open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
पवळा

तबाजी आणि रेऊबाई भालेराव या हिंदू - महार दांपत्याच्या पोटी महाराष्ट्रातील हिवरगांव (तालुका संगमनेर, जिल्हा अहमदनगर) या गावी १८७० साली **पवळा**चा जन्म झाला पुढे घरच्यांनी तिचे लग्न देवाशी लावून दिल्याने **पवळा** ’खंडोबाची मुरळी’ झाली. नंतर हरिबाबा नावाच्या एका गृ्हस्थाच्या तमाशात **पवळा** काम करू लागली. तो तमाशा बंद पडल्यावर **पवळा** नामा धुलवडकराच्या तमाशात गेली.

**पवळा**च्या पायात जणू जन्मजात नृत्य होते. तिचा गळा मुळातच अतिशय गोड होता. तिचे अप्रतिम सौंदर्य, तिची नृत्यकला आणि तिचा गोड गळा यावरून लोक तिला ’नामचंद पवळा’ म्हणू लागले. नामा धुलवडकराचा तमाशा फुटल्यावर **पवळा**, पठ्ठे बापूराव यांच्या तमाशात आली. **पवळा** आणि बापूराव यांचा संगम हा बापूरावांच्या प्रतिभेच्या परमोत्कर्षास कारणीभूत झाला. आणि त्याचवेळी बापूराव बाटले, त्यांना हद्दपार का करू नये अशी लोकांत चर्चा सुरू झाली. रोज मारामाऱ्या होऊ लागल्या आणि शेवटी पठ्ठे बापूराव आणि **पवळा** यांना कोर्टाचे बोलावणे आले.  न्यायाधीशाने बापूरावांना ’तुम्ही बाटलांत का’ असे विचारले.  त्याच्या उत्तरासाठी बापूरावांनी कोर्टातल्या ज्यूरींना आपल्या तमाशाचे आमंत्रण दिले. ज्यूरी तमाशाला आले आणि बापूरावांनी कवन सुरू केले.:-

श्रेष्ठ वर्ण मी ब्राह्मण असुनी, सोवळे ठेवले घालुन घडी
मशाल धरली हाती तमाशाची, लाज लाविली देशोधडी
कलीयुगाचा ऐका दाखला, पठ्ठे बापुराव भुलला पवळिला
महारिणीसाठी महार झाला
पुन्हा जात मिळेल का हो त्याला
ब्राह्मणाला हो जी जी ॥

कोर्टाने बापूराव आणि **पवळा**ला निर्दोष सोडले. पुढे परत त्यांचा तमाशाचा फड सुरू झाला आणि थोड्याच दिवसात पवळेच्या हेकेखोरपणाने मोडला. बापूरावांची लेखणी बंद पडली. **पवळा**ने मारुती पाटील कवठेकर नावाच्या सावकाराच्या नादाने स्वतंत्र फड काढला आणि तो न चालल्याने ती परत पठ्ठे बापूरावांकडे आली, मात्र फक्त थोड्या दिवसांसाठी. ६ डिसेंबर १९३९ला **पवळा**चा मृत्यू झाला. 

पवळेच्या मृत्यूनंतर बापूरांवांची लेखणी कायमची बंद झाली, असे म्हणतात.

वर्ग:तमासगीर
वर्ग:इ.स. १८७० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९३९ मधील मृत्यू
वर्ग:दलित कलाकार
वर्ग:लावणी कलाकार
नेति नेति

हिंदू धर्मात, विशेषतः ज्ञानयोगात आणि अद्वैत वेदान्तात, **नेति नेति** (न इति, न इति) या संस्कृत वचनाचा अर्थ "हे नाही, हे नाही" असा अथवा "हेही नाही, तेही नाही" असा होतो. नेति हा शब्द न इति म्हणजे "असे नाही" या शब्दांच्या संधीतून तयार झालेला आहे. हे वचन उपनिषदांमध्ये व अवधूत गीतेमध्ये आढळते आणि ब्रह्मज्ञान करवून घेण्याची इच्छा असलेल्या व्यक्तीला ब्रह्म काय काय नाही याचे विश्लेषक स्पष्टीकरण देते.

वर्ग:अध्यात्म
एन्रिके पेन्या नियेतो

**एन्रिके पेन्या नियेतो** (; २० जुलै, इ.स. १९६६ - ) हे लॅटिन अमेरिकेमधील मेक्सिको देशाचे विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष आहेत. १ जुलै, इ.स. २०१२ रोजी घेण्यात आलेल्या सार्वत्रिक निवडणुकीमध्ये नियेतो यांनी विजय मिळवला. अध्यक्षपदाची निवडणुक लढवण्यापूर्वी नियेतो हे २००५ ते २०११ दरम्यान मेहिको राज्याचे  राज्यपाल होते.

## हे सुद्धा पहा 
* जगातील देशांच्या राष्ट्रप्रमुख व सरकारप्रमुखांची यादी

## बाह्य दुवे 
*व्यक्तिचित्र 

वर्ग:इ.स. १९६६ मधील जन्म
वर्ग:मेक्सिकोचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शॉन कॉनरी

**सर थॉमस शॉन कॉनरी** (२५ ऑगस्ट, १९३० - ३१ ऑक्टोबर, २०२०) हा एक स्कॉटिश सिने अभिनेता व निर्माता आहे. त्याच्या नायकांच्या भुमिकांसाठी कॉनरीला आजवर २ वेळा ऑस्कर तर ३ वेळा गोल्डन ग्लोब पुरस्कार मिळाले आहेत. सर्वात पहिला जेम्स बाँड साकारण्यासाठी कॉनरी जगप्रसिद्ध आहे. त्याने १९६२ ते १९७१ दरम्यान ६ बाँडपटांमध्ये नायकाची कामे केली. कॉनरीला *सर्वोत्तम जिवंत स्कॉटिश व्यक्ती* अशी उपाधी मिळाली आहे.

## बाह्य दुवे
*संकेतस्थळ

वर्ग:ब्रिटिश चित्रपट अभिनेते
वर्ग:इ.स. १९३० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०२० मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
विजय देवधर

विजय देवधर (जन्म : पुणे, १५ जुलै १९४७;  - चिंचवड-पुणे, ३० नोव्हेंबर २०१२) हे एक मराठी लेखक होते.

## अल्पचरित्र 
देवधर पुण्यातील इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ ट्रॉपिकल मीटिऑराॅलॉजीमध्ये वरिष्ठ तांत्रिक अधिकारी म्हणून काम करीत. 'नवल', 'विचित्र विश्‍व' या मासिकांमधून त्यांनी लेखनास सुरुवात केली होती. त्यांनी दिवाळी अंक, मासिके, साप्ताहिके यांमध्येही विपुल लेखन केले. ते इंग्रजीमधील साहसकथांचा, शौर्यकथांचा, गुप्तहेरकथांचा आणि कादंबऱ्यांचा मराठीत अनुवाद करीत असत. त्यांची अनेक अनुवादित पुस्तके गाजली. 

३० नोव्हेंबर २०१२ रोजी अल्पशा आजाराने चिंचवड, पुणे येथे देवधरांचे निधन झाले.

## विजय देवधर यांची मराठी पुस्तके
* अस्वलांचा शेजार (अनुवादित, मूळ इंग्रजी, ... )
* आफ्रिकेतील थरार दिवस थरार रात्री (मूळ इंग्रजी, ... )
* इजिप्शियन ममीचे रहस्य (कथासंग्रह)
* इफ टुमारो कम्स्  (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक - सिडने शेल्डन)
* कथा साहसवीरांच्या 
* कार्लसनची जलपरी आणि विलक्षण गूढकथा 
* कावा (कथासंग्रह)
* गियानाहून पलायन (कथासंग्रह)
* गोष्टी साहसांच्या (कथासंग्रह)
* डाॅ.नो (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक - इयान फ्लेमिंग)
* डूम्स डे कॉन्स्पिरसी (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक - सिडमे शेल्डन)
* डेझर्टर (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक - गंथर बान्हमान) 
* डेडली गेम (अनुवादित, मूळ इंग्रजी, लेखिका - Christine Feehan)
* नॉक! नॉक!! हू इज देअर? (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक - जेम्स हॅडले चेस)  
* द नेकेड फेस (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक - सिडने शेल्डन) 
*नो कम बॅक्स (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक - फ्रेडरिक फॉर्सिथ)  
* प्राणघातक कंठा आणि इतर अद्भुत सत्यकथा (कथासंग्रह)
* प्राणिमित्रांच्या जगात 
* प्राण्यांचा डॉक्टर (बालसाहित्य)
* फ्रॉम रशिया विथ् लव्ह (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक - इयान फ्लेमिंग)
* बदला (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक - आलफ्रेड हिचकाॅक)
* बर्म्युडा ट्रँगल (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक - चार्लस बर्लिझ)  
* ब्लड लाईन (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक - सिडने शेल्डन)  
* मजेदार प्राणी (प्राणिविषयक)
* मास्टर ऑफ द गेम (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक - सिडने शेल्डन)
* मृत्युपेटीत पाच दिवस आणि काही विलक्षण साहसकथा
* मृत्युलेख  (अनुवादित, मूळ इंग्रजी, 
* मृत्यूचा गुणगुणाट 
* मेमरीज् ऑफ मिडनाइट (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक - सिडने शेल्डन), 
* मोटारसायकलिस्ट चिम्पांझी (बालसाहित्य)
* यू फाइंड हिम्, आय विल फिक्स हिम् (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक - जेम्स हॅडले चेस)  
* रेज ऑफ एंजल्स (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक - सिडने शॆल्डन), 
* रोमहर्षक शिकारकथा 
* वाघ सिंह माझे मित्र 
* विदाउट ए ट्रेस (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक - चार्लस बर्लिझ) 
* सापळा (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक - आलफ्रेड हिचकाॅक) 
* सारंच फार विलक्षण 
* साहसांच्या जगात 
* साहसी सागरकन्या 
* द सेव्हन्थ सिक्रेट (अनुवादित, मूळ इंग्रजी, आयर्विंग वॅलेस)
* स्फिंक्स् (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक - रॉबिन कूक)  
* हिचकॉकच्या रहस्यदालनात (दोन भाग, अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक - आलफ्रेड हिचकाॅक) 
* साहसांच्या जगात' (अनुवादित, मूळ इंग्रजी, ... )
* हायवेवरील थरार 
* हिटलरचा अणुबॉम्ब कसा फसला (कथासंग्रह)
* हेरांच्या अजब जगात (कथासंग्रह)

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९४७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१२ मधील मृत्यू
वर्ग:मराठी लेखक
कुंडलिनी योग

कुंडलिनी योग ही शक्ती, जागृती, चारित्र्य व सजगतेच्या विकासासाठीची भौतिक, मानसिक व आध्यात्मिक शाखा आहे. कुंडलिनी योगात संवेदी जागृतीची व्याप्ती वाढवून ईश्वराच्या अनंत जागृतीत तिला विलीन करण्यावर लक्ष केंद्रित केले जात असल्याने त्याला जागृती योग असेही म्हणतात. योगाची व ध्यानाची पद्धत म्हणून कुंडलिनीचा उद्देश मूल्यांच्या संवर्धनासाठी, सत्यवचनासाठी, इतरांच्या सेवेसाठी व शुश्रुषेसाठी आवश्यक असणारी सहानुभूती व चेतना विकसित करण्याची मानवाची सृजनशील आध्यात्मिक क्षमता वाढविणे हा आहे.

## कुंडलिनी या विषयावरील मराठी पुस्तके
* कुंडलिनी शक्ती : विज्ञानाच्या दृष्टिकोनातून, लेखक - डाॅ. अविनाश श्री चाफेकर
* कुंडलिनी : लेखक - योगीराज मनोहर हरकरे, वैदिक प्रकाशन

वर्ग:अध्यात्म
सुईच्या टोकावर किती देवदूत नाचू शकतात?

सुईच्या टोकावर किती देवदूत नाचू शकतात? हा प्रश्न अनेकदा, विशेषतः मध्ययुगीन देवदूतवादाच्या खंडनासाठी आणि सामान्यतः स्कॉलास्टिक मताच्या खंडनासाठी वापरला जातो. डन्स स्कोटस व थॉमस अ‍ॅक्विनास यासारख्या व्यक्तींवर टीका करण्यासाठीही हा प्रश्न विचारला जातो. "सुईच्या टोकावर किती देवदूत बसू शकतात?" अशाही स्वरूपात हा प्रश्न विचारला जातो. आधुनिक काळात कोणतेही व्यावहारिक मूल्य नसलेल्या गोष्टींवर व्यर्थ वेळ घालविण्याच्या प्रवृत्तीसाठी हा औपरोधिक प्रश्न विचारला जातो.

वर्ग:इंग्लिश भाषेतील म्हणी
ताओ

ताओ वा दाओ (चिनी: 道; पिन्यिन:  Dào) ह्या चिनी भाषेतील शब्दाचा अर्थ 'रस्ता', 'मार्ग' किंवा 'पथ' असा असून काही वेळा 'तत्त्व' किंवा 'सिद्धांत' अशा अर्थानेही तो वापरला जातो. पारंपरिक चिनी तत्त्वज्ञान व धर्म यांच्या संदर्भात ताओ ही ज्ञानमीमांसीय संकल्पना असून लाओझीपासून उद्भूत झालेल्या या संकल्पनेने एका धर्माला (Wade–Giles, Tao Chiao; Pinyin, Daojiao) आणि तत्त्वज्ञानाला (Wade–Giles, Tao chia; Pinyin, Daojia) जन्म दिला. या दोहोंना ताओ मत असे म्हणले जाते.

वर्ग:तत्त्वज्ञान
नसरुद्दीन

right|thumb|200px|१७ व्या शतकातील नसरुद्दीनचे एक लघुचित्र

नसरुद्दीन (तुर्किश: नसरुद्दीन होजा, ऑटोमन तुर्किश: نصر الدين خواجه, पर्शिअन: خواجه نصرالدین‎, पश्तो: ملا نصرالدین‎, अरेबिक: نصرالدین جحا‎ / ALA-LC: Naṣraddīn Juḥā, उर्दू: ملا نصرالدین ‎, उझ्बेक: Nosiriddin Xo'ja, Nasreddīn Hodja, बोस्निअन: Nasrudin Hodža) हा तेराव्या शतकात रुमच्या सेल्जुक सल्तनतीमधील अक्शेहिरमध्ये होऊन गेलेला (आजचा टर्की) सेल्जुक सुफी मानला जातो. लोकप्रिय तत्त्वज्ञ आणि शहाणा मनुष्य म्हणून ओळखला जाणारा हा नसरुद्दीन गमतीशीर गोष्टींसाठी आणि चातुर्यकथांसाठी प्रसिद्ध आहे. हजारो कथांमध्ये तो शहाणा, चतुर माणूस भेटत असला तरी बऱ्याचदा वेडगळ मनुष्य म्हणूनही अनेक कथांमध्ये तो आढळतो. नसरुद्दीन कथा ही गर्भित विनोद असलेली बोधप्रद कथा असते. दरवर्षी त्याच्या जन्मगावी आंतरराष्ट्रीय नसरुद्दीन होजा महोत्सव ५-१० जुलैदरम्यान आयोजित केला जातो.

वर्ग:ऐतिहासिक व्यक्ती
वर्ग:लोककथा
ताओ धर्म

ताओ वाद किंवा ताओ मत (अलीकडील संज्ञा दाओवाद) ही ताओसोबत (किंवा दाओसोबत) सुसंवादाने राहण्यावर भर देणारी तत्त्वज्ञानाची आणि धर्माची परंपरा आहे. ताओ वा दाओ ह्या चिनी भाषेतील शब्दाचा अर्थ 'रस्ता', 'मार्ग' किंवा 'पथ' असा असून काही वेळा 'तत्त्व' किंवा 'सिद्धांत' अशा अर्थानेही तो वापरला जातो आणि ताओ मत सोडून इतर चिनी तत्त्वज्ञानांमध्येही तो आढळतो. ताओ मतात, ताओ अशा गोष्टीचा निर्देश करते जे अस्तित्वात असलेल्या सर्व गोष्टींमागचे प्रचालक बल आणि स्रोतही आहे. अंतिमतः ताओ अव्याख्येय आहे : "व्यक्त केला जाऊ शकणारा ताओ हा शाश्वत ताओ नाही."

वर्ग:ताओवाद
वर्ग:बौद्ध धर्माचे संप्रदाय
वर्ग:बौद्ध धर्म
वर्ग:धर्म
वर्ग:चीन
ई-साहित्य संमेलन

मराठीमध्ये अनेक **ई-साहित्य संमेलने** होतात. त्यांतले एक युनिक फीचर्स नावाची संस्था भरवते.  या संस्थेने आतापर्यंत भरवलेली ई-संमेलने.

* पहिले ई-साहित्य संमेलन, ३१ डिसेंबर २०१० ते २ जानेवारी २०११, अध्यक्ष : रत्नाकर मतकरी
* दुसरे ई-साहित्य संमेलन, इ.स. २०१२, अध्यक्ष : कवी ग्रेस
* तिसरे ई-साहित्य संमेलन, २० मार्च २०१३पासून, अध्यक्ष : भालचंद्र नेमाडे
* चौथे ई-साहित्य संमेलन २४ मार्च २०१४ पासून पुढे दहा दिवस, अध्यक्ष ना.धों.महानोर 
* पाचवे ई-साहित्य संमेलन २६ मार्च २०१५पासून होत आहे. डॉ. अनिल अवचट संमेलनाध्यक्ष आहेत..

## आणखी एक ई-साहित्य संमेलन
२ ते १४ फेब्रुवारी २०१४ या कालावधीत ‘रेणुका आर्ट्‌स खुले ई साहित्य संमेलन’ झाले होते. रेणुका आर्ट्‌स'च्या मते सोशल नेटवर्किंग साईट्सच्या इतिहासातील हे ‘प्रथम ऑनलाईन साहित्य संमेलन’ होते. हे संमेलन अतिशय खेळीमेळीत व यशस्वीरीत्या पार पडले व त्याची दखल अनेक वृत्तपत्रे, तसेच ‘जय महाराष्ट्र’ या न्यूझ चॅनेलदेखील घेतली होती, असे सांगितले जाते.. 

२०१५ साली अशा प्रकारचे दुसरे संमेलन १ ते १३ फेब्रुवारी या कालावधीत झाले.

## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्यदुवे
* 

पहा : साहित्य संमेलने

वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
इल्हाम अलियेव

**इल्हाम हैदर ओग्लु अलियेव** (अझरबैजानी: İlham Heydər oğlu Əliyev; २४ डिसेंबर, इ.स. १९६४ - ) हा मध्य आशियामधील अझरबैजान देशाचा विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष आहे. इल्हाम हा अझरबैजानचा तिसरा राष्ट्राध्यक्ष हैदर अलियेव ह्याचा मुलगा आहे.

## हे सुद्धा पहा 
*जगातील देशांच्या राष्ट्रप्रमुख व सरकारप्रमुखांची यादी

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:इ.स. १९६१ मधील जन्म
वर्ग:अझरबैजानचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वल्लभभाई पटेल साहित्य संमेलन

जुनी सांगवी(पुणे) येथील सरदार वल्लभभाई पटेल प्रतिष्ठानच्या वतीने शिर्डी(अहमदनगर जिल्हा) येथे एकदिवसीय **’सरदार वल्लभभाई पटेल साहित्य संमेलन’** २२ नोव्हेंबर २०१२ रोजी झाले. संमेलनाध्यक्ष बबन पोतदार होते. त्यांच्या बीजभाषणानंतर संमेलनात, ’संत महात्म्यांच्या अध्यात्माचे विचार आणि आजचा युवक’ या विषयावर परिसंवाद, आणि धनंजय सोलकर यांच्या अध्यक्षतेखाली कविसंमेलन झाले. पुरस्कार वितरण समारंभ व आभार प्रदर्शनानंतर संमेलन संपले.

त्यानंतरचे पुढले वल्लभभाई पटेल साहित्य संमेलन पाचगणी येथे २१-४-२०१३ला होणार होते, झाले की नाही ते माहित नाही.. संमेलनाच्या अध्यक्षपदी पिंपळे गुरव (पुणे) येथील लेखक सुरेश कंक हे असणार होते. सुरेश कंक हे पथनाट्याद्वारे एड्‌सविषयक प्रबोधन करतात. त्यांचे ’एड्‌सला प्रतिबंध’ हे पुस्तक प्रकाशित झाले आहे. त्यांना महाराष्ट्र सरकारचा गुणवंत कामगार पुरस्कारही मिळाला आहे.

पहा : मराठी साहित्य संमेलने

वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
जीसॅट-१०

**जीसॅट-१०** हा भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था इस्रोने अवकाशात सोडलेला एक कृत्रिम उपग्रह आहे. 

## विवरण 
* उपग्रह- जीसॅट-१०
* अवकाशात प्रक्षेपण- २९ सप्टेंबर इ.स. २०१२
* प्रक्षेपक यान - एरियन-५व्हीए२०९
* प्रक्षेपक स्थान - फ्रेंच गयाना
* काम बंद दिनांक - 
* वजन - ३४०० किलो
* आकार - २.० × १.७७ × ३.१ मीटर
* ऊर्जा - ६४७४ वॅट्
* उपग्रहावरील यंत्रे - १२ केयु बँड ट्रांसपॉंडर, १२ सी बँड ट्रांसपॉंडर, 'गगण' उपग्रह आधारित विस्तार प्रणाली
* उपग्रह कक्षा - भूस्थिर ८३ रेखांश पूर्व
* कार्यकाळ - १५ वर्ष
* उद्देश्य - दळणवळण, उपग्रह प्रसारण, हवामानशास्त्र, शोध व 'गगण' नावाची स्वदेशी जीपीएस यंत्रणा

## संदर्भ 
भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था, इस्रो

वर्ग:भारतीय अंतराळ संशोधन
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय उपग्रह
स्टँडर्ड ऑइल

**स्टँडर्ड ऑइल** ही अमेरिकेतील खनिज तेलाचे उत्पादन, वहन, शुद्धीकरण आणि विक्री करणारी मोठी कंपनी होती. हीची स्थापना १८७०मध्ये जॉन डी. रॉकफेलरने ओहायोमध्ये केली. ही कंपनी जगातील सगळ्यात मोठी खनिज तेल शुद्धीकरण कंपनी होती आणि जगातील सगळ्यात मोठ्या कंपन्यांमधील एक होती.

सुरुवातीच्या काळात स्टँडर्ड ऑइलने तेलाचे उत्पादन आणि हाताळण्याच्या प्रक्रियेत अनेक शोध लावून उत्पादनखर्च कमी केला व त्याद्वारे इतर तेलकंपन्याशी स्पर्धा करून त्यांच्यावर वर्चस्व मिळविले. नंतरच्या काळात स्टँडर्ड ऑइलने आपल्या संपत्ती व बाजारातील पतीचा दुरुपयोग करून अनेक स्पर्धकांना अडचणीत आणून त्यांचा व्यवसाय बंद पाडला. ही कंपनी अमेरिकेतील खनिज तेल बाजारावर एकाधिकार गाजवत असल्याचे पाहून अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाने १८११मध्ये या कंपनीचे विभाजन केले.

वर्ग:अमेरिकेमधील खनिजतेल उत्पादक कंपन्या
वर्ग:अमेरिकेमधील खनिजतेल शुद्धीकरण कंपन्या
वर्ग:अमेरिकेमधील खनिजतेल वाहक कंपन्या
आनंद (बुद्धशिष्य)

**आनंद** हा गौतम बुद्धाच्या प्रमुख शिष्यांपैकी एक आणि बुद्धाचा निकटचा सेवक होता. बुद्धाच्या अनेक शिष्यांपैकी आनंदाची स्मरणशक्ती अत्यंत चांगली होती आणि सुत्त पिटकामध्ये असलेली बहुतांश सुत्ते पहिल्या बौद्ध परिषदेदरम्यान बुद्धाने दिलेल्या उपदेशाच्या आनंदला झालेल्या स्मरणावर बेतलेली आहेत. या कारणासाठी आनंदला धर्मरक्षक मानले जाते.

बुद्धाच्या म्हणण्यानुसार भूतकाळातील आणि भविष्यातील प्रत्येक बुद्धाला दोन प्रमुख सहकारी आणि एक सेवक असेल. गौतम बुद्धाच्या बाबतीत सारिपुत्त व महामोग्गलान ही शिष्यांची जोडी तर आनंद हा सेवक होता. 

पाली, संस्कृत या भाषांमध्ये तसेच अन्य भारतीय भाषांमध्ये आनंद या शब्दाचा अर्थ 'वरदान' असा होतो. हे लोकप्रिय बौद्ध व हिंदू व्यक्तिनाम असून इंडोनेशियामधील मुस्लिमांमध्येही ते लोकप्रिय आहे.

## पहा
* गौतम बुद्ध

वर्ग:अरहंत
वर्ग:गौतम बुद्धांचे शिष्य
वर्ग:बौद्ध भिक्खू
वर्ग:गौतम बुद्धांचे कुटुंब
परिनिर्वाण

[right|thumb|200px|बुद्धाचा मृत्यू किंवा [महापरिनिर्वाण, गांधार शैली दुसरे-तिसरे शतक]]

बौद्ध मतानुसार परिनिर्वाण म्हणजे (संस्कृत: परिनिर्वाण; पाली: परिनिब्बान; चिनी: 般涅槃) अखेरचे निर्वाण असून बोधी (संपूर्ण जागृती) प्राप्त केलेल्या व्यक्तीच्या शरीराच्या मृत्यूनंतर परिनिर्वाण घडते. भावचक्र, संसार, कर्म आणि पुनर्जन्म यांच्यातून संपूर्ण मुक्ती परिनिर्वाणात साधली जाते. 

महापरिनिब्बान सुत्तात बुद्धाच्या परिनिब्बानाचे वर्णन आहे. तपशिलात वर्णन असल्याने थेरवाद परंपरेतील महापरिनिब्बाण सुत्त बुद्धाच्या मृत्यूनंतर हजारो वर्षांनी लिहिले गेले असले तरी बुद्धाच्या आयुष्यातील घटनांसाठीचा तो अधिक विश्वासार्ह संदर्भ मानला जातो.

## मृत्यूनंतर निर्वाण 
बौद्ध दृश्यात, जेव्हा एक माणूस मरण पावतो आणि त्याचे शारीरिक शरीर विघटित होते तेव्हा व्यक्तीचे निराकरण झालेले कर्म नवीन जन्मापर्यंत पोहचते; आणि अशा प्रकारे कर्मिक वारसा संसराच्या सहा भागातील एकात पुनर्जन्म घेतो. जेव्हा एखादी व्यक्ती निर्वाण प्राप्त करते तेव्हा ती कर्मिक पुनर्जन्मातून मुक्त केली जाते. जेव्हा एखादा माणूस मरण पावतो तेव्हा त्याचे शारीरिक शरीर विघटित होते आणि पुनर्जन्माच्या चक्राचे अंत होते. 

वर्ग:बौद्ध धर्म
महापरिनिब्बाण सुत्त

*महायान महापरिनिर्वाण सूत्रासाठी निर्वाण सूत्र पहा.* 

महापरिनिब्बाण सुत्त हे दीघ्घ निकाय या थेरवाद बौद्ध मताच्या ग्रंथातील सोळावे सुत्त (सूत्र) आहे. दीघ्घ निकाय हे सुत्त पिटकाचा एक भाग आहे. महापरिनिब्बान सुत्तात गौतम बुद्धाच्या आयुष्यातील अंतिम काळाचे तपशीलवार वर्णन असून पाली साहित्यातील हे सर्वांत मोठे सूत्र आहे. 

## पहा
* गौतम बुद्ध

वर्ग:बौद्ध धर्म
महायान महापरिनिर्वाण सूत्र

*पाली साहित्यातील सुत्तासाठी महापरिनिब्बाण सुत्त पहा.*

निर्वाण सूत्र किंवा महपरिनिर्वाण सूत्र (चिनी: Nièpán Jīng (涅槃經); जपानी: Nehankyō (涅槃経); तिबेटी प्रमाणभाषा: myang 'das kyi mdo) हे महायान बौद्धमताच्या प्रमुख सूत्रांपैकी एक आहे. बौद्ध धर्मसाहित्यातील पाली भाषेतील महापरिनिब्बान सुत्ताशी त्याचे नामसाधर्म्य असले तरी स्वरूप व घटकांच्या बाबतीत या दोहोंमध्ये मोठे फरक आहेत. म्हणूनच नेहमी त्याचा निर्देश महायान महापरिनिर्वाण महा-सूत्र असा किंवा सुटसुटीतपणे "निर्वाण सूत्र" असा केला जातो.

वर्ग:बौद्ध धर्म
ॲनिमेशन

खालील टप्पे खाणाऱ्या चेंडूचे ॲनिमेशन वरील सहा चित्रांपासून बनविले गेले आहे. 

हे ॲनिमेशन १० चित्रे प्रतिसेकंद या वेगाने जात आहे. 

जलद गतीने स्थीर चित्रे दाखवून हालचालीचा भ्रम निर्माण करण्याला **ॲनिमेशन** () म्हणले जाते|अ‍ॅनिमेशन ही एक अशी पद्धत आहे ज्यात हलत्या प्रतिमांसारखे दिसण्यासाठी आकृती हाताळली जाते. पारंपारिक अ‍ॅनिमेशनमध्ये, छायाचित्रण करण्यासाठी आणि चित्रपटासाठी प्रदर्शन करण्यासाठी पारदर्शक सेल्युलायड शीटवर हाताने प्रतिमा रेखाटल्या किंवा रंगविल्या जातात. आज बहुतेक अ‍ॅनिमेशन संगणक-व्युत्पन्न प्रतिमा (सीजीआय) सह बनविल्या जातात. संगणक अ‍ॅनिमेशन अतिशय थ्रीडी animaनिमेशन असू शकते, तर 2 डी संगणक अ‍ॅनिमेशन स्टाईलिस्टिक कारणास्तव, कमी बँडविड्थ किंवा वेगवान रिअल-टाइम रेंडरिंगसाठी वापरले जाऊ शकते. इतर सामान्य अ‍ॅनिमेशन पद्धती पेपर कटआउट्स, कठपुतळी किंवा चिकणमातीच्या आकृत्यांसारख्या दोन आणि त्रिमितीय वस्तूंवर स्टॉप मोशन तंत्र लागू करतात |

## अ‍ॅनिमेशन मध्ये व्यवसाय 
अ‍ॅनिमेशन आणि गेमिंगमधील पदविका अभ्यासक्रम शिकणारा विद्यार्थी ग्राफिक डिझाइनर, वेब डिझायनर, 2 डी / 3 डी iनिमेटर, 2 डी / 3 डी डिझायनर, एव्ही एडिटर, टेक्निकल ट्रेनर, 3 डी मॉडेलर, मल्टीमीडिया प्रोग्रामर, कंपोझिटर, व्हिज्युअलायझर्स, कंटेंट डेव्हलपर सारख्या नोकरीच्या भूमिकेचा पाठपुरावा करू शकतो आघाडीच्या अ‍ॅनिमेशन स्टुडिओ आणि करमणूक कंपन्यांमध्ये प्री आणि पोस्ट प्रॉडक्शन एक्झिक्युटिव्ह.

## व्युत्पत्ती 
"अ‍ॅनिमेशन" हा शब्द लॅटिनच्या "āनिमेटिअन" शब्दापासून बनलेला आहे. इंग्रजी शब्दाचा प्राथमिक अर्थ "चैतन्य" आहे आणि "फिरत्या प्रतिम माध्यम"च्या अर्थापेक्षा जास्त काळ वापरात आला आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:चित्रपट
वर्ग:ॲनिमेशन
यू.जी. कृष्णमूर्ती

**उप्पालुरी गोपाल कृष्णमूर्ती** (९ जुलै, इ.स. १९१८ - २२ मार्च, इ.स. २००७) हा बोधीला प्रश्नांकित करणारा भारतीय विचारवंत होता. व्यक्तीच्या दैनंदिन आयुष्यातील विचाराचे महत्त्व मान्य असूनही अंतिम वास्तवाच्या किंवा सत्याच्या संदर्भात त्याने विचारास आधार मानणे नाकारले आणि असे करताना विचारांच्या सर्व व्यवस्थांना आणि तत्त्वज्ञानांना नाकारले. यासंदर्भात त्याचे प्रसिद्ध विधान आहे : "त्यांना सांगा की समजून घेण्याजोगे काहीही नाही." 

अनेकांनी त्याला बोधीप्राप्त मनुष्य मानले असले तरी कृष्णमूर्ती आपल्या अवस्थेचा निर्देश नेहमी "नैसर्गिक अवस्था" असा करीत असे. बोधी अस्तित्वात असेलच तर बोधीप्राप्तीची इच्छा किंवा मागणी हाच बोधीच्या मार्गातील एकमेव अडथळा आहे असे त्याचे मत होते.

जिद्दू कृष्णमूर्ती या समकालिनाशी त्याचा अनेकदा संबंध आला. 

वर्ग:भारतीय तत्त्वज्ञ
वर्ग:इ.स. १९१८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००७ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आनंद (निःसंदिग्धीकरण)

**आनंद** ही एक मानसिक किंवा भावनिक स्थिती होय.

**आनंद** या शब्दाने सुरू होणारे खालील लेख उपलब्ध आहेत:
## आनंद पहिला शब्द असलेल लेख 
* आनंद (चित्रपट)
* आनंद (बुद्धशिष्य) - बुद्धांचा समकालीन भिक्खू
* आनंद (मासिक) - मराठी मासिक
* आनंद यादव - एक लेखक
* आनंद अभ्यंकर - एक अभिनेता
* आनंद बक्षी - एक हिंदी गीतकार व कवी 
* आनंद पाळंदे - लोकप्रिय मराठी लेखक 
* आनंद भाटे - हिंदुस्तानी संगीतातील मराठी गायक
* आनंद बोबडे - एक मराठी लेखक
* आनंद शिंदे - एक मराठी गायक
* आनंद-मिलिंद - बॉलिवूडमधील एक संगीत दिग्दर्शक जोडी
* आनंद मोडक -  एक संगीतकार
* आनंद व्यंकटेश काटीकर - फर्ग्युसन महाविद्यालयातील मराठी भाषेचे प्राध्यापक
* आनंद इंगळे - मराठी चित्रपट अभिनेता
* आनंद शर्मा - भारतीय राष्ट्रीय कांग्रेस पक्षाचे एक नेते 
* आनंद माडगूळकर - ग.दि. माडगूळकर यांचे चिरंजीव व एक मराठी लेखक 
* आनंद अमृतराज - भारताचा आंतरराष्ट्रीय पातळीवरचा टेनिस खेळाडू
* आनंद गायकवाड - सामाजिक भान असलेले विद्रोही कवी
* आनंद विहार टर्मिनल रेल्वे स्थानक - भारताच्या दिल्ली शहरामधील एक प्रमुख रेल्वे स्थानक 
* आनंद माहिडोल - राम सातवा, थायलंडचा राजा, यांचे पर्यायी नाव  
* आनंद दिनकर कर्वे - डॉ. आनंद कर्वे एक मराठी शास्त्रज्ञ
* आनंद पटवर्धन - प्रख्यात लघुपटनिर्माते
* आनंद चंद - भारत देशातील एक राजकारणी
* आनंद नाडकर्णी - डाॅ.आनंद नाडकर्णी, एक मराठी लेखक, नाटककार व मनोविकारतज्ज्ञ
* आनंद कुमार -  बिहारमधील भारतीय गणितज्ञ 
* आनंद मोहन - भारतीय राजकारणी
* आनंद अहिरवार -  भारतीय राजकारणी
* आनंद सिंह - भारतीय राजकारणी

## आनंद दुसरा शब्द असलेल लेख 
* देव आनंद - एक भारतीय चित्रपट कलाकार
* विश्वनाथन आनंद - भारतीय बुद्धिबळ ग्रॅंडमास्टर
* मुल्कराज आनंद - भारतीय इंग्लिश लेखक
* आदर्श सेन आनंद - भारताचे २९ वे सरन्यायाधीश
* टिनू आनंद - भारतीय चित्रपट अभिनेता 
* चेतन आनंद - एक भारतीय बॅडमिंटन खेळाडू 
* स्वामी आनंद ऋषी - एक लेखक व आचार्य रजनीश यांचे शीष्य
* के.व्ही. आनंद -  तमिळ छायादिग्दर्शक व चित्रपटदिग्दर्शक 
* आनंदी आनंद गडे - एक मराठी कविता
* नित्या आनंद - एक भारतीय शास्त्रज्ञ 
* आचार्य आनंद ऋषीजी - एक जैन धर्मगुरू
* उमा आनंद चक्रवर्ती - दिल्लीतील स्त्रीवादी कार्यकर्त्या व लेखिका
* लव्हली आनंद - भारतीय राजकारणी
ग्वारानी भाषा

**ग्वारानी** किंवा **पेराग्वेयन ग्वारानी** ही दक्षिण अमेरिका खंडामधील एक स्थानिक भाषा आहे. ही भाषा पेराग्वेची राष्ट्रभाषा असून येथील ९८ टक्के लोक ग्वारानी वापरतात. 

## हे सुद्धा पहा 
* जगातील भाषांची यादी

वर्ग:पेराग्वे
वर्ग:दक्षिण अमेरिकेतील भाषा
बेस गिटार

इवलेसे

इवलेसे

इवलेसे

इवलेसे

इवलेसे

इवलेसे

इवलेसे

इवलेसे

इवलेसे

इवलेसे

इवलेसे

इवलेसे

इवलेसे

इवलेसे

## बाह्य दुवे
* http://www.alfred.com/img/pdf/BOP/FingeringCharts/Electric_Bass.pdf
बोधी

right|thumb|200px|बोधिप्राप्त बुद्धाची मूर्ती

**बोधी** किंवा **बोध** या शब्दाचा अर्थ "स्थितीचे परिपूर्ण आकलन" असा होतो. ही संज्ञा प्रबोधनकाळासाठी किंवा ज्ञानोदयाच्या काळासाठी मुख्यत्वे वापरली जाते. बौद्ध धर्माच्या आध्यात्मिक क्षेत्रात बोधी या संज्ञेचा अर्थ "अंतिम सत्याचे आकलन किंवा साक्षात्कार" असा होतो. पाश्चात्य विद्वानांनी "एन्लायटनमन्ट" हा प्रतिशब्द बोधी, केन्शो आणि सतोरी या बौद्ध मतातील संज्ञांसाठी वापरला आहे. हिंदू धर्मातील मोक्ष (मुक्ती) ही संकल्पना आणि जैन धर्मातील केवल ज्ञान ही संज्ञा बोधीशी समकक्ष आहे.
## हे सुद्धा पहा 
*बुद्धत्व

वर्ग:बौद्ध धर्म
वर्ग:बौद्ध तत्त्वज्ञानविषयक संकल्पना
वर्ग:विस्तार विनंती
अवलोकितेश्वर

इवलेसे|अवलोकितेश्वर
**अवलोकितेश्वर** हा महायान या बौद्ध संप्रदायातील लोकप्रिय बोधिसत्त्वांपैकी एक आहे. महायान पंथात बोधिसत्त्वाचे महत्त्व वाढल्यामुळे ह्याला उपास्य देवतेचे स्वरूप प्राप्त झाले.

कंबोडियाचा सातवा जयवर्मन राजा वारल्यावर झाल्यावर त्याचे जयवर्मन हे नाव बदलून त्याला अवलोकितेश्वर असे म्हणले जाऊ लागले होते असाही उल्लेख आहे. अवलोकितेश्वर म्हणजे कारुण्याचे प्रतीक असे मानले जाते.अवलोकितेश्वर म्हणजे ज्याची दयार्द्र नजर ही भूमीवरील व्याधी, पीडा, त्रस्तता भोगणाऱ्या लोकांकडे वळली आहे.

## स्वरूप
अवलोकितेश्वर बोधिसत्त्वाच्या डोक्यावर मुकुट असतो आणि त्याला सहस्र हात असतात.

वर्ग:बौद्ध धर्म
वर्ग:महायान
वर्ग:चीन
वर्ग:बोधिसत्व
लॉरा चिनचिया

**लॉरा चिनचिया मिरांदा** (; २७ मार्च १९५९ - ) ही मध्य अमेरिकेच्या कोस्टा रिका देशाची विद्यमान व पहिली महिला राष्ट्राध्यक्षा आहे. 

## हे सुद्धा पहा 
*जगातील देशांच्या राष्ट्रप्रमुख व सरकारप्रमुखांची यादी

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ  

वर्ग:इ.स. १९५९ मधील जन्म
वर्ग:कोस्टा रिकाचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
केन्शो

**केन्शो** (पारंपरिक चिनी: 見性; जपानी: 見性; शब्दशः: "'स्व'भाव पाहणे") ही झेन परंपरेतील जपानी संज्ञा आहे. केनचा अर्थ "पाहणे" असा तर शोचा अर्थ "स्वभाव" किंवा "सार" असा होतो. 

केन्शो ही आरंभीची अंतर्दृष्टी किंवा जागृती आहे, पूर्ण बुद्धत्व नाही. आणखी सरावाने ही अंतर्दृष्टी खोलवर नेऊन दैनंदिन आयुष्यात तिची अभिव्यक्ती करण्यास शिकावे लागते. 

केन्शो ही संज्ञा बऱ्याचदा सतोरी या संज्ञेच्या अर्थच्छटेसाठीही वापरली जाते.

वर्ग:बौद्ध धर्म
सतोरी

**सतोरी** (चिनी: 悟; पिन्यिन भाषा: wù; कोरियन भाषा: 오 o; व्हिएतनामी भाषा: ngộ) ही प्रबोधनासाठीची किंवा ज्ञानोदयासाठीची जपानी भाषेतील संज्ञा आहे. झेन बौद्ध परंपरेत केन्शोचा निर्देश करण्यासाठी सतोरी ही संज्ञा वापरली जाते. केन्शो म्हणजे "स्वतःच्या वास्तव स्वरूपात पाहणे". 

सतोरी आणि केन्शो यांना प्रतिशब्द म्हणून "एन्लायटनमन्ट" ही संज्ञा वापरली जाते. हीच संज्ञा बोधी, प्रज्ञा आणि बुद्धत्व यांच्या भाषांतरासाठीही वापरली जाते.

वर्ग:बौद्ध धर्म
वर्ग:जपानमध्ये बौद्ध धर्म
फेदेरिको फ्रांको

**लुईझ फेदेरिको फ्रांको गोमेझ** (; २४ जुलै १९६२ - ) हा दक्षिण अमेरिकेमधील पेराग्वे देशाचा विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष आहे.

## हे सुद्धा पहा 
* जगातील देशांच्या राष्ट्रप्रमुख व सरकारप्रमुखांची यादी

## बाह्य दुवे 
* व्यक्तिचित्र  

वर्ग:पेराग्वेचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
महामुद्रा

**महामुद्रा** तथा *श्रेष्ठ मुद्रा* किंवा *श्रेष्ठ प्रतीक* ही बौद्ध धर्मातील संकल्पना आहे. महामुद्रेची जाणीव झालेली व्यक्ती ज्या प्रकारे वास्तवाचा अनुभव घेते त्यास महामुद्रा असे म्हणतात. मुद्रा या संज्ञेने प्रत्येक बाब किंवा आविष्कार स्पष्टपणे दिसते याचा निर्देश होतो तर महा ही संज्ञा अशी बाब संकल्पनेच्या, कल्पनेच्या आणि प्रक्षेपणाच्या पलीकडील असल्याच्या तथ्याकडे लक्ष वेधते.  

महामुद्रा तिबेटी बौद्धमताच्या नव्या शाखांमधील सगळ्या आचारांच्या शिकवणीचेही प्रतिनिधित्व करते. महामुद्रा हा बौद्धमताच्या सर्व पवित्र ग्रंथांचा सारभूत संदेश आहे असे तिबेटी बौद्धमतात मानले जाते.

वर्ग:बौद्ध धर्म
वर्ग: बौद्ध तत्त्वज्ञानविषयक संकल्पना
शिकारीपूर

**शिकारीपूर** (स्थानिक लोक याला **शिकारीपुरा** असेही म्हणतात)  (कन्नड: ಶಿಕಾರಿಪುರ) हे कर्नाटक राज्याच्या शिमोगा जिल्ह्यातील एक शहर व तालुक्याचे ठिकाण आहे.
काऱ्हाटी

काऱ्हाटी हे महाराष्ट्र राज्याच्या पुणे जिल्ह्यातल्या बारामती तालुक्यात कऱ्हा नदीच्या काठी वसलेले गाव आहे. 

कऱ्हा नदीच्या तटी म्हणजे कऱ्हेतटी म्हणून काऱ्हाटी असे नाव या गावाला पडले. 

प्रसिद्ध मराठी कवी सलील वाघ यांचे हे मूळ गाव.  

## लोकसंख्या
सन २०११ च्या जनगणनेच्या अंतरिम निष्कर्षांनुसार काऱहाटी गावाची लोकसंख्या ३,२३९ असून तिच्यापैकी १,६८३ पुरुष आहेत.

## संदर्भ
वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
छायाचित्रण संग्रह

छायाचित्रण संग्रह
## जुने छायाचित्र जतन पद्धती 
छायाचित्र जतन संग्रह करण्याची पद्धती असते. त्यासाठी विविध संस्कार केले जातात.
## मोठा छायाचित्र संग्रह 
## छायाचित्र संग्रह पद्धती
## संगणकीय छायाचित्र संग्रह 
## छायाचित्र संग्रह पुनरावृत्ती
## संग्रह जतन प्रणाली
इवलेसे
 
इवलेसे
इवलेसे

वर्ग:छायाचित्र
वर्ग:प्रकाशचित्रण
मार्क्सवादी स्त्रीवाद

अभिजात मार्क्सवाद आणि स्त्रीवाद् यांच्यातील परस्पर संबंधाबाबत विचारवंतांमध्ये मतभेद आहेत. अर्थात मार्क्सवादातील पुढील काही आशय सुत्रांनी स्त्रीवादी आकलनात भर पाडली आहे : १. ऐतिहासिक विकासक्रम समजून घेण्यासाठी विचारांवर वा संकल्पनांवर नव्हे, तर लोकांच्या भौतिक कृतीवर विशेषतः उत्पादनाच्या क्रियेवर भर दिला आहे. २. माणूस स्वतः आपला इतिहास घडवत असतो. या संकल्पनांचा स्त्रीवादी आकलनावर प्रभाव पडला आहे. प्रामुख्याने कुटुंबातील शोषण ऐतिहासिक संदर्भात समजून घेणे शक्य झाले. 

## संदर्भ 
वर्ग:स्त्रीवाद
वर्ग:मार्क्सवाद
एरोसर्व्हिस इल्युशिन आयएल-७६टी अपघात

नोव्हेंबर २०, २०१२ रोजी एरोसर्व्हिसच्या  इल्युशिन आयएल-७६टी या मालवाहुविमानाला धावपट्टीवर उतरताना अपघातग्रस्त होऊन विमानातील सर्व ६ जण व जमीनीवरील २६ जण मृत्त्युमुखी पडले.

वर्ग:२०१२ मधील विमान अपघात व दुर्घटना
वर्ग:विमान अपघात व दुर्घटना
केतकी माटेगावकर

**केतकी माटेगांवकर** ही एक मराठी अभिनेत्री व गायिका आहेत. केतकीची आई सुवर्णा माटेगावकर या गायिका आहेत तसेच केतकीचे वडील संवादिनी वादक आहेत.

## प्रसिद्धीच्या झोतात 
वयाच्या चौथ्या वर्षी केतकीच्या गाण्यांचा पहिला संच प्रकाशित झाला.

माटेगावकर आपल्याआईबरोबर अनेक कार्यक्रमातून गाणे सादर करीत असे. सा रे ग म प: लिटील चॅम्प्स या झी मराठी वरील कार्यक्रमातील गीतगायनामुळे प्रसिद्धी तिला जगभर प्रसिद्धी मिळाली. आजारपणामुळे तिला स्पर्धेतुन बाहेर पडावे लागले, दरम्यान केतकीने २०१२ मध्ये मिलिंद बोकील यांच्या कादंबरीवर आधारित शाळा या मराठी चित्रपटामार्फत अभिनय क्षेत्रात पदार्पण केले,  मुळातच  ही कादंबरी अतिशय गाजलेली असल्याने त्यावरील या चित्रपटास  देखील  प्रेक्षकांचा उदंड प्रतिसाद लाभला. शालेय जीवन, पहिलं प्रेम अशा अनेक गोष्टींचं चित्रण या चित्रपटात आपल्याला पहायला मिळते.

या चित्रपटानंतर केतकीने "आरोही… गोष्ट तिघांची" या कौटुंबिक सामाजिक चित्रपटात "मृणाल कुलकर्णी" व "किरण करमरकर" या कलाकारांसमवेत रुपेरी पडद्यावर झळकली. यानंतर  प्रतिकुल परिस्थितीतून शाळकरी मुलीपासून ते कलेक्टर झालेल्या तरुणीच्या प्रवासाची कथा सांगणारा तानी हा चित्रपट केला, यानंतर महेश मांजरेकर यांच्या काकस्पर्श  या चित्रपटात केतकीने प्रिया बापट  हिच्या लहानपणीची भूमिका रंगवली, केतकी माटेगावकर यांना त्यांच्या काकस्पर्श या मराठी चित्रपटातील भूमिकेबद्दल, मराठी इंटरनॅशनल फिल्म अँड थिएटरचा २०१२ सालचा सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा पुरस्कार  मिळाला आहे.

२०१४ मध्ये आलेला रवी जाधव दिग्दर्शित टाईमपास केतकीचा सर्वात हिट चित्रपट ठरला आहे. यात तिच्या सोबत आहे प्रथमेश परब हा नवोदित कलाकार होता. किशोरवयातील प्रेम यावर प्रकाश टाकणारा हा चित्रपट होता. तसेच नंतरच्या काळात फुन्त्रू या मराठी चित्रपटात देखील ती दिसली.

## नाटक 
**अवघा रंग एकचि झाला** या मीना नेरुरकर लिखित नाटकात केतकीने महत्त्वाची भूमिका साकारली आहे. हे एक संगीत नाटक असुन शास्त्रीय संगीतावर आधारित काही गाणी यात केतकीने सादर केली आहेत.

## संगीत दिग्दर्शन 
केतकी माटगावकर यांनी संगीत दिग्दर्शन करायला सुरुवात केल्यावर ‘हरिदर्शनाची ओढ’ या अभंगाला चाल दिली आहे. सुरेश वाडकर यांनी तो गायला आहे.

## चित्रपट कारकीर्द 
## चित्रपट (गायिका)
## अल्बम (गायिका)
* अडम तडम (बाल-गीत)
* अबबबबं (बाल-गीत)
* आम्ही कोळ्याची पोर हाय (बाल-गीत)
* उठा उठा चिऊताई (बाल-गीत)
* एकदा काय झाले (बाल-गीत)
* एका माकडानं काढलं दुकान (बाल-गीत)
* एका माणसाची दाढी (बाल-गीत)
* काल लोटला (आल्बम - केतकी)
* कोकिळ म्हणतो काय करावे (बाल-गीत)
* चंद्र माझ्या ओंजळीत (आल्बम - केतकी)
* झुक झुक गाडी (बाल-गीत)
* जादू व्हावी एकदा तरी (बाल-गीत)
* जो जो रे अनसूया तनया (अंगाई गीत)
* टप टप पडती (बाल-गीत)
* नादावलं पाखरू (आल्बम - केतकी)
* पाखरा पाखरा येऊन जा
* पुन्हा एकदा (आल्बम - केतकी)
* बेडूक शाळेमध्ये गेला (बाल-गीत)
* भास हा (आल्बम - केतकी)
* मनमोहना (आल्बम - केतकी)
* मनूताई आली (बाल-गीत)
* माझ्या मना (आल्बम - केतकी)
* या मोठ्यांना काही (बाल-गीत)
* सांगना आई (बाल-गीत)
* सुट्टी एके सुट्टी (बाल-गीत)
* स्वप्नात पाहिली राणीची बाग (बाल-गीत)

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:पुणे निवासी
वर्ग:इ.स. १९९४ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
शिंगॉन बौद्ध

**शिंगॉन** (जपानी: 真言宗) हा एक जपानी बौद्ध संप्रदाय आहे. हे जपानी बौद्ध धर्माच्या मुख्य प्रवाहातील प्रमुख प्रणालींपैकी एक आहे. वज्रबोधी व अमोघवज्र यांसारख्या भटकत्या साधूंनी भारतातून चीनमध्ये नेलेल्या आणि तिसऱ्या-चौथ्या शतकापासून सुरू झालेल्या गुप्त बौद्धमतांपैकी शिंगॉन एक आहे. कूकै या बौद्ध भिक्खूच्या मार्गदर्शनाखाली नंतर जपानमध्ये या मताचा उत्कर्ष झाला. गोपनीय शिकवणीच्या प्रसारास परवानगी मागण्यासाठी कूकै तंग राजवटीच्या काळात चीनमध्ये गेला होता. त्याच्यामुळे या मताला *जपानी गुप्त बौद्धमत* किंवा *पारंपरिक गुप्त बौद्धमत* असेही म्हणले जाते. झेन्यान या चिनी शब्दावर बेतलेल्या *शिंगॉन* या संज्ञेचा अर्थ *सत्य शब्द* असा होतो. झेन्यान हा शब्द *मंत्र* या संस्कृत शब्दावर बेतलेला आहे.

वर्ग:जपानमध्ये बौद्ध धर्म
वर्ग:बौद्ध धर्माचे संप्रदाय
वज्रयान

**वज्रयान** (मंगोलियन: Очирт хөлгөн, Ochirt Hölgön, चिनी: 密宗, mì zōng) हा बौद्ध धर्माचा एक संप्रदाय आहे. वज्रयान ही बौद्धमताची अनेक शतकांदरम्यान उत्क्रांत झालेली व्यामिश्र आणि बहुमुखी व्यवस्था आहे. ही तांत्रिक बौद्धमत, तंत्रयान, मंत्रयान, गुप्त मंत्र, गोपनीय बौद्धमत आणि हिरा मार्ग या नावांनीही ओळखली जाते. मंगोलिया आणि भूतान या देशांत वज्रयान बौद्ध धर्म बहुसंख्यक आहे. तसेच भूतानचा वज्रयान हा राजधर्म आहे.

वज्रयान धर्मसाहित्यानुसार बोधीच्या तीन मार्गांपैकी वज्रयान हा एक आहे. थेरवाद व महायान हे इतर दोन मार्ग होत. वज्रयानाची स्थापना भारतीय महासिद्धांनी केली असून वज्रयानात बौद्ध तांत्रिक साहित्य प्रमाण मानले जाते.

## विस्तार 
कालमिकिया, तिबेट, भूतान, मंगोलिया या देशांतील बहुसंख्यक जनता ही वज्रयान बौद्ध धर्म अनुसरणारी आहे.

## वज्रयान बौद्ध धर्माचा इतिहास (भारतीय)
).]]

### तंत्र
 Mandala, based on the tantric Vajrasekhara Sutra, and symbolizing the final realization of Vairocana Buddha in Shingon.]]
, a fierce form of Shiva, known as Yamantaka in Tibetan Buddhism.]]

## हे सुद्धा पहा 
* नवयान
* झेन
*महायान
*हिनयान

वर्ग:बौद्ध धर्म
वर्ग:बौद्ध धर्माचे संप्रदाय
अरविंद पिळगावकर

**अरविंद पिळगावकर** (जन्म : १८-१०-१९३७) हे मराठी नाट्य‍अभिनेते आहेत.  मुंबईतील विल्सन महाविद्यालयातून कलाशाखेची पदवी घेतल्यानंतर पिळगांवकर यांनी पंडित के. डी. जावकर, पंडित जितेंद्र अभिषेकी आणि पंडित गोविंदराव अग्नी यांच्याकडून संगीताचे शिक्षण घेतले तर डॉ. दाजी भाटवडेकर आणि पुरुषोत्तम दारव्हेकरांकडून नाट्यशास्त्राचे धडे घेतले. १९६४ साली त्यांनी ’यशवंतराव होळकर’ या नाटकातून रंगभूमीवर पदार्पण केले.  ते गायक नट आहेत. ’साहित्य संघ’ आणि ’विद्याधर गोखले प्रतिष्ठान’ या संस्थांत ते संगीत नाट्यप्रशिक्षक म्हणून ते काम करीत असतात. 

## अरविंद पिळगावकरांनी भूमिका केलेली नाटके  (कंसात भूमिकेचे नाव)
* अमृत मोहिनी (विष्णू)
* इंद्रजित वध (परिपार्श्वक)
* एकच प्याला (रामलाल)
* संत कान्होपात्रा (चोखोबा आणि राजा)
* कृष्णार्जुन युद्ध (कृष्ण)
* घनश्याम नयनी आला (युवराज)
* जय जगदीश हरे (जयदेव)
* दशावतारे राजा (नारद)
* धाडिला राम तिने का वनी? (भरत)
* नयन तुझे जादुगार (प्रसाद)
* पंढरपूर (लिंबाजी)
* पुण्यप्रभाव (भूपाल)
* प्रीतिसंगम (खलनायक)
* बावनखणी ( सुखदेव/बाजीराव)
* भाव तोचि देव (एकनाथ)
* सं. भावबंधन (प्रभाकर) 
* महाश्वेता (पुंडलिक)
* माझा होशिल का ()
* माता न तू वैरिणी (कुणाल)
* सं. मानापमान (धैर्यधर, लक्ष्मीधर)
* सं. मृच्छकटिक (शर्विलक)
* यशवंतराव होळकर (पठाण)
* रीत अशी प्रीतीची (कृष्ण)
* लाडकी लक्ष्मी (विष्णू)
* वाऱ्यावरची वरात (देसाई)
* सं. वासवदत्ता (उदयन)
* विठो रखुमाय ( माळी राया/मांत्रिक)
* सं. विद्याहरण (कच)
* सं. शारदा (कोदंड)
* शेपटीचा शाप (कवी)
* शोभिली भगिनी कृष्णाला (कृष्ण)
* संत कान्होपात्रा (चोखा मेळा आणि राजा)
* संत नामदेव (नामदेव)
* संगीत संशयकल्लोळ (अश्विनशेठ/साधू)
* सोन्याची द्वारका (सुदाम)
* सं. सौभद्र (अर्जुन, कृष्ण, नारद, सूत्रधार)
* स्वयंवर (भीष्मक)
* हाच मुलाचा बाप

## आठवणीतील गाणी
* उडुनी जा पाखरा (नाटक : नयन तुझे जादुगार)
* कधी भेटेन वनवासी वियोगी रामचंद्राला (नाटक : धाडला राम तिने का वनी) 
अरविंद पिळगावकरांनी गायलेली नाट्यगीते इथे  आहेत.
रुपसुंदर सखी

## पुरस्कार
अरविंद पिळगावकरांना महाराष्ट्र सरकारकडून अण्णासाहेब किर्लोस्कर संगीत रंगभूमी जीवनगौरव या पुरस्काराने सन्मानित केले आहे.  पाच लाख रुपये रोख, मानचिन्ह आणि मानपत्र असे या पुरस्काराचे स्वरूप आहे.

वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते
संशोधन

संशोधन म्हणजे ज्ञानाची पातळी वाढवण्यासाठी एखाद्या विषयाचा पद्धतशीरपणे केलेला अभ्यास होय. यामध्ये सत्याची तपासणी, आधी सापडलेल्या तत्त्वांची पुष्टी, नवीन विषयाचा अभ्यास आदी प्रकार असतात.

## प्रकार
### शास्त्रीय संशोधन
* कृषी संशोधन

### मानवविज्ञान संशोधन
*इतिहास संशोधन
### कला संशोधन
*आध्यात्मिक संशोधन
हे संशोधन सर्वच माणसाला गरजेचे आहे 
संशोधन करा

## संशोधनातील टप्पे
* संशोधनाची विषय निश्चिती
* पूर्व लेखन आढावा (Literature review)
* संशोधन हेतु निश्चित करायचे असते
* प्रश्नाचे स्वरूप निश्चित करणे -  परिकल्पना मांडणे (hypotheses)
* विदा गोळा करणे
* विदा गाळणी, छाननी करणे व त्याचा अर्थ शोधणे
* संशोधनावर केलेले कार्य लिहून काढणे 

## प्रकाशन
## संशोधन कार्याला लागणारा पैसा
विद्यापीठाची फी, टायपिंग, पेपर , बांधणी, या साठी पैसा लागतो, 

## पुस्तके
* सामाजिक संशोधन पद्धती - लेखक, सुनील मायी, डायमंड पब्लिकेशन्स 
*  संशोधन पद्धती,प्रक्रिया,अंतरंग, लेखक, डॉ. दु. का संत, पुणे विद्यार्थी गृह प्रकाशन
* संगीतावरील संशोधन पद्धती

=हे सुद्धा पहा=
* टाटा मूलभूत संशोधन संस्था
*आघारकर संशोधन संस्था
*संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था
*भारतीय राष्ट्रीय अंतराळ संशोधन संघ
*रामन संशोधन संस्था
*नासा ल्यांगले संशोधन केंद्र
*भौतिकी संशोधन कार्यशाळा
*युरोपीय अणुकेंद्रीय संशोधन संस्था
*भांडारकर प्राच्यविद्या संशोधन संस्था
*प्लाझ्मा संशोधन केंद्र
*विद्यावाचस्पती

## बाह्य दुवे
* [www.loksatta.com/daily/20090225/sh05.htm  संशोधन आराखडय़ाचे लेखन]
* पी.एच.डीचे संशोधन करावे नेटके 
* संशोधन व साहित्य संस्थांच्या ग्रंथालयांना शासनमान्यता व अनुदान 
* संशोधन पद्धती,प्रक्रिया,अंतरंग
* अर्थशास्त्रीय संशोधन पद्धती
* संशोधन क्षेत्रातील मायबोलीकर
* [mum.digitaluniversity.ac/WebFiles/9%20sanshodhanadhi.pdf शासकीय संशोधन अधिछात्रवृत्ती]
* [mr.upakram.org/node/1434 उत्पादन - संशोधन]
* महाराष्ट्र अभियांत्रिकी संशोधन संस्था
* संशोधन अधिनियम - भारत का राष्ट्रीय पोर्टल

वर्ग:संशोधन
वर्ग:पद्धतशीर अभ्यास
वर्ग:शिक्षण
गावबा

**गावबा** हे संत एकनाथांचे शिष्य होते. एकनाथांचा भावार्थ रामायण हा ग्रंथ यानी पूर्ण केला.

## बाह्य दुवे
* http://santeknath.org/shishya%20parampara.html 

वर्ग:एकनाथ
भय्यासाहेब महाराज

हे सन्त एकनाथ महाराजान्चे १२ वे वन्शज असुन यान्चा शिष्य परिवार सर्वत्र पसरलेला आहे. अनेक नामवन्त किर्तनकार यान्चे शिष्य होते. 
हे सन्त एकनाथ महाराज सन्स्थानचे अधिपति होते. नाथान्चा आदर्श समोर ठेवून यानिही प्रपन्च आणि परमार्थ याचा सुरेख सङगम साधला. 
कर्तिक व.१४ला इ.स. १९८९ साली ते अनन्तात विलीन झाले.

## बाह्य दुवे
*  http://santeknath.org/shishya%20parampara.html
गिरिजाबाई

ह्या सन्त एकनाथान्च्या पत्नि होत्या. यान्च्या पुर्वेतिहासा बद्दल विशेष माहिती नसुन लग्नानन्तरच त्या प्रकाश झोतात आल्या.
## संदर्भ
संत एकनाथ.ऑर्ग
बार्नस्ले एफ.सी.

**.बार्नस्ले एफ.सी.** हा इंग्लंडच्या बार्नस्ले शहरामधील एक फुटबॉल क्लब आहे.

वर्ग:इंग्लिश फुटबॉल क्लब
ब्लॅकपूल एफ.सी.

**ब्लॅकपूल एफ.सी.** हा इंग्लंडच्या ब्लॅकपूल शहरामधील एक फुटबॉल क्लब आहे.

वर्ग:इंग्लिश फुटबॉल क्लब
इप्सविच टाउन एफ.सी.

**इप्सविच टाउन एफ.सी.** हा इंग्लंडच्या इप्सविच शहरामधील एक फुटबॉल क्लब आहे.

वर्ग:इंग्लिश फुटबॉल क्लब
सॉल्झब्री

**सॉल्झब्री** हे इंग्लंडच्या विल्टशायर ह्या काउंटीमधील एक शहर आहे. स्टोनहेंज ही ऐतिहासिक वास्तू सॉल्झब्रीजवळच स्थित आहे.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत पर्यटन संकेतस्थळ

वर्ग:इंग्लंडमधील शहरे
एकनाथ षष्ठी

संत एकनाथ महाराजांनी ज्या दिवशी समाधी घेतली तो फाल्गुन वद्य षष्ठी हा दिवस नाथषष्ठी म्हणून ओळखला जातो. या दिवशी पैठण या गावी  समाधी उत्सव होतो. त्यावेळी भरणाऱ्या यात्रेला लाखोंचा जनसमुदाय  नाथांच्या समाधीच्या दर्शनाला येतो. 

## बाह्य दुवे
* एकनाथ षष्ठी 
*  http://epaper.esakal.com/esakal/20100307/5734227853179693953.htm  विदागारातील आवृत्ती
*  http://72.78.249.125/esakal/20110325/4920347430080437002.htm  विदागारातील आवृत्ती
*  http://72.78.249.125/esakal/20120314/5079746192019279396.htm  विदागारातील आवृत्ती

वर्ग:सण आणि उत्सव
भाऊसाहेब निंबाळकर

भाऊसाहेब निंबाळकर (जन्म- १२ डिसेंबर इ.स. १९१९ मृत्यू- ११ डिसेंबर २०१२) हे महाराष्ट्र संघाकडून प्रथम वर्गीय क्रिकेट खेळलेले खेळाडू होते. महाराष्ट्रातर्फे रणजी स्पर्धेत एका डावात सर्वाधिक धावा काढण्याचा विक्रम त्यांच्या नावावर आहे. १९४८-४९ च्या हंगामात पुणे येथे काठियावाड संघाविरुद्ध नाबाद ४४३ धावांची खेळी भाऊसाहेबांनी केली होती. काठियावाडच्या कर्णधाराने सामनाच सोडून दिल्याने भाऊसाहेबांची डॉन ब्रॅडमनचा तत्कालीन विक्रम मोडण्याची संधी हुकली होती. ४४३ धावा हा आजही भारतीय प्रथमश्रेणी क्रिकेटमधील सर्वाधिक धावांचा डाव आहे; तसेच भारतीय प्रथमश्रेणीतील हे आजवरचे एकमेव चतुःशतकही आहे.

## संदर्भ
वर्ग:इ.स. १९१९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१२ मधील मृत्यू
वर्ग:महाराष्ट्राचे रणजीपटू
जॉन ड्रामानी महामा

**जॉन ड्रामानी महामा** (;  २९ नोव्हेंबर १९५८) हा पश्चिम आफ्रिकेमधील घाना देशाचा विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष आहे.

## हे सुद्धा पहा 
*जगातील देशांच्या राष्ट्रप्रमुख व सरकारप्रमुखांची यादी

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:घानाचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मराठी वाङ्मय परिषद

मराठी वाङ्मय परिषद, बडोदे या संस्थेची स्थापना ८ फेब्रुवारी १९३१ रोजी कै. चिं.वि. जोशी व कै. डॉ. वि.पां. दांडेकर यांनी केली.

;संस्थेतर्फे भरविण्यात येणारी तीन दिवसांची अधिवेशने :

इ.स. १९३१ मध्ये या संस्थेची स्थापना झाल्यापासून आजतागायत संस्थेची एकूण चौसष्ट अधिवेशने झाली आहेत. शेवटचे ६४वे अधिवेशन ५ ते ७ फेब्रुवारी २०११ या काळात झाले. संमेलनाध्यक्ष डॉ. नरेन्द्र जाधव होते. आत्तापर्यंत या अधिवेशनांचे अध्यक्षपद न. चिं. केळकर, वि. दा. सावरकर, आचार्य अत्रे, पु. ग. सहस्रबुद्धे, सेतुमाधवराव पगडी, कवी अनिल, विजया राजाध्यक्ष, कवि कुसुमाग्रज, वसंत कानेटकर, डॉ. भालचंद्र नेमाडे, डॉ. दिलीप चित्रे, विश्वास पाटील, विजय कुवळेकर, डॉ. अरुणा ढेरे, कुमार केतकर, सुरेश खरे, प्रतिभा रानडे, अशा नामवंत साहित्यिकांनी विभूषित केले आहे.

;अन्य उपक्रम :

* ‘सुवर्णमहोत्सवी व्याख्यानमाला’ :- बडोद्याच्या अन्योन्य कोऑपरेटिव्ह बँकेने ‘मराठी वाङ्‌मय परिषद, बडोदे.’ या संस्थेच्या सुवर्ण महोत्सवप्रसंगी संस्थेला दिलेल्या निधीच्या व्याजातून प्रतिवर्षी एक किंवा दोन दिवसांची व्याख्यानमाला आयोजित करण्यात येते. व्याख्यानमालेअंतर्गत अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाच्या अध्यक्षास अथवा अन्य व्यासंगी साहित्यिकास-विचारवंतास निमंत्रित करून त्याच्या ज्ञानाचा व व्यासंगाचा, महाराष्ट्रापासून दूरवर राहून आपली भाषा व संस्कृती यांचे जतन करण्यासाठी सतत प्रयत्नशील असणाऱ्या आणि वाङ्‌मयाचा आस्वाद घेण्यास व साहित्यातील नवनव्या प्रवाहांचे ज्ञान करून घेण्यास उत्सुक असलेल्या रसिकांना लाभ घेता यावा, हा यामागील उद्देश आहे. 
या व्याख्यानमालेचा श्रीगणेशा सन १९९४-१९९५ मध्ये कवि नारायण सुर्वे यांच्या व्याख्यानाने व काव्यसादरीकरणाने झाला.
यापूर्वी झालेल्या या व्याख्यानमालेत प्रा. नारायण सुर्वे, डॉ. गो. पु. देशपांडे, बालशंकर देशपांडे, डॉ. य. दि. फडके, नारायण देसाई, प्रा. राम शेवाळकर, मधु मंगेश कर्णिक, डॉ. विलास खोले, डॉ. दिगंबर पाध्ये, अरुण साधू, . समीर पळणीटकर, ह. मो. मराठे यांसारख्या विचारवंतांच्या, संशोधकांच्या, संपादकांच्या, साहित्यिकांच्या अभ्यासपूर्ण व्याख्यानांचा लाभ बडोदेकर रसिकांना
मिळाला आहे. या मालेतले शेवटचे व्याख्यान २५डिसेंबर २०११ला झाले.
* कै. शांताराम सबनीस सत्कार समितीकडून परिषदेला देणगी म्हणून देण्यात आलेल्या निधीच्या व्याजातून प्रतिवर्षी बडोद्यातील अथवा बडोद्याबाहेरील साहित्य, शिक्षण, विज्ञान आणि (ह्युमॅनिटीज) या क्षेत्रांतील तज्ज्ञ, व्यासंगी व्यक्तींची व्याख्याने कै. शांताराम सबनीस स्मृती व्याख्यानमाला या नावाने आयोजित केली जातात.
आत्तापर्यंतची या मालेतील व्याख्याने :-
१. 'गुरुकुल ते संगणक प्रगती की अधोगती?'(डॉ. अनिल काणे) -३१ ऑगस्ट २००८
२. 'मी न लिहिलेल्या कादंबऱ्या' (ह.मो. मराठे) - १३ सप्टेंबर, २००९
३. ’मराठी भाषेची परंपरा व त्याचा पुनर्विचार’ (सतीश काळसेकर) - २४ डिसेंबर २०११
* मराठी अकादमीकडून परिषदेला देणगी म्हणून दिलेल्या निधीच्या व्याजातून प्रतिवर्षी ’मराठी अकादमी अमृत महोत्सवी व्याख्यानमाला’, चर्चासत्रे, परिसंवाद वगैरे आयोजित केले जातात. 
या मालेतील आत्तापर्यंतचे कार्यक्रम : 
१. ‘माधुरी दीक्षित ते मधु दंडवते’ (वक्ती - शोभा बोन्द्रे) - ३० ऑक्टोबर २०१०
* विद्यावाचस्पती शंकर अभ्यंकर व्याख्यानमाला
* साहित्यस्पर्धा वगैरे

वर्ग:मराठी साहित्य संस्था
वर्ग:मराठी भाषा संस्था
वर्ग:मराठी भाषा
त्रायन बसेस्कू

**त्रायन बसेस्कू** (; २९ नोव्हेंबर १९५८ - ) हा मध्य युरोपाच्या रोमेनिया देशामधील एक राजकारणी व माजी राष्ट्राध्यक्ष आहे. २००० ते २००४ दरम्यान बुखारेस्टच्या महापौरपदी असणारा बसेस्कू २००४ साली राष्ट्राध्यक्षपदावर निवडुन आला. २००७ व २०१२ मध्ये आपल्या सत्तेचा गैरवापर तसेच असंविधानिक कृत्ये केल्याबद्दल बसेस्कुला रोमेनियन संसदेने निलंबित केले होते परंतु दोन्ही वेळा रोमेनियन जनतेने हे निलंबन नाकारून बसेस्कुला पुन्हा राष्ट्राध्यक्षपदी आणण्याचा कौल दिला. त्याच्या आजवरच्या कारकिर्दीत तो एक वादग्रस्त व्यक्ति राहिला आहे.

२१ डिसेंबर २०१४ रोजी बसेस्कू राष्ट्राध्यक्ष्पदावरून पायउतार होईल.

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:रोमेनियाचे राष्ट्राध्यक्ष
किरण आढाव

किरण रामलिंग आढाव (जन्म ५ सप्टेंबर १९८३, कोल्हापूर) हा महाराष्ट्राच्या संघाकडून रणजी चषक स्पर्धेत खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. 

## संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्राचे रणजीपटू
आशुतोष आगाशे

**आशुतोष आगाशे]]** (जन्म २१ ऑक्टोबर १९७२, पुणे) हा महाराष्ट्राच्या संघाकडून रणजी चषक स्पर्धेत खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. 

## संदर्भ व नोंदी
वर्ग:महाराष्ट्राचे रणजीपटू
वर्ग:इ.स. १९७२ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
खर्ड्याची लढाई

**खर्ड्याची लढाई** ही मराठे व हैदराबादचा निजाम यांच्यात फेब्रुवारी-मार्च, इ.स. १७९५ साली भारतातील महाराष्ट्र राज्याच्या अहमदनगर जिल्ह्यातील खर्डा येथे झालेली एक लढाई होती. या लढाईत मराठ्यांच्या संयुक्त फौजांनी हैदराबादच्या निजामाचा पराभव केला.

## पार्श्वभूमी 
महादजी शिंदेचा वारस दौलतराव शिंदे याच्याशी नाना फडणवीसाचे संबंध सुधारलेले होते आणि शिंद्याची विशाल सेना पुणे येथे असल्याने त्याचा फायदा घेऊन मराठा सत्तेचा प्रभाव दक्षिणेत वाढविण्याचे नानाने ठरविले आणि हैदराबादच्या निजामावर लक्ष केंद्रीत करून त्याच्याकडे थकलेल्या चौथाईची मागणी केली. निजामाचा मंत्री मुशीर मुल्कने ही चौथाईची मागणी फेटाळून लावतानाच भोसल्याचा वऱ्हाडातील महसुलावरील अधिकारही नाकारला.
* परिणामी पेशवा, दौलतराव शिंदे, तुकोजी होळकर आणि दुसरा रघुजी भोसले यांच्या संयुक्त फौजांनी मार्च, इ.स. १७९५ मध्ये निजामाच्या प्रदेशावर आक्रमण केले.

## लढाई 
मराठ्यांनी निजामावर आक्रमण केल्यावर निजामाने ब्रिटिशांकडे मदत मागितली, परंतु ब्रिटिशांनी मदत नाकारली आणि खर्डा येथे ही निर्णायक लढाई झाली. मराठ्यांशी उघड्या मैदानावर तोंड देण्याचे सामर्थ्य निजामाकडे नसल्याने त्याने खर्डा येथील किल्ल्याचा आश्रय घेतला. मराठ्यांनी ताबडतोब खर्ड्याच्या किल्ल्याला वेढा दिला आणि किल्ल्याला होणारा अन्नधान्य आणि पाण्याचा पुरवठा खंडित करून तटबंदीभोवती भडीमारासाठी तोफा रचल्या. 
* शेवटी भयग्रस्त निजामाने १३ मार्च, इ.स. १७९५ रोजी तहाची याचना करून लढाईतून माघार घेतली.

## शेवट 
खर्डा येथेच दिनांक १३ मार्च, इ.स. १७९५ रोजी पेशवे आणि निजाम यांच्यात झालेल्या खर्ड्याच्या तहाने या लढाईची सांगता झाली.

### तहातील अटी 
* तहानुसार निजामाने मराठ्यांना ५ कोटी रुपये थकलेल्या चौथाई आणि युद्धखंडणीपोटी देण्याचे मान्य केले.
* स्वतःच्या ताब्यातील एक तृतीयांश(१/३) प्रदेश मराठ्यांच्या स्वाधीन केला.
* दौलताबादचा किल्ला व त्याच्यासभोवतालचा प्रदेश पेशव्याला देण्यात आला.
* वऱ्हाडचा प्रदेश महसूलासहित नागपूरच्या भोसल्याला देण्यात आला.

## संदर्भ 
वर्ग:खर्डा
वर्ग:मराठा साम्राज्य सहभागी असलेल्या लढाया
वर्ग:हैदराबादचा निजाम सहभागी असलेली युद्धे
वर्ग:खर्डा
सीआरझेड

**कोस्टल रेग्युलेशन झोन** सागरतटीय नियमन क्षेत्र, सागर किनाऱ्यांचे पर्यावरणाच्या दृष्टीकोनातून संरक्षण व संवर्धन होण्यासाठी पर्यावरण संरक्षण कायदा, १९८६ च्या अंतर्गत फेब्रुवारी, १९९१ मध्ये केंद्रीय वने व पर्यावरण मंत्रालयातर्फे अधिसूचना काढण्यात आली. समुद्र किनाऱ्यांवर राबवण्यात येणाऱ्या उपक्रमांवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी नियमावली तयार करण्यात आली. या अधिसूचने प्रमाणे  समुद्राच्या भरतीच्या रेषेपासून ५०० मी. व खाड्यांच्या तीरापासून १०० मी.चा किनारी भूभाग 'सागरतटीय नियमन क्षेत्र' म्हणून जाहीर करण्यात आला.

२०११ मध्ये जाहीर करण्यात आलेल्या नवीन सीआरझेड नियमावलीनुसार अणुउर्जा विभागाच्या प्रकल्पांना यातून सुट देण्यात आली आहे.  तसेच बंदरे, दिपगृह, मच्छीमार जेट्टी, सागरी सुरक्षा पोलीस स्थानके, धूप प्रतिबंधक बंधारे यांना परवानगी देण्यात आली आहे.

## सागरतटीय नियमन क्षेत्रात बंदी घालण्यात आलेले उपक्रम
* असे उद्योग ज्यांना ओहोटीस्तराची गरज आहे ते सोडून नवीन उद्योग तसेच अस्तित्वात असणाऱ्या उद्योगांच्या विस्ताराला बंदी.
* धोकादायक पदार्थांच्या उत्पादन व हाताळणीवर बंदी.
* वाळू व दगड उत्खनन.
*घरे बांधकाम आणि औद्योगिक उपक्रम 

## सीआरझेड क्षेत्रात साठवणूक करण्याची परवानगी देण्यात आलेल्या पेट्रोलियम व रासायनिक पदार्थांची सूची.
* खनिज तेल
* रॉकेल
* विमान इंधन, जेट इंधन
* ब्युटेन 
* प्रोपेन
* एलपीजी
* सीएनजी
* नॅप्था
* एलएनजी
* मोटर स्पिरिट
* फर्नेस ऑइल

## संदर्भ 
*  

वर्ग:भारतातील कायदे
वर्ग:पर्यावरण
रणजी करंडकातील विक्रम

या लेखात रणजी करंडक या भारतातील प्रथम वर्गीय क्रिकेट स्पर्धेतील विक्रम दिलेले आहेत.

## फलंदाजीतील विक्रम
# कारकिर्दीत सर्वाधिक धावा : अमोल मुजुमदार -८,६४३ धावा
# एका डावात सर्वाधिक धावा : भाऊसाहेब निंबाळकर - नाबाद ४४३
# कारकिर्दीत सर्वाधिक शतके : अजय शर्मा - ३१ शतके
# कारकिर्दीत सर्वाधिक सरासरी (निकष : किमान ३५०० धावा) : विजय मर्चंट - ९८.७५ 
# एका हंगामात सर्वाधिक धावा : व्ही.व्ही.एस. लक्ष्मण - १,४१५ धावा (हैदराबाद संघाकडून १९९९-२००० च्या हंगामात)

## गोलंदाजीतील विक्रम
# कारकिर्दीत सर्वाधिक बळी : राजिंदर गोयल - ६३७ बळी
# डावात सर्वोत्तम गोलंदाजी : प्रेमांग्शू चटर्जी - २० धावा देऊन १० बळी (आसामविरुद्ध बंगालसाठी १९५६-५७ च्या हंगामात)
# एका हंगामात सर्वाधिक बळी : बिशनसिंग बेदी - ६४ बळी (१९७४-७५ च्या हंगामात दिल्लीसाठी)

## सांघिक विक्रम
# एका डावात सर्वोच्च धावसंख्या : हैदराबाद -६ बाद ९४४ घोषित (आंध्राविरुद्ध १९९३-९४)

वर्ग:क्रिकेट
विक्रम
प्लास्टिक

|प्लॅस्टीक हा संश्लेषित किंवा अर्ध-कृत्रिम सेंद्रीय संयुगे असणाऱ्या कोणत्याही विस्तृत सामग्रीची सामग्री आहे ज्याची जुळवणी करण्यासारखी असते आणि म्हणून ती घनते वस्तूंमध्ये ढकलली जाऊ शकते.
प्लॅस्टिकिटी ही सर्व सामग्रीची सर्वसाधारण प्रॉपर्टी आहे जी विसंगतपणे खंडित न करता विकृत होऊ शकते परंतु, मटेरियल पॉलिमरच्या वर्गात, ही अशी पदवी आहे की त्यांचे वास्तविक नाव या क्षमतेतून मिळते. हा एक अधातू आहे. प्लास्टिक साधारणपणे उच्च आण्विक द्रव्यमानाचे सेंद्रिय पॉलिमर्स असतात, परंतु त्यामध्ये अन्य पदार्थ असतात. ते सहसा कृत्रिम असतात, सामान्यत: पेट्रोकेमिकल्समधून मिळतात, परंतु बहुतेक नॉनोलायली मटेरिअल जसे की कॉइलेंटिक एसिड किंवा कॉन्ट्री लिंटर्सपासून सेल्यूलोसिक्स यासारखे बनलेले असतात.

इवलेसे
इवलेसे
इवलेसे
इवलेसे
इवलेसे
इवलेसे
इवलेसे
इवलेसे

**प्लास्टिक** 

कार्बन हा मुख्य घटक असलेला पदार्थ म्हणजे प्लास्टिक. जमिनीच्या पोटातून किंवा समुद्रातून मिळणार तेल प्रथम शुद्ध करून घ्याव लागत.  त्यासाठी ते तापवून वेगवेगळ्या तापमानाला उकळणारे भाग वेगळे केले जातात. त्यापासूनच बहुतेक सगळ्या प्लास्टिकची निर्मिती होते.

**प्लास्टिक प्रदूषण**

शास्त्रज्ञांनी न गंजणारी, वजनाने हलकी अशी आणि टिकाऊ वस्तू म्हणजे ‘प्लास्टिक’ हा पदार्थ बनवला खरा; पण तो टाकाऊ झाल्यावर त्याचा जिवाणूंमुळे ऱ्हास होत नसल्याने तो नष्ट करता येत नाही. त्यामुळे प्रदूषण होते. परत वापरात न आणता येणारे प्लास्टिकचे पदार्थ टाकायचे कुठे आणि त्यांची विल्हेवाट लावायची कशी, ही समस्या जगभर चर्चिली जात आहे. प्लास्टिक उद्योगातून लक्षावधी लोकांना रोजगार मिळाला आहे, तरीही केवळ रोजगार निर्मितीचे साधन आहे म्हणून प्लास्टिकचा वापर चालू ठेवणे धोकादायक ठरेल.
प्रज्ञा विवर्धन स्तोत्र

इवलेसे|राजा रवी वर्मा यांनी काढलेले कार्तिक स्वामींचे चित्र

**प्रज्ञा विवर्धन स्तोत्र** हे हिंदू धर्मातील एक स्तोत्र आहे. या स्तोत्राचे पठणाने केल्याने बुद्धीमध्ये वाढ होते, अशी मान्यता आहे.

वर्ग:स्तोत्रे
दा लात

**दा लात** (व्हियेतनामी: Đà Lạt, ) हे व्हियेतनाम देशातील एक शहर व पर्यटन केंद्र आहे. 

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:व्हियेतनाममधील शहरे
अमोल मुजुमदार

अमोल अनिल मुजुमदार (जन्म ११ नोव्हेंबर १९७४,मुंबई) हा मुंबई, आसाम व आंध्र प्रदेश या संघांकडून प्रथमश्रेणी क्रिकेट खेळलेला खेळाडू आहे. रणजी करंडक स्पर्धेत कारकीर्दीत सर्वाधिक धावा जमविणाऱ्या खेळाडूंपैकी तो एक आहे.

वर्ग:मुंबईचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७४ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
समतावादी विद्यार्थी साहित्य संमेलन

समतावादी सांस्कृतिक चळवळ व युनिव्हर्सिटी स्टुडंट्‌स असोसिएशन (यूएसए) यांच्या संयुक्त विद्यमाने होणारे ' पहिले राज्यस्तरीय **समतावादी विद्यार्थी साहित्य संमेलन** सहा डिसेंबर २०१२ रोजी कोल्हापुरात झाले. साहित्य समीक्षक डॉ‍. रवींद्र ठाकूर हे संमेलनाध्यक्ष होते.

या समतावादी सांस्कृतिक चळवळीचे संस्थापक डॉ. मच्छिंद्र सकटे असून सध्याचे (इ.स. २०१२) अध्यक्ष प्राचार्य माधव गादेकर आहेत.

पहा : मराठी साहित्य संमेलने

वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
मिग-२७

**मिकोयान गुरेविच २७** तथा **मिग-२७** (रशियन: Микоян МиГ-27)हे रशियन बनावटीचे लढाऊ विमान आहे. हिंदुस्तान एरोनॉटिक्स लिमिटेड ही भारतीय कंपनी या विमानाचे उत्पादन **बहादुर** या नावाने करते. या विमानाला नाटोच्या सैन्याने **फ्लॉगर डी/जे** असे संकेतनाव दिलेले आहे.

या विमानाची रचना मिग-२३ या विमानाच्या रचनेवर आधारित आहे. मिग-२७मध्ये आकाशातून जमिनीवर मारा करण्याची यंत्रणा जास्त विकसित केली गेली. मिग-२७चा वापर मिग-२३ इतका झाला नाही. अनेक राष्ट्रांनी मिग-२७ च्या ऐवजी मिग-२३बीएन किंवा सुखोई एसयू-२५ विकत घेणे जास्त पसंत केले. सध्या फक्त भारतीय वायुसेना, श्रीलंकी वायुसेना आणि कझाक वायुसेना या विमानाचा वापर करतात. रशिया आणि युक्रेनच्या वायुसेनांनी ही विमाने निवृत्त केली आहेत.

वर्ग:लढाऊ विमाने
वर्ग:मिग विमाने
वर्ग:विमाने
वर्ग:रशियन लढाऊ विमाने
वर्ग:भारतीय वायुसेनेची विमाने