open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
काकतीय

येथील रामप्पा मंदिर]]

'*** या वंशातील हे देवगीरीच्या सोमवंशी यादव वंशातील होते परंतु  प्रादेशिक काकती देवीवर श्रद्धा व उपासक असल्यामुळे त्यांना काकतीय हे संबोधन लागले. काकतीयांचा आंध्रातील स्वतंत्र राजे म्हणून उदय इ.स. ११५०च्या सुमारास झाला. चालुक्यांची सत्ता झुगारून काकतीयांनी वरंगळ येथे स्वतंत्र राज्य स्थापन केले . 

तेराव्या शतकाच्या मध्यापर्यंत त्यांनी विजगापट्टण, चेट्टूर, गुलबर्गा हा प्रदेशही आपल्या ताब्यात घेतला.

## काकतीय साम्राज्यातील राजे
***यर्रय्या उर्फ बेतराज पहिला** (इ.स. १००० ते १०५०)

***प्रोळराज पहिला** (इ.स. १०५० ते १०८०)

***बेतराज दुसरा** (इ.स. १०८० ते १११५)

***प्रोळराज दुसरा** (इ.स. १११५ ते ११५८)

***रुद्रदेव उर्फ प्रतापरुद्र पहिला** (इ.स. ११५८ ते ११९७)

***महादेव** (इ.स. ११९७)

***गणपती** (इ.स. ११९८ ते १२६१)

***रुद्रमा** (गणपतीची मुलगी)(इ.स. १२६१ ते १२९६)

***प्रतापरुद्र दुसरा*' (रुद्रमेच्या मानलेल्या मुलीचा मुलगा)(इ.स. १२९६ ते १३२६)

## राजांची कामगिरी
काकतीय वंशातील बेतराज पहिला याचे राज्य कोरवी प्रदेशावर होते. नळगुंदा जिल्ह्याचा काही भागही त्याच्या राज्यात होता. याचा मुलगा प्रोळराज पहिला याने चालुक्यांच्या वतीने अनेक राजांशी संग्राम करून विजय मिळविले होते म्हणून त्याला हनमकोंडाच्या भोवतालचा भाग बक्षीस मिळाला होता. त्याचा मुलगा बेतराज दुसरा यानेही चालुक्य विक्रमादित्य सहावा याच्या वतीने लढाया जिंकल्या म्हणून त्यालाही सब्बिनाडू हा प्रदेश बक्षीस मिळाला होता. त्याने अनमकोंड येथे आपली राजधानी स्थापन केली. बेतराज दुसरा याचा मुलगा प्रोळ दुसरा याने मात्र चालुक्यांचे मांडलिकत्व झुगारून दिले. प्रोळ दुसरा याचा मुलगा प्रतापरूद्र याने त्याच्या राज्यात सामंतांनी केलेली बंडे मोडून काढली. कर्नुल हा नवा भाग जिंकून आपल्या राज्याला जोडला. याच्या काळातच आंध्रात अनेक मंदिरे बांधली गेली. काकतीय वंशातील गणपती हा महापराक्रमी राजा होता. त्याने बहुतेक सगळा आंध्रदेश जिंकून आपला राज्यविस्तार केला. कांची व नेल्लोर हे तामिळनाडूमधले प्रदेशही त्याने जिंकून घेतले. याने अनमकोंड येथून राजधानी हलवून वरंगळ येथे आणली. गणपतीच्या राजवटीनंतर त्याची मुलगी रुद्रमा ही गादीवर आली. मार्कोपोलो हा प्रवासी रुद्रमा हिच्या कारकिर्दीतच इ.स. १२९३ साली मोटुपल्ली बंदरात उतरला होता. रुद्रमेवर यादवराज महादेव याने चाल करून तिचा पराभव केला त्यामुळे तिची सत्ता दुर्बळ झाली. अनेक सामंतांनीही स्वातंत्र्य पुकारले. रुद्रमेनंतर तिच्या मानलेल्या मुलीचा मुलगा प्रतापरुद्र दुसरा हा गादीवर आला. उत्तरेकडून आलेल्या मुघल आक्रमणापुढे त्याचा टिकाव लागला नाही. इ.स. १६२६ मध्ये उलुघखान याने वरंगळवर स्वारी करून प्रतापरुद्राला कैद केले व काकतीय साम्राज्याचा अस्त झाला.

## इतर
काकतीय राजे व त्यांचे सरदार विद्या व कलांचे भोक्ते होते. त्यांनी आंध्रात प्रचंड देवालये बांधली. वरंगळ येथील हजार खांबांचे मंदिर, पालमपेठ येथील रुद्रेश्वराचे मंदिर, पिल्ललमर्री येथील रेड्डी सरदारांनी बांधलेली मंदिरे ही सर्व काकतीय शिल्पकलेची स्मारके आहेत. पाखालराम व लखनाराम येथील तलावही याच काळात बांधले गेले.

## संदर्भ व नोंदी
वर्ग:काकतीय साम्राज्य
वर्ग:आंध्र प्रदेशचा इतिहास
वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०११

वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ आपला बांगलादेश दौरा संपवून लगेचच भारतात आला. दौऱ्यावर ३-कसोटी व ५-एकदिवसीय सामनांची मालिका खेळविली गेली. नोव्हेंबर ६ रोजी सुरू झालेल्या या मालिकेतील पहिल्या कसोटी सामन्याच्या तिसऱ्या दिवशी भारताचा सचिन तेंडुलकर १५,००० एकूण कसोटी धावा काढणारा सर्वप्रथम फलंदाज झाला.

=संघ=

=कसोटी मालिका=
### १ली कसोटी
### २री कसोटी
### ३री कसोटी
=एकदिवसीय मालिका=
### १ला एकदिवसीय सामना
### २रा एकदिवसीय सामना
### ३रा एकदिवसीय सामना
### ४था एकदिवसीय सामना
### ५वा एकदिवसीय सामना
=संदर्भ आणि नोंदी=

## बाह्य दुवे
* मालिका मुख्यपान - इएसपीएन क्रिकइन्फो

२०११
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघाचे भारतीय दौरे
वर्ग:इ.स. २०११ मधील खेळ
सुबल सरकार

**सुबल सरकार** (अंदाजे १९३५ - १२ नोव्हेंबर, इ.स. २०११; मुंबई, महाराष्ट्र) हे बंगाली नृत्यदिग्दर्शक होते. त्यांनी चार दशकांच्या कारकिर्दीत सुमारे ९५ मराठी, हिंदी, पंजाबी, बंगाली, भोजपुरी, नेपाळी चित्रपटांसाठी नृत्यदिग्दर्शन केले.

सरकारांचा जन्म बांग्लादेशात झाला. नंतर त्यांचे कुटुंबीय कोलकात्यास हलले. कलाकार म्हणून कारकीर्द घडवायचे स्वप्न उराशी घेऊन सुबल सरकार मुंबईत आले. मुंबईत आल्यावर आरंभी त्यांनी फळविक्रीचा व्यवसाय केला. या काळात नृत्यदिग्दर्शक *सचिन शंकर* यांच्याशी त्यांची ओळख झाली. त्यांनी नॄत्यदिग्दर्शन केलेले *माहेरची साडी*, *पांडू हवालदार*, *रामराम गंगाराम* हे मराठी चित्रपट खूप गाजले.

१२ नोव्हेंबर, इ.स. २०११ रोजी मुंबई, महाराष्ट्र येथील परळ उपनगरातल्या निवासस्थानी त्यांचा मॄत्यू झाला.

## संदर्भ 
वर्ग:बंगाली नर्तक
वर्ग:मराठी चित्रपट नृत्यदिग्दर्शक
वर्ग:इ.स. १९३५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०११ मधील मृत्यू
वर्ग:बंगाली व्यक्ती
नॅशनल हॉकी लीग

**नॅशनल हॉकी लीग** (इंग्लिश: National Hockey League; ) ही कॅनडा व अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने देशांमधील एक व्यावसायिक आइस हॉकी खेळाची संघटना (लीग) आहे. नॅशनल हॉकी लीगची स्थापना २२ नोव्हेंबर १९१७ रोजी मॉंत्रियाल शहरामध्ये करण्यात आली. सध्या ३० खाजगी अमेरिकन व कॅनेडियन आईस हॉकी संघ नॅशनल हॉकी लीगचे सदस्य आहेत.

## सध्याचे संघ 
center|600 px|thumb|कॅनडा व अमेरिकेच्या नकाशावरील एन.एच.एल. संघ

वर्ग:आइस हॉकी
वर्ग:अमेरिकेतील व्यावसायिक सांघिक खेळ
बलोच जमात

**बलोच** वा **बलूच** ही पाकिस्तानाच्या नैऋत्येकडील बलोचिस्तान प्रांत व इराणच्या सिस्तान व बलूचेस्तान प्रांत, या भूप्रदेशांत राहणारी एक जमात आहे. हे लोक इराणी भाषाकुळात गणली जाणारी बलोच भाषा बोलतात. बलोच भाषेत प्राचीन अवेस्ताई भाषेच्या खुणा आढळतात. बलोच लोक टोळ्यांनी राहतात. ते डोंगराळ व वाळवंटी भागांत राहतात व आसपासच्या समुदायांपेक्षा आगळी अस्मिता टिकवून आहेत.

इ.स. २००९ सालच्या अंदाजानुसार बलोच समाजाची लोकसंख्या ९० लाख होती. यातील सुमारे ६०% लोकसंख्या पाकिस्तानाच्या बलोचिस्तान प्रांतात, तर उर्वरित २५% इराणाच्या सिस्तान व बलूचेस्तान प्रांतात राहतात. पाकिस्तानातील सिंध व पंजाब प्रांतांच्या दक्षिण भागातदेखील बलोच लक्षणीय संख्येने राहतात. अफगाणिस्तान, तुर्कमेनिस्तान, ओमान, बहरीन, कुवैत व आफ्रिकेच्या  काही भागांतही त्यांची वस्ती आहे. बलोच जमातीचे लोक अधिकतर सुन्नी इस्लामाचे अनुयायी आहेत. इराणमध्ये शिया समाज बहुसंख्य असल्याने, तेथे यांची वेगळी धार्मिक ओळख आहे.

## संदर्भ व नोंदी
वर्ग:पाकिस्तानी समाज
वर्ग:वांशिकता
संगीत नाटक अकादमी

**संगीत नाटक अकादमी** ही भारत सरकारने दिल्लीमध्ये स्थापन केलेली एक राष्ट्रीय स्तरावरील संगीत व नाट्य कलेची ॲकॅडमी आहे. 

## स्थापना
## उद्देश
## कार्यक्रम
## पुरस्कार
## बाह्य दुवे 
*The official website of the Sangeet Natak Akademi 
**An agenda for the arts*, Frontline magazine (द हिंदू), February 15 - 28, 2003  - article on 50th anniversary
*Data Bank on Traditional/Folk performances
*Current events  page on the website (*slightly outdated*)
*The Academy's Official List of Award winners .
*D. G. Godse The Academy's Awardee 1988
*carnatic india a portal on Indian classical fine arts .
*Akdemi Music.

वर्ग:संगीत
वर्ग:सरकारी संस्था
वर्ग:पुरस्कार
सुब्रमण्यन स्वामी

**डॉ. सुब्रमण्यन स्वामी** अथवा **सुब्रमण्यम स्वामी** (१५ सप्टेंबर, इ.स. १९३९,चेन्नई - हयात)  एक भारतीय नेता, शिक्षणतज्ज्ञ, प्राध्यापक व एक अर्थशास्त्रज्ञ आहेत. सध्या ते जनता पक्षाचे राष्ट्रीय अध्यक्ष आहेत.

## राजकीय कारकीर्द 
सुब्रमण्यम स्वामी ५ वेळा भारतीय लोकसभेत खासदार राहिले आहेत. ते १९९० -९१ या काळात केंद्र सरकारमध्ये कॅबिनेट मंत्री - व्यापार, कायदा व न्याय मंत्री  होते.

## सामाजिक लढा व कार्य 
त्यांनी कायम आपल्या तत्त्वांसाठी निर्भयपणे  संघर्ष केला आहे. आणीबाणी दरम्यान ऐतिहासिक साहसी संघर्ष, तिबेट मधील कैलाश-मानसरोवर यात्री मार्ग खुला करण्यासाठी प्रयत्न, भारत - चीन संबंधांत सुधारणा, भारत - इस्रायल  संबंधांत सुधारणा, आर्थिक सुधारणा व हिंदू पुनरुत्थान, इत्यादी काही बाबी त्यांच्या ठळक कार्यांपैकी आहेत. 

२ जी तरंग भ्रष्टाचार उघड करून दोषींवर कारवाई करवण्यात त्यांच्या न्यायालयीन लढाईचा मोठा हात आहे.  

## संदर्भ
## बाह्य दुवे 
*Kashmir Hindu Foundation interviews Subramaniam Swamy
*Subramaniam Swamy's views on the influence of Hinduism
*An article by Dr. Subramanian Swamy on how to face defamation litigation 
*Basic Islam for Hindu Dhimmis  – Subramanian Swamy
*The Assassination of Rajiv Gandhi: unanswered questions and unasked queries
* Video Dr.Subramanian Swamy's Views About Sonia Gandhi & Rahul Gandhi 
* All about Subramaniam Swamy
* Rise of Subramaniam Swamy in Tamil Nadu politics

वर्ग : भारतीय अर्थशास्त्रज्ञ
वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय कायदामंत्री
२०११ स्पॅनिश ग्रांप्री

**२०११ स्पॅनिश ग्रांप्री** (अधिकृत **ग्रान प्रिमीयो डी इस्पाना सान्तान्देर**) ही एक फॉर्म्युला वन शर्यत आहे, जी २२मे २०११ रोजी बार्सिलोना येथील सर्किट डी काटलुन्या येथे आयोजित करण्यात आली. ही शर्यत २०११ फॉर्म्युला वन हंगामाची पाचवी शर्यत आहे.

६६ फेऱ्यांची ही शर्यत सेबास्टियान फेटेल ने रेड बुल रेसिंग-रेनोल्ट एफ१साठी जिंकली. लुइस हॅमिल्टन ने दुसऱ्या क्रमांकावर उपविजेता होत मॅकलारेन-मर्सिडीज-बेंझसाठी ही शर्यत जिंकली व जेन्सन बटन ने गत विजेता व तिसरा क्रमांकावर मॅकलारेन-मर्सिडिज-बेंझसाठी ही शर्यत जिंकली.

## निकाल 
### पात्रता फेरी 
### मुख्य शर्यत 
## निकालानंतर गुणतालिका 
### चालक अजिंक्यपद गुणतालिका 
### कारनिर्माता अजिंक्यपद गुणतालिका 
## हे सुद्धा पहा 
# फॉर्म्युला वन
# स्पॅनिश ग्रांप्री
# २०११ फॉर्म्युला वन हंगाम
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी
# फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:स्पॅनिश ग्रांप्री
वर्ग:२०११ फॉर्म्युला वन हंगाम
आयटीसी संगीत संशोधन अकादमी

आयटीसी संगीत रिसर्च अकादमी (इंग्रजी लघुरूप : ITC-SRA) एक हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीत अकादमी असून, ती कलकत्याच्या इंडियन टोबॅको कंपनी - आयटीसी लिमिटेड या खाजगी कंपनी द्वारे चालवली जाते.  
हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीत व गुरुशिष्य परंपरेचे संरक्षण व संवर्धन करण्याच्या उद्देशाने १९७८ साली या संस्थेची स्थापना करण्यात आली.

हिराबाई बडोदेकर (किराणा घराणे), निसार हुसेन खान (रामपुर-सहसवान्), निवृत्ती बुवा सरनाईक (जयपूर घराणे), लताफत हुसैन खान (आग्रा घराणे), अजय चक्रवर्ती (पतियाळा घराणे) , उल्हास कशाळकर (ग्वाल्हेर घराणे) , इत्यादी प्रमुख संगीतकार गुरू म्हणून येथे कार्यरत होते.  

अजय चक्रवर्ती, राशीद खान, अरुण भादुड़ी, शुभ्रा गुहा, कौशिकी चक्रवर्ती, शशांक मक्तेदार, ओंकार दादरकर, समर्थ नगरकर, अरशद अली खान, शांतनु भट्टाचार्य, अनिरुद्ध भट्टाचार्य, अबीर हुसैन (सरोद), सप्रतीक सेन गुप्ता (सतार) यांसारखे अनेक कलाकार या अकादमीत प्रशिक्षित झाले आहेत.

## बाह्य दुवे 
* आयटीसी संगीत रिसर्च अकादमी, मुख्य जालपृष्ठ

## संदर्भ
झंग

**झंग** हे पंजाब, पाकिस्तानामधील एक शहर आहे. झंग जिल्ह्याचे मुख्यालय येथे आहे. चिनाब नदीच्या पूर्व किनाऱ्यावर हे शहर, लाहोर पासून २१० किलोमीटर अंतरावर आहे. इ.स. १९९८च्या जनगणनेनुसार याची लोकसंख्या ३८७,४१८ इतकी होती.

वर्ग:पाकिस्तानमधील शहरे
झंग जिल्हा

पंजाब, पाकिस्तान मधील एक जिल्हा आहे.

वर्ग:पाकिस्तान
वर्ग:पंजाब (पाकिस्तान)
हिंदुपदपादशाही

**हिंदुपदपादशाही** हा भारतीय क्रांतिकारक विनायक दामोदर सावरकर यांनी इंग्लिश भाषेत लिहिलेला एक ऐतिहासिक ग्रंथ आहे. 

ब्रिटिश व त्यांचे अनुयायी असलेले इतर भारतीय इतिहासकार करीत असलेल्या मराठी इतिहासाचे विकृतीकरण थांबवून, शिवाजी महाराज व त्यांचे वंशज यांनी स्थापन करून वाढवलेल्या व उत्कर्षाप्रत नेलेल्या हिंदुपदपादशाहीचा खरा इतिहास व मराठ्यांच्या ऐतिहासिक कामगिरीची माहिती भारतातीलच नव्हे, तर जगभरातील सर्व लोकांना व्हावी यासाठी त्यांनी तो प्रथम इंग्लिश भाषेत लिहिला.

मराठे लुटारू नव्हते, तर ते इस्लामी आक्रमणापासून हिंदूंना मुक्त करण्यासाठी लढले, असे यात प्रतिपादले आहे.

## बाह्य दुवे 
*
*
*

वर्ग:इंग्लिश साहित्य
वर्ग:विनायक दामोदर सावरकर
लाल किताब

**लाल किताब** (उर्दू:  لالکتاب ; मराठी अर्थ: *लाल पुस्तक*) हा फलज्योतिषविषयक पाच ग्रंथांचा संग्रह आहे. भारतातील पंजाब प्रदेशातील *फरवाला* (वर्तमान जालंधर जिल्ह्यात) गावातील रहिवासी *"पंडित"* *रूपचंद जोशी* यांनी इ.स. १९३९ साली हे पाच ग्रंथ लिहिले. मुळात उर्दू व फारसी भाषांत लिहिलेले हे ग्रंथ सामुद्रिक व समकालीन ज्योतिषीय पद्धतींवर आधारित आहे.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:साहित्य
वर्ग:फलज्योतिष
स्प्रेडशीट

thumb|420px|ओपन ऑफिस.ऑर्ग *कॅल्क* स्प्रेडशीट सॉफ्टवेराचे दृश्य
**स्प्रेडशीट** किंवा **कोष्टकप्रणाली** (इंग्लिश: *Spreadsheet*) हा उपयोजन सॉफ्टवेरांचा एक प्रकार आहे. यात हिशेब करणाऱ्या कागदी कोष्टकाप्रमाणे अनेक रकाने असतात. हे रकाने अनेक ओळी व स्तंभांच्या परस्परछेदी रचनेत मांडलेले असतात. 

स्प्रेडशिटातील प्रत्येक रकान्यात अल्फान्यूमरिक, अक्षरी, संख्यात्मक मूल्ये, अथवा सूत्रे भरता येतात. एखाद्या रकान्यातील माहिती किंवा मूल्य ही अन्य एका किंवा अनेक रकान्यांतील माहिती किंवा मूल्य बदलल्यास कशाप्रकारे बदलेल अथवा सोडवली जाईल, हा संबंध म्हणजे स्प्रेडशीट सॉफ्टवेरातील सूत्र होय. स्प्रेडशिटाचा वापर वित्तीय/ आर्थिक, शास्त्रीय, तसेच गणिती आकडेमोडींसाठी केला जातो. एक रकाना बदलला, तरीही संपूर्ण कोष्टक स्वतःहून  पुनर्गणना होऊन बदलू शकण्याची सुविधा, हे याचे मुख्य बलस्थान होय. त्याचप्रमाणे यांत कोष्टकातील माहितीवर आधारित, विविध प्रकारचे आलेखही रेखता येतात.

*व्हिजीकॅल्क* हे पहिले इलेक्ट्रॉनिक स्प्रेडशीट मानले जाते. अ‍ॅपल-२ संगणकाच्या यशात व स्प्रेडशीट सॉफ्टवेर प्रकाराच्या प्रसारात त्याचा मोठा वाटा होता. डॉस संगणक कार्यप्रणाली प्रचलित असताना *लोटस १-२-३* हे स्प्रेडशीट सॉफ्टवेर लोकप्रिय होते. विंडोज व मॅकिंटॉश या प्लॅटफॉर्मांवर मायक्रोसॉफ्ट एक्सेल हे स्प्रेडशीट सॉफ्टवेर सर्वाधिक लोकप्रिय आहे. 

मुक्त सॉफ्टवेरांमध्ये ओपन ऑफिस *कॅल्क* हे बरेच लोकप्रिय आहे. आंतरजालावरही *गूगल स्प्रेडशीट* ही ऑनलाइन स्प्रेडशीट सेवा उपलब्ध आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:उपयोजन सॉफ्टवेर
आयटीसी लिमिटेड

150px|right|thumb
**आयटीसी लिमिटेड** () हा कोलकाता, पश्चिम बंगाल, भारत येथे मुख्यालय असलेला सार्वजनिक उद्योगसमूह आहे. हा चार उद्योगक्षेत्रांमध्ये काम करतो: जलद खपाच्या ग्राहकोपयोगी वस्तू (एफएमसीजी), हॉटेल, पुठ्ठ्याचे (कार्ड बोर्ड) व कागदी पॅकेजिंग आणि शेतकी व्यापार. या उद्योगसमूहाची वार्षिक उलाढाल सुमारे ७ अब्ज अमेरिकन डॉलर आहे. तंबाखूजन्य उत्पादनांमध्ये ही भारतातील सर्वांत मोठी कंपनी आहे.

## इतिहास
### तंबाखू व्यवसाय आणि सुरुवातीची वर्षे
"आयटीसी लिमिटेड" चे मूळ नाव "इम्पीरियल टोबॅको कंपनी ऑफ इंडिया लिमिटेड" होते, त्यानंतर W.D आणि H.O. 24 ऑगस्ट 1910 रोजी कोलकाता येथे नोंदणीकृत ब्रिटिश-मालकीची कंपनी म्हणून विल्स.  कंपनी प्रामुख्याने कृषी संसाधनांवर आधारित असल्याने, तिने 1911 मध्ये भारताच्या दक्षिणेकडील भागातील शेतकऱ्यांसोबत पानांच्या तंबाखूचे उत्पादन करण्यासाठी भागीदारी केली. कंपनीच्या छत्राखाली, 1912 मध्ये आंध्र प्रदेशातील गुंटूर जिल्ह्यात "इंडियन लीफ टोबॅको डेव्हलपमेंट कंपनी लिमिटेड" ची स्थापना झाली. कंपनीचा पहिला सिगारेट कारखाना 1913 मध्ये बंगळुरू येथे उभारण्यात आला. 

1928 मध्ये, कंपनीच्या मुख्यालयासाठी, कलकत्ता येथील 'व्हर्जिनिया हाऊस'चे बांधकाम सुरू झाले. आयटीसी ने 1935 मध्ये कॅरेरास टोबॅको कंपनीचा कारखाना किडरपोर येथे विकत घेतला ज्यामुळे त्याचे अस्तित्त्व आणखी मजबूत झाले. आयटीसी ने 1946 मध्ये आयात खर्च लक्षणीयरीत्या कमी करण्यासाठी स्वदेशी सिगारेट टिश्यू-पेपर बनवणारा प्लांट स्थापन करण्यास मदत केली. त्यानंतर, 1949 मध्ये मद्रासमध्ये छपाई आणि पॅकेजिंगसाठी एक कारखाना सुरू करण्यात आला. कंपनीने 1953 मध्ये टोबॅको मॅन्युफॅक्चरर्स (इंडिया) लिमिटेडचा उत्पादन व्यवसाय आणि प्रिंटर्स (इंडिया) लिमिटेडचा पूरक लिथोग्राफिक प्रिंटिंग व्यवसाय ताब्यात घेतला.

## नाव
**इम्पीरियल टोबॅको कंपनी ऑफ इंडिया लिमिटेड** म्हणून 1910 मध्ये स्थापन झालेल्या, कंपनीचे नाव बदलून 1970 मध्ये **इंडिया टोबॅको कंपनी लिमिटेड** असे करण्यात आले आणि नंतर 1974 मध्ये आय.टी.सी. लिमिटेड. कंपनीचे नाव बदलून आता **आयटीसी लिमिटेड** झाले आहे, जिथे "आयटीसी" हे आजचे संक्षिप्त रूप नाही.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतातील कंपन्या
वर्ग:बहुराष्ट्रीय कंपन्या
वर्ग:निफ्टी ५० घटक
पंचतत्त्व

भारतीय तत्त्वज्ञानाप्रमाणे पृथ्वी (क्षिति), जल (आप्), अग्नि (ताप), वायु (पवन) व आकाश (शून्य) यांना **पंचतत्त्व** अथवा पंचमहाभूते म्हणून ओळखले जाते.  ब्रह्मांडात प्रकृती पासून् उत्पन्न सर्व वस्तुंमध्ये पंचतत्त्वाचे अलग-अलग प्रमाण उपस्थित असते.  आपल्या उत्पत्ती नंतर सर्व वस्तु नश्वरते मुळे कलांतराने पंचतत्त्वात विलीन होतात .

वर्ग:हिंदू तत्त्वज्ञान
अँग्री बर्ड्‌स

**ॲंग्री बर्ड्‌स** हा लोकप्रिय Mobile वर  खेळला जाणारा खेळ आहे. या खेळाच्या जगभरात सुमारे ३० कोटी व त्या पेक्षा अधिक प्रती विकल्या गेल्या आहेत.

## हे सुद्धा पहा 
* ॲंग्री बर्ड्‌स सीझन्स
* ॲंग्री बर्ड्‌स रियो
* ॲंग्री बर्ड्‌स स्पेस
* ॲंग्री बर्ड्‌स मॅजिक


वर्ग:संगणकीय खेळ
पंजाब केसरी

**पंजाब केसरी** हे भारतातून प्रकाशित होणारे हिंदी भाषेतील प्रमुख दैनिक वृत्तपत्र आहे. ते पंजाब, हरियाणा इत्यादी भारतीय राज्यांतील अनेक शहरांमधून प्रकाशित होते.
## प्रकाशन केंद्रे 
जालंधर (1965) , दिल्ली (1983) , अंबाला (1991), पालंपूर (2004), लुधियाना (2004), जयपूर (2006), पानिपत (2006), हिसार (2006), जम्मू (2007), मोहाली, (2008), चंदीगड (2009), आणि सिमला (2009)

## संदर्भ 
वर्ग:भारतामधील वृत्तपत्रे
वर्ग:हिंदी भाषेमधील वृत्तपत्रे
पॅगोडा

[thumb|right|250px|कायफंग, [हनान, चीन येथील इ.स. १०४९ च्या सुमारास घडवलेला 'लोखंडी पॅगोडा']]

**पॅगोडा** हे बौद्ध धर्मीयांचे ध्यानकेंद्र व प्रार्थनास्थल होय. चीन, जपान, म्यानमार, कोरिया, श्रीलंका या बौद्ध धर्मीयांचे वर्चस्व असलेल्या देशांमध्ये विविध आकारांतील पॅगोडा पाहायला मिळतात. पॅगोडे हे बहुमजली असतात. म्यानमारमधील पॅगोडा तर जगप्रसिद्ध आहेत. विशिष्ट आकार आणि रचना असलेले हे पॅगोडे आकाशाला भिडतात. म्यानमारमधीलच एका पॅगोडाची प्रतिकृती ग्लोबल विपश्यना पॅगोडा मुंबईत गोराई येथील समुद्राजवळ उभारण्यात आलेली आहे.

## बाह्य दुवे 
वर्ग:बौद्ध तीर्थस्थळे
वर्ग:बौद्ध स्थापत्य
वर्ग:वास्तुशास्त्र

वर्ग:म्यानमार
वर्ग:बौद्ध प्रार्थनास्थळे
ग्रँड रॅपिड्स (मिशिगन)

**ग्रँड रॅपिड्स** () हे अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने देशाच्या मिशिगन राज्यामधील दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर (डेट्रॉईटखालोखाल) आहे. मिशिगनच्या पश्चिम भागात लेक मिशिगनपासून ४० मैल पूर्वेला ग्रँड नदीच्या काठावर वसलेल्या ग्रँड रॅपिड्स शहराची लोकसंख्या २०१० साली १.८८ लाख इतकी होती.

फर्निचर उत्पादनाच्या बाबतीत ग्रँड रॅपिड्सचा जगातील पाच सर्वात मोठ्या शहरांमध्ये उल्लेख होतो. त्यामुळे ह्या शहराला *फर्निचर सिटी* असे टोपणनाव मिळाले आहे. अमेरिकेचे ३८वे राष्ट्राध्यक्ष जेराल्ड फोर्ड ग्रँड रॅपिड्सचे रहिवासी होते.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ
* स्वागत कक्ष

वर्ग:मिशिगनमधील शहरे
वर्ग:ग्रँड रॅपिड्स (मिशिगन)
लुकास पापादिमोस

**लुकास पापादिमोस** (ग्रीक: Λουκάς Παπαδήμος; जन्मः ११ ऑक्टोबर १९४७) हे एक ग्रीक अर्थतज्ञ व ग्रीसचे माजी पंतप्रधान आहेत. मागील पंतप्रधान जॉर्ज पापांद्रेउ ह्यांनी ग्रीसच्या आंतराराष्ट्रीय कर्जतंट्यावरून राजीनामा दिल्यानंतर ११ नोव्हेंबर २०११ रोजी पापादिमोस ह्यांना पंतप्रधानपदावर नियुक्त करण्यात आले. केवळ सहा महिने सत्तेवर राहिल्यानंतर पापादिमोस ह्यांच्या सल्ल्यावरून ग्रीक सरकार बरखास्त करून मे २०१२ मध्ये नवीन निवडणुका घेण्यात आल्या ज्यांमध्ये नव्या लोकशाही पक्षाला बहुमत मिळाले.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

पापादिमोस, लुकास
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कांडला

**कांडला** (गुजराती: કંડલા, रोमन लिपी: *Kandla*) हे भारताच्या गुजरात राज्यातल्या कच्छ जिल्ह्यात वसलेले एक शहर व महत्त्वाचे बंदर आहे. भारत-पाकिस्तान फाळणीनंतर करांची हे प्रमुख बंदर पाकिस्तानकडे गेल्यामुळे हे बंदर इ.स. १९५० साली स्थापन करण्यात आले. 
 
कांडला बंदराला लागून गांधीधाम हे सुनियोजित शहर वसवण्यात आले.

वर्ग:गुजरातमधील शहरे
वर्ग:भारतातील बंदरे
ज्युझेप्पे व्हेर्दी

**ज्युझेप्पे व्हेर्दी** (; ऑक्टोबर १०, इ.स. १८१३ - जानेवारी २७,  इ.स. १९०१) हा एक इटालियन संगीतकार होता. ऑपेरा निर्मितीमध्ये निपुण असलेला व्हेर्दी १९व्या शतकातील सर्वात प्रभावशाली संगीतकारांपैकी एक मानला जातो. त्याने लिहिलेल्या रिगोलेतो, नाबुक्को इत्यादी ऑपेरा आजही जगभर अनेक ठिकाणी वाजवल्या जातात.

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ 
*व्हेर्दीची गाणी 

वर्ग:इटालियन संगीतकार
वर्ग:इ.स. १८१३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९०१ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
फ्रान्सचे पहिले साम्राज्य

**फ्रान्सचे साम्राज्य** (फ़्रेंच:***Empire Français***) **फ्रान्सचे मोठे साम्राज्य**, '*** किंवा **नेपोलियनिक साम्राज्य*' या नावांनीही ओळखले जाणारे नेपोलियन बोनापार्टचे हे साम्राज्य होते. १९व्या शतकाच्या पूर्वार्धात युरोपातील ही एक मोठी शक्ती होती.

डिसेंबर २, १८०४ रोजी नेपोलियन सम्राट झाला. त्याने ऑस्ट्रिया, प्रशिया, रशिया, पोर्तुगाल व मित्रराष्ट्रे यांविरुद्धचे तिसऱ्या संघाचे युद्ध जिंकले. ऑस्टर्लिट्झची लढाई (१८०५) व फ्रीडलॅंडची लढाई (१८०७) ही त्याची युद्धे उल्लेखनीय आहेत. दोन वर्षांचा युरोपातील रक्तपात तिल्सितच्या तहामुळे जुलै १८०७ रोजी संपुष्टात आला.

नेपोलियनने लढलेली युद्धे एकत्रितपणे नेपोलियोनिक युद्धे म्हणून ओळखली जातात. ही युद्धे पश्चिम युरोपपासून पोलंडपर्यंत लढली गेली. 

वर्ग:युरोपातील भूतपूर्व देश
वर्ग:फ्रान्सचा इतिहास
व्होलुप्टास

व्होलुप्टास किंवा व्होलुप्टा (इंग्रजी : Voluptas / Volupta )  ही एक रोमन पौराणिक देवता असून ती क्युपिड (कामदेव) व सायके यांच्या मिलनातून जन्मलेली सुंदर कन्या आहे.  ती कामुक / शारीर सुखाची देवी या रूपात ओळखली जाते. तिच्या लॅटीन नावाचा अर्थ "सुख" वा "आनंद" असा ही होतो.  
150px|thumb|right
ग्रीक पौराणिक कथांमध्ये तिलाच हेडोन Hedone असेही म्हणतात. तिचे विरोधी अल्जीया (Algea), वा वेदना हे आहेत . 

## संदर्भ 
वर्ग:रोमन देवता
क्यूपिड

thumb|200px|क्यूपिड - आपल्या धनुष्याने मदनबाण मारताना
क्यूपिड (लॅटिन cupido, अर्थ :"इच्छा") हा एक रोमन पौराणिक देव असून इच्छा, स्नेह व कामुक प्रेम यांची देवता समजला जातो. ह्याचे वडील मार्स आणि आई  व्हीनस. ग्रीक पौराणिक कथांमध्ये यालाच एरॉस म्हणतात. लॅटिन मध्ये यालाच अ‍ॅमोर (Amor) ("प्रेम") हे नाव आहे.

लोकसंस्कृतीमध्ये, क्यूपिड हा आपल्या धनुष्याने मदनबाण मारतांना दाखवला जातो. व्हॅलेंटाइन दिवसाच्या एका चिन्हाच्या रूपात तो आधुनिक संस्कृतीत  प्रेम व प्रेमालाप यांचे प्रतीकरूप बनला आहे.

वर्ग:रोमन देवता
नाइकी

150px|thumb|right
**नाइकी** किंवा **नाइके** ही ग्रीक पौराणिक कथांनुसार विजयाची देवता मानली जाते. ती स्टीक्स् व पॅल्लास यांची कन्या आहे. 

नाइकी ही साधारणतः खेळाशी जोडली जाते. नाइके या क्रीडा-सामग्री बनवणाऱ्या कंपनीचे नाव हिच्या नावावरून ठेवले आहे. ग्रीष्मकालीन ऑलिंपिक सामन्यांच्या पदकांवर हिचे चित्र अंकित असते. हिचे रोमन नाव व्हिक्टोरिया आहे.

वर्ग:ग्रीक देवता
क्लीपेदा

**क्लीपेदा** (लिथुएनियन: ; ) हे लिथुएनिया देशातील तिसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. हे शहर लिथुएनियाच्या वायव्य भागात नेमान नदीच्या मुखावर व बाल्टिक समुद्रकिनाऱ्यावर वसले असून ते बाल्टिक समुद्रावरील एक महत्त्वाचे बंदर आहे.

येथील लोकसंख्या १९९२मध्ये २,०७,१०० होती. ती कमी होउन २०११मध्ये १,६१,३०० इतकी झाली तर २०१४मध्ये अजून कमी होउन १,५७,३०० इतकीच उरली.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ 
* पर्यटन
* 

वर्ग:लिथुएनियामधील शहरे
भर्तृहरि

**भर्तृहरी** (मराठी नामभेद: **भर्तृहरी**, **भर्तरी**, **भर्तरीनाथ**) (जीवनकाळ: अंदाजे इ.स.चे ५ वे शतक) हा उज्जयिनीचा राजा विक्रमादित्य याचा थोरला सावत्र भाऊ होता. *नीतिशतक*, *शृङ्गारशतक* व *वैराग्यशतक* या नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या *शतकत्रय* या संस्कृत भाषेतील ग्रंथसंग्रहाचा रचनाकार म्हणून हा प्रसिद्ध आहे. याला *पिंगला* नामक पत्नी होती. नाथपंथीय आख्यायिकांनुसार गृहस्थाश्रम त्यजून याने संन्यासाश्रम स्वीकारला, अशी समजूत आहे. नाथपंथीय सिद्धांच्या नामावलीतील *भर्तरीनाथ* म्हणजे हाच असल्याची सांप्रदायिक मान्यता आहे.

**भर्तृहरीचा काळ आणि ग्रंथसंपदा**
शतकत्रयांखेरीज, भर्तृहरीने ''वाक्यपदीयम्' नावाचा व्याकरणावरील संस्कृत ग्रंथ लिहिलेला आहे.
वाक्यपदीय हा ग्रंथ लिहिणारा व्याकरणकार भर्तृहरी आणि शतकत्रयकर्ता भर्तृहरी असे एकाच नावाचे दोन ग्रंथकर्ते होऊन गेल्याचे दिसते. भारतात इ. स.च्या सातव्या शतकात आलेला चिनी प्रवासी इत्सिंग ह्याने भर्तृहरिनामक एका भारतीय विद्वानाचा उल्लेख आपल्या लेखनात केलेला आहे. हा भर्तृहरी बौद्ध धर्माचा पुरस्कर्ता होता आणि आपण भारतात येण्याच्या चाळीस वर्षे आधी ह्या भर्तृहरीचे निधन झाले होते, असे इत्सिंगने म्हणले आहे. इत्सिंगच्या ह्या लेखनाचा काळ इ. स. ६९१ हा असल्यामुळे त्याने उल्लेखिलेल्या ह्या भर्तृहरीचे निधन ६५१ मध्ये झाले असावे. वाक्यपदीय हा ग्रंथ ह्याच भर्तृहरीने लिहीला, असा स्पष्ट उल्लेख इत्सिंगने केलेला आहे. तथापि दिड़नागाच्या (४८०-५४०) त्रैकाल्यपरीक्षेच्या तिबेटी भाषांतरात भर्तृहरीचे काही श्लोक उदधृत केलेले असल्यामुळे चौथ्या शतकाचा शेवट किंवा पाचव्या शतकाची सुरुवात असा त्याचा काळ असावा, असे काही अभ्यासक मानतात. वाक्यपदीयकार भर्तृहरी आणि शतकत्रयकर्ता भर्तृहरी हे एकच असावेत किंवा काय, हे निश्चितपणे सांगता येत नाही. तथापि ते एक नसावेत, असे मानण्याकडे विद्वानांचा सर्वसाधारण कल आहे. शतकत्रयात व्याकरणाचे काही अपप्रयोग आलेले आहेत. ते लक्षात घेता, त्याचे कर्तृत्त्व महावैयाकरण असलेल्या वाक्यपदीयकार भर्तृहरीला देणे अवघड आहे. शिवाय, शतकत्रयातील काही उल्लेखांवरून त्याचा कर्ता शैव-वेदान्ती असावा, असेही दिसते.
राजा भर्तृहरी बाबा बालकनाथ यांचे बरोबर एक तप राहिले तेंही गुरू गोरक्षनाथ यांची परवानगी घेऊन,बाबा बालकनाथ यांचे करंजी घाट जवळ बाळ नाथ गड या ठिकाणी समाधी(गुप्त)स्थान मंदिर आहें,
तसेच अलवार नंतर बाबा भर्तृहरी नाथ हें हरंगूल(परळी वैजनाथ ते गंगाखेड रस्त्यावर 18 km अंतरावर) या गावी ध्यानस्थ बसलं त्या ठिकाणी मोठे वारूळ बनले, त्या जागेवर  समाधी मंदिर असून नागपंचमीला मोठी यात्रा भरते.तसेच अलवार येथे समाधी मंदिर आहें असें ही समजते

## भर्तृहरीची सात शल्ये
या जगातील प्रत्येक व्यक्तीला मग ती स्त्री असो वा पुरुष, त्या व्यक्तीच्या मनात कुठलेना कुठले तरी शल्य असते. अशा सात शल्यांविषयीचा भर्तृहरीचा एक श्लोक आहे. 

**शशी दिवसधूसरो गलितयौवना कामिनी**

**सरो विगतवारिजं मुखमनक्षरंस्वाकृते:**

**प्रभुर्धनपरायण: सततदुर्गत: सज्जन:**

**नृपाड्गणगत: खलो, मनसि सप्तशल्यानि मे ।**

चंद्राला दिवसा प्रकाश नसणे हे पहिले शल्य. सुंदर स्त्रीला वृद्धत्व येणे हे दुसरे शल्य, एखाद्या स्वच्छ पाण्याचे सरोवर कमळाच्या फुलाशिवाय असणे हे तिसरे शल्य, एखादा मनुष्य चांगला असावा पण तो निरक्षर किंवा मूर्ख असावा हे चौथे शल्य, एखादा मनुष्य दानशूर असावा पण तो धनलोभी असावा हे पाचवे शल्य, विद्वान माणसे दरिद्री असावीत हे सहावे शल्य आणि, देशाच्या राज्यकारभारावर दुष्ट, नीच लोकांचा पगडा असावा हे भर्तृहरीचे सातवे शल्य आहे.

वर्ग:नाथ संप्रदाय
वर्ग:नाथ संप्रदायातील व्यक्ती
वर्ग:संस्कृत साहित्यिक
वर्ग:हिंदू पौराणिक व्यक्ती
प्रतिबंधित शहर

**प्रतिबंधित शहर** (इंग्रजी : Forbidden City) हा एक चिनी राजवाडा असून तोचीनची राजधानी,  पेकिंगमध्ये आहे. सध्या तो ’पॅलेस संग्रहालय’ म्हणून ओळखला जातो. एक विशाल ऐतिहासिक राजमहाल व एक कलासंग्रहालय असलेले हे स्थळ, एक युनेस्कोने जागतिक वारसा स्थळ  म्हणून घोषित केले आहे. ऐतिहासिक व वास्तुकलेच्या दृष्टीने हे स्थळ अत्यंत महत्त्वाचे आहे.

300px| thumb|right
## बाह्य दुवे 
* पॅलेस संग्रहालयाचे अधिकृत संकेतस्थळ (इंग्रजी मजकूर)

वर्ग:चीनमधील जागतिक वारसा स्थाने
अंतर्गळ

250px|इवलेसे|उजवे|अंतर्गळ असलेल्या रुग्णाचे छायाचित्र
**अंतर्गळ** (लॅटिन, स्पॅनिश, पोर्तुगीज, इंग्रजी: Hernia, जर्मन, फ्रेंच: Hernie) शरीरातील ऊती, इंद्रिय किंवा इंद्रियाचा भाग शरीरपोकळीतून बाहेर येण्याच्या स्थितीस अंतर्गळ असे म्हणले जाते. यास हर्निया असे म्हणतात.   साधारणतः हे पोटाच्या भागात आढळून येते. हे जन्मजात किंवा नंतर उद्भवलेले असू शकते. अनेक कारणांमुळे हे उद्भवू शकते, परंतु जड वस्तू चुकीच्या पद्धतीने उचलणे, एखादा खड्डा उडी मारून पार करणे व अनुवांशिकता ही या व्याधीची मुख्य कारणे असतात. 

अंतर्गळामुळे रोग्याला वेदना होऊ शकतात. त्याच्या पोटाला बाहेरून स्पर्श केल्यास अंतर्गळ हा पोटातील एखादा गोळा असल्यासारखे जाणवते..

लहान मुलांमध्ये जन्मतः अंतर्गळ असण्याचे प्रमाण सुद्धा जास्त असते कारण आईच्या गर्भात असतांना जांघेत एक प्रकारची पोकळी असते ज्या पोकळीतून अंडाशय खाली उतरत असते परंतु ती पोकळी ही बाळ जन्माला येण्याआधी बंद होत असते. जर ती पोकळी बंद नाही झाली तर त्या जागेवर अंतर्गळ होण्याची शक्यता असते. जांघेमध्ये असलेल्या या हर्नियाला इंग्वायनल हर्निया असे म्हणतात.

## संदर्भ 
* मराठी विश्वकोश : भाग १

वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र
वर्ग:रोग
अंतःप्रजनन

अंतःप्रजनन ( इंग्रजी : Inbreeding ) अनुवंशिकी शास्त्रातील एक शब्द आहे. निकट संबंधित प्राणी वा वनस्पतींच्या लैंगिक संबंधातून होणाऱ्या प्रजननाला हे नाव दिले जाते. मानव समाजात अंतःप्रजनन हे निषिद्ध व हानीकारक मानले जाते व बहुतेक सर्व समाजात ते रोखण्याचा प्रयत्न केला जातो.

## संदर्भ 
* मराठी विश्वकोश : भाग १

वर्ग:अनुवंशिकी शास्त्र
वर्ग:प्रजनन
लोथल

**लोथल** (गुजराती: લોથલ), प्राचीन सिंधु संस्कृती मधील भारतातील एक अत्यंत महत्त्वाचे शहर आहे. सुमारे ख्रिस्तपूर्व २४००  वर्ष जुने असलेले हे शहर भारताच्या गुजरात राज्यातील अहमदाबादजवळ असून त्याचा शोध इ.स. १९५४ मध्ये लागला. लोथल हे सिंधूू संस्कृती कालीन महत्त्वाचे बंदर असून या बंदराच्या माध्यमातून मेसोपोटेमिया बरोबर भारतााचा व्यापार चालत असे

## बाह्य दुवे 
* भारतडिस्कव्हरी.ऑर्ग (हिंदी मजकूर)
* वडनगर३ ब्लॉगस्पॉट.कॉम (हिंदी मजकूर)

वर्ग:पुरातत्त्वशास्त्र
वर्ग:गुजरातचा इतिहास
केंब्रिज (मॅसेच्युसेट्स)

**केंब्रिज** () हे अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने देशाच्या बॉस्टन महानगर क्षेत्रामधील एक शहर आहे. २०१० साली १.०५ लाख लोकसंख्या असलेले केंब्रिज हे मॅसेच्युसेट्स राज्यातील पाचव्या क्रमांकाचे सर्वाधिक लोकसंखेचे शहर आहे. 

केंब्रिज शहर येथील एम.आय.टी व हार्वर्ड विद्यापीठ ह्या जगातील सर्वोत्कृष्ट शैक्षणिक संस्थांपैकी दोन विद्यापीठांकरिता प्रसिद्ध आहे. चार्ल्स नदी केंब्रिजला बॉस्टनपासून वेगळे करते. ही दोन्ही विद्यापीठे चार्ल्स नदीकाठावरच स्थित आहेत.

मॅसेच्युसेट्स बे ट्रान्सपोर्टेशन ऑथोरिटी ही नगर वाहतूक संस्था केंब्रिज शहरात नागरी वाहतूक चालवते.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ
* स्वागत कक्ष 

वर्ग:मॅसेच्युसेट्समधील शहरे
वर्ग:विकिमेनिया यजमान शहरे
वर्ग:मिडलसेक्स काउंटी (मॅसेच्युसेट्स)
मारियो मोन्ती

**मारियो मोन्ती** (;  मार्च १९, इ.स. १९४३) हा एक इटालियन अर्थतज्ञ, राजकारणी व इटलीचा माजी पंतप्रधान आहे. नोव्हेंबर २०११ मध्ये सिल्व्हियो बेर्लुस्कोनीने पंतप्रधानपदाचा राजीनामा दिल्यानंतर मोन्तींना ह्या पदावर नेमण्यात आले. २०१३ मधील सार्वत्रिक निवडणुकीत मोन्तीच्या पक्षाला फारसे यश मिळाले नाही व २८ एप्रिल २०१३ रोजी एन्रिको लेता हा इटलीचा नवा पंतप्रधान बनला.

## बाह्य दुवे 
मोन्ती, मारियो
वर्ग:इ.स. १९४३ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सुसिलो बांबांग युधोयोनो

**सुसिलो बांबांग युधोयोनो** (बासा जावा: Susilå Bambang Yudhåyånå;  सप्टेंबर ९, इ.स. १९४९) हा इंडोनेशिया देशामधील एक राजकारणी, लष्करी अधिकारी व माजी राष्ट्राध्यक्ष आहे. तो ऑक्टोबर २००४ ते ऑक्टोबर २०१४ दरम्यान राष्ट्राध्यक्षपदावर होता.

२००४ सालच्या अध्यक्षीय निवडणुकीमध्ये मेगावती सुकर्णोपुत्रीला पराभूत करून युधोयोनो सत्तेवर आला. २००९ सालच्या निवडणुकीमध्ये पुन्हा विजय मिळवून त्याने सत्ता राखली. इंडोनेशियाच्या संविधानानुसार एका व्यक्तीला केवळ दोन वेळा (कमाल १० वर्षे) राष्ट्राध्यक्ष राहता येते. त्यानुसार २० ऑक्टोबर २०१४ रोजी युधोयोनो सत्तेवरून पायउतार झाला.

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:इंडोनेशियाचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
योशिहिको नोदा

**योशिहिको नोदा** (,  २० मे १९५७) हे जपान देशाचे माजी पंतप्रधान व जपानी डेमोक्रॅटिक पक्षाचे प्रमुख नेते आहेत. त्यांनी २ सप्तेंबर २०११ रोजी नाओतो कान ह्यांच्याकडून पंतप्रधानपदाची सुत्रे हाती घेतली. जून २०१० मध्ये पदग्रहण केलेल्या कान ह्यांच्यावर मार्च २०११ मधील भूकंप व त्सुनामीनंतरची परिस्थिती हाताळण्यात आलेल्या अपयशाबद्दल मोठ्या प्रमाणावर टीका झाली होती. ह्याची जबाबदारी स्वीकारून कान ह्यांनी २६ ऑगस्ट २०११ रोजी पंतप्रधानपदाचा राजीनामा दिला होता.

डिसेंबर २०१२ मध्ये घेण्यात आलेल्या निवडणुकांमध्ये डेमोक्रॅटिक पक्षाचा दारुण पराभव झाला. विजयी पक्षाचे शिन्जो आबे हे जपानचे नवे पंतप्रधान आहेत.

## बाह्य दुवे
* अधिकृत संकेतस्थळ
* जपानी डेमोक्रॅटिक पक्ष

वर्ग:जपानचे पंतप्रधान
वर्ग:जपानी बौद्ध
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सॉबर एफ१

**सॉबर एफ वन** हा स्विस फॉर्म्युला वन संघ आहे. (मूळ जर्मन उच्चार : झाऊबर ) याची स्थापना इ.स १९७० मध्ये पीटर सॉबर याने केली. हिलक्लायंबिंग आणि वर्ल्ड स्पोर्ट्स कार अजिंक्यपद स्पर्धेत भाग घेता घेता १९९३ मध्ये फॉर्म्युला वन मध्ये सॉबर संघाचा प्रवेश झाला.

वर्ग: फॉर्म्युला वन कारनिर्माते
ग्‍नू प्रकल्प

thumb|300px|ग्नू लोगो
**ग्‍नू प्रकल्प** हा एक मुक्त सॉफ्टवेर प्रकल्प आहे. याची सुरुवात २७ सप्टेंबर, इ.स. १९८३ साली रिचर्ड स्टॉलमन याने मॅसेच्युसेट्स इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी या संस्थेमध्ये केली. या प्रकल्पाद्वारे **ग्‍नू संचालन प्रणालीचा** विकास इ.स. १९८४ साली चालू झाला. या प्रकल्पाचा उद्देश "*...मुक्त सॉफ्टवेरची रचना ..... इतर (मुक्त नसणाऱ्या) सॉफ्टवेरच्या तोडीस करण्यासाठी....*" आहे.

ग्‍नू हे "ग्‍नू इज नॉट युनिक्स" (इंग्लिश: ''GNU's Not Unix'') या वाक्याचे लघुरूप आहे.

## संदर्भ
वर्ग : लिनक्स
पांड्य राजवंश

**पांड्य राजवंश**, ज्याला मदुराईचे पांड्य असेही संबोधले जाते, ते दक्षिण भारतातील एक प्राचीन तमिळ राजवंश होते आणि तमिळकमच्या चार महान राज्यांपैकी, इतर तीन राज्ये पल्लव, चोल आणि चेरा होते.

वर्ग:भारतीय राजवंश
पेपियेरमार्क

**पेपियेरमार्क** हे जर्मनीचे भूतपूर्व चलन होते. हे चलन इ.स. १९२३मध्ये रद्द केले गेले.

१९२३ च्या सुरुवातीस जर्मनीतील आर्थिक व्यवस्थेवरील संकटामुळे तेथील सरकारने त्यावेळचे चलन असलेले पेपियेरमार्क अमाप प्रमाणात छापले. याने अतिचलनवाढ झाल्यावर त्याला आळा घालण्यासाठी १५ ऑक्टोबर, १९२३ रोजी रेंटेनमार्क चलनात आणले गेले व २० नोव्हेंबर रोजी पेपियेरमार्क रद्द करून फक्त रेंटेनमार्क चलनात ठेवले.

१ रेंटेनमार्कची सुरुवातीची किंमत १०,००,००,००,००,००० (१ हजार अब्ज किंवा १० निखर्व) पेपियेरमार्क होती.

## हे सुद्धा पहा
* नोटबंदी

वर्ग:भूतपूर्व चलने
वर्ग:जर्मनीची अर्थव्यवस्था
व्हर्जिनिया बीच

**व्हर्जिनिया बीच** () हे अमेरिका देशाच्या व्हर्जिनिया राज्यामधील सर्वात मोठे शहर आहे. व्हर्जिनियाच्या आग्नेय टोकाला अटलांटिक महासागराच्या किनाऱ्यावर वसलेल्या व्हर्जिनिया बीच शहराची लोकसंख्या सुमारे ४.३८ लाख लोकसंख्या इतकी तर व्हर्जिनिया बीच-नॉर्फोर्क-न्यूपोर्ट न्यूझ ह्या महानगर क्षेत्राची लोकसंख्या १६.७२ लाख इतकी आहे. लोकसंखेच्या दृष्टीने व्हर्जिनिया बीच हे अमेरिमेमधील ३९व्या क्रमांकाचे शहर आहे.

लांबवर पसरलेले समुद्रकिनारे व सौम्य हवामान ह्यांमुळे पर्यटन हा व्हर्जिनिया बीचमधील सर्वात मोठा व्यवसाय आहे.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ 
* स्वागत कक्ष 

वर्ग:व्हर्जिनियामधील शहरे
विक्रम बत्रा

कॅप्टन **विक्रम बत्रा** (९ सप्टेंबर १९७४ - ७ जुलै १९९९) हे भारतीय सेनादलातील एक अधिकारी होते. ६ जुलै १९९९ रोजी कारगिल युद्धात पॉइंट ५१४०, पॉइंट ४८७५, कारगिल (काश्मीर) येथील कारवाई दरम्यान दाखवलेल्या शौर्याबद्दल त्यांना भारताचा सर्वोच्च शौर्य पुरस्कार परमवीरचक्र हा मरणोत्तर प्रदान करण्यात आला. ते भारतीय स्थल सेनेतील १३ वी बटालियन, जम्मू काश्मीर रायफल्स मध्ये कॅप्टन पदावरील अधिकारी होते.

## विक्रम बत्रा यांचे काही निवडक उद्गार
*बत्रा यांचे युद्धभूमीवरील शेवटचे उद्गार होते - जय माता दी !
*विक्रम जेव्हा पॉइंट ५१४०ला पोहोचले तेव्हा शत्रू कमांडरशी झालेल्या रेडियो संभाषणात शत्रू कमांडर म्हणाला, तू का आला आहेस, शेर शहा? (शेर शहा हे विक्रम यांचे सैन्यातील टोपणनाव होय) तू आता मागे जाऊ शकत नाहीस. त्यावेळी विक्रम यांनी प्रत्युत्तर दिले, आपण एका तासात पाहूच, वरती (शिखरावर) कोण उरते.
*जखमी झालेल्या लेफ्टनंट नवनीत यांना सुरक्षित ठिकाणी आणताना लेफ्टनंट यांनी विक्रम यांच्यासमोर जखमी अवस्थेतही लढण्याची इच्छा व्यक्त केली, तेव्हा विक्रम म्हणाले, तुमची बायकामुले घरी आहेत, त्यामुळे तुम्ही मागे हटा; मी आहे.
*बत्रा यांचे एक प्रसिद्ध वाक्य म्हणजे एकतर तिरंगा फडकवून येईन नाहीतर तिरंगा लपेटून येईन (शहीद होऊन) पण नक्की येईन.
*एका पाकिस्तान्याने एकदा असा टोमणा मारला की जर तुम्ही माधुरी दीक्षित आम्हाला दिलीत तर आम्ही काश्मिरमधून निघून जाऊ. त्यावर विक्रमनी त्याला एक गोळी घालून मारून टाकले व म्हणाले, फ्रॉम माधुरी, विथ लव्ह.

### चित्रपटात  
२००३ साली प्रदर्शित झालेल्या एलओसी कारगिल या कारगिल युद्धावरील चित्रपटात अभिनेता अभिषेक बच्चन याने कॅप्टन विक्रम बत्रा यांची भूमिका साकारली आहे.
२०२१ साली प्रदर्शित झालेल्या शेरशाह या कारगिल युद्धावरील चित्रपटात अभिनेता सिद्धार्थ मलहोत्रा याने कॅप्टन विक्रम बत्रा यांची भूमिका साकारली आहे. 

वर्ग:परमवीर चक्र विजेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
टी.टी. कृष्णमचारी

इवलेसे|टी.टी. कृष्णमचारी
**तिरुवेल्लोर थत्तई कृष्णमचारी** (तमिळ: திருவள்ளூர் தட்டை கிருஷ்ணமாச்சாரி; १८९९ - १९७४) हे भारतामधील काँग्रेस पक्षाचे एक नेते व जवाहरलाल नेहरूंच्या प्रशासनामध्ये १९५६-१९५८  आणि १९६४  - १९६६ दरम्यान भारताचे अर्थमंत्री होते. एका तमिळ अय्यंगार कुटुंबात जन्मलेल्या कृष्णमचारी यांनी मद्रास ख्रिश्चन कॉलेज येथून पदवी संपादन केली आणि तेथेच अर्थशास्त्र विभागात अध्यापन केले. ते टीटीके (TTK) या टोपणनावाने प्रसिद्ध होते. ड्राफ्टिंग कमिटीचे सदस्य, एक उद्योजक आणि काँग्रेसचे एक नेते म्हणून ते कार्यरत होते.

## व्यावसायिक आयुष्य
कृष्णमचारी आधुनिक भारताच्या संस्थापकांपैकी एक होते. भारताच्या औद्योगिक विकासात त्यांचा मोलाचा वाटा होता. मूळात कृष्णमचारी व्यावसायिक होते. १९२८ साली चेन्नई येथे त्यांनी टी. टी. कृष्णमचारी आणि कंपनी नावाची कंपनी स्थापन केली. पुढे भरपूर यश मिळवलेली ही कंपनी आता 'टीटीके ग्रुप' नावाने ओळखली जाते. वयाच्या तिशीमध्ये कंपनीची व्यवस्थित घडी बसल्यावर कृष्णमचारींनी आपले लक्ष राजकारणाकडे वळवले. सुरुवातीला मद्रास विधानसभा क्षेत्रातून अपक्ष निवडून आल्यानंतर त्यांनी काँग्रेस पक्षात प्रवेश केला.

वर्ग:इ.स. १८९९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७४ मधील मृत्यू
वर्ग:भारतीय अर्थमंत्री
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:२ री लोकसभा सदस्य
सातमाळा-अजिंठा डोंगररांग

''''* ही सह्याद्री पर्वतरांगेच्या तीन प्रमुख डोंगररांगांपैकी एक आहे. ही डोंगररांग तुटक तुटक असून तिची साधारण दिशा पश्चिम-पूर्व आहे. ही डोगररांग गोदावरी व तापी नदीच्या खोऱ्यांना वेगळी करते. हिची सुरुवात नाशिक जिल्ह्याच्या वायव्येकडील सुरगाणा तालुक्यात होते. या डोंगररांगेच्या पश्चिम भागाला *सातमाळा डोंगर* तर नाशिक जिल्ह्यातीलच मनमाडपासून पुढे अंकाई-टंकाईपासून या रांगांनाच *अजिंठा डोंगर'' म्हणून ओळखतात. या डोंगररांगांचा उतार उत्तरेकडे तीव्र असून दक्षिणेकडे गोदावरी नदीच्या खोऱ्याकडे मंद उतार आहे. देवगिरीचा किल्ला व अजिंठा-वेरूळची लेणी याच डोंगरात आहेत.

वर्ग:महाराष्ट्रातील पर्वतरांगा
वर्ग:सह्याद्री डोंगररांग
उमर खय्याम

''''* (*पर्शियन* عمر خیام;) (जन्म मे १८ १०४८ निशापूर, मृत्यू इ.स. ११३१) हे एक गणितज्ञ, ज्योतिषी, खगोलशास्त्रज्ञ आणि हिजरी पंचांगकार होते. याशिवाय त्यांच्या रुबायांमुळे ते जास्त लोकप्रिय झाले. त्यांचे पूर्ण नाव *हजरत ग्यासुद्दीन अबुल फतेह उमर बिन इब्राहिम अल खय्यामी* (पर्शियन * غیاث الدین ابو الفتح عمر بن ابراهیم خیام نیشاپوری'') असे होते.

## कामगिरी 
भारतीय बीजगणितावर लिहिलेल्या अल जब्र (बीजगणित) नावाच्या कित्येक ग्रंथांचे फ्रेंच भाषेत अनुवाद केले. हिजरी पंचांगात सुधारणा करण्यासाठी काबूलचा तुर्की सुलतान मलिक शहाने जी आठ विद्वानांची समिती नेमली होती त्याचा उमर खय्याम प्रमुख होते. आजचे सुधारीत हिजरी पंचांग ही उमर खय्याम यांची निर्मिती आहे. सुलतान मलिक शहानेच उमर खय्यामांना समरकंद येथे एक वेधशाळा बांधून दिली होती. उमर खय्याम यांच्या रुबाया अनेक भाषांत भाषांतरित झालेल्या आहेत.
  
## संदर्भ व नोंदी 
वर्ग:खगोलशास्त्रज्ञ
वर्ग:गणितज्ञ
वर्ग:इ.स. १०४८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. ११३१ मधील मृत्यू
लिंकन मेमोरियल

thumb|right
[thumb| [अब्राहम लिंकन यांचा भव्य पुतळा   (१९२०)]]
इवलेसे
'''''' हे संयुक्त राज्य अमेरिकेचे १६ वे राष्ट्रपती  व अमेरिकी नागरी (यादवी) युद्धाच्या दरम्यान देशाचे नेतृत्व केलेल्या अब्राहम लिंकन, यांच्या सन्मानाप्रित्यर्थ बांधण्यात आले आहे. हे स्मारक वॉशिंग्टन, डी.सी. मधील नॅशनल मॉल येथे असून ते एक लोकप्रिय पर्यटन स्थळ आहे.

याचे बांधकाम इ.स. १९१४ साली सुरू होऊन १९२२ साली ते देशाला अर्पण करण्यात आले. अब्राहम लिंकन यांचा डॅनियल चेस्टर फ्रेंच या शिल्पकाराने बनवलेला १९ फूट उंचीचा भव्य पुतळा येथे आहे.

डी.सी. स्मारकाचे शिल्पकार हेन्री बेकन होते. स्मारकाच्या आतील बाजूच्या मोठ्या मध्यवर्ती पुतळ्याचे डिझायनर डॅनियल चेस्टर फ्रेंच होते; लिंकन पुतळा पिक्किरी ब्रदर्स यांनी कोरला होता. आतील म्युरल्सचे चित्रकार ज्युलस गुयरीन होते, आणि पुतळ्याच्या वरील भागाचे प्रतीक रॉयल कोर्टीसोज यांनी लिहिले होते. मे १९२२ मध्ये समर्पित, हे अमेरिकन अध्यक्षांच्या सन्मानार्थ बांधण्यात आलेल्या अनेक स्मारकांपैकी एक आहे. हे नेहमीच पर्यटकांचे एक मोठे आकर्षण राहिले आहे आणि १९३० च्या दशकापासून ते वंश संबंधांवर लक्ष केंद्रित करणारे प्रतीकात्मक केंद्र आहे.

## इतिहास 
लिंकनच्या हत्येच्या तीन वर्षांनंतर वॉशिंग्टन, डी.सी. मध्ये अमेरिकेचे अध्यक्ष अब्राहम लिंकन यांचे पहिले सार्वजनिक स्मारक १८६८ मध्ये कोलंबिया सिटी हॉल जिल्ह्यासमोर लॉट फ्लॅनेरी यांनी उभारलेले पुतळा होते. लिंकनच्या निधनाच्या काळापासून फिटिंगसाठी राष्ट्रीय स्मारकाच्या मागणीची मागणी केली जात होती. १८६७ In मध्ये काँग्रेसने सोळाव्या राष्ट्रपतींचे स्मारक उभारण्यासाठी कमिशन समाविष्ट करून पहिले अनेक विधेयक मंजूर केले. स्मारक डिझाइन करण्यासाठी क्लार्क मिल्स या अमेरिकन शिल्पकाराची निवड केली गेली. त्याच्या या योजनेत त्या काळातील राष्ट्रीय भावना प्रतिबिंबित झाली आणि ७० फूट रचनेस सहा अश्वारूढ आणि ३१ पादचारी पुतळ्यांनी सुशोभित केलेल्या पुतळ्याचे आवाहन केले, ज्याला अब्राहम लिंकनच्या १२ फूट  पुतळ्याचा मुकुट घातला गेला. प्रकल्पाची सदस्यता अपुरी होती.

## अमेरिकन चलनावरील चित्रे 
१९५९ ते २००८ पर्यंत स्मारकाचे स्तंभांद्वारे दृश्यमान स्मारक अमेरिकेच्या एक टक्का नाण्याच्या उलथ्यावर दाखवले गेले होते, ज्यात १९०९ पासून समोरच्या बाजूला लिंकनचा दिवा आहे. १९२९ पासून अमेरिकेच्या पाच डॉलर्सच्या बिलाच्या मागे हे स्मारक उभे राहिले आहे. या विधेयकाच्या समोर लिंकनचे पोर्ट्रेट आहे.
## प्रतिकृती
[thumb|लखनौमधील [आंबेडकर मेमोरिअल पार्क|आंबेडकर स्मारकातील बाबासाहेबांचा पुतळा]]
लखनौमधील आंबेडकर स्मारक हे बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या स्मृतींना समर्पित आहे. या स्मारकातील बसलेल्या स्थितीतील आंबेडकरांचा कांस्य पुतळा हा वॉशिंग्टन, डी.सी. मध्ये असलेल्या लिंकन स्मारकातील अब्राहम लिंकन यांच्या पुतळ्याप्रमाणे बनवण्यात आला आहे.

## संदर्भ
## बाह्य दुवे 
*
*लिंकन मेमोरियल मुख्य-जालपृष्ठ

वर्ग:वॉशिंग्टन, डी.सी.मधील इमारती व वास्तू
वर्ग:अब्राहम लिंकन
यशपाल (निःसंदिग्धीकरण)

**यशपाल** या शब्दाशी संबंधित खालील लेख उपलब्ध आहेत :

* यशपाल - हिंदी साहित्यिक
* प्रा. यश पाल - वैज्ञानिक व शिक्षणतज्ज्ञ.

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
युनिव्हर्सिटी ऑफ जॉर्जिया

**जॉर्जिया विद्यापीठ** () हे अमेरिकेच्या जॉर्जिया राज्यातील अथेन्स ह्या शहरात स्थित असलेले एक विद्यापीठ आहे. इ.स. १७८५ साली स्थापन झालेले हे विद्यापीठ अमेरिकेमधील सर्वात जुन्या सरकारी विद्यापीठांपैकी एक मानले जाते. दरवर्षी येथे सुमारे २६,००० पदवी तर ९,००० पदव्युत्तर विद्यार्थी प्रवेश घेतात.

## गॅलरी
## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

## हे सुद्धा पहा
* जॉर्जिया तंत्रज्ञान संस्था

वर्ग:जॉर्जिया (अमेरिका)
वर्ग:अमेरिकेमधील विद्यापीठे
ॲथेन्स (जॉर्जिया)

**अथेन्स** () हे अमेरिकेच्या जॉर्जिया राज्यामधील पाचव्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. हे शहर येथील जॉर्जिया विद्यापीठाच्या मुख्य कॅम्पससाठी ओळखले जाते. अथेन्स शहर अटलांटाच्या पूर्वेला ७२ मैल अंतरावर स्थित आहे.

## जुळी शहरे 
*  अथेन्स
*  याश
*  कोर्तोना

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ
* स्वागत कक्ष 

वर्ग:जॉर्जिया (अमेरिका) मधील शहरे
वर्ग:क्लार्क काउंटी (जॉर्जिया)
यश पाल (वैज्ञानिक)

## जीवन 
**प्राध्यापक यशपाल** (जन्म : २६ नोव्हेंबर १९२६,  - नॉयडा, २४ जुलै २०१७) हे एक  भारतीय वैज्ञानिक व शिक्षणतज्ज्ञ होते. त्यांनी पंजाब विद्यापीठातून १९४९ साली भौतिकशास्त्राची पदवी मिळवली व  १९५८ साली मॅसेच्युसेट्स इंस्टिट्यूट ऑफ टेक्नाॅलॉजी मधून याच विषयात पी.एच्.डी पदवी प्राप्त केली. 

## महत्त्वाची पदे
यश पाल यांनी अनेक महत्त्वाची पदे भूषवली असून, त्यातील काही मुख्य पदे पुढीलप्रमाणे आहेत :
*योजना आयोग - मुख्य सल्लागार (१९८३-१९८४)
*विज्ञान व टेक्नाॅलॉजी विभागात सचिव (१९८४-१९८६)
*विद्यापीठ अनुदान आयोग - अध्यक्ष (१९८६-१९९१)

प्रा. यशपाल हे दूरदर्शनवरील अत्यंत चर्चित विज्ञान कार्यक्रम-टर्निंग पॉईंटमधून साध्या शब्दांत सामान्य जनतेपर्यंत विज्ञान पोहोचवण्याच्या कामामुळे प्रसिद्ध व लोकप्रिय झाले.  

## पुरस्कार आणि सन्मान
# यशपाल यांना भारत सरकारकडून इ.स. १९७६मध्ये विज्ञान व अभियांत्रिकी क्षेत्रातील कार्याबद्दल पद्मभूषण पुरस्काराने  सन्मानित करण्यात आले होते.
# कलिंग पुरस्कार
# लाल बहादुर शास्त्री राष्ट्रीय पुरस्कार
# पद्मविभूषण पुरस्कार (इ.स. २०१३)

मृत्यूपूर्वीचे काही दिवस आधी ते नवी दिल्ली येथील जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठाचे कुलगुरू होते.

## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे
वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग :भारतीय शिक्षणतज्ज्ञ
वर्ग:भारतीय शास्त्रज्ञ
वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती
वर्ग:भारतीय संशोधक
वर्ग:कलिंग पुरस्कार विजेते
वर्ग:इ.स. १९२६ मधील जन्म
वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. २०१७ मधील मृत्यू
व्यील्कोपाल्स्का प्रांत

'''''' (इंग्लिश लेखनभेदः ग्रेटर पोलंड प्रांत; ) हा पोलंड देशाचा एक प्रांत आहे. हा प्रांत पोलंडच्या मध्य-पश्चिम भागात व्यील्कोपाल्स्का ह्याच नावाच्या भौगोलिक प्रदेशामध्ये स्थित आहे. डॉल्नोश्लोंस्की प्रांताच्या पश्चिमेला जर्मनी तर दक्षिणेला चेक प्रजासत्ताक आहेत.

व्यील्कोपाल्स्का प्रांताचा पोलंडमध्ये क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने दुसरा तर लोकसंख्येच्या दृष्टीने तिसरा क्रमांक आहे.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:पोलंडचे प्रांत
*
वूत्श्का प्रांत

'''''' (इंग्लिश लेखनभेदः ग्रेटर पोलंड प्रांत; ) हा पोलंड देशाचा एक प्रांत आहे. हा प्रांत पोलंडच्या मध्य स्थित असून वूत्श ह्या येथील सर्वात मोठ्या शहरावरून ह्या प्रांताचे नाव पडले आहे.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:पोलंडचे प्रांत
*
यशपाल

इवलेसे|यशपाल
यशपाल (डिसेंबर ३ १९०३ - डिसेंबर २६ १९७६) हे आधुनिक हिंदी साहित्यातील एक प्रमुख कथालेखक आहेत. ते क्रांतिकारक व लेखक अशा दोन्ही रूपात ओळखले जातात. प्रेमचंद यांच्या खालोखाल हिंदीतील सुप्रसिद्ध प्रगतिशील कथालेखकांमध्ये यांचे नाव घेतले जाते. आपल्या विद्यार्थी जीवनापासूनच यशपाल क्रांतिकारी आंदोलनांत सामील झाले, ज्यामुळे त्यांना प्रदीर्घ काळ भूमिगत तसेच कारावासात रहावे लागले. त्यानंतर त्यांनी आपले आयुष्य साहित्याला वाहून घेतले. जे काम ते कधी काळी बंदुकीच्या माध्यमातून करीत असत, ते देशसेवेचे व्रत, जनजागरणाचे काम, त्यांनी लेखनाच्या माध्यमातून सुरू केले. यशपाल यांना साहित्य व शिक्षण या क्षेत्रात भारत सरकारकडून सन १९७० साली पद्मभूषण पुरस्काराने सन्मानित  करण्यात आले.

## जन्म व बालपण 
## क्रांतिकारकाचे जीवन 
## साहित्यिक कार्य 
## प्रमुख प्रकाशित साहित्यकृती 
## बाह्य दुवे 
* यशपाल के निबन्ध (हिंदी मजकूर)
* विप्लव प्रकाशन  
* यशपाल (हिंदीकुंज)(हिंदी मजकूर)
* यशपाल के पत्र (गूगल पुस्तक)(हिंदी मजकूर)
* क्रान्ति का अलख जगाने वाले लेखक थे यशपाल (हिंदी मजकूर)

वर्ग:हिंदी साहित्यिक
वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती
वि.वा. हडप

**वि.वा. हडप** हे इ.स.च्या २० व्या शतकाच्या पूर्वार्धातील एक प्रसिद्ध मराठी लेखक होते. त्यांनी मुख्यतः सामाजिक व ऐतिहासिक कादंबरी, एकांकिका, माहितीपर पुस्तके,  इ. प्रकारांत विपुल लेखन केले आहे. त्यांची सुमारे शंभराहून अधिक पुस्तके प्रकाशित झाली आहेत.

## प्रकाशित साहित्य 
* अन्नदाता उपाशी
* आई
* आईचा आशीर्वाद
* आजचा प्रश्न 
* आपली पृथ्वी
* आभास
* इथे ओशाळला शेक्सपीयर
* इष्काचा प्याला
* उगवत्या सूर्याचा काळोख
* कलावती व विलक्षण गृह
* काँग्रेसचा कल्पवृक्ष
* कादंबरीमय आंग्लशाही (किमान ६ भाग)
** भारतमाता की जय
** भारतमाता वनवासी (५वा भाग)
** भारतमाते ऊठ (२रा भाग)
* भारतमातेचे दिव्य
** भारतमातेचा शाप (३रा भाग)
** सत्तावनची सत्यकथा
** भारतमातेची हाक, इत्यादी.
* कादंबरीमय पेशवाई (किमान वीस भाग)
** पेशवाईचा दरबार
** पेशवाईचा दरारा (भाग ७)
** पेशवाईचा पश्चिम दिग्विजय (भाग ९)
** पेशवाईचा पुनर्जन्म (भाग ५ ) 
** पेशवाईचा पुनर्विकास (भाग १४)
** पेशवाईचा मध्यान्ह (भाग १५) 
** पेशवाईची प्राणप्रतिष्ठा (भाग २) 
** पेशवाईचें दिव्य तेज (भाग १६) 
** पेशवाईचें ध्रुवदर्शन (भाग ३) 
** पेशवाईचा ध्रुव ढळला (भाग ४) 
** पेशवाईचें पानिपत (भाग १८) 
** पेशवाईचें पुण्याहवाचन (भाग १) 
** पेशवाईचें पुनर्वैभव (भाग ६) 
** पेशवाईचें मन्वन्तर (भाग १३) 
** पेशवाईतील उत्तर दिग्विजय (भाग ११) 
** पेशवाईतील कलिप्रवेश (भाग १९) 
** पेशवाईतील दुर्जन (भाग ८) 
** पेशवाईतील धर्मसंग्राम (भाग १०) 
** पेशवाईतील यादवी (भाग २०) 
** पेशवाईवर सावट (भाग १७) 
** पेशवाईवरील गण्डांतर (भाग १२)
* कालिदास कथा
* काळोखातून उजेडात
* कुंभेरीचा वेढा
* केंजळगडचा कबजा
* कोल्हापुरी सैतान
* गुलाम
* गोदाराणी
* गौरीशंकर
* चित्रपट महर्षी
* चिरंजीव
* छत्रपतींना सवाल
* जगाचा बाजार
* जागा झालेला देश
* जाळ्यातील माशा
* जादुगारीण
* जालियनवाला बाग
* झाकली मूठ
* झांशीची राणी
* झोंपी गेलेला देश (संपादित)
* वीरबाला झोया
* थोरांच्या थोरवी
* दांडीयात्रा
* दिव्य लावण्य
* दुलारी
* संगीत देवकी (नाटक)
* धरणीकंप
* नऊ ऑगस्ट - अखेरचा लढा
* नंदनवन
* नवा संदेश
* निजामअल्लींचे बेट
* निरभ्र चंद्र
* निलांबरी व मजुराची बायको
* निवळलेली तरुणी
* पारिजातकाची फुले 
* प्रलय
* प्लासीची लोककथा
* बंगालची सत्यकथा
* बलूनचा प्रवास
* बहकलेली तरुणी 
* बाईलवेडा
* बापलेक
* ब्रह्मलिखित
* भविष्यकाळ
* भव्य स्थापत्य
* मराठी मुद्रणाचा प्राणदाता - कांहीं तरी नवेंच करा
* महाराची पोर
* माझा सम्राट
* माझे बालपण
* मार्ग कुठे आहे?
* मास्तरीणकाकू
* मोपासांच्या गोष्टी
* राजसंसार
* राणी की रखेली
* रामदास
* संगीत रायगडची राणी (नाटक)
* राष्ट्रीय सभेचा इतिहास : १९२९ ते १९३५
* रूढीच्या वणव्यात
* लग्नलांच्छन
* वर्तमानकाळ
* वाकडे पाऊल
* विभावरी
* वि. वा. हडप यांच्या ऐतिहासिक पुस्तकांचा संच 
* वैकुंठीचा राणा 
* शस्त्रसंन्यास
* शिवप्रताप
* कादंबरीमय शिवशाही (किमान ८ भाग)
** शिवशाहीचा अरुणोदय
** शिवशाहीचा माध्यान्ह
** शिवशाहीची पहाट
** शिवशाहीचा पूर्वरंग
** शिवशाहीचा शुभशकुन
** शिवशाहीचा सूर्यास्त
** शिवशाहीचा सूर्योदय
** शिवशाहीचे वैभव
* शिवाजीचा कोण
* सत्तावनची सत्यकथा
* संपूर्ण कालिदास कथा
* श्री समर्थ रामदास
* समाधानाचे रहस्य
* सिंहाचे छावे
* सुंदरवाडी 
* सूर्यास्तानंतर
* सौंदर्याचा फुलबाग
* स्वतंत्र नवभारत

वर्ग:मराठी लेखक
तारापूर

**तारापूर** हे महाराष्ट्रातील पालघर जिल्ह्यातील एक महत्त्वाचे गाव आहे.

## इतिहास
महाराष्ट्रातील पहिला अणुऊर्जा प्रकल्प अमेरिकेच्या साहाय्याने येथे उभारण्यात आला.

## भौगोलिक सीमा
## संस्था 
## शिक्षण
येथील महत्त्वाच्या शाळा पुढीलप्रमाणे आहेत -

* रा. हि. सावे विद्यालय.

## उद्योग-व्यवसाय
तारापूरला लागून विस्तीर्ण अशी तारापूर औद्योगिक वसाहत आहे. येथे रासायनिक, वस्त्रोद्योग, अवजड यंत्रे, औषधे इत्यादींचे अनेक करखाने आहेत. तसेच तारापूर अणुऊर्जा केंद्र व भाभा अणुसंशोधन केंद्रही  जवळच आहे.

सोन्याच्या कलात्मक दागिन्यासाठी साचे (डाईज) बनविण्याचा मोठा उद्योग येथे व जवळच्या परिसरात चालतो. यांची  बाजारपेठ परदेशातही आहे...

## महत्त्वाची स्थळे
#तारापूर किल्ला

## परिसरातील प्रसिद्ध व्यक्तिमत्त्वे
#*डॉ. होमी भाभा तारापूर हे डॉ. होमी भाभा यांच्या पूर्वजांचे गाव होय.. आता त्यांच्या घराच्या जागेवर एक विवाह मंगल कार्यालय उभे आहे.
#रामचंद्र हिराजी सावे.
#लेफ्टनंट कर्नल अर्देशिर तारापोर मरणोत्तर परमवीर चक्र. सन १९६५ च्या भारत पाक युद्धात रणगाडा तुकडीचे नेतृत्व. सियालकोट येथे वीरमरण.

## संदर्भ
वर्ग:पालघर जिल्ह्यातील गावे
माझोव्येत्स्का प्रांत

'''''' (इंग्लिश लेखनभेदः मासोव्हियन प्रांत; ) हा पोलंड देशाच्या १६ प्रांतांपैकी आकाराने व लोकसंख्येने सर्वात मोठा प्रांत आहे. राजधानी वर्झावा महानगराचा ह्याच प्रांतात समावेश होतो.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ  

वर्ग:पोलंडचे प्रांत
*
पोट्कर्पाट्स्का प्रांत

'''''' () हा पोलंड देशाचा एक प्रांत आहे. 

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:पोलंडचे प्रांत
*
पोमोर्स्का प्रांत

'''''' (इंग्लिश लेखनभेदः पोमेरेनियन प्रांत; ) हा पोलंड देशाचा एक प्रांत आहे. हा प्रांत पोलंडच्या उत्तर भागात बाल्टिक समुद्रकिनाऱ्यावर वसला आहे.

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ  

वर्ग:पोलंडचे प्रांत
*
वार्मिन्स्को-माझुर्स्का प्रांत

'''''' () हा पोलंड देशाच्या ईशान्य भागातील एक प्रांत आहे. ह्या प्रांताच्या उत्तरेला रशियाचे कालिनिनग्राद ओब्लास्त स्थित आहे.

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ  

वर्ग:पोलंडचे प्रांत
*
झाखोज्ञोपोमोर्स्का प्रांत

'''''' (इंग्लिश लेखनभेदः वेस्ट पोमेरेनियन प्रांत; ) हा पोलंड देशाच्या वायव्य भागातील एक प्रांत आहे. ह्या प्रांताच्या पश्चिमेला जर्मनीचे मेक्लेनबुर्ग-फोरपोमेर्न हे राज्य तर उत्तरेला बाल्टिक समुद्र आहेत.

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ  

वर्ग:पोलंडचे प्रांत
*
सिलेसियन भाषा

**सिलेसियन** ही पोलंड देशाच्या सिलेसिया ह्या भौगोलिक प्रदेशामध्ये वापरली जाणारी एक भाषा आहे. ही स्लाव्हिक भाषाकुळामधील एक स्वतंत्र भाषा मानावी की पोलिश भाषेची एक उपभाषा मानावी ह्यावर तज्ञांमध्ये मतभेद आहेत.

## हे सुद्धा पहा 
* जगातील भाषांची यादी
## संदर्भ 
वर्ग:स्लाव्हिक भाषा
वर्ग:पोलंडमधील भाषा
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
वर्ग:भाषा
वर्ग:संदर्भांचे इंग्रजी-मराठी भाषांतर हवे
पोझ्नान

**पोझ्नान** (पोलिश: ; ; यिडिश: פוזנא किंवा פּױזן) ही पोलंड देशामधील व्यील्कोपाल्स्का प्रांताची राजधानी व पोलंडमधील एक प्रमुख शहर आहे. 

## जुळी शहरे
## संदर्भ
## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ
*

वर्ग:पोलंडमधील शहरे
वर्ग:व्यील्कोपाल्स्का प्रांत
श्टेचिन

**श्टेचिन** (पोलिश: ; जर्मन: ; काशुबियन: Sztetëno) ही पोलंड देशामधील झाखोज्ञोपोमोर्स्का प्रांताची राजधानी; पोलंडमधील सातव्या क्रमांकाचे मोठे शहर व बाल्टिक समुद्रावरील पोलंडचे सर्वात मोठे बंदर आहे. श्टेचिन शहर पोलंडच्या वायव्य भागात जर्मनी देशाच्या सीमेजवळ ओडर नदीच्या काठावर वसले असून ते बर्लिन शहराच्या १५० किमी ईशान्येस स्थित आहे. 

आठव्या शतकात वसवले गेलेले श्टेचिन शहर प्रशिया, जर्मन साम्राज्य व नाझी जर्मनीमधील एक प्रमुख बंदर होते. इ.स. १९४५ साली दुसऱ्या महायुद्धानंतर श्टेचिनमधील सर्व जर्मन रहिवाशांना हाकलून लावण्यात आले व पोलंडच्या अखत्यारीत आणण्यात आले.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ
*

वर्ग:पोलंडमधील शहरे
वर्ग:झाखोज्ञोपोमोर्स्का प्रांत
यिडिश भाषा

**यिडिश** (शाब्दिक अर्थ: ज्यूईश) ही जर्मनीमध्ये उगम पावलेली जर्मेनिक भाषाकुळामधील पश्चिम जर्मेनिक गटामधील एक भाषा आहे. ही भाषा दहाव्या शतकात ऱ्हाइनलॅंड भागात स्थायिक झालेल्या ज्यू लोकांनी तयार केली. यिडिश भाषा हिब्रू लिपी वापरून लिहिली जाते.

## हे सुद्धा पहा 
* जगातील भाषांची यादी

वर्ग:जर्मेनिक भाषा
वर्ग:ज्यू धर्म
पोलंडचे प्रांत

**पोलंड** देश एकूण १६ प्रांतांमध्ये () विभागला गेला आहे. १ जानेवारी १९९९ रोजी हे नवे राजकीय विभाग अस्तित्वात आले. ह्या पूर्वी १९७५ सालापासून पोलंडमध्ये ४९ प्रांत होते.

## नकाशा व तपशील 


वर्ग:युरोपातील देशांचे प्रशासकीय विभाग
वर्ग:प्रांत