open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
लिओ वराडकर

इवलेसे
**लिओ अशोक वराडकर** (१८ जानेवारी, इ.स. १९७९:कॅसलनॉक, आयर्लंड - ) हे आयर्लंडचे पंतप्रधान आहेत. लिओ वराडकर यांचे वडील हे मूळचे महाराष्ट्रातील मुंबईचे आहेत. आयर्लंडच्या पंतप्रधान एंडा केनी यांनी मे २०१७मध्ये निवृत्ती घेतल्यावर फिने गेल या राजकीय पक्षाने वराडकर यांची आपल्या नेतेपदी निवड केली. जून २०१७मध्ये वराडकर यांना अधिकृतपणे पंतप्रधानपद मिळेल.

पक्षांतर्गत निवडणुकीत लिओ वराडकर यांनी सिमोन केव्हिने यांचा पराभव केला. लिओ यांना शेवटच्या फेरीत ७३ पैकी ५१ मते मिळाली.

आयर्लंडमध्ये २००७ साली झालेल्या निवडणुकांमध्ये वराडकर सर्वप्रथम तेथील संसदेत निवडून गेले. २०११मध्ये त्यांना मंत्रीपद मिळाले. २०१६नंतर ते आयर्लंडच्या पंतप्रधानपदाचे प्रमुख दावेदार मानले गेले.

वर्ग:इ.स. १९७९ मधील जन्म
वर्ग:आयर्लंडचे पंतप्रधान
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आफ्रिका (रोमन प्रांत)

**आफ्रिका प्रोकॉन्सुलॅरिस** (लॅटिन: *Provincia Africa Proconsularis* प्रॉव्हिन्शिया आफ्रिका प्रोकॉन्सुलॅरिस) हा रोमन साम्राज्याचा एक प्रांत होता. तिसऱ्या प्युनिक युद्धात कार्थेजच्या पराभवानंतर या प्रांताची स्थापना झाली. आजचे ट्युनिशिया, ईशान्य अल्जेरिया व पश्चिम लिबियाचा किनारी भाग हे प्रदेश या प्रांतात येतात.
आल्पेस कोट्याय

**आल्पेस कोट्याय** (लॅटिन: *Alpes Cottiae*) हा रोमन साम्राज्याचा एक प्रांत होता. फ्रान्स व इटली यांच्यामधील आल्प्स पर्वतरांगांमधील तीन लहान प्रांतांपैकी हा एक प्रांत होता. आल्प्सच्या दऱ्यांमधून होणाऱ्या संदेशवहनास संरक्षण पुरवणे हे येथील प्रमुख कार्य असे.
वॉटर्लू (ऑन्टारियो)

**वॉटर्लू** हे कॅनडा देशाच्या ऑन्टारियो प्रांतातील एक शहर आहे. हे वॉटर्लू विभागातील सर्वात लहान शहर असून किचनर शहराच्या शेजारी आहे.

किचनर आणि वॉटर्लू यांना "किचनर-वॉटर्लू", "के.डब्ल्यू." किंवा "ट्विन सिटीज्" म्हणून ओळखले जाते. २०१६ मध्ये वॉटर्लूची लोकसंख्या १,०४,९८६ होती.

## हवामान
वर्ग:कॅनडामधील शहरे
वर्ग:ऑन्टारियोमधील शहरे
ब्रह्मा (निःसंदिग्धीकरण)

* ब्रह्मा ही निर्मितीची देवता आहे. (हिंदू धर्ममतानुसार ब्रह्मा, विष्णू, महेश्वर या त्रिमूर्तींतील ब्रह्मा ही एक देवता आहे.
* ब्रह्मा देवता बौद्ध धर्म संकल्पना .संदर्भ

## इतर
## व्यक्ति
* ब्रह्मानंद देशपांडे 
* 'ब्राहम', 'अब्राहम'चे shortform या अर्थाने
### ब्राझिलीयन संदर्भ
* ब्रह्मा (ब्राझिलीयन बीअर)  (पहा: :en:Brahma beer‌) 

## हे सुद्धा पहा
* ब्रह्म (निःसंदिग्धीकरण) 
* ब्राह्मण (निःसंदिग्धीकरण)

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
मधुकर टिल्लू

**मधुकर टिल्लू** हे मराठी एकपात्री नाट्ये सादर करणारे एक ज्येष्ठ कलावंत होते. त्यांनी एकपात्रीची कला रुजविताना नवी शैली निर्माण केली. अनेक नव्या कलावंतांवर त्यांचा प्रभाव पडला.

## एकपात्री नाट्यप्रयोग
* प्रसंग लहान, विनोद महान  (इ.स. १९६१ पासून).(१५००हून अधिक प्रयोग)
* हसायदान  (१०००हून अधिक प्रयोग)
*' जिंदादिल ' मराठी शेरोशायरी (५००हून अधिक प्रयोग)
* ' ह्युमर फ्रॉम प्रोफेशन '(३००हून अधिक प्रयोग)
* हसण्यासाठी जगा, जगण्यासाठी हसा' हा विनोदी एकपात्री कार्यक्रम त्यांचा मुलगा मकरंद टिल्लू हे सादर करतात. या एकपात्रीचे ३०००हून अधिक प्रयोग झाले आहेत. 
* मधुकर टिल्लू, मुलगा मकरंद टिल्लू, नात हर्षदा टिल्लू अशा टिल्लू कुटुंबातील तीन पिढ्या एकपात्री कार्यक्रम सादर करत आले आहेत. २०१३ हे या एकपात्री सादरीकरणाचे ५२वे वर्ष होते.)

## पाणी वाचवा मोहीम
एकपात्री प्रयोगाच्या निमित्ताने राज्यात ठिकठिकाणी फिरत असताना अनेक ठिकाणी पाण्याचे दुर्भिक्ष्य पाहिल्यावर त्यांनी *हॉटेलमध्ये रिकामा ग्लास, भरलेला जार* नावाचे अभियान सुरू केले. या अभियानाबरोबरच पाण्यासंदर्भात मकरंद टिल्लू यांच्या तीन वर्षांच्या कामामुळे लोकांच्यात पाणी वाचविण्याबद्दल जागरुकता निर्माण झाली.

## मधुकर टिल्लू यांना मिळालेले पुरस्कार
* ’संस्कार आईचे’ ट्रस्टचा प्रेरणा पुरस्कार

## एकपात्री कलावंतासाठीचे मधुकर टिल्लू पुरस्कार
हा पुरस्कार अखिल भारतीय मराठी नाट्य परिषद देते. पुरस्कार मिळालेले नाट्यकर्मी :- 
* विजय कोटस्थाने
* डॉ. विश्वास मेहेंदळे

वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते
रावणवाडी (भंडारा)

**रावणवाडी ** हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्याच्या भंडारा जिल्ह्याच्या भंडारा तालुक्यातील एक गाव आहे.नागपूर-भंडारा-रायपूर या राष्ट्रीय महामार्गावर असलेल्या धारगाव  या गावापासून येथे जाण्यासाठी रस्ता आहे.रावणवाडी हे गाव भंडाऱ्यापासून सुमारे २२ किमी. लांब आहे.या गावाजवळच रावणवाडी जलाशय आहे.याबाजूलाच जंगलही आहे. हा परिसर एक निसर्गरम्य पर्यटनस्थळ आहे. हे गाव आदिवासीबहुल आहे.
## विशेषता
हे गाव व त्याबाजूच्या परिसराचा गावकऱ्यांनी विकास केला व त्यास पर्यटनक्षम केले.येथील तरुणांनी एक सहकारी पर्यटनसंस्था स्थापन केली. त्यामुळे तेथील तरुणांना रोजगार मिळाला.या संस्थेत सर्व पदांवर तेथील गावकरीच आहेत. येथे मोबाईलशिवाय पर्यटन करणाऱ्यांना विशेष सवलत दिली जाते. त्यांना माफक दरात सर्व सुविधा पुरविल्या जातात. हा उपक्रम दर रविवारी राबविण्यात येतो. भंडारा येथून पर्यटकांना ने-आण करण्याचीपण व्यवस्था करण्यात आलेली आहे.तसेच या संस्थेतर्फे पर्यटकांना एक झाडाचे रोप देऊन वृक्षलागवडीचाही संकल्प करून घेतला जातो.

"प्लिज स्माईल, विदाउट मोबाईल" असे या आदिवासी गावाचे घोषवाक्य आहे.

वर्ग:भंडारा जिल्ह्यातील गावे
वर्ग:महाराष्ट्रातील पर्यटनस्थळे
इजिप्त (रोमन प्रांत)

**इजिप्त** (लॅटिन: *Aegyptus* एग्युप्टस, ग्रीक: *Αἴγυπτος* एग्युप्टॉस) हा रोमन साम्राज्याचा एक प्रांत होता. रोमच्या पूर्व भागातील प्रांतांपैकी इजिप्त हा सर्वांत संपन्न प्रदेश होता व त्याची राजधानी अलेक्झांड्रिया हे साम्राज्यातील सर्वांत मोठे बंदर व रोमनंतरचे सर्वांत मोठे शहर होते.

वर्ग:इजिप्तचा इतिहास
ब्राह्मणी (निःसंदिग्धीकरण)

* ब्राह्मणी हा शब्द बऱ्याचदा ब्राह्मणांचे या अर्थाने प्रयुक्त होतो. त्यासाठी  ब्राह्मण (निःसंदिग्धीकरण) पान पहावे.

## देवता
* ब्राह्मणी (देवी)
## योगिनी
* भैरवी ब्राह्मणी  
## पक्षी विज्ञानातील संदर्भ
* ब्राम्हणी घार (ब्राह्मिणी काईट पक्षी विज्ञानातील संदर्भ)
* ब्राह्मणी बदक (पुर्ननिर्देशन चक्रवाक कडे, पक्षी विज्ञानातील संदर्भ)  
## इतर
* ब्राहमणी (बलुचीस्तानी आदिवासी जमात)
* ब्राह्मणी (नदी)
* ब्राह्मणी लेण्या

## हे सुद्धा पहा
* ब्राह्मण (निःसंदिग्धीकरण)

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
२०११ इटालियन ग्रांप्री

**२०११ इटालियन ग्रांप्री** (अधिकृत '''ग्रान प्रीमिओ सान्तान्देर डी'इटालिया''') ही एक फॉर्म्युला वन शर्यत आहे, जी ११ सप्टेंबर २०११ रोजी मोंझा येथील अटोड्रोमो नझिओनल डी मोंझा येथे आयोजित करण्यात आली. ही शर्यत २०११ फॉर्म्युला वन हंगामाची १३वी शर्यत आहे.

५३ फेऱ्यांची ही शर्यत फॉर्म्युला वन विश्व अजिंक्यपद विजेता सेबास्टियान फेटेल ने रेड बुल रेसिंग-रेनोल्ट एफ१साठी जिंकली. जेन्सन बटन ने दुसऱ्या क्रमांकावर उपविजेता होत मॅकलारेन-मर्सिडीज-बेंझसाठी ही शर्यत जिंकली व फर्नांदो अलोन्सो ने गत विजेता व तिसरा क्रमांकावर स्कुदेरिआ फेरारीसाठी ही शर्यत जिंकली.

## निकाल 
### पात्रता फेरी 
[इवलेसे|उजवे|[डॅनियल रीक्कार्डोने विटांटोनियो लिउझीला पहील्यांदा मात दिली]]

### मुख्य शर्यत 
[इवलेसे|उजवे|[सेबास्टियान फेटेलने २००८ इटालियन ग्रांप्री जिंकल्या नंतर, २०११ इटालियन ग्रांप्री जिंकुन इटालियन ग्रांप्री दुसऱ्यांदा जिंकली.]]

## निकालानंतर गुणतालिका 
### चालक अजिंक्यपद गुणतालिका 
### कारनिर्माता अजिंक्यपद गुणतालिका 
## हे सुद्धा पहा 
# फॉर्म्युला वन
# इटालियन ग्रांप्री
# २०११ फॉर्म्युला वन हंगाम
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी
# फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:इटालियन ग्रांप्री
वर्ग:२०११ फॉर्म्युला वन हंगाम
ब्रह्म (निःसंदिग्धीकरण)

## विश्वास
* ब्रह्म परमात्मा परब्रह्म अर्थाने
* ब्रह्मदेव देवता अर्थाने
* ब्रह्मराक्षस 
* ब्रह्मज्ञान
* चौदा ब्रह्म
* ज्योतिष#ब्रह्म सिद्धान्त

## संज्ञा आणि संकल्पना
* ब्रम्हांड
* ब्रह्मवैवर्त
* ब्रह्मर्षी
* ब्रह्मपुत्र = ब्राह्मण (?)
## संप्रदाय
* ब्रह्म संप्रदाय
## ग्रंथ
* ब्रह्म पुराण
* ब्रह्म गीता 
* ऐसा गा मी ब्रह्म (कविता संग्रह -नारायण सुर्वे)
## देश
* ब्रह्मदेश भारताचा पुर्वेकडील शेजारी देश  (पुर्ननिर्देशन म्यानमार कडे)
## नदी
* ब्रह्मपुत्रा
## संस्था
* नाद-ब्रह्म
## व्यक्ती
* उर्खाव गोरा ब्रह्म - बोडो भाषेत लिहिणारे एक भारतीय कवी 

## हे सुद्धा पहा
* ब्रह्मा (निःसंदिग्धीकरण)
* ब्राह्मण (निःसंदिग्धीकरण)

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
आल्पेस पॉयनिनाय

**आल्पेस पॉयनिनाय** (लॅटिन: *Alpes Poeninae*) हा रोमन साम्राज्याचा एक प्रांत होता. फ्रान्स व इटली यांच्यामधील आल्प्स पर्वतरांगांमधील तीन लहान प्रांतांपैकी हा एक प्रांत होता.
ॲन बँक्रॉफ्ट

**आना मरिया लुइसा इटालियानो** तथा **ॲन बँक्रॉफ्ट** (१७ सप्टेंबर, इ.स. १९३१:ब्रॉंक्स, न्यू यॉर्क, अमेरिका - ६ जून, इ.स. २००५:मॅनहॅटन, न्यू यॉर्क, अमेरिका) ही नाट्य, दूरचित्रवाणी आणि चित्रपट अभिनेत्री होती. हिला एक ऑस्कर, दोन बॅफ्टा, दोन गोल्डन ग्लोब, दोन टोनी आणि दोन एमी पुरस्कार मिळाले होते.

हिने द मिरॅकल वर्कर या चित्रपटात हेलेन केलरची शिक्षिका ॲन सुलिव्हानची भूमिका केली होती. द ग्रॅज्युएट चित्रपटातील मिसेस रॉबिन्सनच्या भूमिकेसाठी ही विशेष प्रसिद्ध झाली.

वर्ग:इंग्लिश चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:इ.स. १९३१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००५ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
अरेबिया पेट्राया

**अरेबिया पेट्राया** (लॅटिन: *Arabia Petraea*) हा रोमन साम्राज्याचा एक प्रांत होता. या प्रांतामध्ये सिनाई द्वीपकल्प, जॉर्डनचा पश्चिम भाग व अरबी द्वीपकल्पाचा वायव्य भाग हे प्रदेश समाविष्ट होते. सम्राट ट्राजान याने हा प्रांत इ.स. १०६ मध्ये जिंकून घेतला.
रोमन आर्मेनिया

**रोमन आर्मेनिया** (लॅटिन: *Provincia Armenia*, आर्मेनियन: *Հռոմեական Հայաստան*) हा रोमन साम्राज्याचा एक प्रांत होता.

वर्ग:आर्मेनियाचा इतिहास
आशिया (रोमन प्रांत)

**आशिया** किंवा **आशियाना** (लॅटिन:  Asia किंवा Asiana, ग्रीक: Ἀσία किंवा Ἀσιανή) हा रोमन साम्राज्याचा एक प्रांत होता. बायझेंटाईन काळात त्यास **फ्रिजिया** असे नाव पडले. हा प्रांत प्रजासत्ताकाच्या उत्तरार्धात राज्याला जोडून घेण्यात आला.
बिथिनिया व पाँटस

**बिथिनिया व पॉंटस** (लॅटिन: Provincia Bithynia et Pontus, ग्रीक: Επαρχία Βιθυνίας και Πόντου) हा रोमन साम्राज्याचा एक प्रांत होता. अनातोलिया (आजचा तुर्कस्तान) या प्रदेशाच्या काळ्या समुद्राच्या किनाऱ्यावर असलेल्या भागावर हा प्रांत होता. इ.स.पू. ७४ व इ.स.पू. ६३ या वर्षांमध्ये जिंकून घेतलेल्या बिथिनिया व पॉंटस या राजतंत्रांच्या एकत्रीकरणातून हा प्रांत निर्माण झाला होता.
रोमन ब्रिटानिया

**ब्रिटानिया** (लॅटिन: *Britannia* व नंतर *Britanniae*) हा रोमन साम्राज्याचा एक प्रांत होता. इ.स. ४३ मध्ये रोमनांनी मूळच्या ब्रिटिश लोकांचा पराभव करून ग्रेट ब्रिटन या बेटाचा दक्षिणेकडील भाग जिंकून घेतला ज्याचे रूपांतर पुढे इंग्लंड व वेल्स मध्ये झाले.

वर्ग:ब्रिटनचा इतिहास
मानववंशशास्त्रज्ञ डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर

**मानववंशशास्त्रज्ञ** हा डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांच्या बहुआयामी व्यक्तीमत्त्वाचा एक पैलू आहे. बाबासाहेब हे मानववंशशास्त्रज्ञ होते व या विषयावर त्यांनी महत्त्वपूर्ण लिखान सुद्धा केलेले आहे. 

विद्यार्थी दशेत अमेरिकेतील कोलंबिया विद्यापीठात पीएच.डी.चा अभ्यास करित असतांना डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी कास्ट्स इन इंडिया: देअर जेनिसिस, मॅकेनिझम अँड डेव्हलप्मेंट हा मानवशंशास्त्रीय निबंध लिहिला होता. २२ वर्षीय भीमरावांनी लिहिलेला हा अत्यंत बोलकानी महत्त्वपूर्ण रिसर्च पेपर होता. त्यानंतर त्यांनी अनेक वर्षे मानववंशशास्त्रावर लिखाण केले नाही. नंतर त्यांनी इ.स. १९४८च्या सुमारास एकापाठोपाठ एक असे दोन ग्रंथ लिहिले, जे मानववंशशास्त्रातील अत्यंत महत्त्वाचे ग्रंथ होते. त्यातील पहिला ग्रंथ – व्हू वेर शुद्राज? व दुसरा – द अनटचेबल्स: हू वर दे अँड व्हाय दे बिकेम अनटचेबल्स. हे दोन्ही अत्यंत महत्त्वपूर्ण ग्रंथ असतांनाही तितकेच दुर्लक्षित केले गेलेले ग्रंथ होय.

## व्हू वेर शुद्राज 
व्हू वेर शुद्राज? (शूद्र पूर्वी कोण होते?) या ग्रंथात बाबासाहेबांनी चिकात्सानी मिमांसा केलेली आहे. तसेच ग्रंथात त्यांनी पुरूषसुत्ताची समाजशास्त्रीय पद्धतीने छाननी केली आहे. सुरुवातीला चार वर्ण होते – ब्राह्मण, क्षत्रीय, वैश्य व शूद्र. नंतरच्या काळात शुद्रांना चातुर्वर्ण व्यवस्थामधून बाहेर काढले व त्यात तीनच वर्ण शिल्लक राहिले. संख्येने बहुसंख्य असणाऱ्या शुद्रांना ब्राह्मण, क्षत्रिय व वैश्य या तीन वर्णांचे अधिकार का नाकारण्यात आले? यावर त्यांनी संशोधननी सखोल अभ्यास केला. चातुर्वर्णात शुद्र हे आत पण अतिशुद्र हे बाहेर, हे का? शुद्र हे सवर्ण पण अतिशूद्र हे अवर्ण, हे का? अशा प्रकारच्या अत्यंत कूट प्रश्नांवर खूप विस्ताराने त्यांनी चर्चा केलेली आहे व वेगवेगळ्या प्रकारचे उतारेनी संदर्भ देऊन त्यांनी त्याची आधुनिक प्रकारे मांडणी केलेली आहे.

## द अनटचेबल्स 
द अनटचेबल्स: हू वर दे अँड व्हाय दे बिकेम अनटचेबल्स (अस्पृश्य मूळचे कोण?) या ग्रंथात बाबासाहेबांनी ‘अस्पृश्य मूळचे कोण?’, ते गावाबाहेर का राहतात?, गोमांस भक्षणामुळे अस्पृश्यतेचा उदय झाला आहे का? ब्राह्मण शाकाहारी कधी झाले? व का झाले? या आणि अशा जून्याच प्रश्नांची एक संपूर्णपणे नवीन मांडणी करून नवीन सिद्धांत त्यांनी मांडले. त्यावेळी अत्याधुनिक इलेक्ट्रॉनिक्स सुविधा उपलब्ध नव्हती परंतु आपल्या युक्तीवादाच्या समर्थनार्थ रामायण, महाभारत, वेद, श्रृति, स्मृति, पुराणे या सगळ्यांचा सखोल अभ्यास करून योग्य तो संस्कृत श्लोक त्यांनी प्रत्येकवेळी उद्धृत केला आहे.

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी आपल्या या दोन्ही ग्रंथाच्या प्रस्तावणेत लिहिले की, ‘‘माझी अपेक्षा अशी आहे की यावर तुम्ही टिका करा. मी कसा चूक आहे? मला दाखवून द्या, हे माझं तुम्हाला आव्हान आहे. पण कृपा करून अनुल्लेखाने (मुद्दामपणे) हे ग्रंथ टाळू नका.” परंतु, हे दोन्ही ग्रंथ अनुल्लेखानेच टाळले गेलेले दिसतात.

## हे सुद्धा पहा 
* डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या नावावर असलेल्या गोष्टींची यादी
* डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर संबंधित लेखांची सूची
## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
वर्ग:मानववंशशास्त्र
वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर
वर्ग:बहुआयामी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर
सिलिशिया (रोमन प्रांत)

**सिलिशिया** (लॅटिन: Cilicia, ग्रीक: Κιλικία) हा रोमन साम्राज्याचा एक प्रांत होता. या प्रांतामध्ये आजच्या तुर्कस्तानचा दक्षिणेकडील भूमध्य समुद्राचा किनारी भाग समाविष्ट होतो.

वर्ग:तुर्कस्तानचा इतिहास
कॉर्सिका व सार्डिनिया

**कॉर्सिका व सार्डिनियाचा प्रांत** (लॅटिन: *Provincia Corsica et Sardinia*) हा रोमन साम्राज्याचा एक प्रांत होता. आजच्या सार्दिनिया व कॉर्स या बेटांचा समावेश या प्रांतात होतो. प्युनिकच्या पहिल्या युद्धानंतर रोमन प्रजासत्ताकाने ही बेटे कार्थेजकडून जिंकून घेतली.
क्रेटा व सायरेनेका

**क्रेटा व सायरेनेकाचा प्रांत** (लॅटिन: Provincia Creta et Cyrenaica, ग्रीक: Ἐπαρχία τῆς Κρήτης καὶ τῆς Κυρηναϊκῆς) हा रोमन साम्राज्याचा एक प्रांत होता. या प्रांताची स्थापना इ.स.पू. २० मध्ये झाली. आजचे क्रीट बेट व लिबियाच्या किनाऱ्याचा पूर्वेकडील भाग एवढ्या प्रदेशावर या प्रांताचा विस्तार होता. 

वर्ग:लिबियाचा इतिहास
पंचगव्य

**पंचगव्य** म्हणजे भारतीय गाईचे दूध, मूत्र, शेण, तूप व दही. या पाचही गोष्टींना आयुर्वेदात फार महत्त्व आहे. आयुर्वेदिक उपचारात यांचा वापर होतो. ही पंचगव्ये वापरून करण्यात येणाऱ्या रोगचिकित्सेला पंचगव्य चिकित्सा म्हणतात.

वर्ग:आरोग्य
वर्ग:उपचारपद्धती
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
वर्ग:प्राणिज औषधी
कॅपाडोशा (रोमन प्रांत)

**कॅपाडोशा** (लॅटिन: Cappadocia, ग्रीक: Καππαδοκία) हा रोमन साम्राज्याचा एक प्रांत होता. याचे स्थान अनातोलिया (आजचा मध्यपूर्व तुर्कस्तान) मध्ये होते. सम्राट टायबेरियस (कारकीर्द इ.स. १४-३७) याने इ.स. १७ मध्ये हा प्रांत स्थापन केला. पुढे पहिल्या शतकाच्या उत्तरार्धात पॉंटस व आर्मेनिया हे प्रांतही कॅपाडोशामध्ये विलीन झाले.
असिरिया (रोमन प्रांत)

**असिरिया** (लॅटिन: *Assyria*) हा रोमन साम्राज्याचा एक प्रांत होता. तो केवळ इ.स. ११६ ते ११८ एवढाच काळ टिकला. पार्थिया या इराणी साम्राज्याचा पराभव करून सम्राट ट्राजानने तो आपल्या साम्राज्यास जोडला. परंतु तेथील जनतेच्या उठावामुळे या प्रांतावर रोमन वर्चस्व प्रस्थापित होऊ शकले नाही. ट्राजानचा उत्तराधिकारी हेड्रियान याने या प्रांतातून माघार घेतली.
राष्ट्रीय कृषी बाजार

**राष्ट्रीय कृषी बाजार ** अथवा 'राष्ट्रीय कृषी मंडी' तथा ई-नाम, ही भारत सरकारने  शेतकऱ्यांसाठी सुरू केलेली एक योजना आहे.२०१५ -१६ च्या अर्थसंकल्पात देशात राष्ट्रीय कृषी बाजार स्थापन करण्याची घोषणा करण्यात आली ,केंद्र सरकार ,नीती आयोग आणि राज्याशी सल्लामसलत करून एकीकृत राष्ट्रीय कृषी बाजार स्थापना करेल अशी ती घोषणा होती ,राष्ट्रीय कृषी बाजाराच्या आराखड्यास केंद्रीय मंत्रिमंडळ समितीने १ जुलै २०१५ रोजी मंजूरी दिली . शेतकऱ्यांच्या उत्पादनाला योग्य भाव मिळावा म्हणून ही योजना सुरू करण्यात आली आहे. ही एक तांत्रिक स्वरूपाची योजना आहे. भारत सरकारच्या कृषी मंत्रालयाने, शेतकऱ्यांना विक्रीसाठी एक समान मंच(कॉमन प्लॅटफॉर्म) मिळावा व त्यायोगे त्यांना योग्य भाव मिळावा म्हणून ५८५ ठोक (घाऊक )बाजारांना एकमेकांशी जोडण्यात आले आहे. ही योजना १४ एप्रिल २०१६ रोजी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या १२५व्या जन्मदिनाप्रित्यर्थ एक पथदर्शी स्वरूपात सुरू करण्यात आली.

आजतागायत, भारतातील १३ राज्यांच्या ४१९ बाजारांना ई-नाम द्वारे जोडण्यात आले आहे. याव्यतिरिक्त,१६ अधिक राज्यांच्या ५४२ बाजारांना ई-नाम पोर्टल सोबत जोडण्यास मंजूरी देण्यात आलेली आहे.शेअर मार्केट प्रमाणेच यावर ऑनलाईन व्यवहार देखील करता येतात.

  १४ एप्रिल २०१६ला ई -नाम या नावाने राष्ट्रीय कृषी बाजाराचे पोर्टल हे  इंग्रजी,हिंदी, गुजराती,मराठी, तेलगू व बंगाली भाषेत सुरू करण्यात आले, या पोर्टलचा 'उत्तम फसलं ,उत्तम इनाम ' असा नारा आहे .

## बाह्य दुवे
* ई-नाम या शासकीय योजनेचे अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:शेती
वर्ग:व्यापार
जुनैद सिद्दीकी (क्रिकेट खेळाडू)

**जुनैद सिद्दीकी** (६ डिसेंबर, १९९२:मुलतान, पाकिस्तान - ) हा च्या क्रिकेट संघाकडून खेळणारा खेळाडू आहे.

वर्ग:इ.स. १९९२ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:संयुक्त अरब अमिरातीचे क्रिकेट खेळाडू
मायकेल जे. फॉक्स

**मायकेल जे. फॉक्स** तथा **मायकेल अँड्रु फॉक्स** (जन्म ९ जून १९६१, एडमंटन, आल्बर्टा, कॅनडा) हा दूरचित्रवाणी आणि चित्रपट अभिनेता आहे.

याने बॅक टू द फ्युचर या चित्रपट शृंखलेत मार्टी मॅकफ्लायची भूमिका केली होती.

फॉक्स वयाच्या २९व्या वर्षापासून पार्किन्सन्स डिसीझ या दुर्धर रोगाने ग्रस्त आहे. याकारणाने त्याने १९९९नंतर त्याने अभिनय करणे कमी केले व ध्वनिअभिनयावर लक्ष केंद्रित केले. त्याने स्टुअर्ट लिटल व अटलांटिस: द लॉस्ट एम्पायर या चित्रपटांतून आपला आवाज दिला आहे.

फॉक्स पार्किन्सन्स डिसीझ वरील संशोधनासाठी आपला वेळ व पैसा खर्च करतो.

## संदर्भ
वर्ग:इंग्लिश चित्रपट अभिनेते
वर्ग:इ.स. १९६१ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
२०१७ आयसीसी विश्व साखळी क्रिकेट स्पर्धा विभाग ३

**२०१७ आयसीसी क्रिकेट लीग विभाग तीन ** ही क्रिकेट स्पर्धा २३ ते ३० मे २०१७ दरम्यान युगांडा येथे पार पडली.  स्पर्धेतील सामने लुगोगो, क्याम्बोगो आणि एंटेबी येथे पार पडले. स्पर्धेतील  आणि  ह्या पहिल्या दोन स्थानांवरील संघांना, विभाग दोन मध्ये बढती मिळाली. पावसामुळे अंतिम सामना अनिर्णित राहिला आणि गट फेरीतील पहिल्या स्थानावर राहिल्याने ओमानला स्पर्धेतील विजेता संघ म्हणून घोषित करण्यात आले.

स्पर्धेच्या यजमानपदासाठी कॅनडा, मलेशिया आणि युगांडा ह्या तीन देशांनी बोली लावली होती. ऑक्टोबर २०१६ मध्ये, सुरक्षाव्यवस्था आणि खर्चाची योग्य व्यवस्था असल्यास, आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समितीने स्पर्धेसाठी युगांडाचा प्रस्ताव मान्य केला. डिसेंबर २०१६ मध्ये दोन आयसीसी अधिकाऱ्यांनी, देशाची फर्स्ट लेडी जॅनेट मुसेवेनी आणि पंतप्रधान रुहाकाना रुगुंडा यांची भेट घेतली. मुसोविनींनी ह्यावेळी स्पर्धेला पाठींबा दर्शविला. स्पर्धा सुरू होण्या आधी दक्षिण आफ्रिकेतील सहा दिवसांच्या दौऱ्यातसुद्धा अमेरिकेने भाग घेतला. स्पर्धेपूर्वी मलेशिया संघ एसीसी इमर्जिंग टीम्स एशिया कप २०१७ स्पर्धेमध्ये खेळला, कॅनडा संघ बार्बाडोस येथे काही सराव सामन्यांमध्ये सहभागी झाला आणि युगांडाने केन्याला पाच ५०-षटकांचे सामने खेळण्यास आमंत्रित केले होते. कॅनडा संघ झिम्बाब्वेत तीन सराव सामने सुद्धा खेळला.

## संघ
स्पर्धेसाठी खालील खेळाडूंची नियुक्ती करण्यात आली:

लॉस एन्जेल्स येथील प्रशिक्षणादरम्यान झालेल्या हाताच्या दुखापतीतून न सावरल्याने फहाद बाबरऐवजी सागर पटेलची निवड अमेरिकेच्या संघात करण्यात आली.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:इ.स. २०१७ मधील क्रिकेट
३
विनया खडपेकर

**विनया खडपेकर** या एक मराठी लेखिका आहेत. त्या राजहंस प्रकाशनामध्ये एक संपादक आहेत.

राजहंसने प्रकाशित केलेल्या पार्वतीबाई आठवले यांच्या *माझी कहाणी* या पुस्तकाच्या दुसऱ्या आवृत्तीसाठी विनया खडपेकर यांची प्रस्तावना आहे.

## पुस्तके
* एक होती बाय (शांता आपटे यांचे चरित्र, अनुवादित; मूळ लेखक - सुरेन आपटे) 
* देश माझा मी देशाचा (अनुवादित, सहअनुवादक -  माधव भंडारी, आनंद हर्डीकर, सदानंद बोरसे, सुजाता देशमुख; मूळ लेखक - लालकृष्ण अडवाणी) 
* निवडक शकुंतला परांजपे (संपादन)
* सूत्रचालक (कादंबरी)
* स्त्रीस्वातंत्र्यवादिनी : विसाव्या शतकातील परिवर्तन 
* ज्ञात-अज्ञात अहिल्याबाई होळकर

## पुरस्कार
* महाराष्ट्र राज्य उत्कृष्ट वाङ्मय पुरस्कार (२००७-०८) - *ज्ञात-अज्ञात अहिल्याबाई होळकर*

वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
रोमन सायप्रस

**सायप्रसचा प्रांत** (लॅटिन: Provincia Cyprus, ग्रीक: Ἐπαρχία Κύπρος) हा रोमन साम्राज्याचा एक प्रांत होता. इ.स.पू. ५८ मध्ये सायप्रसचे बेट प्टॉलेमिक साम्राज्याकडून जिंकून घेतल्यावर ते रोमनांसाठी एक महत्त्वाचे व्यापारी केंद्र झाले. सायप्रसवरील रोमन वर्चस्व चौथ्या शतकापर्यंत अबाधित राहिले व त्यानंतर ते बायझेंटाईन साम्राज्याचा भाग बनले.

वर्ग:सायप्रसचा इतिहास
डेशिया (रोमन प्रांत)

**डेशिया** (लॅटिन: Dacia, ग्रीक: Δακία) हा रोमन साम्राज्याचा एक प्रांत होता. हा प्रांत डेशिया ट्राजाना (लॅटिन: Dacia Traiana, ट्राजानचा डेशिया) किंवा डेशिया फेलिक्स (लॅटिन: Dacia Felix, आनंदी डेशिया) या नावांनीही ओळखला जात असे. आजचे ट्रान्सिल्व्हेनिया व रोमानियाचे बानत व ओल्टेना हे प्रदेश या प्रांतात समाविष्ट होते. इ.स. १०७ मध्ये सम्राट ट्राजान याने हा प्रदेश जिंकून घेतल्यावर पुढील दीडशे वर्षे या प्रांतावर रोमन आधिपत्य होते. परंतु सततच्या परकीय आक्रमणांमुळे डेशियावरील वर्चस्व कायम ठेवणे रोमनांना अधिकाधिक खर्चिक होत गेले. शेवटी सम्राट ऑरेलियन याने २७१ साली या प्रांतातून पूर्णपणे माघार घेतली.

वर्ग:रोमेनियाचा इतिहास
अविनाश भोंडवे

**डॉ. अविनाश भोंडवे** हे मराठीत वैद्यकीय विषयांवर लिहिणारे लेखक आहेत. हे व्यवसायाने डॉक्‍टर आहेत. बी. जे. वैद्यकीय महाविद्यालयातून १९८३ मध्ये एम.बी.बी.एस. २०१७ मध्ये एफ.सी.जी,पी, पदवी.

## यांची प्रकाशित पुस्तके
* आरोग्याची गुरुकिल्ली 
* आरोग्यातील अंधश्रद्धा 
* आरोग्यावर वाचू काही 
* तारुण्यगान 
* तारुण्याच्या उंबरठ्यावर 
* लाखातले एक आजार
* वैद्यकीय उपकरणांच्या जगात 
* वयात येताना, तरुण होताना 
* On the Threshold of Youth 
*कोरोनाचा चक्रव्यूह 
*कोरोना प्रश्नोत्तरे
*स्त्रियांचे आजार आणि उपचार 

## पुरस्कार
* 'डॉक्टर ऑफ दि इअर ' पुरस्कार- २०१३ जीपीए, पुणे
* आरोग्यातील अंधश्रद्धा' या पुस्तकाला ना.के. बेहेरे पुरस्कार.
* 'तारुण्यगान' या पुस्तकाला इंडियन मेडिकल असोसिएशनचा 'डॉ. सुरेशचंद्र नाडकर्णी मित्रमंडळ पुरस्कार.
* 'आरोग्यातील अंधश्रद्धा ' या पुस्तकाला 'ग्रंथभारती' नागपूर यांचा पुरस्कार
* 'तारुण्यगान' या पुस्तकाला मराठी विज्ञान परिषद, मुंबई यांचा पुरस्कार 
*'आम्ही पुणेकर' संस्थेचा उत्कृष्ट साहित्य पुरस्कार- २०१८
*'•	'कोरोना वॉरिअर' पुरस्कार- 
१. म.गांधी इंटरनॅशनल मिशन, नेपाळ; मे २०२०
२. छत्रपती संभाजी राजे- शिवराज्याभिषेक सोहोळा- ६ जून २०२०
३. महाराष्ट्र राज्य पत्रकार संघ पुरस्कार- ४ डिसेम्बर२०			    	   ४. महाराष्ट्र राज्य राज्यपाल कोरोना सन्मान-१३डिसेंबर२०
५. सुसंगत प्रतिष्ठान- कोरोना योद्धा पुरस्कार- १६ जुलै २०२१	

## वृत्तपत्रीय लेखन 
* लोकमत, महाराष्ट्र टाईम्स, पुण्यनगरी, पुढारी या वर्तमानपत्रात आरोग्यविषयक साप्ताहिक सदर
* सकाळ साप्ताहिक मध्ये ;आरोग्याचा मूलमंत्र' हे साप्ताहिक  सदर 
* सकाळ, लोकसत्ता, दिव्य मराठी, केसरी, गोमंतक, तरुणभारत या वर्तमानपत्रात आणि ग्राहकहित या मासिकात वेळोवेळी लिखाण

## एकांकिका 
विविध विषयांवर एकूण ८ अप्रकाशित, पण प्रयोग झालेल्या  एकांकिका

## कथा 
एकूण १२ कथा वेगवेगळ्या मासिकात प्रसिद्ध

## भाषणे 
* शालेय विद्यार्थ्यांचे आरोग्य, वयात येणाऱ्या मुलांसाठी कार्यशाळा, आरोग्यविषयक विविध विषयांवर ५०० हून अधिक भाषणे,  
* 'तारुण्याच्या उंबरठ्यावर' ही दृक्श्राव्य सीडी

## संस्थात्मक कार्य 
* इंडियन मेडिकल असोसिएशन, राष्ट्रीय शाखा- डीन- आयएमएसीजीपी (२०२१-२०२२)
* इंडियन मेडिकल असोसिएशन, महाराष्ट्र राज्य- अध्यक्ष (२०१९-२०२०)
* इंडियन मेडिकल असोसिएशन, पुणे शाखेचे अध्यक्ष (२००८-०९)
* इंडियन मेडिकल असोसिएशन, महाराष्ट्र राज्य शाखेचे ज्येष्ठ उपाध्यक्ष (२०१५-१६)
* जनरल प्रॅक्टिशनर असोसिएशन, पुणेचे अध्यक्ष (२००६-०७)
* रोटरी क्लब ऑफ पुणे शनिवारवाडा चे अध्यक्ष (२००४-०५)
* रोटरी इंटरनॅशनल डिस्ट्रिक्ट ३१३१ च्या विविध विभागांचे संचालक

## पुरस्कार
* 'आरोग्यातील अंधश्रद्धा' या पुस्तकाला ना.के. बेहेरे पुरस्कार. 
* 'तारुण्यगान' या पुस्तकाला इंडियन मेडिकल असोसिएशनचा 'डॉ. सुरेशचंद्र नाडकर्णी मित्रमंडळ पुरस्कार.
* उत्कृष्ट एकांकिका लेखक पुरस्कार – रोटरी क्लब एकांकिका स्पर्धा- २००३ 
* आयएमए राष्ट्रीय पुरस्कार -सर्वोत्कृष्ट आयएमए राज्य अध्यक्ष २०१९
* ॲड. भास्करराव आव्हाड पुरस्कार- (आडकर फौंडेशन) - २०२१ 
* 'पुणे परिवार'- कोरोना काळातील वैद्यकीय कार्याबद्दल विशेष सन्मान (२०२१)
•	'कोरोना वॉरिअर' पुरस्कार- 
१. म.गांधी इंटरनॅशनल मिशन, नेपाळ; मे २०२०
२. छत्रपती संभाजी राजे- शिवराज्याभिषेक सोहोळा- ६ जून २०२०
३. महाराष्ट्र राज्य पत्रकार संघ पुरस्कार- ४ डिसेम्बर२०			    	  
४. महाराष्ट्र राज्य राज्यपाल कोरोना सन्मान-१३डिसेंबर२०
५. सुसंगत प्रतिष्ठान- कोरोना योद्धा पुरस्कार- १६ जुलै २०२१	

## संदर्भ 
पहा : मराठीतील साहित्यिक डॉक्टर

वर्ग:मराठी लेखक
श्रीपाद ब्रह्मे

**श्रीपाद ब्रह्मे** हे एक मराठी ललित लेखक आहेत. त्यांची चित्रपट आणि चित्रपटसृष्टी या विषयावर दोन पुस्तके लिहिली आहेत. ते १९९६पासून वृत्तपत्र सदरांतून लेखन करत असताना त्यांनी २००३ पासून सिनेपरीक्षणे लिहायला सुरुवात केली. ब्रह्मे यांच्या एकूण ३०७ परीक्षणांपैकी निवडक ५० परीक्षणे त्यंच्या *फर्स्ट डे फर्स्ट शो* या पुस्तकात आहेत.

## कौटुंबिक माहिती
ब्रह्मे यांच्या आईचे बालपण मराठवाड्यातल्या छोट्या-मोठ्या गावांत गेले. तिचे वडील बार्शी किंवा सोलापुरात नेऊन सिनेमे दाखवत असत. एकदा तिने सलग तीन शो पाहिले होते. ब्रह्मे यांचे बालपण अहमदनगर जिल्ह्यातल्या जामखेडमध्ये गेले. वडील एसटीत कामाला होते आणि एसटी स्टँडच्या समोर दत्त नावाचे टूरिंग टॉकीज होते. तिथे त्यांनी अनेक चित्रपट पाहिले.

## चित्रपट परीक्षणे
ब्रह्मे यांना सिनेमांविषयी वाचायला आवडत असे. पुण्याला आल्यावर ते गव्हर्न्मेंट पॉलिटेक्निकच्या वसतीगृहात राहत असताना जब्बार पटेलांचा  मुक्ता या चित्रपटावर एक फुलस्केप पान भरून आपले पहिले परीक्षण लिहिले.

ब्रह्मे यांनी यानंतर रानडे इन्स्टिट्यूटमध्ये पत्रकारित्व विभागात पदवीशिक्षण घेतलीसाठी प्रवेश घेतला. तेथे त्यांना सिनेमाकडे पाहण्याची नवी दृष्टी मिळाली. दैनिक सकाळमध्ये नोकरी करीत असताना कामाच्या निमित्ताने त्यांना फिल्म इन्स्टिट्यूट, फिल्म आर्काइव्ह येथे जाण्याची संधी मिळाली. याशिवाय त्यांनी पुण्यात भरणाऱ्या चित्रपट महोत्सवांतही चित्रपट पाहिले. काही काळानंतर त्यांनी सकाळमध्ये चित्रपट परीक्षणे लिहायला सुरुवात केली. ब्रह्मे यांनी आपले पहिले परीक्षण सप्टेंबर २००३ मध्ये अनाहत या चित्रपटाचे लिहिले. त्यानंतर त्यांनी सकाळमध्ये पुढील सात वर्षांत १७५ हिंदी आणि मराठी चित्रपटांची परीक्षणे लिहिली. 

त्यानंतर ब्रह्मे यांनी महाराष्ट्र टाइम्समध्ये चार वर्षे परीक्षणे लिहिली आणि मग ते स्वतःच त्यांतून निवृत्त झाले. डिसेंबर २०१४मध्ये प्रकाशित झालेले पीके चित्रपटाचे परीक्षण त्यांचे महाराष्ट्र टाइम्समध्ये प्रकाशित झालेले शेवटचे परीक्षण होते.

ब्रह्मे यांनी अकरा वर्षांत ३०७ चित्रपटांची परीक्षणे लिहिली.

## पुस्तके
* कॉफीशॉप (ललित लेखसंग्रह)
* फर्स्ट डे फर्स्ट शो  
* यक्षनगरी

## पुरस्कार
* 'विकास इंडिया फाउंडेशन'चा स्वामी विवेकानंद राज्यस्तरीय युवा पुरस्कार (२०१०)

वर्ग:मराठी लेखक
डॅल्मॅशिया (रोमन प्रांत)

**डॅल्मॅशिया** (लॅटिन:  Dalmatia) हा रोमन साम्राज्याचा एक प्रांत होता. आजचे अल्बानिया, क्रोएशिया, सर्बिया, कोसोवो, बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिना व मोंटेनेग्रो हे देश या प्रदेशात समाविष्ट होते. डॅल्मॅशियाला याआधी इलिरिया (ग्रीक) किंवा इलिरिकम (लॅटिन) या नावांनी ओळखले जात असे.
गालेशिया (रोमन प्रांत)

**गालेशिया** (लॅटिन:  Galatia, ग्रीक: Γαλατίας) हा रोमन साम्राज्याचा एक प्रांत होता. त्याची स्थापना पहिला सम्राट ऑगस्टस याने इ.स.पू २५ मध्ये केली.

वर्ग:तुर्कस्तानचा इतिहास
गालिया ॲक्विटॅनिया

**गालिया ॲक्विटॅनिया** (लॅटिन:  Gallia Aquitania) हा रोमन साम्राज्याचा एक प्रांत होता. हा प्रांत अ‍ॅकितेन गॉल किंवा नुसतेच अ‍ॅकितेन या नावांनीही ओळखला जात असे. इ.स.पू. ५८ ते ५० या काळात ज्युलियस सीझरने गॉलच्या टोळ्यांचा पराभव केल्यावर हा प्रांत इ.स.पू. २७ मध्ये स्थापन झाला.

वर्ग:फ्रान्सचा इतिहास
गालिया बेल्गिका

**गालिया बेल्गिका** (लॅटिन:  Provincia Belgica) हा रोमन साम्राज्याचा एक प्रांत होता. आजचे बेल्जियम, लक्झेंबर्ग व ईशान्य फ्रान्स हे प्रदेश या प्रांतात समाविष्ट होते. इ.स.पू. ५८ ते ५० या काळात ज्युलियस सीझरने गॉलच्या टोळ्यांचा पराभव केल्यावर हा प्रांत इ.स.पू. २२ मध्ये सम्राट ऑगस्टसच्या कारकिर्दीत स्थापन झाला.

वर्ग:बेल्जियमचा इतिहास
गालिया लुग्डुनेन्सिस

**गालिया लुग्डुनेन्सिस** (लॅटिन:  Gallia Lugdunensis, फ्रेंच: Gaule Lyonnaise) हा रोमन साम्राज्याचा एक प्रांत होता. इ.स.पू. ५८ ते ५० या काळात ज्युलियस सीझरने गॉलच्या टोळ्यांचा पराभव केल्यावर हा प्रांत इ.स.पू. २७ ते २५ च्या दरम्यान किंवा इ.स.पू १६ ते १३ च्या दरम्यान स्थापन झाला. या प्रांताचे नामकरण त्याची राजधानी लुग्डुनम (आजचे ल्यों) वरून करण्यात आले होते.

वर्ग:फ्रान्सचा इतिहास
सुमेधा कामत देसाई

**सुमेधा आनंदराव कामत प्रभू पार्सेकर देसाई** या एक कोंकणी-मराठी लेखिका आहेत.

या मूळच्या पारोड (केंपे, गोवा) येथील आहेत. त्या मराठी आणि संस्कृतच्या प्राध्यापिका आहेत.

## पुस्तके
* आंबाड्याच्या घरात (कोंकणी, २०१४)
* आलतड पलतड (कोंकणी, २०१३)
* उपवन (मराठी, १९९७)
* चंद्रकोरीच्या चार कला (मराठी, प्रवासवर्णन, २०१६)
* चित्रंगी (मराठी, ललितगद्य) (१९९७)
* तेफळां घोंस (विनोदी, कोंकणी) (२०१०)
* देवकापसाची वात (कोंकणी. निसर्ग, लोकजीवन आणि संस्कृतीविषयक) (मराठी, २००७)
* देवांचे काव्य (मराठी, प्रवासवर्णन) (२०१०)
* निवलकांडयेचीं बोंडां (विनोदी, कोंकणी) (२०१२)
* नैनी डेज (मराठी, प्रवासवर्णन) (१९९५)
* पालवा पान (कोंकणी. निसर्ग, लोकजीवन आणि संस्कृतीविषयक) (२०१२)
* पोपटी रेषा (मराठी, प्राणिविषयक) (२०१६) 
* मैत्र जीवांवे (मराठी, ललितगद्य) (२०१६)
* रानभूल (मराठी, प्राणिपक्ष्यांवरचे ललितगद्य) (१९९४) (२०१४)
* विवेकानंदपुरमांत (कोंकणी, प्रवासवर्णन) (१९९३)
* शेवण्या पिपुशा (कोंकणी, प्राणिपक्षीविषयक ललितगद्य) (१९९७)
* शेळी सांत (विनोदी, कोंकणी) (२०१५)
* सतत अणि अथक (मराठी, प्रवासवर्णन) (२०१५)
* सूर्यप्रकाश आणि समुद्र (मराठी, प्रवासवर्णन) (२०१५)

## पुरस्कार
* ‘आंबाड्याच्या घरात’ला गोवा महिला आणि बालविकास खात्याकडून ‘यशोदामिनी’ पुरस्कार (२०११-१२)
* ‘आंबाड्याच्या घरात’ला गोव्यातील बिम्ब प्रकाशनाचा ‘शंकर भांडारी विनोदी कोंकण साहित्य पुरस्कार’ (२०१३)
* ‘उपवन’ला गोमंतक मराठी अकादमीचा पुरस्कार
* गोवा राज्य शिक्षण संचालनालयातर्फे ‘आदर्श अध्यापक राज्य पुरस्कार’.(२०१५-१६) 
* ‘रानभूल’चा गोवा विद्यापीठातील अभ्यासक्रमात समावेश (२०१४)
* ‘रानभूल’ला गोमंतक मराठी अकादमीचा पुरस्कार
* ‘रानभूल’ला महाराष्ट्र राज्याचा प्रथम प्रकाशन - ललितगद्य उत्कृष्ट साहित्य पुरस्कार (१९९६)
* ‘रानभूल’ला बेळगावच्या सांगाती अकादमीचा पुरस्कार
* ‘विवेकानंदपुरमांत’ला १९९३ सालचा गोवा कला अकादमीचा पुरस्कार
* ‘विवेकानंदपुरमांत’ला मणिपालच्या डॉ. टी.एम.ए. पै फाऊंडेशनचा पुरस्कार

वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:कोकणी लेखक
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
पल्लवपुच्छ कोतवाल (पक्षी)

इवलेसे|Greater Racket-tailed Drongo
इवलेसे|Greater Racket-tailed Drongo 045...
**पल्लवपुच्छ कोतवाल**, भिंगराज, भृंगराज (इंग्लिश:सदर्न लार्ज रॅकेट-टेल्ड ड्रॉंगो; हिंदी:भंगराज, भीमराज; गुजराती: भीमराज, भृंगराज; तेलुगू: टिक पसल पोली गाडु) हा एक पक्षी आहे.

## ओळख 
आकाराने मैनेएवढा शेपटीच्या टोकाची पिसे १२ इंचापर्यंत लांब.डोक्यावर गोल शेंडी.दुभंगलेली शेपटी.शेपटीच्या टोकाला चमच्याच्या आकाराची रॅकेटसारखी दिसणारी दोन पिसे.

## वितरण 
निवासी जवळजवळ भारतभर. बांगलादेश, श्रीलंका, ब्रह्मदेश, अंदमान आणि निकोबार बेटे.

प्रामुख्याने मार्च ते जून या काळात वीण.

## निवासस्थाने 
सदाहरितपर्णी आणि पानगळीची आर्द्र जंगले.सागवानयुक्त बांबूची वने आणि उजाड गावाचा परिसर.

==संदर्भ== ======
* पक्षिकोष - मारुती चितमपल्ली 

वर्ग:पक्षी
ब्रिजेट बिशप

**ब्रिजेट बिशप** (अंदाजे १६३२ - १० जून, इ.स. १६९२) ही अमेरिकेतील सेलम शहरात १६९२ च्या चेटूक खटल्यामध्ये दोषी ठरवून फाशी दिलेली पहिली स्त्री होती.

बिशप आपल्या घरात खानावळ चालवायची. तेथे शफलबोर्ड हा खेळ खेळला जायचा व वयात न आलेल्या व्यक्तींनाही येण्याजाण्यास मुभा असल्या कारणाने गावातील इतर लोकांचा तिच्यावर राग होता. ती मुद्दामहून त्याकाळी प्रचलित नसलेले लाल रंगाचे ट्युनिक घालायची. ती फटकळ व तोंडाळ होती व आपल्या तिसऱ्या नवऱ्याच्या मृत्यूनंतर त्याची मालमत्ता ब्रिजेटच्या नावावर होणार होती. याकारणानेही ती चेटकीण असल्याचा तिच्यावर आरोप झाला असण्याची शक्यता आहे.

पाच लहान मुली व बायकांनी बिशपने आपल्यावर चेटूक केल्याचा आरोप ठेवला होता. याची शहानिशा होउन बिशपला दोषी ठरविले गेले व १० जून, १६९२ रोजी फाशी दिले गेले.

वर्ग:१६९२ चेचेटूक खटल्यातील आरोपी
वर्ग:इ.स. १६९२ मधील मृत्यू
गालिया नार्बोनेन्सिस

**गालिया नार्बोनेन्सिस** (लॅटिन:  Gallia Narbonensis, फ्रेंच: Gaule narbonnaise) हा रोमन साम्राज्याचा एक प्रांत होता. दक्षिण फ्रान्समधील आजच्या लॉंगडॉक व प्रव्हॉन्स या प्रांतांमध्ये गालिया नार्बोनेन्सिसचा विस्तार होता. हा प्रांत प्रॉव्हिन्शिया नॉस्ट्रा (Provincia Nostra) (आमचा प्रांत) व गालिया ट्रान्सअल्पिना (Gallia Transalpina) (आल्प्सच्या पलीकडील गॉल) या नावांनीही ओळखला जाई.

वर्ग:फ्रान्सचा इतिहास
आल्बेर्तो अस्कारी

**आल्बेर्तो अस्कारी** (१३ जुलै, इ.स. १९१८:मिलान, इटली - २६ मे, इ.स. १९५५:ऑटोड्रोमो नॅझियोनाल, मोंझा, इटली) हा इटलीचा फॉर्म्युला वन चालक होता. हा मोटरसायकल शर्यतीतही भाग घेत असे.

आल्बेर्तोची वडील ॲंतोनियो अस्कारी हे सुद्धा रेस कार चालक होते. ते १९२५ फ्रांस ग्रांप्री शर्यतीत झालेल्या अपघातात मृत्यू पावले. त्यांनी आपल्या मुलांना आपला व्यवसाय न पत्करण्यास बजावले होते तरीही आल्बेर्तोने तेच केले. सहसा अतिशय सुरक्षितपणे कार चालविणारा आल्बेर्तो आपल्या वडिलांच्याच वयाचा असताना त्यांना झालेल्या अपघाता सारख्यात अपघातात मृत्यू पावला.

वर्ग:इटालियन फॉर्म्युला वन चालक‎
वर्ग:इ.स. १९१८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९५५ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:फॉर्म्युला वन चालक
हिस्पॅनिया बॅटिका

**हिस्पॅनिया बॅटिका** (लॅटिन: Hispania Baetica) हा रोमन साम्राज्याचा एक प्रांत होता. आजच्या स्पेनच्या आंदालुसिया प्रांताचा बहुतांश भूभाग या प्रांतात समाविष्ट होतो. या प्रांताची राजधानी कोर्दोबा होती.

वर्ग:स्पेनचा इतिहास
हिस्पॅनिया टाराकोनेन्सिस

**हिस्पॅनिया टाराकोनेन्सिस** (लॅटिन: Hispania Tarraconensis) हा रोमन साम्राज्याचा एक प्रांत होता.

वर्ग:स्पेनचा इतिहास
रोमन इटली

रोमन सम्राट ऑगस्टस याने अधिकृतपणे रोमन इटलीची स्थापना **इटालिया** (लॅटिन: Italia) या लॅटिन नावाने अंदाजे ख्रि.पू. ७ मध्ये केली.

वर्ग:रोमन प्रांत
वर्ग:इटलीचा इतिहास
तिसऱ्या शतकातील संकटपर्व

तिसऱ्या शतकामध्ये आक्रमणे, गृहयुद्धे, रोगराई व आर्थिक मंदी यामुळे रोमन साम्राज्य विनाशाच्या उंबरठ्यावर जाऊन पोचले. या काळास **तिसऱ्या शतकातील संकटपर्व** किंवा **लष्करी अराजक** असे म्हणले जाते.

वर्ग:रोमन इतिहास
बांगलादेशमधील हिंदू धर्म

**बांगलादेशामध्ये हिंदू धर्म** हा इस्लाम नंतर दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वात मोठा धर्म आहे. भारत व नेपाळ यानंतर बांग्लादेश हे तिसरे हिंदू धर्मीयांची सर्वाधिक लोकसंख्या असलेले राष्ट्र आहे. बांगलादेशातील २०११ च्या जनगणनेनुसार देशातील एकूण लोकसंख्येत ८.९६% प्रमाण हिंदूंचे असून त्यांची लोकसंख्या १,२४,९२,४२७ एवढी आहे.

## वर्षनिहाय हिंदू लोकसंख्या 
## चित्रदालन 
]]
]]

## घटणारे हिंदूंचे प्रमाण 
## बाह्य दुवे 
वर्ग:बांगलादेश
वर्ग:हिंदू धर्म
वर्ग:देशानुसार हिंदू धर्म
ह
गालिक साम्राज्य

इ.स. २६० मध्ये रोमन साम्राज्याच्या  तिसऱ्या शतकातील संकटपर्वामध्ये गालिया व ब्रिटन हे रोमच्या शासनापासून स्वतंत्र झाले. या साम्राज्याचा भूभाग रोमन गॉल (फ्रान्स), ब्रिटन, जर्मानिया व आयबेरिया (काही काळापुरता) इतका मोठा होता. पुढे इ.स. २७४ मध्ये रोमन सम्राट ऑरेलियन याने गालियाचा पराभव करून हे भूप्रदेश रोमन साम्राज्यास पुन्हा जोडले.
वर्ग:रोमन इतिहास
वर्ग:फ्रान्सचा इतिहास
वर्ग:ब्रिटनचा इतिहास
जर्मानिया इन्फरियर

**जर्मानिया इन्फरियर** (लॅटिन:  Germania Inferior) हा रोमन साम्राज्याचा एक प्रांत होता. ऱ्हाइन नदीच्या पश्चिम काठावर वसलेल्या या प्रांतात आजच्या लक्झेंबर्ग, दक्षिण हॉलंड, बेल्जियमचा काही भूभाग व जर्मनीच्या नोर्डऱ्हाइन-वेस्टफालन प्रांताचा काही भाग हे प्रदेश समाविष्ट होते.
जर्मानिया सुपिरियर

**जर्मानिया सुपिरियर** (लॅटिन:  Germania Superior) हा रोमन साम्राज्याचा एक प्रांत होता. आजचे पश्चिम स्वित्झर्लंड, फ्रान्सचे जुरा पर्वत व अल्सास व नैऋत्य जर्मनी हे प्रदेश या प्रांतात समाविष्ट होते. ऑगस्टसच्या कारकिर्दीपासूनच हा प्रदेश रोमनांच्या ताब्यात होता परंतु या प्रांताची स्थापना इ.स. ८३-८५ पर्यंत लांबली.
फॉर्म्युला वन चालक यादी

फॉर्म्युला वन, अथवा **एफ.१** म्हणुन संबोधित करण्यात येणारी ही एक उच्चस्तरीय मोटार स्पर्धा आहे, जी आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ (एफ.आय.ए) या संस्थे मार्फत चालवण्यात येते. **फॉर्म्युला** हा शब्द म्ह्णजे काही ठराविक नियम असलेला खेळ, जे सर्व खेळाडू, चालक व कारनिर्माते पालण करतात. कुठल्याही फॉर्म्युला वन हंगामात काही शर्यती घडवल्या जातात, ज्यांना **ग्रांपी** म्हणले जाते. ह्या ग्रांपी शर्यती सानुकूलित रस्त्यांवर चालवल्या जातात, ज्यांना **सर्किट** म्हणले जाते. चालकांना शर्यतीच्या निकालावरून गुण मिळतात, व जो चालक एखाद्या हंगामात सर्वात जास्त गुण जमवतो, तो त्या हंगामाचा अजिंक्यपदाचा मानकरी ठरतो. २०१७ मोनॅको ग्रांप्री शर्यतीचा समावेश केल्यावर, आज पर्यंत एकूण ९३२ शर्यती खेळवण्यात आल्या आहेत. १९५० ब्रिटिश ग्रांप्री ही सर्वात पहिली फॉर्म्युला वन ग्रांपी शर्यत होती.

## चित्रदालन

File:Michael Schumacher-I'm the man (cropped).jpg|मिखाएल शुमाखरने ७ वेळा फॉर्म्युला वन विश्व अजिंक्यपद जिकले आहे, त्यात ५ वेळा फेरारी सोबत जिंकले.
File:Lewis Hamilton 2016 Malaysia 2.jpg|लुइस हॅमिल्टन सहा वेळा अजिंक्य ठरला. यातील ५ विजेतेपद मर्सेडीझ-बेंझ तर एक मॅकलारेन बरोबर होते.
File:Juan Manuel Fangio (circa 1952).jpg|हुआन मॅन्युएल फंजिओने १९५०-१९५९ मध्ये, ५ वेळा फॉर्म्युला वन विश्व अजिंक्यपद जिकले आहे. त्याने ५१ पैकी २४ शर्यती जिंकल्या आहेत.
File:Alain_Prost_2009_MEDEF_cropped.jpg|एलेन प्रोस्टने १९८५-१९९३ मध्ये, ४ वेळा फॉर्म्युला वन विश्व अजिंक्यपद जिकले आहे.
File:Sebastian Vettel 2010 Japan.jpg|सेबास्टियान फेटेल, ने २०१०, २०११, २०१२ व २०१३ फॉर्म्युला वन हंगामाचा विश्व अजिंक्यपदाच विजेता.

## फॉर्म्युला वन चालक
. पर्यंत अद्ययावत आहे. ज्या चालकांनी फक्त शुक्रवारी सरावात भाग घेतला होता आणि ज्यांना प्रत्यक्षात शर्यतीसाठी प्रवेश मिळाला नाही, त्यांचा समावेश नाही.

## देशानुसार
४० देशांच्या चालकांनी फॉर्म्युला वन विश्व अजिंक्यपदाच्या शर्यती मध्ये भाग घेतला आहे, ज्यात युनायटेड किंग्डम येथुन सर्वात जास्त सहभाग म्हणजे, १६३ चालकांचा सहभाग आहे, दुसऱ्या क्रमांकवर युनायटेड स्टेट्स आहे जेथुन १५८ चालक होते. १९५० ते १९६० मध्ये इंडियानापोलिस ५०० येथे खेळवण्यात आलेल्या शयती, फॉर्म्युला वन विश्व अजिंक्यपदाच्या भाग होते. तिसऱ्या क्रमांकावर आहे इटली जेथुन ९९ चालक आहेत. फॉर्म्युला वन विश्व अजिंक्यपदाच्या सर्वात पहिल्या ग्रांप्री, १९५० ब्रिटिश ग्रांप्री मध्ये, एकुन ९ देशांचा सहभाग होता, आणि सर्वात नवीनतम देश म्ह्णजे इंडोनेशिया, जेथुन रिओ हरयाटो ज्याने २०१६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री मध्ये पदार्पण केला. खालील सांख्यिकी  पर्यंत अचूक आहेत.

## हे सुद्धा पहा 
# फॉर्म्युला वन
# 
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी
# फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी

## संदर्भ 
## तळटीप
## बाह्य दुवे 
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:फॉर्म्युला वन
गिरीभ्रमण

गिरीभ्रमंण हा छंद आहे- राजामाची हा रात्री भ्रमंतीकरण्यास चांगले आहेत सदरचा किला दोन भागात असून दक्षिणेसश्री वर्धन व उतरेस मनरंजन गड आहे.

वर्ग:अपूर्ण लेख
सोनोमा (कॅलिफोर्निया)

इवलेसे
इवलेसे
**सोनोमा** अमेरिकेच्या कॅलिफोर्निया राज्यातील छोटे शहर आहे. सोनोमा खोऱ्यातील हे शहर येथील वाइन बनविणाऱ्या स्थळांसाठी प्रसिद्ध आहे. २०१० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या १०,६४८ तर आसपासचा प्रदेशातील लोकसंख्या ३२,७६८ होती.

वर्ग:कॅलिफोर्नियामधील शहरे
वर्ग:सोनोमा काउंटी (कॅलिफोर्निया)
न्यू इंग्लिश स्कूल (सातारा)

**न्यू इंग्लिश स्कूल** सातारा शहरातील शाळा आहे. ही शाळा डेक्कन एज्युकेशन संस्था चालविते.

वर्ग:सातारा
वर्ग:महाराष्ट्रातील शैक्षणिक संस्था
रोहू

**रोहू** हा गोड्या पाण्यातील माशाचा प्रकार आहे. हा मासा दक्षिण आशियातील नद्यांमध्ये आढळून येतो. हा मासा वनस्पती तसेच कीटक आणि इतर छोटे मासे खातो.

चंदेरी रंगाचा हा मासा २ मीटरपर्यंत लांबीचा असतो आणि त्याचे वजन ४५ किलोग्रॅम असू शकते.

## आढळ 
रोहू मासा उत्तर, पूर्व आणि मध्य भारतातील नद्यांमध्ये आढळतो. याशिवाय पाकिस्तान, नेपाळ, बांगलादेश, म्यानमार, श्रीलंका आणि व्हियेतनाममध्येही हा मासा आढळतो.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:मासे
अंडी

इवलेसे|अंड्याची भाजी
कोंबडी पासून मिळवलेल्या आणि इतर अनेक पक्ष्यांच्या अंड्यांचा उपभोग खाण्यासाठी केला जातो. कोंबडींची अंडी मोठ्या प्रमाणात जगातील अनेक प्रदेशांमध्ये खाण्यासाठी वापरली जातात.ज्यांची हाडे कमकुवत असतात, अशांची हाडे मजबूत बनतात. हाडांची योग्य प्रकारे योग्य वेळी वाढ ठेवते. हाडे झिजण्यापासून बचाव होतो.

रोज दोन उकडलेली अंडी खाल्ल्याने आपले डोळ्याची नजर तेज बनते, व आपल्या डोळ्यांमधून सर्व घान बाहेर पडते.ज्यांची हाडे कमकुवत असतात, अशांची हाडे मजबूत बनतात. हाडांची योग्य प्रकारे योग्य वेळी वाढ ठेवते. हाडे झिजण्यापासून बचाव होतो.

अंड्यामध्ये नऊ ॲनिमो ऍसिड आहेत जे आपल्या शरीरासाठी अत्यंत लाभदायक आहेत. व्हिटॅमिन A, B, B12 आणि व्हिटॅमिन डी, ई हे अंड्यामध्ये आहेत. शरीराला ज्याची आवश्यकता आहे अशे फायदेशीर ऍसिड अंड्यामध्ये आहेत.

अंड्या मध्ये ॲंटीऑक्सिडेंट्स ल्युटीन आणि जिंजेथिन आहे ज्यामुळे आपल्या डोळ्यांवर पडणारे अनितीन किरण नष्ट करते. अंडी खाल्ल्याने आपले वजन कमी होऊ शकते, अंडी खाल्ल्याने आपल्याला भूक कमी लागते, आणि आपण जेवण प्रमाणात करतो. त्यामुळे आपले वजन संतुलित राहते. यापेक्षाही अनेक बरेच आजार अंडी खाल्ल्याने नष्ट होतात.

### भारतात बनवले जाणारे अंड्याचे पदार्थ 
इवलेसे|चिझ अंडा ऑमलेट सॅंडविच
इवलेसे|उकडलेली अंडी

वर्ग:मांसाहारी खाद्यपदार्थ
प्रामाण्यवाद

कोणत्याही गोष्टीला प्रमाण मनीचे कि नाही यासाठीच्या वादाला प्रामाण्यवाद म्हणतात.

या मध्ये अनेक प्रकार येतात

१.बुद्धीप्रामाण्यवाद

२.अनुभवप्रमाण्यावाद

३.व्यक्तीप्रमाण्यावाद

हे काही प्रमाण्यावादाचे महत्त्वाचे प्रकार आहेत.
जुदेआ (रोमन प्रांत)

thumb|पहिल्या शतकातील जुदेआ प्रांत**जुदेआ** (लॅटिन:  Iudæa किंवा Iudaea जुडिया, हिब्रू: יהודה येहुदा ग्रीक: Ἰουδαία) हा रोमन साम्राज्याचा एक प्रांत होता. या प्रांतामध्ये जुदेआ हा भूप्रदेश तसेच समारिया व इडुमिया हे प्रदेशही समाविष्ट होते. इ.स. १३५ मध्ये सम्राट हाड्रियान याने या प्रांताचे नाव बदलून ते 'सीरिया पॅलेस्टिना' असे केले.

वर्ग:इस्रायलचा इतिहास
हिरवाई प्रकल्प

**हिरवाई प्रकल्प** हा सातारा जिल्ह्यातील इमारतींमधून झाडे लावण्याचा प्रकल्प आहे. हा प्रकल्प सुमारे २.७५ एकर जागेत वसला असून त्याला १२ वर्षे पूर्ण झाली आहे. हा प्रकल्प संध्या पांडुरंग चौगुले व त्यांचा परिवार सांभाळत आहे.

या प्रकल्पात सुमारे २ ते ३ हजार झाडे लावली गेली आहेत.

वर्ग:सातारा जिल्हा
मंगळाई देवी

मंगळाई देवी 

#### स्थान 
मंगळाई देवीचे देऊळ महाराष्ट्रातील सातारा येथे अजिंक्यातारा किल्ल्याच्या मध्यावर व पठारावरील बुरुजावर आहे. येथे प्राणी पकडण्याचा शिवकालीन सापळा आजही सुस्थितीत आढळतो.

सध्या खालच्या मंदिराची व्यवस्था श्री सयाजीराव चव्हाण हे वंश परंपरेने उत्तम प्रकारे पहात आहेत.

खालची मंगळाई देवीचा परिसर उत्तम आहे. मंदिरात सुंदर देवीची मूर्ती आहे.अजिंक्यतारा हा पर्यटन स्थळ म्हणून ओळखला जातो.

वर्ग:सातारा
वर्ग:महाराष्ट्रातील हिंदू मंदिरे
वर्ग:चित्र हवे
स्वामीनाथन आयोग

**स्वामीनाथन आयोग** किंवा राष्ट्रीय शेतकरी (कृषक) आयोगची स्थापना हरित क्रांतीचे जनक डॉ. एम.एस. स्वामीनाथन यांच्या अध्यक्षतेखाली
१८ नोव्हेंबर  इ.स. २००४ रोजी करण्यात आली.

आयोगाने इ.स. २००६ पर्यंत एकूण ६ अहवाल सादर केले. या अहवालात आयोगाने शेतकऱ्यांचा दुरवस्थेची कारणे व त्यावर उपाय सुचविले.
 

## रचना 
शेतकऱ्यांवरील पुनर्रचित राष्ट्रीय आयोगाची रचना खालील प्रमाणे आहे 
* अध्यक्ष - एम.एस. स्वामीनाथन
* पूर्ण-वेळ सभासद - राम शेषन सिंह, श्री वाय.सी. नंदा
* अंशकालिक सदस्य - आर.एल. पितळे, श्री जगदीश प्रधान, चंदा निंबकर (अद्याप सहभागी नाही.), अतुल कुमार अजन
* सदस्य सचिव - अतुल सिन्हा

## उद्दिष्टे
#अन्नसुरक्षा आणि पोषण यांसाठी नियोजन.
#उत्पादन, नफ्याचे प्रमाण आणि शाश्वत शेती या निकषांवर शेतीची व्यवस्था.
#ग्रामीण भागातला थेट शेतीला होणारा पतपुरवठा वाढवणे.
#कोरडवाहू आणि डोंगराळ भागातल्या शेतीसाठी योजना.
#आंतरराष्ट्रीय बाजारात किमतींच्या चढउतारांमुळे होणाऱ्याया आयातीचा कमीतकमी परिणाम देशातील शेतीवर होईल अशी यंत्रणा.
#शेतमालाची गुणवत्ता आणि किंमत यांची जागतिक बाजाराशी सांगड घालून सक्षम बनवणे.
#स्थानिक स्वराज्य संस्थांना अधिकार देऊन त्यांच्याकडून शेतीपूरक पर्यावरण आणि जीवसंस्थांचं जतन आणि संवर्धन करणे.

### शिफारशी
#शेतकऱ्यांच्या उत्पादनाला नफ्यातील ५० टक्के वाटा मिळायला हवा.
#शेतकऱ्यांचे खर्च वजा जाऊन उत्पन्न सरकारी कर्मचाऱ्यांप्रमाणे असावे.
#शेतमालाचा हमीभाव उत्पादन खर्च वगळता ५० % असावा. 
आदी मागण्या करण्यात आल्या.

## हे सुद्धा पहा
* स्वामीनाथन-भूकमुक्तीचा ध्यास (मराठी पुस्तक, लेखक - अतुल देऊळगावकर)

## बाह्य दुवे
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:शेती
हिंदू धर्मातून धर्मांतरित बौद्ध व्यक्तींची यादी

ही **हिंदू धर्म त्यागून बौद्ध धर्माचा स्वीकार करणाऱ्या उल्लेखनीय व्यक्तींची यादी** आहे. भारतातच हिंदू धर्म त्यागून बौद्ध धर्माचा स्वीकार करणारे सुमारे ८४ लाखांहून अधिक लोक आहेत. 
*सम्राट अशोक (इ.स.पू.  २७७–२३१), प्राचीन भारतीय सम्राट.
* अश्वघोष (इ.स. ८० – १५०)
*वज्रबोधी (६७१–७४१)
* जॉयथी थास (१८४५–१९१४), एक सिद्ध उपासक आणि द्रविडी सेल्फ रिस्पेक्ट चळवळीचे नेते.
*डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर (इ.स. १८९१– १९५६), दलित बौद्ध चळवळीचे प्रणेते.
*राहुल सांकृत्यायन (१८९३–१९६३), बौद्ध भिक्खू, विद्वान, हिंदी लेखक आणि अनुवादक
*शंकर रामचंद्र खरात (१९२१ - २००१)
*सुरेश भट (१९३२-२००३)
*मल्लिकार्जुन खडगे (१९४२)
*लक्ष्मण माने (जन्म १९४९), दलित लेखक व समाज सेवक.
*एकनाथ आवाड (१९५६-२०१५)
*बालचंद्रन चुल्लिक्कडू (जन्म १९५७),  मल्याळी कवी.
*उदित राज (जन्म १९५८), एक प्रमुख भारतीय सामाजिक कार्यकर्ते व बौद्ध 
*लेनिन रघुवंशी ( १९७०), उच्चवर्णीय हिंदू जातीत जन्म, कार्यकर्ते
*रूपा कुळकर्णी-बोधी – महाराष्ट्रातील सामाजिक कार्यकत्या, लेखिका व विदर्भ मोलकरीण संघटनेच्या संस्थापक अध्यक्षा .
*सुषमा अंधारे (इ.स. १९७६) वकील, व्याख्यात्या, पुरोगामी स्त्रीवादी अभ्यासक, भटक्या विमुक्त व आंबेडकरी चळवळीतील सामाजिक आणि राजकीय कार्यकर्त्या

## हे सुद्धा पहा
* भारतातील बौद्ध धर्मांतरे

## संदर्भ




वर्ग:धर्मांतर
वर्ग:याद्या
मॅसिडोनिया (रोमन प्रांत)

**मॅसिडोनिया** (लॅटिन: Provincia Macedoniae, ग्रीक: Επαρχια Μακεδονιας) हा रोमन साम्राज्याचा एक प्रांत होता. इ.स. १४६ मध्ये रोमन प्रजासत्ताकाचा सेनानी क्विंटस सेसिलियस मेटेलियस याने मॅसिडोनच्या राजाचा पराभव केल्यावर हा प्रदेश रोमन साम्राज्यात समाविष्ट झाला. 

वर्ग:मॅसिडोनियाचा इतिहास
गेटा (सम्राट)

वर्ग:रोमन सम्राट
वर्ग:इ.स. १८९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २११ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
काबुल शाही

तिसऱ्या शतकात कुषाण साम्राज्याच्या अस्तानंतर काबूल दरी व गांधार या प्रदेशांवर नवव्या शतकापर्यंत बौद्धधर्मीय राजवंशांचे राज्य होते. पुढे इ.स. ८७० च्या सुमारास या प्रदेशावर हिंदू राजघराण्यांची सत्ता आली. या सर्व राज्यांना एकत्रितपणे **काबूल शाही राजघराणी** असे संबाधले जाते. पुढे अकराव्या शतकाच्या सुरुवातीस गझनीच्या महमूदाने या राज्यांचा पराभव केला.
वर्ग:अफगाणिस्तानचा इतिहास
हफथाली साम्राज्य

**हफथाली लोक** हे मध्य आशियातील लोक होते. इसवी सनाच्या पाचव्या शतकात त्यांनी दक्षिणेकडे व पश्चिमेकडे विस्तार करून गुप्त व सासानिद या प्रबळ सत्तांचा पराभव केला. उत्तर भारतावर पाचव्या शतकात आक्रमण करणारे **श्वेत हूण** हे बहुदा हफ्थाली असावेत परंतु त्यांच्यातील संबंध ज्ञात नाही.

वर्ग:भारताचा इतिहास
वर्ग:पाकिस्तानचा इतिहास
वर्ग:अफगाणिस्तानचा इतिहास
वर्ग:चीनचा इतिहास
वर्ग:कझाकस्तानचा इतिहास
वर्ग:किर्गिझस्तानचा इतिहास
वर्ग:तुर्कमेनिस्तानचा इतिहास
वर्ग:उझबेकिस्तानचा इतिहास
वर्ग:ताजिकिस्तानचा इतिहास
पूर्वीय देव कन्हई

**पूर्वीय देव कन्हई**, चिरकुट, काबुली किंवा पाकळी (इंग्लिश:Eastern Swallow) हा एक पक्षी आहे.

हा पक्षी मध्यम आकाराच्या चिमणीयवडा असतो . उडताना शेपटीच्या खाली आणि वर पांढरा भाग दिसतो .वरील भागाचा आणि छातीवरील पट्टीचा रंग नीळा आहे .त्याचा कंठ आणि कपाळाचा रंग तांबडा आहे .खोलवर दुबंगलेली शेपटी असते .

## वितरण 
हा पक्षी जवळजवळ भारतभर  वितरण करतात .तसेच श्रीलंका मालदीव व अंदमान आणि निकोबार बेटे या भागात हिवाळी पाहुणे असतात .ते नेपाळ पासून पूर्वेकडे भूतान आणि अरुणाचल प्रदेश तसेच दक्षिणेकडे कचर व हौलकडी या भागात मे ते जून या काळात ते वीण करतात .

## निवासस्थाने  
हे पक्षी माळराने ,शेतीचा प्रदेश ,झीलानीचा परिसर आणि खाडी येथे असतात .

## संदर्भ 
* पक्षिकोश - मारुती चित्तमपल्ली

वर्ग:पक्षी
सामान्य देवकन्हई

**सामान्य देवकन्हई** (इंग्लिश:Western Swallow) हा एक पक्षी आहे.

==ओळखण 
हा पक्षी मध्यम आकाराच्या चिमणीयवडा असतो .उडताना शेपटीच्या खाली आणि वर पांढरा भाग दिसतो .वरील भागाचा आणि छातीवरील पट्टीचा रंग नीळा आणि कंठ व कपाळाचा रंग तांबडा व खोलवर  असलेली शेपटी व बाहेरील पिसे शेपटी पेक्षा लांब व खालील भागाचा इतर वर्ण कमी पांढरा तर कधी तांबूस असतो .

## वितरण 
जवळजवळ सर्व भारतात हिवाळी पाहुणे असतात .

## निवासस्थाने 
माळराने ,शेतजमिनीचा प्रदेश ,आणि खेडी

## संदर्भ 
* पक्षिकोश - मारुती चित्तमपल्ली 

वर्ग:पक्षी
लुसिटानिया

**लुसिटानिया** (लॅटिन:  Lusitania, पोर्तुगीज: Lusitânia) हा रोमन साम्राज्याचा एक प्रांत होता. या प्रांतामध्ये आजचा जवळपास संपूर्ण पोर्तुगाल व स्पेनचा काही भाग (एस्त्रेमादुरा व सलामांका) हे प्रदेश समाविष्ट होते. लुसितानियाची राजधानी एमेरिटा ऑगस्टा (आजचे मेरिदा, स्पेन) ही होती.

वर्ग:पोर्तुगालचा इतिहास
वर्ग:स्पेनचा इतिहास
नारो आप्पाजी खिरे

कै. श्रीमंत नारो आप्पाजी खिरे (तुळशीबागवाले) (जन्म?, मृत्यू: ६ मार्च १७७५) नाव नारायण होते. मौजीबंधनापर्यंत त्यांचे वास्तव्य सातारा जिल्ह्यातील मौजे पाडळी येथेच होते. समर्थ रामदास स्वामींनी ज्या डोंगरावरील मारुतीची एकनिष्ठ सेवा केली त्या जरांड्याच्या पवित्र भूमीत नारो आप्पाजींचा जन्म झाला. तेथेच त्यांचे बालपण गेले. नारो आप्पाजी रामभक्त होते.

## कारकीर्द
छत्रपती शाहू महाराजांनी सन १७१९ मध्ये नारो आप्पाजी यांची इंदापूर प्रांतात मुतालिक म्हणुन नेमणूक केली. तेव्हापासून १७३२ पर्यंत तरी निदान नारो आप्पाजी साताऱ्यास वास्तव्य करीत होते. 

पुढे थोरले बाजीराव पेशवे ह्यांनी मराठी साम्राज्याची सूत्रे पुण्याहून हलविण्यास सुरुवात केली आणि आपले मुख्य ठाणे साताराऐवजी पुणे केले. पुढे आपल्या कर्तृत्वाने व हुशारीने नारो आप्पाजी यांनी पेशवाईत मोठा लौकिक मिळविला. १७५० मधे नानासाहेब पेशव्यांनी पुणे प्रांताचे सर-सुभेदार म्हणून त्यांची नेमणूक केली. श्रीमंत नारो आप्पाजींनी स्वराज्याची पुनर्भूमिगणना करून जमीनमहसुलांत क्रांती घडविली. तसेच जमाखर्चाचे बाबतीतही त्यांचा हात धरणारा दुसरा मोठा अधिकारी नव्हता. पुणे शहराची वाढ करून व्यापार उदीम वाढविणे, नवीन पेठा बसविणे तसे कात्रज धरणाचे काम नारो आपाजींच्या देखरेखीखालीच झाले. कित्येक प्रसंगी न्यायनिवाडे करणे, जहागिरींच्या हिशोबांचे फडशे पाडणे, महत्त्वाच्या सडकांवर सावलीसाठी झाडे लावणेची व्यवस्था करणे ही कामेही पेशव्यांनी त्यांचेकडून करवून घेतली. सन १७६३ मध्ये पुण्याचा केलेला बचाव व पुण्याची पुनर्रचना, पुरंदर भागातील कोळ्यांचा बंदोबस्त, नारायणरावाचे खुनानंतर पुण्याचा बंदोबस्त, हैदर अल्लीच्या फंदाफितुरांचा बंदोबस्त, अनेक प्रसंगी परकीय वकिलांशी केलेल्या मसलती अशा कितीतरी गोष्टी त्यांच्या कर्तबगारीची साक्ष देतात. पुणे शहराची रचना हीच त्यांची मुख्य कृती असली तरी इतर व्यवहारांतही ते निस्पृह, कर्तबगार व राज्यहितास जपणारे अधिकारी होते.

वर्ग:पेशवाई
वर्ग:इ.स. १७७५ मधील मृत्यू
लायशिया व पॅम्फेलिया

**लायशिया व पॅम्फेलिया** (लॅटिन: *Lycia et Pamphylia*) हा रोमन साम्राज्याचा एक प्रांत होता. सम्राट व्हेस्पासियन याने इ.स. ७४ मध्ये लायशिया व पॅम्फेलिया या प्रांतांचे एकाच प्रशासकीय विभागात रूपांतर केल्यावर या प्रांताची निर्मिती झाली. इ.स. ४३ मध्ये सम्राट क्लॉडिअस याने लायशिया जिंकला तर पॅम्फेलिया हा आधीपासूनच गालेशियाचा भाग होता.

वर्ग:तुर्कस्तानचा इतिहास
प्रिन्सिपेट

सम्राट ऑगस्टस याच्या कारकिर्दीपासून सुरू होणाऱ्या रोमन साम्राज्याच्या पहिल्या राजकीय पर्वास **प्रिन्सिपेट** (लॅटिन: Principate) म्हणून ओळखले जाते. इ.स.पू. ३० मध्ये ऑगस्टसच्या राज्यारोहणानंतर सुरू झालेला हा कालखंड इ.स. २८४ मध्ये तिसऱ्या शतकातील संकटपर्वामुळे समाप्त झाला. यापुढील कालखंड हा डॉमिनेट या नावाने ओळखला जातो.

केवळ एकाच सम्राटाची (प्रिन्सेप्स, लॅटिन: princeps) विस्तृत साम्राज्यावर निरंकुश सत्ता व रोमन प्रजासत्ताकाचे काही कायदे व प्रथा चालू ठेवण्याचा किंवा तसा आभास निर्माण करण्याचा सुरुवातीच्या सम्राटांचा प्रयत्न ही प्रिन्सिपेट कालखंडाची वैशिष्ट्ये आहेत.

वर्ग:रोमन साम्राज्य
वर्ग:रोमन इतिहास