open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
इ.स. ५७७

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
## जन्म
* पोप अगाथो.

## मृत्यू
* अमीना बिंट वहाब, मोहम्मद पैगंबराची आई.

## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ५७७
वर्ग:इ.स.च्या ५७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
वसई रोड रेल्वे स्थानक

**वसई रोड** हे वसई शहरामधील एक रेल्वे स्थानक आहे. वसई रोड मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या पश्चिम मार्गावर स्थित असून येथून मध्य रेल्वेवरील दिवा रेल्वे स्थानकाकडे जाणारा एक उपमार्ग सुरू होतो. वसई-दिवा व दिवा-पनवेल ह्या दोन जोडमार्गांमुळे उत्तरेकडून पश्चिम रेल्वे मार्गे येणाऱ्या लांब पल्ल्याच्या रेल्वेगाड्यांना मुंबई वगळून परस्पर कोकण रेल्वेमार्गे दक्षिणेकडील राज्यांकडे वाहतूक करणे शक्य होते.

वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके
वर्ग:पालघर जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
वर्ग:वसई
अलाबामा

**अलाबामा** हे अमेरिकेच्या ५० राज्यांपैकी एक राज्य आहे. अलाबामा हे अमेरिकेच्या आग्नेय भागात मेक्सिकोच्या आखातावर वसले आहे. ह्याच्या उत्तरेला टेनेसी, पूर्वेला जॉर्जिया, दक्षिणेला फ्लोरिडा व मेक्सिकोचे आखात तर पश्चिमेला मिसिसिपी ही राज्ये आहेत. मॉंटगोमेरी ही अलाबामाची राजधानी तर  बर्मिंगहॅम हे सर्वात मोठे शहर आहे.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* Alabama.gov – अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:अमेरिकेची राज्ये
रणजित देसाई

**रणजित रामचंद्र देसाई** (जन्म : ८ एप्रिल १९२८;  -  ६ मार्च १९९२) हे प्रसिद्ध मराठी कादंबरीकार होते. त्यांच्या ऐतिहासिक कादंबऱ्या विशेष प्रसिद्ध आहेत. छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या जीवनावरील श्रीमान योगी आणि थोरले माधवराव पेशवे यांच्या जीवनावरील स्वामी, या कादंबऱ्यांना मराठी साहित्यविश्वात मानाचे स्थान आहे. त्यांना स्वामीकार या नावाने ही ओळखले जाते.

रणजित देसाई यांची पत्नी माधवी देसाई याही लेखिका होत्या. त्यांचे नवऱ्यासोबतच्या नातेसंबंधांवर आधारित 'नाच गं घुमा' हे आत्मचरित्र अतिशय गाजले. 

## रणजित देसाई यांचे प्रकाशित साहित्य 
## पुरस्कार 
* १९६३ - स्वामी कादंबरीसाठी महाराष्ट्र राज्य पुरस्कार
* १९६३ - स्वामी कादंबरीसाठी हरी नारायण आपटे पुरस्कार
* १९६४ - स्वामी कादंबरीसाठी साहित्य अकादमी पुरस्कार
* १९७३ - पद्मश्री पुरस्कार
* १९९० - महाराष्ट्र गौरव पुरस्कार

## बाह्य दुवे 
* मराठी.वेबदुनिया.कॉम येथील रणजित देसाई यांच्याविषयीची माहिती
* कोल्हापूर.निक.इन येथील रणजित देसाईंविषयीची माहिती 


वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते
वर्ग:इ.स. १९९२ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९२८ मधील जन्म
होजे अँतोनियो रेमोन

कर्नल **होजे अँतोनियो रेमोन कँतेरा** (एप्रिल ११, इ.स. १९०८ - जानेवारी २, इ.स. १९५५) हा पनामाचा राष्ट्राध्यक्ष होता. हा १ ऑक्टोबर ते मृत्यूपर्यंत सत्तेवर होता. याआधीही १९४० च्या दशकात हा पडद्याआडून सरकार चालवीत असे.

वर्ग:पनामाचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १९०८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९५५ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
काझी नजरूल इस्लाम

**काझी नजरूल इस्लाम** (जन्म २४ मे १८९९) हे बंगाली कवी, साहित्यिक, संगीतकार म्हणून प्रसिद्ध होते. ते बांगलादेशाचे राष्ट्रीय कवी आहेत.

इस्लाम, काझी नजरूल
वर्ग:फक्त चित्र असलेली पाने
हर्केनिया

**हर्केनिया** तथा **वेर्काना** हा प्राचीन पर्शियातील एक प्रांत होता. यात कास्पियन समुद्राच्या दक्षिणेस असलेल्या आत्ताच्या गिलान, माझांदारान आणि गोलेस्तान प्रांत तसेच तुर्कमेनिस्तानमधील काही प्रदेशांचा समावेश होता.

वर्ग:इराणचा इतिहास
मोहम्मद खातामी

**मोहम्मद खातामी** (फारसी:  سید محمد خاتمی‎‎;  २९ सप्टेंबर १९४३) हे आशियामधील इराण देशाचा एक राजकारणी व माजी राष्ट्राध्यक्ष आहे. अध्यक्ष बनण्यापूर्वी फारसा प्रसिद्ध नसलेले खातामी १९९७मधील निवडणुकीत ७० टक्के मते मिळवून विजयी झाले. त्यांचा अध्यक्षीय कारकिर्दीत त्यांनी भाषणस्वातंत्र्य, खुली अर्थव्यवस्था इत्यादी अनेक गोष्टी अंमलात आणण्याचे प्रयत्न केले.

## बाह्य दुवे 
*वैयक्तिक संकेतस्थळ

वर्ग:इराणचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
केशवराव भोळे

**केशवराव भोळे** (पूर्ण नाव : केशव वामन भोळे) (मे २३, (:१८९६ -  - १९६७) हे मराठी संगीतकार होते.

## जीवन 
केशवराव भोळे १९२६ साली पुण्यात आले. गायक म्हणून कारकिर्दीस सुरुवात केलेल्या भोळ्यांनी गाण्यांना चाली बांधणेही आरंभले. १९३१ सालाच्या सुमारास मराठीत बोलपटांचे प्रमाण जसजसे वाढू लागले, तसतसे प्रसंगाच्या मांडणीस व पात्ररचनेस सुसंगत व उठावदार संगीत देण्याचे प्रयोग होऊ लागले. भोळ्यांनी त्या दृष्टीने सांगीतिक प्रयोग करून पाहिले. पार्श्वगायनाचा पहिला प्रयोग त्यांनी 'कृष्णावतार' या चित्रपटामध्ये केला. प्रभात फिल्म कंपनीमध्ये असताना त्यांनी 'अमृतमंथन', 'माझा मुलगा', 'संत तुकाराम', 'कुंकू' इत्यादी चित्रपटांना संगीत दिले.

१९३२ साली त्यांचे दुर्गा केळेकरांशी लग्न झाले.  लग्नानंतर त्या  ज्योत्स्ना भोळे झाल्या.

केशवराव भोळे यांनी इ.स.१९३३साली ’नाट्यमन्वंतर’ नावाची नाट्यसंस्था काढली. त्या संस्थेने रंगमंचावर आणलेल्या ’आंधळ्यांची शाळा’या नाटकाचे त्या काळी शंभराहून अधिक प्रयोग झाले होते. पहिला प्रयोग मुंबईच्या रिपन थिएटरात १जुलै १९३३ रोजी झाला. त्या नाटकात नाटककार श्री.वि.वर्तक यांच्या पत्नी सौ पद्मावती वर्तक, म.रा. रानडे, पार्श्वनाथ आळतेकर, के.नारायण काळे, ल.भ. केळकर, माधवराव प्रभू, नामजोशी, हर्डीकर यांनी भूमिका केल्या होत्या. नायिका-बिंबाच्या भूमिकेत ज्योत्स्ना भोळे होत्या. ’आंधळ्यांची शाळा’ हे नाटक जगप्रसिद्ध नाटककार इब्सेन याचा साडू असलेल्या ब्यर्सन याने लिहिलेल्या ’ग्वॉन्टलेट’ या नाटकाचे मराठी भाषांतर होते.  ज्योत्स्नाबाई त्या नाटकाच्या वेळी फक्त १८ वर्षांच्या होत्या.

दरवर्षी एखाद्या तरुण आश्वासक संगीतकाराला स्वरानंद प्रतिष्ठानतर्फे केशवराव भोळे यांच्या नावाचा पुरस्कार दिला जातो. २०१४ साली हा पुरस्कार राहुल रानडे यांना मिळाला होता.

## प्रकाशित साहित्य 
## बाह्य दुवे 
* आयएमडीबी.कॉम - केशवराव भोळ्यांची सांगीतिक कारकीर्द (इंग्लिश मजकूर)

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:मराठी संगीतकार
वर्ग:इ.स. १८९६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६७ मधील मृत्यू
पेनसिल्व्हेनिया

**पेनसिल्व्हेनिया** () हे अमेरिकेच्या पूर्व भागातील एक राज्य आहे. पेनसिल्व्हेनिया हे क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने अमेरिकेमधील ३३वे तर लोकसंख्येच्या दृष्टीने सहाव्या क्रमांकाचे राज्य आहे. 

पेनसिल्व्हेनियाच्या उत्तरेला न्यू यॉर्क, वायव्येला ईरी सरोवर, पूर्वेला ओहायो, नैऋत्येला वेस्ट व्हर्जिनिया, दक्षिणेला मेरीलॅंड, आग्नेयेला डेलावेर तर पूर्वेला न्यू जर्सी ही राज्ये आहेत. हॅरिसबर्ग ही पेनसिल्व्हेनियाची राजधानी असून फिलाडेल्फिया हे सर्वात मोठे शहर आहे. पिट्सबर्ग, ॲलनटाऊन व ईरी ही येथील इतर मोठी शहरे आहेत.  

सुमारे ५०० वर्षांचा इतिहास असलेले पेनसिल्व्हेनिया आर्थिक, औद्योगिक व राजकीयदृष्ट्या अमेरिकेतील एक महत्त्वाचे राज्य मानले जाते. अमेरिकेच्या संघात सामील होणारे पेनसिल्व्हेनिया हे दुसरे राज्य होते (पहिले: डेलावेर). वॉशिंग्टन डी.सी. बांधले जाण्याआधी १७९० ते १८०० ह्या दरम्यान फिलाडेल्फिया ही अमेरिकेची राजधानी होती. पेनसिल्व्हानिया अमेरिकेच्या सर्वात पुढारलेल्या औद्योगिक क्षेत्रामधील एक राज्य आहे. ह्या राज्याचा जीडीपी अमेरिकेमध्ये सहाव्या क्रमांकावर आहे.

## गॅलरी 

चित्र:Philly skyline.jpg|फिलाडेल्फिया.
चित्र:Bethlehem Steel.jpg|बेथलहममधील एक स्टील कारखाना.
चित्र:National-atlas-pennsylvania.png|पेनसिल्व्हेनियामधील प्रमुख रस्ते व महामार्ग
चित्र:PAState Capitol Back a Bit.JPG|पेनसिल्व्हेनिया राज्य संसद भवन
चित्र:Pennsylvania quarter, reverse side, 1999.jpg|पेनसिल्व्हेनियाचे प्रतिनिधित्व करणारे २५ सेंट्सचे नाणे.

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत सरकारी संकेतस्थळ
*पर्यटन

वर्ग:अमेरिकेची राज्ये
माक्स लीबरमान

**माक्स लीबरमान** (२० जुलै, इ.स. १८४७ - ८ फेब्रुवारी, इ.स. १९३५) हा जर्मन चित्रकार होता.

## बाह्य दुवे 
वर्ग:जर्मन चित्रकार
वर्ग:दृक् प्रत्ययवाद चित्रशैली
वर्ग:इ.स. १८४७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९३५ मधील मृत्यू
नाग नदी (निःसंदिग्धीकरण)

* नाग नदी (नागपूर जिल्हा)
* नाग नदी (पुणे जिल्हा)

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
न्यू मेक्सिको

**न्यू मेक्सिको** (; ) हे अमेरिकेचे एक राज्य आहे. अमेरिकेच्या नैऋत्य भागात वसलेले न्यू मेक्सिको क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने अमेरिकेमधील पाचवे तर लोकसंख्येच्या दृष्टीने ३६व्या क्रमांकाचे राज्य आहे. हे राज्य देशात सहाव्या क्रमांकाचे तुरळक लोकवस्तीचे आहे. अमेरिकन संघात सामील होणारे न्यू मेक्सिको हे ४७वे राज्य होते.

न्यू मेक्सिकोच्या दक्षिणेला मेक्सिकोचे शिवावा राज्य, नैऋत्येला सोनोरा राज्य, पश्चिमेला अ‍ॅरिझोना, वायव्येला युटा, उत्तरेला कॉलोराडो, ईशन्येला ओक्लाहोमा तर पूर्वेला व आग्नेयेला टेक्सास ही राज्ये आहेत. सांता फे ही न्यू मेक्सिकोची राजधानी तर आल्बुकर्की हे सर्वात मोठे शहर आहे. रियो ग्रांदे ही उत्तर अमेरिकेमधील एक नदी येथील सर्वात मोठी नदी आहे.

लॅटिन अमेरिकन वंशाच्या रहिवाशांच्या टक्केवारीमध्ये न्यू मेक्सिकोचा अमेरिकेत प्रथम क्रमांक आहे (४४.५ टक्के). येथील २९ टक्के रहिवाशांची मातृभषा स्पॅनिश आहे. तसेच येथे नावाहो व पेब्लो ह्या स्थानिक आदिवासी वंशाचे लोक मोठ्या प्रमाणावर वास्तव्य करून आहेत. ह्यामुळे न्यू मेक्सिकोच्या समाजावर स्थानिक अमेरिकन व मेक्सिकन संस्कृतीचा मोठा पगडा आहे.

खनिज तेल व वायु, संरक्षण व पर्यटन हे न्यू मेक्सिकोमधील सर्वात मोठे उद्योग आहेत. येथील अर्थव्यवस्था इतर राज्यांच्या तुलनेत कमकुवत आहे.

## मोठी शहरे 
*आल्बुकर्की - ५,४५,८५२
*लास क्रुसेस - ९७,६१८
*सांता फे - ७५,७६४

## गॅलरी 

चित्र:Santa Fe San miguel chapel.jpg|सॅन मिगेल हे सांता फेमधील चर्च अमेरिकेतील सर्वात जुने चर्च आहे.
चित्र:Map of New Mexico NA.png|न्यू मेक्सिकोमधील प्रमुख रस्ते व महामार्ग.
चित्र:New Mexico State Capitol east entrance.jpg|न्यू मेक्सिको राज्य विधान भवन.
चित्र:2008 NM Proof.png|न्यू मेक्सिकोचे प्रतिनिधित्व करणारे २५ सेंट्सचे नाणे.

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत सरकारी संकेतस्थळ
*पर्यटन

वर्ग:अमेरिकेची राज्ये
पोल सेझान

**पोल सेझान** (फ्रेंच: *Paul Cézanne* ;) (जानेवारी १९, इ.स. १८३९ - ऑक्टोबर २२, इ.स. १९०६) हा उत्तर-दृक्‌ प्रत्ययवादी चित्रांसाठी प्रसिद्ध असलेला फ्रेंच चित्रकार होता. इ.स.च्या एकोणिसाव्या शतकात बळावलेल्या दृक प्रत्ययवादी चित्रशैलीकडून इ.स.च्या विसाव्या शतकातील घनवादी चित्रशैलीच्या दिशेने युरोपीय कलाक्षेत्राला मिळणाऱ्या कलाटणीच्या काळातील समन्वयाच्या छटा त्याच्या चित्रांत आढळतात.

## बाह्य दुवे 
* 
* 

वर्ग:फ्रेंच चित्रकार
वर्ग:दृक् प्रत्ययवाद चित्रशैली
वर्ग:इ.स. १८३९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९०६ मधील मृत्यू
वर्‍हाडी (निःसंदिग्धीकरण)

**वऱ्हाडी** या शब्दाशी संबंधित खालील लेख उपलब्ध आहेत:

* वऱ्हाडी बोलीभाषा - विदर्भात बोलली जाणारी मराठीची एक बोलीभाषा.
* वऱ्हाडी‎- लग्नासाठी परगावाहून येऊन जमलेली मंडळी

----
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
मेरी टॉड लिंकन

thumb|right|मेरी टॉड लिंकन
**मेरी टॉड लिंकन** (डिसेंबर १३, इ.स. १८१८:लेक्झिंग्टन, केंटकी, अमेरिका - जुलै १६, इ.स. १८८२:स्प्रिंगफील्ड, इलिनॉय, अमेरिका) अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्ष अब्राहम लिंकनची पत्नी होती. त्यांना चार अपत्ये झाली.

वर्ग:अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने
वर्ग:इ.स. १८१८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८८२ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:अब्राहम लिंकन
वर्ग:अमेरिकेच्या प्रथम महिला
ब्रिटिश (निःसंदिग्धीकरण)

**ब्रिटिश** हा शब्द अनेक संदर्भांत वापरला जातो. भारतात व्यापारासाठी आलेल्या ब्रिटिश आणि युरोपातील अन्य लोकांना 'फिरंगी' म्हणले जाते 'फिरंगी' ही 'स्टार ट्रेक' या दूरचित्रवाणीवरील कार्यक्रमाच्या कथानकातील एक जमात आहे.

## व्यक्तिगट 
* ब्रिटिश लोक - ब्रिटोन्स, ब्रिट्स, युनायटेड किंग्डम, आईल ऑफ मान, चॅनल द्वीपसमूह येथील नागरिक
* ब्रिटोन्स - ग्रेट ब्रिटन द्वीपाच्या दक्षिण भागात राहणारऱ्या प्राचीन केल्टिक जमाती

## भाषा 
* ब्रिटिश इंग्लिश - युनायटेड किंग्डम व त्याचा प्रभाव असलेल्या प्रदेशांतून बोलली जाणारी इंग्लिश भाषा
* ब्रिटिश भाषा (केल्टिक) - प्राचीन ब्रिटनमध्ये वेल्श, कॉर्निश आणि ब्रेटोन जमातींकडून वापरात असलेली भाषा

## भूगोल
* ब्रिटिश बेटे - युनायटेड किंग्डम, चॅनल द्वीपसमूह आणि आइल ऑफ मानचे एकत्रित व अधिकृत नाव
* ब्रिटिश द्वीपसमूह - युरोपच्या वायव्येस असलेली द्वीपे, यात ग्रेट ब्रिटन, आयर्लंड व इतर सुमारे ६,००० बेटांचा समावेश होतो
* ब्रिटिश साम्राज्य - युनायटेड किंग्डमला धार्जिणे असलेल्या प्रदेशांचा समूह

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
छत्रसाल बुंदेला

इवलेसे|छत्रसाल बुंदेला
**छत्रसाल बुंदेला** (जन्म : ४ मे १६४९;  - २०  डिसेंबर] १७३१) हा मुघल साम्राज्याच्या विरोधात शस्त्र उठवून बंड करणारा एक शूर राजा होता. याने पन्ना संस्थानची स्थापना केली.
इ.स. १६२७ मध्ये हा 'जगज्जेता' चक्रवर्ती बादशाहा मृत्यू पावला, व त्याचा मुलगा शहाजहान हा दिल्लीपदावर अधिष्ठित झाला. तो पुनः बीरसिंगदेव अधमपणा स्वीकारून बाहशाहाच्या मुलुखात दंगेधोपे व लूटमार करू लागला. हे वृत्त बादशाहास समजताच त्याने त्याची खोड मोडून त्याची सर्व जहागीर जप्त केली. त्या वेळेपासून सन १७०७ पर्यंत झाशीप्रांत दिल्लीच्या बादशहाकडे होता. पुढे सन १७०७ मध्ये, बहादूरशाहा गादीवर आल्यानंतर त्याने झाशी परगणा छत्रसाल राजास जहागीर दिला.

राजा छत्रसालबद्दल पुढील पंक्ती प्रसिद्ध आहेत : 
;तोड़ादार घोड़ादार
;वीरनि सों प्रीति करी
;साहस सों जीति जंग
;खेत ते न चालियौ

;बिन्ती छत्रसाल करै
;होय जो नरेस देश
;रैहे न कलेस रेस
;मेरो कह्यो पालियौ

## छत्रसाल याची मराठी चरित्रे
 * बुंदेलखंडचा महाराजा छत्रसाल (सदाशिव आठवले)

वर्ग:उत्तर प्रदेशचा इतिहास
वर्ग:मध्य प्रदेशचा इतिहास
वर्ग:बुंदेलखंड
वर्ग:इ.स. १६४९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १७३१ मधील मृत्यू
बुंदेलखंड

250 px|इवलेसे|बुंदेलखंडचे भारताच्या नकाशावरील स्थान
**बुंदेलखंड** हा मध्य भारतामधील एक भौगोलिक प्रदेश व पर्वतरांग आहे. उत्तर प्रदेश व मध्य प्रदेश ह्या दोन राज्यांमध्ये बुंदेलखंड प्रदेश पसरला आहे. खजुराहो हे प्रसिद्ध पर्यटनस्थळ बुंदेलखंड भागातच स्थित आहे. बुंदेलखंडला अनेक शतकांचा इतिहास असून त्याची स्वतंत्र सांस्कृतिक ओळख आहे. हिंदी सोबत येथे बुंदेली भाषा देखील वापरात आहे.

## स्वतंत्र राज्य
बुंदेलखंड प्रदेश अविकसित व दुर्लक्षित असून येथील रहिवासी १९६० सालापासून वेगळ्या राज्याची मागणी करत आहेत. बहुजन समाज पक्षाची मायावती, भारतीय जनता पक्षची उमा भारती व इतर अनेक नेत्यांनी बुंदेलखंडला स्वतंत्र राज्याचा दर्जा मिळणार असे आश्वासन दिले आहे. मध्य प्रदेश व उत्तर प्रदेशमधील एकूण १४ जिल्हे स्वतंत्र बुंदेलखंड राज्यासाठी निवडले जाऊ शकतील.
### उत्तर प्रदेश
*झांसी जिल्हा
*ललितपूर जिल्हा
*चित्रकूट जिल्हा
*जलौन जिल्हा
*बांदा जिल्हा
*हमीरपूर जिल्हा
*महोबा जिल्हा
### मध्य प्रदेश
*दतिया जिल्हा
*छत्रपूर जिल्हा
*दामोह जिल्हा
*पन्ना जिल्हा
*सागर जिल्हा
*विदिशा जिल्हा
*टिकमगढ जिल्हा

## प्रसिद्ध बुंदेलखंडी व्यक्ती
*झाशीची राणी
*मस्तानी - पहिल्या बाजीरावाची दुसरी पत्नी
*तुलसीदास - रामचरितमानसचे निर्माते

## हे सुद्धा पहा
*बुंदेलखंड एक्सप्रेस


वर्ग:उत्तर प्रदेशचा भूगोल
वळवाचा पाऊस

**वळवाचा पाऊस** मॉन्सून दाखल होण्यापूर्वी आलेला पाऊस असतो. हा पाउस मुख्यत्वे भारतासह दक्षिण  आणि नैऋत्य आशियात पडतो.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:निसर्ग
वर्ग:वातावरण
वर्ग:भूगोल
वर्ग:पाऊस
डच

'''''' हे मुळचे नेदरलॅंड्सचे रहिवासी आहेत.
दीपदर्शन

आपल्या हिंदू पूर्वजांनी दीपदर्शनाला प्राधान्य दिले आहे त्याच्यामागे खूप सखोल जाणीव आणि कृतज्ञतेची भावना साठवलेली आहे. विद्युतशक्तीच्या ह्या युगातही तुपाचा/तेलाचा दिवाचा पेटवून त्याला नमस्कार करण्याचा प्रघात आहे. तुपाचा दिवा स्वतःच्या मंदमंद जळणाऱ्या ज्योतीने मानवाला आत्मज्योतीची कल्पना देतो आणि अशा रितीने त्याला शांत बनवून अंतर्मुख करतो.
एक तुपाचा दिवा हजारो दिवे पेटवू शकतो परंतु विजेचा दिवा दुसरा एकही दिवा पेटवू शकत नाही. माणसाने दिव्यापासून ही प्रेरणा घेण्यासारखी आहे की मी प्रकाशित होईन आणि इतरांनांही प्रकाशित करीन. स्वतः जळून जगाला प्रकाश देण्याची प्रेरणा दिवा आपल्याला देतो. माणसानेही जगातील अंधार हटविण्यासाठी, अज्ञान दूर करण्यासाठी तसेच दैवी विचारांचा प्रकाश पसरविण्यासाठी अखंड जळत राहिले पाहिजे, अशी जीवनदीक्षा दीपक आपल्याला देतो. सतत तेवत्या दिव्याच्या पाठीमागे माणसाने प्रभुकार्यासाठी, मानव्यासाठी अखंड जळत राहिले पाहिजे अशी सूचना आहे. मंदिराच्या गाभाऱ्यात प्रकाश पसरवून सतत तेवता दिवा आपल्याला देवाच्या मूर्तीचे दर्शन करवितो त्याचप्रमाणे जगातल्या अंधारात लोकांना ईश्वराभिमुख करण्यासाठी समजदार माणसाने अखंड जळत राहिले पाहिजे. 
आषाढ अमावास्या ही दिव्याची अमावास्या या  दिवशी घरातले सर्व तांब्या-पितळेचे आणि चांदीचे दिवे पेटवून त्यांची पूजा करण्याची प्रथा आहे. या दिवशी बाजरीच्या पिठाचे उकडलेले पणतीच्या आकाराचे दिवे http://marathi.webdunia.com/article/marathi-sweet-dishes/%E0%A4%AC%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%9A%E0%A5%87-%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%B5%E0%A5%87-110041600019_1.htm जेवताना गुळाबरोबर खातात.

## हेदेखील पहा 
वैदिक प्रतीक-दर्शन

----
## हे सुद्धा पहा 
वैदिक प्रतीक-दर्शन

वर्ग:हिंदू संस्कृती
न्यू जर्सी

**न्यू जर्सी** (, ) हे अमेरिकेतील सर्वाधिक लोकसंख्या घनतेचे राज्य आहे. अमेरिकेच्या पूर्व किनाऱ्यावर वसलेले न्यू जर्सी क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने अमेरिकेमधील ४७वे तर लोकसंख्येच्या दृष्टीने अकराव्या क्रमांकाचे राज्य आहे. 

न्यू जर्सीच्या पूर्वेला व दक्षिणेला अटलांटिक महासागर, पश्चिमेला डेलावेर व पेनसिल्व्हेनिया व उत्तरेला न्यू यॉर्क ही राज्ये आहेत. ट्रेंटन ही न्यू जर्सीची राजधानी तर न्यूअर्क हे सर्वात मोठे शहर आहे. न्यू जर्सीमधील बव्हंशी लोक न्यू यॉर्क शहर व फिलाडेल्फिया ह्या महानगरांच्या क्षेत्रांत राहतात.

दरडोई उत्पन्नाच्या दृष्टीने न्यू जर्सी हे अमेरिकेमधील दुसऱ्या क्रमांकाचे राज्य आहे. येथील अर्थव्यवस्था बऱ्याच प्रमाणावर न्यू यॉर्क शहरावर अवलंबून आहे व न्यू यॉर्क शहरामध्ये काम करणारे हजारो लोक न्यू जर्सीमध्ये वास्तव्य करतात. भारतीय वंशाच्या रहिवाशांच्या संख्येमध्ये न्यू जर्सीचा अमेरिकेत तिसरा क्रमांक लागतो.

## मोठी शहरे 
*न्यूअर्क - २,७७,१४०
*जर्सी सिटी - २,४७,५९७
*पॅटरसन - १,४६,१९९

## गॅलरी 

चित्र:0328Jersey City Statue of Liberty.JPG|स्वातंत्र्यदेवतेचा पुतळा व जर्सी सिटी.
चित्र:George Washington Bridge, HAER NY-129-66.jpg|न्यू जर्सीला न्यू यॉर्क शहरासोबत जोडणारा जॉर्ज वॉशिंग्टन पूल हा जगातील सर्वात वर्दळीचा पूल आहे.
चित्र:Trump Taj Mahal and Chairman Tower.JPG|अटलांटिक सिटीमधील ट्रंप ताज महाल हॉटेल
चित्र:Map of New Jersey NA.png|न्यू जर्सीमधील प्रमुख रस्ते व महामार्ग
चित्र:New Jersey State House.jpg|न्यू जर्सीचे विधानभवन.
चित्र:1999 NJ Proof.png|न्यू जर्सीचे २५ सेंट्सचे नाणे.

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत सरकारी संकेतस्थळ
*पर्यटन

वर्ग:अमेरिकेची राज्ये
वांगे

thumb|right|200px|वांग्याची पाने व फळ
**वांगे** (शास्त्रीय नाव: *Solanum melongena*, *सोलानम मेलाँजेना*;) ही *सोलानम* प्रजातीतील एक वनस्पती आहे. त्याची फळे स्वयंपाकात खाद्यपदार्थ म्हणून वापरली जातात. मुळातील दक्षिण आशियातून उगम पावलेल्या या वनस्पतीची लागवड आता उष्णकटिबंधात व समशीतोष्ण कटिबंधातील अन्य भूप्रदेशांमध्येही केली जाते. चीन मध्ये सर्वप्रथम वांगी वापरात आल्याचा उल्लेख आढळतो. महाराष्ट्रात पीक आल्यावर खंडोबाला वांग्याचे भरीत अर्पण करण्याची प्राचीन परंपरा आहे. वांग्याला हिंदीत बैंगन व इंग्रजीत Brinjal किंवा Eggplant म्हणतात. संस्कृतमध्ये वृन्तांकम्, भण्टाकी असे दोन शब्द आहेत.

निघण्टु रत्नाकर या ग्रंथात *वृन्तांकं स्वादु तीक्ष्णोष्णं पाके कटु च* असा वांग्याचा आयुर्वेदीय उल्लेख आढळतो. तसेच 'वृन्तांकम् बहुबीजानाम् कुष्मांडम् कोमलं विषम् | अर्थात - खूप बिया असलेले वांगे व फारच कोवळे कोहळे खाल्ले असता ते विषाप्रमाणे बाधते असे आयुर्वेदात नमूद केले आहे.- 
thumb|right|200px|टोपलीत ठेवलेली जांभळ्या सालीची वांगी वांग्यांची भाजी करतात. मोठ्या आकारमानाच्या काळ्या वांग्यांचे भरीत करतात. वांगी घालून वांगीभात होतो. वाळवलेल्या वांग्याचे लोणचेही केले जाते. 

## जाती
वांगी प्रामुख्याने ३ प्रकारात आढळतात. गोल, लांब व सडपातळ, व ठेंगण्या झाडाची.
* वांग्याच्या पारंपरिक जाती -गुलाबी, हिरवी, पांढरी, जांभळी आणि काळ्या रंगाची वांगी. ‘रवय’ आणि ‘कल्यामी’ अश्या दोन जातींची वांगी, आणि घुडी, वेली, बाणवांगे, भोंगाफाईट अशा आकारांमधली वांगी वसई भागात पिकतात.  
* जाती - पुसा पर्पल क्लस्टर, पुसा क्रांती, पुसा अनमोल, पुसा पर्पल राउंड, अर्का शील, अर्का शिरीष, अर्का कुसुमाकर, अर्का नवनीत, आझाद क्रांती, विजय हायब्रीड आहेत .
* महाराष्ट्रात लागवडीस शिफारस केलेल्या वांग्याचे प्रकार - मांजरी गोटा, वैशाली, पुसा क्रांती, पुसा जांभळी गोल, पुसा जांभळी लांब 
* सुधारित जाती - मांजरी गोटा, कृष्णा, फुले हरित, फुले अर्जुन, को-१, को-२ व पी.के.एम. १.

## लागवड
वांग्याची आधी रोपे तयार करून नंतर ती पुनर्लागवड पद्धतीने पेरली जातात. निचरा होणाऱ्या जमिनीत यांची लागवड केली जाते.

## रोग
वांगे, टोमॅटो आणि मिरची या तिन्हीचे जनुकीय गुणधर्म सारखे असतात. परंतु ही पिके एकाच वाफ्यात घेतली जात नाहीत. कारण सूत्रकृमींचा प्रादुर्भाव होतो. वांग्याच्या रोपट्यांवर तुडतुड्यांचा प्रादुर्भाव झाल्यास, ते या पिकावरील रस शोषून घेतात. यामुळे ते पीक पिवळे पडते, वांग्यांची वाढ होत नाही.

## वांग्यासंबंधी मराठी पुस्तके
thumb|right|वांग्याची भाजी  
* गवार, भेंडी व वांग्याचे पदार्थ (प्रिया नाईक)  
* वांगी मिरची टोमॅटो लागवड (डॉ. भी.गो. भुजबळ, डॉ. बी.बी. मेहेर) 
* वांगी लागवड (डॉ. वि.ग.राऊळ) 
* वांग्याचे चविष्ट रुचकर ५० प्रकार (ज्योती राठोड)
* वांग्याचे रुचकर ४३ प्रकार (ज्योती राठोड)  
* वांग्याच्या पारंपरिक भाज्या (ज्योती राठोड)  

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:भाज्या
वर्ग:पिके
वर्ग:वनस्पती
भुईमूग

thumb|right|भुईमूगाची पाने व शेंगा
thumb|right|शेंगा-त्यातील एक उघडलेली आहे.त्यात भुईमूगाचे दाणे दिसतात.

भुईमूग हे एक शेंगावर्गीय पीक आहे. हे उष्णकटिबंधीय आणि उपोष्णकटिबंधीय क्षेत्रात मोठ्या प्रमाणात घेतले जाते, हे लहान आणि मोठ्या व्यावसायिक उत्पादकांसाठी महत्त्वाचे आहे. २०१६ मध्ये सोललेल्या शेंगदाण्यांचे जगातील वार्षिक उत्पादन ४४ दशलक्ष टन होते. वनस्पतिशास्त्रज्ञ कार्ल लिनीयस याने या प्रजातीला हायपोगायिया  म्हणजे "जमिनीच्या खाली" असे नाव दिले.

भुईमूग हा फॅबॅसी या वनस्पती कुटुंबातील आहे. भुईमुगामध्ये मुळावरील गाठींमध्ये नायट्रोजन-स्थिर करणारे जीवाणू असतात. शेंगदाणे मानवी शरीरासाठी पौष्टिक मानले जातात. ते अक्रोड आणि बदामासारखेच असतात आणि पाश्चात्य पदार्थांमध्ये समाविष्ट केले जातात.

भुईमूग हे तेलवर्गीय महत्त्वाचे नगदी पीक आहे. पण काळाच्या ओघात त्याचे महत्त्व अन्नपीक म्हणूनसुद्धा वाढीस लागले आहे. या पिकात निरनिराळ्या हवामानात जुळवून घेण्याची क्षमता आहे. तसेच हे पीक फेरपालटीस आणि आंतरपीक म्हणून घेण्यास अत्यंत उपयुक्त आहे. या पिकामुळे जमिनीची सुपीकता वाढते.

#### भुईमूग लागवड 
रुंद वरंबे सरी या पद्धतीने भुईमूग लागवड करताना पूर्वमशागत करून रान भुसभुशीत झाल्यानंतर रुंद वरंबे व सरी तयार करण्यासाठी शेतात 150 सें.मी. अंतरावर खुणा करून, रेषा मारून आखणी करावी. पुन्हा रेषा मारलेल्या ठिकाणी 30 सें.मी. रुंदीचा पाट पाडल्यास 120 सें.मी. रुंदीचे व 15-20 सें.मी. उंचीचे गादी वाफे तयार होतील. हे वाफे प्रथम पाणी देऊन पूर्ण भिजवून वाफस्यावर आल्यावर त्यावर 30 सें.मी. रुंदीच्या चार ओळी बसवून अशा ओळींत दोन रोपांतील अंतर दहा सें.मी. ठेवून बियाण्याची टोकण करावी.

## इतिहास 
शेंगदाणे हे मूळचे न्यू वर्ल्ड पीक आहे .मात्र संशोधकांना मेसोआमेरिका आणि दक्षिण अमेरिका या दोन्ही देशांत मोठ्या प्रमाणात लागवड झाल्याचे आढळले. पेरूमधील पुरातत्त्व स्थळांकडून मिळालेल्या अवशेष पेरिकार्प (फळांची पिल्ले) ऊतक आजच्या (वायबीपी) अंदाजे ३९००–३७५० वर्षांपूर्वी तिथल्या हेतूपूर्ण शेती वापराची तारीख ठरवते. पूर्वीचे पाळीव प्राणी किती झाले हे कोणालाही ठाऊक नाही पण बहुधा ते दरींमध्ये प्रथम घडले दक्षिण अमेरिकेच्या ग्रॅन चाको भागात पराना आणि पराग्वे नदी प्रणाल्यांचा.

## रोजच्या आहारात शेंगदाण्याचा वापर 
शेंगदाण्याचा वापर शेंगदाणा बटर तयार करण्यासाठी केला जातो. शेंगदाणे एक अतिशय पौष्टिक आहार आहे. फिल्टर केलेले परिष्कृत तेल स्वयंपाक आणि मार्गारीन बनवण्यासाठी वापरले जाते. शेंगदाणा तेल हे महत्त्वाचे खाद्यतेल आहे. पेंड पशुखाद्य म्हणून वापरली जाते. शेंगदाण्यातील प्रथिने अर्दिल या कृत्रिम फायबरच्या उत्पादनात वापरली जातात. वनस्पती तूप हायड्रोजननंतर शेंगदाणा तेलापासून बनविला जातो.

* संपूर्ण शेंगदाणे
* शेंगदाणा तेल
* शेंगदाणा लोणी
* शेंगदाणा पीठ

## औद्योगिक वापर 
शेंगदाणे मोठ्या प्रमाणात औद्योगिक वस्तू तयार करण्यासाठी वापरले जातात. शेंगदाणा तेलाचा महत्त्वपूर्ण उपयोग म्हणजे पेंट, वार्निश, वंगण तेल, लेदर ड्रेसिंग्ज, फर्निचर पॉलिश, कीटकनाशके आणि नायट्रोग्लिसरीन. साबण आणि बऱ्याच सौंदर्यप्रसाधनांच्या उत्पादनांमध्ये शेंगदाणा तेलाचा समावेश आहे. भुईमुगाची टरफले प्लास्टिक, वॉलबोर्ड, घर्षण, इंधन, सेल्युलोज आणि श्लेष्म तयार करण्यासाठी वापरले जातात.

## औषधी उपयोग 
शेंगदाणे आरोग्याइतकेच लोकप्रिय आहेत. ते प्रथिनेचा एक उत्कृष्ट स्रोत आहेत आणि त्यात विविध जीवनसत्त्वे, खनिजे आणि वनस्पती संयुगे मोठ्या प्रमाणावर असतात. वजन कमी करण्याच्या आहाराचा एक भाग म्हणून ते उपयुक्त ठरू शकतात आणि हृदयरोग आणि पित्तदोषाचा धोका कमी करू शकतात.

## संदर्भ 
वर्ग:औषधी वनस्पती
वर्ग:शेती
वर्ग:तेलबिया
वर्ग:खाद्यतेले
वर्ग:गळीतधान्य
भेंडी

thumb|right|300px|भेंड्या

**भेंडी** (इंग्रजी नावे: Okra, okro, ladies' fingers व ochro) ही एक फळभाजी आहे. ही भाजी भारतात जवळजवळ वर्षभर बाजारात उपलब्ध असते. भेंडीच्‍या फळात कॅल्शियम व आयोडिन ही मूलद्रव्‍ये आणि क जीवनसत्त्व  भरपूर प्रमाणात असते. 
## लागवड
महाराष्‍ट्रामध्ये भेंडीचे पीक हलक्‍या मध्‍यम तसेच भारी जमिनीत घेता येते,परंतु जमीन पाण्‍याचा चांगला निचरा होणारी असावी. भेंडीचे पीक वर्षभर घेतले जात असले तरी खरीप व उन्‍हाळी हंगामात पीक चांगले येते. पिकास २० ते ४० सेल्सियस तापमान चांगले मानवते. पाण्‍याची कमतरता असताना इतर भाज्‍यांपेक्षा भेंडीचे पीक चांगले येते. उन्‍हाळयात भाज्‍यांची चणचण असताना तर भेंडीला बाजारात फारच मागणी असते. महाराष्‍ट्रामध्‍ये भेंडीखाली ८१९० हेक्‍टर क्षेत्र लागवडीखाली आहे. भेंडीचे पिक हे वर्षभर घेतले जाते.

भेंडी लागवड खरीप (जून – जुलै) आणि उन्हाळी (जानेवारी – फेब्रुवारी) हंगामात करतात. कोकण विभागात भेंडीची लागवड रब्बी हंगामात करता येते. निर्यातीसाठी सतत पुरवठा करण्याकरिता पीक टप्प्या टप्प्यात १५ – २० दिवसाच्या अंतराने पेरावे. भेंडी हे भाजीपाला पीक मूळचे दक्षिण आफ्रिकेतील किंवा आशिया खंडातील मानले जाते. भेंडीची लागवड वर्षभर केली जाऊ शकते. अधिक उत्पादनासाठी खरीप व उन्हाळी हंगामात भेंडीची लागवड करणे फायद्याचे ठरते. भेंडीमध्ये विविध जीवनसत्त्वे, लोह तसेच खनिजे मुबलक प्रमाणात उपलब्ध असतात. भेंडीच्या झाडाचा वापर कागद तयार करण्यासाठी केला जातो. या अशा विविध कारणांमुळे मागणी असलेल्या भेंडीची लागवड करणे शेतकरी बांधवांसाठी फायद्याचे ठरू शकते.

## वापर 
भेंडीची भाजी सहज उपलब्ध होत असल्याने ती भारतात सर्वत्र खाल्ली जाते. भेंडीची भाजी चिकट आणि बुळबुळीत असली तरी ती चविष्ट व पोषक असते. भेंडीच्या भाजीचे भेंडी फ्राय, भेंडी मसाला असे वेगवेगळे प्रकार करून खाल्ले जातात. कोवळी भेंडी कच्ची खाणेही आरोग्यासाठी चांगले असते. भेंडीच्या जून दाण्यांचीसुद्धा उसळ केली जाते.

## फायदे
*भेंडी सेवन केल्याने कॅन्सर होत नाही 
*भेंडी हृदयाला देखील स्वस्थ ठेवते
*मधुमेह होण्याची शक्यता नसते
*भेंडी ॲनिमियामध्ये फारच लाभदायक असते
*पोटफुगी, बद्धकोष्ट, पोट दुखणे आणि गॅससारख्या समस्या होत नाहीत.
*हाडे मजबूत होतात
*वजन घटण्यास मदत होते
*रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवते 
*मेंदूचे कार्य सुधारते 
*गरोदर स्त्रियांसाठी उत्तम 

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:भाज्या
भरत (महाभारत)

इवलेसे

**भरत** दुष्यंत आणि शकुंतलेचा पुत्र आणि पूरुवंशातील एक प्रसिद्ध सम्राट. भरताचे सर्वदमन असेही एक नाव आहे. भरताच्या वंशजांना भारतवंशी म्हणू लागले. त्यामुळे या दुष्यंतपुत्र भरतावरून,  हिमालयापासून दक्षिणेला महासागरापर्यंत पसरलेल्या भूभागाला भारत असे नाव मिळाले असा एक समज आहे.

----
वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा
प्रल्हाद

**प्रल्हाद** (लेखनभेद **प्रह्लाद**)(संस्कृत: प्रह्लाद, IAST: Prahlāda) हा हिंदू पौराणिक कथांमधील असुर राजा आहे. तो रक्षक देवता, विष्णू यांच्यावर असलेल्या त्याच्या कट्टर भक्तीसाठी ओळखला जातो. तो नरसिंहाच्या कथेत दिसतो, विष्णूचा सिंह अवतार, जो प्रल्हादाला त्याच्या दुष्ट पिता, असुर राजा हिरण्यकशिपूचा वध करून सोडवतो.

प्रल्हादाचे वर्णन एक संत मुलगा म्हणून केले जाते, जो त्याच्या निष्पापपणा आणि विष्णूप्रती भक्तीसाठी ओळखला जातो. त्याचे वडील हिरण्यकशिपू आणि त्याचा काका आणि मावशी हिरण्याक्ष आणि होलिका यांचा निंदनीय स्वभाव असूनही तो विष्णूची उपासना करत राहतो आणि विष्णूने आपल्या काका हिरण्यक्षला छेदून व ठेचून मारले आणि विष्णूने त्याची मावशी होलिकाला जाळून मारले. तिला जिवंत राख करून टाकले, आणि नरसिंहाच्या रूपात विष्णूने त्याचे वडिल हिरण्यकशिपूचा अंत केला आणि त्याचा वध केला आणि प्रल्हाद आणि विश्वाला विनाश आणि अराजकतेपासून वाचवले. वैष्णव परंपरेचे अनुयायी त्यांना महाजन किंवा महान भक्त मानतात. भागवत पुराणात त्यांच्याबद्दल एक ग्रंथ दिलेला आहे, ज्यामध्ये प्रल्हादाने विष्णूच्या प्रेमळ उपासनेच्या प्रक्रियेचे वर्णन केले आहे.

पुराणातील त्याच्याबद्दलच्या बहुतेक कथा प्रल्हादाच्या लहान मुलाच्या कृतीवर आधारित आहेत आणि त्याचे चित्रण आणि चित्रांमध्ये सहसा चित्रण केले जाते.

## भक्त प्रल्हादाची कथा 
राजा हिरण्यकश्यपू हा विष्णूचा शत्रू होता. आपल्या राज्यामध्ये कोणीही विष्णूभक्ती करता कामा नये असा त्याचा आदेश होता. त्याच्या स्वतःच्याच महालात त्याचा मुलगा प्रल्हाद हा विष्णूची उपासना करत आहे असे त्याला कळले. तेव्हा त्याने त्याच्यावर सर्प पाठविले. पण सापांनी त्याला दंश केला नाही. राजाने त्याला पर्वतशिखरावरून समुद्रात फेकून दिले, परंतु त्याही परिस्थितीत तो जिवंत राहिला. राजाने त्याला हत्तीच्या पायी तुडविण्याचा आदेश दिला.  आपल्या बहिणीच्या म्हणजे होलिकेच्या द्वारा अग्नीत भस्मसात करण्यास सांगितले. पण प्रत्येक वेळी प्रल्हाद त्यामधून सहीसलामत बाहेर पडला. तेव्हा राजाने प्रल्हादाला विचारले की तुला कोणी वाचवले? तेव्हा त्याने उत्तर दिले की, भगवान विष्णू सर्वत्र आहेत. ते सर्प आणि समुद्र दोन्ही ठिकाणी आहेत. पुढे भगवान विष्णूनी नरसिंह अवतार धारण करून रजा हिरण्यकश्यपूचा वध केला. 

वास्तविक हिरण्यकश्यपू विष्णुलोकात वास्तव्यास होते. पण ते चार सनकादिक ऋषींच्या श्रापामुळे ते पृथ्वीवर आले होते. विष्णूचा शत्रू म्हणून तीन जन्म राहायचे की विष्णूचा भक्त म्हणून दहा जन्म पृथ्वीवर राहायचे असे त्यास विचारण्यात आले होते. तेव्हा विष्णूलोकात लवकर परत येता यावे म्हणून त्याने शत्रू होणे पसंत केले होते.
## संदर्भ यादी 
वर्ग:हिंदू पौराणिक व्यक्ती
हिरण्यकश्यपू

**हिरण्यकश्यपू** (संस्कृत: हिरण्यकश्यपू, IAST: Hiraṇyakashyapu), ज्याला **हिरण्यकश्यप** असेही म्हणतात, पुराणातील असुरांचा दैत्य राजा होता. हिरण्यकश्यपू आणि त्याचा धाकटा भाऊ हिरण्याक्ष आणि त्याची धाकटी बहीण होलिका हे तीन अपत्ये ही महर्षी कश्यप आणि दैत्य माता दिती यांची पहिलीच संताने होती. दैत्य माता दितीमध्ये सायंकाळच्या वेळी अचानक कामवासना प्रकट झाल्यामुळे त्यांना श्राप म्हणून अशी असुर प्रवृत्तीची संताने प्राप्त झाली.  

हिंदू पौराणिक कथांमध्ये, हिरण्यकश्यपूचा धाकटा भाऊ, हिरण्याक्ष, याला विष्णूच्या वराह (रानडुक्कर) अवताराने मारले होते.  यामुळे संतप्त झालेल्या हिरण्यकश्यपूने सृष्टीकर्ता ब्रह्मदेवाकडून वरदान प्राप्त करण्यासाठी तप करून अभेद्यतेचे/अमरतेचे वरदान मिळवण्याचा निर्णय घेतला.  तिन्ही जगाला वश केल्यानंतर, विष्णूच्या नरसिंह (मनुष्य-सिंह) अवताराने त्याचा वध केला.    

वर्ग:हिंदू दैत्य
मिसिसिपी

*हा लेख अमेरिकेच्या मिसिसिपी राज्याबद्दल आहे. मिसिसिपी नदीबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**मिसिसिपी** (; ) हे अमेरिकेचे एक राज्य आहे. अमेरिकेच्या दक्षिण भागात वसलेले मिसिसिपी क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने अमेरिकेमधील ३२वे तर लोकसंख्येच्या दृष्टीने ३१व्या क्रमांकाचे राज्य आहे. 

मिसिसिपीच्या दक्षिणेला मेक्सिकोचे आखात, पश्चिमेला आर्कान्सा व लुईझियाना, उत्तरेला टेनेसी तर पूर्वेला अलाबामा ही राज्ये आहेत. जॅक्सन ही मिसिसिपीची राजधानी व मोठे शहर आहे. मिसिसिपी ही अमेरिकेमधील सर्वात मोठी नदी राज्याच्या पश्चिमेकडून वाहते.

३६,३३८ डॉलर्स दरडोई उत्पन्न असलेले मिसिसिपी हे आर्थिक दृष्ट्या अमेरिकेतील सर्वात गरीब राज्य आहे. कापसाची शेती हा येथील सर्वात मोठा उद्योग आहे. ह्या शेतीमुळे १९व्या शतकात अमेरिकन यादवी युद्धाअगोदर हे राज्य देशातील पाचव्या क्रमांकाचे सुबत्त व श्रीमंत राज्य होते. परंतु येथील धनाढ्य जमीनदारांनी राज्यात कोणतीही गुंतवणूक न करता सर्व संपत्ती स्वतःजवळ ठेवली. युद्धानंतर रस्ते, रेल्वे, शाळा इत्यादी मूलभूत सुविधांच्या अभावामुळे मिसिसिपीची प्रगती खुंटली. सध्या आरोग्य सेवा, स्वच्छता इत्यादी प्रमाणांमध्ये मिसिसिपीचा शेवटचा क्रमांक आहे. 

## मोठी शहरे 
* जॅक्सन - १,७३,८६१
* गल्फपोर्ट - ७०,०५५
* हेटीसबर्ग - ५१,९९३

## गॅलरी 

चित्र:"Mississippi Welcomes You" state border welcome sign, c. October 2006.jpg|मिसिसिपी स्वागत फलक.
चित्र:Map of Mississippi NA.png|मिसिसिपीमधील प्रमुख रस्ते व महामार्ग.
चित्र:Mississippi State Capitol.jpg|मिसिसिपी राज्य संसद भवन.
चित्र:Mississippi quarter, reverse side, 2002.jpg|मिसिसिपीचे प्रतिनिधित्व करणारे २५ सेंट्सचे नाणे.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत सरकारी संकेतस्थळ
* पर्यटन 

वर्ग:अमेरिकेची राज्ये
व्होल्तेर

**फ्रांस्वा-मरी अरूएत** तथा **व्हाल्टेअर** (नोव्हेंबर २१, इ.स. १६९४ - मे ३०, इ.स. १७७८) हा एक फ्रेंच लेखक, कवी व तत्त्वज्ञ होता. व्हॅाल्टेअरने  नवलकथा, निबंध, नाटके, कविता, ऐतिहासिक, शास्त्रीय असे चौफेर लेखन केले व त्यातून त्याने फ्रान्समधील अनियंत्रीत राजेशाही, स्वार्थी धर्मगुरू व विलासी उमराव यांच्यावर कडाडून हल्ला चढवला. 'कॅन्डिड' हा त्याचा विशेष प्रसिद्ध ग्रंथ आहे. त्याने एकूण २,००० पुस्तके तसेच २,००० पेक्षा अधिक पत्रे लिहिली. त्याचे ललित लेखन उपरोधिक असे. लोकांच्या मनातील सुप्त भावनांना शब्दरूप करण्याचे महत्त्वाचे कार्य व्हॅाल्टेअरने केले. फ्रांसमधील विषम समाजव्यवस्थेवर त्याने कडक टिका केली. तो लोकशाहीचा पुरस्कर्ता नव्हता. व्यक्तिस्वातंत्र्याचा व राजेशाहीचा पुरस्कर्ता होता. **शंभर उंदरापेक्षा एका सिंहाचे राज्य केव्हाही श्रेष्ठ होय.** असे त्यांनी म्हणले होते. त्यामुळे त्याला दोनदा तुरूंगात टाकण्यात आले. तसेच फ्रांसमधून हद्दपार सुद्धा करण्यात आले. त्याच्या विचारामुळे लोकजागृती होऊन, लोक जुलूम व अन्यायाच्या विरुद्ध बंड करण्यास प्रवृत्त झाले.व्हॉल्टेअरचे मूळ नाव फ्रान्स्वा मरी अरूए असे होते . व्हॉल्टेअर या फ्रेंच तत्त्वज्ञाने इतिहासलेखनासाठी केवळ वस्तुनिष्ठ सत्य आणि घटनांचा कालक्रम एवढ्यावरच लक्ष केंद्रित न करता तत्कालीन समाजाच्या परंपरा , व्यापार , आर्थिक व्यवस्था , शेती इत्यादी गोष्टींचा विचार करणे आवश्यक आहे , हा विचार मांडला . त्यामुळे इतिहासाची मांडणी करताना मानवी जीवनाचा सर्वांगीण विचार व्हायला हवा , हा विचार पुढे आला . त्या दृष्टीने व्हॉल्टेअर आधुनिक इतिहासलेखनाचा जनक होता असे म्हणता येईल . 

वर्ग:फ्रेंच लेखक
वर्ग:इ.स. १६९४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १७७८ मधील मृत्यू
वर्ग:फ्रेंच कवी
वर्ग:फ्रेंच तत्त्वज्ञ
वर्ग:लेखक
वर्ग:कवी
वर्ग:तत्त्वज्ञ
रुडयार्ड किप्लिंग

**जोसेफ रुड्यार्ड किप्लिंग** (डिसेंबर ३०, इ.स. १८६५ - जानेवारी १८, इ.स. १९३६) हा इंग्रजी लेखक व कवी होता. त्यांना १९०७ चे साहित्याचे नोबेल पारितोषिक प्राप्त झाले होते.

किप्लिंगचा जन्म भारतात झाला. त्याने अनेक साहित्यकृती निर्माण केल्या. त्यातील काही उल्लेखनीय आहेत -
150px|left|thumb|द जंगल बुक पुस्तकाचे मुखपृष्ठ

* द जंगल बुक
* द सेकंड जंगल बुक
* जस्ट सो स्टोरीज
* पक ऑफ पूक्स हिल
* स्टोरी ऑफ द गेड्सबिस (१८८८)
* प्लेन टेल्स फ्रॉम द हिल्स (१८८८)
* द फॅंन्टम रिक्षा अँड  अदर ऐरी टेल्स (१८८८)
* द लाइट दॅंट फेल्ड (१८९०)
* "मंडालय" (१८९०) (कविता)
* "गूंगा दिन"(१८९०) (कविता)
* द जंगल बुक (१८९४) (लघुकथासंग्रह)
* द सेकंड जंगल बुक (१८९५) (लघुकथासंग्रह)
* "इफ" (१८९५) (कविता)
* कॅप्टन करेजियस (१९९७)
* "रिसेशनल" (१८९७)
* द डेज वर्क (१८९८)
* स्टॉल्की अँड को (१८९९)
* "द व्हाइट मॅन्स बरडेन" (१८९९)
* किम (१९०१)
* जस्ट सो स्टोरिज (१९०२)
* पुक ऑफ पुक्स हिल (१९०६)
* लाइफ्सची  बाधा (१९१५) (लघुकथासंग्रह)

किप्लिंगने अनेक कविता तसेच द मॅन ईटर्स ऑफ कुमाऊं सारख्या शिकारकथाही लिहिल्या.

## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे
* प्रोजेक्ट गटेनबर्ग ह्या संकेतस्थळावरील रुडयार्ड किप्लिंग ह्यांचे साहित्य

किप्लिंग, रुड्यार्ड
वर्ग:इ.स. १८६५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९३६ मधील मृत्यू
वर्ग:साहित्यातील नोबेल पारितोषिकविजेते
हिदेकी तोजो

thumb|right|200px|
**हिदेकी तोजो** (देवनागरी लेखनभेद : **हिदेकी टोजो**; जपानी: 東條 英機 ;) (डिसेंबर ३०, इ.स. १८८४ - डिसेंबर २३, इ.स. १९४८) हा जपानाच्या सैन्यातील सेनापती व दुसऱ्या महायुद्धच्या कालखंडात जपानाचा ४०वा पंतप्रधान होता.

तोजो दुसऱ्या महायुद्धाच्या काळात (ऑक्टोबर १८, इ.स. १९४१ - जुलै २२, इ.स. १९४४) पंतप्रधानपदावर होता. दुसऱ्या महायुद्धात अमेरिका दोस्त राष्ट्रांच्या बाजूने उतरण्यासाठी निमित्त ठरलेल्या पर्ल हार्बरावरील हल्ल्यांसाठी काहीजण तोजोस जबाबदार धरतात. महायुद्ध संपल्यावर तोजोला युद्धगुन्हेगार म्हणून फाशी दिली गेली. मृत्यूपूर्वी तोजोने महायुद्धातील आपल्या निर्णयांची जबाबदारी स्वीकारली व शांततेचा पुरस्कार केला.

## बाह्य दुवे 
* डब्ल्यू.डब्ल्यू.२डी.बी. कॉम संकेतस्थळावरील  याचे चरित्र (इंग्लिश मजकूर)

वर्ग:जपानचे पंतप्रधान
वर्ग:दुसरे महायुद्ध
वर्ग:इ.स. १८८४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९४८ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
झिया उर रहमान

इवलेसे|झियाउर रहमानची कबर
**झिया उर रहमान** (जानेवारी १९, इ.स. १९३६ - मे ३०, इ.स. १९८१) हा बांगलादेशचा राष्ट्राध्यक्ष व बांगलादेश नॅशनालिस्ट पार्टीचा (बी.एन्.पी.) संस्थापक होता.

झिया उर रहमानची पत्नी बेगम खालेदा झिया तीन वेळा बांगलादेशच्या पंतप्रधानपदी निवडून आली आहे.

वर्ग:बांगलादेशचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८१ मधील मृत्यू
बळी

बलि किंवा बळी या शब्दाचा अर्थ जरी जीवहत्या असा होत असला, तरीही अमरकोशानुसार बळीचा अर्थ 'बलिः पूजा उपहारयोः' असा आहे. अर्थात बलि म्हणजे सत्कार करणे किंवा भोजन आणि उपहार देणे असा होतो.

यानुसार नरबळी म्हणजे या अर्थाने नर हत्या नसून उत्तम विद्वान लोकांचा सत्कार करणे असा होतो. 

मराठीत बळी म्हणजे धार्मिक कारणासाठी केलेली जीवहत्त्या; बलवान; पुराणकथेतला बळीराजा

वर्ग:पूजा
मद्र

इवलेसे
**मद्र** हे महाभारतकालीन एक राज्य होते जे सध्याचा पंजाब परिसर.

बृहत्संहिता अध्याय १४,  कूर्मविभागातील खालील श्लोक पहा.

**दिशि परमोत्तरस्यां‌ मांडव्यतुखारतालहलमद्राः । 

**अश्मककुलूतलहडस्त्रीराज्यनृसिंहवनखस्थाः ॥ २२ ॥**

**वेणुमतीफल्गुलुका गुरूहामरुकुच्चचर्मरंगाख्याः** ।

**एकविलोचन शूलिकदीर्घग्रीवास्यकेशाश्च ॥२३॥**

अर्थ:- भारतवर्षातील पश्चिमोत्तर(वायव्य) दिशेला असलेले देश:-माडव्य, तुखार, तालहल, **मद्र,''' अश्मक, कुलूत, लहड, स्त्रीराज्य, नृसिंहवन, खस्थ, वेणुमती, फल्गु, लुका, गुरूहा, मरुकुच्च, चर्मरंग, एकविलोचन, शूलिक, दीर्घग्रीवास्यकेश..

## संदर्भ
----
वर्ग:महाभारत
वर्ग:भारतातील प्राचीन राज्ये
वॉशिंग्टन (राज्य)

**वॉशिंग्टन** (, ) हे अमेरिकेचे एक राज्य आहे. अमेरिकेच्या वायव्य (*पॅसिफिक नॉर्थवेस्ट*) भागात वसलेले वॉशिंग्टन क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने अमेरिकेमधील १८वे तर लोकसंख्येच्या दृष्टीने तेराव्या क्रमांकाचे राज्य आहे. राज्याला हे नाव जॉर्ज वॉशिंग्टन ह्या अमेरिकेच्या पहिल्या राष्ट्राध्यक्षावरून देण्यात आले.

वॉशिंग्टनच्या पश्चिमेला प्रशांत महासागर, उत्तरेला कॅनडाचा ब्रिटिश कोलंबिया हा प्रांत, पूर्वेला आयडाहो, दक्षिणेला ओरेगन ही राज्ये आहेत. ऑलिंपिया ही ओरेगनची राजधानी तर सिअ‍ॅटल हे सर्वात मोठे शहर आहे. राज्यातील ६० टक्के रहिवासी सिअ‍ॅटल महानगर परिसरात वास्तव्य करतात.

औद्योगिक दृष्ट्या वॉशिंग्टन हे एक पुढारलेले राज्य आहे. उत्पादन, सॉफ्टवेर सेवा व कृषी हे येथील प्रमुख उद्योग आहेत. मायक्रोसॉफ्ट, बोईंग, स्टारबक्स, अ‍ॅमेझॉन.कॉम, झेरॉक्स इत्यादी अनेक मोठ्या कंपन्यांची मुख्यालये सिअ‍ॅटल महानगर क्षेत्रात स्थित आहेत. वॉशिंग्टनमधील सफरचंदांचे उत्पादन अमेरिकेत सर्वाधिक आहे.

वॉशिंग्टन राज्याला २०११ मध्ये अमेरिकेमधील सर्वात स्वच्छ राज्य हा पुरस्कार मिळाला.

## मोठी शहरे 
* सिअ‍ॅटल - ६,०८,६६०
* स्पोकेन - २,०८,९१६
* टकोमा - १,९८,३९७

## गॅलरी 

चित्र:Rainierreflect1.jpg|रेनियर पर्वत.
चित्र:Microsoft sign closeup.jpg|मायक्रोसॉफ्टचे मुख्यालय सिअ‍ॅटलच्या रेडमंड ह्या उपनगरात आहे.
चित्र:Map of Washington NA.png|वॉशिंग्टनमधील प्रमुख रस्ते व महामार्ग.
चित्र:WACapitolLegislativeBldg.jpg|वॉशिंग्टन राज्य संसद भवन.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत सरकारी संकेतस्थळ
* पर्यटन 


वर्ग:अमेरिकेची राज्ये
टेनेसी

**टेनेसी** (; ) हे अमेरिकेचे एक राज्य आहे. अमेरिकेच्या आग्नेय भागात वसलेले टेनेसी क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने अमेरिकेमधील ३६वे तर लोकसंख्येच्या दृष्टीने १७व्या क्रमांकाचे राज्य आहे. 

टेनेसीच्या दक्षिणेला अलाबामा व मिसिसिपी, पश्चिमेला आर्कान्सा व मिसूरी, उत्तरेला केंटकी, ईशान्येला व्हर्जिनिया, पूर्वेला नॉर्थ कॅरोलायना व आग्नेयेला जॉर्जिया ही राज्ये आहेत. नॅशव्हिल ही टेनेसीची राजधानी तर मेम्फिस हे सर्वात मोठे शहर आहे. टेनेसीची पश्चिम सीमा मिसिसिपी नदीने आखली गेली आहे तर राज्याचा पूर्व भागात डोंगराळ आहे.

## मोठी शहरे 
*मेम्फिस - ६,५०,१००
*नॅशव्हिल - ५,६९,८९२
*नॉक्सव्हिल - १,७३,८९०
*चॅटानूगा - १,५५,५५४

## गॅलरी 

चित्र:Fedex-md11-N525FE-051109-21-16.jpg|मेम्फिस येथे फेडेक्स कंपनीचे मुख्यालय आहे.
चित्र:Main Entrance to the Great Smoky Mountains National Park from Gatlinburg, Tennessee.JPG|गॅटलिनबर्ग जवळील द ग्रेट स्मोकी माउंटन्स नॅशनल पार्क.
चित्र:Map of Tennessee NA.png|टेनेसीमधील प्रमुख रस्ते व महामार्ग.
चित्र:Tennessee State Capitol 2009.jpg|टेनेसी राज्य विधान भवन.
चित्र:2002 TN Proof.png|टेनेसीचे प्रतिनिधित्व करणारे २५ सेंट्सचे नाणे.

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत सरकारी संकेतस्थळ
*पर्यटन

वर्ग:अमेरिकेची राज्ये
गांधार

एक प्राचीन राज्य आणि सध्याच्या अफगाणिस्तानातील कंदहार प्रांत. पश्चिम पंजाब, वायव्य सरहद्द प्रांत, काश्मीरचा दक्षिण व पश्चिम भाग आणि अफगाणिस्तान या सगळ्यांचा मिळून होणारा प्रदेश पूर्वी *गांधार* नावाने ज्ञात होता. तक्षशिला, पेशावर ही ठिकाणे या प्रदेशाच्या राजधान्या राहिलेली ठिकाणे आहेत.

## इतिहास
इ.स. पूर्व सहाव्या शतकात इराणचा सम्राट दरियस याने हा भाग जिंकून आपल्या साम्राज्याला जोडला होता. बऱ्याच वर्षांनी हा प्रदेश अशोकाच्या साम्राज्यात समाविष्ट झाला. त्यानंतर हा प्रदेश ग्रीक व इंडो पार्थियन यांच्या सात्तेखाली होता. पुढे जेव्हा तो कुषाण साम्राज्याचा भाग बनला तेव्हा पुरूषपूर (पेशावर) ही त्याची राजधानी बनली. गुप्त काळी या प्रदेशावर यवन, शक इत्यादी परकीयांची सत्ता होती. इ.स.चे सहावे ते दहावे शतक मूळचे तुर्की असणारे साही वंशाच्या राजांचे राज्य होते. त्यानंतर गझनीच्या महंमदाने हा प्रदेश जिंकला. तेव्हापासून इ.स.च्या अठराव्या शतकापर्यंत या भागावर निरनिराळ्या मोगल राजांनी राज्य केले. इ.स.च्या १९ व्या शतकाच्या प्रारंभी रणजितसिंगाने हा प्रदेश आपल्या राज्याला जोडला आणि नंतर इ.स. १८४९ साली तो इंग्रजांच्या ताब्यात गेला.

----

वर्ग:प्राचीन राज्ये
वर्ग:महाजनपदे
ग्रीन कार्ड

अमेरिकेच्या अनागरिक परंतु कायदेशीर कायम रहिवाश्यांना त्यांच्या अमेरिकेतील अनिर्बंध वास्तव्यासाठी देण्यात येणाऱ्या दस्तावेजास **ग्रीन कार्ड** असेही संबोधतात.

हे कार्ड हिरवे नसते.

वर्ग:अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने
जॉन रॉबर्ट श्रीफर

**जॉन रॉबर्ट श्रीफर** (मे ३१, इ.स. १९३१ - ) हा नोबेल पारितोषिक विजेता अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ आहे.

श्रीफरने जॉन बार्डीन व लियॉन नील कूपर बरोबर सूक्ष्म अतिवीजवाहकतेवर संशोधन केले आहे.
## बाह्यदुवे
श्रीफर, जॉन रॉबर्ट
वर्ग:इ.स. १९३१ मधील जन्म
दुसरा चंद्रगुप्त

**दुसरा चंद्रगुप्त**, अर्थात **चंद्रगुप्त विक्रमादित्य** (इ.स.चे ४थे शतक - इ.स. ४१५) हा भारतीय उपखंडातील गुप्त साम्राज्याचा सर्वाधिक प्रबळ सम्राट होता. इ.स. ३८० ते इ.स. ४१५ या कालखंडातल्या त्याच्या राजवटीत गुप्त साम्राज्याच्या भरभराटीचा परमोत्कर्ष झाला. त्याने पश्चिम भारतातील शक क्षत्रपांचे राज्य जिंकून घेत गुप्त साम्राज्याच्या सीमा विस्तारल्या. त्याच्या कारकिर्दीत गुप्तांचे साम्राज्य पूर्वेस गंगेच्या मुखापासून पश्चिमेस सिंधूच्या मुखापर्यंत, तर उत्तरेस वर्तमान उत्तर पाकिस्तानापासून दक्षिणेस नर्मदेच्या खोऱ्यापर्यंत पसरले. चिनी प्रवासी व बौद्ध भिक्खू फाश्यान दुसऱ्या चंद्रगुप्ताच्या राज्यकाळात उत्तर भारतात भटकून गेल्याचे उल्लेख त्याच्या प्रवासवर्णनात आढळतात. संस्कृत कवी कालिदास, संस्कृत वैयाकरणी अमरसिंह व खगोलशास्त्रज्ञ, गणितज्ञ असलेला वराहमिहिर या गुणिजनांचा तो आश्रयदाता होता, अशी समजूत आहे. भारतीय उपखंडात उत्तरकाळात प्रचलित असलेल्या शकांपैकी विक्रम संवत या शकाचा कर्ता तो असल्याचे मानले जाते.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:गुप्त साम्राज्य
वर्ग:इ.स. ४१५ मधील मृत्यू
वर्ग:हिंदू साम्राज्ये
वर्ग:इ.स. ३५० मधील जन्म
पंचायतन पूजा

इवलेसे|राजा रवी वर्मा यांनी काढलेले पंचायतनाचे चित्र
**पंचायतन पूजा** ही पाच देवांचा, पाच गुरूंचा, पाच थोर व्यक्तींचा किंवा पाच वस्तूंचा समुदाय आणि त्यांची पूजा होय.
विभिन्न उपास्य देवांना मानीत असलेल्या उपासकांमध्ये असलेले द्वेष कमी करण्यासाठी आद्य शंकराचार्य यांनी समाजात जाणीवपूर्वक पंचायतन पूजेची सुरुवात केली. ह्या पद्धतीनुसार विष्णूपंचायतनात हरी (विष्णू), शिव, गणपती, तेज (भास्कर) आणि देवी (अंबा) ह्या पाच देवांचे पूजन होते. ह्या पाच देवतांतून उपासक ज्याला प्रधान मानीत असेल त्याला मुख्य स्थान देऊन आजूबाजूला दुसरे चार देव ठेवून पूजा करायची. याच्या परिणामी 'गणेश पंचायतन', 'शिव पंचायतन' वगैरे सुरू झाले. पंचायतन पूजापद्धतीने माणसांच्या श्रद्धा जपल्या गेल्या आणि समाजात असलेला विभिन्न संप्रदायांमधील राग द्वेषही कमी झाला.

गणपती, शिव, हरी (विष्णू), तेज (भास्कर) आणि अंबा ह्यांचे पूजन म्हणजे बुद्धी, ज्ञान, लक्ष्मी, तेज आणि शक्ती ह्यांची उपासना. मानवी विकासात ह्या पाच तत्त्वांचीच आवश्यकता असते.
* शिव पंचायतन शंकर, विष्णू, गणेश, सूर्य, देवी हा क्रम आहे.
* सूर्य पंचायतन  देवांचा क्रम सूर्य, शंकर, गणेश, विष्णू देवी असा आहे.
* देवी पंचायतन - देवी, विष्णू, शंकर, गणेश, सूर्य 
* विष्णु पंचायतन - गणेश, विष्णू, शंकर,  सूर्य,  देवी
* समर्थ पंचायतन - समर्थ रामदासस्वामी, जयरामस्वामी वडगावकर, रंगनाथस्वामी निगडीकर, आनंदमूर्ती, आणि केशवस्वामी यांचा समावेश होतो.

## हे सुद्धा पहा
* अष्टविनायक
* शिव
* वैदिक प्रतीक-दर्शन

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:हिंदू संस्कृती
वर्ग:हिंदू धर्म
वर्ग:हिंदू दैवते
वर्ग:हिंदू उपासना
र्‍होड आयलंड

**ऱ्होड आयलंड** (; ) हे अमेरिका देशामधील आकाराने सर्वात लहान राज्य आहे. अमेरिकेच्या ईशान्य भागातील न्यू इंग्लंड प्रदेशात वसलेले ऱ्होड आयलंड लोकसंख्येच्या दृष्टीने देशातील ४३व्या क्रमांकाचे व दुसऱ्या क्रमांकाचे सर्वाधिक लोकसंख्या घनतेचे राज्य आहे. 

ऱ्होड आयलंडच्या दक्षिणेला अटलांटिक महासागर, पश्चिमेला कनेटिकट, उत्तरेला व पूर्वेला मॅसेच्युसेट्स ही राज्ये आहेत. राज्याच्या नैऋत्येला खाडीपलिकडे न्यू यॉर्क शहराचे लाँग आयलंड हे बेट आहे. प्रॉव्हिडन्स ही ऱ्होड आयलंडची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. ऱ्होड आयलंडच्या एकूण क्षेत्रफळाच्या १४ टक्के भाग पाण्याने व्यापला आहे.

## मोठी शहरे 
*प्रॉव्हिडन्स - १,७८,०४२
*वॉरविक - ८२,६७२
*क्रॅन्स्टन - ८०,३८७

## गॅलरी 

चित्र:N3419822 37931820 6163Providence.jpg|प्रॉव्हिडन्स.
चित्र:BrownUniversity-UniversityHall.jpg|१७६४ सालापासून कार्यरत असलेले ब्राउन विद्यापीठ हे न्यू इंग्लंडमधील सर्वात जुन्या विद्यापीठांपैकी एक आहे.
चित्र:Map of Rhode Island NA.png|ऱ्होड आयलंडमधील प्रमुख रस्ते व महामार्ग.
चित्र:Rhode Island State Capitol (north facade).jpg|ऱ्होड आयलंड राज्य विधान भवन.
चित्र:2001 RI Proof.png|ऱ्होड आयलंडचे प्रतिनिधित्व करणारे २५ सेंट्सचे नाणे.

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत सरकारी संकेतस्थळ
*पर्यटन

वर्ग:अमेरिकेची राज्ये
पिएर ले मॉनिये

**पिएर चार्ल्स ले मॉनिये** (नोव्हेंबर २३, इ.स. १७१५:पॅरिस - मे ३१, इ.स. १७९९) हा फ्रेंच अतरिक्षशास्त्रज्ञ होता.

याचे आडनाव *लेमॉनिये* असेही लिहीले जाते

वर्ग:फ्रेंच खगोलशास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १७१५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १७९९ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बिग ब्रदर

**बिग ब्रदर** हा जगभरात लोकप्रिय असलेली दूरचित्रवाणी मालिका आहे. याची सुरुवात युनायटेड किंग्डममध्ये झाली व अनेक देशांत तेथील वेगळ्या मालिका सुरू आहेत.

वर्ग:इंग्लिश दूरचित्रवाहिनी मालिका
माहिम

**माहीम** हा मुंबई शहराचा एक भाग आहे. हे मुंबई शहराचे एक उपनगर आहे. ह्या भागांना मुंबईतील तालुका म्हणतात. माहीम रेल्वे स्थानक हे मुंबई उपनगरी रेल्वेवरील मुंबई शहरातले शेवटचे स्थानक आहे. त्यानंतर मुंबईची वांद्रे आदी उपनगरे सुरू होतात.

## इतिहास
मुंबई शहर ज्या सात बेटांनी बनलेले आहे, त्यापैकी एक म्हणजे माहीम. जुने माहीम किंवा महिकावती ही राजा भीमदेवाची राजधानी होती. त्याने तेराव्या शतकात ह्या भागावर आपले वर्चस्व प्रस्थापित केले आणि एक राजवाडा बांधला. प्रभादेवी येथील एका न्यायालयाचे  आणि बाबुलनाथ देवळाचेही बांधकाम त्याच्या कारकिर्दीत झाले. हे जुने माहीम उर्फ केळवा माहीम उर्फ के.माहीम उर्फ महिकावती शहर मुंबईपासून ६० किलोमीटरवर पालघर जवळ आहे. महिकावती देवीचे प्राचीन मंदिर अजूनही तेथे आहे. रामाला आणि लक्ष्मणाला अभिरावण आणि महिरावण या दोघांनी ह्या देवळात बंदी केले होते असा उल्लेख रामायणात आहे, असे म्हणतात. हनुमानाने त्यांची येथून सुटका केली होती. जेव्हा राजा भीमदेव युद्धात पराजित झाला तेव्हा त्याने मुंबई जवळ आपली नवीन राजधानी बनवून तिचेसुद्धा नाव माहीम ठेवले, असे जुन्या माहीमकरांचे म्हणणे आहे. 

माहीम हे मुंबईमधील सात बेटांमध्ये मोडत असून येथे कोळी लोकांचे कोळीवाडे आहेत. येथील समुद्र किनाऱ्यावर माहीम कॉजवे (कोळीवाडा), माहीम किल्ला, माहीम रेती बंदर, माहीमची खाडी, सेंट मायकल चर्च (माहीम चर्च), मखदूम शाह बाबा दर्गा, माहीम पोलीस ठाणे आणि त्यांची वसाहत, शिवाजी पार्क, दादर चौपाटी, महापौर निवास, स्वातंत्र्यवीर सावरकर स्मारक, शितळादेवी मंदिर, हिंदुजा रुग्णालय, रहेजा रुग्णालय, सेंट झेवियर कॉलेज आणि कापड बाजार (माहीम बाजार) आहेत. माहीम वांद्रे भागाला माहीमच्या काॅजवेने जोडले आहे.

## प्रेक्षणीय स्थळे 
माहीम येथील प्रेक्षणीय स्थळांमध्ये जुन्या वास्तुशैलीत असणारे मुंबईतील सर्वात जुने शितळादेवीचे मंदिर अंदाजे सन १५३४ मध्ये पोर्तुगीजांनी बांधले. माहीमध्ये सेंट मायकल चर्च नावाचे एक कॅथॉलिक चर्च आहे, माहीम चर्च म्हणून ते ओळखले जाते. माहीममध्ये बाबा मखदूम शाह दर्गा (माहीमचा दर्गा) आहे हे तिन्ही प्रार्थनास्थळे एका त्रिकोणाच्या टोकांवर येतात. माहीम कॉजवेच्या जवळ स्वामी विवेकानंद उद्यान आहे. संयुक्त महाराष्ट्र कलादालन आणि महात्मा गांधी राष्ट्रीय जलतरण तलाव येथेच आहे, आणि त्याचबरोबर मनमाला देवीचे मंदिर आहे. ज्याला माहीम निसर्ग उद्यान या नावाने ओळखले जाते, ते महाराष्ट्र निसर्ग उद्यान धारावी-शींव (सायन) येथे माहीमच्या पूर्वेला आहे.

## प्रसिद्ध लोकवस्ती 
* वीर सावरकर मार्ग
* तायाप्पा हरी (हरिश्चंद्र) सोनवणे चौक
* माहीम चर्च
* शितळादेवी मंदिर
* सिटी लाईट सिनेमा
* माहीम कॉजवे कोळीवाडा
* सागर सानिध्य चाळ
* माहीम मच्छिमार वसाहत
* माहीम पोलीस वसाहत
* मोहंमद छोटानी मार्ग
* मोगल लेन
* भांडार गल्ली
* मोठा दर्गा
* छोटा दर्गा
* मोरी रोड
* नथुसेठ वाडी
* कापड बाजार (माहीम बाजार)
* मखदूम शाह बाबा दर्गा: माहीमचा दर्गा (मोठा दर्गा)
* माहिम किल्ला
* भागोजी कीर मार्ग
* टायकल वाडी

वर्ग:मुंबईची उपनगरे
अमेरिकन आयडॉल

जॉर्डिन स्पार्क्‍सने २००७ची अमेरिकन आयडॉल स्पर्धा जिंकली.

वर्ग:इंग्लिश दूरचित्रवाहिनी मालिका
अल्ताई भाषा

**अल्ताई** ही रशिया देशाच्या आल्ताय प्रजासत्ताकाच्या दोन अधिकृत भाषांपैकी एक भाषा आहे. आल्ताय वंशाचे लोक मुख्यतः ही भाषा वापरतात.

## हे सुद्धा पहा 
* जगातील भाषांची यादी

वर्ग:तुर्की भाषासमूह
वर्ग:रशियामधील भाषा
हरितगृह परिणाम

;ग्रीन हाऊस इफेक्ट:
पृथ्वीलगतच्या वातावरणामध्ये कर्ब द्वी प्राणीद (कार्बन-डाय-ऑक्साईड) व अशाच काही अन्य घातक वायूंचे प्रमाण वाढले की हरितगृह परिणाम होतो. हरितगृह परिणामामुळे पृथ्वीच्या तापमानात वाढ होण्याचा संभव असतो.
## विवरण
दुपारी सूर्यप्रकाश पृथ्वीवर पडल्यावर ती तापते व नंतर रात्री ती उष्णता उत्सर्जित होऊन ती आकाशाकडे जात असते. या क्रियेस उष्णतेचे प्रारण असे म्हणतात. पृथ्वीस वातावरण असल्याने ही उष्णता नाहीशी होत नाही तर, वातावरणात असलेला कर्ब-द्वी-प्राणीद ((कार्बन-डाय-ऑक्साईड) वायूचे  रेणू या कामात महत्त्वाची भूमिका बजावतात असे निदर्शनास आले आहे. हे रेणू अवरक्त प्रारणाने उत्तेजित होऊन ते त्यास ग्रहण करतात,व ते प्रारण पुन्हा भूपृष्ठाकडे पाठवितात.याने पृथ्वीवरील वातावरण रात्रीदेखील उबदार राहते.हा निसर्गतः घडणारा एक 'नैसर्गिक हरितगृह परिणाम' आहे.

कर्ब-द्वी-प्राणीद हा वायू पृथ्वीवरील सर्व जीवांसाठी मदतनीसाचे काम करतो.परंतू तो अल्प प्रमाणात किंवा संतुलित असल्यावरच त्याचे या गुणधर्माचा फायदा होतो. त्यास 'संतुलित हरितगृह परिणाम' असे म्हणतात.

## वाईट परिणाम
या कर्ब-द्वी-प्राणीद वायूचे तसेच मीथेन, नायट्रस ऑक्साईड व बाष्प या हरितगृह वायूचे वातावरणातील प्रमाण संतुलित असेपर्यंतच याची पृथ्वीवरील जीवांना मदत होते. या वायूचे वातावरणातील प्रमाण भरमसाठ वाढल्यास याचे खूपच तोटे आहेत.याचे जीवनावर अत्यंत वाईट परिणाम  होतात. हे सर्व वायू सूर्यप्रकाशातील अवरक्त प्रारणे शोषून त्यास पृथ्वीवर मोठ्या प्रमाणात परावर्तित करतात.या वायूच्या दाट थारांमुळे ही अवरक्त प्रारणे परावर्तित होऊन अंतराळात जात नाहीत. त्यामूळे वैश्विक तापमानवाढ (ग्लोबल वार्मिंग) होत असते.या परिणामास 'असंतुलित हरितगृह परिणाम' म्हणतात. तापमानवाढीमुळे ध्रुवीय प्रदेशांतील बर्फ वितळते आहे. त्यामुळे महासागरांची पातळी वाढते, व किनारपट्ट्या पाण्याखाली जातात. त्याचप्रमाणे महासागरांचे तापमानही वाढते, व त्याचा परिणाम म्हणून जगभरातील पर्जन्यचक्र बिनसले आहे. याचे अनेक स्थानिक परिणाम दिसतात. काही ठिकाणी अतिवृष्टी होते, तर काही ठिकाणी दुष्काळ पडतात. काही ठिकाणी समुद्री वादळांची वारंवारिता व तीव्रता वाढते. थंड प्रदेशातील हिमवर्षावांची तीव्रता वाढते. या सर्व बदलांमुळे मनुष्यहानी व वित्तहानी होते आहे. 

जागतिक तापमानातवाढ होत आहे यामुळेच आरोग्यावर परिणाम होत आहेत
हरित गृह वायू मुळे आपल्या पृथ्वी भोवतालचे ओझोनचे आवरण पातळ होत चालले आहे. यातच भर म्हणून क्लोरो फ्लुरो कार्बन ( सी एफ सी )  मुळे या ओझोनच्या आवरणाला छिद्रे पडत आहेत. या छिद्रांमुळे सूर्यप्रकाशातील अतिनील प्रारणे अधिक प्रमाणात पृथ्वीवर पोहोचतात. गोऱ्या कातडीच्या लोकांमध्ये यामुळे त्वचेच्या कर्करोगाचे प्रमाण वाढले आहे.  

या परिणामास नियंत्रणात ठेवणे गरजेचे आहे.

## हरित गृह वाढण्याचे उद्दिष्टे
यासाठी हरितगृह वायूंचे प्रमाण नियंत्रणात ठेवणे व पृथ्वीतर्फे होणारे अवरक्त प्रारणांचे प्रमाण अत्यल्प ठेवणे असा आहे.
 
## हे सुद्धा पहा
* जागतिक तापमानवाढ
* हरितगृह
* हरितगृह वायू

वर्ग:हवामानशास्त्र
वर्ग:वातावरण
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
आर्कान्सा

**आर्कान्सा** () हे अमेरिकेचे एक राज्य आहे. अमेरिकेच्या दक्षिण भागात वसलेले आर्कान्सा क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने अमेरिकेमधील २९वे तर लोकसंख्येच्या दृष्टीने ३२व्या क्रमांकाचे राज्य आहे. 

आर्कान्साच्या उत्तरेला मिसूरी, पूर्वेला टेनेसी व मिसिसिपी, पश्चिमेला ओक्लाहोमा, नैऋत्येला टेक्सास, तर दक्षिणेला लुईझियाना ही राज्ये आहेत. लिटल रॉक ही आर्कान्साची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.

## गॅलरी 

चित्र:William_J._Clinton_Presidential_Library,_Little_Rock,_Arkansas_(exterior_view_-_2007).jpg|लिटल रॉक येथील राष्ट्राध्यक्ष बिल क्लिंटन अध्यक्षीय वाचनालय.
चित्र:Walmart Visitors Center in Bentonville, Arkansas.jpg|वॉल-मार्टचे बेंटनव्हिलमधील मुख्यालय.
चित्र:National-atlas-arkansas.PNG|आर्कान्सामधील प्रमुख रस्ते व महामार्ग.
चित्र:Arkansas State Capitol, Little Rock.jpg|आर्कान्सा राज्य संसद भवन
चित्र:2003 AR Proof.png|आर्कान्साचे प्रतिनिधित्व करणारे २५ सेंट्सचे नाणे

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत सरकारी संकेतस्थळ
*पर्यटन

वर्ग:अमेरिकेची राज्ये
किर्गिझ भाषा

**किर्गिझ** ही किर्गिझस्तान ह्या देशाच्या दोन राष्ट्रभाषांपैकी एक आहे. रशियन ही तेथील दुसरी राष्ट्रभाषा आहे.

## संदर्भ 
## हे सुद्धा पहा 
* जगातील भाषांची यादी

वर्ग:भाषा
भाषा