डब्ल्यू.जे.एम. रँकिन

**विल्यम जॉन मॅक्वॉर्न रँकिन** *एफआरएसई एफआरएस* (५ जुलै, १८२० - २४ डिसेंबर, १८७२) हे एक स्कॉटिश गणितज्ञ आणि भौतिकशास्त्रज्ञ होते. ते रुडॉल्फ क्लॉसियस आणि विल्यम थॉमसन (लॉर्ड केल्विन) यांच्यासोबत उष्मगतिशास्त्राचे संस्थापक मानले जातात. रँकिन यांनी उष्मागतिकीच्या पहिल्या नियमावर बहुल संशोधक केले. त्यांनी सेल्सियस-आधारित केल्विन स्केलच्या समतुल्य फॅरेनहाइट-आधारित तापमान मोजणारा रँकिन स्केल तयार केला.

रँकिन यांनी वाफेचे इंजिन आणि त्याद्वारे सर्व उष्णता इंजिनांचा संपूर्ण सिद्धांत विकसित केला. १८५० आणि १८६० च्या दशकात प्रकाशित झाल्यानंतर त्यांनी लिहिलेली अभियांत्रिकी विज्ञान आणि सराव यावरील नियमावली अनेक दशकांपर्यंत वापरली गेली. १८४० पासून त्यांनी विज्ञान आणि अभियांत्रिकी विषयांवर शेकडो पेपर्स आणि नोंदी प्रकाशित केल्या.

त्यांच्या आवडी अत्यंत वैविध्यपूर्ण होत्या. त्यांच्या  तारुण्यात त्यांनी वनस्पतिशास्त्र, संगीत सिद्धांत आणि संख्या सिद्धांत आणि प्रौढावस्थेत विज्ञान, गणित आणि अभियांत्रिकीच्या बहुतेक प्रमुख शाखांचा अभ्यास केला.

रँकिन एक गायक, पियानोवादक आणि चेलोवादक तसेच रायफलमन देखील होते.  

## पूर्वजीवन 
रँकिनचा जन्म एडिनबर्ग येथे डेव्हिड रँकिन यांच्या घरी झाला. डेव्हिड लष्करात काम केलेले सिव्हिल अभियंता होते. त्यांनी नंतर एडिनबर्ग आणि डाल्कीथ रेल्वे (*इनोसंट रेल्वे* ) मध्ये काम केले.   त्यांची आई बार्बरा ग्रॅहाम एका प्रतिष्ठित कायदेशीर आणि बँकिंग कुटुंबातील होती.

डेव्हिड रँकिनची कामासाठी स्कॉटलंडभर बदली होत असे व त्यांचे कुटुंबही त्यांच्याबरोबर असत. विल्यमच्या नाजूक तब्येतीमुळे सुरुवातीस त्यांना घरीच शिक्षण दिले गेले. नंतर त्यांनी एयर अकॅडेमी आणि हाय स्कूल ऑफ ग्लासगो येथे दोन वर्षे शिक्षण घेतले. १८३० च्या सुमारास डेव्हिड यांची डाल्कीथ रेल्वेचे प्रबंधक म्हणून एडिनबरा येथे नेमणूक झाली. तेथे गेल्यावर रँकिन कुटुंब २ आर्निस्टन प्लेस या पत्त्यावर राहत असे.

## पुरस्कार आणि सन्मान 
इवलेसे|डावे|विल्यम रँकिन
* रॉयल स्कॉटिश सोसायटी ऑफ आर्ट्सचे फेलो
* १८४३ मध्ये सिव्हिल इंजिनिअर्स संस्थेचे असोसिएट (ते कधीही पूर्ण सदस्य नव्हते)
* १८५० मध्ये एडिनबर्गच्या रॉयल सोसायटीचे फेलो
* लंडनच्या रॉयल सोसायटीचे फेलो, १८५३
* रॉयल सोसायटी ऑफ एडिनबर्गचे कीथ पदक, १८५४
* १८५७ मध्ये स्कॉटलंडमधील अभियंते आणि जहाज बांधणी संस्थेचे संस्थापक अध्यक्ष.
* १८५७ मध्ये डब्लिनच्या ट्रिनिटी कॉलेजमधून एलएल.डी.
* १९ एप्रिल १८५९ रोजी मँचेस्टर लिटररी अँड फिलॉसॉफिकल सोसायटीच्या सदस्यत्वासाठी निवड 

* १८६८ मध्ये रॉयल स्वीडिश अकॅडेमी ऑफ सायन्सेसचे परदेशी सदस्य
* रँकिन अ‍ॅब्सोल्युट फॅरेनहाइट स्केलला त्यांचे नाव देण्यात आले आहे.
* चंद्राच्या पूर्वेकडील भागाजवळील एक लहान विवराला रँकिन विवर असे नाव देण्यात आले आहे.
* २०१३ मध्ये त्यांना स्कॉटिश इंजिनियरिंग हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट केले गेले.

## प्रकाशने 
* *अ मॅन्युअल ऑफ अप्लाइड मेकॅनिक्स* (१८५८)
* '** (१८५९)
* **' (१८६१)
* '** (१८६६)
* **'

चित्र:Rankine-1.jpg|अल्ट=1859 copy of A Manual of the Steam Engine and Other Prime Movers| *स्टीम इंजिन आणि इतर प्राइम मूव्हर्सच्या मॅन्युअलची* १८५९ ची प्रत
चित्र:Rankine-2.jpg|अल्ट=Title page to A Manual of the Steam Engine and Other Prime Movers (1859)| *स्टीम इंजिन आणि इतर प्राइम मूव्हर्सच्या मॅन्युअलचे* शीर्षक पृष्ठ (१८५९)
चित्र:Rankine-5.jpg|अल्ट=Table of contents to A Manual of the Steam Engine and Other Prime Movers (1859)| *स्टीम इंजिन आणि इतर प्राइम मूव्हर्सच्या मॅन्युअलमधील* सामग्री सारणी (१८५९)
चित्र:Rankine-6.jpg|अल्ट=Introduction to A Manual of the Steam Engine and Other Prime Movers (1859)| *स्टीम इंजिन आणि इतर प्राइम मूव्हर्सच्या मॅन्युअलचा* परिचय (१८५९)

## संदर्भ 
वर्ग:रॉयल स्वीडिश अकादमी ऑफ सायन्सेसचे सदस्य
वर्ग:फेलो ऑफ रॉयल सोसायटी
वर्ग:इ.स. १८७२ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १८२० मधील जन्म
वर्ग:स्कॉटिश गणितज्ञ
वर्ग:स्कॉटिश भौतिकशास्त्रज्ञ
वर्ग:उष्मागतिकी
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख