open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
राजश्री देशपांडे

**राजश्री देशपांडे** ही एक भारतीय अभिनेत्री आहे. पान नलिन यांच्या *अँग्री इंडियन गॉडेसेस* या नाटकातील तिच्या अभिनयासाठी तिला आंतरराष्ट्रीय स्तरावर मान्यता मिळाली. त्यानंतर तिने सनल कुमार शशिधरन यांच्या *सेक्सी दुर्गा* या चित्रपटात मुख्य पात्र साकारले आणि नेटफ्लिक्स मालिका *सेक्रेड गेम्समधील* तिच्या अभिनयासाठी तिला समीक्षकांची प्रशंसा मिळाली. २०२३ मध्ये, देशपांडे यांना *ट्रायल बाय फायरमधील* तिच्या कामासाठी २०२३ च्या फिल्मफेर ओटीटी पुरस्कारांमध्ये नाटक मालिकेतील सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा पुरस्कार मिळाला.

## जीवन 
राजश्री देशपांडे यांचा जन्म महाराष्ट्रातील औरंगाबाद येथील एका कामगार कुटुंबात झाला. ती तीन भावंडांमध्ये सर्वात लहान आहे. तिने सिंबायोसिस लॉ स्कूलमधून कायद्याची पदवी आणि सिंबायोसिस इंटरनॅशनल युनिव्हर्सिटीमधून जाहिरातीत पदव्युत्तर पदवी घेतली आहे. तिने जाहिरात क्षेत्रात पाऊल ठेवले पण लवकरच तिला अभिनयात काम करायला मिळाले. तिने मुंबईतील व्हिसलिंग वुड्स इंटरनॅशनलमधून चित्रपट निर्मितीमध्ये डिप्लोमा देखील केला आहे.

देशपांडेला 'इनफिल्ट्रेटिंग डक्टल कार्सिनोमा' अर्थात स्तनाचा कर्करोगाचा पहिल्या टप्प्यातील आजार झाला. ४ मार्च २०२४ रोजी तिने इंस्टाग्रामवर पोस्ट करत या आजाराशी संबंधित शस्त्रक्रिया झाल्याचे कळवले.

## कारकिर्द 
देशपांडेने २०१२ मध्ये आमिर खान अभिनीत 'तलाश' चित्रपटातील एका छोट्या भूमिकेतून बॉलिवूडमध्ये पदार्पण केले. त्यानंतर ती २०१३ मध्ये दूरचित्रवाहिनी मालिका 'कुछ तो लोग कहेंगे' आणि '२४: इंडिया' मध्ये दिसली. त्यानंतर ती सलमान खानच्या 'किक' मध्ये एका छोट्या भूमिकेतून मोठ्या पडद्यावर परतली. २०१५ मध्ये ती 'हराम' आणि रोम चित्रपट महोत्सवात पीपल्स चॉईस पुरस्कार मिळाला. देशपांडे ने २०१७ मध्ये सनल कुमार शशिधरन यांच्या 'सेक्सी दुर्गा' चित्रपटात प्रमुख भूमिका साकारली होती. या चित्रपटाने रॉटरडॅम चित्रपट महोत्सवात टायगर पुरस्कार जिंकला होता.

देशपांडेने जानेवारी २०१८ मध्ये जेम्स वॉटकिन्स दिग्दर्शित बीबीसी वनच्या 'मॅकमाफिया' या मालिकेतून डिजिटल पदार्पण केले. अनुराग कश्यप दिग्दर्शित नेटफ्लिक्स शो 'सेक्रेड गेम्समध्ये' देखील ती दिसली होती. काही प्रेक्षकांनी तिच्यावर पॉर्न स्टार असल्याचा आरोप केला तेव्हा एक वाद निर्माण झाला, कारण या मालिकेत एक नग्न लैंगिक दृश्य होते. अभिनेत्रीने उत्तर दिले की तिने काहीही चुकीचे केले नाही. २०१८ मध्ये तिने नंदिता दासच्या 'मंटो' या चित्रपटात इस्मत चुगताईची भूमिका साकारली होती.

२०२५ मध्ये, देशपांडेला 'सत्यशोधक' मधील तिच्या अभिनयासाठी सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री - मराठीसाठी फिल्मफेर समीक्षक पुरस्कार मिळाला.

## अभिनय सूची 
### चित्रपट 
### मालिका 
## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:जन्म वर्ष गहाळ (जिवंत लोक)
वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय अभिनेत्री
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:मल्याळम चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:भारतीय चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
स्वावलंबी लाकूडतोड्या (लोककथा)

हतिम ताईला भेटलेल्या एका लाकूडतोड्याची ही कहाणी आहे.

## कथेचा आशय 
फार पूर्वी अरब लोकांमध्ये हतिम ताई नावाचा एक कवी होऊन गेला.  तो मुक्तहस्ताने केलेल्या दानधर्मासाठी प्रसिद्ध होता.

त्याच्या मित्रांनी त्याला एकदा विचारले,“तुला तुझ्यापेक्षा अधिक सरस असे आयुष्यात कोणी भेटले आहे का?”

“हो”, हतिमताई उत्तरला.

“कोण होता तो?”

“एके दिवशी मी चाळीस उंटांचा बळी दिला आणि अनेकांना मी मेजवानी देऊ केली. आणि नंतर मी इकडच्या तिकडच्या पाहुण्यांना निमंत्रण देण्यासाठी बाहेर पडलो. वाटेतच आमची एका लाकूडतोड्याशी गाठ पडली; त्याने नुकत्याच काट्याकुपाट्या तोडून त्याची मोळी बांधली होती. हा त्याच्या उपजीविकेचा मार्ग होता. तो गरीब असल्याचे लक्षात आल्यावर मी त्याला विचारले की, तो हतिम ताई एवढ्या मेजवान्या देत आहे, त्या मेजवान्यांना तू का जात नाहीस? म्हणजे तुला एवढे कष्ट करावे लागणार नाहीत.

त्याने मला उत्तर दिले “जे स्वतःचा उदरनिर्वाह स्वतः करू शकतात, त्यांना हतिम ताईच्या उपकारांची गरज नाही.”

हतिम ताईला भेटलेला हा लाकूडतोड्या त्याच्या आयुष्यातील सर्वात सरस असा मनुष्य होता.

## तात्पर्य 
कष्ट करून स्वतःचा उदरनिर्वाह करणे ही गोष्ट, दुसऱ्यांच्या देणगीवर, दानावर किंवा मेहेरबानीवर जगण्यापेक्षा अधिक श्रेष्ठ आहे. बलवान हातांनी गरीब आणि गरजू लोकांच्या मदतीसाठी पुढे येणे ही चांगलीच गोष्ट आहे; पण जो धडधाकट आहे त्याने स्वतःच्या हाताने कष्ट केले पाहिजेत, काम केले पाहिजे, दयायाचनेसाठी ते हात पसरले जायला नकोत. 

## अधिक माहितीसाठी 
हतिम ताई संबंधी माहिती (इंग्रजी)

## संदर्भ 
वर्ग:अरबी लोककथा
वर्ग:लोककथा
जनाबाई कचरू गिऱ्हे

**जनाबाई कचरू गिऱ्हे** (जन्म १९५८) ही महाराष्ट्रातील एक लेखिका, कवयित्री आणि शिक्षिका आहे. महाराष्ट्रातील भटक्या गोपाळ समाजातील पहिल्या महिला आत्मचरित्रकार म्हणून त्यांची ओळख आहे. त्यांचे आत्मचरित्र, *मारणकळा* १९९२ मध्ये प्रकाशित झालेले. हे पुस्तक दलित साहित्यातील एक महत्त्वाचे काम मानले जाते कारण त्यात भटक्या समुदायाच्या संघर्षांचे आणि महिला शिक्षणाच्या आव्हानांचे चित्रण केले आहे.

## जीवन 
जनाबाई गिऱ्हे यांचा जन्म अहमदनगर जिल्ह्यातील पाथर्डी येथील सांगवी गावात गोपाळ समाजातील गुजराबाई आणि बापुराव माळी यांच्या घरी झाला. पारंपारिक भटक्या पद्धती आणि समाजाच्या अंधश्रद्धेमुळे त्यांच्या शिक्षणाला मोठा विरोध झाला. १९७७ मध्ये पाथर्डी येथील जैन महाविद्यालयातून त्यांनी आपले शालेय शिक्षण पूर्ण केले आणि त्यांनी पुढे शिक्षणात पदविका (डी.एड.) मिळवली. विद्वान शर्मिला रेगे यांनी *लेखन जात/लेखन लिंग* या पुस्तकात त्यांचे विश्लेषण केले आहे; व भटक्या विमुक्त महिलेच्या दृष्टिकोनातून जात आणि लिंग यांच्यातील छेदनबिंदू समजून घेण्यासाठी त्याचे महत्त्व अधोरेखित केले आहे. 

गिऱ्हे यांनी *पहाट गाणी* (२०१४) हा कवितासंग्रह आणि *उघड्यावरच जगणं* (२०१४) हा लघुकथांचा संग्रह देखील लिहिला आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:महाराष्ट्रातील शिक्षक
वर्ग:भारतीय लघुकथा लेखिका
वर्ग:मराठी कवयित्री
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:दलित लेखक
वर्ग:इ.स. १९५२ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
श्वेता साळवे

**श्वेता साळवे** ही एक भारतीय टेलिव्हिजन अभिनेत्री आणि मॉडेल आहे, जी *झलक दिखला जा १* या डान्स रिॲलिटी शोची पहिली रनर-अप म्हणून ओळखली जाते.

तिचा जन्म मुंबईतील चेंबूर येथे दीपक आणि हेमा साळवे यांच्या घरी झाला. तिने चेंबूरमधील लोरेटो कॉन्व्हेंट स्कूलमध्ये शिक्षण घेतले आणि मुंबईतील सोफिया कॉलेजमधून बी.ए. पदवी प्राप्त केली. तिने शालेय नाटके आणि नृत्य सादरीकरणात आपली प्रतिभा दाखवली. तिच्या महाविद्यालयीन महोत्सवात साळवेने मिस कॅलिडोस्कोपचा किताब जिंकला होता. तिने २४ एप्रिल २०१२ रोजी तिचा जुना प्रियकर हर्मित सेठीशी लग्न केले. तिला एक मुलगी आहे, जिचा जन्म २०१६ मध्ये झाला.

## कारकिर्द 
१९९८ आणि २००१ मध्ये झी टीव्हीवरील *हिप हिप हुर्रे* या दूरचित्रवाणी मालिकेत साळवे मुख्य कलाकारांपैकी एक होती. साळवेने *लिपस्टिक* आणि *सरकार* सारख्या दूरचित्रवाणी मालिकांमध्ये काम केले होते, परंतु सब टीव्हीवरील *लेफ्ट राईट लेफ्ट* मध्ये डॉ. रितू मिश्रा या भूमिकेमुळे ती लोकप्रिय झाली. तिने *प्यार में कभी कभी*  (१९९९) या चित्रपटातून पदार्पण केले, जो रिंकी खन्ना, संजय सुरी, दिनो मोरिया आणि आकाशदीप सैगल यांच्यासारख्या कलाकारांचा पहिला चित्रपट होता. हा चित्रपट बॉक्स ऑफिसवर फारसा यशस्वी झाला नाही. नंतर ती *किट्टी पार्टी*, *कहीं किसी रोज* यासारख्या टीव्ही मालिकांमध्ये आणि *जस्सी जैसी कोई नहीं* मध्ये एका छोट्या भूमिकेत दिसली होती.

तिने लोकप्रिय नृत्य शो *झलक दिखला जा* (२००६) च्या पहिल्या सीझनमध्ये भाग घेतला होता. तिने कोरिओग्राफर लॉन्गिनस फर्नांडिससोबत जोडी बनवली आणि ती उपविजेती ठरली. २००७ मध्ये, ती टीव्ही स्पोर्ट्स रिॲलिटी मालिका, *क्रिकेट स्टारची* होस्ट म्हणून दिसली. ती एप्रिल २००८ च्या *मॅक्सिम इंडिया* मासिकाच्या अंकाच्या मुखपृष्ठावर होती.

तिने भारतीय टेलिव्हिजनवरील प्रसिद्ध रिॲलिटी शो *खतरों के खिलाडी* (सीझन २) मध्ये भाग घेतला.

## संदर्भ 
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय अभिनेत्री
वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय अभिनेत्री
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
वर्ग:भारतीय महिला टेलिव्हिजन प्रेझेंटर्स
वर्ग:मराठी व्यक्ती
वर्ग:भारतीय चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:मुंबईतील महिला मॉडेल
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
चिकाटीचे फळ (लोककथा)

चिकाटीपुढे जगातील कोणत्याच गोष्टीचा पाडाव लागू शकत नाही. आणि अनेकदा मोठमोठ्या गोष्टीसुद्धा अनेक छोट्या आणि अथक प्रयत्नांचे एकत्रित फळ असते, हा संदेश देणारी ही कथा आहे.

## कथेचा आशय 
बर्नार्ड पालिसी नावाचा एक फ्रेंच प्रसिद्ध कुंभार होता. चिनी मातीच्या भांड्यावर जो सुंदर रंगीत चकचकीत मुलामा दिलेला असतो त्याचे रहस्य शोधून काढावे अशी त्याची इच्छा होती. त्यासाठी तो अहोरात्र प्रयत्न करत असे. कित्येक महिने आणि वर्षं उलटली, त्याने अथकपणे प्रयोग चालूच ठेवले. चकाकी शोधण्याची त्याचे सारे प्रयत्न आजवर फोलच ठरले. त्याच्यापाशी जे काही होते ते त्याने त्याच्या शोधासाठीच खर्च केले; दिवसरात्र तो त्याने तयार केलेल्या त्या भट्टीकडे तो पाहत बसे, मडकी तयार करण्याच्या आणि भाजण्याच्या नवनवीन पद्धतींचा वापर करून पाहणे हे त्याचे काम न थकता, अखंडपणे चालूच असे. त्याला मदत करणे किंवा प्रोत्साहन देणे तर सोडाच पण त्याचे सगळे शेजारी, त्याची मित्रमंडळी आता त्याला वेड्यात काढू लागली. त्याची बायकोसुद्धा तो जे करत आहे त्याविषयी त्याला बोल लावू लागली.  
इवलेसे|बर्नार्ड पालिसीने स्वतःचे काढलेले हे चित्र  

साधनसामग्री अभावी त्याला त्याचे प्रयत्न बरेचवेळा लांबणीवर टाकावे लागले; पण साधनसामग्री उपलब्ध झाल्याझाल्या तो परत एकदा नव्या दमाने कामाला लागत असे.  शेवटी एक दिवस तर असा आला की भट्टी पेटविण्यासाठी लागणारे इंधनही, लाकूडही त्याच्यापाशी नव्हते तेव्हा घरच्यांच्या आदळआपटीकडे पूर्णपणे दुर्लक्ष करत, घरात होते नव्हते ते सारे लाकडी सामानसुमान त्याने भट्टीत टाकून दिले. आणि जेव्हा सर्वकाही जळून गेले तेव्हा त्याने भट्टी उघडून पाहिली, तो त्याला काय आढळले ? ज्यासाठी त्याने त्याच्या आयुष्याची इतकी वर्षं खर्ची घातली होती ती झगझगीत, चकचकीत भांडी त्याच्या पुढ्यात होती. या शोधामुळेच तो पुढे सुविख्यात झाला.

## तात्पर्य 
बर्नार्डच्या मित्रांकडे आणि त्याच्या पत्नीकडे चिकाटीचा अभाव होता आणि त्यामुळे ते कटकट न करता त्याच्या यशप्राप्तीच्या क्षणापर्यंत ते थांबू शकत नव्हते. आणि बर्नार्डकडे मात्र चिकाटीची अपरंपार शक्ती होती. छोट्याछोट्या, वारंवार केलेल्या प्रयत्नांमुळे, धडपडीतून मोठ्यामोठ्या गोष्टी साध्य होऊ शकतात.

## अधिक माहितीसाठी 
बर्नार्ड पालिसी (इंग्रजी माहिती)

## संदर्भ 
वर्ग:फ्रेंच शोधक
वर्ग:फ्रेंच लोककथा
वर्ग:लोककथा
इ.स.पू. ५५०

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* सध्याच्या इराणमध्ये दुसऱ्या कुरुशने (*सायरस द ग्रेट*) हखामनी वंशाची सत्ता स्थापन केली. पुढे सुमारे २३० वर्षांमध्ये हे साम्राज्य जगातील बलाढ्य साम्राज्यांपैकी एक झाले.

## जन्म
## मृत्यू
## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स.पू. ५५०
वर्ग:इ.स.पू.चे ५५० चे दशक
वर्ग:इ.स.पू.चे ६ वे शतक
वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
हखामनी वंश

**हखामनी राजवंश** किंवा **अकिमेनिड राजवंश** हा हे पश्चिम आशियातील प्राचीन हखामनी साम्राज्याचे शासक होते. या वंशाच्या पहिल्या शासक महान कुरुश (*सायरस द ग्रेट*) याने इ.स.पू. ५५० पासून सत्ता गाजवली. पुढे हे साम्राज्य जगातील सर्वात मोठ्या साम्राज्यांपैकी एक झाले. याचा विस्तार पश्चिमेला बाल्कन प्रदेश आणि इजिप्तपासून पूर्वेला सिंधू नदीच्या खोऱ्यापर्यंत पसरलेला होता. 

## इतिहास 
हखामनी राजवंशाचा उगम इराणच्या पठारावरील भटक्या टोळ्यांमधून झाला. कुरुशाने साम्राज्याचा पराभव करून या राजवंशाचा पाया रचला. त्यानंतर त्याचा मुलगा पहिल्या कम्बुजिया आणि पुढे पहिल्या दारियुश (*पहिला डरायस*) यांनी साम्राज्याची प्रशासकीय घडी बसवली. दारियुशने साम्राज्याची विभागणी सत्रप नावाने अनेक प्रांतांमध्ये केली. यामुळे एवढ्या मोठ्या भूभागावर नियंत्रण ठेवणे सुलभ झाले.

## शासकांची यादी 
हखामनी साम्राज्यावर राज्य करणाऱ्या प्रमुख राजांची यादी खालीलप्रमाणे आहे. या राजांनी इ.स.पू. ५५० ते इ.स.पू. ३३० या काळात राज्य केले.

यांशिवाय अत्यल्प काळासाठी काही राजांनी स्वतःला हखामनी सम्राट म्हणवून घेतले होते.

## संस्कृती आणि धर्म 
या साम्राज्यात *झोराष्ट्रियन* (पारशी धर्म) हा मुख्य धर्म होता. हखामनी राजांनी धार्मिक सहिष्णुतेचे धोरण अवलंबले होते. पर्सेपोलिस येथील वास्तुकला, राजवाडे आणि कोरीव काम या साम्राज्याच्या वैभवाचे दर्शन घडवते. 

## साम्राज्याचा ऱ्हास 
इ.स.पू. ३३० मध्ये मॅसेडोनियाचा राजा अलेक्झांडर द ग्रेट याने तिसऱ्या दारियुशचा पराभव केला आणि हे महान साम्राज्य संपुष्टात आले. अलेक्झांडरने पर्सेपोलिस शहर उद्ध्वस्त केले, मात्र हखामनी प्रशासकीय पद्धतींचा प्रभाव पुढील अनेक शतके या प्रदेशावर राहिला.

## हे सुद्धा पहा 
* पर्सेपोलिस
* सायरस द ग्रेट
* पर्शियन साम्राज्य

## संदर्भ 
वर्ग:हखामनी राजवंश
वर्ग:इराणचा इतिहास
वर्ग:प्राचीन साम्राज्ये
दिव्या राणा

**दिव्या राणा** (२४ फेब्रुवारी, १९६६:मुंबई, महाराष्ट्र, भारत - ) ही एक माजी भारतीय चित्रपट अभिनेत्री आहे. तिने १९८० च्या दशकात हिंदी चित्रपटसृष्टीत काम केले. राज कपूर निर्मित राम तेरी गंगा मैली (१९८५) या चित्रपटातील भूमिकेसाठी ती विशेष ओळखली जाते. 

## चित्रपट कारकीर्द 
राणाने आपल्या अभिनयाची सुरुवात १९८३ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या एक जान हैं हम या चित्रपटातून केली. या चित्रपटात तिने राजीव कपूरच्या नायिकेची भूमिका साकारली होती. त्यानंतर तिने १९८५ मध्ये राज कपूरच्या राम तेरी गंगा मैली या यशस्वी चित्रपटात *राधा* ही सहाय्यक भूमिका साकारली.

राणाने आपल्या कारकिर्दीत अनेक प्रसिद्ध अभिनेत्यांसोबत काम केले. यांत वतन के रखवाले, एक ही मकसद आणि अंधा युद्ध यांचा समावेश आहे.

## निवडक चित्रपटसूची 
## वैयक्तिक जीवन 
चित्रपटसृष्टी सोडल्यानंतर दिव्या राणाने छायाचित्रकार फझल युसूफशी लग्न केले. लग्नानंतर तिने आपले नाव बदलून *सलमा झैदी* असे केले. ती सध्या आपल्या कुटुंबासोबत दुबईमध्ये स्थायिक आहे. 

## हे सुद्धा पहा 
* हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
* राजीव कपूर
* राम तेरी गंगा मैली

## संदर्भ 
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:इ.स. १९६६ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी

खालील यादी न्यू झीलंड महिला क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. न्यू झीलंडने ५ ऑगस्ट २००४ रोजी इंग्लंड विरुद्ध पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

## सुची 
## यादी
महिला टी२०
वर्ग:महिला क्रिकेट
वर्ग:२०-२० क्रिकेट
शिवचरण उज्जैनकर फाउंडेशन (मुक्ताईनगर, जि. जळगाव)

**शिवचरण उज्जैनकर फाउंडेशन** ही महाराष्ट्रातील एक स्वयंसेवी संस्था असून तिची स्थापना २०१० साली करण्यात आली. संस्थेची सुरुवात सुरुवातीला "राम कदम फाउंडेशन" या नावाने करण्यात आली होती. १ जानेवारी २०१० रोजी धर्मदाय उपायुक्त, जळगाव यांच्याकडून संस्थेला मान्यता प्राप्त झाली. सन २०१५-१६ दरम्यान संस्थेचे नाव बदलून *शिवचरण उज्जैनकर फाउंडेशन* असे करण्यात आले.

संस्थेचे संस्थापक अध्यक्ष डॉ. शिवचरण मधुकर उज्जैनकर आहेत.

thumb|फाउंडेशनचा कार्यक्रम

## स्थापना व उद्दिष्टे 
संस्थेची स्थापना कुऱ्हा (काकोडा) येथे समविचारी व्यक्तींच्या सहकार्याने करण्यात आली. संस्था शैक्षणिक, सामाजिक, साहित्यिक व आरोग्यविषयक उपक्रम राबविते.

## फाउंडेशनचे कार्य 
### विद्यार्थी सत्कार 
२०१० पासून गुणवंत विद्यार्थी सत्कार कार्यक्रमाची सुरुवात करण्यात आली. मुक्ताईनगर तालुक्यात इयत्ता दहावी व बारावीतील विद्यार्थ्यांचा सत्कार करण्यात येतो. आतापर्यंत हजाराहून अधिक विद्यार्थ्यांचा गौरव करण्यात आल्याची नोंद आहे.

### साहित्यिक उपक्रम 
८ मे २०१० रोजी अंकुर साहित्य संघाचे ४६ वे राज्यस्तरीय साहित्य संमेलन कु-हा (काकोडा) येथे आयोजित करण्यात आले. त्यानंतर राज्यस्तरीय व अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलने विविध ठिकाणी आयोजित करण्यात आली आहेत.

### तापी-पूर्णा राज्यस्तरीय पुरस्कार 
२०१३ पासून तापी-पूर्णा राज्यस्तरीय पुरस्कार वितरण सोहळा आयोजित करण्यात येतो. या पुरस्कारांद्वारे शिक्षण, साहित्य, पत्रकारिता, समाजसेवा व कला क्षेत्रातील व्यक्तींना सन्मानित केले जाते.

thumb|साहित्य संमेलन कार्यक्रम

### आरोग्य शिबिरे 
संस्थेमार्फत मोफत नेत्र तपासणी शिबिरे व मोतीबिंदू शस्त्रक्रिया शिबिरे आयोजित करण्यात आली आहेत. उपलब्ध माहितीनुसार १२ शिबिरांद्वारे २८६ रुग्णांवर मोफत उपचार करण्यात आले.

### व्याख्यानमाला व जनजागृती उपक्रम 
२ ऑक्टोबर २०१९ पासून महात्मा गांधी शतकोत्तर वर्षानिमित्त विविध शाळा व महाविद्यालयांमध्ये व्याख्यानमाला आयोजित करण्यात आली. या अंतर्गत मूल्यशिक्षण, व्यक्तिमत्व विकास, तंबाखूमुक्त शाळा, बेटी बचाव-बेटी पढाव यांसारख्या विषयांवर मार्गदर्शन करण्यात आले.

thumb|डॉ. शिवचरण मधुकर उज्जैनकर

## संस्थापक अध्यक्ष 
**डॉ. शिवचरण मधुकर उज्जैनकर** (जन्म: १७ नोव्हेंबर १९६९) हे शिक्षक व समाजसेवक आहेत. त्यांनी १९९७ पासून नवीन माध्यमिक विद्यालय, पारंबी येथे अध्यापन कार्य सुरू केले आहे. शिक्षण, साहित्य व सामाजिक कार्याशी संबंधित विविध उपक्रमांमध्ये त्यांचा सहभाग आहे.

## प्रकाशित साहित्य 
* *पंख पिसारा* – व्यक्तिचित्र संग्रह

## संकेतस्थळ 
* अधिकृत संकेतस्थळ

## संदर्भ
एका पुस्तकविक्रेत्याची कहाणी (लोककथा)

एका पुस्तकविक्रेत्याच्या ध्यासामुळे पाश्चिमात्य जगातला भारतीय संचिताची कशी ओळख झाली त्याची ही कहाणी आहे.

## कथेचा आशय 
शेकडो वर्षांपूर्वी  महाभारत संस्कृतमध्ये लिहिले गेले. ज्यांना संस्कृत समजते त्यांचा अपवाद वगळता, अगदी अलीकडच्या काळपर्यंत, युरोपियनांना ते वाचता येत नसे. युरोपियन भाषांपैकी एका भाषेत ते भाषांतरित करण्याची गरज होती. पुस्तकविक्रेते आणि प्रकाशक असणाऱ्या बाबू प्रतापचंद्र रॉय यांनी स्वतः या कार्याला वाहून घ्य्यायचे ठरविले. संस्कृतचे इंग्रजीत भाषांतर करून देऊ शकेल असा किसारी मोहन गांगुली हा विद्वान मित्र त्यांना त्यांच्या प्रांतातच भेटला. 

ईप्सित कार्य सिद्ध करण्यासाठी प्रतापचंद्र रॉय बारा वर्षे कार्यरत राहिले. त्यांनी त्यांच्याजवळील सारी साधनसामग्री या पुस्तकाच्या प्रकाशनाच्या कामी खर्च केली. आणि जेव्हा त्यांच्यापाशी काहीच शिल्लक राहिले नाही तेव्हा इच्छुक दात्यांच्या शोधार्थ ते भारतभर हिंडले. त्यांना अनेकांनी मदत केली. त्यामध्ये राजपुत्र, शेतकरी, विद्वान लोकं, साधीभोळी माणसं यांचा समावेश होता. तसेच युरोप आणि अमेरिकेतील त्यांच्या मित्रांकडूनदेखील त्यांना मदत मिळाली. या प्रवासात असतानाच ते जीवघेण्या तापाने फणफणले आणि त्यातच मृत्युमुखी पडले. आजारपणातही सतत त्या कामाच्या परिपूर्तीचेच विचार त्यांच्या मनात घोळत होते. तोंडातून शब्द फुटणेही मुश्किल झाले असतानादेखील त्यांनी बायकोला सांगितले, “हे पुस्तक पूर्ण व्हायलाच हवे. जर छपाईसाठी खर्च लागणार असेल तर माझ्या अंत्यविधीवर पैसे खर्च करू नकोस. महाभारतासाठी पैशाची बचत करण्यासाठी जितक्या साधेपणाने रहाता येणे शक्य असेल तितक्या साधेपणाने राहा.” या महाकाव्याविषयी अपार प्रेम मनात बाळगतच त्यांनी या जगाचा निरोप घेतला.

त्यांची विधवा पत्नी, सुंदरी बाला रॉय यांनी आपल्या पतीची ही महान इच्छा निष्ठेने पूर्ण केली. एका वर्षानंतर अनुवादकाने त्याचे भाषांतराचे काम पूर्ण केले आणि महाभारताचे ते अकरा खंड युरोपियन जनतेला लोकार्पित करण्यात आले, ज्यामुळे आता त्यांना या गौरवशाली महाकाव्यातील अठरा पर्वं जाणून घेता आली आणि त्यांची महती गाता आली. या वाचनामुळे, प्राचीन भारतातील गाढे विचारवंत असणाऱ्या कवींचा, त्यांच्या ज्ञानाचा, त्यांच्या कौशल्याचा आदर करण्यास ते शिकले. ह्या भाषांतराचे शंभर भाग एकामागून एक प्रकाशित झाले. आणि अशा रितीने प्रतापचंद्र रॉय यांची इच्छा पूर्ण झाली.

## तात्पर्य 
जे चांगले काम करण्यास कधीच थकत नाहीत आणि ते काम पूर्ण केल्याशिवाय कधीच मध्येच अर्धवट सोडत नाहीत अशा लोकांची नेहमीच वानवा असते.  या विशाल अशा विश्वात महान कार्याची कमतरता नाही, तसेच ते काम हाती घेणाऱ्या भल्या माणसांचीदेखील कमी नाही; पण ज्यामुळे ते काम शेवटास जाऊ शकेल अशा चिकाटीची मात्र नेहमीच उणीव असते.

## अधिक माहितीसाठी 
प्रतापचंद्र रॉय (इंग्रजी)

किसारी मोहन गांगुली (इंग्रजी)

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय लोककथा
वर्ग:लोककथा
तन्वी किशोर

**तन्वी किशोर परब** (जन्म २४ जुलै) ही एक भारतीय अभिनेत्री आणि मॉडेल आहे, जी प्रामुख्याने मराठी, हिंदी आणि कोकणी चित्रपटांमध्ये काम करते. तिने २०११ मध्ये *राडा रॉक्स* या चित्रपटातून पदार्पण केले आणि सागर बल्लारीच्या पहिल्या मराठी चित्रपट *भातुकली* मधील तिच्या अभिनयासाठी ती प्रसिद्ध झाली. 

## जीवन व कारकीर्द 
तन्वी किशोरचा जन्म बहरीनमध्ये किशोर परब आणि केतकी परब यांच्या घरी झाला. वयाच्या चौथ्या वर्षापासून किशोरने युएईमध्ये स्थानिक ब्रँडसाठी शूट केले. तिने तिचे शालेय शिक्षण दुबईमध्ये केले मधून पदार्पण केले आणि बालाजी टेलिफिल्म्सच्या कास्टिंग डायरेक्टरने त्यांच्या पहिल्या मराठी दैनिक सोपमध्ये एका एनआरआय मुलीच्या भूमिकेसाठी घेतले. ती म्हणते की चित्रपटसृष्टीत येणे हा एक योगायोग होता.
*२०१६ - *शक्ति - अस्तित्व के एहसास की* - स्वीटी (हिंदी)
*२०२० - *सुवासिनी* - शर्मिला (मराठी)

;चित्रपट
*२०११ - *राडा रॉक्स* - अनुया (मराठी)
*२०१४ - *कुक्कू माथुर की झंड हो गई* - सुनैना (हिंदी)
*२०२० - *विजीता* - सोनिया कर्णीक (मराठी)

## संदर्भ 
वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय अभिनेत्री
वर्ग:जन्म वर्ष गहाळ (जिवंत लोक)
वर्ग:फर्ग्युसन कॉलेजचे माजी विद्यार्थी
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
वर्ग:मल्याळम चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:भारतीय चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
अग्निहोत्री (आडनाव)

**अग्निहोत्री ** हे वैदिक परंपरेतून आलेले एक भारतीय आडनाव आहे. हे प्रामुख्याने उत्तर, मध्य आणि पश्चिम भारतातील ब्राह्मण समुदायांमध्ये आढळते. हे नाव व्यावसायिक आणि धार्मिक मूळचे आहे, ऐतिहासिकदृष्ट्या अग्निहोत्र (पवित्र अग्नी) राखण्यासाठी समर्पित कुटुंब किंवा व्यक्ती दर्शवते. अग्निहोत्री हे संस्कृत शब्द अग्निहोत्र पासून आले आहे.

## Refrances
https://lastnames.myheritage.com/
सुझान बर्नर्ट

**सुझान बर्नर्ट** (जन्म २६ सप्टेंबर)  ही भारतातील एक जर्मन अभिनेत्री आहे जी भारतीय चित्रपट आणि दूरदर्शन उद्योगात विविध भाषांमध्ये काम करते. ती हिंदी दूरदर्शन उद्योगात प्रमुख भूमिका साकारणारी पहिली परदेशी अभिनेत्री आहे.

बर्नर्टने *रामधनू - द रेनबो*, *हनीमून ट्रॅव्हल्स प्रायव्हेट लिमिटेड* या चित्रपटांमध्ये आणि *७ आरसीआर* आणि *कसौटी जिंदगी के* सारख्या दूरदर्शन मालिकांमध्ये काम केले आहे. तिने कलर्स टीव्हीवरील ऐतिहासिक मालिका *चक्रवर्ती अशोक सम्राटमध्ये* राणी हेलेनाची भूमिका केली होती आणि त्यासाठी तिला नामांकने आणि प्रशंसा मिळाली होती. ती स्टार प्लसवरील मालिका *ये रिश्ता क्या कहलाता है* मध्ये देखील दिसली. तिने दूरदर्शन मालिका *७ आरसीआर*, आणि हिंदी चित्रपट *द ॲक्सिडेंटल प्राइम मिनिस्टर* मध्ये सोनिया गांधींची भूमिका केली होती.

## जीवन आणि कारकीर्द 
बर्नर्ट ही जर्मनीतील डेटमोल्ड येथील आहे. तिची आई मोनिका आणि वडील मायकेल जर्मनीतील लिंडाऊ येथे राहतात. ती १९ वर्षांची असताना, तिने बर्लिनमध्ये हायडेलोट डायहल यांच्याकडून तीन वर्षांचा अभिनय अभ्यासक्रम केला. ती एक प्रशिक्षित बॅले डान्सर देखील आहे. तिने राल्फ मिल्डे दिग्दर्शित यास्मिना रझाच्या ३*Xलाइफ* मध्ये मुख्य पात्र म्हणून न्यू उल्म येथील ऑगस थिएटरमध्ये रंगभूमीवर पदार्पण केले. नंतर मुंबईत, तिने तिचे पती अखिल मिश्रा यांच्यासोबत नील सायमन नाटकाचे रूपांतर असलेल्या *हॅलो स्प्रिंग* नावाच्या नाटकात काम केले.

२००५ मध्ये बर्नर्ट मुंबईत स्थायिक झाली. जर्मन व्यतिरिक्त, तिला हिंदी, मराठी आणि बंगाली भाषा बोलता येते. बर्नर्टने मराठी आणि बंगाली भाषिक उद्योगांमधील अनेक चित्रपट आणि दूरदर्शन मालिकांमध्ये काम केले आहे. बर्नर्ट ही *ढोलकीच्या तलावर* या लावणी सेलिब्रिटी डान्स शोमध्ये भाग घेणारी पहिली गैर-भारतीय होती.

## वैयक्तिक जीवन 
बर्नर्टने ३ फेब्रुवारी २००९ रोजी दिवाणी न्यायालयात अभिनेता अखिल मिश्राशी लग्न केले. त्यांनी ३० सप्टेंबर २०११ रोजी पारंपारिक समारंभात पुन्हा लग्न केले. तिने त्याच्यासोबत '''क्रम'* चित्रपट आणि *'मेरा दिल दिवाना'' ' (दूरदर्शन) या मालिकेत काम केले होते.

तिच्या लग्नानंतर तिच्याकडे ओव्हरसीज सिटीझनशिप ऑफ इंडिया कार्ड देखील आहे.

२० सप्टेंबर २०२३ रोजी वयाच्या ६७ व्या वर्षी स्वयंपाकघरात पडून मिश्रा यांचे निधन झाले. मार्च २०२४ पासून, ती अर्जुन हरदाससोबत रिलेशनशिपमध्ये आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:जन्म वर्ष गहाळ (जिवंत लोक)
वर्ग:मुंबईतील महिला मॉडेल
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
वर्ग:तेलुगू चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:मल्याळम चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:बंगाली चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
प्रांजली धुमाळ

**प्रांजली धुमाळ** ही महाराष्ट्रातील एक नेमबाज आहे. ही कर्णबधिर आहे.

## सुवर्ण पदक विजेती
धुमाळने तोक्यो येथे झालेल्या कर्णबधिर खेळाडूंच्या ऑलिंपिक मध्ये सुवर्णपदक मिळवले होते.ते २०२५ चे ऑलिम्पिक होते.सुवर्ण पदक मिळवताना तिने युक्रेन देशाच्या हाल्यना मोसिना या खेळाडूला दहाव्या आणि अंतिम फेरीत २ गुणांनी हरवले.त्या अंतिम फेरीत तिला ३४ गुण मिळाले होते.याच ऑलिम्पिक स्पर्धेत दहा मीटर एअर पिस्तुलच्या मिश्र सांघिक खेळात अभिनव देशवाल च्या बरोबर सुवर्णपदक मिळवले होते.
अगोदरच्या ब्राझीलमध्ये झालेल्या ऑलिम्पिकमध्ये अंतिम फेरीत ती पदक प्राप्त करू शकली नाही.  

## संदर्भ व नोंदी
वर्ग:भारतीय नेमबाज
वर्ग:भारताचे कर्णबधिर खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:सुवर्णपदक विजेते
ब्लाउक्रान्स नदी

**ब्लाउक्रान्स नदी** ही दक्षिण आफ्रिका देशाच्या दक्षिण भागातील पूर्व केप प्रांतातून वाहणारी एक मोठी नदी आहे. या नदीवर जगातील सर्वात उंच नैसर्गिक व्यावसायिक बंजी जम्पिंग पूल आहे.

## प्रवाह 
ब्लाउक्रान्स नदीचा उगम दक्षिण आफ्रिकेतील त्सित्सिकम्मा पर्वतरांगांमध्ये होतो. तेथून ती दक्षिणेकडे वाहत जाऊन हिंदी महासागराला मिळते. ही नदी पूर्व केप आणि पश्चिम केप या दोन प्रांतांच्या सीमेचा काही भाग निश्चित करते.

## भौगोलिक वैशिष्ट्ये 
ब्लाउक्रान्स नदीचे खोरे अरुंद असून ती खोल दऱ्यांमधून वाहते. नदीच्या मुखाशी असलेला भाग त्सित्सिकम्मा राष्ट्रीय उद्यानाचा भाग आहे. या भागातील नैसर्गिक सौंदर्य आणि जैवविविधता पर्यटकांना मोठ्या प्रमाणात आकर्षित करते.

## ब्लाउक्रान्स पूल 
या नदीवर ब्लाउक्रान्स पूल नावाचा भव्य कमानी पूल बांधण्यात आला आहे. हा पूल नदीपात्रापासून २१६ मीटर (७०९ फूट) उंच आहे व गार्डन रूट तथा एन२ या प्रसिद्ध राष्ट्रीय महामार्गावर आहे. या पुलावरून होणारी फेसबुंगो बंजी जम्प ही जगातील सर्वोच्च पुलावरून मारली जाणारी उडी आहे. 

## वनस्पती आणि प्राणी 
नदीच्या काठी मूळ दक्षिण आफ्रिकेतील फिनबोस प्रकारची वनसंपदा आढळते. या नदीच्या पात्रात आणि परिसरात स्थानिक पक्षी आणि लहान सस्तन प्राण्यांचे वास्तव्य आहे. या परिसराचे जतन राष्ट्रीय उद्यानाप्रमाणे केले जाते.

## हे सुद्धा पहा 
* दक्षिण आफ्रिकेतील नद्यांची यादी
* त्सित्सिकम्मा राष्ट्रीय उद्यान
* बंजी जंपिंग

## बाह्य दुवे 
* ब्लाउक्रान्स नदी आणि गार्डन रूटची माहिती 

## संदर्भ 
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेतील नद्या
वर्ग:पूर्व केपमधील नद्या
वर्ग:हिंदी महासागराला मिळणाऱ्या नद्या
दक्षिण आफ्रिकेतील नद्यांची यादी

**दक्षिण आफ्रिकेतील नद्या** प्रामुख्याने ड्रॅकेन्सबर्ग पर्वतरांगांतून उगम पावतात. देशाचा भूभाग प्रामुख्याने एका उंच पठारावर वसलेला असल्याने नद्या विविध दिशांना वाहत जाऊन महासागरांना मिळतात. देशाच्या मध्य आणि उत्तर भागातील नद्या सिंचन आणि जलविद्युत निर्मितीसाठी अत्यंत महत्त्वाच्या आहेत. ऑरेंज आणि वाल नद्यांच्या पाण्यावर देशातील मोठी शेती अवलंबून आहे. गारिएप आणि वँडरक्लॉफ धरणांतून जलविद्युत निर्मिती केली जाते.  तुगेला धबधबा आणि ब्लाउक्रान्स नदीचा परिसर पर्यटनासाठी जगप्रसिद्ध आहे.

## अटलांटिक महासागराला मिळणाऱ्या नद्या 
या नद्या प्रामुख्याने पठारावरून पश्चिमेकडे वाहत जातात आणि कोरड्या प्रदेशातून प्रवास करतात. ऑरेंज नदी ही या विभागातील सर्वात प्रमुख नदी असून ती दक्षिण आफ्रिका आणि नामिबिया यांच्यातील आंतरराष्ट्रीय सीमा निश्चित करते.

## हिंदी महासागराला मिळणाऱ्या नद्या 
दक्षिण आणि पूर्व किनारपट्टीवरून वाहणाऱ्या या नद्या तुलनेने लहान पण बारमाही स्वरूपाच्या असतात. लिम्पोपो नदी ही या विभागातील महत्त्वाची नदी असून ती उपखंडातील दुसरी सर्वात मोठी पूर्ववाहिनी नदी आहे.

## दक्षिण महासागराला मिळणाऱ्या नद्या 
दक्षिण आफ्रिकेच्या अति दक्षिण टोकावरील काही नद्या दक्षिण महासागर किंवा हिंदी महासागराच्या दक्षिण भागाला मिळतात. या नद्या प्रामुख्याने केप फोल्ड पर्वतरांगांमधून वाहतात. येथील वनस्पतींमुळे त्यांच्या पाण्याचा रंग गडद चहासारखा असतो.

## प्रमुख नद्या 
## हे सुद्धा पहा 
* दक्षिण आफ्रिकेचा भूगोल
* आफ्रिकेतील नद्यांची यादी
* त्सित्सिकम्मा राष्ट्रीय उद्यान
* ऑरेंज नदी
* लिम्पोपो नदी
* दक्षिण आफ्रिकेतील धरणांची यादी

## संदर्भ आणि नोंदी 
*
वर्ग:नद्यांच्या याद्या
वर्ग:हिंदी महासागराला मिळणाऱ्या नद्या
वर्ग:अटलांटिक महासागराला मिळणाऱ्या नद्या
श्रीमंत (नाटक)

**श्रीमंत** हे मराठी नाटककार विजय तेंडुलकर यांनी लिहिलेले पहिले पूर्ण लांबीचे नाटक आहे. १९५६ मध्ये रंगभूमीवर आलेल्या या नाटकाने मराठी रंगभूमीला एक नवा आणि वास्तववादी दृष्टिकोन दिला. मध्यमवर्गीय आणि उच्चभ्रू समाजातील नैतिकतेच्या कल्पना, पैशाचा अहंकार आणि मानवी नात्यांमधील गुंतागुंत याचे दर्शन या नाटकातून घडते.

## कथानक आणि विषय 
नाटकाचे कथानक *श्रीधर* या एका श्रीमंत व्यक्तीभोवती फिरते. याला आपल्या श्रीमंतीचा अत्यंत गर्व असतो आणि त्याला असे वाटते की तो पैशाने कोणतीही गोष्ट विकत घेऊ शकतो. नाटकात एक अशी परिस्थिती येते जिथे त्याची अविवाहित मुलगी गर्भवती राहते. समाजात आपली प्रतिष्ठा आणि *श्रीमंती* टिकवण्यासाठी श्रीधर एक गरीब तरुण विकत घेण्याचा (त्याच्याशी मुलीचे लग्न लावून देण्याचा) प्रयत्न करतो.

तेंडुलकरांनी या नाटकातून हे दाखवून दिले आहे की, पैसा माणसाला सोयीसुविधा देऊ शकतो, परंतु तो नैतिकता किंवा मनाची शांती विकत घेऊ शकत नाही. हे नाटक अशा श्रीमंतीचा बुरखा फाडून टाकते. 

## प्रयोग आणि वारसा 
हे नाटक तेंडुलकरांच्या कारकिर्दीतील एक महत्त्वाचा टप्पा मानले जाते. या नाटकाच्या यशाने त्यांना पुढे शांतता! कोर्ट चालू आहे आणि सखाराम बाईंडर यांसारखी धाडसी नाटके लिहिण्याचे बळ दिले. अनेक दशकांनंतरही हे नाटक मराठी रंगभूमीवर वेळोवेळी पुनरुज्जीवित केले जाते, कारण त्यातील श्रीमंती आणि मानवी मूल्यांचा संघर्ष आजही सुसंगत वाटतो.।

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:मराठी नाटके
वर्ग:विजय तेंडुलकरांचे साहित्य
वर्ग:सामाजिक नाटके
वर्ग:इ.स. १९५६ मधील पुस्तके
आर्यभूषण छापखाना

**आर्यभूषण छापखाना** हा पुणे येथील एक ऐतिहासिक आणि भारतीय पत्रकारिता आणि मुद्रणाच्या इतिहासातील अत्यंत महत्त्वाचा छापखाना होता. याची स्थापना १८८१ मध्ये विष्णूशास्त्री चिपळूणकर, बाळ गंगाधर टिळक आणि गोपाळ गणेश आगरकर यांनी केली होती. महाराष्ट्रातील समाजप्रबोधन, वृत्तपत्र आणि साहित्य क्षेत्रात या छापखान्याचे योगदान अतुलनीय मानले जाते.

## इतिहास आणि स्थापना 
१८७४ मध्ये विष्णूशास्त्री चिपळूणकर यांनी निबंधमाला सुरू केली होती, ज्यासाठी त्यांना स्वतःच्या हक्काच्या मुद्रणालयाची गरज होती. १८८१ मध्ये त्यांनी आपल्या सहकाऱ्यांच्या मदतीने आर्यभूषण छापखाना आणि चित्रशाळा यांची स्थापना केली.  या छापखान्याचे मुख्य उद्दिष्ट स्वस्त दरात पुस्तके उपलब्ध करून देणे आणि राष्ट्रवादी विचारांचा प्रसार करणे हे होते.

## वृत्तपत्रे आणि साहित्य 
हा छापखाना हा केवळ पुस्तके छापण्याचे केंद्र नव्हता, तर तो राजकीय चळवळींचा आधारस्तंभ होता. लोकमान्य टिळकांनी सुरू केलेली केसरी (मराठी) आणि मराठा (इंग्लिश) ही वृत्तपत्रे सुरुवातीला याच छापखान्यात मुद्रित केली जात असत.  १८४९ मध्ये सुरू झालेले ज्ञानप्रकाश हे वृत्तपत्र पुढे आर्यभूषण छापखान्याद्वारे चालवले जाऊ लागले. यांशिवाय संस्कृत आणि मराठी भाषेतील अनेक अभिजात ग्रंथांचे मुद्रण येथे करण्यात आले.

## मालकी 
विष्णूशास्त्री चिपळूणकर यांच्या निधनानंतर या छापखान्याची जबाबदारी काही काळ त्यांच्या वारसांकडे आणि सहकाऱ्यांकडे होती. पुढे १९०५ मध्ये हा छापखाना गोपाळ कृष्ण गोखले यांनी स्थापन केलेल्या भारत सेवक समाज या संस्थेने विकत घेतला.  हिंदी आणि इंग्लिश साहित्याच्या प्रसारासाठी देखील या मुद्रणालयाचा वापर करण्यात आला.

## ऐतिहासिक महत्त्व 
भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यादरम्यान हा छापखाना क्रांतीकारक विचारांच्या प्रसाराचे केंद्र बनला होता. ब्रिटीश सरकारने अनेकदा या छापखान्यावर छापे टाकले आणि जप्तीची कारवाई देखील केली होती. पुण्याच्या सांस्कृतिक आणि शैक्षणिक इतिहासात या संस्थेला मानाचे स्थान आहे.

## हे सुद्धा पहा 
* चित्रशाळा
* विष्णूशास्त्री चिपळूणकर
* बाळ गंगाधर टिळक
* पुण्याचा इतिहास

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:भारतातील मुद्रणालये
वर्ग:भारतातील मुद्रण
वर्ग:पुणे
वर्ग:महाराष्ट्राचा इतिहास
वर्ग:१८८१ मधील स्थापना
बेबी (मराठी नाटक)

**बेबी** हे मराठी नाटककार विजय तेंडुलकर यांनी लिहिलेले एक अत्यंत अस्वस्थ करणारे आणि मानवी मनाच्या गडद बाजू मांडणारे नाटक आहे. १९७५ मध्ये प्रकाशित झालेले हे नाटक तेंडुलकरांच्या शोषक-शोषित या विषयवस्तुवर आधारित आहे. या नाटकात समाजाच्या तळात राहणाऱ्या माणसांची जगण्याची धडपड आणि त्यांच्यावर होणारे अत्याचार याचे प्रभावी चित्रण केले आहे.

तेंडुलकरांनी या नाटकात गरिबी आणि शोषणाचे अत्यंत उग्र चित्रण ककरताना मोजक्या पात्रांच्या माध्यमातून लेखकाने एक भयावह सामाजिक वास्तव मांडले आहे.

## कथानक आणि विषय 
या नाटकाची नायिका *बेबी* नावाची एक मध्यमवयीन अविवाहित स्त्री आहे. ती एका चाळीत राहते आणि अत्यंत कष्टप्रद जीवन जगते. तिचा भाऊ *राघू* हा एक व्यसनी आणि स्वार्थी माणूस आहे, जो केवळ आपल्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी बेबीचे शोषण करतो.

नाटकात *शिवप्पा* नावाचे एक पात्र आहे, जो बेबीचा घरमालक आहे. शिवप्पा हा पाशवी वृत्तीचा माणूस असून तो आपल्या शक्तीचा वापर करून बेबीला शारीरिक आणि मानसिकदृष्ट्या छळतो. बेबी ही या सर्व अत्याचारांना निमूटपणे सहन करणारी एक अत्यंत हतबल पात्र म्हणून उभी राहते. तेंडुलकरांनी या नाटकातून माणसातील सुप्त हिंसेचा आणि परपीडन वृत्तीचा (सेडिझम) शोध घेतला आहे 

## सामाजिक आणि मानसिक पैलू 
हे नाटक मानवी स्वभावातील क्रूरतेचे दर्शन घडवते. समाजातील दुबळ्या घटकांचे, विशेषतः स्त्रियांचे कशा प्रकारे जवळच्या व्यक्तींकडून आणि समाजाकडून शोषण होते, यावर हे नाटक बोट ठेवते. बेबीचा सहनशील स्वभाव आणि तिच्यावर होणारे अन्याय प्रेक्षकांच्या मनात संतापाची आणि करुणेची भावना निर्माण करतात ।

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:मराठी नाटके
वर्ग:विजय तेंडुलकरांचे साहित्य
वर्ग:सामाजिक नाटके
वर्ग:इ.स. १९७५ मधील पुस्तके
पाहिजे जातीचे (नाटक)

**पाहिजे जातीचे** हे आधुनिक मराठी रंगभूमीवरील श्रेष्ठ नाटककार विजय तेंडुलकर यांनी लिहिलेले एक धारदार राजकीय आणि सामाजिक नाटक आहे. १९७० च्या दशकात लिहिलेले हे नाटक भारतीय शिक्षण व्यवस्था, ग्रामीण भागातील सत्ताकारण आणि जातीव्यवस्थेच्या मुळावर प्रहार करते. तेंडुलकरांच्या उपरोधिक शैलीचा हा एक उत्कृष्ट नमुना मानला जातो. जातीच्या नावावर होणारे राजकारण आणि तरुणांची होणारी फरफट याचे वास्तववादी चित्रण यात आढळते.

## कथानक आणि विषय 
या नाटकाचे कथानक *महिपती* नावाच्या एका सुशिक्षित पण बेरोजगार तरुणाभोवती फिरते. महिपतीला एका ग्रामीण भागातील कॉलेजमध्ये नोकरी मिळवायची असते. मात्र, तिथल्या संस्थाचालकांना शिक्षकाची पात्रता किंवा विद्वत्तेपेक्षा त्याची जात आणि राजकीय निष्ठा यांमध्ये अधिक रस असतो.

शिक्षणसंस्था या ज्ञानाची मंदिरे नसून ती राजकीय सत्तेची आणि जातीय वर्चस्वाची केंद्रे कशी बनली आहेत, याचे विदारक चित्रण या नाटकातून समोर येते. महिपती या व्यवस्थेशी जुळवून घेण्याचा प्रयत्न करतो, परंतु शेवटी त्याला या भ्रष्ट व्यवस्थेचा भाग व्हावे लागते किंवा बाहेर पडावे लागते, असा संघर्ष यात मांडला आहे ।

## प्रयोग आणि महत्त्व 
पाहिजे जातीचे हे नाटक प्रायोगिक आणि व्यावसायिक अशा दोन्ही रंगभूमीवर गाजले. विशेषतः कॉलेजमधील राजकारण आणि नोकरीसाठी करावी लागणारी वणवण या विषयामुळे तरुण वर्गामध्ये हे नाटक लोकप्रिय ठरले. तेंडुलकरांनी या नाटकाद्वारे दाखवून दिले की, आधुनिक काळ असूनही आपली शिक्षण व्यवस्था कशी जातीच्या विळख्यात अडकलेली आहे ।

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:मराठी नाटके
वर्ग:विजय तेंडुलकरांचे साहित्य
वर्ग:राजकीय नाटके
वर्ग:इ.स. १९७६ मधील पुस्तके
चित्रशाळा (पुणे)

**चित्रशाळा** ही पुणे येथील एक ऐतिहासिक मुद्रण संस्था आणि प्रकाशन संस्था आहे. १८७८ मध्ये विष्णूशास्त्री चिपळूणकर यांनी या संस्थेची स्थापना केली. महाराष्ट्रातील चित्रकला, मुद्रणकला आणि राष्ट्रवादी विचारांच्या प्रसारात या संस्थेचा मोलाचा वाटा आहे. 

## इतिहास आणि पार्श्वभूमी 
चित्रशाळेची स्थापना चिपळूणकर यांनी त्यांच्या सहकाऱ्यांच्या मदतीने केली. यामागील मुख्य उद्देश *महाराष्ट्रातील जनतेला परवडणाऱ्या दरात आणि स्वदेशी बनावटीची चित्रे तसेच साहित्य उपलब्ध करून देणे* हा होता. चित्रशाळेने भारतीय पौराणिक कथांमधील देवदेवतांची आणि ऐतिहासिक व्यक्तींची रंगीत चित्रे (लिथोग्राफ) छापण्यास सुरुवात केली, ज्यामुळे घराघरात स्वदेशी कलेचा प्रसार झाला. 

## प्रमुख योगदान 
चित्रशाळेने केवळ चित्रेच नव्हे, तर शैक्षणिक आणि सामाजिक क्षेत्रांतही मोठे कार्य केले: चित्रशाळेने राजा रविवर्मा यांच्या पूर्वी देवदेवतांची चित्रे जनसामान्यांपर्यंत पोहोचवली होती. शिवाजी महाराज आणि इतर मराठा योद्ध्यांची अस्सल वाटणारी चित्रे तयार करण्यात या संस्थेचा मोठा हात होता. १८८९ पासून चित्रशाळेने प्राथमिक शिक्षण क्षेत्रासाठी *शाळा पत्रक* हे मासिक चालवण्यास सुरुवात केली.

## राष्ट्रवादी प्रसार 
चित्रशाळा हे केवळ एक मुद्रणालय नव्हते तर ते राष्ट्रवादी विचारांचे केंद्र होते. लोकमान्य टिळक आणि विष्णूशास्त्री चिपळूणकर यांच्या विचारांना या संस्थेने नेहमीच पाठबळ दिले. येथील मुद्रित साहित्यातून भारतीयांमध्ये आत्मगौरव जागृत करण्याचे प्रयत्न केले जात असत.

## सद्यस्थिती 
पुण्यातील सदाशिव पेठ भागात चित्रशाळेची ऐतिहासिक इमारत आजही अस्तित्वात आहे. काळाच्या ओघात मुद्रण तंत्रज्ञान बदलले असले, तरी या संस्थेने जतन केलेले जुने ब्लॉक आणि चित्रे हा महाराष्ट्राचा सांस्कृतिक वारसा मानला जातो.

## हे सुद्धा पहा 
* आर्यभूषण छापखाना
* विष्णूशास्त्री चिपळूणकर
* पुण्याचा इतिहास

## संदर्भ 
वर्ग:पुणे
वर्ग:महाराष्ट्रातील मुद्रणालये
वर्ग:महाराष्ट्राचा इतिहास
वर्ग:इ.स. १८७८ मधील निर्मिती
वर्ग:पुण्यातील ऐतिहासिक इमारती
समाधान कशात आहे? (लोककथा)

समाधान मोठ्या ऐशोआरामात नाहीत, तर योग्य वेळी आवश्यक ती गोष्ट मिळण्यात समाधान असते हे सांगणारी ही कथा.

## कथेचा आशय 
रामशरण हा एक रामभक्त होता. त्याचे जीवन साधेसरळ होते आणि लोकांना स्वतःच्या उदाहरणाने व प्रवचनाद्वारे शिकवण देणे ह्यातच त्याचा सर्वोच्च आनंद सामावलेला होता. लोकांनी दिलेल्या भिक्षेवर त्याचा उदरनिर्वाह चालत असे. 

एके दिवशी तो आणि त्याचा सहकारी हरिदास एका गावातून चालले होते; रस्त्याच्या एका बाजूने हरिदासाने भिक्षा मागायला सुरुवात केली तर रामशरण त्याच्या दुसऱ्या बाजूने भिक्षांदेही करत निघाला. 

हरिदास उंचापुरा, देखणा होता तर रामशरण बुटका, दिसायला यथातथाच होता. लोकांनी हरिदासला उदारपणे भिक्षा वाढली पण  रामशरणला थोडीच भिक्षा मिळाली. थोड्या वेळाने दोघे पुन्हा गावाच्या वेशीबाहेर भेटले. ते तेथूनच वाहणाऱ्या स्वच्छ झऱ्याच्या काठी एका शिळेवर बसले आणि दोघांना मिळालेली भिक्षा त्यांनी एकत्र केली.

“हरिदास, रामशरण हर्षभरित होऊन म्हणाला, “आज आपल्याला केवढी मोठी मेजवानी मिळाली आहे बघ.  

हरिदास उत्तरला, “या एवढ्याशा भाकरतुकड्यांना मेजवानी म्हणून संबोधावे असे त्यात काय आहे? आपल्याकडे ताटवाट्या नाहीत, घरदार नाही, नोकरचाकर नाहीत. मेजवानी कसली त्यात?”

तेव्हा रामशरण म्हणाला, “जेव्हा माणूस भुकेला असतो तेव्हा ताजी भाकरी मिळणे आणि जेव्हा तो तहानलेला आहे तेव्हा त्याला नितळ अशा झऱ्याचे ताजे, स्वच्छ पाणी प्यायला मिळणे, ही मेजवानीच नाही का?”

## तात्पर्य 
भौतिक सुखसोयी किंवा बाह्य संपत्ती नसतानादेखील महात्म्यांच्या ठायी सहज, उपजत असणाऱ्या उदात्त जीवनामुळे आणि प्रसन्नतेमुळे कोणत्याही परिस्थितीत त्यांना कसे समाधान मिळते, हे या कहाणीतून समजते.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय लोककथा
वर्ग:लोककथा
ओ'रोमिओ

'''ओ'रोमियो''' हा २०२६ चा हिंदी भाषेतील  बॉलीवूडपट, प्रणयपट तसेच साहसपट आहे. या चित्रपटाचे पटकथा लेखन आणि दिग्दर्शन विशाल भारद्वाज यांनी केले आहे. 'नाडियाडवाला ग्रँडसन एंटरटेनमेंट' अंतर्गत साजिद नाडियाडवाला यांनी याची निर्मिती केली आहे. हा चित्रपट हुसैन झैदी यांच्या 'माफिया क्वीन्स ऑफ मुंबई' या पुस्तकावर आधारित आहे. या चित्रपटात शाहिद कपूर, तृप्ती डिमरी, नाना पाटेकर, अविनाश तिवारी, तमन्ना भाटिया, दिशा पटानी, फरीदा जलाल आणि विक्रांत मॅसी यांच्या भूमिका आहेत.

या चित्रपटाचे छायाचित्रण जानेवारी २०२५ मध्ये सुरू झाले आणि ते प्रामुख्याने मुंबई आणि स्पेनमध्ये झाले.

हा चित्रपट १३ फेब्रुवारी २०२६ रोजी व्हॅलेंटाईन्स डेच्या एक दिवस अगोदर प्रदर्शित झाला आणि समीक्षकांकडून त्याला संमिश्र प्रतिक्रिया मिळाल्या. त्याला ग्राफिक हिंसाचार आणि कडक भाषेसाठी सीबीएफसीकडून " ए " (फक्त प्रौढांसाठी) प्रमाणपत्र मिळाले.

चित्रपटाचे नाट्य-नंतरचे डिजिटल स्ट्रीमिंग अधिकार अमेझॉन प्राइम व्हिडिओने विकत घेतले.

## कलाकार 
* शाहिद कपूर - उस्तराच्या भूमिकेत
* तृप्ती डिमरी - अफशा कुरेशी / राणी शर्माच्या भूमिकेत 
* नाना पाटेकर - इस्माईल खानच्या भूमिकेत 
* अविनाश तिवारी - जलालच्या भूमिकेत 
* तमन्ना भाटिया - राबिया जलालच्या भूमिकेत 
* दिशा पटानी - ज्युलीच्या भूमिकेत
* फरीदा जलाल - दादीच्या भूमिकेत 
* हुसेन दलाल - छोटूच्या भूमिकेत 
* राहुल देशपांडे - इन्स्पेक्टर पठारेच्या भूमिकेत 
* रोहित पाठक - शंकरच्या भूमिकेत 
* रेश लांबा - अंजुम अन्सारीच्या भूमिकेत
* शौर्य शाह - मीरासीच्या भूमिकेत 
* करुणाकर दुबे लॅम्ब चॉपच्या भूमिकेत
* अल्लाउद्दीन खान - भागीराच्या भूमिकेत 
* गौरव शर्मा - रामच्या भूमिकेत 
* गौतम शर्मा - श्यामच्या भूमिकेत 
* शिव कानुनगो - काका माच्चीच्या भूमिकेत 
* सार्थक खुराणा - अन्वर अलीच्या भूमिकेत 
* आलोक जैन - जयेश दुग्गलच्या भूमिकेत 
* ईशान सिंग पटकथा लेखक च्या भूमिकेत 
* सत्यरंजन साहू - मोहंती यांच्या भूमिकेत 
* विक्रांत मॅसी - मेहमूद कुरेशी "बिल्लू" च्या भूमिकेत (विशेष उपस्थिती)
 

## संगीत 
या चित्रपटाचे संगीत विशाल भारद्वाज यांनी दिले होते, तर गीते गुलजार यांनी लिहिली आहेत. चित्रपटाचे ऑडिओ हक्क टी-सीरीजने विकत घेतले आहेत. "हम तो तेरे ही लिए थे" हे पहिले गाणे १६ जानेवारी २०२६ रोजी प्रदर्शित झाले. "आशिकों की कॉलनी" हे दुसरे गाणे २७ जानेवारी २०२६ रोजी प्रदर्शित झाले.  "इश्क का फिव्हर" हे तिसरे गाणे २ फेब्रुवारी २०२६ रोजी प्रदर्शित झाले.

 

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय ॲक्शन ड्रामा चित्रपट
वर्ग:विशाल भारद्वाज दिग्दर्शित चित्रपट
वर्ग:भारतीय अ‍ॅक्शन थ्रिलर चित्रपट
वर्ग:इ.स. २०२६ मधील चित्रपट
शकील अहमद (ओमानचा क्रिकेट खेळाडू)

**शकील अहमद** (जन्म: ४ फेब्रुवारी, १९८८) हा  राष्ट्रीय क्रिकेट संघाकडून खेळणारा एक किफायतशीर डावखुरा फिरकी गोलंदाज आहे. त्याने २०२३ मध्ये आंतरराष्ट्रीय टी२० पदार्पण केले आणि तो ओमान संघात नियमित खेळाडू बनला. त्यानंतर सप्टेंबर २०२४ मध्ये आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय पदार्पण केले, त्यानंतर त्याने या स्वरूपात आपला अधिकार प्रस्थापित केला.

दोन्ही स्वरूपात त्याची इकॉनॉमी प्रभावी असली तरी, तो एकदिवसीय सामन्यांमध्ये हमखास विकेट घेणारा गोलंदाज म्हणून विशेषतः प्रभावी राहिला आहे, त्याने त्याच्या पहिल्या १५ सामन्यांमध्ये ३९ गडी बाद केले. नोव्हेंबर २०२४ मध्ये, ओमानने युएईला ७८ धावांवर बाद करताना त्याने पाच गडी बाद केले. त्याची आजपर्यंतची सर्वोत्तम टी२० कामगिरी त्याच महिन्यात नेदरलँड्सविरुद्ध होती, जिथे त्याने २४ धावांत ३ बळी घेतले आणि ४५ ही त्याची सर्वोच्च धावसंख्या केली.
## संदर्भयादी
वर्ग:ओमानचे आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:ओमानचे आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेट खेळाडू
सरला माहेश्वरी (वृत्तनिवेदक)

**सरला माहेश्वरी** (११ एप्रिल, १९५४ - १२ फेब्रुवारी , २०२६) या एक भारतीय पत्रकार होत्या. त्यांनी डीडी नॅशनलमध्ये उद्घोषक आणि वृत्त निवेदक म्हणून काम केले. दूरदर्शन वर त्यांची कारकीर्द १९७६ ते २००५ पर्यंत होती.

## प्रारंभिक आयुष्य 
सरला माहेश्वरी यांचा जन्म ११ एप्रिल १९५४ रोजी झाला. त्यांनी दिल्ली विद्यापीठातून हिंदीमध्ये कला शाखेतील पदवी आणि पदव्युत्तर पूर्ण केले आणि नंतर त्याच विद्यापीठातून विद्यावाचस्पती (पीएचडी) देखील केली. याच काळात, त्यांनी चाचणी परीक्षा दिली आणि १९७६ मध्ये दूरदर्शनसाठी उद्घोषक म्हणून त्यांची निवड झाली. इथून त्यांच्या दूरदर्शन प्रसारणाच्या कारकिर्दीची सुरुवात झाली. त्यांनी हंसराज कॉलेजमध्ये काही काळ व्याख्याता म्हणूनही काम केले. १९८४ मध्ये, त्यांनी गॅस्ट्रोएन्टेरोलॉजिस्ट पवन माहेश्वरीशी लग्न केले आणि त्यांना दोन मुले झाली, हिमांशू माहेश्वरी आणि कविश माहेश्वरी.

## कारकिर्द 
माहेश्वरी यांनी १९७६ मध्ये दूरदर्शनमध्ये उद्घोषक म्हणून कारकिर्दीची सुरुवात केली आणि नंतर वृत्त निवेदक म्हणून काम केले. भारतातील दूरदर्शन बातम्यांचा प्रमुख स्रोत असलेल्या काळात त्या चॅनेलच्या प्रमुख सादरकर्त्यांपैकी एक बनल्या. दूरदर्शन वरील त्यांची कारकीर्द जवळजवळ तीन दशकांपर्यंत होती. त्या काळात त्या प्रेक्षकांमध्ये आपल्या संयमित संवाद, वितरण आणि विश्वासार्हतेसाठी प्रसिद्ध  झाल्या.

माहेश्वरी यांनी भारतात येण्यापूर्वी युनायटेड किंग्डम येथील बीबीसीमध्ये वृत्तवाचक म्हणून काही काळ काम केले. त्यांनी कृष्ण-धवल प्रसारणापासून ते रंगीत चित्रप्रसारण आणि उदयोन्मुख मीडिया फॉरमॅटपर्यंत दूरचित्रवाहिनी वरील बातम्यांची उत्क्रांती पाहिली. नवी दिल्लीतील आशियाई क्रीडा स्पर्धांदरम्यान रंगीत प्रसारणातील सूत्रधार म्हणून काम करणाऱ्या त्या पहिल्या व्यक्तींपैकी एक होत्या.

## उत्तरार्ध आणि मृत्यू 
२००५ मध्ये दूरदर्शनमधून निवृत्त झाल्यानंतर, माहेश्वरी त्यांच्या माजी सहकाऱ्यांमध्ये आणि प्रेक्षकांमध्ये एक आदरणीय व्यक्ती राहिली. १२ फेब्रुवारी २०२६ रोजी वयाच्या ७१ व्या वर्षी नवी दिल्ली येथे त्यांचे निधन झाले. त्याच दिवशी दिल्लीतील निगमबोध स्मशान घाट येथे त्यांचे अंतिम संस्कार करण्यात आले. त्यांच्या मृत्यूचे राष्ट्रीय माध्यमांनी मोठ्या प्रमाणात वृत्त दिले आणि दूरदर्शन नॅशनलने भारतीय टेलिव्हिजन पत्रकारितेतील त्यांच्या योगदानाबद्दल आदरांजली वाहिली.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय महिला टेलिव्हिजन प्रेझेंटर्स
वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९५४ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
ह्यू गँट्झर

**ह्यू गॅंटझर** हे एक लेखक होते.ते प्रवासवर्णन विषयावर लिहित असत.

## जीवन व कारकीर्द
ह्यू गॅंटझर यांचे जीवन जग भ्रमंती करण्यात गेले. त्यांना भटकंतीची फार आवड होती. ते भटकंती विषयावर लिहित असत.त्यांना भारतीय पर्यटन विकास महामंडळाने केरळ राज्यावर एक पुस्तक लिहायला सांगितले होते.त्यांनी भारतीय दुरदर्शनसाठी ५२ माहितीपट बनविले.त्यांनी ३० पुस्तके लिहिली.ते अनेक इंग्रजी वृत्तपत्रामध्ये प्रवासाबद्दल नेहमी लिहित असत.

## पुरस्कार
ह्यू गॅंटझर यांना भारत सरकारने पद्मश्री पुरस्कार प्रदान करून गौरव केला होता.त्यांना त्यांच्या अर्धांगिनी बरोबर अनेक पुरस्कार मिळाले होते.त्यापैकी काही खालीलप्रमाणे आहेत.:-
#राष्ट्रीय पर्यटन जीवनगौरव पुरस्कार.
#अखिल भारतीय आंग्ल भारतीय संस्था -जीवनगौरव पुरस्कार.
#प्रशांत आशिया प्रवास संस्था -दोन सुवर्ण पुरस्कार.
त्यांच्या अर्धांगिनी कॉलीन गॅंटझर यांचे इसवी सन २०२४ मध्ये निधन झाले.

## निधन
ह्यू गॅंटझर यांचे सोमवार दिनांक २ फेब्रुवारी २०२६ रोजी उत्तराखंड येथील मसुरी येथे वयाच्या ९५ व्या वर्षी निधन झाले.
## संदर्भ व सूची
वर्ग:कलेतील पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू
कोल्ह्याची अक्कलहुशारी (लोककथा)

परिस्थितीचे निरीक्षण करून योग्य तो निष्कर्ष कसा काढावा हे कोल्ह्याची अक्कलहुशारी या लोककथेतील कोल्हयाकडून शिकायला मिळते.

## कथेचा आशय 
एक सिंह, एक लांडगा आणि एक कोल्हा एकत्रितपणे शिकार करण्यासाठी निघाले. त्यांनी एक गाढव, हरिण मारले आणि एक ससा मारला.

ही शिकार करून झाल्यावर सिंह लांडग्याला म्हणाला, “मित्रा लांडग्या, ही शिकार आपण कशी वाटून घ्यायची?”

लांडगा म्हणाला, “तीन प्राण्यांचे तुकडे करण्याची आवश्यकता नाही. तुम्ही गाढव घ्या, कोल्ह्याला ससा घेऊ दे आणि माझ्या वाट्याबाबत म्हणाल तर मी हरिणावर समाधानी राहीन.” रागाने केलेली गर्जना हेच सिंहाचे त्यावरील उत्तर होते. पंजाच्या एका फटकाऱ्यानिशी त्याने त्या लांडग्याचे मुंडके चिरडून टाकले, जणू ती लांडग्याने दिलेल्या सल्ल्याची बक्षिसी होती. 

मग कोल्ह्याकडे वळून सिंह म्हणाला, “प्रिय मित्रा, तू काय सुचवशील ?”  “महाराज, ” कोल्हा आदबीने झुकून म्हणाला, “अगदीच साधीशी गोष्ट आहे ही. तुम्ही तुमच्या न्याहारीला गाढव खावे, हरिण तुमच्या संध्याकाळच्या भोजनासाठी होईल आणि ससा ह्या दोन्ही भोजनांच्या दरम्यान हलका आहार म्हणून खा.”

“फारच छान,” सिंह म्हणाला; सर्व शिकार एकट्यालाच मिळणार म्हणून खुषीत आलेल्या सिंहाने विचारले,“तुला इतके हुशारीने आणि न्यायाने बोलायला कोणी शिकविले ?”

“लांडग्याने,” कोल्ह्याने धूर्तपणाने उत्तर दिले.

## तात्पर्य 
कोल्हा अशा रितीने का बोलला ? त्याचे हे शब्द सत्याला धरून नव्हते, ती केवळ चलाखी होती. 

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय लोककथा
वर्ग:लोककथा
रामसर

**रामसर** हे इराण मधील माझंदरान प्रांतात वसलेले एक ऐतिहासिक आणि निसर्गरम्य शहर आहे. हे शहर कॅस्पियन समुद्र आणि अल्बोर्झ पर्वतरांगांच्या मध्ये आहे. हे शहर प्रामुख्याने पाणथळ जागांच्या संवर्धनासाठी करण्यात आलेल्या  रामसर करारासाठी ओळखले जाते.

## भूगोल आणि हवामान 
हे शहर कॅस्पियन समुद्राच्या किनारपट्टीवरील सर्वात सुंदर शहरांपैकी एक मानले जाते. येथील नैसर्गिक सौंदर्यामुळे याला इराणचे पर्यटन केंद्र म्हटले जाते. या शहरात अनेक नैसर्गिक गरम पाण्याचे झरे आहेत. यांचा वापर औषधी उपचारांसाठी केला जातो. जगातील नैसर्गिक किरणोत्सर्ग सापडणाऱ्या जागांपैकी रामसर एक आहे.।

## रामसर करार 
२ फेब्रुवारी १९७१ रोजी या शहरात पाणथळ जागांच्या संरक्षणासाठी एका आंतरराष्ट्रीय परिषदेचे आयोजन करण्यात आले होते. या परिषदेत रामसर करार स्वीकारण्यात आला. या करारात जगभरातील पाणथळ परिसंस्था टिकवून ठेवण्यासाठी आणि त्यांचा शाश्वत वापर करण्यासाठी करण्याजोग्या गोष्टींची यादी आहे.

## पर्यटन आणि संस्कृती 
इराणमधील पेहलवी राजवटीच्या काळात रामसर हे सुटी घालवण्याचे लोकप्रिय ठिकाण होते. येथील रामसर हॉटेल आणि मर्मर महाल (आता संग्रहालय) या वास्तू पर्यटकांचे मुख्य आकर्षण आहेत. येथील संस्कृतीवर माझंदराणी आणि पारशी परंपरेचा मोठा प्रभाव दिसून येतो ।

## हे सुद्धा पहा 
* रामसर करार
* जागतिक पाणथळ भूमी दिवस
* कॅस्पियन समुद्र

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:इराणमधील शहरे
वर्ग:माझांदारान प्रांत
वर्ग:रामसर करार
*
माधवी निमकर

**माधवी निमकर** (जन्म १७ मे १९८४) ही एक मराठी अभिनेत्री आहे. *सुख म्हणजे नक्की काय असतं!* मध्ये शालिनीची खलनायकी भूमिकासाठी ती प्रसिद्ध आहे. सोबत *हम तो तेरे आशिक है* मधील तिचे काम प्रसिद्ध आहे.

## कारकीर्द 
निमकरचा मनोरंजन क्षेत्रातील प्रवास तेव्हा सुरू झाला जेव्हा ती तिची चुलत बहीण सोनाली खरे हिच्यासोबत ईटीव्हीच्या ऑफिसमध्ये गेली. तिथेच संतोष अयाचितने तिला  ईटीव्ही मराठी वाहिनीवरील *गाणे तुमचे आमचे* हा शो होस्ट करण्याची संधी दिली.

निमकर यांनी सुरुवातीला *शहाण्यानी खावे बसून*, *सुरक्षित अंतर ठेवा* (ज्यासाठी तिला सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्रीचे पारितोषिक मिळाले), *बायकोच्या नकळत*, *पहचान कौन*, आणि *गेट वेल सून* यांसारख्या नाटकांमध्ये भूमिका करून रंगभूमीच्या माध्यमातून अभिनयात पाऊल टाकले.

*स्वप्नांच्या पलिकडले*, *अग्निशिखा*, *ह्या गोजिरवाण्या घरात*, *जावई विकत घेणे आहे* आणि *कुंकू* यांसारख्या लोकप्रिय मालिकांमधून तिने प्रेक्षकांना भुरळ घातली. याव्यतिरिक्त, ती *गोष्ट एका कॉलेजची*, *ऊन पाऊस* आणि *अनामिका* यांसारख्या मालिकांमध्ये दिसली.

निमकर यांनी झी मराठीच्या प्रशंसनीय शो *माझ्या नवऱ्याची बायको* मध्ये उल्लेखनीय पाहुणी भूमिका केली. *पुढचं पाऊल* आणि *स्वप्नांच्या पलिकडले* यांसारख्या प्रसिद्ध मालिकांमध्येही तिने खलानायकी भूमिका केली होती.  तिला *सुख म्हणजे नक्की काय असतं!* मधील व्यक्तिरेखेसाठी सर्वोत्कृष्ट नकारात्मक पात्राचा पुरस्कारही मिळाला.

## कामे 
### चित्रपट 
### दूरदर्शन 
## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९८४ मधील जन्म
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
फिलिप्पो ब्रुनेलेस्की

**फिलिपो ब्रुनेलेस्की** (१३७७:फिरेंझे, इटली – १५ एप्रिल, १४४६) हे इटालियन प्रबोधनकाळातील एक अग्रगण्य वास्तुविशारद आणि अभियंता होते. त्यांना आधुनिक वास्तुकलेचे जनक मानले जाते. फिरेंझे येथील कॅतेद्राले दि सांता मारिया देल फियोरेचा भव्य घुमट बांधण्यासाठी ते प्रामुख्याने ओळखले जातात. वास्तुकलेशिवाय त्यांनी गणित, शिल्पकला आणि अभियांत्रिकीमध्येही मोलाचे योगदान दिले आहे. त्यांनी गणितातील लिनियर परस्पेक्टिव्ह या संकल्पनेचा शोध लावला, ज्याने चित्रकलेच्या विश्वात क्रांती घडवून आणली 

## सुरुवातीचे जीवन आणि कारकीर्द 
ब्रुनेलेस्की यांचा जन्म इटलीतील फ्लोरेन्स शहरात झाला. त्यांचे सुरुवातीचे शिक्षण सोनार म्हणून झाले होते. १४०१ मध्ये त्यांनी फिरेंझेमधील मठाच्या दरवाजांच्या निर्मितीसाठी आयोजित केलेल्या स्पर्धेत भाग घेतला होता. यानंतर त्यांनी आपले लक्ष वास्तुकलेकडे वळवले आणि प्राचीन रोमन वास्तूंचा अभ्यास करण्यासाठी ते रोममध्ये गेले. तेथे त्यांनी केलेल्या अभ्यासाचा उपयोग पुढे त्यांनी फिरेंझेच्या वास्तू उभारणीत केला 

कॅतेद्राले दि सांता मारिया देल फियोरे या कॅथेड्रलचा घुमट हे ब्रुनेलेस्की यांचे सर्वात महत्त्वाचे कार्य होय. त्याकाळी कोणत्याही आधाराशिवाय इतका मोठा घुमट  बांधणे अशक्य मानले जात होते. ब्रुनेलेस्की यांनी विटांची विशिष्ट रचना आणि दुहेरी आवरणाची पद्धत वापरून हा घुमट यशस्वीपणे पूर्ण केला.।

त्यांनी रचलेल्या केलेल्या काही प्रमुख वास्तू खालीलप्रमाणे आहेत:
* ऑस्पिदाले देय्ली इनोसेंती (मुलांचे रुग्णालय)
* बॅसिलिका देल सान लोरेन्झो
* पाझ्झी चॅपल

## हे सुद्धा पहा 
* लिओनार्दो दा विंची
* प्रबोधनकाळ 
* इटालियन वास्तुकला

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:इटालियन वास्तुविशारद
वर्ग:१५ व्या शतकातील अभियंते
वर्ग:इ.स. १३७७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १४४६ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शिवराम बाबुराव भोजे

**शिवराम बाबुराव भोजे** हे एक ज्येष्ठ अणु शास्त्रज्ञ होते.

## जीवन व कारकीर्द
डॉ. शिवराम यांचा जन्म कागल तालुक्यातील कसबा सांगाव येथे झाला.
ते चाळीस वर्षे वेगवान ब्रीडर अणुभट्टी तंत्रज्ञान क्षेत्रात कार्यरत होते.अणुभट्टी आरेखन, बांधकाम, ऑपरेशन, संशोधन व विकास क्षेत्रात त्यांनी मोलाचे योगदान दिले आहे. त्यांचे प्रशिक्षण भाभा अणुसंशोधन केंद्र येथे झाले होते. तुर्भे येथे बीएआरसी येथे त्यांनी वैज्ञानिक अधिकारी म्हणून मोलाची कामगिरी केली होती.एक मेगावॉटच्या वेगवान ब्रीडर टेस्ट अणुभट्टी आरेखन टीमचे ते सदस्य होते.त्यावेळी ते फ्रान्स देशात एक वर्षासाठी प्रतिनियुक्तीवर होते. ते इंदिरा गांधी अणुसंशोधन केंद्राचे ते संचालक होते.
नंतरच्या काळात ते कोल्हापूर येथे स्थायिक झाले होते.

## पुरस्कार
डॉ. शिवराम यांना भारत सरकारने इसवी सन २००३ मध्ये त्यांच्या विज्ञान आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रातील कार्याबद्दल पद्मश्री पुरस्कार प्रदान करून गौरव केला होता.

## निधन
शिवराम बाबूराव भोजे यांचे मंगळवार दिनांक १६ सप्टेंबर २०२५ रोजी निधन झाले.त्यांच्यामागे पत्नी, तीन मुली असा परिवार आहे.

## संदर्भ व सूची
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. २०२५ मधील मृत्यू
झिम्बाब्वे डोमेस्टिक ट्वेंटी२०

**झिम्बाब्वे डोमेस्टिक ट्वेंटी२०**, ज्याला पूर्वी **स्टॅनबिक बँक ट्वेंटी२०** आणि **मेट्रोपॉलिटन बँक ट्वेंटी२०** म्हणून ओळखले जात असे, ही झिम्बाब्वेमध्ये होणारी पुरुषांची देशांतर्गत ट्वेंटी२० क्रिकेट स्पर्धा आहे. ही स्पर्धा पहिल्यांदा २००६-०७ मध्ये खेळवण्यात आली आणि झिम्बाब्वे क्रिकेटने तिचे आयोजन केले.

२००९-१० च्या हंगामापूर्वी झिम्बाब्वेमध्ये क्रिकेटची पुनर्रचना झाल्यानंतर या स्पर्धेचे स्वरूप वाढले.

## संदर्भयादी
वर्ग:झिम्बाब्वेमधील क्रिकेट
वर्ग:२०-२० क्रिकेट