open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
पोर्तुगालचा दुसरा मनुएल

**मनुएल दुसरा** (मार्च १९, इ.स. १८८९:लिस्बन - जुलै २, इ.स. १९३२:लंडन, इंग्लंड) हा इ.स. १९०८ ते इ.स. १९१० पर्यंत पोर्तुगालचा राजा होता.

याचे पूर्ण नाव *मनुएल मरिया फिलिपे कार्लोस अमेलियो लुइस मिगेल रफायेल गॅब्रियेल गॉॅंझागा फ्रांसिस्को दे असिस युजेनियो दे सॅक्से-कोबुर्गो-गोथा इ ब्रागां*सा असे होते.

याला *आठवणीतील राजा* (*द मिस्ड किंग*) किंवा *देशभक्त राजा* (*द पॅट्रियट*) या नावानेही ओळखत.

मनुएल ०२
वर्ग:इ.स. १८८९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९३२ मधील मृत्यू
पीटर मार्टिन

**पीटर जेम्स मार्टिन** (नोव्हेंबर १५, इ.स. १९६८:ॲक्रिंग्टन, लॅंकेशायर, इंग्लंड - ) हा कडून १९९५ ते १९९८ दरम्यान ८ कसोटी आणि २० एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.

मार्टिन, पीटर
मार्टिन, पीटर
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
डेव्ह जोसेफ

**डेव्हिड रॉल्स्टन एम्मॅन्युएल जोसेफ** (नोव्हेंबर १५, इ.स. १९६९:ॲंटिगा - ) हा कडून चार कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी करीत असे.

वेस्ट इंडीजचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९६९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शेन ओ'कॉनोर

ओ'कॉनोर, शेन
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
लुआंडा

**लुआंडा** ही अँगोला देशाची राजधानी व सगळ्यात मोठे शहर आहे. लुआंडा अँगोलाचे सगळ्यात मोठे बंदर आहे. अटलांटिक महासागराकाठी वसलेल्या या शहराची वस्ती अंदाजे ४५,००,००० आहे.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत दालन 
* नकाशे, चित्रे, इतिहास, इत्यादी 

वर्ग:अँगोलामधील शहरे
वर्ग:आफ्रिकेतील देशांच्या राजधानीची शहरे
मायकेल पॅप्स

**मायकेल ह्यू विल्यम पॅप्स** (जुलै २, इ.स. १९७९ - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी करीत असे.

वर्ग:न्यू झीलंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
प्राग

*हा लेख प्राग शहराविषयी आहे. चेक प्रजासत्ताकच्या प्राग प्रांताबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**प्राग** (, ) ही मध्य युरोपातील चेक प्रजासत्ताक देशाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. देशाच्या मध्य-उत्तर भागात व्लातावा नदीच्या काठावर वसलेल्या प्राग शहराची लोकसंख्या १३ लाख तर महानगर क्षेत्राची लोकसंख्या २३ लाख आहे.

## शहररचना 
## जनसांख्यिकी
## अर्थव्यवस्था 
## भूगोल
प्राग शहर व्लातावा नदीच्या किनाऱ्यावर बोहेमिया खोऱ्याच्या मध्य्भागात 50°05"N व 14°27"E ह्या गुणकांवर वसले आहे.

## हवामान 
प्रागचे हवामान सागरी स्वरूपाचे असून येथील हिवाळे थंड व सूर्यदर्शनरहित असतात. नोव्हेंबर ते मार्च दरम्यान हिमाच्छादित जमीन आढळते. येथे पाउस तुलनेत कमी पडतो.

## वाहतूक 
## शिक्षण
## जुळी शहरे 
प्राग शहरचे जगातील खालील शहरांसोबत सांस्कृतिक व व्यापारी संबंध आहेत.

## संदर्भ 
## हे सुद्धा पहा 
* ऑपरेशन ॲंथ्रोपॉइड

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ
*

वर्ग:चेक प्रजासत्ताकामधील शहरे
वर्ग:युरोपातील देशांच्या राजधानीची शहरे
सारा बर्नहार्ट

**सारा बर्नहार्ट** (ऑक्टोबर २३, इ.स. १८४४ - मार्च २६, इ.स. १९२३) ही "जगाला आजवर ज्ञात असलेली सर्वाधिक लोकप्रिय अभिनेत्री" म्हणून ख्याती असणारी फ्रेंच नाट्य अभिनेत्री (आरंभी चित्रपट अभिनेत्री) होती. १८७० च्या दशकात फ्रेंच रंगभूमीवर तिने नाव कमावले आणि लवकरच यूरोप व अमेरिकेत तिची मागणी वाढली. गंभीर नाट्यकलाकार अशी ओळख असलेल्या साराला "दैवी सारा" असे टोपणनाव मिळाले. 

बर्नहार्ट, सारा
बर्नहार्ट, सारा
बर्नहार्ट, सारा
मार्लन ब्रँडो

**मार्लन ब्रॅंडो, जुनियर** (एप्रिल ३, इ.स. १९२४ - जुलै १, इ.स. २००४) हा ऑस्कर पारितोषिक विजेता अमेरिकन चित्रपट अभिनेता होता.

पन्नास वर्षांपेक्षा जास्त काळ चित्रपटांतून काम करणाऱ्या ब्रॅंडोला इतिहासातील सगळ्यांत प्रभावी अभिनेत्यांपैकी एक मानले जाते. त्याला *ए स्ट्रीटकार नेम्ड डिझायर* व *ऑन द वॉटरफ्रंट* या चित्रपटांकरता प्रसिद्धी मिळाली. याशिवाय *द गॉडफादर* या चित्रपटातील व्हिटो कॉर्लियोन व *अपॉकॅलिप्स नाऊ* या चित्रपटातील कर्नल वॉल्टर ई. कर्ट्झ या त्याच्या भूमिकांनाही दाद मिळाली. यातील पहिले दोन चित्रपट १९५० च्या दशकात एलिया कझानने तर दुसरे दोन चित्रपट १९७० च्या दशकात फ्रांसिस फोर्ड कोप्पोलाने दिग्दर्शित केले होते.

वर्ग:इंग्लिश चित्रपट अभिनेते
वर्ग:इ.स. १९२४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००४ मधील मृत्यू
वर्ग:ऑस्कर पुरस्कार विजेते अभिनेते
चार्ली चॅप्लिन

thumb|right|250px|चार्ली चॅप्लिन
thumb|right|250px|चार्ली चॅप्लिन
*सर* **चार्ल्स स्पेन्सर चॅप्लिन, जुनियर**, ऊर्फ **चार्ली चॅप्लिन**, (एप्रिल १६, इ.स. १८८९ - डिसेंबर २५, इ.स. १९७७) हा मूकपटांमध्ये अभिनय करणारा इंग्लिश अभिनेता, दिग्दर्शक, संगीतकार होता. विनोदी ढंगाच्या मूकाभिनयासाठी त्याची विशेष ख्याती होती. अभिनयासोबत तो मूकपटांचे लेखन, दिग्दर्शन सांभाळत असे, तसेच संगीतही रचत असे. पहिल्या महायुद्धाच्या अगोदरच्या काळात तो जगभरातल्या सर्वांत प्रसिद्ध सिनेताऱ्यांपैकी एक होता.  हिटलर आणि चार्ली चॅप्लिन यांच्यात एक समानता आहे. दोघाच्या पण मिशा सारखे होते. पण हिटलरला पूर्ण जग घाबरत असे. आणि चार्ली चॅप्लिन, लोकांमध्ये असलेली भीती संपवून त्यांना भरभरून हसवले.
या महान कलाकाराचा जीवनात खूप दुःख होत. पण त्याने सर्व दुःख विसरून सर्वाना हासवण्यात आपले जीवन व्यतित केलं. त्या वेळी मूक चित्रपट असायचे, म्हणून चार्ली थोडासा जास्ती खास होतो. त्याने एकही शब्द न काढता सर्वाना हसवले.

## हास्यसम्राट चार्ली चॅप्लिन यांचे  महान विचार
#  ज्या दिवशी तुम्ही हसला नाहीत तो दिवस फुकट गेला असे समझा.
# साधेपणा ही काही साधी गोष्ट नाही.
# या जगात कोणतीही गोष्ट कायमस्वरूपी नाही, तुमचा वाईट काळ सुद्धा
# आरसा माझा सर्वात चांगला मित्र आहे, कारण ज्या वेळी मी रडतो त्यावेळी तो हसत नाही.
# तुमचे उघडे शरीरावर त्यांचाच अधिकार आहे ज्यांनी तुमच्या उघड्या मनावर प्रेम केलं आहे.
# आपण विचार फार करतो आणि व्यक्त फार कमी होतो.
# तुमचं आयुष्य परत एकदा अर्थपूर्ण होईल, फक्त आता थोडं हसा.
# कोणत्या ही मनुष्याचे खरे चरित्र तेंव्हाच समोर येते जेंव्हा तो नशेत असेल.
# जीवन जवळून पाहिले तर खूप त्रासदायक वाटते, पण जेव्हा याला दुरून पहिले तर कॉमेडी वाटते.
# मी हमेशा पावसात चालतो कारण मला रडताना कोणी पाहू नये म्हणून.

## बाह्य दुवे 
* 
* 

वर्ग:इ.स. १८८९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७७ मधील मृत्यू
वर्ग:इंग्लिश चित्रपट अभिनेते
वर्ग:हास्य अभिनेते
अँग्विला

**ॲंग्विला** हा कॅरिबियनच्या लेसर ॲंटिल्स भागामधील चा एक प्रांत आहे. हा प्रांत ॲंग्विला ह्याच नावाचे एक मोठे बेट व इतर अनेक लहान बेटे मिळून तयार झाला आहे.

वर्ग:युनायटेड किंग्डमचे परकीय प्रांत
वर्ग:कॅरिबियन
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
पोर्तुगालची दुसरी मारिया

**दुसरी मारिया** (पोर्तुगीज: *Maria II*) (एप्रिल ४, इ.स. १८१९; रियो दि जानेरो - नोव्हेंबर १५, इ.स. १८५३; लिस्बन) ही इ.स. १८२६पासून मृत्यूपर्यंत पोर्तुगालची राणी होती.

हिचे पूर्ण नाव *मारिया दा ग्लोरिया होआना कार्लोता लियोपोल्दिना दा क्रुझ फ्रांसिस्का हावियेर दे पॉला इसिदोरा मिकालेआ गॅब्रियेला रफायेला गॉॅंझागा दा ऑस्ट्रिया इ ब्रागांसा* असे होते.

वर्ग:इ.स. १८१९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८५३ मधील मृत्यू
मारिया, ०२
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
बेलीझ

**बेलीझ ** हा मध्य अमेरिकेतील एक लहान देश आहे. बेलीझच्या उत्तरेस मेक्सिकोचा युकातान द्वीपकल्प, पश्चिमेस व दक्षिणेस ग्वातेमाला तर पूर्वेस कॅरिबियन समुद्र आहेत. इंग्लिश ही राजकीय भाषा असलेला बेलीझ हा मध्य अमेरिकेमधील एकमेव देश आहे.

इ.स. पूर्व काळामध्ये माया संस्कृतीचा भाग असलेल्या बेलीझमध्ये १६व्या शतकात स्पॅनिश शोधक पोचले. येथे अनेक वर्षे ब्रिटिश व्यापारी व वसाहतकार वास्तव्यास होते. १९व्या शतकामध्ये मध्य अमेरिकेमधील स्पॅनिश राजवट संपुष्टात आल्यानंतर ब्रिटिशांनी संपूर्ण बेलीझवर ताबा मिळवला. १८६१ साली बेलीझ ही ब्रिटिश साम्राज्याची एक वसाहत बनवली गेली व तिचे नाव बदलून *ब्रिटिश होन्डुरास* असे ठेवण्यात आले. १९७३ साली ह्या वसाहतीचे नाव बदलून पुन्हा बेलीझ ठेवण्यात आले व २१ सप्टेंबर १९८१ रोजी बेलीझला स्वातंत्र्य मिळाले. सध्या बेलीझ राष्ट्रकुल परिषदेचा सदस्य असून येथे ब्रिटनची राणी एलिझाबेथ दुसरीचे औपचारिक राष्ट्राध्यक्षपद आहे.

## विभाग
बेलीझ देश सहा जिल्ह्यांमध्ये विभागलेला आहे. यातील बेलीझ जिल्हा वगळता इतर जिल्ह्यांची लोकसंख्या एक लाखापेक्षा अधिक नाही.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे
* 
* 
* 

वर्ग:मध्य अमेरिका
वर्ग:लॅटिन अमेरिका
जयवंत वाडकर

जयवंत वाडकरांची विजय पाटकर,रविंद्र बेर्डे,विजय चव्हाण,अशोक सराफ,विजू खोटेंबरोबर जोडी प्रसिद्ध आहे. त्यांना वाढदिवसावरून वयाचं अंदाज बांधायची सवय आहे. त्यांना वाड्या काका नावानं बोलवतात.
वाडकर, जयवंत
वाडकर, जयवंत
वाडकर, जयवंत
अरूबा

**अरूबा** हा कॅरिबियन मधील नेदरलँड्स देशाचा एक स्वायत्त प्रदेश आहे.

वर्ग:कॅरिबियन
वर्ग:नेदरलँड्सचे राजतंत्र
वर्ग:लॅटिन अमेरिका
जयराम कुलकर्णी

जयराम कुलकर्णी (जन्म : आंबेजवळगे-बार्शी, १७ ऑक्टोबर १९३२;  - पुणे, १७ मार्च २०२०) हे एक मराठी चित्रपट अभिनेते होते. ते अभिनेत्री मृणाल कुलकर्णी हिचे सासरे लागत.

शाळेत असल्यापासूनच जयराम यांना अभिनयाची आवड होती. त्यामुळे सहावी-सातवीमध्ये असताना शाळेत त्यांनी ‘मोरूची मावशी’ या नाटकात मावशीचे काम केले; तोच त्यांच्या आयुष्यातील रंगभूमीवरचा पहिला प्रवेश ठरला. स.प. महाविद्यालयात श्रीकांत मोघे, शरद तळवळकर यांच्यासोबत पुलंच्या ‘अंमलदार’ नाटकात ‘हणम्या’ ही भूमिका जयराम यांनी साकारली. तेव्हापासून खणखणीत ग्रामीण भाषा बोलणारा एकच नट अशी त्यांची नवीन ओळख निर्माण झाली. जयराम यांनी आकाशवाणीसाठी खास ग्रामीण भाषेत केलेले कार्यक्रम श्रोत्यांच्या चांगलेच पसंतीस पडले.

१९५६ मध्ये जयराम यांनी आकाशवाणी पुणे केंद्रामध्ये नोकरी सुरू केली. व्यंकटेश माडगूळकर यांचा साहाय्यक म्हणून जयराम यांची नेमणूक झाली होती. त्यामुळे माडगूळकर यांच्या लेखनाशी जयराम यांचा जवळचा संबंध आला. आकाशवाणीवर माडगूळकरांच्या ‘बनगरवाडी’ या कादंबरीचे वाचन जयराम करायचे. कादंबरीतील कोणते पात्र कोणी करायचे यापासून ते सराव आणि ध्वनिमुद्रणापर्यंतचे सारे काम जयरामच पहायचे. व्यंकटेश माडगूळकर यांचा साहाय्यक असल्याने कामाच्या निमित्ताने जयराम यांना त्यांच्या घरी अनेकदा जायला लागायचे. प्रभात रस्त्यावरील माडगूळकर यांच्या घरी गेल्यानंतर बऱ्याचदा त्यांची ग.दि. माडगूळकर यांच्याशी भेट होत असे.  ग.दि. माडगूळकर यांच्यानुळे जयराम यांची मराठी चित्रपटसृष्टीतील निर्मात्यांशी ओळख झाली. 

मराठी सिनेदिग्दर्शक अनंतराव माने यांनी जयराम यांना पहिल्यांदा चित्रपटात काम दिले. १९७० च्या सुमारास जयराम यांनी आकाशवाणीच्या नोकरीचा राजीनामा दिला आणि ते अभिनय श्रेत्राकडे वळले. आकाशवाणीमुळे त्या वेळचे मोठ-मोठे कलाकार आणि साहित्यिकांशी जयराम यांची ओळख झाली होती. त्यामुळे चित्रपटात काम करताना पुन्हा एकदा ग्रामीण बोली आणि जयराम या समीकरणानेच प्रत्येक जण त्यांच्याकडे पाहू लागला. सुरुवातीला सरपंच, पाटील अशा ग्रामीण भूमिका जयराम यांनी चित्रपटांतून साकारल्या. परंतु नंतर ‘गंमत जंमत’, ‘दे दणादण’, ‘नवरी मिळे नवऱ्याला’, ‘झपाटलेला’, ‘बाळाचे बाप ब्रह्मचारी’ अशा अनेक चित्रपटांत वेगवेगळ्या भूमिका जयराम यांच्या वाट्याला आल्या आणि त्या त्यांनी आपल्या अभिनयाच्या जोरावर अजरामर केल्या.

जयराम कुलकर्णी यांनी आपच्या अभिनय कारकिर्दीत दीडशेहून अधिक चित्रपटांतून भूमिका केल्या. 

## जयराम कुलकर्णी यांची भूमिका असलेले चित्रपट
* अशी ही बनवाबनवी
* आमच्यासारखे आम्हीच
* खट्याळ सासू नाठाळ सून
* खरं कधी बोलू नये
* खेळ आयुष्याचा
* गंमत जंमत
* चल रे लक्ष्या मुंबईला
* झपाटलेला
* झुंज तुझी माझी
* थरथराट
* दे दणादण
* नवरी मिळे नवऱ्याला
* प्रेम दीवाने (हिंदी)
* बाळाचे बाप ब्रह्मचारी
* रंगत संगत

कुलकर्णी, जयराम
कुलकर्णी, जयराम
कुलकर्णी, जयराम
बहामास

**बहामास** हा अटलांटिक महासागरातील २९ बेटांनी बनलेला एक देश आहे. बहामास अमेरिकेच्या आग्नेय दिशेला तर क्युबा, डॉमिनिकन प्रजासत्ताक व हैतीच्या पूर्वेला कॅरिबियन प्रदेशात वसला आहे. नासाउ ही बहामासची राजधानी व सर्वांत मोठे शहर आहे.

वर्ग:कॅरिबियन
बोत्स्वाना

**बोत्स्वाना** हा  हा आफ्रिका खंडाच्या दक्षिण भागामधील एक भूपरिवेष्ठित देश आहे. बोत्स्वानाच्या आग्नेय व दक्षिणेला दक्षिण आफ्रिका, पश्चिमेला व उत्तरेला नामिबिया, उत्तरेला झांबिया तर वायव्येला झिम्बाब्वे हे देश आहेत. बोत्वासाचा ७० टक्के भाग कालाहारी वाळवंटाने व्यापला आहे. गाबोरोनी ही बोत्स्वानाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. केवळ ३.४ इतकी लोकसंख्या घनता असलेला बोत्स्वाना जगातील सर्वात तुरळक लोकवस्ती असलेल्या देशांपैकी एक आहे.

१९६६ साली स्वातंत्र्य मिळण्यापूर्वी हा देश युनायटेड किंग्डमच्या अधिपत्याखाली होता. स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर जगातील सर्वात गरीब असलेल्या बोत्स्वानाने झपाट्याने प्रगती केली आहे व तो सध्या सर्वाधिक वेगाने विकास होणाऱ्या देशांपैकी एक आहे. बोत्स्वाना राष्ट्रकुल परिषद, संयुक्त राष्ट्रे, आफ्रिकन संघ इत्यादी आंतरराष्ट्रीय संघटनांचा सदस्य आहे.

ह्या भागातील इतर देशांप्रमाणे बोत्स्वानामध्ये एड्स रोगाचा मोठ्या प्रमाणावर फैलाव झाला आहे. येथील २४ टक्के हे एड्सचे प्रमाण स्वाझीलँड खालोखाल जगात दुसऱ्या क्रमांकावर आहे.

## इतिहास 
### नावाची व्युत्पत्ती 
### प्रागैतिहासिक कालखंड
## भूगोल 
### चतुःसीमा 
### राजकीय विभाग
### मोठी शहरे 
## समाजव्यवस्था 
### वस्तीविभागणी 
### धर्म
### शिक्षण 
### संस्कृती
## राजकारण 
## अर्थतंत्र
## खेळ
*ऑलिंपिक खेळात
*फुटबॉल संघ
## बाह्य दुवे 
* 
* 
* 

वर्ग:आफ्रिकेतील देश
बर्किना फासो

**बर्किना फासो** () हा पश्चिम आफ्रिकेतील एक भूपरिवेष्टित देश आहे. बर्किना फासोच्या भोवताली माली, बेनिन, टोगो, नायजर, घाना व आयव्हरी कोस्ट हे सहा देश आहेत. वागाडुगू ही बर्किना फासोची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. २०१० साली ह्या देशाची लोकसंख्या १.५ कोटी इतकी होती.

१९व्या शतकापासून फ्रेंच पश्चिम आफ्रिका ह्या फ्रान्सच्या वसाहतीचा भाग असलेल्या बर्किना फासोला १९६० साली स्वातंत्र्य मिळाले व १९८४ सालापर्यंत तो **अप्पर व्होल्टाचे प्रजासत्ताक** ह्या नावाने ओळखला जात असे. १९८४ साली राष्ट्राध्यक्ष थॉमस संकराने देशाचे नाव बदलून बर्किना फासो असे ठेवले. १९८७ सालच्या एका लष्करी बंडामध्ये संकाराची सत्ता उलथवून ब्लेस कोंपाओरे राष्ट्राध्यक्षपदावर आला व तो आजवर ह्या पदावर आहे.

इतर बहुतांशी आफ्रिकन देशांप्रमाणे बर्किना फासो गरीब व अविकसित आहे. दरडोई उत्पनामध्ये बर्किना फासो जगात सर्वांत खालच्या क्रमांकांपैकी एक आहे. बर्किना फासोचा मानवी विकास सूचक जगात खालून दुसऱ्या क्रमांकावर आहे. 

## खेळ
*ऑलिंपिक खेळात
*फुटबॉल संघ

## बाह्य दुवे 
* 
* 
* 

वर्ग:आफ्रिकेतील देश
वर्ग:पश्चिम आफ्रिका
बल्गेरिया

**बल्गेरियाचे प्रजासत्ताक** () हा मध्य युरोपातील एक देश आहे. बल्गेरियाच्या उत्तरेला रोमेनिया, पूर्वेला काळा समुद्र, दक्षिणेला तुर्कस्तान व ग्रीस आणि पश्चिमेला मॅसिडोनिया व सर्बिया हे देश आहेत. सोफिया ही बल्गेरियाची राजधानी व सर्वांत मोठे शहर आहे.

बल्गेरिया युरोपियन संघाचा तसेच नाटो, युरोपियन परिषद, संयुक्त राष्ट्रे इत्यादी अनेक महत्त्वाच्या आंतरराष्ट्रीय संघटनांचा सदस्य आहे. 

## इतिहास 
## भूगोल 
### चतुःसीमा 
बल्गेरियाच्या उत्तरेला रोमेनिया, पूर्वेला काळा समुद्र, दक्षिणेला तुर्कस्तान व ग्रीस आणि पश्चिमेला मॅसिडोनिया व सर्बिया हे देश आहेत.
### राजकीय विभाग 
बल्गेरिया देशाचे एकूण २८ प्रांत आहेत.
### मोठी शहरे 
* सोफिया
* प्लॉव्हडिव्ह
* व्हर्ना
* बुर्गास

## समाजव्यवस्था 
### वस्तीविभागणी 
### धर्म
### शिक्षण 
### संस्कृती
## राजकारण 
## अर्थतंत्र 
## खेळ 
*ऑलिंपिक खेळात
## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे 
* अधिकृत सरकारी संकेतस्थळ 
*
*

वर्ग:युरोपातील देश
बुरुंडी

**बुरुंडी** हा पूर्व आफ्रिकेतील एक छोटा देश आहे. बुरुंडीच्या उत्तरेला र्‍वांडा, पूर्व व दक्षिणेला टांझानिया व पश्चिमेला कॉंगोचे लोकशाही प्रजासत्ताक हे देश आहेत.

बुरुंडी हा जगातील १० सर्वात गरीब देशांपैकी एक आहे.

## खेळ 
*ऑलिंपिक खेळात
*फुटबॉल संघ

वर्ग:आफ्रिकेतील देश
वर्ग:पूर्व आफ्रिका
बर्म्युडा

**बर्म्युडा** हा उत्तर अटलांटिक महासागरातील युनायटेड किंग्डमचा एक स्वायत्त प्रांत आहे. बर्म्युडा अमेरिकेच्या आग्नेयेला व कॅनडाच्या दक्षिणेला अनेक बेटांवर वसला आहे.

बर्म्युडा जगातील अतिश्रीमंत देशांमध्ये गणला जातो. दरडोई उत्पन्नामध्ये बर्म्युडाचा जगात सर्वप्रथम क्रमांक लागतो.

## बाह्य दुवे 
* सरकारी संकेतस्थळ
* 
* 

वर्ग:उत्तर अमेरिका
वर्ग:युनायटेड किंग्डमचे परकीय प्रांत
कोस्टा रिका

**कोस्ता रिकाचे प्रजासत्ताक** हा मध्य अमेरिकेतील एक देश आहे. कोस्टा रिकाच्या उत्तरेला निकाराग्वा, आग्नेयेला पनामा, पूर्वेला कॅरिबियन समुद्र तर पश्चिम व दक्षिणेला प्रशांत महासागर आहे. सान होजे ही कोस्टा रिकाची राजधानी व सर्वांत मोठे शहर आहे.

अधिकृतपणे लष्कर बरखास्त करणारा कोस्टा रिका हा जगातील पहिला देश होता. मानवी विकास सूचक, स्वच्छ पर्यावरण, प्रदूषणबंदी इत्यादी बाबींमध्ये कोस्टा रिका लॅटिन अमेरिकेतील व जगातील सर्वोत्कृष्ट देशांपैकी एक आहे. तसेच कोस्टा रिका जगातील सर्वांत आनंदी देशांपैकी एक आहे.

## खेळ
*कोस्टा रिका फुटबॉल संघ
*ऑलिंपिक खेळात कोस्टा रिका
## संदर्भ
## बाह्य दुवे
*राष्ट्राध्यक्ष 
* 
* 

वर्ग:मध्य अमेरिका
वर्ग:लॅटिन अमेरिका
डॉमिनिका

**डॉमिनिका** हा कॅरिबियनच्या लेसर ॲंटिल्स भौगोलिक प्रदेशामधील एक लहान द्वीप देश आहे. हा देश कॅरिबियन समुद्रामध्ये ग्वादेलोपच्या दक्षिणेस व मार्टिनिकच्या उत्तरेस ७५० चौरस किमी क्षेत्रफळाच्या बेटावर वसला असून २००१ साली येथील लोकसंख्या केवळ ७१,२९३ इतकी होती. रुसाउ ही डॉमिनिकाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.

क्रिस्तोफर कोलंबसने हे बेट ३ नोव्हेंबर १४९२ रोजी शोधुन काढले व त्याला ह्या दिवसाचे (रविवार, लॅटिनमध्ये: *dominica*) नाव दिले. त्यानंतर अनेक शतके येथे फारशी वस्ती नव्हती. फ्रान्सने १७६३ साली हे बेट ब्रिटनच्या स्वाधीन केले. ब्रिटनने येथे एक छोटी वसाहत स्थापन केली. ३ नोव्हेंबर १९७८ रोजी डॉमिनिकाला स्वातंत्र्य मिळाले. सध्या डॉमिनिका राष्ट्रकुल परिषदेचा सदस्य असून येथे सांसदीय लोकशाही अस्तित्वात आहे. ह्या भागातील प्रजासत्ताक असणाऱ्या कमी देशांपैकी डॉमिनिका एक आहे.

येथील नैसर्गिक सौंदर्यामुळे पर्यटन हा डोमिनिकामधील सर्वात मोठा उद्योग आहे. येथील दरडोई उत्पन्न कॅरिबियनमधील इतर देशांच्या तुलनेत बरेच कमी आहे.

## खेळ
*वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ
*ऑलिंपिक खेळात डॉमिनिका
## संदर्भ
## बाह्य दुवे
*राष्ट्राध्यक्ष
* 
* 

वर्ग:कॅरिबियन
कूक द्वीपसमूह

**कूक द्वीपसमूह** हा ओशनिया खंडाच्या पॉलिनेशिया भागातील अनेक बेटांवर वसलेला एक देश आहे. रारोटोंगा हे कूक बेटांपैकी सर्वात मोठे व सर्वाधिक लोकसंख्येचे बेट आहे. अव्हारुआ ही कूक द्वीपसमूहाची राजधानी याच बेटावर आहे.

कूक द्वीपसमूह व न्युए ह्या दोन देशांचे न्यू झीलंडशी मुक्त संबंध (फ्री असोसिएशन) आहेत.
thumb|300px|रारोटोन्गा किनारा

## बाह्य दुवे
* सरकारी संकेतस्थळ
*

वर्ग:ओशनियातील देश
वर्ग:न्यू झीलंड
वर्ग:पॉलिनेशिया
ब्रुनेई

**ब्रुनेई दारुस्सलाम** (अधिकृत नाव: मलाय:Negara Brunei Darussalam) हा आग्नेय आशियातील बोर्निओ बेटाच्या उत्तर किनाऱ्यास वसलेला देश आहे. दक्षिण चिनी समुद्राकडेने असणाऱ्या समुद्रकिनारपट्टीखेरीज इअतर सर्व बाजूंनी हा देश मलेशियाच्या सारावाक राज्याने वेढलेला आहे. किंबहुना सारावाक राज्यामधील लिंबांग प्रदेशामुळे ब्रुनेई भूराजकीयदृष्ट्या दोन भागांमध्ये विभागला गेला आहे.

## इतिहास 
इ.स. ५१८ पासूनच ब्रुनाईचे चिनी व्यापाऱ्यांशी संबंध होते. ७ व्या ते १३ व्या शतकांच्या दरम्यान सुमात्राबेटाच्या श्रीविजय राजघराण्याची आणि जावा बेटातील मजापहित राजघराण्याची सत्ता ब्रुनाईवर होती. १५ व्या शतकात या राजघराण्यांचा अस्त झाला. ब्रुनाईचं मोठय़ा प्रमाणावर इस्लामीकरण होत गेलं, सुलतानशाही स्थापन झाली आणि युरोपिय सत्ता येईपर्यंत ती टिकून राहिली.

### युरोपीय सत्ता 
पोर्तुगीज, डच, स्पॅनिश येथे आले. त्यांनी केलेल्या आक्रमणांमुळे एकोणिसाव्या शतकाच्या प्रारंभी सुलतानाची सत्ता सारायाक लगतच्या काही भागापुरतीच मर्यादित राहिली. इ.स. १८९८ ते इ.स. १९५९ या ६० वर्षांत सुलतानाचं स्थान दुय्यम बनले. इ.स. १९३१च्या सुमारास या डोंगराळ भूप्रदेशात खनिज तेल उत्पादनास सुरुवात झाली. पाठोपाठ दुसरे महायुद्ध झाले. या भूप्रदेशावर जपानने विजय मिळवला. युद्ध संपताच या भूप्रदेशावर ऑस्ट्रेलियाने ताबा घेतला. ब्रिटिश नागरी प्रशासनाची सुरुवात झाली. परंतु इ.स. १९५९च्या सुमारास पुन्हा सुलतानाचं निर्विवाद वर्चस्व इथे प्रस्थापित झाले.

## सांप्रत स्थिती 
४ जिल्हे आणि ३८ तालुके ही इथली प्रशासकीय रचना आहे.

वर्ग:आग्नेय आशियाई देश
मध्य आफ्रिकेचे प्रजासत्ताक

**मध्य आफ्रिकेचे प्रजासत्ताक** हा आफ्रिकेच्या मध्य भागातील एक भूपरिवेष्ठित देश आहे. ह्याच्या उत्तरेला चाड, ईशान्येला सुदान, पूर्वेला दक्षिण सुदान, दक्षिणेला काँगोचे लोकशाही प्रजासत्ताक व काँगोचे प्रजासत्ताक तर पश्चिमेला कामेरून हे देश आहेत. युबांगी ही काँगो नदीची एक प्रमुख उपनदी मआप्रच्या दक्षिण दिशेने वाहते. बांगुई ही मआप्रची राजधानी व सर्वात मोठे शहर ह्याच नदीवर वसलेले आहे.

१९व्या शतकाच्या उत्तरार्धात युरोपीय शोधक मध्य आफ्रिकेमध्ये पोचले व १८८२ साली फ्रान्सने फ्रेंच काँगो वसाहत निर्माण केली. १ डिसेंबर १९५८ रोजी ह्या वसाहतीला स्वायत्त दर्जा मंजूर करण्यात आला. बार्थेलेमी बोगांडा ह्या नव्या स्वायत्त प्रदेशाचा पंतप्रधान बनला परंतु काही अवधीतच त्याचा विमान अपघातात मृत्यू झाला. १३ ऑगस्ट १९६० रोजी मध्य आफ्रिकन प्रजासत्ताकाला स्वातंत्र्य मिळाले व सत्ता स्थापण्यासाठी बोगांडाच्या दोन सहकाऱ्यांमध्ये रस्सीखेच सुरू झाली. ३१ डिसेंबर १९६५ रोजी कर्नल ज्याँ-बेडेल बोकासा ह्या लष्करी अधिकाऱ्याने बंडामधून सत्ता बळकावली. त्याने देशाचे संविधान बरखास्त करून स्वतःला मध्य आफ्रिकेचा सम्राट ही उपाधी दिली. त्याने तब्बल १४ वर्षे मध्य आफ्रिकेवर हुकुमशाही गाजवल्यानंतर १९७९ साली फ्रान्सने त्याला हुसकावुन लावले परंतु पुन्हा दोन वर्षांनी एका नव्या लष्करी अधिकाऱ्याने सत्ता हातात घेतली. आजही लोकशाही केवळ नावापुरतीच अस्तित्वात असलेल्या ह्या देशामध्ये फ्रांस्वा बोझिझे हा लष्करप्रमुख २००३ सालापासून अनेक वर्षे राष्ट्राध्यक्ष होता.

इतर बहुतांशी आफ्रिकन देशांप्रमाणे मध्य आफ्रिकेचे प्रजासत्ताक गरीब व अविकसित आहे. मानवी विकास सूचक व दरडोई उत्पनामध्ये मध्य आफ्रिकेचे प्रजासत्ताक जगात सर्वात खालच्या क्रमांकांपैकी एक आहे. सध्या येथील अर्थव्यवस्था अत्यंत कमकुवत असून हा देश जवळजवळ संपूर्णपणे विदेशी अनुदानावर अवलंबून आहे.

## खेळ 
* ऑलिंपिक खेळात
* फुटबॉल संघ

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
*संकेतस्थळ
* 
* 

वर्ग:आफ्रिकेतील देश
वर्ग:मध्य आफ्रिका
सायप्रस

**सायप्रसचे प्रजासत्ताक** (; ) दक्षिण युरोपामधील एक हा द्वीप-देश आहे. सायप्रस भूमध्य समुद्रात ग्रीसच्या पूर्वेला, तुर्कस्तानच्या दक्षिणेला, सिरिया व लेबेनॉनच्या पश्चिमेला व इस्रायलच्या वायव्येला एका बेटावर वसला आहे.  सायप्रसला युरोप व आशिया ह्या दोन्ही खंडांत गणले जाते. सायप्रस १ मे २००४ पासून युरोपियन संघाचा सदस्य आहे. निकोसिया ही सायप्रसची राजधानी आहे.

प्रागैतिहासिक काळापासून मानवी वास्तव्य असलेल्या सायप्रस बेटावर इ.स.पूर्व ३३३ मध्ये अलेक्झांडर द ग्रेटने ताबा मिळवला. त्यानंतरच्या काळात येथे इजिप्त, रोमन साम्राज्य, बायझेंटाईन साम्राज्य, व्हेनिस इत्यादी साम्राज्यांची सत्ता राहिली. १५७१ साली ओस्मानी साम्राज्याने सायप्रसवर विजय मिळवला व त्यानंतर ३ दशके हा भाग ओस्मानांकडे होता. १८७८ साली सायप्रसला ब्रिटनच्या अधिपत्याखाली ठेवण्यात आले. १९६० साली सायप्रसला स्वातंत्र्य मिळाले व १९६१ मध्ये सायप्रस राष्ट्रकुल परिषदेचा सदस्य बनला.

सायप्रसच्या दक्षिणेकडील भागात ग्री़क लोकांचे तर उत्तरेकडील भागात तुर्की लोकांचे वर्चस्व आहे. १९८३ सालापासुन उत्तर सायप्रस हा स्वतंत्र एक देश असल्याचा दावा ह्या भागातील लोकांनी केला आहे. उत्तर सायप्रस ह्या देशाला तुर्कस्तान व्यतिरिक्त इतर कोणत्याही राष्ट्राने मान्यता दिलेली नाही. सायप्रस बेटावरील सुमारे ३७% भाग उत्तर सायप्रसच्या अखत्यारीत येतो.

सायप्रसची अर्थव्यवस्था मोठ्या प्रमाणावर पर्यटन उद्योगावर अवलंबुन आहे. येथील दरडोई उत्पन्न उच्च आहे.

## बाह्य दुवे
* 
* 
* 

वर्ग:आशियातील देश
वर्ग:युरोप
मूळचे अमेरिकन लोक

सुमारे १२,००० ते ४०,००० वर्षांपूर्वी, आशिया खंडातून अलास्कामार्गे मूळचे लोक अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने खंडात आले व संपूर्ण द. व उ. अमेरिकेत पसरले. त्यांना **मूळचे अमेरिकन** (Native American, American Indian किंवा Amerindians) असे म्हणतात.

त्यांच्या अनेक भटक्या जमाती अस्तित्वात होत्या. त्यांची अनेक राज्ये, शहरे व भरभराटीला आलेल्या संस्कृती व भाषा होत्या.

१९ नोव्हेंबर १४९३ रोजी क्रिस्टोफर कोलंबस याला अमेरिकेचा शोध लागला. नंतर युरोपियन लोक अमेरिकेत स्थलांतरित होऊ लागले. युरोपातून आलेल्या अनेक साथीच्या रोगांमुळे व युरोपियनांशी झालेल्या संघर्षांमध्ये जवळजवळ **९० टक्के** मूळचे अमेरिकन लोक मरण पावले. युरोपियन लोकांच्या मोठ्या प्रमाणातील स्थलांतरामुळे त्यांचे प्राबल्य कमी होऊन ती भूमी युरोपियन अमेरिकन लोकांच्या ताब्यात गेली व मूळ अमेरिकन लोकांना छोट्या आरक्षित क्षेत्रांमध्ये राहावे लागले.

आज त्यांच्या अनेक भाषा व संस्कृती या लुप्त झालेल्या आहेत किंवा लुप्त होण्याच्या मार्गावर आहेत.

आजही संपूर्ण अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने खंडात आज त्यांच्या अनेक जमाती आहेत. अमेरिका देशातील त्यांची लोकसंख्या २,७८६,६५२ म्हणजे संपूर्ण अमेरिकेच्या लोकसंख्येच्या केवळ १% इतकी आहे. (२००३ जनगणना). इतर देशांतील त्यांची टक्केवारी बरीच जास्त आहे.

thumb|न्यू मेक्सिको येथील मूळ अमेरिकन लोकांसाठीचा आरक्षित प्रदेश

युरोपियन स्थलांतरानंतर त्यांना आपली संपन्न भूमी गमवावी लागली, अनेक जुलुमांना बळी पडावे लागले व छोट्या आरक्षित क्षेत्रांमध्ये राहावे लागले. अनेक आरक्षित क्षेत्रे ही कोरड्या हवामानाची असल्यामुळे तिथे पुरेसे अन्न पिकत नाही.

नवाजो, चेरोकी, चॉक्टॉ, लखोटा, चिप्पेवा, आय्मारा, क्वेचुआ, एस्किमो, इनुइट, मापुचे, नाहुआ, माया या काही मूळ अमेरिकन जमाती आहेत.

## इंग्रजी दुवे 
# अमेरिकेतील मूळचे अमेरिकन लोक
# मूळच्या अमेरिकन लोकांची युद्धे
# अश्रूंची पाऊलवाट

वर्ग:इतिहास
वर्ग:अमेरिका
वर्ग:अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने
वर्ग:मूळचे अमेरिकन लोक
इक्वेटोरीयल गिनी

**इक्वेटोरीयल गिनीचे प्रजासत्ताक** (, , ; भाषांतर: *विषुववृत्तीय गिनी*) हा मध्य आफ्रिकेतील गिनीच्या आखाताच्या किनाऱ्यावरील एक छोटा देश आहे. ह्या देशाचे दोन भाग आहेत: पहिला, कामेरूनच्या दक्षिणेला व गॅबनच्या वायव्येला असलेला खंडांतर्गत भाग, व दुसरा अटलांटिक महासागरातील अनेक लहान मोठी बेटे. इक्वेटोरियल गिनीची राजधानी व सर्वांत मोठे शहर मलाबो हे बियोको नावाच्या एका बेटावर वसले आहे. ह्या देशाच्या नावात जरी विषुववृत्त असले तरी देशाचा कोणताही भाग विषुववृत्तावर मोडत नाही.

इ.स. १७७८ ते इ.स. १९६८ दरम्यान *स्पॅनिश गिनी* नावाची स्पेनची वसाहत असलेल्या ह्या देशाला १२ ऑक्टोबर १९६८ रोजी स्वातंत्र्य मिळाले. स्पॅनिश ही राष्ट्रभाषा असलेला इक्वेटोरीयल गिनी हा आफ्रिकेमधील एकमेव देश आहे. १९९० च्या दशकापासून इक्वेटोरीयल गिनी हा सहाराच्या दक्षिणेकडील आफ्रिका प्रदेशातील खनिज तेलाचा एक मोठा उत्पादक आहे. तेलाच्या निर्यातीमुळे हा देश सुबत्त बनला असून येथील वार्षिक सकल उत्पन्न जगात ६९व्या क्रमांकावर असून वार्षिक दरडोई उत्पन्न आफ्रिकेमध्ये सर्वाधिक आहे. तरीही येथे संपत्तीमध्ये प्रचंड मोठ्या प्रमाणावर विषमता असून फार थोड्या नागरिकांना ह्या अर्थव्यवस्थेमुळे फायदा झाला आहे. इक्वेटोरीयल गिनीमधील बहुसंख्य जनता दारिद्र्यामध्ये जीवन कंठत आहे. १९७९ पासून राष्ट्राध्यक्षपदावर असलेला तियोदोरो ओबियांग एन्गेमा एम्बासोगो हा आफ्रिकेमधील सर्वात वाईट हुकुमशहा समजला जातो. त्याच्या राजवटीखाली इक्वेटोरीयल गिनीमध्ये मानवी हक्कांचे उल्लंघन जगात सर्वात चिंताजनक बनले आहे.

## खेळ 
*ऑलिंपिक खेळात
*फुटबॉल संघ

## बाह्य दुवे 
* 
* 
* 

वर्ग:आफ्रिकेतील देश
वर्ग:मध्य आफ्रिका
फेरो द्वीपसमूह

**फेरो द्वीपसमूह** हा उत्तर अटलांटिक महासागरातील डेन्मार्क देशाचा एक स्वायत्त प्रदेश आहे. फेरो द्वीपसमूह आइसलॅंड व स्कॉटलंडपासून सारख्या अंतरावर आहे. फेरो द्वीपसमूहात एकूण १८ बेटे आहेत. तोर्शाउन ही राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.

वर्ग:डेन्मार्क
वर्ग:द्वीपसमूह
बेल्जियमचा दुसरा आल्बर्ट

thumb|right|आल्बर्ट दुसरा, बेल्जियम

**आल्बर्ट दुसरा** (फ्रेंच: आल्बर्ट फेलिक्स हंबर्ट थियोडोर क्रिस्चियन युजेन मरी, डच: आल्बर्ट फेलिक्स हंबर्ट थियोडूर क्रिस्चियान युजेन मरी, जर्मन: आल्बर्ट फेलिक्स हंबर्ट थियोडोर क्रिस्चियन युजेन मरिया) (जून ६, १९३४ - ) हा बेल्जियमचा राजा आहे.

बेल्जियमचे राज्यपद संवैधानिक असून त्याच्या हातात सत्ता नाही.

वर्ग:बेल्जियमचे राज्यकर्ते
वर्ग:इ.स. १९३४ मधील जन्म
गॅबन

[200 px|इवलेसे|[ओमर बॉंगो हा ४१ वर्षे गॅबनचा राष्ट्राध्यक्ष होता.]]
**गॅबनचे प्रजासत्ताक** हा पश्चिम मध्य आफ्रिकेतील एक देश आहे. गॅबनच्या पूर्व व दक्षिणेला कॉंगोचे प्रजासत्ताक, ईशान्येला इक्वेटोरियल गिनी व उत्तरेला कामेरून हे देश, तर पश्चिमेला अटलांटिक महासागराचा गिनीचे आखात हा उपसमुद्र आहे. लिब्रेव्हिल ही गॅबनची राजधानी व सर्वांत मोठे शहर आहे. 

स्वातंत्र्य मिळण्यापूर्वी गॅबन ही फ्रान्सची वसाहत होती. मुबलक नैसर्गिक संपत्ती व कमी लोकसंख्या ह्या कारणांमुळे गॅबन हा मध्य आफ्रिकेतील सर्वांत समृद्ध देश आहे. 

## खेळ 
*ऑलिंपिक खेळात
*फुटबॉल संघ
## बाह्य दुवे 
* 
* 
* 

वर्ग:आफ्रिकेतील देश
वर्ग:मध्य आफ्रिका
गांबिया

**गांबिया** हा पश्चिम आफ्रिकेतील  देश आहे. हा आफ्रिका खंडातील सर्वात छोटा देश आहे. गांबियाच्या पूर्व, उत्तर व दक्षिण दिशांना सेनेगल हा देश तर पश्चिमेला अटलांटिक महासागर आहे. गांबिया ह्याच नावाच्या पूर्व-पश्चिम वाहणाऱ्या नदीच्या भोवताली हा देश वसला असून बंजुल ही गांबियाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.

आफ्रिकेमधील इतर देशांप्रमाणे गांबिया अनेक दशके युरोपीय राष्ट्रांची वसाहत होता. १९६५ साली गांबियाला युनायटेड किंग्डमपासून स्वातंत्र्य मिळाले. सध्या गांबिया राष्ट्रकुल परिषदेचा सदस्य असून येथे अध्यक्षीय लोकशाही पद्धतीचे सरकार आहे.

गांबियाची अर्थव्यवस्था बव्हंशी शेतीवर अवलंबुन आहे व ह्या परिसरामधील इतर देशांच्या तुलनेत गांबियाला आर्थिक, सामाजिक व राजकीय स्थैर्य लाभले आहे.

## खेळ 
*ऑलिंपिक खेळात
*फुटबॉल संघ
## बाह्य दुवे 
* 
* 
* 

वर्ग:आफ्रिकेतील देश
वर्ग:पश्चिम आफ्रिका
ग्वातेमाला

**ग्वातेमालाचे प्रजासत्ताक** () हा मध्य अमेरिकेतील एक देश आहे. ग्वातेमाल्याच्या उत्तरेला व पश्चिमेला मेक्सिको, आग्नेयेला होन्डुरास व साल्वाडोर, पूर्वेला बेलिझ व कॅरिबियन समुद्र तर नैऋत्येला प्रशांत महासागर आहे.

ऐतिहासिक काळात मेसोअमेरिकेच्या माया संस्कृतीचा भाग असलेला ग्वातेमाला १६व्या शतकापासून स्पेनच्या अधिपत्याखाली होता. १८२१ साली ग्वातेमालाला स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर येथे अनेक हुकुमशहांनी सत्ता गाजवली. १९६० ते १९९६ दरम्यान ग्वातेमालामध्ये प्रदीर्घ यादवी युद्ध चालू होते. त्यानंतरच्या काळात येथे लोकशाहीवादी सरकार असून अनेक आर्थिक सुधारणा घडून आणल्या गेल्या आहेत.

ग्वातेमाला लॅटिन अमेरिकेतील सर्वांत १० गरीब देशांपैकी एक आहे. येथील ५६.२ टक्के लोक दारिद्र्यरेषेच्या खाली राहतात. यादवी युद्धादरम्यान अनेक ग्वातेमालन लोक अमेरिकेमध्ये स्थानांतरित झाले. ह्या लोकांनी कुटुंबियांसाठी पाठवलेली रक्कम हा ग्वातेमालाच्या परकीय मिळकतीचा सर्वात मोठा भाग आहे.

## इतिहास 
### नावाची व्युत्पत्ती 
### प्रागैतिहासिक कालखंड
## भूगोल 
### चतुःसीमा 
### राजकीय विभाग
### मोठी शहरे 
## समाजव्यवस्था 
### वस्तीविभागणी 
### धर्म
जवळजवळ संपूर्ण ग्वाटेमाला समाजात ख्रिश्चन धर्माचा प्रभाव आहे, विश्वविज्ञान आणि सामाजिक-राजकीय रचनेत. एकेकाळी कॅथलिक चर्चचे वर्चस्व असलेल्या या देशात (वसाहतवादी काळात स्पॅनिश लोकांनी सुरुवात केली), आता ख्रिश्चन संप्रदायांच्या विविधतेचा प्रभाव आहे. कॅथोलिक चर्च हा सर्वात मोठा ख्रिश्चन चर्च किंवा संप्रदाय आहे, जरी २००१ मध्ये ५५% लोकसंख्येवरून २०१२ पर्यंत ४७.९% पर्यंत कमी झाला.  २००१ ते २०१२ दरम्यान, आधीच असंख्य प्रोटेस्टंट लोकसंख्या ३०% वरून ३८.२% पर्यंत वाढली. धार्मिक संबंध नसल्याचा दावा करणारे १२.७% वरून ११.६% पर्यंत कमी झाले. उर्वरित, मॉर्मन, यहूदी, मुस्लिम आणि बौद्धांसह, लोकसंख्येच्या २% पेक्षा जास्त राहिले.

### शिक्षण 
### संस्कृती
## राजकारण 
## अर्थतंत्र
## खेळ
*ऑलिंपिक खेळात ग्वातेमाला
*ग्वातेमाला फुटबॉल संघ

## संदर्भ यादी 
## बाह्य दुवे
* 
* 
* 

वर्ग:मध्य अमेरिका
वर्ग:लॅटिन अमेरिका
गिनी-बिसाउ

**गिनी-बिसाउचे प्रजासत्ताक** () हा पश्चिम आफ्रिकेतील एक देश आहे. गिनी-बिसाउच्या उत्तरेस सेनेगाल, दक्षिण व पूर्वेस गिनी तर पश्चिमेस अटलांटिक महासागर आहेत. बिसाउ ही ह्या देशाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.

ऐतिहासिक काळात मालीच्या साम्राज्याचा भाग असणारा गिनी-बिसाउ १९व्या शतकापासून पोर्तुगीजांची एक वसाहत होता. १९७४ साली स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर ह्या देशाचे नाव गिनी ठेवण्यात आले व शेजारील गिनी देशापासून वेगळेपण राखण्यासाठी ह्या देशाच्या नावामध्ये बिसाउ हे राजधानीचे नाव जोडण्यात आले. स्वातंत्र्यानंतर गिनी-बिसाउचे राजकीय अस्तित्त्व अस्थिर राहिले आहे. लोकशाहीवादी सरकारे येथे सर्रास उलथवून टाकण्यात आली आहेत व लष्करी राजवट अनेकदा स्थापित केली गेली आहे. १२ एप्रिल २०१२ रोजी येथील लष्करी अधिकाऱ्यांनी पुन्हा एकदा सत्ता हातात घेतली व विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष व उमेदवारांना कैद केले. 

इतर बहुतांशी आफ्रिकन देशांप्रमाणे गिनी-बिसाउ गरीब व अविकसित आहे. मानवी विकास सूचक व दरडोई उत्पनामध्ये गिनी-बिसाउ जगात सर्वांत खालच्या क्रमांकांपैकी एक आहे. येथील राजकीय भाषा पोर्तुगीज असली तरीही केवळ १४ टक्के जनता पोर्तुगीज वापरते.

## इतिहास 
२६ नोव्हेंबर, २०२५ रोजी लष्करी अधिकाऱ्यांनी उठाव करून राष्ट्राध्यक्ष उमारो सिसोको एम्बालो यांना पदच्युत करून दुसऱ्या दिवशी जाहीर होणारे निवडणुकींचे निकाल रद्द केले.

## खेळ 
*ऑलिंपिक खेळात
*फुटबॉल संघ
## बाह्य दुवे 
* 
* 
* 

वर्ग:आफ्रिकेतील देश
वर्ग:पश्चिम आफ्रिका
तैपे

**तैपे** (**ताइपेइ**) ही चीनचे प्रजासत्ताक ह्या देशाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.

वर्ग:तैवानमधील शहरे
वर्ग:आशियातील देशांच्या राजधानीची शहरे
वर्ग:विकिमेनिया यजमान शहरे
लेबेनॉन

**लेबेनॉनचे प्रजासत्ताक** (देवनागरी लेखनभेद: **लेबनॉन**; अरबी: اَلْجُمْهُورِيَّة اَللُّبْنَانِيَّة , *अल्-जुम्हुरिया अल्-लुब्नानिया* ; फ्रेंच: *République libanaise*, *रेपुब्लिक लिबानेस* ;) हा पश्चिम आशियातील भूमध्य समुद्राच्या पूर्व किनाऱ्यावर वसलेला एक देश आहे. लेबेनॉनच्या उत्तरेस व पूर्वेस सीरिया व दक्षिणेस इस्राएल या देशांच्या सीमा भिडल्या आहेत. भूमध्य सागरी प्रदेश व अरबी द्वीपकल्पाच्या सीमेवर वसल्यामुळे लेबेनॉनास समॄद्ध इतिहास व वैविध्यपूर्ण संस्कृतीचा वारसा लाभला आहे. बैरूत ही लेबेनॉनाची राजधानी व सर्वांत मोठे शहर आहे. त्रिपोली व सैदा ही येथील इतर मोठी शहरे आहेत.

मानवी इतिहासाची नोंद होण्यापूर्वी लेबेनॉनमध्ये लोकवस्ती असल्याचे पुरावे सापडले आहेत. सुमारे इ.स. पूर्व १५५० ते इ.स.पूर्व ५४३ दरम्यान हा भूभाग फीनिशिया संस्कृतीचा भाग होता. इ.स.पूर्व ६४ मध्ये लेबेनॉन रोमन साम्राज्याच्या अधिपत्याखाली आला. त्यानंतरच्या अनेक शतकांमध्ये येथे ख्रिश्चन धर्माचा प्रभाव वाढत राहिला. मध्य युगाच्या सुरुवातीच्या काळात मुस्लिमांनी येथे आक्रमण करण्यास सुरुवात केली. इ.स. १५१६ ते इ.स. १९१८ ह्या दरम्यानच्या ४०० वर्षांच्या काळात लेबेनॉनवर ओस्मानी साम्राज्याची सत्ता होती. पहिल्या महायुद्धामध्ये ओस्मानी साम्राज्याचा अस्त झाल्यानंतर ओस्मानी भूभागाच्या वाटण्या करण्यात आल्या. लेबेनॉनवर १९२० ते १९४३ दरम्यान फ्रान्सची सत्ता होती. २२ नोव्हेंबर १९४३ रोजी लेबेनॉनने स्वातंत्र्याची घोषणा केली. १९४६ साली दुसऱ्या महायुद्धानंतर फ्रेंच सैन्य लेबेनॉनमधून बाहेर पडले.

स्वातंत्र्यानंतर लेबेनॉनची अर्थव्यवस्था झपाट्याने सुधारत गेली व बैरूत जगातील सर्वात लोकप्रिय पर्यटनस्थळांपैकी एक बनले. १९७५ ते १९९० दरम्यान चालू असलेल्या गृहयुद्धामध्ये लेबेनॉनमधील पायाभुत सुविधांचे मोठ्या प्रमाणावर नुकसान झाले. युद्धानंतर पंतप्रधान रफिक हरिरीने लेबेनॉनला पुन्हा प्रगतीपथावर नेण्याचे प्रयत्न केले. २००५ मधील हरिरीच्या हत्येनंतर लेबेनॉनमध्ये झालेल्या क्रांतीमुळे सिरियाने लेबेनॉनमधील आपले सर्व सैन्य काढून घेतले व अनधिकृतपणे बळकावलेला भूभाग परत दिला. २००६ साली लेबेनॉनच्या हिझबुल्ला ह्या अतिरेकी पक्षाने इस्रायलसोबत पुकारलेल्या युद्धामध्ये लेबेनॉनची पुन्हा पडझड झाली.

## सरकार
अनेक धर्मीय लोकांचे वास्तव्य असलेल्या लेबेनॉनमध्ये धर्मावर आधारित संसदीय लोकशाही पद्धतीचे सरकार अस्तित्वात आहे. संविधानानुसार देशामधील सर्व १८ धर्म व जातीच्या लोकांना सरकारमध्ये प्रतिनिधित्व मिळते. लेबेनॉनचा राष्ट्राध्यक्ष मरोनाईट ख्रिश्चन, पंतप्रधान सुन्नी मुस्लिम, संसद अध्यक्ष शिया मुस्लिम तर उपपंतप्रधान व संसद-उपाध्यक्ष ईस्टर्न ऑर्थोडॉक्स ख्रिश्चन धर्मीय असणे बंधनकारक आहे.

## लोकजीवन
लेबेनॉनमध्ये १९३२ सालानंतर जनगणना घेण्यात आली नसल्यामुळे तेथील अचूक लोकसंख्या उपलब्ध नाही. परंतु २०१० मधील अंदाजानुसार लेबेनॉनची लोकसंख्या ४१,२५,२४७ इतकी होती. अरबी ही येथील राजकीय व अधिकृत भाषा असून फ्रेंच देखील वापरात आहे.

## वाहतूक
बैरूत–रफिक हरिरी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ हा लेबेनॉनमधील एकमेव विमानतळ असून सर्व आंतरराष्ट्रीय हवाई वाहतूक येथूनच हाताळली जाते. 

## खेळ
लेबेनॉनच्या वैशिष्टपूर्ण भौगोलिक स्थानामुळे येथे उन्हाळी व हिवाळी खेळ खेळले जातात. फुटबॉल हा लेबेनॉनमधील सर्वात लोकप्रिय खेळ आहे. लेबेनॉन फुटबॉल संघ आशियाच्या ए.एफ.सी. मंडळाचा सदस्य असून लेबेनॉनने २००० सालच्या ए.एफ.सी. आशिया चषक स्पर्धेचे आयोजन केले होते.

व्हॉलीबॉल, बास्केटबॉल, रग्बी लीग हे खेळ देखील लेबेनॉनमध्ये लोकप्रिय आहेत.

## बाह्य दुवे
* 
* 
* 

वर्ग:आशियातील देश
लाओस

'*** (अधिकृत नाव: **लाओ जनतेचे लोकशाहीवादी प्रजासत्ताक**) हा आग्नेय आशियातील देश आहे. या देशाच्या वायव्येस म्यानमार व चीन, पूर्वेस व्हियेतनाम, दक्षिणेस कंबोडिया, पश्चिमेस थायलंड हे देश आहेत. व्हियांतियान ही लाओसची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. उत्तर लाओस, मध्य लाओस आणि दक्षिण लाओस असे या देशाचे तीन प्रमुख विभाग आहेत.

चौदाव्या शतकापासून अठराव्या शतकापर्यंत लान शांग साम्राज्य होते. त्यानंतरच्या कालखंडात फ्रेंच वसाहतवादी साम्राज्य|फ्रेंचांनी वसाहत म्हणून राज्य केल्यानंतर१९४९ साली लाओसला स्वातंत्र्य मिळाले. स्वातंत्र्यानंतर दीर्घ काळ चाललेले यादवी युद्ध १९७५ साली पाथेट लाओ ही साम्यवादी आघाडी सत्तेत येताच संपुष्टात आले. मात्र विविध गटातटांच्या नेतृत्वात अंतर्गत धुसफूस त्यानंतरही चालू राहिली. 

इ.स. १९९० च्या दशकात खासगीकरणाला चालना देण्याच्या शासकीय धोरणामुळे लाओसमध्ये आर्थिक सुधारणा घडून येत आहेत. तसे असले तरीही राज्यव्यवस्थेच्या व्याख्येनुसार लाओस समाजवादी प्रजासत्ताक आहे. राष्ट्राध्यक्ष ह शासनव्यवस्थेच्या सर्वोच्चपदी असला तरीही पंतप्रधान हा प्रशासनाचा कार्यकारी प्रमुख असतो. बौद्ध धर्म हा लाओस देशाचा प्रमुख धर्म असुन विविध अहवालानुसार देशातील बौद्ध लोकसंख्येचे प्रमाण ६५% ते ९८% आहे.

## इतिहास 
### प्राचीन काळय
लाओसचा इतिहास इ.स. १३५३च्या सुमारास फा न्गुम राजाच्या काळापासून ज्ञात आहे. फा न्गुम हा खौन बौलोमचा वंशज समजला जातो. याचे लान शांग साम्राज्य १८व्या शतकापर्यंत सत्तेवर होते. त्यानंतर लाओस थायलंडच्या आधिपत्याखाली आले.

### फ्रेंच आधिपत्य
१९व्या शतकामध्ये लाओस ही एक फ्रेंच वसाहत बनली. १९४९साली लाओसला स्वातंत्र्य मिळाले.

### अर्वाचीन लाओस
## भूगोल 
### चतुःसीमा 
या देशाच्या वायव्येला चीन व म्यानमार,पूर्वेला व्हिएतनाम,पश्चिमेला थायलंड,दक्षिणेकडे कंबोडिया आहे.

### राजकीय विभाग
उत्तर लाओस,मध्य लाओस,दक्षिण लाओस हे लाओसचे प्रमुख तीन विभाग आहेत.

### मोठी शहरे 
*फोंगसाली

### वस्तीविभागणी 
### धर्म
बौद्ध धर्म हा लाओस देशाचा **राष्ट्रधर्म (राजधर्म)** असुन देशाची तब्बल **९८%*' लोकसंख्या ही बौद्ध धर्मीय आहे. केवळ २% लोक हे अन्य धर्मीय आहे.

### शिक्षण 
### संस्कृती
## राजकारण 
## धर्म
* लाओसमधील धर्म
* लाओसमधील बौद्ध धर्म

## अर्थतंत्र
## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
वर्ग:आग्नेय आशियाई देश
लेसोथो

**लेसोथो** हा आफ्रिका खंडाच्या दक्षिण भागातील एक भूपरिवेष्ठित देश आहे. लेसोथोच्या चारही बाजुंना दक्षिण आफ्रिका देशाच्या सीमा आहेत. दुसऱ्या स्वतंत्र देशाच्या पुर्णपणे अंतर्गत असलेला लेसोथो जगातील केवळ ३ देशांपैकी एक आहे (सान मारिनो व व्हॅटिकन सिटी हे इतर दोन्ही देश इटलीमध्ये आहेत.) मासेरु ही लेसोथोची राजधानी व सर्वांत मोठे शहर आहे.

१८६८ सालापासून ब्रिटिश साम्राज्याचे मांडलिक राष्ट्र राहिल्यानंतर १९६६ साली लेसोथोला स्वातंत्र्य मिळाले. सध्या लेसोथो राष्ट्रकुल परिषदेचा सदस्य असून येथे सांसदीय संविधानिक राजेशाही प्रकारचे सरकार आहे. येथील राजाला औपचारिक महत्त्व असून सर्व संविधानिक अधिकार संसद सांभाळते. लेसोथोची अर्थव्यवस्था शेती, खाणकाम, उत्पादन इत्यादी उद्योगांवर अवलंबून असून येथील ४० टक्के लोक आंतरराष्ट्रीय दारिद्र्यरेषेच्या खाली जगतात.

ह्या भागातील इतर देशांप्रमाणे लेसोथोदेखील एड्सच्या मगरमिठीत अडकला आहे. २००९ मधील पाहणीनुसार येथील २३.६ टक्के लोकांना एच.आय.व्ही. विषाणूची लागण झाली आहे व येथील सरासरी आयुर्मान केवळ ४२ वर्षे आहे. एड्सचा प्रादुर्भाव कमी करण्यासाठी येथे मोठ्या प्रमाणावर प्रयत्न चालू असून ह्या प्रयत्नांना यश येण्याची चिन्हे दिसू लागली आहेत. 

## इतिहास 
### नावाची व्युत्पत्ती 
### प्रागैतिहासिक कालखंड
## भूगोल 
लेसोथो आफ्रिका खंडाच्या दक्षिण भागात स्थित असून तो चारही बाजूने दक्षिण आफ्रिका देशाने वेढला गेला आहे. संपूर्णपणे  पेक्षा अधिक उंचीवर वसलेला लेसोथो हा जगातील एकमेव स्वतंत्र देश आहे. ह्या उंचीमुळे येथील हवामान शीतल असते.
### चतुःसीमा 
### राजकीय विभाग
इवलेसे|लेसोथोचे १० जिल्हे
राजकीय दृष्ट्या लेसोथो १० जिल्ह्यांमध्ये विभागला गेला आहे.
### मोठी शहरे 
## समाजव्यवस्था 
लेसोथोची लोकसंख्या अंदाजे २०.६७ लाख इतकी असून येथील २५ टक्के जनता शहरी तर ७५ टक्के ग्रामीण आहे.
### वस्तीविभागणी 
### धर्म
### शिक्षण 
### संस्कृती
## राजकारण 
## अर्थतंत्र
## खेळ 
* ऑलिंपिक खेळात
## बाह्य दुवे
*सरकार
* 
* 

वर्ग:आफ्रिकेतील देश
मकाओ

**मकाओ** (देवनागरी लेखनभेद: **मकाउ**, **मकाव**) हा चीन देशाच्या दोन विशेष शासकीय प्रदेशांपैकी एक आहे (दुसरा प्रदेश: हाँग काँग). मकाओ हे जगातील सर्वात श्रीमंत शहरांपैकी एक आहे.

मकाओ ही चीनमधील पहिली व शेवटची युरोपीय वसाहत होती. पोर्तुगीज व्यापारी १६व्या शतकामध्ये येथे स्थायिक झाले व तेव्हापासून मकाओ हे पोर्तुगाल देशाचे एक प्रजासत्ताक होते. डिसेंबर २०, १९९९ रोजी मकाओची मालकी चीनकडे हास्तांतरीत करण्यात आली. ह्यावेळी करण्यात आलेल्या करारांच्या अंतर्गत मकाओला अनेक स्वायत्त अधिकार देण्यात आले जे २०४९ सालापर्यंत लागू राहतील.
left|250 px
मकाओ हाँग काँगच्या ६० किमी नैऋत्येस व ग्वांगझू शहरापासून १४५ किमी अंतरावर वसले आहे. मकाओ हा जगातील सर्वाधिक लोकसंख्या घनतेचा प्रदेश आहे. २९.२ वर्ग किमी क्षेत्रफळ असलेल्या ह्या शहरात ५ लाख ४६ हजार लोक राहतात (घनता: १८,७०५ प्रती किमी²).

वर्ग:चीनमधील शहरे
मादागास्कर

**मादागास्कर** हा पूर्व आफ्रिकेतील एक द्वीप-देश आहे. अंतानानारिव्हो ही मादागास्करची राजधानी व सर्वांत मोठे शहर आहे. हे जगातील सर्वात मोठ्या बेटांपैकी एक आहे. याच्या चारही बाजुंना हिंद महासागर आहे.

## धर्म 
मादागास्कर हा संविधानानुसार निधर्मी देश आहे. येथील बहुसंख्य लोक ख्रिश्चन धर्म पाळतात.

येथील ०.६% लोक हिंदू धर्म पाळतात.

## खेळ 
*ऑलिंपिक खेळात मादागास्कर
*मादागास्कर फुटबॉल संघ

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:आफ्रिकेतील देश
मॅसिडोनिया

**मॅसिडोनियाचे प्रजासत्ताक** (मॅसिडोनियन: Република Северна Македонија) हा दक्षिण युरोपाच्या बाल्कन भागातील एक भूपरिवेष्ठित देश आहे. भूतपूर्व युगोस्लाव्हिया देशाचा एक भाग राहिलेल्या मॅसिडोनियाला १९९१ साली स्वातंत्र्य मिळाले. मॅसिडोनियाच्या उत्तरेला सर्बिया देश व कोसोव्हो प्रांत, पूर्वेला बल्गेरिया, दक्षिणेला ग्रीस तर पश्चिमेला आल्बेनिया हे देश आहेत. स्कोप्ये ही मॅसिडोनियाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.

मॅसिडोनिया ह्या नावावरून ग्रीस व मॅसिडोनिया देशांमध्ये वाद सुरू आहे. ग्रीस देशाच्या उत्तरेकडील प्रदेशाचे नाव मॅसिडोनिया हेच आहे. ह्यामुळे मॅसिडोनियाला संयुक्त राष्ट्रांमध्ये *मॅसिडोनियाचे भूतपूर्व युगोस्लाव्ह प्रजासत्ताक* ह्या नावाने दाखल करण्यात आले होते. सध्या संयुक्त राष्ट्रे व युरोपाची परिषद ह्या संस्थांचा सदस्य असलेल्या मॅसिडोनियाने नाटो व युरोपियन संघाच्या सदस्यत्वासाठी अर्ज केला आहे.

## इतिहास 
रोमन साम्राज्याने इ.स. पूर्व १४६ मध्ये मॅसिडोनियाचा प्रांत स्थापन केला. रोमन सम्राट डायोक्लेशनने मॅसिडोनिया प्रांताचे उपविभाजन करून नवे विभाग निर्माण केले. ह्याच काळात मॅसिडोनियामध्ये ग्रीक व लॅटिन ह्या दोन्ही भाषा वाढीस लागल्या. सहाव्या शतकाच्या अखेरच्या काळात स्लाव्ह लोक मोठ्या प्रमाणावर बाल्कन प्रदेशात स्थायिक झाले. तेव्हापासून ह्या भूभागाच्या नियंत्रणावरून बायझेंटाईन साम्राज्य व बल्गेरियामध्ये सतत चकमकी होत राहिल्या. १४व्या शतकामध्ये येथे सर्बियन साम्राज्याचे अधिपत्य आले परंतु लवकरच संपूर्ण बाल्कन प्रदेशावर ओस्मान्यांची सत्ता आली जी पुढील दशके अबाधित राहिली.

२०व्या शतकाच्या सुरुवातीस १९१२ व १९१३ साली घडलेल्या दोन बाल्कन युद्धांनंतर व ओस्मानी साम्राज्याच्या विघटनानंतर मॅसिडोनिया भूभाग सर्बियाच्या अधिपत्याखाली आला. ८ सप्टेंबर १९९१ रोजी मॅसिडोनियाने स्वातंत्र्याची घोषणा केली.

## अर्थतंत्र 
मॅसिडोनियाची अर्थव्यवस्था काहीशी अविकसित असून येथे २७ टक्के बेरोजगारी आहे व येथील वार्षिक दरडोई उत्पन्न युरोपामध्ये खालच्या पातळीवर आहे.

## खेळ 
* ऑलिंपिक खेळात

## बाह्य दुवे 
* 
* 
* 

वर्ग:युरोपातील देश
मोझांबिक

**मोझांबिक** हा आग्नेय आफ्रिकेतील एक देश आहे. मोझांबिकचा शोध वास्को दा गामाने १४९८ साली लावला व १५०५ मध्ये पोर्तुगीजांनी तेथे आपली वसाहत स्थापन केली.

१९७५ साली पोर्तुगालपासून स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर १९७७ ते १९९२ दरम्यान मोझांबिकमध्ये अंतर्गत युद्ध चालू होते. ह्या युद्धात सुमारे ९ लाख लोक मृत्यूमुखी पडले. 

मोझांबिक जगातील सर्वात गरीब व अविकसित देशांपैकी एक आहे. सरासरी आयुष्य, बालमृत्यूचे प्रमाण इत्यादी बाबींमध्ये मोझांबिक हा जगातील सर्वात मागासलेला देश आहे.

## खेळ
*ऑलिंपिक खेळात
*फुटबॉल संघ

वर्ग:आफ्रिकेतील देश
निकाराग्वा

**निकाराग्वा** हा मध्य अमेरिकेतील सर्वात मोठा व पश्चिम गोलार्धातील दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वात गरीब देश आहे. निकाराग्वाच्या उत्तरेला होन्डुरास व दक्षिणेला कोस्टा रिका हे देश, पूर्वेला कॅरिबियन समुद्र व पश्चिमेला प्रशांत महासागर आहे. मानाग्वा ही निकाराग्वाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. 

वर्ग:मध्य अमेरिका
वर्ग:लॅटिन अमेरिका
हलाम (नेब्रास्का)

इवलेसे
**हलाम** हे अमेरिकेच्या नेब्रास्का राज्यातील गाव आहे. लिंकन शहराजवळच्या या गावाची लोकसंख्या २०१० च्या जनगणनेनुसार २१३ होती.

या गावाची स्थापना १८९२मध्ये झाली. त्यावेळी शिकागो, रॉक आयलंड अँड पॅसिफिक रेलरोड हा रेल्वेमार्ग येथपर्यंत आला. येथील पहिल्या रहिवाशांपैकी एकाचे मूळ गाव असलेल्या स्वित्झर्लंडच्या हलाऊ गावाचे नाव यास देण्यात आले.

### २००४ टोरनॅडो
मे २००४मध्ये एफ४ प्रतीचा टोरनॅडो हलाम गावावर आला होता. यात एका व्यक्तीचा मृत्यू तर ४० अधिक जखमी झाले. हा टोरनॅडो ४ किमी रुंदीचा होता. आजतगायत झालेल्या टोरनॅडोंमधील हा दुसऱ्या क्रमांकाचा सगळ्यात रुंद टोरनॅडो समजला जातो.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:नेब्रास्कामधील शहरे
वर्ग:लँकेस्टर काउंटी (नेब्रास्का)
उत्तर आयर्लंड

**उत्तर आयर्लंड** हा आयर्लंडच्या बेटावरील ईशान्येला वसलेला युनायटेड किंग्डममधील चार घटक देशांपैकी एक आहे (इतर तीन घटक देश: इंग्लंड, स्कॉटलंड, वेल्स). १४,१३९ वर्ग कि.मी. क्षेत्रफळ असलेल्या ह्या देशाने आयर्लंड बेटाचे एक षष्ठांश क्षेत्रफळ व्यापले आहे. ह्याच्या दक्षिणेस व पश्चिमेस आयर्लंडच्या प्रजासत्ताकाची सीमा आहे. २०११ मध्ये उत्तर आयर्लंडची लोकसंख्या १८,१०,८६३ इतकी होती.

उत्तर आयर्लंडची निर्मिती १९२१ साली झाली, ज्या वेळी आयर्लंड बेटाची फाळणी करण्यात आली. ब्रिटिश संसदेने आयर्लंडची उत्तर आयर्लंड आणि दक्षिण आयर्लंड मध्ये फाळणी केली. आयर्लंड या बेटावर राहणारे लोक क्रीस्चीन धर्मातील काथोलिक आणि प्रोटेस्टंट या पंथांमध्ये विभागले गेले आहेत. बेटाच्या उत्तरेस बहुसंख्य प्रोटेस्टंट राहतात आणि दक्षिणेस काथोलिक राहतात. प्रोटेस्टंट पंथातील लोक स्वताला ब्रिटिश समजतात आणि काथोलिक स्वतःला आयरिश समजतात. आयर्लंडच्या फाळणी नंतर बहुतांश काथोलिक लोक हे दक्षिण आयर्लंड मध्ये राहत होते पण तरी उत्तर आयर्लंड मध्येही त्याची संख्या लक्षणीय होती. दक्षिण आयर्लंड कालांतराने स्वतंत्र देश झाला पण उत्तर आयर्लंड आजही ब्रिटेनचा एक अविभाज्य घटकदेश आहे. परंतु उत्तर आयर्लंड मधील ह्या दोन पंथात आजही टोकाचे वैमनस्य आहे.

वर्ग:युनायटेड किंग्डम
ओमान

**ओमानची सुलतानी** () हा मध्यपूर्वेतील अरबी द्वीपकल्पाच्या आग्नेय टोकावर वसलेला एक देश आहे. ओमानच्या वायव्येला संयुक्त अरब अमिराती, पश्चिमेला सौदी अरेबिया व नैऋत्येला येमेन हे देश तर पूर्वेला व दक्षिणेला अरबी समुद्र आणि उत्तरेला ओमानचे आखात आहेत. मस्कत ही ओमानची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.

## इतिहास 
## भूगोल 
### चतुःसीमा 
### राजकीय विभाग
### मोठी शहरे 
## समाजव्यवस्था 
### वस्तीविभागणी 
### धर्म
येथील प्रमुख धर्म इस्लाम आहे.

### शिक्षण 
### संस्कृती
## राजकारण 
## अर्थतंत्र
## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
वर्ग:आशियातील देश
पॅलेस्टाईन

right|250 px|thumb|सध्या पॅलेस्टाईनमध्ये मोडणारा भूभाग
**पॅलेस्टाईन** (, *Palaistinē*; ; हिब्रू: ארץ־ישראל ,פלשׂתינה; ) हा मध्यपूर्वेमधील भूमध्य समुद्र व जॉर्डन नदीच्या दरम्यानचा एक ऐतिहासिक भूभाग आहे. पॅलेस्टाईन प्रदेशाच्या सीमा इतिहासामध्ये अनेक वेळा बदलल्या गेल्या आहेत. सध्या पॅलेस्टाईन प्रदेशामध्ये इस्रायल हा स्वतंत्र देश तर गाझा पट्टी व वेस्ट बँक हे दोन पॅलेस्टिनी भूभाग गणले जातात. ह्या दोन भूभागांचा मिळून सार्वभौम पॅलेस्टाईन राज्य स्थापण्यात यावे, अशी मागणी गेले अनेक वर्षे करण्यात येत आहे. *पॅलेस्टाईन राज्य* म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या या वादग्रस्त पॅलेस्टिनी राज्यावर सध्या पॅलेस्टिनी राष्ट्रीय समितीची सत्ता आहे.
thumb|
thumb|
thumb|

## बाह्य दुवे 
* 
* 


वर्ग:आशियातील देश
वर्ग:अमान्य देश
पापुआ न्यू गिनी

250 px|इवलेसे|पापुआ न्यू गिनीमधील एक स्थानिक अदिवासी

**पापुआ न्यू गिनीचे स्वतंत्र राज्य** (हिरी मोटू: Papua Niu Gini, टोक पिसिन: Papua Niugini) हा ओशनिया खंडातील एक देश आहे. पापुआ न्यू गिनी नैऋत्य प्रशांत महासागरात ऑस्ट्रेलियाच्या उत्तरेला न्यू गिनी बेटाच्या पूर्व भागात व इतर काही छोट्या बेटांवर वसला आहे. न्यू गिनीच्या पश्चिम भागात इंडोनेशिया देशाचे पापुआ व पश्चिम पापुआ हे दोन प्रांत स्थित आहेत. पोर्ट मॉरेस्बी ही पापुआ न्यू गिनीची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.

पापुआ न्यू गिनी जगातील सर्वाधिक सांस्कृतिक वैविध्य असलेल्या देशांपैकी एक असून येथे एकूण ८४८ भाषा वापरात आहेत. तसेच येथील ग्रामीण व अदिवासी लोकवस्तीचे प्रमाण जगात सर्वात जास्त आहे. पापुआ न्यू गिनीमधील केवळ १८ टक्के रहिवासी शहरांमध्ये वास्तव्यास आहेत. तसेच येथील अनेक दुर्गम भागांमध्ये कित्येक अज्ञात वनस्पती व प्राणी असल्याचा अंदाज व्यक्त केला गेला आहे.

न्यू गिनी बेटावर अनेक सहस्त्रकांपासून कृषीप्रधान संस्कृती अस्तित्वात आहे. अनेक दशकांदरम्यान हा भूभाग युरोपीय शोधकांसाठी पुष्कळसा अज्ञात होता. १८८४ साली पापुआ न्यू गिनीच्या उत्तर भागावर जर्मन साम्राज्याचे अधिपत्य होते (जर्मन न्यू गिनी) तर दक्षिणेकडे ब्रिटनची सत्ता (ब्रिटिश न्यू गिनी) होती. इ.स. १९०४ मध्ये ब्रिटनने सत्ता ऑस्ट्रेलियाकडे सुपुर्त केली व १९०५ मध्ये ब्रिटिश न्यू गिनीचे नाव *टेरिटोरी ऑफ पापुआ* असे ठेवले गेले. पहिल्या महायुद्धादरम्यान ऑस्ट्रेलियाने जर्मन न्यू गिनीवर कब्जा केला. पुढील अनेक वर्षे पापुआ व न्यू गिनी हे वेगळे प्रशासकीय प्रदेश होते. दुसऱ्या महायुद्धानंतर १९४९ साली ह्या दोन प्रांतांचे एकत्रीकरण करून *टेरिटोरी ऑफ पापुआ अँड न्यू गिनी* नावाचा प्रदेश स्थापन केला गेला ज्याचे नाव पुढील काळात केवळ पापुआ न्यू गिनी असेच राहिले. १६ सप्टेंबर १९७५ रोजी पापुआ न्यू गिनीला स्वातंत्र्य मिळाले.

सध्या पापुआ न्यू गिनी राष्ट्रकुल क्षेत्रामधील एक देश असून येथे ब्रिटनची राणी एलिझाबेथ दुसरीचे औपचारिक अध्यक्षपद आहे. येथील प्रचंड मोठ्या खाणकाम उद्योगामुळे २०११ साली पापुआ न्यू गिनी जगातील सहाव्या क्रमांकाचा झपाट्याने प्रगती करणारा देश होता. परंतु येथील अर्थव्यवस्था कमकूवत असून पायाभूत सुविधांचा अभाव आहे.

## बाह्य दुवे 
* 
* 
* 

वर्ग:ओशनियातील देश
कॅम्डेन (न्यू जर्सी)

**कॅम्डेन** हे अमेरिका देशातील न्यू जर्सी राज्यामधील एक शहर आहे. हे शहर न्यू जर्सीच्या दक्षिण भागात डेलावेर नदीच्या किनाऱ्यावर वसले असून ते  फिलाडेल्फिया महानगराचा भाग मानले जाते. एकेकाळी अमेरिकेमधील मोठे औद्योगिक केंद्र असलेले कॅम्डेन सध्या येथील हिंसाचार, अशांती व भ्रष्टाचारासाठी कुप्रसिद्ध बनले आहे. २०१२ साली *अमेरिकेमधील सर्वात धोकादायक शहर* हा वाईट खिताब कॅम्डेनला मिळाला होता. 

२०१० साली कॅम्डेन शहराची लोकसंख्या सुमारे ७७,००० होती. रटगर्स विद्यापीठाच्या तीन प्रमुख कॅम्पसपैकी एक कॅम्डेनमध्ये स्थित आहे.

## बाह्य दुवे
* अधिकृत संकेतस्थळ
*

वर्ग:न्यू जर्सीमधील शहरे
वर्ग:कॅम्डेन काउंटी (न्यू जर्सी)
वर्ग:फिलाडेल्फिया
नायजर

**नायजर** हा पश्चिम आफ्रिकेतील एक देश आहे. नायजरचा ८०% भाग सहारा वाळवंटाने व्यापला आहे.

नायजर हा जगातील सर्वांत गरीब व अविकसित देशांपैकी एक आहे.

## खेळ
*ऑलिंपिक खेळात
*फुटबॉल संघ

वर्ग:आफ्रिकेतील देश
वर्ग:पश्चिम आफ्रिका
डेव्हिड ओ'सुलिव्हान

'''डेव्हिड रॉबर्ट ओ'सुलिव्हान''' (१६ नोव्हेंबर, इ.स. १९४४:पामरस्टन नॉर्थ, न्यू झीलँड - ) हा कडून १९७३ ते १९७६ दरम्यान ११ कसोटी आणि तीन एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.

वर्ग:न्यू झीलंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९४४ मधील खेळ
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वकार युनिस

**वकार युनिस मैतला** (उर्दू: وقار یونس) (नोव्हेंबर १६, इ.स. १९७१ - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू आहे.

हा जलदगती गोलंदाज होता.वकार युनिस स्पष्टवक्ता आहे. २०१९ मधील विश्वकरंडक क्रिकेट स्पर्धेत पाकिस्तानने भारताला कमी लेखण्याची घोडचूक केली होती, असे स्पष्ट मत वकार युनिसने नोंदवले होते. 

युनिस, वकार
युनिस, वकार
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
एडो ब्रान्डेस

**एडो आंद्रे ब्रान्डेस** (मार्च ५, इ.स. १९६३:पोर्ट शेपस्टोन, क्वाझुलु-नाताल, दक्षिण आफ्रिका - ) हा कडून १९८७ ते १९९९ दरम्यान दहा कसोटी आणि ५९ एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.

व्यवसायाने कोंबडीपालक असलेला ब्रान्डेस चार विश्वचषकांमध्ये खेळला.

ब्रान्डेस, एडो
ब्रान्डेस, एडो
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
व्हेस्पासियन

इवलेसे|254x254अंश|Vespasianus
**इंपेरेटर सीझर व्हेस्पासियानस ऑगस्टस** (नोव्हेंबर १७, इ.स. ९ - जून २३, इ.स. ७९) हा इ.स. ६९ ते इ.स. ७९ पर्यंत रोमचा सम्राट होता. हा फ्लाव्हियन वंशाचा प्रथम सम्राट होता.

याचे मूळ नाव *फ्लाव्हियस व्हेस्पासियानस* होते.

वर्ग:रोमन सम्राट
वर्ग:इ.स. ९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. ७९ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
प्रसन्ना जयवर्दने

जयवर्दने, प्रसन्ना
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
थिलन समरवीरा

समरवीरा, थिलन
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:रिकामी पाने
चनका वेलेगेदारा

**उदा वलव्वे महिम बंदरालागे चनका असंका वेलेगेदेरा** (२० मार्च, इ.स. १९८१ - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू आहे.

वेलेगेदेरा, चनका
वर्ग:इ.स. १९८१ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सुकामेवा

सुकामेवा म्हणजे अशी फळे ज्यामधून  मूळ पाण्याचे प्रमाण काढून टाकले जाते.
काजू, बदाम, अक्रोड, अंजीर, पिस्ता, चारोळ्या, खारीक, खजूर, मनुका या पदार्थांना सुकामेवा असे म्हणतात.

सुकामेव्यातील फळे सुकविलेली/वाळविलेली असतात. त्यामुळे ती जास्त काळ टिकतात. 

सुकामेव्यामध्ये जीवनसत्त्वे व खनिजे विपुल प्रमाणात असतात.

## बाह्यदुवा
* महाफ्रुट हे संकेतस्थळ

वर्ग:सुकामेवा
वर्ग:अन्न
शिश्न

thumb|200px|मानवी शिश्न

**शिश्न** हे पुरुषाचे जननेंद्रिय होय. शरिरातील टाकाऊ द्रव म्हणजेच मूत्र विसर्जनासाठी या अवयवाचा उपयोग होतो. नर प्राण्यांमधील संभोगासाठी सुद्धा हा अवयव वापरला जातो. सस्तन प्राण्यांमध्ये लघवीसाठी सुद्धा हा अवयव वापरला जातो. हा अवयव जाळीदार उतींचा व रक्तवाहिन्यांचा बनलेला असतो.

शिश्नाच्या आकाराबाबत अनेक गैरसमजुती आढळून येतात, परंतु आकाराचा पुरुषत्वाशी व बाळ होण्याशी काहीही संबंध नसतो. त्याचे कार्य ड्रॉपरप्रमाणे असते.

वर्ग:प्रजनन
वर्ग:जननेंद्रिये
वर्ग:जीवशास्त्र
वर्ग:शरीरशास्त्र