open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
क्रिकेट विश्वचषक, १९९९

**१९९९चा क्रिकेट विश्वचषक** ने आयोजित केला होता. इंग्लंडशिवाय , वेल्स,  आणि मध्येही सामने झाले. या स्पर्धेत  संघ विजयी ठरला..  ऑस्ट्रेलियाने चा आठ गडी राखून पराभव केला. एकतर्फी झालेली ही अंतिम लढत लंडनच्या लॉर्ड्स मैदानावर झाली.  व  हे संघ उपांत्य फेरीत पोचले.

या स्पर्धेत १२ देशांना भाग देण्यात आला. हे प्रत्येकी सहा संघांच्या दोन गटांत खेळले. प्रत्येक संघ आपल्या गटातील इतर संघाशी एकदा खेळला. यानंतर प्रत्येक गटातील सर्वोत्तम तीन संघांना सुपर सिक्स फेरीत प्रवेश मिळाला. तेथे प्रत्येक संघ विरुद्ध गटातील संघांशी एकएकदा खेळला. पहिल्या फेरीतील आपल्या गटातील संघांविरुद्धचे गुण या फेरीत वापरले गेले. या सहा संघांपैकी सर्वोच्च् चार संघांना उपांत्य फेरीत प्रवेश मिळाला. त्यातील विजयी संघ अंतिम फेरी खेळले.

=संघ=
पुढील संघांनी स्पर्धेत भाग घेतला:

;कसोटी & एकदिवसीयचे परिणाम

;विश्वचषक पात्रता सामने पात्रकर्ते

## खेळाडू
## मैदान
### इंग्लंड
### इंग्लंडच्या बाहेर
स्कॉटलंडने ब गटातील त्यांचे दोन सामने त्यांच्या मायदेशात खेळले ते विश्वचषक स्पर्धेतील खेळांचे आयोजन करणारे पहिले सहयोगी राष्ट्र बनले. ब गटातील एक सामना अनुक्रमे वेल्स आणि आयर्लंडमध्ये खेळला गेला, तर अ गटाचा एक सामना नेदरलँडमध्ये खेळला गेला.

=गट फेरी=
### गट अ
----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

### गट ब
----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

=सुपर सिक्स फेरी=
जे सहा संघ गट फेरीतून सुपर सिक्स फेरीसाठी पात्र झाले, त्यांचेच गुण पुढे सुपर सिक्स फेरीसाठी मोजण्यात आले. त्यांच्या गटातून पात्र ठरलेल्या संघांविरूद्धचे गुण या फेरीसाठी ग्राह्य धरले गेले. ह्या गुणांमध्ये सुपर सिक्स फेरी दरम्यान काहीही बदल करण्यात आला नाही.

----

----

----

----

----

----

----

----

=उपांत्य फेरी=

----

=अंतिम सामना=

=आकडेवारी=
### फलंदाजीची आकडेवारी
### गोलंदाजीची आकडेवारी
=संदर्भ=

=बाह्य दुवे=
*क्रिकेट विश्वचषक, १९९९ धावफलक  क्रिकेटफंडास संकेतस्थळावरून
*क्रिकेट विश्वचषक, १९९९ क्रिकइन्फो संकेतस्थळावरून
*अधिक माहिती .. 

वर्ग:क्रिकेट विश्वचषक
वर्ग:इ.स. १९९९ मधील खेळ
इ.स. १०४०

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* जून २७ - लाडिस्लॉस पहिला, हंगेरीचा राजा.

## जन्म
## मृत्यू
* ऑगस्ट १५ - डंकन पहिला, स्कॉटलंडचा राजा.
* हॅरोल्ड द हेरफूट - इंग्लंडचा राजा.

## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. १०४०
वर्ग:इ.स.च्या १०४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ११ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ११४९

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* जुलै २८ - दुसऱ्या क्रुसेडने पवित्र भूमीचा नाद सोडून माघार घेतली.

## जन्म
* पृथ्वीराज चौहान.

## मृत्यू
* जून २७ - ॲंटिओखचा रेमंड.

वर्ग:इ.स. ११४९
वर्ग:इ.स.च्या ११४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १२ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
रॉबर्ट अ‍ॅपलयार्ड

**रॉबर्ट** *बॉब* **अ‍ॅपलयार्ड** (जून २७, इ.स. १९२४:विब्सी, ब्रॅडफर्ड, यॉर्कशायर, इंग्लंड - २०१५) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू होता. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि ऑफ-ब्रेक तसेच जलद-मध्यमगती गोलंदाजी करीत असे.

वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९२४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१५ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नेदरलँड्स राष्ट्रीय क्रिकेट संघ

**नेदरलँड्सचा पुरुष राष्ट्रीय क्रिकेट संघ** (), हा सहसा "द फ्लाइंग डचमेन" म्हणून ओळखला जाणारा संघ आहे जो पुरुषांच्या आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये नेदरलँड्सचे प्रतिनिधित्व करतो आणि रॉयल डच क्रिकेट असोसिएशनद्वारे प्रशासित केला जातो.

## इतिहास
## क्रिकेट संघटन 
## महत्त्वाच्या स्पर्धा
## माहिती
## प्रमुख क्रिकेट खेळाडू
## बाह्य दुवे 
वर्ग:नेदरलँड्समधील क्रिकेट
वर्ग:राष्ट्रीय क्रिकेट संघ
आयर्लंड क्रिकेट संघ

'आयर्लंड क्रिकेट संघ' आयर्लंडचे प्रजासत्ताक देशाचे क्रिकेटमध्ये प्रतिनिधित्व करणारा क्रिकेट संघ आहे.

## इतिहास 
## क्रिकेट संघटन 
## महत्त्वाच्या स्पर्धा
## माहिती 
## बाह्य दुवे 
क्रिकेट
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
वर्ग:राष्ट्रीय क्रिकेट संघ
न्यू झीलंड

**न्यू झीलंड** हा ओशनिया खंडामधील एक द्वीप देश आहे. प्रशांत महासागरात ऑस्ट्रेलियाच्या १,५०० किमी पूर्वेस उत्तर बेट व दक्षिण बेट ह्या दोन प्रमुख बेटांवर वसलेला न्यू झीलंड त्याच्या अति दुर्गम स्थानामुळे जगातील सर्वात उशिरा शोध लागलेल्या ठिकाणांपैकी एक होता.

माओरी जमातीचे लोक येथे इ.स. १२५० - १३०० दरम्यान दाखल झाले व त्यांनी येथील माओरी संस्कृतीची स्थापना केली. इ.स. १६४२ साली आबेल टास्मान हा डच शोधक व खलाशी येथे पोचला. त्यानंतर १७६९ सालच्या जेम्स कूकच्या येथील सफरीनंतर येथे युरोपीय व्यापारी मोठ्या प्रमाणावर भेट देऊ लागले. इ.स. १८४० मध्ये ग्रेट ब्रिटनने माओरी लोकांसोबत करार करून न्यू झीलंडला ब्रिटिश साम्राज्यामध्ये विलिन केले. इ.स. १९०७ मध्ये राजा सातव्या एडवर्डने न्यू झीलंडला साम्राज्यामध्ये एका स्वतंत्र राष्ट्राचा दर्जा दिला व १९४७ साली न्यू झीलँडला संपूर्ण स्वातंत्र्य दिले गेले. सध्या ब्रिटनची राणी एलिझाबेथ दुसरी ही न्यू झीलंडची संविधानिक राष्ट्रप्रमुख असून जॉन की हे पंतप्रधान आहेत. वेलिंग्टन ही न्युझीलंडची राजधानी तर आॅकलॅंड हे सर्वात मोठे शहर आहे.

न्यू झीलंड हा जगातील एक प्रगत व समृद्ध देश असून येथील मानवी विकास निर्देशांक जगात पाचव्या स्थानावर आहे. न्युझीलंड मध्ये भ्रष्टाचाराचे प्रमाण जगात सर्वात कमी आहे.

## इतिहास 
### नावाची व्युत्पत्ती 
### प्रागैतिहासिक कालखंड
## भूगोल 
### चतुःसीमा 
### राजकीय विभाग
### मोठी शहरे 
## समाजव्यवस्था 
### वस्तीविभागणी 
### धर्म
### शिक्षण 
### संस्कृती
## राजकारण 
## अर्थतंत्र
## खेळ 
क्रिकेट, रग्बी, फुटबॉल व नेटबॉल हे न्यू झीलंडमधील लोकप्रिय खेळ असून रग्बी युनियन, रग्बी लीग व क्रिकेटमध्ये राष्ट्रीय संघांना यश लाभले आहे.
### हे सुद्धा पहा 
* ऑलिंपिक खेळात न्यू झीलंड
* फुटबॉल संघ
* न्यू झीलंड क्रिकेट
## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* झीलंडला-भेट/ न्यू झीलंडला भेट {मराठी}

वर्ग:ओशनियातील देश
कसोटी सामना

**कसोटी सामना** हा क्रिकेटमधील खेळाचा सर्वात जुना प्रकार आहे.

## कसोटी क्रिकेट खेळणारे देश
वर्ग:क्रिकेट
वर्ग:क्रिकेटचे प्रकार
स्कॉटलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ

**स्कॉटलंड क्रिकेट संघ** हा स्कॉटलंड देशाचा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ आहे, हा संघ १९९४ साली आय.सी.सी.चा अर्ध-सदस्य बनला. स्कॉटलंड आजवर १९९९ व २००७ ह्या दोन विश्वचषक स्पर्धांसाठी पात्र ठरला आहे.

## इतिहास 
## क्रिकेट संघटन 
## महत्त्वाच्या स्पर्धा 
## माहिती
## प्रमुख क्रिकेट खेळाडू 
## बाह्य दुवे 
*क्रिकेट स्कॉटलंडचे अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:राष्ट्रीय क्रिकेट संघ
क्रि
महात्मा गांधी मिशनचे अभियांत्रिकी महाविद्यालय (नांदेड)

**महात्मा गांधी मिशनचे अभियांत्रिकी महाविद्यालय** (संक्षिप्त रूप MGMCEN)ची सुरुवात इ.स. १९८४ साली झाली. महाविद्यालयाचे सध्याच्या इमारतीत १९९१ साली स्थलांतर झाले. येथे अभियांत्रिकीच्या विविध शाखांचे पदवी आणि पदव्युत्तर शिक्षण दिले जाते. हे महाविद्यालय डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर तंत्रज्ञान विद्यापीठ, लोणेरेशी संलग्न आहे.

## संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रातील अभियांत्रिकी महाविद्यालये
वर्ग:महाराष्ट्रातील महाविद्यालये
वर्ग:महाराष्ट्रामधील अभियांत्रिकी महाविद्यालये
वर्ग:स्वामी रामानंद तीर्थ मराठवाडा विद्यापीठ
इ.स. १२४३

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* जून २८ - इनोसंट चौथा पोपपदी.

## जन्म
* जून २८ - गो-फुकाकुसा जपानी सम्राट.

## मृत्यू
* दुसरा इंद्रवर्मन, ख्मेर सम्राट.

वर्ग:इ.स. १२४३
वर्ग:इ.स.च्या १२४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १३ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १०९८

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* जून २८ - पहिली क्रुसेड - ख्रिश्चन सैन्याने इराकमधील मोसुल शहर जिंकले.

## जन्म
## मृत्यू
## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. १०९८
वर्ग:इ.स.च्या १०९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ११ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
मुश्ताक अहमद

**मुश्ताक अहमद मलिक** (उर्दू: مشتاق احمد ملک ; २८ जून, इ.स. १९७० - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू आहे. हा पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा गोलंदाजी मार्गदर्शक आहे.

वर्ग:पाकिस्तानचे पुरूष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७० मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स. १३८९

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जून २८ - ओट्टोमन सैन्याने कोसोव्हो येथे सर्बियाला हरवले व युरोपविजयाची मुहुर्तमेढ रोवली.

## जन्म 
* सप्टेंबर २७ - कोसिमो दि मेदिची, फ्लोरेन्सचा राजा.

## मृत्यू 
* ऑक्टोबर १५ - पोप अर्बन सहावा.

वर्ग:इ.स. १३८९
वर्ग:इ.स.च्या १३८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १४ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
गॅरी गिलमोर

गिलमोर, गॅरी
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अँड्रु सिमन्ड्स

अँड्र्यू सायमंड्स (9 जून 1975 - 14 मे 2022) एक ऑस्ट्रेलियन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडू होता , जो एक फलंदाजी अष्टपैलू म्हणून तिन्ही फॉरमॅट खेळला . सामान्यतः "रॉय" टोपणनाव, तो दोन विश्वचषक विजेत्या संघांचा प्रमुख सदस्य होता . सायमंड्स हा उजव्या हाताचा, मधल्या फळीतील फलंदाज म्हणून खेळला आणि मध्यमगती आणि ऑफ-स्पिन गोलंदाजी दरम्यान बदलला. तो त्याच्या अपवादात्मक क्षेत्ररक्षण कौशल्यासाठी देखील उल्लेखनीय होता.

सिमन्ड्स, अँड्रु
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख

2008 च्या मध्यानंतर, सायमंड्सने दारूसह शिस्तभंगाच्या कारणांमुळे संघाबाहेर बराच वेळ घालवला. जून 2009 मध्ये, त्याला 2009 वर्ल्ड ट्वेंटी20 मधून मायदेशी पाठवण्यात आले, त्याचे तिसरे निलंबन, हकालपट्टी किंवा एका वर्षाच्या कालावधीत निवडीतून वगळण्यात आले.  त्यानंतर त्याचा केंद्रीय करार मागे घेण्यात आला, आणि अनेक क्रिकेट विश्लेषकांचा असा अंदाज होता की ऑस्ट्रेलियन प्रशासक त्याला यापुढे सहन करणार नाहीत आणि सायमंड्स कदाचित त्याची निवृत्ती जाहीर करतील. सायमंड्सने अखेरीस आपल्या कौटुंबिक जीवनावर लक्ष केंद्रित करण्यासाठी फेब्रुवारी 2012 मध्ये सर्व प्रकारच्या क्रिकेटमधून निवृत्ती घेतली.

2022 मध्ये, टाऊन्सविले, क्वीन्सलँडच्या बाहेर सुमारे 50 किमी (31 मैल) एकल-वाहन कार अपघातात सायमंड्सचा मृत्यू झाला.  तो 46 वर्षांचा होता.
इ.स. ७६७

## मृत्यू 
* जून २८ - पोप पॉल पहिला.


वर्ग:इ.स.च्या ७६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
सिड बार्न्स

बार्न्स, सिड
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मार्क वॉ

मार्कचा जुळा भाऊ स्टीव हाही ऑस्ट्रेलियाकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळला आहे.

वॉ, मार्क
वॉ, मार्क
वॉ, मार्क
वर्ग:इ.स. १९६५ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वॉरविक आर्मस्ट्राँग

आर्मस्ट्रॉँग, वॉरविक
आर्मस्ट्रॉँग, वॉरविक
वर्ग:इ.स. १८७९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
तौसीफ अहमद

**तौसीफ अहमद** (१० मे, १९५८ - ) हा कडून १९८० ते १९९३ दरम्यान ३४ कसोटी आणि ७० एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने ऑफ-ब्रेक गोलंदाजी आणि फलंदाजी करीत असे.

वर्ग:पाकिस्तानचे पुरूष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९५८ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जुलै २७

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
### सोळावे शतक 
* १५४९ - जेसुइट धर्मगुरू फ्रांसिस झेवियरचे जपानमध्ये आगमन.
### सतरावे शतक 
* १६६३ - ब्रिटिश संसदेने कायदा केला ज्यानुसार अमेरिकेत जाणारा सगळा माल इंग्लंडच्याच जहाजातून इंग्लिश बंदरातूनच पाठवणे बंधनकारक ठरले.
* १६९४ - बँक ऑफ इंग्लंडची रचना.
### अठरावे शतक 
* १७७८ - अमेरिकन क्रांती-उशांतची पहिली लढाई - इंग्लंड व फ्रांसच्या आरमारे तुल्यबळ.
* १७९४ - फ्रेंच क्रांती - १७,००पेक्षा अधिक *क्रांतीशत्रूं*च्या मृत्यूदंडाच्या शिक्षेत हात असलेल्या मॅक्सिमिलियें रॉबिस्पियरेला अटक.
### एकोणिसावे शतक 
* १८६६ - आयर्लंडच्या व्हॅलेन्शिया द्वीपापासून कॅनडातील ट्रिनिटी बेपर्यंत समुद्राखालील तार घालण्याचे काम पूर्ण. यायोगे युरोप व अमेरिकेच्या दरम्यान तारसंदेश पाठवणे शक्य.
* १८८० - दुसरे ॲंग्लो-अफगाण युद्ध-मैवांदची लढाई - अफगाण सैन्याचा विजय. दोन्हीकडे असंख्य सैनिक मृत्युमुखी.
### विसावे शतक 
* १९२१ - फ्रेडरिक बॅंटिंगने इन्सुलिनचा शोध लावला.
* १९४० - बग्स बनीचे चित्रपटसृष्टीत पदार्पण.
* १९४९ - जगातील पहिल्या प्रवासी जेट विमान, डी हॅविललॅंड कॉमेटचे पहिले उड्डाण.
* १९५३ - कोरियन युद्ध - चीन, उत्तर कोरिया व अमेरिकेची शस्त्रसंधी. दक्षिण कोरियाने संधीवर सही करण्यास नकार दिला परंतु संधी मान्य केली.
* १९५५ - दोस्त राष्ट्रांनी ऑस्ट्रियातून आपले सैनिक काढून घेतले.
* १९७४ - वॉटरगेट कुभांड - अमेरिकन काँग्रेसच्या न्यायिक समितीने राष्ट्राध्यक्ष रिचर्ड निक्सन वर महाभियोग सुरू करण्याचा प्रस्ताव मंजूर केला.
* १९७६ - जपानच्या भूतपूर्व पंतप्रधान काकुएइ तनाकाला भ्रष्टाचाराच्या आरोपाखाली अटक.
* १९९० - बेलारूसने सोवियेत संघापासून स्वातंत्र्य जाहीर केले.
* १९९० - त्रिनिदाद व टोबॅगोमध्ये जमात-ए-मुसलमीनने उठाव केला आणि संसद व दूरचित्रवाणी कार्यालयात मुक्काम ठोकला.
* १९९६ - अमेरिकेच्या अटलांटा शहरात १९९६ उन्हाळी ऑलिंपिक सुरू असताना सेंटेनियल ऑलिंपिक पार्क येथे गावठी बॉम्बचा स्फोट. १ ठार, १११ जखमी.
* १९९७ - अल्जीरियात सि झेरूक येथे दहशतवाद्यांनी ५० व्यक्तींना ठार मारले.
### एकविसावे शतक 
* २००२ - युक्रेनच्या ल्विव शहरात सुरू असलेल्या विमानांच्या प्रात्यक्षिकांदरम्यान सुखॉई एस.यु.२७ प्रकारचे विमान प्रेक्षकांवर कोसळले. ८५ ठार, १०० जखमी.

## जन्म 
* १६६७- योहान बर्नोली, स्विस गणितज्ञ.
* १८५७- होजे सेल्सो बार्बोसा, पोर्तोरिकन नेता.
* १८८२- जॉफ्रे डी हॅविललॅंड, ब्रिटिश विमान अभियंता.
* १८९९- पर्सी हॉर्नीब्रूक, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
* १९११ -  पांडुरंग सुखात्मे भारतीय संख्याशास्त्रज्ञ व आहारतज्ञ - पद्मभूषण
* १९१५- जॅक आयव्हरसन, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
* १९५५- ऍलन बॉर्डर, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
* १९६३- नवेद अंजुम, पाकिस्तानी क्रिकेट खेळाडू.

## मृत्यू 
* ११०१ - कॉन्राड, जर्मनीचा राजा.
* १२७६ - जेम्स पहिला, अरागॉनचा राजा.
* १३८२ - जोन पहिली, नेपल्सची राणी.
* १५६४ - फर्डिनांड पहिला, पवित्र रोमन सम्राट.
* १९८० - मोहम्मद रझा पहलवी, ईराणचा शहा.
* २००२ - कृष्णकांत, भारताचे उपराष्ट्रपती.
* २००३ - बॉब होप, इंग्लिश अभिनेता.
* २०१५ - डॉ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम, भारताचे माजी राष्ट्रपती आणि भारतीय एरोस्पेस शास्त्रज्ञ.

## प्रतिवार्षिक पालन 
* होजे सेल्सो बार्बोसा दिन - पोर्तोरिको.

## बाह्य दुवे 
----
जुलै २५ - जुलै २६ - **जुलै २७** - जुलै २८ - जुलै २९ (जून महिना)
जावेद बर्की

वर्ग:पाकिस्तानचे पुरूष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९३८ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:रिकामी पाने
पीटर स्लीप

**पीटर रेमंड स्लीप** (मे ४, इ.स. १९५७:पेनोला, दक्षिण ऑस्ट्रेलिया - ) हा कडून १९७९ ते १९९० दरम्यान १४ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९५७ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मायकेल बेव्हन

बेव्हन, मायकेल
बेव्हन, मायकेल
बेव्हन, मायकेल
बेव्हन, मायकेल
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मार्टिन मॉक्सॉन

**मार्टिन डग्लस मॉक्सॉन** (मे ४, इ.स. १९६०:स्टेरफूट, बार्न्सली, यॉर्कशायर, इंग्लंड - ) हा कडून दहा कसोटी आणि आठ एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.

वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९६० मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सादिक मोहम्मद

**सादिक मोहम्मद** (उर्दू: صادق محمد ;) (मे ३, इ.स. १९४५ - हयात) हा पाकिस्तानचा माजी क्रिकेट खेळाडू होता. तो डाव्या हाताने फलंदाजी करत असे. त्याने इ.स. १९६९ साली न्यू झीलंड क्रिकेट संघाविरुद्ध झालेल्या कसोटी सामन्याद्वारे पदार्पण केले. तो काउंटी क्रिकेट स्पर्धांमध्ये ग्लूस्टरशायर संघातर्फे खेळला. माजी पाकिस्तानी फलंदाज वझीर मोहम्मद, हनीफ मोहम्मद व मुश्ताक मोहम्मद यांचा तो धाकटा भाऊ होता.

## बाह्य दुवे 
* क्रिकइन्फो.कॉम - कारकीर्द (इंग्लिश मजकूर)

वर्ग:पाकिस्तानचे पुरूष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९४५ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रवि रत्नायके

**जोसेफ रविंद्रन** *रवी* **रत्नायके** (२ मे, इ.स. १९६०:कोलंबो, श्रीलंका - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू आहे.

याचा भाऊ रुमेश रत्नायकेही श्रीलंकेकडून क्रिकेट खेळला.

वर्ग:श्रीलंकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९६० मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
डेव्हिड हूक्स

**डेव्हिड विल्यम हूक्स** (३ मे, इ.स. १९५५ - १९ जानेवारी, इ.स. २००४) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू होता.

हूक्स समालोचक आणि व्हिक्टोरिया क्रिकेट संघाचा प्रशिक्षकही होता.

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९५५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००४ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जेसन गिलेस्पी

**जेसन नील गिलेस्पी** (एप्रिल १९, इ.स. १९७५:सिडनी, ऑस्ट्रेलिया - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू आहे.

गिलेस्पी, जेसन
गिलेस्पी, जेसन
गिलेस्पी, जेसन
गिलेस्पी, जेसन
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मायकेल स्लेटर

स्लेटर, मायकेल
स्लेटर, मायकेल
स्लेटर, मायकेल
स्लेटर, मायकेल
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पुण्याचे प्राणिवैविध्य

पुण्याचे प्राणिवैविध्य 

* सरपटणारे प्राणी

* उभयचर प्राणी

* सस्तन प्राणी

* पक्षी

वर्ग: पुणे
पुणे परिसरातील पक्षी

इवलेसे|सनबर्ड
## ग्रीवाद्य कूळ (पॉडिसिपेडीफॉर्मिस)
* टिबुकली(डॅबचिक, लिटिल ग्रीब)

## कर्मोराद्य कूळ 
* लहान पाणकावळा(लिटिल कॉर्मोरन्ट)
* मोठा पाणकावळा(लार्ज कॉर्मोरन्ट)
* सापमान्या(डार्टर, स्नेकबर्ड, वॉटरटर्की)

## बकाद्य कूळ (सिकोनिफॉर्मिस)
* गाय बगळा (कॅटल इग्रेट)
* राखी बगळा (ग्रे हेरॉन)
* वंचक(राइस बर्ड, पॅडी बर्ड, पॉन्ड हेरॉन)

## बलाकाद्य कूळ 
* चित्रबलाक(पेन्टेड स्टॉर्क)

## कादंबाद्य कूळ (अन्सेरिफॉर्मिस)
* हळदी कुंकू(स्पॉटबिल)
* चक्रवाक(शेल्ड्रेक)

## गृध्राद्य कूळ 
* घार(काइट)
* कापशी (ब्लॅक-विंग्ड काइट)
* शिकरा(हॉक)

## श्येनाद्य कूळ (फाल्कनिफॉर्मिस)
* खरुची

## कुकुटाद्य कूळ 
* मोर

## कारंडवाद्य कूळ 
* लाजरी पाणकोंबडी
* जांभळी पाणकोंबडी
* वारकरी

## जकानाद्य कूळ 
* कमळपक्षी

## टिट्टिभाद्य कूळ 
* टिटवी

## उच्चराद्य कूळ 
* शेकाट्या

## सुरयाद्य कूळ 
* नदी सुरय

## कपोताद्य कूळ 
* कबुतर
* होला
* हरियाल

## शुकाद्य कूळ 
* पोपट

## कोकिलाद्य कूळ 
* कोकिळ
* भारद्वाज

## घूकाद्य कूळ 
* पिंगळा

## धीवराद्य कूळ 
* खंड्या
* छोटा खंड्या

## Cerylidae कूळ 
* बंड्या(पक्षी)

वर्ग:पुणे
वर्ग:पक्षी
घार

thumb|भारतात आढळणारी घार

**घार** ही एक शिकरी पक्ष्याची जात आहे. तिचा रंग तपकीरी असून तिच्या अंगावर भरपूर पीसे असतात. तिचे डोळे अतिशय तीक्ष्ण असतात. ती अकाशात उचांवरून घिरट्या घालत तिचे खाद्य शोधते.तिचे खाद्य म्हणजे बेडुक, मासे, सरडे, मटण कींवा कोणत्यहि पक्ष्याची पिल्ले.

घारीचे अनेक प्रकार आहेत.
* साधी घार *Milvus migrans*
* ब्राम्हणी घार
* **काळ्या पंखाची घार** अथवा कापशी

घारीची शेपटी दुभंगलेली असते त्यामुळे उडत असताना घार सहज ओळखता येते.

## बाह्य दुवे 
वर्ग:पक्षी
व्हिक्टर ट्रंपर

thumb|right|250px| (इ.स. १९०२ च्या सुमारास)
**व्हिक्टर थॉमस ट्रंपर** (मराठी लेखनभेद: **व्हिक्टर ट्रम्पर** (२ नोव्हेंबर, १८७७ - २८ जून, १९१५) हा ऑस्ट्रेलियाच्या पुरुष क्रिकेट संघाकडून आंतरराष्ट्रीय कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता. त्याने इ.स. १८९९ साली इंग्लंड क्रिकेट संघाविरुद्ध कसोटी पदार्पण केले. इ.स. १९१२ सालापर्यंतच्या कारकिर्दीत ४८ कसोटी सामन्यांतून ३९.०४ धावांच्या सरासरीने त्याने ३,१६३ धावा केल्या.

## बाह्य दुवे 
* 
* 

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १८७७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९१५ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अस्वल

ध्रुवीय अस्वलाची मादी आपल्या पिलासोबत|thumb
**अस्वल** हा एक सस्तन प्राणी आहे. अस्वल प्रामुख्याने उत्तर गोलार्धात आढळतात, चष्मेवालं अस्वल मात्र दक्षिण अमेरिकेत सापडते. मुस्टेलॉइड(यामध्ये पंडाद्य, मिंकाद्य व राकूनाद्य कुळांचा समावेश होतो) व पिनिपेड हे त्यांचे सर्वात जवळचे नातेवाईक मानले जातात. जीवावशेषांवरून कुत्रा व अस्वल हे दोन्हीही एकाच पूर्वजाचे वंशज आहेत हे लक्षात येते.।     

पांडा सोडून सर्व अस्वले तपकिरी किव्हा काळ्या रंगाची असतात. ध्रुवीय अस्वलाची त्वचा देखिल काळ्या रंगाची, फक्त त्याचा केसांचा रंग पांढरा असतो.

## वर्गीकरण 
पांडाचे गुणधर्म अस्वले व रकून य दोघांशी मीळतेजुळते असल्यामुळे, त्याला अस्वलांच्या कुळात समाविष्ट कर्ण्यामधे वादविवाद् होते। परंतु दशकभराच्या विवादानंतर व जनुकांच्या अभ्यासावरून शास्त्रज्ञांनी त्याला समाविष्ट केले। त्यामुळे आता अस्वलांच्या एकूण ८ प्रजाती आहेत।
***ऋक्षाद्य कुळ**
** उपकुळ Ailuropodinae
*** प्रचंड पांडा
** उपकुळ Tremarctinae
***चष्मेवालं अस्वल
** उपकुळ Ursinae
***जातकुळी Helarctos
****सूर्य अस्वल
***जातकुळी Melursus
****झीप्रे अस्वल(स्लॉथ बेअर)
***जातकुळी Ursus
****अमेरिकी काळं अस्वल
*****फ्लोरीडा काळं अस्वल
****तपकिरी अस्वल
*****युरेशीयाई तपकिरी अस्वल
*****हिमालयीन तपकिरी अस्वल
*****कोडीयाक अस्वल
****ध्रुवीय अस्वल
****आशीयाई काळं अस्वल

## वर्णन 
अस्वले बोजड असतात व शरीराच्या मानाने त्यांचे पाय छोटे असतात.
ते त्यांचे मागील पाय पूर्ण टेकवून चालतात, तर इतर मांसाहारी प्राणी टाचांवर चालतात. अस्वले त्यांच्या मागील पायांवर उभी राहू शकतात किंवा बसू शकतात. जेव्हा त्यांना एखादा धोका जाणवतो तेव्हा, किंवा हवेतील वास हुंगण्यासाठी ते बहुधा मागील पायांवर उभे राहिलेले दिसतात.त्यांची दृष्टी कमकुवत असल्यामुळे देखील ते बऱ्याचदा अंदाज घ्यायला उभे राहतात.
अस्वलांचे नाक खूप तीक्ष्ण असते, व त्यांचे खाद्य शोधायला ते नाकावरच अवलंबून असतात.भारतातील तपकिरी अस्वल(ब्राऊन बेअर) हे जवळजवळ १ ते दीड किलोमीटरवरून येणारा वास हुंगू शकते.

## खाद्य 
अस्वलांचे खाद्य वैविध्यपूर्ण असले तरी ते बव्हंशी अस्वले फळे, मुळे, किडे व मांस खातात. उत्तरेकडील ध्रुवीय अस्वल प्रामुख्याने समुद्रातील सस्तन प्राणी खातो(सील,वॉलरस इत्यादी), तर चीन मधील पांडा जातीचे अस्वल बांबू खातो.
भारतातील अस्वल(स्लॉथ बेअर) हे प्रामुख्याने वाळव्या, मुंग्या व इतर किडे खाते. एका भोजनाच्या वेळी ते दहा हजार वाळव्या खाऊ शकते.

## संदर्भ व नोंदी 
वर्ग:प्राणी
वर्ग:सस्तन प्राणी
स्टीव वॉ

**स्टीवन रॉजर** *स्टीव* **वॉ** (जून २, इ.स. १९६५:कॅन्टरबरी, न्यू साउथ वेल्स, ऑस्ट्रेलिया - ) हा ऑस्ट्रेलियाचा क्रिकेट खेळाडू आहे. वॉ अलिकडच्या काळातील अत्यंत यशस्वी कर्णधार आहे. ऑस्ट्रेलियासाठी सर्वाधिक कसोटी धावांचा (५१.०६ च्या सरासरीने १०,९२७ धावा) विक्रम स्टीव्ह वॉच्या नावावर आहे.

स्टीवचा जुळा भाऊ मार्क हाही ऑस्ट्रेलियाकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळला आहे.

## कारकीर्द 
## सुरुवातीचे आंतरराष्ट्रीय सामने
वॉने आपली प्रथम श्रेणीची कारकीर्द न्यू साउथ वेल्स संघाकडून इ.स. १९८४-८५ च्या मोसमात केली. त्यावेळी तो नवव्या क्रमांकावर फलंदाजी करायचा व मध्यमगती गोलंदाजी करायचा. नऊ प्रथम श्रेणी सामने खेळल्यावर त्याला भारताविरुद्ध इ.स. १९८५-८६ च्या मोसमातील दुसऱ्या कसोटी सामन्यात संधी देण्यात आली. त्यात त्याने १३ व ५ धावा काढल्या व ३६ धावा देऊन दोन बळी मिळवले. जरी या मालिकेत वॉला यश मिळाले नाही तरी त्याला विरुद्ध अजून एक संधी दिली गेली. त्या मालिकेतील दुसऱ्या कसोटी सामन्यात त्याने ७४ धावा काढल्या व ५६ धावा देऊन ४ बळी मिळवले.

## विश्वचषक, १९८७ 
भारतीय उपखंडात खेळला गेलेलला इ.स. १९८७चा क्रिकेट विश्वचषक म्हणजे वॉच्या कारकिर्दीतील महत्त्वाचे वळण होते. स्पर्धेपूर्वी ऑस्ट्रेलिया जिंकण्याची कोणतीही चिह्ने नव्हती. विरुद्धच्या पहिल्या सामन्याच्या शेवटी वॉच्या गोलंदाजीवर ने एका धावाने विजय मिळवला. त्यानंतरच्या विरुद्धच्या सामन्यातील शेवटच्या षटकात न्यू झीलँडला सात धावा हव्या होत्या. वॉने टाकलेल्या या षटकात फक्त तीन धावा गेल्या तर तीन बळी पडले. उपांत्य फेरीत विरुद्धच्या शेवटच्या षटकात त्याने १६ धावा फटकावल्या व ऑस्ट्रेलियाला १८ धावांनी विजय मिळाला. अंतिम फेरीत विरुद्ध ४७व्या व ४९व्या षटकात त्याने ऍलन लॅम्ब व फिलिप डिफ्रेटसचे बळी मिळवले व ऑस्ट्रेलियाला सात धावांनी विश्वविजेतेपद मिळवून दिले. या कामगिरीनंतर त्याला *आइसमॅन*चे बिरुद मिळाले.

वॉ, स्टीव
वॉ, स्टीव
वॉ, स्टीव
वर्ग:इ.स. १९६५ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाच्या क्रिकेट संघाचे नायक
पॉल जार्व्हिस

**पॉल विल्यम जार्व्हिस** (२० जून, १९६५ - ) हा कडून १९८८-९३ दरम्यान नऊ कसोटी आणि सोळा एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. 

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९६५ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ॲलन कॉनोली

कॉनोली, ऍलन
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अमर सिंग (क्रिकेट खेळाडू)

**लढाभाई नकुम अमर सिंग**  (४ डिसेंबर १९१० - २१ मे १९४०) हे भारतीय कसोटी क्रिकेट खेळाडू होते. उजव्या हाताचा वेगवान मध्यम गोलंदाज आणि प्रभावी खालच्या फळीतील फलंदाज, अमरसिंग लढा दुसऱ्या महायुद्धापूर्वी भारतासाठी सात कसोटी खेळले. या कारकीर्दीत त्याने २८ विकेट घेतल्या. तो पहिला भारतीय वेगवान गोलंदाज आणि अष्टपैलू खेळाडू आणि कसोटी कॅप मिळवणारा पहिला भारतीय होता. त्याने भारताच्या पहिल्या कसोटीत कसोटी क्रिकेटमधील भारताचे पहिले अर्धशतकही झळकावले.

. अमरसिंग (उभे, उजवी कडून पाचवे).]]

## कारकीर्द
### आंतररष्ट्रीय सामने
**कसोटी सामने** 

## संदर्भ
वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
सोराबजी कोला

]]

**सोराबजी होरमसजी मुनचेरशा कोला**  (२२ सप्टेंबर १९०२ – मृत्यू ११ सप्टेंबर १९५०) हा एक भारतीय क्रिकेट खेळाडू होता ज्याने १९३० च्या दशकात दोन कसोटी सामने खेळले.

मुंबईत जन्मलेल्या आणि शिकलेल्या कोलाने लहान वयातच एक चांगला स्ट्रोकप्लेअर आणि हुशार क्षेत्ररक्षक म्हणून वचन दिले. १९३२ मध्ये भारताकडून त्यांच्या पहिल्या कसोटीत दिसणाऱ्या खेळाडूंपैकी तो एक होता. त्याने या दौऱ्यात १,०६९ धावा केल्या, ज्यात प्रथम-श्रेणी सामन्यांमध्ये ९०० धावा होत्या, परंतु कर्णधार सीके नायडूशी त्याचे चांगले संबंध नव्हते आणि परत येताना कोलाने नायडूला ओव्हरबोर्डवर फेकून देण्याची धमकी दिल्याची नोंद आहे. पुढच्या वर्षी जेव्हा इंग्लंडने भारताचा दौरा केला तेव्हा तो बॉम्बे जिमखाना कसोटीतही खेळला. १९३५ मध्ये ऑस्ट्रेलियन सर्व्हिसेस इलेव्हन आणि १९३७ मध्ये लायोनेल टेनिसन संघाविरुद्ध त्याचे इतर महत्त्वाचे सामने होते.

त्याने रणजी ट्रॉफीमध्ये वेस्टर्न इंडिया स्टेट्स आणि नवानगरचे प्रतिनिधित्व केले आणि बॉम्बे पेंटांग्युलरमध्ये पारशी संघाचे कर्णधार होते.

कोला, सोराबजी
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
लाल सिंग (क्रिकेट खेळाडू)

. लाल सिंग (उजवी कडून पहिले)]]

सिंग, लाल
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पंजाबी व्यक्ती
नाउमल जिउमल

. नाउमल जिउमल (बसलेले, डवीकडून पहिले).]]

जिउमल, नाउमल
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
शेन वॉर्न

शेन वॉर्न (१३ सप्टेंबर १९६९ - ४ मार्च २०२२) हा ऑस्ट्रेलियन आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडू होता, ज्याची कारकीर्द १९९१ ते २००७ पर्यंत चालली. वॉर्न हा उजव्या हाताचा लेग स्पिन गोलंदाज आणि व्हिक्टोरिया , हॅम्पशायर आणि ऑस्ट्रेलियासाठी उजव्या हाताचा फलंदाज म्हणून खेळला . तो या खेळातील सर्वोत्कृष्ट गोलंदाजांपैकी एक असल्याचे सर्वत्र मान्य केले जाते; त्याने 145 कसोटी सामने खेळले, 708 बळी घेतले आणि कसोटी क्रिकेटमध्ये कोणत्याही गोलंदाजाने घेतलेल्या सर्वाधिक विकेट्सचा विक्रम त्याने 2007 पर्यंत नोंदवला.

वर्ग:राजस्थान रॉयल्स माजी खेळाडू‎
वॉर्न, शेन
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख

वॉर्न हा एक उपयुक्त, खालच्या फळीतील फलंदाज होता ज्याने सर्वाधिक ९९ धावांसह ३,००० हून अधिक कसोटी धावा केल्या. ऑस्ट्रेलियाने २००६-०७ च्या इंग्लंडविरुद्ध अॅशेस मालिका जिंकल्यानंतर त्याने आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधून निवृत्ती घेतली.

इंडियन प्रीमियर लीग (IPL) च्या पहिल्या चार हंगामात , वॉर्न राजस्थान रॉयल्सचा खेळाडू-प्रशिक्षक होता आणि त्याने संघाचे नेतृत्वही केले होते. वॉर्न त्याच्या कारकिर्दीत मैदानाबाहेरील घोटाळ्यांमध्ये गुंतला होता; निषिद्ध पदार्थाची चाचणी पॉझिटिव्ह आल्याने क्रिकेटवरील बंदी आणि लैंगिक अविवेक आणि खेळाची बदनामी केल्याचा आरोप यांचा समावेश आहे.

वॉर्नने आपल्या लेग स्पिनमधील प्रभुत्वाने क्रिकेटच्या विचारात क्रांती घडवून आणली, जी एक मरत असलेली कला मानली जात होती. निवृत्तीनंतर, त्यांनी नियमितपणे क्रिकेट समालोचक म्हणून आणि सेवाभावी संस्थांसाठी काम केले.
जनार्दन नवले

**जनार्दन ग्यानोबा नवले** (डिसेंबर ७, इ.स. १९०२; फुलगाव, मुंबई प्रांत, ब्रिटिश भारत – सप्टेंबर ७, इ.स. १९७९, पुणे, महाराष्ट्र, भारत) पहिल्या भारतीय क्रिकेट संघाचा कसोटी क्रिकेट खेळाडू होता.

## कारकीर्द
. नवले. उभे शेवटचे]]
इ.स. १९३२ इंग्लड दौऱ्यात भारतीय संघाच्या एतिहासिक पहिल्या कसोटी सामन्यात नवेलंनी पहिला चेंडू खेळला. . त्यांनी लॉर्ड्स वरिल सामन्यात, दोन्ही डावांमध्ये फलंदाजी ओपन केली. अनेक वर्षांसाठी त्यांनी हिंदू संघासाठी यष्टीरक्षण केले. त्यांनी हिंदू संघासाठी पदार्पण १६ व्या वर्षी केले.

## वैयक्तिक जीवन
आयुष्याच्या सरत्या काळात त्यांनी साखर कारखान्यात चौकीदाराची नौकरी केली.

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
* क्रिकेटआर्काइव्ह प्रोफाइल
* क्रिकइन्फो प्रोफाइल

वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:मराठी खेळाडू
माइक स्मिथ

**मायकेल जॉन नाइट** *माइक* **स्मिथ** तथा **एम.जे.के. स्मिथ** (३० जून, १९३३ - ) हा कडून ५० कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि मंद-मध्यमगती गोलंदाजी करीत असे.

याचा मुलगा नील स्मिथ इंग्लंडकडून आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेट खेळला आणि जावई सेबास्टियन को हा जागतिक विक्रम करणारा धावपटू आहे.

वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९३३ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सनत जयसूर्या

**सनत टेरान जयसूर्या**  या देशाकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.
## संदर्भ
जयसूर्या, सनत
वर्ग:मुंबई इंडियन्स माजी खेळाडू
वर्ग:श्रीलंकन बौद्ध
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
दोड्डा गणेश

गणेश, दोड्डा
वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
इ.स. १३४८

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जुलै ६ - युरोपमधील प्लेगच्या प्रादुर्भावानंतरपोप क्लेमेंट सहाव्याने पोपचा फतवा काढून ज्यू व्यक्तींना अभय दिले.

## जन्म 
## मृत्यू
वर्ग:इ.स. १३४८
वर्ग:इ.स.च्या १३४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १४ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
मोहम्मद निसार

]]

## बाह्य दुवे
* क्रिक आर्काइव
* क्रिक इंफो

निसार, मोहम्मद
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
फिरोझ पालिया

]]

## बाह्य दुवे
* Cricinfo Profile 
* Cricketarchive Profile

पालिया, फिरोझ
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
एल.पी. जय

जय, एल.पी.
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:रिकामी पाने
इ.स. १३९७

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* माल्टामध्ये *उनिव्हर्सिता* या स्थानिक स्वराज्य संस्थेची स्थापना.

## जन्म
* जून २९ - जॉन दुसरा, अरागॉनचा राजा.
* ऑगस्ट १० - आल्बर्ट दुसरा, पवित्र रोमन सम्राट.

## मृत्यू 
वर्ग:इ.स. १३९७
वर्ग:इ.स.च्या १३९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १४ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
दत्ताराम हिंदळेकर

## बाह्य दुवे
* Cricketarchive Profile

हिंदळेकर, दत्ताराम
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
लढा रामजी

**लढा रामजी** तथा **रामजी लढा नकुम** (१० फेब्रुवारी, इ.स. १९००:पिधर, गुजरात, भारत - २० डिसेंबर, इ.स. १९४८:राजकोट, गुजरात) हा चा पहिला कसोटी सामना खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता. रामजी जलदगती गोलंदाज होता. त्याची गणना त्याकाळच्या जगातील सगळ्यात वेगवान गोलंदाजांत होत असे.

१९३१-३२ च्या मोसमात फ्रीलूटर्स संघाकडून निझाम रेल्वे अ संघाविरुद्ध खेळताना रामजीने दोन डावांत मिळून ५६ धावांत १२ बळी मिळवले. त्याचाच लहान भाऊ लढा अमरसिंग याने त्या सामन्यातील उरलेले आठ बळी मिळवले.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९०० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९४८ मधील मृत्यू
सरासरी धावा

**सरासरी धावा** हे क्रिकेटच्या खेळातील फलंदाजाच्या(बॅट्समन) प्रभावीपणाचे एक मानक आहे.

एखाद्या बॅट्समनच्या सरासरी धावा मोजण्यासाठी खालील समीकरण वापरले जाते.

Avg = Runs/Completed Innings

येथे 

* Avg = सरासरी धावा.
* Runs = बॅट्समनने काढलेल्या एकूण धावा.
* Completed Innings = या धावा काढण्यासाठी बॅट्समनने खेळलेल्या पूर्ण खेळ्या.
:* पूर्ण खेळी = अशी खेळी ज्यात बॅट्समन बाद झाला/झाली होता/ती. जर एखाद्या खेळीत फलंदाज बाद झाला नाही तर त्या खेळीस पूर्ण खेळी धरत नाहीत.

उदा. जून २७, इ.स. २००६ रोजी राहुल द्रविड १०३ कसोटी सामन्यात १७४ खेळ्या  खेळला होता. त्यात त्याने ८,९०० धावा काढल्या. १७४ पैकी २२ वेळा राहूल द्रवीड नाबाद होता.

या परिस्थितीत द्रविडच्या सरासरी धावा अशा मोजता येतील.

Avg = 8900/(174-22)

म्हणजेच द्रविडच्या सरासरी धावा आहेत ५८.५५ प्रती खेळी.

वर्ग:क्रिकेट
इ.स. ९८७

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* जुलै ३ - ह्यु कार्पे फ्रांसच्या राजेपदी.

## जन्म
## मृत्यू
* मे २१ -  लुई पाचवा, फ्रांसचा राजा.

## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ९८७
वर्ग:इ.स.च्या ९८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १० व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १४२३

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* मार्च ७ - सलंगपूरचा फसलेला वेढा सोडून अहमदाबादकडे परतणाऱ्या गुजरातच्या सुलतान अहमद शाह पहिल्याच्या सैन्यावर सलंगपूरच्या हुशंग शाहच्या सैन्याने हल्ला केला. अहमद शाहने हा हल्ला परतवून लावला आणि अहमदाबाद गाठले.

## जन्म
* जुलै ३ - अकरावा लुई, फ्रान्सचा राजा.

## मृत्यू 
* मे २३ - प्रतिपोप बेनेडिक्ट तेरावा.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:इ.स. १४२३
वर्ग:इ.स.च्या १४२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १५ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ६८३

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
## जन्म
## मृत्यू
* जून २८ - पोप लिओ दुसरा. (ज. ६११)
* नोव्हेंबर ११ - यझिद पहिला, खलिफा.

## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ६८३
वर्ग:इ.स.च्या ६८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
षटक (क्रिकेट)

**षटक** म्हणजे क्रिकेटच्या खेळातील एक एकक आहे.

इवलेसे|300px|चेंडू
क्रिकेटच्या प्रत्येक सामन्यात एक किंवा दोन खेळ्या असतात. प्रत्येक खेळीत दोन डाव असतात. प्रत्येक डाव निश्चित बळी (विकेट) किंवा षटकांचा असतो.

प्रत्येक षटक म्हणजे सहा (सध्याच्या नियमांप्रमाणे) बॉलचा संच असतो. एक बॉलरने (गोलंदाज) सहा वेळा नियमानुसार चेंडू टाकला की एक षटक पूर्ण होते (या नियमास अपवाद आहे. या साठी खालील नोंदी पहा.) या सहा चेंडूत नो बॉल, वाइड बॉल किंवा डेड बॉल धरले जात नाहीत.

एका बॉलरला लागोपाठ दोन षटके टाकता येत नाहीत. क्रिकेटच्या काही प्रकारांत (एक दिवसीय) प्रत्येक बॉलरला जास्तीत जास्त निश्चित प्रमाणातच षटके टाकता येतात.

### नोंद 
* काही वर्षांपूर्वी एक षटक(?) आठ चेंडूंचे असायचे. त्यास अष्टक म्हणता येईल.
* काही कारणास्तव (दुखापत, पंचाने मज्जाव करणे, इ.) एखाद्या बॉलरला षटक पूर्ण करता नाही आले तर दुसऱ्या बॉलरला ते षटक पूर्ण करण्याची मुभा असते. या नवीन बॉलरला कथित षटकाच्या लगेच आधीचे किंवा लगेच नंतरचे षटक टाकता येत नाही.

वर्ग:क्रिकेट
विनू मांकड

**मूळवंतराय हिम्मतलाल मांकड**.

भारताच्या पहिला कसोटी विजयाचे वेळी १२ विकेट्स घेणारे विनू मांकड २१ऑगस्ट १९७८ ( १२ एप्रिल १९१७) ..
भारताला सन १९३२ साली कसोटी क्रिकेटसाठीची मान्यता मिळूनही संघाला पहिल्या कसोटी विजयासाठी दोन दशक वाट पाहावी लागली होती . विजय हजारे यांच्या नेतृत्वाखालील भारतीय संघाने १९५२ साली इंग्लंडवर १ डाव आणि ८ धावांनी ऐतिहासिक विजय मिळवला. विनू मांकड यांनी या कसोटीत १२ विकेट्स घेतल्या होत्या.दिवंगत क्रिकेट खेळाडू अशोक मांकड त्यांचे चिरंजीव
फलंदाजीची पद्धत, Right hand bat. गोलंदाजीची पद्धत, Slow left arm orthodox. कसोटी · प्रथम श्रेणी. सामने, ४४, २३३. धावा, २१०९, ११५९१. फलंदाजीची सरासरी, ३१.४७, ३४.७०. शतके/अर्धशतके, ५/६, २६/५२. सर्वोच्च धावसंख्या, २३१,

वर्ग:भारतीय क्रिकेट संघाचे नायक
वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९१७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७८ मधील मृत्यू
पॉली उम्रीगर

उमरीगर, पॉली
उमरीगर, पॉली
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
हेमु अधिकारी

कर्नल **हेमचंद्र रामचंद्र अधिकारी**.

अधिकारी, हेमु
अधिकारी, हेमु
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
दत्ता गायकवाड

**दत्ताजीराव कृष्णराव गायकवाड**.

गायकवाड, दत्ता
गायकवाड, दत्ता
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. २०२४ मधील मृत्यू
जी.एस. रामचंद

**गुलाबराय सिपाहीमलानी** तथा *राम* **रामचंद**.

रामचंद, गुलाबराय
रामचंद, गुलाबराय
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
मन्सूर अली खान पटौदी

**मन्सूर अली खान पटौदी** (उर्दू: منصور علی خان ; रोमन लिपी: *Mansoor Ali Khan* ;), लघुनाम **एम.ए.के. पटौदी** (रोमन लिपी: *M.A.K. Pataudi*), टोपणनाव *टायगर* (५ जानेवारी, इ.स. १९४१; भोपाळ, ब्रिटिश भारत - २२ सप्टेंबर, इ.स. २०११; नवी दिल्ली, भारत) हा भारतीय क्रिकेट संघाकडून खेळलेला क्रिकेटखेळाडू व माजी कर्णधार होता. भारतीय राज्यघटनेतील २६व्या घटनादुरुस्तीनुसार इ.स. १९७१ साली भारतातील संस्थानिकांचे सर्व वतनाधिकार रद्द होईपर्यंत हा पटौदी संस्थानाचा नववा व अखेरचा नवाब होता. 

[[File:Mansoor Ali Khan Pataudi graph.png|left|thumb|350px|{{लेखनाव}] याच्या क्रिकेट कारकीर्दीतील कामगिरीचा आलेख.]]
मन्सूर अली खानाने इ.स. १९६१ ते इ.स. १९७५ या काळात भारतीय क्रिकेट संघाकडून ४६ कसोटी सामने खेळले. तो प्रामुख्याने उजवखोरा फलंदाज म्हणून खेळत असे, तसेच उजव्या हाताने मध्यमगती गोलंदाजीही करत असे. इ.स. १९६२ ते इ.स. १९७० या काळात त्याने ४० सामन्यांमध्ये भारतीय संघाचे नेतृत्व केले व त्यांपैकी ९ सामने भारताला जिंकता आले.

फुप्फुसांच्या संसर्गामुळे नव्या दिल्लीतील सर गंगाराम हॉस्पिटलात दाखल होऊन उपचार चालू असताना २२ सप्टेंबर, इ.स. २०११ रोजी त्याचा मृत्यू झाला. भारतीय चित्रपट-अभिनेत्री शर्मिला टागोर त्याची पत्नी असून हिंदी चित्रपट-अभिनेता सैफ अली खान व हिंदी चित्रपट-अभिनेत्री सोहा अली खान त्याची मुले आहेत.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:भारतीय क्रिकेट संघाचे नायक
वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:अर्जुन पुरस्कारविजेते
इफ्तिखार अली खान पटौडी

**इफ्तिखार अली खान पटौडी** (मार्च १६, इ.स. १९१० - जानेवारी ५, इ.स. १९५२) हा पटौडीचा नवाब व भारतीय पुरुष क्रिकेट संघाचा कर्णधार होता. भारतीय क्रिकेट संघाकडून व तत्पूर्वी इंग्लिश कसोटी संघाकडूनही खेळलेला इफ्तिखार अली खान दोन देशांकडून क्रिकेट खेळलेल्या मोजक्या खेळाडूंपैकी एक होता. इफ्तिखार अली खानाचा मुलगा मन्सूर अली खान हादेखील पुढील काळात भारतीय क्रिकेट संघाचा कर्णधार म्हणून खेळला.

## बाह्य दुवे 
* क्रिकइन्फो.कॉम - प्रोफाइल व आकडेवारी (इंग्लिश मजकूर)

वर्ग:भारतीय क्रिकेट संघाचे नायक
वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
विजयानंद गजपती राजू

विझ्झी
विझ्झी
वर्ग:भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळाचे अध्यक्ष
दर बळीमागे दिलेल्या धावा

**दर बळीमागे दिलेल्या धावा** हे क्रिकेटच्या खेळातील गोलंदाजाच्या (बॉलर) प्रभावीपणाचे मानक आहे.

एखाद्या बॉलरसाठी हा आकडा काढण्यासाठी खालील समीकरण वापरले जाते.

avg=runs/wickets

* avg = दर बळीमागे दिलेल्या सरासी धावा
* wickets = विवक्षित कालखंडातील एकूण बळी
* runs = कथित कालखंडात बॉलरच्या बॉलिंग दरम्यान काढलेल्या धावा
:* यात नो बॉल व वाइड बॉल सोडून इतर अवांतर धावा मोजत नाहीत.

उदा. ऑस्ट्रेलियाच्या ग्लेन मॅकग्राने आत्तापर्यंतच्या आंतरराष्ट्रीय कसोटी सामन्यांमध्ये ११,६८४ धावा देऊन ५४२ बळी मिळवले आहेत.

म्हणजेच -
avg=11684/542

मॅकग्राच्या सरासरी दर बळीमागे दिलेल्या धावा आहेत २१.५५.
माटुंगा रोड रेल्वे स्थानक

**माटुंगा रोड** हे मुंबई शहराच्या माहीम भागामधील एक रेल्वे स्थानक आहे. हे स्थानक मुंबईतील उपनगरी रेल्वेच्या पश्चिम मार्गावर आहे. मध्य रेल्वेवरील माटुंगा रेल्वे स्थानक येथून जवळच आहे. सर्व मंद गतीच्या गाड्या या स्थानकावर थांबतात. प.रे.वरील हे सर्वात लहान स्थानक आहे.

### जवळचे भाग
*शिवाजी पार्क
*शिवसेना भवन
*रुबी मिल्स 
*यशवंत नाट्यमंदिर
*रुपारेल महाविद्यालय

### शाळा, कॉलेज, ई.
* व्ही.जे.टी.आय. (*वीरमाता जीजाबाई टेक्नॉलॉजिकल इन्स्टिट्यूट*, पूर्वीचे *व्हिक्टोरिया ज्युबिली टेक्निकल इन्स्टिट्यूट*)
* यु.डी.सी.टी.
* डॉन बॉस्को हायस्कूल
* रामनारायण रुईया महाविद्यालय
* पोदार महाविद्यालय
* खालसा महाविद्यालय
* रुपारेल महाविद्यालय
* एस.आय.ई.एस. हायस्कूल

वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके
ऑस्ट्रिया

**ऑस्ट्रिया** (ऑस्ट्रियन जर्मन: Österreich) मध्य युरोपातील एक भूपरिवेष्ठित देश आहे. ह्याच्या उत्तरेस जर्मनी व झेकीया, पूर्वेस स्लोव्हाकिया व हंगेरी, दक्षिणेस स्लोव्हेनिया व इटली तर पश्चिमेस स्वित्झर्लंड व लिश्टनस्टाइन हे देश आहेत. व्हिएन्ना ही ऑस्ट्रियाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. प्रामुख्याने आल्प्स पर्वतरांगेमध्ये वसलेल्या ऑस्ट्रियाचा मोठा भूभाग डोंगराळ स्वरूपाचा असून ६८ टक्के भूभाग समुद्रसपाटीहून ५०० मी व अधिक उंचीवर स्थित आहे. जर्मन ही ऑस्ट्रियाची राष्ट्रभाषा आहे.

ऐतिहासिक काळापासून युरोपाच्या इतिहासामध्ये महत्त्वाचे स्थान असलेला ऑस्ट्रिया बहुतेक सर्व मोठ्या युद्धांना सामोरा गेला आहे. मध्य युगत पवित्र रोमन साम्राज्यचा भाग राहिलेल्या ऑस्ट्रियावर हाब्सबुर्ग राजघराण्याची सत्ता होती. प्रोटेस्टंट सुधारणांनंतर ऑस्ट्रियामध्ये प्रोटेस्टंट पंथ झपाट्याने लोकप्रिय झाला. तीस वर्षांचे युद्ध प्रमुख्याने मध्य युरोपातच लढले गेले. १७व्या व १८व्या शतकांदरम्यान ऑस्ट्रिया युरोपातील सर्वात बलाढ्य राष्ट्रांपैकी एक होता. १८०४ साली फ्रान्समध्ये झालेल्या नेपोलियनच्या राज्याभिषेकाला शह देण्यासाठी ऑस्ट्रियन साम्राज्यची स्थापना करण्यात आली. ह्याचदरम्यान जर्मनीमध्ये प्रशियाचे राजतंत्र देखील बलशाली बनले होते. जर्मन-भाषिक राष्ट्रांवरील वर्चस्वासाठी १८६६ साली ऑस्ट्रो-प्रशियन युद्ध झाले ज्यामध्ये प्रशियाचा विजय झाला. १८६७ साली ऑस्ट्रिया व हंगेरीचे राजतंत्र ह्यांनी ऑस्ट्रिया-हंगेरी ह्या एकत्रित राष्ट्राची निर्मिती केली. ह्यानंतरच्या काळात जर्मन साम्राज्यासोबत ऑस्ट्रियाचे सौदार्हाचे संबंध बनले. इ.स. १९१० च्या पूर्वार्धातील अत्यंत तणावपूर्ण वातावरणादरम्यानच १९१४ साली बोस्निया आणि हर्जगोव्हिनाची राजधानी सारायेव्हो येथे ऑस्ट्रियाचा आर्कड्युक फ्रान्झ फर्डिनांड ह्याची हत्या केली गेली. ह्यामुळे खवळून उठलेल्या ऑस्ट्रियाने जर्मन साम्राज्याच्या चिथावणीखाली येऊन सर्बियाविरुद्ध युद्ध पुकारले ज्याचे रूपांतर झपाट्याने पहिल्या महायुद्धात झाले.  

१९१८ मधील पराभवानंतर पहिले ऑस्ट्रियन प्रजासत्ताक निर्माण करण्यात आले. ऑस्ट्रियामध्ये जन्मलेला ॲडॉल्फ हिटलर १९३४ साली नाझी जर्मनीचा राष्ट्रप्रमुख बनला व १९३८ साली ऑस्ट्रिया जर्मनीमध्ये विलीन (आन्श्लुस) केले गेले. १९४५ साली दुसऱ्या महायुद्धानंतर दुसऱ्या व सद्य ऑस्ट्रियन प्रजासत्ताकाचा उदय झाला. आधुनिक ऑस्ट्रिया जगातील सर्वात श्रीमंत व सुबत्त देशांपैकी एक मानला जातो.

## इतिहास 
### नावाची व्युत्पत्ती 
ऑस्ट्रिया हा देश मध्य युगात जर्मन संघराज्यांचा भाग होता आणि ऑस्ट्रियाच्या जर्मन संघराज्यातील भौगोलिक स्थानाप्रमाणे त्याचे नाव पडले. बायर्न, बाडेन-व्युर्टेंबर्ग, हेसेन, थ्युरिंगेन इत्यादी राज्यांच्या पूर्वेकडे ऑस्ट्रिया आहे. ऑस्ट्रियाचे स्थानिक जर्मन भाषेतील नाव *ऑस्टराईश* (मूळ उच्चार *अयो-स्ट-राईश*) असे आहे. जर्मन भाषेत याचा अर्थ पूर्वेकडील राज्य असा होतो(ओस्ट: पूर्व, राईश्च: राज्य). याचा इंग्रजीत अपभ्रंश होऊन ऑस्ट्रिया असे नाव रुळले. जर्मनी व स्वित्झर्लंडमध्ये ऑस्ट्रियास *ऑस्टराईश* असेच म्हणतात. इंग्लिशभाषिक देशांत ऑस्ट्रिया असे नाव रूढ आहे.

### प्रागैतिहासिक कालखंड 
### अर्वाचीन इतिहास
## भूगोल 
### चतुःसीमा 
ऑस्ट्रियाच्या उत्तरेस जर्मनी व चेक प्रजासत्ताक, पूर्वेस स्लोव्हेकिया व हंगेरी, दक्षिणेस स्लोव्हेनिया व इटली तर पश्चिमेस लिश्टनस्टाइन व स्वित्झर्लंड आहेत.

### राजकीय विभाग 
ऑस्ट्रिया देश एकूण ९ राज्यांमध्ये विभागला गेला आहे. 

### मोठी शहरे 
## समाजव्यवस्था 
### वस्तीविभागणी 
### धर्म
### शिक्षण 
### संस्कृती
## राजकारण 
## अर्थतंत्र
## बाह्य दुवे 
वर्ग:ऑस्ट्रिया
सकाळ (वृत्तपत्र)

**सकाळ (वृत्तपत्र)** हे भारताच्या पुणे शहरातून प्रसिद्ध होणारे वृत्तपत्र आहे.

सकाळ हे वृत्तपत्र डॉ. नानासाहेब परूळेकर यांनी पुण्यात एक जानेवारी १९३२ रोजी सुरू केले. २१ सप्टेंबर १९८७ पासून या वृत्तपत्राचा ताबा पुण्यातील उद्योजक प्रताप पवार यांच्याकडे आला. सकाळ पुणे शहरातील अव्वल क्रमांकाचे दैनिक असून, त्याच्या आवृत्त्या सांगली, सोलापूर, कोल्हापूर, मुंबई, नाशिक, जळगाव, औरंगाबाद, व नागपूर या शहरांतूनसुद्धा प्रसिद्ध होतात. सध्या सकाळ हे महाराष्ट्रातील आघाडीच्या खपाच्या दैनिकांपैकी एक आहे. वृत्तपत्र म्हणून सुरू झालेला सकाळ आता बहुमाध्यम समूह झालेला आहे.

**सकाळ वृत्तपत्र समूहाची इतर प्रकाशने :**

**दैनिके:**
* सकाळ टाइम्स (इंग्रजी)
* अ‍ॅग्रोवन
* दैनिक गोमंतक (गोवा)
* गोमंतक टाइम्स (गोवा)

**नियतकालिके:**
* साप्ताहिक सकाळ
* तनिष्का (मासिक)
* प्रीमियर
* यंग बझ

**दूरचित्रवाणी :**
* साम- मराठी

**न्यूझ पोर्टल :**
* सरकारनामा (संकेतस्थळ) 

''''सकाळ' वृत्तपत्राच्या आवृत्त्या :**
* पुणे
* मुंबई
* कोल्हापूर
* नाशिक
* अहमदनगर
* छत्रपती संभाजीनगर
* धुळे
* नागपूर
* नंदुरबार
* पुणे
* रत्‍नागिरी
* सातारा
* सोलापूर
* अकोला
* बेळगाव
* जळगाव
* नांदेड
* रायगड
* सांगली
* सिंधुदुर्ग

**'सकाळचे संपादक**
* ना. भि. परुळेकर - १ जानेवारी, १९३२ ते ३१ डिसेंबर, १९४३
* रामचंद्र बळवंत उर्फ बाबासाहेब घोरपडे - १ जानेवारी, १९४४ ते २० फेब्रुवारी, १९५१
* ना. भि. परुळेकर - २१ फेब्रुवारी, १९५१ ते ८ जानेवारी, १९७३
* श्रीधर उर्फ एस. जी. मुणगेकर - ९ जानेवारी, १९७३ ते १४ ऑगस्ट, १९७४ (कार्यकारी संपादक)
* श्रीधर उर्फ एस. जी. मुणगेकर - १५ ऑगस्ट, १९७४ ते ९ फेब्रुवारी, १९८५ (संपादक)
* व्ही. डी. रानडे - १० फेब्रुवारी, १९८५ ते ३० एप्रिल, १९८७
* एस. के. कुलकर्णी - १ मे, १९८७ ते ३१ जुलै, १९८७
* विजय कुवळेकर - १ ऑगस्ट, १९८७ ते ७ ऑगस्ट, २०००
* अनंत दीक्षित - ८ ऑगस्ट, २००० ते १५ जुलै, २००५
* यमाजी मालकर - १६ जुलै, २००५ ते ९ मे, २००९
* सुरेशचंद्र पाध्ये - १० मे, २००९ ते १ डिसेंबर, २०१०
* उत्तम कांबळे - १० मे, २००९ ते ३१ जुलै, २०१२ (मुख्य संपादक)
* श्रीराम पवार - १ ऑगस्ट २०१२ पासून (मुख्य संपादक)

**सकाळ टुडे'''
स्थानिक पातळीवरील बातम्यांसाठी 'सकाळ'ने स्वतंत्र पुरवणी सुरू केली. या पुरवणीसाठी 'सकाळ'ने 'टुडे' हे इंग्रजी नाव वापरले. २००६-२००७ या कालावधीमध्ये 'सकाळ'च्या महाराष्ट्रातील सर्व आवृत्त्यांमध्ये स्थानिक बातम्यांसाठी 'टुडे' पुरवणी प्रसिद्ध होण्यास सुरुवात झाली. या बदलाची सुरुवात 'सकाळ'च्या पुणे आवृत्तीपासून झाली 'पुणे टुडे' ही पहिली पुरवणी १४ ऑगस्ट, २००६ रोजी प्रसिद्ध झाली. रोज मुख्य अंकाबरोबर ही १० किंवा १२ पानी पुरवणी प्रसिद्ध होते. यामुळे स्थानिक पातळीवरील बातम्या आणि जाहिरातदार यांना नवे व्यासपीठ उपलब्ध झाले.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* ईसकाळ.कॉम - अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:मुंबईतील वृत्तपत्रे
वर्ग:मराठी भाषेमधील वृत्तपत्रे
वर्ग:सकाळ माध्यम समूह
अकोट तालुका

**अकोट** हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील अकोला जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.

येथून जवळच नरनाळा किल्ला आहे. नरनाळा किल्ल्याला अकोला जिल्ह्यचे मुकुट म्हणले जाते. जवळच नरनाळा अभयारण्य असून ते मेळघाटाचे प्रवेशद्वार आहे. सांस्कृतिक कार्यक्रमांची रेलचेल असलेला *नरनाळा महोत्सव*' जिल्हा प्रशासनातर्फे दरवर्षी येथे आयोजित केला जातो.
## तालुक्यातील गावे
सावरा मंचनपुर 
आशेगाव देऊळगाव वाडालि दे. कवठा.............
(संकेत) A.J.😈...............!

## संदर्भ
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate 

वर्ग:अकोला जिल्ह्यातील तालुके
वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
जानेवारी महिना

**जानेवारी** हा ग्रेगरी दिनदर्शिकेनुसार वर्षातील प्रथम महिना आहे.


वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका
डिसेंबर महिना

**डिसेंबर** हा ग्रेगरी दिनदर्शिकेनुसार वर्षातील बारावा व शेवटचा महिना आहे.

वर्ग:डिसेंबर महिना
वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका
नोव्हेंबर महिना

**नोव्हेंबर ** हा ग्रेगरी दिनदर्शिकेनुसार वर्षातील अकरावा महिना आहे.

वर्ग:नोव्हेंबर महिना
वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका
जुलै महिना

**जुलै** हा ग्रेगरी दिनदर्शिकेनुसार वर्षातील सातवा महिना आहे.

वर्ग:जुलै महिना
वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका
हिराबाई बडोदेकर

## व्यक्तिगत माहिती
"गानकोकिळा हिराबाईं बडोदेकर -: यांचा जन्म २९ मे १९०५ रोजी मिरज येथे झाला. त्यांच्या घरात तीन पिढ्या संगीताची परंपरा होती. पुण्याच्या हुजूरपागा शाळेत त्यांचे शिक्षण झाले. त्यांना संगीताची लहानपणापासून ओढ होती. त्यांचे मोठे भाऊ प्रसिद्ध गायक सुरेश बाबू माने यांच्याकडेच हिराबाईनी प्रथम संगीत शिकण्यास सुरुवात केली. त्यांचे गुरू अब्दुल करीम खां यांच्या बरोबर गाण्याची संधीही त्यांना मिळाली. इ.स.१९२१ पासून हिराबाईनी स्वतंत्र गाण्यास सुरुवात केली. इ.स. १९२८ मध्ये हिराबाईनी संगीताचे शिक्षण देणारी नूतन संगीत विद्यालय ही संस्था सुरू केली. नूतन संगीत विद्यालयाच्या जोडीने त्यांनी नूतन संगीत नाटक मंडळी ही संस्थाही स्थापन केली. सौभद्र, पुण्यप्रभाव, विद्याहरण, एकच प्याला, युगांतर इ. नाटकांचे त्यांनी प्रयोग केले. उत्तम नाट्यगीतांबरोबर अतिशय परिश्रमपूर्वक त्या अभिनयही करीत. सुसंस्कृत समाजात स्त्री कलावंताना नंतर जे सन्मानाचे स्थान मिळू लागले त्याचे संपूर्ण श्रेय हा हिराबाईं बडोदेकर यांना आहे. गानमहर्षी पंडित विष्णू दिगंबर पलुस्कर यांच्या प्रेरणेने हिराबाईं बडोदेकर यांचा पहिला जाहीर जलसा २१ डिसेंबर १९२१ रोजी झाला, बैठकीत गाणाऱ्या पहिल्या महिला गायिका तसेच डॉ. मारुळकर यांच्या दृष्टीने स्त्रियांचे घराणे सुरू करणाऱ्या पहिल्या घरंदाज गायिका म्हणून त्यांचा लौकिक झाला. ख्याल, ठुमरी, टप्पा, दादरा, तराणा, कजरी, भावगीत, भक्तिगीत, नाट्यगीत, चित्रगीत अशा विविध गीत प्रकारामध्ये हिराबाईं बडोदेकर यांनी आपले स्थान अढळ केले होते. कंपनीला कर्ज झाल्याने हिराबाईनी १९३४ मध्ये नूतन संगीत नाटक मंडळी बंद केली. जनाबाई, सुवर्ण मंदिर, हृदयाची श्रीमंती, प्रतिभा या चित्रपटांतूनही हिराबाईनी कामे केली. त्यांना गायनहिरा, गानकोकिळा या उपाध्या मिळाल्या. अश्या या  पहिल्या युगप्रवर्तक गायिका गानकोकिळा हिराबाईं बडोदेकर यांचे निधन वयाच्या ८४ व्या वर्षी २० नोव्हेंबर १९८९ रोजी पुणे येथे झाले.

## संगीत कारकीर्द
प्रसिद्ध गायक, सुरेश बाबू माने, वहीद खां, किराणा घराण्याचे प्रसिद्ध गायक अब्दुल करीम खां यांच्याकडे संगीत साधना.

## पुरस्कार
* इ.स. १९६५ मध्ये त्यांना संगीत नाटक कला अकादमीचा सन्मान प्राप्त झाला.
* इ.स. १९७० मध्ये पद्मभूषण सन्मान मिळाला.

बडोदेकर, हिराबाई
बडोदेकर, हिराबाई
बडोदेकर, हिराबाई
वर्ग:संगीत नाटक अकादमी पुरस्कारविजेते
वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
रॉय गिलक्रिस्ट

**रॉय गिलक्रिस्ट** (जून २८, इ.स. १९३४:सेंट थॉमस, जमैका - जुलै १८, इ.स. २००१:सेंट कॅथेरिन, जमैका) हा कडून १३ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.

गिलक्रिस्ट, रॉय
गिलक्रिस्ट, रॉय
गिलक्रिस्ट, रॉय
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गॉर्डन ग्रीनिज

**कथबर्ट गॉर्डन ग्रीनीज** (मे १, इ.स. १९५१:सेंट पीटर, बार्बाडोस - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू आहे.

ग्रीनीज आणि डेसमंड हेन्स यांची गणना जगातील सर्वोत्तम आघाडीच्या जोड्यांमध्ये होते.

ग्रीनीज, गॉर्डन
ग्रीनीज, गॉर्डन
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
माल्कम मार्शल

शस्त्रानी दाखवली जाते ती भीती आणि नजरेने बसते ती दहशत. तो तसाच होता. त्याच्या पळण्यात, तिरक्या बॉलिंग रनपमधे दहशत होती. त्याचा बाउंसर खतरनाक होता. साडेसहा फुटाच्या वेस्टइंडियन बॉलरमधे हा पाच फूट अकरा इंच म्हणजे बुटकाच वाटायचा. माल्कम मार्शलचा राग येईल इतका तो फास्ट होता. एवढं असूनही भारतीयच नव्हे तर समस्तं क्रिकेट जग अजूनही वेस्टइंडियन क्रिकेट बद्दल ममत्वं राखून आहे कारण जिगरबाज, खुल्या दिलाची माणसं होती ही सगळी. खेळाची मजा लुटणारे फक्तं तेच एक होते, बिनधास्तं खेळायचे सगळे.
 
१९८३ च्या वर्ल्डकप पराजयानंतर विंडीज आपल्याकडे आलेली. धुमसत होते नुसते, वर्ल्डकपची हातातोंडाशी आलेली ह्याट-ट्रिक आपल्यामुळे गेली होती. आपल्या गल्लीत येउन त्यांनी आपल्याला मरेस्तोवर मारले अगदी. त्यांनी पाच टेस्टमधे ३-० (दोन अनिर्णित) आणि वनडेमधे ५-० धुतलं आपल्याला. माणसाची महानता आकड्यांवर कधी बघू नये, समोर कोण होतं, परिस्थिती काय होती त्यावर ठरवावी. महानता समजण्यासाठी, उजेडात येण्यासाठी प्रतिस्पर्धी पण तगडा असावा लागतो, तुमची महानता उजळायला त्याची मदतच होते. गावसकर विंडीजचा त्याअर्थानी ऋणी आहे, असायला हवा. गावसकरनी दिल्लीला ब्र्याडमनला इक्वल केलं होतं त्या सिरीजला आणि मद्रासला ओव्हरटेक. इक्वलचं एकोणतिसावं शतक मी पाहिलंय. हेल्मेट नाही, मार्शल राउंड द विकेट यायचा. गावसकरनी ब-याच कालावधीनंतर हूक मारत चौकार मिळवले होते. स्वतःच्या स्टाईलला काळिमा फासत त्यानी ९४ चेंडूत शतक काढलं होतं (त्याचं सगळ्यात जलद). समोर वेन ड्यानिअल, विन्स्टन डेविस, होल्डिंग आणि मार्शल. मार्शल, होल्डिंग समोर जलद शतक काढणं म्हणजे खायचं काम नाही. गावसकरला इझीली मिळालं नाही म्हणून तो महान आणि ते इझीली मिळू दिलं नाही म्हणून तेच मार्शललाही लागू.

त्या दौऱ्यात त्यानी ३३ विकेट्स घेतल्या. फक्तं बाउंसर टाकून विकेट नाही मिळत. तो दोन्ही स्विंग, इनस्विंगिंग यॉर्कर, लेगकटर पण टाकायचा. आधी तो तिरका रनप, मग वेग, मग स्विंग. आउट होणं किंवा धाव घेऊन समोर उभं रहाणं या दोन गोष्टीच सुखकारक होत्या. एकतर त्या टीममधे चार ते पाच आग्यावेताळ एकावेळी खेळायचे, त्यात दुस-याला पडायच्या आधी डल्ला मारल्यासारख्या विकेट पदरात पाडून घ्याव्या लागायच्या. न कुथता त्यानी ८१ टेस्ट मधे ३७६. १३६ वनडेमधे १५७ आणि फर्स्ट क्लास मधे २१७२ विकेटस काढल्यात. वाचून छाती दडपायला होते. त्याच्या डेब्यू म्याचला तो ब्याटिंग करत असताना वेंगसरकर स्लीप मधून काहीतरी लागेल असं त्याला बोलला, ती खुन्नस त्याने जाहीरपणे शेवटपर्यंत ठेवली. तो पळत यायचा तेंव्हाच जीव घेतो की काय फलंदाजाचा असं वाटायचं. माईक ग्याटिंगचं नाक मोडलं होतं त्यानी बाउंसरवर, मार्शलला त्याच्या नाकाच्या हाडाचा तुकडा चेंडूला चिकटलेला मिळाला असं वाचलंय.

पण माणूस चांगला होता. तेंव्हा बंदी असलेल्या दक्षिण आफ्रिकेला जाणा-या बंडखोर विंडीज टीममधे सहभागी होण्यासाठी दहा लाख युएस डॉलर्स नाकारणारा मार्शल. त्याला कर्करोग झाला. शेवटी चार नोव्हेंबर नव्याण्णवला वयाच्या अवघ्या एक्केचाळीसाव्या वर्षी तेंव्हा कसबसं पंचवीस किलो वजन भरेल असा नशिबापुढे हतबल झालेला बावीस यार्डातला टेरर माल्कम मार्शल शेवटचा आउट झाला.
 
--जयंत विद्वांस

मार्शल, माल्कम
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जॉर्ज हेडली

**जॉर्ज आल्फोन्सो हेडली** (मे ३०, इ.स. १९०९:पनामा - नोव्हेंबर ३०, इ.स. १९८३:किंग्स्टन, जमैका) हा वेस्ट इंडीजचा क्रिकेट खेळाडू होता. हा उजव्या हाताने फलंदाजी व लेगब्रेक गोलंदाजी करायचा.

वर्ग:वेस्ट इंडीजचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९०९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८३ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख