open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
बांगलादेश

**बांगलादेश** किंवा **पीपल्स रिपब्लिक ऑफ बांगलादेश** हे भारताच्या पूर्वेला असलेले बंगाली भाषिक मुस्लिम बहुल राष्ट्र आहे. १९४७ सालच्या भारताच्या फाळणीमध्ये पूर्व व पश्चिम अशा दोन भागात पाकिस्तानची निर्मिती झाली. त्यातला पूर्व भाग हा आजचा बांगलादेश म्हणून ओळखला जातो. तत्कालीन पूर्व पाकिस्तानाची भाषा बंगाली, तर पश्चिम पाकिस्तानात उर्दू वापरात होती. भाषा आणि इतर प्रश्नामुळे पूर्व पाकिस्तानातील जनतेचा असंतोष वाढत गेला. हा असंतोष मोडून काढण्यासाठी पाकिस्तान सरकारने लष्कर पाठविले व लष्करी कायदा लागू केला. पाकिस्तानी लष्कराच्या मोहिमेमुळे आणि तणावाच्या परिस्थितीमुळे पूर्व पाकिस्तानातील नागरिकांचे भारतीय हद्दीत मोठ्या प्रमाणात स्थलांतर होऊ लागले. परिणामी भारताला या प्रकरणात लष्करी हस्तक्षेप करावा लागला. १९७१ मध्ये पूर्व पाकिस्तान वेगळे होऊन बांगलादेशाची निर्मिती झाली.

ढाका ही बांगलादेशची राजधानी व सर्वात मोठे शहर असून चट्टग्राम, सिलहट, राजशाही इत्यादी इतर मोठी शहरे आहेत. ब्रम्हपुत्रा, पद्मा व मेघना ह्या येथील प्रमुख नद्या आहेत. २०११ साली बांगलादेशची लोकसंख्या सुमारे १४.९७ कोटी होती. बांगलादेश हा जगातील आठव्या क्रमांकाच्या लोकसंख्येचा देश आहे.

## प्रशासकीय विभाग
बांगलादेश एकूण ८ प्रशासकीय विभागांमध्ये वाटला गेला आहे. 

## वाहतूक
बांगलादेशात अनेक महामार्ग अस्तित्वात असून सर्व प्रमुख शहरे महामार्गांद्वारे जोडली गेली आहेत. बांगलादेश रेल्वे ही देशामधील एकमेव रेल्वे वाहतूक कंपनी असून देशात आजच्या घडीला २,७०६ किमी लांबीचे लोहमार्गाचे जाळे आहे. बांगलादेशामधील अनेक नद्यांमुळे जलवाहतूक हा येथील वाहतूकीचा एक प्रमुख मार्ग आहे. बांगलादेशात ८,०४६ किमी लांबीचे जलमार्ग अस्तित्वात आहेत. बिमान बांगलादेश एरलाइन्स ही येथील सरकारी विमानवाहतूक कंपनी असून ढाक्याचा शाहजलाल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ बांगलादेशातील प्रमुख विमानतळ आहे.

## खेळ
*ऑलिंपिक खेळात बांगलादेश
*बांगलादेश क्रिकेट संघ
*बांगलादेश फुटबॉल संघ

## बाह्य दुवे
* 
* 
* 

## संदर्भ 
वर्ग:दक्षिण आशियाई देश
रासायनिक अभियांत्रिकी

रासायनिक अभियांत्रिकीची व्याख्या एक वा दोन ओळीत करणे कठीण आहे. परंतु असे म्हणता येईल की प्रत्येक उत्पादन प्रक्रियेत **रासायनिक अभियांत्रिकी** संकल्पनांची गरज असते. रासायनिक अभियांत्रिकीमध्ये रासायनिक व भौतिक प्रक्रियांचा पदार्थांच्या अधिक मौल्यवान उत्पादने वा उपयुक्‍त स्वरूपाच्या उर्जांमधील रूपांतरासाठी वापर होतो. रासायनिक अभियंत्याचे काम संकल्पना निर्माण करणे,तिचे आरेखन व विकास करणे, आणि त्या संकल्पनांचा वापर करून प्रक्रिया लाभदायक , सुरक्षित, कार्यक्षम व पर्यावरणदृष्ट्या स्वीकारार्ह बनवणे हे होय. रासायनिक अभियंत्याचा उत्पादन कसे व किती असावे ,त्याचा दर्जा काय असावा,काम करणाऱ्या लोकांची सुरक्षा,पर्यावरण व प्रदूषण नियंत्रण विषयीच्या कायद्यांचे पालन करणे व सर्वांत मह्त्वाचे म्हणजे प्रक्रियेतून उपलब्ध सामुग्रीतून जास्तीत जास्त उत्पादन काढता येईल अशी प्रक्रिया बनवणे यात मोठा वाटा असतो.रासायनिक अभियांत्रिकी शिक्षण is unique for its strong emphasis on building-up the ability to apply a system’s approach to problem solving, to synthesize उपयुक्‍त results, to from उत्पादनive partnerships with other professions, and to apply principles from a broad range of scientific disciplines. Completion of the रासायनिक अभियांत्रिकी Program leads to the BS degree and provides the शिक्षण necessary for continual professional growth or for graduate studies.And post graduate opens the door for the detalied research in the respected specific areas or working in the projects with broader view and cleared fundamentals.In case of any process industry रासायनिक अभियंता is the whole and sole incharge of the plant/project who co-ordinates among different अभियंते from different fields.Thus रासायनिक अभियंता acts as a common platform to give the fruitful result for the process industry.

## मुख्य विषय 
रासायनिक आभियांत्रिकीमध्ये खालिल विषयांचा अभ्यास मुख्यत्वे होतो.

***वहन शास्त्र**( Transport phenomenon)
**उष्णता वहन (Heat transfer)
**पदार्थ वहन (Mass transfer)
**संवेग वहन (Momemtum transfer)

*रासायनिक तंत्रज्ञान (Chemical technology)

*रासायनिक उर्जाशास्त्र (Chemical engineering Thermodynamics)

*प्रक्रिया शास्त्र
**रासायनिक प्रक्रिया आभियांत्रिकी (Chemical reaction engineering)
**प्रकिया नियोजन (Process design)
**यांत्रिक प्रक्रिया (Mechanical operations)
**प्रक्रिया नियंत्रण (Process control)

तसेच वरील विषयांशी निगडित असल्यामुळे रासायनिक अभियंत्याला खालिल विषयांत देखील प्राविण्य मिळवावे लागते.

*अभियांत्रिकी गणित
*प्रवाह विज्ञान (fluid dynamics)
*स्ट्रेंथ ऑफ मटेरियल* पदार्थ-क्षमता विज्ञान*
* भौतिकशास्त्र व  रसायनशास्त्र
* जर जीव- तंत्रज्ञानात प्राविण्य मिळवायचे असेल तर जीवशास्त्र मुख्यत्वे सूक्ष्मजीवशास्त्र

रासायनिक आभियंता या विषयांच्या ज्ञानाद्वारे खालि नमुद केलेल्या औद्योगिक क्षेत्रात महत्त्वाची भूमिका बजावु शकतो
* रसायने उत्पादन
* रासायनिक खते
* प्लास्टिक - विविध प्रकार व त्यांचे उत्पादन
* औषधे
* पेट्रोलियम - शुद्धीकरण, वहन, वापर, विविध उत्पादनांचे उत्पादन
* पर्यावरण आभियांत्रिकी - जल-शुद्धीकरण , तसेच सांडपाणी शुद्धीकरण , दुषित हवा तसेच वायु शुद्धीकरण, घन कचरा व्यवस्थापन व पुनर्वापर
* अन्न प्रक्रिया
* दुग्ध प्रक्रिया
* उर्जा प्रकल्प

वर्ग:रासायनिक अभियांत्रिकी
वर्ग:भाषांतर
डिसेंबर २७

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
### अठरावे शतक 
* १७०३ - पोर्तुगाल व इंग्लंडने मेथुएनच्या तहावर सही केली. पोर्तुगालहून आयात केलेल्या मद्याला (वाइनला) इंग्लंडमध्ये प्राधान्य.

### एकोणिसावे शतक 
* १८३१ - चार्ल्स डार्विन एच.एम.एस. बीगल या जहाजातून गॅलापागोसला जाण्यास निघाला.

### विसावे शतक 
* १९११ - भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या कोलकाता येथील अधिवेशनात जन गण मन हे रविंद्रनाथ टागोर यांनी रचलेले गीत प्रथमच म्हणण्यात आले. २४ जानेवारी १९५० रोजी या गीताला हे भारताचे राष्ट्रगीत म्हणून मान्यता मिळाली.
* १९१८ - बृहद् पोलंड (ग्रांड डची ऑफ पोझ्नान)मध्ये पोलिश लोकांचे जर्मन सत्तेविरूद्ध बंड
* १९४५ - २९ देशांनी केलेल्या करारानुसार जागतिक बँक (World Bank) आणि आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (International Monetary Fund) यांची स्थापना करण्यात आली.
* १९४५ - कोरियाची फाळणी.
* १९४९ - इंडोनेशियाला नेदरलॅंड्सपासून स्वातंत्र्य.
* १९७८ - ४० वर्षांच्या हुकुमशाहीनंतर स्पेन प्रजासत्ताक.
* १९७५ - बिहारमधील (आताचे झारखंड) चासनाला येथे कोळशाच्या खाणीत अचानक पाणी शिरून झालेल्या दुर्घटनेत ३७२ कामगार काही मिनिटांत ठार झाले.
* १९७९ - अफगाणिस्तानमध्ये सोवियेत संघराज्याने बब्रक कर्मालला अध्यक्षपदी बसविले.
* १९८५ - पॅलेस्टाईनच्या अतिरेक्यांनी रोम व व्हियेनाच्या विमानतळावर २० प्रवाश्यांना ठार मारले.
* १९८६ - अफगाणिस्तानमध्ये तालिबानने बाग्रामचा विमानतळ काबीज केला.

### एकविसावे शतक 
* २००७ - पाकिस्तानच्या माजी पंतप्रधान बेनझीर भुत्तो यांची गोळ्या घालून हत्या.

## जन्म 
* १५७१ - योहान्स केप्लर, जर्मन खगोलशास्त्रज्ञ, गणितज्ञ.
* १६५४ - जेकब बर्नोली, स्विस गणितज्ञ.
* १७१७ - पोप पायस सहावा.
* १७७३ - जॉर्ज केली, इंग्लंडचा शास्त्रज्ञ, शोधक व राजकारणी.
* १७९७ - मिर्झा गालिब, उर्दू कवी.
* १८२२ - लुई पास्चर, फ्रांसचा शास्त्रज्ञ.
* १८७६ - भास्कर वामन भट, इतिहास संशोधक.
* १८९८ - पंजाबराव देशमुख, स्वतंत्र भारताचे पहिले कृषी मंत्री, विदर्भात त्यांनी केलेले शिक्षणप्रसाराचे कार्य कर्मवीर भाऊराव पाटलांच्या तोडीचे मानले जाते.
* १९०१ - मार्लिन डीट्रीच, जर्मन अभिनेत्री.
* १९२३ - श्री. पु. भागवत, प्रकाशक, समीक्षक, संपादक, लेखक व प्राध्यापक.
* १९२४ - सुमती देवस्थळे, मराठी लेखिका.
* १९४४ - विजय अरोरा – हिंदी चित्रपट आणि टीव्ही अभिनेता.
* १९६५ - सलमान खान, भारतीय चित्रपट अभिनेता.

## मृत्यू 
* ४१८ - पोप झोसिमस.
* १९०० - विल्यम जॉर्ज आर्मस्ट्रॉंग, ब्रिटिश स्थापत्यशास्त्री.
* १९६५ - देवदत्त नारायण टिळक, मराठी साहित्यिक, संपादक, ज्ञानोदय.
* १९९७ - मालती पांडे-बर्वे, मराठी भावगीत गायिका.
* २००२ - प्रतिमा बरुआ-पांडे, असमी लोकगीत गायिका.
* २००५ - केरी पॅकर, ऑस्ट्रेलियाचा उद्योगपती आणि क्रिकेट प्रायोजक.
* २००७ - बेनझीर भुट्टो, पाकिस्तानी पंतप्रधान.

## प्रतिवार्षिक पालन 
* जागतिक बँक वर्धापन दिन

## बाह्य दुवे
डिसेंबर २५ - डिसेंबर २६ - डिसेंबर २७ - डिसेंबर २८ - डिसेंबर २९ - (डिसेंबर महिना)

वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
१,००,००,००,००० (संख्या)

*** १,००,००,००,००० - एक अब्ज ***   ही एक संख्या आहे, ती ९९,९९,९९,९९९  नंतरची आणि  १,००,००,००,००१  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे.  इंग्रजीत:
1000000000 - One billion बिलियन.
अब्जम्‌	
* १ अब्ज = १,००,००,००,०००
* अर्बुद - १०,००,००,००० एक हजार लाख,दहा कोटी 

**अब्ज** ही दोन भिन्न परिभाषा असलेली एक संख्या आहे: 	
* १०,००,००,०००, म्हणजे एक हजार दशलक्ष, किंवा (१० चा नववा घात ), ब्रिटिश आणि अमेरिकन दोन्ही इंग्रजी भाषांमध्ये याचा अर्थ सारखाच घेतला जातो.  याला लघु प्रमाण म्हणतात 
* १०,००,००,००,००,००० म्हणजेच दहा लाख दशलक्ष किंवा 10  (१० चा बारावा घात) दीर्घ प्रमाणात परिभाषित केल्याप्रमाणे. हा लघुपट अब्जांपेक्षा एक हजार पट मोठा आहे आणि शॉर्ट स्केल ट्रिलियनच्या समतुल्य आहे.  याला दीर्घ प्रमाण म्हणतात. 

अमेरिकन इंग्रजीने फ्रेंचकडून शॉर्ट स्केल परिभाषा स्वीकारली.  १९७४ पर्यंत युनायटेड किंगडमने दीर्घ प्रमाणातील अब्ज वापरला, जेव्हा सरकारने अधिकृतपणे शॉर्ट स्केलवर स्विच केले होते, परंतु १९५० च्या दशकापासून आधीपासूनच तंत्रज्ञानाचे लेखन आणि पत्रकारितेमध्ये लघु प्रमाणातील अब्ज याचा वापर वाढत चालला होता ; यूकेमध्ये अद्यापही दीर्घ प्रमाण परिभाषा वापरण्यात येत आहे.  

इतर देश बिलियन(*अब्ज )* हा शब्द वापरतात आणि ते  एकतर दीर्घ प्रमाणात किंवा लघु प्रमाणात दर्शवितात. तपशीलांसाठी,  (Long and short scales – Current usage.) 

*मिलियार्ड*, एक हजार दशलक्षसाठी आणखी एक संज्ञा, अजूनही कधीकधी इंग्रजीमध्ये आढळते आणि बहुतेक इतर युरोपियन भाषांमध्येही ती आढळून येते.   उदाहरणार्थ, बल्गेरियन, कॅटलानियन, क्रोएशियन, झेक, डॅनिश, डच, फिनिश, फ्रेंच, जॉर्जियन, जर्मन, हिब्रू (आशिया), हंगेरियन, इटालियन, नॉर्वेजियन, पोलिश, पोर्तुगीज, रोमानियन, रशियन, सर्बियन, स्लोव्हाक, स्लोव्हेनियन, स्पॅनिश, स्वीडिश, तुर्की आणि युक्रेनियन - *मिलियार्ड,* (किंवा संबंधित शब्द) लघु प्रमाणासाठी आणि *अब्ज* (किंवा संबंधित शब्द) दीर्घ प्रमाणासाठी वापरतात. या भाषांसाठी *बिलियन*  हा आधुनिक इंग्रजी *बिलियन*  (अब्जांपेक्षा) हजारपट मोठा आहे. तथापि, रशियन भाषेत, *मिलियार्ड* (миллиард) लघु प्रमाणासाठी वापरला जातो, तर *ट्रिलियन* (триллион) दीर्घ प्रमाणासाठी वापरला जातो.

## प्रतिशब्द
* इंग्लिश - बिलियन
* गुजराती - अबज
* हिंदी भाषा - अरब
## गुणधर्म
* १००००००००० =  १०९
* एक अब्ज म्हणजे १००  कोटी
* एस.आय. उपसर्ग (SI prefix) = giga गीगा	

## हे सुद्धा पहा 
* संख्या	
* अंक	
* अंकगणित	
* गणित	
वर्ग: पूर्णांक संख्या	
वर्ग: संख्या	

अब्जम्‌

## संदर्भ 
वर्ग:अंकगणित
वर्ग:संख्या
रुपया (निःसंदिग्धीकरण)

भारतीय रुपयावरील लेख *येथे* आहे.

रुपया हा भारतीय उपखंडातील काही देशातील चलनी नाणे आहे.

* पाकिस्तानी रूपया
* नेपाळी रूपया
* श्रीलंकी रूपया

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
बिंदुमाधव जोशी

**बिंदुमाधव जोशी** (२५ सप्टेंबर, इ.स. १९३१ - १० मे, इ.स. २०१५) हे अखिल भारतीय ग्राहक पंचायत संघटनेचे संस्थापक होते. ग्राहक संरक्षण कायदा निर्मितीमध्ये यांचा महत्त्वाचा वाटा होता.

बिंदुमाधव जोशी यांचा जन्म २५ सप्टेंबर १९३१ रोजी अनंत चतुर्दशीला झाला. त्यांचे वडील बटुकभैरव जोशी हे लोकमान्य टिळक यांचे अंगरक्षक होते. त्यांचा प्रभाव असल्यामुळे बिंदुमाधव जोशी यांनी तालमीत जाऊन बलोपासना केली होती. पुण्यातील स.प. महाविद्यालयातून त्यांनी बी.ए. पदवी संपादन केली. १९५४ मध्ये दादरानगर हवेली येथील पोर्तुगीज राजवटीच्या विरोधात झालेल्या सशस्त्र उठावात भाग घेतला होता. पुढे ते गोवा मुक्तिसंग्राम लढ्यात सहभागी झाले होते. देशभरातील ग्राहकांना संघटित करण्याच्या उद्देशाने १९७४ मध्ये पाच कार्यकर्त्यांच्या उपस्थितीत ग्राहक पंचायतीची मुहूर्तमेढ त्यांनी रोवली. सर्वसामान्य ग्राहकाला त्याचे हक्क मिळवून देणारी ही चळवळ देशभर फोफावली. जोशी यांच्या अथक प्रयत्‍नांमुळे १९८६ मध्ये ग्राहक संरक्षण कायदा संमत करण्यात आला. 

महाराष्ट्र राज्यामध्ये भाजप-शिवसेना युती सरकार सत्तेवर असताना १९९५ मध्ये ग्राहक कल्याण उच्चाधिकार समिती स्थापन करण्यात आली होती. कॅबिनेट दर्जा असलेल्या या समितीचे अध्यक्षपद बिंदुमाधव जोशी यांनी भूषविले होते.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:मराठी व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९३१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१५ मधील मृत्यू
डिसेंबर ३०

## ठळक घटना व घडामोडी 
### एकोणिसावे शतक 
* १८०३ - अंजनगाव सूर्जी येथे शिंदे व इंग्रज यांच्यात तह.
* १८५३ - गाड्सडेन खरेदी - अमेरिकेने गिला नदीच्या दक्षिणेची व रियो ग्रान्देच्या पश्चिमेची ७७,००० वर्ग किलोमीटर जमीन मेक्सिकोकडून १,००,००,००० डॉलरच्या बदल्यात विकत घेतली.
* १८६२ - अमेरिकन यादवी युद्ध - यु.एस.एस. मॉनिटर उत्तर कॅरोलिनातील केप हॅटेरास जवळ बुडाली.
* १८८० - ट्रान्सवाल प्रजासत्ताक झाले. पॉल क्रुगर अध्यक्षपदी.
* १८९६ - फिलिपाईन्सची राजधानी मनिलामध्ये होजे रिझालला फायरिंग स्क्वॉडने मृत्युदंड. (पहा - रिझाल दिन).
* १८९७ - नातालने झुलुलॅंड बळकाविले.

### विसावे शतक 
* १९०३ - शिकागोच्या इरोक्वो थियेटरला आग. ६०० ठार.
* १९२२ - सोवियेत संघराज्याची स्थापना.
* १९२४ - एडविन हबलने जगात अनेक आकाशगंगा असल्याचा दावा सिद्ध केला.
* १९२७ - एशियातील सगळ्यात जुनी भुयारी रेल्वे, गिंझा लाईन टोक्योमध्ये सुरू.
* १९४० - कॅलिफोर्नियातील पहिला द्रुतगतीमार्ग, अरोयो सेको पार्कवे खुला.
* १९४३ - नेताजी सुभाषचंद्र बोसनी अंदमान आणि निकोबारची राजधानी पोर्ट ब्लेर येथे पहिल्यांदा स्वतंत्र भारताचा ध्वज फडकाविला.
* १९४४ - ग्रीसचा राजा जॉर्ज दुसऱ्याने राज्य सोडले.
* १९४७ - रोमेनियाचा राजा मायकेलने राज्य सोडले.
* १९५३ - जगात पहिल्यांदा रंगीत दूरचित्रवाणी संच अमेरिकेत विक्रीला. किंमत - १,१७५ डॉलर.
* १९६५ - फर्डिनांड मार्कोस फिलिपाईन्सच्या अध्यक्षपदी.
* १९७२ - व्हियेतनाम युद्ध - अमेरिकेने उत्तर व्हियेतनामवरील बॉम्बफेक थांबविली.
* १९९६ - आसाममध्ये बोडो अतिरेक्यांनी रेल्वेत बॉम्बस्फोट घडवून आणला. २६ ठार.
* १९९७ - अल्जीरियात अतिरेक्यांनी चार गावातील ४०० लोकांना ठार मारले.

### एकविसावे शतक 
* २००० - मनिलात काही तासात अनेक बॉम्बस्फोट. २२ ठार, १०० जखमी.
* २००१ - आर्जेन्टिनात ब्युएनोस एर्सच्या रिपब्लिका क्रोमेन्योन नाईटक्लबमध्ये आग. १९४ ठार.
* २००४ - भारत व एशियन गटाच्या देशांदरम्यान व्यापारी सहकार्य व शांततेचा करार.

## जन्म 
* ३९ - टायटस, रोमन सम्राट.
* १६७३ - तिसरा एहमेद, ऑट्टोमन सुलतान.
* १८६५ - रुड्यार्ड किप्लिंग, ब्रिटिश लेखक. मोगलीच्या कथा, कुमाऊंचे मानवभक्षक,जंगल बुक इ. लिहीले.मुंबईत जन्म.
* १८७९ - रमण महर्षी, भारतीय तत्त्वज्ञानी.
* १८८४ - हिदेकी तोजो, दुसऱ्या महायुद्धातील जपानी पंतप्रधान.
* १८८७ - कनैयालाल माणेकलाल मुन्शी, भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक, शिक्षणतज्ञ, कायदेतज्ञ, गुजराती साहित्यिक.'भारतीय विद्याभवन'चे संस्थापक.
* १९०२ - डॉ. रघू वीरा, भारतीय भाषाशास्त्रज्ञ, जनसंघाचे राष्ट्रीय अध्यक्ष, घटनासमितीचे सदस्य.
* १९३५ - ओमार बॉन्गो, गॅबनचा राष्ट्राध्यक्ष.

## मृत्यू 
* १५९१ - पोप इनोसंट नववा.
* १८९६ - होजे रिझाल, फिलिपाईन्सचा क्रांतिकारी.
* १९७१ - विक्रम साराभाई, भारतीय अंतराळतज्ञ.
* १९७४ - शंकरराव देव, भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचा नेता व महात्मा गांधींचे सहकारी.
* १९८२ - दत्ता उर्फ दादा धर्माधिकारी मराठी चित्रपट अभिनेते व दिग्दर्शक.
* १९८६ - हॅरोल्ड मॅकमिलन, ब्रिटनचा पंतप्रधान.
* १९८७ - दत्ता नाईक ऊर्फ एन. दत्ता, भारतीय संगीतकार
* १९९२ - शाहीरतिलक पिराजी रामजी सरनाईक, मराठी शाहीर.
* २००१ - हर्षद महेता, भारतीय शेरदलाल.
* २००६ - सद्दाम हुसेन, इराकी राष्ट्राध्यक्ष.

## प्रतिवार्षिक पालन 
* रिझाल दिन - फिलिपाईन्स.

## बाह्य दुवे 
----
डिसेंबर २८ - डिसेंबर २९ - **डिसेंबर ३०** - डिसेंबर ३१ - जानेवारी १ - (डिसेंबर महिना)

वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
राष्ट्रगीत

येथे रशियन पंतप्रधान व्लादिमीर मेद्वेदेव यांच्या शपथविधीप्रसंगी वाजवल्या जाणाऱ्या राष्ट्रगीताच्या पार्श्वसंगीतावरील चलचित्रण]]
**राष्ट्रगीत** हे एखाद्या देशाच्या इतिहास, परंपरा किंवा लोकांनी झुंजलेल्या संघर्षाचे स्फूर्तिदायक वर्णन करणारे व देशाच्या शासनाने अधिकृत राष्ट्रीय गीत म्हणून मान्यता दिलेले अथवा सार्वजनिक समारंभांमध्ये लोकांद्वारे गायले/वाजवले जाणारे गीत असते. आपल्या भारत देशाला दोन राष्ट्रगीते आहेत. १) जनगणमन २) वंदे मातरम्.

जनगणमन हे गीत नेहरूंच्या भगिनी विजयालक्ष्मी पंडित यांनी निवडले आणि जवाहरलालांनी ते लोकसभेतून मंजूर करवून घेतले. वंदे मातरम्‌ हे राष्ट्रगीत व्हावे अशी त्याकाळी बहुसंख्य लोकांची इच्छा होती, आणि तशी ती आजही आहे.

जनगणमन हे गीत कार्यक्रमाच्या आधी वाजवले/गायले जाते आणि वंदे मातरम् हे शेवटी. जाहीर सभेच्या शेवटी वंदे मातरम् गाण्याची प्रथा विष्णू दिगंबर पलुसकर यांनी सुरू केली.

## बाह्य दुवे 
जन गण मन

जन गण मन अधिनायक जय हो

भारत भाग्य विधाता/

पंजाब सिंध गुजरात मराठा

द्राविड उत्कल बंग/

विंध्य हिमाचल यमुना गंगा/

उच्छल जलधि तरंग/

तव शुभ नामे जागे,

तव शुभ आशिष मांगे;

गाहे तव  जय गाथा /

जन गण मंगलदायक जय हो,

भारत भाग्य विधाता/

जय हे, जय हे, जय हे

जय जय जय, जय हे//
* 
 


वर्ग:विशेष गाणी
यांत्रिक अभियांत्रिकी

मेकॅनिकल इंजिनीरिंग (यांत्रिक अभियांत्रिकी) ही अभियांत्रिकीच्या सर्वांत जुन्या शाखांपैकी एक आहे. ही एक अभियांत्रिकीची अतिशय विस्तारित शाखा आहे. हिच्यात साधारणपणे यांत्रिक व्यवस्थेच्या मागचे तत्त्व व तिच्या उत्पादनासाठी लागण्याऱ्या भौतिक नियमांचा अभ्यास आणि वापर असतो.
  
यातील उपशाखा अशा आहेत:
स्टॅटिक्स, डायनॅमिक्स, स्ट्रेंथ ऑफ मटेरियल, सॉलिड मेकॅनिक्स, थर्मोडायनामिक्स, फ्लुइड डायनॅमिक्स, हीट ट्रान्सफर, रेफ्रिजरेशन आणि एर कंडिशनिंग, कायनेमॅटिक्स (रोबोटिक्ससह), मॅन्युफॅक्चरिंग टेक्नॉलॉजी, मेकाट्रॉनिक्स आणि कंट्रोल थिअरी.

अठराव्या शतकात युरोपमधील औद्योगिक क्रांती दरम्यान यांत्रिक अभियांत्रिकी एक क्षेत्र म्हणून उदयास आले. पण, जगात त्याचा विकासाची सुरुवात अनेक हजार वर्षांपूर्वी झालेली आहे. एकोणिसाव्या शतकात, भौतिकशास्त्रा मधील विकासामुळे यांत्रिक अभियांत्रिकी विज्ञानाचा विकास झाला. मानवी प्रगती करण्यासाठी हे क्षेत्र सतत विकसित होत आहे; आज यांत्रिक अभियंते कंपोझिट, मेकॅट्रॉनिक्स, नॅनोटेक्नॉलॉजी सारख्या क्षेत्रात कार्य करत आहेत. ते आंतरिक्ष अभियांत्रिकी, धातूकर्म अभियांत्रिकी, स्थापत्य अभियांत्रिकी, संरचना अभियांत्रिकी, विद्युत अभियांत्रिकी, उत्पादन अभियांत्रिकी, रासायनिक अभियांत्रिकी, औद्योगिक अभियांत्रिकी, आणि इतर वेगवेगळ्या अभियांत्रिकी शाखांसोबत मोठ्या प्रमाणात कार्यरत आहेत. यांत्रिक अभियंता जैववैद्यकीय अभियांत्रिकी, विशेषतः बायोमेकॅनिक्स, वाहतूक घटना, बायोमेकॅट्रॉनिक्स, बायोनोटेक्नॉलॉजी, आणि जैविक प्रणालींचे मॉडेलिंग या क्षेत्रात देखील काम करू शकतात.
वर्ग:यांत्रिक अभियांत्रिकी
काबुल

**काबुल** (पर्शियन: کابل) अफगाणिस्तानची राजधानी व सगळ्यात मोठे शहर आहे.

हिंदुकुश पर्वतरांगेत काबुल नदीच्या काठी वसलेले हे शहर १,८०० मीटर (५,९०० फूट) उंचीवर आहे. येथील लोकसंख्या अंदाजे २५ लाख आहे. हे शहर याच नावाच्या प्रांताचे प्रशासकीय केन्द्र आहे.

## वाहतूक
काबुल अफगाणिस्तानच्या गझनी, कंदहार, हेरात आणि मझार-ए-शरीफ शहरांशी महामार्गांनी जोडलेले आहे. याशिवाय येथून पूर्वेस पाकिस्तान व उत्तरेस ताजिकिस्तानकडे जाणारे महामार्ग आहेत.

काबुल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ येथील मुख्य विमानतळ आहे. येथून जवळ असलेला बागराम विमानतळ अमेरिकेने बांधला असून तो मुख्यत्वे लष्करी विमानतळ आहे.

वर्ग:अफगाणिस्तानमधील शहरे
वर्ग:आशियातील देशांच्या राजधानीची शहरे
वर्ग:काबुल प्रांत
संयुक्त अरब अमिराती

**संयुक्त अरब अमिराती** हा मध्यपूर्वेतील एक देश आहे. संयुक्त अरब अमिराती सात अमिराती एकत्र येउन तयार झाला आहे. ह्या सात अमिराती अबु धाबी, दुबई, शारजा, अजमान, उम अल-कुवैन, रस अल-खैमा व फुजैरा ह्या आहेत.

## इतिहास 
### नावाची व्युत्पत्ती 
### प्रागैतिहासिक कालखंड
## भूगोल 
### चतुःसीमा 
### अमिराती
### मोठी शहरे 
## समाजव्यवस्था 
### वस्तीविभागणी 
### धर्म
### शिक्षण 
### संस्कृती
## राजकारण 
## अर्थतंत्र
## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* सरकारी संकेतस्थळ 
* 

वर्ग:आशियातील देश
इ.स. २००६

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जानेवारी १६ - एलेन जॉन्सन-सर्लिफ लायबेरियाच्या राष्ट्राध्यक्षपदी. सर्वात प्रथम आफ्रिकन महिला राष्ट्राध्यक्ष.
* फेब्रुवारी १० - इटलीत तोरिनोयेथे विसावे हिवाळी ऑलिंपिक खेळ सुरू.
* मार्च १ - ताऱ्या हेलोनेन फिनलंडच्या अध्यक्षपदी.
* मार्च २ - पाकिस्तानच्या कराची शहरात बॉम्बस्फोट. अमेरिकन राजदूतासह ५ ठार, ५० जखमी.
* मार्च ९ - महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना पक्षाची स्थापना
* मे ९ - तास्मानियात खाणीतील अपघातानंतर १४ दिवस जमिनीखाली अडकलेल्या दोन कामगारांची सुटका.
* जून ८ - इराकमधील अल कायदाचा म्होरक्या अबू मुसाब अल झरकावी विमानहल्ल्यात ठार.
* जून ९ - १८वी फुटबॉल विश्वकरंडक स्पर्धा जर्मनीच्या म्युनिक शहरात सुरू.
* जुलै ३ - २००४ एक्स.पी.१४ हा लघुग्रह पृथ्वीच्या जवळून (साधारण चंद्राइतक्या अतरावरून) गेला.
* जुलै ६ - भारत व तिबेटमधील नथुला खिंड व्यापारास खुली.
* जुलै ११ - मुंबईत उपनगरी रेल्वे गाड्यांमध्ये स्फोट. १००हून अधिक ठार.
* जुलै १३ - इस्रायेलने बैरुत विमानतळावर हल्ला चढवला.
* जुलै १७ - इंडोनेशिया जवळ समुद्रात रिश्टर मापनपद्धतीनुसार ७.२ तीव्रतेचा भूकंप. या नंतरच्या त्सुनामीत ३०० व्यक्ती मृत्युमुखी.
* ऑगस्ट १० - युनायटेड किंग्डमची गुप्त पोलीस संस्था स्कॉटलंड यार्डने इंग्लंडहून अमेरिकेला जाणारी विमाने नष्ट करण्याचा दहशतवाद्यांचा कट उधळुन लावला.

## जन्म 
## मृत्यू
* जानेवारी ४ - मक्तूम बिन रशीद अल् मक्तूम (दुबईचे शेख आणि संयुक्त अरब अमिरातीचे पंतप्रधान)
* जानेवारी ३१ - कोरेटा स्कॉट किंग, मार्टिन ल्युथर किंगची पत्नी.
* मे ३ - प्रमोद महाजन, भारतीय राजकारणी.
* ऑगस्ट २१ - उस्ताद बिस्मिल्ला खॉं, ख्यातनाम भारतीय सनईवादक.
* डिसेंबर २८ - प्रभाकर पंडित, मराठी संगीतकार.

वर्ग:इ.स. २००६
वर्ग:इ.स.च्या २००० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २१ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ३ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८६०

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* एप्रिल १४ - पोनी एक्सप्रेसचा पहिला घोडेस्वार साक्रामेंटो, कॅलिफोर्निया येथे पोचला.
* मे ३ - चार्ल्स पंधरावा स्वीडनच्या राजेपदी.
* ऑगस्ट ३ - न्यू झीलंडमध्ये दुसरे माओरी युद्ध सुरू झाले.

## जन्म
* मार्च ११ - थॉमस हॅस्टिंग्स, वास्तुशास्त्रज्ञ, न्युयॉर्क पब्लिक लायब्ररीचा वास्तुशास्त्री.
* जून २० - जॅक वॉराल, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू, फुटबॉल खेळाडू व प्रशिक्षक.
* ऑगस्ट १० - पंडित विष्णू नारायण भातखंडे, भारतीय संगीतकार, संगीततज्ञ.
* सप्टेंबर १३ - जॉन पर्शिंग, अमेरिकन सेनापती.

## मृत्यू
* डिसेंबर १९ - लॉर्ड डलहौसी, भारताचा गव्हर्नर जनरल.

वर्ग:इ.स. १८६०
वर्ग:इ.स.च्या १८६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८६५

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* फेब्रुवारी १७ - अमेरिकन गृहयुद्ध - दक्षिणेच्या सैन्याने कोलंबिया, दक्षिण कॅरोलिनातुन पळ काढला. जाताना शहरास आग लावली.
* फेब्रुवारी २२ - टेनेसीने नवीन संविधान अंगिकारले व गुलामगिरी बेकायदा ठरवली.
* एप्रिल १२ - अमेरिकन गृहयुद्ध- उत्तरेच्या सैन्याने मोबिल, अलाबामा जिंकले.
* एप्रिल १४ - जॉन विल्कस बूथने अब्राहम लिंकनवर गोळी झाडली. लिंकन दुसऱ्या दिवशी मृत्यू पावला.
* एप्रिल २६ - अमेरिकन यादवी युद्ध - दक्षिणेच्या जनरल जोसेफ जॉन्स्टनने उत्तरेच्या विल्यम टेकुमेश शर्मन समोर उत्तर कॅरोलिनातील ड्युरॅम येथे शरणागती पत्करली.
* एप्रिल २६ - अब्राहम लिंकनची हत्या करून पळालेल्या जॉन विल्कस बूथला सैनिकांनी ठार केले.
* एप्रिल २७ - अमेरिकन गृहयुद्धातील उत्तरेचे सुटलेले युद्धबंदी घेउन जाणारे जहाज सुलतानावर मिसिसीपी नदीत स्फोट. १,७०० ठार.
* मे ५ - ओहायोच्या सिनसिनाटी शहराजवळ अमेरिकेतील पहिल्यांदा रेल्वे लुटण्यात आली.
* मे १० - अमेरिकन यादवी युद्ध - उत्तरेच्या सैन्याने दक्षिणेच्या राष्ट्राध्यक्ष जेफरसन डेव्हिसला पकडले.
* मे १७ - आंतरराष्ट्रीय दूरसंचार संघाची (ITU) स्थापना.
* मे २५ - अमेरिकन यादवी युद्ध - अलाबामात मोबिल शहराजवळ शस्त्रसाठ्यात स्फोट. ३०० ठार.
* जून १९ - अमेरिकेतील गॅल्व्हेस्टन येथील गुलामांना मुक्ती. हा दिवस येथपासून जून्टीन्थ या नावाने साजरा केला जातो.
* जुलै ५ - वाहनांच्या वेगावर नियंत्रण घालणारा पहिला कायदा ईंग्लंडमध्ये लागू.
* ऑगस्ट १६ - डॉमिनिकन प्रजासत्ताकला परत स्वातंत्र्य.

## जन्म 
* मे २३ - एपितासियो पेसोआ, ब्राझिलचा राष्ट्राध्यक्ष.

## मृत्यू 
* एप्रिल १५ - अब्राहम लिंकन, अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांचा राष्ट्राध्यक्ष.
* सप्टेंबर २ - विल्यम रोवन हॅमिल्टन, आयरिश गणितज्ञ.

वर्ग:इ.स. १८६५
वर्ग:इ.स.च्या १८६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
अफगाणिस्तान

**अफगाणिस्तान** (अधिकृत नाव: पश्तू- د افغانستان اسلامي امارت, फारसी- جمهوری اسلامی افغانستان, मराठी-अफगाणिस्तानाचे इस्लामी अमिरात) हा आशियाच्या साधारणतः मध्यभागी असलेला एक भूपरिवेष्टित देश आहे. भौगोलिक वर्गीकरणात याला काही वेळा मध्य आशियात, काही वेळा दक्षिण आशियात, तर काही वेळा मध्यपूर्वेत गणले जाते; कारण बहुतेक सर्व शेजारी देशांशी याचे धार्मिक, वांशिक, भाषिक व भौगोलिक संबंध जोडलेले आहेत.

## इतिहास 
अफगाणिस्तानचे मूळ नाव अहिगणस्थान असे होते. महाभारतामधील कौरवांचा मामा व गांधारीचा बंधू शकुनी मूळ ह्याच देशातला होता. सिंधू नदीच्या पलिकडे पारसिक (आजचा इराण) राज्या पर्यंत भारतीय गणराज्ये राज्ये पसरलेली होती. हे सर्व लोक वैदिक धर्माचे अनुयायी होते. काबूल नदीचे नाव **कुभा** असे होते. फार पूर्वी यथील वंशातील लोकांची एक शाखा पुढे जाऊन त्यांनी इराण आणि ग्रीस येथील राज्ये वसवली.

छत्रपती शिवाजी महाराजांचा सरनौबत नेताजी पालकर याला क्रूरकर्मा  औरंगजेबाने जबरदस्तीने मुसलमान करून अफगाणिस्तानातच ठेवले होते. एकेकाळी आर्थिक, सांस्कृतिक, शैक्षणिकदृष्ट्या अतिशय संपन्न व प्रगत होता. पण आज हा देश दुर्दैवाने जागतिक दहशतवादाचे प्रमुख केंद्र बनला आहे. अफगाणिस्तानमधील सोव्हिएत युद्धानंतर अनेक वर्षे चालू असलेल्या गृहयुद्धामध्ये अफगाणिस्तानचे अतोनात नुकसान झाले. १९९६ ते २००१ दरम्यान अफगाणिस्तानवर तालिबान ह्या अतिरेकी गटाची सत्ता होती. २००१ सालच्या नाटोच्या आक्रमणादरम्यान तालिबानचा पाडाव झाला व हमीद करझाई राष्ट्राध्यक्षपदावर आला. हे अध्यक्षीय प्रजासत्ताक २०२१ पर्यंत टिकले. त्यावेळी अमेरिकन सैन्याने माघार घेतल्यावर तालिबानने पु्न्हा एकदा काबुलसह अफगाणिस्तानचा ताबा घेतला.

अफगाणिस्तानची लोकसंख्या तीन कोटी असून, क्षेत्रफळ ६,४७,५०० चौरस किलोमीटर एवढे आहे. आकारमानाच्या दृष्टीने या देशाचा क्रमांक ४१वा असून, लोकसंख्येच्या दृष्टीने या देशाचा क्रमांक ४२वा आहे. काबूल ही अफगाणिस्तानाची राजधानी व तेथील सर्वात मोठे शहर आहे.

## भूगोल
### अफगाणिस्तानच्या चतुःसीमा 
अफगाणिस्तानच्या दक्षिण आणि पूर्व भागात पाकिस्तान भारत व पश्चिमेला इराण हा देश आहे; तसेच उत्तरेला तुर्कमेनिस्तान, उझबेकिस्तान व ताजिकिस्तान हे देश आहेत.

### प्रांत 
अफगाणिस्तान ३४ प्रांतांमध्ये विभागलेला आहे. प्रत्येक प्रांत अनेक जिल्ह्यांमध्ये विभागलेला असतो.

### मोठी शहरे 
राजधानी काबूल हे अफगाणिस्तानचे सगळ्यात मोठे शहर आहे. येथे दहा लाखांपेक्षा अधिक लोक राहतात. याशिवाय कंदाहार, हेरात, मझार ए शरीफ, जलालाबाद, गझनी व कुंडुझ ही इतर काही मोठी शहरे आहेत.

## धर्म
* अफगाणिस्तान मधील धर्म

## अफगाणिस्तानावरील पुस्तके
* अफगाणिस्तानचा वांशिक इतिहास/तालिबान (रंगा दाते)  
* अफगाण डायरी : काल आणि आज (प्रतिभा रानडे)
* अफगाणिस्तानातील तालिबानचा पराभव (ज.द. जोगळेकर)
* अवघड अफगाणिस्तान निळू दामले)
* तालिबान /अफगाणिस्तानचा वांशिक इतिहास (रंगा दाते)  
* पुन्हा एकदा अवघड अफगाणिस्तान निळू दामले)
* मीना : अफगाण मुक्तीचा आक्रोश (अनुवादित. मूळ इंग्रजी लेखिका - मेलडी अर्माचाईल्ड चेव्हिस; मराठी अनुवाद - दिलीप चित्रे, शोभा चित्रे  
* लादेन, दहशतवाद आणि अफगाणिस्तान (मुजफ्फर हुसैन 

## संदर्भ
वर्ग:मध्य आशियाई देश
वर्ग:आशियातील देश
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
ट्युनिसिया

**ट्युनिसिया** हा उत्तर आफ्रिकेतील भूमध्य समुद्राच्या किनाऱ्यावरील एक देश आहे. माघरेब भागात वसलेल्या व उत्तर आफ्रिकेमध्ये आकाराने सर्वात लहान असलेल्या ट्युनिसियाच्या पश्चिमेला अल्जीरिया, आग्नेयेला लिबिया व उत्तर आणि पूर्वेला भूमध्य समुद्र आहे. ट्युनिसियाचा ४०% भाग सहारा वाळवंटाने व्यापला आहे. ट्युनिस ही ट्युनिसियाची राजधानी व सर्वांत मोठे शहर आहे.

प्रागैतिहसिक काळात ह्या भागावर रोमनांची सत्ता होती. रोमन साम्राज्याने इ.स. पूर्व १४९ साली जवळजवळ सर्व भूभाग आपल्या अधिपत्याखाली आणला होता. सातव्या शतकादरम्यान माघरेबवर अरब मुस्लिम लोकांनी कब्जा मिळवला. येथील कैरूवान हे उत्तर आफ्रिकेमधील पहिले इस्लामिक शहर होते. १५३४ साली ओस्मानी साम्राज्याने सर्वप्रथम ट्युनिसियावर अधिपत्य मिळवले. पुढील ३००हून अधिक वर्षे ओस्मानी साम्राज्याचा भाग राहिल्यानंतर १८८१ साली फ्रान्सने ट्युनिसियावर आक्रमण करून येथे आपले मांडलिक राज्य स्थापन केले.

१९५६ साली ट्युनिसियाला स्वातंत्र्य मिळाले. हबीब बुरग्विबा हा ट्युनिशियाचा पहिला राष्ट्राध्यक्ष होता. २०११ साली ट्युनिसियन जनतेने केलेल्या क्रांतीदरम्यान भ्रष्ट व लाचखोर राष्ट्राध्यक्ष झिने एल अबिदिन बेन अली ह्याची सत्ता उलथवून टाकली गेली व ट्युनिसियामध्ये लोकशाहीवादी सरकार स्थापन झाले.

## इतिहास 
### नावाची व्युत्पत्ती 
### प्रागैतिहासिक कालखंड
## भूगोल 
### चतुःसीमा 
### राजकीय विभाग
### मोठी शहरे 
## समाजव्यवस्था 
### वस्तीविभागणी 
### धर्म
### शिक्षण 
### संस्कृती
## राजकारण 
## अर्थतंत्र
## वाहतूक
ट्युनिसएअर एक्सप्रेस ही कंपनी ट्युनिसियामध्ये विमान वाहतूक पुरवते.

## खेळ
*ऑलिंपिक खेळात
*फुटबॉल संघ
## संदर्भ
## बाह्य दुवे 
* 
* 
* 

वर्ग:आफ्रिकेतील देश
इ.स. १८६३

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* जानेवारी ९ - अमेरिकन यादवी युद्ध - फोर्ट हिंडमनची लढाई.
* जानेवारी १० - लंडनमधील भुयारी रेल्वे पॅडिंग्टन व फॅरिंग्डन स्ट्रीट या स्थानकांमध्ये सुरू.
* फेब्रुवारी ७ - एच.एम.एस. ऑर्फियुस हे जहाजन्यू झीलंडमध्ये ऑकलंडजवळ बुडाले. १८९ ठार.
* मार्च ३ - आयडाहोला अमेरिकेचा प्रांत म्हणून मान्यता.
* एप्रिल २४ - कीझव्हिलची कत्तल - कॅलिफोर्नियातील कीझव्हिल येथे ५३ स्थानिक अमेरिकन व्यक्तिंची हत्त्या.
* मे १ - अमेरिकन यादवी युद्ध-चान्सेलरव्हिलची लढाई.
* मे २३ - अमेरिकन यादवी युद्ध - उत्तरेच्या आरमाराने लुईझियानाच्या पोर्ट हड्सन या बंदराला वेढा घातला.
* जून ७ - फ्रेंच सैन्याने मेक्सिको सिटी जिंकले.
* जून ९ - अमेरिकन यादवी युद्ध - ब्रॅन्डी स्टेशनची लढाई.
* जून २० - वेस्ट व्हर्जिनीया अमेरिकेचे ३५वे राज्य झाले.
* जुलै ७ - अमेरिकेत सर्वप्रथम सक्तीची सैन्यभरती. १०० डॉलर भरून मुक्ती मिळवण्याची सोय.
* जुलै १३ - सक्तीच्या सैन्यभरतीविरुद्ध न्यू यॉर्क शहरात दंगा.
* जुलै १८ - अमेरिकन यादवी युद्ध-फोर्ट वॅग्नरची लढाई - श्यामवर्णीय सैनिकांचा युद्धात सर्वप्रथम सहभाग. ५४वी मॅसेच्युसेट्स रेजिमेंटच्या झेंड्याखाली फोर्ट वॅग्नरवरील हल्ला असफल, परंतु या लढाईत श्यामवर्णीय सैनिकांची बहादुरी व धडाडी अमेरिकन लोकांना दिसली.
* ऑगस्ट ८ - गेटिसबर्गच्या लढाईत हार पत्करल्यावर दक्षिणेच्या सेनापती रॉबर्ट ई. लीने राजीनामा दिला(जो अस्वीकृत झाला).

## जन्म
* मार्च ११ - ऍण्ड्र्यू स्टॉडर्ट, क्रिकेट खेळाडू.
* मार्च ११ - वोबे डी व्ह्राईस, डच भाषातज्ज्ञ.

## मृत्यू
* मे १० - स्टोनवॉल जॅक्सन, अमेरिकन गृहयुद्धातील दक्षिणेचा सेनापती.
* जुलै १८ - रॉबर्ट गुल्ड शॉ, अमेरिकेच्या ५४वी मॅसेच्युसेट्स रेजिमेंटचा सेनापती.

वर्ग:इ.स. १८६३
वर्ग:इ.स.च्या १८६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
पनामा

**पनामाचे प्रजासत्ताक** () हा मध्य अमेरिकेतील एक देश आहे. उत्तर व दक्षिण अमेरिका खंडांना जोडणाऱ्या एका चिंचोळ्या संयोगभूमीवर वसलेल्या पनामाच्या पश्चिमेला कोस्टा रिका, आग्नेयेला कोलंबिया, उत्तरेला कॅरिबियन समुद्र व दक्षिणेला प्रशांत महासागर आहेत. पनामा सिटी ही पनामाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. 

१६व्या शतकापासून स्पेनची वसाहत असलेल्या पनामाने १८२१ साली स्पेनपासून वेगळे होऊन ग्रान कोलंबियाचे प्रजासत्ताक नावाचे संयुक्त राष्ट्र स्थापन केले. १९०३ साली अमेरिकेच्या पाठिंब्यावर पनामा कोलंबियापासून स्वतंत्र झाला. ह्याच वर्षी बांधला गेलेला व पॅसिफिक महासागर व अटलांटिक महासागर यांना जोडणारा पनामा कालवा हा जगातील सर्वात महत्त्वाच्या कृत्रिम जलमार्गांपैकी एक आहे. सध्या पनामाच्या मिळकतीचा मोठा हिस्सा ह्या कालव्याच्या करामधून येतो.

## इतिहास 
१६ व्या शतकापासून स्पेनची वसाहत असलेल्या  पनामाने १८२१ साली ग्रान कोलंबियाचे प्रजासत्ताक नावाचा देश स्थापन केला.अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानाच्या पाठिंब्याने १९०३ साली पनामा कोलंबियाच्यापासून  स्वतंत्र झाला.         

### नावाची व्युत्पत्ती 
पनामा हे नाव पनामा कालव्यापासून आले आहे.

### प्रागैतिहासिक कालखंड
## भूगोल 
### चतुःसीमा 
### राजकीय विभाग
### मोठी शहरे 
## समाजव्यवस्था 
### वस्तीविभागणी 
### धर्म
### शिक्षण 
### संस्कृती
## राजकारण 
## अर्थतंत्र
## खेळ
*ऑलिंपिक खेळात पनामा
*पनामा फुटबॉल संघ
## बाह्य दुवे
* 
* 
* 

वर्ग:मध्य अमेरिका
वर्ग:लॅटिन अमेरिका
इ.स. १८६१

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जानेवारी ९ - अमेरिकन यादवी युद्ध - मिसिसिपी अमेरिकेपासून विभक्त होणारे दुसरे राज्य झाले.
* जानेवारी १० - अमेरिकन यादवी युद्ध - फ्लोरिडा अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानातून विभक्त झाले.
* फेब्रुवारी १ - अमेरिकन यादवी युद्ध - टेक्सास अमेरिकेपासून विभक्त झाले.
* फेब्रुवारी २८ - कॉलोराडोला अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांचा प्रदेश म्हणून मान्यता.
* मार्च २ - झार अलेक्झांडर दुसऱ्याने रशियातील गुलामगिरी बंद केली.
* एप्रिल १२ - अमेरिकन यादवी युद्ध - दक्षिणेच्या सैन्याने चार्ल्स्टननजीकच्या फोर्ट सम्टरवर हल्ला केला व युद्धास तोंड फुटले.
* एप्रिल १३ - अमेरिकन गृहयुद्ध - दक्षिणेच्या सैन्याने फोर्ट सम्टरचा पाडाव केला.
* एप्रिल १७ - अमेरिकन गृहयुद्ध - व्हर्जिनीया अमेरिकेपासून विभक्त झाले.
* एप्रिल २० - अमेरिकन यादवी युद्ध - उत्तरेच्या सेनापती रॉबर्ट ई. लीने राजीनामा देउन व्हर्जिनीयाचे सेनापतीपद घेतले.
* एप्रिल २७ - अब्राहम लिंकनने अमेरिकेत हेबिअस कोर्पसचा मूलभूत हक्क निलंबित केला. यामुळे सरकारला कोणासही पुराव्याशिवाय तुरुंगात टाकण्यास मोकळीक मिळाली.
* मे ८ - अमेरिकन गृहयुद्ध - दक्षिणेने रिचमंड, व्हर्जिनीया आपली राजधानी असल्याचे जाहीर केले.
* मे २४ - अमेरिकन यादवी युद्ध - उत्तरेने अलेक्झांड्रिया, व्हर्जिनीया जिंकले.
* जून ८ - अमेरिकन यादवी युद्ध - टेनेसी अमेरिकेपासून विभक्त झाले.
* जुलै २१ - अमेरिकन यादवी युद्ध - बुल रनची पहिली लढाई.
* जुलै २५ - अमेरिकन यादवी युद्ध - अमेरिकन काँग्रेसने जाहीर केले की युद्ध हे गुलामगिरीच्या विरुद्ध नसून देशाची एकसंधता कायम ठेवण्यासाठी आहे.

## जन्म 
* जून २९ - विल्यम मेयो, अमेरिकन डॉक्टर व मेयो क्लिनिकचा स्थापक.
* ऑगस्ट १ - सॅमी जोन्स, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.

## मृत्यू 
* जून ६ - काउंट कॅमियो बेन्सो दि कॅव्हूर, इटलीचा पंतप्रधान.

वर्ग:इ.स. १८६१
वर्ग:इ.स.च्या १८६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
साधारण सापेक्षता

अवकाश व काल या दोन संकल्पनांचा एकत्रितपणे विचार करून ⇨ॲल्बर्ट आइन्स्टाइन (१८७९–१९५५) या भौतिकीविज्ञांनी निर्माण केलेली भौतिकीची एक व्यापक उपपत्ती म्हणजे सापेक्षता सिद्घांत होय. या सिद्घांतामुळे भौतिकीतील नियमांना व्यापकत्त्व प्राप्त झाले आणि त्यामुळे भौतिकी व ⇨विश्वस्थितिशास्त्र  या ज्ञानशाखांतील महत्त्वाच्या विषयांचे विश्लेषण करणाऱ्या मूलभूत संकल्पनांवर दूरगामी परिणाम झाले.

सापेक्षता सिद्घांतांतर्गत मुख्यतः दोन उपपत्ती असून त्या आधुनिक भौतिकीचा सैद्घांतिक पाया बनल्या आहेत एक विशिष्ट ( किंवा मर्यादित) सापेक्षता सिद्घांत आणि दुसरी सर्वसाधारण (किंवा व्यापक) सापेक्षता सिद्घांत. या दोन उपपत्ती आइन्स्टाइन यांनी अनुक्रमे १९०५ व १९१५ मध्ये मांडल्या. त्यापूर्वी अस्तित्वात असलेला भौतिकी हा विषय ज्या गृहीतकांवर आधारलेला होता, त्यांपैकी अनेक गृहीतकांना आइन्स्टाइन यांनी या नव्या उपपत्तीद्वारा बाद ठरविले. त्याचबरोबर त्यांनी अवकाश, काल, द्रव्य (मॅटर), ऊर्जा, गुरुत्वाकर्षण इ. मूलभूत संकल्पनांना नव्या व्याख्या दिल्या. विशेषतः वैश्विक प्रक्रिया व सृष्टीची भूमिती समजण्यासाठी आवश्यक असा नवा पाया सापेक्षता सिद्घांतामुळे तयार झाला. या दोन्ही उपपत्तींनी भौतिकी व मानवी जीवन या दोहोंवर, मुख्यतः अणुऊर्जा व क्षेपणास्त्रे यांच्या वापराद्वारा, दूरगामी परिणाम घडवून आणला आहे.

निरनिराळे निरीक्षक निरनिराळ्या गतींनी जात असताना, त्यांचा परस्पर संदर्भात विचार केल्यास नैसर्गिक भौतिक नियम आणि मोजमापे बदलतात का व बदलत असल्यास ती कशा प्रकारे बदलतात, या प्रश्नांची उत्तरे सापेक्षता सिद्घांताद्वारा देता येतात. सापेक्षता सिद्घांताच्या स्पष्टीकरणासाठी धावणाऱ्या आगगाडीचे उदाहरण नेहमीच वापरले जाते. जमिनीवर एक बिंदू घेऊन त्याच्या संदर्भात एक आगगाडी सरळ रेषेत ताशी ७० किमी. वेगाने धावत असून त्याच धावणाऱ्या आगगाडीतील एक प्रवासी, आगगाडी जात असलेल्या दिशेनेच, आगगाडीच्या संदर्भात ताशी २ किमी. वेगाने चालत आहे असे समजा, तर त्या प्रवाशाचा जमिनीवरील त्या बिंदूच्या संदर्भात वेग काय असेल, या प्रश्नाचे उत्स्फूर्तपणे मिळणारे सरळ व स्वाभाविक उत्तर ताशी ७२ किमी. हे आहे. रुढ यामिकीमध्ये याप्रमाणे, संदर्भ-चौकटी  [⟶ संदर्भ-व्यूह] एकमेकींच्या संदर्भात एकविध गतीने प्रवास करीत असतील, तर वेग व अंतर यांची मूल्ये देणाऱ्या संख्या एका संदर्भ-चौकटीतून दुसऱ्या संदर्भ-चौकटीत बदली करता येतात. विद्युत् गतिकीमध्ये (गतिशास्त्रात) तसे करता येत नाही. वरील उदाहरणात प्रवाशाऐवजी प्रकाशाचा किरण आगगाडीतून प्रवास करीत असल्याचे समजले, तर जमिनीवर घेतलेल्या बिंदूच्या संदर्भात त्या प्रकाशकिरणाचा वेग, वरीलप्रमाणे त्या बिंदू-संदर्भातील आगगाडीचा वेग व आगगाडी-संदर्भातील प्रकाशकिरणाचा वेग यांच्या बेरजेएवढा नसतो. किंबहुना, दोन्ही संदर्भ-चौकटींसाठी तो सारखाच असतो. अमेरिकन भौतिकीविज्ञ ⇨आल्बेर्ट आब्राहाम मायकेलसन व अमेरिकन रसायनशास्त्रज्ञ ⇨एडवर्ड विल्यम्स मॉर्ली (मोर्ले) यांनी १८८७ मध्ये याबाबतीत महत्त्वाचे प्रयोग करून वरील विधानासाठी पहिला निरीक्षणात्मक पुरावा दिलेला होता. प्रकाशाचा वेग कोणत्याही दिशेत व भ्रमणाच्या कोणत्याही अवस्थेत असलेल्या कोणत्याही संदर्भ-चौकटीसाठी एकच असतो, हे या प्रयोगाने दाखवून दिले होते – [⟶ अवकाश-काल]. सुक्रिया

### बाह्य दुवे 
वर्ग:सापेक्षतावाद
वर्ग:भौतिकशास्त्र
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:अल्बर्ट आइन्स्टाइन
अपूर्वाई (पुस्तक)

**अपूर्वाई** हे पु. ल. देशपांडे यांनी मराठी भाषेत लिहिलेले प्रवासवर्णनपर पुस्तक आहे. इ.स. १९६० साली हे पुस्तक पहिल्यांदा प्रकाशित झाले.

त्यांनी केलेल्या इंग्लंड, स्कॉटलंड, फ्रान्स व जर्मनी या देशांतल्या भ्रमंतीवर आधारित प्रवासवर्णन आहे. बी.बी.सी. संस्थेतर्फे आयोजलेल्या दूरचित्रवाणी क्षेत्रातल्या अभ्यासक्रमानिमित्त पु.ल.देशपांडे हे पत्नी सुनीता देशपांडे यांच्यासमवेत इंग्लंडात गेले होते. तेथील अभ्यासक्रम आटोपल्यानंतर त्यांनी नाताळाच्या सुटीत जर्मनीस भेट दिली. जर्मनीहून त्यांनी पुढे दूरचित्रवाणी क्षेत्राशी निगडित पुढील अभ्यासानिमित्त पॅरिसास प्रयाण केले. तेथील त्यांचे वास्तव्य २ महिन्यांचे होते. 

या प्रवासाला निघण्याआधी केलेल्या तयारीचे, कागदपत्रे प्राप्त करण्याचे, वैद्यकीय सोपस्कार पूर्ण करायचे विविध प्रसंग पु.ल.देशपांडे विनोदी शैलीत मांडतात. प्रवासात भेटलेल्या, ओळख झालेल्या माणसांचे वर्णन यात येते. लंडन, एडिंबरा, पॅरिस इत्यादी शहरांतल्या वास्तव्यात त्यांनी अनुभवलेल्या स्थानिक नाटके, गायनवादनादि कार्यक्रमांबद्दल त्यांनी लिहिले आहे. तसेच, या विविध देशांतील सांस्कृतिक पैलूदेखील पुस्तकात विविध प्रसंगांतून दृग्गोचर होतात.

वर्ग:मराठी साहित्य यादी
वर्ग:पु.ल. देशपांडे यांचे साहित्य
वर्ग:मराठी पुस्तके
इ.स. १८६२

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* फेब्रुवारी १५ - अमेरिकन यादवी युद्ध - जनरल युलिसिस एस. ग्रॅंटने टेनेसीतील फोर्ट डोनेलसन किल्ल्यावर हल्ला चढवला.
* फेब्रुवारी १६ - अमेरिकन गृहयुद्ध - जनरल युलिसिस एस. ग्रॅंटने फोर्ट डोनेलसनचा किल्ला काबीज केला.
* मार्च ७ - अमेरिकन गृहयुद्ध-पी रिजची लढाई - जनरल सॅम्युएल कर्टीसच्या नेतृत्वाखाली युनियन सैन्याने जनरल अर्ल व्हान डॉर्नच्या कॉन्फेडरेट सैन्याला पी रिज, आर्कान्सा येथे हरवले.
* एप्रिल २० - लुई पास्चर व क्लॉड बर्नार्डने पास्चरायझेशनचा प्रयोग केला.
* एप्रिल २५ - अमेरिकन गृहयुद्ध - उत्तरेने न्यू ऑर्लिअन्स जिंकले.
* मे ५ - मेक्सिकोत इग्नासियो झारागोझाच्या नेतृत्वाखाली स्थानिक लोकांनी फ्रांसच्या सैन्याला पेब्लाच्या लढाईत हरवले. हा दिवस मेक्सिकोत सिंको दि मायो (मेची ५ तारीख) म्हणून साजरा केला जातो..
* मे ११ - अमेरिकन यादवी युद्ध - दक्षिणेची युद्धनौका सी.एस.एस. व्हर्जिनीया बुडाली.
* मे १२ - अमेरिकेचे सैन्य लुईझियानाच्या बॅटन रूज शहरात शिरले.
* मे ३१ - अमेरिकन यादवी युद्ध - सेव्हेन पाईन्सची लढाई.
* जून ६ - अमेरिकन यादवी युद्ध - उत्तरेने मेम्फिस, टेनेसी जिंकले.
* जून ७ - अमेरिका व युनायटेड किंग्डमने गुलामांच्या व्यापार बंद करण्याचा निर्णय घेतला.
* जून १९ - अमेरिकेने आपल्या प्रांतातील गुलामगिरीची प्रथा बेकायदा जाहीर केली.
* जून २० - रोमेनियाचा पंतप्रधान बार्बु कटार्जुची हत्या.
* ऑगस्ट ९ - अमेरिकन यादवी युद्ध - सीडर माउंटनची लढाई.
* ऑगस्ट १७ - अमेरिकेत आपल्याच जमिनींवरून हुसकून लावलेल्या लाकोटा जमातीच्या लोकांनी मिनेसोटा नदीच्या किनारी असलेल्या श्वेतवर्णीय वसाहतींवर हल्ला केला.
* डिसेंबर १३ - अमेरिकन गृहयुद्ध - फ्रेडरिक्सबर्गच्या लढाईत कॉन्फेडरेट जनरल रॉबर्ट ई. लीने युनियन जनरल ऍम्ब्रोस ई. बर्नसाइडला हरविले.

## जन्म 
* जुलै १४ - गुस्टाफ क्लिम्ट, ऑस्ट्रियन चित्रकार.
* ऑगस्ट २९ - अँड्रु फिशर, ऑस्ट्रेलियाचा पाचवा पंतप्रधान.
* सप्टेंबर २५ - बिली ह्युस, ऑस्ट्रेलियाचा सातवा पंतप्रधान.
* ऑक्टोबर ३ - जॉनी ब्रिग्स, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.

## मृत्यू 
* जानेवारी १० - सॅम्युएल कोल्ट, अमेरिकन संशोधक.
* जुलै २४ - मार्टिन व्हॅन ब्युरेन, अमेरिकेचा ८वा राष्ट्राध्यक्ष.

वर्ग:इ.स. १८६२
वर्ग:इ.स.च्या १८६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
भारतीय राजधानी

इवलेसे|दौलताबाद
इवलेसे|नवी दिल्ली
भारताचा राजकीय कारभार जेथून चालतो ते शहर.

भारताच्या ईतिहासात राजधानी अनेक शहरांत होती.

* हस्तिनापुर - प्रागैतिहासिक कालखंड.
* दौलताबाद(देवगिरी) - 
* आग्रा - 
* दिल्ली - 
* कोलकाता - 
* नवी दिल्ली - १९४७ पासून.
क्युबा

**क्यूबा** () हा कॅरिबियनमधील एक द्वीप-देश आहे. क्यूबाच्या उत्तरेस अमेरिकेचे फ्लोरिडा राज्य, ईशान्येस बहामास व टर्क्स आणि कैकास द्वीपसमूह, पश्चिमेस मेक्सिको, दक्षिणेस केमन द्वीपसमूह व जमैका तर आग्नेयेस हैती व डॉमिनिकन प्रजासत्ताक हे देश आहेत. हवाना ही क्यूबाची राजधानी व प्रमुख शहर आहे.

स्पॅनिश महान नाविक ख्रिस्तोफर कोलंबस येथे इ.स. १४९२ मध्ये पहिल्यांदा दाखल झाला. काही काळातच स्पेनने हा भूभाग आपल्या अधिपत्याखाली आणला. पुढील अनेक शतके स्पेनची वसाहत राहिल्यावर १८९८ सालच्या अमेरिका-स्पेन युद्धानंतर १९०२ साली क्यूबाला स्वातंत्र्य मिळाले. पुढील काही दशके येथे लोकशाही राहिल्यानंतर १९५२ साली फुल्गेन्स्यो बतिस्ताने क्यूबामध्ये येथे हुकुमशाही स्थापन केली. बतिस्ताच्या जुलुमी राजवटीविरुद्ध क्रांती उभारणाऱ्या फिडेल कॅस्ट्रो ह्या सेनानीने लष्करी लढा देऊन १९५९ साली बतिस्ताची सत्ता उलथवून लावली. १९६५ सालापासून क्यूबामध्ये कॅस्ट्रो व त्याचा भाऊ राउल कास्त्रो ह्यांच्या नेतृत्वाखाली साम्यवादी प्रशासन अस्तित्वात आले. शीत युद्धादरम्यान क्यूबा सोव्हिएत संघाच्या निकटवर्ती राष्ट्रांपैकी एक होता.

जगात अस्तित्वात असलेल्या फार थोड्या कम्युनिस्ट राजवटींपैकी एक असलेल्या क्यूबामध्ये सध्या राजकीय स्थैर्य व सुबत्ता आहे.

== इतिहास ==1962

### नावाची व्युत्पत्ती 
### प्रागैतिहासिक कालखंड
### स्पॅनिश कालखंड 
### स्वतंत्र क्यूबा
## भूगोल 
### चतु:सीमा 
### राजकीय विभाग
### मोठी शहरे- हवाना 
## समाजव्यवस्था 
### वस्तीविभागणी 
### धर्म
### शिक्षण 
### संस्कृती
## राजकारण 
## अर्थतंत्र
## क्यूबाविषयी पुस्तके
* भूतान आणि क्यूबा : सम्यक्‌ विचाराच्या दिशेने (दिलीप कुलकर्णी)

## बाह्य दुवे
* 
* 
* 

वर्ग:कॅरिबियन
वर्ग:लॅटिन अमेरिका
दादासाहेब फाळके पुरस्कार

**दादासाहेब फाळके पुरस्कार** हा भारत सरकारतर्फे दरवर्षी भारतीय सिनेमामध्ये असामान्य कामगिरी करणाऱ्या कलावंत व तंत्रज्ञांना दिला जाणारा सर्वोच्च पुरस्कार आहे. इ.स. १९६९ मध्ये दादासाहेब फाळके ह्यांच्या जन्मशताब्दीवर्षापासून हा पुरस्कार दिला जात आहे. हा पुरस्कार माहिती व प्रसारण मंत्रालय, भारत  खात्यातर्फे दिला जातो. दरवर्षी भरवल्या जाणाऱ्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार सोहळयादरम्यान ह्या पुरस्काराचे वाटप केले जाते.

]]

१९६९ पासून दिल्या जात असणाऱ्या ह्या पुरस्काराची रक्कम अनेक वेळा बदलण्यात आली आहे.

दादासाहेब फाळके पुरस्कार हा चित्रपट क्षेत्रातील भारतातील सर्वोच्च पुरस्कार आहे. माहिती आणि प्रसारण मंत्रालयाने स्थापन केलेल्या चित्रपट महोत्सव संचालनालयाद्वारे दरवर्षी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार समारंभात तो सादर केला जातो. प्राप्तकर्त्याचा त्यांच्या "भारतीय चित्रपटांच्या वाढीसाठी आणि विकासासाठी केलेल्या उत्कृष्ट योगदानासाठी" सन्मान केला जातो आणि भारतीय चित्रपट उद्योगातील प्रतिष्ठित व्यक्तींचा समावेश असलेल्या समितीद्वारे त्याची निवड केली जाते. या पुरस्कारामध्ये स्वर्ण कमल (सुवर्ण कमळ) पदक, एक शाल आणि रोख बक्षीस ₹10,00,000 यांचा समावेश आहे.

दादासाहेब फाळके (1870-1944), ज्यांना "भारतीय चित्रपटाचे जनक" म्हणून ओळखले जाते, ते भारतीय चित्रपट निर्माते होते ज्यांनी भारतातील पहिला पूर्ण-लांबीचा चित्रपट, राजा हरिश्चंद्र (1913) दिग्दर्शित केला होता.

या पुरस्काराची पहिली प्राप्तकर्ता अभिनेत्री देविका राणी होती, जिला 17 व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमध्ये सन्मानित करण्यात आले होते. 2021 पर्यंत, 51 पुरस्कार विजेते आहेत. त्यापैकी, अभिनेता पृथ्वीराज कपूर (1971) आणि अभिनेता विनोद खन्ना (2017) हे एकमेव मरणोत्तर प्राप्तकर्ते आहेत. कपूरचा अभिनेता-चित्रपट निर्माता मुलगा, राज कपूर, 1971 मध्ये 19 व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार सोहळ्यात त्यांच्या वतीने हा पुरस्कार स्वीकारला आणि 1987 मध्ये 35 व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार सोहळ्यात ते स्वतः देखील प्राप्तकर्ते होते. BN Reddy (1974) आणि बी. नागी रेड्डी (1986); राज कपूर (1987) आणि शशी कपूर (2014); लता मंगेशकर (1989) आणि आशा भोसले (2000); बीआर चोप्रा (1998) आणि यश चोप्रा (2001) हे पुरस्कार जिंकणारे भावंड आहेत. 67 व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार सोहळ्यात अभिनेते रजनीकांत यांना हा पुरस्कार मिळाला आहे.

दादासाहेब फाळके या सरकारी पुरस्काराव्यतिरिक्त याच नावाचा पुरस्कार इतर संस्थांद्वारेही देण्यात येतो.

## पुरस्कार विजेते
## संदर्भ
## बाह्य दुवे
* Official Page for Directorate of Film Festivals, India
* National Film Awards Archives 
*दादासाहेब फाळके यांचे जीवनचरित्र 

वर्ग:भारतीय चित्रपट

वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार
ओबेरोन

200px|इवलेसे|उजवे|व्हॉयेजर २ अंतरिक्षयानाने टिपलेले ओबेरोनचे छायाचित्र
**ओबेरोन** युरेनसचा एक उपग्रह आहे. याला **युरेनस ४** असेही नामाभिधान आहे. युरेनसच्या उपग्रहांपैकी हा सगळ्यात लांबचा उपग्रह असून आकाराने सगळ्यात मोठा तर घनतेच्या दृष्टिकोनातून दुसऱ्या क्रमांकाचा आहे.

वर्ग:युरेनस ग्रहाचे उपग्रह
पेरू

:पेरु ह्या फळासाठी पहा: पेरु (फळ)

**पेरूचे प्रजासत्ताक** (, ) हा दक्षिण अमेरिका खंडाच्या पश्चिम भागातील प्रशांत महासागराच्या किनाऱ्यावरील एक देश आहे. पेरूच्या उत्तरेला इक्वेडोर व कोलंबिया, पूर्वेला ब्राझिल, आग्नेयेला बोलिव्हिया, दक्षिणेला चिले हे देश तर पश्चिमेला प्रशांत महासागर आहे.

प्रागैतिहासिक काळापासून ह्या प्रदेशावर स्थानिक  वसाहती व इन्का साम्राज्याचे अधिपत्य होते. १६व्या शतकात क्रिस्तोफर कोलंबसने लॅटिन अमेरिकेचा शोध लावल्यानंतर स्पेनने इतर  प्रदेशांप्रमाणे येथे आपली वसाहत स्थापन केली. १८२१ साली पेरूला स्वातंत्र्य मिळाले.

सध्या पेरू हा एक लोकशाहीवादी विकसनशील देश असून येथील लोकसंख्या सुमारे २.९५ कोटी इतकी आहे. येथील अर्थव्यवस्था प्रामुख्याने शेती, मासेमारी,  इत्यादी उद्योगांवर अवलंबून आहे.

## इतिहास 
### नावाची व्युत्पत्ती 
### प्रागैतिहासिक कालखंड
### स्पॅनिश कालखंड 
## भूगोल 
१२,८५,२१६ चौरस किमी इतके क्षेत्रफळ असलेल्या पेरू देशाच्या भौगोलिक रचनेमध्ये प्रशांत महासागराच्या किनाऱ्यावरील रूक्ष व सपाट प्रदेश, आन्देस तसेच अ‍ॅमेझॉन नदीच्या खोऱ्यातील घनदाट जंगलांचा समावेश होतो. अ‍ॅमेझॉनचा उगम पेरूच्या दक्षिण भागातील नेव्हादो मिस्मी ह्या अँडीझमधील एका शिखरावर होतो. उकायाली व मारान्योन ह्या अ‍ॅमेझॉनच्या पेरूमधील प्रमुख उपनद्या आहेत. टिटिकाका हे दक्षिण अमेरिकेमधील सर्वात मोठे सरोवर देशाच्या आग्नेय भागात बोलिव्हियाच्या सीमेवर स्थित आहे. विषुववृत्ताच्या जवळ असून देखील पेरूमधील हवामान तीव्र नाही.

### चतुःसीमा 
पेरूच्या उत्तरेला इक्वेडोर व कोलंबिया, पूर्वेला ब्राझिल, आग्नेयेला बोलिव्हिया, दक्षिणेला चिले हे देश तर पश्चिमेला प्रशांत महासागर आहेत.
### राजकीय विभाग 
पेरू देश एकूण २५ प्रदेश व लिमा ह्या प्रांतामध्ये विभागला गेला आहे.
### मोठी शहरे 
सुमारे २.९५ कोटी (दक्षिण अमेरिकेमध्ये चौथ्या क्रमांकावर) लोकसंख्या असलेल्या पेरू देशामधील ७५% जनता शहरांमध्ये राहते. लिमा, अरेकिपा, त्रुहियो, चिक्लायो ही येथील प्रमुख शहरे आहेत.
## समाजव्यवस्था 
### वस्तीविभागणी 
===धर्म== 

 प्रामुख्याने ख्रिश्चन धर्माचे लोक राहतात.

### शिक्षण 
### संस्कृती
## राजकारण 
## अर्थतंत्र
## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
## बाह्य दुवे 
* सरकारी संकेतस्थळ
* पेरू एन्सायक्लोपेडिया ब्रिटानिकावरील माहिती
* 
* 

वर्ग:दक्षिण अमेरिकेतील देश
वर्ग:लॅटिन अमेरिका(पेरू हे  एक फळ आहे.   )
चाड

**चाड** हा मध्य आफ्रिकेतील एक देश आहे. सहारा वाळवंटाने चाडचा बराचसा भाग व्यापला आहे.

गरिबी व भष्ट्राचाराच्या बाबतीत चाड हा जगातील सर्वांत वाईट देशांपैकी एक आहे.

## इतिहास 
### नावाची व्युत्पत्ती 
### प्रागैतिहासिक कालखंड
### मध्ययुगीन कालखंड 
### अर्वाचीन कालखंड
## भूगोल 
### चतुःसीमा 
### राजकीय विभाग
### मोठी शहरे 
## समाजव्यवस्था 
### वस्तीविभागणी 
### धर्म
### शिक्षण 
### संस्कृती
## राजकारण 
## अर्थतंत्र
## खेळ 
*ऑलिंपिक खेळात
*फुटबॉल संघ

वर्ग:आफ्रिकेतील देश
वर्ग:मध्य आफ्रिका
उत्तर कोरिया

**उत्तर कोरिया** हा पूर्व आशियातील एक देश आहे. हा एक  एक अण्वस्त्रधारी देश आहे.

## इतिहास 
किम इल संग उत्तर कोरियाचा पहिला राष्ट्रप्रमुख होता.
### नावाची व्युत्पत्ती 
### प्रागैतिहासिक कालखंड
## भूगोल 
### चतुःसीमा
उत्तर कोरियाच्या दक्षिणेला दक्षिण कोरिया, तर उत्तरेला चीन हा देश आहे. याच्या पूर्वेला कोरियाचे आखात व पश्चिमेला 
जपानचा समुद्र आहे.

### राजकीय विभाग
### मोठी शहरे 
## समाजव्यवस्था 
### वस्तीविभागणी 
### धर्म
### शिक्षण 
### संस्कृती
## अर्थतंत्र
वर्ग:आशियातील देश
कोलंबिया

**कोलोंबिया** हा दक्षिण अमेरिका खंडाच्या वायव्य भागातील एक देश आहे. कोलोंबियाच्या पूर्वेला ब्राझिल व व्हेनेझुएला, दक्षिणेला इक्वेडोर व पेरू हे देश, उत्तरेला कॅरिबियन समुद्र व पश्चिमेला प्रशांत महासागर आहे. इतर बहुसंख्य दक्षिण अमेरिकेतील देशांप्रमाणे कोलोंबियाची राष्ट्रभाषा स्पॅनिश आहे. बोगोता ही कोलोंबियाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.

## इतिहास 
### नावाची व्युत्पत्ती 
### प्रागैतिहासिक कालखंड
## भूगोल 
### चतुःसीमा 
### राजकीय विभाग
### मोठी शहरे 
## समाजव्यवस्था 
### वस्तीविभागणी 
### धर्म
### शिक्षण 
### संस्कृती
## राजकारण 
## अर्थतंत्र
वर्ग:दक्षिण अमेरिकेतील देश
वर्ग:लॅटिन अमेरिका
शंकर पाटील

**शंकर पाटील** (८ ऑगस्ट, १९२६:पट्टण-कोडोली, हातकणंगले तालुका, कोल्हापूर जिल्हा, महाराष्ट्र, भारत - १८ ऑक्टोबर , इ.स. १९९४) हे मराठी कथाकार होते.

## जीवन
पाटलांचा जन्म कोल्हापूर जिल्ह्यातील हातकणंगले तालुक्यात पट्टण-कोडोली गावी झाला. त्यांचे शिक्षण गडहिंग्लज व कोल्हापूर येथे झाले. कोल्हापुरातील विद्यापीठातून त्यांनी बी.ए.बी.टी.पर्यंत शिकले. महाराष्ट्र राज्य पाठ्यपुस्तक निर्मिती आणि अभ्यासक्रम संशोधन मंडळात मराठी विषयासाठी विशेष अधिकारी म्हणून काम केले. इ.स. १९८५ सालातील नांदेड येथे भरलेल्या मराठी साहित्य संमेलनाचे ते अध्यक्ष होते.

## प्रकाशित साहित्य
### कादंबऱ्या व कथासंग्रह
* आभाळ (इ.स. १९६१)
* ऊन (इ.स. १९६३)
* खुशखरेदी
* खुळ्याची चावडी (इ.स. १९६४)
* खेळखंडोबा (इ.स. १९७४)
* जुगलबंदी
* टारफुला (कादंबरी)
* धिंड (इ.स. १९६२)]
* पाऊलवाटा
* पाटलांची चंची
* बंधारा
* भेटीगाठी (इ.स. १९६०)
* वळीव (इ.स. १९५८)
* वावरी (इ.स. १९६३)
* श्रीगणेशा
* ताजमहालमध्ये सरपंच

### पटकथा
* एक गाव बारा भानगडी
* गणगौळण
* युगे युगे मी वाट पाहिली
* वावटळ
* पाहुणी
* पिंजरा
* भुजंग
* भोळीभाबडी
* असला नवरा नको गं बाई !

### इतर लेखन
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:मराठी साहित्यिक
वर्ग:अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनांचे अध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १९९४ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९२६ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स. १९७४

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
### जानेवारी-जून 
* जानेवारी ४ - अमेरिकेची सेनेटच्या वॉटरगेट समितीने मागितलेली कागदपत्रे देण्यास अध्यक्ष रिचर्ड निक्सनने नकार दिला.
* फेब्रुवारी १ - साओ पाउलो, ब्राझिलमध्ये कार्यालये असलेल्या ईमारतीला आग. १८९ ठार, २९३ जखमी.
* ३ फेब्रुवारी अरबी समुद्रात बॉम्बे हाय येथे *सागरसम्राट* ही पहिली खनिज तेलविहीर खणली गेली.
* फेब्रुवारी ७ - ग्रॅनडाला युनायटेड किंग्डमपासून स्वातंत्र्य.
* फेब्रुवारी ८ - बर्किना फासोत सैनिकी उठाव.
* फेब्रुवारी १३ - सोवियेत संघाने अलेक्सांद्र सोल्झेनित्सिनला हद्दपार केले.
* फेब्रुवारी १७ - रॉबर्ट के. प्रेस्टन या अमेरिकन सैनिकाने अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांच्या निवासस्थानात(व्हाइट हाउस) हेलिकॉप्टर उतरवले.
* फेब्रुवारी २१ - इस्रायेलने सुएझ कालव्याचा ताबा सोडला.
* मार्च ३ - तुर्कस्तानचे डी.सी.१० जातीचे विमान पॅरिसजवळ कोसळले. ३४६ ठार.
* एप्रिल १३ - व्यापारी तत्त्वावर चालणारा पहिला भूस्थिर उपग्रह वेस्टार १ प्रक्षेपित.
* एप्रिल २५ - पोर्तुगालमध्ये जनतेचा उठाव. लोकशाही पुन्हा अमलात.
* मे ८ - कॅनडाचे सरकार अल्पमतात येउन कोसळले.
* मे ९ - वॉटरगेट कुभांड - अमेरिकेच्या विधीमंडळाने राष्ट्राध्यक्ष रिचर्ड निक्सनविरुद्ध महाभियोग सुरू केला.
* मे १७ - लॉस एंजेल्समध्ये पोलिसांनी सिंबायोनीझ मुक्ति सेनेच्या कार्यालयावर हल्ला केला. ६ ठार.
* मे १७ - आयर्लंडच्या डब्लिन व मोनाघन शहरांत अतिरेक्यांचे बॉम्बहल्ले. ३३ ठार.
* मे १८ - भारताने पोखरण १ परमाणू परीक्षण केले. परमाणू ताकद असणारा सहावा देश झाला.
* मे ३१ - यॉम किप्पुर युद्ध इस्रायेल व सिरीयामध्ये तह.
* जून ६ - स्वीडनने संसदीय राजेशाही स्वीकारली.

### जुलै-डिसेंबर 
* जुलै २० - तुर्कस्तानने सायप्रसमध्ये आपले सैनिक उतरवले.
* जुलै २४ - वॉटरगेट कुभांड - अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयानेने निकाल दिला की राष्ट्राध्यक्ष रिचर्ड निक्सनने स्वतःविरुद्धचा पुरावा अवैधरीत्या दडवून ठेवला होता.
* जुलै २७ - वॉटरगेट कुभांड - अमेरिकन काँग्रेसच्या न्यायिक समितीने राष्ट्राध्यक्ष रिचर्ड निक्सन वर महाभियोग सुरू करण्याचा प्रस्ताव मंजूर केला.
* ऑगस्ट ८ - वॉटरगेट कुभांड - अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष रिचर्ड निक्सनने राजीनामा जाहीर केला.
* ऑगस्ट ९ - अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष रिचर्ड निक्सनच्या राजीनाम्यानंतर जेरी फोर्ड राष्ट्राध्यक्षपदी.
* डिसेंबर १ - टी.डब्ल्यू.ए. फ्लाइट ५१४ वॉशिंग्टन डलेस ईंटरनॅशनल विमानतळाच्या वायव्येस कोसळली. ९२ ठार.
* डिसेंबर १३ - माल्टा प्रजासत्ताक झाले.

## जन्म 
* जानेवारी २७ - चमिंडा वास, श्रीलंकेचा क्रिकेट खेळाडू.
* एप्रिल १७ - व्हिक्टोरिया बेकहाम, इंग्लिश गायिका.
* जून ५ - मर्व्हिन डिलन, वेस्ट ईंडीझचा क्रिकेट खेळाडू.
* जून ७ - महेश भूपती, भारतीय टेनिस खेळाडू.
* सप्टेंबर ९ - क्वोक वान, ब्रिटिश फॅशन-संकल्पक.
* सप्टेंबर २७ - पंकज धर्माणी, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
* ऑक्टोबर २ - मॅट निकलसन, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
* ऑक्टोबर २९ - मायकेल वॉन, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* डिसेंबर १९ - रिकी पॉंटिंग, ऑस्ट्रेलियाचा क्रिकेट खेळाडू.

## मृत्यू 
* एप्रिल १९ - अयुब खान, पाकिस्तानचा पंतप्रधान.

वर्ग:इ.स. १९७४
वर्ग:इ.स.च्या १९७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २० व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे