open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
पाणडुबी

**पाणडुबी**, **लांडे बदक**, **पाणकोंबडी** तथा **टिबुकली** (शास्त्रीय नाव: *टॅकिबॅप्टस रुफिकॉलिस*) हा बदकासारखा दिसणारा पाणपक्षी आहे. याला इंग्लिशमध्ये *लिटल ग्रेड* किंवा *डॅबचिक* असे नाव आहे.

## माहिती
साधारण २३ सेमी आकाराचा पाणपक्षी सहसा गावतळी नद्या आणि जलाशयांवर दिसतो. धोका दिसल्यास पाणडुबी पाण्यात बुडी मारते आणि पाण्याखालून पोहत जाते. पाणकिडे, बेडूक, खेकडे, झिंगे हे या पक्ष्यांच्या मुख्य अन्न असते. जोडी जोडीने किवा छोट्या थव्यामध्ये राहणाऱ्या या पक्ष्याचे जीवन पूर्णपणे पाण्यावर अवलंबून असते. पुरामुळे किवा पाण्याच्या दुर्भिक्ष्यामुळे पक्षी जवळपास स्थलांतर करतात. विणीचा हंगाम पावसावर आणि पाण्याच्या पातळीवर अवलबून असतो. विणीच्या हंगामात म्हणजे साधारण एप्रिल ते ऑक्टोबर या काळात पाणडूबीची डोक आणि मानेवरची पिसे गडद  तपकिरी होतात. पाणडुबीची पिल्ले अंड्यातून बाहेर पडल्यावर चोवीस तासात पोहू लागतात आणि स्वतःच खाद्य शोधू लागतात. या पक्ष्यांच्या पायांना कातडीची झालर असते म्हणून त्यांना पाण्यात सराइतपणे पोहता येते. बदकाप्रमाणे त्याच्या पायांना पडदे नसतात. या पक्ष्याच घरटे म्हणजे पाणवनस्पतीचा तरंगणारा ढिगारा असतो. घरट्यात अंडी असताना घरटे सोडून जाताना हा पक्षी आपली अंडी पाणवनस्पतीच्या पानांनी झाकून टाकतो. याच्या पोटावरील पिसे पांढरट आणि रेशमासारखी मऊ असतात. पाणडुबी आपलीच पिसे स्वतः खातो आणि पिल्लांनाही भरवतो.

## संदर्भ 
* दोस्ती करू या पक्ष्यांशी-श्री किरण पुरंदरे

वर्ग:पक्षी
एसीए-केडीसीए क्रिकेट मैदान

**एसीए-केडीसीए क्रिकेट मैदान** (किंवा **आंध्रा क्रिकेट असोसिएशन-क्रिष्णा डिस्ट्रीक्ट क्रिकेट असोसिएशन मैदान**) हे भारतातील आंध्र प्रदेश राज्यामधील दोन क्रिकेट मैदानांचे सामाईक नाव आहे. ते विजयवाडा जवळील, कृष्णा जिल्ह्यातील, मुलापाडू ह्या गावात वसलेले आहे. ते कृष्णा जिल्हा क्रिकेट असोसिएशनच्या (एसीए-केडीसीए) मालकिचे असून, आंध्रा क्रिकेट असोसिएशनच्या आखत्यारित येते. 

३० मे २०१६ रोजी अनुराग ठाकूर यांनी मैदानाचे उद्घाटन केले. दक्षिणेच्या मैदानाचे नाव *चुक्कापल्ली पित्चैया मैदान* आणि उत्तरेकडील मैदानाचे नाव *देविनेनी वेंकट रमणा-प्रनीता मैदान* असे ठेवण्यात आले, ज्यांचे अधिकृत उद्धाटन १० नोव्हेंबर १९१६ रोजी आंध्र प्रदेशचे मुख्यमंत्री एन. चंद्रबाबू नायडू यांच्या हस्ते झाले.

## स्पर्धा 
१० ते १६ नोव्हेंबर २०१६ दरम्यान, मैदानावर २०१४-१६ आयसीसी महिला चॅंपियनशिपचा एक भाग म्हणून भारतीय महिला आणि वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघादरम्यान आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका खेळवली गेली.

### स्थानिक स्पर्धा 
मैदानावर याआधी, *केडीसीए पॉवर लीग चषक* आणि *फ्युचर कप* ह्यासारख्या स्पर्धा झाल्या आहेत.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:आंध्र प्रदेश मधील क्रिकेट मैदाने
वर्ग:विजयवाडा
पाणकावळा

इवलेसे|उडताना

## माहिती 
**पाणकावळा** हा एक पाणपक्षी आहे. हा पक्षी सहसा एखाद्या नदीच्या पात्रात खडकांवर पंख पसरून बसलेला असतो. साधारण जंगली कावळ्याच्या आकाराचा हा पक्षी मासे धरून झाल्यावर पसरून वाळवंटात बसतो. पाणकावळा हा मासेमार पक्षी आहे. पाण्यात बुडी मारून तो माश्याचा पाठलाग करतो आणि आपल्या लांबलचक चपटया चोचीत त्यांना पकडतो. हा पक्षी तळी, सरोवर आणि नद्यांमधू लहान–मोठ्या थव्यांमध्ये आढळतो. महाराष्ट्रात हा पक्षी कोकणात आढळतो. बगळे, करकोचे, अवाक अशा इतर पाणपक्ष्याच्या सोबतीत पाणकावळे घरटी करतात. त्याची घरटी काड्याकाटक्यापासुन बनवलेली कावळ्याच्या घरट्यासारखीच असतात. जर योग्य झाडे असेल तर ते राहत्या घराच्या जवळही घरटी करतात. अशा झाडाखाली त्याची पांढरी विष्टा, अंड्याची टरफले, पिसे आणि माशांचे तुकडे पडलेले दिसतात. पाणकावळे उत्तर भारतात जुलै ते सप्टेंबर आणि दक्षिण भारतात नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी दरम्यान घरटी करतात .

समुद्रातले पाणकावळे १६ मीटर खोलीपर्यत डुबी मारतात. पाणकावळा पाण्यात पोहताना किडकिडीत मानेच्या बदकासारखा दिसतो.पोहताना उपयोगी पडावेत म्हणून त्याच्या पायाला पडदे असतात.

## संदर्भ 
* दोस्ती करू या पक्ष्याशी - लेखक श्री किरण पुरंदरे

वर्ग:पक्षी
चिंचोली भोसे

**चिंचोली भोसे** हे महाराष्ट्राच्या सोलापूर जिल्ह्याच्या पंढरपूर तालुक्यातील छोटे गाव आहे. पंढरपूरपासून जवळ असलेल्या या गावाची लोकसंख्या अंदाजे २,५०० आहे. या गावातून भीमा नदी वाहते. या गावात मारुतीचे मंदिर आहे. या गावत पहिली ते चौथीपर्यंतची मराठी शाळा आहे. या गावाला तंटामुक्ती पुरस्कार मिळाला आहे.

वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
अंजनगाव (खे)

**अंजनगाव (खेलोबा)** हे महाराष्ट्राच्या सोलापूर जिल्हातील माढा तालुक्यात असलेले छोटे गाव आहे. गावमध्ये खेलोबाचे मोठे मंदिर या मंदीराच्या नावावरूनच या गावाला अंजनगाव(खे) हे नाव पडले आहे. गावाची लोकसंख्या अंदैजे १ लाख आहे. मे महिन्यामध्ये बुद्धपौर्णिमेच्या दिवशी खेलोबाची मोठी यात्रा भरते.ही यात्रा सलग पाच दिवस चालते. गावामध्ये पहिली ते सातवी जिल्हापरिषदेची शाळा आहे. तसेच पाचवी ते दहावी पर्यंतचे श्री खेलोबा विद्यालय आहे.

वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
जिमखाना क्लब मैदान

**नैरोबी जिमखाना क्लब** हे नैरोबी, केन्या येथील क्रिकेटचे मैदान आणि संघ आहे. क्रिकेट विश्वचषक, २००३ दरम्यान ह्या मैदानावर दौन सामने खेळवले गेले होते. मैदानाची प्रेक्षकक्षमता ७,००० इतकी आहे. हे मैदान शहराच्या मध्यवर्ती भागापासून जवळच उत्तरेला वसलेले आहे. हे मैदान कन्यातील क्रिकेटचे मुख्य मैदान आहे.

समुद्रसपाटीपासून सुमारे ५,५०० फूट उंचीवर असलेले हे मैदान, प्रथम-श्रेणी क्रिकेटचे सर्वात उंचीवरील मैदानांपैकी एक आहे.

वर्ग:नैरोबी
केटी मॅकगिल

**केटी मॅकगिल** (१३ जानेवारी, इ.स. १९९२:ब्रायटन, इंग्लंड - ) ही कडून एकदिवसीय आणि ट्वेंटी२० क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे. ही उजव्या हाताने फलंदाजी आणि लेगब्रेक गोलंदाजी करते.

## संदर्भ 
वर्ग:स्कॉटलंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९२ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
खाटिक (पक्षी)

**खाटिक** तथा **कसाई** (शास्त्रीय नाव:*लॅनियस शॅक*) हा एक छोटा मांसाहारी पक्षी आहे. याला इंग्लिशमध्ये रुफूसबॅक्ड श्राइक असे नाव आहे.

## माहिती
साधारण २५ सेमी आकाराचा हा पक्षी राखी, पांढरा, तांबूस-तपकिरी आणि काळ्या रंगाचा असतो. याचे डोके राखट, पाठीचा खालचा भाग आणि 
कंबर तांबूस-तपकिरी, पोट पांढरे तर शेपूट काळी असते. टोळ, नाकतोडे, बेडूक, सरडे, लहान पक्षी, रानउंदरांची पिल्ले, इ. या पक्ष्याचे भक्ष्य आहे. हा पक्षी संधी मिळाल्यावर गरजेपेक्षा जास्त प्राण्यांची शिकार करून ठेवतो व उरलेले खाद्य झाडांमधून खोचून ठेवतो. यामुळे याला खाटिक असे नाव दिले गेले आहे. हा पक्षी इतर पक्षी आणि प्राण्यांच्या आवाजाची नक्कल करतो. हा पक्षी सहसा शेतजमीन, मोकळे, विरळ जंगल आणि काटेरी झुडुपांच्या प्रदेशात दिसतो.

आकार आणि रंग यावरून खाटकाच्या ३ उपजातींची नोंद करण्यात आली आहे.

### गांधारी (बॅकयार्ड श्राइक) 
ही भारतात आढळणारी खाटकाची सर्वात लहान जात (१८ सेमी) बाभळीच्या रानात जास्त वैराण भागात दिसते.

वर्ग:पक्षी
फुलचिंचोली

**फुलचिंचोली** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यातील पंढरपूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
## भौगोलिक स्थान
**फुलचिंचोली** हे महाराष्ट्राच्या सोलापूर जिल्ह्यातील पंढरपूर तालुक्यातील गाव आहे. फुलचिंचोली पंढरपूरपासून सुमारे 25 किमी. अंतरावर आहे.

गावामध्ये भैरवनाथाचे मोठे मंदिर आहे. भैरवनाथ देवाची यात्रा एप्रिल या महिन्यात असते. गावामध्ये यात्रेच्या आधी भैरवनाथ हा देव चार दिवस सोनारी ह्या गावातुन निघतो. वालग मंडळी देवाच्या पालकीसोबत असतात. सकाळी सात वाजता देव हा फुलचिंचोली गावात पोहोचतो. ही यात्रा तीन दिवस असते. यात्रेच्या पहिल्यादिवशी रात्री लहान मुलांनचे स्नेहसंमेलन असते. दुसऱ्या दिवशी लावणीचा कार्यक्रम असतो तर तिसऱ्या दिवशी कुस्त्तीचा कार्यक्रम असतो.

## शैक्षणिक संस्था
* राजीव गांधी माध्यमिक विद्यालय - या विद्यालयात ५वी ते १०वी वर्ग भरतात. शाळेत वर्षभर विविध कार्यक्रम आयोजित केले जातात. विद्यालयाचे मुख्याध्यापक श्री. नकाते आहेत.
## हवामान
## लोकजीवन
## प्रेक्षणीय स्थळे
## नागरी सुविधा
## जवळपासची गावे
## संदर्भ
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate 

वर्ग:पंढरपूर तालुक्यातील गावे
वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
वर्ग:पंढरपूर
लाह्या

thumb|मक्याच्या लाह्या
thumb|
thumb|साळीच्या लाह्या
एखाद्या धान्यापासून किंवा कडधान्यापासून लाह्या बनवल्या जातात. विशेषतः मका किंवा ज्वारीपासून बनवलेल्या लाह्या खाल्ल्या जातात. धान्याचे किंवा कडधान्याचे दाणे भिजवून खूप तापवलेल्या भट्टीतल्या वाळूत भाजले की दाणा फुटतो व त्याची लाही बनते. या लाह्या वजनाने हलक्या असतात. याचा उपयोग खाद्यपदार्थात केला जातो. काही हिंदू व्रतवैकल्यांमध्येही यांचा उपयोग होतो.
नागपंचमीला   
हरभऱ्यापासून फुटाणे करणे म्हणजेच हरभऱ्याची लाही करणे तसेच तांदुळाच्या साळीपासून बनवलेल्या लाहीला साळीच्या लाह्या म्हणतात. लक्ष्मीपूजनाच्या दिवशी नेवैद्य दाखवण्यासाठी साळीच्या लाह्या वापरल्या जातात. 
पॉप क‍‌ॉर्न म्हणजे मक्याची लाही. हल्ली गहू, वाटाणा याच्याही लाह्या बाजारात मिळतात
वर्ग:खाद्यपदार्थ
वर्ग:हिंदू व्रतवैकल्ये
वर्ग:महाराष्ट्रातील खाद्यपदार्थ
वर्ग:मराठी विकिबुक्स बंधूप्रकल्पात स्थानांतरित करावयाचे लेख
सावरगाव (तुळजापूर)

**सावरगाव** हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील उस्मानाबाद जिल्ह्यातील तुळजापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
## पार्श्वभूमी
**सावरगाव** हे महाराष्ट्राच्या उस्मानाबाद जिल्ह्याच्या तुळजापूर तालुक्यातील छोटे गाव आहे. येथील ग्रामदेवता असेल्या नागनाथची यात्रा  येथे नागपंचमीला भरते. नागपंचमी दरम्यान नाग, पाल व विंचू हे एकमेकाचे शत्रू तब्बल पाच दिवस नागठाण्यातील दगडाच्या सपित वास्तव्य करतात. निसर्गाचा हा अनोखा करिष्मा या यात्रेदरम्यान दरवर्षी पाहायला मिळतो. अवघ्या महाराष्ट्रातून भक्तांचा लोंढा सावरगावी धावतो. पाच दिवस विविध पारंपारिक कार्यक्रम तथा विधी पार पडतात. नागपंचमीदिवशी सायंकाळी ३ च्या सुमारास "खरग्या" व पालखी सोहळा संपूर्ण गावातून मिरवला जातो. पूर्वी कालिदास मामा लिंगफोडे,शंकरराव पाटील, बाबुराव पाटील ही मंडळी यात्रेची शोभा वाढवण्यासाठी विविध सांस्कृतिक कार्यक्रमांचे आयोजन करायचे. आज राजकुमार पाटील, संतोष बोबडे, रामेश्वर तोडकरी तथा रमेश काटगावकर, प्रा.कानिफनाथ माळी आदी या संस्कृतीचा वारसा पुढे चालवत आहेत. 
## भौगोलिक स्थान
## हवामान
येथील वातावरण साधारणपणे उष्ण व कोरडे असते. पावसाळा जून महिन्याच्या मध्यापासून सुरू होऊन सप्टेंबरच्या शेवटी संपतो.ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर मध्यापर्यंत दमट वातावरण असते. नोव्हेंबर मध्य ते जानेवारी हिवाळा असतो. फेब्रुवारी ते मार्च वातावरण कोरडे असते. एप्रिल ते जून उन्हाळा असतो.सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ६२० मिलीमीटर असते.

## लोकजीवन
## प्रेक्षणीय स्थळे
==नागरी सुविधा==जवळील गाव
गंजेवाडी, सुरतगाव, जळकोटवाडी, वडगाव, केमवाडी, काटी, पागरवाडी, दहीवडी,

## संदर्भ
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate 

वर्ग:तुळजापूर तालुक्यातील गावे
वर्ग:उस्मानाबाद जिल्ह्यातील गावे
नॉर्थ सिडनी ओव्हल

**नॉर्थ सिडनी ओव्हल** हे ऑस्ट्रेलियाच्या न्यू साउथ वेल्समधील नॉर्थ सिडनी येथे वसलेले एक बहुउपयोगी खेळाचे मैदान आहे.

मैदानाच्या खेळपट्टीचे काम ६ डिसेंबर १९८७ रोजी पूर्ण झाले, त्यामुळे हे ऑस्ट्रेलियाच्या सर्वात जुन्या मैदानांपैकी एक आहे. मैदानाचे आजवर १९२९, १९३१, १९८३ आणि १९८५ अशा चार वेळा नुतनी करण करण्यात आले आहे. १९९२ मध्ये मैदानाला सिडनी क्रिकेट असोसिएशनचा "ग्राउंड ऑफ द इयर"चा पुरस्कार मिळाला.

क्रिकेट खेळाव्यतिरिक्त मैदानावर रग्बी, फुटबॉल हे खेळसुद्धा खेळले जातात. त्याशिवाय जानेवारी आणि फेब्रुवारी महिन्यांमध्ये संध्याकाळच्या वेळी मैदानाचा उपयोग आऊटडोअर सिनेमासाठी सुद्धा केला जातो.

वर्ग:सिडनी
रांझणी (पंढरपूर)

**रांझणी** हे सोलापूर जिल्ह्याच्या पंढरपूर तालुक्यातील छोटे गाव आहे. पंढरपूर शहरापासून १० कि मी अंतरावर असलेल्या या गावात जुन्या काळातील शंभू महादेवाचे असे हेमाडपंती मंदिर आहे.

## हवामान
येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते.  सोलापूर कोरडे हवामानाच्या श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० अंश सेल्सियस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मिमी पाऊस पडतो. सोलापुरात हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सियसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्यातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सियस असते.
## भौगोलिक स्थान
## लोकजीवन
## प्रेक्षणीय स्थळे
## नागरी सुविधा
## जवळपासची गावे
## संदर्भ
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate 

वर्ग:पंढरपूर तालुक्यातील गावे
वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
कॉफ्स हार्बर आंतरराष्ट्रीय स्टेडियम

**कॉफ्स हार्बर आंतरराष्ट्रीय मैदान** (प्रायोजकत्त्वामुळे **सी.एक्स कॉफ्स आंतरराष्ट्रीय मैदान** म्हणून ओळखले जाते) हे ऑस्ट्रेलियाच्या न्यू साउथ वेल्स मधील समुद्रकिनाऱ्यावरील एक शहर कॉफ्स हार्बर येथे वसलेले आहे.

मैदान जून १९९४ मध्ये खुले झाले, आणि स्टॅंड्सची आसनक्षमता फक्त १,००० इतकी असली तरी, मैदानाची प्रेक्षकक्षमता २०,००० इतकी आहे. आजवरची खेळ पाहण्यासाठी आलेली सर्वात मोठी प्रेक्षकसंख्या १२,००० इतकी आहे.

विश्वचषक पात्रता इतिहासात एका सामन्यात सर्वाधिक गोल ह्या मैदानावर झाल्याने फिफा विश्वचषकाच्या विक्रमांच्या यादीत मैदानाचे नाव नोंदवले गेले. ११ एप्रिल २००१ रोजी झालेल्या ह्या सामन्यात ऑस्ट्रेलियाने अमेरिकन सामोआला ३१-० ने हरविले होते. 

नॉर्थ कोस्ट फुटबॉलचे ३५ पेक्षा जास्त सामने आणि अंतिम सामने, कॉफ्स हार्बर आंतरराष्ट्रीय मैदानावर झाले खेळवले गेले आहेत. 

मैदानावर राष्ट्रीय रग्बी लीगचे सराव सामने नियमित पणे होत असतात. न्यू साउथ वेल्स ब्लूजचा समावेश असलेले आयएनजी चषक सामने मैदानावर याआधी खेळवले गेले आहेत.  मागील दोन वर्षांपासून एफ.एफ.ए. राष्ट्रीय युवा चॅंपियनशीपचे सामने येथे भरवले जात आहेत.
## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:ऑस्ट्रेलियातील क्रिकेट मैदाने
आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान

**आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदान** हे बँकॉक, थायलंड मधील एक महाविद्यालयीन मैदान आहे. मैदानाचे मालकी हक्क आशियाई तंत्रज्ञान संस्थेकडे आहेत. थायलंड क्रिकेट लीग स्पर्धेचे सामने जेथे होतात अशा तीन पैकी एक मैदान म्हणजे हे मैदान आहे. आशियाई तंत्रज्ञान संस्था क्रिकेट संघाने मागील तीन वर्षात दोन वेळा बँकॉक क्रिकेट लीग 'अ' विभागाचे विजेतेपद पटकावले आहे.

येथे ९-खळग्यांचे गोल्फचे मैदान आणि जलतरण तलाव सुद्धा आहे. तसेच संस्थेच्या आवारात बॅडमिंटन, टकरॉ, टेबल टेनिस, टेनिस, बास्केटबॉल, क्रिकेट, व्हॉलिबॉल आणि जलतणाच्या सुविधा उपलब्ध आहेत.

२०१५ मध्ये, महिला विश्व ट्वेंटी२० पात्रता स्पर्धेसाठी थायलंड क्रिकेट मैदानाबरोबर आशियाई तंत्रज्ञान संस्था मैदानाला यजमानपद देण्यात आले.
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:बँकॉक
केक

केक हा गोड बेकरी पदार्थ आहे. त्याचे दोन प्रकार आहेत.
१.मांसाहारी
२.शाकाहारी

## इतिहास
"केक" या शब्दाचा इतिहास खूप जुना आहे. हा शब्द व्हायकिंग मूळचा आहे, जो जुन्या नॉर्स शब्द "काका" पासून आला आहे.

## प्रकार
केक हे प्रामुख्याने घटक आणि मिश्रण तंत्रांवर आधारित अनेक श्रेणींमध्ये विभागले जातात. केकचे सुमारे शेकडो प्रकार आहेत, परंतु दोन व्यापक श्रेणी आहेत, ज्यामध्ये स्वयंपाकात त्यांना विभागले जाते: स्निग्ध असलेले व स्निग्ध नसलेले. हे प्रकार बेकिंगमध्ये एकत्र केले जाऊ शकतात.

केक आणि ब्रेडमधील फरकाची स्पष्ट उदाहरणे शोधणे सोपे असले तरी, अचूक वर्गीकरण नेहमीच अस्पष्ट राहिले आहे. 

## वापर
विविध सणांच्या निमित्ताने जगभरात केक तयार केले जातात आणि त्याच आस्वाद  घेतला जातो. दरवर्षी नाताळ सणानिमित्त विविध प्रकारचे केक तयार केले जातात. त्यावर नाताळसंबंधी चित्रे आणि संदेश लिहिलेला असतो.विवाह, साखरपुडा आणि विशेषतः वाढदिवस यानिमित्ताने केले कापण्याची पद्धती रूढ असलेली दिसते.

## चित्रदालन

File:बिस्किटचा केक.jpg|बिस्किटचा केक
File:Wedding cake - Kathmandu, Nepal on 2018.jpg|विवाहनिमित्त  केक 
File:Peng Zu restaurant at the Suncoast, Las Vegas (Summerlin). I had the mango cake for dessert.jpg|पेस्ट्री

## संदर्भ 
वर्ग:खाद्यपदार्थ
वर्ग:पाककृती
जनता विद्यालय (पिंपळगाव सराई)

इवलेसे|school
**जनता विद्यालय** ही महाराष्ट्राच्या बुलढाणा जिल्ह्यातील पिंपळगाव सराई गावातील शाळा आहे. सैलानी परिसरातील या विद्यालयाची स्थापना शिक्षण प्रसारक मंडळ, चिखली यांच्या पुढाकाराने १९६८ मध्ये झाली.

वर्ग:बुलढाणा जिल्हा
वर्ग:महाराष्ट्रातील शैक्षणिक संस्था
रुकडी शैक्षणिक संकुल (रयत शिक्षण संस्था)

रयत शिक्षण संस्था - रुकडी येथे रयत शिक्षण संस्थेची एक प्राथमिक शाळा, एक माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शाळा व  कनिष्ठ अध्यापक महाविद्यालय आहे. कोल्हापूरच्या छ.शाहू महाराजांनी रुकडी येथे रयत शिक्षण संस्थेला दीडशे एकर जमीन दिली आहे. छ.शाहू महाराज यांच्या काळात येथे साठमारी होती आजही त्याचे काही अवशेष पहावयास मिळतात.

वर्ग:महाराष्ट्रातील शैक्षणिक संस्था
खेडभाळवणी

**खेडभाळवणी** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यातील पंढरपूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
## भौगोलिक स्थान
**खेडभाळवणीहे गावामध्येसोमेश्वराचे मंदिर आहे.खेडभाळवणी** हे  भारताच्या महाराष्ट्र राज्याच्या सोलापूर जिल्ह्यायातील पंढरपूर तालुक्यातील एक  गाव आहे. हे गाव भीमा नदीच्या  (चंद्रभागा) काठावर वसले आहे. २०१६ च्या अंदाजानुसार येथील लोकसंख्या अंदाजे १,८०० होती. हे गाव पंढरपूरच्या पश्चिमेस १५ किमी. वर, भीमा नदीच्या उजव्या तीरावर आहे.  हे गाव पंढरपूर – पुणे मार्गावर बाजीरावची विहीर या ठिकाणापासून ४ किमी अंतरावर आहे. येथील प्रवेशद्वारापासूनगावापर्यंत मुख्य रस्ता आहे. या गावात  जाण्यासाठी पंढरपूर पासून बस वाहतुकीची सोय आहे.

या गावात सोमेश्वरचे जागृत देवस्थान आहे, दरवर्षी महाशिवरात्रीला याठिकाणी मोठी यात्रा भरते आसपासच्या खूप गावातून अनेक भक्त वर्षभर या गावात येतात. या गावात यल्लमा देवीचे मंदिर आहे दरवर्षी या देवीची यात्रा ३-४ दिवस साजरी केली जाते यामध्ये अनेक सांस्कृतिक कार्यक्रम घेतले जातात, ३-४ दिवस चालणाऱ्या या यात्रेमध्ये खूप भक्त येतात.

या गावात अनेक जाती-धर्माचे लोक राहतात. येथे शिवजयंती, जिजाऊ जयंती, भीम जयंती, गणेशोत्सव, दहीहंडी, नवरात्र इ. सण साजरे केले जातात.
 
या गावात ग्रामपंचायत आहे. त्याद्वारे अनेक योजना या कार्यरत आहेत. गावमध्ये शुद्ध पाण्यासाठी ग्रामपंचायतीच्या माध्यमातून फिल्टरची सोय करण्यात आलेली आहे. ग्रामपंचायतीत गावातील ३ वॉर्ड आहेत, त्यामध्ये प्रत्येकी ३ सदस्य असून एकूण ९ सदस्य असतात.

खेडभाळवणी गावातील ७०% लोक शेतीवर अवलंबून आहेत. या गावामध्ये उस पिक हे मोठ्या प्रमाणात घेतले जाते. तसेच या गावामध्ये छोटे-मोठे उद्योगधंदेही आहेत.
 परंतु या गावात उसाची शेती मोठ्या प्रमानात केली कारण हे गाव भिमा(चंद्रभागा) नदीच्या काठी वसलेले आहे.
## हवामान
## लोकजीवन
## प्रेक्षणीय स्थळे
## नागरी सुविधा
## जवळपासची गावे
## संदर्भ
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate 

वर्ग:पंढरपूर तालुक्यातील गावे
वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान

**कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान** (CCCG; , ) हे कोलंबो, श्रीलंका येथील एक बहुउपयोगी मैदान आहे. सध्या ते मुख्यत्वे स्थानिक प्रथम वर्गीय क्रिकेट सामन्यांसाठी आणि दौऱ्यावर आलेल्या संघांच्या सराव सामन्यांसाठी वापरले जाते. मैदानाची प्रेक्षक क्षमता ६,००० इतकी असून येथील पहिला कसोटी सामना १९८४ साली खेळवला गेला. हे जागातील सर्वात लहान मैदानांपैकी एक आहे. कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदानावर आजवर तीन कसोटी सामने खेळवले गेले आहेत.

## मैदान
कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान हे श्रीलंकेतील सर्वात जुना प्रथम वर्गीय क्रिकेट क्लब, कोलंबो क्रिकेट क्लबचे होम ग्राउंड आहे. मेटलॅंड क्रिसेंट, कोलंबो येथील तीन मैदानांपैकी हे एक आहे. इतर दोन मैदानांमध्ये सिंहलीज स्पोर्ट्स क्लब मैदान आणि नॉनडिस्क्रीप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान ह्यांचा समावेश होतो. श्रीलंकेतील लहान मैदानांपकी हे एक आहे, आणि त्याशिवाय हे जगातील सर्वात लहान कसोटी मैदानांपैकी एक आहे. कोलंबो क्रिकेट क्लब मैदान पूर्वी मेटलॅंड क्रिसेंट मैदान म्हणून ओळखले जात असे. 

मैदानातील जास्तीत जास्त जागा मुख्यतः खेळाच्या जागेने व्यापली आहे त्यामुळे सर्व बाजूंना प्रेक्षकांसाठी फारच कमी जागा शिल्लक आहे. मैदानाच्या एका बाजूला धावफलक आणि प्रेस बॉक्स सहीत कॉंक्रीटचा स्टॅंड आहे. ह्या एंडला प्रेस बॉक्स एंड असे नाव आहे. दुसऱ्या बाजूला पॅव्हिलियन एंड आहे तेथे मुख्य पॅव्हिलियन आहे. मैदानावर ६,००० प्रेक्षक बसू शकतात.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:श्रीलंकेतील क्रिकेट मैदाने
वर्ग:कोलंबो
तेलताड

**तेलताड** हे नारळासारखी वनस्पती आहे.
खाद्य तेलाचे उत्पन्न आणि उपयोगामध्ये नारळानंतर तेल-ताडाच्या तेलाचा दुसरा क्रमांक लागतो. या तेल-ताडाच्या शास्रीय नावातील पहिल्या नावाची उत्पत्ती ओलीया म्हणजे ऑलिव्ह या तेल देणाऱ्या वृक्षाच्या नावावरून झाली आहे. ऑलिव्ह्प्रमाणेच हाही वृक्ष फळापासून तेल देणारा आहे. त्याचे दुसरे नाव गियानेन्सिस हे त्याच्या तो प्रथम सापडलेल्या प्रदेश गिनी यावरून पडले आहे. परंतु याचे मूळ ठिकाण मध्य आफ्रिकेतील घनदाट अरण्यात पश्चिम आफ्रिकेच्या उत्तर भागात सेनेगल नदी किनाऱ्यापासून दक्षिणेकडे लोआंडा आणि बेनगुयेला या प्रदेशात असावे असे वनस्पतीशास्त्रज्ञाचे मत आहे. पोर्तुगाल, स्पेन इत्यादी दर्यावर्दी राष्ट्रांनी याचा फैलाव दक्षिण अमेरिकेत ब्राझील, वेस्ट इंडीज, कोस्टारिका इत्यादी ठिकाणी केला. तेथून या वृक्षाचा फैलाव जगभर झाला आहे. सोळाव्या शतकाच्या पुवार्धात काही पर्यटकांनी हा पाम-वृक्ष  गिनीच्या किनाऱ्यावरप्रथम पाहिला. तेथे सर्व किनारपट्टीवर तो त्यांना मुक्तपणे वाढणारा आणि जंगली वृक्ष वाटला. तेथील स्थानिक हबशींना या वृक्षाचे तेल काढण्याची कला अवगत होती. भारतात आयात होणारे बरेचसे पाम-तेल आज मलेशियातून येते.

तेल-ताडाच्या वृक्षाची उंची ३० ते ४५ फुटापर्यंत असते. काही ठिकाणी ही उंची ७० ते ८० फुट झाल्याचीही नोंद आहे. फुलावर येईपर्यंत याच्या वरच्या टोकाला पंधरा-वीस पिसाच्या आकाराची संयुक्त पाने असतात. या पानांची लांबी १० ते १५ फुट असून त्यावर शंभर-दीडशे पर्णिकाच्या जोड्या असतात. मध्यभागातील याच्या पर्णिका ३ फुटापर्यंत लंब असून २ इंच इतक्या रुंद असतात. पानाच्या दांड्यावर पर्णिकाची सुरुवात होण्याअगोदर त्यात पन्नास-साठ जोड्या तीक्ष्ण काटे आढळतात. हा वृक्ष मंद गतीने वाढतो आणि फुलोऱ्यावर येण्यास त्याला सहा-सात वर्षे लागतात. 

प्रत्येक फळ दीड-दोन इंच लंब अंडाकृती असून सोबत तीक्ष्ण काटे असतात. याची लालसर तुकतुकीत फळे पिकू लागली की नारिंगी होत जातात. आतला तंतुमय काथ्या तेलाने भरलेला असतो. पूर्ण वाढलेला वृक्ष ३०-४० किलो वजनाची फळे देतो.

तेलताडाची दोन झाडे जिजामाता उद्यानात बघायला मिळतात. विद्यानगरी परिसरात मुंबई विद्यापीठाच्या पाम उद्यानात एक नमुना आहे. गोदरेज कंपनीच्या विक्रोळीच्या कारखान्याच्या मुख्य द्वारापाशी दोन तेलताड अतिशय डौलदारपणे शोभत आहेत.

वर्ग:वनस्पती
वर्ग:काटेरी वृक्ष
नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान

**नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लब मैदान**, स्थापना १८८८ हे मेटलॅंड प्लेसम कोलंबो येथील एक प्रथम-श्रेणी क्रिकेट मैदान आहे. हे मैदान नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लबचे होम ग्राउंड आहे.

नॉनडिस्क्रिप्ट्स क्रिकेट क्लबची स्थापना १८८८ साली झाली आणि १९१० साली ते मैदानात आले. १९२६ साली येथे पहिला प्रथम-श्रेणी सामना आयोजित केला गेला आणि १९८९ पासून हे मैदान प्रथम श्रेणी क्रिकेटसाठी नियमितपणे वापरात आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:श्रीलंकेतील क्रिकेट मैदाने
वर्ग:कोलंबो
इंडिया हाऊस

**इंडिया हाउस** हे लंडन शहरातील विद्यार्थी वसतिगृह होते. शहराच्या हायगेट भागाच्या क्रॉमवेल रोडवरील हे वसतिगृह १९०५ ते १९१० दरम्यान वापरात होते. याची स्थापना पंडित श्यामजी कृष्ण वर्मा या भारतीय वकीलांनी केली होती. लंडन व इंग्लंडमध्ये राहणारे भारतीय विद्यार्थी येथे जमत व भारताच्या स्वातंत्र्याबद्दल चर्चा करीत तसेच चळवळी आखीत. इंडियन सोशियोलॉजिस्ट हे वसाहतवादविरोधी वृत्तपत्र येथून प्रकाशित होत असे.

स्वातंत्र्यवीर सावरकर, मादाम कामा, विरेंद्रनाथ चट्टोपाध्याय, लाला हर दयाल आणि मदन लाल ढिंगरा यांसह अनेक भारतीय स्वातंत्र्यसैनिकांनी याचा वापर केला होता. कर्झन वायलीच्या हत्येनंतर स्कॉटलंड यार्डने येथे करडी नजर ठेवून येथे जमणाऱ्या व्यक्तींवर पाळत ठेवली होती. त्यानंतर याचा वापर कमी होत गेला.

वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढ्याशी संबंधित महत्वाची स्थाने
वर्ग:लंडन
रावण ताड

**रावणताड** हे नारळासारखा वृक्ष आहे.

हा वृक्ष विशेष करून समुद्रकिनाऱ्यालगतच्या प्रदेशात, महाराष्ट्रात अलिबाग आणि मुंबई येथे, गोव्यामध्ये, गुजरातेत दमणमध्ये आढळतो. डॉंकटर वर्तकांनी याला त्याच्या एका मूल खोडावर असलेल्या अनेक शाखांनी भरलेल्या डोक्यामुळे 'रावणताड' अशी उपाधी दिली आहे. 
याचे वृक्ष ४० ते ६० फुट इतके उंच असतात. मूळ खोड सुमारे १०-१२ फुट इतके उंच झाल्यावर त्याला दोन फांद्या फुटतात. या दोन फांद्या सहा फुट वाढीनंतर पुन्हा दुभांगतात आणि ही फांद्याची दुभंगण्याची क्रिया चालूच राहाते. फांद्या फुटणारा हा एकमेव वृक्ष आहे पामकुळातला.

सर्व दिशांनी 3 फुट लांबीची याची पाने पंख्याच्या रचनेची असतात. पानाच्या कडा शिरांच्या बाजूने फाटलेल्या असतात. पानाचे देठ वरच्या बाजूने खोलगट असून देठाच्या खालच्या बाजूच्या किनारीवर टोकदार काटे असतात. नर फुलोरा पानाच्या आतल्या खाचेतून उगवतो. या नर कोषांची लांबी ३ ते ४ फुटापर्यंत आणि व्यास दीड दोन इंच असतो. या फुलोऱ्यात मळकट पिवळ्या रंगांची फुले एकमेकांना चिकटून रचलेल्या खावल्यांमध्ये असतात. प्रत्येक खवल्यात तीन गोलट, गवती रंगाची फुले असतात. फुलांच्या पाकळ्या टणक आणि रबरासारख्या लवचिक असतात. त्यांच्यावर ठळक अशा उभ्या शिरा आढळतात. ताडगोळ्याच्या वृक्षाप्रमाणेच याच्या आखूड देठाच्या मादी फुलांचा फुलोरा वेगळ्या वृक्षावर येतो. याची फळे साधारण मोठ्याशा आंब्याच्या आकाराची असतात. या फळातील काथ्याचा भाग आतील बियांच्या मानाने फार मोठा असतो. वरच्या काथ्यामध्ये एक फट असते. बी रुजताना या फटींतूनच कोंब बाहेर पडतो. बी फळामध्ये त्याच्या मध्यभागापेक्षा थोडीशी वर असते. 
हा रावण ताड ठाणे जिल्हा, दक्षिण गुजरातचा किनारी प्रदेश येथे भरपूर पाहायला मिळतो. मुंबईत मात्र या मजेशीर ताडाचे अगदी मोजकेच नमुने आहेत. शिवडी, भांडूप येथे काही रावणताड आहेत. मलबार हिल जवळच्या डुंगरवाडी येथील पारसी कॉलनीजवळील एका बागेत आणि एका मोकळ्या जागेत सहा रावणताड आहेत. हे अतिशय सशक्तपणे वाढलेले रावणताड वाहत्या वाऱ्यामध्ये झुलतात तेव्हा मन्दोन्मत्त रावण आपल्याच मस्तीत झुलत असल्यासारखे वाटते. पण नुकतेच या जागेचे विश्वस्त असलेल्या पारसी पंचायतीने हे रावणताड उभे असलेली जागा विकसित करण्याचे ठरवले असून त्यातल्या सरसकट वृक्षतोडीमध्ये हे रावणताड कापले जाण्याची शक्यता आहे. तेथील संवेदनशील रहिवाशांनी एकत्र येऊन काही नेट लावला तरच त्यांचे  प्राण वाचण्याची शक्यता आहे.

## संदर्भ
* वृक्षराजी मुंबईची - मुग्धा कर्णिक

वर्ग:वनस्पती
भादाणे

**भादाणे** गाव मुरबाड तालुक्यात, ठाणे, महाराष्ट्र, भारतमध्ये आहे.

2011च्या जनगणनेतुन मिळालेल्या माहितीनुसार भादाणे गावाचे गाव क्रमांक किंवा जागाचा क्रमांक 553141 आहे. भादाणे गाव मुरबाड तालुका, ठाणे, महाराष्ट्र, भारतमध्ये आहे.गाव तालुक्याच्या मुख्यालयापासुन 12 किमी आणि जिल्ह्याच्या मुख्यालयापासुन 70 किमी दूर स्थित आहे. 2009 पासून भादाणे ग्राम पंचायतसुद्धा आहे.

गावातील एकूण भुभाग 544.36 हेक्टर आहे. भादाणे गावाची एकूण लोकसंख्या 1354 एवढी आहे. गावात एकूण 289 घरे आहेत. कल्याण हा गावापासून सर्वात जवळील शहर आहे तोही जवळपास 48 किमी दुर आहे. 2011च्या जनगणनेतुन मिळालेल्या माहितीनुसार गावाची लोकसंख्या सुमारे 1354 आहे. त्यामध्ये 686 पुरुष व 668 महिला आहेत

## शाळा
जि. प. शाळा, भादाणे
पि. एन. घुडे विद्यालय, भादाणे

## संदर्भ
मराठा सुतार

**मराठा सुतार**, **कवड्या सुतार**, **कातफोडया** तथा **वाढई** (शास्त्रीय नाव:*पिकॉइेस मऱ्हाटेन्सिस*) हा एक छोटा पक्षी आहे. याला इंग्लिशमध्ये *यलोफ्रंटेड पाइड* किंवा *मऱ्हाटा वूडपेकर* असे नाव आहे.

## आकार 
१८ सेमि 
## माहिती
साधारण १८ सेमी आकाराचा हा पक्षी आपल्या चोची ने खोडाच्या सालीमध्ये दडलेले कीटक किंवा बुंधा पोखरून त्यातील अळ्या खातो. हे पक्षी सहसा बाभळीचे रान, आमराई, पानझडी जंगले आणि बागा अशा ठिकाणी दिसतात. यांच्या डोक्यावर लाल कलगी असते. आपल्या शेपटीच्या कडक पिसांच उपयोग हे तिसऱ्या पायासारखा करतात. 

ऐककटे किंवा जोडीन राहणारे पक्षी 'चिक्!' किवा 'क्लिक!' असा तीव्र (उंच पट्टीतला, पांढऱ्या छातीच्या खंड्यासमान) आवाज काढतात. यांच्या विणीचा हंगाम मार्च ते ऑगस्टच्या दरम्यान असतो. सुतार वठलेल्या फांदीला पाडलेल्या भोकात राहतात. नराच्या तुऱ्यातली शेंदरी पिसं मादीमध्ये नसतात.

## संदर्भ
* दोस्ती करू या पक्ष्यांशी - किरण पुरंदरे

वर्ग:पक्षी
भारवाही यक्ष

[right|thumb|[मार्कंडा येथील मंदिरातील एक भारवाही यक्ष]]
[right|thumb|[मार्कंडा येथील मंदिरातील एक द्विस्तर भारवाही यक्ष.]]
**भारवाही यक्ष** ही भारतातील मंदिरांचे बाह्य भागात आढळणारी एक कोरीव मूर्ती आहे. कोरीव काम केलेल्या मंदिरांचे स्तंभांवर ही मूर्ती सहसा असते. स्तंभाचा वरचा भाग जो तुळईला टेकलेला असतो तेथे हिचे स्थान असते. या मूर्तीचा भाव जणूकाही तो पूर्ण तुळईचाच भार उचलीत आहे असा असतो. त्याचे दोन्ही हाताचे तळवे  व डोके वरचे बाजूचा भार तोलतांना दाखविण्यात येतात.

## हे सुद्धा पहा
* यक्ष
* व्यालमूर्ती
* सुरसुंदरी
* मार्कंडा
* खजुराहो

वर्ग:शिल्पकला
तर्कसूची

**तर्कशास्त्र** हे आकारिक शास्त्र आहे. हे अनुमानांचे विविध प्रकार आणि त्यांच्या युक्ततेचे नियम यांचा अभ्यास करणारे शास्त्र आहे. द्रव्य आणि आकार या कल्पना भौतिक पदार्थांना लागू होतात.त्याच कल्पना तर्कशास्त्रज्ञांनी अनुमानाला सुद्धा लागू केलेल्या आहेत. ज्या प्रमाणे प्रत्येक भौतिक पदार्थाला स्वतःचे एक द्रव्य आणि आकार असतात, त्याप्रमाणे अनुमानांना सुद्धा द्रव्य आणि आकार असतात. अनुमानाचे विविध प्रकार असू शकतात. तर्काशास्त्राज्ञ अशा सामान्य आकारांचा अभ्यास करीत असतात. अनुमानाचे कोणते आकार युक्त आहेत आणि कोणते आकार अयुक्त आहेत हे ठरविणे तर्कशास्त्राचे कार्य आहे. म्हणजेच अनुमानाच्या युक्तायुक्ततेचे नियम तर्कशास्त्र ठरविते. विशिष्ट स्वरूपाच्या अनुमानांपेक्षा त्यांच्या सामान्य आकारांशी तर्कशास्त्र संबंधित असल्यामुळे तर्कशास्त्राला आकारिक शास्त्र असे म्हणले जाते. तर्कशास्त्राचा संबंध अनुमानाच्या आशयाशी नसून आकाराशी आहे. आशयरहित अनुमानाकाराचा अभ्यास करावयाचे झाल्यास अनुमानाकार व त्याचे घटक असलेले विधानाकार यांकरिता कांही संकेतांचा (प्रतीकांचा/चिन्हांचा) उपयोग करावा लागतो. तर्कशास्त्रामध्ये सर्वमान्य असलेल्या संकेतांची सूची खालील तक्त्यात दिलेली आहेत, त्यांचा तर्कशास्त्राचा अभ्यास करणाऱ्यांना उपयुक्त ठरेल.

वर्ग:तर्कशास्त्र
गाव कावळा

**गाव कावळा** हा एक काळ्या रंगाचा काकाद्य कुळातील पक्षी आहे. याला मराठीत  गाव कावळा, सोम कावळा, घर कावळा किंवा नुसते 'कावळा' म्हणतात. भारतीय कावळ्याचे मुख्य दोन प्रकार आहेत, गाव कावळा आणि डोमकावळा.

लहानपणापासूनच काऊच्या गोष्टी आपण ऐकलेल्या असतात. शहर गाव या सारख्या मनुष्य वस्तीच्या जवळ हमखास आढळणारा हा पक्षी. याला कारण म्हणजे त्याचे भक्ष्य. कावळा खात नाही असे क्वचितच कोणत खाद्य असेल. पाव, बिस्किट, मांस, दुसऱ्या पक्षांची अंडी आणि चक्क खरकटेसुद्धा. याचाच एक भाऊ म्हणजे डोमकावळा किंवा जंगली कावळा. काळा कुळकुळीत रंग पण आकार थोडा मोठा. जंगली कावळेसुधा हल्ली मनुष्य वस्तीजवळ दिसतात. कारण नष्ट होत चाललेली जंगले. जंगली  कावळा पूर्णपणे काळा कुळकुळीत असतो तर सोमकावळ्याची मान राखाडी रंगाची असते एखाद्या उकिरड्यावर सोमकावळा खाद्य शोधीत असताना जर तेथे डोमकावळा टपकला, तर सोमकावळा बाजूला होतो . एक डोम कावळा चोचीत पुरी घेऊन उडत चालला होता तो एका घराच्या गच्चीला असलेल्या पाणी वाहून जाण्याच्या पाईपवर बसला. मग टुणूक टुणूक उड्या मारत तो पाईपच्या तोंडावर आला. खाली वाकला आणि चोचीतली पुरी पाईपमध्ये ठेवून पसार झाला. जेव्हा खायचे नसते तेव्हा आपल खाद्य लपवून ठेवायचे आणि गरज पडल्यावर शोधायचे ही अक्कल कावळ्याला असते. काड्याकाटक्यांचे अस्ताव्यस्त डिग म्हणजे कावळ्याचे घरटे. शहरामध्ये राहणारे कावळे अक्षरशःजी मिळेल ती वस्तू गोळा करून घरट्यात टाकतात. काचा नसलेली चष्म्याची फ्रेम लोखंडाच्या तारा, रिबिनी, काथ्या, दोऱ्या ....कावळ्याचे हे अजब घर तो एप्रिल ते जून दरम्यान आकारतो. कावळी कोकिळेच्या पिल्लांनासुद्धा सामावून घेते. कोकिळा स्वतःचे घरटे न बांधता कावळ्याच्या घरट्यात अंडी घालते.

## संदर्भ 
दोस्ती करू या पक्ष्याशी - (पुस्तक - लेखक : किरण पुरंदरे) 

वर्ग:पक्षी
पंढरपूर तालुका

**पंढरपूर** हा सोलापूर जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. पंढरपूर हे शहर सोलापूर जिल्ह्यातील चंद्रभागा नदीच्या काठी असलेले एक लोकप्रिय तीर्थक्षेत्र आहे. त्याचे प्रशासकीय क्षेत्र जिल्ह्यातील अकरा तालुक्यांपैकी एक आहे, आणि तो राज्य विधानसभेचा (विधानसभा) निवडणूक मतदारसंघ आहे.

श्री विठ्ठला-रुक्मिणीचे एक छोटे मंदिर पंढरपूर मध्ये स्थित आहे, जे मुख्य विठ्ठला-रुक्मिणी मंदिरासारखे जुने आहे, पंढरपूरच्या इसबावी भागात वाखरी वा कोर्टी देवालय म्हणून ओळखले जाते आणि विसावा मंदिर म्हणूनही ओळखले जाते. भक्ती संत, चैतन्य महाप्रभू यांनी विठोबा मंदिरात शहरात 7 दिवसांचा कालावधी घालवला असे म्हणतात. विठोबाची आराधना महाराष्ट्रातील अनेक संतांनी केल्याचे सांगितले जाते. संत ज्ञानेश्वर, संत तुकाराम, संत नामदेव, संत एकनाथ, संत निवृत्तीनाथ, संत मुक्ताबाई, संत चोखामेळा, संत सावता माळी, संत नरहरी सोनार, संत गोरा कुंभार, संत मीरांजन आणि संत मीरांजन बाई हे मोजके आहेत.

## तालुक्यातील गावे
#आढीव
#आजणसोंड
#आजोटे
#आंबे (पंढरपूर)
#आंबेचिंचोळी
#अणावळी
#आव्हे
#बाभुळगाव (पंढरपूर)
#बादळकोट
#बारडी
#भाळवणी
#भांडीशेगाव
#भातुंबरे
#भोसे
#बितरगाव
#बोहाळी
#चाळे
#चिळाईवाडी
#चिंचोळीभोसे
#चिंचुंबे
#देगाव (पंढरपूर)
#देवडे (पंढरपूर)
#धोंडेवाडी
#एकळासपूर (पंढरपूर)
#फुलचिंचोली
#गाडेगाव (पंढरपूर)
#गारडी
#गोपाळपूर (पंढरपूर)
#गुरसाळे
#होळे
#इसबावी
#ईश्वरवाठार
#जाधववाडी (पंढरपूर)
#जैनवाडी
#जालोळी
#कान्हापुरी
#करकंब
#कारोळे
#कासेगाव
#कौठाळी (पंढरपूर)
#केसकरवाडी
#खरातवाडी
#खर्डी (पंढरपूर)
#खारसोळी
#खेडभाळवणी
#खेडभोसे
#कोंढरकी
#कोरटी
#लोणारवाडी
#मगरवाडी
#मेंधापूर
#मुंढेवाडी (पंढरपूर)
#नाळी
#नंडोरे (पंढरपूर)
#नारायणचिंचोळी
#नेमटवाडी
#नेपातगाव
#ओझेवाडी
#पळशी (पंढरपूर)
#पांढरेवाडी
#पटवर्धनकुरोळी
#पेहे
#पिराचीकुरोळी
#पोहरगाव
#पुळुज
#पुळुजवाडी
#रांझणी
#रोपाळे
#सांगवी (पंढरपूर)
#सरकोळी
#शंकरगाव
#शारद्रेनगर
#शेगावदुमळा
#शेळवे
#शेंडगेवाडी
#शेटफाळ
#शेवते (पंढरपूर)
#शिरगाव (पंढरपूर)
#शिरठोण
#सिद्धेवाडी
#सोनके (पंढरपूर)
#सुगावाभोसे
#सुगावाखुर्द
#सुपळी
#सुस्ते
#टाकळीगुरसाळा
#टाकळी (पंढरपूर)
#तानाळी
#तारापूर (पंढरपूर)
#तराटगाव
#तराटगाव कासेगाव
#तावशी
#तिसंगी (पंढरपूर)
#तुंगट
#उजनी
#उंबरे (पंढरपूर)
#उंबरगाव
#उपरी
#वेणुनगर
#विटे (पंढरपूर)
#वाडीकुरोळी
#वाखरी
#व्होळे
#वाखरी
#खेडभाळवणी
#रांझणी
#फुलचिंचोली
#चिंचोली भोसे
#रांझणी
#नांदोरे
#शेगाव दुमाला

वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील तालुके
वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
तारवाली

## मराठी नाव
तारवाली, पाकोळी, भिंगरी, लिशरा. 
## इंग्रजी नाव
Wiretailed Swallow (वायरटेल्ड् स्वॅलो)
## शास्त्रीय नाव
Hirundo Smithii (हिरंडो स्मिथी)
## आकार
१४ सेंमी
## माहिती
पाठीकडून चमकदार आणि पोटाकडून निळा पांढरा रंग असणारी ही पाकोळी चटकन ओळखण्याची खून म्हणजे निमुळती होत गेलेली, पण दुभंगलेली शेपटी. या पक्ष्याच्या शेपटीतून दोन तंतुसारखी पिसं बाहेर आलेली असतात म्हणून त्याला तारवाली असंही म्हणतात. मादीमध्ये या शेपटीतल्या तारा आखुड असतात. विजेच्या किंवा दुरबोलीच्या तारांवर ओळीनं बसलेल्या भिंगऱ्या उडते कीटक (मशकं) टिपतात. नद्या, तळी, झरे आणि शेतीच्या प्रदेशात भिंगऱ्या 
भिरभिरत असतात. सडपातळ पंखांमुळे पाकोळ्यांना अतिशय वेगात उडता येत. 
भातशेतीवरचे, गवतावरची किंवा पाण्यावरचे उडणारे किडे टिपत सतत त्यांच्या मागे हे पक्षी उडत राहतात. विणीचा हंगाम साधारण मार्च ते सप्टेंबर महिन्यात असतो. 
भिंगरीचं घरटं चिखलापासून बनवलेलं असतं. आपण चहा पितो ती बशी मधोमध फोडून भिंतीला चिकटवली तर जशी दिसेल तसं भिंगरीचं घरटं असत. अंडी उबवताना टोचू नये आणि पुढे अंड्यामधून बाहेर येणाऱ्या नाजूक त्वचा असणाऱ्या पिल्लांनाही त्रास होवू नये म्हणून घरट्याला आतल्या बाजूनं पिसं लावून "बिछाना" तयार केला जातो. असं घरटं पाण्याच्या टाकीच्या आत, खडकाच्या पोटात किंवा पुलांच्या कमानीखाली सापडतं.
विजेच्या तारांवर उन्हाळा बसलेल्या भिंगऱ्या पहिल्या कि दुर्बीण डोळ्यांना लावावी. अशा वेळी कंबरेवर तांबूस पिसं असलेली लालबुडी भिंगरी (Redrumped Swallow) आणि तांबूस पिंगट गळा असलेली काडीवाली (Common Swallow) दिसते.
## संदर्भ
 दोस्ती करूया पक्ष्यांशी:श्री.किरण पुरंदरे.

वर्ग:पक्षी
व्यालमूर्ती

[thumb|right|[मार्कंडा येथील, वरून खाली या क्रमाने,-ध्यानस्थ शिव, गणपती,एक भग्‍नमूर्ती.शेजारी डावी-उजवीकडे व्यालमूर्ती.]]
[thumb|right|[मार्कंडा येथील विविध सुरसुंदऱ्या व व्यालमूर्ती (व्याघ्रव्याल,अजव्याल,अश्वव्याल)- एक काल्पनिक प्राणी.]]

**व्याल**अथवा 'यली' हा पुरातन मंदिरांच्या शिल्पकलेत कोरल्या जाणारा एक काल्पनिक प्राणी आहे.भारतात बहुतेक पुरातन मंदिरातील कोरीवकामात हा आढळतो. त्याचे शरीर मानवाचे व डोके वेगळ्याच पशूचे अथवा शरीर घोड्याचे अथवा कोणत्याही पशूचे व डोके वेगळ्याच पशूचे असे कोरलेले असते.व्यालमूर्ती ही साधारणतः कोरीव कामातच आढळते. व्याघ्रव्याल (डोके वाघाचे), अजव्याल (डोके बोकडाचे), अश्वव्याल (डोके अश्वाचे) असे विविध प्रकार यात असतात.ही कल्पना शिल्पकारास गजमुखावरून सुचली असेल असा अदमास आहे. 

याचा वापर दक्षिण भारतातील मंदिरांच्या बांधकामात व्यापकपणे केलेला आढळतो.

## हे सुद्धा पहा
* सुरसुंदरी
* खजुराहो
* मार्कंडा

वर्ग:शिल्पकला
मैना

**मैना**, **साळुंकी** तथा **शाळू** (शास्त्रीय नाव:*ॲक्रिडोथेरीस ट्रिस्टिस*) हा एक पक्षी आहे. याला इंग्लिशमध्ये *कॉमन मैना* असे नाव आहे।हे निसर्गातील किडे खाते । हे आपल्याला भारतात सुद्धा दिसतें । 

thumb|right|200 px|मैना

## आकार
२२.५ सेंमी 
## माहिती
साधारण २२.५ सेमी आकाराच्या या पक्ष्याच्या डोळ्याभोवती पिवळी कातडी असते. हे पक्षी समूहाने राहतात आणि वड, शिरीष, पळस, पांगारा, काटेसावर या झाडांच्या फुलातील मधुरस खातात. याशिवाय ते कीटकही खातात.

पोपई मैना नावाची मैनेची एक जात शहरामध्ये, बागांमध्ये तसेच खेडेगावांमध्ये दिसते. या मैनेला भांगपाडी किंवा चन्ना हुडी असंही नाव आहे. हिच्या डोक्यावर भांग पाडल्यासारखी पिसं असतात.

गुलाबी मैना किंवा भोरडी (Rosy Starling) या नावाने ओळखली जाणारी एक मैना युरोप, पश्चिम आणि मध्य आशियातून भारतात हिवाळ्यात स्थलांतर करून येते. ही उपजाती मुख्यतः ज्वारी खाते.

## संदर्भ
* दोस्ती करूया पक्ष्यांशी - किरण पुरंदरे.

वर्ग:पक्षी
सोलापूर जिल्ह्यातील दगडी रांजणे

सोलापूर जिल्हा हा भीमा, सीना, माण, या नद्यांच्या खोऱ्यामध्ये वसलेला आहे. सोलापूर जिल्ह्याच्या सीमेवर सांगली, सातारा, पुणे, उस्मानाबाद आणि बीड हे जिल्हे असून दक्षिण सीमेवर|कर्नाटकातील विजापूर जिल्ह्याची सीमा आहे.सोलापूर जिल्ह्यात प्राचीन काळापासून अनेक राजघराण्यांची सत्ता होती. त्यापैकी सातवाहन घराण्याची सत्ता इ.स.पूर्व २३० ते इ.स.२३० या काळातील होती. सातवाहन घराण्याचा उल्लेख पुराण ग्रंथांत तसेच ऐतरेय ब्राह्मण ग्रंथात मिळतो. राजा सिमुक हा सातवाहन घराण्याचा संस्थापक मानला जातो. सातवाहनांना आंध्रभृत्य किंवा शालिवाहन असेही म्हणले जाते.
* सातवाहनांचे साम्राज्य कृष्णा नदीच्या उगमापासून ते दख्खनच्या पठारापर्यंत पसरलेले होते. 
प्रतिष्ठान (पैठण) हे नगर त्यांच्या राजधानीचे शहर होते.

## सातवाहन-रोमन व्यापार
सातवाहन काळात रोमन व्यापारी इटलीहून भारतात व्यापार करण्यासाठी येत असत. एका अज्ञात ग्रीक खलाशाने ‘द पेरीप्लस ऑफ एरिथ्रिअन सी’ या ग्रंथात प्राचीन भारतातील व्यापारी केंद्राचे वर्णन केले आहे. भारतच रोमन साम्राज्याशी होणाऱ्या व्यापाराचे उल्लेख इ. स.तिसऱ्या शतकापर्यंत मिळतात.विदेशातून समुद्रमार्गे भारतात आलेला माल, विशेषतः रोमन साम्राज्यातून  आलेला माल पश्चिम घाटावर उतरवून तो व्यापारी व व्यावसायिक बोटीतून किंवा बैलगाड्यातून नद्या, ओढे, रस्ते मार्गाने भारतातील विविध व्यापारी केंद्रावर पोहचवीत असत. त्याकाळात भरुकच्छ किंवा भृगुकच्छ (भडोच,गुजरात), शूर्पारक (सोपारा)मधून व कल्याणमधून नाणेघाटमार्गे नाशिककडे जाता येत होते. या मार्गावर रांजणगाव, पुणे, भाजे, कार्ले, प्रतिष्ठान, तगर (तेर- जिल्हा उस्मानाबाद) ही नगरे होती.

## पुरातत्त्वीय उत्खनन
सोलापूर जिल्ह्यात आतापर्यंत मूढवी आणि सिद्धापूर (ता. मंगळवेढा), वाकाव (ता. माढा), कार्कळ (दक्षिण सोलापूर ) येथे पुरात्त्वीय उत्खनने डेक्कन कॉलेज (पुणे), सोलापूर विद्यापीठ आणि कोल्हापूर विद्यापीठ येथील पुरातत्त्व विभागाने केली आहेत. या उत्खननात रोमन खापरे, शंखांच्या बांगड्या, मातीचे मणी इ. अवशेष नेवासा (अहमदनगर ) आणि नाशिक,पैठण(औरंगाबाद),जुन्नर (पुणे),तेर (उस्मानाबाद) येथील सात वाहनकालीन अवशेषांशी साम्य दर्शविणारे आहेत.
प्रा.डॉ.वसंत शिंदे यांच्या मार्गदर्शनाखाली ही दोन्ही उत्खनने करण्यात आली.

इवलेसे|दगडी रांजण, हत्तरसंग कुडल

### दगडी रांजणाचा शोध 
इवलेसे|दगडी रांजण,पखालपूर,ता.पंढरपूर

इवलेसे|धामणगाव, ता.बार्शी

सन २००४ नंतर सोलापूर जिल्ह्यात संशोधक प्रा.डॉ. रविकिरण जाधव यांनी पुराततत्त्वीय सर्वेक्षण करण्यास सुरुवात केली. त्यावेळी बार्शी तालुक्यातील धामणगाव-काटीमार्गावर मोठ्या दगडी रांजण रस्त्याच्या कडेला आढळले. हे रांजण सातवाहन कालीन नाणेघाट(जुन्नर) येथील दगडी रांणणांसारखे असल्याचे स्पष्ट झाले. त्यानंतर हत्तरसंग कुडल  (तालुका दक्षिण सोलापूर) येथे दोन दगडी रांजण आढळले. तसेच पखालपूर (ता.पंढरपूर), सौंदाणे, वडवळ (ता.मोहोळ), वाकाव (ता.माढा), अकलूज (ता.माळशिरस), पान मंगरूळ (ता.अक्कलकोट) याठिकाणी दगडी रांजण आढळले.अशा प्रकारच्या दगडी रांजणांचा उपयोग व्यापाऱ्यांकडून जकात वसुलीसाठी केला जात असावा असे तज्ज्ञांचे मत आहे.   

              

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:सोलापूर जिल्हा
वसंत प्रभू

**वसंत प्रभू** (१९२२ - १९६८) हे मराठी चित्रपटातील संगीतकार होते. लता मंगेशकरनी गायलेली त्यांची अनेक गीते प्रसिद्ध आहेत. गीतकार पी.सावळाराम सोबत प्रभूंनी विविध चित्रपटात भागीदारी केली. प्रभूनी संगीत दिलेले प्रसिद्ध गीत म्हणजे 'मानसीचा चित्रकार तो', 'चाफा बोलेना','आली हासत पहिली रात', 'गंगा जमुना डोळ्यांत उभ्या' व 'कळा ज्या लागल्या जिवा'.

## कारकीर्द 
प्रभू लहानपणापासून कथक शिकलेले प्रशिक्षित नर्तक होते. त्याचबरोबर संगीत आणि तालाची पण त्यांना माहिती होती. आधी प्रभूंनी पुणे आणि  कोल्हापूरातील मराठी चित्रपटात एक अभिनेता म्हणून भूमिका मिळविण्याचा प्रयत्न केला. मराठी चित्रपट 'राम राम पाव्हणं' मधे प्रभूंनी काही गाण्यांना संगीत दिले व नृत्य पण दिग्दर्शित केले. पुढे लता मंगेशकर यांच्या 'सुरेल चित्र'या बॅनर निर्मित  'वादळ'चित्रपटात संगीत दिले. त्यातील एका ठुमरीला नागपूर येथील चित्रपटगृहात "पुन्हा एकदा" अशी दाद मिळाल्याने तेवढ्याच गीताची वेगळी रीळ बनवण्यात आली. प्रभूंनी दिनकर पाटील दिग्दर्शित चित्रपट 'तारका'चे नृत्य दिग्दर्शित केले ज्यात अभिनेत्री सुलोचना लाटकर होत्या.

प्रभूंनी पुढील विविध प्रकल्प मंगेशकर आणि गीतकार पी. सावळाराम यांच्यासह केले. यात 'कन्यादान' हा लक्षणीय चित्रपट होता. चित्रपट 'पुत्र व्हावा ऐसा' साठी, तलत मेहमूदयांनी मराठीत प्रथमच दोन गीते गायली. तलत मेहमूद तेव्हा हिंदी सिनेमातील लोकप्रिय गझल गायक होते. ऑक्टोबर २००८ मध्ये, सोहम प्रतिष्ठान व अनुबोधने प्रभूंच्या आठवणीत 'स्वरप्रभू - वसंत प्रभू' कार्यक्रम विलेपार्ले, मुंबईत आयोजित केला होता.

### गीते 
## पूढील वाचन 
* 'मानसीचा चित्रकार तो', मधू पोतदार, मंजुळ प्रकाशन ISBN 8189381156

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय संगीतकार
वर्ग:इ.स. १९२२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६८ मधील मृत्यू
चायनीज फॅन पाम

**चायनीज फॅन पाम** हा ताडासारखा वृक्ष आहे. उद्यानांचे व घराभोवातालचे सौंदर्य वाढविण्यात याचा उपयोग केला जातो. याची उंची साधारण ३० फूट असते. तैवान आणि दक्षिण चीनच्या समुद्रातील बेटांवर यांची उंची ५० फुटापेक्षा जास्त होऊ शकते. याचे खोड फिकट तपकिरी रंगाचे असून पाने फिकट हिरवी, पंख्याच्या आकाराची साधारण ५ फुटापर्यंत व्यास असलेली,लांब देठांची असतात. पानांच्या देठावर करवतीसारखे काटे असतात. संपूर्ण पाने वृक्षाच्या टोकांवर आणि काहीशी खाली लोंबकळणारी असतात. जुनी झालेली पाने खोडाला चिकटून खोडाचा काही भाग झाकून टाकतात. काही पक्षी याचा उपयोग घरट्यासाठी करतात. या वृक्षाची वाढ अतिशय हळू होते.वृक्षाला येणारे पुष्प तुरे सामन्यत: पर्णसंभारात लपलेल्या असतात. फुले पांढरी, अप्रिय वासाची असून जानेवारी-फेब्रुवारीमध्ये फुलतात. फळे बोराच्या आकाराची,लंबगोल सुरुवातीला हिरवी,पिकल्यावर जांभळ्या रंगाची असून भरभरून लगडतात. बियांद्वारे पुनरुत्पत्ती होते. या वृक्षाचे शास्रीय नाव इंग्लिश उद्यानतज्ञ पॅट्रिक मुरे, बॅरन ऑफ लीव्हीस्टोन यांच्या सन्मानार्थ देण्यात आले आहे. यांनी एडिनबरोच्या वनस्पती उद्यानाची आखणी केली.
पानांचा पंखा तयार करता येतो.उगविण्यासाठी जागेबाबत फारसे नखरे नसलेले हे वृक्ष मुंबईत अनेक उद्यानात आहेत.जिजामाता उद्यान, सागर उपवन,मलबार हिल,विज्ञानसंस्था उद्यान,म्युझियमचे उद्यान, या सर्व ठिकाणी आणि अनेक खाजगी बागांमध्ये चायनीज फॅन पामचे अनेक वृक्ष पाहायला मिळतात.             

## संदर्भ
* वृक्षराजी मुंबईची - मुग्धा कर्णिक  

वर्ग:वनस्पती
इ-बँकिंग

इ- बँकिंग म्हणजे “इलेक्ट्रॉनिक बँकिंग"होय. इलेक्ट्रॉनिक माध्यमांचा वापर करून केला जाणारा बँक व्यवसाय म्हणजे इ- बँकिंग होय. जेव्हा बँक सेवा पुरवण्याच्या व्यवस्थेत माहिती तंत्रज्ञानाची अत्याधुनिक साधने वापरली जातात तेव्हा त्यास इ- बँकिंग असे म्हणतात.
खात्याची चौकशी करणे, पैसे भरणे, पैसे काढणे, रकमेचे हस्तांतरण करणे यासारखे व्यवहार इ- बँकिंगमुळे तत्परतेने पार पडतात. इ- बँकिंगमुळे प्रत्येक वेळी ग्राहकांना बँकेत जाण्याची गरज पडत नाही. संगणकाद्वारे ग्राहक घरातून किंवा कचेरीतून व्यवहार करू शकतात.

ई बँकिंग मध्ये तुमची बँक तुम्हाला असे अधिकार देते ज्यात तुम्ही घरी बसल्या बँकेचे व्यवहार करू शकतात जसे बँक खतेची तपशील करणे, किती रक्कम आहे ते जाणून घेणे, मागील काही व्यवहार बघू शकतात, ऑनलाईन पैशांचे देवाण घेवाण करू शकता आणि इतर अनेक कामे जलद गतीने आणि कमी वेळेत करू शकतात.

## इ-बँकिंगचे व्यवहार
इ-बँकिंगद्वारे पुढील व्यवहार केले जातात.
# पैसे खात्यावर जमा करणे व पैसे काढणे.
# खाते उताऱ्याची प्रत मिळवणे.
# खात्याची अद्ययावत माहिती मिळवणे.
# धनादेश पुस्तिका, धनाकर्ष इत्यादी मिळवणे.
# ठेवी व कर्जावरील व्याजदर व इतर शुल्क यांची अद्ययावत माहिती मिळवणे.
# ग्राहकांच्या वतीने देणी देणे.
# ग्राहकांच्या विनंतीनुसार रकमेचे हस्तांतरण करणे.
# ग्राहकांच्या वतीने वीज बिल, टेलिफोन बिल  इत्यादीचा भरणा करणे.
## संदर्भ
# दामजी बी. एच.(२०१६), आधुनिक बँकिंग, विद्या बुक्स पब्लिशर्स, औरंगाबाद.
# दामजी बी. एच.(२०१४), बँकिंग आणि वित्तीय बाजारपेठा, फडके प्रकाशन, कोल्हापूर

वर्ग:वित्तसंस्था
वर्ग:बँका
सोलापुरी तेलुगू समाज

**सोलापूर** हे महाराष्ट्र – कर्नाटक सीमेवरील एक महत्त्वाचे शहर. मूळ भाषा मराठी. पण कन्नड आणि तेलुगु भाषिकांचे प्रमाणही मोठे. कारण कर्नाटक बरोबरच आंध्रप्रदेशची सीमाही लगत आहे.२० व्या शतकाच्या अखेरपर्यंत सोलापूरच्या आर्थिक व राजकीय क्षेत्रात तेलुगु समाजाची पकड होती.
## तेलुगु समाज
तेलुगु समाज हा मूळचा आंध्रप्रदेश / तेलंगणमधील. मुख्य व्यवसाय हातमागावर कापड विणण्याचा आहे. यांचा १९ व्या शतकाच्या माध्यास साधारणपणे सोलापुरात प्रवेश. इ.स. १७५९ ते १९०० या १४१ वर्षात ३५ दुष्काळ पडले. त्यामुळे आणि राजाकार चळवळीमुळे या समाजाला स्थलांतर करावे लागले. त्यातील काही लोकांनी केवळ हातधोटा घेऊन सोलापुरात प्रवेश केला. सोलापूरच्या पूर्वेकडून आल्यामुळे त्याच भागात वास्तव्यास ब्रिटिश अधिकाऱ्यांनी परवानगी दिली. त्यामुळे सोलापूरचा पूर्व भाग हा तेलुगु भाग म्हणून ओळखला जातो.**पूरक परिस्थिती** 

## सोलापुरातील मोठ्या सूतगिरण्या
# १८७६ -  The Solapur Spinning and Weaving company 
# १८९८ – नरसिंग गिरजी व लक्ष्मी मिल 
# १९०९ – जाम मिल 
पेशव्यांच्या काळात स्थापन झालेले ‘माधवराव पेठ’ ही बाजारपेठ म्हणजेच आजची ‘मंगळवार पेठ’सोलापूर हे मध्य रेल्वेच्या मुंबई , पुणे , हैदराबाद शहरांना जोडणाऱ्या मार्गावरील महत्त्वाचे स्टेशन आहे.हातमागासाठी आणि सूत रंगविण्यासाठी सोलापूरचे ऊष्ण व कोरडे हवामान अत्यंत उपयोगी .या समाजाने निर्माण केलेल्या **जेकार्ड चादरी** जागतिक स्तरावर प्रसिद्ध झाल्या. त्यांना **सोलापुरी चादरी** म्हणून ओळखले जाते. याचबरोबर अनेक बँका, शिक्षण संस्था, व्यापारी सहकारी संस्था स्थापन केल्या.अश्या प्रकारे प्रगती करीत सोलापूरची राजकीय सत्तास्थानेही       मिळवली.                            

## लेखक
:प्रा. सौ. मेधा अनिल पत्की 
:राज्यशास्त्र विभाग  
:द.भै.फ. दयानन्द कला व शास्त्र महाविद्यालय, सोलापूर     

## संदर्भ
         

वर्ग:सोलापूर
डॉ. बी.एम.एन. कॉलेज ऑफ होम सायन्स

**डॉ. बी.एम.एन कॉलेज ऑफ होम** **सायन्स** हे महिला विद्यापीठाशी संलग्न महाविद्यालय आहे. महेश्वरी उद्यान, माटुंगा येथे अरोरा चित्रपट गृहाच्या मागे हे महाविद्यालय आहे. होम सायन्सच्या पदवी बरोबरच संगणक, कायदा, नर्सिंग, उपयोजित कला इत्यादी अनेक अभ्यासक्रमांचे येथे शिक्षण दिले जाते. त्याच बरोबर कनिष्ट महाविद्यालय याच संकुलात आहे. विद्यार्थिनींसाठी १७ प्रकारच्या सेवा सुविधा येथे आहेत. यामध्ये उपहार गृह, ग्रंथालय, सुसज्ज प्रयोग शाळा, स्मार्ट फळे त्याच बरोबर राष्ट्रीय सेवा योजना, आंतर महाविद्यालयीन उत्सव (आकांशा, टेकझोन) व क्रीडा इत्यादी विविध उपक्रमातून मुलींचा व्यक्तिमत्त्व तसेच सर्वांगीण विकास केला जातो. संकुलामध्ये डॉक्टर तसेच सल्लागार उपलब्ध असतात. नॅक अ दर्जा (3.६४/ ४ ) मिळालेला आहे.

वर्ग:मुंबईमधील शैक्षणिक संस्था
हरित अधिकोषण

आर्थिक विकासासाठी आवश्यक असणाऱ्या व्यावसायिक प्रकल्पांना वित्तपुरवठा करणारे महत्त्वपूर्ण साधन म्हणून अधिकोषणाकडे पहिले जाते. अधिकोषण क्षेत्र शाश्वत आणि सामाजिकदृष्ट्या जबाबदार गुंतवणूक करण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावते. अधिकोष स्वतः प्रदूषण करणार नाहीत. पण प्रदूषण करणाऱ्या उद्योगांशी अधिकोषाचा संबंध असू शकतो.  हरित बँकिंग मध्ये बँकांनी प्रदूषण करणाऱ्या उद्योगांना कर्ज देण्याचे टाळणे अपेक्षित असते.

## अर्थ
पर्यावरण पूरक उद्योगांना किंवा प्रकल्पांना बँकाकडून होणारा वित्तपुरवठा म्हणजे हरित अधिकोषण होय. ही अशा प्रकारची व्यवस्था असते की, ज्याद्वारे उद्योगांना हरित होण्यासाठी मदत केली जाते. नैसर्गिक पर्यावरणाची प्रक्रिया कायम राखली जाते. हरित अधोकोषण हे बँका, उद्योग आणि संपूर्ण अर्थव्यवस्था यांच्या परस्पर हिताची आहे. हरित अधिकोषणामुळे उद्योग हरित होण्याबरोबरच बंकाकडील भविष्यकालीन मात्तेची गुणवत्ताही वाढेल.

**हरित अधिकोषणाचे महत्त्व** 

**१. पर्यावरणाचा संदर्भ:** उद्योगांचा पर्यावरणाशी असणारा संबंध बँकाच्या दृष्टीनेही जोखीम निर्माण करू शकतो. हरित अधिकोषणामुळे पर्यावरणाचा अधिक गांभीर्याने विचार केला जात आहे.

**२. पर्यावरण अटींचे पालन:** पर्यावरणीय शिस्तीच्या पालनासाठी सक्षम अधिकाऱ्याकडून उद्योगासंदर्भात विशिष्ट मानके ठरविली जाऊ शकतात. याचे पालन न करणाऱ्या उद्योगांवर कारवाईची तरतूद केल्यास पर्यावरणाची हानी थांबण्यास मदत होते.

**३. पर्यावरणाचे रक्षण:** पर्यावरणाचा ऱ्हास करणाऱ्या उद्योगांना बँकांनी कर्जपुरवठा केल्यास होणाऱ्या पर्यावरण प्रदूषणास बँकांना जबाबदार धरले जाते. प्रदूषण निराकरणाचा खर्च उद्योग व अधिकोष या दोहोंकडून वसूल केला जातो. यामुळे पर्यावरण रक्षणास मदत होते.

**४. सामाजिक बांधिलकी:** अधिकोषाचे भागधारक, ठेवीदार व इतर ग्राहकांना पर्यावरण रक्षणाचा लाभ होतो. सामाजिक बांधिलकीच्या दृष्टीने अधिकोषांची ही भूमिका महत्त्वपूर्ण ठरते.

## संदर्भ
 बी. एच. दामजी, आधुनिक बँकिंग, (मराठी) विद्या बुक्स पब्लिशर्स, औरंगाबाद, जुलै, २०१६, आय. एस. बी. एन. ९७८-९३-८१३७४-६९-६
मॅकडोनेल डग्लस एफ/ए-१८ हॉर्नेट

**मॅकडोनेल डग्लस एफ/ए-१८ हॉर्नेट** हे दोन चालक दलाचे सुपरसॉनिक, सर्व वातावरणात काम करू शकणारे, विमानवाहू नौकांसाठी अनुकूल अमेरिकन बहुउद्देशीय लढाऊ विमान आहे. अमेरिकेच्या पूर्वीच्या मॅकडॉनेल डग्लस (आत्ताची बोईंग) आणि नॉर्&zwnj;थ्रॉप या कंपन्यांनी युनायटेड स्टेट्स नौदल आणि युनायटेड स्टेट्स मरिन कॉर्प्ससाठी या विमानाची निर्मिती केली होती.

एफ/ए-१८चा कमाल वेग माख १.८ (१,९१५ किमी/तास) आहे. ही विमाने हवेतून हवेत मारा करणारी आणि हवेतून जमिनीवर मारा करणारी अनेक प्रकारची क्षेपणास्त्रे घेऊन जाऊ शकतात. एफ/ए-१८ विमानवाहू नौकांसाठी उपयुक्त असले तरी कमी पल्ला आणि भार वाहून नेण्याच्या क्षमतेमुळे त्याच्यावर टीका केली जाते.

१९८६ मधले अमेरिकेचे लिबियामधील बॉंबिंग, १९९१ चे आखाती युद्ध आणि २००३ च्या इराक युद्धामध्ये या विमानांनी सहभाग घेतला होता.

## वैशिष्ट्ये 
संदर्भ: युएस नौदल तपशील फाईल
* चालक दल : एफ/ए-१८सी: १, एफ/ए-१८डी: २ 
* लांबी : १७.१ मी (५६ फुट)
* पंखांची लांबी : १२.३ मीटर (४० फुट)
* उंची : ४.७ मी (१५ फुट ४ इंच)
* पंखांचे क्षेत्रफ़ळ : ३८ चौरस मी (४०० चौरस फुट)
* निव्वळ वजन : १०,४०० कि.ग्रॅ.
* सर्व भारासहित वजन : १६,७७० कि.ग्रॅ.
* कमाल वजन क्षमता : २३,५०० किलो
* कमाल वेगः
** कमी उंचीवर : माख १.२ (१,४७३ किमी/तास)
** अति उंचीवर : माख १.८ (१,९१५ किमी/तास)
* पल्ला : २,००० किमी
* प्रभाव क्षेत्र : ७४० किमी
* बंदुक : २० मिमी, ५७८ गोळ्या
* उडताना समुद्रसपाटीपासुन कमाल उंची : १५,२४० मी

## संदर्भ 
वर्ग:लढाऊ विमाने
वर्ग:मॅकडोनेल डग्लस विमाने
सौर त्रिज्या

**सौर त्रिज्या**, ज्याला **R&#x2609;** या चिन्हाने दर्शवले जाते, सूर्याची त्रिज्या आहे.
: = ६.९५५ × १०५ किलोमीटर.

खगोलशास्त्रामध्ये सौर त्रिज्येचा ताऱ्यांची त्रिज्या दर्शवण्यासाठी एककाप्रमाणे वापर केला जातो. साहजिकच सूर्याची सौर त्रिज्या १R&#x2609; आहे. एखाद्या ताऱ्याची त्रिज्या सूर्याच्या वीस पट असल्यास त्याची त्रिज्या २०R&#x2609; अशी दर्शवली जाते.

वर्ग:खगोलशास्त्र
वर्ग:सूर्य