open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
हरियाणाचे मुख्यमंत्री

**हरियाणाचे मुख्यमंत्री** हे भारताच्या हरियाणा राज्याचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी आहेत. भारतीय राज्यघटनेनुसार, राज्यपाल हे राज्याचा *न्यायप्रविष्ट* प्रमुख असतात, परंतु *वास्तविक* कार्यकारी अधिकार मुख्यमंत्री असतात. हरियाणा विधानसभेच्या निवडणुकांनंतर, हरियाणाचे राज्यपाल  बहुमत असलेल्या पक्षाला किंवा युतीला सरकार स्थापन करण्यासाठी आमंत्रित करतात. राज्यपाल मुख्यमंत्र्यांची नियुक्ती करतात, ज्यांचे मंत्री परिषद एकत्रितपणे विधानसभेला जबाबदार असते. विधानसभेचा विश्वास आहे हे पाहता मुख्यमंत्र्यांचा कार्यकाळ हा पाच वर्षांचा असतो आणि त्याला मुदतीची मर्यादा नसते.

१९६६ पासून, अकरा लोकांनी हरियाणाचे मुख्यमंत्री म्हणून काम केले आहे. भारतीय जनता पक्षाचे ॲड. नायब सिंह सैनी हे १२ मार्च २०२४ पासून अकरावे व विद्यमान मुख्यमंत्री आहेत. मुख्यमंत्रीपदाचा हा त्यांचा पहिला कार्यकाळ सुरू आहे.  

## मुख्यमंत्र्यांची यादी 
## हरियाणामधील राष्ट्रपती राजवट तपशील
हरियाणामध्ये आत्तापर्यंत एकूण तीन वेळा राष्ट्रपती राजवट लावण्यात आली आहे.

* **पहिला कार्यकाळ : २० नोव्हेंबर १९६७ ते २१ मे १९६८** : विद्यमान मुख्यमंत्री राव बिरेंदर सिंह यांच्या नेतृत्वातील हरियाणा विशाल पक्षाचे सरकार निवडणूकीनंतर केवळ महिन्यातच कोसळले. सत्ताधारी पक्षाचे आमदार गयालाल यांच्या सततच्या पक्षबदल मुळे सरकारे अस्थिर व्हायला लागली. सरतेशेवटी बिरेंदर सिंह यांचे सरकार पडल्याने राज्यात प्रथमच राष्ट्रपती राजवट लावण्यात आली व विधानसभा विसर्जित केली गेली. एका वर्षातच मध्यावधी निवडणूका घेण्यात आल्या व नवी विधानसभा गठित होऊन नवे सरकार स्थापन करण्यासाठी राष्ट्रपती राजवट उठविण्यात आली. गयालाल यांच्या पक्षबदल कारवायांमुळे निर्वाचित आमदारांच्या निष्ठा एका पक्षाशी राखण्यासाठी एक नवे आव्हान भारतीय राजकारणात उभे राहिले. त्यांच्या ह्या वागण्याने भारतीय राजकारणात एक प्रसिद्ध वाक्य जन्माला आले ते म्हणजे *आयाराम गयाराम*. 
* **दुसरा कार्यकाळ : ३० एप्रिल १९७७ ते २१ जून १९७७** : विद्यमान मुख्यमंत्री बनारसी दास गुप्ता यांचे सरकार बरखास्त करण्यात आले व राष्ट्रपती राजवट लावण्यात आली. आधीच्या विधानसभेचा कार्यकाळ संपतच आल्याने नवीन निवडणुकद्वारे पुढची विधानसभा गठित होऊन सरकार स्थापन करण्यासाठी राष्ट्रपती राजवट उठविण्यात आली.
* **तिसरा कार्यकाळ : ६ एप्रिल १९९१ ते २३ जून १९९१** : विद्यमान मुख्यमंत्री ओमप्रकाश चौटाला यांच्या नेतृत्वातील समाजवादी जनता पक्ष (राष्ट्रीय) पक्षाचे सरकार अंतर्गत बंडाळीमुळे पडले. इतर कुठल्याच पक्षाला बहुमत नसल्याने अखेर राज्यात राष्ट्रपती राजवट लावण्यात आली व विधानसभा विसर्जित करून नवीन मध्यावधी निवडणूकीची घोषणा करण्यात आली. १९९१ च्या जून महिन्यात पुढची विधानसभा गठित होऊन सरकार स्थापन करण्यासाठी राष्ट्रपती राजवट उठविण्यात आली.

## संदर्भ 
वर्ग:हरियाणाचे मुख्यमंत्री
वर्ग:भारतामधील राज्यांचे मुख्यमंत्री
आफ्रिकन हत्ती

**आफ्रिकन हत्ती** (***लोक्सोडोंटा*** ) ही हत्तीची एक प्रजाती आहे. यामध्ये दोन जिवंत हत्तींच्या प्रजातींचा समावेश होतो: आफ्रिकन बुश हत्ती ( *एल. आफ्रिकाना* ) आणि लहान असलेले आफ्रिकन वन हत्ती (*एल*.*सायक्लोटिस* ). दोघेही राखाडी त्वचेचे सामाजिक शाकाहारी प्राणी आहेत. त्यांच्या दातांच्या आकारात, रंगात आणि कान व कवटीच्या आकारात भिन्नता असते.

आय.यू.सी.एन. लाल यादीनुसार  दोन्ही प्रजातींना नामशेष होण्याचा मोठा धोका आहे.  २०२१ पर्यंत, बुश हत्ती धोक्यात आला आहे आणि वन हत्ती हा गंभीरपणे धोक्यात आहे. या प्राण्यांना अधिवास नष्ट होण्याचा आणि विखंडन होण्याचा धोका आहे. हस्तिदंताच्या अवैध व्यापारासाठी शिकार करणे हा अनेक देशांमध्ये या हत्तींसमोरील समस्या आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:हत्ती
विहंगमयोग

इवलेसे| विहंगम योगाचा लोगो
विहंगम योग संघटना, एक प्रमुख गैरसरकारी संगठन, योग आणि उन्नत ध्यान प्रशिक्षणाच्या क्षेत्रात एक प्रगतिशील असते, ज्याची उद्दिष्टीत सर्व प्रमाणात मानव जीवनाचे उच्चारण करणे आहे.

१९२४ साली, उच्चसत्ता सद्गुरू सदफलदेव जी महाराजांनी विहंगम योग संघटना स्थापन केली. १७ वर्षांच्या कठीण ध्यानाच्या अभ्यासाच्या उंगळीत, त्यांनी अद्वितीय ध्यान तंत्र विकसित केला, जो आत्माश्रद्धेने भावना देत आहे. १९५४ साली, योगिक तंत्राद्वारे त्यांच्या मानवी रुपाच्या अंतर्गत असताना, त्यांनी आगामी सद्गुरूने आधिकारिकता सौंपली, जी श्री धर्मचंद्र देव जी महाराजांनी आपल्या उपदेशांचे १५ वर्षे चालवले आणि १९६९ साली त्यांच्या समाधीपर्यंत चालू राहिले.

आज, वर्तमान सद्गुरू, उच्चसत्ता श्री स्वतंत्रदेव जी महाराजांचे दैवी मार्गदर्शनानुसार, विहंगम योग त्याच्या मार्गाने आश्रमोंच्या माध्यमाने आपले प्रवास प्रामाणिकपणे ३५ राष्ट्रांस विस्तार केले आहे. यात्रेच्या वेळेस त्याचे बदलाचे प्रभाव ५ मिलियनांच्या शिष्यवृंदाच्या जीवनांवर प्रभावी झाले आहे, ज्यामध्ये विविध जाती, धर्म, जात आणि वर्गांनी समावेश आहे.

विहंगम योगाचे अद्भुतपणे शक्तिशाळी ध्यान तंत्र, त्याच्या अनुयायांमध्ये अत्यंत क्षणांत गुप्त संभाव्याची चावी धारण करण्याची शक्ती जागृत करणारी आहे. एक नियमित अभ्यासाच्या जर्जरपूर्ण क्रमात एक फेरी मिनिटांमध्ये अनेक फायदे उत्पन्न करू शकते. इटलीतील सीआयपी रांची आणि बेर्गामो विद्यापीठाच्या न्यूरोसायंटिस्टांनी केलेल्या संशोधनांनी त्याची प्रभावशीलता सिद्ध केली आहे. नियमित अभ्यासाच्या फक्त १५ मिनिटे आपल्याला अनेक लाभांची सुद्धा योग्यता देऊ शकते. भारत, रशिया आणि अमेरिकेतील प्रतिष्ठित संस्थांमध्ये ही तंत्रे बाबतची संशोधने चालू आहेत, ज्यामुळे त्याची संभाव्यता प्रकाशित होते आणि आमची समज विस्तृत करतात.

अभ्यासाच्या सुरुवातीच्या पायींत, विहंगम योगाने जीवनाच्या प्रमुख पहाटें उन्मुख करते. अभ्यासकांनी एकात्मता, ताण, चिंता, क्रोध आणि व्यसनांवर त्वरित सुधारणा अनुभवतात. अधिकतम नैतिक मूल्ये उन्नत केली जातात. नियमित अभ्यासार्थ्यांना अधिकाधिक आध्यात्मिक घटनांचे अनुभव होते. ही मूल्यवान ज्ञानरूपी ओझा तुमच्यासोबत सर्वांच्या माझ्या जीवनाला सोनेरी वाट देते.

एक सामाजिक उत्तरदायी संगठन म्हणून, विहंगम योग विविध सेवा पहिल्यांदाच करण्यात आलेल्या आवडत्या प्रकल्पांमध्ये सक्रियपणे सहभागी होतो. त्यांच्या प्रयत्नांमध्ये व्यस्त व्यक्तीकडे आध्यात्मिकतेच्या जीवनाची पुनरुत्थान करण्यासाठी विविध उपक्रम अन्नदान कार्यक्रम, वृद्धाश्रमांमध्ये वास करणाऱ्या वृद्धांसाठी सहाय्य, निर्धनता प्रमाणे व्यक्तियांसाठी मदत, मुक्त शिक्षण, स्त्रिया सशक्तीकरण आणि प्रलयकाळीच्या काळांत सहाय्य कार्य यापूर्वी होत आहे.

२०१३ साली, एकूण १६० संस्थांपैकी एकत्रित, संयुक्त राष्ट्रांच्या आर्थिक आणि सामाजिक परिषदेने अखिल भारतीय विहंगम योग संस्थानला, अलाहाबादमधील "विशेष परामर्शक स्थिती" या मान्यतेने सन्मानित केले आहे.
वर्ग:ध्यान
वर्ग:भारतीय तत्त्वज्ञान
२०२३ मधील महाराष्ट्रातील राजकीय पेच

**२०२३ च्या महाराष्ट्रातील राजकीय पेचाची** सुरुवात २ जुलै २०२३ रोजी दुपारी ४:३० वाजता (IST) झाली, जेव्हा राष्ट्रवादीचे नेते अजित पवार त्यावेळचे महाराष्ट्र विधानसभेचे विरोधी पक्षनेते म्हणून काम करत असताना पक्षातील छगन भुजबळ, प्रफुल्ल पटेल यांसारख्या ज्येष्ठ नेत्यांसह अचानक मुंबईतील राजभवनात गेले आणि महाराष्ट्राच्या उपमुख्यमंत्रीपदाची शपथ घेतली.    

## संदर्भ 
वर्ग:महाराष्ट्रातील राजकारण
डेन्व्हर युनियन स्थानक

**डेन्व्हर रेल्वे स्थानक** तथा **डेन्व्हर युनियन स्टेशन** हे अमेरिकेच्या कॉलोराडो राज्यामधील डेन्व्हर शहरातील रेल्वे स्थानक आहे. हे स्थानक शिकागो-सान होजे रेल्वेमार्गावर आहे. *कॅलिफोर्निया झफिर* ही लांब पल्ल्याची गाडी येथे थांबते. याशिवाय डेन्व्हरमधील उपनगरी रेल्वेगाड्यांचे ह महत्वाचे जंक्शन आहे

## संदर्भ 
वर्ग:कॉलोराडोमधील रेल्वे स्थानके
वर्ग:डेन्व्हर
वर्ग:कॅलिफोर्निया झफिर
सांता बार्बरा रेल्वे स्थानक

[200px|इवलेसे|उजवे|सांता बार्बरा रेल्वे स्थानकाच्या १ क्रमांकाच्या फलाटावर येणारी [पॅसिफिक सर्फलायनर गाडी]]
**सांता बार्बरा रेल्वे स्थानक** अमेरिकेच्या कॅलिफॉर्नियामधील सांता बार्बरा शहरातील रेल्वे स्थानक आहे. हे स्थानक सान डियेगो-लॉस एंजेलस-सान होजे-पोर्टलँड-सिअ‍ॅटल रेल्वेमार्गावर आहे. *कोस्ट स्टारलाईट* आणि *पॅसिफिक सर्फलायनर* या दोन रेल्वे गाड्या येथे थांबतात. *कोस्ट स्टारलाइट लस एंजेलस आणि सिॲटल दरम्यान रोज एकदा धावते तर* *पॅसिफिक सर्फलायनर* सान डिएगो आणि गोलेटा या सांता बार्बराच्या उपनगरादरम्यान दररोज प्रत्येक दिशेने पाच वेळा धावतात. त्यांपैकी दोन उत्तरेकडे सान लुईस ओबिस्पोपर्यंत जातात.

सांता बार्बरा रेल्वे स्थानकावर तिकीटविक्री आणि सामान चढविण्या-उतरविण्यासाठी कर्मचारी उपलब्ध असतात.
डावे|इवलेसे|१९१० च्या पोस्टकार्डमधील सांता बार्बरा स्थानक
डावे|इवलेसे|२००० मध्ये झालेल्या नूतनीकरणानंतर २००७ मध्ये स्थानक
कॅलिफोर्निया मधील ७४ ॲमट्रॅक स्थानकांपैकी, सांता बार्बरा हे १५वे सर्वात व्यस्त स्थानक होते (२०१२). दररोज सरासरी ८३४ प्रवासी येथून ये-जा करतात. या वर्षी एकूण ३,०४,३८२ प्रवासी या स्थानकात आले-गेले.

## संदर्भ 
वर्ग:Infobox mapframe without OSM relation ID on Wikidata
वर्ग:कॅलिफोर्नियामधील रेल्वे स्थानके
वर्ग:सांता बार्बरा (कॅलिफोर्निया)
वर्ग:कोस्ट स्टारलाइट
प्रचार

जर्मनीशी लढण्यासाठी प्रोत्साहित करणारे प्रचार पोस्टर, हॅरी आर. हॉप्स, ]]

**प्रचार** (इंग्रजी: *Propaganda*) हा संप्रेषणाचा एक प्रकार आहे, ज्याचा उपयोग मुख्यतः प्रेक्षकांना प्रभावित करण्यासाठी किंवा कार्यसूची (अजेंडा) पुढे नेण्यासाठी केला जातो. असा प्रचार वस्तुनिष्ठ नसतो आणि यामध्ये विशिष्ट धारणाला प्रोत्साहन देण्यासाठी निवडक तथ्ये सादर केली जातात. तसेच तर्कसंगत प्रतिसाद देण्याऐवजी भावनिक भाषा वापरली जाते.  प्रचार हा विविध संदर्भांमध्ये आढळू शकतो. 

२० व्या शतकात, इंग्रजी शब्द "*प्रोपगंडा*" हा बऱ्याचदा हाताळणीच्या दृष्टिकोनाशी संबंधित होता, परंतु ऐतिहासिकदृष्ट्या, प्रचार ही विशिष्ट मते किंवा विचारसरणींना प्रोत्साहन देणारी कोणत्याही सामग्रीची तटस्थ वर्णनात्मक संज्ञा आहे.   समतुल्य गैर-इंग्रजी संज्ञा देखील मोठ्या प्रमाणात मूळ तटस्थ अर्थ टिकवून ठेवतात.

चित्रे, व्यंगचित्रे, पोस्टर्स, पॅम्प्लेट्स, चित्रपट, रेडिओ शो, टीव्ही शो आणि वेबसाइट्स यासह नवीन तंत्रज्ञानाचा शोध लागल्याने बदललेली सामग्री आणि प्रसारमाध्यमांची विस्तृत श्रेणी प्रचार संदेश देण्यासाठी वापरली जाते. अगदी अलीकडे, डिजिटल युगाने प्रचार प्रसारित करण्याच्या नवीन मार्गांना जन्म दिला आहे, उदाहरणार्थ, बॉट्स आणि अल्गोरिदम सध्या संगणकीय प्रचार आणि बनावट किंवा पक्षपाती बातम्या तयार करण्यासाठी आणि सोशल मीडियावर पसरवण्यासाठी वापरल्या जात आहेत. 

## संदर्भ
प्रचारपट

प्रचार दाखवते.]]

**प्रचारपट (**इंग्रजी**:** *प्रोपगंडा फिल्म***)** हा एक चित्रपटाचा प्रकार आहे, ज्यामध्ये काही प्रकारच्या प्रचाराचा समावेश असतो. प्रचारपट किंवा **प्रचार चित्रपट** सामान्यतः धार्मिक, राजकीय किंवा सांस्कृतिक स्वरूपाच्या विशिष्ट कल्पनांचा प्रसार आणि प्रचार करतात. प्रेक्षकांनी प्रचारकाने दिलेली भूमिका स्वीकारावी आणि शेवटी कृती करावी, या हेतूने प्रचार चित्रपट बनविला जातो.  

अल्पावधीत मोठ्या प्रेक्षकांपर्यंत सहज पोहोचण्याच्या क्षमतेमुळे असे चित्रपट हे प्रचाराचे लोकप्रिय माध्यम आहेत. ते माहितीपट, गैर-काल्पनिक आणि न्यूजरील सारख्या विविध प्रकारच्या चित्रपटांमध्ये देखील येऊ शकतात, ज्यामुळे जाणीवपूर्वक दिशाभूल करणारी सामग्री प्रदान करणे आणखी सोपे होते. 

प्रचार म्हणजे "एकदा पेरलेल्या, मोठ्या मानवी संस्कृतींमध्ये अंकुरित होणारे संदेश तयार करण्याची आणि पसरवण्याची क्षमता".  तथापि, २० व्या शतकात, एक "नवीन" प्रचार उदयास आला, जो राजकीय संघटनांभोवती फिरत होता आणि "अजेंडा पसरविण्यासाठी लोकांच्या गटांना प्रभावित करेल" असे संदेश संप्रेषण करण्याची त्यांची गरज होती.  १८९६ मध्ये ल्युमिएर बंधूंनी प्रथम विकसित केलेल्या, चित्रपटाने एकाच वेळी मोठ्या प्रेक्षकांपर्यंत पोहोचण्याचे एक अद्वितीय साधन प्रदान केले. चित्रपट हे पहिले सार्वत्रिक माध्यम होते ज्यामध्ये ते एकाच वेळी दर्शकांवर व्यक्ती आणि गर्दीचे सदस्य म्हणून प्रभाव पाडू शकते, ज्यामुळे ते सरकार आणि गैर-राज्य संस्थांसाठी इच्छित वैचारिक संदेश प्रक्षेपित करण्याचे एक साधन बनले.  नॅन्सी स्नोने यांनी त्यांच्या पुस्तकात सांगितल्याप्रमाणे, प्रचार "ज्या ठिकाणी गंभीर विचार संपतो तेथे सुरू होतो."  

## संदर्भ
डॉक्टर रोमँटिक

**डॉक्टर रोमँटिक** (कोरियन: 낭만닥터 김사부; *Nangmandakteo Gimsabu*, ) हान सुक-क्यू अभिनीत दक्षिण कोरियन दूरदर्शन मालिका आहे. त्याचा प्रीमियर 7 नोव्हेंबर 2016 रोजी एसबीएस वर झाला.

## कास्ट 
* हान सुक-क्यू - किम सा-बु (शिक्षक किम) / बू योंग-जू
* यू येओन-सीओक - कांग डोंग-जू
* सेओ ह्यून-जिन - यून सेओ-जंग
* आह्न ह्यो-सीओप - सेओ वू-जिन
* ली सुंग-क्युंग - चा युन-जाए
* किम जू-हुन - पार्क मिन-गूक

## संदर्भ 
वर्ग:कोरियन दूरचित्रवाहिनी मालिका
धनुर

धनुर भारतातील, महाराष्ट्र राज्य, नाशिक विभागातील धुळे जिल्ह्यातील, एक मध्यकालीय गाव आहे.

या गावात धनुर नाव या ठिकाणी पूर्वीचे ('सिंध' चे धनुरधर) धनुर्विद्या चे पारंगत लोक राहत मुळे 'धनुर ' नाव पडले.

भौगोलिकदृष्ट्या हे शहर नदी पंजरा नदीच्या पश्चिम बाजूला वसलेले आहे. या नदीवर शेतात पाणी साठवण्यासाठी एक धरण आहे.

मध्यकालात ही खान्देश चे १८ परगणे मधुन एक धनुर-कापडणे नाव चे परगणा होते व सरदार व देशमुख धनुरकर शिंदे ची कर्म, राज भुमी होती.
उमरगाम रोड रेल्वे स्थानक

**उमरगाम रोड रेल्वे स्थानक (UBR)** हे गुजरातच्या वलसाड जिल्ह्यातील एक मध्यम रेल्वे स्थानक आहे, गुजरात, भारत. हे भारतीय रेल्वेच्या मालकीचे आणि चालवते आणि पश्चिम रेल्वे विभागात आहे. हे स्थानक उमरगाम आणि जवळच्या प्रदेशाला सेवा देते. येथे तीन फलाट आहेत. स्थानकावर सशुल्क शौचालय आहे.

## येथे थांबणाऱ्या प्रमुख गाड्या 
* ६९१५३/५४ उमरगाम रोड-वलसाड मेमू
* २२९२९/३० डहाणू रोड-वडोदरा सुपरफास्ट एक्स्प्रेस
* ५९०२३/२४ मुंबई सेंट्रल-वलसाड फास्ट पॅसेंजर
* १९०१५/१६ सौराष्ट्र एक्सप्रेस
* २२९५३/५४ गुजरात सुपरफास्ट एक्सप्रेस
* २२९२७/२८ लोकशक्ती एक्सप्रेस

## संदर्भ 
वर्ग:गुजरातमधील रेल्वे स्थानके
भारतातील महिला राज्यपाल व उपराज्यपालांची यादी

भारतामध्ये, राज्यपाल हे सर्वअठ्ठावीस राज्यांचे घटनात्मक प्रमुख असतात. राज्यपालांची नियुक्ती भारताचे राष्ट्रपती पाच वर्षांच्या कालावधीसाठी करतात आणि राष्ट्रपतींच्या मर्जीनुसार हे पद धारण करतात. 

भारताचे संविधान राज्यपालांना त्यांच्या स्वतःच्या विवेकबुद्धीनुसार कार्य करण्याचा अधिकार देते, जसे की मंत्रालयाची नियुक्ती किंवा बरखास्त करण्याची क्षमता, राष्ट्रपती राजवटीची शिफारस करणे किंवा राष्ट्रपतींच्या संमतीसाठी विधेयके राखून ठेवणे. वर्षानुवर्षे, या विवेकाधिकारांच्या वापरामुळे निवडून आलेले मुख्यमंत्री आणि केंद्र सरकार -नियुक्त राज्यपाल यांच्यात संघर्ष निर्माण झाले आहे.  

अंदमान आणि निकोबार बेटे, दिल्ली, जम्मू आणि काश्मीर, लडाख आणि पुद्दुचेरी या केंद्रशासित प्रदेशांचे नेतृत्व उपराज्यपाल करतात. 

सरोजिनी नायडू या भारतीय राज्याच्या राज्यपाल झालेल्या पहिल्या महिला होत्या.  १५ ऑगस्ट १९४७ ते २ मार्च १९४९ पर्यंत त्यांनी उत्तर प्रदेशचे राज्यपाल म्हणून काम केले. त्यांची मुलगी, पद्मजा नायडू, पश्चिम बंगालमध्ये जवळपास ११ वर्षांच्या कार्यकाळासह सर्वात जास्त काळ काम करणाऱ्या महिला राज्यपाल आहेत.  तमिळिसई सौंदरराजन या तेलंगणाच्या पहिल्या महिला राज्यपाल म्हणून नुकत्याच नियुक्ती झाल्या आहेत. 

## राज्यपाल 
 पदस्ठ राज्यपाल

## उपराज्यपाल 
 पदस्थ उपराज्यपाल

## संदर्भ 
वर्ग:भारतामधील राज्यांचे राज्यपाल
हॅपी फॅमिली: कंडिशन्स अप्लाय

**हॅपी फॅमिली: कंडीशन्स अप्लाय** ही अॅमेझॉन प्राइम व्हिडिओसाठी २०२३ ची भारतीय, हिंदी भाषेतील विनोदी कुटंब-आधारित दूरदर्शन मालिका आहे. जमनादास मजेठिया आणि आतिश कपाडिया यांनी या मालिकेचे दिग्दर्शन आणि निर्मिती केली आहे.  मालिकेत रत्ना पाठक शाह, राज बब्बर, अतुल कुलकर्णी आणि आयेशा झुल्का यांच्या मुख्य भूमिका आहेत.   

## संदर्भ 
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी मालिका
राजा मानसिंग

अकबराचा विश्वासू सरदार तसेच सात हजारी मनसबदार होता. तसेच सात हजारी मनसबदार अकबराचीया दरबारात फक्त दोन जण होते १) राजा मानसिंग. 
तर चला बागुया का बर अकबर याने एवढ उच्च पद मांसिग यांना भहाल केलं बागुया... अकबर ने गुजरात मधील मेवाड प्रांत यावर युद्ध करियांचे धोरण राबवले तियावरून हल्डिया घाटचे युद्ध जून १५७६ मधिया झाले ज्यात मेवाडचा राजा महाराणा प्रताप आणि दुसरी कडे अकबराचा सेनापती राजा मानसिंग यांत युद्ध झाले. या युद्धात महाराणा प्रताप हारले व मानसिंग यांचा विजय झाला. म्हणून मानसिंगला अकबर याचे पराक्रम बगून त्यास उच्च पदावर घेतले आणि 
२) त्याचा मुलगा सलीम होता, जो खूप विलासी होता.
विवेक रामस्वामी

**विवेक गणपती रामास्वामी** (  ; जन्म 9 ऑगस्ट 1985) एक अमेरिकन उद्योजक आहे आणि 2024 च्या रिपब्लिकन पक्षाच्या अध्यक्षीय प्राथमिक निवडणुकीतील उमेदवार आहे.

रामास्वामी यांचा जन्म सिनसिनाटी येथे भारतीय स्थलांतरित पालकांमध्ये झाला. त्यांनी हार्वर्ड कॉलेजमधून जीवशास्त्राची पदवी घेतली आणि नंतर येल लॉ स्कूलमधून पदवी प्राप्त केली. हेज फंडमध्ये गुंतवणूक भागीदार म्हणून काम केल्यानंतर रामास्वामी यांनी 2014 मध्ये बायोफार्मास्युटिकल कंपनी रोइव्हंट सायन्सेसची स्थापना केली. 2020 पासून, त्याने स्टेकहोल्डर सिद्धांताच्या विरोधात लिहिले आणि बोलले, ज्यानुसार कंपनीच्या व्यवस्थापकांनी त्याच्या भागधारकांच्या नैतिकता आणि मूल्यांद्वारे मार्गदर्शन केले पाहिजे आणि बिग टेक आणि गंभीर रेस सिद्धांतावर टीका केली आहे. 2021 मध्ये रोइव्हंट सोडल्यानंतर, रामास्वामी यांनी सह-स्थापना केली आणि स्ट्राइव्ह अॅसेट मॅनेजमेंटचे कार्यकारी अध्यक्ष म्हणून काम केले आहे, ही गुंतवणूक कंपनी त्यांच्या पर्यावरणीय, सामाजिक आणि कॉर्पोरेट गव्हर्नन्स (ESG) धोरणांनुसार कंपन्यांमध्ये त्यांची मालमत्ता गुंतवण्यास विरोध करते.

फेब्रुवारी 2023 मध्ये, रामास्वामी यांनी 2024 च्या निवडणुकीत अध्यक्षपदासाठी रिपब्लिकन पक्षाच्या नामांकनासाठी आपली उमेदवारी जाहीर केली.

प्राचीन काळातील राजांप्रमाणे, एक भारतीय अमेरिकन बायोटेक उद्योजक हत्तीवर स्वार होऊ पाहत आहे — अमेरिकन ग्रँड ओल्ड पार्टी (GOP) चे चिन्ह — जगातील सर्वात शक्तिशाली व्यक्तीच्या जागेवर दावा करण्यासाठी. आणि 37 वर्षीय विवेक रामास्वामी, वडक्केनचेरी, पलक्कड येथे आपली मुळे शोधतात.

रामास्वामी "वेक-इझम" ला एक विश्वास प्रणाली म्हणून पाहतात जी एक कपटी धर्मनिरपेक्ष पंथ आहे, ज्याने धार्मिक श्रद्धा, देशभक्ती आणि कार्य नैतिकता या प्रमुख अमेरिकन मूल्यांना मागे टाकले आहे.

## प्रारंभिक जीवन आणि कुटुंब 
रामास्वामी यांचा जन्म 9 ऑगस्ट 1985 रोजी सिनसिनाटी, ओहायो येथे भारतीय हिंदू स्थलांतरित पालकांमध्ये झाला होता 

रामास्वामी यांचा जन्म सिनसिनाटी, ओहायो येथे 1985 मध्ये भारतीय स्थलांतरित पालकांमध्ये झाला. त्याचे वडील जनरल इलेक्ट्रिकमध्ये अभियंता होते, तर आई वृद्ध मानसोपचारतज्ज्ञ म्हणून काम करत होती. 1985 मध्ये विवेकचा जन्म होण्यापूर्वी ते दक्षिण भारतातून यूएसमध्ये आले.

## शिक्षण 
रामास्वामी यांनी 2003 मध्ये सिनसिनाटी येथील सेंट झेवियर हायस्कूलमधून पदवी प्राप्त केली.   तो क्लास व्हॅलेडिक्टोरियन होता आणि राष्ट्रीय स्तरावरील जुनियर टेनिस खेळाडू होता. 

ओहायोमध्ये वाढल्यानंतर, विवेकने स्वतः ला एक उत्कृष्ट पियानोवादक, राष्ट्रीय स्तरावरील टेनिस खेळाडू आणि त्याच्या जेसुइट हायस्कूलचे व्हॅलेडिक्टोरियन म्हणून स्थापित केले. त्याने हार्वर्ड कॉलेजमधून जीवशास्त्रात पदवी संपादन केली, त्यानंतर येल लॉ स्कूलमध्ये कायदा करायला गेला. त्याने हेज फंडात काम केले, नंतर एक फार्मास्युटिकल कंपनी, रोइव्हंट सायन्सेस सुरू केली, जिथे त्याने लाखो डॉलर्स कमावले.
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९८५ मधील जन्म
वर्ग:भारतीय वंशाच्या अमेरिकन व्यक्ती
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:२०२४ अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष निवडणूकीतील प्राथमिक रिपब्लिकन उमेदवार
गोलकर

**गोलकर** विदर्भातील एक समाज असुन गडचिरोली, चंद्रपूर व यवतमाळ जिल्ह्यात अस्तित्वात आहे. हा समुदाय *गोल्ला* या यदुवंशीय जातसमुहात मोडतो, तसेच **कुरुमा** या द्राविडीय समाजापासुन मद्रास-म्हैसुर, तत्कालीन आंध्र ते महाराष्ट्रात प्रवेश म्हणून विदर्भात बोलीभाषेत *कुरमार* सुद्धा संबोधतात.
जवळच्याच मध्यप्रदेशात व छत्तीसगढमध्ये **गोल्लम** या नावाने सुद्धा ओळखला जातो.
** हनबारु गोल्ला कर्नाटकात म्हणतात. 

*संगोळी रायण्णा
कालबेलिया नृत्य

**कालबेलिया** हा भारताच्या राजस्थान राज्यातील लोकनृत्य प्रकार आहे.   युनेस्को वारसा यादीत याचा समावेश झालेला आहे.राजस्थान येथील सापाचे खेळ सादर करीत असलेल्या गारुडी जमातीतील स्त्री आणि पुरुष सदस्य हा कलाप्रकार सादर करतात.

## परंपरा
नवनाथ संप्रदायातील कानिफनाथ यांच्याशी या संप्रदायाचा संबंध मानला जातो. कानिफनाथ यांना विषारी सर्प आणि प्राणी यांच्यावर नियंत्रण करण्याची शक्ती प्राप्त होती आणि ते विष पचवू शकत अशी श्रद्धा मानली जाते.

## जमात
कालबेलिया जमात ही भ्टकी जमात मानली जाते.पामुख्याने एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी या जमातीतील माणसे स्थलांतर करताना दिसतात. सापाचे विष विकणे हा त्यांचा प्रमुख उद्योग असून साप, कुत्रा,कोंबड्या, गाढव,डुक्कर या प्राण्यांच्या पालनाचा व्यवसाय या जमातीतील लोक करतात. यांच्या आयुष्याशी संबंधित गोष्टींचे प्रतिबिंब त्यांच्या नृत्यात पडलेले असल्याने त्याच्या नृत्य हालचाली या सर्पाच्या हालचालीही मिलत्याजुळत्या असतात असे दिसून येते.

## संदर्भ 
वर्ग:राजस्थान
वर्ग:लोकनृत्य
वर्ग:युनेस्को वारसा यादीतील कलाप्रकार
ध्रुव धरावर्ष

ध्रुव (780-793 CE) हे राष्ट्रकूट साम्राज्यातील सर्वात उल्लेखनीय शासकांपैकी एक होते.  त्याचा मोठा भाऊ गोविंदा II ची जागा घेतल्यानंतर तो सिंहासनावर बसला.  गोविंदा II हा एक शासक म्हणून केलेल्या त्याच्या विविध गैरवर्तनांमुळे त्याच्या प्रजेमध्ये लोकप्रिय झाला होता, ज्यात इंद्रियसुखांचा अतिरेक होता.  इतिहासकार कामथ यांच्या मते हे कृष्णा III च्या कऱ्हाड प्लेट्सवरून स्पष्ट होते.[1]  779 चा धुलिया अनुदान आणि 782 चा गरुगदहल्ली शिलालेख ध्रुव सम्राट घोषित करतो.  जरी काही इतिहासकारांचा असा दावा आहे की ध्रुवाने बंड केले आणि सिंहासन बळकावले,
[2] इतर इतिहासकारांना असे वाटते की गोविंदा II ते ध्रुवापर्यंत सिंहासनाचे संक्रमण शांततेने झाले आणि ते स्वेच्छेने झाले असावे.
[3]  त्यांनी कलिवल्लभ, श्रीवल्लभ, धारावर्ष, महाराजाधिराजा आणि परमेश्वर या पदव्या मिळवल्या.

वर्ग:राष्ट्रकूट घराण्यातील राजे
शंकर तुकाराम शाळिग्राम

**शंकर तुकाराम शालिग्राम** तथा **शाळिग्राम** हे मराठी साहित्यिक, लेखक, संकलक होते. जुन्या मराठी कवी, शाहीर यांच्या काव्याचे संकलन करून त्यांनी या कवीचे कार्य व साहित्य उजेडात आणले. 

## पुस्तके
* बापू गोखले यांचे चरित्र , १८७७ (प्र.आ.), १८८२ (द्वि.आ.), १८८९ (तृ.आ.)
* परशराम कवीच्या लावण्या , १९०७
* अनंतफंदीकृत कविता अथवा लावण्या भाग पहिला , १९०८ (३ री आवृत्ती)
* इतिहासप्रसिद्ध पुरुषांचे व स्त्रियांचे पोवाडे (सहसंपादक - ह्यारी आर्बुथनॉट आक्वर्थ , १९११ (२ री आवृत्ती)
* होनाजी बाळा कृत लावण्या, १९०८
* रामजोशी कृत लावण्या, १९०८
* प्रभाकर कृत पोवाडे व लावण्या

## संदर्भ
वर्ग:मराठी साहित्यिक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अमोघवर्ष

(८१४-८७८ CE) हा राष्ट्रकूट घराण्याचा सर्वात मोठा सम्राट आणि प्राचीन भारतातील सर्वात उल्लेखनीय शासकांपैकी एक होता.  त्याचा ६४ वर्षांचा कारभार हा रेकॉर्डवरील सर्वात प्रदीर्घ तंतोतंत दिनांकित राजेशाही राजवटींपैकी एक आहे.  त्याच्या शासनकाळात अनेक कन्नड आणि संस्कृत विद्वानांची भरभराट झाली, ज्यात महान भारतीय गणितज्ञ महावीराचार्य यांचा समावेश आहे ज्यांनी गणिता-सारा-संग्रह, जिनसेन, विरसेन, शकटायन आणि श्री विजया (एक कन्नड भाषा सिद्धांतकार) लिहिला. अमोघवर्ष मी एक विद्वान कवी आणि विद्वान होतो.  त्यांनी कविराजमार्ग, कन्नड भाषेतील सर्वात जुनी साहित्यकृती, आणि संस्कृतमधील धार्मिक कृती प्रश्नोत्तरा रत्नमालिका लिहिली (किंवा सह-लेखक).  त्याच्या राजवटीत त्यांनी नृपतुंगा, अतिषधवला, वीरनारायण, रत्तमर्थंड आणि श्रीवल्लभ या पदव्या धारण केल्या.  त्यांनी राष्ट्रकूट राजवटीची राजधानी बिदर जिल्ह्यातील मयूरखंडी येथून आधुनिक कर्नाटक राज्यातील कलबुर्गी जिल्ह्यातील मन्याखेता येथे हलवली.  "भगवान इंद्राशी जुळण्यासाठी" त्याने शाही नगरी बांधली असे म्हणतात.  राजधानी शहरामध्ये उत्कृष्ट कारागिरीचा वापर करून रॉयल्टीसाठी विस्तृतपणे डिझाइन केलेल्या इमारतींचा समावेश करण्याची योजना होती

 अरब प्रवासी सुलेमान याने अमोघवर्षाचे वर्णन "जगातील चार महान राजांपैकी एक" म्हणून केले आहे.  अशोक आणि त्याला "दक्षिणेचा अशोक" असा सन्मान दिला.  कविराजमार्ग या मजकुरात साक्ष दिल्याप्रमाणे अमोघवर्षाने कन्नड लोकांच्या भाषा, साहित्य आणि संस्कृतीची सर्वाधिक प्रशंसा केली असे दिसते.

वर्ग:राष्ट्रकूट घराण्यातील राजे
तिसरा इंद्र राष्ट्रकूट

(914-929 CE) हा राष्ट्रकूट कृष्ण II चा नातू आणि चेडी राजकुमारी लक्ष्मीचा मुलगा होता.  वडील जगत्तुंगाच्या लवकर निधनामुळे तो साम्राज्याचा शासक बनला.  त्याला नित्यवर्ष, रत्तकंदरापा, राजमरथंड आणि कीर्तिनारायण अशा अनेक पदव्या होत्या.  त्यांनी कन्नड कवी आणि सेनापती श्रीविजया आणि संस्कृत कवी त्रिविक्रम यांचे संरक्षण केले.  इंद्र तिसऱ्याचा विवाह मध्य भारतातील कलचुरी घराण्यातील राजकन्या विजांबाशी झाला होता

इंद्र ३
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
तिसरा कृष्ण राष्ट्रकूट

(939 - 967 C.E.) हा मन्याखेताच्या राष्ट्रकूट वंशाचा शेवटचा महान योद्धा आणि समर्थ सम्राट होता.  तो एक चतुर प्रशासक आणि कुशल लष्करी प्रचारक होता.  राष्ट्रकूटांचे वैभव परत आणण्यासाठी त्यांनी अनेक युद्धे केली आणि राष्ट्रकूट साम्राज्याच्या पुनर्बांधणीत महत्त्वाची भूमिका बजावली.  त्यांनी प्रसिद्ध कन्नड कवी श्री पोन्ना, ज्यांनी शांती पुराण, गजानकुश, ज्यांना नारायण म्हणूनही ओळखले जाते, ज्यांनी शृंगारिक लेखन केले आणि अपभ्रंश कवी पुष्पदंत ज्यांनी महापुराण आणि इतर कामे लिहिली त्यांचे संरक्षण केले.  त्याची राणी एक चेडी राजकन्या होती आणि त्याची मुलगी बिज्जब्बे हिचा विवाह पश्चिम गंगा राजकुमाराशी झाला होता.  त्याच्या राजवटीत त्याने अकालवर्ष, महाराजाधिराज, परमेश्वर, परममहेश्वर, श्री पृथ्वीवल्लभ इत्यादी पदव्या धारण केल्या. त्याच्या शिखरावर, त्याने उत्तरेकडील नर्मदा नदीपासून दक्षिणेकडील डेल नदीपर्यंत पसरलेल्या विशाल साम्राज्यावर राज्य केले.  ठाण्याच्या शिलाहार राजाने जारी केलेले 993 चे तांबे अनुदान असा दावा करते की राष्ट्रकूट नियंत्रण उत्तरेकडील हिमालयापासून दक्षिणेकडील सिलोनपर्यंत आणि पूर्वेकडील समुद्रापासून पश्चिमेकडील समुद्रापर्यंत विस्तारलेले आहे.  अनुदानात असे म्हणले आहे की जेव्हा राजा कृष्ण तिसरा याने आपल्या सैन्याची जमवाजमव केली तेव्हा चोल, बंगाल, कन्नौज, आंध्र आणि पांड्या प्रदेशातील राजे थरथर कापत असत.

कृष्ण ३
दुसरा अमोघवर्ष

(९२९-९३०) हा राष्ट्रकूट शासक होता.  त्याच्या मृत्यूनंतर तो त्याचे वडील इंद्र तिसरा नंतर गादीवर आला.  अमोघवर्षाची हत्या त्याचा भाऊ गोविंदा IV याने केली, जो उत्तराधिकारी बनला.

अमोघवर्ष २
चौथा गोविंद राष्ट्रकूट

**चौथा गोविंद राष्ट्रकूट** दक्षिण भारतातील सम्राट होता. हा ९३०-९३५ दरम्यान सत्तेवर होता. तिसऱ्या इंद्राचा मुलगा आणि दुसऱ्या अमोघवर्षाचा भाऊ होता. हा आपल्या प्रजेमध्ये लोकप्रिय नव्हता. याचा राजवटीत राष्ट्रकूटांनी कन्नौज गमावले.

## संदर्भ आणि नोंदी 
गोविंद ४
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चौथा इंद्र राष्ट्रकूट

(९७३-९८२) हा शेवटचा राष्ट्रकूट शासक होता आणि तलकडच्या पश्चिम गंगा राजवंशाच्या सरंजामशाही राजाचा पुतण्या होता. गंगा राजा मरसिम्हा द्वितीयने माळव्याच्या परमारांच्या विश्वासघात आणि आक्रमणानंतर ढासळत चाललेले राष्ट्रकूट साम्राज्य अबाधित ठेवण्याचा खूप प्रयत्न केला, पण व्यर्थ. मरासिम्हा II ने 975 मध्ये सल्लेखाना केली आणि इंद्र IV ने 982 मध्ये श्रवणबेळगोळ येथे त्याचे अनुसरण केले. त्यामुळे राष्ट्रकूटांचे घराणे इतिहासात नाहीसे झाले.
* तथापि, मन्याखेता साम्राज्याच्या शाही विस्तारादरम्यान भारताच्या विविध भागांमध्ये अनेक संबंधित कुटुंबे सत्तेवर आली होती.  ही राज्ये जसे की, लट्टालुरा आणि सौंदत्ती शाखांनी अनेक शतके राज्य केले.

इंद्र ४
दुसरा तैलप

**तैलप** (973-997), ज्याला तैला II म्हणूनही ओळखले जाते आणि त्याच्या अहवमल्ल नावाने ओळखले जाते, ते दक्षिण भारतातील पश्चिम चालुक्य वंशाचे संस्थापक होते.
* यांना कल्याणीचे चालुक्य असे म्हणतात.
 तैलपा यांनी वातापीच्या पूर्वीच्या चालुक्यांचे वंशज असल्याचा दावा केला आणि सुरुवातीला कर्नाटकच्या आधुनिक विजापूर जिल्ह्यातील तरदवाडी-1000 प्रांतातील राष्ट्रकूट वासल म्हणून राज्य केले.
* परमार राजा सियाकाच्या आक्रमणानंतर राष्ट्रकूटाची सत्ता कमी झाली तेव्हा, तैलपाने राष्ट्रकूट राजा कर्का II याला उलथून टाकले आणि एक नवीन राजवंश स्थापन केला.
* तैलपाने नर्मदा आणि तुंगभद्रा नदीच्या दरम्यानच्या पश्चिम डेक्कन प्रदेशावर आपले नियंत्रण मजबूत करण्यासाठी अनेक वर्षे घालवली. हळूहळू, शिलाहारांसह अनेक माजी राष्ट्रकूट सरंजामदारांनी त्याचे वर्चस्व मान्य केले.
* तैलपाने चोल आणि परमारांच्या आक्रमणांचा यशस्वीपणे प्रतिकार केला आणि आक्रमक परमार राजा मुंजा याला कैद करून ठार केले.
* त्याचा सेनापती बारापा याने सध्याच्या गुजरातमधील लता प्रदेश काबीज करून लता चालुक्य प्रमुखांची स्थापना केली. तैलपाचे उत्तराधिकारी १२व्या शतकापर्यंत पश्चिम डेक्कन प्रदेशावर राज्य करत राहिले.

वर्ग:राष्ट्रकूट घराण्यातील राजे
वर्ग:इ.स. ९९७ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कार्लोस आल्काराझ

**कार्लोस आल्काराझ गार्फिया** (५ मे, २००३:एल पाल्मार, मुर्सिया, स्पेन - ) हा स्पॅनिश व्यावसायिक टेनिस खेळाडू आहे. २०२३मध्ये हा असोसिएशन ऑफ टेनिस प्रोफेशनल्सच्या (एटीपी) तो एकेरीमध्ये जागतिक क्रमवारीत प्रथम क्रमांकावर आहे. आल्काराझने २०२३ विंबल्डन स्पर्धा, २०२२ यूएस ओपन आणि चार मास्टर्स १००० विजेतेपदांसह बारा एकेरी खिताब जिंकले आहेत. आल्काराझ यूएस ओपन जिंकणारा सगळ्यात तरुण पुरुष (१९ वर्षे, ४ महिने आणि ६ दिवस) आहे.  

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:स्पेनचे टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. २००३ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
खोट्टिग अमोघवर्ष

(९३०-९३५) हा अमोघवर्ष II चा धाकटा भाऊ होता.  चिकमंगळूरच्या कलसा रेकॉर्डमध्ये वर्णन केल्याप्रमाणे तो 930 मध्ये राष्ट्रकूट सम्राट बनला.  तो अत्यंत लोकप्रिय नसलेला शासक होता जो परवाचक कृत्ये करत असे.  त्याच्या राजवटीत कन्नौजवरील ताबा सुटला होता.

वर्ग:राष्ट्रकूट घराण्यातील राजे
वर्ग:इ.स. ९७२ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
तिसरा अमोघवर्ष

(936-939 CE), ज्याचे कन्नड नाव बड्डेगा (कन्नड: ಬದ್ದೆಗ) होते, त्रिपुरीमध्ये वनवासात होते आणि इंद्र III चा धाकटा भाऊ आणि गोविंदा IV चे काका होते.  तो आंध्रमधील वेमुलावडा येथील सरंजामदार राजा अरिकेसरी आणि गोविंदा चतुर्थाच्या विरोधात बंड करणाऱ्या इतर जालदारांच्या मदतीने सत्तेवर आला.  त्याच्या अघटित कारकिर्दीबद्दल फारशी माहिती नाही.  त्यांचे वाढलेले वय आणि धार्मिक स्वभावामुळे त्यांना त्यांचा मुलगा कृष्ण तिसरा याच्याकडे सोडलेल्या साम्राज्याच्या कारभारात रस दाखवू दिला नाही.  त्याचा विवाह त्रिपुरीच्या कलचुरी घराण्यातील राजकन्या कुंदकदेवीशी झाला होता.  त्यांच्या मुलीचा विवाह पश्चिम गंगा राजा बुटुगा II याच्याशी झाला होता ज्यांना हुंडा म्हणून मोठा प्रदेश देण्यात आला होता.

अमोघवर्ष ३
कैलास मंदिर

कैलास (मंदिर) जगातील आपल्या प्रकारची अद्वितीय वास्तुकला, जी मालखेड येथे स्थित राष्ट्रकूट राजवंशातील राजा कृष्ण (पहिला) (757-783) याने बांधली होती. हे लयान रेंजमधील एलोरा (जिल्हा छत्रपती संभाजीनगर ) येथे आहे. इतर Layans प्रमाणे, कोरा आतून गेला आहे, बाहेरून संपूर्ण पर्वत पुतळ्यासारखे कोरले गेले आहे आणि द्रविड शैलीच्या मंदिराचे रूप दिले आहे. एकूण 276 फूट लांब, 154 फूट रुंद हे मंदिर केवळ एक खडक कापून बांधले गेले आहे. हे वरपासून खालपर्यंत बांधलेले आहे. त्याच्या बांधकामादरम्यान, अंदाजे 40,000 टन दगड खडकातून काढले गेले. त्याच्या बांधकामासाठी, प्रथम ब्लॉक वेगळा करण्यात आला आणि नंतर हा पर्वत ब्लॉक आतून बाहेरून कापून 90 फूट उंच मंदिर बांधण्यात आले. मंदिराच्या आत आणि बाहेर मूर्ती-सजावट आहे. या मंदिराच्या प्रांगणाच्या तीन बाजूंना कोशांच्या रांगा होत्या, ज्या मंदिराच्या वरच्या भागाला एका पुलाने जोडलेल्या होत्या. आता हा पूल पडला आहे. समोरील मोकळ्या मंडपात नंदी असून त्याच्या दोन्ही बाजूला मोठमोठे हत्ती व खांब बनवलेले आहेत. हे काम भारतीय वास्तुविशारदांच्या कौशल्याचे अप्रतिम उदाहरण आहे.

वर्ग:राष्ट्रकूट घराण्यातील राजे
दुसरा कर्क राष्ट्रकूट

(972-991 CE) त्याचे काका कोटिग्गा अमोघवर्ष यांच्यानंतर राष्ट्रकूट सिंहासनावर बसले.  या वेळेपर्यंत एकेकाळचे महान राष्ट्रकूट साम्राज्य क्षीण होत होते आणि परमारा राजा सियाका II याने मन्याखेताच्या पूर्वी केलेल्या लुटीमुळे निर्माण झालेल्या कमकुवतपणामुळे राष्ट्रकूट अधिक काळ टिकू शकले नाहीत.  या गोंधळाच्या काळात, चालुक्य तैलपा II ने स्वातंत्र्य घोषित केले आणि राष्ट्रकूटची राजधानी मान्याखेता काबीज करून कर्का II ला ठार मारले.

वर्ग:राष्ट्रकूट घराण्यातील राजे
दुसरा गोविंद राष्ट्रकूट

कृष्ण I चा मुलगा होता आणि तो इसवी सन ७७३-७७४ मध्ये कधीतरी गादीवर बसला होता. वडिलांच्या कारकिर्दीतही ते प्रशासनाशी निगडीत होते आणि त्यांच्या शेवटच्या दिवसांत त्यांची युवराज म्हणून नियुक्ती करण्यात आली होती. युवराज म्हणून, त्याने वेंगाचा पूर्व चालुक्य शासक विष्णुवर्धन चौथा याचा पराभव केला.एका युद्धात पराभूत झाले. तो एक चांगला घोडेस्वार आणि कुशल सैनिक होता. राजा असल्यामुळे त्यांनी 'प्रभूतवर्ष' आणि 'विक्रमवलोक' या पदव्या धारण केल्या. पण तो शासक म्हणून फारच निरुपयोगी निघाला आणि त्याला उपभोग घेण्यात अधिक रस निर्माण झाला. प्रशासनाची चिंता आणि घराण्याच्या प्रतिष्ठेच्या विस्ताराची चिंता त्यांनी सोडून दिली, अगदी लहान भाऊ ध्रुवच्या हातात प्रशासनाची सर्व जबाबदारी सोपवली. या परिस्थितीचा फायदा ध्रुव घेईल हे स्वाभाविक होते. आपल्या थोरल्या भावाची व राजाची आज्ञा न मिळताही त्यांनी स्वतः जमीन वगैरे दान करण्यास सुरुवात केली आणि अनेक दानपत्रे स्वतःच्या नावाने प्रसिद्ध केली. ध्रुवच्या या प्रवृत्तींमुळे गोविंद द्वितीयचा त्याच्यावर संशय निर्माण झाला पाहिजे. हे काहीसे अनपेक्षित होते आणि त्यांना त्यांच्या पदावरून हटवण्यात आले. दोन्ही भावांच्या वाढत्या मोहाचा परिणाम सामंतांच्या वाढत्या स्वातंत्र्याच्या भावनेवर झाला. ध्रुवाने या परिस्थितीचा फायदा घेत साम्राज्य आणि घराणेशाहीच्या प्रतिष्ठेचे रक्षण करण्याच्या बहाण्याने उघड बंड केले. गोविंद IIकांची , गंगवाडी , वेंगी आणि माळवा येथील राजांकडून मदत मागितली, परंतु त्यांच्या लष्करी मदतीनंतरही ध्रुव यशस्वी झाला. गोविंद द्वितीय सैनिक संघ आणि ध्रुवच्या सैन्यात कुठे लढाई झाली हे निश्चित नाही, परंतु ती निर्णायक ठरली आणि ध्रुव जिंकला. विजयानंतर त्याने आपल्या भावाचे काय केले हे देखील माहित नाही, परंतु त्याने त्याचे सिंहासन बळकावले आणि शक्यतो 780 मध्ये तो स्वतः त्यावर बसला.

गोविंद २
मार्केटा व्हाँड्रुशोव्हा

**मार्केटा व्हाँड्रुशोव्हा** (२८ जून, १९९९:सोकोलोव्ह, चेक प्रजासत्ताक - ) ही चेक व्यावसायिक टेनिस खेळाडू आहे. २०२३मध्ये ही महिला टेनिस असोसिएशनच्या (WTA) क्रमवारीत जागतिक क्रमवारीत १४ व्या क्रमांकावर आहे. 

व्हाँड्रुशोव्हाने मानांकन नसताना २०२३ विंबल्डन स्पर्धा जिंकली  ती २०१९ फ्रेंच ओपनची उपविजेती आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९९९ मधील जन्म
वर्ग:चेक प्रजासत्ताकच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
जेसिका पेग्युला

**जेसिका पेग्युला** (२४ फेब्रुवारी, १९९४:बफेलो, न्यू यॉर्क, अमेरिका - ) ही एक अमेरिकन टेनिस खेळाडू आहे,

## बाह्य दुवे
वर्ग:अमेरिकेच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९४ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
बेलिंडा बेंशिश

**बेलिंडा बेंशिश** (१० मार्च, १९९७:फ्लाविल, स्वित्झर्लंड - ) ही एक स्विस टेनिस खेळाडू आहे,

## बाह्य दुवे
वर्ग:स्वित्झर्लंडच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९७ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
मरी बूस्कोव्हा

**मरी बूस्कोव्हा** (२१ जुलै, १९९८:प्राग, चेक प्रजासत्ताक - ) ही एक चेक टेनिस खेळाडू आहे,

## बाह्य दुवे
वर्ग:चेक प्रजासत्ताकच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९८ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
मिरा आँद्रीव्हा

**मिरा अलेक्सांद्रोव्ना आँद्रीव्हा** (२९ एप्रिल, २००७:क्रास्नोयार्स्क, रशिया - ) ही एक रशियन टेनिस खेळाडू आहे,

## बाह्य दुवे
वर्ग:रशियाच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. २००७ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
मुक्ती (तत्त्वज्ञान)

**हिंदू** किंवा भारतातील प्राचीन समजानुसार मानवाला चार प्रकारच्या मुक्ती मिळू शकतात.

## मुक्ती म्हणजे काय? 
मुक्ती म्हणजे बंधनापासून सुटका. अविद्येमुळे जिवाला आपल्या मूळ स्वरूपाचा म्हणजे ईश्वरत्वाचा विसर पडतो आणि तो स्वतःला सांत, मर्त्य समजू लागतो, त्या अविद्येपासून आणि मायेपासून सुटका म्हणजे मुक्ती. येथे जीव आत्मरुपात विलीन होऊन जातो. 

या चार मुक्तींचा एकत्रित विचार मुक्तिचतुष्टय असा केला जातो. 

## अधिक माहितीसाठी 
समर्थ रामदास कृत दासबोध यामधील दशक चवथा, समास दहावा पाहावा.

## मुक्तीच्या प्रकारांचे आणखी एक वर्गीकरण 
श्रीमाताजींनी मुक्तीचे वेगवेगळे चार प्रकार वर्णन केले आहेत. या चार मुक्ती म्हणजे भगवतप्राप्ती झाल्याची लक्षणे होत.

## मुक्ती आणि नाम 
नामामुळे केवळ या चारही मुक्ती  मिळतात असे नाही, तर नामापाशी त्या सेविका म्हणून उभ्या असतात असे संत सांगतात.

तुका म्हणे नामापाशी चारी मुक्ती | ऐसे बहुता ग्रंथी बोलियले ||

नारायण हरी नारायण हरी भुक्ती मुक्ती चारी घरी त्याच्या ||

## संदर्भ 
वर्ग:अध्यात्म
माग्दा लिनेट

**माग्दा लिनेट** (१२ फेब्रुवारी, १९९२:पोझ्नान, पोलंड - ) ही पोलंडची टेनिस खेळाडू आहे,

## बाह्य दुवे
वर्ग:पोलंडचे टेनिस खेळाडू
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९२ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
मार्टा कॉस्त्युक

**मार्टा ओलेहिव्ना कॉस्त्युक** (२८ जून, २००२:क्यीव, युक्रेन - ) ही युक्रेनची टेनिस खेळाडू आहे,

## बाह्य दुवे
वर्ग:पोलंडचे टेनिस खेळाडू
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. २००२ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
स्वामी ब्रह्मानंद

**स्वामी ब्रह्मानंद** (४ डिसेंबर, १८९४ - १३ सप्टेंबर, १९८४) हे भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक आणि राजकारणी होते. ते १९६७ आणि १९७१ च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून उत्तर प्रदेश राज्यातील हामीरपूर लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग: पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:४ थी लोकसभा सदस्य
वर्ग:५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:हमीरपूरचे खासदार
वर्ग: इ.स. १८९४ मधील जन्म
वर्ग: इ.स. १९८४ मधील मृत्यू
वैदिक साहित्य

**वैदिक साहित्य**

यामध्ये चार प्रकारच्या साहित्याचा समावेश होतो.

०१) संहिता

०२) ब्राह्मणे

०३) आरण्यक

०४) उपनिषदे

## पूरक 
०१) # Ep 1 - Upanishads - The Essence of Vedic Philosophy - भांडारकर इन्स्टिट्यूट

## मराठी पुस्तके 
* वेद-रहस्य - मूळ लेखक योगी श्रीअरविंद, अनुवाद - ना.स.पाठक, १९९०, श्रीअरविंद आश्रम ट्रस्ट, ISBN 81-7058-178-8
* वेद-रहस्य - मूळ लेखक योगी श्रीअरविंद, अनुवाद - स्वर्णलता भिशीकर, २०२३, श्रीअरविंद आश्रम

## संदर्भ 
वर्ग:वैदिक साहित्य
कुन्या राजाची गं तू राणी

**कुन्या राजाची गं तू राणी** ही स्टार प्रवाह वाहिनीवर प्रसारित होणारी एक मालिका आहे.

## कलाकार 
* हर्षद अतकरी - कबीर
* शर्वरी जोग - गुंजा
* पूर्णिमा डे - मृण्मयी
* समिधा गुरु - बाभळी
* वसुधा देशपांडे / सविता मालपेकर - कडूआजी
* प्रियंका नार - रेशीम
* नीता पेंडसे - विजया
* तनिष्का म्हाडसे - नित्या
* ओरेन पाटील - नैतिक
* वनश्री पांडे - माया
* वृंदा गजेंद्र - मधुश्री
* रश्मी जोशी - कविता
* वैभव राजेंद्र - बुधा
* अमोघ चंदन - सुबोध
* संजय खापरे - सत्यजित
* स्वप्निल काळे - रणजित
* राजन भिसे
* जयपाल मोरे

## पुनर्निर्मिती 
वर्ग:स्टार प्रवाह दूरचित्रवाहिनी मालिका
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका
पी.एच. पांडियन

**पॉल हेक्टर पांडियन** (२७ फेब्रुवारी, १९४५ - ४ जानेवारी, २०२० हे तमिळनाडू राज्यातील राजकारणी होते. ते इ.स. १९९९ च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कळघम पक्षाचे उमेदवार म्हणून तमिळनाडू राज्यातील तिरूनेलवेली लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले. त्यापूर्वी ते १९७७, १९८०, १९८४ आणि १९८९ च्या तामिळनाडू विधानसभा निवडणुकांमध्ये चेरनमादेवी विधानसभा मतदारसंघातून तामिळनाडू विधानसभेवर निवडून गेले. त्यांनी २७ फेब्रुवारी, १९८५ ते ५ फेब्रुवारी, १९८९ या काळात तामिळनाडू विधानसभेचे अध्यक्ष म्हणून काम बघितले. 

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग: अण्णा द्रमुक नेते
वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:तिरूनेलवेलीचे खासदार
वर्ग:चेरनमादेवीचे आमदार
वर्ग:तमिळनाडू विधानसभा अध्यक्ष
वर्ग: इ.स. १९४५ मधील जन्म
वर्ग: इ.स. २०२० मधील मृत्यू
वर्ग: पुरुष चरित्रलेख
बियांका अँद्रीस्कु

**बियांका व्हेनेसा अँद्रीस्कु** (१६ जून, २०००:मिसिसॉगा, ऑन्टॅरियो, कॅनडा - ) ही कॅनडाची टेनिस खेळाडू आहे,

## बाह्य दुवे
वर्ग:कॅनडाच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. २००० मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
केटी बूल्टर

**केटी बूल्टर** (१ ऑगस्ट, १९९६:लीस्टर, इंग्लंड - ) ही युनायटेड किंग्डमची टेनिस खेळाडू आहे,

## बाह्य दुवे
वर्ग:युनायटेड किंग्डमच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९६ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
चेतनेची उत्क्रांती

श्रीअरविंद यांच्या तत्त्वज्ञानाचा गाभाभूत विचार म्हणजे चेतनेची उत्क्रांती.

मूळ सच्चिदानंद ब्रह्मापासून चेतना अंतर्लीन होत गेली - तिचे अवरोहण झाले (involution)आणि सृष्टीची निर्मिती झाली. पुन्हा तिचे आरोहण होऊन ती आपल्या मूळ स्वरूपाकडे चालली आहे. चेतनेची उत्क्रांती (evolution) समजावून घेण्यासाठी आरोहण आणि अवरोहण या दोन संज्ञादेखील महत्त्वाच्या आहेत.

निसर्गामध्ये पुढील क्रमाने चेतनेची उत्क्रांती झाली आहे असे ते म्हणतात. पंचकोश म्हणून ज्यांचे वर्णन केले जाते ते यातील एकेक टप्प्याशी निगडीत आहेत.

## चेतनेची उत्क्रांती - श्रीअरविंदकृत मांडणी 
प्रकृतीमध्ये पाषाणातून वनस्पतीकडे, वनस्पतीकडून प्राण्याकडे, प्राण्याकडून मानवाकडे, अशाप्रकारे आरोहण करणारा क्रमविकास आहे. आजवर ज्ञात असलेल्या या विकासक्रमानुसार, सध्यातरी मानव हा सर्वात वरच्या पायरीवर आहे असे दिसून येते. अर्थातच, त्यामुळे आपण या विश्वातील विकासाचा अंतिम टप्पा असून, आपल्यापेक्षा उच्चतर असे या पृथ्वीतलावर काहीही असणे शक्य नाही, असा मनुष्याचा समज झाला आहे. आणि हाच त्याचा फार मोठा गैरसमज आहे.

त्याच्या शारीरिक प्रकृतीच्या (physical nature) दृष्टीने तो आजही जवळजवळ पूर्णपणे प्राणीच आहे; विचार करणारा आणि बोलणारा प्राणी आहे इतकेच. मात्र त्याच्या शारीरिक सवयी आणि सहज स्वाभाविक प्रवृत्ती पाहता तो अजूनही प्राणिदशेतच आहे.

अर्थातच अशा अपूर्ण निर्मितीत प्रकृती संतुष्ट असू शकत नाही हे निश्चित. प्रकृती एक नवीन प्रजाती बनविण्याच्या प्रयत्नांत आहे. प्राण्याच्या दृष्टीने जसा मानव, त्याप्रमाणे मानवाच्या दृष्टीने ती प्रजाती असेल. ती प्रजाती बाह्य आकाराने मानवसदृशच असेल; तरीपण तिची चेतना मनाहून कितीतरी उच्च स्तरावरची असेल आणि ती प्रजाती अज्ञानाच्या दास्यत्वातून पूर्णपणे मुक्त झालेली असेल.

मनुष्याला हे सत्य अवगत करून देण्यासाठी श्रीअरविंद या पृथ्वीतलावर आले. मानसिक चेतनेमध्ये जगणारा मनुष्य हा केवळ एक संक्रमणशील जीव आहे; परंतु एक नवी चेतना, ‘सत्य-चेतना’ प्राप्त करून घेण्याची क्षमता असणारा आणि एक पूर्णतया सुसंवादपूर्ण, कल्याणकारी, सुंदर, आनंदी आणि पूर्ण जाणीवयुक्त जीवन जगण्याची क्षमता असणारा असा तो जीव आहे, असे त्यांनी सांगितले आहे. ही चेतना, जिला त्यांनी 'अतिमानस' (Supermind) असे संबोधले आहे, ती चेतना स्वतःमध्ये (पृथ्वीकरिता) प्रस्थापित करण्यासाठी, आणि त्यांच्या भोवती जमलेल्या साधकांना देखील त्या चेतनेची अनुभूती यावी म्हणून साहाय्य करण्यासाठी, श्रीअरविंदांनी या पृथ्वीतलावर त्यांचा संपूर्ण आयुष्यभराचा वेळ देऊ केला. - श्रीमाताजी.

## डार्विनची उत्क्रांतीची संकल्पना 
डार्विनची उत्क्रांतीची संकल्पना आणि श्रीअरविंद यांची उत्क्रांतीची संकल्पना यामध्ये मूलभूत फरक आहे.  श्रीअरविंद आपले निरीक्षण नोंदविताना लिहितात की, मनुष्यापर्यंतची उत्क्रांती ही केवळ उत्स्फूर्तपणे, नकळत झालेली आहे. मनुष्याच्या उदयानंतर मात्र त्यामध्ये काळाची बचत होणार आहे, कारण मनुष्य आपले सक्रिय योगदान या उत्क्रांतीमध्ये देऊ शकतो. 

## पूरक[edit] 
०१) अतिमानस उत्क्रांतीची झेप - भाग ०१

०२) मानवी विकासक्रम

## संदर्भ 
वर्ग:पूर्णयोग
एलेना रायबाकिना

**एलेना आंद्रेयेव्ना रायबाकिना** (१७ जून, इ.स. १९९९:मॉस्को, रशिया - ) ही रशियात जन्मलेली कझाकस्तानची टेनिस खेळाडू आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:कझाकस्तानच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९९ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
इगा स्वियातेक

**इगा नतालिया स्वियातेक** (, ३१ मे, इ.स. २००१:वर्झावा, पोलंड - ) ही पोलंडची टेनिस खेळाडू आहे. ही २०२३मध्ये जागतिक क्रमवारीत पहिल्या क्रमांकावर होती.

वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:पोलंडचे टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. २००१ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
२०२३ विंबल्डन स्पर्धा महिला एकेरी

[इवलेसे| [मार्केटा व्हाँड्रुशोव्हा|Markéta Vondroušová *(उपांत्य फेरीतील चित्रात) ने* विजेतेपद पटकावले.]]
**२०२३ विंबल्डन स्पर्धेतील महिला एकेरी**मध्ये मार्केटा व्हाँड्रुशोव्हाने अंतिम फेरीत ओन्स जबूरचा ६-४, ६-४ असा पराभव केला. व्हाँड्रुशोव्हा ही  स्पर्धा जिंकणारी पहिली बिगरमानांकित खेळाडू आहे 

## निकाल 
### अंतिम फेऱ्या 
### वरचा अर्धा 
#### विभाग १ 
#### विभाग २ 
#### विभाग ३ 
#### विभाग ४ 
### खालचा अर्ध 
#### विभाग ५ 
#### विभाग ६ 
#### विभाग ७ 
#### विभाग ८ 
## संदर्भ 
वर्ग:२०२३ विंबल्डन स्पर्धा
कॅरोलिना मुचोव्हा

**कॅरोलिना मुचोव्हा** (२१ ऑगस्ट, १९९६:ओलोमूक, चेक प्रजासत्ताक - ) ही एक चेक टेनिस खेळाडू आहे,

## बाह्य दुवे
वर्ग:चेक प्रजासत्ताकच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९६ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
अल्लादी कृष्णस्वामी अय्यर

200px|इवलेसे|उजवे|अल्लादी कृष्णस्वामी अय्यर
**अल्लादी कृष्णस्वामी अय्यर** (मे १४,१८८३ - ऑक्टोबर ३,१९५३) हे भारताच्या घटनासमितीचे सदस्य होते.

वर्ग: भारतीय वकील
वर्ग: भारतीय घटनासमिती सदस्य
वर्ग: इ.स. १८८३ मधील जन्म
वर्ग: इ.स. १९५३ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:राज्यसभा सदस्य
योगसिद्धी

## योगसिद्धीसाठी आवश्यक साधनभूत गोष्टी  
योगाची पूर्णता संपादन करण्यासाठी चार साधनभूत गोष्टींचे एकत्रित सहकार्य परिणामकारक ठरते. 

०१) शास्त्र - सत्याचे ज्ञान, तत्त्व, प्रक्रिया इ. चे ज्ञान 

०२) उत्साह - त्या ज्ञानाच्या आधारे करायचे सातत्यपूर्ण प्रयत्न. 

०३) गुरू - गुरुकडून मिळणारे मार्गदर्शन, आध्यात्मिक अनुभव, उदाहरण आणि गुरूंचा प्रभाव 

०४) काळ - साधनेसाठी व्यतीत केलेला काळ  

## योगसिद्धीचे प्रकार 
**आत्मसिद्धी** - 

केवळ सच्चिदानंद अशा परमतत्त्वाचा समाधीस्थितीतील अनुभव.

## संदर्भ
इंडो-आर्यन स्थलांतर

**इंडो-आर्यन स्थलांतर** हे इंडो-आर्यन लोकांचे भारतीय उपखंडातील स्थलांतर होते, इंडो-आर्यन भाषा बोलणारे वांशिक भाषिक गट, 

इ.स.पू. 1800-1500    या काळात उत्तरेकडील इंडो-आर्यन लोकांचे लोक भारतात स्थलांतरित झाले आणि सिंधू खोरे आणि गंगेच्या मैदानात स्थायिक झाले. या गटांपैकी सर्वात प्रमुख लोक इंडो-युरोपियन भाषा बोलतात आणि त्यांना संस्कृत भाषेत आर्य किंवा "उच्च लोक" म्हणले गेले. इंडो-आर्य हे इंडो-इराणी लोकांची एक शाखा होते, ज्यांचा उगम सध्याच्या उत्तर अफगाणिस्तानात झाला. इ.स.पू. १५०० पर्यंत, इंडो-आर्यांनी लहान पशुपालन आणि कृषी समुदाय निर्माण केला.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय उपखंडाचा इतिहास
वर्ग:Webarchive template wayback links
वर्ग:CS1: long volume value
सारं काही तिच्यासाठी

**सारं काही तिच्यासाठी** ही झी मराठी वाहिनीवर प्रसारित होणारी एक मालिका आहे. या मालिकेची मूळ कथा झी टीव्ही वरील **सपने सुहाने लडकपन के** या हिंदी मालिकेवर आधारित आहे.

## कलाकार 
* खुशबू तावडे / पल्लवी वैद्य - उमा रघुनाथ खोत
* अशोक शिंदे - रघुनाथ खोत (दादा)
* शर्मिष्ठा राऊत - संध्या विजय देसाई
* दक्षता जोईल - निशिगंधा रघुनाथ खोत / निशिगंधा नीरज गोस्वामी (निशी)
* रुची कदम - ओवी विजय देसाई
* अभिषेक गावकर - श्रीनिवास श्रीकांत सावंत (श्रीनू)
* नीरज गोस्वामी - नीरज साहिल सचदेव
* प्रज्ञा जाधव - मेघना साहिल सचदेव
* रागिणी सामंत - दाईची खोत
* सिद्धिरूपा करमरकर - लालन श्रीकांत सावंत (लाली)
* शशिकांत केरकर - राजाराम खोत (बंधू)
* वैशाली भोसले - मंजुषा राजाराम खोत (मंजू)
* स्वराज पवार - दुर्गेश राजाराम खोत (डुग्गू)
* संदेश उपशाम - श्रीकांत सावंत
* पालवी कदम - चारुशीला शशिकांत परब (चारू)
* विनीत माईणकर - शशिकांत परब
* जयंत जठार - विजय देसाई
* साहिल सैनी - साहिल सचदेव
* निकिता झेपाले - छाया
* गुरू दिवेकर - पुनीत
* मीनल वैष्णव - सलोनी
* अक्षता उकिर्डे - निकीता

## विशेष भाग 
# नात्यांमध्ये अंतर आलं, तर मनंसुद्धा दुरावतात का? (२१ ऑगस्ट २०२३)
# वचनात अडकलेली उमा पूर्ण करु शकेल का संध्याची शेवटची इच्छा? (३० ऑक्टोबर २०२३)
# उमा घडवून आणेल का संध्या आणि ओवीची शेवटची भेट? (२०-२६ नोव्हेंबर २०२३)
# दाईचीने घेतलेल्या निर्णयाने उमा कशी पूर्ण करेल संध्याची शेवटची इच्छा? (७ जानेवारी २०२४)
# दोन विभिन्न विश्वांचा मेळ. (१२ फेब्रुवारी २०२४)
# पाडव्याच्या शुभ मुहूर्तावर निशी-नीरजचा साखरपुडा. (९ एप्रिल २०२४)
# खऱ्या प्रेमाचा विजय झाला, निशी-नीरजच्या लग्नाचा शुभ क्षण आला. (२७ एप्रिल २०२४)
# घर जरी तुटलं तरी उमा-रघुनाथ नातं जोडून ठेवण्यात यशस्वी होतील का? (२७ मे २०२४)
# उमा सावरेल का बिघडलेल्या नात्यांचा तिढा? (७ जुलै २०२४)

## पुनर्निर्मिती 
## नव्या वेळेत 
## बाह्य दुवे 
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका
वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका
चौदा भुवने

**चौदा भुवने** -  सप्त स्वर्ग आणि सप्त पाताळ मिळून चौदा भुवने होतात. 

**सात स्वर्ग लोक**

भूलोक

भुवर लोक

स्वर लोक

महालोक

जनलोक

तपलोक

सत्यलोक

**सात पाताळ लोक**

अतल

वितल

सुतल

महातल

रसातल

तलातल

पाताळ

## संदर्भ 
वर्ग:याद्या
अष्ट लोकपाल

हिंदू धर्मग्रंथांनुसार **अष्टलोकपाल** हे आठ दिशांचे आठ स्वामी आहेत.

## दिक्पाल 
१. **इंद्र** (पूर्व):
इंद्र हे देवांचे राजा आणि पूर्व दिशेचे अधिपती मानले जातात. ते पाऊस आणि हवामानाचे नियंत्रण करतात. ऐरावत हत्ती हे त्यांचे वाहन असून वज्र हे त्यांचे मुख्य शस्त्र आहे.

२. **अग्नि** (आग्नेय):
अग्निदेव हे दक्षिण-पूर्व (आग्नेय) दिशेचे रक्षक आहेत. ते देव आणि मानव यांच्यातील दुवा मानले जातात, कारण यज्ञातील आहुती त्यांच्याद्वारे देवांपर्यंत पोहोचते. त्यांचे वाहन मेंढा आहे.

३. यम (दक्षिण):
यमराज हे दक्षिण दिशेचे स्वामी आणि मृत्यूचे देवता आहेत. ते मानवाच्या कर्माचा हिशोब ठेवतात आणि न्यायाचे प्रतीक मानले जातात. रेडा हे त्यांचे वाहन असून ते हातात दंड धारण करतात.

४. **निर्ऋति** (नैऋत्य):
नैर्ऋति हे दक्षिण-पश्चिम (नैऋत्य) दिशेचे अधिपती आहेत. त्यांना अधर्माचे आणि संकटांचे नियंत्रण करणारे मानले जाते. काही ग्रंथांनुसार त्यांचे वाहन मनुष्य किंवा सिंह दर्शविले जाते.

५. **वरुण** (पश्चिम):
वरुण देव हे पश्चिम दिशेचे रक्षक आणि जलाधिपती आहेत. विश्वातील नियम आणि ऋताचे (नैसर्गिक नियम) ते रक्षण करतात. मकर (मगर) हे त्यांचे वाहन असून त्यांच्या हातात पाश (दोरी) असतो.

६. **वायु** (वायव्य):
वायुदेव हे उत्तर-पश्चिम (वायव्य) दिशेचे स्वामी असून प्राणाचे प्रतीक आहेत. ते अत्यंत वेगवान मानले जातात आणि निसर्गातील वायूचे नियंत्रण करतात. हरिण हे त्यांचे वाहन आहे.

७. **कुबेर** (उत्तर):
कुबेर हे उत्तर दिशेचे रक्षक आणि धन-संपत्तीचे देवता मानले जातात. ते यक्षांचे राजा आणि देवांचे खजिनदार आहेत. संपत्तीचे रक्षण करणे हे त्यांचे मुख्य कार्य आहे.

८. **ईश/ईशान** (ईशान्य):
ईशान हे उत्तर-पूर्व (ईशान्य) दिशेचे स्वामी असून ते भगवान शिवाचेच एक रूप मानले जातात. ही दिशा अत्यंत पवित्र मानली जाते आणि ज्ञानाचे प्रतीक आहे. नंदी हे त्यांचे वाहन असून ते त्रिशूळ धारण करतात.

९. **ब्रह्मा** (उर्ध्व):
ब्रह्मदेव हे वरच्या (आकाश) दिशेचे अधिपती असून सृष्टीचे निर्माते मानले जातात. ते ज्ञान आणि वेदांचे प्रतीक आहेत. हंस हे त्यांचे वाहन आहे.

१०. **अनंत** (अधर):
अनंत किंवा शेषनाग हे खालच्या (पाताळ) दिशेचे स्वामी मानले जातात. ते आपल्या फण्यावर पृथ्वीचा भार पेलतात असे मानले जाते. ते स्थिरतेचे आणि विष्णूच्या सेवेचे प्रतीक आहेत.

## संदर्भ 
वर्ग:याद्या
जगतवीरसिंग द्रोण

**जगतवीरसिंग द्रोण** (जुलै २३,१९३९-हयात) हे भारतीय राजकारणी आहेत. ते भारतीय जनता पक्षाचे उमेदवार म्हणून उत्तर प्रदेश राज्यातील कानपूर लोकसभा मतदारसंघातून १९९१,१९९६ आणि १९९८ च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये लोकसभेवर निवडून गेले. ते २०१२ ते २०१७ या काळात कानपूरचे महापौर होते.

वर्ग: भारतीय राजकारणी
वर्ग: भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
वर्ग: १० वी लोकसभा सदस्य
वर्ग: ११ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग: १२ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग: इ.स. १९३९ मधील जन्म
वर्ग: कानपूरचे खासदार
वर्ग: कानपूरचे महापौर
सतरावी कला (योग)

**सतरावी कला** - हिलाच अमृतकला, जीवनकला अशी अन्य नावे आहेत.

ब्रह्मरंध्र किंवा सहस्त्रदल चक्र यामधून अमृत पाझरते असे शास्त्र सांगते, म्हणून मेंदूच्या त्या भागाला योगाच्या परिभाषेत चंद्र किंवा चंद्रामृत तळे (सत्रावीचे तळे) असे म्हणतात.

## सोळा कला कोणत्या? 
स्वरूपानुभव आणि त्याचा आनंद ही सत्रावी कला. 

## सोळा कलांचा पुरुष कोण? 
सोळा कलांचा पुरुष कोणता असा प्रश्न उपनिषदात विचारला गेला आहे, त्याचे उत्तर आत्मा असे देण्यात आले आहे.  

## संदर्भ 
वर्ग:योग
वर्ग:संत साहित्य
सय्यद अब्दुल नजीर

**सय्यद अब्दुल नजीर** (जन्म ५ जानेवारी १९५८)   हे भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाचे माजी न्यायाधीश आहेत, जे आंध्र प्रदेशचे २४ वे राज्यपाल म्हणून कार्यरत आहेत. ते कर्नाटक उच्च न्यायालयाचे माजी न्यायाधीशही आहेत. १२ फेब्रुवारी २०२३ रोजी त्यांची आंध्र प्रदेशचे राज्यपाल म्हणून नियुक्ती झाली.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय न्यायाधीश
वर्ग:आंध्र प्रदेशचे राज्यपाल
वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय न्यायाधीश
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९५८ मधील जन्म
लक्ष्मण आचार्य

**लक्ष्मण प्रसाद आचार्य** (जन्म ३ ऑक्टोबर १९५४) हे सिक्कीमचे १७वे राज्यपाल म्हणून कार्यरत असलेले भारतीय राजकारणी आहेत. हे भारतीय जनता पक्ष (भाजप)शी संलग्न आहेत. हे २०१५ ते २०२३ पर्यंत विधानसभेच्या सदस्यांद्वारे निवडून आलेले उत्तर प्रदेशमधील विधान परिषदेचे सदस्य होते.

ते भाजपच्या उत्तर प्रदेश राज्याचे उपाध्यक्ष आणि उत्तर प्रदेश काशी क्षेत्रचे अध्यक्ष देखील होते.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९५५ मधील जन्म
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:सिक्कीमचे राज्यपाल
भागेय गोवर्धन

**भागेय गोवर्धन** (ऑक्टोबर ३१, १९३४- जुलै ३१, १९९३) हे भारतीय राजकारणी होते. ते १९८९ च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये जनता दलाचे उमेदवार म्हणून तर १९९१ च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून ओरिसा राज्यातील मयुरभंज लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले. ते चंद्रशेखर यांच्या सरकारमध्ये मनुष्यबळ विकास राज्यमंत्री होते. 

वर्ग: भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग: जनता दलातील राजकारणी
वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य
वर्ग: इ.स. १९३४ मधील जन्म
वर्ग: इ.स. १९९३ मधील मृत्यू
लुईस इसलेरी

**लुईस इसलेरी** (ऑगस्ट २५,१९४८- हयात) हे भारतीय राजकारणी आहेत.ते १९९६ च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये आसाम राज्यातील कोक्राझार लोकसभा मतदारसंघातून अपक्ष उमेदवार म्हणून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग: भारतीय राजकारणी
वर्ग: कोक्राझारचे खासदार
वर्ग: ११ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग: इ.स. १९४८ मधील जन्म
किसनराव बाणखेले

**किसनराव बाणखेले** (जून १, १९३७ - ऑगस्ट ११, २०१४) हे भारतीय राजकारणी होते. ते १९८९ च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये जनता दलाचे उमेदवार म्हणून महाराष्ट्र राज्यातील खेड लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले. त्यापूर्वी ते १९७२, १९८० आणि १९८५ च्या विधानसभा निवडणुकांमध्ये जनता पक्षाचे उमेदवार म्हणून पुणे जिल्ह्यातील आंबेगाव विधानसभा मतदारसंघातून महाराष्ट्र विधानसभेवर निवडून गेले होते.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग: भारतीय राजकारणी
वर्ग: ९ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग: खेडचे खासदार
वर्ग: आंबेगावचे आमदार
वर्ग: इ.स. १९३७ मधील जन्म
वर्ग: इ.स. २०१४ मधील मृत्यू
वर्ग:जनता दलातील राजकारणी
वर्ग:जनता पक्षातील राजकारणी
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
त्रिपुटी (संज्ञा)

**त्रिपुटी** - अध्यात्म आणि तत्त्वज्ञानातील ही संज्ञा आहे.

एकमेकांशी संबंधित असलेल्या तीन गोष्टींचा समुच्चय म्हणजे त्रिपुटी.

त्रिपुटी अनेक आहेत.

०१) ज्ञेय, ज्ञाता, ज्ञान

०२) कर्म, कर्ता, क्रिया

०३) ध्येय, ध्याता, ध्यान

०४) दृश्य, द्रष्टा, दर्शन

०५) भोग्य, भोक्ता, भोग

०६) परमेश्वर, आत्मा, जगत

०७) ब्रह्म, माया, जीव

ध्यानामध्ये ध्यान करणारा ध्याता परमेश्वराशी एकरूप झाल्याने त्रिपुटी लोप पावते. 

## संदर्भ 
वर्ग:अध्यात्म
वर्ग:तत्त्वज्ञानविषयक संकल्पना