open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
दिल्ली विधानसभा निवडणूक, २०१५

**दिल्ली विधानसभा निवडणूक २०१५** ही भारताच्या दिल्ली राज्यातील विधानसभा निवडणुक होती. ७ फेब्रुवारी २०१५ रोजी एकाच फेरीत घेण्यात आलेल्या ह्या निवडणुकीमध्ये दिल्ली विधानसभेमधील सर्व ७० जागांसाठी नवे आमदार निवडले गेले. मागील निवडणुकीनंतर मुख्यमंत्रीप्दावर आलेले व केवळ ४९ दिवस टिकलेले अरविंद केजरीवाल ह्यांच्या नेतृत्वाखालील आम आदमी पार्टीने ह्या निवडणुकीत ७० पैकी ६७ जागांवर विजय मिळवून सपशेल बहुमत मिळवले. भाजपला केवळ ३ जागांवर समाधान मानावे लागले तर काँग्रेसला खाते उघडण्यात देखील अपयश आले. ७० पैकी ६३ जागांवरील काँग्रेस उमेदवारांचे डिपॉझिट जप्त झाले. भारताच्या निवडणूक इतिहासामधील हा सर्वात दमदार विजयांपैकी एक मानला जातो.

## संपूर्ण निकाल
|- style="background-color:#E9E9E9; text-align:center;"
! class="unsortable"|
! राजकीय पक्ष !! ध्वज !! जागा  लढवल्या !! विजय !! बदल || % of  जागा
! मते !!मत % !! बदल मत %
|- style="background: #90EE90;"

| style="text-align:left;" |आम आदमी पार्टी
| 
| 70 || 67 ||  39 || 95.71 || 48,79,127|| 54.3 ||  24.81
|-

| style="text-align:left;" |भारतीय जनता पक्ष
| 
| 69 || 3 ||  28 || 4.28 || 28,91,510|| 32.2 ||  0.8
|-

| style="text-align:left;" |शिरोमणी अकाली दल
| 
| 1 || 0 ||  1 || 0 || 44,880|| 0.5 ||  0.5
|-

| style="text-align:left;" |भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस
|
| 70 || 0 ||  8 || 0 || 8,67,027|| 9.7 ||  14.85

|- 

| style="text-align:left;" |बहुजन समाज पक्ष
| 
| 70 || 0 || - || 0 || 1,17,124|| 1.3 || -

|- 

| style="text-align:left;" |इंडियन नॅशनल लोक दल
| 
| 2 || 0 || - || 0 || 54,464|| 0.6 || -

|-

| style="text-align:left;" |अपक्ष
| 
| - || 0 ||  1 || 0 || 47,623|| 0.5 ||  -
|-

| style="text-align:left;" |कोणालाही मत नाही
| 
| NA || NA || NA || NA || 35,924|| 0.4 || NA
|-
|- class="unsortable" style="background-color:#E9E9E9"
! colspan = 3|
! style="text-align:center;" |एकूण !! 70 !! !!  !! style="text-align:center;" |मतदान
! colspan = 2|67.08 %
|}

## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे
* संपूर्ण माहिती

वर्ग:इ.स. २०१५ मधील विधानसभा निवडणुका
२०१५
चौदा प्राकृत भाषा

प्राचीन भारतात चौदा प्राकृत भाषा होत्या -

१. शौरसेनी

२. महाराष्ट्री

३. मागधी

४. अर्ध-मागधी

५. प्राच्य किंवा गौडी

६. अवन्तिका

७. दाक्षिणात्य

८. शाकरी

९. बाल्हिकी

१०. द्राविडी

११. आभीरी

१२. चाण्डाली

१३. शाबरी

१४. पैशाची

## हे सुद्धा पहा
* हिंदू धर्मातील चौदा महत्त्वाच्या गोष्टी

वर्ग:भारतामधील भाषा
वर्ग:याद्या
अखंड हरिनाम सप्‍ताह

**अखंड हरिनाम सप्‍ताह** हा वारकरी सांप्रदायिक धार्मिक सामूहिक उपासना करण्याचा एक प्रकार आहे. वारकरी संप्रदायामध्ये अखंड हरिनाम सप्‍ताहाला मोठे महत्त्व आहे. यामध्ये सात दिवस विविध प्रकारचे संत वाङमयाचा अभ्यास करणाऱ्या हरिभक्त परायण महाराजांकडून संत ज्ञानेश्वरांपासून संत तुकाराम पर्यंत विविध संतांच्या रचना असलेल्या अभंगावर तत्वचिंतन मांडण्यात येते. ज्याद्वारे मनुष्य जन्मात ईश्वर नामाचे विशद केले जाते.

रामजन्म अर्थात रामनवमी, हनुमान जन्मोत्सव , नागपंचमी, कृष्ण जन्म अर्थात कृष्णष्टमी व गोपाळकाला, दीपावली या काळात मोठ्या प्रमाणात महाराष्ट्रासह अनेक राज्यात सात दिवसाचे हे नाम सप्ताह करण्याची परंपरा जोपासली जाते. महाराष्ट्रात सर्वाधिक अखंड नाम सप्ताह हा पंढरपूर, आळंदी, देहू सारख्या ठिकाणी आयोजित केले जातात. त्याचबरोबर गावोगावी निमित्ताने देखील अखंड हरिनाम करता येतात. 

या काळात पहाटे ५ वा. काकड आरती, सकाळी १० वा. संत तुकाराम गाथा भजन /कुठे भगवद्गीता/ ज्ञानेश्वरी पारायण /मंचेरी वाचन करण्यात येतात. सुपारी महिला भजन,दुपारी प्रवचन, सांयकाळी हरिपाठ तर सांयकाळी ७ ते ९ अथवा ९ ते ११ या वेळेत कीर्तन केले जाते. यावेळी भगवद धर्माचे आचरण करणारे भाविक मोठ्या संख्येने उपस्थित राहतात. शेवटच्या दिवशी ग्रंथ -पालखी मिरवणूक काढली जाते. यावेळी विविध देखील टाळ मृदूंगाच्या तालावर पावल्या तर महिला भाविक फुगड्या खेळात आनंदोत्सव साजरा करतात. सकाळी अथवा सांयकाळी काल्याचे कीर्तन केले जाते यावेळी भगवान श्रीकृष्णच्या विविध लीलांचे वर्णन करण्यात येऊन दही-लाह्यांच्या प्रसाद वाटप करून भव्य महाप्रसाद वाटप करण्यात येते. 

## इतिहास 
## कार्यक्रम 
## पद्धती 
वर्ग:वारकरी संप्रदाय
त्रिताप

### आधि भौतिकताप 
आधीभौतिक ताप

माणसांपासून माणसांना जो ताप होतो. त्यास आधिभौतिक ताप

उदा. भूती उपद्रव दिधला | 

तडीला अथवा निस्तेजीला | 

तेणे चित्ती दाहो झाला | 

आधीभौतिक बोलीला तो ताप || 

संत निळोबाराय पिंपळनेरकर

सहा जन अग्नीशिवाय जळतात.

कुग्रामवासःकुलहिनसेवा कुभोजनं क्रोधमुखश्च भार्या विधवस्य कन्या मूर्खश्च पुत्रो विना अग्नि दहन्ति षड्

सुभाषितम्

अर्थ : गावगुंड, कुळहीन माणसाची सेवा, वाईट जेवण, भांडकुदळ बायको, विधवा कन्या व मूर्ख पुत्र हे अग्निशिवाय जळतात.

संर्दभ : पारमार्थिक शतकोटी - भाग २ पान १५७

### आधिदैविक ताप 
आधीदैविक ताप

निसर्गाच्या कोपामुळे जे नुकसान होतो व दुःख होतो त्यास आधीदैविक ताप म्हतात. उदा. अतिवृष्टी, राजाने लुटणे, आगीमध्ये नुकसान होणे, वादळाने अथवा भूकंपाने नुकसान ताप होतो.

दैवे अतिवृष्टी कां अनावृष्टी | 

राजीके लुटीले झाला कष्टी | 

आगीने जळता नावरे संकटी | 

तो आधिदैविक ताप बोलिजे || 

संत निळोबाराय पिंपळनेरकर

### आध्यात्मिक ताप 
शरीरात असाध्य रोग निर्माण होतात.

बरेच प्रयत्न करूनसुद्धा बरे होत नाहीत. त्यामुळे दुःख होते.त्यास आध्यात्मिक ताप म्हणतात.

आध्यात्मिक ताप

देही प्रगटे रोग व्याधी | 

तेणे आहाळली तापे बुद्धी | 

लोळे न पुरे दुःखावधी | 

आध्यात्मिक त्रिशुद्धी तो ताप || 

संत निळोबाराय पिंपळनेरकर

वर्ग:अध्यात्म
भर जहागीर

**भर जहागीर** हे महाराष्ट्राच्या वाशिम जिल्ह्यातील रिसोड तालुक्यातील एक गाव आहे. 

### महर्षी भारद्वाज 
येथे भारद्वाज ऋषीचे मंदिर आहे. **भर** हे गाव तीन पौराणिक कारणाने प्रसिद्ध आहे, १) महर्षी भारद्वाज यांचे गावाच्या दक्षिणेकडे आश्अरम असून तेथे महादेवाचे हेमाडपंथी पुरातन मंदिर आहे.

### **बळीभद्र विहीर**
तसेच या आश्त्यारमाच्च्याया बाजूला लहान एक विहीर आहे. ती विहीर **बळीभद्र** **विहीर** या नावाने प्रसिद्ध आहे,

### रामकुंड 
भगवान **रामचंद्र** वनवासात असतांना या भर गावात आले असता त्यांनी या ठिकाणी स्नान केले म्हणून त्या कुंडाला **रामकुंड** असे म्हणतात. 

### आसरा माता मंदिर 
आसरा माता मंदिर प्रसिद्ध आहे तेथे अनेक भाविक आपला नवस फेडण्यास येतात, तेथे नवरात्रात नऊ दिवस आजूबाजूच्या गावातील लोक सकाळी ४ वाजल्यापासून दर्शनासाठी येतात.

### पंचायती महानिर्वाणी आखाडा 
**पंचायती महानिर्वाणी आखाडा** हा भारतीय संन्यास परंपरेतील नागा साधूंचा आखाडा म्हणून ओळखल्या जातो, या आखाडयाची स्थापना भगवान **कपिल मुनींनी** केली असे सांगितल्या जाते. 

## मंदिरे 
### आसरा माता मंदिर 
वर्ग:वाशिम जिल्ह्यातील गावे
वर्ग:रिसोड
चौदा बलस्थाने

हिंदू पुराणांनुसार पौराणिक कालातील एखाद्या राज्यातील राज्यकर्त्याच्या बलस्थानांचे वर्णन खालीलप्रमाणे आहे.

# देधदगदथगदढश 
# दुर्ग
# रथ 
# हत्ती 
# घोडे 
# योद्धे 
# राज्याधिकारी 
# अंतःपुर 
# अन्नव्यवस्था 
# अश्वरथादिकांचा पुरवठा 
# नीती 
# आयव्यय 
# द्रव्यपुरवठा 
# गुप्तशत्रु

## तसेच दुसरा प्रकार
# अंगबल
# स्वतःचे शरीरबल
# सेनाबल
# कोशबल
# दुर्गबल
# कोटकिल्ले
# शक्तिबळ
# मंत्रबळ
# वेदत्रयबळ 
#आयुर्वेद,
#धनुर्वेद व 
#गांधर्ववेद
# बुद्धिबळ
# ब्राम्हणशेष सुकृतबळ

## हे सुद्धा पहा
* हिंदू धर्मातील चौदा महत्त्वाच्या गोष्टी

वर्ग:शासन पद्धती
वर्ग:याद्या
वर्ग:हिंदू धर्म
तीन गण

भारतीय **ज्योतिषशास्त्रानुसार** मानवांची **तीन गणांमध्ये** विभागणी होते -

# देवगण
# मनुष्यगण
# राक्षसगण

वर्ग:ज्योतिषशास्त्र
चौदा मनु

सृष्टीचक्रातील स्थिती काही कालाने बिघडते व ती पुन्हा ताळ्यावर आणण्यासाठी जुळवाजुळव होते. ही जुळवाजुळव होऊन ती पुन्हा मोडेपर्यंतच्या कालावधीला मन्वंतर म्हणतात. अशा मन्वंतराचा जो अधिपती असतो त्याला **मनु** म्हणतात.

हिंदू धर्मातील चौदा मनुं खालीलप्रमाणे-

# स्वयंभुव
# स्वारोचिष
# उत्तममनु
# तामसमनु
# रैवत
# चाक्षुष
# वैवस्वत
# सावर्णि
# दक्षसावर्णि
# ब्रम्हासावर्णि
# धर्मसावर्णि
#रुद्रसावर्णि
#देवसावर्णि
#इंद्रसावर्णि
#

## हे सुद्धा पहा
* हिंदू धर्मातील चौदा महत्त्वाच्या गोष्टी

वर्ग:याद्या
वर्ग:हिंदू धर्म
वर्ग:हिंदू कालमापन
देवीसिंह व्यंकटसिंह चौहान

**देवीसिंह व्यंकटसिंह चौहान** (२२ मार्च १९११ - मृत्यु डिसेंबर २००४) हे इतिहास ह्या विषयातील एक अभ्यासक होते. त्याचे कार्यक्षेत्र महाराष्ट्रात होते. दख्खनी भाषेचा त्यांनी विशेष अभ्यास केला होता.

## शिक्षण 
देवीसिंह १९३१ साली मुंबई विद्यापीठातून शालान्त (मॅट्रिकची) परिक्षा उत्तीर्ण झाले. १९३८ साली गणित हा विषय घेऊन त्यांनी पदवी ( बी.ए. (ऑनर्स)) संपादन केली. त्यानंतर पुण्याच्या गोखले इन्स्टिट्यूट मधून पदव्यूतर पदवीचा (एम.ए.) अभ्यासही सुरू केला होता. पुढे सन १९४१ मध्ये त्यांनी नागपूर येथून विधी शाखेतील पदवीही मिळविली. 

#### इंग्रजी 
१) ‘Understanding Reveda’ (१९८५)

२) 'फ्यूडल ऑपरेशन्स इन हैदराबाद' (१९३९)

#### हिंदी  
१. अब्दुल देहलवीकृत इब्राहीमनामा, क्र-३, संचालक, पुराभिलेख व पुरातत्त्व विभाग, मुंबई-३२, शासकीय मध्यवर्ती मुद्रणालय, मुंबई- ४, शके १८९५ (इ.स. १९७३), १४+ २३५.

२. नवरसरागमाला

३. श्री जयरामपिण्डेविरचित पर्णालपर्वतग्रहणाख्यानम्, प्रकाशक - ग.वा. करमरकर, महाराष्ट्र राष्ट्रभाषा सभा, पुणे-३०, गो.प. नेने, राष्ट्रभाषा मुद्रणालय, पुणे-३०, शके १८९२ (इ.स. १९७०-७१). ६+८+१+१७२+२.

४. मुल्ला नुस्रतीकृत  तारीखे- इस्कंदरी,  शके १८९० (इ.स. १९६९), प्रकाशक - ग.वा. करमरकर, महाराष्ट्र राष्ट्रभाषा सभा,पुणे-३०, गो.प. नेने, राष्ट्रभाषा मुद्रणालय,पुणे-३०. 

### संपादने 
* ते काही काळ ‘संग्राम’या पुण्याहून निघणाऱ्या वृत्तपत्राचे संपादक होते. 
* त्यांनी ‘मराठवाडा’साप्ताहिकाचे उपसंपादक म्हणून कार्य केले होते.

### लेख 
## पुरस्कार 
* देवीसिंह चौहान यांना ‘मराठी आणि दक्खिनी हिंदी’ (१९७१) या ग्रंथासाठी १९७२-७३चा महाराष्ट्र शासनाचा राज्य पुरस्कार मिळाला होता.
* त्यांच्या ‘भारत इराणी संश्लेष, भाग- १’ (१९७३) या ग्रंथास १९७४-७५चा महाराष्ट्र शासनाचा राज्य पुरस्कार मिळाला होता.

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी इतिहास संशोधक
वर्ग:इ.स. १९११ मधील जन्म
चौदा मन्वंतरावतार

हिंदू धर्मातील मान्यतेनुासार **चौदा मन्वंतरावतार** खालीलप्रमाणे आहेत. प्रत्येक मन्वंतरात विष्णु अवतार घेऊन त्या काळातील इंद्राला आणि देवांना मदत करतात अशी पुराणांमध्ये श्रद्धा आहे.

टीपा:
* **वैवस्वत मन्वंतर:** आपण सध्या सातव्या म्हणजेच 'वैवस्वत' मन्वंतरात आहोत, ज्याचे अवतार 'वामन' मानले जातात.
* यापुढील ८ ते १४ क्रमांकाची मन्वंतरे ही भविष्यातील मन्वंतरे आहेत.

## हे सुद्धा पहा
* हिंदू धर्मातील चौदा महत्त्वाच्या गोष्टी

वर्ग:हिंदू धर्म
चौदा मन्वंतरे

हिंदू विश्वविज्ञानात **मन्वंतर** हा मानवजातीचा पूर्वज मनुचा कालावधी, राज्य किंवा वय ओळखणारा एक चक्रीय काळ आहे. प्रत्येक मन्वंतरात सात ऋषी, काही देवता, एक इंद्र, एक मनु आणि राजे (मनूचे पुत्र) निर्माण होतात आणि नष्ट होतात. प्रत्येक मन्वंतर मनुद्वारे ओळखला जातो जो त्यावर राज्य करतो, ज्यापैकी आपण सध्या चौदापैकी सातव्या मन्वंतरात आहोत, ज्यावर वैवस्वत मनु राज्य करतो आहे.

हिंदू पंचांगाप्रमाणे, ब्रम्हदेवाचे एक अहोरात्र म्हणजे कल्प होय. असे तीस कल्प आहेत. एका कल्पात चौदा मन्वंतरे होतात. सध्या चालु असलेल्या वाराह कल्पातील सातव्या मन्वंतराचे नाव 'वैवस्वत' आहे. प्रत्येक मन्वंतराचा अधिपती हा मनु असतो. असे चौदा मनुही आहेत.

## व्युत्पत्ती
मन्वंतर हे "मनु" आणि "अंतर" यांचे संयुग आहे, ज्याचा शब्दशः अर्थ " मनूचा कालावधी" किंवा त्याचे आयुष्यमान किंवा राज्य असा आहे.

संध्या किंवा संधि किंवा संधिकाल हे " मन्वंतराच्या आधी किंवा नंतरचा काळ" आहे जो सार्वत्रिक प्रलयाचा (पूर) काळ दर्शवण्यासाठी वापरला गेला आहे.

## कालावधी आणि रचना
प्रत्येक मन्वंतर ३०,६७,२०,००० वर्षे टिकतो (८,५२,००० दिव्य वर्षे; १ दिव्य वर्ष = ३६० सौर वर्षे) आणि ७१ युग चक्रे (जागतिक युगे) पुनरावृत्ती करतो. ४.३२ अब्ज वर्षे (१.२ कोटी दिव्य वर्षे किंवा १,००० युग चक्रे) चालणाऱ्या कल्पात (ब्रह्माचा दिवस) एकूण चौदा मन्वंतर (१४ x ७१ = ९९४ युग चक्रे) असतात, जिथे प्रत्येकानंतर एक मन्वंतर-संध्या (पंधरा संध्या) असते आणि प्रत्येक संध्या १,७२८,००० वर्षे (४,८०० दिव्य वर्षे; सत्य युगाचा कालावधी) टिकतो. प्रत्येक मन्वंतर-संध्या दरम्यान, पृथ्वी (भू-लोक) पाण्यात बुडलेली असते.

## १४ मन्वंतरे 
## हे सुद्धा पहा
* हिंदू धर्मातील चौदा महत्त्वाच्या गोष्टी

## संदर्भ 
वर्ग:हिंदू कालमापन
वर्ग:याद्या
वर्ग:हिंदू धर्म
चौदा माहेश्वरी सूत्रे

अशी समजूत आहे, की पाणिनी या  महान व्याकरणकाराने अठ्ठावीस दिवस शंकराचे तप करून शंकराला प्रसन्न केले. त्यावेळी शंकराने जो डमरू वाजविला त्यातून निघालेल्या ध्वनिनादामुळे ही मूळ चौदा सूत्रे उत्पन्न झाली. ही सूत्रे महेश्वर भगवान शंकराकडून मिळाली म्हणून यांना 'माहेश्वरी' असे नाव आहे. या नावाचा व सध्याचा 'माहेश्वरी समाज' यांत केवळ नामसाधर्म्यच आहे.

# अ इ उ ण्
# ऋ लृ क्
# ए ओ ङ्   
# ऐ औ च्
# ह य व र ट्
# ल ण्
# ञ म ङ ण न म्
# झ भ ञ्
# घ ढ ध ष्
# ज ब ग ड द श् 
# ख फ छ ठ थच टत व् 
# क प य्
# श षस र्
# ह ल्

## हे सुद्धा पहा
* हिंदू धर्मातील चौदा महत्त्वाच्या गोष्टी

वर्ग:ध्वनी
वर्ग:मराठी व्याकरण
वर्ग:हिंदू धर्म
वर्ग:याद्या
मुंबई–अहमदाबाद द्रुतगती रेल्वेमार्ग

**मुंबई-अहमदाबाद अतिजलद रेल्वेमार्ग** हा भारतीय रेल्वेचा एक प्रस्तावित द्रुतगती रेल्वेप्रकल्प आहे. या मार्गावरून बुलेट ट्रेन धावेल. 

महाराष्ट्रातील मुंबई महानगरास गुजरातमधील अहमदाबाद शहरास जोडणाऱ्या या मार्गाच्या ५०८ किलोमीटर प्रवासापैकी सव्वाशे किलोमीटरचा हिस्सा महाराष्ट्रात आहे आणि बारापकी चार स्थानके (मुंबई बांद्रा-कुर्ला कॉंप्लेक्स, ठाणे, विरार आणि बोईसर) महाराष्ट्रात आहेत तर उरलेली आठ - वापी, बिलिमोरा, सुरत, भरुच, बडोदा, आणंद, साबरमती आणि अहमदाबाद - ही गुजरातमध्ये आहेत.

या मार्गावरील गाड्यांचा कमाल वेग प्रतितास ३५० किलोमीटर असेल. ५०८ किमीचे अंतर २ तास ७ मिनिटांत पूर्ण होण्याचा अंदाज आहे. सर्व बारा स्थानकांवर थांबल्यास २ तास ५८ मिनिटे लागतील.

या मार्गाच्या बांधणीचा एकूण खर्च ९ खर्व, ७६ अब्ज, ३६ कोटी (९,७६,३६ कोटी) रुपये आहे. त्यापैकी जपान सरकारच्या *जायका* या संस्थेकडून ७९,१६५ कोटींचे कर्ज मिळणे अपेक्षित आहे. या कर्जावर फक्त ०.१ टक्के व्याजदर आकारला जाईल. प्रकल्प पूर्ण झाल्यानंतर पंधरा वर्षांनी परतफेड चालू होईल आणि ती ३५ वर्षे चालेल. परतफेडीचा कालावधी पन्नास वर्षांचा आहे. इ.स. २०२३-२४ पर्यंत बुलेट ट्रेनचा हा प्रकल्प पूर्णत्वास नेण्याचे उद्दिष्ट आहे. ते साध्य केल्यास २०४० सालापासून परतफेड चालू होईल आणि तेव्हा मासिक हप्‍ता सुमारे दोनशे कोटी रुपये असेल.

जपानने दिलेल्या कर्जाव्यतिरिक्त लागणाऱ्या रकमेपैकी (१८,४७१ कोटी रुपये) निम्मा हिस्सा भारताचे केंद्र सरकार उचलेल आणि महाराष्ट्राला व गुजरातला प्रत्येकी पंचवीस टक्के भार सोसावा लागेल. त्यानुसार महाराष्ट्राला साडेचार हजार कोटींपेक्षा अधिक रक्कम या प्रकल्पाला द्यावी लागेल.

## हे सुद्धा पहा
*दिल्ली–मुंबई रेल्वेमार्ग

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:भारतामधील रेल्वेमार्ग‎
वर्ग:भारतातील द्रुतगती रेल्वे
वर्ग:भारतामधील द्रुतगती रेल्वे मार्ग
वाल्देमार हाफकीन

डॉ. **वाल्देमार मॉर्डेकाई वूल्फ हाफकीन** (रशियन: Мордехай-Вольф Хавкин) (१५ मार्च, इ.स. १८६०:बेर्डीन्स्क, रशियन साम्राज्य - २६ ऑक्टोबर, इ.स. १९३०:लुझान, स्वित्झर्लंड) हे एक  रशियन सूक्ष्मजंतुशास्त्रज्ञ होते. हाफकीन हे यहूदी धर्मीय होते. पॅरिसमधील लुई पाश्चर संस्थेत काम करत असताना त्यांनी कॉलराविरोधी लस विकसित करून तिचे भारतात यशस्वीरीत्या परीक्षण केले. ते पटकी आणि ब्युबॉनिक प्लेग (गाठीचा प्लेग) वरची लस बनवणारे आणि त्यांची तपासणी करणारे पहिले सूक्ष्मजंतुशास्त्रज्ञ म्हणून ओळखले जातात.

मुंबईत परळ येथील सूक्षजीवशास्त्रात संशोधन करणाऱ्या आणि विविध लसींचे उत्पादन करणाऱ्या संस्थेला हाफकिन इन्स्टिट्यूट असे नाव दिले आहे.

## हाफकीन इन्स्टिट्यूटचा इतिहास
डॉ. वाल्देमार हाफकीन हे लुई पाश्चरचे विद्यार्थी होते. ते मार्च १८९३ मध्ये हिंदुस्थानात आले आणि कलकत्त्यातील कॉलऱ्याच्या साथीविरुद्ध त्यांनी जणू एकाकी युद्ध पुकारले. पॅरीसमध्ये असताना त्यांनी विकसित केलेली कॉलऱ्याची लस ते लोकांना टोचू लागले. या लसीचे चांगले परिणाम दिसू लागल्यावर, मुंबईच्या गव्हर्नरने त्यांना मुंबईत आणि पुण्यात पसरलेल्या प्लेगच्या साथीचा मुकाबला करण्यासाठी बोलावले. १८९६ मध्ये मुंबईत आल्यावर तेथील गव्हर्नरने हाफकीन यांना जेजे इस्पितळाच्या परिसरात एक प्रयोगशाळा उभारून दिली. हाफकीनने प्लेगच्या लसीचा शोध लावण्याचे आव्हान स्वीकारले आणि काही महिन्यात जशी हवी तशी प्राथमिक लस बनवली. या लशीचा पहिला प्रयोग हाफकीनने १० जानेवारी १८९७ रोजी स्वतःवरच केला. लशीमुळे कुठलाही अपाय न झाल्याने ही लस सुरक्षित आहे असे समजून लोकांना टोचण्यास सुरुवात केली. आणि खरोखरच पुण्या-मुंबईतल्या प्लेगची साथ आटोक्यात आली. या लसीमध्ये कालांतराने सुधारणा होत राहिल्या.

पुढे १० ऑगस्ट १८९९ रोजी गव्हर्नर लॉर्ड सँडहर्स्ट यांनी मुंबईच्या गव्हर्नरांचा एकेकाळचा राहण्याचा परळ येथे असलेला महाल डॉ. वाल्डेमार मॉर्डेकाई हाफकीन यांच्या स्वाधीन केला. तेथे डॉ. हाफकीनने ’प्लेग रिसर्च लॅबॉरेटरी’ स्थापन केली व स्वतः हाफकीन त्या संस्थेचे प्रमुख संचालक झाले. त्यांनी १९०४ मध्ये हिंदुस्थान सोडल्यानंतर, १९०६ मध्ये त्या संस्थेचे नाव बाँबे बॅक्टेरिऑलॉजी लॅबॉरेटरी झाले आणि १९२५ मध्ये हाफकिन इन्स्टिट्यूट झाले.

## बाह्य दुवे 
* Hanhart, Joel (2016). *Waldemar Mordekhaï Haffkine (1860-1930). Biographie intellectuelle* (in French). Paris: Éditions Honoré Champion. 
* Haffkine Research Institute 
* Haffkine Bio Pharma Corp
* Waldemar Haffkine: Pioneer of Cholera vaccine  at American Society for Microbiology
* Plague Vaccine Design at Food and Drug Administration (FDA)
* Biography at Jewishgen
* The Holy Scientist  at windsofchange.net
* Great scientist, great Jew, Rabbi M. Friedman at cjnews.com

वर्ग:रशियन सूक्ष्मजंतुशास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १८६० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९३० मधील मृत्यू
तौफिक कुरेशी

**तौफिक कुरेशी** हे एक तबलावादक असून निसर्गातील विविध वस्तूंमधून तबल्याचे बोल काढणारे ते एक पर्कशनिस्ट आहेत. यांनी जेमबे या पश्चिम आफ्रिकन वाद्यावर संशोधन केले आहे.

## पुरस्कार 
तौफिक कुरेशी यांना १९ जानेवारी, २०१७ रोजी मधुरिता सारंग स्कूल ऑफ कथक या संस्थेकडून *मधुरिता सारंग सन्मान* प्रदान झाला आहे.

वर्ग:तबलावादक
वर्ग:इ.स. १९६२ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मुल्ला नुस्रती

**मुल्ला नुस्रती** (?? - इ.स.१६७४) हे विजापूरच्या आदिलशाही दरबारातील राजकवी होते. त्यांनी आपल्या काव्यरचना दक्खिनी, हिंदी आणि उर्दू भाषेत केल्या. यांनी विजापूरच्या तीन बादशहांची, मुहम्मद आदिलशाह, अली आदिलशाह आणि सिकंदर आदिलशाह यांच्या कारकिर्दी पाहिल्या.

## बालपण 
यांचे बालपण आदिलशाही वातावरणात विजापूरातच व्यतित झाले. यांचे वडील लहान हुद्द्याचे सरदार होते. त्यांच्या वडिलांनी नुस्रती यांच्या विद्याभासाची व्यवस्थित काळजी घेतली. त्यासाठी चांगल्या शिक्षकांची नेमणूक केली होती. अशी माहिती खुद्द नुस्रती यांनीच आपल्या *गुल्शने इश्क* या काव्यात दिलेली आहे.  

## राजाश्रय 
विजापूरातच वाढलेल्या नुस्रती यांनी त्यानंतर आदिलशाही दरबाराचा आश्रय घेतला यात नवल नाही. तिथे त्यांना दरबारातील एक विद्वान काजी करीमुल्ला यांनी लेखनास प्रेत्साहन दिले. तरीही नुस्रती यांच्या मनात भीती होतीच. मात्र पुढे अली आदिलशहांच्या आदेशावरून त्यांनी लेखनास आरंभ केला.

## काव्यनिर्मिती 
मुल्ला नुस्रती यांनी तीन ग्रंथ व कांही स्फूट काव्ये निर्माण केली.

### १. गुल्शने इष्क ( शके १५७९- इ.स. १६५७) 
हे काव्य त्यांनी शके १५७९ म्हणजे इ.स. १६५७ मध्ये अली आदीलशहाच्या कारकिर्दीत लिहिले. हे प्रेमकाव्य आहे.

### २. अलीनामा ( शके १५८७- इ.स. १६६५) 
हा आपला अत्यंत महत्त्वाचा ग्रंथ नुस्रती यांनी शके १५८७ म्हणजे इ.स.१६६५ मध्ये पुर्णत्वास नेला. या ग्रंथाची हस्तलिखितें हैद्राबाद येथील सेन्ट्रल रेकॉर्ड ऑफिस, सालारजंग ग्रंथालय आणि बिटिश म्युझियम, इंडिया ऑफिस ग्रंथालय आणि कराची येथे आहेत. या काव्यात प्रसंगानुसार कवीने सात कशीदे रचले आहेत. प्रत्येक कशीदा हा साधारणपणे हजाराच्यावर श्लोकांचा आहे. ह्या ग्रंथांचे उर्दू लिपीतील संपादन सं. अब्दुल मजीद सिद्दीकी यांनी करून ते सालारजंग दक्खनी कमेटीने इ.स. १९५९साली प्रकाशीत केले आहे. 

### ३. तारीखे इस्कंदरी ( शके १५९४- इ.स.१६७२) 
हे काव्य नुस्रती यांनी शके १५९४ म्हणजे इ.स.१६७२ मध्ये पूर्ण केले. या ग्रंथाचे एकमेव हस्तलिखित कराची येथे आहे. 

## रसग्रहण 
नुस्रती यांनी आपल्या काव्यांच्या दक्खिनी उर्दूत वा हिंदीत मराठी शब्दांचा मोठ्या प्रमाणात वापर केल्याचे दिसून येते. दक्खिनी उर्दू भाषेतला आद्य कवी म्हणून वली औरंगाबादी यांचे नाव जरी घेतले जात असले तरी वलीपेक्षा नुस्रती काळाने अगोदरचा असल्याचे मत उर्दू भाषेचो तज्ञ आणि  नुस्रतीच्या काव्याचे अभ्यासक डॉ. अबदुल हक मरहुम व्यक्त करतात. त्यांच्या अभिप्रायानुसार नुस्रती वलीपेक्षा निदान साठसत्तर वर्षे अगोदरचे आहेत. काव्यगुणाच्या दृष्टीनेही नुस्रतींचा दर्जा अधिक उच्चतर असल्याचे मत डॉ. अबदुल हक मरहुम  व्यक्त करतात.    

## संदर्भ 
वर्ग:आदिलशाही
वर्ग:हिंदी साहित्यिक
वर्ग:उर्दू साहित्यिक
पत्नीचे प्रकार (प्राचीन हिंदू मान्यता)

पत्नी ही हिंदू धर्मात पतीची अर्धांगी मानलेली आहे.

प्राचीन हिंदू मान्यतेनुसार पत्नीचे एकूण सात प्रकार पडतात.

स्त्रियांच्या अनेक भूमिका असतात, त्यात **मुख्य तीन कन्या, पत्नी, आई**. मराठीत जी नाती आहेत, त्यात अर्थ भरला आहे.

***पत्नी*** : पतीला पतित जी होऊ देत नाही ती पत्नी.

***बायको*** : जी नवरा सोडून इतर कुणाचे न ऐको ती बायको.

***धर्मपत्नी*** : जी धर्म कार्यात (देवकार्य, पितृकार्य,ऋषीकार्य, लग्नकार्य. इत्यादी भाग घेऊ शकते ती धर्मपत्नी.

### १) : व्यभिचारी पत्नी 
***व्यभिचारी पत्नी***-  ही वरवर पती वर प्रेम दाखविते पण पतीच्या माघारी ईतर पर पुरुषाबरोबर कायिक, वाचिक, मानसिक संबंध ठेवते.

थोडक्यात असे कि पतीची प्रताडाना करते.

संत ज्ञानेश्वर महाराज यांच्या दोन ओव्या चिंतनीय आहेत 

कां कांताच्या मानसी | रिगोनि स्वैरिणी जैसी | राहटे आणिकांसी | जावया लागी ||

वल्लभाचिया उजरिया | आपणया प्रती कुस्त्रिया | जोडोनी तोषिती जैसिया | अहेवपणे ||

संत ज्ञानेश्वर

पतिव्रता ऐसी जगामाजी ख्याती | भोगी पांच सात अंधारी ते || 

संत तुकाराम

### २) : कर्कशा 
कर्कशा - ही म्हणजे नवऱ्याला विनाकारण त्रास देणारी, पतीची जाणूनबुजून फजिती करणारी,

वरं न राज्यं कुराजराज्यं वरं न मित्रं न कुमित्रमित्रम्।

वरं न शिष्यो कुशिष्यशिष्यो वरं न दारा न कुदारदारा।।

अयोग्य राजाच्या राज्यात  राहण्या पेक्षा  है राज्यविहीन राज्यात  राहणे चांगले । दुर्जन मित्र पेक्षा मित्र नसलेले चांगल मूर्ख शिष्य पेक्षा शिष्य न नसलेले चांगल । कुपत्नी पेक्षा पत्नी नसलेले चांगल.

कर्कशा नारी साठी संत तुलसीदास म्हणतात.

“अवगुण आठ सदा उर रहहिं”

अर्थात कर्कशा  स्त्रीत आठ अवगुण  सदा राहतात.

### ३) : अर्थपत्नी 
### ४) : कामपत्नी 
### ५) : धर्मपत्नी 
### ६) : मोक्षपत्नी 
### ७) : सेवापत्नी 
वर्ग:हिंदू धर्म
महा मेट्रो

**महाराष्ट्र मेट्रो रेल्वे कॉर्पोरेशन लि.** (महा-मेट्रो) ही कंपनी महाराष्ट्र शासनाने  स्थापन केलेली आहे. महाराष्ट्र राज्यात कुठेही (मुंबई वगळून) मेट्रो रेल्वेची उभारणी करावयाची असल्यास, ते काम 'महा मेट्रो' ही कंपनी करेल. या कंपनीत महाराष्ट्र व केंद्र शासनाचे प्रत्येकी पाच संचालक राहतील. या कंपनीला नुकतीच भारताच्या केंद्र सरकारने मंजूरी दिली आहे. नागपूर मेट्रो आणि पुणे मेट्रोचे कामही हिच कंपनी करेल.

## कामे 
[डावे|इवलेसे|[नागपूर मेट्रो]]
मुंबई महानगर क्षेत्र वगळता महाराष्ट्रात सुरू असलेल्या सर्व मेट्रो रेल्वे प्रकल्पांसाठी महा मेट्रो जबाबदार आहे. पुणे महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरणाद्वारे हाताळल्या जाणाऱ्या मार्गांव्यतिरिक्त, नागपूर मेट्रो आणि पुणे मेट्रो प्रकल्पांसाठी ही अंमलबजावणी प्राधिकरण आहे.

नियोजित नाशिक मेट्रो आणि ठाणे मेट्रो प्रकल्प देखील महा मेट्रोद्वारे राबविले जातील आणि चालवले जातील.

## प्रकल्प
### कार्यात्मक
 फक्त महामेट्रोच्या मार्गिका

### विकासाधीन प्राकलाप
  

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:महाराष्ट्र शासनाच्या कंपन्या
वर्ग:महाराष्ट्र शासन
वर्ग:भारतातील जलद परिवहन कंपन्या
गुंठा

**गुंठा** हे जमीन मोजण्याचे एकक आहे.

इंग्रजांनी भारतात राज्य प्रस्थापित केल्यावर जमीन महसुला करिता सबंध देशाची उभी आडवी मोजणी केली. हे काम त्यांच्या *गुण्टर* नावाच्या अधिकाऱ्याने केले. त्याने मोजणी साठी ३३ फुट लांबीची साखळी वापरली. त्याला *गुण्टर चेन* म्हणत असत. त्यामुळे ३३ बाय ३३ फुट गुण्टर चैनने मोजलेला जमीनीचा तुकडा म्हणजे *एक गुण्टर* (गुंठा) हे रूढ झाले आहे.

वर्ग:क्षेत्रफळाची एकके
समुद्र (नाटक)

हे मयसभा निर्मीत परेश मोकाशी दिग्दर्शीत आणि लिखीत आधुनिकपुराणकथा नाटक आहे.

वर्ग:नाटक
समुद्र (निःसंदिग्धीकरण)

* समुद्र जलाशय
* समुद्र (नाटक)
* समुद्र (आडनाव)

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
दृक-प्रत्ययवाद

इवलेसे|एद्वार मॉनेट याचे दृक-प्रत्ययवादी चित्र
**दृक-प्रत्ययवाद** ही चित्रकलेतील एक विचारधारा आहे. यास प्रभाववाद असेही म्हणतात. इंग्रजीमध्ये यास इम्प्रेशिनिझम असे म्हणतात. या विचारधारेची सुरुवात १९ व्या शतकात झाली. या विचारधारेत चित्रनिर्मितीसाठी आपल्या दैनंदिन जीवनातील विषय निवडतात. मात्र विषय हेच उद्दिष्ट न ठेवता त्या विषयातील/विषयाची सौंदर्यानुभूती जागृत करून ते मांडणे हा प्रयत्न असतो. 

## संदर्भ 
वर्ग:चित्रकला
वर्ग:दृक् प्रत्ययवाद चित्रशैली
अनुबंधचतुष्टय

**अनुबंधचतुष्टय** हे एखाद्या ग्रंथाचे अध्ययन करण्याआधीच्या चार प्रकारच्या प्रेरणा होय.

प्रत्येक ग्रंथाच्या आरंभी चार मुद्दे स्पष्ट केले जाण्याचा शास्त्रकारांचा निर्देश आहे.- ग्रंथाचा प्रतिपाद्य विषय, ग्रंथाचे प्रयोजन, ग्रंथाचा अधिकारी आणि प्रतिपाद्य–प्रतिपादक यांच्यातील संबंध. या चौघांना एकत्रितपणे, ‘अनुबन्धचतुष्टय’ असे म्हणले जाते.

गीतेत अनुबंधचतुष्टयाचे वर्णन पुढील प्रकारे केले गेले आहे-

: *विषयश्चाधिकारी च ग्रन्थस्य च प्रयोजनम् ।*
: *सम्बन्धश्च चतुर्थोऽस्तीत्यनुबन्धचतुष्टयम् ॥*

## अनुबंध 
### अधिकारी 
*व्याख्या* : ज्या पुरुषाने या जन्मी किंवा पूर्वजन्मी निष्काम कर्म व उपासना करून मल, विक्षेप, हे दोन दोष निवृत्त केले असून फक्त स्वरूपाचे (ब्रम्हात्मस्वरूपाचे) आवरण ज्याच्या चित्तात आहे व आवरण निवृत्ती करिता जो साधनचतुष्टययुक्त आहे, तो वेदान्तशास्त्र विचाराचा अधिकारी आहे म्हणावा.

ज्याचे चित्तातील मल, विक्षेप, गेलेले असून फक्त आवरण निवृत्ती करिता जो साधनचतुष्टय संपन्न असतो त्याला अधिकारी असे म्हणतात.

विचारसागर रहस्य ग्रंथ

### प्रयोजन 
### संबंध :- यथा योग्य सम्न्ध  
वर्ग:अध्यात्म
श्री.बा. जोशी

श्रीकृष्ण बापूराव जोशी (जन्म : १८ जून, १९३०     निधन  १७ मार्च २०२१) हे मराठी भाषेतील एक बहुश्रुत लेखक . ज्ञानकोश आणि शब्दकोश यामधला एक वेगळाच स्फुटलेखनाचा प्रकार त्यांनी आपल्या नियमित सदरलेखनात वापरला आहे.

## राष्ट्रीय ग्रंथालय, कोलकाता 
श्री.बा. यांनी राष्ट्रीय ग्रंथालयात नोकरी केली. सन १९८८ साली ते संपादक, मराठी विभाग, राष्ट्रीय ग्रंथालय येथून निवृत्त झाले. 

## साहित्य 
### अनुवादित 
#### अन्य भाषांतून मराठीत 
# **कपिलाकाठची कहाणी** ( मूळ - नवकांत बारुआ यांच्या असमिया भाषेतील कांदबरी), नॅशनल बुक ट्रस्ट, दिल्ली, १९७७.
# **बादशाही अंगठी** ( मूळ - सत्यजीत राय यांची मूळ बाङ्ला भाषेतील फेलूदा-कथा), किर्लोस्कर प्रेस,पुणे, १९८०. 
# **बंकीमचंद्र चतर्जी** ( मूळ - सुबोधचंद्र चतर्जी यांचे मूळ इंग्रजी पुस्तक), साहित्य अकादमी, दिल्ली, १९८०. 
# **अंत नाही  व प्रलाप** ( मूळ- बादल सरकार यांचे ' शेष नई व प्रोलाप ' या नाटकाचा मुळ बाङ्ला नाटक).

#### मराठीतून बाङ्लाभाषेत 
# **चोप, अदालत चोल छे** (मूळ - विजय तेंडूलकर यांचे 'शांतता, कोर्ट चालू आहे' हे  मराठी नाटक) सहाय्यक-नीतीश सेन.

### स्फुटलेखसंग्रह 
# **संकलन**, प्रका- सर्जेराव घोरपडे, प्रेस्टिज प्रकाशन, पुणे-३०, मु. - सर्जेराव घोरपडे, प्रिंटेक्स्ट, पुणे-३०, १ली, १९८५, पाने २०+२४०. 
# **गंगाजळी १**, प्रका - अशोक कोठावळे, मॅजेस्टिक प्रकाशन, मुंबई-४, मु.- संतोष पाटील, अश्विनी ग्राफिक्स, पुणे, १ली, २००४,
# **गंगाजळी २**, प्रका - अशोक कोठावळे, मॅजेस्टिक प्रकाशन, मुंबई-४, मु.- संतोष पाटील, अश्विनी ग्राफिक्स, पुणे, १ली, २००६,
# **गंगाजळी ३**, प्रका - अशोक कोठावळे, मॅजेस्टिक प्रकाशन, मुंबई-४, मु.- संतोष पाटील, अश्विनी ग्राफिक्स, पुणे, १ली, नोव्हेंबर २००७, पाने १४+१९४.
# **गंगाजळी ४**, प्रका - अशोक कोठावळे, मॅजेस्टिक प्रकाशन, मुंबई-४, मु. - संतोष पाटील, अश्विनी ग्राफिक्स, पुणे, १ली, ५ मे २००९, पाने ६+२०६.
# **उत्तम मध्यम**, प्रका- अरुण जाखडे, पद्मगंधा प्रकाशन, पुणे-३८, मु.- श्रीबालाजी एंटरप्रायजेस्,पुणे-४१, १ली, १ एप्रिल २०१०, पाने २४०.

## सन्मान 
मॅजेस्टिक प्रकाशनाकडून देण्यात येणाऱ्या 'ग्रंथोपासक' या पुरस्काराचे पहिले मानकरी, ५ मे २००९.

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:इ.स. १९३० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०२१ मधील मृत्यू
मुमुक्षु

मोक्षाची तीव्र इच्छा असणाऱ्या व्यक्तीस **मुमुक्षु** म्हणतात.

या तीव्र इच्छेस मुमुक्षता म्हणतात. मोक्ष म्हणजे ब्रम्हप्राप्ति आणि संसाररूपी बंधाची निवृत्ती यास मोक्ष असे म्हणतात.

वर्ग:अध्यात्म
वैराग्य

इहलोकापासून ब्रह्मलोकापर्यंत अनुकूल मानलेल्या भोगाविषयी होणाऱ्या त्यागाच्या इच्छेस **वैराग्य** म्हणतात.

वर्ग:अध्यात्म
शमादिषटक

मानवाने सहा प्रकारे केलेल्या निग्रहाला **शमादिषटक** असे म्हणतात.

### शम 
पारमार्थिक प्रतिबंधक अश्या स्वाभाविक विषय वासनांचा अंतःकरणात निग्रह करणे यास *शम* असे म्हणतात.

### दम 
चक्षुरादी बाह्येंद्रियास परमार्थास प्रतिबंधक अश्या विषयांपासून आवरणे यास *दम* असे म्हणतात.

### श्रद्धा 
### उपरति 
### समाधान 
### तितिक्षा 
वर्ग:अध्यात्म
सूरज पवार

**सूरज पवार** हा मराठी चित्रपट अभिनेता आहे. याने हा नागराज मंजुळे दिग्दर्शित सैराट आणि फॅंड्री चित्रपटांत भूमिका केल्या आहेत.

वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते
विष्णू श्रीधर जोशी

**विष्णू श्रीधर जोशी** (जन्म २० ऑगस्ट १९१९ मृत्यू २५ एप्रिल २००१) हे मराठी लेखक आणि इतिहाससंशोधक होते. भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील सशस्त्र क्रांतीच्या प्रयत्‍नांच्या इतिहासाविषयी आणि सशस्त्र क्रांतिकारकांच्या चरित्रांविषयी त्यांनी संशोधनपूर्वक लेखन केले आहे.

## चरित्र 
वि. श्री. जोशी ह्यांचा जन्म ठाणे येथे झाला. ठाणे येथील महानगरपालिका मराठी शाळा क्र. १ तसेच बी. जे. हायस्कूल ह्या शाळांत त्यांचे शालेय शिक्षण झाले. पुणे येथील स. प. महाविद्यालयातून त्यांना १९४०मध्ये बी. ए. ही पदवी संपादन केली. पदवी मिळवण्याआधीपासून ते मुंबई महापालिकेच्या लेखाविभागात नोकरीला लागले. महापालिकेत चौकशी अधिकारी म्हणून त्यांनी बरीच वर्षे काम केले. १९७६ साली त्यांनी सेवानिवृत्ती पत्करली. त्यानंतर १९९५पर्यंत त्यांनी सशस्त्र क्रांतिलढ्याविषयी संशोधन आणि लेखन केले. त्यानंतर प्रकृतिअस्वास्थ्यामुळे त्यांचे संशोधनाचे काम थांबले तरी त्यांना शेवटपर्यंत क्रांतिकारकांच्या चरित्रांविषयी आस्था होती.

## लेखन 
१९३९ साली वि.श्री. ह्यांची शोभा ही पहिली कादंबरी प्रकाशित झाली. मात्र ती राजकीयदृष्ट्या आक्षेपार्ह असल्याने तत्कालीन शासनाने त्या कादंबरीवर बंदी घातली. ही बंदी १९४६ ह्या वर्षी उठवण्यात आली.

१९४७ साली वि.श्री. ह्यांनी वासुदेव बळवंत फडके ह्यांचे चरित्र लिहून प्रकाशित केले. तसेच स्वातंत्र्यलढ्यात हौतात्म्य पत्करलेल्या सशस्त्र क्रांतिकारकांच्या चरित्रांविषयीचे मृत्युंजयाचा आत्मयज्ञ हे पुस्तक १९५१ ह्या वर्षी प्रकाशित झाले. ह्या पुस्तकांचा उल्लेख ५१व्या अखिल भारतीय मराठी साहित्यसंमेलनाच्या अध्यक्षा श्रीमती दुर्गा भागवत ह्यांनी आपल्या अध्यक्षीय भाषणात केला होता.

## ग्रंथसंपदा 
* **अखेर उजाडलं, पण देश रक्तबंबाळ** (मनोरमा प्रकाशन, पुणे) 
* **अग्निपथावरील परागंदा** (मनोरमा प्रकाशन, पुणे)  
* **आद्य क्रांतिकारक वासुदेव बळवंत फडके** (चरित्र)
* **ज्वालामुखीचे अग्निनृत्य** (मनोरमा प्रकाशन, पुणे)
* **झुंज सावरकरांची** (मनोरमा प्रकाशन, पुणे)
* **२०२ साहसकथा** (बालवाङ्‌मय, मनोरमा प्रकाशन, पुणे)
* **पूर्णाहुति आणि वाताहत** (मनोरमा प्रकाशन, पुणे)
* **प्रलयातील पिंपळपाने** , प्रका- अ.र.फडके, मनोरमा प्रकाशन, मुंबई-१४, मु- माधुरी मुद्रण, पुणे-५, जानेवारी १९९०, पाने-४१४.
* **मृत्युंजयांचा आत्मयज्ञ** (सशस्त्र क्रांतिकारकांची चरित्रवजा कादंबरी),  प्रका- र.वि.रघुवंशी, श्रीगजानन बुक डेपो, मुंबई-२८, मु- य.गो.जोशी,आनंज मुद्रणालय, पुणे-३०, डिसें १९५१, पाने-४४०.
* **वडवानल** (भगतसिंग, चंद्रशेखर आझाद आदींवर चरित्रवजा कादंबरी),  प्रका- वि.श्री.जोशी, मुंबई-२८, मु- रविराज प्रिंटरी, पुणे-२, १९७८, पाने-४३१.
* **वणवा** : हिंद देशीचा (मनोरमा प्रकाशन, पुणे)
* **शृंखला खळाखळा तुटल्या** ( नेताजी सुभाषचंद्र बोस यांच्या जीवनावरील चरित्रवजा कादंबरी), प्रका- अ.र.फडके, मनोरमा प्रकाशन, मुंबई-१४, मु- माधुरी मुद्रण, पुणे-५, पाने-५८८.   
* **कंठस्नान आणि बलिदान** ( क्रांतिकारक चापेकर बंधू आणि रानडे यांचा रोमहर्षक जीवनवृतान्त),  प्रका- शां शि. सावरकर, वीर सावरकर प्रकाशन, मुंबई-२८, मु- चिं.वा.जोशी, माधव प्रिंटिग प्रेस, अलिबाग, पाने-३७६.    
* *शोभा* (कादंबरी)
* "'पहाटेचे चांदणे"' (कादंबरी)
* "'मंगला"' (कादंबरी)
* "'क्रांतिकल्लोळ- मनोरमा प्रकाशन"' (सावरकरांची जीवनगाथा)

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:इ.स. १९१९ मधील जन्म
वर्ग:मराठी इतिहास संशोधक
वर्ग:इ.स. २००१ मधील मृत्यू
मोप

**मोप** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील रिसोड तालुक्यातील एक गाव आहे.

## भौगोलिक स्थान
मोप हे गाव महाराष्ट्रातील विदर्भातील वाशीम जिल्ह्यातील रिसोड तालुक्यातील रिसोड ते लोणी (सखाराम महाराज) या रोडवर लोणार पासून २० किलोमीटरवर आणि रिसोड वरून १६ किलोमीटर आहे.

या गावात कुमारेश्वर नावाचे एक प्रसिद्ध शिवलिंग असून मोठे मंदिर आहे.
## हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे तापमान वर्षभर असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.

## लोकजीवन
## प्रेक्षणीय स्थळे
## नागरी सुविधा
## जवळपासची गावे
## संदर्भ
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/

वर्ग:रिसोड तालुक्यातील गावे
मंदिरपथगामिनी

**मंदिरपथगामिनी** हे शिल्पकार गणपत काशिनाथ म्हात्रे यांनी साकारलेले एक शिल्प आहे. ते दिल्लीतील भारतीय लोकसभेच्या विस्तारित कक्षात आहे. 

## इतिहास 
गणपतराव म्हात्रे यांनी हे शिल्प सर जे. जे. कला महाविद्यालयात शिकत असताना वयाच्या एकविसाव्या वर्षी म्हणजे साधारणपणे इ.स. १८९७ साली घडविले होते. प्रथम हे शिल्प त्यांनी शाडूची माती वापरून घडविले पुढे इ.स. १९०० साली याच शाडूच्या शिल्पावरून त्यांनी संगमरवरी शिल्प घडविले. हे शिल्प बॉम्बे आर्ट सोसायटीच्या वार्षिक प्रदर्शनात आणि पुढे परदेशातही प्रदर्शित करण्यात आले होते. या कलाकृतीचे शिल्पकार म्हणून गणपतराव म्हात्रे यांना बडोद्याच्या सयाजीराव महाराजांनी रु. २०० चे बक्षीस देऊन गौरविले होते. पुढे सर जे.जे. कला महाविद्यालयाने हे शिल्प १,२०० रुपयांस आपल्या चित्रशाळेसाठी विकत घेतले होते. 

## शिल्पाविषयीचे तत्कालीन अभिप्राय 
सर जॉर्ज बर्डवूड यांनी 'बॉम्बे गॅझेट'या पत्रात या शिल्पाविषयी लेख लिहून त्याचे गुणग्राहण केले होते. सन १८९८ साली ठाकूर परिवाराच्या 'भारती' या मासिकाच्या आषाढ १३०५ बंगाब्दच्या अंकात 'मंदिरपथवर्तिनी' ह्या शिर्षकासह या शिल्पावर लेख प्रसिद्द झाला होता. सन १८९८ सालीच 'मॉर्डन रिव्हू'कार रामानंद चटोपाध्याय यांच्या 'प्रदिप' या बाङ्ला भाषेतील मासिकाच्या पौष १३०५ बंगाब्दच्या अंकात या शिल्पाविषयी 'मंदिराभिमुखे' या शिर्षकासह एक लेख प्रसिद्ध झाला होता. हे दोन्ही लेख रविंद्रनाथ ठाकूर यांनी लिहिले होते ('आनंदबाजार पत्रिका' या बाङ्ला दैनिकाच्या ८ मे १९८८ च्या अंकात श्री. अनाथनाथ दास यांनी हे दोन्ही लेख, खात्री करून घेऊन, सटीप सादर केले होते).   

## संदर्भ 
वर्ग:शिल्पकला
तमदलगे

गाव : तमदलगे, ता. शिरोळ, जि. कोल्हापूर 

तमदलगे हे कोल्हापुर जिल्ह्यातील शिरोळ तालुक्यातील गाव आहे.

वर्ग:कोल्हापूर जिल्ह्यातील गावे
वर्ग:शिरोळ तालुका
लोकसंख्या
रमेश बागवे

**रमेश बागवे** महाराष्ट्राच्या १३ व्या विधानसभेचे सदस्य होते. हे पुणे छावणी मतदारसंघातून निवडून गेले.

वर्ग:मराठी राजकारणी
वर्ग:महाराष्ट्राच्या १२ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार
वर्ग:पुणे छावणीचे आमदार
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
गिरीश बापट

**गिरीश बापट** (३ सप्टेंबर, १९५२ - २९ मार्च, २०२३)  हे महाराष्ट्राच्या १३ व्या विधानसभेचे सदस्य होते. हे कसबा पेठ मतदारसंघातून निवडून गेले. गिरीश बापट यांची २०१९ सालच्या लोकसभा निवडणुकीत पुणे लोकसभा मतदारसंघातून खासदार म्हणून निवड झाली होती.

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी राजकारणी
वर्ग:महाराष्ट्राच्या १० व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:महाराष्ट्राच्या ११ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:महाराष्ट्राच्या १२ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:महाराष्ट्राच्या १३ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:इ.स. १९५२ मधील जन्म
वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
वर्ग:महाराष्ट्राचे विद्यमान मंत्री
वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार
वर्ग:पुण्याचे खासदार
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:कसबा पेठचे आमदार
वर्ग:महाराष्ट्राचे खासदार
बाळासाहेब थोरात

**विजय भाऊसाहेब थोरात** उर्फ **बाळासाहेब भाऊसाहेब थोरात** हे महाराष्ट्राच्या १४ व्या विधानसभेचे सदस्य व महाराष्ट्राचे विद्यमान कॅबिनेट मंत्री होते. ते १९८५ पासून २०१९ पर्यंत, असे सलग आठ वेळा संगमनेर मतदारसंघातून निवडून आले होते आणि ९ व्या वेळी संगमनेर विधानसभेतील जनतेने त्यांचा पराभव केला.

वर्ग:मराठी राजकारणी
वर्ग:महाराष्ट्राच्या ७ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:महाराष्ट्राच्या ८ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:महाराष्ट्राच्या ९ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:महाराष्ट्राच्या १० व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:महाराष्ट्राच्या ११ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:महाराष्ट्राच्या १२ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:महाराष्ट्राच्या १३ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:महाराष्ट्राच्या १४ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:इ.स. १९५३ मधील जन्म
वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार
वर्ग:संगमनेरचे आमदार
बिहार विधानसभा निवडणूक, २०१५

**बिहार विधानसभा निवडणूक २०१५** ही भारताच्या बिहार राज्यातील विधानसभा निवडणुक होती. १२ ऑक्टोबर ते ५ नोव्हेंबर २०१५ दरम्यान ५ फेऱ्यांत घेण्यात आलेल्या ह्या निवडणुकीमध्ये बिहार विधानसभेमधील सर्व २४३ जागांसाठी नवे आमदार निवडले गेले.

२०१४ लोकसभा निवडणुकामध्ये नरेंद्र मोदींच्या नेतृत्वाखाली भारतीय जनता पक्षला अभुतपूर्व यश मिळाल्यानंतर सर्व विरोधी पक्षांनी बिहारमध्ये भाजपची विजयी घोडदौड थांबवण्याचा निश्चय केला. एप्रिल २०१५ मध्ये समाजवादी पक्ष, जनता दल (संयुक्त), राष्ट्रीय जनता दल, जनता दल (धर्मनिरपेक्ष), भारतीय राष्ट्रीय लोक दल व समाजवादी जनता पक्ष (राष्ट्रीय) ह्या सहा राजकीय पक्षांनी जनता परिवाराची घोषणा केली व मुख्यमंत्री नितीश कुमार ह्यांना आपला नेता निवडले. नंतर जनता परिवारात भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस व राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष हे पक्ष देखील सामील झाले. ह्यामुळे देशातील सर्व प्रमुख पक्ष विरुद्ध भाजप अशी लढत बिहारमध्ये पाहण्यास मिळाली. ह्या आघाडीने १६८ जागांवर विजय मिळवून सहजच बहुमत प्राप्त केले. लालू प्रसाद यादव ह्यांच्या राष्ट्रीय जनता दलाला सर्वाधिक ८० जागांवर विजय मिळाला परंतु निवडणुकीपूर्वी झालेल्या करारानुसार नितीश कुमारच मुख्यमंत्रीपदावर राहिले.
## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे
* संपूर्ण माहिती

वर्ग:इ.स. २०१५ मधील विधानसभा निवडणुका
२०१५
गोंसालो गार्सिया

[इवलेसे|[गोंसालो गार्सियाचा पुतळा,वसई,भारत - 20120620.png]]

**गोंसालो गार्सिया**, () (इ.स. १५५६:वसई, महाराष्ट्र – ५ फेब्रुवारी, इ.स. १५९७) एक भारतीय ख्रिश्चन संत होते. त्यांचा जन्म मुंबईच्या उपनगर वसईमध्ये झाला. त्यावेळी जेव्हा भारतात पोर्तुगीज राज्य होते. गार्सिया पहिले भारतीय क्रिश्चन संत आहेत. मुंबई व आसपासच्या प्रदेशातील ईस्ट इंडियन समुदाय आपले रक्षकसंत मानते. ८ जून १८६२ रोजी पोप पायस नववा यांनी गोंसालो गार्सिना संत घोषित केले.
[इवलेसे|ख्रिस्ती संत [गोंसालो गार्सिया]]

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:ख्रिश्चन सेंट
वर्ग:इ.स. १५५६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १५९७ मधील मृत्यू
भारत माध्यमिक कन्या शाळा (रिसोड)

**भारत माध्यमिक कन्या शाळा रिसोड** ही महाराष्ट्राच्या वाशिम जिल्ह्यातील रिसोड शहरात असलेली एकमेव कन्या शाळा आहे.ग्रामीण भागातील व शहरातील मोठ्या प्रमाणातील विद्यार्थिनी शिक्षण या शाळेत घेतात.

### स्थापना 
### धेय/धोरणे 
### यशस्वी विद्यार्थिनी 
### प्रकल्प 
वर्ग:वाशिम जिल्हा
वर्ग:रिसोड तालुका
न.म. जोशी

डॉ. **नरसिंह महादेव जोशी** (११ जानेवारी, इ.स. १९३६:गारवडे, महाराष्ट्र - ) हे एक मराठी शिक्षणतज्ज्ञ आणि साहित्यिक आहेत. बालसाहित्य व शिक्षणक्षेत्राविषयक सखोल चिंतन हे न.म. जोशी यांचे वैशिष्ट्य आहे. 

जोशी हे मूळचे पाटण तालुक्यातील गारवडे या सातारा जिल्ह्यातील छोट्या दुर्गम गावाचे आहेत. जोशी यांची लहानपणाची पहिली पाच वर्षे या गावात गेली. जोशींचे आजोबा वामन नारायण जोशी हे आनंद संगीत मंडळीत गायक-नट होते. वडील महादेव वामन जोशी हे शाहूनगरवासी नाटक मंडळीत व्यवस्थापक होते. ही कंपनी बंद पडल्यावर ते पुण्याला आले आणि आचाऱ्याचा व्यवसाय करू लागले. न.म. जोशींच्या आईचे नाव अन्‍नपूर्णा महादेव जोशी होते. त्यांनी न.म. जोशींना साताऱ्याला आणले व पहिलीत घातले.  पुन्हा गारवड्याला येऊन त्यांचे दुसरीपासूनचे शिक्षण सुरू झाले. चौथीपर्यंत गावात शिकल्यावर ते पाचवी ते सातवी या वर्गांसाठी सोलापूरला आले, आठवीसाठी जळगावला, नववीसाठी सांगलीला आणि दहावीसाठी परत पुण्याला आले. काकांच्या बदल्यांमुळे त्यांचे शालेय शिक्षण अनेक ठिकाणी झाले. त्यांनी या काळात वर्तमानपत्रे टाकली.

## पुस्तके
* आंबेडकरांचे चरित्र
* कथानम (गौतम बुद्ध, कोलंबस, स्वामी विवेकानंद, महात्मा गांधी यांच्यापासून अगदी सामान्यांशी संबंधित बोधकथांचा संग्रह)
* काँग्रेस आणि गांधी यांनी अस्पृश्यांसाठी काय केले? (अनुवादित, मूळ आंबेडकरलिखित What Congress & Gandhi have done to the Untouchables?) 
* चरित्रकथा (काही महान व्यक्तींच्या आयुष्यातील एकूण २६० प्रसंग)
* जगणारी माणसं (बाल एकांकिका)
* डॉक्टर-रोगी-यम (बाल एकांकिका)
* तीन एकांकिका (बाल एकांकिका)
* दत्तक राजपुत्र (बालनाट्य)
* निश्चयाचा महामेरू (बाल एकांकिका)
* निःस्पृह (रामशास्त्री प्रभुणे यांची चरित्रात्मक कादंबरी)
* प्रेषित (कादंबरी)
* फत्तेवाडीचा झुंझार (बालकादंबरी) : या कादंबरीवर आधारित एकपात्री प्रयोग झाले.
* बखर एका सारस्वताची (आत्मचरित्र) 
* बिनखात्याचा मंत्री (बाल एकांकिका)
* मशाल (एकांकिका)
* मोहनदास करमचंद (चरित्रात्मक कादंबरी)
* सह्याद्रीचा सुपुत्र (यशवंतराव चव्हाणांचे चरित्र)
* हल्लकल्लोळ आणि इतर एकांकिका (बाल एकांकिका)
* हिंदुत्वातील कूट प्रश्न (अनुवादित, मूळ आंबेडकर लिखित इंग्रजी, रिडल्स इन हिंदुइझम)

## जोशी यांच्यासंबंधीची पुस्तके
* डॉ. न.म. जोशी : व्यक्ती आणि वाड्मय (लेखक - डॉ. दिलीप गरुड)  

## सन्मान आणि पुरस्कार
* डॉ. न.म. जोशी हे २००३ साली निगडी (पुणे) येथे भरलेल्या बालकुमार साहित्य संमेलनाचे अध्यक्ष होते.

वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म
वर्ग:मराठी लेखक
सुरेश भागवत

**सुरेश भागवत** हे मराठी नाटके, हिदी-मराठी चित्रपटांत आणि दूरचित्रवाणी मालिकांत काम करणारे महाराष्ट्रीय अभिनेते आहेत.

भागवत कुटुंबीय मूळचे कोकणातील देवरुख गावचे असल्याने सुरेश भागवत यांचे शालेय शिक्षण गावातीलच न्यू इंग्लिश स्कूलमध्ये झाले. पुढील शिक्षणासाठी ते मुंबईला आले. रचना संसद महाविद्यालयातून त्यांनी स्थापत्यशास्त्राची पदवी संपादन केली. शाळेत असताना त्यांनी स्नेह संमेलनात झालेल्या नाटकात काम केले होते.

## आंतरमहाविद्यालयीन स्पर्धेतले यश
महाविद्यालयात असताना सुरेश भागवत एकदा ग्रंथालयात पुस्तक बदलायला गेले होतो. भवन्स कॉलेजच्या आंतरमहाविद्यालयीन एकांकिका स्पर्धेसाठी तेथे ऑडिशन सुरू होती. पु.ल. देशपांडे यांचे भाऊ आणि अभिनेते-दिग्दर्शक रमाकांत देशपांडे यांनी ऑडिशन घेतल्यावर एकांकिकेतल्या भूमिकेसाठी भागवत यांची निवड केली. त्या आंतरमहाविद्यालयीन स्पर्धेत भागवत यांनी गंगाधर गाडगीळ लिखित *बंडू, नानू आणि गुलाबी हत्ती* या एकांकिकेतली *बंडू* ही मुख्य भूमिका केली आणि उत्कृष्ट अभिनेत्याचे पारितोषिक मिळवले.

## नातलग
मौज प्रकाशन संस्थेचे वि.पु आणि श्री.पु. भागवत यांचे सुरेश भागवत हे सख्खे पुतणे होत.

वर्ग:मराठी अभिनेते
उत्तराखंड विधानसभा

**उत्तराखंड विधानसभा** हे भारताच्या उत्तराखंड राज्याच्या विधिमंडळाचे एकमेव सभागृह एक आहे. ७१ आमदारसंख्या असलेल्या उत्तराखंड विधानसभेचे कामकाज डेहराडूनमधून चालते. काँग्रेसचे गोविंद सिंह कुंजवाल विधानसभेचे सभापती असून मुख्यमंत्री हरीश रावत हे विधानसभेचे नेते आहेत.

भारताच्या इतर विधिमंडळांप्रमाणे उत्तराखंड विधानसभेचा कालावधी ५ वर्षांचा असतो व आमदारांची निवड निवडणुकीद्वारे होते. सरकार स्थापनेसाठी राजकीय पक्षाला अथवा राजकीय आघाडीकडे २१ जागांचे बहुमत असणे अनिवार्य आहे. विद्यमान विधानसभा २०१२ सालच्या निवडणुकीनंतर अस्तित्वात आली. आगामी विधानसभा निवडणूक ४ फेब्रुवारी २०१७ रोजी घेतली जाईल.

## हे सुद्धा पहा
*उत्तराखंड विधानसभा निवडणुका

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वि
वर्ग:राज्यानुसार विधानसभा
वर्ग:उत्तराखंड विधानसभा
शंकरराव गडाख

**शंकरराव यशवंतराव गडाख** हे एक भारतीय राजकारणी आहेत. ते महाराष्ट्राचे मृदा व जलसंधारण या विभागाचे माजी कॅबिनेट मंत्री होते . क्रांतिकारी शेतकरी पक्षाच्या तिकिटावर नेवासा विधानसभा मतदारसंघातून ते निवडून आले होते 2024 निवडणुकीत त्यांचा पराभव झाला 

## संदर्भ
वर्ग:मराठी राजकारणी
वर्ग:महाराष्ट्राच्या १२ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:महाराष्ट्राच्या १४ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार
वर्ग:नेवासाचे आमदार
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:क्रांतिकारी शेतकरी पक्षाचे राजकारणी
ईस्टर

**ईस्टर** म्हणजेच **पुनरुत्थानाचा रविवार ** हा ख्रिश्चन लोकांचा सण आहे. ख्रिस्ती धर्म मान्यतेनुसार या दिवशी येशू ख्रिस्त मृतातून पुनः उठला, त्याचे पुनरुत्थान झाले. नव्या करारानुसार येशू गुड फ्रायडेच्या दिवशी क्रुसावर मरण पावले व तीन दिवसानी रविवारी पुन्हा जिवंत झाले. या दिवशी ४० दिवसांच्या उपवासाचा (लेन्ट) हा काळ संपतो.

ईस्टरचा आठवडा *पवित्र आठवडा* म्हणून ओळखला जातो. यातील शेवटचे तीन दिवस म्हणजते मौन्द्य गुरुवार, उत्तम शुक्रवार (इंग्लिश: Good Friday) व होली सॅटर्डे होत. त्यानंतरचा रविवार हा ईस्टर असतो.

ईस्टरची तारीख दरवर्षी बदलते कारण वसंत संपात पौर्णिमेच्या नंतरचा पहिला रविवार म्हणजे ईस्टर असे इसवी सन ३२५ मध्ये भरलेल्या ख्रिस्ती बिशप लोकांच्या संमेलनात ठरवले गेले. यहुदी लोकांच्या पासोव्हर या सणाच्या ऐवजी ईस्टर साजरा केला जातो असे काहींचे म्हणणे आहे. कारण बऱ्याच युरीपियान भाषांमध्ये ईस्टर हा शब्द पासोव्हरचे वर्णन करण्यासाठी वापरला जातो.

ईस्टर साजरा करण्याच्या पद्धती मात्र देशागणिक वेगळ्या आहेत. प्रोटेस्टंट पंथीय लोकात "प्रभू उठला आहे" असे म्हणून येणाऱ्यांचे स्वागत केले जाते तर दुसरा माणूस " हो खरच प्रभू उठला आहे" असे म्हणून त्या स्वागतास प्रत्युत्तर देतो. काही देशात ईस्टर अंडी सजवण्याची प्रथा आहे. येशू नसलेल्या रिकाम्या कबरीचे प्रतिक म्हणजे अंडे. आणि प्रभू मृतातून उठला याचा आनंद झाला म्हणून अंडे सजवायचे अशी कल्पना आहे. काही पंथात सूर्योदयाच्या वेळी प्रार्थना केली जाते.

## अंड्यांचे महत्त्व
या दिवशी अंडी रंगविणे विशेष मानले जाते. अंडे हे नव्या आनंदी दिवसाच्या प्रारंभाचे प्रतीक मानले जाते. या दिवशी आई वडील रंगीत अंडी लपवून ठेवतात आणि लहान मुलांनी ती शोधायची अशी पद्धती रूढ आहे.
 

## ईस्टर दिवशी सुवार्ता वाचन 
इवलेसे|राफेलचे चित्र
**योहान २०:१-९**

* १ मग रविवारी सकाळी अगदी पहाटे मरीया मग्दलिया थडग्याकडे आली आणि थडग्यावरून धोंड काढलेली आहे असे तिला आढळले.
* २ म्हणून तिने शिमोन पेत्र व ज्याच्यावर येशूची प्रीति होती तो दुसरा शिष्य यांच्याकडे धावत येऊन म्हणले, “त्यांनी प्रभुला थडग्यातून काढून नेऊन कोठे ठेवले हे आम्हांला माहित नाही.”
* ३ मग पेत्र व दुसरा शिष्य हे निघाले व थडग्याकडे गेले.
* ४ तेव्हा ते दोघे बरोबर पळत गेले. आणि तो दुसरा शिष्य पेत्रापेक्षा लवकर पुढे जाऊन त्याच्या आधी थडग्याजवळ पोहोचला.
* ५ आणि त्याने वाकून आत डोकावले. तेव्हा त्याने तागाची वस्त्रे पडलेली पाहिली, पण तो आत गेला नाही.
* ६ मग शिमोन पेत्रही त्याच्यामागून आला व थडग्यात आत गेला.
* ७ तेव्हा तागाची वस्त्रे पडलेली आणि जो रुमाल त्याच्या डोक्याला होता, तो तागाच्या वस्त्राबरोबर नाही, तर निराळा एकीकडे गुंडाळलेला पडलेला त्याने पाहिला.
* ८ शेवटी तो दुसरा शिष्य जो थडग्याकडे पहिल्यांदा पोहोचला होता, तोसुद्वा आत गेला, त्याने पाहिले आणि विश्वास ठेवला.
* ९ येशूने मरणातून पुन्हा उठणे आवश्यक आहे, हे त्यांना अजूनसुद्धा समजले नव्हते.

## हे सुद्धा पहा 
* नाताळ
* गुड फ्रायडे
* ॲश वेनसडे

## संदर्भ 
वर्ग:ख्रिश्चन सण
वर्ग:ख्रिश्चन धर्म
झारखंड विधानसभा

**झारखंड विधानसभा** हे भारताच्या झारखंड राज्याच्या विधिमंडळाचे एकमेव सभागृह एक आहे. ८१ आमदारसंख्या असलेल्या झारखंड विधानसभेचे कामकाज रांचीमधून चालते. भारतीय जनता पक्षचे दिनेश ओराव हे विधानसभेचे सभापती असून मुख्यमंत्री रघुवर दास हे विधानसभेचे नेते आहेत.

भारताच्या इतर विधिमंडळांप्रमाणे झारखंड विधानसभेचा कालावधी ५ वर्षांचा असतो व आमदारांची निवड निवडणुकीद्वारे होते. सरकार स्थापनेसाठी राजकीय पक्षाला अथवा राजकीय आघाडीकडे ४१ जागांचे बहुमत असणे अनिवार्य आहे. विद्यमान विधानसभा २०१४ सालच्या निवडणुकीनंतर अस्तित्वात आली. 

## विद्यमान विधानसभा 
## संदर्भ आणि नोंदी 
## हे सुद्धा पहा
*झारखंड विधानसभा निवडणुका

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वि
वर्ग:राज्यानुसार विधानसभा
वर्ग:झारखंड विधानसभा
झारखंड विधानसभा निवडणूक, २०१४

**झारखंड विधानसभा निवडणूक २०१५** ही भारताच्या झारखंड राज्यातील विधानसभा निवडणुक होती. २५ नोव्हेंबर ते २० डिसेंबर २०१४ दरम्यान ५ फेऱ्यांत घेण्यात आलेल्या ह्या निवडणुकीमध्ये झारखंड विधानसभेमधील सर्व ८१ जागांसाठी नवे आमदार निवडले गेले. 

२०१४ लोकसभा निवडणुकामध्ये नरेंद्र मोदींच्या नेतृत्वाखाली भारतीय जनता पक्षाला अभुतपूर्व यश मिळाल्याच्या पार्श्वभूमीवर भाजप व सहकारी पक्षांनी ४२ जागांवर विजय मिळवून स्पष्ट बहुमत प्राप्त केले. २०१५ साली झारखंड विकास मोर्चा (प्रजातांत्रिक) पक्षाच्या ६ आमदारांनी भाजपमध्ये प्रवेश केला. ह्यामुळे भाजपचे विधानसभेतील बळ ४३ वर पोचले.

## निकाल 
## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे
* संपूर्ण माहिती

वर्ग:इ.स. २०१४ मधील विधानसभा निवडणुका
२०१४
प्रेटोरियन रक्षक

**प्रेटोरियन रक्षक** तथा **शाही प्रेटोरियन रक्षक** हे रोमच्या सैन्याची एक खास तुकडी होती. सुरुवातीस या तुकडीत फक्त इटलीतील न्यायाधिकाऱ्यांतून (*प्रेटर*) भरती करण्यात येई. यातील सैनिक इतरांपेक्षा शक्तिने तसेच प्रशिक्षणाने वरचढ असत.

रोमन सम्राटाचे अंगरक्षक सहसा प्रेटोरियन रक्षकांतून निवडलेल जात.

वर्ग:रोमन साम्राज्य
सांता मरिया (रियो ग्रांदे दो सुल)

**सांता मरिया** हे ब्राझिलच्या रियो ग्रांदे दो सुल प्रांतातील शहर आहे. देशाच्या साधारण मध्यात असलेल्या या शहराची लोकसंख्या २००६ च्या अंदाजानुसार २,७०,०७३ इतकी होती.

सांता मरियामध्ये ब्राझिलच्या वायुसेनेचा मोठा तळ आहे. येथे सांता मरिया केन्द्रीय विद्यापीठ तसेच इतर खाजगी विद्यापीठे आणि महाविद्यालयो आहेत.

वर्ग:ब्राझिलमधील शहरे
वर्ग:रियो ग्रांदे दो सुल प्रांत
डॉन बज

**जॉन डॉनल्ड** *डॉन* **बज** (१३ जून, इ.स. १९१५:ओकलंड, कॅलिफोर्निया - २६ जानेवारी, इ.स. २०००:स्क्रॅन्टन, पेनसिल्व्हेनिया) हा अमेरिकेचा टेनिस खेळाडू होता. ग्रँड स्लॅम जिंकणारा बज हा पहिला खेळाडू होता. हा एकूण पाच वर्षे जगातील पहिल्या क्रमांकाचा टेनिस खेळाडू होता.

वर्ग:अमेरिकेचे टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९१५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००० मधील मृत्यू
अलीवालची लढाई

**अलीवालची लढाई** ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनी आणि शीख साम्राज्यामध्ये लढली गेलेली लढाई होती. २८ जानेवारी, इ.स. १८४६ रोजी झालेल्या या लढाईत ब्रिटिशांचा विजय झाला.

सर हॅरी स्मिथने १२,००० सैनिकांनिशी सरदार रणजोधसिंह मजिठियाच्या नेतृत्त्वाखालील २०,००० सैनिकांना सतलज नदीकाठी अलीवाल गावाजवळ हरविले.

वर्ग:भारताचा इतिहास
वर्ग:इ.स. १८४६
वर्ग:लढाया
अलीवाल

**अलीवाल** हे भारताच्या पंजाब राज्यातील तरण तारण जिल्ह्यात असलेले गाव आहे. या गावाजवळ सतलज नदीकाठी २८ जानेवारी, इ.स. १८४६ रोजी अलीवालची लढाई झाली. यात ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीचा विजय झाला होता.

भारताच्या फाळणीदरम्यान अलीवालमधील बहुसंख्य असलेले मुस्लिम पाकिस्तानात स्थलांतरित झाले.

वर्ग:पंजाबमधील शहरे
व्हारिग

**व्हारिग** ही ब्राझिलमधील विमानवाहतूक कंपनी होती. या कंपनीची स्थापना १९२७मध्ये झाली व २००५मध्ये या कंपनीची दोन भागांत विभागणी झाली. त्यावेळी निर्माण झालेली व्हारिग या नावाची कंपनी दुसऱ्या कंपनीची (गॉल त्रांसपोर्तेस एरोस) उपकंपनी आहे.

*व्हारिग* हे नाव *व्हियासाओ एरिआ रियो-ग्रांदेंसे* याच्या लॅटिन वर्णमालेतील नावाचे लघुरूप आहे.

वर्ग:ब्राझिलमधील विमानवाहतूक कंपन्या
वर्ग:बंद पडलेल्या विमानवाहतूक कंपन्या
गडिन्या

**गडिन्या** हे पोलंडमधील एक शहर आहे. बाल्टिक समुद्रावर असलेले हे शहर पोलंडमधील प्रमुख बंदर आहे. गडान्स्क, सोपोत आणि गडिन्या ही तीन शहरे एकमेकांच्या जवळ असून एकमेकांत मिसळलेली आहेत. मार्च २०१४ च्या अंदाजानुसार येथील लोकसंख्या २,४७,७९९ इतकी होती.

वर्ग:पोलंडमधील शहरे
अणू सम्मीलन

दोन किंवा अनेक अणू एकत्रित येण्याच्या क्रियेला अणू सम्मीलन असे म्हणतात.

वर्ग:अणुऊर्जा
वर्ग:आण्विक भौतिकशास्त्र
द आर्ट सोसायटी ऑफ इंडिया (मुंबई)

**द आर्ट सोसायटी ऑफ इंडिया**  (स्थापना- ७ एप्रिल, इ.स. १९१८, मुंबई ) ही  चित्रकला, शिल्पकला आदी दृककलांशी निगडीत संस्था आहे.

## संस्थापक 
या संस्थेच्या स्थापनेत चित्रकार सा.ल. हळदणकर, एल.एस. मिरगे, जे.पी. फर्नांडिस, एम.के. परांडेकर तसेच शिल्पकार बाळाजी तालीम यांचा सहभाग होता. 

## संदर्भ 
वर्ग:मुंबई
वर्ग:शिल्पकला
ब्रॅन्सन विमानतळ

**ब्रॅन्सन विमानतळ**  अमेरिकेच्या मिसूरी राज्यातील ब्रॅन्सन शहरात असलेला विमानतळ आहे. शहराच्या दक्षिणेस १५ किमी अंतरावर असलेला हा विमानतळ खाजगी मालकीचा आहे.

या विमानतळाचे उद्घाटन ११ मे, २००९ रोजी झाले. येथून अमेरिकेतील निवडक शहरांना विमानसेवा उपलब्ध आहे.

वर्ग:अमेरिकेतील विमानतळ
अणुवस्तुमानांक

अणुकेंद्रातील प्रोटॉन आणि न्यूट्रॉन या मूलभूत कणांच्या एकत्रित संख्येला **आण्विक वस्तुमान संख्या** किंवा अणुवस्तुमानांक (**A**) असे म्हणतात. त्याची किंमत नेहमी पूर्णांकात असते. एका मूलद्रव्याच्या प्रत्येक समस्थानिकाला वेगळी आण्विक वस्तुमान संख्या असते. प्रत्येक मूलद्रव्याचा अणुक्रमांक (**Z**), म्हणजे प्रोटॉनची संख्या. ही मूलद्रव्याची अचूक ओळख मानली जाते. हिच्यापासून अणुवस्तुमानांक ही संख्या भिन्न असते.  अणुवस्तुमानांक = अणुक्रमांक + न्यूट्रॉनची संख्या (A = Z + N ).

## समस्थानिके ( Isotopes )
एकाच मूलद्रव्याचे सर्व अणू एकरूप असतातच असे नाही. त्यांच्या अणुवस्तुमानांमध्ये फरक आढळतो. अशा अणूंना त्या मूलद्रव्यांची समस्थानिके म्हणतात.
एकाच मूलद्रव्यांच्या भिन्न अणूंचा अणुक्रमांक एकच असून त्यांचे अणुवस्तुमानांक मात्र भिन्न असतात.

* एख्याद्या मूलद्रव्याची अण्विक वस्तुमान संख्या आणि अणुक्रमांक यांच्यातील फरक म्हणजेचं त्या मूलद्रव्याच्या अणुकेंद्रातील न्यूट्रॉनची संख्या: *N = A - Z*.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:आण्विक भौतिकशास्त्र
आय.एम.आर. कॉलेज (जळगाव)

**आय.एम.आर. कॉलेज** महाराष्ट्राच्या जळगाव शहरातील महाविद्यालय आहे. याची स्थापना ११ जून १९८६ रोजी झाली. हे महाविद्यालय जळगाव शहराच्या मध्यस्थानी असून ते उत्तर महाराष्ट्रातील प्रतिष्ठेचे व्यवस्थापन महाविद्यालय समजले जाते.

येथे एमबीए, बीबीए, बीसीए तसेच एमसीए या पदव्यांसाठी अभ्यासक्रम आहेत. येथे विविध प्रकारच्या स्पर्धा परीक्षांचे आयोजन केले जाते.

या महाविद्यालयाचे २,०००पेक्षा अधिक माजी विद्यार्थी हे देश विदेशात मोठ्या प्रतिष्ठित पदांवर कार्यरत आहेत

### मुख्याध्यापक 
डॉ. विवेक काटदरे या महाविद्यालयाचे मुख्याध्यापक आहेत.

वर्ग:जळगाव
वर्ग:महाराष्ट्रातील शैक्षणिक संस्था
डेन्मार्कचा आठवा क्रिस्चियन

**क्रिस्चियन आठवा** (१८ सप्टेंबर, इ.स. १७८६:कोपनहेगन, डेन्मार्क - २० जानेवारी, इ.स. १८४८:कोपनहेगन) हा डेन्मार्कचा राजा होता. हा **क्रिस्चियन फ्रेडरिक** या नावाने नॉर्वेचाही राजा होता.

क्रिस्चियन ०८
वर्ग:नॉर्वेचे राज्यकर्ते
वर्ग:इ.स. १७८६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८४८ मधील मृत्यू