया आणि नम्रता व आनंदाचे स्थान आहे. पुण्याद्वारे माणसाला या जगात स्थान मिळते. जो येथे पोचतो तो गर्भात परत येणार नाही, कारण त्याला तारण प्राप्त झाले आहे. अध्यात्माच्या दृष्टीने वैकुंठलोक मन वा चेतनाची स्थान आहे. 

मोक्ष, पुण्य करणारे लोक वैकुंठातच राहतात. एक शाश्वत दैवीय अविनाशी प्रकाशमान जग आहे. सर्व काही फळझाड, फुल, प्राणी, पक्षी, गाय, जलचर, समुद्र अनंत आहे.

रामानुजांच्या मते, परम पदम किंवा नित्य विभूती हे एक चिरंतन स्वर्गीय क्षेत्र आहे आणि ईश्वरीय अविनाशी जग आहे जे देवाचे निवासस्थान आहे, ते सर्व जगांपेक्षा उच्च स्थान आहे आणि त्यापलीकडे काहीही नाही. **जय-विजय** हे विष्णूंच्या निवासस्थानाचा प्रवेशद्वराचे संरक्षक द्वारपाल आहे.

## श्लोक 
भागवत पुराण वा ऋग्वेदः सूक्तं १.२२| अथर्ववेदसंहिता भाग २ मध्ये वर्णन, तद् विष्णोः परमं पदं सदा पश्यन्ति सूरयः।

## अर्थ आणि नाव 
वैकुण्ठ शब्दाचा अर्थ जहा कुंठा न हो, दुःख, निराशा, आळस आणि दारिद्र्य नाहीत.

साकेत, गोलोका, परमधाम, परमस्थान, परमपद, परमवायम, सनातन आकाश, सत्त्व-पद, ब्रह्मपूर नावे आहे.

## हिंदू धार्मिक पौराणिक कथेनुसार वर्णन 
देवी लक्ष्मी  प्रभूच्या विष्णूच्या कमलशरणाजवळ प्रेमळ सेवा करत असते. वैकुंठ लोक संबंधित धार्मिक, आध्यात्मिक आणि व्यावहारिक पैलूंबद्दल सांगणार आहोत -

धार्मिक दृष्टिकोन - साध्या शब्दांत सांगायचे झाले तर वैकुंठ धाम हे विष्णूचे निवासस्थान आहे. जसे कैलासवरील महादेव आणि ब्रह्मदेव ब्रह्मलोकामध्ये राहतात. विष्णूंचे निवासस्थान असलेले वैकुंठ अत्यंत दिव्य आहेत. वैकुंठ धाम जागरूक, आत्म-प्रकाशमय आहे. याची अनेक नावे आहेत- साकेत, गोलोका, परमधाम, परमस्थान, परमपद, परमवायम, सनातन आकाश, सत्त्व-पद, ब्रह्मपूर. धार्मिक विश्वास असा आहे की पृथ्वीवरील सर्वात मोठे आनंद म्हणजे वैकुंठातील सर्वात कमी आनंद होय. यातून आपण वैकुंठधामचे सर्वात मोठे आनंद कोणते असेल याचा विचार करू शकतो. अशा प्रकारे वैकुंठ हे परम आनंदाचे माहेरघर आहे.

## संदर्भ 
## हे सुद्धा पहा 
* सत्य युग
* कल्की अवतार
* लक्ष्मी 
* विष्णू  
* श्रीलक्ष्मी नारायण

वर्ग:हिंदू धर्म
वर्ग:वैष्णव पंथ
वर्ग:विष्णू
वर्ग:दिव्य देशम
ठिसूळ

पदार्थाच्या पटकन तुटण्याचा एक गुणधर्म.ठिसूळ पदार्थ तुटन्यापूर्वी तुलनेने कमी उर्जा शोषून घेतात, अगदी उच्च सामर्थ्यानेदेखील.तुटताना सहसा झटकन आवाज येतो.ठिसूळ सामग्रीमध्ये बहुतेकदा सिरेमिक आणि काच  (जे प्लास्टिकच्या रूपात विकृत होत नाहीत) आणि पीएमएमए आणि पॉलिस्टीरिन सारख्या काही पॉलिमरचा समावेश आहे.बरेच स्टील्स हे त्यांच्या रचना आणि प्रक्रियेवर अवलंबून कमी तापमानात ठिसूळ होतात.

पदार्थ विज्ञानामध्ये वापरताना, सामान्यत: कमकुवत होण्यापूर्वी आणि  तुटणाऱ्या साहित्यावर हे लागू होते. 

वर्ग:दृढिभूत पदार्थ भौतिकी
वर्ग:भौतिकशास्त्र
कागदाची पुनर्प्रक्रिया

200px|इवलेसे|उजवे|पुनर्प्रक्रियेसाठी गोळा केलेले टाकाऊ कागदाचे गठ्ठे
**कागदाची पुनर्प्रक्रिया** करून टाकाऊ कागदाचे नवीन कागदी वस्तूंमध्ये रूपांतर केले जाते.

वर्ग:कागद
लिग्नीन

**लिग्नीन** तथा लिग्नेन हे मोनोलिग्नॉल या अरोमॅटिक आल्कोहोलचा क्लिष्ट तंतु आहे. लिग्नीन सहसा लाकडात सापडते.

वर्ग:रासायनिक पदार्थ
खाद्य कागद

**खाद्य कागद** स्टार्च आणि इतर खाद्य घटकांपासून बनविला जातो. यावर घाद्य शाईने छपाई केली जाते

वर्ग:कागद
कागद
सेल्युलोज

**सेल्युलोज**  हे एक क्लिष्ट रासायनिक संयुग आहे.

वर्ग:रासायनिक पदार्थ
पपायरस

इजिप्शियन पेपर प्लॅंट, पेपर रीड; शास्त्रीय नाव : सायपेरस पपायरस कुल-सायपेरेस ही औषधी व अनेक वर्षे जगणारी वनस्पती आफ्रिकेतील उष्ण भागात, विशेषतः मोठ्या सरोवरांच्या प्रदेशांत आढळते. सिसिलीत थोड्या क्षेत्रात तिचा प्रसार झाला आहे. इजिप्तमध्ये प्राचीन काळात तिचा प्रसार खालच्या नाईलपर्यंत आणि भूमध्य सामुद्रिक किनाऱ्यापर्यंत होता. तेव्हा तिच्या खोडातील गरापासून कागद बनवीत असत; त्यावरून वनस्पतीला वरील इंग्रजी नावे दिली गेली. नद्यांच्या देखाव्यांच्या तेव्हाच्या चित्रांत ही वनस्पती दाखविलेली आढळते. हलक्या नौका तयार करण्यासाठी तसेच नौकांमधील जोड जलाभेद्य करण्यासाठी या वनस्पतीचा उपयोग करण्यात येत असे. इजिप्शियन थडग्यांत या वनस्पतीपासून बनविलेले दोरही आढळतात. थिओफ्रॅस्टस (इ. स. पू. सु. ३७२-२८७) या ग्रीक तत्त्वज्ञाने या वनस्पतीचे प्रथम अचूक वर्णन केलेले आढळते.

पाणथळ जमिनीत पपायरसची जाडजूड व शाखायुक्त गाठाळलेली खोडे व मूळ खोडे पसरून वाढतात आणि त्यांपासून जमिनीवर हिरवी, त्रिकोणी, गुळगुळीत व सुमारे. ४.५ मीटर उंच खोडे येतात. त्यांच्या तळाशी खवले व टोकाशी लांब गवतासारख्या पानांचा झुबका येतो. तेथेच असंख्य लहान फुलांची कणसे चवरीसारख्या फुलोऱ्यात येतात. 

फुलांची संरचना व इतर सामान्य लक्षणे : -  फुले स़ायपेरेसी कुलात (मुस्तक कुलात) वर्णिल्याप्रमाणे असतात. ही वनस्पती शोभेकरिता बागेत लावतात. हिची नवीन लागवड बियांपासून करतात.

प्राचीन इजिप्शियन, रोमन व ग्रीक लोक हिच्या खोडांच्या तुकड्यांतील मगज काढून आणि त्याचे उभे व आडवे थर एकमेकांवर ठेवून बडवून सपाट लहान तक्ते बनवीत व फक्त महत्त्वाचा मजकूर लिहिण्यास ते वापरीत. रोमन शास्त्रज्ञ थोरले प्लिनी (इ.स. २३-७९) यांनी आपल्या Historia Naturalis या ग्रंथात पपायरसापासून त्या काळी कागद तयार करण्यासाठी वापरण्यात येणाऱ्या कृतीचे वर्णन दिलेले आहे. इजिप्शियन पुरोहित वैद्यांनी पपायरस कागदांवर लिहून वैद्यकीय विषयांवरचे ग्रंथ बनविले होते. रंगीत चित्रे काढण्यासाठी हा कागद अकिकाच्या साहाय्याने (अगेट नावाच्या कठीण दगडाच्या साहाय्याने) गुळगुळीत करून वापरीत. हजारो वर्षानंतर आज तो कागद ठिसूळ, फिकट व भुरकट झाला असला; तरी त्यावरचे लिखाण जसेच्या तसे दिसते. चर्मपत्राचा शोध लागल्यानंतर पपायरसाचा उपयोग कमी होत गेला. पपायरस शब्दावरूनच कागद या अर्थाचा ‘पेपर’ हा इंग्रजी शब्द आला आहे.
चिंधी

कापडाच्या एक टरकावलेल्या, कापलेल्या वा फाडलेल्या तुकड्यास **चिंधी** म्हणतात.

वर्ग:कपडे
चिनी माती

**चिनी माती** हे 'काओलिनाइट' या प्रकारचे एक औद्योगिक खनिज आहे.हे चीन मध्ये सापडते म्हणून यास चिनी माती म्हणतात.या मातीची फुगण्याची व आक्रसण्याची क्षमता फारच कमी असते.याचा वापर भांडी बनविण्यासाठी,औषधासाठी व टूथपेस्ट मध्ये करतात.
चिनी माती प्रामुख्याने रत्‍नागिरी,कोल्हापूर जिल्ह्यात सापडते
वर्ग:माती
कॅल्शियम कार्बोनेट

**कॅल्शियम कार्बोनेट** हा एक रासायनिक पदार्थ आहे. याचे सूत्र CaCO3 आहे. हा पदार्थ अनेकदा खडकांमध्ये आढळतो.

वर्ग:कॅल्शियमची संयुगे
वर्ग:रासायनिक पदार्थ
वास्को (निःसंदिग्धीकरण)

वास्को हा शब्द खालील अर्थांनी वापरला जातो --

* वास्को दा गामा
* वास्को दा गामा, गोवा

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
रीळ

दोरा,कापड, कागद, केबल इत्यादी जास्त लांबीमध्ये लागणाऱ्या वस्तु/पदार्थ खराब होउ नयेत म्हणुन ते गुंडाळण्यासाठी तयार करण्यात आलेल्या लाकुड वा धातुपासुन तयार केलेल्या वस्तुस **रीळ** म्हणतात.इंग्रजी 'यु' हे अक्षर एकमेकावर उलटसुलट ठेवल्यावर होईल अशी याची रचना असते. फिरण्यास सोपे व्हावे म्हणुन त्यास एक अक्ष ठेवला असतो.त्या अक्षावर हे फिरु शकते व उलगडणे वा गुंडाळण्याची क्रिया त्याने सोपी होते.

वर्ग:अवर्गीकृत
सैदापेट

**सैदापेट** ही तमिळनाडूची राजधानी चेन्नैतील एक उपनगरीय पेठ आहे.

वर्ग:चेन्नईमधील पेठा
चेन्नई उपनगरी रेल्वे

**चेन्नई उपनगरी रेल्वे** (तमिळ: சென்னை புறநகர் இருப்புவழி) ही भारत देशाच्या चेन्नई शहरामधील उपनगरी रेल्वे वाहतूक सेवा आहे. १९३१ सालापासून कार्यरत असलेली ही सेवा भारतीय रेल्वेची दक्षिण रेल्वे चालवते. चेन्नई उपनगरी रेल्वेचे एकूण ४ मार्ग व ७३ स्थानके असून दररोज सुमारे १४.६ लाख प्रवासी ही सेवा वापरतात.

## मार्ग
### उत्तर मार्ग
*चेन्नई सेंट्रल एम.एम.सी. - नेल्लोर हा ८३ किमी लांबीचा मार्ग आंध्र प्रदेशामध्ये जातो.
### दक्षिण मार्ग
*चेन्नई बीच - कांचीपुरम
### पश्चिम मार्ग
*चेन्नई सेंट्रल एम.एम.सी. - जोलारपेट
### चेन्नई एम.आर.टी.एस.
एम.आर.टी.एस. (Mass Rapid Transit System) हा चेन्नई उपनगरी रेल्वेचा एक विशेष मार्ग असून पूर्णपणे एलिव्हेटेड  असलेला हा भारतामधील सर्वप्रथम रेल्वेमार्ग आहे. चेन्नई बीच ते वेलाचेरी दरम्यान १९.३२ किमी धावणाऱ्या ह्या मार्गावर १७ स्थानके आहेत.

## हे सुद्धा पहा
*चेन्नईमधील वाहतूक

वर्ग:चेन्नईमधील वाहतूक
वर्ग:भारतामधील उपनगरी रेल्वे
चेन्नईचा इतिहास

**चेन्नईचा इतिहास** सुमारे १,४०० वर्षांचा असल्याचा अंदाज आहे.

इतिहास
चेन्नईमधील वाहतूक

300 px|इवलेसे|चेन्नईमधील वाहतूकीचा नकाशा
**चेन्नई** ह्या भारत देशाच्या एक प्रमुख शहरामधील वाहतूक रस्ते, रेल्वे, सागरी व हवाई ह्या माध्यमांवर आधारित आहे.

## बस
मेट्रोपॉलिटन ट्रान्सपोर्ट कॉर्पोरेशन ही संस्था चेन्नई महानगरामध्ये सार्वजनिक परिवहन सेवा चालवते. एम.टी.सी.चे सुमारे ७७० मार्ग असून दररोज अंदाजे ४९ लाख प्रवासी ही सेवा वापरतात.

## रेल्वे
चेन्नई सेंट्रल रेल्वे स्थानक हे दक्षिण भारतामधील सर्वात वर्दळीचे रेल्वे स्थानक आहे. चेन्नईमधील उपनगरी रेल्वे वाहतूक चालवण्याची जबाबदारी चेन्नई उपनगरी रेल्वेवर आहे. जलद परिवहनासाठी चेन्नई मेट्रो बांधण्यात येत आहे. चेन्नई इग्मोर रेल्वे स्थानक हे चेन्नईमधील दुसरे एक वर्दळीचे रेल्वे स्थानक आहे.

## हवाई वाहतूक
चेन्नई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ हा चेन्नई शहरामधील प्रमुख विमानतळ असून राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय विमानसेवा येथूनच चालवल्या जातात.


वर्ग:चेन्नई
तिरुमळिसैयाळ्वार

वर्ग:तमिळ संत
वर्ग:आळ्वार
वर्ग:रिकामी पाने
तेलुगू चलचित्रपट

**तेलुगू सिनेमा** किंवा **टॉलीवुड** (तेलुगू: తెలుగు సినీపరిశ్రమ) ही भारताच्या आंध्र प्रदेश राज्यामधील एक चित्रपट सृष्टी आहे. टॉलीवूड हे नाव तेलुगू भाषिक चित्रपटांसाठी संबोधन्यात येते. तेलुगू चित्रपट उद्योग हा भारतातील सर्वात मोठा चित्रपट उद्योग असल्याकारणाने ते चित्रपट निर्मितीचे एक मोठे केंद्र म्हणुन ओळखले जाते ,तसेच तिथे इतर भाषेतील (भारतीय प्रादेशिक भाषा) चित्रपटांची देखील निर्मिती केली जाते.
आज तेलुगू सिनेमा हा जगातील सर्वच प्रमुख राष्ट्रांमध्ये प्रदर्शित होतो. भारतात देखील आंध्रप्रदेश सोबत इतर सर्व प्रमुख महानगरात तेलुगू चित्रपट पहावयास मिळतात.

चित्रपटांच्या वाढत्या लोकप्रियतेमुळे येथील कलाकारांचे मानधन हा एक चर्चेचा विषय बनला आहे.तेलुगू चित्रपट उद्योगाने भारतीय चित्रपट सृष्टित मोठे योगदान केले आहे.आज आंध्रप्रदेशातील ३७०० हुन अधिक चित्रपट गृहातुन टॉलीवुडचे चित्रपट प्रदर्शित होतात.(भारतातील सर्वात जास्त चित्रपट गृह आंध्र प्रदेशात आहेत.) ह्या चित्रपट सृष्टिने अनेक गिनिज बुक रेकॉर्ड्स प्राप्त केले आहेत. जगातील सर्वात मोठी चित्रपट सृष्टी होण्याकडे तेलुगू सिनेमाची वाटचाल आहे.

## हे सुद्धा पहा
*दक्षिण भारतीय सिनेमा
* कॉलीवूड
* टॉलीवुड
* बॉलीवुड
* हॉलिवूड
* मॉलीवुड

वर्ग:भारतीय चित्रपटसृष्टी
वर्ग:चित्रपटसृष्टी
वर्ग:आंध्र प्रदेश
पेरियाळ्वार

**पेरियाळ्वार** (तमिळ: பெரியாழ்வார் ; रोमन लिपी: *Periyalvar*) (जीवनकाळ: इ.स.चे ६ वे शतक अथवा इ.स.चे ९ वे शतक) हा तमिळ संतकवी होता. तो वैष्णव आळ्वारांपैकी एक मानला जातो. त्याचा जन्म तमिळनाडूतील श्रीविल्लीपुत्तूर गावी एका ब्राह्मण घराण्यात झाला. त्याचे जन्मनाव *विष्णूचित्तार* असे होते. त्याने ४,००० दिव्यप्रबंधांतील *पेरियाळ्वार तिरुमोळी* या नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या काही रचना रचल्या. आळ्वारांपैकी एकमेव महिला आळ्वार असलेल्या आंडाळीचा तो मानलेला वडील होता.

वर्ग:तमिळ संत
वर्ग:आळ्वार
तिरुप्पाणाळ्वार

**तिरुप्पाणाळ्वार** तथा **तिरुप्पण आळ्वार** हे दक्षिण भारतातील बारा आळ्वार संतांपैकी एक होत.

वर्ग:तमिळ संत
वर्ग:आळ्वार
आंडाळ

**आंडाळ** (तमिळ: ஆண்டாள் ; रोमन: *Aandaal*) ही इ.स.च्या ८ व्या शतकातील तमिळ वैष्णव महिला संत होती. ती बारा आळ्वारांपैकी एक मानली जाते.

वर्ग:तमिळ संत
वर्ग:आळ्वार
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
तोंडैमंडल मुदलियार

**तोंडैमंडल मुदलियार**(तमिळ: தொண்டைமண்டல முதலியார்) ही तमिळनाडूमधील एक जात आहे.

वर्ग:तमिळ संत
वर्ग:तमिळ कवी
वर्ग:शैव पंथ
वर्ग:तमिळ पुराणशास्त्र
वर्ग:रिकामी पाने
श्रीलंकन तमिळ लोक

**श्रीलंकन ​​तमिळ** हे दक्षिण आशियाई बेट राज्य श्रीलंकेचे मूळ तमिळ आहेत. आज, ते उत्तर प्रांतात बहुसंख्य आहेत, पूर्व प्रांतात लक्षणीय संख्येने राहतात आणि उर्वरित देशभरात अल्पसंख्याक आहेत. श्रीलंकेतील ७०% श्रीलंकन ​​तमिळ लोक उत्तर आणि पूर्व प्रांतात राहतात.

आधुनिक श्रीलंकन ​​तमिळ लोक श्रीलंकेच्या उत्तरेकडील जाफना राज्य, पूर्वेकडील वन्निमाई सरदारांच्या रहिवाशांचे वंशज आहेत. मानववंशशास्त्रीय आणि पुरातत्वशास्त्रीय पुराव्यांनुसार, श्रीलंकेतील तमिळ लोकांचा श्रीलंकेत खूप मोठा इतिहास आहे आणि ते बेटावर किमान  दुसऱ्या शतकाच्या आसपास राहतात.

श्रीलंकेतील तमिळ बहुसंख्य हिंदू आहेत, त्यानंतर ख्रिश्चन आणि बौद्ध ते आहेत. जाफना राज्याच्या दरबारात मध्ययुगीन काळात धर्म आणि विज्ञान या विषयांवरील श्रीलंकन ​​तमिळ साहित्याची भरभराट झाली.

वर्ग:श्रीलंकन व्यक्ती
वर्ग:हिंदू व्यक्ती
वर्ग:तमिळ व्यक्ती
तमिळ खटला (डेन्मार्क)

**तमिळ खटला (डेन्मार्क)** () हा डेन्मार्कमधील तमिळ शरणार्थ्यांच्या कुटुंबियांच्या एकत्रीकरणाबाबत दाखल करण्यात आलेला न्यायालयीन खटला होता. श्रीलंकेतील युद्द्यादरम्यान तेथील तमिळ शरणार्थी कादयेशीररित्या डेन्मार्कमध्ये त्यांच्या कुटुंबियांकडे स्थलांतरित होऊ शकत. मात्र इ.स. १९८७मध्ये तत्कालीन कायदेमंत्री एरिक निन-हान्सेन यांनी असे स्थानांतर कमी करण्याचा प्रस्ताव मांडला. त्याविरोधात हा खटला न्यायालयात दाखल करण्यात आला होता. या खटल्यामुळे तत्कालीन सरकार इ.स. १९९३साली पडले.
 
वर्ग:डेन्मार्क
तमिळ पुराणशास्त्र

**तमिळ पुराणशास्त्र**

वर्ग:तमिळ इतिहास
वर्ग:हिंदू धर्म
वर्ग:तमिळ साहित्य
वर्ग:तमिळ भाषा
वर्ग:रिकामी पाने
संगम साहित्य

**संघम् साहित्य** (तमिळ: தமிழ் இலக்கியம்) ही तामिळ साहित्यातील एक सर्वात प्राचीन अभिजात साहित्यकृती,तामिळ संघम् काळात इ.स.पूर्व ६००-ते इ.स.३०० ह्या काळात ह्याची निर्मिती झाली. संघमसंहिता ही प्राचीन समाजात लोकप्रिय असणाऱ्या विषयांवरील वेच्यांचा संग्रह आहे. कित्येक शतकापूर्वी एकामागून एक अशा तीन विद्वत्परिषदा (संघम्) भरल्या होत्या व त्यापैकी शेवटची मदुराईत भरली होती. अनेक कवी व भाट यांची कवने संघम् काव्यसंग्रहात समाविष्ट केलेली आहेत. यामध्ये प्राचीनतम स्तरातील *एट्टुतोगाई* आणि नंतरच्या काळातील इ.स.पू. २०० ते इ.स.पू. ३०० मधील *पट्टुपट्टु* ग्रंथांचा समावेश होतो. त्यात नंतर भर पडली ती तमिळ व्याकरणावरील *तोल्काप्पियम* आणि नीतिपरग्रंथ *तिरूक्कुरल* यांची.मणीमेखलाई हाही संगम साहित्यातील प्रसिद्ध ग्रंथ आहे.

वर्ग:तमिळ पुराणशास्त्र
वर्ग:तमिळ संगम साहित्य
शैवसिद्धान्त

**शैव सिद्धांत** हा शैव पंथाचा द्वैत उपपंथ आहे.

वर्ग:शैव पंथ
तमिळ चलचित्रपट

**तमिळ सिनेमा** किंवा **कॉलीवुड** (तमिळ: தமிழகத் திரைப்படத்துறை) ही भारताच्या चेन्नई शहरामधील एक मोठी चित्रपट सृष्टी व आशिया खंडातील प्रमुख चित्रपट उद्योगांपैकी एक आहे. कॉलीवूड नाव तमिळ भाषिक चित्रपटांसाठी संबोधन्यात येते. चेन्नई येथील **कोडमबक्कम (कोडमपक्कम्)** ह्या उपनगरात ही प्रामुख्याने वसलेली असल्याकारणाने तीस कॉलीवूड असे म्हणण्यात येते. ह्याच उपनगरात चित्रपटाशी संबंधीत अनेक प्रयोगशाळा,चित्रपट निर्माणस्थळ, चित्रपट निर्माता, कार्यशाळा, दिग्दर्शक व इतर कलाकार मंडळी वास्तव्यास आहेत.

## थोडक्यात माहिती 
तमिळ चित्रपट उद्योग हा दक्षिण भारतातील दुसऱ्या क्रमांकाचा मोठा चित्रपट उद्योग असल्या कारणाने (संख्येनुसार/व्यापकतेनुसार) हे चित्रपट निर्मितीचे एक मोठे केंद्र म्हणुन ओळखले जाते. तसेच येथे **श्रीलंकन सिनेमा** व **श्रीलंकन तमिळ** सिनेमा देखील निर्मित केले जातात.
आज तमिळ सिनेमा हा जगातील सर्वच प्रमुख राष्ट्रांमध्ये प्रदर्शित होतो श्रीलंका, सिंगापुर, दक्षिण कोरिया, मलेशिया, मॉरिशस, जपान, दक्षिण अफ्रिका, उत्तर अमेरिका, कॅनडा आणि पश्विम युरोपचे काही देश हे त्यापैकी काही राष्ट्र आहेत. भारतात देखील चेन्नई व्यतिरिक्त इतर सर्व प्रमुख महानगरात तमिळ सिनेमा पहावयास मिळतो.
तमिळ सिनेमाचे प्रमुख वैशिष्ट्य म्हणजे त्याचे संगीत, संस्कृती दर्शन व कला दिग्दर्शन आणि बिग बजेट (अधिक खर्चाचे) चित्रपट. चित्रपटांच्या वाढत्या लोकप्रियतेमुळे येथील कलाकारांचे मानधन हा एक चर्चेचा विषय बनला आहे. तमिळ चित्रपट उद्योगाने भारतीय चित्रपट सृष्टित मोठे योगदान केले असून महान संगीतकार ईळैयराजा व ए.आर.रहमान तसेच दिग्दर्शक मणीरत्नम, सुपरस्टार रजनीकांत,कमल हासन, शिवाजी गणेशन,एम.जी.आर., जोसेफ विजय ही त्यापैकी काही नाव.'''आज तमिळनाडूतील २८०० हुन अधिक चित्रपट गृहातुन कॉलीवूडचे चित्रपट प्रदर्शित होतात.

## संबंधीत दुवे 
* तमिळ चित्रपट अभिनेते
* तमिळ चित्रपट अभिनेत्री
* सुपरहिट तमिळ फिल्म्स
## हे सुद्धा पहा 
* टॉलीवुड
* बॉलीवुड
* हॉलिवूड
* मॉलीवुड

वर्ग:चित्रपटसृष्टी
वर्ग:भारतीय चित्रपटसृष्टी
वर्डप्रेस

**वर्डप्रेस** 
वर्डप्रेस एक फ्री व ओपेन सोर्स ब्लॉगिंग साधन आहे, जे PHP , MySQL आधारित सामग्री व्यवस्थापन सिस्टम आहे. याचे वैशिष्ट्ये आहे कि या मध्ये प्लगइन आर्किटेक्चर आणि टेम्पलेट प्रणाली समाविष्टीत आहे. जानेवारी 2015 परंत वर्डप्रेस वेब वर वापर सर्वात लोकप्रिय ब्लॉगिंग प्रणाली आहे; सुमारे 60 दशलक्ष वेबसाइटवर वर्डप्रेस वापरण्यात येते.

## संदर्भ 
वर्ग:अवर्गीकृत
द्राविड भाषासमूह

300 px|इवलेसे|द्राविड भाषांचे उपगट
**द्राविड भाषाकुळ** हे जगभरातील अंदाजे २०० कोटी लोकांमार्फत वापरल्या जाणाऱ्या सुमारे ८५ विभिन्न भाषांचे भाषाकुळ आहे. या भाषाकुळातील भाषा प्रामुख्याने दक्षिण भारतात बोलल्या जातात. दक्षिण भारताशिवाय पूर्व व मध्य भारतात, तसेच भारताबाहेर ईशान्य श्रीलंका, मलेशिया, सिंगापूर, पाकिस्तान, नेपाळ, बांग्लादेश, अफगाणिस्तान, इराण व अन्य देशांमध्येही द्राविड भाषक विखुरले आहेत. द्राविड भाषाकुळांतर्गत तमिळ, तेलुगू, कन्नड व मल्याळम या भाषा लोकसंख्येच्या दृष्टीने प्रमुख गणल्या जातात.

## वर्गीकरण
## वितरण
आद्य द्राविडीयन भाषा

**आदि-द्राविड भाषा** (इंग्रजी: Proto-Dravidian language, Proto-Dravidian) हे द्रविड भाषांचे आद्य स्वरूप होते.

वर्ग:भाषा
द्राविडनाडु

**द्राविडनाडु**, द्रविडिस्तान किंवा द्रविड नाडू (तमिळ: திராவிட நாடு) हा ब्राह्मणेतर द्रविडभाषक लोकांचा प्रस्तावित देश होता.

## References 
## बाह्य दुवे 
* The Demand for Dravida Nadu
दीवाना (१९९२ चित्रपट)

**दीवाना** हा १९९२ साली प्रदर्शित झालेला एक भारतीय हिंदी चित्रपट आहे. राज कंवरने दिग्दर्शन केलेल्या ह्या चित्रपटामध्ये शाहरूख खान, दिव्या भारती व ऋषी कपूर ह्यांच्या आघाडीच्या भूमिका आहेत. हा चित्रपट बॉक्स ऑफिसवर प्रचंड यशस्वी ठरला व त्याला अनेक पुरस्कार मिळाले. ह्या चित्रपटाचे संगीत देखील गाजले.

## पुरस्कार
*फिल्मफेअर पुरस्कार
**सर्वोत्तम पुरुष पदार्पण - शाहरूख खान
**सर्वोत्तम महिला पदार्पण - दिव्या भारती
**सर्वोत्तम पुरुष पार्श्वगायक - कुमार सानू
**सर्वोत्तम गीतकार - समीर
**सर्वोत्तम संगीत दिग्दर्शक - नदीम-श्रवण

## बाह्य दुवे
*
अरविंद गजेंद्रगडकर

पंडित **अरविंद गजेंद्रगडकर** (जानेवारी ११, १९२८ - मे ३०, २०१०) हे मराठी बासरीवादक, लेखक होते.

## जीवन 
गजेंद्रगडकरांचा जन्म जानेवारी ११, १९२८ रोजी महाराष्ट्रात नाशिक येथे झाला. बी.एस्सी. मानसशास्त्र विषयात त्यांनी पदवी मिळवली. पंडित पन्नालाल घोषांकडे ते बासरीवादन शिकले. पुढे काही काळ त्यांनी बनारस हिंदू विश्वविद्यालयात संगीताचे अध्यापन केले. आकाशवाणीवर संगीतसंयोजक व निर्मात्याच्या पदांवर त्यांनी १८ वर्षे नोकरी केली. बासरीवादनासोबतच त्यांनी लेखनही केले. त्यांनी 'असे सूर अशी माणसे', 'स्वरांच्या बनात' इत्यादी पुस्तकांसह आठ कादंब्ऱ्या आणि तीन कथासंग्रह लिहिले. अरविंद गजेंद्रगडकर हे एक जोतिषीही आहेत.

## अरविंद्र गजेंद्रगडकरांची संगीतावरील ललित पुस्तके
* असे सूर! अशी माणसं!
* सूरसावल्या
* स्वरसंगम (मराठी, इंग्रजी)
* स्वरांची स्मरणयात्रा
* स्वरांच्या बनात 

## संगीतावरची अन्य पुस्तके
* आलाप विशारद
* The Indian Flute
* तबला विशारद
* ५० राग - आलाप, गती, ताना
* बासरी वादन
* वाद्यवादनाचे संपूर्ण गाईड
* संगीतशास्त्राचे गाईड 
* हार्मोनियम गाईड

## विविध पुस्तके
* ज्योतिषाच्या डायरीतून 

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:भारतीय बासरीवादक
वर्ग:इ.स. १९२८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१० मधील मृत्यू
वट्टेळुत्तु

**वट्टेळुत्तु लिपी** Vattezhuttu (तमिळ: வட்டெழுத்து) (म्हणजे गोलाकार अक्षर/वर्तुळाकार)

वर्ग:लिप्या
सौराष्ट्र लिपी

**सौराष्ट्र लिपी** ही सौराष्ट्र भाषेसाठी वापरली जाणारी लिपी आहे. तमिळ व लॅटिन लिप्यांच्या वाढत्या वापरापुढे या लिपीची पीछेहाट झाली आहे.

वर्ग:लिप्या
द्राविड विद्या

**द्राविड विद्या**, अर्थात **द्राविड शास्त्र**, (इंग्लिश: *Dravidian studies*, *द्रविडियन स्टडीज* ;) हे द्राविड भाषा, साहित्य आणि संस्कृतीचे अध्ययन करणारे अध्ययनक्षेत्र आहे. दक्षिण आशियाई अध्ययनशाखेत मोडणाऱ्या या अध्ययनक्षेत्रात *तमिळ विद्या* व अन्य शाखांचा अंतर्भाव होतो.

## इतिहास 
thumb|right|200px|बार्थोलोमेउस त्सीगनबाल्गाने इ.स. १७१३ साली प्रकाशित केलेल्या तमिळ भाषेतील पहिल्या बायबलातील पहिले पान
इ.स.च्या १६ ते १८ व्या शतकांदरम्यान तमिळ भाषेचे व्याकरण ग्रथणाऱ्या ऑन्रिकस ऑन्रिक, रोबेर्तो दि नोबिली, बार्थोलोमेउस त्सीगनबाल्ग, कोन्स्तांतिनो ज्युसेप बेशी इत्यादी ख्रिश्चन धर्मप्रसारकांच्या अभ्यासातून द्राविड विद्येच्या आरंभिक टप्प्यास सुरुवात झाली. भारतीय उपखंडातील इंडो-युरोपीय भाषासमूहापासून द्राविड भाषांचा समूह निराळा असल्याचे प्रतिपादन ब्रिटिश मद्रास प्रांताचा कलेक्टर फ्रान्सिस व्हाइट एलिस याने इ.स. १८१६ साली *कॉलेज ऑफ सेंट जॉर्ज* येथे पहिल्यांदा मांडले. तेव्हापासून द्राविड भाषा स्वतंत्र भाषासमूह म्हणून गणल्या जाऊ लागल्या.

## वर्तमानकालीन उपक्रम 
आंध्र प्रदेशातील कुप्पम येथे इ.स. १९९७ साली स्थापलेल्या द्राविड विद्यापीठात द्राविड विद्येतील पूर्वसुरी विद्वानांच्या नावाने प्रत्येक द्राविड भाषेशी संबंधित अध्ययनासाठी अध्यासने बनवण्यात आली आहेत : द्राविड विद्येसाठी बिशप काल्डवेल अध्यासन, तेलुगू विद्येसाठी सी.पी. ब्राउन अध्यासन, कन्नड विद्येसाठी किटेल अध्यासन, तमिळ विद्येसाठी कोन्स्तांतिनो बेशी अध्यासन आणि मल्याळम विद्येसाठी गुंडेर्ट अध्यासन .

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* नेदरलंड्सातील द्राविड विद्या, आयआयएएस वृत्तपत्रिका (इ.स. २००५) http://www.iias.nl/nl/36/IIAS_NL36_21.pdf http://www.iias.nl/nl/37/IIAS_NL37_21.pdf  (इंग्लिश मजकूर)
* 


वर्ग:भारतविद्या
सिंगम

**सिंगम** हा २०१०मध्ये प्रदर्शित तमिळ चित्रपट आहे. यात सूर्या शिवकुमार याने मुख्य भूमिका केली होती. या चित्रपटाची हिंदी भाषेतील आवृत्ती २०११मध्ये प्रदर्शित झाली.

वर्ग:इ.स. २०१० मधील तमिळ चित्रपट
आळ्वार

**आळ्वार** (तमिळ: ஆழ்வார்கள் अर्थ: देवात विसर्जीत झालेले) सहाव्या आणि नवव्या शतकातील तमिळ संत ,जे प्रामुख्याने विष्णूचे भक्त (काव्यभक्तीमार्ग)  किंवा हिंदू वैष्णव होते.वैष्णव संप्रदायानुसार त्यांची संख्या १० होती परंतु काहींच्या मते संतकवी आंडाळ आणि मधुरकवी धरून त्यांची संख्या १२ आहे.
आळवार हे संतकवी असल्याने त्यांनी विष्णू-कृष्ण ह्यांच्यावर अनेक काव्य केली आहेत जी **दिव्य प्रबंधम** (நாலாயிர திவ்ய பிரபந்தம் : नालायिर दिव्य प्रबंदम) ह्या नावाने प्रसिद्ध आहेत,जी संस्कृत भाषेतील वेदांसमान आहेत.इथे **नालायिर म्हणजे चारहजार** असा अर्थ होतो,प्रबंधनात एकूण ४००० ओव्या आहेत.
## बारा आळ्वार 
बारा आळ्वारांची (पन्निर आळ्वारगळ् तमिळ: பன்னிரு ஆழ்வார்கள்) नावे खालीलप्रमाणे.
*पोय्गैयाळ्वार् (பொய்கையாழ்வார்)
*पुत्तदाळ्वार् (பூதத்தாழ்வார்)
*पेयरळ्वार् (பேயாழ்வார்)
*तिरुमळिसैयाळ्वार् (திருமழிசையாழ்வார்)
*नम्माळ्वार् (நம்மாழ்வார்)
*मदुरकवि आळ्वार् (மதுரகவி ஆழ்வார்)
*कुलसेकर आळ्वार् (குலசேகர ஆழ்வார்)
*पेरियाळ्वार् (பெரியாழ்வார்)
*आंडाळ (ஆண்டாள்)
*तोण्डरडिप्पोडियाळ्वार् (தொண்டரடிப்பொடியாழ்வார்)
*तिरुप्पाणाळ्वार् (திருப்பாணாழ்வார்)
*तिरुमंगैयाळ्वार्  (திருமங்கையாழ்வார்)
वर्ग:हिंदू धर्म
वर्ग:तमिळ संत
वर्ग:आळ्वार
वर्ग:तमिळ पुराणशास्त्र
वर्ग:वैष्णव पंथ

## हे सुद्धा पहा 
* आळ्वार (चित्रपट)

वर्ग:आळ्वार
बिल्ला (२००७ तमिळ चित्रपट)

वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:इ.स. २००७ मधील तमिळ चित्रपट
आयुद एळुदु

**आयुद एळुदु** (देवनागरी लेखनभेद: **आयुद एळुदू**; तमिळ: ஆய்த எழுத்து ; रोमन लिपी: *Aayutha Ezhuthu*) हा इ.स. २००४ साली पडद्यावर झळकलेला तमिळ भाषेतील चित्रपट आहे. मणिरत्नम याने दिग्दर्शिलेल्या या चित्रपटात सूर्या सिवकुमार, आर. माधवन व सिद्धार्थ नारायण यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत. हा चित्रपट हिंदी भाषेत युवा या नावाने त्याच वेळी पडद्यावर झळकला.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:इ.स. २००४ मधील तमिळ चित्रपट
अभियुम नानूम

**अभियुम नानूम** (अर्थ:अभि आणि मी) हा २००८चा तमिळ भाषेतील कॉमेडी-नाटक चित्रपट आहे, जो प्रकाश राज द्वारे निर्मित आहे आणि राधा मोहन यांनी दिग्दर्शित केलेला आहे. या चित्रपटातील प्रकाश राज यांनी त्रिश्री कृष्णन यांच्या मुलीच्या भूमिकेत मुख्य भूमिका केली होती. तर इश्वर्या आणि गणेश वेंकटरामन यांनीपण भूमिका केल्या होत्या. विद्यासागर यांनी चित्रपटासाठी संगीत दिले. या चित्रपटाचे ऑक्टोबर २००७ मध्ये काम सुरू झाले आणि १९ डिसेंबर २००८ रोजी विमोचित झाला.

वर्ग:इ.स. २००८ मधील तमिळ चित्रपट
ईरम

वर्ग:इ.स. २००९ मधील तमिळ चित्रपट
वर्ग:रिकामी पाने
अजित कुमार

**अजितकुमार**(इंग्रजी: Ajith Kumar ; तमिळ: அஜித் குமார் ; जन्मः१ मे १९७१ सिकंदराबाद,हैद्राबाद,आंध्रप्रदेश-हयात)
एक भारतीय तमिळ अभिनेता,पटकथालेखक,कार रेसर.दक्षिण भारतात "तला" ह्या नावाने प्रसिद्ध आहे.
## चित्रपट कारकीर्द
## संदर्भदूवे
## बाह्य दुवे
*

वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेते
वर्ग:इ.स. १९७१ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
फ्रीडरिश नित्ची

**फ्रीडरिक विल्हेम कार्ल लुडविग नित्ची** ( ऑक्टोबर १५, इ.स. १८४४, रॉकेन, जर्मनी - ऑगस्ट २५, इ.स. १९००) हा एकोणिसाव्या शतकातील जर्मन तत्त्वज्ञ होता. याने धर्म, नीती, तत्त्वज्ञान, तत्कालीन संस्कृती आणि विज्ञान यांवर अनेक टीकात्मक ग्रंथ रचले. द बर्थ ऑफ ट्रॅजेडी पासून द ग्रीक स्टेट पर्यंत अनेक ग्रंथांचे लेखन नित्चीने केले.
## जन्म
जर्मनीतील लिपझिग जवळच्या रॉकेन या छोट्याशा खेड्यात नित्चीचा जन्म १५ ऑक्टोबर १८४४ रोजी सकाळी १० च्या सुमारास झाला. योगायोगाने याच दिवशी नेमका प्रूशियाचा राजा फ्रीडरिक विल्हेल्म चौथा याचा ४९ वा जन्मदिवस होता. राजाच्या जन्मदिनी मुलाचा जन्म झाल्याने नित्चीच्या वडिलांनी राजाचेच नाव मुलाला ठेवले. राजाने त्यांना त्या प्रांताचा मंत्री म्हणून नेमलेले होते.नित्चीच्या वडिलांचे नाव कार्ल लुडविग नित्ची आणि आईचे नाव फ्रान्झिस्का नित्ची होते. 

फीडरिक १८५४ साली नॉम्बर्ग शहरास राहण्यास गेला.

## संदर्भ
वर्ग:जर्मन तत्त्वज्ञ
वर्ग:इ.स. १८४४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९०० मधील मृत्यू
ज्युलियस सीझर

**गैयस ज्युलियस सीझर** (जुलै १३, इ.स.पू. १०० - मार्च १५, इ.स.पू. ४४) हा रोमन साम्राज्याचा शासक, सेनापती व राजकारणी होता. जगातील सर्वश्रेष्ठ सेनापतींमध्ये याची गणना होते. रोमन प्रजासत्ताकाचे साम्राज्यात रूपांतर होण्यात ज्युलियस सीझरचा मोठा वाटा होता.

याचे पूर्ण नाव *कैयस इयुलियस कैई फिलियस कैई नेपॉस सीझर इम्परेटर*) (गैयस ज्युलियस सीझर, गैयसचा मुलगा इम्परेटर गैयसचा नातू) असे होते. इ.स.पू. ४२मधील राज्याभिषेकानंतर याने आपले नाव *डिव्हस इयुलियस* (दैवी ज्युलियस) असे ठेवून घेतले.

वर्ग:रोमन सम्राट
वर्ग:इ.स.पू. १०० मधील जन्म
वर्ग:इ.स.पू. ४४ मधील मृत्यू
वेल (शस्त्र)

**वेल** हे हिंदू देवता मूरूगन (कार्तिकस्वामी) ह्यांचे दिव्य शस्त्र (एका प्रकारचा भाला) वेल ह्या नावाने ओळखले जाते. प्राचीन काव्यात ह्या शब्दाचा वापर काही ठिकाणी हत्तीच्या उल्लेखात आढळतो, बहुदा हत्तीचा पुढील सोंडेकडचा भाग आणि दात त्याच्या  आकाराप्रमाणे दिसतात.प्राचीन काळी तमिळ लोक ह्या भाल्याचा उपयोग युद्धात शस्त्र म्हणून करत असत.

## वेल,हिंदू धार्मिकशास्त्रात 
## वेल,एक पूजेचे प्रतिक
## वेल,तमिळ संस्कृतीत त्याचे महत्त्व
तमिळ संस्कृतीत वेलचा वापर शस्त्र म्हणून मोठ्याप्रमाणावर करण्यात येतो.युद्धा दरम्यान युद्धगर्जना म्हणून तमिळ लोक **वेट्रीवेल** किंवा **वीरवेल** (अर्थ विजयीवेल,धैर्यवान वेल)असे पुकारतात.दक्षिणेत तरुण मुल शक्तीचं प्रतिक म्हणून गळ्यात "वेलचे" ताइत घातलेले सहसा आढळतात.तमिळ हिंदू मुलांमध्ये वेल,वेलु,शक्तीवेल किंवा राजा अशी नावं ठेवण्याची प्रथा देखील आहे.

## हे सुद्धा पहा
* त्रिशूळ
## बाह्य दुवे
http://kataragama.org/research/krishnapillai.htm 
श्रीलंकेत वेलची भक्ती.

वर्ग:तमिळ पुराणशास्त्र
पट्टियल

**पट्टियल** (तमिळ: பட்டியல் ; रोमन: *Pattiyal*) हा इ.स. २००६ साली पडद्यावर झळकलेला तमिळ भाषेतील चित्रपट होता. विष्णुवर्धन याने दिग्दर्शिलेल्या या चित्रपटात भारत, आर्य, पूजा उमाशंकर, पद्मप्रिया जानकीरामन यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत.

## बाह्य दुवे 
आय.एम.डी.बी. कॉम (इंग्लिश मजकूर)

वर्ग:इ.स. २००६ मधील तमिळ चित्रपट
विन्नैतांडी वरुवाया

**विन्नैथांडी वरुवाया** (तमिळ:விண்ணைத்தாண்டி வருவாயா? *तू माझ्यासाठी आभाळ ओलांडशील का?*) हा २०१० मधील तमिळ चित्रपट आहे. यात सिलंबरसन आणि तृषा कृष्णन यांनी मुख्य भूमिका केल्या आहेत.

वर्ग:इ.स. २०१० मधील तमिळ चित्रपट
हलंत शब्द

अर्धे अक्षर आणि हलंत (पाय मोडणे.)

## मराठीत व्यंजनांत लिहिले जाणारे शब्द
* अन्

वर्ग:मराठी व्याकरण
गजनी (२००८ हिंदी चित्रपट)

**गजनी** हा २००८ साली प्रदर्शित झालेला एक हिंदी चित्रपट आहे. ए.आर. मुर्गदासने दिग्दर्शित केलेला हा चित्रपट २००५ सालच्या गजनी ह्याच नावाच्या तामिळ चित्रपटाची नक्कल आहे. क्रिस्टोफर नोलनने दिग्दर्शित केलेल्या मेमेन्टो ह्या हॉलिवूड चित्रपटावरून स्फुरण घेऊन दोन्ही गजनी चित्रपट बनवले गेले आहेत.

गजनीमध्ये आमिर खान, असिन, जिया खान, रियाझ खान ह्यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत तर खलनायकाची भूमिका प्रदीप रावतने बजावली आहे. ए.आर. रहमान ह्या चित्रपटाचे पार्श्वसंगीत दिले आहे.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:इ.स. २००८ मधील हिंदी चित्रपट
सिंगापूर एरलाइन्स

[250 px|इवलेसे|[सिडनी विमानतळावर थांबलेले सिंगापूर एरलाइन्सचे एअरबस ए३८० विमान]]
**सिंगापूर एरलाइन्स** (Singapore Airlines) ही आग्नेय आशियामधील सिंगापूर देशाची राष्ट्रीय विमान वाहतूक कंपनी आहे. भारतासह आशिया, युरोप, ऑस्ट्रेलिया ह्या खंडांमध्ये प्रामुख्याने कार्यरत असलेल्या सिंगापूर एरलाइन्सद्वारे ३५ देशांमधील ६२ शहरांमध्ये प्रवासी विमानसेवा पुरवली जाते.

एअरबसचे एअरबस ए३८० हे सुपरजंबोजेट विमान वापरात आणणारी सिंगापूर एरलाइन्स ही जगातील पहिली कंपनी होती. प्रवासी वाहतूकीमध्ये सध्या दहाव्या क्रमांकावर असलेली सिंगापूर एरलाइन्स जगातील सर्वोत्तम विमान कंपन्यांपैकी एक मानली जाते. १४ अब्ज अमेरिकन डॉलर इतके बाजार मूल्य असलेली सिंगापूर एरलाइन्स २०१० साली जगातील दुसऱ्या क्रमांकाची विमान वाहतूक कंपनी होती.

## उपकंपन्या 
### व्हिस्टारा 
भारत सरकारने नागरी उड्डाण क्षेत्रामध्ये परकीय थेट गुंतवणूकीस परवानगी दिल्यानंतर २०१३ सिंगापूर एरलाइन्सचा ४९% व टाटा उद्योगसमूहाचा ५१% वाटा असलेली व्हिस्टारा नावाची कंपनी स्थापन करण्यात आली. दिल्लीच्या इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ येथे प्रमुख हब असलेल्या व्हिस्टाराच्या विमानसेवेस ३ जानेवारी २०१५ रोजी प्रारंभ झाला.

## ताफा 
३१ डिसेंबर २०१४ अखेरीस सिंगापूर एरलाइन्सच्या ताफ्यामध्ये खालील विमाने आहेत:

## गंतव्यस्थाने 
[इवलेसे|[Boeing 777-300ER departs London Heathrow Airport (2014)]]
[इवलेसे|[777-300ER|Boeing 777-300ER (9V-SWA), the first of the −300ER variant to be delivered on 23 November 2006, taking off from Zürich Airport. The next generation of cabin products for First, Business, and Economy class, will enter service onboard all Boeing 777-300ERs.]]
[इवलेसे|An Airbus A380-800 at [Zurich Airport in 2010.]]
सिंगापूर एरलाइन्स सध्या जगातील ३५ देशांमधील ६२ विमानतळांवर विमानसेवा पुरवते.

## अपघात व दुर्घटना 
* ३१ ऑक्टोबर २००० रोजी सिंगापूरहून तैपैमार्गे लॉस एंजेल्सकडे निघालेले सिंगापूर एरलाइन्स फ्लाइट ००६ तैपै विमानतळाहून चुकीच्या धावपट्टीवरून उड्डाण करत असताना धावपट्टी दुरुस्त करण्यासाठी ठेवलेल्या यंत्रांवर धडकले. विमानातील १७९ प्रवासी व कर्मचाऱ्यांपैकी ८३ लोक ह्या अपधातामध्ये मृत्यूमुखी पडले.

## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:सिंगापूरमधील विमानवाहतूक कंपन्या
वर्ग:स्टार अलायन्स
वर्ग:सिंगापूर एरलाइन्स
सरोजा (तमिळ चित्रपट)

**सरोजा** हा २००८ साली प्रदर्शित झालेला तमिळ भाषेतील विनोदी थरारक चित्रपट आहे. या चित्रपटाची कथा क्रिकेटचा सामना पाहण्यासाठी निघालेल्या चार मित्रांच्या चेन्नाई ते हैदराबाद प्रवासावर आधारित आहे.

वर्ग:इ.स. २००८ मधील तमिळ चित्रपट
नाओतो कान

**नाओतो कान** (菅 直人,  १० ऑक्टोबर १९४६) हे जपान देशाचे पंतप्रधान व जपानी डेमोक्रॅटिक पक्षाचे प्रमुख नेते आहेत. जून २०१० मध्ये पदग्रहण केलेल्या कान ह्यांच्यावर मार्च २०११ मधील भूकंप व त्सुनामीनंतरची परिस्थिती हाताळण्यात आलेल्या अपयशाबद्दल मोठ्या प्रमाणावर टीका झाली होती. ह्याची जबाबदारी स्वीकारून कान ह्यांनी २६ ऑगस्ट २०११ रोजी पंतप्रधानपदाचा राजीनामा दिला. नवे पंतप्रधान निवडून येईपर्यंत कान हे पद सांभाळतील.

## बाह्य दुवे
* बीबीसीवरील व्यक्तीचित्र
* अधिकृत संकेतस्थळ
* जपानी डेमोक्रॅटिक पक्ष

कान, नाओतो
वर्ग:जपानी बौद्ध
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गजनी (२००५ तमिळ चित्रपट)

**गजनी**(तमिळ:கஜீனீ (**कजीनी**) /तेलुगू:గజీనీ/ इंग्लिश: Ghajini/Kajini) हा एक भारतात बनलेला एक व्यावसायिक तमिळ भाषेतील चित्रपट आहे. (प्रदर्शित : २९ सप्टेंबर २००५). हा एक थरारक कथानकाचा तमिळ भाषेतील २००५ साली निर्माण झालेला चित्रपट आहे. "ए.आर. मुर्गदास" हे ह्या चित्रपटाचे दिग्दर्शक असून "हॅरिस जयराज" यांनी त्याला संगीत दिले आहे. "सूर्या सिवकुमार", "असिन", "नयनतारा" तसेच प्रदीप रावत, रियाज खान ह्यात मुख्य भुमिकेत आहेत. त्यानंतर २५ डिसेंबर २००८ रोजी हा ("गजनी") चित्रपट ह्याच नावाने हिंदीत पुनःर्निमित करून पुनःप्रदर्शित करण्यात आला. हिंदी गजनीत दोन मुख्य बदल करण्यात आले होते. सूर्याच्या जागी अभिनेता म्हणून निर्माता आमिर खान ने काम केले होते तसेच सहाय्यक भूमिकेत नयनतारा ऐवजी जिया खान हिला घेण्यात आले होते. हा आता पर्यंत निर्माण झालेल्या हिंदी चित्रपटांतील सर्वात यशस्वी चित्रपट म्हणून गाजला.

## पात्र
* असिन तोट्टुंकल - नायिका, **कल्पना शेट्टी** (जाहिरात नायिका).
* सूर्या सिवकुमार - नायक, **संजय रामस्वामी उर्फ मनोहर** (एअरव्हॉईस सेल्यूलर कंपनीचा मालक)
* नयनतारा - साहाय्यक नायिका, **चित्रा** वैद्यकीय महाविद्यालयातील एक विद्यार्थी
* प्रदिप रावत - खलनायक, **रामदेव आणि लक्ष्मण** जुळे बंधू, एक प्रसिद्ध व्यावसायिक 
* रियाझ खान - साहाय्यक कलाकार, पोलिस इन्स्पेक्टर

## पुरस्कार
**इ.स. २००६ तमिळनाडू राज्य चित्रपट पुरस्कार**
* **विजेता** - सर्वोत्कृष्ट चित्रपट — गजनी
* **विजेता** - सर्वोत्कृष्ट नायक — सूर्या सिवकुमार
**इ.स. २००६ फिल्मफेअर पुरस्कार दक्षिण
* **विजेती** - सर्वोत्कृष्ट नायिका — असिन तोट्टुंकल
* **विजेता** - सर्वोत्कृष्ट संकलन — ॲंथनी (संकलक)
* **विजेता''' - सर्वोत्कृष्ट पुरुष पार्श्वगायक — कार्तिक (गायक)

## हे सुद्धा पहा
* गजनी (२००८ हिंदी चित्रपट)

वर्ग:इ.स. २००५ मधील तमिळ चित्रपट
आदर्शवाद

**आदर्शवाद** या तत्त्वज्ञानात असे मानले जाते की हे जगाची सत्यता प्रत्येकाच्या मनात असते आणि मूलतः अभौतिक आहे.

वर्ग:आदर्शवाद
वर्ग:मनाबाबतचे सिद्धान्त
वर्ग:पराश्रद्धेचे सिद्धान्त
श्री स्वामिनारायण मंदिर (कराची)

thumb
**स्वामीनारायण मंदिर, कराची** (उर्दू भाषा: شری سومنرین مندر, کراچی) हे पाकिस्तानच्या कराची शहरातील एक हिंदू मंदिर आहे. हे मंदिर बंदर रोड भागात असून पाकिस्तानातील ए एकमेव स्वामिनारायण मंदिर आहे

Image:Karachi Gurdwara IMG 7778.JPG|गाभारा
Image:Karachi Gurdwara IMG 7779.JPG|दर्शनी भागातील वृक्ष
Image:Karachi Gurdwara IMG 7780.JPG|दर्शनी भाग
Image:Karachi Temple Gurdwara IMG 7781.JPG|दर्शनी भाग

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:पाकिस्तानमधील हिंदू मंदिरे
वर्ग:कराची
असिन (आरागोन)

**असिन** हे स्पेनच्या अरागॉन प्रदेशातील झारागोझा प्रांताच्या सिंको व्हियास भागात असलेले छोटे गाव आहे. २००४ च्या जनगणनेनुसार येथील वस्ती १०६ होती.

वर्ग:स्पेन
वैजयंतीमाला

**वैजयंतीमाला बाली**

## संदर्भ
वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:तमिळ राजकारणी
वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:दक्षिण चेन्नईचे खासदार
वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
के.व्ही. आनंद

इवलेसे|के.व्ही. आनंद
**के.व्ही. आनंद** (रोमन लिपी: *K. V. Anand*) (ऑक्टोबर ३०, १९६६:चेन्नई, तमिळनाडू, भारत - हयात) हा तमिळ छायादिग्दर्शक व चित्रपटदिग्दर्शक आहे. त्याने मल्याळम, तेलुगू, हिंदी चित्रपटांसाठीही छायादिग्दर्शनाचे काम सांभाळले आहे.

## बाह्य दुव् 
* आय.एम.डी.बी. कॉम - प्रोफाइल (इंग्लिश मजकूर)

वर्ग:तमिळ चित्रपट छायादिग्दर्शक
वर्ग:इ.स. १९६६ मधील जन्म
आर. रत्‍नवेलू

**रॅंडी रत्‍नवेलू** (२४ फेब्रुवारी, इ.स. १९७१:नेल्लोर, आंध्र प्रदेश, भारत - ) हा एक भारतीय छायाचित्रकार आहे. हा तमिळ, तेलुगू आणि कन्नड चित्रपटांचे छायाचित्रण करतो.

वर्ग:तमिळ चित्रपट छायादिग्दर्शक
वर्ग:इ.स. १९७१ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
संतोष सिवन

**संतोष सिवन** (जन्म: ८ फेब्रुवारी १९६४, त्रिवेंद्रम, केरळ) हे भारतीय चित्रपट छायादिग्दर्शक, निर्माता, पटकथाकार व अभिनेता आहे.

वर्ग:तमिळ चित्रपट छायादिग्दर्शक
वर्ग:इ.स. १९६४ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पी.सी. श्रीराम

वर्ग:तमिळ चित्रपट छायादिग्दर्शक
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:इ.स. १९५६ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख