open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
रस (सौंदर्यशास्त्र)

रस (सौंदर्य) हे मनाची भावनिक स्थिती किंवा भावनांचा अभ्यास करणारे शास्त्र आहे,ज्यात प्रामुख्याने सादरीकरण असलेल्या कलांचा समावेश होतो.रस ही नाट्यशास्त्र, नाटक, अभिनय, साहित्य आणि संगीत ह्या कलाशाखांच्या संदर्भात वापरण्यात येणारी संज्ञा आहे.

भारतीय साहित्यविचारात रसविचारांची मांडणी प्रथम भरतमुनी यांनी केली. याचे विस्तारित विवेचन अभिनवगुप्त यांनी केले. एकूण नऊ रस आहेत. भारताने आठ रस व त्यांचे आठ स्थायीभाव सांगितले आहेत. पुढच्या अभ्यासकानी शांत हा नववा रस व त्याचा शांती हा स्थायी सांगितला आहे.

मनुष्याच्या ठिकाणी स्थिर व शाश्वत अशा भावना असतात. या स्थिर व शाश्वत भावनांना स्थायी भाव म्हणतात. हे स्थायी भाव म्हणजे रती, उत्साह, शोक, क्रोध, हास, भय, कंटाळा, विस्मय, शांती हे होय. हे सर्व स्थायी भाव कमीअधिक प्रमाणात प्रत्येकाच्या ठिकाणी असतात. हे स्थायीभाव चाळविले जाउन नऊ प्रकारचे रस निर्माण होतात. 

१. शृंगार 
२. वीर 
३. करुण 
४. हास्य 
५. रौद्र 
६. भयानक 
७. बीभत्स 
८. अद्भुत 
९. शांत

## शृंगार 
***शृंगार**:  ह्या रसात प्रामुख्याने स्त्री व पुरुष यांच्या एकमेकांबद्दल वाटणाऱ्या प्रेमाचा व आकर्षणाचा उल्लेख केलेला असतो. ह्या रसातून वैयक्तिक भावना जागृत होउन शृंगाररस निर्माण होतो.

उदा० १. या कातरवेळी सांज वेळी पाहिजेस तू जवळी.

२.सखे शेजारणी तू हसत रहा; हास्यात फुले गुंफित रहा.

३.दिवा जळे मम व्यथा घेऊनी असशील जागी तू ही शयनी.

## हास्य
***हास्य**:  ह्या रसात प्रामुख्याने विडंबन, चेष्टा, विसंगती ह्यातून निर्माण होणारा विनोद किंवा आनंद वर्णन केलेला असतो. हा रस विनोदी नाटकांतून्, विनोदी पुस्तकातून जाणवतो.

## रौद्र
***रौद्र**:  ह्या रसात प्रामुख्याने क्रोध व चीड ह्या भावना असतात.

## करुण
***करुण**:  ह्या रसात प्रामुख्याने दुःख ही भावना जाणवते. हृदयद्रावक अशा गोष्टीचे वर्णन ह्या रसामध्ये आढळते.

## बीभत्स
***बीभत्स**:  बीभत्स रसात किळस, वीट, तिरस्कार ह्या भावना दिसतात.

## भयानक
***भयानक**:  ह्या रसात भीती ही भावना जाणवते.
ज्या रसात भीति ही भावना जाणवते त्यास भयानक रस म्हणतात.

## वीर
***वीर** : वीर रसात प्रामुख्याने पराक्रम, शौर्याचे वर्णन केलेले असते. ह्या रसात उत्साह हा स्थायीभाव असतो.

## अद्भुत
***अद्भुत**  विस्मय हा ह्या रसाचा स्थायीभाव असतो. ह्यात प्रामुख्याने अलीबाबा आणि चाळीस चोर, अल्लाउद्दिन व जादूचा दिवा, अरेबियन नाईट्स, परीकथा अशा प्रकारच्या आश्चर्यकारक गोष्टींचे वर्णन असते.

## शांत
***शांत** :ह्या रसात प्रामुख्याने भक्ती ही भावना असते. देवालये, आश्रम याठिकाणी शांतता असते. हा रस भूपाळी, अभंग यात असतो
पर्यावरण अभियांत्रिकी

'''''' म्हणजे विज्ञान व अभियांत्रिकी तत्त्वांचा वापर करून पर्यावरण सुधारणे (हवा, पाणी व जमीनीचे स्रोत), मानवास व इतर प्राणिमात्रांस राहण्यायोग्य असे पाणी,हवा व जमीन उपलब्ध करून देणे आहे.

यात, पाणी व हवेचे प्रदुषण नियंत्रित करणे, पुनर्प्रक्रिया, कचऱ्याची विल्हेवाट व लोक-आरोग्याच्या बाबी व पर्यावरण अभियांत्रिकीच्या कायद्यांचे ज्ञान याचा समावेश आहे.तसेच, भविष्यातील बांधकाम प्रकल्पांमुळे, पर्यावरणावर होणाऱ्या परिणामांचा अभ्यासही यात समाविष्ट आहे.

वर्ग:पर्यावरण अभियांत्रिकी
चिंचणी

**चिंचणी** हे महाराष्ट्र राज्याच्या पालघर जिल्ह्यातील एक प्रमुख गाव आहे.

## भौगोलिक स्थान
चिंचणी हे १९.८७° उत्तर अक्षांश आणि ७२.७°पूर्व रेखांशावर अरबी समुद्राच्या किनारी वसले आहे. समुद्रसपाटीपासून सरासरी उंची ९ मीटर (२९ फूट) इतकी आहे. चिंचणी हे रस्त्याने आजूबाजूच्या गावांशी चांगल्या प्रकारे जोडले गेले आहे. हे परिसरातील महत्त्वाचे शैक्षणिक आणि आर्थिक केंद्र आहे. महाराष्ट्राच्या पश्चिम किनाऱ्यावरील सुंदर नैसर्गिक अन् प्रदूषणापासून दूर राहिलेला समुद्रकिनारा या गावाला लाभला आहे. मराठा साम्राज्याचा इतिहासाचा दाखला देणारे स्थळ.

## लोकजीवन
२००१ च्या भारताच्या जनगणनेनुसार, चिंचणीची लोकसंख्या १३४३५ इतकी आहे. पुरुषांचे प्रमाण ५१% तर स्त्रियांचे प्रमाण ४९% आहे. चिंचणीतील सरासरी साक्षरता प्रमाण ७९% असून ते देशाच्या सरासरी (५९.५%) प्रमाणापेक्षा जास्त आहे.ज्वेलरी डायमेकींग हा शतकापेक्षा जुना असलेला गृहउद्योग इथे पिढ्यानपिढ्या चालू आहे.हा भारत देशाबरोबरच दुबई, नेपाळ, बांगलादेश, श्रीलंका, दक्षिण आफ्रिका अशा अनेक देशातील सोने व्यापाऱ्यांचे मुख्य आकर्षण आहे. सोन्याच्या दागिन्यांवर आकर्षक आणि नाजूक नक्षीकाम करण्याचे कसब लाभलेले असे शेकडो डायमेकर्स आजुबाजूच्या परिसरात आहेत.
## स्थानिक संस्कृती
भारतीय कालमानानुसार चैत्र महिन्यापासून नवीन वर्षाच्या सुरुवातीला ठिकठिकाणी यात्रांना प्रारंभ होतो. ह्या गावात गुढीपाडव्याच्या दिवशी येथील गावदेवी मंदिरात यात्रेला प्रारंभ होतो. ही यात्रा तीन दिवस चालते.

### गावदेवी मंदिर
या मंदिरात दरवर्षी गुढीपाडव्याच्या दिवसापासून तीन दिवस गावजत्रा भरत असते.हे मंदिर समुद्रकिनारी स्थित आहे. हे मांगेला समाजाचे श्रद्धास्थान आहे. ह्या मंदिराचे अलीकडेच नूतनीकरण झालेले आहे. मंदिराच्या सभागृहाचे उद् घाटन येथील एकशे तीन वर्षे वयाचे निवृत्त शिक्षक श्री. भास्कर हरी वझे ह्यांच्या हस्ते संपन्न झाले. ह्या मंदिराच्या जत्रेला भक्तगणांची भरपूर गर्दी होते. मुंबई ते गुजरात मधील हजारो भाविक यात्रेला येतात. ही डहाणू तालुक्यातील पहिली जत्रा आहे. स्थानिक लोक ह्या जत्रेच्या माध्यमातून आपला शेतमाल,खाद्यपदार्थ, करमणुकीचे साहित्य विकत असतात त्यामुळे रोजगार उपलब्ध होतो.
### दशावतारी उत्सव
ह्या गावात दरवर्षी दशावतारी उत्सव साजरा केला जातो.उत्सवात दैवी आणि राक्षसी मुखवटे नाचवतात. मुखवटे नाचवणे म्हणजे सोंगे घेणे असते.गणपती बाप्पा, शंखासूर-मत्स्यावतार, भीम-बकासूर, हनुमान-त्राटिका, गजासूर-श्रीशंकर, दक्ष-वीरभद्र,मणिमल्ल-खंडेराय, नरसिंह-हिरण्यकश्यपू अशी सोंगे वाजंत्रीच्या तालावर नाचतात.भवानी मातेची मिरवणूक झाल्यावर दशावतारी उत्सवाची समाप्ती होते. ह्या उत्सवाला दीडशेपेक्षा जास्त वर्षांची परंपरा आहे. हा उत्सव श्री जय भवानी दशावतारी उत्सव मंडळ, चिंचणी साजरा करीत असते. दशावतारी उत्सवाला येथील लोक बोहाडा उत्सव म्हणतात.

## बाह्य दुवे 
## संदर्भ
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate 

वर्ग:डहाणू तालुक्यातील गावे
वर्ग:पालघर जिल्ह्यातील गावे
टाटा इस्टेट

**टाटा इस्टेट** भारताच्या टाटा मोटर्स कंपनीद्वारा उत्पादित चारचाकी वाहन आहे. हे वाहन स्टेशनवॅगन या प्रकारात मोडते.

वर्ग:टाटाची वाहने
वर्ग:स्टेशनवॅगन

## टाटा मोटर्स उत्पादने 
right|thumb|टाटा इंडिका
[200px|right|thumb|[टाटा नॅनो]]
* टाटा सिएरा
* टाटा इस्टेट
* टाटा सुमो
* टाटा सुमो ग्रॅंडे
* टाटा सफारी
* टाटा इंडिका
* टाटा इंडिका व्हिस्टा
* टाटा इंडिगो
* टाटा इंडिगो मरीना
* टाटा इंडिगो मान्झा
* टाटा विंगर
* टाटा मॅजिक
* टाटा नॅनो
* टाटा झेनॉन
* टाटा आरिया
चंपारण

बिहारमधील एक खेडेगाव. येथे गांधीजींनी सत्त्याग्रहाचा प्रयोग केला.

वर्ग:बिहारमधील शहरे
वर्ग:बिहारचा इतिहास
वाहतूक अभियांत्रिकी

'''''' म्हणजे वैज्ञानिक तत्त्वांचा वापर करून लोकांची, प्राण्यांची व सामानाची सुरक्षित, कुशलतेने व पूर्ण कार्यक्षमतेने ने-आण करणे आहे. ही स्थापत्य अभियांत्रिकीची उप-शाखा आहे. हिच्यात खालील सहा विभाग आहेत - अवकाश, हवाई, महामार्ग, पाईपलाईन, देशांतर्गत जलमार्ग, समुद्रकिनाऱ्यावरची व सागरावरची वाहतूक). हे विभाग एकूण १८ तांत्रिक विभागांपैकी एक तृतीयांश विभागांचे प्रतिनिधित्व करतात.

रस्त्यांचे नियोजन आणि बांधणी, शहरांचे नियोजन, आणि वाहतूकीचे नियंत्रण करण्याविषयीचा अभ्यास वाहतूक अभियांत्रिकीत केला जातो. देशातील पायाभूत सुविधासाठी या शाखेचे योगदान फार 
मोठे आहे.

वर्ग:वाहतूक अभियांत्रिकी
फायरफॉक्सचा इतिहास

**फायरफॉक्स** हा आंतरजाल न्याहाळक २३ सप्टेंबर २००२ साली प्रथम काढला गेला.

## आवृत्त्यांचा इतिहास
## संदर्भ आणि नोंदी
यॉन थेरॉन

वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मायकेल क्लिंगर

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क

वर्ग : दक्षिण आफ्रिकेतील क्रिकेट मैदाने
वर्ग : क्रिकेट मैदाने
सेंच्युरियन

**सेंच्युरियन** हा दक्षिण आफ्रिकेच्या प्रिटोरिया आणि जोहान्सबर्ग शहरांच्यामधील प्रदेश आहे. येथे २,३६,५८० व्यक्ती राहतात. हा प्रदेश पूर्वी *व्हेर्वोर्डबर्ग* आणि *लिटलटन* नावांनी ओळखला जायचा.

वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेमधील शहरे
२००९-१० आयसीसी आंतरखंडीय चषक

## गुणतक्ता
***वि** – **१४** गुण
***अ** – **७** गुण (otherwise 3 points)
***प**हिला **डा**व आघाडी – **६** गुण
***र**सामना रद्द – **१०** गुण 

## सामने
### २००९ हंगाम
----

----

----

----

----

----

### २००-१० हंगाम
----

----

----

----

### 2010 season
----

----

----

----

### २०१०-११ हंगाम
----

----

----

## अंतिम सामना
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:आयसीसी आंतरखंडीय चषक
आंबेरी-मालवण

आंबेरी हे मालवणमधील निसर्गाने नटलेले एक गाव आहे.हे गाव मालवण व कुडाळ या २ तालुक्यांना विभाजीत करते.गावच्या वेशीवर कर्ली नदी वाहते जी पुढे अरबी सागराला जाउन मिळते. 
गावामधे प्रसिद्ध अशी काही मंदिरे आहेत.उदा.सकलेश्वर मंदिर,माऊली,सातेरी,भराडीआई इ.दरसाली गावी जत्रा असते,ज्यासाठी लोक मुंबईवरून गावी जातात.मालवणमधून गावी दिवसाला ५ बसेस सोडन्यात येतात.(६,८,१०,२,५ वाजता).मालवणपासून साधारण १ तास लागतो.(अंतर-१८ किमी)

## बाह्य दुवे
* मालवणची चित्रे बघा 
* महाफॉरेस्टचे संकेतस्थळावरील चित्रे 
* आंबेरीच्या बाजाराचे चित्र

## संदर्भ
वर्ग:मालवण तालुका
वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्हा
वॅनबर्न होल्डर

वर्ग:वेस्ट इंडीजचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
झमनशाह दुराणी

thumb|right|200px|
**झमनशाह दुराणी** (पश्तो: شاه زمان خان ;) (इ.स. १७७० - इ.स. १८४४) हा इ.स. १७९३ ते इ.स. १८०० सालांदरम्यान राज्यारूढ असलेला अफगाणिस्तानातील दुराणी साम्राज्याचा अमीर होता. तो अहमदशाह दुराण्याचा नातू व तिमूरशाह दुराण्याचा पाचवा पुत्र होता. तिमूरशाहाच्या मॄत्यूनंतर त्याने बरकझाई घराण्यातील सरदार पायेंदाखानाच्या मदतीने आपल्या भावांस हरवून दुराणी साम्राज्याच्या तख्तावर कब्जा मिळवला. महमूद या आपल्या अखेरच्या प्रतिस्पर्धी भावाकडून निष्ठेची शपथ मिळवून झमनशाहाने त्यास हेराताचा सुभेदार बनवून काबुलातून दूर पाठवले. काबूल व हेरात यांदरम्यान झालेली ही सत्तेची अप्रत्यक्ष वाटणी पुढे शतकभर टिकली. काबूल अफगाण सत्तेचे मुख्य केंद्र राहिले, तर हेरात बह्वंशी स्वायत्तता राखून होते.

झमशाहाने त्याच्या वडलांनी भारतीय उपखंडावर केलेल्या आक्रमणांप्रमाणे मोहिमा आखायचा प्रयत्न करून पाहिला. परंतु या वेळेस त्याच्या समोर भारतीय उपखंडात प्रभावी सत्ता बनलेली ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनी उभी ठाकली होती. ब्रिटिशांनी इराणाच्या शाहास आपल्या बाजूस वळवून त्याच्याकरवी दुराणी साम्राज्यावर प्रतिआक्रमण चढवले. त्यामुळे झमनशाहाला भारतीय उपखंडावरील मोहीम गुंडाळून आपल्या साम्राज्याच्या रक्षणार्थ माघारी फिरणे भाग पडले.

झमनशाहाने त्यानंतर महमुदास हेरातातून हुसकावून हेराताचा सुभा बळकावला. महमुदास इराणात परागंदा व्हावे लागले. परंतु महमुदाने फतेहखानासोबत संधान बांधून इ.स. १८०० च्या सुमारास झमनशाहावर प्रतिआक्रमण केले. या वेळेस झमशाहाला पेशावराच्या दिशेने पळ काढावा लागला. मात्र पेशावरास पोचण्याआधी झमनशाह पकडला गेला. त्याचे डोळे काढले गेले व त्याला काबुलातील बाला हिस्सार किल्ल्यात कैदेत ठेवण्यात आले. पुढे सुमारे ४० वर्षे, म्हणजे हयात असेपर्यंत त्याला कैदेत खितपत पडावे लागले.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:दुराणी साम्राज्य
डेरिक मरे

**डेरिक लान्स मरे** (२० मे, १९४३:पोर्ट ऑफ स्पेन, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो - हयात) हा कडून १९६३ ते १९८० दरम्यान ६२ कसोटी सामने आणि २६ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.

वर्ग:वेस्ट इंडीजचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९४३ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मोहम्मद बिन रशीद अल मक्तूम

**मोहम्मद बिन रशीद अल मक्तूम** किंवा *शेख मोहम्मद* (;  २२ जुलै १९४९) हे संयुक्त अरब अमिराती देशाचे पंतप्रधान, उप-राष्ट्रपती व दुबई अमिरातीचे शासक आहेत.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ
*संयुक्त अरब अमिरातीच्या पंतप्रधानांचे संकेतस्थळ

वर्ग:संयुक्त अरब अमिरातीचे पंतप्रधान
बेंटले

**बेंटले** (इंग्रजी: **Bentley**) ही आलिशान गाड्या बनवणारी ब्रिटिश कंपनी आहे. ती १८ जानेवारी १९१९ साली वॉल्टर ओवेन बेंटले याने स्थापन केली.

## बाह्य दुवे
* बेंटले मोटर्सचे अधिकृत संकेतस्थळ
* बेंटले मोटर्सचे अधिकृत संकेतस्थळ (UK)
* बेंटले मुलसॅनचे संकेतस्थळ 

वर्ग:वाहन उत्पादक कंपन्या
१९७९ क्रिकेट विश्वचषक गट अ

## गट अ सामने
### इंग्लंड वि ऑस्ट्रेलिया
### कॅनडा वि पाकिस्तान
### ऑस्ट्रेलिया वि पाकिस्तान
### इंग्लंड वि कॅनडा
### ऑस्ट्रेलिया वि कॅनडा
### इंग्लंड वि पाकिस्तान
गट अ
तेजस्विनी सावंत

**तेजस्विनी सावंत** (१२ सप्टेंबर, इ.स. १९८०) ही जागतिक विजेतेपद मिळवणारी महाराष्ट्रातल्या कोल्हापूर शहरातली एक भारतीय महिला नेमबाज आहे. तिचे वडील भारताच्या नौदलात अधिकारी होते.

## कारकीर्द
इस्लामाबादमध्ये २००४ साली झालेल्या ९व्या दक्षिण आशिया क्रीडा महासंघ खेळांत तेजस्विनीने भारताचे प्रतिनिधित्व केले आणि भारताला सुवर्णपदक मिळवून दिले. त्यानंतर राष्ट्रीय विजेतेपद स्पर्धेत आशियाई खेळातील सुवर्णपदक विजेती अंजली वेदपाठक भागवत आणि जागतिक विक्रमाची नोंद असलेली सुमा शिरूर यांना मागे टाकत तिने पाच सुवर्णपदके, सहा रजतपदके आणि पाच कांस्यपदकांची कमाई केली. २००६ च्या मेलबोर्न राष्ट्रकुल खेळांत महिलांच्या १० मीटर एर रायफल सिंगल्स आणि महिलांच्या १० मीटर एर रायफल दुहेरी प्रकारात अवनीत कौर सिद्धूसोबत तिने सुवर्णपदकांची कमाई केली. जर्मनीत म्युनिख  येथे २००९ साली झालेल्या आयएसएसएफ विश्वकरंडक स्पर्धेत ५० मीटर रायफल-थ्री पोझिशन्स प्रकारात तेजस्विनीने कांस्यपदक पटकावले. त्यानंतर म्युनिखमध्येच ५० मीटर रायफलप्रोन इव्हेंटमध्ये तिने ८ ऑगस्ट २०१० रोजी जागतिक विजेतेपद प्राप्त केले. ५० मीटर रायफलप्रोन प्रकारात जागतिक विक्रमाची बरोबरी करीत विजेतेपद मिळवणारी तेजस्विनी ही पहिली भारतीय महिला नेमबाज आहे.
ऑ्लिंपिक आणि विश्वचषक स्पर्धेत पदक मिळवणे हे तेजस्विनीचे स्वप्न आहे. सध्या भारतीय ज्युनिअर नेमबाजी संघात तेजस्विनीचा समावेश झाला होता.

## बाह्य दुवे
वर्ग:भारतीय नेमबाज
वर्ग:इ.स. १९८० मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
१९७९ क्रिकेट विश्वचषक गट ब

## गट ब सामने
### भारत वि वेस्ट इंडीज
### न्यू झीलंड वि श्रीलंका
### श्रीलंका वि वेस्ट इंडीज
### भारत वि न्यू झीलंड
### भारत वि श्रीलंका
### न्यू झीलंड वि वेस्ट इंडीज
## बाह्य दुवे
वर्ग : १९७९ क्रिकेट विश्वचषक
१९७९ क्रिकेट विश्वचषक बाद फेरी

## उपांत्य फेरी
### इंग्लंड वि न्यू झीलंड
### पाकिस्तान वि वेस्ट इंडीज
## अंतिम सामना
इंग्लंड संघाने नाणेफेक जिंकुन, गोलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला. वेस्ट इंडीजच्या डावाची सुरुवात खराब झाली व सामन्या एक वेळ त्यांची धावसंख्या ९९/४ अशी झाली होती व ग्रीनीज,हेन्स, कालिचरन व कर्णधार डेव्हिड लॉइड बाद झाले होते. परंतु व्हिव्हियन रिचर्ड्स(*१३८ धावा १५७ चेंडू, ११ चौ, ३ ष*) व कोलिस किंग (*८६ धावा ६६ चेंडू, १० चौ, ३ ष*) यांच्या १३९ धावांच्या भागीदारी मुळे वेस्ट इंडीजने ६० षटकात ९ बाद २८६ धावा केल्या.

इंग्लिश संघाने सावध सुरुवात केली व ३८ षटकात १२९ धावा (*माइक ब्रेर्ली ६४(१३०) - जॉफ बॉयकॉट ५७(१३०)*) केल्या. इंग्लंड संघाच्या शेवटच्या ८ विकेट केवळ ११ धावात गेल्या.

व्हिव्हियन रिचर्ड्सला सामनावीर घोषित करण्यात आले.

## बाह्य दुवे
वर्ग : १९७९ क्रिकेट विश्वचषक
भारतीय विशिष्ट ओळख प्राधिकरण

**आधार** : ही जगातली सर्वात मोठी बायोमेट्रिक व्यक्तिपरिचय योजना आहे. भारतीय रहिवाशांसाठी असलेल्या या योजनेचे नियंत्रण केंद्र सरकारच्या इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालयाच्या आधिपत्त्याखालील युनिक आयडेंटिफिकेशन ॲथॉरिटी ऑफ इंडिया (यूआयडीएआय) या प्राधिकरणामार्फत केले जाते. आधार कायदा २०१६ अनुसार या योजनेला वैधानिक पाठबळ प्राप्त आहे.

या योजनेअंतर्गत भारतातील १ अब्ज २० कोटींवर लोकांचे आधार क्रमांक तयार करण्यात आले आहेत.https://uidai.gov.in/aadhaar_dashboard/india.ph. आधारअंतर्गत भारतातील व्यक्तींना त्यांनी पुरविलेल्या बायोमेट्रिक आणि अन्य तपशीलाच्या अद्वितीयतेच्या आधारावर एक १२ अंकी क्रमांक दिला जातो. सामाजिक सुरक्षितताविषयक आणि सरकारी मदतीच्या योजनांच्या लाभार्थ्यांची ओळख पटविण्यासाठी त्याचप्रमाणे सरकारशी संबंधित सर्व व्यवहारांमध्ये व्यक्तींची ओळख पटविण्यासाठी हा क्रमांक वापरण्यात येत आहे. केंद्र सरकारतर्फे अनेकविध सेवा जसे की बँकांतील खाती, मोबाईल सीमाकार्डे, कर्मचारी भविष्यनिर्वाह निधी योजना, सार्वजनिक वितरणव्यवस्था इत्यांदीच्या खात्यांशी आधार संलग्न करण्यास आग्रह धरण्यात येत आहे.

आधार हे फक्त निवासाचा पुरावा असून नागरिकत्वाचा पुरावा नाही त्याचप्रमाणे आधार क्रमांक मिळाल्याने भारतात अधिवासाचा (डोमिसाईल) हक्क प्रस्थापित होत नाही.

## सुरुवात
केंद्र सरकारच्या नियोजन मंडळांतर्गत जानेवारी २००९ मध्ये युनिक आयडेंटिफिकेशन ॲथॉरिटी ऑफ इंडिया या प्राधिकरणाची स्थापना करण्यात आली. सप्टेंबर २९ २०१०ला आधार योजनेअंतर्गत पहिल्या क्रमांकाचे वितरण महाराष्ट्रातल्या नंदुरबार जिल्ह्यातल्या टेंभली गावातल्या रंजना सोनवणे या महिलेला करण्यात आले. ते देशातील पहिले आधार गाव ठरले. पंतप्रधान मनमोहनसिंग, संयुक्त पुरोगामी लोकशाही आघाडीच्या अध्यक्षा सोनिया गांधी, महाराष्ट्राचे तत्कालीन मुख्यमंत्री अशोक चव्हाण आणि यूआयडीएआयचे तत्कालीन चेअरमन नंदन निलेकणी त्या वेळी उपस्थित होते. आधार क्रमांक नोंदणी व या क्रमाकांचा विविध योजना तसेच खात्यामध्ये वापर करण्यासाठी प्राधिकरणाने ३५ राज्ये-केंद्रशासित प्रदेश तसेच मानव संसाधन विकास मंत्रालय, पेट्रोलियम व नैसर्गिक वायू मंत्रालय, सार्वजनिक बँका, एल.आय.सी, इंदिरा गांधी राष्ट्रीय मुक्त विद्यापीठ या सर्व मुख्य संस्थाबरोबर करार केले आहेत. विविध बँका ,खाते व मंत्रालयानी टप्याटप्याने त्यांच्या योजना किंवा कार्यक्रमांसाठी ओळखपत्र म्हणून व पत्याचा दाखला म्हणून आधार कार्ड वापरण्यास परवानगी दिली आहे. १५ फेबुवारी २०१६ पर्यंत सुमारे ९७.६९कोटी आधार क्रमांक किंवा कार्ड वितरीत करण्यात आले आहेत, म्हणजे साधारणत: ७५.८%लोकापर्यंत ही योजना पोहचली आहे. भारतीय आर्थिक पाहणी अहवाल २०१५-१६ नुसार ६ थेट लाभ हस्तातंर योजनांमध्ये आधार योजनेने महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे, एलपीजी सबसिडी वितरणात ५४.९६%, मनानरेगा योजनेत ५४.१०%, जन धन योजनेत ४२.४५%, सार्वजनिक वितरण व्यवस्थेत ३८.९६%, राष्ट्रीय सामाजिक साहाय्यता योजनेत २४.३१%व कामगार भविष्यनिर्वाह निधी योजनेत १७.५५% माहिती आधार क्रमांकाशी जोडली गेली आहे. जनधन-आधार-मोबाइल या त्रिसूत्रीमधला आधार हा सर्वात मोठा आधारस्तंभ आहे.

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
UIDAI: कुणी तुमचं Aadhaar Card तर वापरत नाही ना? घरबसल्याच ठेवा वॉच 

वर्ग:भारत सरकार
वर्ग:भारताची ओळखपत्रे
वर्ग:भारतातील शासकीय योजना
कॉलिन क्रॉफ्ट

वर्ग:वेस्ट इंडीजचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
क्रिकेट विश्वचषक, १९७९ - अंतिम सामना

२१ जून १९७५ रोजी खेळवल्या गेलेल्या सामन्यात वेस्ट ईंडीझसंघाने ऑस्ट्रेलियाचा १७ धावांनी पराभव केला. वेस्ट ईंडीझसंघासाठी क्लाइव्ह लॉईडने उत्तम फलंदाजी करत ८५ चेंडूत १२ चौकार व २ षटकारांच्या मदतीने १०२ धावा केल्या. ऑस्ट्रेलियाचे ५ फलंदाज धावबाद झाले त्यातील तीन फलंदाजांना व्हिव्हियन रिचर्ड्सने धावबाद केले. 
## अंतिम सामन्या पर्यंतचा प्रवास
|bgcolor=#c1e0ff|अंतिम गुणस्थिती
|colspan=2 align=center|

|- valign=top bgcolor=#c1e0ff
|विरुद्ध
|निकाल
|bgcolor=#c1e0ff|बाद फेरी
|विरुद्ध
|निकाल
|-
|
|४३ धावांनी विजयी
|bgcolor=#c1e0ff|उपांत्य
|
|९ धावांनी विजयी
|}

## अंतिम सामना
### वेस्ट इंडीजचा डाव 
**गडी बाद होण्याचा क्रम:** १-२२ (ग्रीनिज), २-३६ (हेन्स), ३-५५ (कालिचरण), ४-९९ (लॉईड), ५-२३८ (किंग), ६-२५२ (मरे), ७-२५८ (रॉबर्ट्स), ८-२६० (गार्नर), ९-२७२ (होल्डिंग) 

**फलंदाजी केली नाही:** 
 

### ऑस्ट्रेलियाचा डाव
**गडी बाद होण्याचा क्रम:** १-१२९ (ब्रेअर्ली), २-१३५ (बॉयकॉट), ३-१८३ (गूच), ४-१८३ (गोवर), ५-१८६ (रॅंडल), ६-१८६ (लार्किन्स), ७-१९२ (बोथम), ८-१९२ (ओल्ड), ९-१९४ (टेलर), १०-१९४ (हेंड्रिक्स)

**फलंदाजी केली नाही:** 
 

## इतर माहिती
* **नाणेफेक** - इंग्लंड - फलंदाजी
* ** मालिका ** - वेस्ट इंडीजने १९७९ क्रिकेट विश्वचषक जिंकला  
* ** सामनावीर ** - व्हिव्हियन रिचर्ड्स
* **पंच** - डिकी बर्ड व बेरी मेयर

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग : १९७९ क्रिकेट विश्वचषक
वेन लार्किन्स

वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वारली चित्रकला

[thumb|right|300px|[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील वारली चित्रशैलीतील एक चित्र]]
**वारली चित्रकला** ही महाराष्ट्रातील कोकण विभागातील वारली या आदिवासी जमातीची वैशिष्ट्यपूर्ण चित्रशैली आहे. 
डहाणू आणि पालघर जिल्ह्यातील परिसरात राहणाऱ्या वारली जनजातींची ही चित्रे जगप्रसिद्ध झालेली आहेत.
महाराष्ट्र राज्यातील लोकसंस्कृतीचे एक वैशिष्ट्य म्हणून या कलाप्रकाराकडे पाहिले जाते. 
## स्वरूप
गेरूने सारवलेल्या भिंतींवर तांदळाच्या पांढऱ्या पिठाने साधे व सुबक आकार रंगवण्याची पद्धत हे या चित्रशैलीचे वैशिष्ट्य समजले जाते.वारली समाजातील महिला शेतीचे हंगाम, सण उत्सव अशा प्रसंगी भिंतीवर वारली चित्रे काढतात. 
त्रिकोण,गोल आणि आयत या भौमितिक आकृृतींचा प्रामुख्याने वापर वारली चित्रकलेत केलेला पहायला मिळतो. तारपा हे पारंपरिक वाद्य वाजविणारा पुरूष मध्यभागी उभा असून त्याच्याभोवती गोलाकार रचनेत नृत्य करणारे स्री पुरूष अशी चित्रे वारली पद्धतीत विशेष करून आढळतात.
याखेरीज वारली जनजातीच्या देवदेवता,शेती, घर,धान्याचे कोठार,पशु,पक्षी, विविध कामे करणारे स्री पुरूष,बैलगाडी अशी वारली जीवनाशी संबंधित चित्रे यामधे पहायला मिळतात.
वारली जमातीत विवाह प्रसंगी विशेष प्रकारची चित्रे काढण्याची पद्धती रूढ असल्याचे दिसते. विवाह विधीचा महत्त्वाचा भाग म्हणून ही चित्रे शुभ मानली जातात.

## जगभरात प्रसिद्ध
जिव्या सोमा म्हशे या वारली चित्रकाराने सदर कला जगभरात पोहोचविली आहे. म्हशे यांना या कलेसाठी भारत सरकारचा गौरव प्राप्त झाला आहे. त्यांच्याकडून ही कला शिकून अनेक नवनवीन वारली कलाकार आपली कला पोहोचवीत आहेत.कपडे,पिशव्या,भिंती,फुलदाणी,घरे अशा विविध ठिकाणी वारली चित्रकला जगभरात काढली जाते.

## विशेष प्रसंगी सादरीकरण
भारतीय स्वातंत्र्याच्या ७५ व्या वर्षानिमित्त २०२२ साली प्रजासत्ताक दिनाचे औचित्य साधून दिल्ली येथे वारली कलाकारांनी आपल्या कलेचे सादरीकरण घडविले आहे. वारली लोकसंस्कृतीचा स्वातंत्र्यपूर्व काळापासूनचा आधुनिक काळापर्यंतचा प्रवास या कलाकारांनी ५ भित्तीचित्रांच्या द्वारे घडविला आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:चित्रकला
वर्ग:महाराष्ट्रातील कला
वर्ग:आदिवासी
वर्ग:संस्कृती
१९८३ क्रिकेट विश्वचषक गट अ

ह्या पानावर १९८३ क्रिकेट विश्वचषकाच्या **अ गटातील** सामन्यांची माहिती दिली आहे. अ गटात इंग्लंड, पाकिस्तान, श्रीलंका आणि न्यू झीलंड हे चार संघ होते. या पैकी इंग्लंड आणि पाकिस्तान बाद फेरी साठी पात्र ठरले.
## गुणफलक
## गट अ सामने
### इंग्लंड वि न्यू झीलंड
### पाकिस्तान वि श्रीलंका
### इंग्लंड वि श्रीलंका
### न्यू झीलंड वि पाकिस्तान
### इंग्लंड वि पाकिस्तान
### श्रीलंका वि न्यू झीलंड
### न्यू झीलंड वि इंग्लंड
### श्रीलंका वि पाकिस्तान
### पाकिस्तान वि इंग्लंड
### न्यू झीलंड वि श्रीलंका
### श्रीलंका वि इंग्लंड
### पाकिस्तान वि न्यू झीलंड
वर्ग : १९८३ क्रिकेट विश्वचषक
मोझिला फायरफॉक्स ४

मोझिला फायरफॉक्स ४ ही फायरफॉक्स या आंतरजाल न्याहाळकाची आवृत्ती असून ती मार्च २२, २०११ रोजी प्रकाशित झाली. तिची पहिली बीटा आवृत्ती जुलै ६, २०१० रोजी उपलब्ध झाली व शेवटची अस्थिर आवृत्ती प्रकाशन उमेदवार २ ही मार्च १८, २०११ रोजी प्रकाशित झाली. चे सांकेतिक नाव टूमूकुमाके हे ठेवण्यात आले होते व ही आवृत्ती फायरफॉक्सची शेवटचे मोठे प्रकाशन चक्र मानले गेले आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:आंतरजाल न्याहाळक
वर्ग:मोझिला फायरफॉक्स
बाबरी मशीद

इवलेसे|बाबरी मशिदीचे नकाशातील स्थान
**बाबरी मस्जिद** ही भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील अयोध्या शहरामधील एक वादग्रस्त मशीद होती.

१५२७ साली मोगल सम्राट बाबर ह्याच्या काळामध्ये बांधली गेलेली ही मशीद इ.स. १९९२ साली भरवण्यात आलेल्या १.५ लाख कारसेवकांच्या एका विशाल राजकीय रॅलीदरम्यान कोसळलेल्या एका दंगलीमध्ये उद्‌ध्वस्त झाली/करण्यात आली. हिंदू देवता राम ह्याच्या जन्मभूमीवरील मंदिर उद्‌ध्वस्त करून बाबराने ही मशीद उभारली अशी हिंदूंची भूमिका आहे तर ह्या संबंधित राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाने सादर केलेले पुरावे चुकीचे असल्याचे मुस्लिमांचे म्हणणे आहे.

१९९२ सालापासून ते आजवर गेल्या २३ वर्षांत कोर्टाला पुराव्यांची छाननी करता आलेली नाही, असे समजले जाते. छाननी झाली तर त्या जागेवर रामाचे मंदिर होते की नाही याची शहानिशा होईल, आणि मग सगळेच वाद संपुष्टात येतील. बाबरी मशिदीला मशीद म्हणायचे की नाही याबद्दलच वादंग आहेत. त्या इमारतीत कोणतेही मुस्लिम धार्मिक विधी होत नव्हते.  कागदोपत्री ही मशीद नसून एक विवादास्पद पडायला आलेली इमारत होती, असे काहींचे म्हणणे आहे. कोर्टालाही ही भूमिका मान्य असावी.

## बाबरी मशिदीचा विध्वंस या विषयावरील पुस्तके
* अयोध्या आणि हिंदू समाजापुढील प्रश्न (अनुवादित; मूळ इंग्रजी Ayodhya & After : Issues Before Hindu Society लेखक - काॅन्राल्ड एल्स्ट; मराठी अनुवादक - शुभदा गोगटे, वि.ग. कानिटकर)
* अयोध्या आंदोलन : काल-आज-उद्या (जयश्री देसाई)  
* आखरी कलाम (हिंदी, लेखक - दूधनाथ सिंह)
* कितने पाकिस्तान (हिंदी, लेखक - कमलेश्वर)
* रामजन्मभूमी - बाबरी मशीद प्रश्न (डॉ. दिलीप खैरनार)

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* 
* 

वर्ग:अयोध्या
वर्ग:भारतातील मशिदी
टाटा सिएरा

**टाटा सिएरा** भारताच्या टाटा मोटर्स कंपनीद्वारा उत्पादित चारचाकी वाहन आहे. हे वाहन बहुउद्देशीय वाहन या प्रकारात मोडते.

वर्ग:टाटाची वाहने
वर्ग:बहुउद्देशीय वाहने
क्रिकेट विश्वचषक, १९७९ - संघ

## ऑस्ट्रेलिया
* किम ह्युस (क)
* केव्हिन राइट (य)
* ॲलन बॉर्डर
* गॅरी कोझियर
* रिक डार्लिंग
* जॉफ डिमकॉक
* अँड्रु हिल्डिच
* रॉडनी हॉग
* ॲलन हर्स्ट
* ट्रेव्हर लाफलिन
* जेफ मॉस
* ग्रेम पोर्टर
* ग्रॅहाम यॅलप
* डाव्ह व्हॉटमोर
## कॅनडा
* ब्रायन मॉरिसेट (क, य)
* चार्ल्स बक्ष
* रॉबर्ट कॅलेंडर
* क्रिस्टोफर चॅपल
* फ्रँकलिन डेनिस
* कोर्नेलियस हेन्री
* तारिक जावेद
* सेसिल मार्शल
* जितेंद्र पटेल
* ग्लेनरॉय सीली
* मार्टिन स्टीड
* जॉन व्हॅलेन्टाइन
* जॉन वॉन
* गार्नेट ब्रिस्बेन

## इंग्लंड
* माइक ब्रेअर्ली (क)
* बॉब टेलर (य)
* इयान बॉथम
* जॉफ बॉयकॉट
* फिल एडमंड्स
* माईक गॅटिंग
* ग्रॅहाम गूच
* डेव्हिड गोवर
* माइक हेंड्रिक्स
* वेन लार्किन्स
* जॉफ मिलर
* क्रिस ओल्ड
* डेरेक रॅन्डल
* बॉब विलिस
## भारत
* श्रीनिवासराघवन वेंकटराघवन (क)
* सुरिंदर खन्ना (य)
* मोहिंदर अमरनाथ
* बिशनसिंग बेदी
* अंशुमन गायकवाड
* सुनील गावसकर
* करसन घावरी
* कपिल देव
* ब्रिजेश पटेल
* दिलीप वेंगसरकर
* गुंडप्पा विश्वनाथ
* भरत रेड्डी
* यजुर्वेन्द्रसिंग
* यशपाल शर्मा
## न्यू झीलंड
* माइक बर्गीस (क)
* वॉरेन लीस (य)
* लान्स केर्न्स
* इवन चॅटफील्ड
* जेरेमी कोनी
* ब्रुस एडगर
* रिचर्ड हॅडली
* जॉफ हॉवर्थ
* ब्रायन मॅककेचनी
* जॉन मॉरिसन
* वॉरेन स्टॉट
* गॅरी ट्रूप
* ग्लेन टर्नर
* जॉन राइट
## पाकिस्तान
* आसिफ इकबाल (क)
* वसिम बारी (य)
* झहिर अब्बास
* सिकंदर बख्त
* इम्रान खान
* मजिद खान
* जावेद मियांदाद
* सादिक मोहम्मद
* सरफ्राज नवाझ
* मुदस्सर नझर
* वसिम राजा
* हरून रशीद
* इक्बाल कासिम
* हसन जमील
## श्रीलंका
* अनुरा टेनेकून (क)
* बंदुला वर्णपुरा (उप.क)
* सुनील जयसिंघे (य)
* अजित डि सिल्व्हा
* सोमचंद्रा डि सिल्व्हा
* स्टॅन्ली डिसिल्व्हा
* रॉय डायस
* रंजन गुणतिलके
* रंजन मदुगले
* दुलिप मेंडीस
* टोनी ओपाथा
* सुदथ पसक्वॉल
* सुनील वेट्टीमुनी
* रोहन जयसेकरा
## वेस्ट इंडीज
* क्लाइव्ह लॉईड (क)
* डेरेक मरे (य)
* कोलिन क्रॉफ्ट
* जोएल गार्नर
* गॉर्डन ग्रीनिज
* डेसमंड हेन्स
* मायकेल होल्डिंग
* अल्विन कालिचरण
* कोलिस किंग
* व्हिव्ह रिचर्ड्स
* अँडी रॉबर्ट्स
* लॅरी गोम्स
* फौद बच्चूस
* माल्कम मार्शल

## बाह्य दुवे
वर्ग:१९७९ क्रिकेट विश्वचषक
१९८३ क्रिकेट विश्वचषक बाद फेरी

## उपांत्य फेरी
### इंग्लंड वि भारत
### पाकिस्तान वि वेस्ट इंडीज
## अंतिम सामना
## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे 
वर्ग : १९८३ क्रिकेट विश्वचषक
शशकर्ण

**शशकर्ण** (शास्त्रीय नाव: Caracal caracal, *कॅराकल कॅराकल*) हा पश्चिम आशिया व आफ्रिका या भूप्रदेशांत आढळणारा मध्यम आकारमानाचा मार्जारकुळातील प्राणी आहे. सश्यासारख्या टोकदार कानांमुळे त्याला *शशकर्ण* हे नाव मिळाले असावे. 

## संदर्भ व नोंदी 
## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:भूचर प्राणी
वर्ग:चिंताजनक प्रजाती
वर्ग:मार्जार कुळ
वर्ग:सस्तन प्राणी
क्रिकेट विश्वचषक, १९८३ - अंतिम सामना

अंतिम सामन्यात वेस्ट इंडीज संघाने नाणेफेक जिंकून प्रथम गोलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला.रॉबर्ट्स, मार्शल, गार्नर , होल्डिंग व गोम्सच्या मारया पुढे मोहिंदर अमरनाथ (२६ धावा ८० चेंडू) व क्रिस श्रीकातं (३८ धावा ५७ चेंडू) यांचा अपवाद वगळता कोणताही फलंदाज तग धरू शकला नाही. तळाच्या फलंदाजांनी केलेल्या फलंदाजी मुळे भारतीय संघ सर्व बाद १८३ धावा करू शकला. परंतु भारतीय गोलंदाजांनी पिच व हवामानाचा योग्य उपयोग करून भक्कम वेस्ट इंडीज संघाला १४० धावातच बाद करून विश्वचषक जिंकला. अमरनाथ व मदनलाल ह्यांनी प्रत्येकी ३ बळी घेतले. अमरनाथ ने ७ षटकात केवळ १२ धावा देत ३ बळी घेतले व त्याला सामनावीराचा पुरस्कार देण्यात आला.

## अंतिम सामन्या पर्यंतचा प्रवास
|bgcolor=#c1e0ff|अंतिम गुणस्थिती
|colspan=2 align=center|

|- valign=top bgcolor=#c1e0ff
|विरुद्ध
|निकाल
|bgcolor=#c1e0ff|बाद फेरी
|विरुद्ध
|निकाल
|-
|
|८ गडी राखुन विजयी
|bgcolor=#c1e0ff|उपांत्य
|
|६ गडी राखुन विजयी
|}

## अंतिम सामना
### भारताचा डाव 
**गडी बाद होण्याचा क्रम:** १-२ (गावस्कर), २-५९ (श्रीकांत), ३-९० (अमरनाथ), ४-९२ (यशपाल शर्मा), ५-११० (कपिल देव), ६-१११ (आझाद), ७-१३० (बिन्नी), ८-१५३ (पाटील), ९-१६१ (मदनलाल), १०-१८३ (किरमाणी)

**फलंदाजी केली नाही:** 
 

### वेस्ट इंडीजचा डाव
**गडी बाद होण्याचा क्रम:** १-५ (ग्रीनीज), २-५० (हेन्स), ३-५७ (रिचर्ड्स), ४-६६ (गोम्स), ५-६६ (लॉईड), ६-७६ (बच्चुस), ७-११९ (दुजॉन), ८-१२४ (मार्शल), ९-१२६ (रॉबर्ट्स), १०-१४० (होल्डिंग)

**फलंदाजी केली नाही:** 
 

## इतर माहिती
* **नाणेफेक** - वेस्ट इंडीज - गोलंदाजी
* ** मालिका ** -   भारतीय क्रिकेट संघाने १९८३ विश्वचषक जिंकला
* ** सामनावीर ** - मोहिंदर अमरनाथ
* **पंच** - डिकी बर्ड व ब्रायन मेयर

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग : १९८३ क्रिकेट विश्वचषक
१९८३ क्रिकेट विश्वचषक गट ब

ह्या पानावर १९८३ क्रिकेट विश्वचषकाच्या **ब गटातील** सामन्यांची माहिती दिली आहे. ब गटात ऑस्ट्रेलिया, भारत, झिम्बाब्वे आणि वेस्ट इंडीज हे चार संघ होते. या पैकी भारत आणि वेस्ट इंडीज बाद फेरी साठी पात्र ठरले.
## गुणफलक
## गट ब सामने
### झिम्बाब्वे वि ऑस्ट्रेलिया
### भारत वि वेस्ट इंडीज 
### वेस्ट इंडीज वि ऑस्ट्रेलिया 
### झिम्बाब्वे वि भारत
### ऑस्ट्रेलिया वि भारत
### झिम्बाब्वे वि वेस्ट इंडीज
### वेस्ट इंडीज वि भारत
### ऑस्ट्रेलिया वि झिम्बाब्वे
### ऑस्ट्रेलिया वि वेस्ट इंडीज
### भारत वि झिम्बाब्वे
### भारत वि ऑस्ट्रेलिया
### वेस्ट इंडीज वि झिम्बाब्वे
वर्ग:१९८३ क्रिकेट विश्वचषक
चांदीअस्वल

वर्ग:भूचर प्राणी
वर्ग:चिंताजनक प्रजाती

## संदर्भ व नोंदी
विमानवाहू नौका

[इवलेसे|right|[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेची युएसएस एंटरप्राइझ आणि फ्रांसची एफएस चार्ल्स दि गॉल या विमानवाहू नौका युद्धकवायती दरम्यान]]
खोल समुद्रात वावरणाऱ्या आणि आपल्यावर विमाने बाळगणाऱ्या आरमारी नौकांना **विमानवाहू नौका** म्हणतात.

## उपप्रकार
* बलूनवाहू नौका
* एस्कॉर्ट कॅरियर
* फ्लीट कॅरियर
* फ्लाइट डेक क्रुझर
* हेलिकॉप्टरवाहू नौका
* सुपरकॅरियर
*(नोंद: वरील नावांचे मराठीकरण करण्याची विनंती)*

वर्ग:प्रकारानुसार सैन्य सामग्री
वर्ग:आरमारी नौका
कदिम शहापुर

'''''' हे भारतातील महाराष्ट्र राज्याच्या छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यातील गंगापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.

कदिम शहापुर हे गाव छत्रपती संभाजीनगर पासून २५ किमी. अंतरावर औरंगाबाद-पुणे हायवेपासून २ किमी. आग्नेय दिशेला आहे तसेच, गंगापुरपासून १७ किमी. अंतरावर आहे.

गावात प.पु.पांडुरंगशाश्री आठवले प्रेरीत स्वाध्याय परिवाराचे कार्य चालते आणि त्या माध्यमातून गावात "लोकनाथ अमृतालयम्" आहे. गावाची लोकसंख्या अंदाजे १२०० च्या जवळपास आहे. गाव पु‍र्णतः हागणदरीमुक्त असून, गावाला 'गाडगेबाबा ग्रामस्वच्छता अभियान' याअंतर्गत जिल्हा स्तरावरील तिसऱ्या क्रमांकाचा पुरस्कार मिळालेला आहे. गावात सिमेंट कॉंक्रिटचे रस्ते आहेत. गावातील सांडपाणी शोषखड्यांद्वारे जमिनीत मुरवले जाते.

वर्ग:छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यातील गावे
वर्ग:गंगापूर तालुक्यातील गावे
वोरोनेझ ओब्लास्त

**वोरोनेझ ओब्लास्त** () हे रशियाचे एक ओब्लास्त आहे. 

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:रशियाचे ओब्लास्त
समारा ओब्लास्त

**समारा ओब्लास्त** () हे रशियाचे एक ओब्लास्त आहे. हे ओब्लास्त रशियाच्या दक्षिण-पश्चिम भागात स्थित असून समारा ही ह्या ओब्लास्ताची राजधानी आहे. तोल्याती हे देखील येथील एक प्रमुख शहर आहे.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:रशियाचे ओब्लास्त
*
अझोवचा समुद्र

[right|thumb|300 px|[काळा समुद्र व अझोवचा समुद्र]]
**अझोवचा समुद्र** (; ) हा पूर्व युरोपाच्या दक्षिण भागातील एक छोटा समुद्र आहे. कर्चच्या सामुद्रधुनीने हा समुद्र काळ्या समुद्रासोबत जोडला गेलेला आहे. अझोवच्या समुद्राच्या उत्तरेला युक्रेन, पूर्वेला रशिया तर पश्चिमेला क्राइमियन द्वीपकल्प आहेत.

किमान ०.९ मीटर व कमाल १४ मीटर खोल असलेला अझोवचा समुद्र जगातील सर्वात उथळ समुद्रांपैकी एक मानला जातो.

## संदर्भ
वर्ग:समुद्र
वर्ग:युरोप
देवयानी (अभिनेत्री)

इवलेसे|देवयानी
**देवयानी** (तमिळ: தேவயானி ; रोमन लिपी: *Devayani* ;), जन्मनाव **सुषमा** (रोमन लिपी: *Sushma* ;) (जून २२, इ.स. १९७४; मुंबई, महाराष्ट्र - हयात), ही तमिळ चित्रपटांतील एक अभिनेत्री आहे. तिने प्रामुख्याने तमिळ, मल्याळम, तेलुगू भाषांतील चित्रपटांत अभिनय केला असून मोजक्या हिंदी व एका बंगाली चित्रपटांतही भूमिका केल्या आहेत.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:इ.स. १९७४ मधील जन्म
वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:मल्याळम चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:तेलुगू चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
धूळ

साधारण‌‌तः ५०० मायक्रोमीटर इतक्या जाडीच्या हवेतील घनकणांना '''''' म्हणतात.

वर्ग:कणीदार पदार्थ
वर्ग:छोटे कण
वर्ग:सफाई
सांगोला महाविद्यालय (सांगोला)

इवलेसे|सांगोला महाविद्यालय, सांगोला (२०२०)

**सांगोला महाविद्यालय** हे सोलापूर जिल्ह्याच्या सांगोला येथील एक उच्च महाविद्यालय आहे. हे पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर सोलापूर विद्यापीठाशी संलग्न आहे. पूर्वी हे महाविद्यालय कोल्हापूरच्या शिवाजी विद्यापीठाशी संलग्न होते.

१९७८ साली महाविद्यालयाची स्थापना झाली होती. सुरुवातीला फक्त कला शाखा कार्यरत होती. १९८१ साली वाणिज्य तर १९९१ साली विज्ञान शाखा सुरू करण्यात आली. पुढे बदलत्या तंत्रज्ञानाला अनुसरून बी.सी.एस्. आणि बी.सी.ए. या अभ्यासक्रमांंची सुरुवात अनुक्रमे २००० आणि २००३ साली करण्यात आली. महाविद्यालयाच्या संकेतस्थळानुसार

या पुस्तकांत संदर्भ ग्रंथ २७,२६२ आहेत, तर क्रमिक पुस्तकांची संख्या २३,६०० इतकी आहे. याबरोबरच ई-पुस्तकेही उपलब्ध आहेत.  ७५ नियतकालिके आणि १४ वर्तमानपत्र उपलब्ध करून दिली जातात.

## महाविद्यालयाचे यश 
बऱ्याच वेळा महाविद्यालयाचे विद्यार्थी विद्यापीठाच्या अव्वल यादीमध्ये आले आहेत. २०२० सालापर्यंत महाविद्यालयाच्या राष्ट्रीय छात्र सेनेचे १२ विद्यार्थी नवी दिल्ली येथील प्रजासत्ताक दिनाच्या परेडसाठी निवडले गेले आहेत. *युवा महोत्सव* या विद्यापीठाच्या वार्षिक स्पर्धांमध्ये महाविद्यालय दरवर्षी सहभागी होते.

महाविद्यालयाच्या संगणकशास्त्र विभागातील अनेक माजी विद्यार्थी देश-परदेशात मोठ्या माहिती तंत्रज्ञान उद्योगात काम करत आहेत. टाटा कन्सल्टन्सी सर्व्हिसेस, इन्फोसिस आणि विप्रो या प्रमुख कंपन्यांमध्ये बरेच माजी विद्यार्थी कार्यरत आहेत.

## इतर दुवे 
* सांगोला 

* सोलापूर विद्यापीठ

## संदर्भ 
वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील शैक्षणिक संस्था
मिडवेची लढाई

**मिडवेची लढाई** (जपानी:ミッドウェー海戦) ही दुसऱ्या महायुद्धांतर्गत प्रशांत महासागराच्या रणांगणावरील सगळ्यात महत्त्वाची लढाई होती. जून ४ ते जून ७ १९४२ दरम्यान लढल्या गेलेल्या या लढाईत अमेरिकेच्या आरमाराने जपानी आरमाराचा निर्णायक पराभव केला. मिडवे अटॉलवरील जपानी हल्ला परतवून लावताना अमेरिकेच्या आरमाराने जपानच्या समुद्री शक्तीवर प्राणांतिक घाव घातला. याला समुद्री युद्धांतील सगळ्यात धक्कादायक आणि निर्णायक हल्ला समजले जाते.

ही लढाई कॉरल समुद्राच्या लढाईनंतर साधारणपणे एका महिन्यात झाली. या सुमारास अमेरिकन आरमाराने प्रशांत महासागरात आपली पकड बसविणे सुरू केलेले होते. यातून सुटका करण्यासाठी व अमेरिकेला पर्ल हार्बरवरील हल्ल्याप्रमाणे अचानक गाठून त्याचे बल कमी करण्यासाठी जपानने सर्वशक्तिसह अमेरिकेच्या मिडवे अटॉलवरील आरमारावर हल्ला करण्याचे ठरवले. हा हल्ला सफल झाल्यास जपानला प्रशांत महासागरातून हालचाली करण्यास मुक्तहस्त मिळाला असता आणि कदाचित अमेरिकेने प्रशांत महासागरातून हार मानून काढता पायही घेतला असता.

मिडवेला नांगरलेल्या अमेरिकेच्या विमानवाहू नौकांना बाहेर खेचून नेस्तनाबूद करण्याचा व एकदा या विमानांचा धोका नष्ट झाला की मिडवेवर चढाई करून तेथे तळ उभारून प्रशांत महासागरात आपले हातपाय पसरण्याचा जपानचा कावा होता. मिडवे नंतर सामोआ व फिजीवरील जपानी हल्ल्यांची तयारीही सुरू होती. परंतु अमेरिकेला याचा आधीच सुगावा लागला व त्यांनी जपानी आरमारालाच आपल्या जाळ्यात खेचण्याचा बेत रचला. हल्ला झाल्यावर अमेरिकेचे प्रत्युत्तर काय असेल याचा जपानी सेनापतींनी बांधलेला अंदाजही चुकला.

या लढाईत अमेरिकेते एक विमानवाहू नौका व एक विनाशिका गमावली तर जपानी आरमाराच्या चार विमानवाहू नौका व एक जड क्रुझर नष्ट झाल्या. या लढाईमुळे तसेच सोलोमन द्वीपांतील लांबलेल्या लढाईमुळे जपानी जहाजबांधणीचा वेग व जपानी आरमाराचा जहाजे गमावण्याचा वेग यांत बरेच अंतर पडले व जपानी आरमार दुबळे होऊ लागले. दुसरीकडे अमेरिकेने आपल्या आरमाराचे बल वाढवण्यास सुरुवात केली व प्रशांत महासागरात वर्चस्व स्थापले.

## हे सुद्धा पहा 
* मिडवे (२०१९ चित्रपट)

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:दुसरे महायुद्ध
वर्ग:लढाया
जगदंबिका माता मंदिर (केळापूर)

आंध्र महाराष्ट्राच्या सीमेपासून २० कि.मी. अंतरावर व पांढरकवडा या तालुक्याच्या ठीकाणापासून केवळ ४ कि.मी. अंतरावर राष्ट्रीय महामार्ग ७ या महत्त्वाच्या हैदराबाद - नागपूर रस्त्यावर केळापूर या छोटेखानी गावी मॉ जगदंबेचे अति प्राचीन हेमाडपंथी प्राचीन मंदिर आहे. ही जगदंबा अतिशय जागृत असून आंध्र प्रदेश व विदर्भातील दूरवरून भाविक मोठ्या संखेने येथे दरवर्षी येत असतात. तरी वर्षानुवर्षे हे मंदिर उपेक्षीत होते.

१९८८ मध्ये श्री जगदंबा संस्थान केळापूर पब्लिक ट्रस्ट म्हणून घोषीत करण्यात आले व संस्थान्चे परीसरांत अनेक सावलीच्या व शोभिवंत फुलझाडांची लागवड करून मंदिर परिसराचे सौंदर्य वाढविण्याचा प्रामाणिक प्रयत्न केला. दुरवरून येणाऱ्या भाविकांसाठी भक्त निवास / मंगलकार्यालय, मुलांसाठी बाल उद्यान आदिंच्या सोयी केल्या आहेत.

२ ऑक्टो १९८२ रोजी म. शिवाजीराव मोघे उपमंत्री म. रा. यांचे शुभहस्ते, श्री. अण्णासाहेब पारवेकर यांचे अध्यक्षतेखाली, श्री. संत ईस्तारी महाराज (किन्ही) यांचे प्रमुख उपस्थितीत व घाटंजी, पांढरकवडा य दोन्ही तालुक्यातील अनेक भाविक नागरिकांचे उपस्थितीत मॉं. जगदंबेच्या प्रेरणेने मंदीराचे जीर्णोद्धाराच्या भूमीपूजनाचा सोहळा थाटात पार पडला. १९८२ ते १९८७ पर्यंत एकता मंडळ जीर्णोद्धार समीतीच्या वतीने भाविकांकडून सार्वजनिक रूपात वर्गणी गोळा करून जीर्णोद्धाराचे कार्य करण्यात आले. समीतीने या कामावर साडे चार लक्ष रु. खर्च केला.

डॉ. या. मा. काळे लिखित "वऱ्हाडचा इतिहास" या पुस्तकामध्ये केळापुरच्या देवीचा उल्लेख केला आहे. "केळापूर - पांढरकवडा ही गावे जवळ जवळ आहे. केळापूरात देवीचे हेमाडपंथी मंदिर आहे. केळापूरात एकाच शिळेस चारही बाजूस गणपतीची सुंदर मूर्ती कोरलेली आहे येथे किल्ला आहे. यास कुंतलपूर हे जुने नाव असून प्राचीन चंद्रहास राजाने नगर अशी आख्यायीका आहे. इ.स. १८१८ मध्ये दुसरा बाजीराव पेशवा पळत असता येथे ऍडम्स व स्मिथ या ब्रिटिश सरदरांशी त्याचे सैन्याने लढा दिला. पण त्यात बाजीरावाचे सैन्याचा पराभव होऊन त्यास उत्तरेकडे पळावे लागले व अप्पासाहेब भोसल्यांना जाउन मिळण्याचा त्याचा बेत फसला."

देवगीरीचा राजा रामदेवराव यावे दरबारात हेमाद्रीपंत नावाचा प्रधान होता. तो वास्तूशिल्पज्ञ होता. त्याचेच काळात हेमाडपंथी मंदीराची बांधणीची पद्धत सुरू झाली. त्यानुसार हे मंदिर १४ व्या शतकातील असावे असे वाटते. प्राचीन इतिहासाचा संदर्भ लक्षात घेता येथील देवीचे मंदिर पांडवकालीन असावे असे वाटते. धर्मराजाने अश्वमेध यज्ञासाठी सोडलेला शामकर्ण नावाचा अश्व कुंतलपूरात चंद्रहास राजाने अडविला असा उल्लेख कवी श्रीधर रचित ’जैमिनी अश्वमेध’ या ग्रंथात अध्याय ५१ ते ६१ मध्ये आढळतो. केळापूर येथील देवीमंदीरात परंपरेने गोंधळ करणारे गोंधळी कुंतलपूरचा राजा चंद्रहास, राजकुमारी विषया, यांचा इतिहास पोवाड्याद्वारे आजही सांगतात तेव्हा पौराणिक कालीन कुंतलापूर ते आजचे केळापूर होय याबाबत शंका वाटत नाही.
एरट्रान एरवेझ

**एरट्रान एअरवेज** तथा **एरट्रान** ही अमेरिकेतील विमानवाहतूक कंपनी आहे. सप्टेंबर २०१० मध्ये साउथवेस्ट एरलाइन्सने ही कंपनी विकत घेण्याचे जाहीर केले.

याची स्थापना १९९३मध्ये झाली होती.

वर्ग:अमेरिकेमधील नामशेष विमानवाहतूक कंपन्या
वर्ग:इ.स. १९९३ मधील निर्मिती
वर्ग:इ.स. २०१० मधील समाप्ती
कॉन्टिनेन्टल एरलाइन्स

thumb|200px|कॉन्टिनेन्टल एरलाइन्स- एक चित्र
**कॉन्टिनेन्टल एरलाइन्स** अमेरिकेतील विमानवाहतूक कंपनी होती. ऑक्टोबर २०१० मध्ये ही कंपनी युनायटेड एरलाइन्समध्ये विलीन झाली.. या विलीनीकरणाआधी कॉन्टिनेन्टल एरलाइन्स अमेरिकेतील प्रवासी-मैलानुसार चौथ्या क्रमांकाची मोठी विमानवाहतूक कंपनी होती. तेव्हा व आताही कॉन्टिनेन्टल अमेरिकेच्या ५० राज्यात, लॅटिन अमेरिका, कॅनडा, युरोप आणि आशिया-पॅसिफिक भागात विमानसेवा पुरवत असत. ही विमानसेवा मुख्यत्वे नुआर्क, क्लीव्हलॅंड, ह्युस्टन तसेच गुआमच्या ॲंतोनियो बी. वोन पॅट आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरून कार्यरत होती. यातील बव्हंश सेवा आता युनायटेड एरलाइन्स पुरवते.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:अमेरिकेमधील नामशेष विमानवाहतूक कंपन्या
वर्ग:कॉन्टिनेन्टल एरलाइन्स
विल्यम जेम्स वानलेस

**सर विल्यम जेम्स वानलेस** (जन्म- मे १, १८६५ - मृत्यू मार्च ३, १९३३) कॅनडा देशात जन्मलेले हे एक मिशनरी शल्यविशारद होते.  त्यांनी १८९१ मध्ये मिरज येथे वैद्यकीय मिशनची स्थापना केली.  

वर्ग:डॉक्टर
वर्ग:कॅनडा
वर्ग:कॅनेडियन डॉक्टर
वर्ग:इ.स. १८६५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९३३ मधील मृत्यू
वर्ग:कैसर-ए-हिंद पुरस्कार विजेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
२०१० राष्ट्रकुल खेळांमधील तिरंदाजी

**२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील तिरंदाजी** स्पर्धा यमुना क्रीडा संकुल येथे ४ ते १० ऑक्टोबर २०१० दरम्यान खेळवण्यात आली.
## स्पर्धा
२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील तिरंदाजी स्पर्धा टार्गेट तिरंदाजी प्रकारात मोडते.
### पुरूष
### महिला
## मैदान
* प्राथमिक फेरी: यमुना क्रीडा संकुल, ४-६ ऑक्टोबर २०१०
* स्पर्धा: इंडीया गेट, ७-१० ऑक्टोबर २०१०

## ट्रेनिंग मैदान
*यमुना क्रीडा संकुल

## पदक तालिका
## संदर्भ व नोंदी
## हे सुद्धा पहा
* २०१० राष्ट्रकुल खेळ

## बाह्य दुवे
* स्पर्धा कार्यक्रम (इंग्लिश मजकूर)

वर्ग:२०१० राष्ट्रकुल खेळ
वर्ग:२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील तिरंदाजी
२०१० राष्ट्रकुल खेळांमधील ॲथलेटिक्स

वर्ग : २०१० राष्ट्रकुल खेळ
वर्ग:रिकामी पाने
२०१० राष्ट्रकुल खेळांमधील बॅडमिंटन

**२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील बॅडमिंटन**  स्पर्धा ४ ते १४ ऑक्टोबर २०१० दरम्यान सिरी फोर्ट क्रीडा संकुल व साकेत क्रीडा संकुल नवी दिल्ली येथे खेळवण्यात आली.

## पदक तक्ता 
;माहिती:

## मैदान
;स्पर्धा मैदान
*सिरी फोर्ट क्रीडा संकुल

;ट्रेनिंग मैदान        
*सिरी फोर्ट क्रीडा संकुल
*साकेत क्रीडा संकुल

## स्पर्धे नुसार पदक
## संदर्भ व नोंदी
* Official 2010 CWG sport page (इंग्लिश मजकूर)

वर्ग : २०१० राष्ट्रकुल खेळ
२०१० राष्ट्रकुल खेळांमधील मुष्टियुद्ध

**२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील मुष्टियुद्ध** स्पर्धा तालकटोरा इंडोर मैदान येथे ५ ते ११ व १३ ऑक्टोबर २०१० रोजी झाली.
## स्पर्धा माहिती 
## पदक तालिका 
;माहिती:

## बाह्य दुवे 
* स्पर्धा कार्यक्रम 

वर्ग:२०१० राष्ट्रकुल खेळ
२०१० राष्ट्रकुल खेळांमधील हॉकी

## पुरूष
### पंच 
राष्ट्रकुल संघटनने नियुक्त केलेले १२ पंच खालील प्रमाने आहेत.

*
*
*
*
*
*

*
*
*
*
*
*

### गट 
#### गट अ 
----

----

----

----

----

----

----

----

----

#### गट ब 
----

----

----

----

----

----

----

----

----

### ५ ते १०व्या स्थानासाठीचे सामने 
#### ९व्या व १०व्या स्थानासाठीचा सामना 
#### ७व्या व ८व्या स्थानासाठीचा सामना 
#### ५व्या व ६व्या स्थानासाठीचा सामना 
### १ला ते ४था स्थानासाठीचा सामना 
#### उपांत्य फेरी 
----

#### कास्य पदक सामना 
#### सुवर्ण पदक सामना 
## महिला 
### पंच 
राष्ट्रकुल संघटनने नियुक्त केलेले १२ पंच खालील प्रमाणे आहेत.

*
*
*
*
*
*

*
*
*
*
*
*

### गट 
#### गट अ 
----

----

----

----

----

----

----

----

----

#### गट ब 
----

----

----

----

----

----

----

----

----

### ५ ते १०व्या स्थानासाठीचे सामने 
#### ९व्या व १० व्या स्थानासाठी सामना 
#### ७व्या व ८ व्या स्थानासाठी सामना 
#### ५व्या व ६व्या स्थानासाठी सामना 
### १ ते ४ स्थानासाठीचे सामने 
#### उपांत्य फेरी 
----

#### कास्य पदक सामना 
#### सुवर्ण पदक सामना 
## हे सुद्धा पहा 
* २०१० राष्ट्रकुल खेळ

## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे 
वर्ग:२०१० राष्ट्रकुल खेळ
संवत्सरी प्रतिक्रमण

जैन धर्मानुसार, माणसाच्या हातून ज्या काही वाईट,दोषयुक्त घटना घडल्या त्या घटनांची आठवण करून, त्या घडलेल्या घटनांची उजळणी करून व अपराधीक भावनेने आत्मलीन होऊन मनमोकळेपणाने क्षमा मागणे,तसेच पुन्हा असा दुराचार घडु नये म्हणून प्रतिज्ञा करणे यास '''''' म्हणतात.अशा वर्तनाने मन दोषमुक्त होते.मनःशांती मिळते असा समज आहे.हे भाद्रपद शुद्ध चतुर्थीला करावे अशी धारणा आहे.

वर्ग:जैन धर्म
क्रिकेट विश्वचषक, १९८३ - संघ

## ऑस्ट्रेलिया
* किम ह्युस (क)
* रॉडनी मार्श (य)
* ॲलन बॉर्डर
* ट्रेव्हर चॅपल
* टॉम होगन
* रॉडनी हॉग
* डेव्हिड हूक्स
* जॉफ लॉसन
* डेनिस लिली
* केन मॅकले
* जेफ थॉमसन
* केप्लर वेसल्स
* ग्रेम वूड
* ग्रॅहाम यॅलप
## इंग्लंड
* बॉब विलिस (क)
* डेव्हिड गोवर (उप.क.)
* इयान गोल्ड (य)
* पॉल ॲलॉट
* इयान बॉथम
* नॉर्मन कोवान्स
* ग्रॅहाम डिली
* ग्रेम फाउलर
* माईक गॅटिंग
* ट्रेव्हर जेस्टी
* ॲलन लॅम्ब
* व्हिक मार्क्स
* डेरेक रॅन्डल
* क्रिस टॅवरे
## भारत
* कपिल देव (क)
* मोहिंदर अमरनाथ (उप.क.)
* सय्यद किरमाणी (य)
* कीर्ती आझाद
* रॉजर बिन्नी
* सुनील गावसकर
* मदनलाल
* संदीप पाटील
* बलविंदरसिंग संधू
* यशपाल शर्मा
* रवि शास्त्री
* कृष्णम्माचारी श्रीकांत
* दिलीप वेंगसरकर
* सुनील वाल्सन

* पी.आर. मानसिंग (व्यवस्थापक)

## न्यू झीलंड
* जॉफ हॉवर्थ (क)
* वॉरेन लीस (य)
* इयान स्मिथ (य)
* जॉन ब्रेसवेल
* लान्स केर्न्स
* इवन चॅटफील्ड
* जेरेमी कोनी
* जेफ क्रोव
* मार्टिन क्रोव
* ब्रुस एडगर
* रिचर्ड हॅडली
* मार्टिन स्नेडन
* ग्लेन टर्नर
* जॉन राइट
## पाकिस्तान
* इम्रान खान (क)
* अब्दुल कादिर (उप.क.)
* वसिम बारी (य)
* इजाज फकीह
* मन्सूर अख्तर
* मोहसीन खान
* मुदस्सर नझर
* रशीद खान
* सरफ्राज नवाझ
* शाहिद महबूब
* ताहिर नक्काश
* वसिम राजा
* झहिर अब्बास
* जावेद मियांदाद
## श्रीलंका
* दुलिप मेंडीस (क)
* अर्जुन रणतुंगा (उप.क.)
* गाय डि आल्विस (य)
* अशांत डिमेल
* सोमचंद्रा डि सिल्व्हा
* रॉय डायस
* विनोदन जॉन
* ब्रेन्डन कुरुप्पु
* रंजन मदुगले
* रुमेश रत्नायके
* अतुल समरसेकरा
* सिदाथ वेट्टीमुनी
* सुसिल फर्नांडो
* ग्रॅनव्हिल डि सिल्वा
## वेस्ट इंडीज
* क्लाइव्ह लॉईड (क)
* व्हिव्ह रिचर्ड्स (उप.क.)
* जेफ डुजॉन (य)
* फौद बच्चूस
* वेन डॅनियल
* विन्स्टन डेव्हिस
* जोएल गार्नर
* लॅरी गोम्स
* गॉर्डन ग्रीनिज
* डेसमंड हेन्स
* मायकल होल्डिंग
* ऑगस्टिन लोगी
* माल्कम मार्शल
* अँडी रॉबर्ट्स
## झिम्बाब्वे
* डंकन फ्लेचर (क)
* डेव्हिड हॉटन (उप.क., य)
* रॉबिन ब्राउन 
* इयान बुट्चार्ट
* केव्हन करान
* जॅक हेरॉन
* ग्रेम हिक
* विन्स हॉग
* ग्रँट पॅटरसन
* जेराल्ड पेकओव्हर
* अँडी पायक्रॉफ्ट
* पीटर रॉसन
* अली शाह
* जॉन ट्रायकोस

वर्ग:१९८३ क्रिकेट विश्वचषक
२०१० राष्ट्रकुल खेळांमधील भारोत्तोलन

## वेटलिफ्टिंग पदक तालिका 
## स्पर्धा
### पुरूष
### महिला
## बाह्य दुवे
* स्पर्धा कार्यक्रम 

वर्ग : २०१० राष्ट्रकुल खेळ
वर्ग : २०१० राष्ट्रकुल खेळामधील वेटलिफ्टिंग
२०१० राष्ट्रकुल खेळांमधील टेनिस

## मैदान 
* आर.के. खन्ना टेनिस संकुल

### सराव मैदान
* सिरी फोर्ट क्रीडा संकुल - ९ कोर्ट
* आर.के. खन्ना टेनिस मैदान - ६ कोर्ट

## पदक तालिका
;Key:

## पदक विजेते
## संदर्भ व नोंदी
## हे सुद्धा पहा 
* २०१० राष्ट्रकुल खेळ

वर्ग:२०१० राष्ट्रकुल खेळ
वर्ग:२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील टेनिस
कुंभोज

हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील कोल्हापूर जिल्ह्यातील हातकणंगले तालुक्यातील एक गाव आहे. हे जैन धर्मियांचे तीर्थक्षेत्र आहे. येथे बाहुबलीची मूर्ती आहे.

वर्ग:कोल्हापूर जिल्हा
वर्ग:हातकणंगले तालुका
वर्ग:जैन तीर्थक्षेत्रे
वर्ग:कोल्हापूर जिल्ह्यातील गावे
२०१० राष्ट्रकुल खेळांमधील कुस्ती

**२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील कुस्ती स्पर्धा** इंदिरा गांधी एरिनामध्ये ५ ते १० ऑक्टोबर २०१० दरम्यान खेळवण्यात येईल. इतर मोठ्या कुस्ती स्पर्धेप्रमाणे दोन कास्य पदकांच्या एवेजी केवळ एकच कास्य पदक देण्यात येईल.

## कुस्ती पदक माहिती
## स्पर्धा
### पुरूष
#### फ्री स्टाईल
#### ग्रेको-रोमन
### महिला
#### फ्री स्टाईल
## संदर्भ व नोंदी
## बाह्य दुवे 
* Schedule 

वर्ग : २०१० राष्ट्रकुल खेळ
२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील वेटलिफ्टिंग – महिला ४८ किलो

## स्पर्धक
## अंतिम मानांकन
## संदर्भ व नोंदी
## बाह्य दुवे
*निकाल अधिक्रुत संकेतस्थळावर (इंग्लिश मजकूर)
वर्ग : २०१० राष्ट्रकुल खेळामधील वेटलिफ्टिंग
ब्रह्मी भाषा

**ब्रम्ही ** ही ब्रह्मदेश या देशाची राष्ट्रभाषा आहे. ह्या भाषेचे अधिकृत नाव **म्यानमार भाषा** हे असले तरीही तिला मराठी-हिंदीत ब्रम्ही असेच म्हणतात. इंग्रजीत तिला बर्मीज म्हणतात.  ही एक चिनी-तिबेटी भाषासमूहातील भाषा आहे. ह्या समूहात चिनी भाषा (मॅन्डेरिन,  कॅन्टॉनी, तैवानी व फुजी वगैरे), सयामी (थाई), भोट भाषा (तिबेटी) आणि किराती या अन्य भाषा आहेत.

## हे सुद्धा पहा 
* जगातील भाषांची यादी

वर्ग:चिनी-तिबेटी भाषासमूह
वर्ग:म्यानमार
वर्ग:लाल वर्ग असणारे लेख
२०१० राष्ट्रकुल खेळ पदक तालिका

## पदक तालिका 

## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे
वर्ग:२०१० राष्ट्रकुल खेळ
हॅमिल्टन (ऑन्टारियो)

**हॅमिल्टन** () हे कॅनडा देशाच्या ऑन्टारियो प्रांतामधील एक मोठे शहर आहे. हॅमिल्टन शहर कॅनडाच्या आग्नेय भागात ऑन्टारियो सरोवराच्या पश्चिम काठावर वसले आहे. २०११ साली हॅमिल्टन शहराची लोकसंख्या सुमारे ५.१९ लाख तर महानगर क्षेत्राची लोकसंख्या ७.२१ लाख होती. हॅमिल्टन कॅनडामधील ९वे सर्वाधिक लोकसंख्येचे महानगर आहे.

हॅमिल्टन आग्नेय कॅनडामधील अत्यंत घनदाट लोकवस्तीच्या *गोल्डन हॉर्सशू* नावाने प्रसिद्ध असलेल्या भूभागामध्ये टोराँटोच्या ७० किमी नैऋत्येस वसले असून ते एक प्रमुख औद्योगिक शहर आहे. २०१४ मधील एका सर्वेक्षणानुसार हॅमिल्टन निवासासाठी जगातील सर्वोत्तम शहरांपैकी एक होते. राष्ट्रकुल खेळाची सर्वात पहिली आवृत्ती १९३० साली *ब्रिटिश साम्राज्य खेळ* ह्या नावाने हॅमिल्टनमध्येच भरवण्यात आली होती.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

*

वर्ग:कॅनडामधील शहरे
वर्ग:ऑन्टारियोमधील शहरे
२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील वेटलिफ्टिंग – पुरुष ५६ किलो

## खेळाडू 
## निकाल
## संदर्भ व नोंदी 
## हे सुद्धा पहा 
*२०१० राष्ट्रकुल खेळ
*२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील भारोत्तोलन

वर्ग:२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील वेटलिफ्टिंग
डडली सेनानायके

**डडली सेनानायके** (रोमन लिपी: *Dudley Shelton Senanayake* ;) (जून १९, इ.स. १९११ - एप्रिल १३, इ.स. १९७३) हा श्रीलंकेतील राजकारणी होता. तो २६ मार्च इ.स. १९५२ ते १२ ऑक्टोबर इ.स. १९५३ या कालखंडात श्रीलंकेचा दुसरा पंतप्रधान होता. त्यानंतर २१ मार्च इ.स. १९६० ते २१ जुलै इ.स. १९६० व २७ मार्च इ.स. १९६५ ते २९ मे इ.स. १९७० या काळांतदेखील तो दोन वेळा पंतप्रधानपदी आरूढ झाला.

वर्ग:श्रीलंकेचे पंतप्रधान
वर्ग: श्रीलंकन बौद्ध
२०१० राष्ट्रकुल खेळ मैदाने

## मैदान 
## संदर्भ व नोंदी
## बाह्य दुवे
मैदाने
२०१० राष्ट्रकुल खेळांमधील नेमबाजी

२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील नेमबाजी स्पर्धा  डॉ. कर्नीसिंग शूटींग रेंजवर ५ ते १३ ऑक्टोबर २०१० दरम्यान खेळवली जाईल.

फुल बोर स्पर्धा सीआरपीएफ कँपस मध्ये ९ ते १३ ऑक्टोबर दरम्यान खेळवली जाईल.

## पदक तक्ता
## स्पर्धे नुसार पदक
### क्ले टार्गेट
#### पुरूष स्पर्धा
#### महिला स्पर्धा
### पिस्टल
#### पुरूष स्पर्धा
#### महिला स्पर्धा
### स्मॉल बोर आणि रायफल
#### पुरूष स्पर्धा
#### महिला स्पर्धा
### फुल बोर रायफल
## संदर्भ व नोंदी
वर्ग : २०१० राष्ट्रकुल खेळ
२०१० राष्ट्रकुल खेळांमधील नेटबॉल

**२०१० राष्ट्रकुल खेळांमधील नेटबॉल** स्पर्धा भारताच्या दिल्ली शहरात ३-१४ ऑक्टोबर, २०१० दरम्यान झाली. यातील अंतिम फेरीमध्ये न्यू झीलंडने ऑस्ट्रेलियाचा पराभव करून सुवर्णपदक मिळवले तर इंग्लंडने तिसरा क्रमांक मिळवला.

वर्ग:२०१० राष्ट्रकुल खेळ
जवाहरलाल नेहरू स्टेडियम (दिल्ली)

**जवाहरलाल नेहरू स्टेडियम** () हे भारत देशाच्या दिल्ली शहरामधील एक बहुपयोगी फुटबॉल स्टेडियम आहे. ६०,००० आसनक्षमता असलेल्या ह्या स्टेडियमला भारताचे पहिले पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरू ह्यांचे नाव देण्यात आले आहे. भारतीय फुटबॉल संघ आपले यजमान सामने येथे खेळतो. 

नेहरू स्टेडियम १९८२ साली आशियाई स्पर्धेसाठी बांधण्यात आले. २०१० राष्ट्रकुल खेळांसाठी ह्याची मोठ्या प्रमाणावर डागडुजी करण्यात आली. आजवर येथे दोन एकदिवसीय क्रिकेट सामने खेळवले गेले आहेत. खेळांव्यतिरिक्त संगीत इत्यादी कार्यक्रमांसाठी देखील नेहरू स्टेडियम वापरले जाते.

## बाह्य दुवे
वर्ग:दिल्लीमधील इमारती व वास्तू
वर्ग:भारतातील क्रिकेट मैदाने
वर्ग:२०१० राष्ट्रकुल खेळ मैदान
वर्ग:जवाहरलाल नेहरू
यमुना क्रीडा संकुल

**यमुना क्रीडा संकुल** भारताच्या नवी दिल्ली शहरातील क्रीडा संकुल आहे.

वर्ग:२०१० राष्ट्रकुल खेळ मैदान
आर.के. खन्ना टेनिस संकुल

250 px|इवलेसे|ामधील एक कोर्ट
**आर.के. खन्ना टेनिस संकुल** हे भारत देशाच्या नवी दिल्ली शहरामधील एक टेनिस स्टेडियम आहे. ह्या संकुलामध्ये ५,०१५ आसनक्षमता असलेले एक मुख्य कोर्ट, ६ इतर कोर्ट्स व ६ सराव कोर्ट्स आहेत. हे संकुल इ.स. १९८२ साली खुले करण्यात आले व २००९ साली त्याची डागडुजी करण्यात आली.

१९८२ आशियाई खेळ व २०१० राष्ट्रकुल खेळ ह्या स्पर्धांमधील टेनिस सामन्यांसाठी हे संकुल वापरण्यात आले होते. डेव्हिस करंडक व फेड करंडक स्पर्धांमधील भारत संघाचे काही सामने येथे खेळवले जातात.

वर्ग : २०१० राष्ट्रकुल खेळ मैदान
वर्ग:दिल्ली
सिरी फोर्ट क्रीडा संकुल

**सिरी फोर्ट क्रीडा संकुल** हे भारताच्या दिल्ली शहरातील क्रीडा संकुल आहे. येथे बास्केटबॉल, जलतरण, स्क्वॉश, पिच अँड पट गोल्फ, स्नूकर, नेमबाजी, स्केटिंग, टेनिस, बॅडमिंटन, योगासने, फुटबॉल, क्रिकेट आणि धावण्याची सोय आहे.

वर्ग:२०१० राष्ट्रकुल खेळ मैदान
वर्ग:दिल्लीमधील इमारती व वास्तू
तालकटोरा इनडोअर मैदान

वर्ग : २०१० राष्ट्रकुल खेळ मैदान
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:दिल्लीमधील इमारती व वास्तू
त्यागराज क्रीडा संकुल

**त्यागराज क्रीडा संकुल** हे भारताच्या दिल्ली शहरातील क्रीडा संकुल आहे. ३ अब्ज रुपये खर्च करून दिल्लीच्या सरकारने हे २०१० राष्ट्रकुल खेळांसाठी बांधले होते.

याला तेलुगू कवी त्यागराजचे नाव दिलेले आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:२०१० राष्ट्रकुल खेळ मैदान
वर्ग:दिल्ली