open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
प्रफुल्ल मेहता

**प्रफुल्ल शांतिलाल मेहता** (१९३८ - ) हा कडून १९७५ मध्ये १ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामना खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता. हा यष्टीरक्षक होता व डाव्या हाताने फलंदाजी करीत असे.

वर्ग:पूर्व आफ्रिकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९३८ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
निरयन सायन

निरयन–सायन : भूगोलावर सूर्य, चंद्र, ग्रह वगैरे आकाशातील ज्योतींचे स्थान सांगण्याकरिता प्राचीन ज्योतिषशास्त्रज्ञांनी नक्षत्रांची व राशींची योजना केली, परंतु ही नक्षत्रे किंवा या राशी आकाशात मोजण्यास सुरुवात कोठून करावयाची यासाठी दोन पद्धती प्रचारात आहेत.

(१) आकाशातील विशिष्ट स्थिरबिंदू आरंभस्थान मानून तेथपासून पूर्वेकडे नक्षत्रे अगर राशी मोजण्यास सुरुवात केली, तर ती निरयन पद्धती होय. नक्षत्रे व राशी विभागात्मक मानण्यात येतात. क्रांतिवृत्तावरील (सूर्याच्या भासमान वार्षिक गतिमार्गावरील) चित्रा नक्षत्रासमोरील रेवतीचा अंत्य बिंदू हा आरंभबिंदू घेऊन तेथपासून पूर्वेकडे १३° २०′चा एकेक विभाग घेतला, तर प्रत्येक विभाग म्हणजे निरयन नक्षत्र व ३०°चा एकेक विभाग घेतला म्हणजे निरयन रास होते.

(२) खगोलीय विषुववृत्त आणि क्रांतिवृत्त जेथे छेदतात तो वसंत संपातबिंदू आरंभबिंदू घेऊन तेथपासून वरीलप्रमाणे पूर्वेकडे १३°२०′चा एकेक विभाग पाडला, तर ते सायन नक्षत्र आणि ३०°चा एकेक विभाग पाडला, तर ती सायन रास होते. अयन म्हणजे जाणे किंवा चलन. संपातबिंदूला दरवर्षी ५०·२५ विकला इतकी विलोम (उलट) गती असते. त्यामुळे संपातबिंदू २५, ८०० वर्षांत भूगोलावर एक प्रदक्षिणा पुरी करतो. अशा रीतीने हे अयन लक्षात घेऊन चलित बिंदूपासून मोजण्याची योजिलेली पद्धती ती सायन पद्धती होय.

निरयन पद्धतीप्रमाणे साधारणपणे त्या त्या नक्षत्रातील अगर राशीतील पूर्वी ठरवून ठेवलेले तारे नेहमी आकाशस्थितीशी जुळतात. दीर्घ कालांतरानंतरसुद्धा मागेपुढे होत नाहीत. उदा., चार मोठे तारे, तीन ताऱ्यांनी बनलेला बाण आणि व्याध (मृगशीर्)ष असे मृग नक्षत्र सर्वपरिचित आहे. हे असेच हजारो वर्षे राहील, परंतु या निरयन पद्धतीमुळे ऋतूंशी मुळीच मेळ बसत नाही. उदा., मृग नक्षत्रात सूर्य असताना पाऊस सुरू होणे ही घटना चिरकाल टिकणारी नाही. सुमारे ६,५०० वर्षांनी उत्तराभाद्रपदा नक्षत्रात (सूर्य असताना) पावसाळ्यास सुरुवात होईल. १३,००० वर्षांनी ज्येष्ठा नक्षत्रात पावसाळ्यात सुरुवात होईल आणि २५,८०० वर्षांनी पुन्हा मृग नक्षत्रात पाऊस सुरू होईल.

सायन पद्धतीत असा घोटाळा होणार नाही कारण ऋतू हे संपातबिंदूवरच आधारलेले असतात परंतु या पद्धतीत ताऱ्यांशी मेळ मुळीच बसणार नाही. सायन नक्षत्र म्हणजे अमुक तारे असे दाखविता येणार नाही. सध्याचा (२०२१ सालचा) संपातबिंदू उत्तराभाद्रपदा या निरयन नक्षत्रात आहे. या उत्तराभाद्रपदा (निरयन) नक्षत्राऐवजी तेथे सायन अश्विनी नक्षत्र येते. मृग नक्षत्राच्या ताऱ्यांशेजारी सायन पुनर्वसू नक्षत्र येते. २५,८०० वर्षांनी पुन्हा सध्या असलेली परिस्थिती येईल.

संपातबिंदूचे स्थिरबिंदूपासून जे अंतर त्यास अयनांश म्हणतात. ते प्रत्येक पंचांगात दिलेले असतात. महिन्या महिन्याचा बदलही दिलेला असतो. पंचांगे निरयन पद्धतीवर आधारलेली असली, तरी सूर्याचा प्रत्येक सायन राशिप्रवेश त्या त्या वेळी दाखविण्याची पद्धत आहे. उदा० मेषायन. शके १८९९ (१९७७–७८)च्या अखेरीस अयनांश २३° ३३′ १२″ होते. म्हणजे चित्रा नक्षत्राच्यासमोरील रेवतीच्या अंत्य बिंदूपासून संपातबिंदू सु. २३° ३३′ पश्चिमेस होता.

दक्षिणायन  व  उत्तरायण या खगोलीय घटना सायन आहेत. त्यांचा निरयन पद्धतीशी मेळ बसत नाही.

पाश्चिमात्य देशांत अश्विनी वगैरे तारका-नक्षत्र योजना नाहीत. त्यामुळे तिकडे सायन पद्धतीचा अवलंब ज्योतिषशास्त्राकरिता होतो. दोन्ही पद्धतींवर आधारलेले निरनिराळे फलज्योतिष असते. तसेच दोन्ही पद्धतींवर आधारलेली वेगवेगळी पंचांगेही असतात पण निरयन पंचांगे जास्त प्रचारात आहेत.

भारतात निरयन व सायन या दोन्ही पद्धतींचा समन्वय साधला आहे. वेध घेण्यासाठी सायन पद्धती आणि धर्मशास्त्र व मूहूर्तशास्त्र यांकरिता निरयन पद्धती स्वीकारली आहे.
ब्रायन मॅककेचनी

**ब्रायन जॉन मॅककेचनी** (६ नोव्हेंबर, १९५३:न्यू झीलँड - हयात) हा कडून १९७५ ते १९८१ दरम्यान १४ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि जलद-मध्यमगती गोलंदाजी करीत असे.

मॅककेचनी न्यू झीलँडकडून रग्बीसुद्धा खेळला.

वर्ग:न्यू झीलंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:न्यू झीलंडचे रग्बी युनियन खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९५३ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
डेव्हिड हायन

**पीटर डेव्हिड हायन** (२६ जून, १९४५:कोलंबो, सिलोन - हयात) हा कडून १९७५ मध्ये २ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. हा डाव्या हाताने फलंदाजी आणि उजव्या हाताने मध्यमगती गोलंदाजी करीत असे.

वर्ग:श्रीलंकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९४५ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ललित कालुपेरुमा

**ललित वसंत सिल्वा कालूपेरूमा** (२५ जून, १९४९:कोलंबो, सिलोन - हयात) हा कडून १९७५ ते १९८३ दरम्यान २ कसोटी आणि ४ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. 

वर्ग:श्रीलंकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९४९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
डॉन प्रिंगल

**डॉनल्ड जेम्स** *डॉन* **प्रिंगल** (१ मे, १९३२:मॅंचेस्टर, इंग्लंड - ४ ऑक्टोबर, १९७५:नैरोबी, केन्या) हा कडून १९७५ मध्ये २ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. 

वर्ग:पूर्व आफ्रिकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९३२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७५ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
टोनी ओपाथा

**अँटनी राल्फ मॅरिनॉन** *टोनी* **ओपाथा** (५ ऑगस्ट, १९४७:कोलंबो, सिलोन - ११ सप्टेंबर, २०२०:कोलंबो, श्रीलंका) हा कडून १९७५ ते १९७९ दरम्यान ५ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता. 

वर्ग:श्रीलंकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९४७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०२० मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मेवान पीरिस

**हेन्री श्री मेवान पिरीस** (१६ फेब्रुवारी, १९४६:कोलंबो, सिलोन - हयात) हा कडून १९७५ मध्ये ३ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. 

वर्ग:श्रीलंकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९४६ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अयनांश

राशिविभाग किंवा नक्षत्रविभाग यांचा आरंभ वसंतसंपातामध्ये मानल्यास त्यांस सायनराशी किंवा नक्षत्र म्हणतात. क्रांतिवृत्तावरील एखाद्या निश्चल बिंदूपासून त्यांचा आरंभ मानिल्यास त्यांस निरयनराशी किंवा नक्षत्र म्हणतात. निश्चलबिंदू आणि वसंतसंपात यामंधील अंतरास **अयनांश** म्हणतात. भारतीय ज्योतिषांत रेवती नक्षत्रांतील योगतारा (म्हणजे तिच्या लंबवृत्ताचे व क्रांतिवृत्ताचे छेदस्थल) आरंभी मानला असून  सन १९२५ च्या आरंभीं अयनांश १८०० ४९’ ३६”  'इतके होते. असे असले तरी आरंभस्थान व **अयनांश** यांच्याबद्दल बराच मतभेद असून काही विद्वानांच्या मते चित्रा नक्षत्राच्या योगताऱ्यासमोरील बिंदू आरंभस्थानीं मानावा असे आहे.

वर्ग:हिंदू पंचांग
सुनील वेट्टीमुनी

**सुनील रामसे डि सिल्वा वेट्टीमुनी** (२ फेब्रुवारी, १९४९:कोलंबो, सिलोन - हयात) हा कडून १९७५ ते १९७९ दरम्यान ३ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. 

याचे दोन भाउ सिदाथ वेट्टीमुनी आणि मित्रा वेट्टीमुनी हे सुद्धा श्रीलंकेकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळले.

वर्ग:श्रीलंकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९४९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अजित डि सिल्व्हा

**गिनिगलगोडागे अजित डि सिल्व्हा** (१२ डिसेंबर, [१९५२):[कोलंबो, श्रीलंका - ]] हा कडून १९७५ ते १९८२ दरम्यान ४ कसोटी आणि ६ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. 

वर्ग:श्रीलंकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९५२ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मायकेल तिस्सेरा

**मायकेल ह्यू तिस्सेरा** (२३ मार्च, १९३९:कोलंबो, सिलोन - हयात) हा कडून १९७५ मध्ये ३ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि लेग-ब्रेक गोलंदाजी करीत असे.

वर्ग:श्रीलंकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९३९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
डोरेमोन: नोबिताचा नवीन डायनासोर

एक जपानी अ‍ॅनिमेटेड सायन्स फिक्शन अ‍ॅडव्हेंचर फिल्म आहे, आणि रीवा काळात रिलीज होणारा पहिला डोरेमन चित्रपट आहे. स्टँड बाय मी डोराइमन २ च्या बाजूने हा चित्रपट 50 वर्षे डोरेमन फ्रॅन्चायझी साजरा करतो. डोराइमनची पटकथाः नोबिताचे नवीन डायनासोर जेन्की कवामुरा यांनी लिहिले आहेत, ज्यांनी यूअर नेम , द बॉय  अँड द बीस्ट आणि वेदरिंग विथ यू निर्मित केले.

## प्रदर्शन 
हा चित्रपट मूळतः ६ मार्च २०२० रोजी जपानमध्ये प्रदर्शित होणार होता. तथापि हे जपानच्या कोविड - १९ मुळे ७ ऑगस्ट, २०२१ रोजी पुढे ढकलण्यात आले.

## बॉक्स ऑफिस 
डोरेमोन: नोबिताचा नवीन डायनासोर ने $३९,००,००० कमावले.

## साउंडट्रॅक 
मिस्टर चिल्ड्रेनची थीम गाणी "बर्थडे आणि "अ मोनोलोगू विथ यू" आहेत.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०२० मधील जपानी चित्रपट
व्यवस्थापनशास्त्र

उत्त्पादनाची संसाधने,मनुष्यबळ,उत्पादनाच्या विविध प्रक्रिया,बाजार व विक्री या सर्व ठिकाणी व्यवस्थापनशास्त्राची आवश्यकता असते. वेगवेगळ्या सामाजिक आणि आर्थिक संघटना द्वारे हे व्यवहार चालू असतात. या सर्व व्यवस्थापनामध्ये सुधारणा करणे, त्यांचा अभ्यास करणे, व्यवस्थापन सुलभ करणे यांसाठी भूतकालीन यंत्रणांचा अभ्यास करणे आवश्यक असते. त्यांचा इतिहास समजून घेण्याची गरज असते.

## संदर्भ यादी 
वर्ग:व्यवस्थापकीय पेशे
भारतातील अल्पसंख्यांक विषयक तरतुदी

अल्पसंख्याकांच्या अधिकारांचे रक्षण व्हावे व त्यांचा विकास व्हावा, यासाठी संविधानात या वर्गांसाठी अनेक तरतुदी करण्यात आल्या आहेत. धर्म,वंश,भाषा,जात,प्रदेश इत्यादी घटकांवर आधारित भेदभावांना प्रतिबंध करण्यात आला आहे. अल्पसंख्यांकांना शिक्षण आणि रोजगाराच्या संधी मिळाव्यात यासाठी शासन विविध योजना राबवित आहे. अल्पसंख्यांकांची भाषा,संस्कृती,लिपी,धर्म यांचे रक्षण करण्यासाठी संविधानात अनेक तरतुदी करण्यात आल्या आहेत.

## संदर्भ यादी 
वर्ग:भारतातील जातीनिहाय आरक्षण
जम्मू आणि काश्मीर (निःसंदिग्धीकरण)

* जम्मू आणि काश्मीर (केंद्रशासित प्रदेश)
* जम्मू आणि काश्मीर (राज्य)
* जम्मू आणि काश्मीर (संस्थान)

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने

__DISAMBIG__
हक्काधारीत दृष्टिकोन

स्वतंत्र भारताने लोकशाही शासन पद्धतीचा स्वीकार केला.ही पद्धती देशात अधिकाधिक रुजावी,प्रगल्भ व्हावी यासाठी सत्तेवर आलेल्या प्रत्येक शासनाने प्रयत्न केले. लोकशाहीकरणासाठी सुधारणा करताना नागरिकांकडे केवळ ' लाभार्थी ' म्हणून पाहण्याचा सुरुवातीला या सरकारांचा दृष्टिकोन होता.मात्र इ.स. २००० नंतरच्या काळात मात्र ' नागरिकांचा हक्क ' ही भूमिका घेऊन या सुधारणा होऊ लागल्या.म्हणून प्रत्येक नागरिकाला माहितीचा,शिक्षणाचा तसेच अन्नसुरक्षेचा केवळ लाभ व्हावा; म्हणून कायदे केले गेले नाहीत; तर ते नागरिकांचे हक्क मानले गेले. , या भूमिकेलाच **हक्काधारीत दृष्टिकोन** असे म्हणतात.

## संदर्भ यादी
बलिदान (चित्रपट)

**बलिदान** हा एक भारतीय १९९१चा मराठी भाषेमधील राम शेट्टी दिग्दर्शित चित्रपट आणि विनय लाड निर्मित आहे. हा चित्रपट राम शेट्टी यांनी लिहिला आहे. या चित्रपटात विजय चव्हाण, मोहन जोशी, रीमा लागू आणि अशोक सराफ मुख्य भूमिकेत आहेत. १ जानेवारी १९९१ रोजी हा चित्रपट प्रदर्शित झाला.

## कलाकार 
* मास्टर अमित
* विजय चव्हाण
* अजित देशपांडे
* मोहन जोशी
* मास्टर कौस्तुंभ
* प्रकाश कुडवा
* रीमा लागू
* चंदू पारखी
* सतीश फुलेकर
* रेखा राव
* संजीवा
* अशोक सराफ
* श्रीधर शेट्टी
* बाळ तेजश्री

## कथा 
सदानंद कुलकर्णीने वडील विठ्ठलराव यांना ठार मारले असता रमेश पहातो. या आईने सूर्यभान पाटील यांनी लैंगिक अत्याचार केले आणि त्याचा भाऊ दिनेश बेपत्ता झाला. बऱ्याच वर्षांनंतर रमेश आपल्या विधवा आईबरोबर मोठा झाला आहे आणि त्यांच्या शेताची देखभाल करतो. सुर्यभानची एकुलती एक मुलगी नीलाशी लग्न करण्याचा निर्णय घेतल्यानंतर त्यांचे जीवन मोठ्या प्रमाणात बदलते आणि परिणामी रमेशला चोरी आणि त्यानंतर तुरूंगवासाची शिक्षा सुनावण्यात आली.

## गाणी 
अंगात आनंद उसलाला

डिस रतीचा करुया

एक दयालु उदार राजा

शेट हे बहारले

सोनरी दारू अन् गोरी गोरी पारू

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
 आयएमडीबीवर

वर्ग:इ.स. १९९१ मधील मराठी चित्रपट
कुलदीपक (चित्रपट)

**कुलदीपक** हा भारतीय १९९० मधील मराठी भाषेचा चित्रपट आहे ज्याचे दिग्दर्शन एन.एस. वैद्य. या चित्रपटात श्रीराम लागू लक्ष्मीकांत बेर्डे सविता प्रभुणे आणि शेखर नवरे मुख्य भूमिकेत आहेत. २१ डिसेंबर १९९० रोजी तो प्रसिद्ध झाला.

## कलाकार 
* श्रीराम लागू
* लक्ष्मीकांत बेर्डे
* सविता प्रभुणे
* शेखर नवरे
* विवेक देशपांडे
* दया डोंगरे
* वसंत इंगळे
* रमेश जोशी
* शुभांगी जोशी
* प्रसाद कवळे
* अशोक कोकाटे
* निळू फुले
* प्रशांत सुभेदार
* स्मृती तळपदे

## कथा 
श्याम लंडनहून परत आला आणि रावसाहेब त्याला सर्व व्यवसाय सुपूर्द करतात. श्याम आपला कर्मचारी वरच्या बाजूस मानत असल्याने जनरदन आणि रावसाहेबांचे कर्मचारी दोघांमधील मतभेद निर्माण करतात. किरण आणि श्याम तिच्या चुलतभावाच्या आशीर्वादाने लग्न करतात पण रावसाहेब त्यांचा नाकारतात आणि ते स्वतंत्रपणे जगण्यास सुरुवात करतात आणि जनार्दन हा भेदभावाचा फायदा घेऊन श्यामला ठार मारतो. पण किरण लवकरच दीपक नावाच्या एका मुलाला जन्म देतो, अनेक वर्षांनंतर रावसाहेब त्याच्याकडे येतात आणि त्याला ताब्यात घ्यायचे आहे.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
 आयएमडीबीवर

वर्ग:इ.स. १९९० मधील मराठी चित्रपट
इष्टि

इष्टि हा वैदिक काळात होत असलेला विशेष प्रकारचा यज्ञ होय.  ऐतरेय ब्राह्मणामध्ये इष्टीचे पाच भाग सांगितले आहेत. अग्निहोत्र, दर्शपूर्णमास, चातुर्मास्य, पशु आणि सोम. स्मृतिग्रंथांत आणि कल्पसूत्रांत मात्र ही संख्या २१ सांगितली आहे.

प्रत्येक अमावास्येनंतर किंवा पौर्णिमनंतर येणाऱ्या प्रतिपदेच्या दिवशी पंचांगात 'इष्टि' लिहिलेले असते.  

वर्ग:हिंदू पंचांग
जन्मलग्न

**पंचांगात** रोजचे ग्रह हे सकाळी साडेपाच वाजताचे दिलेले असतात. **लग्न सारणी** ही एका विशिष्ट गावाची दिलेली असते. (उदा० दाते पंचांगात सोलापूरची). त्यामध्ये लग्नाच्या समाप्तीची वेळ दिलेली असते. आपल्या गावाची लग्न समाप्ति वेळ काढण्यासाठी तिच्यात काही बदल करावा लागतो. **लग्न म्हणजे काय?**  तर पूर्वेकडे बघितल्यावर त्यावेळेस जी रास उगवत असते, ते त्यावेळेस त्या ठिकाणी चालू असणारे लग्न.  समजा एखाद्याचा जन्म सकाळी ८ वाजता झाला, तर  सकाळी ८ वाजता त्याच्या जन्मगावी जी रास पूर्व क्षितिजावर उगवत असते ते त्या व्यक्तीचे जन्मलग्न असते. जन्मपत्रिकेत पहिल्या घरात जन्मलग्न लिहिलेले असते .

वर्ग:हिंदू पंचांग
कोराडी औष्णिक विद्युत केंद्र

**कोराडी औष्णिक विद्युत केंद्र** (केटीपीएस) महाराष्ट्रातील नागपूर जवळ कोराडी येथील औष्णिक वीजनिर्मिती केंद्र आहे .हे विदर्भातील (जे भारतातील एक ऊर्जा अधिक्य असलेला प्रदेश आहे) चार प्रमुख वीजनिर्मिती प्रकल्पांपैकी एक आहे. हे वीजनिर्मिती केंद्र १९७४ मध्ये कार्यान्वित झाले आणि महाराष्ट्र शासनाच्या मालकीच्या महाराष्ट्र राज्य विद्युत मंडळ (एमएसईबी)ची अनुषंगी कंपनी असलेल्या महाराष्ट्र राज्य वीज निर्मिती कंपनी लिमिटेड (महानिर्मिती) द्वारे चालविलेल्या नऊ सक्रिय वीजनिर्मिती केंद्रांपैकी एक आहे. या प्रकल्पात ८ युनिट कार्यरत आहेत आणि एकूण १७०० मेगावॅट वीज निर्मितीची क्षमता आहे. एक ४४० किलोवोल्टची प्रस्तावित कोराडी ते भुसावळ उच्चशक्ति पारेषण तारमार्ग नागपूरला मुंबईशी जोडेल. केटीपीएसच्या आवारात मध्यम व वरिष्ठ पातळीवरील अभियंते, तंत्रज्ञ आणि इतर कर्मचाऱ्यांसाठी महानिर्मितीची प्रशिक्षण संस्था देखील आहे.

## वीजनिर्मिती केंद्र 
केटीपीएस नागपूरच्या उत्तरेकडील बाजूस स्थित आहे आणि ३०,३३७ किमी 2च्या क्षेत्रात पसरलेले आहे . या प्रकल्पासाठी  कोळसा वेस्टर्न कोलफिल्ड लिमिटेडच्या जवळच्या सिलेवाडा, पिपळा, पाटणसावंगी, कामठी, इंदर, वलणी, गोंडेगाव आणि सावनेर मधील खाणींमधून येतो. या खाणी कोरडीपासून सरासरी  अंतरावर आहेत. या प्रकल्पाला दररोज अंदाजे १६,००० ते १७,००० टन कोळश्याची आवश्यकता असते .
[उजवे|इवलेसे|200x200अंश| कोराडी दर्शविणारा [नागपूर जिल्हा|नागपूर जिल्ह्याचा नकाशा]]
केटीपीएससाठी पाणी जवळच्या तोटालाडोह जलविद्युत केंद्राच्या जलाशयातून येते. तसेच, नागपूर महानगरपालिका (ना.म.पा.) आपल्या सांडपाणी प्रक्रिया केंद्रातून शुद्धीकरण केलेले पाणी पुरवते. एमएसईबीच्या मते, केटीपीएस येथे वीज निर्मितीची सरासरी युनिट किंमत ६.२८ पैसे / किलोवॅट प्रति तास ७० टक्के भारांकावर आहे आणि तीच २५ टक्के भारांकावर १३.५२ पैसे / किलोवॅट प्रति तास आहे. ही वीज मुंबईपर्यंत पोहचवण्यासाठी सरासरी किंमत १.२६ पैसे / किलोवॅटतास आहे. २०१४ मध्ये महनिर्मितीने महाराष्ट्र विद्युत नियामक आयोगाकडे (एमईआरसी) कोराडी (२०० मेगावॅट व २१० मेगावॅट) युनिट ५ व ६ बंद करण्याची परवानगी मागितली होती. भारत हेवी इलेक्ट्रिकल्स लिमिटेड (बीएचईएल) विस्तार योजनेत  किमतीचे महत्त्वपूर्ण उपकरणे पुरवून इक्विटीमध्ये भाग घेण्याची अपेक्षा आहे..

वायू प्रदूषण कमी करण्यासाठी वनस्पतीच्या युनिट्स विद्युतस्थितिक अवक्षेपित्रांसह सुसज्ज आहेत.

### क्षमता 
## औष्णिक उर्जा संशोधन केंद्र 
भारत सरकारची भारतात उपकरणांच्या चाचण्या आणि परवाने अपलोड करण्यासाठी नियमन संस्था म्हणून काम करणाऱ्या सेंट्रल पॉवर रिसर्च इन्स्टिट्यूट (सीपीआरआय), कोराडी येथे *औष्णिक उर्जा संशोधन केंद्र* स्थापन करणार आहे. तथापि, केटीपीएस विस्तार योजनांनी या केंद्रासाठी भूसंपादनात अडचण निर्माण केली आहे.

## व्यत्यय 
२७ फेब्रुवारी २००५ रोजी येथे भीषण आग लागली आणि हे केंद्र बंद करावे लागले त्यामुळे मराठवाड्याच्या बहुतेक जिल्ह्यांमध्ये वीजपुरवठा बंद झाला होता. मे २००७ मध्ये कामगारांच्या संपामुळे वीज पुरवठा तात्पुरता बंद पडला होता.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* महानिर्मिती कोराडी
* कोराडी औष्णिक विद्युत केंद्राची तांत्रिक माहिती देणारा महानिर्मितीचा अहवाल

वर्ग:महाराष्ट्रातील औष्णिकविद्युत केंद्रे
बरगूर गाय

**बरगूर** किंवा **बरगुरू** (इंग्रजी:Bargur /तामिळ: பர்கூர் / कन्नड: ಬರಗೂರು/मल्याळम:ബർഗൂർ പശു) हा शुद्ध भारतीय गोवंश आहे. हा मुख्यतः पश्चिम तामिळनाडूच्या इरोड जिल्ह्यातील अंथियुर तालुक्यातील बरगूर पहाडी क्षेत्रात मोठ्या प्रमाणात आढळतो. नीट निगा राखल्यास बरगूर गाय दिवसाला तीन लिटरपर्यंत दूध देऊ शकते. ग्रामीण भागात या गायीचे दूध आरोग्यासाठी उत्तम मानले जाते.

## शारीरिक रचना
मध्यम बांधा आणि काटक शरीर ही या जातीची विशेषता आहे. तांबड्या/तपकिरी रंगाच्या शरीरावर पांढरे ठसे असा यांचा वर्ण असून कधीकधी पांढऱ्या रंगावर तपकिरी ठसे पण आढळून येतात. शिंगे मुळाशी जवळ, सरळ, पाठीमागे वळलेली टोकदार आणि मध्यम आकाराची असतात. पाय काटक असतात.
हा गोवंश थोडा तापट असल्याने यांना काळजीपूर्वक हाताळावे लागते. एकदा रुळले की मग हे बैल शेती कामासाठी आणि अवजड कामासाठी अतिशय उपयुक्त ठरतात.

## वैशिष्ट्य
बरगूर बैलांचा मुख्य उपयोग शेती आणि अवजड कामासाठी केला जातो.

## हे सुद्धा पहा
* भारतीय गाय
* जनावरांचे वजन मोजणे

## संदर्भ
वर्ग:गायीच्या प्रजाती
वर्ग:भारतीय गायीच्या प्रजाती‎
नागोरी गाय

**नागोरी** किंवा **नागौरी** (इंग्रजी:Nagori) हा शुद्ध भारतीय गोवंश असून, राजस्थानामधील एक उत्तम गोवंश म्हणून ओळखला जातो. मुख्यतः नागौर जिल्हा, जोधपूर जिल्हा यांच्या परिसरात हा गोवंश आढळतो. या गोवंशाचे मूळ उत्पत्तीस्थान राजस्थानातील 'सुहालक प्रदेश' नागौर आहे.

## शारीरिक रचना
या गोवंशाचा रंग संपूर्ण पांढरा असतो. क्वचितच काळा सापडतो म्हणजे १०० गायींमध्ये चुकून एखादी काळी गाय आढळते. जन्मापासून वासरे संपूर्णपणे पांढऱ्या रंगाची असतात. सर्वसामान्यपणे या गोवंशाच्या गायी मजबूत बांध्याच्या असतात; शरिराची ठेवण आटोपशीर असते. शिंगे मोठी काळी किंवा राखाडी असतात, शिंगे बहुतांशी आडवी चंद्रकोरी प्रमाणे असतात.  शिंगाच्या जागची चेहऱ्याची ठेवण दोन्ही कानांना समांतर असते. डोळे काळेभोर शांत असतात. नाकपुडी संपूर्णपणे काळी फक्त तोंडाच्या जवळ किंचीत राखाडी असते. कान मध्यम आकाराचे आतून लालसर छोटेसे असतात. मान शरीराच्या मानाने थोडी आखूड असते; माने खालची पोळी आखीव रेखीव असते. गायींमध्ये कास छोटी व गोलाकार तांब्या सारखी असते. चारही सड गुलाबी रंगाचे व छोट्या आकाराचे असतात. खूर काळे उंच व टणक असतात. शेपूट पायापर्यंत येणारी असते व शेपूट गोंडा काळा व झुपकेदार असतो.

पूर्ण वाढ झालेल्या बैलाचे वजन ३५० ते ४५० कि. ग्रॅ पर्यंत असते तर पूर्ण वाढ झालेल्या गायीचे वजन २८० ते ३५० कि. ग्रॅ. पर्यंत असू शकते.

बैलाच्या शरीराची उंची १२०ते १२५ सें. मी आणि लांबी १५० ते १५५ सें. मी. पर्यंत असते.
गायीची उंची ११० ते १२० से.मी. आणि लांबी १४० ते १४५ सें.मी. पर्यंत असते.

## वैशिष्ट्य
नागौरी गोवंश कष्टांच्या कामासाठी व भारवाहनासाठी वापरला जाणारा गोवंश आहे.  शरीरातील चपळता व शक्तीमुळे ओढण्याच्या कामासाठीच तसेच प्रवासासाठी हा गोवंश वापरला जातो. या गोवंशाच्या गायी ह्या अल्प दूधारू असतात परंतु त्यांचे दूध मात्र अत्यंत बहूगुणी मानले जाते.

## हे सुद्धा पहा
* भारतीय गाय
* जनावरांचे वजन मोजणे

## संदर्भ
वर्ग:गायीच्या प्रजाती
वर्ग:भारतीय गायीच्या प्रजाती‎
स्त्रीवादी इतिहासलेखन

स्रीवादी इतिहासलेखन म्हणजे स्रीयांच्या दृष्टिकोनातून केलेली इतिहासाची पुनर्रचना होय. इतिहासाच्या लेखनात पुरुषवादी दृष्टिकोनाचाच प्रभाव अधिक होता.म्हणून त्यावर पुनर्विचार करावा आणि त्यात स्त्रियांचा अंतर्भाव करावा, अशी भूमिका फ्रेंच विदुषी सीमा - द - बोव्हा हिने मांडली. त्यानंतर स्त्रीवादी इतिहासलेखन हा विचार स्वीकारला गेला. स्त्रियांशी संबंधित नोकऱ्या, रोजगार, ट्रेड युनियन,स्त्रियांचे कौटुंबिक जीवन, स्रीयांसाठी काम करणाऱ्या संस्था या सर्वांवर सविस्तर संशोधन सुरू झाले.इ.स. १९९० नंतर स्री हा एक स्वतंत्र सामाजिक वर्ग मानून इतिहास लिहिण्यावर भर दिला जाऊ लागला.अशा प्रकारे केलेल्या इतिहास लेखनास '**स्त्रीवादी इतिहासलेखन**' असे म्हणतात.

## संदर्भ यादी 
.
प्राच्यवादी इतिहासलेखन

अठरव्या शतकाच्या उत्तरार्धात युरोपातील अभ्यासकांमध्ये पूर्वेकडील संस्कृती आणि देश यांच्याबद्दल कुतूहल निर्माण झाले होते. या कुतूहलापोटी भारतीय संस्कृतीचा अभ्यास करणाऱ्या युरोपीय अभ्यासकांना " प्राच्यवादी अभ्यासक " असे म्हणतात. या प्राच्यवादी अभ्यासकांनी भारतीय संस्कृती, इतिहास, येथील विविध भाषा व धर्म यांचा अभ्यास करून इतिहासलेखन केले. या लेखनाला " **प्राच्यवादी इतिहासलेखन** असे म्हणतात. या प्राच्यवादी अभ्यासकांत छुपी साम्राज्यवादी वृत्ती दडलेली असल्याने त्यांनी पूर्वग्रहदूषित दृष्टिकोन ठेवूनच भारताच्या इतिहासाचे लेखन केले.

## संदर्भ यादी
आपना पंजाब पार्टी

**आपना पंजाब पार्टी** (एपीपी) ही भारतातील एक राजकीय पार्टी आहे, जी आम आदमी पार्टीचे माजी राजकारणी सुचासिंग छोटेपुर यांनी २०१६ मध्ये स्थापन केली आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतातील राजकीय पक्ष
वर्ग:इ.स. २०१६ मधील निर्मिती
राष्ट्रवादी इतिहासलेखन

एकोणिसाव्या शतकात भारतात इंग्रजी शिक्षणपद्धती सुरू झाली.या पद्धतीत शिकून तयार झालेल्या इतिहासकारांना भारताच्या वैभवशाली प्राचीन इतिहासाविषयी जाण आली. आत्मजाणीव निर्माण झालेल्या या इतिहासकारांनी भारताविषयी जे इतिहासलेखन केले त्या लेखनास "**राष्ट्रवादी इतिहासलेखन"** असे म्हणतात. महाराष्ट्रातील राष्ट्रवादी इतिहास लेखनास विष्णूशास्री चिपळूणकर यांच्यापासून प्रेरणा मिळाली. राष्ट्रवादी इतिहासलेखकांनी प्राच्यवादी लेखकांच्या पूर्वग्रहदूषित इतिहासलेखनाला विरोध केला. भारताच्या इतिहासातील सुवर्णकाळ शोधून त्यावर त्यांनी लेखन केले.राष्ट्रवादी इतिहासलेखनामुळे ब्रिटिशांविरुद्धच्या स्वातंत्र्यलढ्यास प्रेरणा मिळाली; तसेच प्रादेशिक इतिहास लिहिण्यालाही चालना मिळाली.

## संदर्भ यादी 
वर्ग:इतिहास
शितला

**शितला देवी** ही हिंदू धर्मातील एक देवता असून या देवीला आई भगवतीचे रूप म्हणून ओळखले जाते. जवळपास भारतभर या देवीची उपासना करताना दिसून येते. 

स्कंदपुराणानुसार जेव्हा देवतांनी भगवतीच्या आराधानेसाठी अग्नी प्रज्वलित केला, तेव्हा त्यातून शितला देवी प्रकट झाली. या देवीचे वाहन गाढव असून एका हातात चांदीचा झाडू आणि दुसऱ्या हातात शीतल जल असलेले भांडे दिसून येते. ही देवी विविध प्रकारचे ज्वर, गोवर आणि कांजण्या यांचा नाश करणारी देवता आहे अशी मान्यता आहे.

**शितला देवीचा मंत्र:-**

बौद्ध धर्मानुसार, शितला देवी आणि ज्वरासुर नावाचा राक्षस हे पार्णशबरी देवीचे सोबती आहेत. पार्णशबरी ही बौद्ध धर्मातील आजार निर्माण करणारी देवता आहे, आणि तिच्या दोन बाजूला शितला देवी आणि ज्वरासुर नावाचा राक्षस उभे असतात.

## काही उल्लेखनीय मंदिरे
# शितला देवी मंदिर, माहीम
# शितला देवी मंदिर, बारड, महाराष्ट्र.
# शितला माता जन्मस्थान मगध, बिहार शरीफ , नालंदा
# शितला माता मंदिर, मैनपुरी , उत्तर प्रदेश
# शितला माता मंदिर, मेरठ , उत्तर प्रदेश
# शितला चौकीया धाम मंदिर, जौनपूर
# शितला माता मंदिर, खंडा, सोनीपत
# मां शितला मकरा धाम, जौनपूर
# श्री शितला माता मंदिर, आदळपुरा, मिर्जापूर , उत्तर प्रदेश
# शितला माता मंदिर, जलोर , राजस्थान
# शितला माता मंदिर, रींगस , राजस्थान
# शितला माता मंदिर, गारिया , कोलकाता
# शितला माता मंदिर, उना, हिमाचल प्रदेश
# शितला माता मंदिर, पालमपूर, हिमाचल प्रदेश
# शितला माता मंदिर, जोधपूर, राजस्थान
# शितला माता मंदिर, कौशांभी, उत्तर प्रदेश
# शितला माता मंदिर, निजामबाद, 
# शितला माता मंदिर, बाडमेर, राजस्थान
# शितला माता मंदिर, बिधलन, सोनीपत
# शितला देवी मंदिर, गुडगाव
# शितलादेवी मंदिर, केळवे
#शितला देवी मंदिर , सिन्नर , महाराष्ट्र

## संदर्भ
वर्ग:हिंदू दैवते
वर्ग:हिंदू देवी
पुंगनुर गाय

**पुंगनुर** हा शुद्ध भारतीय गोवंश असून, हा जगातील सर्वात लहान उंचीचा गोवंश मानल्या जातो. आंध्रप्रदेशातील चित्तुर जिल्ह्यातील पुंगनुर तालुक्याच्या नावाने हा गोवंश ओळखल्या जातो.

## शारीरिक रचना
पुंगनुर गोवंशाचा रंग हा पांढरा किंवा फिक्कट राखाडी असतो. रुंद कपाळ आणि मध्यम ते छोटी शिंगे आणि लहान पण काटक पाय असतात. दोन्ही शिंगांचा आकार एक समान नसतो. पुढील पायांपेक्षा मागील पाय लहान असतात. त्यामुळे शरीराचा आकार पुढून मागे उतरता दिसतो. शेपूट जमिनीला टेकलेली असते. या गोवंशाची उंची ७० ते ९० सें. मी. आणि वजन ११५ ते १२० किलो पर्यंत आढळते.

## वैशिष्ट्य
हा गोवंश दुहेरी हेतूचा म्हणून ओळखला जातो. बैल शेतीकामासाठी उत्तम असून, गाय सुद्धा दिवसाला ३ ते ५ लिटर दूध देते. अजून दुसरे वैशिष्ट्य म्हणजे सामान्य गायीच्या दूध फॅट ३ ते ४ टक्के असते, परंतु पुंगनुर गायीच्या दुधात ८ टक्क्यां पर्यंत फॅट आढळते..

## भारतीय गायीच्या इतर प्रजाती
## हे सुद्धा पहा
* भारतीय गाय
* जनावरांचे वजन मोजणे

## संदर्भ
वर्ग:गायीच्या प्रजाती
वर्ग:भारतीय गायीच्या प्रजाती‎
इ.स. १९६६ मधील मराठी चित्रपटांची यादी

१९६६ मध्ये महाराष्ट्रातील मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी.

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी चित्रपट यादी
वर्ग:इ.स. १९६६ मधील मराठी चित्रपट
नागसेनवन

**नागसेनवन** हा औरंगाबाद शहरातील एक परिसर आहे. बौद्ध भिक्खू नागसेन यांच्या नावावरून डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी या परिसराचे नामकरण नागसेनवन केले होते. आंबेडकरांनी या परिसरात मिलिंद महाविद्यालयाची स्थापना केली आहे. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठसुद्धा या परिसरात आहे. २०१६ मध्ये डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या शतकोत्तर रौप्यमहोत्सवी जयंती समारोप वर्षाच्या निमित्ताने नागसेनवन परिसरात पाच लाख वृक्ष लावले आहेत. नागसेनवन परिसरातील पी.इ.एस. महाविद्यालयाच्या प्राणांगणात जागतिक बौद्ध धम्म परिषद ही भगवान बुद्धांच्या विवेक, करुणा आणि शांती या उपदेशांचा प्रसार करण्याच्या उदात्त कारणांसह २२ ते २४ नोव्हेंबर २०१९ या कालावधीत पार पडली होती. चौदावे दलाई लामा यांची उपस्थिती या परिषदेत होती.

## संदर्भ 
वर्ग:छत्रपती संभाजीनगर
वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर
वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठ
मास्टर विठ्ठल

[उजवे|इवलेसे|235x235अंश| [आलम आरा (हिंदी चित्रपट)|आलम आरा (१९३१)]]
**मास्टर विठ्ठल** किंवा **विठ्ठल** हा भारतीय बोलपटांत नायक म्हणून ओळखला जाणारा एक चित्रपट कलाकार होता. त्याने *आलम आरा* (१९३१) यांसह अनेक मराठी आणि हिंदी मूक चित्रपटांत काम केले आहे त्याला "डग्लस फेअरबँक्स ऑफ इंडिया" म्हणत. 

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९०६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६९ मधील मृत्यू
वर्ग:मराठी अभिनेते
महाराष्ट्र राज्य निवडणूक आयोग

**महाराष्ट्र राज्य निवडणूक आयोग** ही महाराष्ट्र सरकारची एक स्वतंत्र अभिकरण आहे, जे २६ एप्रिल १९९४ रोजी स्थापन झाली. 
*महाराष्ट्र राज्य निवडणूक आयोग हा महाराष्ट्र राज्यात ग्रामीण आणि शहरी स्थानिक संस्था निवडणुका घेते.
** हा निवडणूक आयोग राज्य विधानसभा, विधानपरिषद, राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती अशा निवडणुका घेत नाही. 
फक्त स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणूक आयोजित करतो.‌ भारतीय संविधानात भाग 9 अ अंतर्गत 243(K) आणि 243Z(A)मध्ये याची तरतूद आहे.

*महाराष्ट्राचे निवडणूक आयुक्त-
# दे.ना. चौधरी (१९९४ - १९९९)
# य.ल. राजवाडे (१९९९ - २००४)
# श्री. नंदलाल (२००४ - २००९)
# श्रीमती नीला सत्यनारायण (२००९ - २०१४)
# श्री. जोगेश्वर सहारिया (२०१४ - २०१९)
# यु.पी.एस. मदन (२०१९ - २०२४)
# एस.चोक्कालिंघम (प्रभारी)
# दिनेश वाघमारे (२० जानेवारी, २०२५ ते आत्तापर्यंत)

*पात्रता:-
# भारताचाच नागरिक असावा.
# भारतीय प्रशासनाचा दीर्घ अनुभव असावा.
# राज्यपालांच्या मते ती व्यक्ती योग्य असावी.

दर्जा = राज्याच्या मुख्य सचिव /प्रधान सचिव प्रमाणे.

*राजीनामा: राज्यपालांकडे 

*पदमुक्त: राष्ट्रपतीद्वारे.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९९४ मधील निर्मिती
वर्ग:महाराष्ट्रातील निवडणूक आयोग
युनायटेड किंग्डममधील शायर

इंग्लंड-स्काॅटलंड-वेल्स-ऑस्ट्रेलिया येथील प्रदेशांची काउंटीजमध्ये विभागणी केली आहे.  अशा काहींच्या नावांत शायर (Shire) हा प्रत्यय असतो. 

## इंग्लंडमधील शायर
## स्काॅटलंडमधील शायर
## वेल्समधील शायर
## आयर्लंड आणि उत्तर आयर्लंड 
## हे सुद्धा पहा
इंग्लंडमधील सामंत

वर्ग:इंग्लंडचा भूगोल
वर्ग:युनायटेड किंग्डमचा भूगोल
वर्ग:स्कॉटलंडचा भूगोल
वर्ग:वेल्सचा भूगोल
वर्ग:आयर्लंडचा भूगोल
पोटनिवडणूक

विधानसभा, लोकसभा आणि स्थानिक शासनसंस्थामधील एखाद्या लोकप्रतिनिधीने राजीनामा दिल्यास अथवा एखाद्या लोकप्रतिनिधीचा मृत्यू झाल्यास ती जागा रिकामी होते. त्या जागेसाठी पुन्हा निवडणूक घेतली जाते, त्यास **पोटनिवडणूक** असे म्हणतात.

## संदर्भ 
वर्ग:निवडणुका
सहस्त्र विकास ध्येये

सहस्रक विकास लक्ष्ये
सप्टेंबर 2000 मध्ये जगातून गरिबी, भूक, रोग, निरक्षरता, पर्यावरणीय ऱ्हास, महिला विरुद्ध भेदभाव रोकण्यासाठी संयुक्त राष्ट्र परिषदेमध्ये कालबद्ध आणी मोजता येतील अशा विकासांचा आराखडा तयार करण्यात आला. यामध्ये सुरुवातीला 8 ध्येये, 18 लक्ष्ये, आणी 48 निर्देशके होती. 2008 मध्ये यात बदल करून 8 ध्येये, 21 लक्ष्ये, आणी 60 निर्देशके अशी सुधारणा करण्यात आली
यापैकी आठ ध्येये अशी आहेत
1. अति दारिद्र्य व भुकेचे निर्मूलन करणे
2. सार्वत्रिक प्राथमिक शिक्षण साध्य करणे
3. लिंग समानतेस प्रोत्साहन देणे
4. बाल मृत्यूचे प्रमाण कमी करणे
5. माता आरोग्यात सुधारणा घडवून आणणे
6. एड्स मलेरिया व इतर रोगाशी सामना करणे
7. पर्यावरणीय शाश्वतता साध्य करणे.

वर्ग:संयुक्त राष्ट्रे
पोकळे घराणे

जगदाळे घराणे" हे मुळचे धार पवार यांच्या घराण्याची शाखा होय.पवार घराण्यापासून जगदाळे,निंबाळकर आणि दळवी ही घराणी निर्माण झाली. श्रीमंत जगदाळे घराणे ९६ कुळी मराठा घराणे आहे.हे घराणे १६५९ पासून मराठा साम्राज्यात म्हणजेच स्वराज्यात समाविष्ट झाले.पानिपतच्या युद्धात गाजवलेल्या भीम पराक्रमासाठी हे घराणे प्रसिद्ध आहे.

श्रीमंत सरदार जगदेवराव जगदाळे हे मसूर या शाखेचे मूळ पुरुष आहेत. जगदेवराव जगदाळे यांना चार पुत्र होते पैकी महादजी नाईक जगदाळे-देशमुख हे मसूर परगणा,आणि औन्ध परगणाची देशमुखी आणि पाटीलकी पाहत होते. विठोजी नाईक जगदाळे (मोकसदार) हे पेडगाव. तर कुमाजीराव जगदाळे देशमुख हे कराडची देशमुखीआणि आंबकची पाटीलकी पाहत होते. तर त्यांचे एक बंधू रामराव(रामराउ) जगदाळे देशमुख हे शिरवडेचे पाटीलकी करीत होते.

पैकी आंबक शाखेतील जगदाळे देशमुख यांचा वाडा सध्या पिंगळी बुद्रुक या ठिकाणी पिंगळजाई(तुळजाभवानी) रक्षणार्थ व इनाम गावी स्थित आहे.
१९७५ ॲशेस मालिका

ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाने जुलै-सप्टेंबर १९७५ दरम्यान द ॲशेसअंतर्गत चार कसोटी सामने खेळण्यासाठी इंग्लंडचा दौरा केला. ॲशेस मालिका ऑस्ट्रेलियाने १-० अशी जिंकली. ॲशेस मालिका इंग्लंडमध्ये १९७५ च्या क्रिकेट विश्वचषकानंतर खेळविण्यात आली.
## कसोटी मालिका
### १ली कसोटी
### २री कसोटी
### ३री कसोटी
### ४थी कसोटी
वर्ग:इ.स. १९७५ मधील क्रिकेट
वर्ग:ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचे इंग्लंड दौरे
वर्ग:ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे
वर्ग:ॲशेस मालिका
केशवनाथ स्वामी महाराज

श्री केशवनाथ स्वामी ऊर्फ श्रीमत् अनिऋद्धेंद्र सरस्वतींंचा जन्म तेव्हाच्या ठाणे जिल्ह्यातील माहीम तालुक्यातील वैतरणेच्या मुखाजवळील डोंगरकिनारी असलेल्या डोंगरेगावात श्रावण शुद्ध अष्टमी शके १७१५ मध्ये झाला.

## संदर्भ
#गुरू कृपा सुमनांजली:चंद्रकांत शंकरराव लोमटे,निवाळी रोड, सैफी कॉलनी, मु.पो. सेंधवा, जिल्हा बडवानी, म.प्र.४५१६६६.रामनवमी १३/०४/२००८.
#प्रसाद:मोरेश्वर रामचंद्र चौधरी, वासळई,वसई, जि.पालघर. चैत्र शुद्ध दशमी,१८९६.०२/०४/१९७४.
सूर्य नारायण मंदिर

**सूर्य नारायण मंदिर** हे महिकावती ऊर्फ माहीम गावात (पालघर जिल्हा) माहीम शिरगाव रस्त्यावर आगर बसथांब्याच्या थोडेसे पुढे आहे. या सूर्यनारायण देवाची प्रतिष्ठापना मिती आषाढ शुद्ध पौर्णिमा शके १८२८ (इ.स.१९०६) रोजी झालेली आहे.
## वेबसाईट
http://www.suryanarayanmandirkelvemahim.com

## ऐतिहासिक पार्श्वभूमी 
मुंबई करीरोड येथील पद्मनाभ स्वामी श्री दत्तमंदिरात धर्मोपदेशकाचे कार्य करीत असत. त्यांचे शिष्य रामानंदस्वामी सफाळे जवळील आगरवाडी गावात व्यापारासाठी येत असत. इ.स.१९०१ मध्ये दसआगरी समाजातील श्री. मंगळ्या कबु पाटील आणि इतर समाजबांधवांनी रामानंदस्वामी तर्फे श्रीमत् पद्मनाभ स्वामींना आगरवाडी गावात येण्यासाठी विनंती केली.

## संदर्भ
#श्री सूर्यनारायण मंदिर शतक महोत्सव स्मरणिका : श्री सूर्यनारायण सेवा संघ, रजि. नं.ए११३ ठाणे, श्रीक्षेत्र के.माहीम, ता.जि.पालघर ४०१४०२.०४/०२/२००६.
#website: http://www.suryanarayanmandirkelvemahim.com

वर्ग:मुंबई
वर्ग:हिंदू मंदिरे
वाडवळी भाषा

*वाडवळी भाषा* ही मुख्यतः महाराष्ट्रात उत्तर कोकणात बोलली जाते. ही भाषा देहेरी ते मुंबई गिरगाव पर्यंत पसरलेल्या वाडवळ समाजाची बोलीभाषा आहे.वाडवळ समाजात चौकळशी व पाचकळशी असे दोन उपसमाज येतात जे त्यांच्या लग्नातील वापरल्या जाणाऱ्या चार व पाच हंड्या/कळश्या वरून ओळखले जातात.लग्नात चार कळश्या वापरणारे चौकळशी तर पाच कळश्या वापरणारे पाचकळशी समजले जातात.

## संदर्भ 
#.उत्तर कोंकण सामाजिक जीवन आणि परंपरा : श्री.ल.राऊत.
युगादि तिथी

सत्ययुग, त्रेता युग, द्वापरयुग, कलियुग यांचा आरंभ ज्या तिथींनी झाला, त्या तिथ्यांना युगादि तिथी म्हणले जाते. पंचांगात या तिथी स्पष्टपणे दिल्या असतात.  त्या तिथी अशा :- 

* सत्ययुग - कार्तिक शुक्ल नवमी
* त्रेतायुग - वैशाख शुक्ल तृतीया
* द्वापरयुग - माघ अमावास्या
* कलियुग - भाद्रपद कृष्ण त्रयोदशी

## हे सुद्धा पहा
* मन्वादि तिथी

वर्ग:हिंदू पंचांग
माहिम विविध कार्यकारी सहकारी संस्था मर्यादित

**माहीम विविध कार्यकारी सहकारी संस्था, मर्यादित** ही कै.रावबहादूर आप्पाजी गणेश दांडेकर ह्यांनी इ.स.१९१३ साली स्थापन केली.ह्या संस्थेचे मुख्य कार्यालय माहीम येथे आहे.कै.रावबहादूर आप्पाजी गणेश दांडेकर ह्यांनी १९१३-१४ ते १९१९-२० पर्यंत ह्या सहकारी संस्थेची धुरा सांभाळली.ह्या संस्थेचे व्यवस्थापन मंडळाचे खालील सभापती होते.
सभापती
#१९१३-१४ ते १९१९-२० कै.रावबहादूर आप्पाजी गणेश दांडेकर.
#१९२०-२१ ते १९२१-२२ कै.छोटालाल रामदास श्राफ.
#१९२२-२३ ते १९२६-२७ कै.गणेश गंगाधर दांडेकर.
#१९२७-२८ कै.मरहूम शेठ जाहांगिरजी दिनियारजी सिधवा.
#१९२८-२९-३१ ते ३५ कै.बळवंतराव जगन्नाथ वर्तक.
#१९२९ ते १९३१ १९३६ ते १९४१ कै.विष्णू वामन दांडेकर.
#१९३२-३३,४८-४९,५५-५६,६४-६५ कै.जनार्दन पांडुरंग राऊत.
#१९४१-४२ ते १९४६-४७ कै.लक्ष्मण गोविंद राऊत.
#१९४७-४८,५६-५८,६१-६३ कै.नानाजी पिलाजी राऊत.
#१९५८-६१,६३-६४,७१-७२ कै.चिंतामण बळवंत वर्तक.
#१९६५-६८,७४-७५ कै.परशुराम हरी म्हात्रे.
#१९६८-६९,७३-८० कै.भालचंद्र भास्कर पाटील.
#१९६९-७१ कै.हरिश्चंद्र भास्कर वर्तक.
#१९७२-७३ कै.शांताराम दाजी पाटील.
#१९७६-७७,८४-८५,८८-८९ श्री. जगन्नाथ पिलाजी राऊत.
#१९८०-८१ कै.दत्तात्रेय भास्कर सावे.
#१९८१-८२ कै.सदानंद रामचंद्र ठाकूर.
#१९८२-८३,८६-८७,९२-९४,३०-०८-२००४ ते २७-०८-२००५ कै.भुवनेश चिंतामण वर्तक.
#१९८३-८४ कै.जयप्रकाश रामभाऊ चुरी.
#१९८५-८६ श्री.नरेंद्र बाबुराव पाटील.
#१९८७-८८,९४-९५ श्री.मणिराम सखाराम पाटील.
#१९८९-९० कै.रघुनाथ सखाराम राऊत.
#१९९१-९२,९६-९९,२००० ते २२-०८-२००३,२०१०/१६ कै.जयप्रकाश शंकर वर्तक.
#१९९५-९६,२२-०८-२००३ ते ३०-०८-२००४ श्री.नरेंद्र लक्ष्मण ठाकूर.
#०७-०४-२००९ ते ०६-०७-२०१० श्री. महेंद्र मारुती राऊत.
#२००५-०९,२०१६-१८ श्री.विवेकानंद सुदाम ठाकूर.
संस्थेचे खालील चिटणीस होते.
#कै.हरिभाऊ बाळकृष्ण दळवी.
#कै.रघुनाथ जीवन सावे.
#कै.वैजनाथ विठोबा वर्तक.
#कै.सदाशिव नारायण वर्तक.
#श्री.जयवंत हरिभाऊ पाटील.
#श्री.शरद शिणवार सावे.
#सौ.गंधाली गि.म्हात्रे.

## संदर्भ
#शतकोत्तर पंचवर्षिय सोहळा १९१३-२०१८,स्मरणिका.माहीम विविध कार्यकारी सहकारी संस्था मर्यादित, माहीम ४०१४०२.१५ जानेवारी २०१८.
#अमृत महोत्सव १९१३-१९८९,स्मरणिका. माहीम विविध कार्यकारी सहकारी संस्था मर्यादित, माहीम ४०१४०२.०८ एप्रिल १९८९.
वर्ग:सहकारी संस्था
मन्वादि तिथी

१४ मन्वंतरांपैकी ज्या तिथीला त्या मन्वंतराची सुरुवात झाली त्या तिथीला मन्वादि तिथी म्हणतात. पंचांगात अशा तिथीसमोर 'मन्वादि' असा स्पष्ट उल्लेख असतो.  

## मन्वंतराचे नाव आणि त्याच्याशी संबधित मन्वादि तिथी 
* इंद्रसावर्णि - श्रावण कृष्ण अष्टमी
* औत्तम (उत्तम) - कार्तिक पौर्णिमा
* चाक्षुष - आषाढ पौर्णिमा
* तामस - कार्तिक शुक्ल द्वादशी
* दक्षसावर्णि - आश्विन शुक्ल नवमी
* देवसावर्णि - श्रवण अमावास्या
* धर्मसावर्णि - पौष शुक्ल त्रयोदशी
* ब्रह्मसावर्णि - माघ शुक्ल सप्तमी
* रुद्रसावर्णि - भाद्रपद शुक्ल तृतीया
* रैवत - आषाढ शुक्ल द्वादशी
* वैवस्वत - ज्येष्ठ पौर्णिमा
* सावर्णि - फाल्गुन पौर्णिमा
* स्वायंभुव - चैत्र शुक्ल तृतीया
* स्वारोचिष - चैत्र पौर्णिमा

पहा :- युगादि तिथी

वर्ग:हिंदू पंचांग
रात्रीस खेळ चाले २

**रात्रीस खेळ चाले २** ही झी मराठी वाहिनीवर प्रसारित झालेली एक मालिका आहे.

## कलाकार 
* माधव अभ्यंकर - हरी नाईक (अण्णा) 
* शकुंतला नरे - इंदुमती हरी नाईक (माई)
* अपूर्वा नेमळेकर - कुमुदिनी कमलाकर पाटणकर (शेवंता)
* प्राजक्ता वाड्ये - सरिता दत्ताराम नाईक
* मंगेश साळवी - माधव हरी नाईक
* सुहास शिरसाट - दत्ताराम हरी नाईक
* साईंकित कामत - अभिराम हरी नाईक
* नम्रता पावसकर - छाया हरी नाईक
* प्रल्हाद कुडतरकर - पांडू
* आदिश पैगुडे - कमलाकर पाटणकर
* संजीवनी पाटील - वत्सला आबा नाईक (वच्छी)
* मंगल राणे - शोभा काशिनाथ नाईक
* सचिन शिर्के - काशिनाथ आबा नाईक (काशी)
* हृदयनाथ जाधव - चोंट्या
* दिलीप बापट - नेने वकील
* अनिल गावडे - रघू गुरुजी
* दीक्षा सोनावणे - भिवरी

## विशेष भाग 
# पांडू इलो, अण्णा इले, माई इली, छाया इला, दत्ता इलो, माधव इलो, तुम्ही येताय ना? (१४ जानेवारी २०१९)
# नाईक इले हत अन् ह्यावेळी शेवंताही येतेय, खेळ सुरू होतोय. (१६ जानेवारी २०१९)
# नाईकवाड्यावर पसरणार कोणाची गूढ सावली? (१८ जानेवारी २०१९)

## पर्व 
## अनुवादित 
## टीआरपी 
## पुरस्कार 
## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका
वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका
इंग्लंडमधील सामंत

इंग्लंडमध्ये पाच प्रकारचे सामंत असतात.  हे सर्व हाऊस ऑफ लाॅर्ड्सचे (इंग्लंडच्या पार्लमेंटचे खालचे सभागृह) सभासद असतात. 

हे सामंत असे (मानाच्या उतरत्या क्रमाने) : ड्यूक, मार्क्वेस, अर्ल, व्हायकाऊंट आणि बॅरन. त्यांतल्या प्रसिद्ध व्यक्ती : 

ड्यूक ऑफ काॅर्नवेल, ड्यूक ऑफ रॉथसे, ड्यूक ऑफ नाॅरफोक, ड्यूक ऑफ समरसेट, ड्यूक ऑफ रिचमंड , ड्यूक ऑफ ग्रॅफ्टन वगैरे.

मारक्वेस ऑफ विंचेस्टर

अर्ल ऑफ श्रूजबरी, अर्ल ऑफ टालबोट, अर्ल ऑफ वाॅटरफोर्ड, अर्ल ऑफ डर्बी, अर्ल ऑफ हटिंग्डन, वगैरे.

व्हायकाऊंट ऑफ हिअरफोर्ड, व्हायकाऊंट ऑफ टाऊनशेंड, व्हायकाऊंट ऑफ वेमाऊथ, वगैरे

बॅरन डी राॅस, बॅरन ली डिसपेन्सर, बॅरन हेस्टिंग्ज, वगैरे.
वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, १९७५-७६

वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाने नोव्हेंबर १९७५ - फेब्रुवारी १९७६ दरम्यान सहा कसोटी सामने आणि एक आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामना खेळण्यासाठी ऑस्ट्रेलियाचा दौरा केला. ऑस्ट्रेलियाने कसोटी मालिका ५-१ अशी जिंकली. तर एकमेव एकदिवसीय सामना ऑस्ट्रेलियाने ५ गडी राखून जिंकला. ऑस्ट्रेलियन भूमीवर वेस्ट इंडीजने पहिल्यांदा आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका खेळली.
## कसोटी मालिका
### १ली कसोटी
### २री कसोटी
### ३री कसोटी
### ४थी कसोटी
### ५वी कसोटी
### ६वी कसोटी
## आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका
### एकमेव एकदिवसीय सामना
वर्ग:इ.स. १९७५ मधील क्रिकेट
वर्ग:इ.स. १९७६ मधील क्रिकेट
वर्ग:वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचे ऑस्ट्रेलिया दौरे
वर्ग:वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे
वर्ग:फ्रँक वॉरेल चषक
ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, १९७५-७६

ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाने मे १९७६ मध्ये दोन महिला कसोटी सामने खेळण्यासाठी वेस्ट इंडीजचा दौरा केला. 

१९७३ महिला क्रिकेट विश्वचषकमध्ये वेस्ट इंडीजचा असा सामुदायिक संघ नव्हता. त्यावेळी जमैका आणि त्रिनिदाद आणि टोबॅगो या देशांच्या महिला क्रिकेट संघांनी स्वतंत्रपणे सहभाग घेतला होता. १९७३ च्या विश्वचषकानंतर इसवी सन १९७५ मध्ये वेस्ट इंडीजच्या महिला संघाची स्थापना करण्यात आली. त्रिनिदादच्या लुसी ब्राउनकडे संयुक्त वेस्ट इंडीज महिला संघाचे कर्णधारपद सोपविण्यात आले. संघाचे गठन झाल्यावर ऑस्ट्रेलियन महिला संघ आपल्या वहिल्या करैबियन दौऱ्यसाठी जमैकात दाखल झाला. ७ मे १९७६ रोजी वेस्ट इंडीजच्या महिला क्रिकेट संघाने ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध महिला कसोटी पदार्पण करत आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये पाऊल ठेवले. दोन्ही कसोटी अनिर्णित राहिल्याने २ सामन्यांची महिला कसोटी मालिका ०-० अशी बरोबरीत सुटली. 
## महिला कसोटी मालिका
### १ली महिला कसोटी
### २री महिला कसोटी
वर्ग:इ.स. १९७६ मधील क्रिकेट
वर्ग:ऑस्ट्रेलिया महिला क्रिकेट संघाचे वेस्ट इंडीज दौरे
वर्ग:महिला क्रिकेट
भारतीय क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, १९७५-७६

भारत क्रिकेट संघाने मार्च-एप्रिल १९७६ दरम्यान चार कसोटी सामने खेळण्यासाठी वेस्ट इंडीजचा दौरा केला. कसोटी मालिका वेस्ट इंडीजने २-१ अशी जिंकली.
## कसोटी मालिका
### १ली कसोटी
### २री कसोटी
### ३री कसोटी
### ४थी कसोटी
वर्ग:इ.स. १९७६ मधील क्रिकेट
वर्ग:भारतीय क्रिकेट संघाचे वेस्ट इंडीज दौरे
वेस्ट इंडीज
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघांचे वेस्ट इंडीज दौरे
रोहिणी व्रत

पतीला दीर्घायुष्य लाभावे म्हणून स्त्रिया हे व्रत करतात. जरी सामान्य व्रत असले तरी या व्रताला एखाद्या सणासारखे महत्त्व आहे. जेव्हा सूर्योदयानंतर पाठोपाठ रोहिणी नक्षत्र उगवते, त्या दिवशी हे रोहिणी व्रत करतात. जैन लोकांमध्ये हे प्रत विशेषेकरून केले जाते. या दिवशी ते भगवान वासुपूज्याची (जैनांचे १२वे तीर्थंकर) पूजा करतात.

वर्ग:व्रतवैकल्ये
इम्तियाझ अली

**इम्तियाझ अली** (२८ जुलै, १९५४:त्रिनिदाद - हयात) हा कडून १९७६ मध्ये १ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.

वर्ग:वेस्ट इंडीजचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९५४ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जॅरेट पार्क

**जॅरेट पार्क** हे जमैकाच्या माँटेगो बे शहरातील एक मैदान आहे. प्रामुख्याने हे मैदान क्रिकेट साठी वापरण्यात येते. 

७ मे १९७६ रोजी वेस्ट इंडीज आणि ऑस्ट्रेलिया संघामध्ये या स्टेडियमवर पहिला महिला कसोटी सामना खेळविण्यात आला.
अँड्रु रॉबर्ट्स

**अँड्रु रॉबर्ट्स** (६ मे, १९४७:न्यू झीलँड - २६ ऑक्टोबर, १९८९:वेलिंग्टन, न्यू झीलँड) हा कडून १९७६ मध्ये ७ कसोटी आणि १ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.

वर्ग:न्यू झीलंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९४७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८९ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जॉक एडवर्ड्स

**जॉक एडवर्ड्स** (२७ मे, १९५५:नेल्सन, न्यू झीलँड - ६ एप्रिल, २०२०:न्यू झीलँड) हा कडून १९७६ ते १९८१ दरम्यान ८ कसोटी आणि ६ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.

वर्ग:न्यू झीलंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९५५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०२० मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
संवर्तयोग

जर रविवारी सप्तमी किंवा बुधवारी प्रतिपदा येत असेल, तर                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         त्या दिवशी संवर्तयॊग आहे मानले जाते.  पंचांगात ह्या योगाचा उल्लेख असतो.
जॅनेट ट्रेड्रिया

**जॅनेट ट्रेड्रिया** (२४ जुलै, १९५६:ऑस्ट्रेलिया - हयात) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९७६ ते १९८८ दरम्यान ५ महिला कसोटी आणि ५ महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीत सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे.  

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९५६ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
आल्बर्ट पादमोर

**आल्बर्ट पादमोर** (१७ डिसेंबर, १९४४: बार्बाडोस - हयात) हा कडून १९७६ मध्ये २ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.

वर्ग:वेस्ट इंडीजचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९४४ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गुजरातचे प्रदेश

गुजरातचे प्रदेश भौगोलिक स्थान आणि हवामानावर आधारित आहेत. गुजरातच्या अधिकृत राज्य संकेतस्थळावर पाच क्षेत्रांची यादी आहे. 

## कच्छ 
* जिल्हे:
** कच्छ, भौगोलिकदृष्ट्या सर्वात मोठा आणि गुजरातचा सर्वात कमी लोकसंख्येचा जिल्हा. जिल्ह्यात एक जवळपास अर्धे क्षेत्र बहुतेक निर्जन असलेले कच्छचे मोठे रण आणि कच्छचे छोटे रण आहे.
* भौगोलिक स्थान - भारत-पाकिस्तान सीमेवर गुजरातचा वायव्य भाग
* हवामान - कोरडे आणि अर्ध वाळवंट
* भाषा / बोली - कच्छ मध्ये प्रामुख्याने बोलल्या जाणाऱ्या भाषा म्हणजे कच्छी आणि कमी प्रमाणात सिंधी आणि गुजराती. कच्छी ही सिंधीची पोटभाषा मानली जाते.

## सौराष्ट्र 
[इवलेसे|200x200अंश| [सौराष्ट्र|सौराष्ट्राच्या नकाशा.]]

* जिल्हे :
 
* अमरेली
* बोटाद
* गीर सोमनाथ
* जुनागढ
* पोरबंदर
* सुरेंद्रनगर 
* भावनगर
* द्वारका
* मोरबी
* राजकोट

* सौराष्ट्राचे भौगोलिक स्थान - हा गुजरात राज्याचा एक भाग आहे. या प्रदेशाच्या  उत्तरेस कच्छचे रण आणि कच्छचे आखात, पश्चिमेस अरबी समुद्र  व दक्षिणेस खंबायतचे आखात .
* हवामान - कोरडे व  इथली माती जास्त आर्द्र आणि काळी आहे.
* भाषा / बोली - काठियावाडी ज्यात गुजरातीपेक्षा भिन्न शब्दांचा मोठा संच आहे. गुजराती भाषेतीपेक्षा सामान्य भिन्नता म्हणजे बहुतेक वेळा गुजरातीतल्या "आ" ऐवजी "ई" उच्चारला जातो.

## उत्तर गुजरात 
इवलेसे|200x200अंश| गुजरातचा नकाशा, उत्तर गुजरातमधील जिल्हे देखील दर्शवितो.

* जिल्हे : 

* अरवली
* बनासकांठा
* गांधीनगर
* महेसाणा
* पाटण
* साबरकांठा 

*  गुजरातचा उत्तर भाग - भौगोलिक स्थान.
* हवामान - येथील हवा कोरडी आहे परंतु माती सुपीक आहे आणि मातीत ओलावा कमी असून अलीकडील सिंचन प्रकल्पांमुळे शेतीला मोठा फायदा झाला आहे.
* भाषा / पोटभाषा - अगदी अपवाद वगळता गुजराती भाषेसारखीच.

## मध्य गुजरात 
* जिल्हे : 

* अहमदाबाद
* आनंद
* भरूच
* छोटा उदेपूर
* दाहोद
* खेडा
* महीसागर जिल्हा
* पंचमहाल 

* पंचमहाल जिल्हा-भौगोलिक स्थान - गुजरातच्या मध्यभागी.
* हवामान - उत्तर गुजरातसारखेच. परंतु येथील जमीन जेथे सुपीक आहे तेथे शेतीची जमीन अगदी कमी आहे. अधिक जंगले.
* भाषा / बोली - गुजरातीचा आधार मानल्या जाणाऱ्या येथील भाषेवर इतर भाषांचा प्रभाव पडला आहे. पूर्वेकडील भागातील भाषा गुजरातीपेक्षा अगदी वेगळी आहे, त्यात लक्षणीय भिन्न शब्द आहेत, जंगलाशी संबंधित शब्दांचा मोठा संच आहे.

## दक्षिण गुजरात 
* जिल्हे: 

* डांग
* नवसारी
* सुरत
* नर्मदा
* भरूच
* बडोदा
* तापी
* बलसाड 

* भौगोलिक स्थान - गुजरातचा दक्षिण भाग.
* हवामान - अर्ध कोरडे ते कमी आर्द्रता. सिंचन प्रकल्पांमुळे माती सुपीक आहे.
* भाषा / पोटभाषा - तथाकथित दक्षिण गुजराती बोली, ज्यात गुजरातीपेक्षा सामान्य फरक आहे ते म्हणजे "ने" ऐवजी  "नी" उच्चरला जातो. या प्रदेशात प्रत्येक आदिवासींच्या समुदायात स्वतंत्र पोटभाषा आहे. शहरी भागांमध्ये मराठी आणि हिंदी भाषा मोठ्या प्रमाणात बोलल्या जातात.

## संदर्भ 
वर्ग:गुजरात
वेस्ट इंडीजच्या महिला कसोटी क्रिकेट खेळाडूंची यादी

हि **वेस्ट इंडीजच्या महिला कसोटी क्रिकेट खेळाडूंची नामसूची** आहे. कसोटी सामना आंतरराष्ट्रीय संघात खेळला जातो. नामसूची खेळाडू क्रमांकाप्रमाने (पदार्पण) मांडली आहे. वेस्ट इंडीज महिलांनी ७ मे १९७६ रोजी ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध पहिला महिला कसोटी सामना खेळला.

वर्ग:क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:राष्ट्रीयत्वानुसार क्रिकेट खेळाडू
महिला कसोटी खेळाडू
ग्लोरिया गिल

**ग्लोरिया गिल** (जन्म दिनांक अज्ञात:बार्बाडोस - हयात) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९७६ ते १९७९ दरम्यान १० महिला कसोटी, २ महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे. ही उजव्या हाताने फलंदाजी करीत असे.

वर्ग:वेस्ट इंडीजच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
जॅनेट मिचेल

**जॅनेट मिचेल** (जन्म दिनांक अज्ञात:बार्बाडोस - हयात) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९७६ मध्ये १ महिला कसोटी सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे. या सामन्याच्या एका डावात तिने ४ धावा काढल्या.

वर्ग:वेस्ट इंडीजच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
आर्थिक वृद्धी

आर्थिक वृद्धी म्हणजे देशाच्या वास्तव उत्पन्नात होणारी वाढ. ही एक संकुचित व संख्यात्मक संकल्पना आहे. ही वृद्धी आर्थिक विकासाशिवाय शक्य आहे. आर्थिक वृद्धी ही एक स्वयंस्फूर्त आणि प्रतिगामी होणारा बदल आहे. या वृद्धीला राष्ट्रीय उत्पन्न किंवा दरडोई उत्पन्नाच्या साहाय्याने मोजले जाते.
वर्ग :अर्थशास्त्र */अर्थशास्त्रातील संकल्पना
ऊर्जानगर

**उर्जनगर** ही महाराष्ट्र राज्य पॉवर जनरेशन कंपनी लिमिटेड ( महानिर्मिती ) द्वारे संचालित चंद्रपूर सुपर थर्मल पॉवर स्टेशन (सीएसटीपीएस) मधील कर्मचाऱ्यांसाठी निवासी वसाहत आहे. ही वसाहत&nbsp;चंद्रपूरपासून अंदाजे ६ कि.मी. अंतरावर आहे.

## चंद्रपूर औष्णिक विद्युत केंद्र 
चंद्रपूर हे महानिर्मितीचे सर्वात मोठे औष्णिक उर्जा केंद्र आहे आणि सर्व राज्य विद्युत मंडळांमधील हे भारतातील सर्वात मोठे आहे. महाराष्ट्रातील २५% विजेचे योगदान सीएसटीपीएस करत असत. या उर्जा केंद्राची क्षमता २३४० मेगावॅट आहे. या केंद्रामध्ये २१० मेगावॅटची ४ युनिट आणि प्रत्येकी ५०० मेगावॅटची३ युनिट आहेत, तर ५०० मेगावॅटच्या दोन युनिटचे बांधकाम सुरू आहेत.

एकेकाळी हा प्रकल्प आशिया खंडातील सर्वात मोठा औष्णिक उर्जा केंद्र होता. महागेनकोने प्रायोगिक तत्त्वावर सौर उर्जा प्रकल्प सुरू केला असून या क्षेत्रात रोजगाराच्या संधींमध्ये भर घालून आणखी दोन युनिट तयार करण्याची योजना आखली आहे.

औष्णिक विद्युत केंद्राची स्थापना झाल्यावर रहिवासी दरवर्षी वर्धापन दिन साजरा करतात.

## जनांकिकी 
उर्जनगरची लोकसंख्या अंदाजे १०,००० आहे. ताडोबा व्याघ्र प्रकल्पाच्या अगदी जवळील स्थान असल्यामुळे उन्हाळ्याच्या काळात पाण्याचे शोध घेताना स्थलांतर झालेले वाघ आणि अस्वल यांचे दर्शन बरेचदा होते.

## सुविधा 
कॉलनी ए / बी / सी / डी / ई आणि एफ प्रकारांमध्ये विभागली गेली आहे. प्रत्येक प्रकारात इमारतींची एक निश्चित संख्या असते आणि प्रत्येक इमारतीत ४, ६ किंवा १२ निवासस्थान (क्वार्टर) असतात. ओआरसी आणि डब्ल्यूआरसी हे दोन क्लब बॅडमिंटन, टेबल टेनिस, कॅरम, बुद्धीबळ, लॉन टेनिस आणि क्रिकेट, फुटबॉल आणि इतर विविध प्रकारच्या करमणुकीच्या मैदानासह खेळासाठी सुविधा पुरवतात. यात कर्मचारी आणि प्रशिक्षणार्थींसाठी "चेमारी" नावाचे एक गेस्ट हाऊस आहे आणि उच्च कार्यकारी अधिकारी, व्यवस्थापकीय पाहुणे आणि विशेष मन्यवर व्यक्तींसाठी "हिराई" नावाचे व्हीआयपी गेस्ट हाऊस आहे.

## शिक्षण 
वसाहतीत दहावीपर्यंतचे शिक्षण देणारे दोन माध्यमिक शाळा आहेत. विद्या मंदिर माध्यमिक शाळा ही एक मराठी माध्यमिक शाळा आहे तर विद्या निकेतन ही इंग्रजी माध्यमाची शाळा आहे जी इयत्ता १२ वी पर्यंत शिक्षण प्रदान करते.

## आरोग्य सेवा 
कॉलनीत एक सरकारी रुग्णालय आहे.

## अर्थव्यवस्था 
वसाहतीत दोन बाजारपेठा कार्यरत आहेत.

## धर्म 
वसाहतीत हनुमान मंदिर आहे. खुले रंगमंच येथे कॉलनीतील लोक गणेशोत्सव आणि दुर्गापूजन अशा विविध सण साजरे करतात.

## संदर्भ
वेंडी हिल्स

**वेंडी हिल्स** (१ ऑगस्ट, १९५४:ऑस्ट्रेलिया - हयात) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९७६ ते १९७९ दरम्यान ९ महिला कसोटी आणि ४ महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीत सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे.  

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९५४ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
आहेरगाव

**आहेरगाव** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यातील माढा तालुक्यातील एक गाव आहे.

## भौगोलिक स्थान
## हवामान
येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते. हे कोरड्या हवामान श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० अंश सेल्सियस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मिमी पाऊस पडतो. येथे हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सियसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्यातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सियस असते.

## लोकजीवन
## प्रेक्षणीय स्थळे
## नागरी सुविधा
## जवळपासची गावे
## संदर्भ
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate 

वर्ग:माढा तालुक्यातील गावे
वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
इंडियन लीग

ही एक स्वातंत्र्य काळातील राजकीय संघटना होती.या संघटनेची स्थापना सप्टेंबर १८७५ मध्ये शिशिरकुमार घोष यांनी केली. भारताचे राजकीय उद्दिष्ट उघडपणे व निर्भिडपणे घोषित करणारी ही पहिली राजकीय संघटना होती.यात पत्रकार, वकील,जमीनदार,सावकार इत्यादी लोक शामील होते.या संघटनेने बंगालमधील कार्यरत संस्थांना संघटित करण्याचे काम केले.