open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
शरद यादव

**शरद यादव** (जुलै १, इ.स. १९४७- १२ जानेवारी, २०२३: गुरुग्राम, हरयाणा) हे जनता दल (संयुक्त) पक्षाचे विद्यमान पक्षाध्यक्ष व नेते होते

## कारकीर्द
ते सर्वप्रथम इ.स. १९७४ मध्ये जनता पक्षाचे उमेदवार म्हणून मध्य प्रदेश राज्यातील जबलपूर लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले. त्यानंतर त्यांनी इ.स. १९७७च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये त्याच मतदारसंघातून विजय मिळवला. इ.स. १९८९च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये उत्तर प्रदेश राज्यातील बदाऊन लोकसभा मतदारसंघातून विजय मिळाल्यानंतर ते विश्वनाथ प्रताप सिंह सरकारमध्ये इ.स. १९८९ ते इ.स. १९९० दरम्यान वस्त्रोद्योगमंत्री होते. त्यानंतर इ.स. १९९१,इ.स. १९९६,इ.स. १९९९ आणि इ.स. २००९च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये ते बिहार राज्यातील माधेपुरा लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले. त्यांनी अटलबिहारी वाजपेयी यांच्या सरकारमध्ये नागरी विमानवाहतूकमंत्री आणि कामगारमंत्री म्हणून काम बघितले.तसेच इ.स. १९९७ मध्ये ते जनता दलाचे अध्यक्ष म्हणून निवडून आले. इ.स. २००४ ते इ.स. २००९ या काळात ते राज्यसभेचे सदस्य होते.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:जनता दल (संयुक्त) नेते
वर्ग:भारतीय नागरी विमानवाहतूकमंत्री
वर्ग:भारतीय कामगारमंत्री
वर्ग:५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:६ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:राज्यसभा सदस्य
वर्ग:इ.स. २०२३ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अवतार (इंग्लिश चित्रपट)

**अवतार** हा जेम्स कॅमेरोन दिग्दर्शीत इंग्रजी चित्रपट आहे. या चित्रपटाने उत्पन्नाचे आजवरचे सर्व विक्रम मोडित काढले आहे. ग्राफिक्सचा अत्यंत प्रभावी वापर व ३ मिती चित्रीकरण हे या चित्रपटाचे वैशिट्य आहे.

वर्ग:इ.स. २००९ मधील इंग्लिश चित्रपट
रससिद्धान्त

**भारतीय काव्यशास्त्र विवेचित रस सिद्धांत** 
आचार्य भरत यांनी भावनांचे वर्गीकरण करतांना विविध रस या प्रकारे दिले आहेत
* शृंगार, 
* हास्य 
* करुण
* रौद्र 
* वीर 
* भयानक 
* वीभत्स 
* अद्भुत

आचार्य मम्मट यांनीही त्यांच्ह्या काव्यप्रकाश या ग्रंथात म्हंटले आहे,

**शृंङ्गारहास्य करुण रौद्रवीरभयानका:।
वीभत्साद्भुतसंज्ञौ चेत्यष्टौ नाटये रसा: स्मृता:॥
**
कोणत्याही नाटकात शृंगार, हास्य, करुण, रौद्र, वीर, भयानक, वीभत्स और अद्भुत - असे आठ रस वापरले जातात.
मात्र या शिवाय **शांत रस** नावाचा प्रकार सर्वात महत्त्वाचा मानला गेला आहे.

भारतीय काव्यशास्त्राने शांत रस आपल्या पूर्वीच्या आचार्य उद्भट, आनंदवर्धन और अभिनवगुप्त आदींच्या मान्यतेनुसार समाविष्ट केला आहे.

वर्ग:भारतीय काव्यशास्त्र
वर्ग:हिंदू धर्म
वर्ग:भारत
भावनिक अभिव्यक्ती

In psychology, **emotional expression** is observable verbal and nonverbal behaviour that communicates emotion.  Emotional expression can occur with or without self-awareness.  An individual can control such expression, to some extent, and may have deliberate intent in displaying it.

## Emotional regulation भावनांचे नियमन
Various researchers have highlighted the importance for an individual of being able to successfully regulate emotions.  Ways of doing this include *cognitive reappraisal* — interpreting a situation in positive terms, and *expressive suppression* — masking signs of inner emotional states.
भावना व्याख्या 
व्यक्तीच्या मनाची व शरीराची प्रक्षुब्द्ध अवस्था म्हणजे भावना होय .

### Ventilation hypothesis मोकळे करणे 
#### Critiques 
In *Expressing Negative Emotions: Healthy Catharsis or Sign of Pathology?*, Milton Spett refers to opponents of the ventilation hypothesis:
 In the past year, a number of publications have argued convincingly for a paradigm shift in our view of expressing negative emotions. In "Expressing Emotion" (New York: the Guilford Press, 1999), Eileen Kennedy-Moore and Jeanne Watson carefully review the empirical research on the "ventilation hypothesis," the widely-accepted belief that expressing negative emotions, such as anger, sadness, or fear, is good for our mental health, our physical health, and our interpersonal relationships. The authors draw the surprising conclusion that expressing negative emotions tends to increase rather than decrease the emotions, and does not necessarily improve our mental or physical health.

The rest of the article includes these points:
* experiencing emotions rather than expressing emotions that can lead to cognitive reappraisal and improved mental and physical health
* the most effective therapeutic interventions should include both moderate emotional expression and cognitive reappraisal.
theories of emotion ;-

## हेसुद्धा पहा
* Affect display
* Coping (psychology)
* भावना आणि संस्कृती
* Facial expression
* Microexpression
* कामजीवन आणि भावना

## नोंदी
## संदर्भ
*

वर्ग:भावना
वर्ग:दळणवळण
प्राणैषणा

आयुर्वेदात **प्राणैषणा** म्हणजे प्राणांचे रक्षण करण्याची इच्छा

## हे सुद्धा पहा 
* धनैषणा म्हणजे उपजीविका चालण्यासाठी आवश्‍यक असणारे धन मिळविण्याची इच्छा
* परलोकैषणा म्हणजे मृत्यूनंतर परलोकात चांगले स्थान मिळविण्याची इच्छा

वर्ग:आयुर्वेद
धनैषणा

**धनैषणा** ही उपजीविका चालण्यासाठी आवश्‍यक असणारे धन मिळविण्याची इच्छा होय.

वर्ग:आयुर्वेद
परलोकैषणा

**परलोकैषणा** ही आयुर्वेदात मृत्यूनंतर परलोकात चांगले स्थान मिळविण्याची इच्छा होय.

वर्ग:आयुर्वेद
भारतीय विवाहसंस्थेचा इतिहास

## विधी
१) लग्नाच्या अगोदरचे विधी
मुहूर्तनिश्चय, साखरपुडा, व्याहीभोजन, अक्षता देणे, गणयाग, तेल-हळद लावणे, केळवण, मुहूर्तमेढ.

२) लग्नदिवशीचे विधी व कार्य
अभ्यंग, घरी कुलदेवतेचे पूजन, लग्नठिकाणी देवक बसविणे, मुहूर्तघटिका स्थापना, मुंडावळ्या बांधणे, वर प्रस्थान व आगमन, सीमांतपूजन, यज्ञोपवीतधारण, मधुपर्क पुजा, गौरीहरपूजन, मुहूर्तपत्रिका पूजन अंतःपटधारण विधी, परस्पर निरीक्षण विधी, मंगलाष्टके व अक्षतारोपण विधी, लग्नसभा, वरमाईचे रूसणे, कन्यादान, सुत्रवेष्टन, कंकणबंधन, मंगलसुत्रबंधन, वस्त्रग्रंथीबंधन, महालक्ष्मी पार्वती व शनी यांची पुजा, विवाहहोम, पाणिग्रहण, अश्मारोहण, सप्तपदी, वधु-वरांच्या प्रतिज्ञा.

३) लग्नानंतरचे विधी व कार्य
[घास भरविणे, [[विवाहअग्नी घरी नेणे व वरात, [[वधुगृहप्रवेश व [[वधुचे नामकरण, [[ध्रुव, अरुंधती व सप्तऋषीदर्शन, [[गृहप्रवेशनीय होम कवडी, [[सुपारी किंवा हळद सोडविणे, [[वधु-वर व्रत, [[सुनमुख, [[ऐरणीदान, [[गोंधळ, [[देवकोत्थापन व [[मंडपोव्दासन.

प्रमुख विधी, कार्य व संकल्पना

[[मंडप, [[मुहूर्तमेढ, [[केळवण, [[व्याहीभोजन, [[सीमांतपूजन, [[हळदी सभारंभ, हॉलवरील तेल-हळद,अक्षता देणे, [[घाणा भरणे,[[मंडपदेवता प्रतिष्ठा [[देवक बसविणे, [[पुण्याहवचन, [[मातृकापुजन, [[नांदिश्राद्ध, [[नवग्रह, [[पाहुणे अहेर(शिष्टाचार), [[वरप्रस्थान,[[मधुपर्क, [[उष्टे दुधकेळे,[[गौरीहरपूजन, [[अंतरपाट धारण विधी, [[परस्पर निरीक्षण, [[मंगलाष्टके व [[अक्षतारोपण विधी, [[मालार्पण विधी, [[कन्यादान विधी, [[सुत्रवेष्टन, [[कंकणबंधन,[[मंगलसुत्रबंधन, महालक्ष्मी पार्वती व शनी यांची पुजा, [[विवाहयज्ञ- विवाहहोम,[[सप्तपदी,पहिले पाऊल, दुसरे पाऊल,तिसरे पाऊल,चौथे पाऊल,पाचवे पाऊल,सहावे पाऊल,सातवे पाऊल,[[सुनमुख,[[ऐरणीदान,[[वधुगृहपूजन,
गृहप्रवेशनीय होम व वधुचे नामकरण,कंकण सोडणे, चुल माणस, [[पदर देणे, [[पोट झाकणे, कवडी- सुपारी सोडविणे,[[लवंग तोडणे, स्वागत व भोजन समारंभ, वरात, [[मंगलस्नान, [[कळसवाणी, [[देवदर्शन, पूजा,हळद काढणी/ मांडव परतणे, गोंधळ.

## ग्रंथ आणि पुस्तके
#[वि. का. राजवाडे
#The Religion and Philosophy of the Veda and Upanishads  A. B. Keith

## संदर्भ
वास्तववाद

वस्तुनिष्ठ वस्तू व्यक्ती प्रसंग यांचा यथार्थ, यथामूल्य सहसंबंध सिद्धवणे.
हॅरी किम

**हॅरी किम** हे स्टार ट्रेक:व्हॉयेजरच्या कथानकातील एक पात्र आहे. हे पात्र गॅरेट वाँग याने अभिनित केले आहे.
## हे सुद्धा पहा 
# स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर
# स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिकेतील भागांची यादी
## संदर्भ 
## बाह्य दुवे
* हॅरी किम - स्टार ट्रेक वेबसाईटवर 

वर्ग:स्टार ट्रेक कथानकातील पात्र
वर्ग:स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर
वर्ग:स्टार ट्रेक
एका कोळियाने

**एका कोळियाने** हे अर्नेस्ट हेमिंग्वे यांचे जगप्रसिद्ध ‘ओल्ड मॅन अँड द सी’ या पुस्तकाचे मराठी भाषांतर आहे. ते पु.ल.देशपांडे यांनी केले आहे. मूळ पुस्तकातील चित्रांचा वापर पुस्तकात केला असल्याने वाचकाला समग्र अनुभव मिळतो.

समुद्रावर मासेमारी करायला जाणाऱ्या एका  म्हाताऱ्या कोळ्याची व्यक्तिरेखा इंग्रजी साहित्यात अजरामर ठरली आहे. म्हातारा कोळी आणि मर्लिन हा अवाढव्य मासा यांच्यातील लढ्याचे हे चित्रण आहे. ८४ दिवस होऊनही जाळ्यात मासा न सापडणे हे तो म्हातारा कोळी आपले दुर्भाग्य समजत असतो.

‘ओल्ड मॅन अँड द सी’ या पुस्तकाच्या निर्मितिप्रक्रियेची अवस्था लेखक कशी भोगतो, हे पुस्तक वाचल्यानंतर कळून येते. अनेक प्रकाशकांनी आधी हे लेखन ‘साभार परत’ केले होते.  'द ओल्ड मॅन अँड द सी' या पुस्तकाला  पुलित्झर पारितोषिक मिळाले होते.

## मराठी शीर्षकावर टीका
पु.लंनी हे शीर्षक समर्पक दिले आहे, असा समज आहे. तथापि नारायण कुळकर्णी कवठेकर यांनी शीर्षकावर भेदक टीका केली आहे. ते म्हणतात, "आपण मात्र आपल्या खास मराठी लेखकीय शब्दाळू आणि लडिवाळ मोहाने पुस्तकाच्या शीर्षकाचा अनुवाद ‘एका कोळियाने..’ असा केला आणि एका जातीच्या माणसाची कथा या पुस्तकात आहे की काय असा गैरसमज होईल याची तरतूद करून ठेवली!"  तथापि मूळ पुस्तकाबाबत ते म्हणतात, "समुद्र, नाव, एक म्हातारा आणि माणूस नष्ट होईल, पण पराभूत होणार नाही, हे मनावर ठसणारे, बुलंद आणि बलदंड तत्त्व या पुस्तकात दिसून येते. "

एका कोळियाने एकदा आपुले । जाळे बांधियेले उंच जागी।।
तेथुनि सुखाने खालती तो आला । परि मग झाला कष्टी बहू।।
मागुति जाळियामाजि जाता येना । धाग्यावरूनि पुन्हा पुन्हा पडे।।
चार वेळ तो ह्या परि पडे । जाय बापुडा भागुनि पुढे।।     
आस खुंटली येतसे रडे । आंग टाकुनी भूमिसी पडे।।    
फिरुनि एकदा धीर घरुनिया । लागे हळूहळू वरती चढाया।।
परि जाळ्यमघि शिरताना । तो झोक जाउनी पडला।।
पाचहि वेळा यत्‍न करूनिया । आले यश न तयाला।।  
गरिब बापुडा कोळी तेव्हा । दुःखी अतिशय झाला।।
हिंमत धरुनि फिरुनि । आणखी धागा चढुनि गेला।।
परि जाळ्यामधि शिरताना । तो झोक जाऊनि पडला।।
अहा मज ऐसा दैवहत प्राणी । खचित जगती या दिसत नसे कोणी।।  
निराशेने बोलुनी असे गेला । परि चित्ति स्वस्थता नये त्याला।।
मग वेगे वेगे ऊठे धागा चढु लागे नेटे । बहु घेई खबरदारी जाई पोचे जाळ्यावरी।।
हळुच मग आत शिरे पोटी आनंदाने भरी । झटे निश्चयाचे बळे अंति त्याला यश मिळे।।

तात्पर्य : अंगी निश्चयाचे बळ, तुका म्हणे तेचि फळ।।

## चित्रपट
[The Old Man and the Sea](https://en.wikipedia.org/wiki/The_Old_Man_and_the_Sea_(1958_film)) वर १९५८ साली चित्रपट निघाला. तथापि तो इंटरनेट उपलब्ध नाही. इंग्लिश विकीपेडियावर त्याविषयी पान  आहे.

यू ट्यूब वर ॲनिमेटेड चित्रपट उपलब्ध आहे : ‘ओल्ड मॅन अँड द सी’

## मूळ इंग्लिश कथा
The Old Man and the Sea : येथे पीडीफ उपलब्ध 

## संदर्भ
वर्ग:पु.ल. देशपांडे यांचे साहित्य
वर्ग:भाषांतर
रोक्झॅन डॉसन

**रोक्झॅन डॉसन** () एक अमेरिकी अभिनेत्री आहे, जी "स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर" मालिकेतील "बिलाना टोरेस" या भूमिकेसाठी सुप्रसिद्ध आहे.

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
# रोक्झॅन डॉसनची अधिकृत वेबसाईट
# आय. एम. डि. बी. वरील रोक्झॅन डॉसनचे चरित्र

## हे सुद्धा बघा
#स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर

वर्ग:स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर
वर्ग:स्टार ट्रेक
वर्ग:इंग्लिश चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
एस. अळागिरी

**संबंदम अळागिरी** (ऑक्टोबर २२, इ.स. १९५२- हयात) हे काँग्रेस पक्षाचे नेते आहेत. ते इ.स. २००९च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये तमिळनाडू राज्यातील कडल्लोर लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:कड्डलोरचे खासदार
वर्ग:चिदंबरमचे आमदार
वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:इ.स. १९५२ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
नारायणसिंह अंबलाबे

**नारायणसिंह अंबलाबे** (जून १, इ.स. १९५१- हयात) हे काँग्रेस पक्षाचे ज्येष्ठ नेते आहेत. ते इ.स. २००९च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये मध्य प्रदेश राज्यातील राजगड लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:राजगढचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९५१ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
प्रवीणसिंह आरोन

**प्रवीणसिंह आरोन** (मे ८, इ.स. १९५९- हयात) हे काँग्रेस पक्षाचे नेते आहेत. ते इ.स. २००९च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये उत्तर प्रदेश राज्यातील बरेली लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

त्यानंतर हे १६, १७ आणि १८व्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये हरले.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:बरेलीचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९५९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
के.सी. सिंग बाबा

राजाधिराज **करण चंद** *के.सी.* **सिंग बाबा** (मार्च २९, इ.स. १९४७- हयात) हे काँग्रेस पक्षाचे नेते आहेत. ते इ.स. २००४ आणि इ.स. २००९च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये उत्तराखंड राज्यातील नैनिताल लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले. 

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:नैनितालचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९४७ मधील जन्म
वर्ग:पंजाबी व्यक्ती
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
खिलाडीलाल बैरवा

**खिलाडीलाल बैरवा** (जानेवारी ५, इ.स. १९६४- हयात) हे काँग्रेस पक्षाचे नेते आहेत. ते इ.स. २००९च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये राजस्थान राज्यातील करौली-धौलपूर लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:करौली-धौलपूरचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९६४ मधील जन्म
जे.एम. आरोन रशीद

**जे.एम. ॲरन रशीद** (मे १३, इ.स. १९५०- हयात) हे काँग्रेस पक्षाचे ज्येष्ठ नेते आहेत. ते इ.स. २००४च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये तमिळनाडू राज्यातील पेरियाकुलम लोकसभा मतदारसंघातून तर इ.स. २००९च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये तमिळनाडू राज्यातीलच थेनी लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:पेरियाकुलमचे खासदार
वर्ग:थेनीचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म
रॉबर्ट डंकन मॅकनील

**रॉबर्ट डंकन मॅकनील** () एक अमेरिकी अभिनेता आहे, जो "स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर" मालिकेतील "टॉम पॅरिस" या भूमिकेसाठी सुप्रसिद्ध आहे.

## सुरुवातीचे जीवन
## कलाजीवन
## पुरस्कार व सन्मान
## कारकीर्द
### दूरचित्रवाणी
### चित्रपट
### रंगभूमी
## संदर्भ
## बाह्य दुवे
# रॉबर्ट डंकन मॅकनिलची अधिकृत वेबसाईट
# आय. एम. डि. बी. वरील रॉबर्ट डंकन मॅकनिलचे चरित्र

## हे सुद्धा बघा
#स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर

वर्ग:स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर
वर्ग:स्टार ट्रेक
वर्ग:इंग्लिश चित्रपट अभिनेते
साईप्रताप अण्णय्यागिरी

**साईप्रताप अण्णय्यागिरी** (सप्टेंबर २०, इ.स. १९४४- हयात) हे काँग्रेस पक्षाचे नेते आहेत. ते इ.स. १९८९, इ.स. १९९१, इ.स. १९९६ ,इ.स. १९९८,इ.स. २००४ आणि इ.स. २००९च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये आंध्र प्रदेश राज्यातील राजमपेट लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:राजमपेटचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९४४ मधील जन्म
ताराचंद भगोरा

**ताराचंद भगोरा** (जानेवारी १, इ.स. १९५४- हयात) हे काँग्रेस पक्षाचे नेते आहेत. ते इ.स. १९९६, इ.स. १९९९ आणि इ.स. २००९च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये राजस्थान राज्यातील बांसवाडा लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:बांसवाडाचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९५४ मधील जन्म
कांतीलाल भुरिया

**कांतीलाल भुरीया** (जून १, इ.स. १९५०- हयात) हे काँग्रेस पक्षाचे नेते आहेत. ते इ.स. १९९८, इ.स. १९९९, इ.स. २००४ आणि इ.स. २००९च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये मध्य प्रदेश राज्यातील रतलाम (पूर्वाश्रमीच्या झाबुआ) लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:रतलामचे खासदार
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पवनसिंग घटोवर

**पवनसिंग घटोवर** (डिसेंबर ६, इ.स. १९५०- हयात) हे काँग्रेस पक्षाचे नेते आहेत. ते इ.स. १९९१, इ.स. १९९६, इ.स. १९९८, इ.स. १९९९ आणि इ.स. २००९च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये आसाम राज्यातील दिब्रुगढ लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:दिब्रुगढचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म
चिंता मोहन

**चिंता मोहन** (नोव्हेंबर ११, इ.स. १९५४- हयात) हे काँग्रेस पक्षाचे नेते आहेत. ते इ.स. १९८४, इ.स. १९८९,इ.स. १९९१,इ.स. १९९८,इ.स. २००४ आणि इ.स. २००९च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये आंध्र प्रदेश राज्यातील तिरूपती लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:तिरुपतीचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९५४ मधील जन्म
एन.एस.व्ही. चित्तन

**एन.एस.व्ही. चित्तन** (रोमन: *N. S. V. Chitthan*) (एप्रिल १२, इ.स. १९३४ - हयात) हे काँग्रेस पक्षाचा नेता आहे. तो इ.स. १९९६च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये तमिळ मानीला काँग्रेस पक्षाचा उमेदवार म्हणून तर इ.स. २००४ आणि इ.स. २००९च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये काँग्रेस पक्षाचा उमेदवार म्हणून तमिळनाडू राज्यातील दिंडीगुल लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेला होता.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:तमिळ मनीला काँग्रेस नेते
वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:दिंडुक्कलचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९३४ मधील जन्म
गार

[उजवे|180px|इवलेसे|१९९९मध्ये [ऑस्ट्रेलियात सिडनी येथे पडलेल्या गारा. सोबतीला क्रिकेटचा चेंडू असल्याने आकार स्पष्ट होत आहे.]]
**गारा** गारपीट हा घन वर्षावचा प्रकार आहे. हे बर्फाच्या गोळ्यांपेक्षा वेगळे आहे. त्यात गोळे किंवा बर्फाचे अनियमित गठ्ठे असतात, ज्या प्रत्येकाला गारपीट म्हणतात. बर्फाच्या गोळ्या सामान्यत: थंड हवामानात पडतात, तर थंड पृष्ठभागाच्या तापमानात गारांच्या वाढीस मोठ्या प्रमाणात प्रतिबंध होतो.
                  गारांचा पाऊस तेव्हा पडतो जेव्हा वादळाचा वरच्या दिशेचा प्रवाह  गारांच्या वजनाला यापुढे समर्थन देऊ शकत नाही, गारा पुरेशा मोठा झाल्यास किंवा वाऱ्याचा वेग  कमकुवत झाल्यास होऊ शकतो. गारपिटी वादळाच्या जोरावर मात करण्यासाठी पुरेशी जड होते आणि गुरुत्वाकर्षणाने पृथ्वीकडे खेचली जाते तेव्हा गारा पडतात. 
बहुतेक गडगडाटी वादळांमध्ये (जसे ते क्युम्युलोनिम्बसद्वारे निर्माण केले जाते), तसेच मूळ वादळाच्या 3.7 किमीच्या आत गारा पडणे शक्य आहे. गारांच्या निर्मितीसाठी गडगडाटी वादळासह हवेच्या तीव्र, वरच्या दिशेने गतीचे वातावरण (टोर्नॅडोसारखे) आणि अतिशीत पातळीची कमी उंची आवश्यक असते. मध्य-अक्षांशांमध्ये, महाद्वीपांच्या अंतर्भागाजवळ गारा पडतात, तर उष्ण कटिबंधात, ते उच्च उंचीपर्यंत मर्यादित असते.

हवामान उपग्रह आणि हवामान रडार प्रतिमा वापरून गारपीट करणारे वादळ शोधण्यासाठी पद्धती उपलब्ध आहेत. गारा सामान्यत: जास्त वेगाने पडतात कारण त्या आकारात वाढतात, जरी वितळणे, हवेशी घर्षण, वारा, आणि पाऊस आणि इतर गारपीट यांच्याशी परस्परसंवाद यासारखे गुंतागुंतीचे घटक पृथ्वीच्या वातावरणातून त्यांचे उतरणे कमी करू शकतात. जेव्हा गारा हानीकारक आकारात पोहोचतात तेव्हा गारांसाठी तीव्र हवामान चेतावणी जारी केली जाते, कारण यामुळे मानवनिर्मित संरचनेचे आणि सामान्यतः शेतकऱ्यांच्या पिकांचे गंभीर नुकसान होऊ शकते.
**गारा** वातावरणातून घट्ट बर्फाच्या रूपात होणारा वर्षाव आहे.

## बाह्य दुवे 
* 
* 

वर्ग:वर्षाव
वर्ग:वादळे
वर्ग:वातावरण
२०१० हॉकी विश्वचषक

## पात्रता 
## गट 
## स्पर्धा कार्यक्रम 
### गट अ 
#### सामने (गट अ) 
----
  
----
  
 
----

----
  
----
  

----
  
----
   
----
 
----
  
----
   
----
   
----
  
----
   
----

### गट ब 
: उपांत्य फेरी साठी पात्र

#### सामने (गट ब) 
----
   
----

----

----

----

----

----
 
----

----

----

----

----

----

----

----

### स्थान सामने 
#### ११ व्या स्थानासाठीचा सामना 
#### ९ व्या स्थानासाठीचा सामना 
#### ७ व्या स्थानासाठीचा सामना 
#### ५ व्या स्थानासाठीचा सामना 
### बाद फेरी 
#### उपांत्य फेरी 
----

#### तिसऱ्या स्थानासाठीचा सामना 
#### अंतिम सामना 
## हे सुद्धा पहा 
* २०१० महिला हॉकी विश्वचषक

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:इंग्रजी-मराठी भाषांतर हवे
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
वर्ग:दिल्ली
सलमान खुर्शीद

**सलमान खुर्शीद** (जानेवारी १, इ.स. १९५३- हयात) हे काँग्रेस पक्षाचे ज्येष्ठ नेते आहेत. ते इ.स. १९९१ आणि इ.स. २००९च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये उत्तर प्रदेश राज्यातील फरुखाबाद लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.ते मे इ.स. २००९ पासून मनमोहन सिंह सरकारमध्ये कंपनी कामकाजमंत्री आहेत.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय कंपनी कामकाजमंत्री
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:फरुखाबादचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९५३ मधील जन्म
वर्ग:भारतीय कायदामंत्री
मुलापल्ली रामचंद्रन

**मुलापल्ली रामचंद्रन** (नोव्हेंबर ७, इ.स. १९४४- हयात) हे काँग्रेस पक्षाचे ज्येष्ठ नेते आहेत. ते इ.स. १९८४, इ.स. १९८९, इ.स. १९९१, इ.स. १९९६ आणि इ.स. १९९८च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये केरळ राज्यातील कण्णुर लोकसभा मतदारसंघातून तर इ.स. २००९च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये केरळ राज्यातील वडकारा लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:कण्णुरचे खासदार
वर्ग:वडकाराचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९४४ मधील जन्म
रायपती सांबशिव राव

**रायपती सांबशिव राव** (जून ७, इ.स. १९४३- हयात) हे काँग्रेस पक्षाचे नेते आहेत. ते इ.स. १९९६, इ.स. १९९८, इ.स. २००४ आणि इ.स. २००९च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये आंध्र प्रदेश राज्यातील गुंटुर लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले. तसेच ते इ.स. १९८२ ते इ.स. १९८८ या काळात राज्यसभेचे सदस्य होते.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:गुंटुरचे खासदार
वर्ग:राज्यसभा सदस्य
वर्ग:इ.स. १९४३ मधील जन्म
जेम्स ब्रेड टेलर

'*** (एप्रिल २१, १८९१ - फेब्रुवारी १७, १९४३) हे भारतीय रिझर्व बँकेचे दुसरे गव्हर्नर होते. जरी सर ओस्बॉर्न स्मिथ हे भारतीय रिझर्व बँकेचे पहिले गव्हर्नर होते तरी भारतीय नोटांवर स्वाक्षरी करण्याचा पहिला मान  यांना मिळाला.

 हे सनदी अधिकारी होते. त्यांच्या योगदानाबद्दल १९३५ साली त्यांना **सर किताब*' (knighthood) बहाल करण्यात आला. गव्हर्नर पदावर नियुक्ती होण्यापूर्वी ते अर्थ मंत्रालयात अतिरिक्त सचिव म्हणून कार्यरत होते.

दुसऱ्या महायुद्धाच्या काळात चांदीची टंचाई जाणवू लागल्याने टेलर यांच्या काळात वापरात असलेली चांदीची नाणी बंद करण्यात आली आणि त्याऐवजी इतर हलक्या धातुंची नाणी चलनात आली.

 गव्हर्नर पदावर असतांनाच दि. फेब्रुवारी १७, इ.स. १९४३ रोजी त्यांचे निधन झाले.

## हे सुद्धा पहा 
* भारतीय रिझर्व बँकेच्या गव्हर्नरांची यादी

## बाह्य दुवे 
* रिझर्व बँकेच्या संकेतस्थळावरील गव्हर्नरांच्या माहितीचे पान 

वर्ग:भारतीय रिझर्व बँकेचे गव्हर्नर
वर्ग:इ.स. १८९१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९४३ मधील मृत्यू
हरीश रावत

**हरीश रावत** ( एप्रिल २७, इ.स. १९४८, मोहनारी, अलमोडा जिल्हा, उत्तराखंड, भारत) हे काँग्रेस पक्षाचे नेते व उत्तराखंड राज्याचे माजी मुख्यमंत्री आहेत. ते इ.स. १९८०, इ.स. १९८४ आणि इ.स. १९८९च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये उत्तर प्रदेश राज्यातील अल्मोडा लोकसभा मतदारसंघातून तर इ.स. २००९च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये उत्तराखंड राज्यातील हरिद्वार लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले. तसेच ते इ.स. २००२ ते इ.स. २००८ या काळात राज्यसभेचे सदस्य होते.

वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:राज्यसभा सदस्य
वर्ग:उत्तराखंडचे मुख्यमंत्री
सभ्यता

भारतीय अभिव्यक्तिस्वातंत्र्य संदर्भात या लेखात कायदा विषयक जाणकारांचेसुद्धा योगदान हवे आहे. 

या लेखात सभ्यता हा शब्द **Decency**  या अर्थाने वापरला आहे. civiliation या शब्दासाठी सभ्यता (सांस्कृतिक) पहावे. 

सांस्कृतिक संदर्भांना अनुसरून सभ्यतेच्या प्रमाणित अपेक्षांमध्ये व्यक्ती-समूह-स्थल-काल सापेक्ष मोठा फरक पडत असतो.सभ्यतेची व्याख्या व्यक्ती-समूह-संस्कृती-स्थल-काल-कायदे-शासन-न्याययंत्रणा-प्रत्यक्ष पालन आणि अंमल सापेक्ष असते.योग्य संभाषण अथवा वागणूकी बद्दल समाजाच्या प्रमाणित अपेक्षांचे पालन म्हणजे सभ्यता होय.अशीही एक व्याख्या आहे.
 
   
Standards of decency vary greatly depending on the cultural context. Most nations have laws against indecency which regulate certain sexual acts, and restrict one's ability to display certain parts of the body in public (see *indecent exposure*).

हिंदीमध्ये ’सभ्यता हा शब्द ’संस्कृती’ अशा अर्थाने वापरला जातो. 

## सभ्यता आणि कायदे
अनेक देशांमध्ये असभ्यतेविरूद्ध विविध कायदे आणि अंमलबजावणी संस्था आहेत.  भारतात  ..........

## सभ्य वागणूक(आचरण) आणि मानवता वाद
सभ्य वागणूक(आचरण) या अर्थाने सभ्यता हा मानवतावादाच्या किमान घटकांपैकी एक घटक समजला जातो. येथे सभ्यता हा शब्द इतरव्यक्तीशी असलेल्या संपर्क-संवादातील सुसंस्कृत/सभ्य व्यवहार असा अभिप्रेत आहे.  वस्तुतः या अर्थाने सभ्यता ही सभ्यता (सांस्कृतिक) या वेगळ्या अभ्यास कक्षेत येते; सभ्यता आणि मानवता वादाचे नाते व्यक्तिवादाच्या मर्यादा स्पष्ट करते; जगा आणि जगू द्या; दुसऱ्याया व्यक्तीच्या जागी स्वतःस ठेवून विचार करणे,  (सहिष्णुता) इत्यादी वेगळ्या गुणांचा समुच्चय असते.

## हे सुद्धा पहा
*अभिरुची(समाजशास्त्र)
*Communications Decency Act
*Public indecency
*Indecent exposure
*Sodomy law
*norm (sociology)
*Grotesque body
*National Legion of Decency

## बाह्य दुवे
* Public Decency, Seeming Child Porn and the Web
*
*
* **2005, Senate Commerce, Science & Transportation Cmte. Hearing on Decency in the Media** archive at CSpan. http://inside.c-spanarchives.org:8080/cspan/cspan.csp?command=dprogram&record=190192705
कोनाकल्ला नारायण राव

**कोनाकल्ला नारायण राव** (मे ४, इ.स. १९५०- हयात) हे तेलुगू देशम पक्षाचे नेते आहेत. ते इ.स. २००९च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये आंध्र प्रदेश राज्यातील मछलीपट्टणम लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:तेलुगू देशम नेते
वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:मछलीपट्टणमचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म
वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य
वुंडावल्ली अरुण कुमार

**अरुणकुमार वुंडावल्ली** (ऑगस्ट ४, इ.स. १९५४- हयात) हे काँग्रेस पक्षाचे नेते आहेत. ते इ.स. २००४ आणि इ.स. २००९ च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये आंध्र प्रदेश राज्यातील राजामुंद्री लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:राजामुंद्रीचे खासदार
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:इ.स. १९५४ मधील जन्म
वर्ग:भारतीय राजकारणी
नरमल्ली शिवप्रसाद

**नरमल्ली शिवप्रसाद** (जुलै ११, इ.स. १९५१- हयात) हे तेलुगू देसम पक्षाचे नेते आहेत. ते इ.स. २००९च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये आंध्र प्रदेश राज्यातील आदिलाबाद लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:चित्तूरचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९५१ मधील जन्म
वर्ग:तेलुगू देशम पक्षातील राजकारणी
वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य
मोदुगुला वेणुगोपाल रेड्डी

**मोदुगुला वेणीगोपाल रेड्डी** (रोमन: *Modugula Venugopala Reddy*) (मे २९, इ.स. १९६६ - हयात) हे तेलुगू देसम पक्षाचे नेते आहेत. ते इ.स. २००९च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये आंध्र प्रदेश राज्यातील नरसरावपेट लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:तेलुगू देशम पक्षातील राजकारणी
वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:नरसरावपेटचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९६६ मधील जन्म
क्रिस्तप्पा निमाला

**क्रिस्ताप्पा निम्माला** (२५ नोव्हेंबर, इ.स. १९५६:पेरुमल्ला पल्ली, अनंतपूर जिल्हा, आंध्र प्रदेश - हयात) हे तेलुगू देसम पक्षाचे नेते आहेत. ते इ.स. २०१४च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये आंध्र प्रदेश राज्यातील हिंदुपूर लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:हिंदूपूरचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९५६ मधील जन्म
वर्ग:तेलुगू देशम पक्षातील राजकारणी
१ले ऑस्कर पुरस्कार

सर्वोत्कृष्ट चित्रपट "विंग्स".

वर्ग:ऑस्कर पुरस्कार
वर्ग:अपूर्ण लेख
नैतिक पाठराखण

नैतिक मूल्यांचे शिक्षणाची  तत्संबधी शिस्त आणि नियमनाची जबाबदारी पालक सांभाळत असतात.हे करतानासुद्धा पाल्यास अभिव्यक्त होण्यासाठी प्रोत्साहीत करणे आणि स्वतःकरिता चांगले काय आणि वाईट काय हे ठरवण्याची निर्णयक्षमता निर्माणकरण्या करिता पालक पाल्यांची पाठराखण करत असतात.

मुक्त लोकशाही समाजांमध्ये आपली बुद्धी वापरून बरेवाईट ठरवण्याचे आणि  निवड स्वातंत्र्य वापरण्याचे आणि अभिव्यक्ती स्वतांत्र्याची कक्षा अविष्कार स्वातंत्र्य अधिकाधिक जोपासेल हे पहाणे अभिप्रेत असते.पण समाजातील काही घटक इतर व्यक्ती किंवा इतर समाज घटकांवर त्यांचे स्वांत्र्य नाकारत  स्वतःचे नियंत्रण प्रस्थापित करतात तेव्हा त्यास नैतिक सुभेदारी असे म्हणले जाते. नैतिक सुभेदारीची अमलबजावणीकरण्याकरिता बऱ्याचदा उपद्रव मुल्याचा आणि सार्वजनिक उपद्रवाचा उपयोग केला जातो.
      
## नैतिकता रक्षण
## संस्कृती रक्षक
विशीष्ट वाद, विचारप्रणाली किंवा धर्माधारानी समाजाचे भलेच होणार आहे अशी धारणा असते अथवा करून दिली जाते.संस्कृतीरक्षणाच्याच नावाखाली बऱ्याचदा देशांचा, संस्थांचा, प्रसारमाध्यमाचा आणि शिक्षणपद्धतींचा ताबा घेतला जातो.या मागे शुद्ध हेतु असु शकतो अथवा बऱ्याचदा या मागे स्वार्थ असण्याची अथवा हुकुमशाही मनोवृत्ती यामागे दडली असल्याची शक्यताही नाकारता येत नाही.

## व्यक्तिस्वातंत्र्यावर येणाऱ्या निर्बंधाचे स्वरूप
ठेकेदार हर धर्म, जात और सम्प्रदाय में मिल जाते हैं। पाकिस्तान की स्वात घाटी में तालिबान एक रेडियो स्टेशन चलाता है। उसके माध्यम से वह संदेश प्रसारित करता है की लडकियों को स्कूल नहीं भेजना है। उन्हें ऐसे कपडे पहनने हैं जिसमें उनका पोर-पोर ढका हो। अब स्वात घाटी की क्या बात करें पिछले दिनों तक तो धरती का स्वर्ग कहे जाने वाले अपने कश्मीर में ही लडकियों के जींस पहनने पर पाबंदी थी। वहां से थोडा नीचे उतरें तो पांच नदियों के प्रदेश में एक फरमान जारी किया गया की लडकियां सलवार कमीज के अलावा कुछ नहीं पहनेंगी। लडकी का जींस टोप पहनना नैतिकतावादियों की आंख में खटकता है। अब जरा देश के दक्षिण में चलें। अपने संगठन के आगे ईश्वर का नाम जोडकर नैतिक बनने वालों ने एक शहर में लडकियों को जम कर पीटा। उनके बाल पकड- पकड कर घसीटा। मजे की बात यह की यह तमाशा नैतिकता के नाम पर किया गया। कसम भोलेनाथ की। हमें तो अब नैतिकतावादियों से डर लगने लगा है। लगता है की किसी भी वाद की ऐसी-तैसी उसे मानने वाले "वादियों" ने उस वाद के आलोचकों से ज्यादा की है। चाहे गांधीवाद हो या साम्यवाद। पूंजीवाद का बेडा गर्क उस महान देश में ही हो रहा है जो अपने आपको स्वतंत्रता का सबसे बडा अलम्बरदार मानता रहा है।

## हे सुद्धा पहा 
* अभिव्यक्ती
* अभिव्यक्तिस्वातंत्र्य
* व्हॅलेन्टाईन्स डे
* वसंत पंचमी
* पाश्चिमात्यीकरण

## संदर्भ
## बाह्य दुवे 
वर्ग:नैतिकतेविषयक समस्या
देवेंद्र नागपाल

**देवेंद्र नागपाल** (जानेवारी १, इ.स. १९७१- हयात) हे राष्ट्रीय लोकदल पक्षाचे नेते आहेत. ते इ.स. २००९च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये उत्तर प्रदेश राज्यातील अमरोहा लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:राष्ट्रीय लोकदल नेते
वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:अमरोहाचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९७१ मधील जन्म
चंदूलाल चंद्राकार

**चंदूलाल चंद्राकार** जानेवारी १,इ.स. १९२०-फेब्रुवारी २,इ.स. १९९५ हे काँग्रेस पक्षाचे नेते होते. ते इ.स. १९६७, इ.स. १९७१, इ.स. १९८०, इ.स. १९८४ आणि इ.स. १९९१च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये मध्य प्रदेश राज्यातील दुर्ग लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:४ थी लोकसभा सदस्य
वर्ग:५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:दुर्गचे खासदार
वर्ग: इ.स. १९२० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९५ मधील मृत्यू
मोहोने

मोहने हे ठाणे जिल्ह्यातील गाव आहे. हे कल्याण-डोंबिवली शहराचा भाग आहे.

वर्ग:कल्याण-डोंबिवली
एलिफंटा बेट

**घारापुरी** हे मुंबईजवळील एक बेट आहे. याला *एलिफंटा आयलंड* असेही नाव आहे.

## हे सुद्धा पहा 
* घारापुरीची लेणी

वर्ग:मुंबई
फोर्ट (मुंबई)

**फोर्ट** हा मुंबईतील ऐतिहासिक पार्श्वभूमी असलेला जुना भाग आहे. या भागाचं नाव जवळील भक्कम अशा फोर्ट जाॅर्ज या किल्ल्याच्या नावावरून पडलं आहे, जो ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीने बांधला आहे.
## आसपासचा परिसर
#भीखा बेहराम विहीर
चर्चगेट रेल्वे स्थानक ते फोर्ट जाणाऱ्या रस्त्यावर डाव्या बाजूला भीखा बेहराम नावाची विहीर आहे.

वर्ग:मुंबईची उपनगरे
महालक्ष्मी (मुंबई)

इवलेसे|महालक्ष्मी परिसर
**महालक्ष्मी** हा दक्षिण मुंबईमधील एक भाग आहे. येथे महालक्ष्मीचे देउळ आहे. वरळीपासून पुढे हाजी अली मार्गे हे मंदिर लागते. टेकडीच्या उतारावर समुद्र किनाऱ्यावर हे मंदिर आहे. दुर्गेचे प्रतिक असलेल्या महालक्ष्मी, महाकाली, महासरस्वती अशा तीन देवींच्या मूर्ती या मंदिरात आहेत. साधारणपणे २०० वर्षां पेक्षा जास्त जुन्या असलेल्या या मंदिरातील मूर्ती वरळी समुद्रातून काढण्यात आल्याचे सांगितले जाते. नवरात्रोत्सवात येथे नऊ दिवस मोठा उत्सव असतो.

वर्ग:मुंबईची उपनगरे
प्रभादेवी

इवलेसे|right|180px|मुंबई शहरात असलेली शेवटची शेतजमीन प्रभादेवीमध्ये आहे.

**प्रभादेवी** दक्षिण मुंबईमधील उच्चभ्रू वसाहत आहेत. याच्या उत्तरेस शिवाजी पार्क, दक्षिणेस वरळी तर पश्चिमेस अरबी समुद्र आहे. सिद्धिविनायक मंदिर या भागात आहे. प्रभादेवी रेल्वे स्थानक येथून जवळ आहे.

वर्ग:मुंबईची उपनगरे
नरीमन पॉइंट

**नरीमन पॉईंट** हे  समुद्रात घुसलेले दक्षिण मुंबईतील एक भूशिर आहे. पूर्णपणे इमारती व रस्ते असलेल्या या भागात अनेक मोठ्या कंपन्यांची मुख्यालये आहेत. याला काँग्रेस नेते खुर्शीद नरिमन तथा वीर नरिमन यांचे नाव दिलेले आहे.

## निवडक महत्वाच्या इमारती 
या इमारती त्यांच्या ऐतिहासिक महत्त्वासाठी आणि तिथे असलेल्या सरकारी किंवा कॉर्पोरेट कार्यालयांसाठी ओळखल्या जातात.

## सर्वात उंच इमारती 
वर्ग:मुंबई
नेव्ही नगर

इवलेसे|नेव्ही नगर परिसर
**नेव्ही नगर** हे मुंबई, भारत मधील एक छावणी क्षेत्र आहे आणि त्याची स्थापना १७९६ मध्ये झाली होती. या भागाचे व्यवस्थापन पूर्णपणे भारतीय नौदलाद्वारे केले जाते आणि या भागात प्रवेश अत्यंत प्रतिबंधित आहे. या भागात प्रवेश आणि बाहेर जाण्याचे ठिकाण नौदल पोलीस सांभाळते.

वर्ग:मुंबई
धर्मनिरपेक्षता

**धर्मनिरपेक्षता** म्हणजे राजकीय, नागरी किंवा सामाजिक व्यवहारांत धर्म, धर्मविचार, किंवा धार्मिक कल्पना यांना दूर ठेवणे. मात्र धर्मनिरपेक्षता म्हणजे अधर्म, निधर्मीपणा, नास्तिकता, किंवा धर्मविरोध नाही. धर्मनिरपेक्ष म्हणजे एवढेच की, ऐहिक जीवनाची व्यवस्था लावताना धर्मकल्पना अप्रस्तुत होत त्यांच्याऐवजी शास्त्रीय ज्ञान, मानवी मूल्ये आणि विवेकनिष्ठा यांचे साहाय्य घेणे.

धर्माने आपले स्वातंत्र्य अबाधित राखून उरलेली जी काही कक्षा आहे ती राजसत्तेची. धर्मनिरपेक्षतेची ही कल्पना जनतेला स्वातंत्र्य देत नाही, तर जनतेचे स्वातंत्र्य नियंत्रित करण्याचे स्वातंत्र्य धर्माला देते. धर्मनिरपेक्षतेची ही कल्पना प्रतिगामी कल्पना आहे. धर्मनिरपेक्षतेची दुसरी कल्पना अशी आहे की, राजसत्तेला धर्माबाबत उदासीन राहायला लावते. सगळ्याच धर्माबाबत समान आदर, समान प्रतिष्ठा आणि कोणत्याच धर्मकार्यात हस्तक्षेप न करण्याचे धोरण हे या धर्मनिरपेक्षतेचे स्वरूप आहे. ज्या राज्यात एकाच धर्माची प्रजा तिथे वरील धर्मनिरपेक्षतेचे स्वरूप आणि ज्या राज्यात भिन्नधर्मीय लोक राहतात तिथे हे दुसऱ्या प्रकारचे स्वरूप. म्हणजे पहिल्याचीच थोडीशी सुधारित आवृत्ती. धर्मनिरपेक्षतेची तिसरी कल्पना या दोहोंहून निराळी असते. राजसत्ता ही धर्म व्यवस्थेची शत्रूच असते. धर्म ही मागास संस्था असल्याने तिचा पाडाव करणे, हेच यात अपेक्षित असते. धर्माचा नाश करणे हे या कल्पनेत अंतर्भूत आहे. ही कल्पना व्यक्ती आणि विचारस्वातंत्र्याच्या विरोधी जाणारीही कल्पना आहे आणि आता धर्मनिरपेक्षतेची चौथी कल्पना. भारतीय संविधानाने स्वीकारलेली कल्पना आहे. 

भारतीय घटनेच्या २५व्या कलमाने धर्मनिरपेक्षतेचा अर्थ स्पष्ट केला आहे.  
* भारतातील कोणत्याही व्यक्तीला त्याला योग्य वाटणाऱ्या उपासनेचा, धर्मपालनाचा, पारलौकिक कल्याणाचा, आध्यात्मिक उन्नतीचा पूर्ण अधिकार आहे.
* वरील अधिकारात धर्माच्या नावावर सरकार हस्तक्षेप करणार नाही तसेच मदत व विरोधही करणार नाही.
* सामाजिक व राजकीय जीवनात व्यक्ती-व्यक्तीमध्ये धर्माच्या नावाने भेदभाव केला जाणार नाही.

## संदर्भ 
वर्ग:कायदा
वर्ग:धर्म
वर्ग:भारत
नमा नागेश्वर राव

**नमा नागेश्वर राव** (मार्च १५, इ.स. १९५७- हयात) हे तेलुगू देसम पक्षाचे नेते आहेत. ते इ.स. २००९च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये आंध्र प्रदेश राज्यातील खम्मम लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:हिंदूपूरचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९५६ मधील जन्म
वर्ग:तेलुगू देशम पक्षातील राजकारणी
ताडदेव

[इवलेसे|[हाजी अली दर्गा येथून दिसणारे ताडदेव परिसर]]
**ताडदेव** (Tardeo) हा मुंबई शहरातील दक्षिणेकडील एक भाग आहे. साधारणपणे नाना चौक ते हाजी अलीपर्यंत व्याप्ती असलेला हा भाग मुंबईतील सगळ्यात जुन्या वस्त्यांपैकी एक आहे. येथील **ताडदेव रस्ता** मुंबईतील प्रमुख हमरस्त्यांपैकी एक आहे. याचे प्रचलित नाव बदलून ते *जावजी दादाजी रस्ता* (नाना चौक ते ताडदेव सर्कल) आणि *पंडित मदन मोहन मालवीय रस्ता* (ताडदेव सर्कल ते हाजी अली जंक्शन) असे करण्यात आलेले आहे. या भागाला ४००००७ (ग्रँट रोड टपाल कार्यालय) आणि ४०००३४ (तुळशीवाडी टपाल कार्यालय) अशी दोन पिन कोड आहेत.ताडदेव सर्कल ते मुंबई सेंट्रल, नागपाडा जंक्शन हा रस्ता बेलासिस मार्ग म्हणून ओळखला जातो.

वर्ग:मुंबईची उपनगरे
मलबार हिल

इवलेसे|मलबार हिल, १८६० मधील चित्र
**मलबार हिल** हे मुंबईतील एक प्रसिद्ध पर्यटन ठिकाण आणि वसाहत क्षेत्र आहे. मुंबईतील सर्वात उंच निवासी ठिकाण म्हणून ह्याची ख्याती आहे. हे मुंबईतील उच्चभ्रूंचे आवडते निवासस्थान आहे.

वर्ग:मुंबईची उपनगरे
वाळकेश्वर

**वाळकेश्वर** हा मुंबई शहरामधील एक उच्चभ्रू भाग आहे. दक्षिण मुंबईमध्ये मलबार हिल भागात मरीन ड्राइव्हच्या वायव्य टोकाला उभे असलेले वाळकेश्वर येथील वाळकेश्वर मंदिर, बाणगंगा तलाव इत्यादी ऐतिहासिक स्थळांकरिता प्रसिद्ध आहे. महाराष्ट्राच्या राज्यपालांचे अधिकृत निवास राज भवन येथेच आहे.

250 px|इवलेसे|डावे|वाळकेश्वर मंदिराचा १८५५ साली घेतलेला फोटो

वर्ग:मुंबईची उपनगरे
काळा घोडा

in Kala Ghoda.]]

**काळा घोडा** हा दक्षिण मुंबईतील एक चौक आहे. या चौकात इंग्लंडचा राजकुमार सातव्या एडवर्ड, याचा काळ्या घोड्यावर सवार असलेला पुतळा होता, त्यामुळे या चौकाला हे नाव मिळाले.

हा पुतळा  आल्बर्ट अब्दुल्ला डेव्हिड ससून या दानशूर व्यावसायिकाने तयार करवून घेतला होता. १९६५मध्ये तो जिजामाता उद्यानाच्या दर्शनी भागात हलविण्यात आला.

वर्ग:मुंबई
खोताची वाडी

इवलेसे|खोताची वाडी
**खोताची वाडी** हे महाराष्ट्राच्या मुंबई शहराच्या दक्षिणेतील, गिरगावमधील एक भाग आहे.

वर्ग:मुंबई
दादाभाई नौरोजी रस्ता

180px|इवलेसे|उजवे|दादाभाई नौरोजी रस्त्याच्या दक्षिण टोकास असलेले फ्लोरा फाउंटन हे कारंजे
**दादाभाई नौरोजी रस्ता** तथा **डी.एन. रोड** मुंबईच्या फोर्ट विभागातील फ्लोरा फाउंटनपासून ते क्रॉफर्ड मार्केटपर्यंत जाणारा रस्ता आहे. याचे जुने नाव **हॉर्नबी रोड** अद्यापही क्वचित वापरले जाते.

वर्ग:मुंबईमधील रस्ते
वेलिंग्टन पियर (मुंबई)

**अपोलो बंदर** (सध्याचे नाव-वेलिंग्टन पियर) हे १९व्या शतकात, मालवाहतूक तसेच प्रवाश्यांची वाहतूक करणारे मुंबईमधील एक महत्त्वाचे बंदर होते. गेटवे ऑफ इंडिया येथेच बांधण्यात आलेले आहे.सध्या, एलिफंटा आयलंड येथे नावेतून जाण्यास या ठिकाणाचा वापर करण्यात येतो.

याचे मूळ नाव 'पल्ला' या माशांवरुन पडले ज्याची येथे फार पूर्वी विक्री होत असे. पोर्तुगिजांनी त्याचा अपभ्रंश 'पोल्लम' असा केला तर इंग्रजांनी 'अपोलो'. अशी आख्यायिका आहे. 'वेलिंग्टन पियर' या सध्याचे नावाऐवजी 'अपोलो बंदर' हे नाव अद्यापही स्थानिक लोकांत वापरल्या जाते कारण ते प्रचलित आहे.

वर्ग:मुंबई
वर्ग:महाराष्ट्रातील बंदरे
दक्षिण मुंबई

इवलेसे|180px|दक्षिण मुंबई
**दक्षिण मुंबई** हा महाराष्ट्राच्या मुंबई शहराचा भाग आहे. साधारण पूर्वीच्या साळशेत बेटाच्या प्रदेशात असलेला हा भागा माहीम पासून कुलाब्यापर्यंत मानला जातो. मुंबईतील व्यावसायिक भाग आणि उच्चभ्रू वस्ती असलेला हा प्रदेश भारतातील सगळ्यात श्रीमंत नागरी भाग आहे.

वर्ग:मुंबई
मिरा-भाईंदर

इवलेसे|मीरा रोड मधील इमारती
**मिरा-भाईंदर** हे मुंबई भारताच्या महाराष्ट्रातील मुंबई महानगर क्षेत्रातील एक शहर आणि महानगरपालिका क्षेत्र आहे. हे शहर ठाणे जिल्ह्यात आहे.

वर्ग:मिरा-भाईंदर
वर्ग:ठाणे जिल्हा
वर्ग:जुळी शहरे
कल्याण-डोंबिवली

इवलेसे|कल्याण-डोंबिवली महानगरपालिका
कल्याण आणि डोंबिवली ही ठाण्याजवळील जुळी शहरे आहेत. कल्याण, टिटवाळा आणि डोंबिवली या क्षेत्रांसह आसपासची अन्य काही गावे समाविष्ट करून कल्याण-डोंबिवली हे महापालिकेचे क्षेत्र तयार झाले आहे. याचे मुख्यालय कल्याण येथे आहे.

वर्ग:ठाणे जिल्हा
वर्ग:कल्याण-डोंबिवली
वर्ग:जुळी शहरे
वसई-विरार

[इवलेसे|[जिवदानी देवी येथून दिसणारा वसई-विरार परिसर]]

**वसई-विरार** महाराष्ट्राच्या मुंबई शहराचे दूरचे उपनगर आहे. वसई, विरार आणि नालासोपारा शहरांचे काम वसई-विरार शहर महानगरपालिकातर्फे चालते.

वर्ग:वसई-विरार
वर्ग:पालघर जिल्हा
वर्ग:जुळी शहरे
अणुशक्ती नगर

**अणुशक्ती नगर** मुंबई शहराच्या चेंबूर उपनगराचा भाग आहे. भाभा अणुसंशोधन केंद्र याच भागात आहे.

अणुशक्ती नगर, भाभा अणु संशोधन केंद्र, न्यूक्लिअर पॉवर कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया, कन्स्ट्रक्शन सर्व्हिसेस अँड इस्टेट मॅनेजमेंट, डायरेक्टरेट ऑफ अणुऊर्जा एज्युकेशन सोसायटी, मुंबई, महाराष्ट्र. अणू शक्ती म्हणजे संस्कृतमधील अणुशक्ती. ९ एकराहून अधिक क्षेत्रामध्ये पसरलेला, मुंबईतील भारत सरकारच्या अणु उर्जा विभागाच्या कर्मचाऱ्यांसाठी हा निवासी परिसर, ईशान्य मुंबईत आहे. अणुशक्तीनगर हा जगातील सर्वात मोठा वैज्ञानिक समुदाय असल्याचा दावा आहे. येथे परमाणु विज्ञान आणि तंत्रज्ञानातील खंडातील सर्वात मोठे केंद्रीय ग्रंथालय आहे.

१९६० च्या दशकाच्या सुरुवातीच्या काळात सरकारने मुंबईच्या दुर्गम भागात (त्यावेळी काय होते) अणु संशोधन (बीएआरसी पहा) सुविधेचा विस्तार करण्याचा निर्णय घेतला. हे शहर संशोधन केंद्राच्या उत्तरेस. ३ किमी अंतरावर आहे.

अणुशक्ती नगर हा एक नियोजित स्वयंपूर्ण समुदाय आहे जिची लोकसंख्या सुमारे ४५००० आहे. येथे निवासी फ्लॅट्स, स्थानिक किराणा दुकान, खेळ व करमणूक सुविधा, शाळा, वैद्यकीय दवाखाने, एक मोठे रुग्णालय, बँका, पोस्ट ऑफिस आणि मुंबईच्या अनेक भागात वाहतुकीचे दुवे आहेत. दोन्ही अणु संशोधन केंद्र आणि शहराची देखभाल केंद्र (फेडरल) सरकारने पुरविली जाते. हे परिसर विस्तृत आहे आणि गोवंडी, मानखुर्द, नवीन मंडाळा आणि ट्रॉम्बे या चार उपनगराच्या बाजूला पसरलेले आहे. इतर सुविधांमध्ये सामाजिक प्रसंग आणि मेळावे यासाठी दोन सामुदायिक केंद्रे, विविध विभागीय व सहकारी दुकाने, २ भोजनालय आणि २ क्रेच यांचा समावेश आहे. कॉलनीला वीज टाटा पॉवर आणि केबल (आणि अलिकडील केबलनेट) अनुसाट क्लबमार्फत पुरविली जाते. रहिवाशांच्या हितासाठी, जनसेवा खास शॉपिंग कार्टची सेवा देत आहे.

अणुशक्ती नगरात १७ उंचावरील आणि असंख्य इमारती आहेत, ज्यांचे ग्रेड आहेत, ते सपाट आकारावर अवलंबून असतात आणि डीएई कर्मचाऱ्यांना ज्येष्ठतेच्या आधारे वाटप करतात. या इमारतींचे नाव विशिष्ट आणि उत्कृष्ट पैलूंपैकी एक आहे, ज्यात नावं दिली दिली गेली आहेत - भारतीय वारसा नावे (नालंदा, हस्तिनापूर, पाटलिपुत्र, इंद्रप्रस्थ, तक्षशिला, कपिलवस्तु)

नद्या (सिंधू, सरस्वती, गोदावरी, नर्मदा, सरयू, अलकनंदा, भागीरथी, घाघरा, गोमती, गंगा, यमुना इ.)

हिमालयातील शिखर (कामत, अन्नपूर्णा, कंचनजंगा, धवलगिरी, नंदादेवी {नंदा देवी}, गौरीशंकर {गौरी शंकर}, एव्हरेस्ट कामेत इ.)

हिल-स्टेशन (व्यंकटगिरी, अल्मोडा, गुलमर्ग, माउंट अबू, मसूरी इ.), हिल-रेंज (सह्याद्री, विंध्या, सातपुरा, अरवल्ली, नीलगिरी इ.)

ऐतिहासिक स्थाने (सांची, अजिंठा, एलोरा, शांतिनिकेतन, श्रीनिकेतन, गोलकोंडा इ.)

प्रसिद्ध हिंदू तीर्थक्षेत्र (कैलास, बद्रीनाथ, केदारनाथ, द्वारका, सारनाथ इ.)

महान संत (मीरा, नामदेव, जयदेव, रामदास, तुलसीदास, कबीर, तुकाराम, चैतन्य इ.),

शास्त्रीय राग (रागमाला इमारती - मोहना, दीपक, मल्हार, दरबारी, रंजनी, ललित, भैरवी इ.).

वर्ग:मुंबईची उपनगरे
काळबादेवी

इवलेसे|१८९० मधील काळबादेवी

**काळबादेवी** हे दक्षिण मुंबईतील एक परिसर आहे. या परिसरात काळबादेवीचे मंदिर आहे.
## डॉ.एम.बी.वेलकर मार्ग
काळबादेवी परिसरातील चिराबाजार येथील चेऊलवाडी येथे असलेल्या एका रस्त्याला डॉक्टर मोतीराम बाळकृष्ण वेलकर यांच्या स्वातंत्र्य लढ्यातील सहभागाबद्दल व त्यांनी केलेल्या सामाजिक कार्याची आठवण राहावी म्हणून बृहन्मुंबई महानगरपालिकेने डॉ.एम बी वेलकर मार्ग असे नामकरण करून त्यांना गौरविण्यात आले आहे.

## संदर्भ व नोंदी
वर्ग:मुंबईची उपनगरे
माहुल

[इवलेसे|माहुल भागतील [रोहित (पक्षी)|रोहित (फ्लेमिंगो) पक्षींचे अभयारण्य]]

**माहुल** हा मुंबईतील चेंबूरच्या बाजूला असलेले एक क्षेत्र आहे. इथे कोळी लोकांची वसाहत जास्त प्रमाणात आहे.

वर्ग:मुंबईची उपनगरे
आरे दूध वसाहत

**आरे दूध वसाहत** मुंबईच्या गोरेगाव उपनगराचा एक भाग आहे. १९४९ साली वसवलेल्या या भागात आरे दूध या कंपनीचा दूध एकत्रीकरण व शुद्धीकरण करण्याचा कारखाना आहे. याच्या आसपास बगीचे, तलाव तसेच फिरण्यासाठीच्या जागा आहेत.

या भागात अंदाजे १,२८७ हेक्टर क्षेत्रात ३२ पशुपालनक्षेत्रे असून त्यात सुमारे १६,००० दुभती जनावरे आहेत.

वर्ग:मुंबई
वर्ग:वसाहती
कळंबोली

**कळंबोली** हे महाराष्ट्राच्या रायगड जिल्ह्यातील एक गाव व सिडकोने बनवलेला नवी मुंबई शहराचा एक नोड आहे. पनवेल शहरापासून जवळ असलेल्या कळंबोली येथे मुंबई–पुणे द्रुतगतीमार्ग व राष्ट्रीय महामार्ग ४ येऊन जुळतात. कळंबोली रेल्वे स्थानक मध्य रेल्वेच्या वसई रोड-रोहा रेल्वेमार्गवर असून कोकण रेल्वेमार्गे जाणाऱ्या काही संथ पॅसेंजर रेल्वेगाड्या येथे थांबतात. २००० साली कळंबोलीची लोकसंख्या ४०,००० होती.

## हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.

वर्ग:पनवेल
वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
मरोळ

**मरोळ** हे मध्य मुंबईच्या अंधेरी उपनगराचा भाग आहे. यात पूर्व अंधेरीतील मरोळ गाव, मरोळ नाका, मरोळ डेपो, मरोळ बस स्थानक आणि मरोळ पाइपलाइन, मरोळ एमआयडीसी, इ. भागांचा समावेश होते. मरोळ छत्रपती शिवाजी आंतरराष्ट्रीय विमानतळापासून जवळ आहे. येथे मरोळ नाका मेट्रो स्थानक देखील आहे.

वर्ग:मुंबईची उपनगरे
कामोठे

**कामोठे** हे महाराष्ट्राच्या रायगड जिल्ह्यातील एक गाव व सिडकोने वसवलेला नवी मुंबई शहराचा एक नोड आहे. कामोठे शहर शीव-पनवेल महामार्गनजीक पनवेल शहराच्या जवळ वसलेले असून ते प्रामुख्याने निवासी क्षेत्र आहे.

मुंबई उपनगरी रेल्वे हार्बर मार्गावरील मानसरोवर रेल्वे स्थानक कामोठ्यामध्येच स्थित आहे. तसेच वाहतूकीसाठी बेस्ट व एन.एम.एम.टी. ह्या बस सेवांचे अनेक मार्ग उपलब्ध आहेत.

## हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.

वर्ग:पनवेल
वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
वागळे इस्टेट

इवलेसे|वागळे इस्टेट येथील व्यावसायिक संकुल "नेपच्यून एलीमेंट".

**वागळे इस्टेट** महाराष्ट्राच्या ठाणे शहरातील एक भाग आहे.

वर्ग:ठाणे
गावंड बाग

**गावंड बाग** हे महाराष्ट्र राज्यात ठाणे शहरातील एक निवासी वसाहत आहे. हे उपवन तलावाच्या ईशान्य बाजूस स्थित आहे.
ठाणे शहरात गोखले रस्ता ते तीन हात नाका आणि पुढे मल्हार सिनेमा लागतो. मल्हार सिनेमाच्या पुढे लौकिक सोसायटीच्या जवळून भास्कर वसाहतीकडे एक रस्ता जातो.तो रस्ता गावंड पथ म्हणून ओळखला जातो.

वर्ग:ठाणे
नवघर

**नवघर** मुंबईच्या उत्तरेस असलेले छोटे गाव आहे. या गावाच्या दक्षिणेला वैतरणा खाडी, पश्चिमेला गायत्री डोंगर, उत्तरेला घाटीम गाव सफाळे पूर्व पासून ९ किमी अंतरावर असलेले हे गाव नवघर-घाटीम ग्रामपंचायतचा भाग आहे.

वर्ग:पालघर तालुक्यातील गावे
घोडबंदर रस्ता

250px|इवलेसे|

**राज्य महामार्ग ४२** किंवा **घोडबंदर रस्ता** हा महाराष्ट्राच्या ठाणे जिल्ह्यामधील एक प्रमुख व वर्दळीचा रस्ता आहे. २० किमी लांबीचा हा रस्ता मुंबई महानगर क्षेत्रामधील एक महत्त्वाचा दुवा आहे. ठाणे शहरामध्ये कापूरबावडी जंक्शनपाशी पूर्व द्रुतगती महामार्गापासून घोडबंदर रस्त्याची सुरुवात होते. तेथून साधारण उत्तर व पश्चिम दिशेस धावून हा रस्ता घोडबंदरापाशी पश्चिम द्रुतगती महामार्गाला मिळतो. 

वर्ग:ठाण्यामधील रस्ते
कोपरी

इवलेसे|कोपरी, ठाणे पूर्व, मधील दुकाने
**कोपरी** हा महाराष्ट्राच्या ठाणे शहराचा एक भाग आहे. ठाणे रेल्वे स्थानकाच्या पूर्व भागात वसलेला कोपरी प्रामुख्याने निवासी भाग असून येथील अनेक रहिवासी मुंबई क्षेत्रामध्ये चाकरमानी आहेत. तसेच येथे उच्च न्यायालय व इतर न्यायालयांमधील न्यायाधीशांचे बंगले आहेत. मराठी ही येथील सर्वाधिक वापरली जाणारी भाषा आहे.

पूर्व द्रुतगती महामार्ग व ठाणे रेल्वे स्थानक यांच्याजवळ स्थित असल्यामुळे कोपरी निवासासाठी पसंत केला जातो.

वर्ग:ठाणे
माणिकपूर

**माणिकपूर** मुंबईच्या उत्तरेस असलेले छोटे शहर आहे. वसईपासून जवळ असलेले हे गाव नवघर-माणिकपूर नगरपालिकेचा भाग आहे.

वर्ग:वसई तालुक्यातील गावे
उरण

**उरण** हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यात असलेल्या मुंबई महानगर क्षेत्रातील एक शहर आहे. येथे उरण नगर परिषद कार्यरत आहे.

मुंबई महानगर प्रदेश प्राधिकरण यामध्ये समावेश होतो. उरण येथे जवाहर लाल नेहरू पोर्ट आहे तसेच एर फोर्स स्टेशन व ओनजीसी प्रकल्प, नौदलाचा तळ देखील आहे.

उरण आणि पनवेलच्या मध्ये नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ होत आहे तसेच शिवडी-न्हावा शेवा सागरी पूल देखील उरण तालुक्यामध्ये चिरले येथे येतो. इत्यादींसाठी उरण हे महत्त्वाचे शहर आहे. येथून  राष्ट्रीय महामार्ग 348 व 348A येथुन जातो. नेरुळ -बेलापूर-उरण रेल्वे मार्ग पुर्ण झाले आहे. मात्र दर एका तासाने रेल्वे असल्याने हा रेल्वेमार्ग लोकल न वाटता शटलसेवा सारखी वाटते. 

वर्ग:रायगड जिल्हा
वाडा (पालघर)

वर्ग:पालघर जिल्ह्यातील गावे
वर्ग:रिकामी पाने
श्रीकांत जेना

**श्रीकांत जेना** (जून १८, इ.स. १९५०- हयात) हे काँग्रेस पक्षाचे नेते आहेत. ते इ.स. १९८९ आणि इ.स. १९९१च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये ओडिशा राज्यातील कटक लोकसभा मतदारसंघातून आणि इ.स. १९९६च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये ओडिशा राज्यातील केंद्रपाडा लोकसभा मतदारसंघातून जनता दलाचे उमेदवार म्हणून लोकसभेवर निवडून गेले.त्यांनी एच.डी. देवेगौडा आणि इंद्रकुमार गुजराल सरकारमध्ये संसदीय कार्यमंत्री म्हणून काम बघितले. नंतरच्या काळात त्यांनी काँग्रेस पक्षात प्रवेश केला. ते इ.स. २००९च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये काँग्रेसचे उमेदवार म्हणून ओडिशा राज्यातील बालासोर लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय संसदीय कार्यमंत्री
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:कटकचे खासदार
वर्ग:केंद्रपाडाचे खासदार
वर्ग:बालासोरचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म
प्रचितगड

**प्रचितगड** हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील एक किल्ला आहे.

रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील संगमेश्वर तालुक्याच्या शृंगारपूर या ऐतिहासिक गावाजवळ प्रचितगड आहे. या गडावर सह्याद्री पर्वतामधून वाट काढत जायचे म्हणजे बिकट परिस्थितीची व अनेक संकटांची प्रचिती घ्यावी लागते.

## गडावर जाण्याच्या वाटा
*शृंगारपूर गावामधून साडेचार तासांची अवघड चढण पार केल्यावर प्रचितगडावर पोहोचता येते.
*कंधारडोह येथून तीन तासांचे अंतर चालून गेल्यानंतर संगमेश्वर तालुक्यातील सह्याद्रीचा मुकुटमणी असलेल्या प्रचितगडावर पोहोचता येते.
*नेरदवाडी येथून किमान सहा तासांची पायपीट करावी लागते. नेरदवाडीतून तीन तासांचे अंतर मळेघाटमार्गे पार केल्यावर सातारा जिल्ह्याची हद्द लागते.
सातारा जिल्ह्याच्या हद्दीतून मार्गक्रमण करीत कंधार या प्रसिद्ध डोहावर जावे लागते. कंधार डोहाची छायाचित्रे व माहिती इंटरनेटवर असल्याने देशाच्या विविध राज्यांतून असंख्य तरुण पर्यटक हा प्रसिद्ध डोह पाहण्यासाठी येतात. 

## महत्त्वाची सूचना
चांदोली अभयारण्यातून वाट काढत जाण्यासाठी सोबत वाटाडे असणे महत्त्वाचे आहे. प्रचितगडावर चार तोफा व पडिक वास्तू असून येथील कातळाच्या तळघरात असणारे थंडगार पाणी म्हणजे निसर्गाचा एक चमत्कारच म्हणले पाहिजे.

## वैशिष्ट्य
रत्‍नागिरी, सातारा, सांगली व कोल्हापूर या चार जिल्ह्यांची हद्द पार करून प्रचितगडावर पोहोचता येते व हा एक धाडसी अनुभव ठरतो.

## पाहण्यासारखी ठिकाणे
*चांदोली राष्ट्रीय उद्यान
*चांदोली धरण
*कंधार डोह

## हे सुद्धा पहा
*शृंगारपूर

## बाह्य दुवे
*चिपळूण नगरपरिषदेच्या संकेतस्थळावरील माहीती 

वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले
कंधार डोह

**कंधार डोह** हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील एक पर्यटनस्थळ आहे.
चांदोली राष्ट्रीय उद्यानात नव्याने होणाऱ्या सह्याद्री व्याघ्र प्रकल्पाच्या वाटेने प्रचितगडावर जाणे थोडे सोपे असले, तरी नेरदवाडी येथून किमान सहा तासांची पायपीट करावी लागते. नेरदवाडीतून ३ तासांचे अंतर मळेघाटमार्गे पार केल्यावर सातारा जिल्ह्याची हद्द लागते.
सातारा जिल्ह्याच्या हद्दीतून मार्गक्रमण करीत कंधार या प्रसिद्ध डोहावर जाता येते.

## वैशिष्ट्य
कंधार डोहाची छायाचित्रे व माहिती इंटरनेटवर असल्याने देशाच्या विविध राज्यांतून असंख्य तरुण पर्यटक हा प्रसिद्ध डोह पाहण्यासाठी येतात. कंधार डोहाचा परिसर म्हणजे निसर्गाचा एक अद्भुत चमत्कार असून येथे बारमाही पाणी असल्याने या पाण्यासाठी जंगली श्वापदांचा या परिसरात कायम वावर असतो. वरून खाली कोसळणारे पाणी आपण नजरेने पाहूही शकत नाही एवढी येथील धबधब्याची खोली आहे. या डोहाजवळून चांदोली या मोठय़ा धरणाचा सुंदर परिसर पहायला मिळतो.

*कंधारडोह येथून तीन तासांचे अंतर चालून गेल्यानंतर संगमेश्वर तालुक्यातील सह्याद्रीचा मुकुटमणी असलेल्या प्रचितगडावर पोहोचता येते.

## हे सुद्धा पहा 
* प्रचितगड
* चांदोली राष्ट्रीय उद्यान
* चांदोली धरण

## बाह्य दुवे
वर्ग:महाराष्ट्रातील पर्यटनस्थळे