open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
झंझ

महाराष्ट्रात शिलाहार वंशाचे राज्य होते. इसवी सनाच्या ९१०-९३० या काळात  शिलाहार वंशामध्ये झंझ नावाचा राजा होऊन गेला.  हा राजा शंकराचा भक्त होता.  त्याने गोदावरी ते भीमा दरम्यानच्या बारा नद्यांच्या उगमस्थळी एकूण बारा शिवालये बांधली. ती अशी :- 
* कडवा नदीकिनारी असणाऱ्या टाकेद येथील शिवालय.
* कुकडी नदीजवळ असणारे कुकडेश्वर.
* कोटेश्वर, भोरगिरी किल्ला
* घोड नदीवरील वचपे येथील सिद्धेश्वराचे देऊळ.
* त्र्यंबकेश्वर येथे अहिल्यातीर्थाजवळ असणारे भग्न शिवमंदिर.
* धारणा नदीच्या तीरावरील तऱ्हले येथील शिवालय.
* प्रवरा नदीकिनारी असणारे, रतनगडच्या पायथ्याचे रतनवाडी येथील अमृतेश्वर.
* बाम नदीकिनारी असणाऱ्या बेळगाव या गावामधील पुरातन शिवालय.
* मीना नदीवरील पारुंडे या गावातले  ब्रम्हनाथ मंदिर.
* मुळा आणि पुष्पावती या दोन नद्यांच्या दरम्यान खिरेश्वर या गावातील सुप्रसिद्ध नागेश्वर. (ही मुळा नदी अहमदनगर जिल्ह्यातली नदी आहे, पुण्यातली मुळा नाही)
* वाकी नदीच्या उगमस्थानावर (इगतपुरी) येथे असलेल्या  त्रिंगलवाडी किल्ल्याच्या पायथ्याचे शंकराचे शिवालय.
* जिथून मंगलगंगा नदी उगम पावते, तेथील.हरिश्चंद्रेश्वर मंदिर, हरिश्चंद्रगड

वर्ग:महाराष्ट्राचा इतिहास
तृप्ती देसाई

**तृप्ती प्रशांत देसाई** (जन्म?- हयात) या भारतीय सामाजिक आणि राजकीय कार्यकर्त्या असून भूमाता ब्रिगेड नामक (अनरजिस्टर्ड) संघटनेच्या संस्थापक प्रमुख आहेत.

## समाजकारण
तृप्ती प्रशांत देसाई इसवी सन २००८ मध्ये एका सहकारी बँकेच्या कारभाराबाबत आंदोलन करत पुढे आल्या. इसवी सन २०१० मध्ये त्यांनी भूमाता ब्रिगेडची स्थापना केली, इ.स. २०११ मध्ये अण्णा हजारेंसोबत भ्रष्टाचार विरुद्ध आंदोलनात सहभाग घेतला. इ.स. २०१२ मध्ये भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या तिकिटावरून स्थानिक स्वराज्य संस्थेची बालाजी नगर वॉर्डची निवडणूक लढवून पडल्या. इ.स. २०१६ साली शनी शिंगणापूर येथील मंदिराच्या चौथऱ्यावर स्त्रीयांनाही पूजा करण्याचा अधिकार मिळावा म्हणून त्यांनी आंदोलन केले.

## पुरस्कार
* सलाम पुणे पुरस्कार, २०१६

## संदर्भ
वर्ग:सामाजिक कार्यकर्त्या
वर्ग:मराठी व्यक्ती
दहिसर रेल्वे स्थानक

**दहिसर** हे मुंबई शहराच्या पश्चिमेकडील उपनगरांमधील उत्तरेकडचे रेल्वे स्थानक आहे. हे मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या पश्चिम रेल्वे मार्गावर आहे. हे स्थानक मुंबई महानगरातील शेवटचे रेल्वे स्थानक असून येथे केवळ लोकलगाड्या तसेच काही लांबपल्ल्याच्या गाड्या थांबतात.

वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके
जयंत भालचंद्र बापट

जयंत भालचंद्र बापट (इ.स. १९३७?? - ) हे मराठी लेखक आहेत. हे मूळचे वाईचे आहेत.

त्यांचे *गॉडेसेस ऑफ इंडिया, नेपाल अँड तिबेट* हे पहिले पुस्तक मोनाश आशिया इन्स्टिट्यूटच्या मदतीने प्रकाशित झाले. 

इ.स. १९६५ साली ते अमेरिकेतील युटा विद्यापीठाचे आमंत्रण नाकारून ऑस्ट्रेलियातील मेलबोर्नच्या मोनाश विद्यापीठात पीएच.डी.साठी दाखल झाले. त्यानंतर ते तेथेच ऑरगॅनिक केमिस्ट्रीचे प्राध्यापक झाले. इ.स. १९९७ साली निवृत्त झाल्यानंतर तयांनी संशोधनात्मक पुस्तके लिहायला सुरुवात केली. 

१९८०मध्ये बापटांच्या मित्राची पत्नी कॅन्सरने वारल्यावर मरणोपरान्त करावयाच्या धार्मिक विधी करण्यासाठी त्यांनी ऑस्ट्रेलियात स्थायिक झालेल्या दातार नावाच्या गृहस्थांकडून हिंदू पौरोहित्याचे प्राथमिक धडे घेतले आणि यथोचित क्रियाकर्म केले. तेव्हापासून पुढे  बापटांनी ऑस्ट्रेलियात हिंदू पौरोहित्याची ७००पेक्षा अधिक कामे केली आहेत.

बापट हे मेलबोर्नमधील ऑस्ट्रेलियन इंडियन सोसायटी ऑफ व्हिक्टोरिया (AISV)चे संस्थापक सदस्य आहेत. ही संस्था भारतीय आणि अन्य स्थानिक लोकांमधीला एक दुवा आहे. भारतातून पगारी पुरोहित येईपर्यंत सोसायटीने आयोजित केलेल्या सर्व प्रकारच्या पूजा बापट करीत.

## पुस्तके
* The Jātipurāṇas of the Gurava temple priests of Maharashtra.
* The Indian Diaspora : Hindus and Sikhs in Australia (सहलेखक : पुरुषोत्तम बिलिमोरिया आणि  फिलिप ह्यूजेस)
* The Iconic Female : Goddesses of India, Nepal and Tibet (सहलेखिका आयान मॅबेट)
* महाराष्ट्रातील कोळी समाज (प्रस्तावित)
* ऑस्ट्रेलियात स्थायिक झालेले भारतीय (प्रकाशनाधीन)
* बापटांनी एक मराठी कादंबरीही लिहिली आहे.
* जयंत भालचंद्र बापट यांचे समग्र लिखाण (प्रस्तावित)

## पुरस्कार
* जयंत बापट यांना २०११ साली त्यांच्या शैक्षणिक आणि अन्य सामाजिक कार्यासाठी Medal of the Order of Australia (OAM) हा पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.

## संदर्भ
* http://www.indianlink.com.au/an-advocate-of-inclusiveness(प्रीति जब्बाल यांचा लेख)]

वर्ग:मराठी लेखक
कीवर्ड्‌ज : जेंडर फॉर अ डिफरन्ट काइंड ऑफ ग्लोबलायझेशन (पुस्तक)

*कीवर्ड्‌ज : जेंडर फॉर अ डिफरन्ट काइंड ऑफ ग्लोबलायझेशन* हे विविध लेखकांनी लिहिलेले सहा निबंध असलेले पुस्तक आहे.  या पुस्तकाच्या निमित्ताने संपादिका नादिया ताझी या लिंगभाव या संकल्पनेबाबत चर्चा करतात. हे पुस्तक २००४ मध्ये प्रकाशित झाले असून  हे 'कीवर्ड्‌ज' या  शृंखलेचा एक भाग आहे.  ह्या पुस्तकाचे संपादन नाडीया ताझी यांनी केले आहे.

## ''कीवर्ड्‌ज' या  शृंखलेबाबत'''
'कीवर्ड्‌ज' या  शृंखलेचे मुख्य उद्दिष्ट, महत्त्वाच्या विशिष्ट विषयांवर आंतरसांस्कृतिक संवाद घडवून आणणे हे आहे.  विशिष्ट पार्श्वभूमीच्या संदर्भात लिंगभावाचा उलगडा करण्यासाठी सदर पुस्तक आफ्रिका, अमेरिका, अरब जगत, चायना, युरोप व भारत आदी विविध देशांतील  आवाजांना विचारपीठ उपलब्ध करून देते. हे सहाही निबंध हे प्रांताच्या प्रतिनिधित्वासाठी नव्हे तर एक अर्थपूर्ण संवाद करण्यासाठी संपादकांनी एकत्र छापले आहेत.

## **सारांश**
पुस्तकातील पहिले निबंध हे दक्षिण आफ्रिकेतील 'ग्रिकुआटाऊन' मध्ये स्थित आहे. लेखिका लिंडा वाल्डमन या ग्रिकुआटाऊनच्या संदर्भात 'बुरलिंगस' (Boorlings) (त्या शहरात जन्मलेले) 'इनकोमर्स'  (जे  शहरात बाहेरून बाहेरून आलेत) या संकल्पनांना उलगडून लिंगभाव,  समाजातील स्थान व गटाच्या अंतर्गत जवळच्या नात्यांबद्दल महत्त्वाचे संबंध दाखवून देतात. 

दुसरे निबंध हे अमेरिकेवर भाष्य करणारे आहे. यु.एस.ए. मध्ये लिंगभाव ही संकल्पना विशिष्ट स्त्रीवादाच्या संदर्भात विकास पावली. लिंगभाव हे कायद्यात कसे रूपांतरीत झाले यावर लेखक भाष्य करतात. क्वियर सिद्धांत (queer theory), क्वियर चळवळ (queer activism) व ट्रान्सजेंडरनी केलेल्या संघर्षाने लिंगभाव ही संकल्पनेला आव्हान मिळून त्याबद्दल नवीन पद्धतीने विचार करण्यास कसे प्रवृत्त झाले याबाबत पण लेखक येथे मांडतात. लिंगभावाला वेगळ्या पद्धतीने वापरणाऱ्या राजकीय चळवळी व लिंगभाव यांना वेगळे  करता येत नाही असे या लेखाची मुख्य मांडणी आहे. अरब जगतात लिंग व लिंगभाव याचे लावलेल्या अर्थामधील बदल तिसऱ्या निबंधात दाखवलेले आहे. लेखक राजा बेन स्लामा अलगदपणे आधुनिक व आधुनिकपूर्व अरब जगतात हालचाल करून भिन्नलिंगी  समाज व लिंगभावात्मक व्यवस्था टिकवण्यात हिंसेची भूमिका दाखवून देतात. 

चौथ्या निबंधात लेखात चायनाच्या पार्श्वभूमीवर 'झिंगबी (लिंगभाव)' या शब्दाचे व्युत्पत्तीशास्त्र स्पष्ट करतात. चायनामध्ये लिंग हे लिंगभावाच्य आधी येते व लिंगावरच लिंगभाव आधारलेले असते. लेखक स्पष्ट करतात कि 'झिंगबी हे शब्द' सामाजिक या शब्दाशी जोडला गेला आहे व त्याचे चायनाचे भाषिक/ सांस्कृतिक संदर्भ लक्षात येण्यासाठी त्याची दाखल घेणे आवश्यक आहे. लेखिका चायनावर लादलेल्या लिंगभावाच्या युरोपकेन्द्री अर्थाच्या विरोधात मांडणी करतात.  

पाचवे प्रकरण हे युरोप मधील लिंगभावाबाबतीतील चर्चेचा इतिहासाकडे पाहते. लेखक लिंगभावाबाबत विचार करताना येणाऱ्या काही अडचणींना ओळखून त्यावर चर्चा करतात तसेच लिंगभाव ही संकल्पना समजून घेण्यासाठी आवश्यक साधन व संकल्पनांबाबत बोलतात.

सहाव्या निबंधात आधुनिक भारतात लिंगभाव या संकल्पनेचे संकल्पनात्मक व अघळपघळ साधन म्हणून शोध घेतले गेले आहे. या लेखात भारतीय समाजव्यवस्थेतील अनेकविध गात व त्याच्यामधील श्रेणीबद्ध संबंधांकडे लक्ष वेधलेले आहे. भारतासारख्या बहुसांस्कृतिक देशात लिंगभावाला विरोधात्मक दृष्टीकोनातून (एक विरुद्ध दुसरे) न बघता तुलनात्मक पद्धतीनेच बघव लागेल असे हे लेख मांडते.

## **संदर्भ सूची**
वर्ग:स्त्री अभ्यासातील संहिता
वर्ग:स्त्रीवादी साहित्य
जेंडर (पुस्तक)

**जेंडर** हे भारतीय स्त्रीवादी लेखिका व्ही. गीता द्वारे लिखित व स्त्री (भटकळ व सेनची छाप असलेली) प्रकाशनाद्वारे प्रकाशित पुस्तक आहे. सदरचे पुस्तक हे नवीन अभ्यासकांसाठी 'रीडर'च्या स्वरूपात २००२ मध्ये प्रकाशित केले गेले व मैत्रेयी कृष्णराजनच्या 'थियरायझिंग फेमिनिझम' या शृंखलेची  कडी आहे. भारतात हे एक महत्त्वाचे स्त्रीवादी लेखन मानले जाते.

## ठळक मुद्दे
पुस्तकाच्या प्रस्तावनेत व परिचयातच व्ही. गीता स्पष्ट करतात कि लिंगभावाच्या विचारला, उलगडून त्याला जगा कडे  पाहण्याची एक दृष्टी म्हणून मांडणे हे त्यांचे उद्देश आहे. सत्ता व अधिकार हे कसे  काम करते हे समजण्यासाठी लिंगभाव हे महत्त्वाचे आहे. रोजच्या सामाजिक जीवनात लिंगभाव सदर करण्याचा व्यापकपणा त्या प्रभावीपणे प्रकाशात आणतात. तसेच लिंगभावाकडे वर्णनाची व विश्लेषणाची श्रेणी म्हणून बघण्याच्या गरजेकडे लक्ष वेधतात.

## सारांश
पहिल्या प्रकरणात लैंगिक भिन्नतेचे तीन महत्त्वाचे लावलेले अर्थ मांडले आहे:
१) स्त्री व पुरुषांसंदर्भातील धार्मिक समज 
२) स्त्री व पुरुषांमध्ये नैसर्गिकरित्या कांही गुण वैशिष्ट्य असतात हे स्वीकारणाऱ्या सामान्य व्याख्या 
३) स्त्रीत्व व पुरुषत्वाचे नियम टिकून राहिले याचे समाजशास्त्रीय स्पष्टीकारणांचा खुलासा व विभागणी केलेली आहे.

स्त्रीत्व व पुरुषत्व या दोन कोटीक्रमाच्या व्यवहार, विचार व नैतिकतेमधील तणाव व त्या तणावाचे स्त्री-पुरुषांवर होणाऱ्या परिणामांचे परीक्षण लेखिका दुसऱ्या प्रकरणात करतात. 
तिसऱ्या प्रकरणात लेखिका 'भूमिकेचे सिद्धांताचे (जे कामाच्या विभागणीचा प्रवृत्ती म्हणून स्वीकार करते) कार्य प्रकाशात आणतात व बालपणापासून लिंगभावाच्या सादरीकरणाची प्रक्रियेवर भर देतात. 
चौथ्या प्रकरणात लिंगभावाचे विस्तृतीकरण करून ते इतर भिन्नतांशी (वंश, जात, वर्ग इ.) कसे संवादात असते हे लेखिका दाखवतात.

पाचवे प्रकरण हे पूर्वीच्या ४ प्रकरणांपासून वेगळे मार्ग निवडते व लैंगिक भिन्नतेचे विविध ऐतिहासिक स्पष्टीकारणांचा खुलासा देते. कसे, का व केव्हा स्त्री व पुरुषान वेगळे बघण्यात आले असे प्रश्न हे प्रकरण विचारते. लेखिका विविध प्रभावी लेखन जसे फ्रेडरेक ऐंगल्स द्वारा लिहिलेले 'द ओरिजीन्स ऑफ द फॅंमिली,  प्रायव्हेट प्रोपर्टी व स्टेट व या भोवतीच्या विविध चर्चांचा आधार या पुस्तकात घेतात. तसेच त्या मानसशास्त्र व स्त्रीअभ्यासाच्या क्षेत्रातील प्रभावी लिखाणांवरही भर देतात. भारतीय संदर्भातील काही लिंगभावासंदर्भातील सिद्धांताकडे (जे पूर्वीच्या मांडलेल्या सिद्धांत व मांडणीवर पुनः काम केलेले स्वरूप आहे) पण लक्ष वेधतात.

सहाव्या प्रकरणात पुनः रोजच्या आयुष्याकडे परतून त्या लिंगभाव हे कशा स्वरूपात मूर्त रूप धारण करते, अनुभवले व जगले जाते या कडे बघतात. शरीराचे दिसणे, अनुभव व त्यावर लादलेल्या नियमांच्या द्वारे मानवी शरीर सादर होते या रोजच्या अभिव्यक्तींचे परीक्षण या प्रकरणात केलेले आहे.

## योगदान
लग्न, कुटुंब, लिंगभाव व विज्ञान या विषयांवरील स्त्रीवादी लेखनांमध्ये या पुस्तकाचा मोठ्या प्रमाणात पुरावा म्हणून वापर दिसतो.

## संदर्भ सूची
वर्ग:स्त्री अभ्यासातील संहिता
वर्ग:स्त्रीवादी साहित्य
जेंडर (पुस्तक) (आर.डब्ल्यू. कॉनेल)

'जेंडर ' हे आर.डब्ल्यू. कॉनेल या ऑस्ट्रेलियन समाजशास्त्रज्ञाने लिहिलेले जागतिक लिंगभाव  दृष्टिकोन या विषयावरचे पुस्तक आहे. ते ब्लॅकवेल पब्लिशिंगने इ.स. २००२ मध्ये प्रकाशित केले. 

## **ठळक मुद्दे**
वैयक्तिक जीवन, सामाजिक संबंध आणि संस्कृती यांमध्ये लिंगभाव हा एक महत्त्वाचे परिमाण कसा आहे हे लेखिका या पुस्तकात चर्चितात. लिंगभाव या संकल्पनेला समजण्यासाठी त्या विविध चर्चा व विचारांचा आढावा घेतात व जगातील विविध भागांतील संशोधन व विचार वाचकांपुढे मांडतात.

## **सारांश**
पुस्तकातील पहिले प्रकरण ३ भागांमध्ये विभागलेले गेलेले आहे. पहिल्या भागात लिंगभावाला ओळखून जगातील विभिन्न भागात लिंगभावावर आधारित जगण्याच्या एक पद्धती विशद केल्या आहेत. दुसऱ्या विभागात लेखिकेने लिंगभावाच्या संकल्पनेचा आढावा घेऊन, त्या बाबतीतील विविध वादविवादांच्या मुद्यांशी त्यांनी  वाचकांची ओळख करून दिली आहे, व काही मुद्यांबाबत पर्याय देण्याचाही प्रयत्न केला आहे. तिसऱ्या विभागात लेखिकेने लिंगभावाची व्याख्या करून, त्या संदर्भातील विविध प्रश्नांना सामोरे जाण्यासाठी नवीन परिभाषेची गरज मांडली आहे. 

दुसऱ्या प्रकरणात लेखिकेने शाळा, खाणी, कामक्रीडा व युद्ध या लिंगभावाच्या विश्लेषणाच्या स्थळं बाबतीतील उदाहरणांची चर्चा केली आहे. लिंगभावावरील संशोधनातील काही समान विचारणा त्यांनी वर उल्लेखलेल्या चारी संदर्भांशी जोडली आहे. 

तिसरे प्रकरण हे शारीरिक भिन्नत्वाच्या सर्वसामान्य मुद्यांबाबत भाष्य करते. तसेच सामाजिक संरचना व शरीर यामधील विविध संबंध ओळखून लेखिका वाचकांना शरीर व लिंगभाव याबाबत विचार करण्यास अधिक उपयुक्त अशी पद्धत प्रदान करते.

चौथ्या प्रकरणात लिंगभावासंबंधी घालून दिलेले नियम व त्या अवतीभवती व्यवस्थेसंदर्भात मांडणी सांगितली आहे. प्रत्येक संस्थेचे स्वतःचे लिंगभावासंबंधीचे नियम असलेले दिसतात व  त्यांचे सूक्ष्म निरीक्षण केल्यास लिंगभावात्मक संबंध उलगडू शकतात. लिंगभावात्मक संबंध म्हणजे नेहमी स्त्री पुरुशांमधील प्रत्यक्ष संवाद नसून इतर संस्थांद्वारे (उदा. बाजार) अप्रत्यक्षपणे पण घडवला जातो व हे दोन्ही मिळून आपले रोजचे आयुष्य घडवते, असे लेखिकेने म्हणले आहे.. 

वैयक्तिक क्षेत्रात उद्भवणाऱ्या काही प्रश्नांबाबत ५व्या प्रकरणात परीक्षण केले आहे. लिंगभाव स्वतःमध्ये बाणवत मोठे होण्याची प्रक्रिया, लिंगभावात्मक ओळख व लैंगिकता यावर केलेल्या विविध अभ्यासातून या प्रकरणाची मांडणी पुढे आली आहे. 

सहाव्या प्रकरणात आपल्या विश्लेषणाची व्यापती वाढवत लेखिका कंपन्या, सरकार, जागतिक समाज यांसारख्या मोठ्या संरचना व संस्थांचाही समावेश करतात. लेखिका येथे लिंगभावात्मक विषमता, शोषण व विषारीपण यांचे जागतिक लिंगभावात्मक व्यवस्थेचे वैशिष्ट्य म्हणून परीक्षण करतात. 

सातव्या प्रकरणात लिंगभावाबाबतीतील विचारांचा इतिहास व ज्या अभ्यासकांनी ते विचार मांडले, त्यांचा अभ्यास केलेला आहे . पाश्चात्य लिंगभावाच्या सिद्धान्ता निर्मितीतील चार मुख्य  प्रवाहांच्या रूपरेषा मांडून लेखक कॉनेलांनी आपली मांडणी केली आहे. १) विज्ञान, मतवैविध्य व साम्राज्य (१८६०-१९२०), २) मनोविश्लेषण व प्रतिक्रिया (१९२० - १९६५), ३) स्त्रियांची मुक्ती (१९६५-१९८०), ४) वैविध्यतेचे युग (१९८० -२०००).

आठव्या प्रकरणात लेखिका आर.डब्ल्यू. कॉनेल याया ज्याला लिंगभावाचे राजकारण म्हणतात त्याच्या रूपरेषा उलगडून दाखवतात. त्या अधोरेखित करतात की हे राजकारण  जिव्हाळ्याच्या नात्यात घडत असले तरीही त्यात व्यापक सामाजिक संबंधांचाही समावेश आहे.

## संदर्भ सूची
वर्ग:स्त्री अभ्यासातील संहिता
वर्ग:स्त्रीवादी साहित्य
की अँड का

**की अँड का** हा २०१६ साली प्रदर्शित झालेला एक हिंदी चित्रपट आहे. आर. बाल्कीचे दिग्दर्शन असलेल्या ह्या चित्रपटात अर्जुन कपूर व करीना कपूर ह्यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत. की अँड काच्या कथानकामध्ये पती-पत्नीच्या संसारिक जबाबदाऱ्या उलट्या दाखवल्या असून पत्नी करीना कपूर नोकरी करून कुटुंबाचा उदरनिर्वाह करताना तर पती अर्जून कपूर गृहकृत्यदक्ष नवऱ्याच्या भूमिकेत चमकला आहे.

की अँड कामध्ये अमिताभ बच्चन व जया बच्चन हे पाहुणे कलाकार म्हणून झळकले आहेत. तिकीट खिडकीवर की अँड काला प्रेक्षकांचा माफक प्रतिसाद मिळाला.

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:इ.स. २०१६ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:आर. बाल्की दिग्दर्शित चित्रपट
विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम

महाराष्ट्र, भारतातील नागपूर येथे २००८ साली बांधले गेलेले **विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम** हे **न्यू व्हीसीए** म्हणून सुद्धा ओळखले जाते.हे नागपूर-वर्धा रस्त्यावर असलेल्या जामठा या गावी  स्थित आहे.

मैदानाचे उद्घाटन २००८ साली झाले आणि शहरातले मुख्य मैदान म्हणून ह्या मैदानाने विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन मैदानाची जागा घेतली. नवीन विदर्भ क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियमची एक अव्वल दर्जाचे मैदान म्हणून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समितीने स्तुती केली आहे.

व्हीसीए स्टेडियम हे विदर्भ आणि मध्य विभाग ह्या संघाचे अनुक्रमे रणजी करंडक आणि दुलीप करंडक स्पर्धांसाठी होम ग्राउंड आहे.

## ≤
सचिन तेंडुलकर म्हणाला,"ह्या मैदानावर अपेक्षेपेक्षा चांगल्या सुविधा आहेत." रिकी पाँटिंगने चेंजिंग रुमच्या सुखसोईंची प्रशंसा केली.
डेक्कन चार्जर्सवर दोन-धावांनी विजय मिळवल्यानंतर राजस्थान रॉयल्सचा कर्णधार शेन वॉर्न “मैदानाची मोठ्या आकाराबाबत” आनंदित होता. “मायकेल लंबने मिड-विकेटच्या दिशेने मारलेला फटका क्षेत्ररक्षकाने झेलला. आता, जर हे एम.ए. चिदंबरम मैदान किंवा एम. चिन्नास्वामी मैदान असते तर चेंडू जणू संघाच्या हॉटेलकडे जाणाऱ्या टॅक्सीमध्येच पडला असता. आपल्याला अशाच मोठ्या मैदानांची गरज आहे.,” वॉर्न म्हणाला. मैदान सरळ ८० यार्ड आणि ८५ यार्ड स्क्वेअर लेग सीमारेषेच्या दिशेने आहे, त्यामुळे (खेळण्याच्या क्षेत्रानुसार) ते जगातील सर्वात मोठ्या मैदानांपैकी एक आहे.

### कसोटी विक्रम
* **सर्वोच्च सांघिक धावसंख्या**: ५६६/८घो, भारत वि न्यू झीलंड, २०१०-११.
* **निचांकी सांघिक धावसंख्या**: ७९, दक्षिण आफ्रिका वि भारत, २०१५/१६.
* **सर्वोच्च वैयक्तिक धावसंख्या**: २५३*, हाशिम आमला (ऑ) वि भारत, २०१०-११.
* **डावातील सर्वोत्कृष्ट गोलंदाजी**: ८/२१५, जेसन क्रेझा (ऑ) वि भारत, २००८-०९.

### एकदिवसीय विक्रम
* **सर्वोच्च सांघिक धावसंख्या**: ३५४/७, भारत वि ऑस्ट्रेलिया, २००९-१०.
* **निचांकी सांघिक धावसंख्या**: १२३, कॅनडा वि झिम्बाब्वे, २८ फेब्रुवारी २०११.
* **सर्वोच्च वैयक्तिक धावसंख्या**: १५६, जॉर्ज बेली (ऑ) वि भारत, २०१३-१४.
* **डावातील सर्वोत्कृष्ट गोलंदाजी**: ४/३३, मिशेल जॉन्सन (ऑ) वि न्यू झीलंड फेब्रुवारी २०११.

### आंतरराष्ट्रीय टी२० विक्रम
* **सर्वोच्च सांघिक धावसंख्या**: २१९/५, श्रीलंका वि भारत, २००९-१०.
* **निचांकी सांघिक धावसंख्या**: ७९/१०, भारत वि न्यू झीलंड, २०१६-१७.
* **सर्वोच्च वैयक्तिक धावसंख्या**: ७८, कुमार संगाकारा (श्री) वि भारत, २००९-१०.
* **डावातील सर्वोत्कृष्ट गोलंदाजी**: ४/११ मिशेल सँटनर (न्यू) वि भारत, २०१६-१७.

## संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रातील क्रिकेट मैदाने
वर्ग:नागपूर
वर्ग:भारतातील क्रिकेट मैदाने
विलायती चिंच

इवलेसे|विलायती चिंच ऊर्फ फिरंगी चिंच
**विलायती चिंच** ऊर्फ **फिरंगी चिंच** उर्फ **गोरटी इमली** उर्फ चिंचबुलाई (विदर्भ) हा चिंचेचा प्रकार नसून वाटाण्याच्या *फॅबॅसी* (Fabaceae) कुळातले फुले, फळे देणारे शेंगझाड आहे. याचे शास्त्रीय नाव *पिथेसेलोबियम डल्सी* (Pithecellobium dulce) असे आहे तर इंग्लिशमध्ये याला *मनिला टॅमरिंड* असे म्हणतात. 

या सदाहरित वृक्षाला लालसर, गुलाबी वर्तुळाकार आकाराच्या आकडे असलेल्या चिंचेसारख्या शेंगा लागतात. हा वृक्ष प्रशांत महासागरानजीक पहिल्यांदा सापडला. म्हणूनच याचे नाव 'विलायती चिंच' असे पडले. या वनस्पतीला जंगली जिलेबी असे नाव आहे.हे झाड साधारण १५ ते २० मीटर उंच होते. याचे खोड काळपट करड्या रंगाचे असते. त्याच्या फांद्या दूरवर पसरत जात असल्याने त्याचा पर्णसंभार मोठा विस्तारलेला असतो. त्यामुळे या झाडाची चांगली सावली पडते. 

विलायती चिंचेच्या झाडाची त्याची पाने नाजूक व हिरवीगार असतात. लहान पानाच्या मुळाशी बाजूला दोन टोकदार काटे असतात नवीन पाने येत असताना जुनी पाने गळून पडतात. त्यामुळे झाड सतत हिरवेगार दिसते. झाडाला पिवळट दुधट पांढऱ्या रंगाची फुले येऊन पुढे शेंगा येतात. ऑक्टोबर-नोव्हेंबर महिन्यात नवी पालवी आली तरी इमल्या फेब्रुवारीपर्यंत तयार होतात.

वर्ग:वनस्पती
वर्ग:फळे
बॉब डिलन

उजवे|इवलेसे
**बॉब डिलन** तथा **रॉबर्ट ॲलन झिमरमन** (२४ मे, इ.स. १९४१:डुलुथ, मिनेसोटा, अमेरिका - ) हा अमेरिकन गीतकार आणि संगीतकार आहे. पन्नास वर्षांपेक्षा अधिक कारकीर्द असलेला डिलन विसाव्या शतकातील पाश्चात्य संगीतावर प्रभाव असणाऱ्यांपैकी एक गणला जातो. त्यानी रचलेली अनेक गीते अमरिकेतील नागरी हक्क आंदोलन आणि व्हियेतनाम युद्धविरोधी आंदोलनांमध्ये वापरली गेली. डिलनने कंट्री, फोक, ब्लूझ, रॉक अँड रोल, गॉस्पेल अशा अनेक प्रकारचे संगीत रचले आहे. २०१२मध्ये बराक ओबामाच्या हस्ते डिलनला प्रेसिडेंशियल मेडल ऑफ फ्रीडम हा अमेरिकेतील सर्वोच्च नागरी सन्मान देण्यात आला.

वर्ग:इ.स. १९४१ मधील जन्म
वर्ग:अमेरिकन संगीतकार
वर्ग:प्रेसिडेन्शियल मेडल ऑफ फ्रीडम विजेते
वर्ग:साहित्यातील नोबेल पारितोषिकविजेते
वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०१४

ऑक्टोबर २०१४ मध्ये वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाने  भारताचा दौरा केला. सदर दौऱ्यात सुरुवातीला तीन कसोटी सामने, पाच एकदिवसीय सामने आणि एक ट्वेंटी२० सामना असे आयोजन करण्यात आले होते. तिसरा एकदिवसीय सामना हुडहुड चक्रीवादळामुळे रद्द झाल्यानंतर मालिका चार सामन्यांची करण्यात आली.

मालिका सुरू होण्याच्या दिवशी, वेस्ट इंडीजच्या खेळाडूंनी वेस्ट इंडीज क्रिकेट बोर्डाकडून त्यांना देऊ असलेले मानधन जोपर्यंत मिळत नाही तोपर्यंत मैदानावर न उतरण्याचे ठरवले. बीसीसीआयने मध्यस्थी केल्यानंतर वेस्ट इंडीज क्रिकेट बोर्डाने त्यांना मानधन देण्याचे वचन दिले आणि मालिका सुरू झाली. १७ ऑक्टोबर २०१४ रोजी, नाणेफेकीच्या वेळी, वेस्ट इंडीजचा कर्णधार ड्वेन ब्राव्हो संपूर्ण संघासहित मैदानावर उतरला आणि वेस्ट इंडीज क्रिकेट बोर्डाने दिलेल्या वचनानुसार त्यांना त्यांचे पैसे न मिळाल्यामुळे राहिलेला दौरा ते सोडून देत आहेत अशी घोषणा केली. चौथा सामना रद्द झाल्यानंतर बीसीसीआयने पुष्टी दिली की मानधनाबाबत वेस्ट इंडीज क्रिकेट बोर्ड आणि खेळाडूंदरम्यान सुरू असलेल्या वादामुळे, दौऱ्यावरील पुढचे सामने रद्द करण्यात येत आहेत. बीसीसीआयच्या एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याने सांगितले की, वेस्ट इंडीज संघ व्यवस्थानपनाने त्यांचा निर्णय बोर्डाला त्यादिवशी आधीच कळवला होता. नोव्हेंबर मध्ये श्रीलंकेने पाच एकदिवसीय सामन्यांची मालिका खेळण्यास प्राथमिक संमती दर्शवली आहे.  त्यानंतर, बीसीसीआयने घोषणा केली की पुढील सुूनेपर्यंत वेस्ट इंडीजसोबत नियोजित सर्व दौरे रद्द करण्यात येत आहेत आणि वेस्ट इंडीज क्रिकेट बोर्डावर कायदेशीर कारवाई करण्यात येईल.

=संघ=

=दौरा सामने=

### लिस्ट अ: भारत अ वि. वेस्ट इंडीयन्स
### लिस्ट अ: भारत अ वि. वेस्ट इंडीयन्स
## प्रथम श्रेणी: भारतीय अध्यक्षीय संघ XI वि. वेस्ट इंडीयन्स 
=एकदिवसीय मालिका=

### १ला एकदिवसीय सामना
### २रा एकदिवसीय सामना
### ३रा एकदिवसीय सामना
### ४था एकदिवसीय सामना
### ५वा एकदिवसीय सामना
=टी२० मालिका=
### एकमेव टी२० सामना
=कसोटी मालिका=
### १ली कसोटी
### २री कसोटी
### ३री कसोटी
=आकडेवारी=
### एकदिवसीय
#### फलंदाजी
;सर्वाधिक धावा

#### गोलंदाजी
;सर्वाधिक बळी

=संदर्भयादी=

=बाह्यदुवे=
*मालिका मुख्यपान - इएसपीएन क्रिकइन्फो

२०१४
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघाचे भारतीय दौरे
वर्ग:इ.स. २०१४ मधील खेळ
फ्रान्सचे राजतंत्र

फ्रान्सचे राजतंत्र हे एक युरोपातील बलाढ्य साम्राज्य होते.
ज्ञान योग

मीमांसा, सांख्य, न्याय या दर्शनांमध्ये ज्ञानयोगाचे प्रतिपादन आहे. तर वैशेषिक, पातंजल व वेदांत यांत ज्ञानालाच मुक्तीचे मुख्य साधन मानले आहे. चित्ताचे मीपण जाऊन बुद्धी, अहंकार या पलीकडे जाऊन आत्मस्वरूपाचे सत्य ज्ञान होणे व त्यातून मोक्ष साधणे हे मुख्य उद्धिष्ठ आहे

वर्ग:हिंदू तत्त्वज्ञान
भारतीय क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २०१४

भारतीय क्रिकेट संघाने १५ ते १९ जून २०१४ दरम्यान बांगलादेश दौरा केला. ३ एकदिवसीय सामन्याची मालिका भारताने २-० अशी जिंकली तर एक सामना रद्द करण्यात आला.

=संघ=

## एकदिवसीय मालिका 
### १ला एकदिवसीय सामना 
### २रा एकदिवसीय सामना 
### ३रा एकदिवसीय सामना 
=संदर्भयादी=

२०१४
वर्ग:इ.स. २०१४ मधील खेळ
बांगलादेश
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघाचे बांगलादेश दौरे
सप्त-वार्षिक युद्ध

**सप्त-वार्षिक युद्ध** १७५५ आणि १७६४ दरम्यान लढले गेले, मुख्य संघर्ष १७५६ पासून १७६३ पर्यंत सात वर्षांच्या कालावधीत झाला. 

ग्रेट ग्रेट ब्रिटनचे राजतंत्र, पोर्तुगिज राजतंत्र आणि काही छोटी जर्मन साम्राज्ये विरुद्ध फ्रान्सचे राजतंत्र, रशियन साम्राज्य, स्पॅनिश साम्राज्य स्वीडिश साम्राज्य आणि मुघल साम्राज्य आसे हे युद्ध होते.  

## पार्श्वभूमी 
### युरोपमध्ये 
उजवे|इवलेसे|340x340अंश|सप्त-वार्षिक युद्धाचे सार्व सहभागी
ग्रेट ब्रिटनचे राजतंत्र, पोर्तुगिज राजतंत्र  आणि काही छोटी जर्मन साम्राज्ये आणि फ्रान्सचे  राजतंत्र, रशिया, स्पेन, स्वीडन या युरोपीय राष्ट्राचा यात समावेश होता.  

## वसाहती 
फ्रान्स आणि ब्रिटनमध्ये भारत, उत्तर अमेरिका, करेबियन बेटे, फिलीपिन्स आणि किनारी अफ्रिका या वसाहतींवरून युद्ध झाले.
इवलेसे|१७६३ मधील हवानातील मोरो किल्यावरील हल्ला.

## परिणाम 
ब्रिटनला भारतात वसाहती स्थापन करताना होणारा फ्रान्सचा अडथळा नष्ट झाला.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:युनायटेड किंग्डम सहभागी असलेली युद्धे
वर्ग:भारताचा इतिहास
वर्ग:युद्धे
हूगळी नदी

180px|इवलेसे|उजवे|हावडाजवळून वाहणारी हुगळी नदी
**हुगळी** (Hooghly) नदी ही पश्चिम बंगाल राज्यातून जाणारी गंगानदीची एक शाखा नदी आहे. कोलकाता शहर या नदीवर आहे. दामोदर आणि रूपनारायण या हुगळीच्या महत्त्वाच्या उपनद्या आहेत. ही नदी पश्चिम बंगालमधून वाहत बंगालच्या उपसागराला मिळते. हुगळीत मिसळणाऱ्या प्रमुख आणि लहान नद्यांमध्ये उत्तरेला अजय, फाल्गु, जलंगी आणि चुर्णी आणि दक्षिणेला रुपनारायण, मयूरक्षी, दामोदर आणि हळदी यांचा समावेश होतो. हुगलीच्या काठावर उभी असलेली प्रमुख शहरे म्हणजे बहरामपूर, कल्याणी, त्रिबेणी, सप्तग्राम, बांदेल, हुगली, चंदननगर, श्रीरामपूर, बराकपूर, रिश्रा, कोननगर, उत्तरपारा, टिटागड, कमरहाटी, आगरपारा, उलराहनगर, कोलकाता, उलराह, बराह नगर ही आहेत.

## संदर्भ 
वर्ग:पश्चिम बंगालमधील नद्या
वर्ग:कोलकाता
बेअर ग्रिल्स

**एडवर्ड मायकल "बेअर" ग्रिल्स** (जन्म ७ जून १९७४) एक ब्रिटिश साहसवीर, लेखक आणि दूरचित्रवाणी प्रस्तुतकर्ता आहे. ते त्यांच्या मॅन व्हर्सस वाइल्ड (२००६-२०११) या दूरदर्शन मालिकेसाठी जगभर प्रसिद्ध आहेत. त्यांनी निर्मनुष्य ठिकाणी जगण्याच्या (विल्डरनेस सर्व्हायव्हल) अनेक दूरदर्शन मालिका युनायटेड किंग्डम आणि अमेरिकेत केल्या आहेत. २००९ मध्ये ते वयाच्या ३५व्या वर्षी ब्रिटनमधील सर्वात कमी वयाचे मुख्य स्काऊट झाले. त्यांनी वयाच्या २३व्या वर्षी माउंट एव्हरेस्ट शिखर सर केले. सर्वात कमी वयात माउंट एव्हरेस्ट सर करणारे ते ब्रिटनचे पहिले नागरिक झाले. बेअर ग्रिल्सचा जगभरात लोकप्रिय टीव्ही शो आहे. डिस्कवरी चॅनेलवर दिसणारा MAN VS WILD हा त्याचा शो आहे. 

## वैयक्तिक जीवन 
ग्रिल्स यांचा जन्म उत्तर आयर्लंड मधल्या डोनाघडी इथे झाला. वयाच्या चौथ्या वर्षापर्यंत ते तिथेच वाढले त्यानंतर त्यांचे कुटुंब आईल ऑफ व्हाइट वरील बेंम्ब्रिज येथे स्थानांतरित झाले. ते कॉन्झर्व्हेटिव्ह पार्टीचे राजकीय नेते सर मायकल ग्रिल्स आणि लेडी ग्रिल्स (उर्फ सारा फोर्ड) यांचे सुपुत्र आहेत. लेडी ग्रिल्स यांचे वडील नेव्हिल फोर्ड क्रिकेट खेळाडू आणि उद्योगपती होते तर त्यांची आई पॅट्रिशिया फोर्ड काही काळ अल्स्टर संघवादी दलाच्या सांसद होत्या. ग्रिल्स यांना लारा फॉसेट ही मोठी बहीण आहे जी कार्डिओ-टेनिसची प्रशिक्षक आहे. त्यांच्या या बहिणीने ते एका आठवड्याचे असताना त्यांना बेअर हे टोपणनाव दिले होते.

ग्रिल्स यांचे शिक्षण लुडग्रोव स्कूल, एटन कॉलेज, जिथे त्यांनी तिथला पहिला पर्वतारोहण क्लब सुरू करण्यात मदत केली आणि बर्कबेक, लंडन विद्यापीठात झाले जिथे त्यांनी २००२ साली हिस्पॅनिक अभ्यासात अंशकालिक पदवी मिळवली.

अतिशय कमी वयात ते त्यांच्या वडिलांकडून उंचावर चढणे आणि जहाज चालवायला शिकले. लहान वयातच ते स्कायडाइव्ह करायला शिकले आणि त्यांनी शोटोकान कराटेमध्ये दुसऱ्या डॅनचा ब्लॅक बेल्ट मिळवला. त्यांना इंग्रजी, स्पॅनिश आणि फ्रेंच या भाषा येतात. ग्रिल्स ख्रिश्चन आहेत आणि धर्म हा जीवनाचा कणा आहे असे ते त्याचे वर्णन करतात.

ग्रिल्स यांनी २००० साली शारा कॅनिंग्स नाईट यांच्याशी लग्न केले. त्यांना तीन मुले आहेत - जेस्सी, मर्माड्यूक आणि हकलबेरी.
## सैन्यातील सेवा 
## अन्य मोहिमा 
## मीडिया 
## मुख्य स्काऊट 
## इतर 
## संदर्भ
उमवणे

**उमवणे** हे महाराष्ट्रातील एक आडनाव आहे. ते मुख्यतः ठाणे जिल्ह्यातल्या ग्रामीण भागातील तथाकथित मागास जातींमध्ये आढळते.

वर्ग:मराठी आडनावे
श्री क्षेत्र गंगामाई

**श्री क्षेत्र गंगामाई** हे पूर्णा नदीच्या काठावरील हिंदू तीर्थक्षेत्र आहे. हे अमरावती जिल्हयातील निरूळ या एका लहान गावाजवळ आहे. हे गाव अमरावतीच्या उत्तरेस ३५ कि.मी. अंतरावर आहे. येथे दरवर्षी पौष महिन्यात पाचव्या रविवारी यात्रा भरते.

वर्ग:अमरावती जिल्ह्यातील गावे
वर्ग:महाराष्ट्रातील तीर्थक्षेत्रे
प्रश्वा

**प्रश्वा**  (Procyon) हा  लघुलुब्धक (Canis Minor) या तारकासमूहातील सर्वांत तेजस्वी (आल्फा) तारा आहे. हा आकाशातील आठ क्रमांकाचा तेजस्वी तारा असून त्याची दीप्ती (द्युति) सूर्याच्या सातपट आहे. जानेवारी ते मे या काळात हा आकाशगंगेच्या कडेशी दिसतो

लघुलुब्धक तारकासमूहातील बीटा ताऱ्याचे नाव जोमेइसा (Gomeisa) असे आहे. 

पुरातन काळापासून प्रश्वा माहित असून त्याचे उल्लेख प्राचीन साहित्यात सापडतात. बॅबिलोनियन व इजिप्शियन लोक प्रश्वा व व्याध यांची पूजा करत. 

आर्द्रा (बीटलजूस), व्याध व प्रश्वा यांचा आकाशात दिसणारा मोठा समभुज त्रिकोण पूर्वीपासून नाविकांना मार्गदर्शक झालेला आहे. प्रश्वा हा तारा मार्चच्या सुरुवातीस खगोलाचे ध्रुवबिंदू व निरीक्षकाचे खस्वस्तिक यांतून जाणाऱ्या खगोलावरील वर्तुळावर  येतो. व्याधाला ‘डॉग स्टार’ म्हणतात व प्रश्वा व्याधाच्या आधी उगवतो म्हणून ‘कुत्र्याकडे जाणारा’ या अर्थाच्या ग्रीक शब्दावरून याचे प्रॉसियान हे नाव पडले आहे.

पहा: चांदण्यांची नावे

वर्ग:खगोलशास्त्र
वर्ग:तारे|
लॉगॅरिदम

गणितामध्ये **लॉगॅरिदम** (Logarithm) ही  घातांकाच्या विरुद्ध क्रिया आहे. स्कॉटिश गणितज्ञ जॉन नेपियर यांनी सुचविलेल्या या युक्तीमुळे गुणाकार-भागाकार, वर्ग-घन करणे वर्गमूळ-घनमूळ काढणे आदी क्रिया सोप्या झाल्या. लॉगॅरिदममुळे गुणाकार आणि भागाकार यांसारख्या तुलनेने क्लिष्ट क्रियांना बेरीज आणि वजाबाकी यासारख्या सहज करता येण्यासारख्या गणिती क्रियांमध्ये बदलता येऊ शकते. एखाद्या संख्येचा लॉगॅरिदम म्हणजे शून्य किंवा एक हे अंक सोडून दुसऱ्या कोणत्याही आधारांकावर (बेस-bवर) कोणता घात-x  चढवल्यावर ती संख्या मिळते तो अंक. उदाहरणार्थ, आधारांक १०चा तिसरा घात म्हणजे १००० (१०३ = १० x १० x १० = १०००). म्हणून, १०००चा १० आधारांकी लॉगॅरिदम ३ आहे.  घातांकीकरण (एक्सपोनेन्शिएशन) या क्रियेमध्ये कोणत्याही धन वास्तव संख्येचा वास्तव घात काढता येतो व तो नेहमी धन असतो, म्हणून *b* आणि *x* सारख्या कोणत्याही धन वास्तव संख्या वापरून लॉगॅरिदम काढता येतो.  (येथे *b* बरोबर ० किंवा १ नाही.) *x* या संख्येचा *b* आधारांकी लॉगॅरिदम log*b*(*x*) असा दर्शवला जातो, व तो *y* या एकमेवाद्वितीय संख्येइतका असतो;
:*b**y* = *x*.

उदाहरणार्थ, ६४ = २६, म्हणून,
:log२(६४) = ६

म्हणजे ६४चा २ आधारांकाचा लॉग (log) बरोबर ६.

## लॉगॅरिदम वापरून बेरजेच्या क्रियेने गुणाकार कसे करता येतात?
१७ X २८=४७६ हा गुणाकार नेहमीच्या आकडेमोडीने करणे थोडेसे क्लिष्ट आहे. पण दशाधारित लॉगटेबलवरून १७=१०१.२३०४४८९२ आणि २८=१०१.४४७१५८०३ हे समजते. त्यामुळे १७ X २८= १०१.२३०४४८९२ X   १०१.४४७१५८०३ = १०१.२३०४४८९२ + १.४४७१५८०३ = १०२.६७७६०६९५.  अँटिलॉग टेबलवरून १०२.६७७६०६९५=४७५.९९९९९७ हेही समजते.  त्यावरून १७ X २८=४७५.९९९९९७ हा निष्कर्ष मिळतो. हे उत्तर जवळजवळ ४७६ या अपेक्षित उत्तराइतके आहे. 

थोडक्यात, लॉग१७=१.२३०४४८९२; लॉग२८=१.४४७१५८०३ आणि अँटिलॉग२.६७७६०६९५=४७५.९९९९९७. म्हणजे बेरजेची क्रिया करून गुणाकार करता आला. १७ आणि २८ अैवजी खूप मोठे अगडबंब आकडे असते तरीही या रीतीने लॉगरिदम वापरून गुणाकार सहजसाध्य झाला असता.

## लॉगॅरिदममधील नियम 
गुणाकाराचा लॉगॅरिदम म्हणजे गुणाकारातील संख्यांच्या लॉगॅरिदमची बेरीज; भागाकाराचा लॉगॅरिदम म्हणजे त्यातील संख्यांची वजाबाकी; एखाद्या संख्येच्या "प"-व्या घाताचा लॉग म्हणजे प गुणिले त्या संख्येचा लॉग आणि एखाद्या संख्येच्या "त"-व्या घातमुळाचा लॉग म्हणजे त्या संख्येचा लॉग भागिले "त".

वर्ग:गणित
चोराखळी

**चोराखळी** हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील उस्मानाबाद जिल्ह्यातील कळंब तालुक्यातील एक गाव आहे.

## पार्श्वभूमी
चोराखळी हे उस्मानाबाद जिल्ह्यातल्या कळंब तालुक्यातील एक गाव आहे. हे गाव अहिल्याबाई होळकर यांचे आजोळ आहे.
चोराखळी हे कळंब तालु्क्यामधील एक छोटेसे खेडे गाव आहे.या गावाला ऐतिहासिक वारसा लाभला आहे. या गावामध्ये पवित्र असे पापनाश मंदिर आहे पापनाश मंदिर हे अतिप्राचीन काळापासुन प्रसिद्द आहे या मंदिराचा उल्लेख रामायणामध्ये केला गेला आहे.
## भौगोलिक स्थान
## हवामान
येथील वातावरण साधारणपणे उष्ण व कोरडे असते. पावसाळा जून महिन्याच्या मध्यापासून सुरू होऊन सप्टेंबरच्या शेवटी संपतो.ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर मध्यापर्यंत दमट वातावरण असते. नोव्हेंबर मध्य ते जानेवारी हिवाळा असतो. फेब्रुवारी ते मार्च वातावरण कोरडे असते. एप्रिल ते जून उन्हाळा असतो.सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ४९० मिलीमीटर असते.

## लोकजीवन
## प्रेक्षणीय स्थळे
## नागरी सुविधा
## जवळपासची गावे
## संदर्भ
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate 

वर्ग:उस्मानाबाद जिल्ह्यातील गावे
वर्ग:कळंब (उस्मानाबाद) तालुक्यातील गावे
चर्नी रोड रेल्वे स्थानक

**चर्नी रोड** हे मुंबई शहराच्या गिरगांव भागामधील एक रेल्वे स्थानक आहे. हे स्थानक मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या पश्चिम मार्गावर आहे.

## इतिहास
या स्थानकाला गिरगांव भागात पूर्वी असलेल्या कुरणांमुळे चरणी रोड अथवा चर्नी रोड असे नाव देण्यात आले. इ.स. १८४८च्या सुमारास तेव्हाच्या ब्रिटिश शासकांनी मुंबईमधील कुरणांमध्ये गुरे चारण्यासाठी मोठे शुल्क आकारणे सुरू केले. हे देण्याची ऐपत नसल्याने गिरगावातील लोकांची गुरे उपाशी मरू लागली होती. त्यावेळी सर जमशेटजी जिजीभॉय यांनी स्वतःचे २०,००० रुपये खर्चून ठाकुरद्वारजवळील समुद्रकिनाऱ्यावरील जमीन विकत घेतली व तेथे गुरांना विनाशुल्क चरण्यास मुभा दिली. या चरणींच्या जवळ असल्यामुळे या इ.स. १८६७मध्ये बांधलेल्या स्थानकाचे नाव *चरणी रोड* असे ठेवण्यात आले.

## जवळचे भाग
* ऑपेरा हाउस
* गिरगांव
* गिरगांव चौपाटी
* चर्नी रोड

वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके
ग्रँट रोड रेल्वे स्थानक

**ग्रँट रोड** हे मुंबई शहराच्या ग्रँट रोड भागामधील एक रेल्वे स्थानक आहे. हे स्थानक मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या पश्चिम मार्गावर आहे.

## इतिहास
या स्थानकाला मुंबई इलाख्याचा गव्हर्नर सर रॉबर्ट ग्रँटचे नाव देण्यात आले. इ.स. १८५९मध्ये बांधलेले हे स्थानक पूर्वीच्या बी.बी. अँड सी.आय. रेल्वेमार्गाचे टोकाचे स्थानक होते. येथून सुरतेकडे जाण्यास गाड्या निघत. कालांतराने येथील प्रवासी वाहतूक मुंबई सेन्ट्रलला हलवून ग्रँट रोडला मालधक्क्याचे स्वरूप देण्यात आले. उपनगरी प्रवासी रेल्वे वाहतूक या स्थानकावर चालूच होती.

## जवळचे भाग
* ऑगस्ट क्रांती मैदान
* नाना चौक
* लॅमिंग्टन रोड
* भारतीय विद्या भवन
* गिरगांव चौपाटी
* वाळकेश्वर

वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके
मीरा रोड रेल्वे स्थानक

**मीरो रोड** हे मुंबई शहराच्या उत्तरेस असलेले एक रेल्वे स्थानक आहे. हे स्थानक मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या पश्चिम मार्गावर आहे.

वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके
वर्ग:ठाणे जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
वर्ग:भाईंदर
इंचनालचा गणपती

**इंचनालचा गणपती** हा कोल्हापूर जिल्ह्यातील गडहिंग्लजच्या पश्चिमेला सात कि.मी. अंतरावरच्या इंचनाल नावाच्या गावात आहे. या गावात हिरण्यकेशी नदीच्या काठावर एक जुनी गावची पांढर आहे. त्याठिकाणी हे गणेशाचे मंदिर उभे आहे. 

इ. स. १९०७-०८साली या पुरातन मंदिराचा जीर्णोद्धार गोपाळ आप्पाजी कुलकर्णी यांनी केल्याची नोंद आहे. त्यानंतर श्री गजानन ग्रामस्थ सेवा मंडळ, इंचनाल, मुंबई आणि स्थानिक ग्रामस्थ यांनी मिळून १९८७ ते १९९२ या काळात पुन्हा एकदा हे मंदिर नव्याने बांधून काढले. त्यासाठी गोकाकवरून आरभाव जातीचा दगड वापरला गेला आहे. करवीर पीठाच्या शंकराचार्याच्या हस्ते ४ मे १९९२ रोजी मंदिराचा कलशारोहण समारंभ झाला. मोठा प्रशस्त सभामंडप, बाजूला बगीचा, महादेव मंदिर असा सर्व रम्य परिसर आहे.

इंचनालच्या या मंदिरातील गणेशमूर्ती बैठी असून तिची उंची अंदाजे सव्वा दोन फूट एवढी आहे. काळ्या पाषाणातली ही मूर्ती शांत आणि मोठी प्रसन्न दिसते. चतुर्भुज गणेशाच्या हातात पाश, अंकुश, पात्र असून एक हात वरद मुद्रेत आहे. या मंदिराची देखभाल देवस्थान समितीकडे आहे. देवाच्या नावानी जवळ जवळ नऊ एकर बागायती जमीन आहे. माघ महिन्यामध्ये येणाऱ्या गणेश जयंतीला इथे मोठा उत्सव आणि महाप्रसादाचे आयोजन करतात. कोल्हापूर, सावंतवाडी, गोवा, बेळगाव इथून भाविक यावेळी इथे दर्शनाला येतात. महागावचे दंडगे (जोशी) घराण्याकडे  ३००हून अधिक वर्षांपासून या गणपतीच्या पूजेची व्यवस्था दिलेली आहे. 

वर्ग:गणपती
वर्ग:कोल्हापूर जिल्हा
मरीन लाइन्स रेल्वे स्थानक

**मरीन लाइन्स** हे मुंबई शहराच्या मरीन ड्राईव्ह भागामधील एक रेल्वे स्थानक आहे. हे स्थानक मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या पश्चिम मार्गावर आहे. येथून जाणाऱ्या सगळ्या गाड्या येथे थांबतात. गर्दीच्या वेळी चर्चगेटकडे जाणाऱ्या काही गाड्या येथे थांबत नाहीत.

## जवळचे भाग
* मरीन ड्राइव्ह
* काळबादेवी

वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके
मित्र (तारा)

300px|इवलेसे|उजवे|मित्र अ आणि मित्र ब तारे आणि वर्तुळात प्रॉक्झिमा सेंटॉरी तारा
**मित्र** ही सूर्यमालेपासून सर्वात जवळील ताऱ्यांची प्रणाली आहे. तिचे पृथ्वीपासूनचे अंतर ४.३७ प्रकाशवर्षे (१.३४ पार्सेक) इतके आहे.. तिचे बायर नाव **आल्फा सेन्टॉरी** (Alpha Centauri; α Cen) आहे व तिला इंग्रजीमध्ये रायजेल केंट (Rigil Kent) असेही म्हणतात. पृथ्वीवरून एकच तारा दिसत असला तरी त्यामध्ये एक द्वैती ताऱ्यांची जोडी आहे. या ताऱ्यांना मित्र "अ" आणि मित्र "ब" म्हणले जाते आणि एक तिसरा तारादेखील आहे जो यांपासून काही अंतरावर असून त्याला मित्र "क" किंवा प्रॉक्झिमा सेन्टॉरी असे नाव दिले गेले आहे. त्यातील द्वैती तारे उघड्या डोळ्यांनी -०.२७ आभासी दृश्यप्रतीचा एकच तारा असल्यासारखे दिसतात. हा ताऱा नरतुरंग या तारकासमूहातील सर्वात तेजस्वी आणि पृथ्वीवरून दिसणाऱ्या ताऱ्यांपैकी (सूर्य वगळता) व्याध आणि अगस्ती ताऱ्यांपाठोपाठ तिसरा सर्वात तेजस्वी आहे. सूर्य वगळता प्रॉक्झिमा सेंटॉरी हा पृथ्वीपासून ४.२४ प्रकाशवर्षे अंतरावरील सर्वात जवळचा तारा आहे. पण तो अतिशय लहान असल्याने दुर्बिणीशिवाय दिसू शकत नाही.

## गुणधर्म आणि घटक 
**मित्र अ** (आल्फा सेन्टॉरी ए) हा द्वैती ताऱ्यांमधील मुख्य तारा आहे. मित्र अ हा जी२ व्ही श्रेणीचा सूर्यासारख्या पांढऱ्या-पिवळ्या रंगाचा मुख्य अनुक्रम तारा आहे. त्याचे वस्तुमान सूर्याच्या १.१ पट आहे आणि त्रिज्या सूर्याच्या १.२३ पट आहे. हा तारा सूर्य वगळता आकाशातील चौथा सर्वात तेजस्वी तारा आहे. त्याची आभासी दृश्यप्रत ०.०१ आहे. त्याची तेजस्विता सूर्याच्या १.५१९ पट आहे. याचे वय ४.८५ अब्ज वर्षे आहे असा अंदाज आहे जे सूर्यापेक्षा २५ कोटी वर्षे जास्त आहे. मित्र अ ताऱ्याचे राईट असेंशन १४h ३९m ३६.४९४००s आणि डेक्लिनेशन –६०° ५०′ ०२.३७३७″ आहे.

**मित्र ब** (आल्फा सेन्टॉरी बी) हा द्वैती ताऱ्यांमधील दुसरा तारा आहे. हा के१ व्ही या श्रेणीचा नारंगी-पिवळ्या रंगाचा मुख्य अनुक्रम तारा आहे. त्याचे वस्तुमान सूर्यापेक्षा थोडेसे कमी म्हणजे सूर्याच्या वस्तुमानाच्या ०.९१ पट आहे, तर तेजस्विता सूर्याच्या आर्धी म्हणजे ०.५ पट आहे. त्याची त्रिज्या सूर्याच्या ०.८७ पट आहे. त्याची आभासी दृश्यप्रत १.३३ आहे. मित्र अ प्रमाणे या ताऱ्याचे वय सुद्धा ४.८५ अब्ज वर्षे आहे असा अंदाज आहे.

### आल्फा सेन्टॉरी बीसी 
२५ मार्च २०१५ रोजी शास्त्रज्ञांच्या एक गटाने एक शोधनिबंध प्रसिद्ध केला ज्यामध्ये मित्र ब ताऱ्याभोवती एक नवा ग्रह असण्याची शक्यता वर्तवली आहे. त्यांनी हबल दुर्बिणीच्या सहाय्याने ४० तास मित्र ब ताऱ्याचे निरीक्षण केले. त्यामध्ये त्यांनी निरीक्षणाच्या काळामद्ये संक्रमणाची घटना घडल्याचे म्हणले आहे जी शक्यतो ग्रहामुळे घडले आहे. या शोधावर शिक्कामोर्तब झाल्यास हा पृथ्वीपासूनचा आपल्या सौरमालेच्या बाहेरील सर्वात जवळचा ग्रह असेल व त्याला आल्फा सेन्टॉरी बीसी असे नाव देण्यात येईल.

## शोधमोहीम 
मित्र ताऱ्यांची प्रणाली मानवासहीत किंवा मानवरहीत आंतरतारकीय शोध मोहीमांसाठी पहिली प्रणाली असण्याची शक्यता आहे. एवढे प्रचंड अंतर मानवी आयुष्याच्या कालावधीत पार करण्याएवढे चांगले तंत्रज्ञान सध्या उपलब्ध नाही. पण अलीकडे प्रसिद्ध शास्त्रज्ञ स्टीफन हॉकिंग, रशियन अब्जाधीश उद्योगपती युरी मिलनर यांनी हे अंतर २० वर्षांच्या कालावधीत पार करण्यासाठीचे तंत्रज्ञान विकसित करून या ताऱ्यांच्या प्रणालीच्या दिशेने मानवरहीत याने पाठवण्यासाठी "ब्रेकथ्रू स्टारशॉट" नावाच्या प्रकल्पाची घोषणा केली आहे. या प्रकल्पाला फेसबुकचे संस्थापक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी मार्क झुकरबर्ग यांनीदेखील पाठिंबा दर्शवला आहे.

## पहा
* चांदण्यांची नावे

## संदर्भ 
वर्ग:तारे
२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२, सराव सामने

२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२ दरम्यान दिनांक १३ ते १९ सप्टेंबर दरम्यान सर्वच्या सर्व १२ संघांमध्ये मिळून एकूण १२ सराव सामने खेळवले गेले.

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

सराव सामने
वर्ग:इ.स. २०१२ मधील खेळ
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
फॅन (चित्रपट)

**फॅन** हा २०१६ साली प्रदर्शित झालेला एक हिंदी चित्रपट आहे. यशराज फिल्म्सच्या बॅनरखाली १५ एप्रिल २०१६ रोजी प्रदर्शित झालेल्या ह्या थरारपटामध्ये शाहरुख खानने दुहेरी भूमिका केली आहे. ह्या चित्रपटात श्रिया पिळगांवकरने काम केले आहे.

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:इ.स. २०१६ मधील हिंदी चित्रपट
बार्देस तालुका

## लोकजीवन आणि लोकसंख्या 
बारदेश (कोंकणीत बार्देस, इंग्रजीत Bardez) हा गोवा राज्यातल्या उत्तर गोवा जिल्ह्यातला तालुका आहे. बारदेश तालुक्यामध्ये २८ गावे आणि १६ शहरे आहेत. ह्या तालुक्याचा जनगणना स्थल निर्देशांक ५६१०  आहे.

* एकूण लोकसंख्या: २३७४४०
* शहरी लोकसंख्या (टक्केवारी): ६८.७
* एकूण लिंग_गुणोत्तर: ९८०
* शहरी लिंग_गुणोत्तर: ९७२
* ग्रामीण लिंग_गुणोत्तर: ९९८
* लोकसंख्या - अनुसूचित जाती (टक्केवारी): २.५ %
* लोकसंख्या - अनुसूचित जमाती (टक्केवारी): ०.७ %
* एकूण साक्षरता: ९०.९८ %
* पुरुष साक्षरता: ९३.७८ %
* महिला साक्षरता: ८८.१४ %

## कामगार वर्ग 
* एकूण कामगार (मुख्य + किरकोळ कामगार ): ९४६६२ 
* शेतकरी : ३.२३ %
* शेतमजूर : १.९२ %
* घरगुती उद्योग कामगार : ३.३८ %
* इतर कामगार : ९१.४७ %

## शैक्षणिक सुविधा 
२२ गावांमध्ये पूर्व-प्राथमिक शाळा आहे.
२३ गावांमध्ये प्राथमिक शाळा आहे.
१२ गावांमध्ये कनिष्ठ माध्यमिक शाळा आहे.
११ गावांमध्ये माध्यमिक शाळा आहे.
२ गावांमध्ये उच्च माध्यमिक शाळा आहे.
१ गावांमध्ये पदवी महाविद्यालय आहे.
१ गावांमध्ये अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र आहे.
२ गावांमध्ये कोणत्याही प्रकारची शैक्षणिक सुविधा उपलब्ध नाही.

## वैद्यकीय सुविधा 
१४ गावांमध्ये सामूहिक आरोग्य केंद्र आहे.
१ गावांमध्ये दवाखाना आहे.
१ गावांमध्ये पशुवैद्यकीय रुग्णालय आहे.
१४ गावांमध्ये कुटुंबकल्याण केंद्र आहे.
७ गावांमध्ये कोणत्याही प्रकारची वैद्यकीय सुविधा उपलब्ध नाही.

## पिण्याचे पाणी 
२८ गावांमध्ये नळाच्या पाण्याचा पुरवठा होतो.
२८ गावांमध्ये विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा होतो.
३ गावांमध्ये हॅन्डपंपच्या पाण्याचा पुरवठा होतो.
३ गावांमध्ये ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलच्या पाण्याचा पुरवठा होतो.
९ गावांमध्ये झऱ्याच्या पाण्याचा पुरवठा होतो.
११ गावांमध्ये नदी / कालव्याच्या पाण्याचा पुरवठा होतो.
१५ गावांमध्ये तलाव /तळे/सरोवर यातील पाण्याचा पुरवठा होतो.

## पोस्ट व तार 
३ गावांमध्ये पोस्ट ऑफिस आहे.
१५ गावांमध्ये उपपोस्ट ऑफिस आहे.
६ गावांमध्ये पोस्ट व तार ऑफिस आहे.
२८ गावांमध्ये दूरध्वनी आहे.
२२ गावांमध्ये सार्वजनिक दूरध्वनी केंद्र आहे.
२३ गावांमध्ये मोबाईल फोन सुविधा आहे.
७ गावांमध्ये इंटरनेट सुविधा आहे.

## दळणवळण 
२८ गावांमध्ये पक्का रस्ता आहे.
२७ गावांमध्ये बस सेवा आहे.
थिविम रेल्वे स्थानक या तालुक्यातील एकमेव रेल्वे स्थानक आहे.
१३ गावांमध्ये ऑटोरिक्षा व टमटम सेवा आहे.
९ गावांमध्ये समुद्र किंवा नदीवरील बोट सेवा आहे.

## पतव्यवस्था 
१९ गावांमध्ये व्यापारी बँक किंवा सहकारी बँक आहे.
४ गावांमध्ये एटीएम आहे.
२ गावांमध्ये शेतकी कर्ज संस्था आहे.

## इतर सुविधा 
१८ गावांमध्ये रेशन दुकान आहे.
२ गावांमध्ये आठवड्याचा बाजार भरतो.
२४ गावांमध्ये विधानसभा मतदान केंद्र आहे.
२० गावांमध्ये जन्म व मृत्यु नोंदणी केंद्र आहे.

## वीज 
२८ गावांमध्ये वीजपुरवठा उपलब्ध आहे.

## पिकाखालील आणि बागायती जमीन 
* एकूण क्षेत्र (हेक्टर मध्ये): १२२७०.१०
* पिकाखालील क्षेत्राची टक्केवारी (पिकाखालील क्षेत्र = सिंचित क्षेत्र + कोरडवाहू क्षेत्र): ३१.९५
* सिंचित क्षेत्राची एकूण पिकाखालील क्षेत्राच्या तुलनेत टक्केवारी: ०.८१

## बार्देस तालुक्यातील शहरे व गावे
बार्देस हा गोवा राज्यातील उत्तर गोवा जिल्ह्यातला तालुका आहे. या तालुक्यात खालील शहरे व गावे यांचा समावेश होतो.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:गोवा
वर्ग:उत्तर गोवा जिल्हा
वर्ग:उत्तर गोवा जिल्ह्यातील तालुके
वर्ग:गोवा राज्यातील तालुके
श्रिया पिळगांवकर

**श्रीया पिळगांवकर** (जन्म : २५ एप्रिल १९८९) ही प्रसिद्ध मराठी चित्रपट अभिनेते सचिन व सुप्रिया पिळगांवकर ह्यांची मुलगी आणि सिने-अभिनेत्री आहे. २०१३ सालच्या एकुलती एक ह्या चित्रपटामध्ये भूमिका करून श्रीयाने चित्रसृष्टीमध्ये पदार्पण केले. २०१६ साली प्रदर्शित झालेल्या फॅन या बॉलिवूड चित्रपटामध्ये तिने शाहरुख खानच्या नायिकेची भूमिका केली.

## बाह्य दुवे
*
*फेसबुकवरील पान]

वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
बिसाऊ पॅलेस हॉटेल (जयपूर)

बिसाऊ पॅलेस हॉटेल, जयपूर हे भारतातील जयपूर शहरातील एक हॉटेल आहे. हे हॉटेल रघुबीर सिंघजी या अमीर व्यक्तीने १९व्या शतकात बांधलेल्या राजवाड्यात उघडले गेले आहे.  हा राजवाडा येथील अैतिहासिक वारसा सांगणाऱ्या इमारतींपैकी एक आहे. 

## ठिकाण 
हे हॉटेल जयपूरच्या जुन्या शहरभागातील चंद पोल हनुमान मंदिरापासून अर्ध्या किलोमीटरवर आणि जरहण मशिदीपासून एक किलोमीटरवर जयपूर शहराच्या प्रवेशद्वाराच्या भिंतीबाहेर आहे. 
हे शहराच्या ईशान्य दिशेस शहरापासून एक किलोमीटरवर आहे. जयपूरमधील इतर प्रेक्षणीय ठिकाणांपासून, म्हणजे जंतर मंतर, जल महाल, हवा महाल, जयपूर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ आदींपासून हे हॉटेल १३ किलोमीटरवर आणि जयपूर रेल्वे स्टेशनपासून ४ किमी. अंतरावर आहे.

## इतिहास 
महाराजा सवाई जगतसिंघ या राजाने सन १८०३ ते १८१८ या दरम्यान हा राजवाडा बांधला. मूलतः याची रचना महकुलीन रघुबीर सिंघजी यांची होती.
शेखावती मिळकत बिसाऊ घराण्याची होती.या हॉटेलमध्ये ३६ खोल्या आहेत. त्यातील कांहींमध्ये अद्वितीय शयनसाहित्य असून, प्रसाधनगृहदेखील साफसुथरे आणि प्राचीन कलाकुसर युक्त आहे. या राजवाड्यातील दरबारात महाराजा बिसाऊंचे रंगचित्र लटकावलेले आहे. शिवाय हाताघाईचया लढाईसाठी वापरल्या जाणाऱ्या तलवारी राजवाड्याच्या भिंतीवर टांगलेल्या आहेत. बैठक खोलीचच्या पुढील बाजूस लाकडी तावदानात जुन्या पुस्तकांचे  भरगच्च संग्रहालय आहे. शिवाय नमुनेदार कारागिरी केलेल्या एका प्रेक्षणीय दिमाखदार फडताळात जडजवाहर, हत्यारे, दगडावर घडविलेले हत्ती, फुलदाणी, फोटो, त्यात वाघाची शिकार देखावा, बिसाऊ कुटुंबाशी झालेली लॉर्ड माऊंटबॅटन यांची भेट यांचा समावेश आहे.  या हॉटेलमध्ये तीन उपहारगृहे आहेत. त्यांतले एक गच्चीवर आहे.  तेथे रात्री भोजनसमयी राजस्थानी लोकनृत्याचे कार्यक्रम होतात.

## संदर्भ
वर्ग:जयपूर
कालीबंगन

**कालीबंगन** भारताच्या राजस्थान राज्यातील हनुमानगढ जिल्ह्यात असलेले गाव आहे. घग्गर नदीच्या डाव्या काठावर वसलेले हे गाव अतिप्राचीन असून येथे हडप्पा संस्कृतीचे अवशेष सापडले आहेत. भारतीय पुरातत्त्व सर्वेक्षण विभागाने २००३ साली प्रकाशित केलेल्या अहवालानुसार कालीबंगन हडप्पा संस्कृतीमधील महत्त्वाचे शहर होते.

वर्ग:राजस्थानमधील गावे
वर्ग:हनुमानगढ जिल्हा
सुरकोटडा

**सुरकोटडा** भारताच्या गुजरात राज्यातील कच्छ जिल्ह्यात असलेले गाव आहे. भूजच्या ईशान्येस अंदाजे १६० किमी अंतरावर असलेले हे गाव अतिप्राचीन असून येथे हडप्पा संस्कृतीचे अवशेष सापडले आहेत. येथे इ.स.पू. २०००च्या सुमारासचे घोड्याचे अवशेषही सापडले असून हे भारतातील सगळ्यात जुन्या घोड्यांचे अवशेष समजले जातात.

वर्ग:गुजरात राज्यातील शहरे व गावे
वर्ग:कच्छ जिल्हा
ा
धोळावीरा

**धोळावीरा** भारताच्या गुजरात राज्यातील कच्छ जिल्ह्यात असलेले गाव आहे. भचाऊ तालुक्यातील खदीरबेट या मोठ्या गावाजवळ असलेले हे गाव अतिप्राचीन असून येथे हडप्पा संस्कृतीचे अवशेष सापडले आहेत. भारतीय इतिहासात आणि संस्कृतीत या ठिकाणाला विशेष महत्त्व आहे. कच्छ वाळवंटी वन्यजीवन अभयारण्याचा भाग असलेले हे प्राचीन गाव १०० हेक्टरमध्ये पसरलेले असून येथे इ.स.पू. २६५० ते इ.स.पू. २१०० पर्यंत वस्ती होती. काही शतके निर्मनुष्य राहिल्यावर इ.स.पू. १४५०च्या सुमारास येथे पुन्हा एकदा मनुष्यवस्ती आली.

## जागतिक वारसा
धोलावीरा येथील  हडप्पाकालीन प्राचीन  अवशेषांचे महत्त्व लक्षात घेऊन युनेस्को या संघटनेने या ठिकाणाला जागतिक वारसा स्थान म्हणून घोषित केले आहे.
जागतिक वारसा म्हणून घोषित  झालेले हे गुजरात राज्यातील  मधील चौथे आणि भारतातील चाळीसावे ठिकाण आहे.सिंधु संस्कृतीचे प्राचीन स्थळ म्हणून या ठिकाणाला ऐतिहासिक आणि पुरातत्त्वीय महत्त्व आहे.

## पुरातत्त्वीय महत्त्व
येथील छोट्या टेकडीवर असलेल्या गढी सदृश्य जागेवर जगत पती जोशी या पुराशास्त्रज्ञाने १९६८ साली प्रथम उत्खनन केले. त्यानंतर रवींद्र सिंग बिष्ट यांनीही येथे संशोधन करून या स्थळाचे  तत्कालीन व्यावसायिक  व उत्पादक केंद्र म्हणून असलेले तत्कालीन महत्त्व जगासमोर आणले आहे.  
धोलावीरा येथील पुरातत्त्वीय अवशेषांत  मजबूत बांधणीची  संरक्षित भिंत  असलेली किल्लेसदृश्य जागा, मध्यभागी असलेली वसाहत आणि खालच्या बाजूला असलेली वसाहत या गोष्टी संशोधकांना सापडलेल्या आहेत. भारतीय सभ्यतेची प्राचीनता सांगना-या मोहेंजोदडो, कालीबंगा, राखीगडी  या ठिकाणांच्या जोडीने धोलावीरा हे ही महत्त्वाचे ठिकाण मानले जाते.

## संदर्भ 
वर्ग:भारताचा इतिहास
वर्ग:गुजरात राज्यातील शहरे व गावे
वर्ग:कच्छ जिल्हा
वर्ग:भारतातील जागतिक वारसा स्थाने
भाईंदर रेल्वे स्थानक

**भाईंदर रेल्वे स्थानक** हे मुंबई मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या पश्चिम मार्गावरील रेल्वे स्थानक आहे. हे स्थानक मुंबई बेटावरील उत्तरेकडील शेवटचे स्थानक आहे. यानंतरची स्थानके मुख्यभूमीवर आहेत. भाईंदरच्या खाडीने हे दोन भूभाग विलग झाले आहेत. काही उपनगरी गाड्या येथून मुंबईकडे जाण्यास निघतात.

वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके
वर्ग:ठाणे जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
वर्ग:भाईंदर
नालासोपारा रेल्वे स्थानक

**नाळासोपारा रेल्वे स्थानक** हे मुंबई मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या पश्चिम मार्गावरील रेल्वे स्थानक आहे.

वर्ग:वसई-विरार
वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके
वर्ग:पालघर जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
महाराष्ट्र मंडळ (देवास)

मध्य प्रदेशातल्या जवळ जवळ प्रत्येक छोट्या मोठ्या शहरात मराठी माणसे मोठ्या प्रमाणावर राहात आहेत. इंदूर,उज्जैनच्या जवळ असलेले आणखी एक शहर म्हणजे देवास. देवासला कलेची भूमी म्हणले जाते. देवासला सांस्कृतिक, धार्मिक वातावरण आहे. येथे १९४६ साली महाराष्ट्र समाजाची स्थापना झाली. डॉ. रामचंद्र ओक, सीताराम पुराणिक, बबन भागवत, भालचंद्र सुपेकर, वासुदेव आपटे अशा काही लोकांनी त्याकाळी मराठी लोकांनी एकत्र यावे असे मनाशी घेतले आणि मंडळ स्थापन केले. मध्य प्रदेशचे त्यावेळचे विधानसभा अध्यक्ष असलेले अनंत पटवर्धन यांची मोलाची मदत मिळाली, आणि त्या काळात समाजाने खूप उन्नती साधली. येथे गणेशोत्सव तर होताच., पण अन्य मराठी सणवारही साजरे होऊ लागले.  प्रसिद्ध गायक कुमार गंधर्व देवासला स्थायिक झाले होते.

देवासमधील महाराष्ट्र समाजाची नाट्य शाखा ही खूप ॲक्टिव आहे. समाजातील सदस्य नाटक बसवतात व सादर करतात. अनेक चांगले कलाकार इथून घडून गेलेही आहेत. अनेक सदस्य मराठीतून चांगले लिखाण करत आहेत. त्यापैकी रमेश भावसार यांचे ‘भावतरंग’ हे पुस्तक तर चेतन फडणीस यांचे ‘चैतन्यझारा’ हे पुस्तक प्रकाशितही झालं आहे.

देवासच्या महाराष्ट्र मंडळाचा पत्ता असा आहे. : 

मराठी सांस्कृतिक मंडळ
३० एम. आय. जी., जवाहरनगर, देवास,
मध्य प्रदेश ४५५००१

वर्ग:महाराष्ट्र मंडळे
सबव्हर्सिव्ह साईट्स (पुस्तक)

*सबव्हर्जिव साइट्स: फेमिनिस्ट एंगेजमेंट्स  विथ लॉ इन इंडिया* हे रत्ना कपूर व ब्रेंडा कॉस्मन यांचे पुस्तक आहे. १९९६ मध्ये सेज प्रकाशनाने हे पुस्तक प्रसिद्ध केले..

## **महत्त्वाचे मुद्दे**
सामाजिक बदलासाठीच्या भारतीय स्त्री-संघर्षामध्ये कायद्याच्या मर्यादा कोणत्या व शक्यता किती याची या पुस्तकाने  स्त्रीवादी परिपेक्ष्यातून चिकित्सा केली आहे. स्त्रीवादी संघर्षाकरिता कायद्याचे क्षेत्र हे उपयुक्त व सामाजिक बदलासाठीचे क्रांतिकारी असेल तर, कायद्याला सातत्याने प्रश्न विचारणे व कायद्याचे पुनर्निरीक्षण होणे गरजेचे आहे, असे या पुस्तकामध्ये लेखिका मांडतात..

## **योगदान**
राजेश्वरी सुंदरराजन, ॲनिया लुम्बा आणि तनिका  सरकार यांसारख्या मोठ्या स्त्रीवाद्यांनी या पुस्तकाची मोलाच्या स्त्रीवादी पुस्तकांमध्ये गणना केली आहे.

## **संदर्भ सूची**
वर्ग:स्त्री अभ्यासातील संहिता
वर्ग:स्त्रीवादी साहित्य
पॅराडॉक्सेस ऑफ एम्पावरमेंट (पुस्तक)

*पॅराडॉक्सेस ऑफ एम्पावरमेंट: डेव्हलपमेंट, जेंडर अँड गव्हरनन्स इन नियोलिबरल इंडिया* हे भारतीय मानववंशशास्त्रज्ञ व स्त्रीवादी आराधना शर्मा यांनी लिहिलेले पुस्तक आहे. २००८ मध्ये हे पुस्तक स्त्रीवादी प्रकाशनगृह असणाऱ्या 'जुबान' यांच्याकडून प्रसिद्ध करण्यात आलेले आहे.

## **महत्त्वाचे मुद्दे**
या पुस्तकाने भारतातील उत्तर प्रदेश या राज्याचे विस्तृत मानववंश शास्त्रीय संशोधन केलेले आहे. राज्य, विकास, लिंगभाव, सब-आल्टर्न विषय आणि नवउदारमतवादी भारतातील लोकप्रिय आंदोलने अशाप्रकारच्या कमी बोलल्या जाणाऱ्या विषयांची अभ्यासात्मक मांडणी करण्याचा प्रयत्न लेखिका या पुस्तकामध्ये करतात. या पुस्तकाच्या माध्यमातून त्या, उदारमतवादाने ज्यांना परिघावर ठेवले ते घटक आपले हे वगळलेपण कसे समजून घेणार, तसेच याला कसे आव्हान देणार व त्याचे कसे विश्लेषण करणात? या प्रश्नाभोवती या पुस्तकाची त्यांची मांडणी केंद्रीभूत झालेली सिसते. 

स्त्री सक्षमीकरणाच्या दृष्टिकोनामुळे शासनप्रणालीमध्ये झालेला बदल, विकासाचे विचारप्रवाह आणि विषयाची मांडणी यामध्ये झालेला बदल याची चर्चा या पुस्तकात केलेली आहे.

## **योगदान**
या पुस्तकाचे ॲकॅडमिक क्षेत्रात चांगले स्वागत करण्यात आले. 

## **संदर्भ सूची**
वर्ग:स्त्री अभ्यासातील संहिता
वर्ग:स्त्रीवादी साहित्य
ज्यूलिअस फ्यूशिक

**ज्यूलिअस फ्यूशिक** (चेक : Julius Fučík) (२३ फेब्रुवारी १९०३ – ८ सप्टेंबर १९४३) हे एक चेकोस्लोव्हाकियन पत्रकार होते. ते चेकोस्लोव्हाकियाच्या कम्युनिस्ट पार्टीचे सक्रिय सदस्य होते, व नाझी-विरोधी आघाडीचा भाग होते. नाझींनी त्यांना तुरुंगात डांबून त्यांचा छळ केला व मग त्यांची हत्या केली.

= सुरुवातीचे जीवन =
ज्यूलिअस फ्यूशिक यांचा जन्म प्रागमधील एका कामगारवर्गीय घरात झाला. त्यांचे वडील पोलाद कामगार होते. १९१३ साली त्यांचा परिवार प्रागपासून पिल्झेन येथे स्थलांतरित झाला. ज्यूलिअस १२ वर्षांचे असताना त्यांनी "स्लोव्हान" नामक वृत्तपत्र सुरू करण्याचे ठरवले होते. राजकारण व साहित्य या दोन्ही क्षेत्रांत त्यांना रस होता. किशोरवयात असताना ते बरेचदा स्थानिक हौशी थिएटरमध्ये अभिनय करायचे.

= पत्रकारिता व राजकारण =

= फाशी जाता जाता =

= दंड व मृत्यू =

= विचारधारेचे चिन्ह म्हणून फ्यूशिक =

= पुनरावलोकन =

वर्ग:चेकोस्लोव्हाकियन पत्रकार
वर्ग:इ.स. १९०३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९४३ मधील मृत्यू
बॉडी पॉलिटिक्स इन डेव्हलपमेंट (पुस्तक)

*बॉडी पॉलीटीक्स इन डेवेलप्मेंट: क्रिटीकल डिबेट्स इन जेंडर अंड डेव्हलपमेन्ट* हे पुस्तक स्त्रीवादी संशोधक व कार्यकर्त्या वेंडी हारकोर्ट यांनी लिहिलेले आहे. हे पुस्तक २००९ मध्ये, जेड बुकस प्रकाशनाने प्रकाशित केलेले आहे. 

## **महत्त्वाचे मुद्दे**
शरीराचे राजकारण हे कशाप्रकारे विकासाच्या सामाजिक, आर्थिक आणि राजकीय चर्चाविश्वाचा भाग असते हे दाखवून देणे हे या पुस्तकाचे ध्येय आहे. या पुस्तकामध्ये पुनरुत्पाद्नाचे मुद्दे, स्त्रियांचे मानवी हक्क, लैंगिकतापूर्ण शरिरे, हिंसा, नवीन तंत्रज्ञाने या विस्तृत मुद्द्यांचा समावेश आहे. या मुद्द्यांची झालेली स्त्रीवादी चिकित्सा व विकासातील शरीराचे राजकारण यावर लेखिकेचे जे २० वर्षांचे काम आहे याचा काय परिणाम झालेला आहे याची चर्चा इथे आहे.

## **संदर्भ सूची**
वर्ग:स्त्री अभ्यासातील संहिता
वर्ग:स्त्रीवादी साहित्य
वर्ग:लैंगिकता अभ्यास