open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
स्टीफन किंग

**स्टीफन एडविन किंग** (जन्म २१ सप्टेंबर १९५७) हा भयपट, अलौकिक कल्पनारम्य, सस्पेन्स, गुन्हेगारी, विज्ञान-कथा आणि कल्पनारम्य कादंबऱ्यांचा अमेरिकन लेखक आहे.  "किंग ऑफ हॉरर" म्हणून वर्णन केलेले, त्याच्या आडनावावरील नाटक आणि पॉप संस्कृतीत त्याच्या उच्च स्थानाचा संदर्भ, त्याच्या पुस्तकांच्या २००६ पर्यंत ३५० दशलक्ष प्रती विकल्या गेल्या आहेत, आणि अनेकांचे रुपांतर झाले आहे.  चित्रपट, दूरदर्शन मालिका, लघु मालिका आणि कॉमिक पुस्तके.  किंगने ६४ कादंबऱ्या प्रकाशित केल्या आहेत, ज्यात रिचर्ड बॅचमन या टोपण नावाखाली सात आणि पाच गैर-काल्पनिक पुस्तकांचा समावेश आहे.  त्यांनी अंदाजे २०० लघुकथा देखील लिहिल्या आहेत, ज्यापैकी बहुतेक पुस्तक संग्रहात प्रकाशित झाल्या आहेत.

किंग, स्टीवन
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
गो-दाइगो

सम्राट **गो-दाइगो** (जपानी:後醍醐天皇; २६ नोव्हेंबर, १२८८ - १९ सप्टेंबर, १३३९) हा जपानचा ९६वा सम्राट होता.

वर्ग:जपानी सम्राट
वर्ग:इ.स. १२८८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १३३९ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जिमी हेंड्रिक्स

**जिमी हेंड्रिक्स** (२७ नोव्हेंबर, इ.स. १९४२ - १८ सप्टेंबर, इ.स. १९७०) हा अमेरिकन गिटार वादक, गायक व गीतकार होता. याला रॉक संगीताच्या इतिहासातील एक अत्यंत महत्त्वाचा गिटार वादक समजले जाते.

वर्ग:अमेरिकन संगीतकार
वर्ग:इ.स. १९४२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७० मधील मृत्यू
काका हाथरसी

'''''' (सप्टेंबर १८, १९०६ - सप्टेंबर १८, १९९५) हे हिंदी कवी होते. हास्यकविता, वात्रटिकांकरता ते नावाजलेले होते.

हाथरसी, काका
वर्ग:इ.स. १९०६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९५ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बिदात्सु

**सम्राट बिदात्सु** (जपानी:敏達天皇; इ.स. ५३८ - १४ सप्टेंबर, इ.स. ५८५) हा जपानचा ३०वा सम्राट होता.

वर्ग:जपानी सम्राट
वर्ग:इ.स. ५३८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. ५८५ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जॅकोबो आर्बेंझ

**जॅकोबो आर्बेंझ** (; १४ सप्टेंबर १९१३ - २७ जानेवारी १९७१) हा मध्य अमेरिकेमधील ग्वातेमाला देशाचा राष्ट्राध्यक्ष व लष्करी अधिकारी होता. 

## बाह्य दुवे 
*व्यक्तिचित्र  

वर्ग:ग्वातेमालाचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
व्हात्स्लाफ क्लाउस

**व्हात्स्लाफ क्लाउस** (चेक: Václav Klaus,  १९ जून १९४१) हा चेक प्रजासत्ताक देशाचा माजी राष्ट्राध्यक्ष आहे. २००३ ते २०१३ दरम्यान राष्ट्राध्यक्षपदावर राहिलेला क्लाउस १९९२ ते २००८ दरम्यान तो  देशाचा पहिला पंतप्रधान होता.

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:चेक प्रजासत्ताकाचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:चेक प्रजासत्ताकाचे पंतप्रधान
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
एस.आर. रंगनाथन

**शियाळि रामामृत रंगनाथन्** (ऑगस्ट १२, इ.स. १८९२ - सप्टेंबर २७, इ.स. १९७२) हे एक भारतीय गणितज्ञ आणि पुस्तकालयतज्ञ होत. भारतीयांमध्ये वाचनसंस्कृती अधिकाधिक रुजावी यासाठी डॉ. रंगनाथन् यांनी ग्रंथालयशास्त्र आणि त्याच्या विकासात मोलाचे योगदान दिले.

## प्रारंभिक आयुष्य
डॉ.रंगनाथन् यांचा जन्म मद्रास प्रांतातील (सध्याचे चेन्नई) तंजावर जिल्ह्यातील शियाली या छोट्याशा गावात 12 ऑगस्ट 1892 साली झाला. त्याचे प्राथमिक शिक्षण शियाली येथील हिंदू हायस्कूलमध्ये झाले. विद्यार्थीदशेपासून त्यांनी संस्कृत वाङ्‌मयाचे अध्ययन सुरू केले होते. नंतर मद्रास येथील ख्रिश्‍चन कॉलेजमध्ये प्रवेश घेऊन इंग्रजी विषयात बी.ए.ची पदवी प्राप्त‍ केली.

## गणिताची प्राध्यापकी आणि ग्रंथपाल म्हणून कार्य
शिक्षण मिळविणे सोपे आहे, पण शिक्षण देणे हे एक शास्त्र आहे, हे लक्षात आल्यानंतर त्या शास्त्राचा अभ्यास करण्याचे ठरवून अध्यापनशास्त्राची ‘एल. टी.’परीक्षा उत्तीर्ण केली आणि गणिताचे प्राध्यापक झाले. नंतर प्राध्यापकाची नोकरी सोडून ते मद्रास विद्यापीठात ग्रंथपाल म्हणून काम पाहू लागले.

## लंडन विद्यापीठात अभ्यासक्रम
ग्रंथालय शास्त्राच्या शिक्षणाकरिता मद्रास विद्यापीठाने आपल्या स्वखर्चाने त्यांना ‘स्कूल ऑफ लायब्ररीयनशिप’साठी लंडनला पाठविले होते.  लंडन विद्यापीठाचा एक वर्षाचा अभ्यासक्रम पूर्ण करून ते पुन्हा मायदेशी परतले. सार्वजनिक ग्रंथालयाची गरज ओळखून ३० जानेवारी १९२८ रोजी त्यांनी 'मद्रास ग्रंथालय संघाची' स्थापना केली. नंतर ग्रंथालयांची झपाट्याने प्रगती झाली.

## पुढील कार्य
सुसंस्कृत समाजनिर्मितीसाठी शालेय शिक्षणासोबतच निरंतर शिक्षणदेखील किती आवश्यक असते, याची महत्त्व डॉ. रंगनाथन् यांनी सर्वप्रथम पटवून दिले. त्याकरिता ग्रंथालयांचा विकास, प्रसार होऊन देशातील सर्वसामान्याना ज्ञानाची कवाडं विनामूल्य खुली करून द्यायला हवी, यासोबत वाचनसंस्कृती रुजवण्यासाठी जनतेला करण्याकरिता प्रवृत्त केले पाहिजे, हा विचार डॉ. रंगनाथन् यांनीच सर्वप्रथम देशात रुजवला.

## आधुनिक काळातील कार्याचे महत्त्व
आधुनिक भारतातील ग्रंथालयांच्या विकासात डॉ. रंगनाथन् ह्यांचा फार मोठा वाटा आहे. देशातील सर्वसामान्यांना ज्ञानाची कवाडं विनामूल्य खुली करण्याचा विचार सर्वप्रथम डॉ. रंगनाथन् ह्यांनीच रूजवला. नंतर तो जोपासण्यासाठीही आपले संपूर्ण आयुष्य झिजवले. डॉ. रंगनाथन् ह्यांनी मांडलेले पाच पुस्तकालयविज्ञान सिद्धांत हे भारतीय पुस्तकालयविज्ञानाचा पाया समजले जातात. डॉ. रंगनाथन् ह्यांचा वाढदिवस भारतात 'ग्रंथपाल दिन' म्हणून साजरा केला जातो.

## संदर्भ आणि नोंदी 
http://divyamarathi.bhaskar.com/news/DMS-anita-deshpande-about-marathi-article-on-national-librarian-day-4708366-NOR.html

वर्ग:भारतीय गणितज्ञ
वर्ग:इ.स. १८९२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७२ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
भालचंद्र दिगंबर गरवारे

**भालचंद्र दिगंबर गरवारे** ऊर्फ **आबासाहेब गरवारे** (डिसेंबर २१, १९०३ - ?) हे मराठी उद्योजक होते. गरवारे उद्योगसमूहाचे ते संस्थापक होते. १९७१ साली भारतीय केंद्र शासनाने त्यांना पद्मभूषण पुरस्काराने गौरवले. 

वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:भारतीय उद्योगपती
वर्ग:मराठी उद्योगपती
वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९०३ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:मुंबईचे नगरपाल
सेमूर क्रे

**सेमूर रॉजर क्रे** (२८ सप्टेंबर, इ.स. १९२५ - ५ ऑक्टोबर, इ.स. १९९६:कॉलोराडो स्प्रिंग्ज, कॉलोराडो, अमेरिका) हा अमेरिकन विद्युत अभयंता आणि संगणकशास्त्रज्ञ होता. हा क्रे रीसर्च या कंपनीचा संस्थापक होता. येथे जगातील सर्वाधिक वेगवान संगणक तयार केले गेले. याला *महासंगणनाचा जनक* मानले जाते.
क्रे, सेमूर
क्रे, सेमूर
वर्ग:इ.स. १९२५ मधील जन्म
रामसे मॅकडोनाल्ड

**जेम्स रामसे मॅकडोनाल्ड** (; ऑक्टोबर १२, इ.स. १८६६ - नोव्हेंबर ९, इ.स. १९३७) हा एक ब्रिटिश राजकारणी व दोन वेळा युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान होता. गरीब घरात जन्मलेल्या मॅकडोनाल्डने इ.स. १९२४मध्ये मजूर पक्षाकडून पंतप्रधानपद मिळवले. त्याच्या पंतप्रधानपदाच्या दुसऱ्या सद्दीच्या वेळी युनायटेड किंग्डमवर आर्थिक मंदीचे सावट होते व तेव्हा त्याने आपल्या *राष्ट्रीय सरकार*मध्ये हुजूर पक्षाच्या अनेक खासदारांना मंत्रीपद दिले. या कारणास्तव मजूर पक्षाने त्याची पक्षातून हकालपट्टी केली.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:युनायटेड किंग्डमचे पंतप्रधान
वासुदेव वामन पाटणकर

**वासुदेव वामन पाटणकर**, अर्थात **"जिंदादिल"** **भाऊसाहेब पाटणकर** (२९ डिसेंबर इ.स. १९०८- २० जून, इ.स. १९९७) हे  मराठी भाषेतील नामवंत गझलकार शायर व कवी होते.

## जीवन 
वासुदेव वामन पाटणकर महाराष्ट्रातील यवतमाळ येथे वास्तव्य होते. ते पेशाने वकील होते. 

इ.स. १९२९ साली पाटणकरांचा विवाह इंदू दाते हिच्याशी झाला . उत्तरकाळी दृष्टिदोषामुळे कविता सुचल्यावर ते पत्‍नी इंदूताई यांना रचना ऐकवत व इंदूताई त्या कविता लिहून घेत . 

## शायरी व कार्यक्रम 
पाटणकरांनी शायरीच्या सादरीकरणाचे कार्यक्रम पुणे, नाशिक, मुंबई इत्यादी महाराष्ट्रातल्या शहरांत व महाराष्ट्राबाहेरील हैदराबाद वगैरे शहरांतही केले. त्यांच्या मैफिलींना रसिकांची भरपूर दादही मिळाली 

## भाऊसाहेब पाटणकर यांचे प्रकाशित साहित्य 
## सत्कार
ॲडव्होकेट प्रमोद आडकर यांच्या रंगत संगत प्रतिष्ठानने भाऊसाहेब पाटणकर यांचे एकदा यवतमाळ येथे आणि एकदा पुण्यात भव्य सत्कार समारंभ घडवून आणले होते.

## संदर्भ व नोंदी 
वर्ग:मराठी कवी
वर्ग:इ.स. १९०८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९७ मधील मृत्यू
सिमिओन-डेनिस पॉइसॉन

पॉइसॉन, सिमिओन-डेनिस
पॉइसॉन, सिमिओन-डेनिस
वर्ग:रिकामी पाने
शनाना गुस्माव

इवलेसे
**के राला शनाना गुस्माव** तथा **होजे अलेक्झांदर गुस्माव** (२० जून, इ.स. १९४६:मानातुतो, पूर्व तिमोर - ) हा पूर्व तिमोरचा पहिला व भूतपूर्व राष्ट्राध्यक्ष आहे.

मे २००२ ते मे २००७ दरम्यान राष्ट्राध्यक्षपदी असलेला गुस्माव ऑगस्ट २००७मध्ये पूर्व तिमोरचा चौथा पंतप्रधान झाला. फेब्रुवारी २०१५पासून हा मंत्रीपदावर आहे.

वर्ग:पूर्व तिमोरचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:पूर्व तिमोरचे पंतप्रधान
वर्ग:इ.स. १९४६ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अँडर्स योनास अँग्स्ट्रॉम

इवलेसे|उजवे|अँडर्स योनास ॲंग्स्ट्रॉम

**अँडर्स योनास ॲंग्स्ट्रॉम**( १३ ऑगस्ट १८१४, मृत्यु: २१ जून १८७४) हा एक स्वीडिश भौतिकशास्त्रज्ञ होता. तो स्पेक्ट्रोस्कोपी विज्ञानाच्या जनकांपैकी एक होता.

वर्ग:स्वीडिश भौतिकशास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १८१४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८७४ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मॉडर्न हायस्कूल (शिवाजीनगर)

**मॉडर्न हायस्कूल** ही पुणे शहरातील एक अत्यंत जुनी व प्रतिष्ठित शाळा आहे. प्रोग्रेसिव्ह एज्युकेशन सोसायटी या शिक्षणसंस्थेने या शाळेची इ.स. १९३५मध्ये स्थापना केली. या शाळेचे प्रांगण मॉडर्न कॉलेजला लागून आहे.

वर्ग:पुण्यातील शैक्षणिक संस्था
वर्ग:इ.स. १९९३ मधील निर्मिती
मोरिकुनी

वर्ग:जपानी शोगन
वर्ग:इ.स. १३०९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १३३३ मधील मृत्यू
सदानंद शांताराम रेगे

**सदानंद रेगे** (जून २१, १९२३ - सप्टेंबर २१, १९८२) हे मराठी कवी, भाषांतरकार होते.सदानंद रेगे यांचा जन्म आजोळी कोकणात राजापूर येथे झाला.पण त्यांच्रे बालपण मुंबईत दादर -माटुंगा परिसरात गेले.शालेय शिक्षण दादर येथील छबिलदास हायस्कूल येथे झाले.१९४० मध्ये ते ११ वी एस.एस.सी.ची परीक्षा उत्तीर्ण झाले .बालपण पासून त्यांना असलेल्या चित्रकलेच्या आवडी मुळे त्यांनी सर ज.जी. कला महाविद्यालय येथे प्रवेश घेतला.१९४२ मध्ये ते मिल मध्ये डिझाईनरचे काम करू लागले .१९५८ मध्ये ते सिद्धार्थ महाविद्यालयातून बी.ए. झाले.तर १९६१ मध्ये कीर्ती महाविद्यालयातून एम.ए झाले. त्यांनी काही वर्षे पश्चिम रेल्वेत नोकरी केली. सन १९६२ पासून माटुंगा येथील राम नारायण रुईया महाविद्यालयात ते प्राध्यापक म्हणून रुजू झाले.मुंबईत भरलेल्या मराठी साहित्य संमेलनातील कवी संमेलनाचेत अध्यक्ष होते .दि.२१ सप्टेंबर १९८२ रोजी त्यांचे मुंबईत निधन झाले. 

## पुस्तके
सदानंद रेगे ह्यांची खालील पुस्तके प्रसिद्ध झालेली आहेत.
### कथासंग्रह
* जीवनाची वस्त्रे
* काळोखाची पिसे
* चांदणे
* चंद्र सावली कोरतो
* मासा आणि इतर विलक्षण कथा
### कवितासंग्रह
* गंधर्व
* वेड्या कविता
* देवापुढचा दिवा
* बांक्रुशीचा पक्षी
### अनुवादित पुस्तके
* जयकेतू (रूपांतर)
* राजा ईडिपस
* बादशहा
* ज्यांचे होते प्राक्तन शापित
* ब्रांद
* गोची
### अनुवादित कविता
* व्लादिमिर मायकोव्हस्कीच्या कवितांचा अत्यंत सुदर अनुवाद पँट घातलेला ढग
*
### बालगीते
* चांदोबा, चांदोबा
* झोपाळ्याची बाग

वर्ग:मराठी कवी
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:मराठी भाषांतरकार
वर्ग:इ.स. १९२३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८२ मधील मृत्यू
रोशनआरा बेगम

**रोशनआरा बेगम** ही मुघल बादशहा शाह जहान याची कनिष्ठ कन्या होती.

वर्ग:मुघल साम्राज्य
टेग अरलँडर

**टेग फ्रिट्यॉफ अरलॅंडर** (जून १३, इ.स. १९०१ - जून २१, इ.स. १९८५) हा स्वीडनचा पंतप्रधान होता. हा १९४६ ते १९६९पर्यंत सत्तेवर होता.

वर्ग:स्वीडनचे पंतप्रधान
वर्ग:इ.स. १९०१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८५ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
लुडविग स्कॉटी

स्कॉटी, लुडविग
स्कॉटी, लुडविग
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कूपनलिका

250px|right|thumb|कुपनलिकेच्या आतील दृष्य
हा विहिरीचा एक प्रकार आहे.यात यंत्राद्वारे जमिनीत पाणी शोधुन साठा करून तो बाहेर काढण्याकरिता वापर केला जातो. यामध्ये दाबायुक्त यंत्राच्या व पोलादाच्या पाईपांच्या साहाय्याने जमीनीत पाणीसाठा मिळेपर्यंत उत्खनन केले जाते. पाणी साठा होण्याकरिता खडकामध्ये खोलीपर्यंत छिद्र केले जाते. छिद्राच्या तोंडावर लोखंडी किंवा पीव्हीसी पाईप टाकतात. त्यानंतर विद्युत पंपाच्या साहाय्याने पाणी बाहेर काढून वापरले जाते. 

वर्ग:शेती
जेम्स मेसन क्राफ्ट्स

**जेम्स मेसन क्राफ्ट्स** (८ मार्च, इ.स. १८३९ - २० जून, इ.स. १९१७) हा अमेरिकन रसायशास्त्रज्ञ होता. याने चार्ल्स फ्रीडेलबरोबर फ्रीडेल-क्राफ्ट्स प्रक्रियेचा शोध लावला.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:अमेरिकन रसायनशास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १८३९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९१७ मधील मृत्यू
स्पिरीट आणि अपॉर्च्युनिटी

मंगळाला भेट देणारे यान

वर्ग:मंगळावरील मोहीमा
वर्ग:अंतराळयाने
मंगळ पाथफाइंडर

**पाथ फाईंडर** हे मंगळाला भेट देणारे यान  आहे.हे यान मंगळावर अमेरिकेने सन१९९७ मध्ये पाठविले.

वर्ग:मंगळावरील मोहीमा
वर्ग:अंतराळयाने
सिद्धिविनायक मंदिर (मुंबई)

200px|right|thumb|सिद्धिविनायक मंदिर, मुंबई

**श्री सिद्धिविनायक मंदिर** हे भगवान श्री गणेशाला समर्पित हिंदू मंदिर आहे. हे प्रभादेवी, मुंबई येथे आहे. हे मूळतः मुंबई शहरातील सोमवंशी क्षत्रिय ययाती राजाच्या क्षत्रियकुळातील म्हणजेच सध्याच्या आगरी समाजातील लक्ष्मण विठू आणि देउबाई पाटील यांनी 19 नोव्हेंबर 1801 रोजी बांधले होते. हे भारतातील सर्वात श्रीमंत मंदिरांपैकी एक आहे.

मंदिरात गर्भगृहाच्या लाकडी दरवाजांवर अष्टविनायकाच्या (महाराष्ट्रातील गणेशाची आठ रूपे) प्रतिमा कोरलेल्या आहेत. गर्भगृहाच्या आतील छतावर सोन्याचा मुलामा चढलेला असून मध्यवर्ती गणेशाची मूर्ती आहे. परिसरात हनुमानाचे मंदिरही आहे. मंदिराच्या बाह्यभागात घुमट आहे जो संध्याकाळी अनेक रंगांनी उजळतो आणि ते रंग दर काही तासांनी बदलत राहतात. घुमटाच्या अगदी खाली श्री गणेशाची मूर्ती आहे. खांबांवर अष्टविनायकाच्या प्रतिमा कोरलेल्या आहेत.

## महत्त्व आणि स्थिती 
विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धात सिद्धिविनायक मंदिर एका लहान मंदिरापासून आजच्या भव्य मंदिरात विकसित झाले.

सिद्धिविनायक भक्तांमध्ये "नवसाचा गणपती" किंवा "नवसाला पावनारा गणपती" ('जेव्हा नम्रपणे मनापासून प्रार्थना करतो तेव्हा गणपती देतो') म्हणून प्रसिद्ध आहे. मंदिर प्रशासनाकडून विविध प्रकारची पूजा करण्यासाठी सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आल्या आहेत.

## संचालन 
मंदिरातील देणग्या आणि मंदिराशी संबंधित इतर उपक्रम श्री सिद्धी विनायक गणपती मंदिर ट्रस्टच्या मंडळ सदस्यांद्वारे नियंत्रित केले जातात. बॉम्बे पब्लिक ट्रस्ट कायदा, 1950 अंतर्गत ट्रस्टची नोंदणी "प्रभादेवी रोड, दादर, बॉम्बे येथील श्री गणपती मंदिर" या नावाने केली जाते.

ट्रस्टचे नियमन श्री सिद्धी विनायक गणपती मंदिर ट्रस्ट (प्रभादेवी) अधिनियम, 1980 द्वारे केले जाते. ते 11 ऑक्टोबर 1980 रोजी स्वीकारले गेले.

सदा सरवणकर  हे ट्रस्टचे सध्याचे अध्यक्ष आहेत.

## विवाद 
सिद्धिविनायक मंदिराला दरवर्षी सुमारे ₹100 दशलक्ष (US$1.3 दशलक्ष) - ₹150 दशलक्ष (US$2.0 दशलक्ष) देणग्या मिळतात, ज्यामुळे ते मुंबई शहरातील सर्वात श्रीमंत मंदिर ट्रस्ट बनते.

2006 मध्ये मुंबई उच्च न्यायालयाने राज्य सरकार, सिद्धिविनायक मंदिर ट्रस्ट आणि याचिकाकर्ते केवल सेमलानी यांना मंदिराच्या ट्रस्टचा निधी वापरण्यासाठी "सूचक मार्गदर्शक तत्त्वे" तयार करण्याचे निर्देश दिले.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:मुंबईतील धार्मिक स्थळे
वर्ग:हिंदू मंदिरे
वर्ग:महाराष्ट्रातील तीर्थक्षेत्रे
टायटन (उपग्रह)

**टायटन** (रोमन: *Titan* ; ग्रीक: Τῑτάν) हा शनीचा सर्वांत मोठा उपग्रह असून नैसर्गिक उपग्रहांमध्ये घन वातावरण असणारा एकमेव उपग्रह आहे. १६५५ साली ख्रिस्तियान ह्युजेन्स या डच खगोलशास्त्रज्ञाने हा उपग्रह शोधला. टायटनवरील वातावरण थंड, म्हणजे उणे १७९ अंश सेंटिग्रेड तापमानाचे आहे. त्याचा स्वतःभोवती फिरण्याचा परिवलन काळ आणि शनीभोवती फिरण्याचा परिभ्रमण काळ सारखाच, म्हणजे १६ दिवसांचा आहे. टायटनवर पाण्याऐवजी मिथेन आणि इथेनच्या रूपात द्रवरूप कर्बोदकांचे अस्तित्त्व आढळते.

वर्ग:शनी ग्रहाचे उपग्रह
हायगेन्स प्रोब

**कॅसिनी हायगेन्स प्रोब** हे शनिच्या उपग्रह टायटनला भेट देणारे एकत्रित यान होते. यातील कॅसिनी हे यान टायटनभोवती प्रदक्षिणा घालीत आहे तर हायगेन्स यान टायटनच्या पृष्ठभागावर उतरले. याला १७व्या शतकातील अंतराळशास्त्रज्ञ क्रिस्चियान हायगेन्सचे नाव दिले होते. याने १६५५ मध्ये टायटनचा शोध लावला.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:टायटनवरील मोहीमा
वर्ग:अंतराळयाने
अल्केमी

**अल्केमी** किंवा **किमया** (अरबी: "अल-किमिया" - देवाची किमया) - धातूंचे सोन्यात रूपांतर करण्याच्या तथाकथित प्रक्रियेला अल्केमी म्हणतात.

अल्केमी या संज्ञेचा संक्षिप्त इतिहास : 

अल्केमी या संज्ञेचाचा जन्म प्राचीन इजिप्तमध्ये झाला होता, जिथे 'खेम' हा शब्द नील नदीच्या सभोवतालच्या पूर मैदानाच्या सुपीकता संदर्भात वापरला जात होता. इजिप्शियन लोकांचा मृत्यू नंतरच्या जीवनावरील  असणारा विश्वास, आणि त्यांनी ममी तयार करण्यासाठी (mummification) विकसित केलेल्या प्रक्रियेमुळे रसायनांबद्दलचे प्राथमिक ज्ञान निर्माण झाले. अलेक्झांडर द ग्रेट याने इ. स. वि. पू. ३३२ मध्ये इजिप्त जिंकल्यानंतर, ग्रीकचे तत्त्वज्ञानी लोक इजिप्शियन पद्धतींमध्ये रस घेऊ लागले. त्यातूनच 'खेमिया' हा इजिप्तबद्दलचा  ग्रीक शब्द तयार झाला. जेव्हा 7th व्या शतकात इजिप्तवर अरबांचा ताबा होता तेव्हा त्यांनी खेमिया या शब्दामध्ये 'अल-' जोडला आणि 'अल-खेमिया' म्हणजे 'ब्लॅक लँड', हा शब्द आता अल्केमी शब्दासाठी संभाव्य मूळ म्हणून पाहिला जातो. ग्रीक शब्द 'Khumos', ज्याचा अर्थ 'द्रव पदार्थ' आहे हे अल्केमी शब्दासाठी वैकल्पिक मूळ म्हणून सूचित केले गेले आहे. परंतु, अद्याप या बाबतीत एकमत झाले नाही.

इजिप्तप्रमाणे, चीन आणि भारतात देखील अल्केमी स्वतंत्रपणे विकसित केली गेली. चिनी भिक्खूंनी आयुष्य वाढवू शकतील अशी खनिजे, वनस्पती आणि त्यांचे मिश्रण शोधले आणि विकसित केले. भारतात देखील काहिसे अशाच प्रकारची अल्केमी विकसित केली गेली. भारतीयांनी त्यांच्या कामात स्टीलचा शोध लावला आणि त्यांनी Bunsen आणि Kirchhoff's  यांच्या कामाच्या खूप आधी, ज्योतीच्या रंगाचे महत्त्व कळले होते. ज्योतीच्या रंगावरून धातूंची ओळख करता येते हे भारतीयांनी माहित होते. 

युरोपमध्ये, अल्केमीमुळे एकत्रित उत्पादन आणि इतर अनेक रासायनिक प्रक्रियांमध्ये प्रगती आणि त्यांच्यासाठी आवश्यक असलेले उपकरणे शोधले गेले. अखेरीस, सोळाव्या शतकापर्यंत, युरोपमधील अल्केमी तज्ञ दोन गटात विभागले गेले होते.

पहिल्या गटाने नवीन संयुगे आणि त्यांच्या प्रतिक्रियांच्या शोधावर लक्ष केंद्रित केले - यामुळे आताचे रसायनशास्त्र निर्माण झाले.

दुसरा अमरत्व आणि मुळ धातूंचे सोन्यात रूपांतर करण्यासाठी शोध चालू ठेवत, अल्केमीची अधिक आध्यात्मिक, आधिभौतिक बाजू पाहत राहिला.

वर्ग:रसायनशास्त्र
जोतिबाचा नवस (चित्रपट)

हा चित्रपट बाबा कदम यांच्या 'पद्मजा' या कादंबरीवर आधारित आहे.

## उल्लेखनीय 
या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.:-
* कल्पनेचा कुंचला
* या पावण्याला लाजच न्हाई
* सत्य शिवाहून सुंदर हे

## बाह्य दुवे 
वर्ग:इ.स. १९७५ मधील मराठी चित्रपट
जॉक शबान-देल्मास

**जॉक शबान-देल्मास** (मार्च ७, इ.स. १९१५ - नोव्हेंबर १०, इ.स. २०००) हा फ्रांसचा राजकारणी व पंतप्रधान होता.

शबान-देल्मास इ.स. १९६९ ते इ.स. १९७२ दरम्यान फ्रांसच्या पंतप्रधानपदी होता.

शबान-देल्मास, जॉक
शबान-देल्मास, जॉक
शबान-देल्मास, जॉक
तैशो

**सम्राट तैशो** (जन्मनाव: **योशिहितो**; ३१ ऑगस्ट, १८७९ - २५ डिसेंबर, १९२६) हे जपानचे १२३वे सम्राट होते. यांचा सत्ताकाल १९१२ ते १९२६ दरम्यान होता. या काळात जपानमध्ये लोकशाहीची वाढ झाली. या दरम्यान जपानने पहिल्या महायुद्धात भाग घेतला होता. १९२३चा कांतोचा महाभूकंप आणि जपानमधील स्पॅनिश फ्लु महामारी या काळातील इतर महत्वाच्या घटना होत्या.

इवलेसे|डावे|१९१२ मध्ये सम्राट तैशो
सम्राट मेईजी आणि त्यांची उपपत्नी यानागिवारा नारुको यांच्या पोटी जन्मलेल्या योशिहितो यांना १८८८ मध्ये युवराज आणि वारस म्हणून घोषित करण्यात आले, त्यांच्या दोन मोठ्या भावंडांचे बालपणातच निधन झाले. हे लहानपणीच मेनिंजायटिससह अनेक आजारांनी ग्रस्त होते. १९०० मध्ये त्यांनी फुजिवारा कुळातील कुजो घराण्यातील सदाको कुजोशी लग्न केले. या जोडप्याला चार मुले झाली. १९१२ मध्ये योशिहितो त्यांच्या वडिलांच्या मृत्यूनंतर सम्राट बनले. मेंदूच्या आजारांनी ग्रस्त तैशोनी राजकारणात मर्यादित भूमिका बजावली. १९१९ पासून त्यांनी कोणतीही अधिकृत कर्तव्ये पार पाडली नाहीत. त्यांच्या ढासळत्या आरोग्यामुळे १९२१ मध्ये त्यांचा मोठा मुलगा, युवराज हिरोहितो यांनी सत्ता सांभाळली. १९२६ मध्ये तैशोचा मृत्यू झाल्यावर त्यांच्यानंतर सम्राट झाले.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९२६ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १८७९ मधील जन्म
वर्ग:जपानी सम्राट
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वालेन्सिया सी.एफ.

**व्हॅलेन्सिया सी.एफ.** हा स्पेनचा फुटबॉल क्लब आहे.

वर्ग:स्पॅनिश फुटबॉल क्लब
वर्ग:वालेन्सिया
नवरे सगळे गाढव

## यशालेख
## कलाकार
* पद्मा चव्हाण = सौ. नवरे
* शरद तळवलकर = नाना नवरे

## पार्श्वभूमी
## कथानक
## उल्लेखनीय
या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.
* हटाव हटाव
* फुलपाखरं आली सहलीवर
* जोडू का तुमच्या नावाला नाव
* मी अशी नार गं
* देव देऊळी कोंडला

## बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १९८२ मधील मराठी चित्रपट
एवढसं आभाळ (चित्रपट)

## यशालेख
## कलाकार
## पार्श्वभूमी
## कथानक
## उल्लेखनीय
## बाह्य दुवे
बासू भट्टाचार्य

**बासू भट्टाचार्य**(१९३४:कोलकाता, भारत - १९ जून, १९९७:मुंबई, महाराष्ट्र, भारत) हे हिंदी चित्रसृष्टीतील एक सृजनशील दिग्दर्शक होते.

वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक
वर्ग:इ.स. १९३४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९७ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स. ४५१

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
## जन्म 
## मृत्यू 
* जून २० - थियोडोरिड, व्हिझिगॉथ राजा.

## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. ४५१
वर्ग:इ.स.च्या ४५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ५ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
पृथ्वीचा आस

पृथ्वी परिवलन करताना ज्या काल्पनिक रेषेभोवती फिरते, त्या रेषेला आस किंवा अक्ष म्हणतात. पृथ्वीचा आस तिच्या सुर्याभोवतीच्या कक्षेच्या संदर्भात २३.५ अंशांनी कललेला आहे.

## ऋतू
आसाच्या कलण्यामुळे पूथ्वीवर ऋतू निर्माण होतात.
२२ मार्च ते २२ सप्टेंबर या काळात उत्तर धृव सुर्याच्या दिशेने असल्याने उत्तर गोलार्धात उन्हाळा व दक्षिण गोलार्धात हिवाळा असतो. याउलट २२ सप्टेंबर ते २२ मार्च या काळात दक्षिण धृव सुर्याच्या दिशेने असल्याने दक्षिण गोलार्धात उन्हाळा व उत्तर गोलार्धात हिवाळा असतो.

## आसाचे परिवलन
पृथ्वीचा आस उत्तर दिशेला अवकाशात ज्या तार्‍‍याजवळ जातो तो धृव तारा होय. मात्र धृव तारा दर काही हजार वर्षांनी बदलतो. याचे कारण आसही स्वतःभोवती दर २८,००० वर्षांनी एक प्रदक्षिणा घालतो.

वर्ग:भूगोल
वर्ग:प्राकृतिक भूविज्ञान
विष्ठा

thumb|घोड्याची विष्ठा
**विष्ठा** प्राण्याच्या पचनसंस्थेतून बाहेर टाकलेला टाकाऊ पदार्थ आहे. हा पदार्थ गुदद्वाराद्वारे बाहेर टाकला जातो.

काही प्रकारचे जीवाणू, कवक व अनेक किडे याचा वापर करून त्यातून उर्जा निर्माण करतात. विशिष्ट वासामुळे ते विष्ठेकडे आकर्षित होतात. उदा. dung beetles.

इतर शब्द: शी, परसाकडे, घाण, गु

वर्ग:शरीरशास्त्र
वर्ग:मानवी शरीर
वर्ग:जीवशास्त्र
वातावरण

पुरेसे वस्तुमान असलेल्या वस्तूभोवतालचे वायू, बाष्प आणि धूलिकण ह्यांनी बनलेले आवरण म्हणजे वातावरण होय. वस्तूच्या गुरुत्वाकर्षणामुळे हे आवरण पृथ्वी सभोवती टिकून राहते.वातावरण म्हणजे , सागर, जमीन आणि एखाद्या ग्रहाच्या बर्फाच्छादित पृष्ठभागापासून अंतराळात पसरलेला वायू होय . वातावरणाची घनता बाहेरून कमी होते, कारण वायू आणि एरोसोल (धूळ, काजळी, धूर किंवा रसायनांचे सूक्ष्म निलंबित कण) आतल्या बाजूस खेचणाऱ्या ग्रहाचे गुरुत्वीय आकर्षण पृष्ठभागाच्या अगदी जवळ असते. बुधसारख्या काही ग्रहांचे  वातावरण जवळजवळ अस्तित्वात नाही, कारण इतर ग्रहाच्या तुलनेने या ग्रहांवर कमी गुरुत्विय  आकर्षण  आहे . शुक्र, पृथ्वी, मंगळ व सौर मंडळाच्या बाह्य ग्रहांसारख्या इतर ग्रहांनी वातावरण कायम राखले आहे. याव्यतिरिक्त, पृथ्वीवरील वातावरणाने पृथ्वीवरील जीवनाच्या विकासासाठी आवश्यक असलेल्या त्याच्या प्रत्येक तीन टप्प्यात (घन, द्रव आणि वायू) पाणी साठविण्यास सक्षम केले आहे.पृथ्वीच्या सध्याच्या वातावरणाची उत्क्रांती पूर्णपणे समजली नाही. असे मानले जाते की विद्यमान वातावरणाचा परिणाम ग्रहांच्या आतील भागातून आणि जीवनाच्या स्वरूपाच्या चयापचयाशी क्रियांद्वारे होत आहे - ग्रहांच्या मूळ निर्मितीच्या वेळेस आउटगॅसिंग (व्हेंटिंग) करून विकसित झालेला . सध्याच्या ज्वालामुखीच्या वायू उत्सर्जनामध्ये पाण्याची वाफ(H2O), कार्बन डाय ऑक्साईड (CO2), सल्फर डाय ऑक्साईड (SO2), हायड्रोजन सल्फाइड (H2S), कार्बन मोनोऑक्साइड (CO), क्लोरीन (Cl), फ्लोरिन (F) आणि डायटॉमिक नायट्रोजन (N2) यांचा समावेश आहे. एकाच रेणूमध्ये दोन अणूंचा समावेश आहे तसेच इतर पदार्थांचा शोध काढूण ठेवला जातो. जवळजवळ ८५ टक्के ज्वालामुखी उत्सर्जन पाण्याच्या वाफेच्या स्वरूपात आहेत. याउलट कार्बन डाय ऑक्साईड हे १० टक्के जलप्रवाह आहे.

पृथ्वीवरील वातावरणाच्या सुरुवातीच्या उत्क्रांती दरम्यान, महासागर कमीतकमी तीन अब्ज वर्षांपासून अस्तित्वात असल्याने पाण्याचे द्रव म्हणून अस्तित्वात असणे आवश्यक आहे. चार अब्ज वर्षापूर्वी सौर उत्पादन हे आजच्या काळाच्या केवळ ६० टक्के इतके होते, तर अवकाशातील अवरक्त रेडिएशन नष्ट होण्यापासून रोखण्यासाठी कार्बन डाय ऑक्साईड आणि कदाचित अमोनियाचे वर्धित स्तर असणे आवश्यक आहे. या वातावरणात विकसित झालेला प्रारंभिक जीवन-रूप अ‍ॅनॅरोबिक असावा. याव्यतिरिक्त, सूर्यप्रकाशामध्ये जैविक दृष्ट्या विध्वंसक अल्ट्राव्हायोलेट किरणोत्सर्गाचा प्रतिकार करण्यास ते सक्षम असायला हवे, जे ओझोनच्या थरात नसल्यामुळे ते आता अस्तित्वात नाही.

## हे सुद्धा पहा 
* पृथ्वीचे वातावरण


वर्ग:भूगोल
वर्ग:खगोलशास्त्र

## पृथ्वीचे वातावरण 
पृथ्वीच्या वातावरणात नायट्रोजन (सुमारे 78%), ऑक्सिजन (सुमारे 21%), अरगॉन  (सुमारे 0.9%), कार्बन डाय ऑक्साईड (0.04%) आणि इतर वायू आहेत. श्वासोच्छवासासाठी बहुतेक जीवांद्वारे ऑक्सिजन वायू  वापरला जातो; नायट्रोजन हा वायू जीवाणू आणि विद्युत् उत्क्रांतीद्वारे  निर्माण केला जातो.

## केवळ सत्य
सध्या वातावरणात होणारे बदल अनिश्चित आणि समजण्यापलीकडे आहेत.
बाष्प

वायू स्वरूपातील पाण्याला (अथवा पाण्याच्या वाफेला) **बाष्प** असे म्हणतात.

वर्ग:भूगोल
वर्ग:प्राकृतिक भूविज्ञान
कमाल माझ्या बायकोची

## यशालेख
## कलाकार
*अलका कुबल = लक्ष्मी निफाडकर
*लक्ष्मीकांत बेर्डे = लक्ष्मीकांत निफाडकर
*विनय येडेकर = विलास
*विजय चव्हाण = श्री. नेने
*रुही बेर्डे = सौ. नेने

## पार्श्वभूमी
## कथानक
## उल्लेखनीय
या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.

*आहेस तू परंतु
*जेवायला काय करु सांग
*कमाल माझ्या बायकोची

## बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी चित्रपट
युजेन बूदँ

**युजेन बूदॅं** (जुलै १२, १८२४ - ऑगस्ट ८, १८९८) हा मोकळ्यावर जाऊन निसर्गचित्रण करणाऱ्या फ्रेंच चित्रकारांच्या पहिल्या फळीतील एक चित्रकार होता. समुद्र, समुद्रकिनारे या विषयांवरील देखण्या निसर्गचित्रांमुळे तो नावाजला गेला.

बूदॅं,युजेन
वर्ग:इ.स. १८२४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८९८ मधील मृत्यू
कामीय दोन्सियो

thumb|right|कामीय दोन्सियो

**कामीय दोन्सियो** ही क्लोद मोने याची पहिली पत्नी होती.

----
दोन्सियो, कामीय
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
वर्ग:इ.स. १८४७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८७९ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
पोप इनोसंट पाचवा

**पोप इनोसंट पाचवा** (इ.स. १२२५:ला साल, फ्रांस - १२ जून, इ.स. १२७६:रोम, इटली) हा इ.स. १२७६मध्ये पाच महिन्यांकरता पोप होता.

इनोसंट ०५
इनोसंट ०५
वर्ग:इ.स. १२७६ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १२२५ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बेसस

**बेसस** हा प्राचीन पर्शियातील बॅक्ट्रिया प्रांताचा क्षत्रप होता. अलेक्झांडर द ग्रेट बरोबर झालेल्या युद्धात पराभवाला तोंड द्यावे लागल्याने पर्शियाचा सम्राट दरायस तिसरा हा बेससच्या आश्रयाला गेला. बेससने त्याला कपटाने ठार करून पर्शियाचे राज्य बळकावले. 

अलेक्झांडरने पुढे त्याचा पराभव करून त्याचा अंत केला.

वर्ग:इराणचा इतिहास
विषुववृत्त

thumb|350px|विषुववृत्ताची काल्पनिक रेषा दर्शविणारा जगाचा नकाशा.
right|thumb|200px|विषुववृत्त असे रस्त्याच्या कडेला दर्शविल्याचे बऱ्याच वेळा टूरिस्ट जागांमध्ये आढळून येते.

पृथ्वीच्या स्वतःभोवती फिरण्याच्या अक्षास (आस), काटकोन करून असलेले आणि उत्तर व दक्षिण ध्रुवापासून समान अंतरावर असणारे पृथ्वीच्या पृष्ठभागावरील काल्पनिक महावर्तुळ म्हणजे **विषुववृत्त** होय. विषुववृत्त म्हणजे शून्य अंश अक्षवृत्त. विषुववृत्तामुळे पृथ्वीचे उत्तर गोलार्ध व दक्षिण गोलार्ध असे विभाजन होते.

विषुववृत्ताची लांबी साधारणपणे ४०,०७५.० किलोमीटर अथवा २४,९०१.५ मैल एवढी आहे. विषुववृत्त हे पृथ्वीवरील पाच प्रमुख अक्षवृत्तांपैकी एक आहे. विषुववृत्तावरील ठिकाणांवर सर्वात जलद सूर्योदय आणि सूर्यास्त होतो. तसेच विषुववृत्तावर नेहमी १२ तास दिवस तर १२ तास रात्र अनुभवायास मिळते. इतर ठिकाणी दिवस आणि रात्र ऋतूप्रमाणे लहान अथवा मोठ्या होतात.

आपली पृथ्वी ही पूर्ण गोलाकार नसून काहीशी लंबगोलाकार आहे. पृथ्वीचा सरासरी व्यास १२,७५० किलोमीटर असून विषुववृत्ताशी मात्र तो साधारणपणे ४३ किलोमीटरने अधिक आहे.

अवकाशयाने अवकाशात सोडण्यासाठी विषुववृत्तावरील ठिकाणांचा वापर करतात. कारण पृथ्वीच्या परिवलनामुळे विषुववृत्तावरील ठिकाणे पृथ्वीवरील इतर कुठल्याही ठिकाणांपेक्षा पृथ्वीच्या मध्याभोवती जास्त वेगाने फिरत असतात. ह्या मिळालेल्या अधिक वेगामुळे अवकाशयाने सोडायला कमी इंधन लागते. फ्रेंच गयाना (French Guiana) मधील कोउरू (Kourou) येथील गयाना स्पेस सेंटर (Guiana Space Center) हे ह्याचेच एक उदाहरण आहे.

वर्ग:भूगोल
वर्ग:प्राकृतिक भूविज्ञान
सगळीकडे बोंबाबोंब

## यशालेख
## कलाकार
## पार्श्वभूमी
## बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी चित्रपट
इ.स. ७९

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
* ऑगस्ट २४ - इटलीतील माउंट व्हेसुव्हियस ज्वालामुखीचा उद्रेक. पॉम्पेई, हर्क्युलेनियम व स्टेबी ही शहरे राखेखाली दडपली जाउन नष्ट.

## जन्म 
## मृत्यू 
* पोप लायनस.

## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. ७९
वर्ग:इ.स.च्या ७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
कनिष्क (निःसंदिग्धीकरण)

**कनिष्क** या शब्दाशी संबंधित खालील लेख उपलब्ध आहेत:
* कनिष्क (विमान) - एर इंडियाचे विमान
* सम्राट कनिष्क (कुषाण सम्राट) - कुषाण वंशातील प्राचीन राजा.

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
हमाल दे धमाल

## यशालेख
## कलाकार 
* लक्ष्मीकांत बेर्डे - राजा फुले 
* वर्षा उसगांवकर - नंदिनी पटवर्धन 
* सुधीर जोशी - कर्नल अर्जुन पटवर्धन 
* वैशाली दांडेकर - जया पटवर्धन 
* जयवंत वाडकर - जिवा 
* विजय पाटकर - शिवा
* अनिल कपूर
* महेश कोठारे 
* सचिन पिळगांवकर
* निळू फुले - नीळकंठ फुले
* शांता इनामदार - पार्वती फुले 
* सोनाली अधिकारी - सुनंदा फुले 
* अशोक शिंदे - इन्स्पेक्टर अशोक शिंदे
* अजय वढावकर - पिक्चरमधला अभिनेता 
* दिपक शिर्के - चोर 
* चेतन दळवी 
* किशोर नांदलसकर  
* रविंद्र बेर्डे - चिन्ट्या दादा 
* रमेश भाटकर - पोलीस अधिकारी

## पार्श्वभूमी
## कथानक
## उल्लेखनीय
या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.

*मनमोहना तू राजा स्वप्नातला
*नेसले गं बाई चंद्रकळा ठिपक्यांची

## बाह्य दुवे
वेताळ पेठ (पुणे)

**वेताळ पेठ, पुणे** हा भारताच्या पुणे शहरातील एक भाग आहे.

वर्ग:पुण्यातील पेठा
 
In 1852 , mahatma phule had started a school for education of untouchables .
So this area has a historical importance .
मार्स ग्लोबल सर्व्हेयर

मंगळाला भेट देणारे यान

वर्ग:मंगळावरील मोहीमा
वर्ग:अंतराळयाने
कॉस्टास सिमिटिस

**कोन्स्तांतिनोस सिमिटिस** (ग्रीक: Κωνσταντίνος Σημίτης; २३ जून, १९३६ - जानेवारी ५, २०२५) हा एक ग्रीक राजकारणी व देशाचा माजी पंतप्रधान आहे. तो १९९६ ते २००४ दरम्यान ह्या पदावर होता.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:ग्रीसचे पंतप्रधान
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स. ३६३

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* जून २६ - रोमन सम्राट ज्युलियनचा मृत्यू. जोव्हियन सम्राटपदी.

## जन्म
## मृत्यू
* जून २६ - ज्युलियन, रोमन सम्राट.

## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ३६३
वर्ग:इ.स.च्या ३६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ४ थ्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
बाकू

**बाकू** (अझरबैजानी: Bakı) ही पश्चिम आशियातील अझरबैजान देशाची राजधानी व सगळ्यात मोठे शहर आहे. बाकू हे कॅस्पियन समुद्रकिनाऱ्यावरील तसेच कॉकासस भौगोलिक प्रदेशामधील सर्वात मोठे शहर आहे. अझरबैजानचे आर्थिक, सांस्कृतिक व व्यापारी केंद्र असलेल्या बाकूची लोकसंख्या सुमारे २१ लाख आहे. 

इ.स.च्या पहिल्या शतकामध्ये स्थापन झालेले बाकू शहर येथील खनिज तेलाच्या विहिरींसाठी महत्त्वपूर्ण मानले गेले आहे. येथील ऐतिहासिक इमारतींसाठी बाकूचा समावेश युनेस्कोच्या जागतिक वारसा स्थान यादीत करण्यात आला आहे.

येथील हैदर अलियेव आंतरराष्ट्रीय विमानतळ कॉकेशस प्रदेशामधील सर्वात वर्दळीचा विमानतळ असून अझरबैजान एरलाइन्सचा प्रमुख वाहतूकतळ येथेच स्थित आहे.

## जुळी शहरे
## बाह्य दुवे
*


वर्ग:अझरबैजानमधील शहरे
वर्ग:आशियातील देशांच्या राजधानीची शहरे
वर्ग:अझरबैजानमधील जागतिक वारसा स्थाने
सारंग

सारंग पक्षी हा जगातील सर्वात मोठा उडणारा पक्षी आहे. हा पक्षी क्रौंच नावाच्या रूपात देखील ओळखला जातो. भारतामध्ये जगात सर्वाधिक पक्षी आहेत. सर्वात मोठा पक्षी असण्या-व्यतिरिक्त, या पक्ष्याच्या काही इतर वैशिष्ट्यांना विशेष महत्त्व आहे. उत्तर प्रदेश हे राज्य पक्षी प्रामुख्याने गंगा नदीच्या आणि भारताच्या उत्तर व उत्तर पूर्वेच्या इतर भागांमध्ये तसेच त्याच प्रकारचे जलमय हवामान असलेल्या भागात पाहिले जाऊ शकतात. भारतात असणारे पक्षी हे कायमचे भारतातच राहतात आणि त्याच भौगोलिक क्षेत्रात राहण्यास प्राधान्य देतात.
सारस पक्ष्याचे स्वतःचे सांस्कृतिक महत्त्व देखील आहे. रामायणाच्या ग्रंथात पहिल्या कवितेमध्येच सारस पक्ष्यांना महत्त्व दिले गेले आहे. सारस पक्ष्यांचे एक विशेष महत्त्व आहे की हे पक्षी कायम आपल्या जोडीदाराला सोबत घेऊनच फिरतात आणि जीवनात आपल्या जोडीदाराचा मृत्यू झाल्यास दुसरा पक्षी देखील आपले प्राण जोडीदाराच्या मिठीतच सोडतो. एवढे प्रेम असते त्यांचे आपल्या जोडीदाराविषयी असा असतो आपला सारस पक्षी.
सापमान्या

तिरंदाज / लांब मान्या पाणकावळा
लांबी – ८५ -९७ से.मी.
जलाशयांवर आढळतो. प्रमाण कमी
स्थानिक पाण पक्षी
याची चोच व मान लांब व चिंचोळी असते, याच्या मानेचा रंग पिंगा असून गळ्याकडे पांढरा असतो, इतर अंग काळ्या रंगाचा असून पाठीवर व पंखात पांढरे  ठिपके व लांबट पट्टे असतात. 
पाण्यात पोहतांना मान वर काढतो तेंव्हा ती सापा सारखी दिसते म्हणून याला सर्प पक्षी असे म्हणतात
विण – जून ते मार्च [स्थानिक परिस्थिती नुसार बदल]
याला इंग्रजीत स्नेकबर्ड अथवा डार्टर असे म्हणतात. (शास्त्रीय नावः* Anhinga melanogaster*) 

वर्ग:पक्षी
ढोक

**ढोक** (इंग्लिश:Bustard) एक भारतात आढळणारा पक्षी आहे. 

माळढोक याचीच उपजात आहे

वर्ग:पक्षी
बगळा

**बगळा** सर्वत्र आढळणारा पक्षी आहे. त्याची सर्वात वैश्यिठ्यपुर्ण गोष्ट म्हणजे त्याचा संपूर्ण पांढरा रंग. बगळा साधारणपणे पाणथळी जागेत आढळून येतो. त्याचे मुख्य खाद्य छोटे मासे, किडे, बेडूक आळ्या, काही प्रकारचे शेवाळी असे आहे.याला इंग्रजीत इग्रेट (Egret) असे म्हणतात.

नर बगळा - बगळा
मादी बगळा - बगळी

भारतात अनेक प्रकारचे बगळे आढळून येतात खालील प्रमाणे

* लहान बगळा
* मध्यम बगळा
* मोठा बगळा
* गाय बगळा
* काळा बगळा

## संदर्भ 

वर्ग:पक्षी
चंडोल

right|thumb|200px|युरेशियाई चंडोल (*ॲलॉडा आर्वेन्सिस*)

चंडोल हा एक पक्षी आहे. त्याच्यात अनेक जाती आहेत.  चिमणा चंडोल वगैरे.
खूप सुंदर पक्षी आहे

## चिमणा चंडोल (ॲशी क्राऊन स्पॅरो लार्क)
right|thumb|200px| चिमणा चंडोल
या पक्ष्यांचा रंग पाठीवर मातकट तपकिरी आणि छाती-पोटावर काळा असा असतो. हे पक्षी ओसाड जमीन, शेती व कोरड्या माळरानावर आढळतात. त्यांचा रंग माळावरच्या दगड-मातीशी कमालीचा एकरूप झालेला असतो. माळावर हिंडत असताना चिमण्या चंडोलांच्या हालचालींना वेग आलेला असतो. थव्यातला एखादा सभासद लाल तांबड्या मातीत धूळस्नान करत असतो. कुणी तुरूतुरू चालत गवतातले बी, किडे-कीटक टिपत असतो, तर कुणी दगडाच्या उंच सुळक्‍यावर बसून गोड सुरांची बरसात करत असतो. 

चिमणा चंडोल हा पक्षी भारतात सर्वत्र आढळतो. हे पक्षी सुस्वर गातात व विलक्षण हवाई कसरती करतात. नर हा बाणासारखा हवेत झेप घेतो व पंख मिटून अतिशय वेगानं सूर मारत, गोड शीळ घालत खाली येतो. त्याचा तीरासारखा वेग पाहून एखाद्या नवख्या पक्षीनिरीक्षकाला वाटेल, की हा आता जमिनीवर आपटणार, पण तोच हा पंख पसरून पुन्हा हवेत झेप घेतो व शेवटी एखाद्या उंचवट्यावर उतरतो. गावाबाहेरच्या माळावर दिवसभर या चिमण्या चंडोलांच्या कंठातून बरसणाऱ्या गोड लकेरींनी चैतन्य पसरलेले असते. सूर्य अस्ताला गेल्यावर अंधारून आले, की त्यांचा थवा रात्रीची नीज घेण्यासाठी जमिनीवरच जागा शोधतो. हे पक्षी झाडा-झुडपांवर विश्रांती घेत नाहीत. यांचा विणीचा हंगाम अनियमित असून, पावसाळ्यापूर्वी मादी स्वतः मऊ पिसे व केस यांच्या साह्याने जमिनीवर उबदार घरटे बांधून दोन-तीन अंडी घालते. अंडी उबवणे व पिलांचे संगोपन करणे यासाठी मादीला नर मदत करतो.

## मुरारी (रुफस टेल्ड लार्क)
right|thumb|200px| मुरारी, लाल चंडोल, तांबूस शेपटीचा चंडोल

मुरारी व चिमणा चंडोल हे दोन्ही एकाच कुळातले पक्षी असून, त्यांच्या अनेक सवयींमध्ये साम्य आढळते. माळराने, शेती, नांगरलेली जमीन या प्रदेशांत आढळणारा मुरारी हा पक्षी चिमण्या चंडोलप्रमाणेच गवताच्या बिया, इतर धान्य व कीटक यांच्यावर गुजराण करतो. फेब्रुवारी ते मे या काळात मुरारीची मादी तीन-चार अंडी घालते.
क्रौंच

पाणथळी पक्ष्यामध्ये कदाचित सर्वात रुबाबदार पक्षी कुठले तर **क्रौंच** पक्ष्यांकडे बोट दाखवावे लागेल. क्रौंच पक्ष्यांच्या अनेक जाती आहेत अत्यंत लांबवर उड्डाणांसाठी प्रसिद्ध असलेले हे क्रौंच पक्षी इतर पाणथळी पक्ष्यांपेक्षा बरेच दुर्मिळ आहे. दुर्मिळ असण्याचे मुख्य कारण त्यांची होणारी शिकार तसेच प्रजननाचे कमी प्रमाण व इतर मानवी हस्तक्षेप इत्यादी आहेत. इतर पाणथळी पक्ष्याचे म्हणजे सारंग किंवा सारस,  क्रौंच हे भाउबंद आहेत. लांब वरून हे सारखेच दिसतात परंतु क्रौंच पक्षी जेव्हा उडतात तेव्हा त्यांची मान लांब करून उडतात तर इतर बगळे व करकोचे हे मान इंग्रजी एस आकारात दुमडुन उडतात. तसेच इतरांपेक्षा क्रौंच पक्षी हे भारतात उन्हाळा सुरू झाला की ते कुठे परत जातात.लांबवर उड्डाणे भरतात. काही आंतरखंडीय स्थलांतर करण्यासाठी प्रसिद्ध आहेत. ते कधी कधी मोठे मोठे कळप करून राहातात तर कधी कधी एकटे अथवा फक्त जोडिदाराबरोबर असतात.
thumb |तुरेवाला क्रौंच

## मुख्य जाती 
* सारस क्रौंच (International-Grus antigone )(English-Indian Sarus Crane)

* सायबेरियन क्रौंच (Int.-Grus leucogeranus )(Eng-Siberian or Great White Crane)

* जापानी क्रौंच(Grus japonensis)

* कांड्या करकोचा (Int.-Anthropoides virgo(linnaeus) )(Eng-Demoiselle Crane)

* तुरेवाला क्रौंच ( काळा व करडा )

* साधा क्रौंच (Grus grus)

## संस्कृतीमध्ये 
क्रौंच भारतीय संस्कृती मध्ये प्रेमाचे प्रतिक मानले जाते. त्याचे कारण म्हणजे क्रौंचामध्ये बहुतकरून नर- मादि जोडी असते जी आयुष्यभर बरोबर राहाते, क्रौंचाच्या प्रणयक्रिडा व नृत्य ज्यांनी पाहिले असेल त्यांना वरचे प्रतिक मनोमन पटेल.
या क्रौंच पक्षावरूनच महर्षी वाल्मिकिंना काव्य स्फुरले असे मानतात.'मा निषाद सुखं तव आप्ससि, हत्वा मिथुनादेकं क्रौंच युगलं । ( अरे व्याधा ! क्रौंच पक्षाच्या मैथुन करणाऱ्या जोडप्यापैकी एकाची हत्या करून तुला सुख मिळणार नाही.)

## भारतातील क्रौंच 
भारतात सारस क्रौंच, सायबेरियन क्रौंच, कांड्या करकोचा (क्रौंच) व साधा क्रौंच हे मुख्यत्वे आढळून येतात. सायबेरियन क्रौंच हा हिवाळ्यात सायबेरिया येथुन राजस्थानमधील भरतपुर येथे स्थलांतर करतो. हा पक्षी आता अत्यंत दुर्मिळ झाला असून नामशेष होण्याच्या मार्गावर आहे. 

वर्ग:क्रौंच
वर्ग:पक्षी
नो प्रॉब्लेम (चित्रपट)

## यशालेख
## कलाकार
*नवीन प्रभाकर = जय
*जितेंद्र जोशी = वीरु
*मकरंद अनासपुरे = स्पायडर
## पार्श्वभूमी
## कथानक
## उल्लेखनीय
## बाह्य दुवे
झपाटलेल्या बेटावर

## यशालेख
साधारण 1993 मध्ये प्रदर्शित झालेला हा चित्रपट आहे.एका अज्ञात बेटावर सहलीसाठी गेलेल्या मित्रांची कथा त्यांच्यातील एक पाठोपाठ होणाऱ्या रहस्यमय मृत्यू प्रकरणावरून पुढे सरकत राहते.1993 म्हणजे मराठी चित्रपथांसाठी तसा एक चाकोरीबद्ध काळ. कौटुंबिक व भावनाप्रधान चित्रपट प्रदर्शित होण्याचा कालखंड.त्यामुळे एक रहस्यमयी नवीन प्रयोग म्हणून या चित्रपटाला समीक्षकांनी गौरवले असले तरी हा चित्रपट प्रेक्षकांच्या मात्र फारसा पसंतीस उतरला नाही.

## कलाकार
## पार्श्वभूमी
## कथानक
## उल्लेखनीय
या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.
*ही धुंद हवा सोसेना
*ही नजर शोधी तुला

## बाह्य दुवे
निवडुंग (चित्रपट)

## यशालेख
## कलाकार
*रवींद्र मंकणी = दामू
*अर्चना जोगळेकर = चित्रा

## पार्श्वभूमी
## कथानक
या चित्रपटाचे कथानक नाटकाशी संबंधित आहे. कमलाकर सारंग हा कोकणातील एक नाटकवेडा माणूस. आयुष्यभर झगडा करून अखेर अयशस्वी, अतृप्त राहिलेला. त्याचा मुलगा दामू (रविंद्र मंकणी). त्याला कलाकार म्हणून स्वतःला सिद्ध करायचे असते. चित्रा (अर्चना जोगळेकर) तिच्या मनाविरूद्ध कलाकार झालेली असते. काही अपरिहार्य कारणांमुळे त्या दोघांना एकत्र दामूच्या गावी जावे लागते. तेथे दामूच्या आईसमोर ते लग्नाचे खोटे नाटक करतात. चित्रा मात्र दामूवर खरेच प्रेम करू लागते. परंतु दामू तिला स्वीकारत नाही, कारण त्याला कलाकार म्हणून जनमान्यता मिळालेली नसते.  चित्रा त्यांना सोडून जात असते, त्याच वेळी दामूला कळते की त्याने  'राज्यस्तरीय नाट्यस्पर्धा'  प्रथम क्रमांकाने जिकंलेली आहे. त्यावेळी मात्र, तो चित्राला स्वीकारतो.

## उल्लेखनीय
या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.

*घर थकलेले
*ती गेली तेव्हा रिमझीम
*तू तेव्हा कशी
*केव्हा तरी पहाटे
*लवलव करी पातं
*वाऱ्याने हलते रान

## बाह्य दुवे
बंदिवान मी या संसारी

## यशालेख
## कलाकार
## पार्श्वभूमी
## कथानक
## उल्लेखनीय
## बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १९८४ मधील मराठी चित्रपट
अरोरा

**अरोरा** उत्तर आणि दक्षिण ध्रुव प्रदेशात काही वेळा प्रकाशाचे एक अलौकिक व नेत्रदीपक नृत्य आकाशात पहायला मिळते. मखमलीचा एखादा रंगबेरंगी प्रचंड पडदा आकाशात झळझळावा असे ते दृश्य असते. या आकाशातील प्रकाशमान पडद्यालाच अरोरा असे म्हणतात.

वर्ग:हवामानशास्त्र
फिरोज दस्तूर

## ओळख 
पंडित फिरोज दस्तूर (?? - मे ९, २००८, मुंबई) हे किराणा घराण्याचे ज्येष्ठ गायक होते. त्यांनी सवाईगंधर्वांकडून संगीताचे शिक्षण घेतले.

**सांगीतिक कारकीर्द**

इ.स. १९३० च्या दरम्यान दस्तूर भारतीय चित्रपट सृष्टीत अभिनेते म्हणून काम करत होते. त्यांनी काही काळ वाडिया मूव्हीटोन आणि इतर चित्रपट संस्थांबरोबर काम केले. परंतु शास्त्रीय संगीताकडे त्यांची ओढ सर्वाधिक होती.

सवाई गंधर्व संगीत महोत्सवात ते नियमित हजेरी लावत व उपस्थितांना आपल्या गायनाने मंत्रमुग्ध करत असत. आयुष्याच्या अखेरच्या वर्षांपर्यंत त्यांनी हा नेम कायम ठेवला.

**मृत्यू**

मे २००८ मध्ये वयाच्या ८९ व्या वर्षी मुंबई येथे अल्प आजारानंतर दस्तूर यांचे देहावसान झाले.

## संदर्भ 
वर्ग:हिंदुस्तानी गायक
वर्ग:संगीत नाटक अकादमी पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. २००८ मधील मृत्यू
काकडी

thumb|250px|right|हिरवी काकडी
*काकडी* हे एक पित्तशामक फळ आहे. **काकडी** स्वादिष्ट आणि उष्णतेचा त्रास कमी करते आणि तहान भागवते जेवणात बरेच लोक याचा उपयोग करतात.दारू दारू पिणारे पण दारु पिताना दारु पिता पिता मीठ लागलेली काकडी कधी कधी खातात. काकडीची वेल, पुष्प आणि फळ सलादच्या रूपात सम्पूर्ण विश्व मध्ये काकडीला विशेष महत्त्व आहे. काकडीला सलादच्या व्यतिरिक्त उपवासात फराळात उपयोग करतात. याच्या द्वारे मिठाई तयार केली जाते तसेच पोटातील तक्रार आणि बद्धकोष्ठता मध्ये काकडी औषधिच्या रूपात उपयोगी पडते. यात मोठ्या प्रमाणात फाइबर असतात. कावीळ, तहान, ज्वर, शरीर दाह, गर्मीचे सगळे दोष, चर्म रोगात काकडी लाभदायक आहे. याचा रस किडनी स्टोन मध्ये लाभदायक आहे. लघवीत होणारी जळजळ, थांबुन होणे, मधुमेह मध्ये पण लाभदायक आहे.काकडीच्या चकत्या डोळ्यांवर व चेहऱ्यावर ठेवल्यास थंडावा मिळतो. गुडघे दुखीला दूर करण्यासाठी, जेवनात काकडीचे सेवन जास्त प्रमाणात करायला हवे.

काकडीला इतर भाषांतील शब्द :
* इंग्रजी : Cucumber
* कानडी : संत्रेकाई
* गुजराती : काकडी, काकरी, तानसली
* तामीळ : मुल्लवेल्लरी 
* मराठी : काकडी, तारकाकडी, तवसे, वाळूक 
* बंगाली : खिरा
* लॅटीन : Cucumis sativus; Cucumis melo(Cucumis utilissimus)
* संस्कृत : एर्वारु, कर्कटी, त्रपुष्पा, मूत्रला, लोमशी, वालुंगी, शंतनू, सुधांसा, सुशीतला 
* हिंदी : ककड़ी, खीरा
प्रमुख कीट आणि व्याधियॉं
1. लाल कीडा: हा पत्ती आणि फूलांना खाते. याला थांबवण्यासाठी इण्डोसल्फान 4% चूर्ण 20-25 किग्रा./हे. टाकायला हवे.

2. फल कीडा: हा कीडा फूलांना खाउन टाकतो आणि फळांमध्ये छेद करून त्यात घुसतो. याच्या उपचारासाठी इण्डोसल्फान ४% चूर्ण 20-25 किग्रा./हे. टाकावे.

3. एन्थ्रेकनोज: या रोगात पानावर आणि फळांवर लाल, धब्बे होतात.बीयांना लावण्याच्या पहिले एग्रोसेन जी. एन. ने उपचारित करून घ्यायला हवे.

4. फ्यूजेरियम रूट हाट:या रोगांच्या प्रकोप ने तनेचा आधार काळा होताे नंतर रोप वाळतो बी वर गर्म पाणीचे उपचार (55 अंश सेल्सियस से 15 मिनट) करून मरक्यूरिक क्लोराइडचे 0.1 % सॉल्यूशन मध्ये टाकायला पाहिजे.

वर्ग:फळे
वर्ग:भाज्या
वर्ग:पाककलेमध्ये वापरले जाणारे पदार्थ
वर्ग:वेली
विल्यम लॉरेन्स ब्रॅग

*सर* **विल्यम लॉरेन्स ब्रॅग** (मार्च ३१, इ.स. १८९० - जुलै १, इ.स. १९७१) हा ऑस्ट्रेलियाचा भौतिकशास्त्रज्ञ होता. 

## जीवन 
## संशोधन 
## पुरस्कार
इ.स. १९१५चे भौतिकशास्त्राचे नोबेल पारितोषिक विल्यम लॉरेन्स व त्याचे वडील सर विल्यम हेन्री ब्रॅगने मिळवले.
## बाह्यदुवे
वर्ग:ऑस्ट्रेलियन भौतिकशास्त्रज्ञ
वर्ग:भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते
वर्ग:इ.स. १८९० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७१ मधील मृत्यू
इ.स. ५३३

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* जुलै ३ - ऍड डेसिममची लढाई.
* डिसेंबर १५ - टिकामेरोनची लढाई - व्हॅन्डाल राजा जेलिमर आणि रोमन सेनापति बेलिसारियस यांच्या सैन्यात.

## जन्म
## मृत्यू
## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ५३३
वर्ग:इ.स.च्या ५३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ३२४

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
* जुलै ३ - एड्रियानोपलची लढाई.
* डिसेंबर १९ - रोमन सम्राट लिसिनीयसने पदत्याग केला.

## जन्म 
## मृत्यू 
## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. ३२४
वर्ग:इ.स.च्या ३२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ४ थ्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
किराणा घराणे

हिंदुस्तानी शास्त्रीय रागसंगीताचा मूळ गाभा तसाच ठेवून  संगीत सादर करण्याच्या परंपरागत आणि विविध पद्धतींमुळे या संगीतात काही घराणी निर्माण झाली आहेत. त्यांपैकी किराणा (मूळ नाव कैराना) हे एक प्रमुख घराणे आहे.

## इतिहास
इसवी सनाच्या १३ च्या शतकात महाराष्ट्रातील औरंगाबादजवळच्या देवगिरी शहरात यादवांचे राज्य होते.  त्यावेळी रामदेवराव यादव यांच्या दरबारात गोपाल नायक नावाचे एक ध्रुपद गाणारे गायक होते. दिल्लीच्या अल्लाउद्दीन खिलजीने जेव्हा देवगिरी जिंकले तेव्हा त्याने देवगिरीच्या दरबारातील अनेक संगीततज्ज्ञांना पळवून दिल्लीला नेले. त्यांपैकी असलेले एक गोपाळ नायक,  हे किराणा घराण्याचे आद्य संस्थापक.

त्यांचे शिष्य भन्नू नायक आणि धोंडू नायक. घराण्याच्या तिसऱ्या पिढीचे गायक ग़ुलाम अली और ग़ुलाम मौला हे होते, तर चौथ्या पिढीत आले उस्ताद बंदे अली खान..  किराणा घराण्याचे प्रवर्तक समजले जाणारे उस्ताद अब्दुल करीम खान हे गोपाळ नायक यांनी निर्माण केलेल्या संगीत परंपरेतील पाचव्या पिढीवे गायक.

उस्ताद अब्दुल करीम खान, हे उत्तर प्रदेशातील मुजफ्फरनगरजवळच्या शामली जिल्ह्यातील कैराना नावाच्या गावाचे रहिवासी होते.  त्यावरून या घराण्याचे नाव कैराना पडले.  मात्र, पुढे हे घराणे ’किराणा’ (हिंदीत किराना) या नावाने प्रसिद्धीस आले.

याच घराण्यात सवाई गंधर्व, केसरबाई केरकर, रोशन‍आरा बेगम, बेगम अख्तर वगैरे गायक झाले.

## या घराण्यातील प्रसिद्ध गायक
* अच्युतराव अभ्यंकर
* अब्दुल करीम खान
* गंगुबाई हंगल
* पंडित फिरोज दस्तूर
* बसवराज राजगुरू
* बेहेरेबुवा
* भीमसेन जोशी
* अब्दुल वहीद खान
* सवाई गंधर्व
* संगमेश्वर गुरव
* सुरेशबाबू माने
* हिराबाई बडोदेकर
* मोहम्मद रफी (पार्श्व गायक)

## पुस्तके
* किराणा घराणे परंपरा आणि प्रवाह (लेखक - डॉ. अतींद्र सरवडीकर)

वर्ग:संगीत
वर्ग:संगीतातील घराणी
तू सुखकर्ता (चित्रपट)

**तू सुखकर्ता** हा १९९३ मध्ये प्रदर्शित झालेला एक लोकप्रिय मराठी विनोदी चित्रपट आहे. या चित्रपटाचे दिग्दर्शन एन. एस. वैद्य यांनी केले असून पटकथा व संवाद अशोक पाटोळे यांनी लिहिले आहेत.

## कथानक 
वर्षा नावाची तरुणी संसाराचा त्याग करून पूर्णवेळ अध्यात्माकडे वळते आणि लग्न न करण्याचा निर्णय घेते. तिचा भाऊ मनोहर तिला संसारात परत आणण्यासाठी एका मॅरेज ब्युरोची मदत घेतो. तिथून विनायक नावाचा एजंट तिला लग्नासाठी तयार करण्यासाठी पाठवला जातो, ज्यामुळे अनेक विनोदी प्रसंग घडतात.

## यशालेख
## कलाकार
* अशोक सराफ = विनायक विघ्नहर्ते
* निवेदिता जोशी = वर्षा
* निशिगंधा वाड = आरती
* लक्ष्मीकांत बेर्डे
* सुधीर जोशी
* आशालता वाबगांवकर
* नयनतारा

## पार्श्वभूमी
## संगीत 
या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.

*तू सुखकर्ता
*माझ्या प्रितीच्या पाखरा
*विश्वास शक्ती दे
*तुजवर जडली प्रिती

## बाह्य दुवे
निशिगंधा वाड

डॉ. **निशिगंधा वाड** (जन्म : ११ ऑक्टोबर १९६९) या मराठी नाट्य आणि चित्रपटसृष्टीतील एक अभिनेत्री आहेत. त्यांनी काही हिंदी चित्रपटांतूनही काम केले आहे. लहानपणी दुर्गा झाली गौरी या मराठी नाटकातील त्यांचे काम लोकांच्या विशेष लक्षात राहिले.

वाईतील महाराष्ट्र विश्वकोश मंडळाच्या प्रमुख डॉ. विजया वाड या निशिगंधा वाड यांच्या आई.  निशिगंधा वाड यांना वयाच्या अकराव्या वर्षी अभिनयाची राष्ट्रीय शिष्यवृत्ती मिळाली आणि. ती त्यांना पुढे ९ वर्षे मिळत राहिली. निशिगंधा वाड या १९८५मध्ये झालेल्या १०वीच्या परीक्षेत पहिल्या पन्‍नासात, आणि नंतर बारावीला मेरिटमध्ये तिसऱ्या आल्या होत्या.  पदवीधर होईपर्यंत त्या मुंबईच्या रुपारेल कॉलेजात होत्या आणि नंतर रुईया कॉलेजात.

भारतीय आणि ब्रिटिश रंगभूमीवरील स्त्रीची बदलती भूमिका या पीएच.डी.च्या प्रबंधासाठी निशिगंधा वाड यांनी १०० वर्षांचा ऐतिहासिक कालखंड घेऊन तौलनिक अभ्यास केला. २००३ मध्ये मुंबई विद्यापीठानं त्यांना पीएच.डी. बहाल केली. त्याची संपूर्ण नाट्य-चित्रसृष्टीत उत्तम दखल घेतली गेली. सन २००४ मध्ये त्यांच्या तीन चित्रपटांच्या महोत्सवासाठी त्यांनी खास दिल्लीहून बोलावणे आले. त्यावेळी अभिनेते सुनील दत्त यांच्या हस्ते ’निशिगंधा गौरव विशेषांका’चे  प्रकाशन झाले.

निशिगंधा वाड यांच्या नावाचा 'डॉ. निशिगंधा वाड एज्युकेशनल, कल्चरल ट्रस्ट आहे. डॉ. निशिगंधा वाड या ’चारचौघी’ या सुप्रसिद्ध मराठी मासिकाच्या ११ वर्षे संपादक होत्या.

## नाटके, चित्रपट आणि दूरचित्रवाणी मालिका
* अशी ही ज्ञानेश्वरी (मराठी चित्रपट-२००१)
* आप मुझे अच्छे लगने लगे (हिंदी चित्रपट-२००२)
* एकापेक्षा एक (मराठी चित्रपट-१९९१)
* कर्मयोद्धा (हिंदी चित्रपट-१९९२)
* जन्मदाता (हिंदी चित्रपट-१९९४)
* झी मराठी या वाहिनीवरील कुलवधू नावाची मालिका (१७ नोव्हेंबर २००८पासून)
* तुमकोना भूल पायेंगे (हिंदी चित्रपट-२००२)
* दादागिरी (हिंदी चित्रपट-१९९७)
* दीवानगी (हिंदी चित्रपट-२००२)
* प्रतिकार (मराठी चित्रपट-१९९१)
* बंधन (मराठी चित्रपट-१९९१)
* बाळा जो जो रे (मराठी चित्रपट-१९९३)
* वाजवा रे वाजवा (मराठी चित्रपट)
* शेजारी शेजारी (मराठी चित्रपट-१९९०)
* सलीम लंगडे पे मत रो (हिंदी चित्रपट-१९९०)
* सासर माहेर (मराठी चित्रपट-१९९४)
* 'सोनी पल' या हिंदी वाहिनीवरील 'खुशियों की गुल्लक आशी' या मालिकेतील प्रभा शुक्ला या साध्या, सरळ आईची भूमिका (सप्टेंबर २०१४)
* एका  पेक्षा  एक  (मराठी चित्रपट)
* दीवानगी (हिंदी चित्रपट-२००२)
* आप मुझे अच्छे लगने लगे (हिंदी चित्रपट-२००२)
* षंढयुग

## पुरस्कार
* पिंपरी-चिंचवडच्या कलारंग सांस्कृतिक संस्थेतर्फे कलागौरव पुरस्कार (२२-१-२०१५)

वाड, निशिगंधा
वाड, निशिगंधा
वाड, निशिगंधा
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
प्रफुल्लचंद्र राय

इवलेसे|प्रफुल्लचंद्र राय
*डॉक्टर* **प्रफुल्लचंद्र राय** (मराठी लेखनभेद: **प्रफुल्लचंद्र रे**; बंगाली: প্রফুল্লচন্দ্র রায় ;) (ऑगस्ट २, इ.स. १८६१ - जून १६, इ.स. १९४४) हे बंगाली रसायनशास्त्रज्ञ, उद्योजक शिक्षक होते. 'बंगाल केमिकल्स अँड फार्मास्युटिकल्स' या भारतातील पहिली औषधनिर्मिती कंपनी त्यांनी स्थापली. 

प्रफुल्लचंद्र रायांनी इ.स. १८८२ साली कोलकात्याच्या प्रेसिडेन्सी कॉलेजातून *नैसर्गिक विज्ञान* हा प्रधानविषय घेऊन बी.ए. पदवी मिळवली. पुढे त्यांनी युनायटेड किंग्डम येथे प्रयाण करून एडिन्बरा विद्यापीठात प्रवेश घेतला. इ.स. १८८६ साली त्यांनी *बी.एस्सी* पदवी, तर इ.स. १८८७ साली *डी.एस्सी* पदव्युत्तर अभ्यासक्रम पुरे केले. इ.स. १८८९ साली ते भारतात परतले व कोलकात्यात प्रेसिडेन्सी कॉलेजात रसायनशास्त्राचे सहायक प्राध्यापक म्हणून रुजू झाले. तिथे त्यांनी इ.स. १९१६ सालापर्यंत शिकवले. त्यानंतर ते कलकत्ता युनिव्हर्सिटी कॉलेज ऑफ सायन्स या महाविद्यालयात पलित अध्यासनावर रसायनशास्त्राचे प्राध्यापक म्हणून शिकवू लागले.

इ.स. १८९३ साली त्यांनी स्वतःचे भांडवल ओतून *बंगाल केमिकल्स अँड फार्मास्युटिकल्स वर्क्स* हा रसायननिर्मिती उद्योग स्थापला. भारतातील रसायन व औषधनिर्मिती उद्योगाची मुहूर्तमेढ या कारखान्याने रोवली गेली, असे मानले जाते. इ.स. १९०२ साली या कारखान्याचे मर्यादित कंपनीत रूपांतर करण्यात आले.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:बंगाली व्यक्ती
वर्ग:भारतीय उद्योगपती
वर्ग:भारतीय रसायनशास्त्रज्ञ
वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १८६१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९४४ मधील मृत्यू
नवरा माझा ब्रह्मचारी

## यशालेख
## कलाकार
## पार्श्वभूमी
## कथानक
## उल्लेखनीय
## बाह्य दुवे
ज्योत्स्ना राधाकृष्णन

हिंदी भाषा चित्रपटसृष्टीतील पार्श्वगायक.

राधाकृष्णन,ज्योत्स्ना
अभिजीत भट्टाचार्य

इवलेसे|अभिजीत भट्टाचार्य
**अभिजीत भट्टाचार्य** हा एक हिंदी चित्रपटसृष्टीतील पार्श्वगायक आहे.

वर्ग:पार्श्वगायक
वर्ग:रिकामी पाने
उपक्रम (संकेतस्थळ)

**उपक्रम** हे एक मराठी संकेतस्थळ आहे. हे संकेतस्थळ आता फक्त वाचनासाठी खुले आहे, त्यांच्यामधील लेखांत आता भर टाकता येत नाही.

मराठी भाषा, साहित्य आणि संस्कृती याबरोबरच विज्ञान, तंत्रज्ञान, गणित, कला, इतिहास या व यासारख्या इतर विषयांवर मराठीतून लेखन आणि चर्चा व्हावी, या विषयांशी निगडीत समुदाय बनावेत, उपक्रम चालावेत या उद्देशाने या संकेतस्थळाची निर्मिती केली आहे. या संकेतस्थळावर प्राधान्याने माहितीप्रधान लेखन आणि चर्चा व्हावी असा या संकेतस्थळाच्या चालकांचा स्थापनेच्यावेळी मानस होता.

## उपक्रम समुदाय 
बऱ्याच लोकप्रिय संकेतस्थळांवर असणाऱ्या ग्रुप किंवा कम्युनिटी सारखी सुविधा ‘उपक्रमा’वर समुदायांच्या स्वरूपात उपलब्ध होता. हे समुदाय कोणत्याही उपक्रमाशी संबंधित लोकांना किंवा विशिष्ट विषयांमध्ये रस असणाऱ्या लोकांना एक मंच मिळवून देई. येथे सदस्य त्यांच्या सामायिक आवडीनिवडी किंवा ध्येय धोरणांवर लेख, चर्चा आणि प्रतिसादांच्या माध्यमातून माहितीचे आणि विचारांचे आदानप्रदान करू शकत.

## बाह्य दुवे 
* उपक्रम संकेतस्थळ 

वर्ग:मराठी संकेतस्थळे
अमेरिका (पुस्तक)

**अमेरिका** या पुस्तकातून अनिल अवचटांनी अमेरिकेचे वेगळे स्वरूप वाचकांसमोर आणण्याचा प्रयत्न केलेला आहे..

अमेरिकेचा इतिहास फारसा जुना नाही. तरीसुद्धा या पुस्तकात अन्याय, शोषणाची बरीचशी उदाहरणे आहेत. विशेषतः मेक्सिकन मजुरांवर होत असलेले अन्याय व अत्याचार. कृष्णवर्णीयांचे होणारे अपमान, स्थानिक अमेरिकन तथा *रेड इंडियन* लोकांवर केलेली मुजोरगिरी आणि त्यांच्या अस्तित्वावर केलेला हल्ला, इत्यादी.

पुस्तकाच्या सुरुवातीलाच लिहिले आहे की 'अमेरिकेत करीयर करण्यासाठी जाणाऱ्या प्रत्येक तरुण/तरुणीने हे पुस्तक निदान एकदा तरी जरूर वाचावे.'

वर्ग:अनिल अवचट यांचे साहित्य
सावरखेड एक गाव

## यशालेख
## कलाकार
*विक्रम गोखले = तुकाराम पाटील
*सदाशिव अमरापूरकर = संपतराव मोरे
*अंकुश चौधरी = राहुल पाटील
*सोनाली खरे = प्रिया मोरे
*श्रेयस तळपदे = अजय
*शर्वरी जमेनीस = स्नेहा राऊत
*उपेंद्र लिमये = सुरेश
*बाळकृष्ण शिंदे = बबन
*निवास मोरे = संपतराव मोरेंचा गडी

## पार्श्वभूमी
Based on a book by D.M. Mirasdar

## उल्लेखनीय
या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.
*वाऱ्यावरती गंध पसरला
*गोंधळ मांडला

## बाह्य दुवे
*इरा फिल्म्सचे अधिकृत संकेतस्थळ
समांतरभुज चौकोन

frame|right|समांतरभुज चौकोन

**समांतरभुज चौकोन**: ज्याच्या विरुद्ध बाजू या एकमेकांना समांतर असतात अशा चौकोनाला समांतरभुज चौकोन म्हणतात.

वर्ग:भूमिती
कथा दोन गणपतरावांची

## कलाकार 
* दिलीप प्रभावळकर = गणपतराव तुरे
* डॉ. मोहन आगाशे = गणपतराव मोरे
* सुषमा देशपांडे = पार्वती
* संजय मोने = कोल्हे
* माधव वझे = शिक्षक
* रेणुका शहाणे = लीला
* नंदू पोळ = पुजारी
* अमिता खोपकर = सौ. पुजारी
* डॉ. हेमचंद्र अधिकारी = हेडमास्तर
* किशोर कदम = परशुराम न्हावी
* सयाजी शिंदे = नामदेव
* नंदुमाधव = साहेबराव
* अभिराम भडकमकर = हमीद
* अतुल पेठे = विजय

## उल्लेखनीय 
या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.

* जी जी अक्कडगावात जी

## बाह्य दुवे