open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
२०१६ ऑस्ट्रियन ग्रांप्री

**२०१६ ऑस्ट्रियन ग्रांप्री** (अधिकृत **फॉर्म्युला वन ग्रोसर प्रिस वॉन ऑस्टेरीच २०१६**) ही एक फॉर्म्युला वन शर्यत आहे, जी ३ जुलै २०१६ रोजी स्पीलबर्ग येथील रेड बुल रिंग येथे आयोजित करण्यात आली. ही शर्यत २०१६ फॉर्म्युला वन हंगामाची ९वी शर्यत आहे.

७१ फेऱ्यांची ही शर्यत लुइस हॅमिल्टन ने मर्सिडीज-बेंझसाठी जिंकली. मॅक्स व्हर्सटॅपन ने दुसऱ्या क्रमांकावर उपविजेता होत रेड बुल रेसिंग-टॅग हुयरसाठी ही शर्यत जिंकली व किमी रायकोन्नेन ने गत विजेता व तिसरा क्रमांकावर स्कुदेरिआ फेरारीसाठी ही शर्यत जिंकली.

## निकाल 
### पात्रता फेरी 
[इवलेसे|A grid penalty left [निको रॉसबर्ग in sixth place after qualifying.]]

### मुख्य शर्यत 
[इवलेसे|[किमी रायकोन्नेन finished on the podium for स्कुदेरिआ फेरारी, in third place.]]

## निकालानंतर गुणतालिका 
### चालक अजिंक्यपद गुणतालिका 
### कारनिर्माता अजिंक्यपद गुणतालिका 
## हे सुद्धा पहा 
# फॉर्म्युला वन
# ऑस्ट्रियन ग्रांप्री
# २०१६ फॉर्म्युला वन हंगाम
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी
# फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:ऑस्ट्रियन ग्रांप्री
वर्ग:२०१६ फॉर्म्युला वन हंगाम
हनुमंत उपरे

**हनुमंत बाबुराव उपरे** (जन्म : २ जुलै १९५२;  - १९ मार्च २०१५) हे महाराष्ट्रातील सामाजिक कार्यकर्ते, राजकारणी, सत्यशोधक ओबीसी परिषदेचे अध्यक्ष, व 'ओबीसी बौद्ध-धर्मांतरा'चे प्रणेते होते.

## जीवन
हनुमंत उपरे यांचा बीड जिल्ह्यातील एका खेड्यात जन्म झाला. उपरे यांनी कष्टाने उच्च शिक्षण घेतले. इ.स. १९९०-९५ दरम्यान प्राध्यपकाची नोकरी करीत असतानाच त्यांनी सामाजिक व राजकीय चळवळीत प्रवेश केला. भारिप बहुजन महासंघाचे ते काही काळ प्रदेशाध्यक्ष होते. उपरे यांचा पत्नी, दोन मुले, नातवंडे असा परिवार आहे. पुणे विद्यापीठाला क्रांतीज्योती सावित्रीमाई फुले यांचे नाव द्यावे यासाठी त्यांनी संपूर्ण महाराष्ट्र प्रवास केला होता. *भावसार जागृती* नावाचे मासिक त्यांनी दोन दशकांपेक्षा अधिक काळ चालवले. त्यातून त्यांनी ओबीसीतील अनेक उपेक्षित जातींबद्दल लिहिले. *मी ओबीसी बोलतोय* हे पुस्तक त्यांनी लिहिले.

## धर्मांतर चळवळ
पुढे उपरेंनी सत्यशोधक ओबीसी परिषदेच्या माध्यमातून ओबीसी (इतर मागासवर्गीय) समाजाला संघटित करण्याचा प्रयत्न केला. उपरे यांनी २००६ मध्ये नवयान बौद्ध धम्म स्वीकारला आणि २००७ मध्ये, मुंबई लक्षावधी लोकांना मुख्यतः ओबीसी व आदिवासी, बौद्ध धम्माची दीक्षा दिली. ओबीसी समाजाला आत्मसन्मान मिळवून देण्यासाठी आर्थिक, सामाजिक लढ्याबरोबरच सांस्कृतिक परिवर्तनाची चळवळ केली पाहिजे, अशी त्यांची धारणा झाली. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या धम्मक्रांतीला प्रेरणास्थानी ठेवून त्यांनी १४ ऑक्टोबर २०११ पासून ‘चलो बुद्ध की ओर’ - ‘ओबीसी बांधव आता बुद्ध धम्माच्या वाटेवर’ हे अभियान सुरू केले. त्यासाठी त्यांनी संपूर्ण महाराष्ट्रात ठिकठिकाणी ओबीसी धर्मांतर जनजागृती परिषदा घेतल्या. राज्यातील लाखो ओबीसींना आपल्या मूळ (?) बौद्ध धम्माकडे आणण्याची चळवळ त्यांनी हाती घेतली होती. त्यांच्या या चळवळीला राज्यभरातून नव्हे तर इतर राज्यातूनही मोठा प्रतिसाद मिळाला होता.  त्याचा परिणाम म्हणून ओबीसीमधील विविध जातींमधील सुमारे साडे सहा हजार लोकांनी धर्मातर केले होते. याच्या पुढील वर्षी १४ ऑक्टोबर २०१६ रोजी नागपूर येथे दीक्षाभूमीवर ५ लाख ओबीसी धर्मांतर करून बुद्ध धम्माचा स्वीकार करतील असे त्यांनी उद्दिष्ट ठेवले होते. हनुमंत उपरेंच्या पश्चात ही धर्मांराची चळवळ त्यांचे पुत्र संदीप उपरे पुढे चालवीत आहेत.

## निधन
हनुमंत उपरे यांचे वयाच्या ६३ व्या वर्षी १९ मार्च २०१५ रोजी सकाळी नऊच्या सुमारास मुंबईत निधन झाले. उपरे यांना ८ मार्च रोजी औरंगाबाद येथील मॅक्स हॉस्पिटलमध्ये मेंदूत रक्तस्राव झाल्याने दाखल करण्यात आले होते. त्यांनंतर त्यांना ११ मार्च रोजी मुंबई येथील ब्रीच कँडी रुग्णालयात हलविण्यात आले, मात्र १९ मार्च गुरुवारी सकाळी त्यांचे निधन झाले. उपरे यांच्या इच्छेनुसार त्यांचे डोळे, किडनी यासारख्या अवयवांचे दान केले गेले आहे.

## संदर्भ
वर्ग:इ.स. २०१६ मधील मृत्यू
वर्ग:सामाजिक कार्यकर्ते
वर्ग:मराठी राजकारणी
भास्कर चंदनशिव

**भास्कर तात्याबा चंदनशिव** (मूळ नाव:**भास्कर देवराव यादव**; १२ जानेवारी, १९४५:हासेगांव, कळंब, महाराष्ट्र - २८ सप्टेंबर, २०२५, लातूर, महाराष्ट्र) हे मराठी ग्रामीण साहित्यिक होते. 

## सुरुवातीचे जीवन आणि शिक्षण 
हे दत्तकविधानानंतर *भास्कर तात्याबा चंदनशिव* झाले. निजाम राजवटीतील  मराठवाड्यात असलेल्या  उस्मानाबाद जिल्हयातील कळंब गावापासून बार्शीकडे कडे जाणाऱ्या महामार्गावरील हासेगाव हे त्यांचे मूळ जन्म गाव होय. लातूर येथील स्वामी विवेकानंद हॉस्पीटल येथे उपचारा दरम्यान त्याचा मृत्यू ८० व्या वर्षी झाला.

प्राथमिक शिक्षण खेडेगावात झाल्यानंतर महाविद्यालयीन शिक्षणासाठी अंबाजोगाई आणि औरंगाबाद असा प्रवास त्यांनी केला. वयाच्या  विसाव्या वर्षी भास्कर चंदनशिव यांनी कथालेखनास प्रारंभ केला. तत्पूर्वी मराठवाडयाच्या काळजावर सातत्याने कोरला गेलेला दुष्काळ हा त्यांच्या अनुभवाचा आणि अभ्यासाचा विषय राहिला. 

इ.स. १९६२ ते ७२ या कालावधीत दुष्काळाचा अभ्यास आणि अनुभव यांवर लक्ष केंद्रित करून त्यांनी काम केले.

## साहित्यिक
त्यांच्या साहित्यकृतीमध्ये सातत्याने ग्रामीण भागातील शेतकरी, सामान्य नागरिक नायकाच्या रूपाने वाचकांच्या समोर येतो. ज्यांची नाळ मातीशी जोडली गेलेली आहे आणि मूळ गावगाडयात घट्ट रुतलेले आहे.  चंदनशिव यांच्या ‘जांभळढव्ह’, ‘मरणकळा’, ‘अंगारमाती’, ‘बिरडं’, ‘नवी वारुळं’ या कथासंग्रहांचा आवर्जून उल्लेख केला जातो. मानवी समाजजीवनाला व्यापकपणे स्पर्श करणाऱ्या या कथासंग्रहांनी शेती क्षेत्रात जागतिकीकरणाच्या प्रक्रियेमुळे उगवून वर आलेले वेदनेचे कोंब दाखवून देण्याचे काम केले.

## पुस्तके
## कथासंग्रह
*अंगारमाती
*जांभळढव्ह
*नवी वारुळं
*बिरडं
*भिंगुळवाणा
*मरणकळा

## अन्य संपादित साहित्य
*लाल चिखल - निवडक भास्कर चंदनशिव - संपादक इंद्रजीत भालेराव

## सन्मान आणि पुरस्कार
* डाॅ. भास्कर चंदनशिव हे मराठवाडा साहित्य परिषदेच्या २०११ सालच्या एप्रिलमध्ये केज (जिल्हा बीड) येथे झालेल्या १ल्या ग्रामीण साहित्य संमेलनाचे संमेलनाध्यक्ष होते.
* तसेच ते २-२-२०१२ रोजी पळसप(जिल्हा औरंगाबाद) येथे झालेल्या एकदिवसीय मराठवाडा ग्रामीण साहित्य संमेलनाचेही अध्यक्ष होते.

## संदर्भ
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:इ.स. १९४५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०२५ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नेव्हादो देल रुइझ

**नेव्हादो देल रुइझ** तथा **ला मेसा देल हेर्वेओ** हा कोलंबियामधील एक जागृत ज्वालामुखी आहे. देशाची राजधानी बोगोतापासून १२९ किमी पश्चिमेस असलेला हा ज्वालामुखी गेली अठरा लाख वर्षे सुप्त जागृतावस्थेत असल्याचे मानले जाते. याला स्थानिक प्राचीन भाषेत *कुमांडे* असे नाव आहे.

१३ नोव्हेंबर, १९८५ रोजी झालेल्या विस्फोटात जवळचे आर्मेरो शहर नेस्तनाबूद झाले व तेथील रहिवाशांपैकी २३,००० पेक्षा अधिक व्यक्ती मृत्यू पावल्या होत्या. त्याचवेळी पर्वताच्या दुसऱ्या बाजूला असलेल्या चिनचिना गावातील १,८०० व्यक्ती मृत्यू पावल्या.

वर्ग:ज्वालामुखी
वर्ग:कोलंबिया
शिल्पा ठाकरे

*शिल्पा ठाकरे * ( २२ ऑक्टोबर  १९९८) शिल्पा ठाकरे या मराठी-हिंदी चित्रपट सृष्ंटीतील अभिनेत्री आहेत. त्या मूळच्या नागपूर या गावच्या आहेत. प्रामुख्याने मराठी चित्रपटसृष्टीमध्ये कार्यरत असलेल्या शिल्पा ठाकरे यांनी आजवर खिचिक,ट्रिपलसीट,इभ्रत,प्रेमा,भिरकीट या चित्रपटात काम केले आहें
https://m.imdb.com/title/tt11472766/

 भीरकिट अश्या अनेक चित्रपटांमध्ये भूमिका केल्या आहेत.

## चित्रपट 
* प्रेमा 
* भीरकीट

## बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:इ.स. १९९२ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
प्रज्ञा दया पवार

**प्रज्ञा दया पवार** (जन्म ११ फेब्रुवारी, १९६६) यांनी सुरुवातीचे लेखन **प्रज्ञा लोखंडे** नावाने केले आहे. या मराठी कवयित्री आणि लेखिका आहेत. पाक्षिक 'परिवर्तनाचा वाटसरू'च्या त्या संपादक आहेत. शिवाय महाराष्ट्र राज्य साहित्य व संस्कृती मंडळ, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर चरित्र साधने प्रकाशन समिती आणि मराठी संशोधन मंडळ या संस्थांच्या त्या सदस्या आहेत. त्यांनी २०१६मध्ये मुंबई विद्यापीठातून 'गो. पु. देशपांडे यांच्या नाटकांचा चिकित्सक अभ्यास' या विषयावर पीएच्. डी. प्राप्त केली आहे. ख्यातनाम मराठी साहित्यिक पद्मश्री दया पवार यांच्या त्या ज्येष्ठ कन्या आहेत. अलीकडेच प्रज्ञा दया पवार यांनी देशातील असहिष्णुता आणि तिरस्काराच्या वाढत्या वातावरणाचा निषेध म्हणून त्यांचे साहित्य पुरस्कार राज्य सरकारला परत केले.

## प्रज्ञा दया पवार यांनी लिहिलेली पुस्तके
* अंतःस्थ (कवितासंग्रह, १९९३, मानसन्मान प्रकाशन, पुणे, २००४, डिंपल प्रकाशन, मुंबई)
* अफवा खरी ठरावी म्हणून (कथासंग्रह) (२०१०, शब्द पब्लिकेशन्स, मुंबई) (या संग्रहातील सर्व कथांसह अन्य दोन कथांचा  इंग्रजी अनुवाद डॉ. माया पंडित यांनी केला असून तो  'Let The Rumours Be True' या शीर्षकाने ऑथर्स अपफ्रंट या प्रकाशन संस्थेने २०१७ साली प्रसिद्ध केला आहे. कण्व प्रकाशन, बंगलोर या प्रकाशनसंस्थेने प्रस्तुत कथासंग्रहाचा चंद्रकांत पोकळे यांनी केलेला कन्नड अनुवाद 'प्रज्ञा दया पवार कथेगळू' या शीर्षकाने २०१२ साली प्रसिद्ध केला आहे.)
* अर्वाचीन आरण (संमिश्र गद्यलेख, २०२०, शब्द पब्लिकेशन्स, मुंबई)
* आरपार लयीत प्राणांतिक (दीर्घकविता) (२००९, २०१०, लोकवाड़्मय गृह, मुंबई)
* उत्कट जीवघेण्या धगीवर (कवितासंग्रह,२००२, लोकवाड़्मय गृह, मुंबई)
* केंद्र आणि परीघ (संग्रहित ललित सदरलेखन, २००४, डिंपल प्रकाशन, मुंबई)
* टेहलटिकोरी (संग्रहित ललित सदरलेखन, २०१६, अक्षर प्रकाशन, मुंबई)
* दिशा - महाविद्यालयीन कवी - कवयित्रींच्या कविता (सहसंपादन, २००७, प्रकाशन : मुंबई विद्यापीठ)
* दृश्यांचा ढोबळ समुद्र (कवितासंग्रह) (२०१३, पॉप्युलर प्रकाशन, मुंबई)
* धादांत खैरलांजी (नाटक, २००७, प्रतिशब्द प्रकाशन, मुंबई)
* मी भयंकराच्या दरवाज्यात उभा आहे - नामदेव ढसाळ यांची निवडक कविता (सहसंपादन, २००७, शब्द पब्लिकेशन्स, मुंबई)
* मी भिडवू पहातेय समग्राशी डोळा (कवितासंग्रह, २००७, ग्रंथाली प्रकाशन, मुंबई)
*विमुक्तांचे स्वातंत्र्य (सहसंपादन, २०१८, परिवर्तनाचा वाटसरू प्रकाशन, ठाणे)
*हिल्लोळ हरवून आतबाहेरचा (कवितासंग्रह) (२०२४, पॉप्युलर प्रकाशन, मुंबई)

## पुरस्कार आणि सन्मान
प्रज्ञा दया पवार यांना मिळालेले सन्मान : 
* मातोश्री भीमाबाई आंबेडकर पुरस्कार
* बिरसा मुंडा राष्ट्रीय साहित्य पुरस्कार
* महाराष्ट्र फाऊंडेशन पुरस्कार
* शांता शेळके पुरस्कार
* महाराष्ट्र राज्याचे केशवसुत पुरस्कार, बालकवी पुरस्कार, इंदिरा संत विशेष पुरस्कार आणि ग.ल. ठोकळ विशेष पुरस्कार.
* बोधिवर्धन पुरस्कार
* वनिता समाज गौरव पुरस्कार
* औरंगाबाद येथे आयोजित गुणिजन संमेलनाचे अध्यक्षपद (२०१२)
* पाटण (सातारा जिल्हा) येथे आयोजित विभागीय साहित्य संमेलनाचे अध्यक्षपद (२०१५)
* लातूर येथे आयोजित अस्मितादर्श साहित्य संमेलनाचे अध्यक्षपद (२०१७)
* विरार (पालघर जिल्हा) येथे आयोजित शिक्षक साहित्य संमेलनाचे अध्यक्षपद (२०२०)
*मॉस्को, रशिया येथे झालेल्या वर्ल्ड बुक फेअरमध्ये निमंत्रितांच्या कविसंमेलनात सहभाग (२००९)

वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:इ.स. १९६६ मधील जन्म 
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:मराठी कवयित्री 
वर्ग:मराठी साहित्यिक
वर्ग:मातोश्री भीमाबाई आंबेडकर पुरस्कार विजेत्या
२०१६ मलेशियन ग्रांप्री

**२०१६ मलेशियन ग्रांप्री** (अधिकृत **२०१६ फॉर्म्युला वन पेट्रोनास मलेशियन ग्रांप्री**) ही एक फॉर्म्युला वन शर्यत आहे, जी २ ऑक्टोबर, २०१६ रोजी कुलालंपूर येथील सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किट येथे आयोजित करण्यात आली. ही शर्यत २०१६ फॉर्म्युला वन हंगामाची १६वी शर्यत आहे.

५६ फेऱ्यांची ही शर्यत डॅनियल रीक्कार्डो ने रेड बुल रेसिंग-टॅग हुयरसाठी जिंकली. मॅक्स व्हर्सटॅपन ने दुसऱ्या क्रमांकावर उपविजेता होत रेड बुल रेसिंग-टॅग हुयरसाठी ही शर्यत जिंकली व निको रॉसबर्ग ने गत विजेता व तिसरा क्रमांकावर मर्सिडीज-बेंझसाठी ही शर्यत जिंकली

## निकाल
### पात्रता फेरी
### मुख्य शर्यत
 won the race for रेड बुल रेसिंग.]]

## निकालानंतर गुणतालिका
### चालक अजिंक्यपद गुणतालिका
### कारनिर्माता अजिंक्यपद गुणतालिका
## हे सुद्धा पहा 
# फॉर्म्युला वन
# मलेशियन ग्रांप्री
# २०१६ फॉर्म्युला वन हंगाम
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी
# फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:मलेशियन ग्रांप्री
वर्ग:२०१६ फॉर्म्युला वन हंगाम
शेतीपूरक व्यवसाय

निसर्गाचे अवकृपेने अथवा इतर कोणत्याही कारणाने (जसे- पिकांवरील रोग,शेतीचा वन्य प्राण्यांद्वारे विध्वंस) कोरडवाहू अथवा सिंचनाचे अंतर्गत असणाऱ्या शेतीमधून मिळणाऱ्या उत्पन्नाची हमी नसल्यामुळे, शेतकऱ्यांना पर्यायी उत्पन्नाचे साधन म्हणून,करणे शक्य असणाऱ्या व्यवसायांना **शेतीपूरक व्यवसाय** असे म्हणतात.
या अशा व्यवसायांद्वारे शेतकऱ्यांचे जीवनमान सुधरविण्यास मदत होते.

## यादी
अशा प्रकारच्या सहजशक्य व्यवसायांची यादी खाली दिलेली आहे:

#कुक्कुटपालन
#शेळी पालन
#दुग्ध व्यवसाय
#मशरुम शेती
#रेशिम शेती
#मधमाशी पालन
#मत्स्य पालन
#कृषी पर्यटन उद्योग
#चारा निर्मिती
#वैरण, बियाणे उत्पादन, संकलन व वितरण
#पशुखाद्य निर्मिती
#गांडूळ खत
#अळिंबी उत्पादन
#शेतमालापासून विविध पदार्थ
#औषधी वनस्पती लागवड
#फळ प्रक्रिया उद्योग
#मोती निर्मिती 

भारतातील कोणत्याही राज्यात, अशा प्रकारचे व्यवसाय सुरू करण्यास प्रोत्साहन व अनुदान देण्यात येते.

## बाह्य दुवे
* विकासपीडिया हे संकेतस्थळ
## अधिक वाचन
* 'शेतीपूरक उद्योग' - पुस्तक-(मराठी), लेखक:डॉ. तानाजीराव चोरगे,- बुकगंगा.कॉम या संकेतस्थळावर

वर्ग:शेती
वर्ग:शेतीपूरक व्यवसाय
के. दत्ता

**दत्ता कोरगांवकर** तथा **के. दत्ता** हे इ.स. १९४० ते १९५६ दरम्यान हिंदी चित्रपटांना संगीत देणारे मराठी संगीत दिग्दर्शक होते. अभिनेत्री-गायिका नूरजहान त्यांची पसंतीची गायिका होती.

## संगीत दिलेले चित्रपट 
* गुमास्ता (१९५१)
* दामन (१९५१)
* नादान (१९४३)
* मेरी कहानी (१९४८)
* यतीम (१९४५)
* रंगमहल (१९४८)
* रिश्ता (१९५४)
* बड़ी माँ(१९४५)
* शाहकार (१९४७)
* हरिहरभक्ति (१९५६)

## संगीत दिलेली प्रसिद्ध गीते 
* अब इंतज़ार है तेरा (गायिका नूरजहान, चित्रपट - बडी मॉं)
* अब तो नहीं दुनियामें कहीं अपना ठिकाना, दुश्मन है जमाना (गायिका नूरजहान, चित्रपट - नादान)
* एक अनोखा ग़म अनोखी सी मुसीबत हो गई, जिनको देखा तक नहीं उनसे मुहब्बत हो गई (गायिका नूरजहान, चित्रपट - नादान)
* किसी तरह से मुहब्बत में चैन पा न सकें, लगी है आग जो सीने में वो बुझा न सकें (गायिका नूरजहान, चित्रपट - बडी मॉं)
* तुम हमको भुला बैठे हो (गायिका नूरजहान, चित्रपट - बडी मॉं)
* दिया जलाकर आप बुझाया, तेरे काम निराले, दिल तोड के जानेवाले (गायिका नूरजहान, चित्रपट - बडी मॉं)
* दिल दूं कि न दूं (गायिका नूरजहान, चित्रपट - नादान)

वर्ग:मराठी संगीतकार
कल्प

**कल्प** हे वेदांमधील म्हणजेच संहितांमधील विविध संकल्पना समजावून सांगण्यासाठी रचले गेलेले सूत्रग्रंथां होय. शिक्षा, कल्प.व्याकरण,निरुक्त,छन्द आणि ज्योतिष अशी शा वेदांगे आहेत. त्यातील कल्प हे दुसरे वेदांग आहे.कल्पो वेद विहितानां कर्मणामानुपूर्व्येण कल्पना शास्त्रम | कल्प म्हणजे वेदविहित कर्माची क्रमबद्ध मांडणी किंवा शास्त्र होय.

सद्यस्थितीत ४० कल्पसूत्रे उबलब्ध असून १४ श्रौतयज्ञ,७ गृहयज्ञ, ५ महायज्ञ व १६ संस्कार अहा एकून ४२ कर्माबद्दलचे प्रतिपादन आहे.

## आशय
यज्ञप्रयोगांची सुव्यवस्थित मांडणी करण्याच्या हेतूने वैदिक आचार्यांनी  ब्राह्मण ग्रंथातील उपयुक्त असा भाग घेऊन कल्पसूत्रे तयार केली.कर्मकांडविषयक सर्व विधि-नियम कल्पसूत्रे सांगतात.वैदिक धर्मातील सर्व कर्म,सर्व संस्कार,अनुष्ठाने,प्राचीन हिंदूंच्या जीवनाची नित्य -नैमित्तेक कर्मे,धार्मिक क्रिया,संस्कृती या सर्वांचा  मूळ आधार कल्पसूत्रात सापडतो.कमीत कमी शब्दांमध्ये अधिकाधिक भाव व्यक्त करणे हे सूत्रांचे वैशिष्ट्य आहे.संक्षिप्तपणामुळे वेदोक्त विधी पाठ करणे सोपे जाते.

## विभाग
* श्रौतसूत्रे - यांत विविध यज्ञांची माहिती या ग्रंथात सूत्ररूपात दिलेली आहे. वैदिक हवि,तसेच सोमयज्ञासंबंधी धार्मिक अनुष्ठाने यांचे प्रतिपादन करणे हे त्यांचे मुख्य काम आहे. आश्वलायन,शांखायन,मानव,बौधायन,आपस्तम्ब,हिरण्यकेशी,कात्यायन,लाट्यायन,द्राह्यायण,जैमेनीय,वैतान ही मुख्य श्रौतसूत्रे आहेत.
* गृह्यसूत्रे - गृहस्थाने करावयाच्या विविध आचारांची माहिती या सूत्रग्रंथात आहे.आश्वलायन,शांखायन,मानव,बौधायन,आपस्तम्ब,हिरण्यकेशी,भारद्वाज,कात्यायन,द्राह्यायण,गोभिल,खदिर,कौशिक ही मुख्य गृह्यसूत्रे  आहेत
* धर्मसूत्रे - आचरणाचे विविध नियम आणि धर्मकृत्यांची माहिती यामध्ये दिएलेली आहे.सामाजिक रीतिरिवाज,प्रथा यांच्या अनुषंगाने समाजातील घटकांच्या परस्परांशी आलेल्या संबंधावर ही सूत्रे भाष्य करतात.वसिष्ठ,मानव,बौधायन,आपस्तम्ब,गौतम ही मुख्य धर्मसूत्रे होत. 
## संदर्भ
वर्ग:वैदिक साहित्य
महेंद्र

**महेंद्र** (पाली: **महिंद**) ( इ.स.पू. ३रे शतक, उज्जैन, मध्य प्रदेश) हे भारतीय बौद्ध भिक्खू होते. बौद्ध धर्मीय स्रोतांनुसार ‘श्रीलंकेत बौद्ध धर्म पोहोचवणारे’ असे त्यांचे वर्णन केलेले आढळते. महेंद्र हे मौर्य सम्राट अशोक व राणी देवी यांचे थोरले पुत्र आणि संघमित्रा यांचे मोठे भाऊ होते.

## ऐतिहासिक स्रोत
दीपवंश आणि महावंश या श्रीलंकेतील दोन धार्मिक ग्रंथांमध्ये महेंद्र श्रीलंकेत गेले होते आणि राजा देवानामपियतिस्सा याचे त्यांनी धर्मांतर केले, याबाबतची माहीती सापडते. हे ग्रंथ म्हणजे महेंद्रचे आयुष्य व त्याचे कार्य याबद्दल माहिती देणारे अगदी मूलभूत स्रोत आहेत. शिलालेखांवरून आणि लिखित स्वरूपातल्या काही संदर्भांवरूनसुद्धा असे स्पष्ट होते की, साधारणपणे इ.स.पू. ३ ऱ्या शतकाच्या आसपासच श्रीलंकेमध्ये बौद्ध धर्म प्रचलित झाला आणि महेंद्र यांचा कार्यकाळसुद्धा हाच होता.

## जीवन
विदिशा नगरीत महेंद्र वाढले, कारण त्यांची आई तिथे राहात होती. त्यांच्या वडिलांचे आध्यात्मिक गुरू मोग्गलीपुत्ता-तिस्सा यांच्या मार्गदर्शनाखाली आणि त्यांच्या शिकवणुकीनुसार वयाच्या विसाव्या वर्षीच महेंद्र भिक्खू बनले. त्रिपिटकामध्ये ते पारंगत होते. इथ्थिया, उत्तिया, संबला, भद्रशाल  आणि सुमन व महेंद्रची आई देवी तिच्या बहिणिच्या मूलिचा    मुलगा भंडूक उपासक  या इतर भिक्खूंबरोबर महेंद्रांना श्रीलंकेत पाठवले गेले. बौद्धधर्मीय सल्लागार मंडळाची तिसरी सभा पार पडल्यानंतर मोगल्लीपुत्ता-तिस्सा यांच्या शिफारशीनुसार, श्रीलंकेत बौद्ध धर्माचा प्रसार करण्यासाठीच या सगळ्यांना पाठवले गेले होते. महेंद्रबरोबर धर्मगुरूंचा अनुयायी असलेला भानकुका हा त्याच्या मावशीचा नातूही होता. वेदसगिरी विहार येथून या सर्वांनी श्रीलंकेसाठी प्रस्थान केले. हे ठिकाण म्हणजे आताची सांची होय असे मानले जाते.

### सुरुवातीचा काळ: 
### भारतात सम्राट अशोकाचे साम्राज्य असताना, लंकेत सिंहबाहुपुत्र विजयचा वंशधर देवान प्रिय तिस्स नवाचा राजा राज्य करित होता।तीसऱ्या संगिति नंतर स्थविर महेंद्र सोबत चार स्थविर इत्तिय्य,उत्तिय्य,भद्रशाल, सम्बल व श्रामणेर सुमन आणि उपासक भंडूक असे सात जन लंकेस जान्यास निघाले।
राजा तिस्स ने त्यांचे स्वागत केले। आणि बुद्ध धम्माचा स्वीकार केला।

## जनमानसातले महत्त्व व वारसा
## हे सुद्धा पहा
* श्रीलंकेमध्ये बौद्ध धर्म

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
* Mahinda Thera
* Asoka's Missions from the Extended Mahāvaṁsa
* The arrival of Buddhism in Sri Lanka
* The Birthplace Buddhism in Sri Lanka 
* Historical Buddhist details of Sri Lanka
* Buddhism, The Buddha and what are His Teachings?  

वर्ग:बौद्ध भिक्खू
वर्ग:भारतीय बौद्ध
वर्ग:श्रीलंकन बौद्ध
वर्ग:सम्राट अशोक
वर्ग:मौर्य वंश
वर्ग:इ.स.पू.चे ३ रे शतक
वर्ग:श्रीलंकेमध्ये बौद्ध धर्म
वर्ग:उज्जैन
वर्ग:बौद्ध धर्मावरील अपूर्ण लेख
महाराष्ट्रातील सार्वजनिक सुट्ट्यांची यादी

**महाराष्ट्रात** दरवर्षी सर्वसाधारपणे २४ **सार्वजनिक सुट्ट्या** असतात. यापैकी साधारणपणे २ सुट्ट्या ह्या रविवारी असतात. महाराष्ट्र शासनाने महाराष्ट्र राज्यात सन २०१७ व १८ सालासाठी खाली नमूद केलेल्या दिवसांना 'सार्वजनिक सुट्ट्या' म्हणून जाहीर केले आहे.

## २०१७ मधील सुट्ट्या
## २०१८ मधील सुट्ट्या
## बँकांसाठी
बँकांना आपले वार्षिक लेखे पूर्ण करता येण्यासाठी १ एप्रिल रोजी राज्यातील बँकांना सुट्टी असते. ही सुट्टी केवळ बँकांसाठीच मर्यादित असून सदरहू सुट्टी शासकीय कार्यालयांसाठी लागू नाही.

## हे सुद्धा पहा
* महाराष्ट्राचे विशेष दिवस
* विद्यार्थी दिन (महाराष्ट्र)

## संदर्भ


स
बांगलादेश क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०१७-१८

बांगलादेश क्रिकेट संघाने सप्टेंबर आणि ऑक्टोबर २०१७ मध्ये दोन कसोटी, तीन एकदिवसीय आणि दोन टी२० सामन्यांसाठी दक्षिण आफ्रिकेचा दौरा केला. नऊ वर्षांनंतर बांगलादेश हा दक्षिण आफ्रिकेचा पहिलाच दौरा होता. या मालिकेपूर्वी फाफ डू प्लेसी याची दक्षिण आफ्रिकेच्या एकदिवसीय संघाचा कर्णधार म्हणून ए.बी. डी व्हिलियर्सऐवजी दक्षिण आफ्रिकेचा कर्णधार म्हणून निवड करण्यात आली, आणि अशाप्रकारे तो दक्षिण आफ्रिकेचा तिन्ही प्रकारांमध्ये कर्णधार झाला.

दक्षिण आफ्रिकेने कसोटी मालिका २–०, एकदिवसीय मालिका ३–० अणि टी२० मालिका २–० ने जिंकली.

## कसोटी मालिका
### पहिली कसोटी
### दुसरी कसोटी
## एकदिवसीय मालिका
### पहिला सामना
### दुसरा सामना
### तिसरा सामना
## टी२०आ मालिका
### पहिला टी२०आ
### दुसरा टी२०आ
## संदर्भ आणि नोंदी
## बाह्यदुवे
* मालिका मुख्यपान - इएसपीएन क्रिकइन्फो

वर्ग:इ.स. २०१७ मधील खेळ
वर्ग:इ.स. २०१७ मधील क्रिकेट
२०१७
बांगलादेश
दक्षिण आफ्रिका
साल्टानोव्काची लढाई

**साल्टानोव्काची लढाई** (फ्रेंच: Bataille de Mogilev) हे फ्रांसच्या रशियावरील आक्रमणांतर्गत झालेली लढाई होती.
इस्रायलचे पंतप्रधान

** इस्रायलचे पंतप्रधान ** हे इस्रायल देशाचे शासनप्रमुख आहेत व इस्रायली राजकारणात सर्वात शक्तिशाली व्यक्ती आहे. पंतप्रधानांची नियुक्ती इस्रायलचे राष्ट्रपती करतात. १४ मे १९४८ला इजरायलच्या स्वातंत्र्याच्या घोषणे नंतर डेव्हिड बेन-गुरियन इस्रायलच्या अस्थायी सरकारचे नेता म्हणून पंतप्रधान झाले व पहिल्या निवडणुकीत तेच निवडुन आले. गोल्डा मायर या एकमेव महिला पंतप्रधान होत्या. ३१ मार्च २००९ पासून बिन्यामिन नेतान्याहू सध्याचे पदस्त पंतप्रधान आहेत. पंतप्रधान असताना लेव्हि एश्कॉल यांचे निधन झाले (१९६९) व यित्झाक राबिन यांची हत्या (१९९५) करण्यात आली.

## पात्रता, अधिकार आणि कर्तव्ये 
इस्त्रायलची लिखीत राज्यघटना नाही; पण अनेक मूलभूत कायदे आहेत जे एखाद्या देशाच्या राज्यघटने सारखे महत्त्वाचे आहेत. इस्रायलचे पंतप्रधान हे इस्रायलचे नागरिक असणे व ते क्नेसेट मध्ये निवडुन यावे गरजेचे आहे. पंतप्रधान व इतर मंत्रीमंडळ मिळून इस्रायलचे सरकार बनते. उपपंतप्रधान या पदाची पण सोय पण मूलभूत कायद्यात आहे. निवडणुकी नंतर पंतप्रधान होण्यासाठी बहुसंख्य पाठींबा असलेला व्यक्ति इस्रायलच्या राष्ट्रपतींकडे आपली उमेदवारी देतो आणि निवडणुकीचा निकाल जाहिर झाल्या नंतर सात दिवसाच्या आत राष्ट्रपती पंतप्रधान जाहिर होतो. पंतप्रधानांच्या मृत्युच्या वेळी हा कालावधी चौदा दिवसांचा असतो ज्यात नव्या अथवा प्रभारी पंतप्रधानाची नियुक्ती होते.

## यादी 
एकूण बारा लोक इस्रायलचे पंतप्रधान म्हणून कार्यरत होते. इजरायलच्या स्वातंत्र्याच्या घोषणापत्र वर १४ मे १९४८ला स्वाक्षरी करण्यात आले. त्यानंतर डेव्हिड बेन-गुरियन इस्रायलच्या अस्थायी सरकारचे नेता म्हणून १४ मे १९४८ ते १० मार्च १९४९ पंतप्रधान होते. पंतप्रधानांच्या पहिल्या निवडणुकीत बेन-गुरियन निवडले गेले. पुढे अनेक वेळा ते निवडुन आले. २६ जानेवारी १९५४ पदभार सांभाळणारे मोशे शॅरेड हे इस्रायलचे दुसरे पंतप्रधान ठरले. ३ नोव्हेंबर १९५५ला बेन-गुरियन पुन्हा विजयी ठरले. व एकूण १३ वर्ष आणि १२७ दिवस ते पंतप्रधान म्हणून कार्यरत होते. इस्रायलचे पंतप्रधान म्हणून पदस्त असण्याचा हा सर्वात जास्त कालावधी आहे. तिसरे पंतप्रधान लेव्हि एश्कॉल २६ जून १९६३ पासून त्यांच्या मृत्यू पर्यंत, २६ फेब्रुवारी १९६९, पदस्त होते. त्यांच्या निधनानंतर यिगाल एलोन हे प्रभारी पंतप्रधान झाले ज्यानंतर गोल्डा मायर ह्या १७ मार्च १९६९ला देशाच्या चौथ्या पंतप्रधान झाल्या. मायर देशाच्या पहिल्या व आजतागायत एकमेव महिला पंतप्रधान होत्या. १९९५ मध्ये यित्झाक राबिन पंतप्रधान पदी असताना तेल अवीवला एका शांतता रॅली मध्ये त्यांची गोळी घालून हत्या करण्यात आली.

खालील नमुद केलेली पंतप्रधानांची यादी आहे:

## संदर्भ 
*
वर्ग:देशानुसार पंतप्रधान
हॅरी पॉटर अँड द चेंबर ऑफ सिक्रेट्स

**हॅरी पॉटर अँड द चेंबर ऑफ सिक्रेट्स** हे हॅरी पॉटर शृंखलेमधील दुसरे पुस्तक आहे. हे पुस्तक २ जुलै १९९८ रोजी प्रकाशित झाले.

## हॅरी पॉटर शृंखलेतील इतर पुस्तके
# हॅरी पॉटर अँड द फिलॉसॉफर्स स्टोन
# हॅरी पॉटर अँड द प्रिझनर ऑफ अझकाबान
# हॅरी पॉटर अँड द गॉब्लेट ऑफ फायर
# हॅरी पॉटर अँड द ऑर्डर ऑफ द फिनिक्स
# हॅरी पॉटर अँड द हाफ ब्लड प्रिन्स
# हॅरी पॉटर अँड द डेथली हॅलोज

## हॅरी पॉटर शृंखलेवर आधारित चित्रपट
# हॅरी पॉटर अँड द फिलॉसॉफर्स स्टोन
# हॅरी पॉटर अँड द चेंबर ऑफ सिक्रेट्स
# हॅरी पॉटर अँड द प्रिझनर ऑफ अझकाबान
# हॅरी पॉटर अँड द गॉब्लेट ऑफ फायर
# हॅरी पॉटर अँड द ऑर्डर ऑफ द फिनिक्स
# हॅरी पॉटर अँड द हाफ ब्लड प्रिन्स
# हॅरी पॉटर अँड द डेथली हॅलोज - भाग १
# हॅरी पॉटर अँड द डेथली हॅलोज - भाग २

वर्ग:हॅरी पॉटर पुस्तके
२०१६ अबु धाबी ग्रांप्री

**२०१६ अबु धाबी ग्रांप्री** (अधिकृत **२०१६ फॉर्म्युला वन एतिहाद एअरवेज अबु धाबी ग्रांप्री**) ही एक फॉर्म्युला वन शर्यत आहे, जी २६ नोव्हेंबर २०१६ रोजी अबु धाबी येथील यास मरिना सर्किट येथे आयोजित करण्यात आली. ही शर्यत २०१६ फॉर्म्युला वन हंगामाची २१वी व शेवटची शर्यत आहे.

५५ फेऱ्यांची ही शर्यत लुइस हॅमिल्टन ने मर्सिडीज-बेंझसाठी जिंकली. निको रॉसबर्ग ने दुसऱ्या क्रमांकावर उपविजेता होत मर्सिडीज-बेंझसाठी ही शर्यत जिंकली व सेबास्टियान फेटेल ने गत विजेता व तिसरा क्रमांकावर स्कुदेरिआ फेरारीसाठी ही शर्यत जिंकली.

## निकाल
### पात्रता फेरी
### मुख्य शर्यत
## निकालानंतर गुणतालिका
### चालक अजिंक्यपद गुणतालिका
### कारनिर्माता अजिंक्यपद गुणतालिका
## हे सुद्धा पहा 
# फॉर्म्युला वन
# अबु धाबी ग्रांप्री
# २०१६ फॉर्म्युला वन हंगाम
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी
# फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:अबु धाबी ग्रांप्री
वर्ग:२०१६ फॉर्म्युला वन हंगाम
श्यामा (अभिनेत्री)

**श्यामा** (७ जून, १९३५:लाहोर, पाकिस्तान - १४ नोव्हेंबर, २०१७:मुंबई, भारत) या हिंदी चित्रपटांत नायिकेची कामे करणाऱ्या अभिनेत्री होत्या. सिने-फोटोग्राफर फली मिस्त्री हे त्यांचे पती होत.

## प्रमुख चित्रपट
* आरपार
* दिल दिया दर्द लिया
* बरसात की रात
* सावन भादो

वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:इ.स. १९३५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१७ मधील मृत्यू
वनराई बंधारा

**वनराई बंधारा** हा बंधाऱ्याच्या बांधकामाचा एक कच्चा प्रकार आहे. हा बहुदा तात्पुरता असतो.याचे बांधकाम सिमेंटची रिकामी पोती, माती,वाळू व दगड यांच्या सहाय्याने करता येते. हा बंधारा वनराई संवर्धनाचे काम करतो म्हणून यास वनराई बंधारा म्हणतात.

याद्वारे,पावसाळा संपल्यानंतर, नाला किंवा ओढा यातील पाणी-प्रवाह स्थानिकरित्या मिळणाऱ्या वस्तूंनी अडवून, बिगर-पावसाळी शेतीच्या हंगामासाठी पाण्याची तजविज छोट्या प्रमाणात करता येते व काही प्रमाणात भागविताही येते.

## जागेची निवड
कोणत्याही नाला,ओढा अथवा पाण्याच्या प्रवाहात, पाण्याचा साठा जास्तीत-जास्त होऊ शकेल अशा जागेची निवड यासाठी करण्यात येते.प्रवाहाच्या कमी रुंदीच्या ठिकाणाची निवड यासाठी करण्यात येते.हा बंधारा उभारण्याचा खर्च कमीत-कमी असावा व त्याद्वारे जास्तीतजास्त फायदा मिळावा अशी यामागील भूमिका आहे.नाला/ओढा/छोट्या नदीचे पात्र खोल व अरुंद असावयास हवे.तेथील उतार कमी असावयास हवा.निवडलेली जागा प्रवाहाच्या वळणाजवळची असू नये. 
## कसा बांधतात
प्रवाहाचा उतार व रुंदी लक्षात घेता या बंधाऱ्याच्या पायव्याची रुंदी सुमारे १.५ ते २ मीटर असावी. हा बंधारा दोन्ही काठापर्यंत बांधणे आवश्यक आहे.सिमेंटच्या रिकाम्या पिशव्यांमध्ये रेती भरून त्यांची तोंडे प्लॅस्टिकच्या दोऱ्यांनी शिवून त्या बंधाऱ्यासाठी वापरण्यात येतात. प्रवाहाच्या वाहण्याच्या दिशेस आडवा  अशी याची रचना असते. ही भरलेली पोती/गोण्या एकाशेजारी एक व एकमेकास लागून अशा पहिल्या ओळीत ठेवण्यात येतात.पोत्यांची लांबी सहसा प्रवाहाच्या दिशेने असते.पहिला थर तयार झाल्यावर, तसाच दुसरा थर रचण्यात येतो.विटांची भिंत बांधतांना वापरण्यात येणारी सांधेजोड पद्धत यात वापरण्यात येते. पहिल्या थराच्या गोण्यांच्या सांध्यांवर/जोडावर, दुसऱ्या थराचे पोते ठेवण्यात येते.साधारणतः दोन अथवा तीन थरांनंतर, मातीचा एक थर पसरविण्यात येतो. त्याने रचलेल्या पोत्यांच्या मधील फटी बुजून बंधाऱ्याचे सांधे पक्के होतात व पाणी झिरपत नाही.
## फायदे
* पावसाचे वाहून जाणारे पाणी याने अडविण्यात येते व हवे असल्यास अशा प्रकारच्या बंधाऱ्यांची साखळी करून जमिनीत मुरवता येते. त्याने पाण्याच्या भूगर्भपातळीत वाढ होते.
* सक्षम जलस्रोतांची निर्मिती.
* कमी पर्जन्यमान असलेल्या ठिकाणी पावसाळी पाण्याचा पुरेपूर वापर.
* कोणत्याही प्रकारच्या तांत्रिक ज्ञानाची गरज नाही. दोन-चारच्या संख्येतील शेतकरीही याचे बांधकाम करू शकतात.
* देखभाल, डागडूजी, दुरुस्तीचा नगण्य आवश्यकता.
* लहान गावातील पाणी पुरवठ्याच्या विहिरीचे खालचे भागास बंधाऱ्याची साखळी तयार केल्यास, विहिरींचे पाणी जास्त काळ टिकते.

## बाह्य दुवे
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:शेती
वर्ग:लघुसिंचन
वर्ग:भारतातील पारंपारिक सिंचन पद्धती
वर्ग:चित्र हवे
वर्ग:जल अभियांत्रिकी
हॅरी पॉटर अँड द गॉब्लेट ऑफ फायर (चित्रपट)

**हॅरी पॉटर अँड द गॉब्लेट ऑफ फायर** हा हॅरी पॉटर शृंखलेमधील चौथा चित्रपट आहे.

## पुस्तके
# हॅरी पॉटर अँड द फिलॉसॉफर्स स्टोन
# हॅरी पॉटर अँड द चेंबर ऑफ सिक्रेट्स
# हॅरी पॉटर अँड द प्रिझनर ऑफ अझकाबान
# हॅरी पॉटर अँड द गॉब्लेट ऑफ फायर
# हॅरी पॉटर अँड द ऑर्डर ऑफ द फिनिक्स
# हॅरी पॉटर अँड द हाफ ब्लड प्रिन्स
# हॅरी पॉटर अँड द डेथली हॅलोज

## चित्रपट
# हॅरी पॉटर अँड द फिलॉसॉफर्स स्टोन
# हॅरी पॉटर अँड द चेंबर ऑफ सिक्रेट्स
# हॅरी पॉटर अँड द प्रिझनर ऑफ अझकाबान
# हॅरी पॉटर अँड द ऑर्डर ऑफ द फिनिक्स
# हॅरी पॉटर अँड द हाफ ब्लड प्रिन्स
# हॅरी पॉटर अँड द डेथली हॅलोज - भाग १
# हॅरी पॉटर अँड द डेथली हॅलोज - भाग २

## बाह्य दुवे 
# हॅरी पॉटर अँड द गॉब्लेट ऑफ फायर चित्रपटाचे अधिकृत संकेतस्थळ
# हॅरी पॉटर अँड द गॉब्लेट ऑफ फायर - आय.एम.डी.बी

## संदर्भ 
वर्ग:हॅरी पॉटर (चित्रपट शृंखला)
हॅरी पॉटर अँड द डेथली हॅलोज - भाग २

**हॅरी पॉटर अँड द डेथली हॅलोज, भाग २** हा हॅरी पॉटर शृंखलेमधील आठवा व शेवटचा चित्रपट आहे. ह्या चित्रपट १५ जुलै २०११ला प्रदर्शित झाला.

## कथानक 
## भूमिका 
## पुस्तके
# हॅरी पॉटर अँड द फिलॉसॉफर्स स्टोन
# हॅरी पॉटर अँड द चेंबर ऑफ सिक्रेट्स
# हॅरी पॉटर अँड द प्रिझनर ऑफ ऍझ्काबान
# हॅरी पॉटर अँड द गॉब्लेट ऑफ फायर
# हॅरी पॉटर अँड ऑर्डर ऑफ फिनिक्स
# हॅरी पॉटर अँड हाफ ब्लड प्रिन्स
# हॅरी पॉटर अँड द डेथली हॅलोज

## चित्रपट
# हॅरी पॉटर अँड द फिलॉसॉफर्स स्टोन
# हॅरी पॉटर अँड द चेंबर ऑफ सिक्रेट्स
# हॅरी पॉटर अँड द प्रिझनर ऑफ ऍझ्काबान
# हॅरी पॉटर अँड ऑर्डर ऑफ फिनिक्स
# हॅरी पॉटर अँड द गॉब्लेट ऑफ फायर
# हॅरी पॉटर अँड हाफ ब्लड प्रिन्स
# हॅरी पॉटर अँड द डेथली हॅलोज - भाग १

## बाह्य दुवे 
# हॅरी पॉटर अँड द डेथली हॅलोज, भाग २ - आय.एम.डी.बी

## संदर्भ 
वर्ग:हॅरी पॉटर (चित्रपट शृंखला)
अरुंधती नाग

इवलेसे
**अरुंधती नाग** (६ जुलै, १९६५: दिल्ली, भारत - ) या भारतीय चित्रपट आणि नाट्य अभिनेत्री आहेत. त्यांनी, गुजराती, मराठी, हिंदी आणि कन्नड नाटकांतून अभिनय केला आहे.

त्यांना २००८ मध्ये संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार तर २०१० मध्ये पद्मश्री पुरस्कार मिळाला. कन्नड अभिनेता-दिग्दर्शक शंकर नाग हे त्यांचे पती आहेत.

वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:कन्नड नाट्य अभिनेते
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. १९६५ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
सुमित्रा गुहा

**सुमित्रा गुहा** (पूर्वाश्रमीच्या **सुमित्रा राजू**) या भारतीय शास्त्रीय गायिका आहेत. यांची आई राज्यलक्ष्मी राजू याही शास्त्रीय गायिका होत्या.

गुहा यांनी सुरुवातीस आपल्या आईकडून आणि नंतर त्या एस.आर. जानकीरामन यांच्याकडून शास्त्रीय संगीताचे शिक्षण घेतले. २०१०मध्ये भारत सरकारने त्यांना पद्मश्री पुरस्कार दिला.

वर्ग:भारतीय शास्त्रीय गायक
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
अंजॉली इला मेनन

**अंजॉली इला मेनन** (१९४०:बर्नपूर, पश्चिम बंगाल, भारत - ) या भारतीय चित्रकार आहेत. भारत सरकारने २००० मध्ये त्यांना पद्मश्री पुरस्कार दिला. त्यांना सन २०१८-१९चा कालिदास सन्मानही मिळाला.  

## कौटुंबिक माहिती 
अंजली इला मेनन यांची आई अमेरिकन असून वडील बंगाली होते. त्यांनी आपल्या बालपणीचे मित्र ॲडमिरल राजा मेनन यांच्याशी लग्न केले.

वर्ग:भारतीय चित्रकार
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. १९४० मधील जन्म
वर्ग:कालिदास सन्मान पुरस्कारविजेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शोभा राजू

**शोभा राजू** (जन्म : वायलपडु, चित्तूर जिल्हा, आंध्र प्रदेश, ३० नोव्हेंबर, १९५७) या भारतीय संगीतकार, गायिका आणि लेखिका आहेत. या मुख्यत्वे भक्तिसंगीत गातात.

त्या १५व्या शतकातील अन्नमाचार्य यांच्या संकीर्तनातल्या निष्णात समजल्या जातात.

त्यांना २०१०मध्ये पद्मश्री पुरस्कार मिळाला.

## संदर्भ
वर्ग:भारतीय संगीतकार
वर्ग:तेलुगू लेखिका
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. १९५७ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
नित्या आनंद

**नित्या आनंद** (१ जानेवारी, १९२५:लायलपूर, पाकिस्तान - २७ जानेवारी, २०२४) हे भारतीय शास्त्रज्ञ होते. हे भारताच्या मध्यवर्ती औषध संशोधन संस्थेचे निदेशक होते. याशिवाय ते इंडियन फार्माकोपिया कमिशनच्या शास्त्रीय समितीचे चेरमन तसेच रणबक्षी विज्ञान फाउंडेशनचे चेरमन होते.

२०१२मध्ये भारत सरकारने त्यांना पद्मश्री पुरस्कार दिला.

वर्ग:भारतीय शास्त्रज्ञ
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. १९२५ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. २०२४ मधील मृत्यू
लुफ्तान्सा ६१५चे अपहरण

चे बोईंग ७२७-१०० विमान जे अपहरण झालेल्या विमाना सारखे आहे.]]

२९ ऑक्टोबर १९७२ला ** लुफ्तान्सा ६१५ चे अपहरण ** झाले. हे अपहरण पॅलेस्टाईन लिबरेशन ऑर्गनायझेशनच्या दहशतवादी गट *ब्लॅक सप्टेंबर*शी सहानुभूती ठेवण्याऱ्या दहशतवादी गटाने घडवून आणले होते. म्युनिच हत्याकांडात पकडले गेलेले तीन *ब्लॅक सप्टेंबर*चे आतंकवादी सोडविण्यास ह्या विमानाचे अपहरण करण्यात आले होते. हे गुन्हेगार पश्चिम जर्मनीच्या म्युनिच मध्ये बंदीवान होते. हे विमान दमास्कस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ, सीरिया वरून आपले गंतव्य फ्रांकफुर्ट विमानतळ, जर्मनी गाठण्यासाठी निघाले होते जेन्हा ही घटना घडली. ओलीस पकडलेल्या विमानातील प्रवासी व विमानावरील खलाश्यांच्या बदल्यात जर्मन सरकारने म्युनिच हत्याकांडातील गुन्हेगारांना सोडुन दिले ज्यांना पुढे लीबियाच्या हुकुमशहा व सर्वोच्च नेता मुअम्मर अल-गद्दाफीने शरण दिले.

इस्रायल आणि इतर पक्षांनी पश्चिम जर्मन सरकारावर टीका केली. पश्चिम जर्मन सरकारावर असा पण आरोप झाला होता की *ब्लॅक सप्टेंबर* संघटनेशी त्यांनी एक गुप्त करार केला होता की दहशतवाद्यांना सोडवील्यास *ब्लॅक सप्टेंबर* आश्वासन देइल की ते पश्चिम जर्मनीवर आणखी हल्ले करणार नाहीत.

## पार्श्वभूमी 
म्युनिच मध्ये आयोजित १९७६ च्या उन्हाळी ऑलिंपिक मध्ये इस्रायलचे अकरा ऑलिंपिक चमूचे सदस्य बंधक बनवले होते व शेवटी त्यांची हत्या करण्यात आली. ह्या हत्याकांडातील तीन दहशतवादी (अदनान अल-गैथे, जमाल अल-गैसे, आणि मोहम्मद सफदी) ज्यांना पकडले होते ते म्युनिचमधील तुरुंगात बंद होते. जर्मन सरकार एका विकट परिस्थितीत अडकले होते व त्यांना वाटले की त्यांना कोणत्याही कारणास्तव अरब-इस्रायली संघर्षांत सामील केले जाईल. इस्रायलने विचार केला की जर्मनी इथेही संतुष्टीकरणाची राजनीति लागू करेल. १९६० च्या दशकात आणि सहा दिवसांच्या युद्धकाळात जर्मनीने इस्रायलचे समर्थन केले होते. याच कारणास्तव बऱ्याच अरब राज्यांनी पश्चिम जर्मनीशी असलेले राजकीय संबंध तोडले होते. इजिप्त आणि ट्युनिशिया यांच्याशी हे संबंध १९७२ च्या ओलंपिकच्या आधी पुन्हा स्थापीत झाले होते.

पश्चिम जर्मन अधिकाऱ्यांना कैद्यांच्या उच्च वर्गाबद्दल माहिती होती आणि वस्तुस्थिती अशी होती की अनेक गट त्या कैद्यांचे समर्थक होते. त्यांना माहित होते की म्युनिच आक्रमणकर्त्यांच्या सुटकेसाठी जर्मनीला दहशतवादी कार्यांचा सामना करावा लागेल. ९ सप्टेंबर रोजी एका अज्ञात पत्राने दावा केला की विमान अपहरण केले जाऊ शकते. यामुळे, अरब राज्यातील नागरिकांनी लुफ्तान्सा मध्ये प्रवेश करू नये की काय ह्या विचारात अंतर्गत फेडरल मंत्री हांस-डीट्रिक गेन्सेचर पडले होते.

## संदर्भ 
वर्ग:विमान अपहरणे
भारतीय क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०१८

भारतीय क्रिकेट संघ जानेवारी-फेब्रुवारी २०१८ दरम्यान दक्षिण आफ्रिकेचा दौरा करणार आहे. या दौऱ्यात उभय संघ ३ कसोटी, ६ एकदिवसीय व ३ टी२० सामने खेळतील.

## कसोटी मालिका 
## संघ 
* संघांची घोषणा अद्यापी झालेली नाही.

## दौरा सामने 
### प्रथम श्रेणी दोन दिवसीय सराव सामना : दक्षिण आफ्रिका 'अ' वि. भारत
## कसोटी सामने 
### १ली कसोटी
----

### २री कसोटी
----

### ३री कसोटी
## एकदिवसीय मालिका 
### १ला एकदिवसीय सामना
----

### २रा एकदिवसीय सामना
----

### ३रा एकदिवसीय सामना
----

### ४था एकदिवसीय सामना
----

### ५वा एकदिवसीय सामना
----

### ६वा एकदिवसीय सामना
## टी२० मालिका 
### १ला टी२० सामना 
### २रा टी२० सामना 
### ३रा टी२० सामना 
२०१८
दक्षिण आफ्रिका
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघांचे दक्षिण आफ्रिका दौरे

वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेमधील क्रिकेट
वर्ग:इ.स. २०१७ मधील क्रिकेट
वर्ग:इ.स. २०१८ मधील क्रिकेट
कल्प (आयुर्वेद)

आयुर्वेदात **कल्प** म्हणजे अनेक घटकांचा (वनस्पती चूर्णे इत्यादी) समावेश असलेले औषध होय. काही कल्प हे फक्त मिश्रण असते तर काही कल्पांमध्ये त्यावर प्रक्रिया अपेक्षित असते. आयुर्वेदिक ग्रंथात अश्या अनेक कल्पांचा उल्लेख आढळतो. उदाहरणार्थ शतावरी कल्प.

वर्ग:आयुर्वेद
नान हुआ विहार

**नान हुआ विहार** (इंग्रजी: **Nan Hua Temple**) हे आफ्रिकेतील सर्वात मोठे बौद्ध विहार आणि विद्यालय आहे. हे विहार दक्षिण आफ्रिकेतील ब्रॉन्खोर्स्टस्प्रूफ येथील कल्टुरा पार्क उपनगरात वसलेले आहे. हे फू गुंग शेन ऑर्डरचे आफ्रिकन मुख्यालय आहे, जे ६०० एकर क्षेत्र व्याप्त  आहे.

वर्ग:दक्षिण आफ्रिका
वर्ग:बौद्ध विहारे
पशुरोग

प्राण्याच्या बहुतेक रोगांना माणसांना होणाऱ्या रोगांचीच नावे आहेत. त्यावर ॲलोपॅथी औषधोपचार पद्धतीत औषधेही जवळपास सारखी असतात. फरक फक्त इतकाच आहे कि प्राण्यांच्या वजनाचे अनुपातात, व भव्यतेनुसार औषधाची मात्रा (डोज) ही सुमारे आठपट इतकी असते.त्यास इंग्रजीत व्हेटर्नरी डोज असे म्हणतात.प्राण्यांसाठी वापरली जाणारी इंजेक्शने ही, हा वाढीव डोज सामावण्यालायक असतात व त्यांच्या सुयाही तितक्याच जाड असतात कारण त्यांना प्राण्यांची निबर व जाड कातडी भेदावी लागते. 

## दुधाळु जनावरे
दुधाळु जनावरे म्हणजे ज्या जनावरांचे दूध काढता येते अशी जनावरे होय.ही सहसा पाळीवच असतात.त्यांना काही रोग झाल्यास अथवा रोगामुळे एखादे जनावर दगावल्यास दुधाचे उत्पन्नावर परिणाम होतो व त्याने जनावराच्या मालकाचे आर्थिक नुकसानही होते. रोगामुळे दुधाची प्रतवारीही घसरते.सहसा गाय, म्हैस, उंट, बकरी,मेंढी ही पाळीव दुधाळू जनावरे असतात.

## दुधाळु जनावरांचे रोग
दुधाळु जनावरांना होणारे मुख्य रोग खालील प्रमाणे आहेत: 
* फाशी (पशुरोग)/ॲथ्रॅंक्स
* फऱ्या (पशुरोग)
* घटसर्प (पशुरोग)
* धनुर्वात (पशुरोग)
* स्तनदाह (पशुरोग)
* हळवा (पशुरोग)
* आंत्रिविषार (पशुरोग)
* गर्भपात (पशु)
* तोंडखुरी (पशुरोग)
* बुळकांडी (पशुरोग)
* [[]]
* [[]]

वर्ग:पशुवैद्यकशास्त्र
वर्ग:पशुरोग
फाशी (पशुरोग)

**फाशी ** हा जनावरांना/प्राण्यांना,तसेच विशेषतः दुधाळू जनावरांना  होणारा एक प्रकारचा रोग आहे. या रोगाने ग्रस्त जनावरे, काही रोगलक्षणे दिसण्यापूर्वीच, अचानक जमिनीवर पडतात व पाय झाडत-झाडत मरतात.फाशी दिलेले गुन्हेगार ज्याप्रमाणे प्राणवायूच्या अभावी पाय झाडत मरतात, तशी अवस्था जनावरांची होत असल्याप्रमाणे यास असे नाव पडले असण्याची शक्यता आहे. हा जनावरांचा एक प्राणघातक असा रोग आहे.या रोगास इंग्लिश भाषेत 'ॲथ्रॅंक्स'(इं.-Anthrax) असे नाव आहे.हा रोग 'बॅसिलस ॲंथ्रासिस' या विषाणुंमुळे मानवात व प्राण्यात(सस्तन प्राण्यांत) उद्भवतो.

## इतर नावे
भारताच्या ग्रामीण भागात याला काळपुरी,गोळी,पेळु,सुश्या,नरपडे, भामऱ्या,हुमंडा इत्यादी नावांनी ओळखले जाते.

## लागण
या रोगाची लागण झालेली जनावरे/प्राणी यांचे मलमुत्रातुन,नाकाडोळ्यातून वाहणाऱ्या लाळ, रक्त व पाण्याद्वारे फैलणाऱ्या संसर्गामुळे, तसेच पिण्याच्या पाण्याचे भांडे, हौद, कुरणातील गवत इत्यादींमुळेही या रोगाचा प्रसार होतो.प्राण्यांना झालेल्या जखमांद्वारे हे विषाणू त्याचे शरीरात प्रवेश करतात व त्यायोगे त्यांची वाढ झाल्यावर या रोगाची लक्षणे दिसतात.

## लक्षणे
जनावरांना/प्राण्यांना ताप येणे,शरीरास थरथर सुटणे,पोटशुळ, पोटफुगी तसेच तोंड , नाक व गुदद्वारातून रक्तस्त्राव ही या रोगाची प्रमुख लक्षणे आहेत.हा रोग झालेल्या जनावरांचे/प्राण्यांचे रक्त गोठत नाही व त्या रक्ताचा रंग डांबरासारखा काळसर असतो.

## औषधोपचार
आजारी प्राण्यास वेगळे बांधून या रोगावर प्रतिजैविक औषधांचा मारा करण्यात येतो.यात बहुदा पेनिसिलिन स्ट्रेप्टोपेनिसिलिन आदी औषधांचा समावेश असतो.

## प्रतिबंध
यासाठी प्रतिबंधक लस उपलब्ध असते. ती गुरांना टोचून घ्यावी.

## हेही बघा
* पशुरोग

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:पशुरोग
दशक्रिया (चित्रपट)

**दशक्रिया** हा इ.स. २०१७ मधील ६४ वा राष्ट्रीय पुरस्कार प्राप्त सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट आहे. लेखक बाबा भांड यांच्या 'दशक्रिया' या कादंबरीवर आधारित ह्या चित्रपटाचे दिग्दर्शन संदीप पाटील यांनी केले आहे. दिलीप प्रभावळकर, मनोज जोशी ह्यांच्या ह्या चित्रपटात प्रमुख भूमिका आहेत. हिंदू धर्मातील ‘दशक्रिया’ विधीची परंपरा व त्या अनुषंगाने अनेक जून्या बाबींवर ह्या चित्रपटातून भाष्य करण्यात आले आहे. ह्या चित्रपटाचे प्रदर्शन १७ नोव्हेंबर २०१७ रोजी झाले आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०१७ मधील मराठी चित्रपट
फऱ्या (पशुरोग)

**फऱ्या** हा जनावरांना/प्राण्यांना,तसेच विशेषतः दुधाळू जनावरांना होणारा एक प्रकारचा रोग आहे.हा एक सांसर्गिक रोग आहे.विशेषकरून धष्टपुष्ट जनावरांना व २-३ वर्षे वयाच्या लहान जनावरांना होतो. हा रोग 'क्लोस्टिडियम शोव्हिया' या विषाणूंमुळे होतो.

## इतर नावे
भारताच्या ग्रामीण भागात यास घावरे, घाट्या, एकटांग्या या स्थानिक नावांनीदेखील ओळखले जाते.

## लागण
कुरणात चरणारी जनावरे,तसेच पाणथळी व दलदलीच्या जमिनीत चरणाऱ्या जनावरांना या रोगाची लागण होते.याचे जंतूंनी प्राण्याच्या शरीरात प्रवेश केल्यावर काही काळ ते सुप्तावस्थेत राहतात.त्यांच्या वाढीस अनुकूल वातावरण मिळाल्याबरोबर ते आपला प्रभाव दाखवितात.

## लक्षणे
रोगी जनावरास ताप येणे,जनावराचे मांसल भागावर विशेषतः फऱ्यावर(), मानेवर किंवा पाठीवर सूज येते.सूजेच्या ठिकाणी दाबल्यावर चरचर असा आवाज येतो.सुजलेला भाग काळा दिसतो. जनावर हळूहळू काळवंडते. त्याच्या शारीरिक क्रिया मंद होतात व नंतर मृत्यू ओढवतो.

## औषधोपचार
प्रतिजैविक औषधांचा पशुवैद्यक डॉक्टरांचे सल्ल्याने वापर.

## प्रतिबंधाचे उपाय
साधारणतः पावसाळ्यात या रोगाचा प्रादुर्भाव होतो. सबब, पावसाळ्यापूर्वी याची प्रतिबंधक लस टोचून घ्यावी.

## हेही बघा
* पशुरोग

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:पशुरोग
घटसर्प (पशुरोग)

**घटसर्प** हा जनावरांना/प्राण्यांना,तसेच विशेषतः दुधाळू जनावरांना होणारा एक प्रकारचा रोग आहे.विशेषतः म्हशींमध्ये हा रोग जास्त प्रमाणात आढळतो.हा रोग 'पाश्चुरेला मल्टोसिडा' या विषाणूंमुळे होतो.

## इतर नावे
या रोगास महाराष्ट्रातील ग्रामीण भागात गळसुजी,परपड,घटसर्प या नावाने ओळखल्या जाते.

## लागण
या रोगाचे जंतू जमिनीत, जनावराच्या नाकपुड्यात व श्वासनलीकेत असतात. रोगी जनावराचे नाकातोंडातून वाहणाऱ्या स्त्रावामुळे व दूषित चाऱ्याद्वारे हा रोग पसरतो.

## लक्षणे
या रोगामुळे जनावरास फार ताप येतो.घशास सूज येते.श्वासोच्छवास जलद रितीने होतो.जनावराचे डोळे लाल होतात.ते सतत वाहतात. जीभ बाहेर येते. नाकातून शेंबडासारखा स्त्राव बाहेर पडतो व लाळ वाहते. कोणत्या कोणत्या जनावरांना काही वेळेस रक्ताची हागवण होते व अंगावर सूज येते.

## औषधोपचार
पशुवैद्यक डॉक्टरांचे सल्ल्याने प्रतिजैविकांची इंजेक्शने, सल्फाडायमेडियन

## प्रतिबंधक उपाय
मे महिन्यात गुरांना प्रतिबंधक लस टोचून घ्यावी.

## हेही बघा
* पशुरोग

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:पशुरोग
धनुर्वात (पशुरोग)

**धनुर्वात** हा सस्तन प्राण्यांना होणारा एक रोग आहे.हा मानव अथवा प्राणी यापैकी कोणासही होऊ शकतो.हा एक जीवाणूजन्य रोग आहे.या रोगाचा प्रादुर्भाव 'क्लोस्टिडियम टिटॅनस' या जंतूंमुळे होतो.हा रोग घोड्यामध्येही आढळून येतो.या रोगात पाठ धनुष्यासारखी कमानदार होते म्हणून या रोगास 'धनुर्वात' हे नाव पडले आहे.

## इतर नावे
## लागण
या रोगाचे जीवाणू मानवाच्या अगर प्राण्यांच्या विष्ठेत आढळतात.जनावरांच्या टापांना,खुरांना अगर अंगावर खिळे, तार, काटे इत्यादीमुळे जखमा झाल्यावर त्याची वेळीच योग्य काळजी न घेतल्यास हा रोग होतो.

## लक्षणे
घोडा असेल तर त्याची शेपुट,कान व मान ताठ होते.घोड्यास जबडा उघडता येत नाही.त्याची दातखिळी बसते व त्याला श्वासोच्छवास करता येत नाही. शेळ्या, मेंढ्या किंवा इतर गुरांना याची लागण झाल्यास त्यांचे पोट फुगते.पाय व मान ताठ होतात व पाठीच्या कण्याला खड्डा पडलेला आढळतो म्हणजेच वाक येतो.

## औषधोपचार
जखम निर्जंतुक करावी व त्यावर निर्जंतुक करणारे मलम इत्यादी लावावे.प्रतिजैविकाची व टिटॅनस टॉक्साईड आदी इंजेक्शने पशुवैद्यक डॉक्टरांच्या सल्ल्याने द्यावी.

## प्रतिबंधक उपाय
जनावरांची योग्य देखभाल करणे व त्यांना जखम/जखमा झाल्यावर ताबडतोब ती निर्जंतुक करणे.पशुवैद्यक डॉक्टरांच्या सल्ल्याने रोग होऊ नये म्हणून खबरदारीची उपाययोजना म्हणून टिटॅनस टॉक्साईडचे इंजेक्शन देणे.

## हेही बघा
* पशुरोग

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:पशुरोग
गर्भपात (पशु)

**गर्भपात** हा गर्भ धारण करण्यास सक्षम अशा सर्व मानव व प्राण्यांमध्ये होणारी एक शरीराची अवस्था आहे. त्यामध्ये गर्भाशयात असणारा गर्भ आपोआप बाहेर पडतो अथवा प्रकृतीच्या काही कारणास्तव किंवा उद्भवलेल्या परिस्थितीमुळे तो वैद्यकीय ज्ञान वापरून बाहेर काढण्यात येतो. 'गर्भपात होणे' ही नैसर्गिकरित्या घडणारी एक क्रिया आहे तर,'गर्भपात करणे' अथवा 'करविणे'  हे मानवनिर्मित असते.
पशुंबाबत होणाऱ्या गर्भपातास इंग्रजीत 'बुसेल्लोसिस' असे नाव आहे.दुधाळू जनावरांमध्ये अथवा गुरांमध्ये उद्भवणाऱ्या गर्भपातास 'ब्रुसेल्ला ॲबॉर्टस्' हे विषाणू कारणीभूत असतात.
## इतर नावे
यास स्थानिक भाषेत 'गर्भपात'च म्हणतात
## लक्षणे
असे बघण्यात आले आहे कि, गाय व म्हैस या जनांवरांमध्ये गर्भपात हा बहुदा सात महिन्याची गर्भावस्था किंवा त्यानंतर होतात.यात गुरांच्या योनीतून पिवळसर,तपकीरी अथवा चॉकलेटी रंगाचा स्त्राव वाहतो.जनावराची झार अथवा वार लवकर पडत नाही.
## औषधोपचार
गर्भपात झालेल्या जनावरास वेगळे बांधावे व पशुवैद्यकीय डॉक्टरांचे सल्ल्याने औषधोपचार करावा.
## प्रतिबंधक उपाय
नवीन जनावर विकत घेतेवेळी, ते निरोगी आहे याची खात्री करून घ्यावी.त्याला कुठल्याही वळुद्वारे गर्भधारणा करवू नये. सकस पिल्लांसाठी कृत्रीम रेतन पद्धतीचा वापर करावा.
## हेही बघा
* प्राण्यांचे रोग
## बाह्य दुवे
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:पशुवैद्यकशास्त्र
जानकी आती नाहप्पन

**पुआन श्री पद्मा श्री दातिन जानकी आती नाहप्पन** तथा **जानकी देवर** (२५ फेब्रुवारी, १९२५:क्वालालंपुर, मलेशिया - ९ मे, २०१४:क्वालालंपुर, मलेशिया) या मलेशियाच्या स्वातंत्र्यसैनिक होत्या. या मलेशियन इंडियन काँग्रेसच्या संस्थापक सदस्या होत्या. त्यांनी वयाच्या सोळाव्या वर्षी सुभाष चंद्र बोस यांचे आवाहन ऐकून आपले सोन्याचे दागिने दान करून टाकले. आपले वडील व इतर कुटुंबियांची परवानगी घेउन त्या आझाद हिंद फौजेच्या रानी झांसी रेजिमेंटमध्ये दाखल झाल्या. कालांतराने त्या रेजिमेंटच्या उपसेनापतीही झाल्या.

१९४६मध्ये नाहप्पन यांनी जॉन थिवीसोबत मलायन इंडियन काँग्रेसची स्थापना केली. स्वातंत्र्यानंतर नाहप्पन देवान नगराच्या सेनेटर झाल्या.

भारत सरकारने २०००मध्ये त्यांना पद्मश्री पुरस्कार दिला.

वर्ग:मलेशियाचे सेनेटर
वर्ग:आझाद हिंद सेना
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. १९२५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१४ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
शुभा मुद्गल

इवलेसे|शुभा मुद्गल
**शुभा मुद्गल** (पूर्वाश्रमीच्या **शुभा गुप्ता**; १९५९:अलाहाबाद, उत्तर प्रदेश, भारत - ) या भारतीय शास्त्रीय गायिका आहेत. या खयाल, ठुमरी आणि दादरा हे प्रकार गातात. त्यांनी गंधर्व महाविद्यालयाचे संस्थापक विनय चंद्र मौद्गल्य यांच्याकडून संगीत शिक्षण घेतले आहे. यांचे पती मुकुल मुद्गल हे विनय चंद्र मौद्गल्य यांचा मुलगा होय. पुढे त्यांचा घटस्फोट झाला. २००० साली त्यांनी प्रसिद्ध तबलावादक अनीश प्रधान यांच्याशी विवाह केला.

भारत सरकारने २००० साली शुभा मुद्गल यांना पद्मश्री पुरस्कार दिला.

वर्ग:भारतीय शास्त्रीय गायक
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. १९५९ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
भुवनेश्वरी कुमारी

**भुवनेश्वरी कुमारी** (२९ मे, १९४५:मुंबई, महाराष्ट्र, भारत - ) या भारतीय नेमबाज आहेत. या ट्रॅप शूटिंग या प्रकारात भाग घेत असत. यांना भारत सरकारने अर्जुन पुरस्कार तसेच २००१मध्ये पद्मश्री पुरस्कार दिला.

वर्ग:भारतीय नेमबाज
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:अर्जुन पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. १९४५ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
नबनीता देव सेन

**नबनीता देव सेन** (१३ जानेवारी, १९३८:कोलकाता, भारत - ) या बंगाली लेखिका आणि कवियत्री आहेत. यांना १९९९मध्ये साहित्य अकादमी पुरस्कार तर २०००मध्ये पद्मश्री पुरस्कार मिळाला.

नबनीता देव सेन या १९५८ ते १९७६ पर्यंत अमर्त्य सेन यांच्या पत्नी होत्या.

वर्ग:बंगाली साहित्यिक
वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. १९३८ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
स्तनदाह (पशुरोग)

**स्तनदाह** अथवा काससुजी हा प्राण्यांमधे, विशेषतः, दुधाळू जनावरांमध्ये आढळणारा एक रोग आहे.या रोगाचा उद्भव जनावरांच्या स्तनाग्रातून सुक्ष्म जंतूंचा कासेत शिरकाव झाल्यामुळे होतो.सडास(स्तनाग्रास) अथवा कासेस(स्तनास) जर एखादी जखम झाली तर त्याद्वारे आत या जंतूंचा प्रवेश होतो.तेथे जंतूंची वाढ झपाट्याने होते.

## इतर नावे
यास 'काससुजी' असे स्थानिक भाषेतील नाव आहे.

## लागण
दूध काढण्याच्या चुकीच्या पद्धतीमुळे व सोबतच तेथे झालेल्या जखमेमुळे असे होऊ शकते.

## लक्षणे
जनावराचे दूध देण्याचे प्रमाण कमी होते. कास गरम होते  व सुजते. सडातून रक्तमिश्रित दूध येते.दूधात गुठळ्या तयार होतात.यास योग्य वेळी उपचार केले नाही तर कास दगडासारखी कठिण होऊन ती निकामी होते.जनावर दूध दोहण्यासाठी कासेला हात लावू देत नाही.

## औषधोपचार व इतर काळजी
कासेतील दूध पूर्ण काढावे.सडाची/स्तनाग्राची छिद्रे जर बंद झाली असतील तर निर्जंतूक केलेली 'दूध नळी' सडामध्ये अलगद सरकवावी व कासेतील दूध पूर्ण काढून कास मोकळी करावी.कास व सड पोटॅशियम परमॅग्नेटच्या गुलाबी पाण्याने धुऊन काढावेत.पशुवैद्यकीय डॉक्टरांचे सल्ल्याने आवश्यक ती औषधे/मलम सडात सोडावे. अशी औषधयोजना केल्यावर किमान ४८ तास दूधाचा पिण्यासाठी वापर करू नये व पिल्लासही दूध पिण्यास देउ नये.

## प्रतिबंधक उपाय
स्तनदाह झालेले जनावर इतर जनावरांपासून वेगळे ठेवावे.दूध काढणाऱ्या व्यक्तीची नखे वाढलेली नसावीत.दूध काढतांना अंगठा मुडपलेला/दुमडलेला नसावा, त्याने स्तनाग्रास ईजा होण्याचा संभव असतो.

## हेही बघा
* पशुरोग

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:पशुरोग
हळवा (पशुरोग)

**हळवा** (इंग्रजी-बॉट्युलिझम) हा जनावरांना जिवाणूंच्या बाधेमुळे होणारा एक रोग आहे.तो रोग बाधित खाद्य व पाण्याचे सेवनामुळे जनावरांत उद्भवतो.

## इतर नावे
## लागण
सडलेला चारा,डबक्यातील साचलेले घाण पाणी अथवा दोषयुक्त खाद्य जनावरांना खाण्यास दिल्यामुले याची लागण होते.

## लक्षणे
या रोगात जनावराचा कंबरेपासूनचा मागचा भाग व पाय लुळा पडतो.जनावराचा शेपटीवरचा ताबा सुटतो.टांचणी अथवा सुईने अशा भागावर टोचले असता, तो भाग निर्जीव झाल्यागत, जनावर काहीही प्रतिक्रिया देत नाही.जनावरास ताप रहात नाही उलट, त्याचे शरीर थंड पडते.

## औषधोपचार
प्राण्यास विषबाधा झाली काय ते पशुवैद्यक डोक्टरांचे सल्ल्याने तपासावे व योग्य ते औषधोपचार करावेत.

## प्रतिबंधक उपाय
जनावरास नेहमी स्वच्छ व ताजे पाणी पाजावे.सडके घाणेरडे पदार्थ, खाद्य,पालापाचोळा इत्यादी गुरांना खाण्यास देऊ नये. एखाद्या खाद्यपदार्थाच्या शुद्धतेबद्दल शंका असल्यास, ते खाद्य देणे टाळावे.विनाकारण चाचणी करू नये.

## हेही बघा
* पशुरोग

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:पशुरोग
महाराष्ट्र-सारस्वत (ग्रंथ)

**महाराष्ट्र-सारस्वत** हा वि. ल. भावे ह्यांनी लिहिलेला ग्रंथ मध्ययुगीन मराठी साहित्याच्या इतिहासाची मांडणी करणारा प्रसिद्ध ग्रंथ आहे. ह्या ग्रंथांच्या आजवर विविध आवृत्त्या प्रकाशित झालेल्या आढळतात. चौथ्या आवृत्तीला डॉ. शं. गो. तुळपुळे ह्यांनी लिहिलेली पुरवणी जोडण्यात आली होती. मध्ययुगीन साहित्याची मांडणी करणारा हा ग्रंथ त्याच्या ओघवत्या लेखनशैलीमुळे अधिक प्रसिद्ध आहे.

## प्रकाशनाचा इतिहास 
महाराष्ट्र-सारस्वत ह्या ग्रंथांची पहिली आवृत्ती विष्णू गोविेद विजापूरकर ह्यांच्या ग्रंथमाला ह्या मासिकातून मार्च १८९८ ते मे १८९९ ह्या कालावधीत क्रमशः प्रकाशित झाली. ही पहिली आवृत्ती म्हणजे ९८ पानी लहानसा निबंध असून तो १८९४ च्या सुमारास लिहिला असल्याचे सदर ग्रंथाच्या तिसऱ्या आवृत्तीच्या दुसऱ्या भागाच्या प्रस्तावनेत नोंदवण्यात आले आहे. ह्या ग्रंथाची दुसरी आवृत्ती भारत-इतिहास-संशोधक मंडळाच्या ग्रंथमालेत १९१९ साली प्रकाशित करण्यात आली. ह्या ग्रंथाच्या तिसऱ्या आवृत्तीचा पहिला भाग १९२५ साली आणि दुसरा भाग १९२८ साली प्रकाशित झाला . ह्या ग्रंथाची चवथी आवृत्ती १९५१ साली प्रकाशित करण्यात आली. ह्या आवृत्तीला तोवर झालेल्या संशोधनाच्या आधारे पुरवणी जोडण्याचे काम डॉ. शं. गो. तुळपुळे ह्यांनी केले. 

## संदर्भ
## संदर्भसूची
*
दारिद्र्य

वैयक्तिक स्तरावरील अपु-या उत्पन्नाच्या स्तराला दारिद्र्य म्हणतात .अन्न, वस्त्र व निवारा या किमान गरजांची पूर्तता करण्यास दरिद्री व्यक्ती आर्थिक दृष्टीने असमर्थ असते.
उपासमार , दारिद्रय , बहुआयामी दारिद्रय निर्देशांक मोजणारे GHI ( GLOBAL HUNDER INDEX -उपासमारीचा निर्देशांक ) , HCR ( HEAD COUNT RATIO-प्रत्यक्ष शिरगणती  ) , MPI ( MULTIDIMENTIONAL POVERTY INDEX-बहुआयामी निर्धनता  निर्दशांक  ) हे निर्देशांक आहेत .
परतवाडा

**परतवाडा** हे अमरावती जिल्हातील एक प्रमुख व्यापारी शहर आहे. हे शहर सातपुड्याच्या पायथ्याशी वसलले आहे. येथून जवळच गाविलगड हा किल्ला आहे तर चिखलदरा हे  निसर्गरम्य पर्यटन स्थळ  परतवाडा येथून ३२ किलोमीटर  दूर आहे. परतवाडा हे एक राजकीय ,साहित्यिक आणि कलात्मक दृष्ष्टिकोनाने एक महत्त्वाचे शहर आहे. शिवसेना पक्षप्रमुख बाळासाहेब ठाकरे यांनी आपल्या बालपणातील ८ वर्षे या शहरात वास्तव्य केले. गो. नि. दांडेकर, अरुण साधू, गजानन मते, इ. साहित्यिक सुद्धा येथे वास्तव्याला होते. परतवाड़ा हे अचलपूर तालुकामध्ये वसलेले एक शहर आहे

वर्ग:अमरावती जिल्ह्यातील गावे
मॅकलारेन एम.पी.४-२३

**मॅकलारेन एम.पी.४-२३** ही २००८ फॉर्म्युला वन हंगाम मध्ये, वोडाफोन मॅकलारेन-मर्सिडिज-बेंझ संघाने शर्यतीत वापरलेली एक कार आहे.

## फॉर्म्युला वन मधील उपयोग
## हे सुद्धा पहा 
# फॉर्म्युला वन
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी
# फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:फॉर्म्युला वन कार
एम.पी.४-२३
पॅट्रिशिया मुखिम

**पॅट्रिशिया मेरी मुखिम** (जन्म:शिलाँग, मेघालय, भारत - ) या भारतीय समाजसेविका आणि पत्रकार आहेत. या शिलाँग टाइम्सच्या संपादिका आहेत.

मुखिम यांनी मेघालयातील खासी लोकांवर लेखन केलेले आहे. २०००मध्ये भारत सरकारने त्यांना पद्मश्री पुरस्कार दिला.

वर्ग:भारतीय पत्रकार
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
पिलू नौशिर जंगलवाला

**पिलू नौशिर जंगलवाला** (पूर्वाश्रमीच्या **पिलू नाणावटी**) या भारतीय शिक्षणतज्ज्ञ आहेत. या पार्झोर फाउंडेशन या संस्थेच्या अधिकारी असून त्या मुंबईतील विल्सन कॉलेजमध्ये प्राध्यापिका होत्या. त्या दिल्ली विद्यापीठाच्या मेमोरियल कॉलेजच्या प्राचार्याही होत्या. २००० साली भारत सरकारने त्यांना पद्मश्री पुरस्कार दिला.

वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:भारतीय शिक्षणतज्ज्ञ
बुळकांडी (पशुरोग)

**बुळकांडी** हा प्राण्यांना होणारा एक पशुरोग आहे.

## इतर नावे
==लागण== टाॅरटोर बोव्हिस या मॅक्सोव्हायरस गटातील रोगकारक व्हायरसामुळे हा रोग होत असून मुख्यत्वे गुरे व म्हशी यांना होतो.

## लक्षणे
## औषधोपचार
## प्रतिबंधक उपाय
## हेही बघा
* पशुरोग

वर्ग:पशुरोग
सदीरा समरविक्रमा

**सदीरा समरविक्रमा ** कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

## बाह्य दुवे
वर्ग:श्रीलंकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख