open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
सेलिब्रिटी क्रिकेट लीग

**सेलिब्रिटी क्रिकेट लीग** भारतीय सिनेमाला आठ प्रमुख प्रादेशिक चित्रपट उद्योग चित्रपट कलाकार होणारी आठ संघ लढवली भारतातील एक नॉन-व्यावसायिक पुरुष क्रिकेट लीग आहे. लीग सुरुवातीपासूनच 2011 मध्ये सुरू, सीसीएल सामने दूरदर्शन प्रेक्षकांपर्यंत आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या (आयसीसी) गेम्स पेक्षा अधिक लोकप्रिय झाले घेतले आहेत. सीसीएल मोठ्या प्रमाणावर मीडिया नोंदवली गेली आहे.

वर्ग:भारतीय क्रिकेट
लीलाधर हेगडे

मराठी शाहीर **लीलाधर हेगडे** (जन्म : ९ नोव्हेंबर, १९२७)हे एक मराठी साहित्यिक आहेत. ते साने गुरुजींच्या ’धडपडणाऱ्या मुलां’पैकी एक होते. ते राष्ट्र सेवा दल या समाजवादी स्वयंसेवक संघटनेचे पूर्ण वेळ सेवक झाले. त्यांनी १९४८ ते १९८० या काळात राष्ट्र सेवा दल कलापथकाची धुरा वाहिली. समाजवादी पक्षात असलेले हेगडे, हे राष्ट्र सेवा दलाच्या कलापथकात सुधा वर्दे, वसंत बापट, आदींबरोबर लोकजागृतीसाठी गावोगाव प्रवास करत. 

हेगडे यांचा जन्म ठाणे जिल्ह्यातील एका खेड्यात झाला. त्यांनी इ.स. १९४२ च्या चले जाव आंदोलनात सहभाग घेतला; तसेच साने गुरुजींच्या पंढरपूर मंदिर सत्याग्रहातही ते सामील झाले. मुंबईतल्या चुनाभट्टी उपनगरातील साने गुरुजी आरोग्य मंदिराचे काम ते इ.स. १९७० च्या आधीपासून सांभाळत आहेत. 

त्यांनी गायलेली *उत्तुंग आमुची उत्तर सीमा*, *माझे राष्ट्र महान* ही गीते प्रसिद्ध झाली. मुलांसाठी हेगडे यांनी अनेक पुस्तके लिहिली आहेत.

‘रामनगरी’त राम नगरकरांनी हेगडे यांची शिस्तप्रियता आणि नियोजनाचे मार्मिक वर्णन केले आहे. आपल्या कृतीतून दुसऱ्याचा फायदा कसा होईल, समाज कसा सुधारेल याचाच विचार लीलाधर करीत असतात. बालसाहित्य लेखनामागेही संस्कारशील मने घडविण्याचाच संकल्प त्यांनी केला

## लीलाधर हेगडे यांची मुलांना आवडलेली काही पुस्तके
* अंधारातून प्रकाशाकडे (आमटे कुटुंबीयांची कहाणी)
* कावळे  
* गुंतागुंत
* जादूची पेटी
* तुफान हत्ती आणि वनराणी सिंहीण
* पाचूचे बेट 
* बैलांचा गोंधळ
* मनी हरवली, मनी सापडली
* वेरूळचे वैभव
* हणमू आणि इतर गोष्टी

## लीलाधर हेगडे यांनी मिळालेले पुरस्कार
* हेगडे यांच्या ‘गुंतागुंत’, ‘पाचूचे बेट’, ‘मनी हरवली मनी सापडली’, ‘हणमू’, ‘वेरूळचे वैभव’ इत्यादी पुस्तकांना शासकीय पुरस्कार मिळाले आहेत.
* साहित्य अकादमीचा २०१५चा राष्ट्रीय बालसाहित्य सन्मान
* महाराष्ट्र फौंडेशन, न्यू यॉर्क आणि केशव गोरे स्मारक, गोरेगाव, मुंबई यांच्यातर्फे आदर्श कार्यकर्ता म्हणून रु. ५०.०००ेचा पुरस्कार
* महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळाने फेब्रुवारी २०११ मध्ये रु. ५०,०००ची गौरववृत्ती प्रदान करून त्यांचा सन्मान केला.

वर्ग:मराठी साहित्यिक
वर्ग:इ.स. १९२७ मधील जन्म
वर्ग:मराठी गायक
वर्ग:मराठी शाहीर
ललिता देसाई

**ललिता देसाई** ऊर्फ *आशू* या एक मराठी नाट्य‍-चित्रपटअभिनेत्री आहेत. त्या दादा कोंडके यांच्या सहकारी असत.

आशू या आचार्य अत्र्यांच्या 'ब्रह्मचारी' नावाच्या नाटकात किशोरीची भूमिका करत असत.

अत्र्यांच्या ’लग्नाची बेडी'चे अनेक नामवंत कलावंतांच्या संचांत हजारो प्रयोग झाले. त्यातील ’रश्मी' या सिनेनटीच्या भूमिकेला लोकप्रिय आणि संस्मरणीय करण्यात नटवर्य बापूराव मान्यांपासून स्नेहप्रभा प्रधान, हंसा वाडकर, पद्मा चव्हाण, अश्विनी भावे यांच्याबरोबर आशू यांचाही वाटा आहे. 

## ललिता देसाई यांना मिळालेले पुरस्कार
* भार्गवराम आचरेकर पुरस्कार 

वर्ग:मराठी अभिनेत्री
दिल्ली घराणे

**दिल्ली घराणे** हे एक तबला घराण्यांपैकी सगळ्यात जुने घराणे आहे. इंप्रोव्हायझेशन नियम लागू करणारे हे प्रथम घराणे आहे. हे नैऋत्य भारत आणि काही बाज घराण्यांमध्ये आज वापरण्यात येते. पुरबी घराणा हे दिल्लीच्या पूर्व भागात आढळतो. 

## इतिहास
## पद्धत
## बाह्य दुवे
वर्ग:संगीतातील घराणी
अली बाँगो ओंडिंबा

[200 px|इवलेसे|ओंडिंबा व अमेरिकेची परराष्ट्रसचिव [हिलरी क्लिंटन]]
**अली बॉंगो ओंडिंबा** (;  ९ फेब्रुवारी १९५९) हा गॅबन देशातील एक राजकारणी व देशाचा राष्ट्राध्यक्ष आहे. ओंडिंबा ४१ वर्षांहून अधिक काळ गॅबनच्या राष्ट्राध्यक्षपदावर राहणाऱ्या ओमर बॉंगो ह्याचा मुलगा आहे. २०२३मध्ये राष्ट्राध्यक्षपदी पुनः निवडून आल्यानंतर ३० ऑगस्ट, २०२३ रोजी देशाच्या सैन्याने याला पदच्युत केले.

## हे सुद्धा पहा
*जगातील देशांच्या राष्ट्रप्रमुख व सरकारप्रमुखांची यादी

## बाह्य दुवे
*व्यक्तिचित्र

वर्ग:गॅबनचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बोरीवली रेल्वे स्थानक

250 px|इवलेसे|स्थानकाची इमारत

**बोरीवली** हे मुंबई शहराच्या बोरीवली उपनगरामधील एक रेल्वे स्थानक आहे. बोरीवली मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या पश्चिम मार्गावर स्थित असून येथे सर्व लोकलगाड्या थांबतात तसेच येथून दादर व चर्चगेटसाठी अनेक उपनगरी गाड्या सुटतात. त्याचसोबत राजधानी एक्सप्रेससह पश्चिम रेल्वेमार्गावर धावणाऱ्या अनेक लांब पल्ल्याच्या रेल्वे गाड्यांचा देखील बोरीवलीमध्ये थांबा आहे.

वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके
वर्ग:बोरीवली
डीएलएड

**डीएलएड** तथा **डिप्लोमा इन एलिमेंटरी एज्युकेशन** हा शिक्षणशास्त्राचे प्रशिक्षण देणारा महाराष्ट्रातील एक अभ्यासक्रम आहे.

सन २००० नंतर डीएलएड झालेले विद्यार्थी प्रचंड संख्येने बाहेर पडले. या सर्वांना सामावून घेता येईल, एवढ्या प्रमाणात नोकऱ्या उपलब्ध झाल्या नाहीत. इ.स. २०१५ साली महाराष्ट्रात सुमारे पाच लाखांवर डीएलएड पदविकाधारक नोकरीच्या प्रतीक्षेत होते.

या अभ्यासक्रमासाठी एकेकाळी मोठ्या रांगा लागत होत्या. त्यासाठी खासगी महाविद्यालयात देणगी देऊन प्रवेश मिळवावा लागत होता. इ.स. २०१२ साली न्यायालयाने शिक्षणसेवकांना अशा प्रकारे कमी पगारावर राबवून घेण्यास विरोध दर्शविल्यामुळे शिक्षणसेवकांची भरती थांबली आणि त्यामुळे डी.एल.एड.च्या अभ्यासक्रमाचे आकर्षण मावळत गेले. त्यामुळे २०१४-१५ या वर्षात महाराष्ट्रातील १००हून अधिक संस्थाचालकांनी ही महाविद्यालये बंद केली.

२०१५-१६ या शैक्षणिक वर्षात डीएलडी अभ्यासक्रमासाठी महाराष्ट्र राज्यातील ६६ हजार ६२० जागांसाठी केवळ ५ ते ६ हजारच अर्ज प्राप्त झाले. १ जून ते १६ जून २०१५ या प्रवेश-काळात पुणे विभागात तर फक्त १ हजार ४५९ प्रवेश अर्ज दाखल झाले.

२०१४-१५ या वर्षी महाराष्ट्रात १०६१ डीएलएड महाविद्यालये होती, त्यांतली बरीचशी कॉलेजे २०१५ साली विद्यार्थ्यांअभावी बंद पडण्याच्या मार्गावर होती.

हा अभ्यासक्रम पूर्ण केल्यानंतर नोकरी मिळण्याची शाश्‍वती उरलेली नाही. त्यामुळे या अभ्यासक्रमाकडे ओढा कमी झाला आहे.

## हे सुद्धा पहा 
* शिक्षणसंस्था, अभ्यासक्रम आणि त्यांच्या नावांची लघुरूपे‎

वर्ग:शिक्षण
डावे पक्ष

डावे पक्ष, उजवे पक्ष आणि मध्यममार्गी पक्ष अशा सरधोपट पद्धतीने राजकीय पक्षांची विभागणी करण्यात येते. त्यानुसार, भारतातील काही प्रसिद्ध डावे पक्ष आणि त्यांच्याच विचाराच्या संघटना :- 

* कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ इंडिया (माओवादी)
* कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ इंडिया (मार्क्सवादी-लेनिनवादी)
* जनता दल
* प्रजापक्ष
* प्रजासमाजवादी पक्ष 
* बिजू जनता दल
* लाल बावटा पक्ष
* समाजवादी पक्ष
* संयुक्त समाजवादी पक्ष

## डाव्या पक्षांच्या युवक संघटना
* ऑल इंडिया रिव्होल्युशनरी स्टुडंट्स ऑर्गनाझेशन (एआयआरएसओ)
* ऑल इंडिया स्टुडंट्स असोसिएशन (एआयएसए)
* ऑल इंडिया स्टुडंट्स फेडरेशन (एआयएसएफ)
* छात्रभारती, राष्ट्र सेवा दल
* डेमोक्रॅटिक युथ फेडरेशन ऑफ इंडिया (डीवायएफआय)
* नवसमाजवादी पर्याय
* पुरोगामी युवक संघटना 
* स्टुडंट्स फेडरेशन ऑफ इंडिया (एसएफआय)
* युवक क्रांती दल (युक्रांद)
* युवा भारत संघटना, ऑल इंडिया युथ फेडरेशन (एआयवायएफ)
* लोकायत, लोकराज्य युवक संघटना

वर्ग:राजकीय पक्ष
कांपिनास

**कांपिनास** () हे ब्राझील देशाच्या साओ पाउलो राज्यामधील एक मोठे शहर आहे. ब्राझीलच्या दक्षिण भागात साओ पाउलोच्या १०० किमी उत्तरेस वसलेल्या कांपिनासची लोकसंख्या २१२ साली १०.८ लाख इतकी होती. लोकसंख्येनुसार ते ब्राझीलमधील १४व्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. येथील कांपिनास विद्यापीठ लॅटिन अमेरिकेमधील सर्वात प्रतिष्ठेच्या शिक्षण संस्थांपैकी एक मानले जाते.
 
ब्राझीलचा ४था राष्ट्राध्यक्ष मनोएल फेरेझ दि काम्पोस सॅलेस ह्याचा जन्म येथे झाला होता.

## हे सुद्धा पहा
*ब्राझीलमधील शहरांची यादी

## बाह्य दुवे
*अधि़कृत संकेतस्थळ 
*

वर्ग:ब्राझिलमधील शहरे
ब्राझिलमधील शहरांची यादी (लोकसंख्येनुसार)

**ब्राझिल** देशामधील सर्वाधिक लोकसंख्येची ५० शहरे खालील यादीत दिली आहेत.

## यादी
]]
]]
]]
]]
]]
]]
]]
]]
]]
]]

:राज्यांच्या राजधानीची शहरे **गडद** अक्षरांमध्ये दर्शवली आहेत.

## संदर्भ 

वर्ग:शहरांच्या याद्या
ग्वारूलोस

**ग्वारूलोस** () हे ब्राझील देशाच्या साओ पाउलो राज्यामधील दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. ब्राझीलच्या दक्षिण भागात साओ पाउलो महानगराच्या हद्दीत वसलेल्या ग्वारूलोसची लोकसंख्या २०१४ साली १३.१ लाख इतकी होती. लोकसंख्येनुसार ग्वारूलोस ब्राझीलमधील १३व्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. 
 
साओ पाउलो–ग्वारूलोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ हा ब्राझील देशातील व लॅटिन अमेरिकेमधील सर्वात वर्दळीचा विमानतळ ग्वारूलोस शहरामध्येच स्थित आहे.

## हे सुद्धा पहा
*ब्राझीलमधील शहरांची यादी

## बाह्य दुवे
*अधि़कृत संकेतस्थळ 
*

वर्ग:ब्राझिलमधील शहरे
साओ पाउलो–ग्वारूलोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ

[250 px|इवलेसे|येथे थांबलेले [कतार एरवेझचे बोइंग ७७७ विमान]]
**साओ पाउलो/ग्वारूलोस–गव्हर्नादोर आंद्रे फ्रांको मोंतोरो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ**  ()  हा ब्राझील देशाच्या साओ पाउलो शहरामधील प्रमुख विमानतळ आहे. साओ पाउलो महानगरामधील ग्वारूलोस शहरामध्ये स्थित असलेला हा विमानतळ प्रवाशांच्या संख्येनुसार, विमानांच्या उड्डाणसंख्येनुसार तसेच मालवाहतूकीनुसार ब्राझीलमधील सर्वात वर्दळीचा विमानतळ आहे.

ब्राझील वायुसेनेचा प्रमुख तळ ह्या विमानतळावरच स्थित आहे.

## विमानकंपन्या व गंतव्यस्थाने 
## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:ब्राझिलमधील विमानतळ
विमानतळ
ऑक्टाव्हियो पाझ

**ऑक्टाव्हियो पाझ लोझानो** (; ३१ मार्च १९१४–१९ एप्रिल १९९८) हे एक मेक्सिकन कवी, लेखक व प्रशासकीय अधिकारी होते. त्यांना १९९० सालचे साहित्यातील नोबेल पारितोषिक मिळाले. १९६० च्या दशकात पाझ भारतातले मेक्सिकोचे राजदूत होते.

भारतातील वास्तव्याचा त्यांच्या लेखनावर प्रगाढ प्रभाव आहे असे मानले जाते. “एल लाबिरिन्तो देला सोलेदाद” (“एकांताचा भुलभुलैय्या”), “एल मोनो ग्रामातिको” (“वानर व्याकरणकार”), व “लादेरा एस्ते” (“पुर्वेकडचे उतार”) ही त्यांची मुख्य ललित पुस्तके आहेत. याशिवाय त्यांची वीसहून अधिक काव्यसंग्रहे प्रकाशित आहेत. त्यातल्या अनेकांचे जगभरातील अनेक भाषांत अनुवाद उपलब्ध आहेत.

## बाह्य दुवे
*पारितोषिकाच्या वेब साइटवर पाझचे चरित्र

वर्ग:मेक्सिकन लेखक
वर्ग:मेक्सिकन कवी
वर्ग:साहित्यातील नोबेल पारितोषिकविजेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
छिंगघाय–तिबेट रेल्वे

250 px|इवलेसे|रेल्वेमार्गाचा नकाशा
[250 px|इवलेसे|[डिझेल इंजिनावर चालणारी ]]

**छिंगघाय–तिबेट रेल्वे** (तिबेटी: མཚོ་བོད་ལྕགས་ལམ།; चीनी: 青藏铁路) ही चीन देशामधील एक रेल्वे आहे. ही रेल्वे तिबेटमधील ल्हासा शहराला छिंगहाय प्रांताच्या शीनिंग शहरासोबत जोडते. एकूण  लांबीच्या ह्या रेल्वेमार्गाच्या शीनिंग ते गोलमुद दरम्यानच्या  लांबीच्या टप्प्याचे काम १९८४ साली पूर्ण झाले होते.  गोलमुद ते ल्हासा या टप्प्याचे उद्‌घाटन १ जानेवारी २००६ रोजी चिनी राष्ट्राध्यक्ष हू चिंताओ यांनी केले.

एकूण १,९५६ किमी लांबीचा हा मार्ग २००६मध्ये बांधून पूर्ण झाला. हा मार्ग तांग्गुला घाटातून जाताना ५,०७२ मी (१६,६४० फूट) उंचीवरून जातो. तेथील तांग्गुला रेल्वे स्थानक ५,०६८ मी (१६,६२७ फूट) उंचीवर असून जगातील सर्वाधिक उंचीवरील रेल्वे स्थानक आहे. ४,९०५ मी (१६,०९३ फूट) उंचीवरील फेंघुओशान बोगदा जगातील सर्वाधिक उंचीवरील रेल्वेमार्गावरील बोगदा आहे. या मार्गावरील ६७५ पूलांची एकूण लांबी १५९.८८ किमी आहे. सुमारे ५५० किमी लांबीचा मार्ग पर्माफ्रॉस्टवर बांधलेला आहे. या मार्गावरील गाड्यांमधून ८०० ते १,०० प्रवासी रोज प्रवास करण्याची क्षमता आहे.

वर्ग:चीनमधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:प्रचंड अभियांत्रिकी प्रकल्प
ग्राम विकास अभियान

**ग्राम विकास अभियान** ही संकल्पना मांडून तिला मूर्त रूप देण्याचे कार्य गुरूमाऊली प.पू.आण्णासाहेब मोरे यांनी दिले.
गुरूमाऊलींनी ११ विभागाद्वारे हे अभियान सुरू करुण ग्रामीण जनतेला जगण्याचा एक नवा संजीवनी मंत्र दिला.
स्वतःच स्वतःच्या गावाचे परिवर्तन घडवून गावाला आध्यात्मातून पुढे आणण्याचा मार्ग सांगितला. तो मार्ग म्हणजे ग्राम विकास अभियान होय.
प्रबोधनमित्र पुरस्कार

**प्रबोधनमित्र पुरस्कार** हा आंबेडकरी चळवळीत सक्रियपणे कार्यरत असणाऱ्या नाशिक येथील *समाजप्रबोधन संस्थे*तर्फे देण्यात येतो. रोख पाच हजार रुपये, स्मृतिचिन्ह, मानपत्र, शाल आणि पुष्पगुच्छ असे पुरस्काराचे स्वरूप आहे. 

## प्रबोधनमित्र पुरस्काराचे मानकरी
* उत्तम कांबळे (२००९)
* नामदेव ढसाळ (२०१०)
* लक्ष्मण माने (२०११)
* ऊर्मिला पवार (२०१३)
* संभाजी भगत (२०१४)

वर्ग:पुरस्कार
इफ्तिखार आरिफ

**इफ्तिखार आरिफ** (२१ मार्च, इ.स. १९४३:लखनौ, उत्तर प्रदेश, भारत - ) हे एक पाकिस्तानी गझलकार व कवी आहेत.

लखनौ विद्यापीठातून १९६२मध्ये आरिफ बी.ए. झाले व १९६४मध्ये समाजशास्त्र विषय घेऊन एम.ए. झाले. त्याच वर्षी ते पाकिस्तानला गेले. १९७७पर्यंत पाकिस्तान रेडिओ व टी.व्ही विभागात त्यांनी नोकरी केली. त्यानंतर १९८०पर्यंत लंडनमधील ते बी.सी.सी.आय.बँकेत जनसंपर्क अधिकारी  होते. १९८० ते १९९० या काळात आरिफ हे लंडममधल्या ’उर्दू मर्कज’चे ते प्रभारी प्रशासक होते. ही संस्था त्यांनी नावारूपास आणून साहित्यिक केंद्र म्हणून मोठी केली. आरिफ १९९१ला  कराचीला परतले. आल्यावर त्यांनीे अनेक संस्थांसह 'मुक्तदरा कौमी जबान' या विख्यात संस्थेद्वारे साहित्यसेवा करायला आरंभ केला.

## इफ्तिखार आरिफ यांची उर्दू शायरी
गझला आणि कविता या दोन्ही काव्यप्रकारांवर असामान्य पकड असलेल्या आरिफ यांनी आपल्या शायरीत संस्कृती, परंपरा व धार्मिकता यांचा समतोल साधला आहे. त्यांनी भाषेचे पावित्र्य जपले असे मानले जाते. हळूहळू त्यांची शैली अनेक शायरांनी अंगीकारली. काही भारतीय शायरांवरही त्यांचा प्रभाव जाणवतो.

मात्र, इतर शायरांप्रमाणे आरिफ यांचे शेर सहजासहजी उमगत नाहीत. नासिख, आतिश, दबीर, अनीस यांसारख्या लखनवी शायरांच्या परंपरेतून साकारलेली ही शायरी इस्लामी पुराणकथांच्या व संस्कृतीच्या ज्ञानाची वाचकांकडून अपेक्षा करते.

इफ्तिखार आरिफ यांच्या जवळपास साऱ्या कवितांचे इंग्रजीत अनुवाद झाले असून ते 'द ट्वेल्थ मॅन' आणि 'रिटर्न इन द सिजन ऑफ फिअर'या दोन संग्रहात समाविष्ट झाले आहेत.

उर्दूचे प्रसिद्ध कवी कैफी आझमी हे इफ्तिखार आरिफ यांना पाकिस्तानची मोठी दौलत मानतात.

## इफ्तिखार आरिफ यांचे उर्दू काव्यसंग्रह
* किताबे-दिल ओ दुनिया (समग्र आरिफ)
* जहाने मालूम
* मेहरे-दो-नीम
* शहरे-इल्म के दरवाजे पर
* हर्फे-वारियाब

वर्ग:उर्दू कवी
वर्ग:इ.स. १९४३ मधील जन्म
एलएटीएएम एरलाइन्स ब्राझिल

[250 px|इवलेसे|[सिमोन बॉलिव्हार आंतरराष्ट्रीय विमानतळारून उड्डाण केलेले टी.ए.एम. एरलाइन्सचे एअरबस ए३२० विमान]]

**एल.ए.टी.ए.एम. एरलाइन्स** (पोर्तुगीज: TAM Linhas Aéreas) ही लॅटिन अमेरिकेतील ब्राझिल ह्या देशामधील सर्वात मोठी विमान वाहतूक कंपनी आहे. १९७६ साली स्थापन झालेली टी.ए.एम. एरलाइन्स २०१२ मध्ये चिलीच्या एल.ए.एन. एरलाइन्ससोबत एकत्रित करण्यात आली. एल.ए.टी.ए.एम. एरलाइन्सचे मुख्यालय साओ पाउलो येथे असून २०१४ साली तिचा ब्राझिलमधील देशांतर्गत प्रवासी वाहतूकीमध्ये ३८.१ टक्के तर आंतरराष्ट्रीय वाहतूकीमध्ये ७८.८ टक्के वाटा होता. ३१ मार्च २१४ पासून टी.ए.एम. एरलाइन्स वनवर्ल्ड ह्या संघटनेचा सदस्य आहे.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:ब्राझिलमधील विमानवाहतूक कंपन्या
वर्ग:वनवर्ल्ड
विश्वनाथ त्रिपाठी

डॉ. **विश्वनाथ त्रिपाठी** (१६ फेब्रुवारी, इ.स. १९३३:बिशकोहर, बस्ती जिल्हा, उत्तर प्रदेश)हे हिंदीतील एक नावाजलेले लेखक आहेत. त्यांचे शिक्षण बनारस विश्व हिंदू विद्यापीठ व पंजाब विद्यापीठात झाले.  

डॉ. त्रिपाठी हे लेखक होण्यापूर्वी शिक्षक होते. त्यांनी पत्रकारिता व इतिहास हे विषय शिकवले आहेत. समीक्षा लेखनाखेरीज त्यांनी कादंबरीलेखन व काव्यरचनाही केल्या आहेत.

त्रिपाठींनी लिहिलेले व्योमकेश दरवेश हे पुस्तक त्यांचे गुरू आचार्य हजारी प्रसाद द्विवेदी यांच्याविषयी आहे. त्यात जीवन, आठवणी, आत्मकथन व इतिहास यांच्या जोडीला समीक्षाही आहे. 

## डॉ. विश्वनाथ त्रिपाठी यांनी लिहिलेली पुस्तके
* कुछ कहानियाँ कुछ विचार (समीक्षा)
* जैसा कह सका (कविता) 
* देश के दौर में 
* नंगतलाई का गाव (आत्मकथा)
* पेड का हाथ 
* मीरा का काव्य (समीक्षा)
* व्योमकेश  दरवेश (चरित्र)

## डॉ.विश्वनाथ त्रिपाठी यांना मिळालेले सन्मान आणि पुरस्कार
* गोकुलचंद्र शुक्ल समीक्षा पुरस्कार
* डॉ.रामविलास शर्मा सन्मान 
* व्यास सन्मान (२०१४, व्योमकेश दरवेश)
* मूर्तिदेवी पुरस्कार (२०१५, व्योमकेश दरवेश)
* सोव्हिएट लँड नेहरू पुरस्कार 

वर्ग:इ.स. १९३१ मधील जन्म
वर्ग:हिंदी लेखक
एंटेबी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ

[250 px|इवलेसे|येथे थांबलेले [इथियोपियन एरलाइन्सचे बोईंग ७३७ विमान]]
**एंटेबी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ** (Entebbe International Airport)  हा पूर्व आफ्रिकेतील युगांडा देशाचा प्रमुख आंतरराष्ट्रीय विमानतळ आहे. राजधानी कंपालापासून ४१ किमी अंतरावरील व्हिक्टोरिया सरोवराच्या काठावर एंटेबी नावाच्या शहराजवळ स्थित असलेला हा विमानतळ १९२८ साली बांधण्यात आला.

## ऑपरेशन एंटेबी
१९७६ साली इस्रायलच्या बेन गुरियन विमानतळाहून पॅरिसकडे निघालेल्या एर फ्रान्सच्या विमानाचे काही पॅलेस्टिनी अतिरेक्यांनी अपहरण केले व ते विमान एंटेबी विमानतळावर आणून सर्व प्रवाशांना येथे ओलीस धरले. युगांडाचा तत्कालीन हुकुमशहा ईदी अमीन ह्याचा ह्या अपहरणास पाठिंबा होता. इस्रायली लष्कराने ४ जुलै १६ रोजी केलेल्या एका लष्करी कारवाईमध्ये बहुतेक सर्व प्रवाशांची सुटका करण्यात आली.

## विमानकंपन्या व गंतव्यस्थाने
## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे
* माहिती

वर्ग:युगांडामधील विमानतळ
औसा किल्ला

**औसा किल्ला** हा औसा शहराच्या दक्षिणेस ५.५२ हेक्टर क्षेत्रात उभा असलेला भुईकोट किल्ला आहे. बहामनी राजवटीत इ.स.१४६६ मध्ये महमूद गवान याची बहामनीचा मुख्य वजिर म्हणुन नियुक्ती झाली. आपल्या वजिरीच्या काळातच त्याने औसा किल्ला बांधला. खोलगट भागात असलेल्या या किल्याचा मुख्य भाग लपलेला दिसतो. अगदी जवळ गेल्याशिवाय हा किल्ला दिसत नाही. किल्यातील काही वास्तु व तटबंदीच्या काही भागावर तुर्क व युरोपियन स्थापत्य शैलीचा प्रभाव दिसतो. 

औसा शहराला ऐतिहासिक, धार्मिकदृष्ट्या विशेष महत्त्व आहे. औसा या शहराचे हिजरी १०१४ मध्ये मलीक अंबरच्या काळामध्ये अमरापूर असे नाव होते. औसा नगराची प्राचीन नोंद बदामीचा चालुक्य राजा विजयादित्य याच्या काळातील ताम्रपटात उच्छीव त्वरीशत असे आहे. उच्छीव त्वरीशत हा शब्द संस्कृत शब्द असून त्याचा श्रेष्ठ अथवा प्रमुख असा अर्थ होतो. जिनसेन या आठव्या शतकातील जैन लेखकाने "औच्छ" असा उल्लेख केलेला आहे. सुप्रसिद्ध कवी जैनमुखी कनकामर हा औसाचा रहिवासी होता. त्याने "करकंड चरयू" हा काव्यग्रंथ लिहिला आहे. या कव्याग्रंथात त्याने औसा या नगराची "असई" असा उल्लेख केला आहे. प्राचीन काळापासून उच्छीव, औच्छ, असई, औसा अशी नवे रूढ झाली असावीत. यादव कालीन खोलेश्वराच्या काळातील अंबाजोगाई शिलालेख (शके ११५०) यात उदगीर बरोबर औसाचीही नोंद आहे. यादव काळात औसा हे प्रशासकीय विभागाचे केंद्र म्हणूनही प्रसिद्ध होते.
## औसाचा भुईकोट किल्ला
औसा येथे भुईकोट किल्ला असून, त्याचे क्षेत्रफळ २४ एकर ३० गुंठे आहे. किल्ल्याभोवती खंदक असून, ते सध्याही चांगल्या स्थितीत आहे. खंदकात अनेक विहिरी आहेत. खंदकाला लागून किल्ल्यात प्रवेश करण्यासाठी पहिला मोठा दरवाजा लागतो त्यास "लोह्बंदी" दरवाजा म्हणतात. दरवाज्यातून आत प्रवेश केल्यानंतर प्रत्येक्ष किल्ल्याच्या पहिल्या तटास "अह्शमा" नावाचा दरवाजा आहे. किल्ल्यात प्रवेश करण्यासाठी हा एकमेव दरवाजा आहे. लोह्बंदी दरवाजा हे पूर्वाभिमुख आहे. किल्ल्यात एकूण दोन तट आहेत.  आत राणीमहाल, लालमहाल, पाणीमहाल इत्यादी अनेक इमारती आहेत. किल्ल्यात परिबावडी, कटोराबावडी व चांद बावडी या तीन महत्त्वाच्या विहिरी आहेत. बिदरच्या बहमनी राज्याच्या मुख्य वजीर महंमद गवान यांच्याकाळात औसा किल्ला बांधण्यात आला.
## किल्ल्याचे राजकीय महत्त्व
शहरातील किल्ल्याला ऐतेहासिक काळात राजकीय महत्त्व होते. हा शहराला यादवपूर्ण काळापासून महत्त्व होते. इ.स. १३५७ मध्ये बहामनी सुलतानने येथे आपली सत्ता स्थापन केली. या किल्ल्यावर पुढे पहिला बुऱ्हाण निजामशहा याने ताबा मिळविला होता. निजामशाही विरुद्ध आदिलशाही आणि मोगल यांच्यात इ.स. १६३५ मध्ये झालेल्या तहाच्या फर्मानात औश्याची नोंद आहे. मोगल बादशहा शाहजहान याच्या खास आदेशाप्रमाणे हा किल्ला जिंकून घेतला होता. मराठ्याच्या स्वातंत्र्य युद्धात धनाजी जाधव आणि मोगल सेनापती झुल्फिकार खान यांच्यात या भागात अनेक चकमकी झाल्या होत्या. हैद्राबादच्या निजामी संस्थानकडून १८५२ मध्ये इंग्रजांनी हा भाग गहाण म्हणून घेतला होता. त्यांचा ताबा ह्या भागावर १८५७-५८ पर्यंत होता. त्यावेळी कर्नल मेडीज टेलर हा ब्रिटिश कमिशनर म्हणून नळदुर्ग जिल्ह्याचा प्रमुख होता. इथली मठपरंपराही जुनी आहे. औसेकर महाराज, पडद्याप्पा मठ, कौकाडी बाबांचा मठ, गोसायाचा मठ, नंगेबाबांची समाधी, अशा अनेक ऐतिहासिक वास्तुंनी संपन्न असे शहर आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले
वर्ग:महाराष्ट्रातील पर्यटनस्थळे

वर्ग:औसा
आदिल हुसेन

**आदिल हुसैन** (असमीया: আদিল হুছেইন, बंगाली: আদিল হুসেইন) (जन्म ५ ऑक्टोबर, १९६३) मुख्य प्रवाहात हिंदी चित्रपट तसेच कला घरात सिनेमा कार्य करते कोण आसाम राज्यातील एक भारतीय रंगभूमीच्या, दूरचित्रवाणी आणि चित्रपट अभिनेता आहे. तो नाखूष सनातनी सारख्या आंतरराष्ट्रीय चित्रपट काम केले आहे आणि लाइफ ऑफ पाय.
## बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १९६३ मधील जन्म
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
फ्रायडे फिल्म वर्क्स

**फ्रायडे फिल्म वर्क्स**  ही मुंबईतील एक चित्रपट निर्माती कंपनी आहे.  ही कंपनी चित्रपट दिग्दर्शक नीरज पांडे आणि निर्मात्या शीतल भाटिया यांनी स्थापन केली आहे..

वर्ग:चित्रपट
शतक महोत्सवी मराठी चित्रसंपदा

व्ही. शांताराम फाउंडेशनने **शतक महोत्सवी मराठी चित्रसंपदा** या नावाची मराठी चित्रपटांची एक सूची प्रसिद्ध केली आहे. त्या सूचीत १९१३ ते १९३१ या काळातील ३७२ मूकपट आणि त्यानंतरचे २०१३ सालापर्यंतचे मराठी बोलपट यांचा समावेश केला आहे.

यात चित्रपटातील कलावंत, तंत्रज्ञ, चित्रपटातील गीतांच्या ओळी, इ. अनेक प्रकारची माहिती आहे.

वर्ग:चित्रपट
मासेयो

**मासेयो** () ही ब्राझील देशाच्या आलागोआस राज्याची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. ब्राझीलच्या पूर्व भागात अटलांटिक महासागराच्या किनाऱ्यावर वसलेल्या मासेयोची लोकसंख्या २०१४ साली १०.१ लाख इतकी होती. लोकसंख्येनुसार ते ब्राझीलमधील १७व्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे.

## हे सुद्धा पहा
*ब्राझीलमधील शहरांची यादी

## बाह्य दुवे
*अधि़कृत संकेतस्थळ
*

वर्ग:ब्राझिलमधील शहरे
स्वारगेट (पुणे)

इवलेसे|स्वारगेट चौकातील केशवराव जेधे उड्डाणपूल

**स्वारगेट** हा महाराष्ट्राच्या पुणे शहरातील एक मध्यवर्ती आणि महत्त्वाचा परिसर आहे.

येथील जेधे चौकात ५ रस्ते एकत्र येतात: छत्रपती शिवाजी महाराज रस्ता, लोकमान्य टिळक रस्ता, सोलापूर रस्ता, सातारा रस्ता आणि सारसबागेकडे जाणारा रस्ता.

येथे महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाचे स्वारगेट बसस्थानक तसेच पुणे महानगर परिवहन महामंडळाचे स्वारगेट बसस्थानक आहे.

वर्ग:पुणे
हेदर वॉट्सन

**हेदर वॉटसन** (;  १९ मे १९९२) ही एक ब्रिटिश टेनिसपटू आहे. ब्रिटनमधील सर्वोत्तम महिला टेनिस खेळाडू एक असलेली रॉब्सन सध्या डब्ल्यू.टी.ए. क्रमवारीमध्ये ५९ व्या क्रमांकावर आहे. वॉटसनने २००९ सालच्या यू.एस. ओपन स्पर्धेत मुलींच्या एकेरीमध्ये अजिंक्यपद मिळवले होते.

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:युनायटेड किंग्डमच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
लक्ष्मीविलास पॅलेस

350 px|इवलेसे|
**लक्ष्मीविलास पॅलेस** हा गुजरातच्या वडोदरा शहरातील एक आलिशान राजवाडा आहे. हा राजवाडा बडोद्याचे महाराज तिसरे सयाजीराव ह्यांनी १८९० साली १.८ लाख पाउंड इतक्या खर्चामध्ये बांधला. तिसरे सयाजीराव यांनी आपल्या कारकिर्दीत बडोद्याचे संस्थान वैभवसंपन्न केले. त्यांनी आकर्षक भव्य इमारती, उद्याने, हिरवळीची मैदाने, कारंजी, रुंद रस्ते तयार करून बडोदा शहर सुशोभित केले. त्यांनी बांधलेल्या इमारतींमध्ये 'लक्ष्मीविलास पॅलेस' या राजवाड्याच्या वास्तूचा सर्वात वरचा क्रमांक लागतो.

७०० एकर परिसरात मध्यभागी बांधलेला या राजवाड्यात बडोद्याच्या महाराजांचे निवासस्थान आणि राजदरबाराचा दिवाणखाना होता. सयाजीरावांनी मेजर माँट या ब्रिटिश इंजिनीअरकडून या वास्तूचा आराखडा तयार करून घेतला. इ.स. १८९० साली बांधून पूर्ण झालेल्या लक्ष्मीविलास पॅलेससाठी नवसारीजवळच्या सोनगडच्या खाणीतून तांबूस रंगाचा दगड आणला होता. ५०० फूट लांब आणि २०० फूट रुंद बांधकाम असलेल्या या राजवाड्याच्या मनोऱ्याची उंची आहे २०४ फूट. राजदरबाराच्या मुख्य दिवाणखान्याचे आकारमान ९४ फूट लांब, ५४ फूट रुंद व २२ फूट उंच इतके आहे. खास व्हेनिसहून आणलेल्या फरशा दरबार हॉलमध्ये बसविण्यासाठी व्हेनिसचेच बारा कारागीर अठरा महिने काम करीत होते. या दरबार हॉलच्या प्रत्येक कोपऱ्यात इटालियन शिल्पकार फेलीची याने बनविलेले संगमरवरी पुतळे असून राजघराण्यातील स्त्रियांना बसण्यासाठी हॉलच्या पहिल्या मजल्यावर गॅलऱ्या आहेत.

राजवाड्यातील संपूर्ण फर्निचर फ्रान्समध्ये तयार केलेले असून लक्ष्मीविलास पॅलेसच्या दक्षिणेकडील भागात महाराजांचे निवासस्थान आहे.

'लक्ष्मीविलास'च्या परिसरात असलेल्या मोतीबाग पॅलेस आणि फतेहसिंग म्युझियम या भव्य इमारतींमध्ये शस्त्रागार आणि महान चित्रकार राजा रविवर्मा यांनी चितारलेली तैलचित्रे आहेत. राजवाड्याभोवतीच्या परिसरात असलेली उद्याने, हिरवळीची कुरणे आणि कारंजी ही विल्यम गोल्डिरग या ब्रिटिश उद्यानतज्ज्ञाने तयार केली आहेत.

वर्ग:वडोदरा
वर्ग:भारतातील ऐतिहासिक वास्तू
वर्ग:इ.स. १८९० मधील निर्मिती
वर्ग:बडोदा संस्थान
वर्ग:गुजरातमधील इमारती व वास्तू
कोमनादेवी

महाराष्ट्रातिल रायगड जिल्ह्यात उरण तालुक्याच्या पुर्व विभागात सारडे गावात
कोमनादेवी (Coordinates: १८°५०'०"उत्तर    ७३°०'२७"पूर्व ) ही एक स्थान देवता असुन ती पाषाण रूपात पुजली जाते. हे देऊळ उरण शहरापासुन ८ कि.मी. अंतरावर आहे.
देवीची कोणतीही मुर्ती नसुन एक लहान पाषाण आहे.
हे स्थान सारडे गावात असुन त्याच्या पुर्व दिशेला असलेल्या कोमनादेवी डोंगरावर वसलेले आहे.
पिरकोन,पाले गावाच्या दक्षिणेला आहे.
येथे पूर्वी दाट झाडी होती १९९० नंतर हळूहळू ती कमि झाली .
सारडे गावात ही देवता पुजनीय असुन पिरकोन आणि पंचक्रोशित सुद्धा वंदनीय आहे.
सध्या २०१५ मध्ये येथे विद्युतवाहिनीचे खांबांद्वारे येथे वीज आली आहे.
बहुतेक सर्व व्यवस्था सारडे गावकीकडे किंवा ग्रामपंचायतिकडे आहे.
पावसाळ्यात आठवडा अखेरीस हे स्थान आणि टेकडी पर्यंटक आणि स्थानिक तरुणाईने बहरलेले असते,
सुर्यास्ताच्यावेळी येथुन उरण मधिल द्रोणागिरी डोंगराच्या पलीकडे सोनेरी प्रकाशांत  दक्षिण मुंबई दिसते ,तसेच पावसाळ्यामध्ये काळ्या मेघांमधुन ही मुंबईचे दर्शन होते,तर सांयकाळी  विद्युतप्रकाशात चमचमणारे उरण परिसर दिसतो.
पावसाळ्यात येथे तरुणाई आणि किशोरवयीन मुले फुटबॉल खेळण्यात व्यस्त असतात.
विशेष असा रस्ता अजुन बनविला नाही आहे,अजुन पायवाटेनेच येथे पोहचता येते.
येथे विविध पाषाणांनी ही देवता व्याप्त आहे.ह्या पाषाणांत देखिल देवतांचे अंश आहेत असे मानले जाते.

घोलाच्या पश्चिमेला' कोमनादेवी डोंगरावर' 'कोमनादेवी' प्रगट झाली आहे जी पाषाण रूपात येथे निवास करते. गावाच्या आख्यायिकेनुसार देवी पिरकोन गावातील एका भक्ताच्या स्वप्नात आली होती तिने स्वप्नांत दृष्टांत देऊन सांगितले मला मुक्त राहु दे .त्यामुळे तेथे अजुन मंदिर बांधले गेले नाही,परंतु सारडे पिरकोन गावातिल भक्तांसाठी तिचे महत्त्व अपरंपार आहे.येथे येणारे पर्यटक देवीचे दर्शन जरुर घेतात.

वर्ग:रायगड जिल्हा
पोर्तो व्हेल्हो

**पोर्तो व्हेल्हो** () ही ब्राझील देशाच्या रोन्द्योनिया राज्याची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. ब्राझीलच्या पश्चिम भागात रोन्द्योनिया व अमेझोनास राज्यांच्या सीमेवर वसलेल्या पोर्तो व्हेल्होची लोकसंख्या २०१४ साली ४.२६ लाख इतकी होती. पोर्तो व्हेल्हो शहर मादेईरा ह्या ॲमेझॉन नदीच्या उपनदीच्या काठावर स्थित आहे. 

## हे सुद्धा पहा
*ब्राझीलमधील शहरांची यादी

## बाह्य दुवे
*अधि़कृत संकेतस्थळ 
*

वर्ग:ब्राझिलमधील शहरे
तेरेसिना

**तेरेसिना** () ही ब्राझील देशाच्या पिआवी राज्याची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. तेरेसिना शहर ब्राझीलच्या ईशान्य भागात अटलांटिक महासागराच्या किनाऱ्यापासून ३६० किमी दक्षिणेस वसले आहे. २०१४ साली तेरेसिनाची लोकसंख्या ८.४ लाख इतकी होती. लोकसंख्येनुसार तेरेसिना ब्राझीलमधील १९व्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे.

## हे सुद्धा पहा 
* ब्राझीलमधील शहरांची यादी

## बाह्य दुवे 
* अधि़कृत संकेतस्थळ 
* 

वर्ग:ब्राझिलमधील शहरे
मिनिस्त्रो पिस्तारिनी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ

[250 px|इवलेसे|येथे उतरलेले [एर युरोपाचे एरबस ए३३० विमान]]
**मिनिस्त्रो पिस्तारिनी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ**  ()  हा आर्जेन्टिना देशाच्या बुएनोस आइरेस शहरामधील प्रमुख विमानतळ आहे. बुएनोस आइरेस महानगरामधील एझीझा उपनगरामध्ये स्थित असलेला हा विमानतळ प्रवाशांच्या संख्येनुसार, विमानांच्या उड्डाणसंख्येनुसार तसेच मालवाहतूकीनुसार आर्जेन्टिनामधील सर्वात वर्दळीचा विमानतळ आहे. आर्जेन्टिनाचा माजी लष्करी अधिकारी व २१वा उपराष्ट्राध्यक्ष हुआन पिस्तारिनी ह्याचे नाव ह्या विमानतळाला देण्यात आले आहे.

येथून लॅटिन अमेरिकेमधील बहुतेक सर्व प्रमुख शहरांसाठी तसेच उत्तर अमेरिका व [युरोप]]मधील काही शहरांसाठी थेट प्रवासी सेवा पुरवली जाते.

## विमानकंपन्या व गंतव्यस्थाने
## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे
* अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:आर्जेन्टिनामधील विमानतळ
विमानतळ
साओ लुइस

**साओ लुइस** () ही ब्राझिल देशाच्या मरान्याव राज्याची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. साओ लुईस शहर ब्राझिलच्या उत्तर भागात अटलांटिक महासागराच्या किनाऱ्यावर वसले आहे. २०१४ साली साओ लुइसची लोकसंख्या १२.२७ लाख इतकी होती. लोकसंख्येनुसार साओ लुइस ब्राझिलमधील १६व्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. १९९७ साली येथील ऐतिहासिक इमारती व वास्तूंसाठी साओ लुईसला युनेस्कोच्या जागतिक वारसा स्थानांच्या यादीत समाविष्ट केले गेले.

## हे सुद्धा पहा
*ब्राझिलमधील शहरांची लोकसंख्येनुसार यादी

## बाह्य दुवे
*अधि़कृत संकेतस्थळ 
*

वर्ग:ब्राझिलमधील शहरे
वर्ग:ब्राझिलमधील जागतिक वारसा स्थाने
हुसेन मुहम्मद इर्शाद

**हुसेन मुहम्मद इर्शाद** (बंगाली: হুসেইন মুহাম্মদ এরশাদ; जन्म १ फेब्रुवारी, १९३०) हे बांगलादेशी राजकारणी, मुत्सद्दी आणि माजी लष्करी हुकूमशहा आहेत. ते बांगला देशाचे १०वे राष्ट्राध्यक्ष आहेत.

वर्ग:बांगलादेश
वर्ग: इ.स. १९३० मधील जन्म
गोयानिया

**गोयानिया** () ही ब्राझील देशाच्या गोयाएस राज्याची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. गोयानिया शहर १९३३ साली कृत्रिम रित्या वसवले गेले व गोयाएस राज्याची राजधानी येथे हलवली गेली. गोयानिया ब्राझीलची राष्ट्रीय राजधानी ब्राझिलियाच्या २१० किमी नैऋत्येस स्थित असून कॅनडामधील एडमंटन खालोखाल ते जगातील दुसऱ्या क्रमांकाचे हरित शहर मानले जाते. २०१४ साली गोयानियाची लोकसंख्या १४.१२ लाख इतकी होती. लोकसंख्येनुसार गोयानिया ब्राझीलमधील १३व्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे.

## हे सुद्धा पहा
*ब्राझीलमधील शहरांची यादी

## बाह्य दुवे
*अधि़कृत संकेतस्थळ
*

वर्ग:ब्राझिलमधील शहरे
एरोलिनिआस आर्जेन्तिनास

[250 px|इवलेसे|[बार्सिलोना–एल प्रात विमानतळावर थांबलेले एरोलिनिआस आर्जेन्तिनासचे एअरबस ए३४० विमान]]
**एरोलिनिआस आर्जेन्तिनास** () ही लॅटिन अमेरिकेतील आर्जेन्टिना देशाची राष्ट्रीय विमान वाहतूक कंपनी आहे. १९४९ साली चार कंपन्यांचे एकत्रीकरण करून ही कंपनी स्थापन करण्यात आली. एरोलिनिआस आर्जेन्तिनासचे मुख्यालय बुएनोस आइरेस येथे असून तिचा मुख्य वाहतूकतळ मिनिस्त्रो पिस्तारिनी आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर आहे. 

१९९० साली दिवाळखोरीत निघाल्यानंतर एरोलिनिआस आर्जेन्तिनासचे खाजगीकरण करण्यात आले व तिला स्पेनच्या आयबेरियाने विकत घेतले. परंतु २००८ साली एरोलिनिआस आर्जेन्तिनासचे पुन्हा राष्ट्रीयीकरण घडले व सध्या ती आर्जेन्टिना सरकारच्या मालकीची आहे. २०१२ सालापासून एरोलिनिआस आर्जेन्तिनास स्कायटीम समूहाचा सदस्य आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:आर्जेन्टिनामधील विमानवाहतूक कंपन्या
वर्ग:स्कायटीम
आव्हियांका

[250 px|इवलेसे|[बार्सिलोना–एल प्रात विमानतळावर थांबलेले आव्हियांकाचे एअरबस ए३३० विमान]]
**आव्हियांका** () ही दक्षिण अमेरिकेतील कोलंबिया देशाची राष्ट्रीय विमान वाहतूक कंपनी आहे. १९१९ साली स्थापन झालेल्या आव्हियांकाचे मुख्यालय बोगोता शहरामध्ये आहे. आव्हियांका ह्याच नावाने लॅटिन अमेरिकेच्या ७ देशांमध्ये स्वतंत्र विमान कंपन्या अस्तित्वात आहेत ज्या एकत्रितपणे सेवा पुरवतात.

के.एल.एम. खालोखाल आव्हियांका ही जगातील दुसऱ्या क्रमांकाची जुनी विमानकंपनी आहे. जून २०१२ पासून आव्हियांका स्टार अलायन्स समूहाचा सदस्य आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:कोलंबियामधील विमानवाहतूक कंपन्या
वर्ग:स्टार अलायन्स
हासिंतो बेनाव्हेंते

**हासिंतो बेनाव्हेंते** (स्पॅनिश: Jacinto Benavente y Martínez; १२ ऑगस्ट १८६६ - १४ जुलै १५४) हा एक आघाडीचा स्पॅनिश नाटककार होता. त्याला १९२२ सालचे साहित्यातील नोबेल पारितोषिक मिळाले होते.

## बाह्य दुवे
*व्यक्तिचित्र

वर्ग:स्पॅनिश लेखक
वर्ग:साहित्यातील नोबेल पारितोषिकविजेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
विल्यम बटलर यीट्स

**विल्यम बटलर यीट्स** (William Butler Yeats; १३ जून १८६५ - २८ जानेवारी १९३९) हा एक आयरिश कवी व विसाव्या शतकातील आघाडीचा साहित्यिक होता. त्याला १९२३ सालचे साहित्यातील नोबेल पारितोषिक मिळाले होते. हा मान मिळवणारा तो पहिला आयरिश साहित्यिक होता.

## बाह्य दुवे
*[यीट्सचे साहित्य](https://www.gutenberg.org/author/Yeats,+W.+B.+(William+Butler))

वर्ग:आयरिश व्यक्ती
वर्ग:ब्रिटिश कवी
वर्ग:साहित्यातील नोबेल पारितोषिकविजेते
व्यापम घोटाळा

"व्यापम" म्हणजे मध्य प्रदेशचे व्यावसायिक परीक्षा मंडळ.

## संस्था आणि परीक्षा
"व्यापम‘ ही राज्य सरकारने स्थापन केलेली संस्था असली, तरी ती विनाअनुदानित आहे. या संस्थेमार्फत वैद्यकीय, अभियांत्रिकीसह विविध व्यावसायिक शाखांच्या प्रवेश परीक्षा होतात. या परीक्षांच्या आधारे राज्य आणि केंद्र सरकारच्या शैक्षणिक संस्थांमध्ये प्रवेश मिळतो. एवढेच नाही, तर राज्य लोकसेवा आयोगाद्वारे ज्या विभागात अधिकाऱ्यांची नियुक्ती केली जात नाही, त्यांची भरतीही "व्यापम‘ करते. २००६पासूनच भरती आणि प्रवेश परीक्षांमध्ये गडबड होत असल्याच्या बातम्या येत होत्या. मात्र, २०१२पासून आरोपींच्या अटकेमुळे प्रकरण उजेडात आल्यानंतर राज्यातील एक संपूर्ण पिढीच या गैरव्यवहाराच्या चक्रात सापडली असल्याचे स्पष्ट झाले. राजकारण्यांसह शिक्षणसम्राट, खाणसम्राट असे सारेच यात गुंतले असल्यामुळे या प्रकरणाच्या सध्या सुरू असलेल्या तपासाच्या विश्‍वासार्हतेबद्दलही प्रश्‍नचिन्ह उपस्थित राहिले आहे. या संपूर्ण प्रकरणाची चौकशी "स्पेशल टास्क फोर्स‘ (एसटीएफ)कडून केली जात होती. सुरू असलेला तपास योग्यच असल्याचे राज्य सरकारचे म्हणणे होते.. 

## घोटाळा
मध्यप्रदेश व्यावसायिक अभ्यासक्रम परीक्षा मंडळाने घेतलेल्या वैद्यकीय व अन्य व्यावसायिक शिक्षणाच्या प्रवेश परीक्षा तसेच राज्य सरकारच्या नोकरभरतीसाठी घेतलेल्या स्पर्धात्मक परीक्षा घेताना सामूहिक कॉप्या प्रकरणे, व कोऱ्या उत्तरपत्रिका सापडल्या. पैसे घेऊन नंतर उत्तरपत्रिका लिहून घेण्यात आल्या. काहींना तत्कालीन मंत्र्यांच्या हस्तक्षेपामुळे नोकऱ्या मिळाल्या. त्यात मोठी आर्थिक तडजोड झाली, असा आरोप होता. हा भ्रष्टाचार इ.स. २००४ पासून होत होता, व किमान १० वर्षे चालू होता.

ज्या प्रकरणात नोकरशहा, सत्तेतीलच नव्हे, तर विरोधी पक्षांतीलही नेते, व्यापारी, गुन्हेगार आणि दलाल आरोपी आहेत, त्यामध्ये कोणत्या पातळीपर्यंत कट रचले जाऊ शकतात, याचा अंदाज करणेही कठीण आहे. "व्यापम‘ गैरव्यवहार प्रत्यक्षात मध्य प्रदेशातील व्यवस्थेतील एका मोठ्या आजाराकडे निर्देश करतो. काही मंडळी स्वतःच्या फायद्यासाठी कोणताही विधिनिषेध न बाळगता व्यवस्थेच्या कशा चिंधड्या उडवू शकतात, हेच यावरून स्पष्ट झाले. या गैरव्यवहारात खुद्द मुख्यमंत्री शिवराजसिंह चौहान यांच्यासह राज्यपाल रामनरेश यादव यांच्यावरही संशय व्यक्त केला गेला. .

शोधादरम्यान एकूण ४८ इतक्या संख्येने साक्षीदारांचे व अन्य संबंधित व्यक्तींचे संशयास्पद मृत्यू झाले. यातील एक मृत्यू मध्य प्रदेश राज्याच्या राज्यपालांच्या मुलाचा आहे. या ४८ मृत्यूंचे कारण समजून आले नाही. "व्यापम‘शी संबंधित प्रत्येक मृत्यू संशय आणि अफवांच्या भोवऱ्यात सापडत आहे, त्याचवेळी या आकड्यांच्या बाहेर जाऊन विचार केल्यास मृत व्यक्ती वेगवेगळ्या वयोगटांतील आणि व्यवसायाशी संबंधित आहेत. घोटाळ्याच्या शोधाची प्रगतीही फारशी झालेली नाही.   

सुप्रीम कोर्टाने एका खासगी याचिकेवर दिलेल्या निर्णयाप्रमाणे ’व्यापम’ घोटाळ्याचा आणि त्यांत झालेल्या मृत्यूंचा तपास सी.बी.आय.कडे दिला गेला आहे.

वर्ग:भ्रष्टाचार
वर्ग:घोटाळे
कमिलो होजे झेला

**कमिलो होजे झेला इ त्रुलोक, इरिया फ्लाव्हियाचा पहिला मार्के** (; ११ मे १९१६ - १७ जानेवारी २०२) हा एक स्पॅनिश लेखक व लघुकथाकार होता. त्याला १९८९ सालचे साहित्यातील नोबेल पारितोषिक मिळाले. 

## बाह्य दुवे
*कमोलो होजे झेला फाउंडेशन 

वर्ग:स्पॅनिश लेखक
वर्ग:साहित्यातील नोबेल पारितोषिकविजेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नेडीन गॉर्डिमर

**नेडीन गॉर्डिमर** (Nadine Gordimer; २० नोव्हेंबर १९२३ - १३ जुलै २०१४) ही एक दक्षिण आफ्रिकन लेखिका व राजकीय चळवळकर्ती होती. दक्षिण आफ्रिकेमधील वर्णभेदाच्या विरोधात तिने लिहिलेल्या अनेक कादंबऱ्यांवर तत्कालीन राजवटीने बंदी आणली होती. ह्या लेखनासाठी तिला १९९१ सालचे साहित्यातील नोबेल पारितोषिक मिळाले होते.

गॉर्डिमर आफ्रिकन नॅशनल काँग्रेस पक्षाची सदस्य होती व वर्णद्वेष विरोधी चळवळीस तिचा पाठिंबा होता.

## बाह्य दुवे
*गॉर्डिमरचे साहित्य

वर्ग:दक्षिण आफ्रिकन लेखक
वर्ग:साहित्यातील नोबेल पारितोषिकविजेते
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
फाजली हसन आबेद

सर **फाजली हसन आबेद** (२७ एप्रिल, १९३६) हे एक बांगलादेशीय समाजसेवक आहेत.

## जन्म आणि शिक्षण
फाजली हसन यांचे शिक्षण पौना जिल्हा शाळेत झाले. नंतर ढाका महाविद्यालयातून पदवी घेऊन ते ग्लासगो विद्यापीठात गेले. तेथे त्यांनी जहाजबांधणी विषयाचे शिक्षण घेतले. 

## व्यवसाय आणि समाजसेवा
फाजली हसन यांनी काही काही काळ लंडनमध्ये बर्मा शेल या कंपनीत नोकरी केली. १९७० मध्ये बांगलादेशात वादळामध्ये पाच लाख लोक मरण पावले. त्यानंतर १९७१ च्या बांगलादेश मुक्ती युद्धाची झळ बसली, त्या वेळी लंडनची सदनिका विकून मायदेशी आलेल्या फाजली हसन यांनी निर्वासितांच्या, विस्थापितांच्या व शरणार्थीच्या सेवेसाठी बांगलादेश रूरल ॲडव्हान्समेन्ट कमिटी (बीआरएसी) ही संस्था सुरू केली. या संस्थमुळे आफ्रिकेतील व आशियातील १५ कोटी लोक गरिबीतून बाहेर आले. आणखी १० देशांत त्यांच्या संस्थेचा विस्तार होत आहे.

फाजली हसन आबेद हेे ज्या बांगलादेशचे नागरिक आहेत, तेथे १९९१-९२ मध्ये गरिबीचे प्रमाण ५६.७ टक्के होते ते २०१० मध्ये ३१.५ टक्के इतके खाली आले. बालकांच्या लसीकरणाचे प्रमाण बांगलादेशात २ टक्के होते ते आता ९५ टक्के आहे. अर्थातच आबेद यांच्या प्रयत्‍नांचा यांत मोठा वाटा आहे. बांगलादेशात कॉलरा व डायरियाने मुले मरण्याचे प्रमाण जास्त होते, त्यामुळे बीआरएसी संस्थेतील स्वयंसेवकांनी घरोघरी जाऊन मातांना जलसंजीवनी तयार करण्याचे शिक्षण दिले. अाबेद यांनी महिलांना अर्थव्यवस्थेच्या प्रगतीत सहभागी करून घेण्यावर भर दिला. त्यामुळे बालमृत्यूचे प्रमाण कमी करणे, आरोग्य सेवेत सुधारणा करणे, महिलांना सक्षम करणे, कृषी प्रशिक्षण देणे अशी अनेक उद्दिष्टे साध्य झाली.

## पुरस्कार
* अडीच लाख डॉलरचा जागतिक अन्न पुरस्कार
* मॅगसेसे पुरस्कार
* आलोफ पामे पुरस्कार
* हेन्‍री क्रॅव्हिस पुरस्कार
* ब्रिटिश सरकारची नाईटहूड (’सर’की)

वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म
वर्ग:मॅग्सेसे पुरस्कारविजेते
वर्ग:समाजसेवक
गार्बीन्या मुगुरुझा

**गार्बीन्या मुगुरुझा** (;  ८ ऑक्टोबर १९९३) ही एक व्यावसायिक स्पॅनिश टेनिसपटू आहे. २०१२ सालापासून व्यावसायिक स्पर्धांमध्ये खेळत असलेली मुगुरुझा सध्या स्पेनमधील अव्वल क्रमांकाची टेनिस खेळाडू आहे. मुगुरुझाने २०१५ सालच्या विंबल्डन टेनिस स्पर्धेच्या अंतिम फेरीत धडक मारली तर २०१६ फ्रेंच ओपन स्पर्धेमध्ये अजिंक्यपद मिळवले. मुगुरुझा २०१७ विंबल्डन स्पर्धेची विजेती होती.

## कारकीर्द 
### ग्रँड स्लॅम एकेरी अंतिम फेऱ्या 
## बाह्य दुवे 
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्पेनच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
दक्षिण आफ्रिकेमधील वर्णभेद

**दक्षिण आफ्रिकेमधील वर्णभेद** (आफ्रिकान्स: Apartheid) ही दक्षिण आफ्रिका देशामध्ये १९४८ ते १९९४ दरम्यान अस्तित्वात असलेली एक वर्णद्वेषी समाजरचना होती. ह्या पद्धतीनुसार देशामधील काळ्या वर्णाच्या सर्व नागरिकांवर अनेक बंधने घालण्यात आली होती व अल्पसंख्य परंतु सत्तेवर असलेल्या गोऱ्या वर्णाच्या नागरिकांना सर्व अधिकार दिले गेले होते. दुसऱ्या महायुद्धानंतर १९४८ साली दक्षिण आफ्रिकेत नॅशनल पार्टी ह्या सत्तेवर असलेल्या राजकीय पक्षाने वर्णद्वेषास सुरुवात केली. नामिबिया देशामध्ये देखील वर्णद्वेषी धोरणे अवलंबण्यात आली होती.

१९४८ साली डॅनियेल फ्रांस्वा मलान दक्षिण आफ्रिकेचा पंतप्रधान बनला व लवकरच देशामधील सर्व नागरिकांची वर्णावरून विभागणी करण्यात आली. १९६० ते १९८३ दरम्यान सुमारे ३५ लाख कृष्णवर्णीय व भारतीय वंशाच्या लोकांना त्यांच्या राहत्या घरांमधून हुसकावून लावून त्यांच्यासाठी बनवलेल्या विशेष भागांमध्ये वसवण्यात आले. तसेच कृष्णवर्णीय नागरिकांच्या शिक्षण, आरोग्य व इतर सार्वजनिक सुविधा देखील वेगळ्या करण्यात आल्या. कृष्णवर्णीय लोकांसाठीच्या स्वतंत्र भूभागांना *बंटूस्तान* म्हणले जात असे.

कृष्णवर्णीय वंशाच्या नागरिकांनी विविध बंडे पुकारली व वर्णभेदाविरुद्ध लढा चालू ठेवला. नेल्सन मंडेला ह्या कृष्णवर्णीय नेत्याला दक्षिण आफ्रिकन राजवटीने वर्णद्वेषास विरोध केल्यावरून २७ वर्षे तुरूंगात डांबून ठेवले होते. दक्षिण आफ्रिकेच्या वर्णभेदी धोरणांची जगभरातून प्रचंड निंदा झाली व अनेक देशांनी दक्षिण आफ्रिकेसोबतचे सर्व संबंध तोडून टाकले. तसेच दक्षिण आफ्रिकेवर अनेक आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांमध्ये सहभाग घेण्याची बंदी घालण्यात आली. अखेर १९९० साली राष्ट्राध्यक्ष फ्रेडरिक विलेम डी क्लर्क ह्याने वर्णभेदी धोरणे मागे घेण्याचे ठरवले. १९९४ सालच्या सार्वत्रिक निवडणुकांमध्ये आफ्रिकन नॅशनल काँग्रेस पक्षाचा विजय झाला व नेल्सन मंडेला दक्षिण आफ्रिकेचे पहिले कृष्णवर्णीय राष्ट्राध्यक्ष बनले. ह्याचबरोबर वर्णभेदाचाही अस्त झाला.

## बाह्य दुवे
*विस्तृत माहिती 

व
वर्ग:वर्णभेद
बहिरी देव

सारडे गावाच्या दक्षिण टोकाला बहिरी देवाचे मंदिर आहे,वशेणी गावाबाहेरून पेण तालुक्यातील  दादर गावाकडे जाणाऱ्या रस्त्यामधुन एक रस्ता पश्चिमेसकडे आवरा गावातिल कडापे वस्ती कडे वळतो त्याच रस्त्यावर एक जुना पुल आहे ,तेथेच उघड आहे जी खाडीच्या पाण्यावरती नियंत्रण ठेवते,उघडीच्या पलिकडच्या अनेक प्रकारच्या होड्या बांधलेल्या आहेत ज्या वस्तीसाठी येतात.आणि येथेच बहिरीदेवाचे मंदिर आहे .

वर्ग:महाराष्ट्रातील हिंदू मंदिरे
कराडी समाज

कराडी समाज मुळातच लढवय्या समाज,यांचा वेष साधारण तहा मराठ्यांसारखा असतो,हे विषेशत:उरण ,पनवेल आणि मुरुड तालुक्यात स्थानिक भुमिपुत्र आहेत.

यांच्या विवाहाप्रसंगी आगरी कोळ्यांसारखी धवले गाण्याची पद्धत आहे व हळदी मध्ये गोड वड्या करण्याची पद्धत आहे ज्याचा आकार दक्षिण भारतीय "मेंदुवड्या' सारखा असतो.  

ह्या  समाजाने  

शिकारी मध्ये ही प्रभुत्व गाजविले आहे,प्रसंगी शेतामध्ये आणि समाजाच्या वस्ती  

उपद्रव करणाऱ्या जंगली जनावरांचा ते चोख बंदोबस्त करतात.परंतु कायदे मोडत नाहित,पूर्वी जेंव्हा मराठा साम्राज्य होते तेन्व्हा ह्या समाजातील लोक सैन्यात होते.

उरण तालुक्यातील पानदिवे आणि भंगारपाडा (सारडे ग्रामपंचायत) मोठीजुई येथे त्यांची वस्ती आहे.

यांचे आगरी समाजाशी चांगले संबंध आहेत.

वर्ग:महाराष्ट्रामधील जाती
सारा लॉरेन

व आदिती राव हैदरी.]]
**सारा लॉरेन** (उर्दू: ساره لورين; जन्म : ११ डिसेंबर १९८५; जन्मनाव: **मोना लिसा हुसेन**) ही एक पाकिस्तानी सिने-अभिनेत्री आहे. २०१० सालच्या *कजरारे* ह्या चित्रपटामध्ये हिमेश रेशमियाच्या नायिकेची भूमिका करून मोनालिसाने बॉलिवूडमध्ये पदार्पण केले. तिने २०१३ सालच्या *मर्डर ३* ह्या चित्रपटात प्रमुख भूमिका केली होती. त्याचसोबत तिने पाकिस्तानी चित्रपटांमध्ये देखील कामे केली आहेत.

## बाह्य दुवे
*

वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:पाकिस्तानी महिला
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
तळोजे पांचनंद

**तळोजे पांचनंद** हे महाराष्ट्राच्या रायगड जिल्ह्यातील एक गाव आहे. जुन्या मुंबई–पुणे महामार्गावर पनवेलच्या ९ किमी उत्तरेस व खारघरच्या ४ किमी पूर्वेस स्थित असलेल्या तळोजा येथे महाराष्ट्र औद्योगिक विकास महामंडळाचे मोठे संकूल आहे. सिडको ह्या सरकारी संस्थेने तळोजामधील पायाभूत सुविधा बांधण्याची जबाबदारी घेतली असून सध्या तळोजा नवी मुंबई भागातील वेगाने प्रगती करणाऱ्या निवासी क्षेत्रांपैकी एक आहे. तळोजा मध्यवर्ती कारागृह हे महाराष्ट्रामधील एक मोठे कारागृह तळोजा येथेच आहे.

सध्या तळोजा भागातील  व  ही दोन रेल्वे स्थानके वसई रोड-रोहा रेल्वेमार्ग ह्या मार्गावर स्थित आहेत. तसेच वाहतूकीसाठी एन.एम.एम.टी. ह्या बससेवेचे काही मार्ग तळोजामध्ये उपलब्ध आहेत. नवी मुंबई मेट्रो ह्या जलद परिवहन प्रणालीचे काम झाले असून  मेट्रोद्वारे तळोजा ते सी.बी.डी. बेलापूर व नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळापर्यंत प्रवास सुलभ झाला आहे.

## हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती  केली जाते.

वर्ग:पनवेल
वर्ग:रायगड जिल्ह्यातील गावे
वर्ग:महाराष्ट्र राज्यातील शहरे व गावे
२०१५ विंबल्डन स्पर्धा

'*** ही विंबल्डन टेनिस स्पर्धेची १२९ वी आवृत्ती होती. ही स्पर्धा २९ जून ते १२ जुलै, इ.स. २०१५ दरम्यान लंडनच्या विंबल्डन ह्या उपनगरात भरवण्यात आली.

## विजेते 
### पुरूष एकेरी 
*  **नोव्हाक जोकोविच** ने  रॉजर फेडररला 7–6(7–1), 6–7(10–12), 6–4, 6–3 असे हरवले.
### महिला एकेरी 
*  **सेरेना विल्यम्स** ने  गार्बीन्या मुगुरूझाला 6–4, 6–4 असे हरवले.
### पुरूष दुहेरी 
*  **ज्यां-युलियें रोयेर** /  **होरिया तेकाउ** ह्यांनी  जेमी मरे /  जॉन पीयर्स ह्यांना 7–5, 6–4, 6–4 असे हरवले.
### महिला दुहेरी 
*  **मार्टिना हिंगीस** /  **सानिया मिर्झा** ह्यांनी  येकातेरिना माकारोव्हा /  एलेना व्हेस्निना ह्यांना 5–7, 7–6(7–4), 7–5 असे हरवले.
### मिश्र दुहेरी 
*  **लिअँडर पेस** /   **मार्टिना हिंगीस*' ह्यांनी  अलेक्झांडर पेया /  तिमेआ बाबोस ह्यांना 6–1, 6–1 असे हरवले.

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ
सुभाष शेकडे

प्रा. डॉ. सुभाष निवृत्ती शेकडे हे एक मराठी कवी आणि लेखक आहेत. गीता शेकडे या त्यांच्या पत्‍नी.

## बालपण आणि शिक्षण
सुभाष शेकडे यांच्या आई जनाबाई अहमदनगर जिल्ह्यातल्या चिंचपूरला रहात. त्‍यांच्या कुटुंबाकडे कोरडवाहू जमीनच असल्याने, त्या आणि त्यांच्या वंजारी जातीचे सर्वच जण, ऊसतोड कामगाराचे काम करून उदरनिर्वाह करीत. तशात मोठा भाऊ अचानक वारल्यामुळे जनाबाईंवर धाकट्या भावाची जबाबदारी पडली. माझा धाकटा भाऊ मोठा होईपर्यंत जो माझ्या माहेरी येऊन राहील, त्याच्याशीच मी लग्न करीन, अशी जनाबाईची अट होती. महिंदा गावच्या निवृत्ती शेकडे यांनी ही अट मान्य केली आणि जनाबाईंचे लग्न झाले. त्यांचा मुलगा.सुभाष पाचवीपर्यंत आईच्या माहेरी चिंचपूरला राहून शिकला. तेथे आई-वडील, आजी. एकनाथमामा यांच्यासोबत राहिला. पुढे ते महिंद्याला आले. तेथूनच सुभाष शेकडे मॅट्रिक झाले.  कालांतराने त्यांनी पाथर्डीच्या जनता महाविद्यालयातून बी.ए.- एम.ए. केले आणि ते एम.फिल.साठी पुण्यात आले. एम.फिल -पीएच.डी. करताकरताच सुभाष शेकडे पाथर्डीच्या जनता महाविद्यालयात प्राध्यापकीही करू लागले. 

कॊलेज शिक्षणाच्या काळात बारावीनंतरच्या प्रत्येक सुट्टीमध्ये सुभाष शेकडे वडिलांबरोबर ऊसतोडीला जात.. त्यांच्या ’हाणला कोयता झालो मास्तर’ या आत्मचरित्रात ऊसतोड कामगारांचे जीवन, त्यांच्या व्यथा, अंधश्रद्धा वगैरेची चांगले वर्णन आले आहे. पुस्तकात ऊसतोडणी क्षेत्रातले शहरी मराठीत नसलेले अनेक शब्द आणि वाक्प्रचारही आले आहेत...
.......
असाच एकदा स्वप्नात साक्षात्कार झाला आणि ओम राम कृष्ण हरी या जप मंदिराचा मानस त्यांच्या मनात आला...
स्वतः कामाला सुरुवात केली आणि मग लोकवर्गणीतून त्यांनी सुंदर असे भव्य दिव्य मंदिर बांधले....

## सुभाष शेकडे यांनी लिहिलेली पुस्तके (कंसात प्रकाशनसंस्थेचे नाव)
* आतमधे कीर्तन (दास्ताने रामचंद्र आणि कंपनी)
* झोका (कथासंग्रह - कीर्ती प्रकाशन) 
* दळण दळिते दळिते धर्म माझा जागविते (काव्यसंग्रह -)	
* भलरी (ललित लेखसंग्रह - दास्ताने रामचंद्र आणि कंपनी)
* विरंगुऴ्याची गाणी (काव्यसंग्रह - A Au An प्रकाशन)
* सुखदुःखाचे सगे सोयरे (काव्यसंग्रह)
* हाणला कोयता झालो मास्तर (आत्मचरित्र - स्नेहवर्धन प्रकाशन)
* ज्ञानबीजाचा विस्तारू (सहलेखक उज्ज्वला जाधव, डॉ.माहेश्वरी गावित) (आनंदोत्सव प्रकाशन मंच)

वर्ग: मराठी लेखक
वर्ग:मराठी कवी
पिंपळगाव खांड धरण

''''' मुळा नदीवर बांधलेले आहे. महाराष्ट्राच्या अहिल्यानगर जिल्ह्यातील अकोले तालुक्यात पिंपळगाव खांड गावाजवळ हे धरण आहे. या धरणाची क्षमता  ६०० द.ल.घ.फू. आहे

वर्ग:अहिल्यानगर जिल्हा
वर्ग:अहिल्यानगर जिल्ह्यातील धरणे
झपाटलेला

**झपाटलेला** हा १९९३चा महेश कोठारे दिग्दर्शित मराठी चित्रपट आहे.हा चित्रपट हॉलीवुडच्या 'चाईल्डस प्ले ' या चित्रपटावरून प्रेरित आहे. १९९३ला प्रदर्शित झाल्यानंतर कालांतराने हा चित्रपट मराठी चित्रपसृष्टीतील क्लासिक चित्रपट बनला.

## कलाकार 
* लक्ष्मीकांत बेर्डे - लक्ष्मीकांत बोलके (लक्ष्या)
* महेश कोठारे - सी.आय.डी. इन्स्पेक्टर महेश जाधव 
* दिलीप प्रभावळकर - तात्या विंचू
* जयराम कुलकर्णी - सुपरईंटेंडेंट जयराम घाटगे 
* किशोरी अंबिये - गौरी घाटगे 
* पूजा पवार - आवडी जोशी 
* रविंद्र बेर्डे - हवालदार तुकाराम जोशी 
* विजय चव्हाण - हवालदार सखाराम शिंदे 
* बिपीन वर्टी - कुबड्या खवीस
* राघवेंद्र कडकोळ - बाबा चमत्कार 
* मधु कांबीकर - पारुबाई बोलके 
* दिनकर इनामदार - जमीनदार धनाजीराव धनवटे

## निर्मिती 
* कथा - 
या चित्रपटाची कथा हॉलिवूड चित्रपट ' चाईल्डस प्ले ' वरून घेतलेली आहे. दोन्ही चित्रपटात एका सिरियल किलरची आत्मा बहुल्यात अडकलेली असते .आणि तो त्या व्यक्तीच्या मागे असतो ज्याला सर्वात प्रथम त्याने सांगितलेले असते की तो बाहुला नाही आणि एक गुंड आहे ज्याची आत्मा बहुळ्यात अडकलेली आहे.
* चित्रीकरण 
रामदास पाध्येयांनी  तात्या विंचूच्या बहुलीची कृती हाताळली.

## संदर्भ
किल्ला (चित्रपट)

किल्ला हा चित्रपट २०१४  मधील अविनाश अरुण दिग्दर्शित भारतीय मराठी नाट्यपट आहे. अर्चित देवधर, पार्थ भालेराव, गौरीश गावडे, अथर्व उपासनी, अमृता सुभाष या चित्रपटातील कलाकार आहेत. हा ११ व्या वर्षाचा सातव्या इयत्तेतील मुलाचा वडिलांच्या मृत्यूचा सामना करण्यासाठी झटत आहे आणि वयाचा त्यांचा प्रवास आहे. ११  फेब्रुवारी २०१४ रोजी बर्लिन आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवात आणि २६ जून २०१५ रोजी हा चित्रपट प्रदर्शित झाला होता.  चित्रपटाची निवड ६४ व्या बर्लिन आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवासाठी केली गेली जिथे जनरेशन के.प्लस सिलेक्शनमध्ये चिल्ड्रन ज्युरीने क्रिस्टल बेअर जिंकला. मार्च २०१५ मध्ये ६४ व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमध्ये या चित्रपटाने मराठीतील सर्वोत्कृष्ट फीचर फिल्म जिंकला . चित्रपटाने बॉक्स ऑफिसवर १० कोटींची कमाई केलीहा चित्रपट लहाना पासून ते मोट्यापर्यंत सगळयांना भावेल असा आहे .

## कथा 
नुकताच वडील गमावलेल्या एका ११ व्या वर्षाच्या सातव्या वर्गातील मुलाला त्याच्या आईचे पुणे शहरातून बदली झाल्यानंतर एका छोट्याशा गावात नवीन शाळेत प्रवेश करण्यास भाग पाडले जाते. दिवसेंदिवस त्याच्या परिवर्तनाची आणि वयाच्या येणाऱ्या  परिस्थितीला तो कसा सामना करतो याविषयी ही कथा आहे. एकट्या आई आणि कामाच्या ठिकाणीही त्याच्या आईचा सामना करावा लागतो.

## कलाकार 
* अर्चित देवधर चिन्मय काळे म्हणून
* बंड्या / सुहास म्हणून पार्थ भालेराव
* राजकुमार / युवराज म्हणून गौरीश गावडे
* ओंकार म्हणून अथर्व उपासनी
* अरुणा काळे म्हणून अमृता सुभाष
* सविता अशोक प्रभुणे म्हणून श्रीमती निवटे
* जुई

## बाह्य वेबसाइट 
## संदर्भ
मिडल ईस्ट एरलाइन्स

[250 px|इवलेसे|[लियोनार्दो दा विन्ची-फ्युमिचिनो विमानतळ|रोम विमानतळाकडे निघालेले मिडल ईस्ट एरलाइन्सचे एअरबस ए३२१ विमान]]
**मिडल ईस्ट एरलाइन्स** () ही पश्चिम आशियातील लेबेनॉन देशाची राष्ट्रीय विमान वाहतूक कंपनी आहे. १९४५ साली स्थापन झालेल्या मिडल ईस्ट एरलाइन्सचे मुख्यालय बैरूत येथे असून तिचा मुख्य वाहतूकतळ बैरूत–रफिक हरिरी आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर आहे. सध्या मिडल ईस्ट एरलाइन्स आशिया, युरोप, मध्य पूर्व, आफ्रिका इत्यादी प्रदेशांमधील एकूण ३४ शहरांना प्रवासी विमानसेवा पुरवते.

२०१२ सालापासून मिडल ईस्ट एरलाइन्स स्कायटीम समूहाचा सदस्य आहे.

## विमान ताफा

## गंतव्यस्थाने
## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:लेबेनॉनमधील विमानवाहतूक कंपन्या
वर्ग:स्कायटीम
सुप्रिया वकील

**सुप्रिया वकील** या मराठी लेखिका आहेत. त्या आकाशवाणी, दूरचित्रवाणी व साहित्य या तिन्ही माध्यमांत काम करतात.

## पुस्तके
* अदम्य जिद्द  (मूळ इंग्रजी : लेखक - ए.पी.जे. अब्दुल कलाम)
* असामान्य यशप्राप्तीसाठी दहा सामान्य सूत्रे ('टेन मच' या इंग्रजी पुस्तकाचा मराठी अनुवाद. मूळ लेखक - ए. जी. कृष्णमूर्ती)
* आय डेअर : किरण बेदी (मूळ इंग्रजी; लेखक - परमेश डंगवाल)  
* इन्स्क्रुटेबल अमेरिकन्स (मूळ इंग्रजी लेखक - अनुराग माथुर)
* उत्सव (स्वतंत्र)
* ओऽ डिअर सिल्विया (मूळ इंग्रजी. लेखक - डॉन फ्रेंच) 
* कटिंग फ्री (मूळ इंग्रजी. लेखिका - सलमा अहमद) 
* कळेल का त्याला आईचं मन? (मूळ इंग्रजी. डझ हीनो अ मदर्स हार्ट, लेखक - अरुण शौरी)
* कीनोट - जे.आर.डी. टाटा (मूळ इंग्रजी)
* चिकन सूप फॉर द टीनएज सोल (मूळ इंग्रजी.  लेखक - जॅक कॅनफील्ड, मार्क व्हिक्टर हॅन्सन, किंबर्ली किर्बर्जर)
* चिकन सूप फॉर द मदर्स सोल : 'आई' पण जागवणाऱ्या कथा (मूळ इंग्रजी’ लेखक - जॅक कॅनफील्ड , मार्क व्हिक्टर हॅन्सन)  
* जे.आर.डी. टाटा यांची पत्रं (मूळ इंग्रजी)
* मैफल (स्वतंत्र) कवितासंग्रह 
* टाईमपास (आत्मचरित्राच्या मूळ इंग्रजी. लेखिका - प्रोतिमा बेदी) 
* डबेवाला (मूळ इंग्रजी. लेखक : श्रीनिवास पंडित)
* डिझाईन युअर कारकीर्द (मूळ इंग्रजी. लेखक : श्रीनिवास पंडित)
* डेअर टू पब्लिश (मूळ इंग्रजी : लेखक - १९८८ साली युनेस्कोचा अत्यंत प्रतिष्ठेचा पहिला आंतरराष्ट्रीय ग्रंथ पुरस्कार मिळवणारे ग्रंथप्रकाशक दीना एन. मल्होत्रा)
* थॉट लीडर्स (मूळ इंग्रजी. लेखक : श्रीनिवास पंडित)
* द थ्री मिस्टेक्स ऑफ माय लाईफ ((मूळ इंग्रजी, लेखक - चेतन भगत) 
* धीरूभाई अम्बानी : प्रतिकूलतेवर मात - शौर्याची, अथक प्रयत्‍नांची व उमेदीची विलक्षण कहाणी (मूळ इंग्रजी. लेखक - ए. जी. कृष्णमूर्ती; प्रस्तावना - मुकेश अंबानी) 
* धीरुभाईझम (मूळ इंग्रजी. लेखक - ए. जी. कृष्णमूर्ती) 
* नवभारताचे शिल्पकार (मूळ इंग्रजी. लेखक वीर संघवी)
* पॉपकॉर्न (स्वतंत्र) (महाराष्ट्र सरकारचा २००८-०९चा पुरस्कार मिळालेले पुस्तक)
* फरासि प्रेमिक (फ्रेंच प्रेमिका) (मूळ इंग्रजी. लेखिका - तस्लीमा नसरीन) 
* फाईव्ह पॉइंट समवन : व्हॉट नॉट टू डू ॲट आय‍आयटी (मूळ इंग्रजी, लेखक - चेतन भगत) 
* भ्रष्टाचाराशी लढा (मूळ इंग्रजी Be The Change - लेखिका किरण बेदी) 
* द मिनिस्ट्री ऑफ अलमोस्ट हॅपिनेस (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखिका - अरुंधती राय) 
* मी मलाला (मूळ इंग्रजी : आय ॲम मलाला. लेखिका - ख्रिस्तिना लँब व मलाला युसूफझाई) 
* मी, संपत पाल, गुलाबी साडीवाली रणरागिणी (मूळ इंग्रजी लेखिका - अ‍ॅनी बरथॉड) 
* मृत्यू ...माझ्या उंबरठ्याशी (मूळ इंग्रजी. लेखक खुशवंत सिंग)
* द लास्ट गर्ल : कहाणी माझ्या बंदिवासाची आणि माझ्या 'इस्लामिक स्टेट' विरुद्धच्या लढ्याची (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखिका - नोबेल शांतता पुरस्कार विजेती नादिया मुराद)
* लिव्हिंग हिस्ट्री (मूळ लेखक - क्लिन्टन हिलरी रॉडहॅम)
* वन नाईट @ द कॉल सेंटर (मूळ इंग्रजी, लेखक - चेतन भगत) 
* सेक्स वर्कर (मूळ इंग्रजी : लेखिका - नलिनी जमीला)
*रिव्होल्युशन 2020 ( मूळ इंग्रजी : चेतन भगत)
*2 स्टेट्स (मूळ इंग्रजी : चेतन भगत)
*यशाचे सिद्धान्त (मूळ इंग्रजी : रयूओ ओकावा)
*सॉरी, यू आर नॉट माय टाईप ( मूळ इंग्रजी : सुदीप नगरकर)

## वृत्तपत्र लेख
* आज मैत्रीचा हा दिनू (मराठी दैनिक ’सकाळ’ची सप्तरंग पुरवणी)
* दिवस 'फूला'यचा (मराठी दैनिक ’सकाळ’ची सप्तरंग पुरवणी)
* प्रतिभावंतांची प्रेरणा 'सोहनी-महिवाल' (मराठी दैनिक ’सकाळ’ची सप्तरंग पुरवणी)

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
पेढी नदी

**पेढी नदी** ही पूर्णा नदीची उपनदी आहे. ही महाराष्ट्राच्या अमरावती जिल्ह्यातून वाहते.

वर्ग:महाराष्ट्रातील नद्या
इग्बो भाषा

**इग्बो** ही आफ्रिका खंडाच्या पश्चिम भागात बोलली जाणारी नायजर-काँगो भाषासमूहामधील एक भाषा आहे. ही भाषा इग्बो वंशाचे सुमारे २.५ कोटी लोक वापरतात.

## हे सुद्धा पहा 
* जगातील भाषांची यादी

## बाह्य दुवे
*इग्बो भाषेचा इतिहास
*इग्बो शब्दकोष 

वर्ग:नायजर-काँगो भाषासमूह
वर्ग:नायजेरिया