कटगुण

**कटगुण** हे सातारा जिल्ह्यातल्या खटाव तालुक्यातील १३८५ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आहे. हे समाजसेवक जोतीराव फुले यांचे जन्मगाव आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार या गावाचा सेन्सस कोड ५६३४९३ असून या लेखातील माहिती या जनगणनेवर आधारित आहे. या गावाचे क्षेत्र ७९९.०१ हेक्टर असून येथील लोकसंख्या ३३१९ आहे. गावात ७५३ कुटुंबे राहतात.

## भौगोलिक स्थान आणि लोकसंख्या 
कटगुण हे सातारा जिल्ह्यातल्या खटाव तालुक्यातील १३८५ हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात ७५३ कुटुंबे व एकूण ३३१९ लोकसंख्या आहे. ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर रहिमतपूर १८ किलोमीटर अंतरावर आहे .ह्या गावाचा जनगणना स्थल निर्देशांक ५६३४९३  आहे.

* एकूण लोकसंख्या:३३१९; पुरुष: १६६५; स्त्रिया: १६५४
* अनुसूचित जाती लोकसंख्या: ४४७; पुरुष: २१८; स्त्रिया: २२९
* अनुसूचित जमाती लोकसंख्या:४१; पुरुष: २०; स्त्रिया: २१

## साक्षरता 
* एकूण  साक्षर  लोकसंख्या: २५१३ (७५.७२%)
* साक्षर पुरुष लोकसंख्या: १३६३ (८१.८६%)
* साक्षर स्त्री लोकसंख्या: ११५० (६९.५३%)

## शैक्षणिक सुविधा 
गावात पाच शासकीय पूर्व-प्राथमिक शाळा, तीन शासकीय प्राथमिक शाळा,दोन शासकीय कनिष्ठ माध्यमिक शाळा, दोन शासकीय माध्यमिक शाळा व एक शासकीय उच्च माध्यमिक शाळा आहे.
सर्वात जवळील पदवी महाविद्यालय,पॉलिटेक्निक व अभियांत्रिकी महाविद्यालय खटाव येथे ४ किलोमीटर अंतरावर आहे.  व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा औंध येथे आहे.  अनौपचारिक प्रशिक्षण केन्द्र  सातारा  येथे आहे. सर्वात जवळील वैद्यकीय महाविद्यालय,व्यवस्थापन संस्था व अपंगांसाठी खास शाळा सातारा येथे १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.

## वैद्यकीय सुविधा 
### सरकारी 
असलेल्या सुविधा-
 प्राथमिक आरोग्य उपकेन्द्र -१, दवाखाने -१,
नसलेल्या सुविधा -
 कम्युनिटी हेल्थ सेंटर,  प्राथमिक आरोग्य केन्द्र  प्रसूति व शिशुसंगोपन केन्द्र  क्षयरोग रुग्णालय  अ‍ॅलोपॅथिक रुग्णालय  अन्य उपचार पद्धतीचे रुग्णालय  गुरांचे दवाखाने  फिरते दवाखाने  कुटुंब कल्याण केन्द्र 

### बिगर-सरकारी 
असलेल्या सुविधा-
 बाह्य रोगी विभाग -१, इतर पदवीधर डॉक्टर -१, औषधाची दुकाने -१,
नसलेल्या सुविधा -
 बाह्य व भरती असलेले रोगी विभाग, धर्मादाय बिगर-सरकारी रुग्णालय, एमबीबीएस पदवीधर डॉक्टर, पदवी नसलेले डॉक्टर, पारंपरिक वैद्य व वैदू, इतर बिगरसरकारी वैद्यकीय सुविधा 

## संचार 
गावात असणाऱ्या सुविधा - पोस्ट ऑफिस, मोबाइल फोन सुविधा, सार्वजनिक  बस सेवा, ऑटो व टमटम, टॅक्सी, राज्य महामार्गाला जोडलेले रस्ते, जिल्ह्यातील मुख्य रस्त्याला जोडलेले रस्ते, डांबरी रस्ते, कच्चे रस्ते, पाण्यासाठी नाल्या असणारे डांबरी रस्ते, बारमाही रस्ते, 

स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे  - उपपोस्ट ऑफिस, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.  इंटरनेट कॅफे / सर्व्हिस सेंटर, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.  खाजगी कूरियर, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.  खाजगी बस सेवा, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.  रेल्वे स्टेशन, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.  ट्रॅक्टर - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.  सायकल रिक्षा (पायचाकी), - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.  बैल व इतर जनावरांनी ओढलेल्या गाड्या, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.  समुद्र व नदीवरील बोट वाहतूक, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.  राष्ट्रीय महामार्गाला जोडलेले रस्ते, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.  जिल्ह्यातील दुय्यम रस्त्याना जोडलेले रस्ते, - ५ ते १० किमी अंतरावर.  

**तळटीप**- शिरगिणतीत असलेल्या पुढील सुविधांच्या उपलब्धततेची माहिती नाही  - सायकल रिक्षा (यांत्रिक), बोट वाहतुकीयोग्य जलमार्ग,

## बाजार व पतव्यवस्था 
गावात असणाऱ्या सुविधा - शेतकी कर्ज संस्था, स्वसहाय्य गट (SHG), रेशनचे दुकान, आठवड्याचा बाजार, 

स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - ए टी एम, - ५ किमी पेक्षा कमी अंतरावर.  व्यापारी बँका, - ५ किमी पेक्षा कमी अंतरावर.  सहकारी बँका, - ५ किमी पेक्षा कमी अंतरावर.  मंडया / कायम बाजार, - ५ किमी पेक्षा कमी अंतरावर.

## आरोग्य, आहार व करमणूक सुविधा 
गावात असणाऱ्या सुविधा - शिशुविकास पौष्टिक आहार केन्द्र (ICDS), अंगणवाडी पौष्टिक आहार केन्द्र,  इतर  पौष्टिक आहार केन्द्र, आशा, समुदाय भवन (दूरचित्रवाणीसह अथवा विरहित), सार्वजनिक ग्रंथालय, सार्वजनिक वाचनालय, वृत्तपत्र पुरवठा, विधानसभा मतदान केन्द्र, जन्म व मृत्यु नोंदणी केन्द्र, 

स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - क्रीडांगण, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.  खेळ / करमणूक क्लब, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.  सिनेमा/ व्हिडियो थियेटर, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.

## पिण्याचे पाणी 
असलेल्या सुविधा-  गावात शुद्ध केलेल्या पाण्याचा नळातून  पुरवठा, न झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा, हँड पंपच्या पाण्याचा पुरवठा, बारमाही सुरू असलेल्या हँड पंपच्या पाण्याचा पुरवठा, बोअरवेलच्या पाण्याचा पुरवठा, बारमाही सुरू असलेल्या बोअरवेलच्या पाण्याचा पुरवठा, नदी /कालवे यातील  पाण्याचा पुरवठा, तलाव / तळी यातील  पाण्याचा पुरवठा, 

नसलेल्या सुविधा - शुद्ध न केलेल्या पाण्याचा नळातून  पुरवठा, झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा, झऱ्यांच्या पाण्याचा पुरवठा, इतर पाण्याचा पुरवठा,

## स्वच्छता 
गावात उघडी गटारव्यवस्था आहे.सांडपाणी थेट जलस्रोतांमध्ये सोडले जाते.या क्षेत्राचा संपूर्ण स्वच्छता अभियानात समावेश आहे.
गावात सार्वजनिक स्वच्छता गृह उपलब्ध आहे.

नसलेल्या सुविधा - न्हाणीघरासह सार्वजनिक स्वच्छता गृह, ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेरचे  दुकान, सामूहिक बायोगॅस किंवा कचऱ्याच्या उत्पादक पुनर्वापराची व्यवस्था

## वीज पुरवठा 
प्रतिदिवस ८ तासांचा वीजपुरवठा सर्व प्रकारच्या वापरासाठी उपलब्ध आहे.

घरगुती वापरासाठी वीजपुरवठा -  आहे. 

शेतीसाठी वीजपुरवठा -  आहे. 

व्यापारी वापरासाठी वीजपुरवठा -  आहे. 

सर्व प्रकारच्या वापरासाठी वीजपुरवठा -  आहे.

## जमिनीचा वापर 
कटगुण ह्या गावात जमिनीचा वापर खालीलप्रमाणे होतो (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):
* वन: २१
* बिगरशेती वापरात असलेली जमीन: ११७
* ओसाड व लागवडीला अयोग्य जमीन: १०६.३६
* कुरणे व इतर चराऊ जमीन: १०.५५
* लागवडीयोग्य पडीक जमीन: ३८
* कायमस्वरूपी पडीक जमीन: २५.९७
* सद्यस्थितीतील पडीक जमीन: ५८.१२
* पिकांखालची जमीन: १००८
* एकूण कोरडवाहू जमीन: ३६०
* एकूण बागायती जमीन: ६४८

## सिंचन सुविधा (क्षेत्रफळ हेक्टर मध्ये) 
सिंचनाचे स्रोत खालीलप्रमाणे आहेत (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):
* कालवे : ०
* विहिरी / कूप नलिका: ३६०
* तलाव / तळी: ०
* ओढे: ०
* इतर : ०

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:सातारा
वर्ग:खटाव तालुक्यातील गावे
वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे