open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
फळ प्रक्रिया उद्योग

**फळ प्रक्रिया उद्योग** हा फळे अधिक काळासाठी साठवून ठेवण्यासाठीची प्रक्रिया करण्याचा उद्योग आहे. हा शेतीपूरक व्यवसाय आहे तसेच यासाठी मोठे कारखानेही असतात.

* फळांचे काप सूर्यप्रकाशात किंवा वाळवणी यंत्रात ठेवून त्यातील पाण्याचे प्रमाण कमी करता येते. 
उदा - सुकेळी, आंबा पोळी, मनुका, सुके अंजीर, फणसपोळी इत्यादी.
* फळांच्या गरातील किंवा रसातील एकूण विद्राव्य घटकांचे प्रमाण वाढविण्यासाठी मुख्यत्वे साखरेचा उपयोग केला जातो. उदा.: जॅम, जेली, मार्मालेड, मुरंबा, स्क्वॅश, सिरप इत्यादी.
* काही फळांच्या बाबतीत मिठाचे द्रावण वापरून पदार्थांचे आयुष्य वाढविले जाते. उदा. : कच्च्या आंब्याच्या फोडी, आवळा, आमसूल मिठाच्या द्रावणात साठवतात,
* फळे व त्यांपासून बनविण्यात येणारे पदार्थ बाटलीमध्ये अथवा डब्यामध्ये हवाबंद करून त्यांचे पाश्‍चरीकरण केले जाते. पदार्थ : बाटलीबंद वेगवेगळ्या फळांची पेये, डबाबंद फळांच्या फोडी इत्यादी.
* लोणच्यामध्ये मोहरी, मसाल्याचे पदार्थ, मीठ, गोडेतेल, व्हिनेगर वापरल्याने फळांचे आयुष्य वाढते.
* तापमान कमी केल्यानेसुद्धा फळे आणि त्यांचे पदार्थ जास्त काळ टिकविण्यास मदत होते. उदा.:फ्रोझन डाळिंबाचे दाणे, फ्रोझन आमरस,मटारीच्या शेंगाचे दाणे, कमी तापमानाला ताजी फळे साठविणे.

## अति शीतकरण
* फळांचा रस काढून तो निर्जंतुक करून उणे (-)३० डिग्री ते उणे(-) ४० डिग्री सेल्सियस तापमानाला थंड करून गोठविण्यात येतो. त्यानंतर त्याच तापमानाला साठविला जातो. यामुळे त्या रसांचा स्वाद, रंग उत्तम राहतो.व बाजारात  फळांची मागणी वाढते.

## पदार्थ निर्जंतुक डबाबंद करणे
* या पद्धतीमध्ये फळांचा रस हवेच्या कमी दाबावर व कमी तापमानावर आटविला जातो. त्यानंतर निर्जंतुक करून प्लॅस्टिक बॅग किंवा टिनाच्या डब्यामध्ये हवाबंद केला जातो. हवाबंद करण्यामुळे त्यात बाहेरील जंतूंचा शिरकाव होत नाही व तो पदार्थ टिकतो.
* नियंत्रित कक्षामध्ये (उदाहरण - हवेतील वायूंच्या प्रमाणाचे नियंत्रण, तापमान नियंत्रण, आर्द्रता नियंत्रण) फळांच्या आवश्‍यकतेनुसार वर दिलेल्या घटकांचे प्रमाण नियंत्रित केल्यास त्याचे आयुष्य जास्त वाढते.
* बाजारात वेगवेगळ्या वेष्टणांचे तंत्रज्ञान उपलब्ध आहे. त्या तंत्रज्ञानाचा उपयोग शेतीमालानुसार करूनसुद्धा फळांचे व त्यांच्यापासून बनविण्यात येणाऱ्या पदार्थांचे आयुष्य वाढविता येते. उदा. - आंबा पोळी, सुकेळी, केळीचे वेफर्स, फळांपासून बनविण्यात येणाऱ्या पावडरी इत्यादीना लॅमिनेटेड पाऊचमध्ये ठेवून पाऊचमधील सर्व हवा काढून त्याच्यामध्ये नायट्रोजन भरला जातो. नायट्रोजन निष्क्रिय वायू असल्यामुळे त्या पदार्थांवर कुठलीही प्रक्रिया न होता ते पदार्थ जसेच्या तसे जास्त दिवस टिकतात.
 
## संदर्भ
* http://www.agrowon.com/Agrowon/20140402/5474633315937704757.htm 

वर्ग:शेतीपूरक व्यवसाय
नीरज व्होरा

**नीरज व्होरा** (२२ जानेवारी, १९६३; १४ डिसेंबर, २०१७:मुंबई, महाराष्ट्र) हे एक हिंदी चित्रपट अभिनेते, पटकथा लेखक, दिग्दर्शक आणि चित्रपट निर्माते होते

त्यांनी आपल्या कारकिर्दीची सुरुवात त्यांनी होली (१९८४ चित्रपट) या चित्रपटात साहाय्यक अभिनेता म्हणून केली होती. आमिर खानच्या रंगीला  चित्रपटातही त्यांनी काम केले. यानंतर वेलकम बॅक, बोल बच्चन, खट्टा मीठा, यांसारख्या अनेक चित्रपटांमध्ये भूमिका साकारल्या. व्होरा यांनी अक्षय कुमारच्या खिलाडी ४२० या चित्रपटाचे निर्माण केले. याशिवाय त्यांनी फिर हेरा फेरी सांरख्या अनेक चित्रपटांचे लेखन आणि निर्माण केले.

## चित्रपट
* अकेले हम अकेले तुम
* अजनबी
* आवारा पागल दवाना
* कमाल धमाल मालामाल
* कुछना कहो 
* खट्टा मीठा (अभिनय)
* खिलाडी ४२० (निर्मिती)
* खुशी
* गरम मसाला
* गोलमाल (२००६) - पटकथा लेखन
* गोलमाल अगेन (२०१७)
* गोलमाल रिटर्न्स (२००८)
* चोरी चोरी चुपके चुपके
* चुपके चुपके
* जंग
* जोश
* डिपार्टमेन्ट
* तुमसे अच्छा कौन है
* तेज
* दीवाने हुए पागल
* दौड - अभिनय, पटकथालेखन
* धडकन
*ना घर केना घाट के
* पहला नशा
* फॅमिलीवला
* फिर हेरा फेरी
* फूल न फूल
* बादशाह
* बिन बुलाये बाराती
* बोलबच्चन - अभिनय
* भागम भाग
* भूल भुलैया
* मन - अभिनय
* मस्त
* मेला (२०००)
* मैने दिल तुझ को दिया 
* ये तेरा घर ये मेरा घर
* रंगीला - अभिनय, पटकथा लेखन
* रन भोला रन
* राजू बन गया जंटलमन
* विरासत
* वेलकम बॅक - अभिनय
* शॉर्टकट
* सत्य
* हंगामा
* हर दिल जो प्यार रेगा
* हलचल
* हल्ला बोल
* हेरा फेरी
* हेरा फेरी २
* हेरा फेरी ३
* हेलो ब्रदर
* होली

वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:इ.स. १९६३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१७ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हरून युसुफ

**हरून युसुफ** हे एक भारतीय राजकारणी आहेत. हे पहिल्या ते दिल्लीच्या पाचव्या विधानसभेचे सदस्य होते. ते काँग्रेस पक्षाचे सदस्य आहेत. ते दिल्लीच्या बल्लीमारान  विधानसभा मतदारसंघाचे प्रतिनिधी होते. ते २०१५ च्या निवडणुकांत आम आदमी पार्टीच्या इमरान हुसेनकडून पराभूत झाले.

वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:दिल्लीचे आमदार
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मयूर देवल

**मयुर देवल** हे एक मराठी लेखक, कवी, गीतकार, पटकथालेखक, संगीत दिग्दर्शक, कथाकथनकार आणि चित्रपट दिग्दर्शक आहेत. 'परतू' नावाच्या मराठी चित्रपटाचे संवाद, त्यांनी पुन्हा लिहिले. यासाठी त्यांनी योग्य तेथे भाषांतर केले व जुन्या आणि नव्या मराठी संस्कृतीचे यथायोग्य प्रतिबिंब पडेल आणि ते नैसर्गिक वाटतील असे लिहिले.

## पुस्तके
* कालिदास, एका गुराख्याचे महाकाव्य

## पुरस्कार
* मयुर देवल यांच्या 'कालिदास, एका गुराख्याचे महाकाव्य' या नाटकाला महाराष्ट्र सरकारचा राम गणेश गडकरी पुरस्कार मिळाला आहे. (२०१४)

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
क्लीव्हलँड गार्डियन्स

इवलेसे
**क्लीव्हलँड गार्डियन्स** हा अमेरिकेत मेजर लीग बेसबॉल या संघटनेतील एक बेसबॉल संघ आहे. हा संघ ओहायोच्या क्लीव्हलॅंड शहरात स्थित आहे. याचे घरचे सामने प्रोग्रेसिव्ह फील्ड या मैदानात खेळले जातात. या संघाला *द ट्राइब* आणि *द वाहूझ* अशी टोपणनावे आहेत.

या संघाची स्थापना १९८४मध्ये मिशिगनच्या ग्रँड रॅपिड्स शहरात *ग्रँड रॅपिड्स रस्लर्स* नावाने झाली. १९०० साली हा संघ क्लीव्हलॅंडला स्थलांतरित झाला व त्याने *क्लीव्हलॅंड लेक शोर्स* हे नाव घेतले. त्यानंतर अनेक नावे बदलल्यावर १९१५मध्ये त्याने सध्याचे नाव घेतले.

*
वर्ग:मेजर लीग बेसबॉल संघ
वर्ग:क्लीव्हलँडमधील खेळ
टमटम

**टमटम** हे महाराष्ट्रात ग्रामीण भागात अनेक ठिकाणी तसेच काही शहरी / निमशहरी भागात प्रवासी वाहतुकीसाठी वापरले जाणारे वाहन आहे.

हे वाहन ६ आसनी असून रिक्षा सारखे असते. या रिक्षा सहसा डीझेलवर चालतात.  डीझेलवर चालणाऱ्या या वाहनांमुळे हवा-प्रदुषण मोठ्या प्रमाणात होत असल्याने काही शहरी भागात टमटमना प्रवेश निषिद्ध केला गेला आहे.

या रिक्षा ६ आसनी असल्या तरी अनेक वेळा या रिक्षात चालकाशेजारी ३ आणि मागे (४ + ४ समोरासमोर) ८ असे किमान ११ प्रवासी वाहून नेले जातात.

दे धक्का या मराठी चित्रपटात टमटममधील प्रवास पाहावयास मिळतो. 

वर्ग:महाराष्ट्रामधील वाहतूक
शिकागो व्हाइट सॉक्स

इवलेसे
इवलेसे
**शिकागो व्हाइट सॉक्स** हा अमेरिकेत मेजर लीग बेसबॉल या संघटनेतील एक बेसबॉल संघ आहे. हा संघ इलिनॉयच्या शिकागो शहरात स्थित आहे. याचे घरचे सामने गॅरंटीड रेट फील्ड या मैदानात खेळले जातात.

या संघाची स्थापना १९०१मध्ये *शिकागो व्हाइट स्टॉकिंग्ज* नावाने झाली.

## हे सुद्धा पहा
* शिकागो कब्स

*
वर्ग:मेजर लीग बेसबॉल संघ
वर्ग:शिकागोमधील खेळ
कलवारी वर्गाच्या पाणबुड्या

180px|इवलेसे|उजवे|कलवारी वर्गाची पहिली पाणबुडी आयएनएस कलवारी
180px|इवलेसे|उजवे|कलवारी तथा टायगर शार्क
**कलवारी वर्गाच्या पाणबुड्या** भारतीय आरमाराच्या डीझेल-विद्युच्चलित पाणबुड्या आहेत. या पाणबुड्यांची रचना फ्रांसच्या स्कॉर्पीन वर्गाच्या पाणबुड्यांवर आधारित असून मुंबईतील माझगांव डॉक्समध्ये या बांधल्या जात आहेत.

या प्रकारच्या एकूण सहा पाणबुड्या बांधल्या जातील. त्यांपैकी आयएनएस कलवारी १४ डिसेंबर, २०१७ रोजी भारतीय आरमाराच्या सेवेत रुजू झाली तर इतर पाच पाणबुड्या भविष्यात येतील.

या पाणबुड्यांना पूर्वीच्या कलवारी वर्गाच्या पाणबुड्यांचीच नावे दिली आहेत.
## पाणबुड्या
या प्रकारच्या सहाही पाणबुड्यांचे कवच बांधून झाले आहे. २०१७ च्या अखेरीस आयएनएस कलवारी आरमारी सेवेत आहे तर आयएनएस खांदेरीच्या समुद्री चाचण्या सुरू आहेत. उरलेल्या चार पाणबुड्या २०२०पर्यंत आरमारात दाखल होतील..

वर्ग:भारतीय आरमाराच्या पाणबुड्या
*
टोराँटो ब्लू जेझ

**टोरॉंटो ब्लू जेझ** हा कॅनडात असलेला मेजर लीग बेसबॉल या संघटनेतील एक बेसबॉल संघ आहे. हा संघ टोरॉंटो शहरात स्थित आहे. याचे घरचे सामने रॉजर्स सेंटर या मैदानात खेळले जातात.

या संघाची स्थापना १९७७मध्ये झाली.

*
वर्ग:मेजर लीग बेसबॉल संघ
वर्ग:टोराँटो
आयएनएस कलवरी (एस२१)

**आयएनएस कलवारी (एस५१)** ही भारताची कलवारी वर्गाची डीझेल-विद्युत पाणबुडी आहे. ही पाणबुडी मुंबईजवळील माझगांव डॉकमध्ये बांधली गेलेली पहिली पाणबुडी आहे. याची रचना फ्रांसच्या स्कॉर्पीन वर्गाच्या पाणबुड्यांवर आधारित आहे.

याची बांधणी १४ डिसेंबर, २००६ रोजी सुरू झाली व २७ ऑक्टोबर, २०१५ रोजी हिच्या समुद्री चाचण्या सुरू झाल्या.

१४ डिसेंबर, २०१७ रोजी कलवारी भारतीय आरमाराच्या सेवेत रुजू झाली.

## हे सुद्धा पहा
* आयएनएस कलवारी (एस२३)

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:कलवारी वर्गाच्या पाणबुड्या
माझगाव डॉक शिपबिल्डर्स

इवलेसे|माझगाव डॉक्स येथे *कलकत्ता*-श्रेणीचे क्षेपणास्त्र विध्वंसक बनवताना.
**माझगाव डॉक्स लिमिटेड** (लघुरूप:एमडीएल) तथा 'माझगाव गोदी' हे भारताचे एक महत्त्वाचे जहाजबांधणी स्थानक आहे. ते भारतीय नौदलासाठी युद्धनौका व पाणबुड्या निर्माण करते. तसेच तेल खननासाठी आवश्यक ती जहाजे बनविते. ही कंपनी, याव्यतिरिक्त, टॅंकर, कार्गो बल्क कॅरियर्स, प्रवासी जहाजे व होड्यापण बनविते.

## इतिहास
या माझगाव गोदीची स्थापना १८व्या शतकात झाली. हिची अधिकृत नोंदणी ही इ.स. १९३४ मध्ये, एक सार्वजनिक कंपनी म्हणून झाली. हिचे सन इ.स. १९६० मध्ये राष्ट्रीयीकरण झाले. माझगाव डॉक्स लिमिटेड सध्या भारत सरकारच्या अधीन असलेला एक सार्वजनिक क्षेत्र उपक्रम आहे.

वर्ग:भारतीय नौदल
वर्ग:भारतामधील जहाजबांधणी कंपन्या
वर्ग:मुंबई
वर्ग:भारत सरकारच्या सार्वजनिक कंपन्या
वर्ग:भारत सरकारच्या राष्ट्रीयीकरण झालेल्या कंपन्या
वर्ग:भारतातील सरकारी कंपन्या
नामनिर्देशन

पारितोषिक मिळण्यासाठी  अथवा ठेवीदाराच्या मृत्युनंतर मुदत ठेवीचे पैसे मिळण्यासाठी एखाद्या व्यक्तीचे नाव सुचवणे म्हणजे नामनिर्देशन होय.

पारितोषिकासाठी नामनिर्देशन करताना त्या प्रकारचे काम करणाऱ्या काही अजून लोकांचे नामनिर्देशन केले जाते. निर्णय घेणारे मंडळ या नामनिर्देशित लोकांमधून एकाची निवड करून त्याला पारितोषिक जाहीर करते.

मुदत ठेवींचे नामनिर्देशन म्हणजे रकमेची मालकी नामनिर्देशित व्यक्तीला देणे नव्हे. नामनिर्देशित व्यक्ती ही त्या रकमेची फक्त विश्वस्त असते. मृत ठेवीदाराच्या वतीने बँकेकडून पैसे घेण्यासाठी नामनिर्देशित व्यक्ती असतो. त्याने हे पैसे मृताच्या योग्य वारसदाराना देणे अपेक्षित असते.

नामनिर्देशित व्यक्तीचे नाव मुदत ठेवीवर छापावे कि छापू नये याचा निर्णय ठेवीदाराने घ्यायचा असतो. काही घटनांमध्ये नामनिर्देशित व्यक्तीने ठेवीदाराच्या जीवितास धोका केल्याने रिझर्व्ह बँकेने हा पर्याय ठेवीदारास दिला आहे. जर नाव छापायचे नसेल तर बँक फक्त नामनिर्देशन आहे की नाही याचा उल्लेख छापील पावतीवर करते.

फ्ल्याट, मुच्युअल फंड युनिट्स,  मुदत ठेवी, बचत खाते तसेच सुरक्षा जमा कक्ष (लॉकर) या साठी सुद्धा नामनिर्देशन करता येते.

वर्ग:बँकिंग
वर्ग:गुंतवणूक
भारतीय सर्वेक्षण विभाग

**भारतीय सर्वेक्षण विभाग** हा भारताचा मध्यवर्ती अभियांत्रिकी विभाग आहे जो भारताचे अधिकृत सर्वेक्षक करून नकाशे तयार करतो. ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीने १७६७ साली भारतातील विविध प्रांतांचे सर्वेक्षक व नकाशे तयार करण्यासाठी हा विभाग स्थापित केला. हा भारत सरकारचा सर्वात जुन्या अभियांत्रिकी विभागांपैकी एक आहे. प्रथम विल्यम लॅम्बटन यांच्या व नंतर जॉर्ज एव्हरेस्टच्या नेत्रुव्त्वाखाली अखंड भारताचा त्रिकोणमितीय पद्घ्तीने सर्वेक्षण करण्याचे प्रचंड मोठे काम या भारतीय सर्वेक्षण विभागाने केले आहे. भारताचे सर्व्हेयर जनरल‎ हे या विभागाचे प्रमुख असतात. कॉलिन मॅकेन्झी हे भारताचे पहिले सर्व्हेयर जनरल होते.

भारतीय सर्वेक्षण विभागाचे मुख्यालय देहरादून येथे आहे. सिविल इंजिनीअरिंगचे एकूण् १८ उपविभागात विविघ विषयांवर सर्वेक्षण होते. याची भारतामध्ये २३ भौगोलिक माहिती केंद्रे आहेत.

वर्ग:भारत सरकार
वर्ग:इ.स. १७६७ मधील निर्मिती
खुरपे

खुरपे म्हणजे शेतात 'खुरपणी'साठी वापरण्यात येणारे एक साधन आहे. शेतातील तण किंवा गवत काढण्यासाठी गावाकडील स्त्रिया याचा उपयोग करतात. हा विळ्याचा एक भाग आहे. परंतु खुरपे याला धारदार पाते नसते. झाडामधील गवत काढ्ण्यासाठि याचा उपयोग करतात.हे  लोखंडा पासून बनवलेले एक शेतातील अवजार आहे. 
वर्ग:कृषी अवजारे
वर्ग:शेती
वर्ग:शेतीची अवजारे
नवजीवन एक्सप्रेस

**नवजीवन एक्सप्रेस** भारतीय रेल्वेची अहमदाबाद आणि चेन्नई सेंट्रल रेल्वे स्थानकांदरम्यान धावणारी गाडी आहे.

ही गाडी १९७८साली सुरू झाली. त्यावेळी ती आठवड्यातून एकदा मद्रास बीच आणि अहमदाबाद दरम्यान धावत असे. त्यावेळी १४५/१४६ क्रमांक असलेली ही गाडी मंगळवारी सकाळी ६ वाजता चेन्नईहून निघे आणि बुधवारी संध्याकाळी ५:३० वाजता अहमदाबादला पोचत असे. परतीच्या प्रवासाला गुरुवारी पहाटे ६:५० सुरुवात होत असे व शुक्रवारी संध्याकाळी ७:५० वाजती ती मद्रास बीच येथे पोचत असे. त्यावेळी हिचा मार्ग चेन्नई-रेणिगुंटा-वाडी जंक्शन-दौंड-मनमाड-जळगाव-सुरत-वडोदरा-अहमदाबाद असा असे.

आता १२६५५/१२६५६ क्रमांकानी धावणारी ही गाडी चेन्नई-विजयवाडा-वारंगळ-वर्धा-जळगाव-सुरत-वडोदरा-अहमदाबाद अशी धावते.

नवजीवन एक्सप्रेसला २४ डबे असतात.

वर्ग:भारतातील नामांकित रेल्वेगाड्या
वर्ग:गुजरातमधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:तमिळनाडूमधील रेल्वे वाहतूक
शंकर कऱ्हाडे

विदर्भ साहित्य संघाच्या १-२ डिसेंबर २०१७ या दिवसांत अकोला येथे भरलेल्या पाचव्या बालकुमार साहित्य संमेलनाचे अध्यक्ष शंकर कऱ्हाडे हे बुलढाणा येथे स्थायिक असून, ख्यातनाम बालसाहित्यिक आहेत. ‘विदर्भाचे सानेगुरुजी’ म्हणून ते ओळखले जातात. शंकर कर्‍ऱ्हा यांना चरित्रलेखनाबद्दल राज्य पुरस्काराने सतत तीन वेळा सन्मानित केले आहे.

शंकर कऱ्हाडे यांच्या कथासाहित्याचा समावेश पाठ्यपुस्तकांत व विद्यापीठ अभ्यासक्रमात आहे. त्यांना २०१० सालचा राज्य शासनाचा उत्कृष्ट वाड्मय पुरस्कार प्राप्त झाला आहे. त्यांची ३३हून अधिक पुस्तके प्रसिद्ध झाली आहेत. ‘ओपन टू क्लोज’ या बालनाटकासह त्यांच्या अनेक कथा व लेख प्रकाशित झाले आहेत.

## शंकर कऱ्हाडे यांची पुस्तके
* नवभारताचे शिल्पकार ए.पी.जे. अब्दुल कलाम
* ओपन टू क्लोज (बालनाट्य)
* ओम नमः शिवाय (कृष्णामहाराज यांचे चरित्र)
* गोष्टीरूप चाचा नेहरू 
* गोष्टीरूप महात्मा फुले 
* गोष्टीरूपी लालबहादूर 
* गोष्टीरूप हेडगेवार 
* थोरांचे बालपण 
* दलितांचे बाबा 
* भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर 
* मदर तेरेसा 
* महात्मा फुले 
* मार्टिन ल्युथर किंग 
* मुलांच्या सकारात्मक बदलासाठी संस्कार गोष्टी 
* लालबहाद्दूर
* वासुदेव बळवंत फडके 
* संस्कार गोष्टी (बालसाहित्य)
* संस्कारकथांतून मुलांचा विकास 
* सावरकर  

## पुरस्कार आणि सन्मान
* विदर्भ साहित्य संघाच्या पाचव्या बालकुमार साहित्य संमेलनाचे अध्यक्षपद
* चरित्रलेखनाबद्दल तीन वेळा राज्य पुरस्काराने सन्मानित
* विदर्भाचे सानेगुरुजी म्हणून ओळख

वर्ग:मराठी लेखक
भारताचे सर्व्हेयर जनरल

**भारताचे सर्व्हेयर जनरल** हे भारताच्या सर्वेक्षण विभागाचे प्रमुख आसतात. भारताचा सर्वेक्षण विभाग हा विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालयाचा एक विभाग आहे.

## आत्तापर्यंतचे सर्व्हेयर जनरल
ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीने जेम्स रेनेल यांना बंगाल प्रेसिडेन्सीचे सर्वेक्षण करण्यासाठी १७६७मध्ये नियुक्त केले होते. लॉर्ड क्लाइव्हने रेनेलला बंगालचे सर्व्हेयर जनरल म्हणून बढती दिली. मद्रास प्रेसिडन्सीने कॉलिन मॅकेन्झीला १८१०मध्ये सर्व्हेयर जनरल म्हणून नियुक्त केले. मॅकेन्झीला १८१५मध्ये भारताचे प्रथम सर्व्हेयर जनरल केले गेले.

(#) इतर पदभार सांभाळून या पदावर

* *स्रोत*:

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:भारताचा भूगोल
वर्ग:भारत सरकार
रेचल मेगन मार्कल

**रेचल मेगन मार्कल** (४ ऑगस्ट, १९८१:लॉस एंजेलस काउंटी, कॅलिफोर्निया, अमेरिका - ) ही हॉलिवूडची अभिनेत्री व वेल्सचा युवराज चार्ल्स व डायना यांचा दुसरा पुत्र राजकुमार हॅरीची पत्नी आहे.

## बाह्य दुवे 
वर्ग:इंग्लिश चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:इ.स. १९८१ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:ब्रिटिश राजघराण्यांतील व्यक्ती
कृत्रिम रेतन

**कृत्रिम रेतन** ही पाळीव प्राण्यांसाठी, बहुत करून दुधाळू जनावरांच्या, कृत्रिम गर्भधारणेसाठी वापरण्यात येणारी एक पद्धत आहे. या पद्धतीमध्ये वळूचे अथवा रेड्याचे (नर पशू) वीर्य (रेतन) संकलन करून ते योग्य प्रक्रिया करून साठविले जाते.नंतर त्याद्वारे गाय, म्हैस, अशाप्रकारच्या दुधाळू जनावरांचे 'फलन' केल्या जाते.

या रितीच्या वापरण्याने, चांगल्या दर्जाची पशूसंतती निर्माण होते व पशूपालनात आणि पशूंवर आधारित व्यवसाय करणाऱ्यांना ते आर्थिकदृष्ट्या फायद्याचे ठरते.

साधारणतः वळू अथवा रेड्याचे वीर्य हे आठवड्यातून दोन वेळा संकलित केल्या जाते.त्यास नंतर उणे (-)१९६ अंश सेल्सियस तापमानावर गोठविल्या जाते. हे वीर्य सुमारे १०० ते २०० वर्षे वापरता येऊ शकते.

महाराष्ट्र शासनातर्फे प्रत्येक जिल्ह्यात स्थापण्यात आलेल्या पशू वैद्यकिय रुग्णालयात, पशुंची कृत्रिम रेतन सुविधा व असे रेत उपलब्ध असते.महाराष्ट्र राज्यात सध्या ३६ जिल्हा रेतन केंद्रे आहेत.

महाराष्ट्र शासनाचे  महाराष्ट्र पशुधन विकास महामंडळ ही संस्था शासनाचे पशु पैदास धोरण राबविण्याकरिता चांगल्या वाणाचे रेत उपलब्ध करून देते. सध्या महाराष्ट्रात वेगवेगळ्या विभागानुसार तेथे असलेल्या देशी पशुधनाचे जातीचे उदा. लाल कंधारी  - नांदेड इ. भागात, डांगी- ठाणे , अहमदनगर इ. भागात  व मागणीनुसार गायी करिता एच. एफ., जर्सी, डांगी, गिर, साहिवाल, खिलार, लाल कंधारी व म्हशींसाठी सुरती, मुऱ्हा, पंढरपुरी वीर्य उपलब्ध करून देत आहे.

वर्ग:पाळीव प्राणी
वर्ग:शेतीपूरक व्यवसाय
पशुधन

**पशुधन ** ही एक व्यापक संकल्पना असून, त्यात दूध, मांस किंवा शेतीकामासाठी पाळल्या जाणाऱ्या सर्व प्राण्यांचा (गाय, बैल, म्हैस, शेळी, मेंढी, घोडे, डुक्कर, कोंबडी, इत्यादी) समावेश होतो. पशुधन दूध, मांस, लोकर, चामडे आणि वाहतुकीच्या कामासाठी वापरले जातात. कोण्या एखाद्या संस्थेकडे अथवा व्यक्तीकडे असणाऱ्या पाळीव, दुधाळू पाळीव प्राण्यांना सहसा पशुधन (पशुरूपी धन) असे म्हणतात. पशुधनापासून आर्थिक उत्पन्न मिळविता येते म्हणून हा शब्द योजण्यात आला असावा. सहसा, महाराष्ट्र शासनाचे पशुसंवर्धन विभागातर्फे हा शब्द अधिक वापरल्या जातो. पशुधनास अनवधानाने गोवंश, गुरे, ढोरे आणि गुरेढोरे असे पर्यायी शब्द वापरले जातात. गुरेढोरे (गाय, बैल, म्हैस आणि रेडा) प्रामुख्याने दूध आणि शेतीच्या कामासाठी (नांगरणी, गाडी ओढणे) वापरली जातात. गोवंश हा पशुधनास समांतर शब्द नसून, हा एक १४० प्रकारांच्या पशूंचा जीवशास्त्रीय कुळ आहे.

पशुधन ही राष्टीय संपत्ती आहे, पशुधनाची जोपासन ही काळाची गरज आहे. ग्रामीण भागातील शेतकऱ्यांची शेती ही शास्वत राहिलेली नाही त्यामुळे त्याला पशुधन ही ऐक महत्त्वाचे उत्पादन श्रोत आहे. त्याचप्रमाणे हा व्यवसाय हा नियमितपणे उत्पादन देणारा व्यवसाय आहे.

वर्ग:पाळीव प्राणी
धुरके

**धुरके** हे पृथ्वीवरील वातावरणात धूर व धुके यांचे मिश्रणाने तयार झालेले धुकेसदृश्य वातावरण होय.यास इंग्रजीत स्मॉग (smog) म्हणतात.

वर्ग:वातावरण
पोते

**पोते** ही ज्यूट अथवा तत्सम पारंपारिक तंतूंपासून तयार करण्यात आलेली एक मोठी पिशवी असते. सहसा, याचा उपयोग धान्य अथवा कोणतेही उत्पादन, शेती उत्पादन, खते, सिमेंट इत्यादी वस्तूंच्या साठवणूकीसाठी व वाहतूकीसाठी होतो.याने धान्य अथवा कोणतेही औद्योगिक उत्पादन याचे भंडारण करणे,ते वाहनात भरणे,त्यास खाली उतरविणे व विक्रीच्या ठिकाणावर त्यास ठेवणे व उपयोगाचे ठिकाणी नेणे आदी क्रिया सोप्या होतात. याची धारकक्षमता साधारणपणे २० किलो ते १०० किलो इतकी असू शकते.

ज्यूटचे धागे वापरून तयार केलेले पोते हे पर्यावरणपूरक व जैवविघटित होणारे असते.पण यावर ओलाव्याचा परिणाम होतो.

सध्या पोते पॉलिप्रॉपेलिन अथवा तत्सम कृत्रिम धाग्यांपासूनही तयार करण्यात येतात.ती सहसा, पर्यावरणपूरक असत नाहीत पण यावर थोड्याशा ओलाव्याचा परिणाम होत नाही.

मका आदींच्या तंतूंपासून पर्यावरपूरक पोती तयार करण्यात येतात.

## प्रकार
वेगवेगळ्या प्रकारचे धान्य अथवा वस्तू साठविण्यासाठी वेगवेगळ्या प्रकारचे पोती (पोत्याचे अनेकवचन) बनविण्यात येतात. धान्याचा अथवा वस्तूचा आकार (ग्रेन-दाण्याचा आकार) यावर ते अवलंबून असते. बारीक वस्तू,जसे तांदूळ, गहू, बाजरी, ज्वारी खते, साखर,सिमेंट यासाठी असलेल्या पोत्यांची वीण ही घट्ट असते. त्याने आतील वस्तू बाहेर गळत नाहीत. पण वांगे, कांदा, बटाटे आदी ठळक वस्तूंच्या साठवणूकीसाठी वापरण्यात येणारी पोती ही सहसा मोकळ्या विणीची असतात. त्याने या वस्तू हवेशीर राहतात व त्याचा लवकर नाश होत नाही व उष्म वातावरणाचा त्यावर परिणाम होत नाही.

पोत्याचे उत्पादनात वापरण्यात आलेल्या वस्तूनुसार त्याची उत्पादनकिंमत ठरते.

## बारदाना
बारदाना ही शेतीसंदर्भातील एक संज्ञा आहे. हा पोत्यास असलेला एक हिंदीभाषिक शब्द आहे.बारा प्रकारचे दाणे ज्यात ठेवता येतात तो (बारादाना) 'बारदाना' असा त्याचा अर्थ असू शकतो.बारादानाचा अपभ्रंश मग बारदाना झाला असावा.

वर्ग:शेती
वर्ग:उत्पादन
प्र

मराठी भाषेतील **प्र** या जोडाक्षरापासून सुरू होणाऱ्या बऱ्याच शब्दांमधील सुरुवातीचे प्र हे अक्षर वगळल्यास उर्वरित अक्षरांपासून एक नवीन शब्द तयार होतो.

बहुतांश वेळा प्र हा शब्द काही शब्दांच्या आधी वापरून नवीन शब्द तयार केला जातो म्हणजेच प्र हा एक उपसर्ग म्हणून वापरला जातो. परंतु काही वेळेस प्र या अक्षरापासून सुरू होणाऱ्या शब्दात प्र उपसर्ग म्हणून वापरला जात नाही. उदा. प्रति

कित्येक वेळा प्र वापरून तयार झालेल्या नवीन शब्दाचा मूळ शब्दाच्या अर्थाशी काहीही संबंध नसतो.

शब्दाच्या आधी प्र वापरले जाणारे कित्येक शब्द मराठी भाषेत आहेत :

भारी - प्रभारी

मुख - प्रमुख

वास - प्रवास

खर - प्रखर

देश - प्रदेश

दान - प्रदान

धान - प्रधान

बल - प्रबल

संग - प्रसंग

ती - प्रती

शांत - प्रशांत

माण - प्रमाण

दूषण - प्रदूषण

कट - प्रकट

वर्ग - प्रवर्ग

जा - प्रजा

वाळ - प्रवाळ

जात - प्रजात

लय - प्रलय

कल्प - प्रकल्प

कार - प्रकार

कृती - प्रकृती

कोप - प्रकोप

क्रिया - प्रक्रिया

गट - प्रगट

गत - प्रगत

गती - प्रगती

घात - प्रघात

चल - प्रचल

क्षुब्ध - प्रक्षुब्ध

चार - प्रचार

ज्वलन - प्रज्वलन

दक्षिणा - प्रदक्षिणा

दर्शन - प्रदर्शन

दीर्घ - प्रदीर्घ

पंच - प्रपंच

पाठक - प्रपाठक

पात - प्रपात

बंध - प्रबंध

बळ - प्रबळ

बोधन - प्रबोधन

भात - प्रभात

भाव - प्रभाव

भावी - प्रभावी

युक्त - प्रयुक्त

युक्ती - प्रयुक्ती

योग - प्रयोग

वक्ता - प्रवक्ता

वाद - प्रवाद

वाशी - प्रवाशी

वृत्त - प्रवृत्त

वृत्ती - प्रवृत्ती

वेग - प्रवेग

शासक - प्रशासक

शासकीय - प्रशासकीय

शासन - प्रशासन

शिक्षक - प्रशिक्षक

शिक्षण - प्रशिक्षण

शिक्षित - प्रशिक्षित

सरण - प्रसरण

साधन - प्रसाधन

सार - प्रसार

सारण - प्रसारण

सिद्धी - प्रसिद्धी

सिद्ध - प्रसिद्ध

सूत - प्रसूत

सूती - प्रसूती

हर - प्रहर

आचार्य - प्राचार्य

आंगण - प्रांगण

आयोजक - प्रायोजक

आज्ञा - प्राज्ञा

स्थान - प्रस्थान

स्थानक - प्रस्थानक

मोद - प्रमोद

वीण - प्रवीण

साद - प्रसाद

भाकर - प्रभाकर

दीप - प्रदीप

याग - प्रयाग

माण - प्रमाण

अल्हाद - प्रल्हाद

बुद्ध - प्रबुद्ध

अध्यापक - प्राध्यापक

वीणा - प्रवीणा

शीला - प्रशीला

द्युम्न - प्रद्युम्न

बोध - प्रबोध

भास - प्रभास

चूर - प्रचूर

हार - प्रहार

ज्योत - प्रज्योत

अमित - प्रमित

वाह - प्रवाह

स्थापित - प्रस्थापित

करण - प्रकरण

वचन - प्रवचन

हसन - प्रहसन

कट -  प्रकट

वर्ग:मराठी भाषा
मुकाम्बिका

**मुकाम्बिका** हे देवीचे एक रूप आहे.

## आख्यायिका
कर्नाटकात कोलन नावाच्या ऋषीचे वास्तव्य होते. ते शिवभक्त होते. तेथे असले्या शिवलिंगाची ते पूजा करीत असत. कामासुर नावाचा दानव त्यांच्या तपश्चर्येत विघ्ने आणीत असे. देवांनाही हा दानव डोईजड होईल असे वाटल्याने त्यांनी देवीला त्याचा बंदोबस्त कारायला सांगितले. देवीने कामासुराची वाचा बंद केली आणि तो मुकासुर झाला. अशा मुक्या कामासुराचा देवीने वध केला म्हणून तिला मुकाम्बिका म्हणू लागले.  

## कोलूरचे देउळ
कर्नाटकातल्या कोलूर गावी मुकाम्बिका देवीचे प्रसिद्ध देऊळ आहे. देवळाच्या पूर्व दरवाज्याजवळ अग्नितीर्थ नदी आहे. ही नदी सौपर्णिका नदीची एक शाखा आहे. देवळात दर्शनास जाणारे या नदीत अंघोळ करून मंदिरात प्रवेश करतात.

कोलूर गाव कर्नाटकातल्या कुडजाद्री पर्वताच्या टेकड्यांच्या परिसरात आहे. या पर्वतातून सौपर्णिकाशिवाय आणखी काही नद्या उगम पावतात. नद्यांवरचे अनेक धबधबे या भागात आहेत.

कोलूर हे ठिकाण कुंदापूरपासून ४५ किमीवर आणि उडुपीपासून ७० किमीवर आहे. भटकळ हे गाव कोलूरपासून ३०-३५ किमीवर आहे. रेल्वेने गेल्यास उडुपी येथे उतरून कर्नाटक राज्याच्या एस.टीने जाणे सोयीचे पडते. 

### देवळाचे वर्णन
मुकाम्बिका देवीचे हे मंदिर इसवी सनाच्या १०व्या शतकात बांधले गेले. ग्रेनाईटच्या दगडात बांधलेले हे देऊळ बैठ्या स्वरूपात आहे.  मंदिराचा कळस दाक्षिणात्य पद्धतीच्या मंदिरांना असतो तसा गोपुरासारखा द्राविड शैलीतला आहे. मंदिराच्या प्रवेशद्वारासमोर उंच दीपस्तंभ आणि ध्वजस्तंभ आहेत. दरवाज्यातून आत गेल्यावर लक्ष्मीमंडप लागतात. तेथे असलेल्या दगडी खांबांवर देवदेवतांच्या सुंदर मूर्ती कोरलेल्या आहेत. 

देवीची मूर्ती असलेलल्या गाभाऱ्याचे बांधकाम प्राचीन पद्धतीचे आहे.

वर्ग:हिंदू दैवते
वर्ग:उडुपी जिल्हा
वर्ग:कर्नाटकमधील हिंदू मंदिरे
आय.एफ.एस.सी. कोड

**आय.एफ.एस.सी. कोड** तथा **भारतीय आर्थिक प्रणाली संकेतांक** (इंग्लिश : **I**ndian **F**inancial **S**ystem **C**ode) हा दोन बँकांमधील पैशाच्या देवाणघेवाणीत वापरला जाणारा संकेतांक आहे. बँकेचा एखादा खातेदार दुसऱ्या बँकेतील खातेदाराला पैसे पाठवू इच्छितो तेव्हा कुठल्या बँकेतील खातेदाराला पैसे पाठवायचे हे ओळखण्यासाठी हा कोड दिला जातो.

## वापर 
आय.एफ.एस.सी. कोडचा वापर देशांतर्गत आर्थिक प्रदानासाठी होतो. **राष्ट्रीय इलेक्ट्रोनिक वित्तीय प्रदान ** ( इंग्लिश: **N**ational **E**lectronic **F**unds **T**ransfer) 
तसेच  **वास्तव वेळेत  ढोबळ हिशोब** (इंग्लिश : Real Time Gross Settlement म्हणजेच RTGS ) , त्वरित भरणा सेवा(इंग्लिश :  Immediate Payment Service )या तीन  प्रणालीमध्ये आय एफ एस सी कोड वापरला जातो .
आंतरराष्ट्रीय वित्तीय प्रदानासाठी स्विफ्ट कोडचा वापर केला जातो.

## स्वरूप
आय एफ एस सी कोड हा ११ अंक आणि अक्षरे मिळून बनतो

पहिली चार अक्षरे बँकेचे नाव दर्शवितात. पाचवे अक्षर ० (शून्य - अंकात ) असते. शेवटचे सहा अंक शाखेचा सांकेतिक क्रमांक दर्शवितात.

## बाह्य दुवे 
* रिझर्व्ह बँकेच्या संकेतस्थळावरून आय एफ एस सी कोडची यादी

वर्ग:व्यापार
वर्ग:बँकिंग तंत्रज्ञान
कादवे

**कादवे** हे पुणे जिल्ह्यातल्या वेल्हे  तालुक्यातील गाव आहे.

## भोगोलिक स्थान आणि लोकसंख्या 
हे गाव ८४३.६७ हेक्टर क्षेत्राचे असून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात १९३ कुटुंबे व एकूण ९९१ लोकसंख्या आहे. ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर Junnar ८ किलोमीटर अंतरावर आहे.  यामध्ये ५१८ पुरुष आणि ४७३ स्त्रिया आहेत. यामध्ये अनुसूचित जातीचे लोक ११९ असून अनुसूचित जमातीचे ८९ लोक आहेत.ह्या गावाचा जनगणना स्थल निर्देशांक ५५६५६८   आहे.
## साक्षरता 
* एकूण साक्षर लोकसंख्या: ६६४ (६७.०%)
* साक्षर पुरुष लोकसंख्या: ३९४ (७६.०६%)
* साक्षर स्त्री लोकसंख्या: २७० (५७.०८%)
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:वेल्हे तालुक्यातील गावे
वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
बैलगाडा

बैलगाडा हा एक प्रकारचा बैलांद्वारे ओढला जाणारा गाडा आहे. याचा वापर पूर्वीच्या काळी महाराष्ट्रात ग्रामीण भागात शर्यतीसाठी केला जात असे. हा गाडा अतिशय लहान असतो एक किंवा २ माणसे बसू शकतील एवढाच असतो. वजनाला हलका असतो. अजूनही दुर्गम भागात धनगर वस्त्यांमध्ये प्रासंगिक वाहतुकीला हा वापरतात. उदा. पाणी आणणे. 
प्राणीमित्र संघटनांनी आक्षेप घेतल्यामुळे न्यायालयाने या शर्यतीस स्थगिती दिली आहे.
व आता २२-डिसेंबर-२०२१ रोजी दिल्ली हायकोर्टाने सश्रत परवाणगी दिलेली आहे
वर्ग:तात्पुरता वर्ग-१० मार्च २०१८ कार्यशाळा
रमेश नेवसे

रमेश जि. नेवसे हे सह्याद्रीमध्ये सन १९६५ पासून भ्रमंती करणारे गड-अभ्यासक आहेत. ते पुण्यातील किर्लोस्कर न्युमॅटिक्समाधून मेकॅनिकल ड्राफ्ट्समन म्हणून निवृत्त झाले आहेत. त्यांनी लिहिलेल्या गडकिल्ल्यांवरील १८ पुस्तके, ९ डिसेंबर २०१७ या एकाच दिवशी आणि एकाच वेळी प्रकाशित झाली आहेत. 

रमेश नेवसे यांनी एका मुलाखतीत सांगितल्यप्रमाणे 'यापूर्वी त्यांनी 'विशाल सह्याद्री' नावाच्या वृत्तपत्रात लेखन केले आहे.  स्मिता हे मासिक, कटकट हे विनोदी वार्षिक, आणि पोस्ट मॉर्टेम हे साप्ताहिक त्यांनी काही वर्षे चालवले. त्यांच्या सुमारे १२ ललित कादंबऱ्या, आणि ३५७ कथा आणि लेख छापून आले आहेत. त्याणचे शिवाजीचे पहिले सरखेल कान्होजी आंग्रे यांच्यावरील पुस्तक प्रकाशनाधीन आहे.' 

कुलाबा, जंजिरा, तोरणा, पन्हाळा, पुरंदर, प्रतापगड, राजगड, रायगड, वसई, विजयदुर्ग, विशाळगड, शिवनेरी, सज्जनगड, सातारा, सिंधुदुर्ग, सिंहगड, सुवर्णदुर्ग, आणि शनवारवाड्यासह पुणे जिल्ह्यातील अन्य गड अशी गडकिल्ल्यांवरची १८ पुस्तके रमेश नेवसे यांनी लिहिली व प्रकाशित केली आहेत. 

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २०१७-१८

वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ नोव्हेंबर २०१७-जानेवारी २०१८ च्या दरम्यान (सध्या) २ कसोटी सामने, ३ एकदिवसीय व ३ टि२० सामने खेळायला न्यू झीलंडच्या दौऱ्यावर आहे. कसोटी सामन्याच्या आधी ३ दिवसीय सराव सामना खेळवला गेला.

न्यू झीलंडने कसोटी मालिका २-० ने जिंकली.

## संघ 
कसोटी मालिकेपुर्वी, टॉम ब्लंडेल आणि लॉकी फर्ग्युसन या दोघांना बी.जे. वॅटलिंग व टिम साउथी साठी सहयोगी म्हणून संघात सामिल करून घेतले.. पण टिम साउथी पहिल्या कसोटीला घरगुती अडचणींमुळे मुकल्याने त्याच्याऐवजी जॉर्ज वर्करला संघात सामिल केले. टिम साउथीला पहिल्या कसोटी दरम्यान पुत्रप्राप्ती झाली. तो दुसऱ्या कसोटीसाठी उपलब्ध झाला. वेस्ट इंडीज कर्णधार जेसन होल्डरला षटकांची गती कमी राखल्याने २ऱ्या कसोटीसाठी निलंबीत केले गेले.

## दौरा सामने 
### प्रथम श्रेणी तीनदिवसीय सराव सामना : न्यू झीलंड 'अ' वि. विंडीज 
----

### लिस्ट-अ एकदिवसीय सराव सामना : न्यू झीलंड एकादश वि. विंडीज 
## कसोटी मालिका 
### १ली कसोटी
### २री कसोटी
## एकदिवसीय मालिका 
### १ला एकदिवसीय सामना 
### २रा एकदिवसीय सामना 
### ३रा एकदिवसीय सामना 
## टी२० मालिका 
### १ला टी२० सामना 
----

### २रा टी२० सामना 
----

### ३रा टी२० सामना 
## संदर्भ 
वर्ग:वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचे न्यू झीलंड दौरे
वर्ग:न्यू झीलंडमधील क्रिकेट
वर्ग:इ.स. २०१७ मधील क्रिकेट
वर्ग:इ.स. २०१८ मधील क्रिकेट
श्रीकांत लेले

**श्रीकांत लेले** (१९४३) हे एक भारतीय धातू अभियंता आणि बनारस हिंदू विद्यापीठाचे एक प्राध्यापक आहेत. त्यांनी स्ट्रक्चरल मेटलर्जिमध्ये संशोधन केले आहे. त्यांच्या अभियांत्रिकी विज्ञानातील योगदाना साठी १९८७ साली त्यांना शांतीस्वरूप भटनागर पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. 

वर्ग:इ.स. १९४३ मधील जन्म
वर्ग:शांतिस्वरूप भटनागर पुरस्कार विजेते
वर्ग:मराठी शास्त्रज्ञ
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जेष्ठराज जोशी

**जेष्ठराज भालचंद्र जोशी** (२८ मे, १९४९:मसूर, सातारा जिल्हा, महाराष्ट्र - ) हे एक भारतीय रसायन अभियंता, परमाणु वैज्ञानिक, सल्लागार आणि शिक्षक आहेत. अणुभट्टींच्या रचनेमधे त्यांनी काही सुधारणा मांडलेल्या आहेत. ते होमी भाभा राष्ट्रीय संस्था, मुंबईचे डीएई-होमी भाभा चेर प्रोफेसर आहेत. त्यांच्या अभियांत्रिकी विज्ञानातील योगदाना साठी त्यांना पुरस्कारांसाठी शांतीस्वरूप भटनागर पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले व त्यांना रसायन अभियांत्रिकी आणि परमाणु विज्ञान क्षेत्रातील कार्यासाठी भारताच्या राष्ट्रपतींकडून २०१४ साली पद्मभूषण पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.

जोशी यांचा जन्म भारतीय राज्य महाराष्ट्रातील सातारा जिल्ह्यातील मसूर गावात, २८ मे १९४९ रोजी झाला. १९७१ मध्ये ते केमिकल इंजिनीअरिंगमध्ये बी.ई झाले आणि १९७२ मध्ये मुंबईच्या केमिकल टेक्नॉलॉजी विद्यापीठातून एम्.ई. झाले. त्यानंतर त्यांनी संशोधक व रासायनिक अभियंता मन मोहन शर्मा यांच्या मार्गदर्शनाखाली संशोधन केले. १९७७ मध्ये त्यांना पीएचडी मिळाली.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९४९ मधील जन्म
वर्ग:शांतिस्वरूप भटनागर पुरस्कार विजेते
वर्ग:मराठी शास्त्रज्ञ
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
एन.ई.एफ.टी.

**एन.ई.एफ.टी.** तथा **राष्ट्रीय इलेक्ट्रॉनिक वित्तीय प्रदान** (इंग्लिश : **N**ational **E**lectronic **F**unds **T**ransfer) हे भारतातील बँकेची सुविधा आहे. याद्वारे भारतातील बँक ग्राहक कुठल्याही बँकेतून कुठल्याही बँकेत इलेक्ट्रॉनिक माध्यमातून पैसे पाठवी शकतात.

## वैशिष्ट्ये
१) दहा लाख रुपयांपर्यंतच्या रकमा एका खात्यातून दुसऱ्या खात्यामध्ये प्रदान करण्यासाठी ही सुविधा वापरता येते.

२) सोमवार ते शनिवार सकाळी आठ पासून संध्याकाळी साडेसहा वाजेपर्यंत प्रदान सूचना देता येतात.

३) कामाच्या वेळेत ९ वाजल्यापासून संध्याकाळी ७ वाजेपर्यंत दर तासाला ही प्रणाली तासाभरात घडलेल्या आदान प्रदान व्यवहारांची माहिती घेते, प्रत्येक बँकेला एकूण देय रक्कम किंवा येणे रक्कम किती याचा निव्वळ आकडा काढून त्याप्रमाणे हिशोब ठेवते. एका बँकेचे काही खातेदार इतर बँकातील लोकांना पैसे देऊ शकतात. तसेच इतर बँकातील काही खातेदार या बँकेमधील लोकांना पैसे पाठवू शकतात. थोडक्यात काही पैसे देणे आणि काही घेणे असा एकूण व्यवहार होत असतो. तासाभारातील व्यवहारानंतर प्रत्येक बँकेने पैसे द्यायचे कि घ्यायचे याचा निव्वळ आकडा काढून रिझर्व्ह बँकद्वारे देवाणघेवाणीचा हिशोब केला जातो.

४) तुम्ही दुसऱ्याला पाठवलेले पैसे साधारणतः एक ते दीड तासात खात्यामध्ये जमा होतात.

५) रक्कम केवळ खाते क्रमांक पाहून जमा होत असल्याने काळजी घेणे आवश्यक असते अन्यथा भलत्याच व्यक्तीला पैसे जमा होऊ शकतात.

६) तासाभरात घडलेल्या व्यवहारांची एकच तुकडी (बॅच) करून निव्वळ हिशोब मांडला जातो.

## प्रदान व्यवहाराबरोबर द्यायचा तपशील 
१) पाठवण्याची रक्कम

२) लाभकर्त्याचा खाते क्रमांक

३) लाभकर्त्याचा आय एफ एस सी कोड

४) लाभकर्त्याचे नाव

५) पैसे पाठवणाऱ्याचा भ्रमणध्वनी क्रमांक किंवा विपत्र पत्ता.

वर्ग:व्यापार
वर्ग:बँकिंग
भास्कर दत्तात्रय कुलकर्णी

**भास्कर दत्तात्रय कुलकर्णी** (१९४९) हे  एक भारतीय रसायन अभियंता आणि शास्त्रज्ञ आहेत.  ते राष्ट्रीय रासायनिक प्रयोगशाळेतील वरिष्ठ शास्त्रज्ञ आणि जे सी बोस फेलो आहेत. त्यांनी फ्लेडिझेड बेड रिऍक्टर आणि रासायनिक रिॲक्टर्सवरील संशोधनाकेले आहे. ते भारतीय विज्ञान अकादमी, इंडियन नॅशनल सायन्स अकॅडमी, द वर्ल्ड अकॅडेमी ऑफ सायन्सेस आणि इंडियन नॅशनल ॲकॅडेमी ऑफ इंजिनिअरींगचे निवडक फेलो आहेत. १९८८ साली वैज्ञानिक संशोधन क्षेत्रातील योगदानासाठी त्यांना भारत सरकारच्या सर्वोच्च संस्थेने, वैज्ञानिक आणि औद्योगिक संशोधन परिषदेने त्यांना शांती स्वरूप भटनागर पुरस्कार दिला.

त्याचे मित्र आणि सहकाऱ्यांमध्ये ते बी. डी म्हणून ओळखले जातत.

वर्ग:इ.स. १९४९ मधील जन्म
वर्ग:शांतिस्वरूप भटनागर पुरस्कार विजेते
वर्ग:मराठी शास्त्रज्ञ
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कोडिन्ही

**कोडिन्ही** हे भारताच्या केरळ राज्यात असणारे मल्लपूरम या जिल्हास्थानाजवळचे एक गाव आहे. येथे एक ग्रामपंचायत आहे. या गावाची विषेशता म्हणजे हे जुळ्यांचे गाव आहे. या गावात सुमारे १००० जुळी मुले आहेत. प्रसारमाध्यमांचे स्थानिक व आंतरराष्ट्रीय स्तरावरचे अनेक प्रतिनिधी येथे भेट देतात. त्यामुळे या गावातील लोकं त्रस्त आहेत. त्यामुळे येथे व्हीडियो अथवा फोटो काढण्यास मनाई करण्यात आलेली आहे.

वर्ग:मलप्पुरम जिल्हा
वर्ग:केरळ राज्यातील शहरे व गावे
पुस्तपालन

आर्थिक व्यवहार लेख पुस्तकामध्ये पद्धतशीरपणे नोंदवून ठेवणे म्हणजे **पुस्तपालन** होय. (इंग्लिश : book keeping ).

कुठल्या तारखेस व्यवहार घडला व त्याचे तपशील उदा. देणारा, घेणारा, रक्कम, वस्तू अथवा सेवा इत्यादी पुस्तपालनात लिहिले जातात. पुस्तपालन आणि या पुस्तपालनामुळे व्यवसायावर कुठले परिणाम झाले याची नोंद करण्याचे काम 'लेखापाल' करतो.

साधारणतः एका आर्थिक वर्षात घडलेल्या व्यवहारांचा आढावा नफा तोटा मोजताना घेत असले तरी पुस्तपालानातील नोंदींचा वापर भविष्यातही केला जातो.

## व्याख्या 
१) व्यावसायिक व्यवहार पुस्तसंचामध्ये नोंदवून ठेवण्याची पुस्तपालन ही कला आहे - जे आर बाटलीबोय

२) पुस्तपालन ही मुद्रेमध्ये व्यक्त होणारेसर्व व्यावसायिक व्यवहार बिनचूक जमाखर्चाच्या पुस्तकात लिहून ठेवण्याची कला व शास्त्र आहे  - आर एन कार्टर

## महत्त्व
१) **व्यवहारांचा अभिलेख** - भूतकाळात घडलेल्या व्यवहारांची विश्वासार्ह नोंद

२) **आर्थिक माहिती** - व्यवसायाशी संबंधित सर्व आर्थिक बाबींचे एकत्रित संग्रहण. नफा, तोटा, देयता, कर इत्यादी सर्व माहितीचे संकलन

३) **निर्णय सहायक** - गुंतवणूक तसेच व्यापारविषयक निर्णय घेण्यासाठी

## इतिहास 
बाबीलोनियातील संस्कृतीमध्ये सुद्धा मातीच्या विटांवर आर्थिक व्यवहारांचे उल्लेख आढळतात म्हणजेच आर्थिक व्यवहारांची नोंद ठेवणे या गोष्टीला चार हजार वर्षांचा तरी इतिहास आहे.

पुस्तपालन किंवा आर्थिक व्यवहारांची एका विशिष्ट पद्धतीने नोंद ठेवणे ही भारतीयांची जुनी सवय आहे. याचे लिखित उल्लेख चाणक्याच्या अर्थशास्त्र या ग्रंथात सापडतात, म्हणजे पुस्तपालनास भारतात साधारणतः दोन हजार वर्षांची परंपरा आहे. व्यवहाराची एक नोंद ठेवणे ही भारतीय पद्धत 'देशीनामा' या नावाने ओळखली जाते.

१४९४ मध्ये इटलीतील ल्युका दी बर्गो पासीअलो यांनी पुस्तपालनाची द्विनोंदी पद्धत शोधली. या पद्धतीत प्रत्येक व्यवहाराचे दोन परिणाम पुस्तलेखनात नोंदवले जातात.

## उपयोग 
१) व्यवसायातील आर्थिक व्यवहारांची नोंद

२) धंद्यातील विशिष्ट कालावधीचा नफा तोटा समजणे , धनको तसेच ऋणको यांच्या कडून देणे / येणे असलेली रक्कम समजणे

३) आपल्या व्यवसायाची एकूण संपत्ती समजणे, भांडवल किती, भांडवलातून किती रक्कम परत काढली हे समजणे

४) कुठल्या वस्तू विक्रीतून / सेवेतून किती फायदा झाला , किती किंमत मोजावी लागली याचा अचूक आकडा समजणे.

५) एखादा धंदा किती फायदेशीर आहे समजल्यामुळे गुंतवणूक विषयक निर्णय घेणे सोपे होते.

६) मागील वर्षाच्या आर्थिक परिणामांशी तुलना करता येणे.

७) कर देयता ठरवणे व कर निश्चितीसाठी पुरावा म्हणून

८) एखादी वस्तू विकत घ्यावी की स्वतः उत्पादित करावी याचा निर्णय घेण्यासाठी

वर्ग:व्यापार
वर्ग:वाणिज्य
वर्ग:बँकिंग
विवेक विनायक रानडे

**विवेक विनायक रानडे** (१९६३ -) हे भारतीय रसायन अभियंता, उद्योजक आणि क्लिअन्स युनिव्हर्सिटी ऑफ बेलफास्टच्या केमिस्ट्री आणि केमिकल इंजिनिअरिंगमध्ये रासायनिक अभियांत्रिकीचे एक प्राध्यापक आहेत. ते पुण्याच्या राष्ट्रीय रासायनिक प्रयोगशाळेचे| माजी चेर प्रोफेसर आणि उपसंचालक आहेत. त्यांच्या वैज्ञानिक संशोधनासाठी भारत सरकारची सर्वोच्च संस्था, वैज्ञानिक व औद्योगिक संशोधन परिषदेने २००४ साली त्यांना शांती स्वरूप भटनागर पुरस्कार दिला.

वर्ग:इ.स. १९६३ मधील जन्म
वर्ग:शांतिस्वरूप भटनागर पुरस्कार विजेते
वर्ग:मराठी शास्त्रज्ञ
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
संतोष गजानन होन्नावर

**संतोष गजानन होन्नावर** ( २८ मार्च, ?? - ) हे भारतातील नेत्ररोग तज्ज्ञ आणि ऑक्युलर ऑन्कोलॉजी आणि ऑ्युलोप्लास्टी डिपार्टमेंट ऑफ डिपार्टमेंट ऑफ सेंटर, हैदराबाद येथे संचालक आहेत. त्यांनी रेटिनोब्लॉस्टोमावर संशोधन केले आहे. भारत सरकारच्या वैज्ञानिक संशोधनासाठी सर्वोच्च संस्थेचे २००९ साली वैद्यकशास्त्रातील योगदानाबद्दल त्यांना शांती स्वरूप भटनागर पुरस्कार दिला.

वर्ग:इ.स. १९६३ मधील जन्म
वर्ग:शांतिस्वरूप भटनागर पुरस्कार विजेते
वर्ग:मराठी शास्त्रज्ञ
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
तारणपंथ

thumb|तारन स्वामी की समाधि, बीना
**तारणपंथ** दिगंबर जैनच्या एक पंथ आहे. त्याचे संस्थापक तेथे काहीही नाही.तरणपंत म्हणजे मोक्ष मार्ग.या पंथावर चालत, बऱ्याच लोकांनी त्यांच्या आत्म्यासाठी चांगले केले.जिवंत प्राण्यांच्या कल्याणासाठी अनेक आचार्य होते.त्याच्या परंपरेत आचार्य श्रीमद जिन तरन तरन नावाचे एक आचार्य होते.

वर्ग:जैन धर्म
प्रफुल्लचंद्र विष्णू साने

**प्रफुल्लचंद्र विष्णू साने** (१९३७ -) हे भारतीय आण्विक जीवशास्त्रज्ञ आणि वनस्पती फिजिओलॉजिस्ट आहेत. त्यांना प्रकाशसंश्लेषण विषयातील अग्रगण्य अभ्यासक समजले जाते. ते नॅशनल बोटॅनिकल रिसर्च इन्स्टिट्यूटचे माजी संचालक आणि इंडियन अकॅडेमी ऑफ सायन्सेस, इंडियन नॅशनल सायन्स अकॅडमी, नॅशनल अकॅडेमी ऑफ सायन्सेस, नॅशनल अकॅडेमी ऑफ ॲग्रिकल्चरल सायन्सेस, आणि महाराष्ट्र अकॅडेमी ऑफ सायन्सेसचे निवडून फेलो आहेत. भारत सरकारची सर्वोच्च संस्था, वैज्ञानिक व औद्योगिक संशोधन परिषदेने त्यांना १९८१ साली जैविक विज्ञानशास्त्रातील योगदानाबद्दल शांती स्वरूप भटनागर पुरस्कार दिला.

वर्ग:इ.स. १९३७ मधील जन्म
वर्ग:शांतिस्वरूप भटनागर पुरस्कार विजेते
वर्ग:मराठी शास्त्रज्ञ
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हनुमान फळ

हनुमान फळ हे रामफळ व सीताफळ यांच्या जातीचेच एक फळ आहे. याचे शास्त्रीय नाव Annona Muricata आहे.

हनुमान फळ हे सीताफळाप्रमाणेच असले तरी आकाराने ओबडधोबड असते. ते फळ चवीला अननसाप्रमाणे आंबट-गोड असून त्याचा गर आइस्क्रीमसारखा मऊ असतो, त्यामुळे तो चमच्याने खाता येतो. हनुमान फळात सीताफळापेक्षा खूप कमी बिया असतात. 

एका हनुमान फळाचे वजन १०० ग्रॅमपासून दीड ते दोन किलोपर्यंत असते. एका झाडाला सुमारे ४० किलो वजनाची फळे लागतात. फळाचा मौसम नोव्हेंबर ते जानेवारी असा असतो. महाराष्ट्रातल्या सोलापूर जिल्हयातील बार्शी आणि इंदापूर भागातून हनुमान फळे पुण्याच्या बाजारात येतात.

काही लोक हनुमान फळालाच लक्ष्मण फळ म्हणतात. पण लक्ष्मण फळाचा आकार लंबगोल असतो.

वर्ग:फळे
फुले, शाहू, आंबेडकर विचार प्रसार साहित्य संमेलन

३रे **फुले, शाहू, आंबेडकर विचार प्रसार साहित्य संमेलन** पुणे जिल्हयातील भोर येथे  २३-२४ जानेवारी २०१८ या काळात होणार आहे. संमेलनाध्यक्ष डॉ. विजय खरे असतील. हे संमेलन भोर येथील फुले, शाहू, आंबेडकर विचार प्रसार मंडळ भरवत आहे.

यापूर्वीची पहिली दोन संमेलने केव्हा भरली याची माहिती नाही.

## हे सुद्धा पहा 
* साहित्य संमेलने

वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या नावे असलेल्या गोष्टी
प्रदीप गुजराथी (रक्तदाते)

**प्रदीप गुजराती** हे एक मराठी कवी आहेत. ते मनमाडमध्ये राहतात व दूरसंचार विभागात काम करतात. 

गुजराती हे रक्तदानाबद्दलचे काम करतात. लोकांना रक्तदानाचे आवाहन करीत असतानाच गुजराती यांनी स्वतः १०० वेळा रक्तदान केले. त्यांनी रक्तदात्याची सूचीही तयार केली असून त्यांनी या विषयावर *रक्तदान..घोषवाक्य..उखाणे..आणखी बरेच...* या नावाचे एक पुस्तक लिहिले आहे.

## रक्तदानावरील काव्य
गुजराती आपल्या साहित्यकृतीतून नेहमीच रक्तदानाविषयी प्रबोधन करतात.  
**माझा वसा रक्तदानाचा, मी रक्ताचे दान मागतो,**
**तुम्हीसुद्धा करा रक्तदान, मी रक्ताचे वाण मागतो।**

अशा त्यांच्या अनेक कविता ते शिबिरांत सादर करतात. रक्तदाता देवदूत ...जातात पळून यमदूत किंवा करा रक्तदानाची घाई ...वाचेल कुणाची तरी आई, अशी काही घोषवाक्येही त्यांनी लिहिली आहेत. त्यांनी रक्तदानाविषयी उखाणे तयार केले आहेत. चंद्राभोवती आहे तारकांचे रिंगण ..रावांनी बांधलं आहे, रक्तदानाचं कंकण किंवा मंदिरात मंदिर शंकराचे मंदिर, त्याला आहे सोन्याचा कळस, रक्तदान करताना ...राव कधी करत नाही आळस. असली ही साहित्यकृती रक्तदानाबाबतची जनजागृती सर्व स्तरापर्यंत करण्यास उपयोगी पडते.

## रक्तदानाचा वसा
१९८५पासून गुजराती रक्तदानाच्या चळवळीत काम करत आहेत. त्यांनी अनकाई येथील आराधना उद्यान केंद्रातील जैन संत हसमुखमुनी यांच्या प्रेरणेने रक्तदानाला सुरुवात केली व नंतर १०० वेळा रक्तदान केले. मनमाड, येवला, नांदगाव, लासलगाव, नाशिक तसेच वागदडीर्, वंजारवाडी यांसारख्या ग्रामीण परिसरात ते रक्तदान शिबिरांचे संयोजन सातत्याने करतात.

रक्तदानाचा प्रचार, प्रसार व्हावा व रक्तदानाविषयी असलेले गैरसमज दूर व्हावे, तरुणांनी निर्भयपणे रक्तदान करून रक्तदानाची चळवळ वाढवावी, रुजवावी एवढाच प्रामाणिक हेतू यामागे आहे, असे ते प्रांजळपणे सांगतात. त्यांनी प्रकाशित केलेेले रक्तदानाविषयीचे पुस्तकना नफाना तोटा या तत्त्वावर प्रकाशित केले असून महाराष्ट्रातील सर्व रक्तदान शिबीर संयोजकांना, सर्व सामाजिक संस्थांना व रक्तपेढ्यांना ते पुस्तक उपयुक्त ठरणारे आहे. या पुस्तकाआधी त्यांचा 'रक्तगंध' हा काव्यसंग्रह प्रकाशित झाला असून 'जीवन संजीवनी' ही रक्तदात्यांची सुची असलेली पुस्तिका त्यांनी संपादित केली आहे.

रक्तदान कोणी करावे? रक्तदानाची गरज काय? रक्ताचे महत्त्व, मराठी, हिंदी, इंग्रजी भाषेतील घोषवाक्ये, उखाणे, कविता यांचा समावेश असलेले त्यांचे पुस्तक मात्र सर्वांनाच उपयोगी आहे. 

## पुरस्कार आणि सन्मान
* संत गाडगेबाबा प्रतिष्ठानचा निष्काम कर्मयोगी पुरस्कार
* ठाणे येथील रक्तानंद संस्थेचा रक्तकर्ण पुरस्कार
* धुळगावच्या सत्यवादी नागरी कृती समितीचा जीवन संजीवनी पुरस्कार
* मनमाड रोटरी क्लबचे रक्तकर्ण गौरव चिन्ह
* मुक्ताईनगर साहित्य संमेलनाचा जीवनदाता पुरस्कार
* नाशिकच्या जनकल्याण रक्तपेढीच्या संचालकपदी निवड
* शंभरीच्या उंबरठ्यावर असलेल्या मनमाड सार्वजनिक वाचनालयाचे उपाध्यक्षपद.

वर्ग:रक्त
वर्ग:समाजसेवक
टॉम ब्लंडेल

**थॉमस ऑकलंड ब्लंडेल** (१ सप्टेंबर, १९९०:वेलिंग्टन, न्यू झीलँड - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

वर्ग:न्यू झीलंडचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:न्यू झीलंडचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
देयता

व्यवसायाला किंवा व्यक्तीला इतरांना द्यावी लागणारी सर्व रक्कम 'देयता' (इंग्लिश : Liability) म्हणून ओळखली जाते. घेतलेले कर्ज किंवा व्यवसायाने इतरांकडून प्राप्त केले फायदे याच्या मोबदल्यात रक्कम देण्याची जबाबदारी म्हणजे देयता होय.

## प्रकार
१) **स्थिर देयता** (इंग्लिश : Fixed or Long Term Liability) -  दीर्घकालीन सुरक्षित कर्जाला स्थिर देयता असे म्हणतात. हा व्यवसायाचा प्रमुख निधीस्त्रोत आहे.

उदा. बँकेचे दीर्घकालीन कर्ज, काही वर्षांनी परतफेड करण्याचे कर्जरोखे , प्रतिभूती

२) **चल देयता** (इंग्लिश : Current Liability) - एक वर्षाच्या कालवधीत देय असणाऱ्या रकमेला चल देयता असे म्हणतात.

उदा. उधारीवर घेतलेला माल, कर देयता, बँकेतून घेतलेली तात्पुरती उचल, रोख पत खात्याची नावे रक्कम.

३) **संभाव्य देयता** (इंग्लिश : Contingent Liability ) - देय असणारी अशी जबाबदारी जिची देय रक्कम किंवा देण्याची जबाबदारी अजून संभ्रमात आहे / नक्की झालेली नाही.

उदा. कंपनीवर काही नुकसान भरपाईचा खटला चालू आहे, बँकेच्या पतपत्र व्यवहारातील देणी, बँक हमी संदर्भातील देणे

## द्विनोंदी लेखापालनातील वागणूक
देय खात्यांच्या बाबतीत द्विनोंदी लेखापद्धतीत खालील नियम पाळला जातो.संपत्ती खात्याच्या बाबतीत असणारे नियम इथेही उलट पद्धतीने लागू होतात

देणे देऊन टाकले की देयतेचे खाते नावे केले जाते (इंग्लिश : Debit the receiver  )

देयतेची जबाबदारी आली की देयतेचे खाते जमा केले जाते (इंग्लिश : Credit the giver )

## उदाहरण
१) अबक कंपनीने बँकेकडून रुपये १,००,०००/-चे कर्ज घेऊन यंत्र सामुग्री विकत घेतली.

या व्यवहारात बँकेला रुपये १,००,०००/- देण्याची जबाबदारी वाढली म्हणून बँकेचे खाते जमा केले जाईल. बँक धनको बनेल.
तसेच यंत्रसामुग्री ही संपत्ती व्यवसायात आली म्हणून यांत्रासामुग्रीचे खाते नावे होईल

    यंत्रसामुग्री खाते     रुपये १,००,०००/-       नावे  
    बँक खाते         रुपये १,००,०००/-       जमा

२) अचानक गरज पडली म्हणून श्री क्षयज्ञ यांच्या कडून रुपये ५,०००/- उसने घेतले

श्री क्षयज्ञ यांना रुपये ५,०००/-चे  देणे देण्याची जबाबदारी वाढली म्हणून त्यांचे खाते जमा होईल
रोख रकमेत रुपये ५,०००/-ची वाढ झाली म्हणून रोख संपत्तीचे खाते नावे होईल

   रोख खाते       रुपये ५,०००/-    नावे
   श्री क्षयज्ञ       रुपये ५,०००/-    जमा

वर्ग:वाणिज्य
वर्ग:बँकिंग
गोवरी

**गोवरी** म्हणजे गाय,बैल,म्हैस,रेडा किंवा टोणगा या पाळीव जनावरांच्या शेणापासून तयार केलेली वस्तू होय. हिचा इंधन म्हणून वापर केला जातो.शेण थापून वाळवून 'गोवरी' करून चुलीत इंधन म्हणून जाळली जाते.ग्रामीण भाषेत यांना 'शेण्या' असेही म्हणतात.

## प्रक्रिया
ग्रामीण भागात जळणासाठी गाई-म्हशींच्या शेणापासून शेणाच्या गोवऱ्या तयार करतात. या गोवऱ्या साधारणतः उन्हाळ्यात तयार केल्या जातात. शेण एकत्र करून घट्ट असेल तर त्यात पाणी टाकून ते मळतात व नंतर एका ठिकाणी वर्तुळाकार तबकडीच्या आकारात थापतात. त्या काही दिवसातच वाळतात व घट्ट होतात, वाळलेल्या गोवऱ्या विशिष्ट पद्धतीने थरावर थर रचून वर्षभर जळणासाठी उपयोगी पडाव्या या उद्देशाने साठवतात. 

## उपयोग
चूल,पाण्याचा बंब किंवा होळी पेटविण्यासाठी गोवऱ्यांचा उपयोग होतो. हिंदू धर्मानुसार मृत शरीराचे अंत्यसंस्कार करण्यासाठी शेणाच्या गोवऱ्यांचा वापर केला जातो.

## साहित्यातील संदर्भ
संत जनाबाई यांच्या चरित्रात गोवरीभोवती एक कथा आढळते. विठ्ठलाचे नामस्मरण करीत गोवऱ्या थापलेल्या असल्याने सर्व ढिगाऱ्यातून जनाबाईंच्या गोवऱ्या ओळखण्यासाठी ती सवंगड्यांना त्या कानाला लावून ऐकण्याचा उपाय सांगते.ज्या गोवरीतून 'विठ्ठल, विठ्ठल' असा नाद येईल ती गोवरी जनाबाईची असे ठरते. आणि खरोखरच काही गोवऱ्यातून असा नाद ऐकू येतो. यावेळी विठ्ठलाला मदतीसाठी आळवणी करणारा त्यांचा अभंग प्रसिद्ध आहे.  

## संदर्भ
वर्ग:इंधने
साकोली (भंडारा)

**साकोली** हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील भंडारा जिल्ह्यात असलेले एक शहर आहे.नागझिरा वाघ्र प्रकल्पाला भेट देण्यासाठी साकोलीतून प्रवेश होतो.
संत तारण

**संत तारण** हे एक जैन धर्मातील तारण पंथाचे संस्थापक आहेत.

वर्ग:जैन धर्म
श्रेयस अय्यर

**श्रेयस संतोष अय्यर** (६ डिसेंबर, १९९४:मुंबई, महाराष्ट्र - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
चेतन एकनाथ चिटणीस

**चेतन एकनाथ चिटणिस** (३ एप्रिल, १९६१) हे मलेरियावरील संशोधन क्षेत्रातील भारतीय शास्त्रज्ञ आहेत. ते पॅरिस येथील पाश्चर इन्स्टिट्यूट येथे मलेरिया जीवाणुंचे जीवशास्त्र आणि लस या वरील विभागाचे प्रमुख आहेत.  २००४ साली त्यांना शांति स्वरूप भटनागर पुरस्कार आणि २०१० मध्ये इन्फोसिस पुरस्कार मिळाला. चिटणीस हे नवी दिल्लीतील जेनेटिक इंजिनिअरिंग आणि बायोटेक्नॉलॉजी आयसीजीईबी) मधील इंटरनॅशनल सेंटर येथेल मलेरिया संशोधन समूहाचे माजी प्रमुख संशोधक आहेत.

वर्ग:इ.स. १९६१ मधील जन्म
वर्ग:शांतिस्वरूप भटनागर पुरस्कार विजेते
वर्ग:मराठी शास्त्रज्ञ
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वॉशिंग्टन सुंदर

**वॉशिंग्टन सुंदर** (५ ऑक्टोबर, १९९९:चेन्नई, तमिळनाडू - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
बेसिल थंपी

**बेसिल थंपी** (११ सप्टेंबर, १९९३:एर्नाकुलम, केरळ - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
दीपक हूडा

**दीपक जगबीर हूडा** (१९ एप्रिल, १९९५:रोहतक, हरयाणा - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.  त्याने ०६-०२-२०२२ रोजी वेस्ट इंडीज विरुद्ध भारताच्या एकदिवसीय संघात पदार्पण केले

वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
इन्फोसिस पुरस्कार

**इन्फोसिस पुरस्कार** हा इन्फोसिस फाउंडेशन द्वारा दिला जाणारा पुरस्कार आहे. हा पुरस्कार भारतातील शास्त्रज्ञ, संशोधक, अभियंते व सामाजिक शास्त्रज्ञांना दिला जातो. वैज्ञानिक संशोधनास देण्यात येणारा हा भारतातील सर्वोच्च आर्थिक पुरस्कार आहे. या पुरस्कारात प्रामुख्याने सहा विभागांमध्ये दिले जातात. इंजिनियरिंग आणि कॉम्प्युटर सायन्स, लाईफ सायन्सेस, मॅथेमॅटिकल सायन्सेस, फिजिकल सायन्सेस सोशल सायन्सेस आणि ह्युमॅनिटीज. या पारितोषिकात एक सुवर्ण पदक, एक प्रशस्तिपत्र, आणि इनाम रक्कम रु. ६५ लाख दिली जाते.

वर्ग:भारतीय पुरस्कार
काईल होप

**काईल ॲंटोनियो होप** (२० नोव्हेंबर, १९८८:सेंट मायकेल पॅरिश बार्बाडोस - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

याचा भाऊ शई होपसुद्धा वेस्ट इंडीजकडून क्रिकेट खेळतो.

वर्ग:वेस्ट इंडीजचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मुलांचे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन

**मुलांचे पहिले अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेल**न २००२ साली झाले होते. डॉ. मधुसूदन घाणेकर त्या संमेलनाचे अध्यक्ष होते.

## पहा
* साहित्य संमेलने

वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
स्वाती दांडेकर

thumb|left|स्वाती दांडेकर
**स्वाती दांडेकर** (६ मार्च, १९५१ - ) या अमेरिकेतील आयोवा  राज्याच्या माजी प्रतिनिधी आहेत. या २००३- ९ दरम्यान आयोवाच्या ३६व्या डिस्ट्रिक्टमधून आयोवाच्या प्रतिनिधीगृहावर निवडून गेल्या होत्या. त्यानंतर त्या २००९-११ दरम्यान आयोवाच्या १८व्या डिस्ट्रिक्टमधून आयोवाच्या सेनेटवर निवडून गेल्या.

दांडेकर यांनी जीवशास्त्र आणि रसायनशास्त्रात नागपूर विद्यापीठातून पदवी घेतला आहे आणि मुंबई विद्यापीठातून त्यांनी आहारशास्त्रात स्नातकोत्तर पदविका घेतली आहे.

वर्ग:मराठी राजकारणी
वर्ग:आयोवा राज्याचे प्रतिनिधी
वर्ग:आयोवा राज्याचे सेनेटर
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९५१ मधील जन्म
सत्यसंध विनायक बर्वे

प्रा. **सत्यसंध विनायक बर्वे** हे १९७० ते १९८६ याकाळात उल्हासनगरच्या आर.के. तलरेजा महाविद्यालयात इतिहासाचे प्राध्यापक होते. ते राजकारण, समाजकारण आणि सांस्कृतिक क्षेत्रातही कार्यरत होते. १९४२ च्या चले जावच्या चळवळीपासून ते काँग्रेस पक्षाचे क्रियाशील कार्यकर्ते होते. पक्षाची विविध पदेही त्यांनी भूषविली होती. ते आध्यात्मिक स्वभावाचे होते

१९८७ मध्ये निवृत्त झाल्यानंतर मे महिन्यात त्यांच्या गुरूपत्नीने त्यांना श्रीमद्भागवताची प्रत दिली. त्यांनी *वेळ मिळेल तेव्हा वाचत जाईन* असे आश्वासन दिले. २० मे १९८७ पासून ते रोज एकेक अध्याय वाचू लागले. सुरुवातीला त्यांनी फक्त कथा वाचल्या. दहा वर्षे अखंडपणे वाचन केल्यानंतर १९९८ च्या गणेश चतुर्थीच्या दिवशी त्यांनी पहिल्या अध्यायाच्या पहिल्या श्लोकातील चौथ्या ओळीची समश्लोकी केली. ती समश्लोकी आणि त्यानंतरचे हे सारे पुराण आपल्या हातून लिहून घेण्यात आले, हा श्री गणेशाने आपल्याला दिलेला प्रसाद आहे, अशी त्यांची श्रद्धा आहे. त्यानंतर सलग आठ वर्षे त्यांनी श्रीमद्भागवत ग्रंथाचा अभ्यास केला आणि ३५० अध्याय, १२ स्कंध आणि तब्बल १८ हजार ओव्या त्यांनी समश्लोकी स्वरूपात संस्कृत भाषेतून मराठीत रूपांतरित केल्या.

संत एकनाथांची या ग्रंथाच्या अकराव्या स्कंधावर टीका एकनाथी भागवत म्हणून प्रसिद्ध आहे. याशिवाय १३ व्या शतकात श्रीधरस्वामींनी या ग्रंथावर टीका लिहिली आहे. मात्र संपूर्ण श्रीमद्भागवत मराठीत आणण्याचा हा पहिलाच यशस्वी प्रयत्न आहे. वयाच्या ७२ व्या वर्षी सत्यसंध बर्वे यांनी हे काम सुरू केले आणि ८४ व्या वर्षी हा ग्रंथ सिद्ध झाला. ‘ग्रंथाली' प्रकाशनाने पाच खंडांमध्ये ही मराठी समश्लोकी प्रकाशित केली असून महाराष्ट्रातील निरनिराळ्या शहरांमध्ये समारंभपूर्वक हा ग्रंथ प्रसिद्ध केला गेला.

ग्रंथाचे पूर्ण नाव - श्रीमद् भागवत महापुराण मराठी समश्लोकी (खंड १ ते ५)

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
राम चंदर (राजकारणी)

**राम चंदर** हे एक भारतीय राजकारणी आहेत आणि दिल्लीच्या सहाव्या विधानसभेचे सदस्य आहेत. ते आम आदमी पार्टीचे सदस्य व आमदार आहेत. ते दिल्लीच्या बवाना विधानसभा मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करतात.

वर्ग:आम आदमी पार्टीचे नेते
वर्ग:दिल्लीचे आमदार
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
एस.के. बग्गा

**एस.के. बग्गा** (फेब्रुवारी ७, १९५४ - मार्च ५, २०२५) हे एक भारतीय राजकारणी होते आणि दिल्लीच्या सहाव्या विधानसभेचे सदस्य होते. ते आम आदमी पार्टीचे सदस्य व आमदार होते. त्यांनी दिल्लीच्या कृष्णानगर विधानसभा मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व केले.

वर्ग:आम आदमी पार्टीचे नेते
वर्ग:दिल्लीचे आमदार
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बरनाला विधानसभा मतदारसंघ

**बरनाला विधानसभा मतदारसंघ** हा पंजाबमधील एक विधानसभा मतदारसंघ आहे. हा विधानसभा मतदारसंघ .. लोकसभा मतदारसंघाच्या क्षेत्रांतर्गत येतो.

## विधानसभा सदस्य 
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:पंजाबमधील विधानसभा मतदारसंघ
रुपेंदरकौर रुबी

**रुपेंदरकौर रुबी** ह्या एक भारतीय राजकारणी आहेत आणि पंजाबच्या विधानसभेच्या सदस्या आहेत. त्या आम आदमी पार्टीच्या सदस्या व आमदार आहेत आणि त्या पंजाबच्या भटिंडा ग्रामीण विधानसभा मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करतात. त्या ५१५७२ च्या मताधिक्याने विजयी झाल्या आहेत.

वर्ग:आम आदमी पार्टीचे नेते
वर्ग: पंजाबचे आमदार
वर्ग: स्त्री चरित्रलेख
झिम्बाब्वे क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २०१७

झिम्बाब्वे क्रिकेट संघ सध्या एक कसोटी (दिवस/रात्र) खेळण्यासाठी दक्षिण आफ्रिकेच्या दौऱ्यावर आहे.. कसोटी आधी तीन दिवसीय सराव सामना झिम्बाब्वे क्रिकेट संघ आणि आफ्रिका एकादश यांच्यामध्ये होईल..

४ दिवसीय कसोटी असल्याने क्रिकेट साऊथ आफ्रिकेने आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती (आय.सी.सी.) कडे ह्या सामन्याला अधिकृत दर्जा मिळविणासाठी विनंती केली. आय.सी.सी. ने आॅक्टोबर २०१७ मध्ये आॅकलंड येथे झालेल्या सर्वसाधारण सभेत ४ दिवसीय कसोटीला अधिकृत दर्जा दिला.. ह्या कसोटीत दिवसाला ९० षटकांच्याऐवजी ९८ षटके टाकली जातील, तर फॉलो-आॅन लादण्याकरिता १५० धावांची आघाडी असणे आवश्यक आहे.

## दौरा सामने 
### प्रथम श्रेणी तीनदिवसीय सराव सामना : झिम्बाब्वे वि. क्रिकेट दक्षिण आफ्रिका निमंत्रण एकादश 
----

## कसोटी मालिका 
### एकमेव कसोटी 
## संदर्भ 
वर्ग:झिम्बाब्वे क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेमधील क्रिकेट
वर्ग:इ.स. २०१७ मधील क्रिकेट