एमिलिया रोमान्या ग्रांप्री

**एमिलिया-रोमान्या ग्रांप्री** () ही फॉर्म्युला वन ह्या कार शर्यतीच्या सर्वोच्च श्रेणीमधील एक शर्यत आहे. ही शर्यत इटली देशाच्या एमिलिया-रोमान्या शहरामधील अटोड्रोमो इंटरनाझिनोल एन्झो ई डिनो फेरारी ह्या ट्रॅकवर दरवर्षी भरवली जाते. अटोड्रोमो इंटरनाझिनोल एन्झो ई डिनो फेरारी या सर्किटला इमोला सर्किट पण म्हणतात.
## सर्किट
### इमोला सर्किट
इमोला सर्किट, अधिकृतपणे "ऑटोड्रोमो इंटरनॅझियोनाले एन्झो ए दिनो फेरारी" म्हणून ओळखला जातो.

### अटोड्रोमो इंटरनाझिनोल एन्झो ई डिनो फेरारी
ऑटोड्रोमो इंटरनॅझियोनाले एन्झो ए दिनो फेरारी, हा एक ४.९०९ किमी (३.०५० मैल) लांबीचा मोटर रेसिंग ट्रॅक आहे. हा ट्रॅक इटलीच्या एमिलिया-रोमान्या प्रदेशातील इमोला शहरात, बोलोन्याच्या पूर्वेला सुमारे ४० किलोमीटर (२५ मैल) अंतरावर आहे. सुरुवातीला मोटरसायकल रेसिंगसाठी वापरल्या गेलेल्या या ट्रॅकवर पहिली शर्यत १९५३ मध्ये झाली होती. या ट्रॅकला FIA ग्रेड वन परवाना आहे. हा ट्रॅक फेरारी कार कंपनीचे संस्थापक एन्झो फेरारी (१८९८–१९८८) आणि त्यांचा मुलगा आल्फ्रेडो "दिनो" फेरारी (१९३२–१९५६) यांच्या नावावरून ठेवण्यात आला आहे. १९५३ ते १९५६ पर्यंत याला "ऑटोड्रोमो दी इमोला" आणि १९५७ ते १९८८ पर्यंत "ऑटोड्रोमो दिनो फेरारी" असे म्हटले जात होते.

इमोलाने १९६३ मध्ये इमोला ग्रांप्री आणि १९७९ मध्ये दिनो फेरारी ग्रांप्री अशा नॉन-चॅम्पियनशिप फॉर्म्युला वन शर्यती आयोजित केल्या. अधिकृत चॅम्पियनशिप शर्यतींसाठी इमोला सर्किटचा वापर १९८० च्या इटालियन ग्रांप्रीसाठी आणि १९८१ ते २००६ पर्यंत दरवर्षी सॅन मरीनो ग्रांप्रीसाठी करण्यात आला. या ट्रॅकबाबत सुरक्षा चिंता विशेषतः १९८० आणि १९९० च्या दशकात वाढल्या. विशेषतः वेगवान टॅम्बुरेलो वळणावर अनेक अपघात झाले, ज्यामुळे १९९४ मध्ये प्रसिद्ध ड्रायव्हर ॲर्टन सेना यांसह अनेक चालकांचा मृत्यू झाला. यानंतर ट्रॅकवरील वेग कमी करण्यासाठी अनेक ठिकाणी चिकेन्स (अवरोधक वळणे) तयार करण्यात आले. त्यामुळे ट्रॅकचे स्वरूप बदलले, आणि उंच कर्ब्जमुळे चालकांना समस्या देखील उद्भवल्या.

२००७ पासून फॉर्म्युला वनने इमोला येथे शर्यती बंद केल्या, त्यानंतर ट्रॅकच्या मालकांनी ट्रॅक व पिट-लेन सुविधांच्या व्यापक पुनर्बांधणीचे काम सुरू केले. हे काम पूर्ण झाल्यानंतर २०१७ पासून फॉर्म्युला वन पुन्हा इमोलाला आणण्याचा करार करण्यात आला, परंतु कायदेशीर वादांमुळे हे शक्य झाले नाही. अखेरीस, २०२० मध्ये फॉर्म्युला वन इमोलाला परतले, तेव्हापासून येथे "एमिलिया-रोमान्या ग्रांप्री" आयोजित करण्यात येत आहे. इमोला येथे फॉर्म्युला वन शर्यती होत असताना, हा ट्रॅक जवळच्या मारानेल्लो शहरात स्थित "स्कुडेरिया फेरारी" संघाच्या होम ट्रॅकपैकी एक मानला जातो.

या ट्रॅकवर सुपरबाइक वर्ल्ड चॅम्पियनशिप, मोटोक्रॉस वर्ल्ड चॅम्पियनशिप, वर्ल्ड टूरिंग कार चॅम्पियनशिप आणि युरोपियन ले मान्स सिरीज यांसारख्या इतर अनेक मोटरस्पोर्ट्स शर्यती देखील आयोजित करण्यात आल्या आहेत. तसेच अनेक सायकलिंग शर्यतींमध्ये देखील या ट्रॅकचा उपयोग करण्यात आला आहे, जसे की जिरो दि'इटालियाचे काही टप्पे आणि UCI रोड वर्ल्ड चॅम्पियनशिप.

## इतिहास 
### २०२०–२०२१ 
२०२० मध्ये कोविड-१९ साथीमुळे मूळ नियोजित स्पर्धा कॅलेंडरमध्ये मोठे बदल झाले, अनेक शर्यती रद्द करण्यात आल्या. त्यामुळे "एमिलिया-रोमान्या ग्रांप्री" ही नवी स्पर्धा सुधारित कॅलेंडरमध्ये समाविष्ट करण्यात आली, जी सुरुवातीला एकदाच होणार होती. ही स्पर्धा दोन दिवसांच्या विशेष स्वरूपात झाली, ज्यामध्ये शनिवारी फक्त एकच सराव सत्र होते. पात्रता फेरीत मर्सिडीजचा वालट्टेरी बोट्टास पोल पोझिशनवर आला, तर शर्यत लुईस हॅमिल्टनने जिंकली.

२०२० मध्ये केवळ एकदाच होणारी ही स्पर्धा कोविड-१९ च्या निरंतर प्रभावामुळे २०२१ मध्येही आयोजित करण्यात आली, ती स्थगित झालेल्या चिनी ग्रांप्रीच्या जागी १८ एप्रिल रोजी घेण्यात आली. लुईस हॅमिल्टनने पोल पोझिशन घेतली, पण शर्यत मॅक्स व्हर्सटॅपनने जिंकली.

### २०२२–२०२५ 
स्पर्धा सलग तिसऱ्या वर्षी २०२२ च्या कॅलेंडरमध्ये सामील झाली, आणि प्रथमच "स्प्रिंट" स्वरूपाची शर्यत घेतली गेली. आयोजकांनी ही स्पर्धा २०२५ पर्यंत चालू ठेवण्यासाठी करार केला.

२०२३ची स्पर्धा पूर आणि मुसळधार पावसामुळे रद्द झाली.

२०२४ आणि २०२५ च्या शर्यती मॅक्स व्हर्सटॅपनने जिंकल्या.

### समाप्ती 
जून २०२५ मध्ये घोषित करण्यात आले की २०२६ पासून इमोला येथे फॉर्म्युला वन शर्यती होणार नाहीत, एमिलिया-रोमान्या GP ऐवजी माद्रिदमधील "माद्रिंग" सर्किटला स्थान दिले गेले.

## विजेते 
### वारंवार विजेते चालक
***ठळक दर्शवलेले** चालक फॉर्म्युला वनच्या चालु हंगामात भाग घेत आहेत.*
*गुलाबी दर्शवलेली शर्यत, फॉर्म्युला वनची शर्यत नाही आहे.*

### वारंवार विजेते कारनिर्माता
***ठळक दर्शवलेले** कारनिर्माता फॉर्म्युला वनच्या चालु हंगामात भाग घेत आहेत.*
*गुलाबी दर्शवलेली शर्यत, फॉर्म्युला वनची शर्यत नाही आहे.*

### वारंवार विजेते इंजिन निर्माता
***ठळक दर्शवलेले** इंजिन निर्माता फॉर्म्युला वनच्या चालु हंगामात भाग घेत आहेत.*
*गुलाबी दर्शवलेली शर्यत, फॉर्म्युला वनची शर्यत नाही आहे.*

### हंगामानुसार विजेते
***ठळक दर्शवलेले** कारनिर्माता फॉर्म्युला वनच्या चालु हंगामात भाग घेत आहेत.*
*गुलाबी दर्शवलेली शर्यत, फॉर्म्युला वनची शर्यत नाही आहे.*

## हे सुद्धा पहा 
# फॉर्म्युला वन
# 
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी
# फॉर्म्युला वन चालक यादी
# फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:फॉर्म्युला वन ग्रांप्री
वर्ग:एमिलिया रोमान्या ग्रांप्री