open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
एडवर्ड लॉ (एलेनबरोचा पहिला अर्ल)

एलेनबरो, लॉर्ड एडवर्ड : (८ सप्‍टेंबर १७९०­­­—२२ डिसेंबर १८७१). ब्रिटिशांकित हिंदुस्थानचा १८४२ ते १८४४ या काळातील गव्हर्नर जनरल होता.  याचे वडील इंग्‍लंडमध्ये मुख्य न्यायाधीश होते. शिक्षण पूर्ण झाल्यानंतर एलेनबरो सेंट मायकेल परगण्यातर्फे हाउस ऑफ कॉमन्सचा सभासद झाला. वडिलांच्या मृत्यूनंतर त्याने हाउस ऑफ लॉर्ड्‍‍‍समध्ये प्रवेश केला. १८२८ मध्ये त्याला ‘लॉर्ड प्रिव्ही सील’ व पुढे बोर्ड ऑफ कंट्रोलच्या अध्यक्षत्त्वाचा मान मिळाला. १८४२ मध्ये त्याची ऑकलंडच्या जागी हिंदुस्थानचा गव्हर्नर जनरल म्हणून नेमणूक झाली.

## अफगाण युद्ध 
आशियात शांतता प्रस्थापित करण्याच्या उद्देशाने आलेल्या एलेनबरोची कारकीर्द युद्ध करण्यातच गेली. अफगाण युद्धाचा लॉर्ड ऑकलंडने खेळखंडोबा केला होता. अफगाणिस्तानात इंग्रज पराभूत होत आहेत, हे लक्षात येताच एलेनबरोने आपल्या सेनापतींना गझनी व काबूल या वाटेने परत फिरण्यास सांगितले. इंग्रजांनी गझनीची तटबंदी धुळीस मिळविली, काबूलचा बाजार उधळून टाकला. आनंदाच्या भरात एलेनबरोने मुहम्मद गझनीने नेलेले सोमनाथचे चंदनी दरवाजे आग्रा येथे आणण्यास सांगितले मात्र आता ही केवळ दंतकथा ठरली आहे.

## सिंध युद्ध 
सिंधच्या बाबतीत मिंटो, बेंटिंग, ऑकलंड यांचे अपुरे काम एलेनबरोने पुरे केले. एलेनबरोने सिंधमध्ये असलेला इंग्रज रेसिडेंट उट्रम यास अमिरा बरोबर तैनाती फौजेचा तह करण्याची सूचना दिली. सिंधमध्ये नेपिअरला पाठवून त्याने सिंध ताब्यात घेतला. शीख व ग्वाल्हेरचे शिंदे यांच्या फौजेचे एकीकरण टाळण्यासाठी व ग्वाल्हेरच्या वाढत्या फौजेला आळा घालण्यासाठी त्याने ग्वाल्हेरमधील लष्करी सत्ता मोडण्याचे प्रयत्‍न सुरू केले. जनकोजी शिंदे मरण पावल्यावर त्याची दुसरी बायको ताराबाई हिने १८४३ मध्ये दत्तक घेतला. यामुळे निर्माण झालेल्या अव्यवस्थेचा फायदा घेऊन एलेनबरोने ग्वाल्हेरवर सैन्य रवाना केले. नंतर दि. १३ जानेवारी १८४४ रोजी झालेल्या तहानुसार अल्पवयी राजाचा कारभार पहाण्यासाठी ‘कौंसिल ऑफ रीजन्सी’ नेमण्यात आले.

## व्यक्तिमत्त्व 
गुलामगिरी नष्ट करण्यासाठी एलेनबरोने कायदा केला. बंगालमधील पोलिसदलात त्याने सुधारणा केल्या. १८४४ मध्ये एलेनबरोला परत बोलाविण्यात आले. १८५२ मध्ये हाउस ऑफ कॉमन्सच्या सिलेक्ट कमिटीपुढे एलेनबरोने हिंदुस्थानच्या कारभाराविषयी अनेक योजना सुचविल्या. त्या पुढे १८५८ च्या कायद्याने अंमलात आल्या. एलेनबरो उत्कृष्ट वक्ता होता. तो सनदी नोकरांवर टीका करीत असे.

वर्ग:भारताचे गव्हर्नर जनरल
वर्ग:इ.स. १७९० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८७१ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आयरीन बाऊर

**इरेन बाऊर** (२० मार्च १९४५ - १३ जून २०१६) ही नॉर्वेजियन वरिष्ठ सरकारी अधिकारी, लेबर पार्टीची राजकारणी आणि स्त्रीवादी होती. तिने १९८८ ते १९९० पर्यंत नॉर्वेजियन असोसिएशन फॉर वुमेन्स राइट्सचे अध्यक्ष म्हणून काम केले. तिने मजूर पक्षाच्या संसदीय गटाच्या राजकीय सल्लागार म्हणून आणि १९८९ मध्ये व्यापार आणि उद्योग मंत्री फिन क्रिस्टेनसेन यांच्या (राजकीयदृष्ट्या नियुक्त) खाजगी सचिव (आता राजकीय सल्लागार म्हणून ओळखले जाते) म्हणून काम केले. तिने १९९७ पासून पर्यावरण मंत्रालयात संचालक म्हणून काम केले. तिने पेट्रोलियम आणि ऊर्जा मंत्रालयातही काम केले आहे. ती प्रख्यात कॉमेडियन थॉमस गिर्टसेनची आई होती.

## संदर्भ 
वर्ग:नॉर्वेजियन असोसिएशन फॉर वुमेन्स राइट्स पीपल
वर्ग:२०व्या शतकातील नॉर्वेजियन महिला राजकारणी
वर्ग:२०व्या शतकातील नॉर्वेजियन राजकारणी
वर्ग:लेबर पार्टी (नॉर्वे) राजकारणी
वर्ग:नॉर्वेजियन स्त्रीवादी
वर्ग:इ.स. २०१६ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९४५ मधील जन्म
वर्ग:नॉर्वेजियन महिला हक्क कार्यकर्ते
प्रदर

**प्रदर** (इंग्लिश: Leucorrhoea/Vaginal Discharge) हा स्त्रियांमध्ये आढळणारा एक सामान्य शारीरिक आजार किंवा लक्षण आहे. आयुर्वेदामध्ये याला *स्त्रीरोग* अंतर्गत वर्गीकृत केले असून, योनीमार्गातून होणाऱ्या पांढऱ्या किंवा चिकट स्त्रावाला सामान्यतः *श्वेतप्रदर* (पांढरपणी) असे म्हटले जाते. हा स्त्राव नैसर्गिक असू शकतो किंवा संसर्गामुळे देखील होऊ शकतो. जेव्हा हा स्त्राव प्रमाणाबाहेर वाढतो आणि त्यासोबत खाज, जळजळ किंवा दुर्गंधी येते, तेव्हा त्याकडे वैद्यकीय दृष्टिकोनातून लक्ष देणे आवश्यक असते. आधुनिक वैद्यकशास्त्रानुसार, हॉर्मोनचे असंतुलन, अस्वच्छता किंवा जननेंद्रियांचा संसर्ग ही प्रदर होण्याची मुख्य कारणे मानली जातात.

## संदर्भ 
वर्ग:लैंगिक आरोग्य
वर्ग:स्त्रीरोगशास्त्र
ॲना कॅस्परी एगरहोल्ट

इवलेसे|  ॲना कॅस्परी एगरहोल्ट
**ॲना कॅस्परी एगरहोल्ट** (२५ जुलै १८९२ ते १६ ऑगस्ट १९४३) ही नॉर्वेजियन स्त्रीवादी, महिला हक्क कार्यकर्ती आणि लेखिका होती. १९३७ मध्ये प्रकाशित झालेल्या डेन नॉर्स्के केविननेबेवेगेल्सेस इतिहास (द हिस्ट्री ऑफ द नॉर्वेजियन वुमेन्स मूव्हमेंट साठी तिला विशेषतः लक्षात ठेवले जाते.  ॲना कॅस्परी एगरहोल्ट ही सामाजिक अभ्यासातील एक अग्रगण्य शिक्षक होती. तिने नॉर्वेजियन नॅशनल वुमेन्स कौन्सिल (नॉर्स्के विन्नेर्स नॅसजो) साठी एक वर्षाच्या अभ्यासक्रमांची मालिका दिली.

## चरित्र 
२५ जुलै १८९२ रोजी क्रिस्टियानिया येथे जन्मलेल्या, ॲना कॅस्परी या जोसेफ इमॅन्युएल वॉन झेझश्वित्झ कॅस्परी (१८५७-१९५२), एक शैक्षणिक आणि विल्हेल्माइन क्रिस्टियान सोम्मे (१८६३-१९५२) यांची मुलगी होती. २८ डिसेंबर १९२३ रोजी, तिने पुरालेखशास्त्रज्ञ पीटर जोहान एगरहोल्ट (१८९०-१९६९) यांच्याशी विवाह केला.

सुरुवातीला तिने लिलहॅमर आणि ओस्लो येथील हायस्कूलमध्ये शिक्षिका म्हणून काम केले. १९२५ पासून तिने नॉर्वेजियन राष्ट्रीय महिला परिषदेत सामाजिक इतिहास आणि नॉर्वेजियन शिकवले. १९३२ ते १९५० पर्यंत, सामाजिक क्षेत्रात काम करू इच्छिणाऱ्या महिलांसाठी एकमेव पर्याय असलेल्या एक वर्षाच्या अभ्यासक्रमासाठी ती जबाबदार होती. विविध जर्नल्समधील तिच्या लेखांव्यतिरिक्त, १९३७ मध्ये तिने तिचा अग्रगण्य डेन नॉर्स्के क्विननेबेवेगेलसेन्स इतिहास प्रकाशित केला. जरी सुरुवातीला महिला संघटनांकडून याला चांगला प्रतिसाद मिळाला असला तरी, १९७३ मध्ये प्रजासत्ताक होईपर्यंत हे नॉर्वेजियन विद्यापीठांमध्ये महिलांच्या इतिहासासाठी मूलभूत संदर्भ कार्य बनले नव्हते. तिने १९१३ पर्यंतच्या कालावधीवर भर देताना जेव्हा नॉर्वेजियन महिलांनी पहिल्यांदा राष्ट्रीय निवडणुकीत मत मिळवले होते, तेव्हा ती अधिक सामान्यपणे महिला आणि पुरुषांमधील समानतेसाठीच्या संघर्षाचा समावेश करत होती.

ॲना एगरहोल्ट १९३२ ते १९३४ या काळात नोर्स्के क्विनेलिगे अकाडेमिकेरेस लँड्सफोरबंड (नॉर्वेजियन असोसिएशन फॉर युनिव्हर्सिटी वुमन)च्या अध्यक्षपदी बुर्जुआ महिला चळवळीत सक्रिय होती. जर्मन कारभारादरम्यान, थोड्या काळासाठी ती नॉर्वेजियन राष्ट्रीय महिला परिषदेची सचिव होती. महिला चळवळीशी संबंधित अनेक आंतरराष्ट्रीय परिषदांना त्यांनी हजेरी लावली, आघाडीच्या महिला हक्क कार्यकर्त्यांशी जवळून संबंध जोडले.

१७ ऑगस्ट १९४३ रोजी ॲना कॅस्परी एगरहोल्ट यांचे ओस्लो येथे निधन झाले.

## संदर्भ 
वर्ग:नॉर्वेजियन असोसिएशन फॉर वुमेन्स राइट्स पीपल
वर्ग:नॉर्वेजियन स्त्रीवादी
वर्ग:नॉर्वेजियन महिला हक्क कार्यकर्ते
वर्ग:इ.स. १९४३ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १८९२ मधील जन्म
वर्ग:ओस्लो येथील लेखक
वर्ग:नॉर्वेजियन शिक्षक
वर्ग:नॉर्वेजियन महिला शिक्षक
वर्ग:२०व्या शतकातील नॉर्वेजियन महिला लेखिका
ॲना पाव्हलोव्हा

इवलेसे|आन्न पाव्हलॉव्ह
**आन्न पाव्हलॉव्ह** ही जगप्रसिद्ध रशियन नर्तकी होती, रशियातील सेंट पीटर्झबर्ग (सध्याचे लेनिनग्राड) येथे तिचा जन्म झाला. तिने ‘इंपीरियल स्कूल ऑफ बॅले’ या संस्थेत १८९१ पासून नृत्याचे धडे घेतले. सोकोलोव्हा, जोहान्नसन व नंतर एनरिको सेच्चेती या इटालियन नर्तकांकडे शिकून तिने नृत्यात प्रावीण्य मिळविले.

१८९९ मध्ये तिला इंपीरिअल रशियन बॅले कंपनीचे सभासदत्व मिळाले. त्याच सुमारास सेंट पीटर्झबर्गमधील मारिन्स्की थिएटरमध्ये तिचा नृत्याचा पहिला कार्यक्रम झाला. १९०६ मध्ये ‘प्राइमा बॅलेरिना’ हा सन्मान्य किताब तिला मिळाला. त्याच वर्षी तिने बॅरन व्हिक्टर एमिलोव्हिच दांद्रे याच्याशी विवाह केला. सन १९०७ च्या सुमारास ती यूरोपच्या दोऱ्यावर गेली. १९०९ मध्ये द्यागिल्येफ याच्या नृत्यसंस्थंतर्फे पॅरिसला झालेल्या कार्यक्रमात तिने भाग घेतला होता. त्यानंतर तिने स्वतःची नृत्यसंस्था काढली. ह्या संस्थेत अनेक इंग्लिश नर्तकही होते. पुढे तिने उत्तर व दक्षिण अमेरिका, आफ्रिका, पूर्व आशियाई देश, भारत इ. ठिकाणी दौरे केले. तिने अजिंठामधील भित्तिचित्रांतील प्रसंगांवर आधारित असे बॅले बसविले होते. आधुनिक भारतीय नर्तक उदय शंकर यांच्याबरोबरचही पाव्हलॉव्हने नृत्य केले होते. हेग येथे तिचे निधन झाले. आयुष्यभर तिने नृत्यकलेची सेवा केली. बॅलेतील लयबद्धता व गतिमानता या गुणांमुळे तिची नृत्ये प्रेक्षणीय वाटत. तिच्या नृत्यातील तंत्रशुद्धताही वाखाणण्याजोगी होती. बॅले नृत्यप्रसारात तिचा मौलिक वाटा आहे. तिने जगभर प्रवास करून कित्येक देशांना बॅले या नृत्यप्रकाराचा परियच करून दिला. डॉनक्विक‌्झोट, कोप्पेलिआ, द डाइंग स्वॉन (१९०५) ही तिची काही गाजलेली नृत्ये होत.

## संदर्भ 
# https://vishwakosh.marathi.gov.in/20813/ 

वर्ग:बॅले नर्तक
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
अनिता प्रताप

**अनिता प्रताप** या एक भारतीय लेखिका आणि पत्रकार आहेत. १९८३ मध्ये, एलटीटीई प्रमुख व्ही. प्रभाकरन याची मुलाखत घेणाऱ्या त्या पहिल्या पत्रकार होत्या. तालिबानच्या काबूल ताब्यात घेण्याशी संबंधित तिच्या दूरचित्रवाणी पत्रकारितेसाठी त्यांनी टीव्ही रिपोर्टिंगसाठी जॉर्ज पोल्क पुरस्कार जिंकला. त्या सीएनएन साठी भारत ब्युरो चीफ होत्या. त्यांनी श्रीलंकेवर आधारित "आयलँड ऑफ ब्लड" हे पुस्तक लिहिले आहे.

२०१३ मध्ये त्यांना केरळ संगीत नाटक अकादमीशी संबंधित असलेल्या केरळ कला केंद्राने श्रीरत्न पुरस्कार प्रदान केला होता. २०१४ च्या लोकसभा निवडणुकीसाठी केरळमधील एर्नाकुलम येथून आम आदमी पक्षाच्या उमेदवार म्हणून त्यांना नामांकन देण्यात आले होते.

## जीवन 
अनिता यांचा जन्म केरळमधील कोट्टायम येथे एका सीरियन कॅथोलिक कुटुंबात झाला. त्यांचे वडील टाटा ग्रुप एंटरप्राइझमध्ये नोकरीला होते, त्यांना त्यांच्या कुटुंबाला घेऊन भारतातील वेगवेगळ्या ठिकाणी पोस्ट करण्यात आले होते. लहानपणी अनिताने अकरा वर्षांत सात शाळा बदलल्या. त्यांनी कोलकात्याच्या लोरेटो स्कूलमधून सीनियर केंब्रिज उत्तीर्ण केले आणि 1978 मध्ये मिरांडा हाऊस, नवी दिल्ली येथून बीए - इंग्रजी आणि बंगळुरू विद्यापीठातून पत्रकारितेचा डिप्लोमा केला.

## संदर्भ 
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९५८ मधील जन्म
वर्ग:भारतीय लेखिका
वर्ग:भारतातील महिला पत्रकार
ब्लेर पोकॉक

**ब्लेर अँड्रु पोकॉक** (१८ जून, १९७१:ऑकलंड, न्यू झीलंड - हयात) हा कडून १९९३ ते १९९७ दरम्यान मध्ये १५ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.

वर्ग:न्यू झीलंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७१ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बोलेरो

इवलेसे|बोलेरो नृत्य
**बोलेरो** हा स्पेनमधील एक अत्यंत लोकप्रिय व सार्वत्रिक नृत्यप्रकार. हे जोषपूर्ण व तालबद्ध नृत्य कॅस्टानेटच्या (चिपळ्यांसारखे एक वाद्य) तालावर किंवा गिटारवादनाच्या व गायनाच्या साथीने, एकट्याने, स्त्रीपुरुषांच्या जोडीने किंवा अनेक नर्तक मिळून सांघिक रीत्या करतात. *झेबास्टिआन थेरेथो* या दरबारी बॅले नर्तकाने स्पेनमधील अँडलूझीया प्रांतातील एका लोकनृत्यावर काही संस्करण करून बोलेरो हे नृत्य १७८० च्या सुमारास प्रचारात आणले. या नृत्यातील उंच उड्या तसेच हवेत खाली वा वर पाय झटकणे यांसारख्या वैशिष्ट्यपूर्ण हालचालींतून बॅलेचा प्रभाव जाणवतो.

घसरत्या लयीचे आकर्षक पदन्यास,तालाची विभागणी ३ : ४, जोरकस व बदलता ठेका ही बोलेरोची वैशिष्ट्ये होत. नर्तक भावप्रकटनासाठी मुद्राभिनयाचा तसेच बाहूंच्या हालचालींचा विशेष वापर करतात. क्यूबामधील बोलेरो-सॉन व डोमिनिकन बोलेरो हे संथ प्रादेशिक नृत्यप्रकार आहेत. आधुनिक बोलेरोचे ⇨*पोलोनेझ* या नृत्याशी बरेच साम्य आहे. राव्हेलची बोलेरो ही वाद्यवृंदरचना (१९२८) हे बोलेरो, नृत्यसंगीताचे प्रसिद्ध उदाहरण होय.

## संदर्भ 
# https://vishwakosh.marathi.gov.in/29740/ 

वर्ग:नृत्य
वर्ग:स्पेनची संस्कृती
स्टुअर्ट विल्यम्स

**स्टुअर्ट क्लेटन विल्यम्स** (१२ ऑगस्ट, १९६९:नेव्हिस - हयात) हा कडून १९९४ ते २००२ दरम्यान ३१ कसोटी आणि ५७ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि मध्यमगती गोलंदाजी करीत असे.

वर्ग:वेस्ट इंडीजचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९६९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अशफाक अहमद

**अश्फाक अहमद** (६ जून, १९७३:लाहोर, पाकिस्तान - हयात) हा च्या क्रिकेट संघाकडून १९९३ ते १९९४ दरम्यान १ कसोटी आणि ३ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. आपल्या तीन एकदिवसीय सामन्यांमध्ये त्याने एकही बळी घेतला नाही, धाव काढली नाही किंवा झेल टिपला नाही.

वर्ग:पाकिस्तानचे पुरूष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७३ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अतिफ रौफ

**अतिफ रौफ** (३ मार्च, १९६४:लाहोर, पाकिस्तान - हयात) हा च्या क्रिकेट संघाकडून १९९४ दरम्यान १ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.

वर्ग:पाकिस्तानचे पुरूष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९६४ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मार्गुन ब्योर्नहॉल्ट

**मार्गुन ब्योर्नहॉल्ट** हिचा जन्म ९ ऑक्टोबर १९५८ रोजी बो टेलीमार्क येथे झाला. ती एक नॉर्वेजियन समाजशास्त्रज्ञ आणि अर्थशास्त्रज्ञ आहे. ती नॉर्वेजियन सेंटर फॉर व्हायलेन्स अँड ट्रामॅटिक स्ट्रेस स्टडीज मध्ये संशोधन प्राध्यापक आणि बर्गन विद्यापीठात समाजशास्त्राची प्राध्यापिका आहे.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ
वर्ग:२०व्या शतकातील नॉर्वेजियन महिला राजकारणी
वर्ग:२०व्या शतकातील नॉर्वेजियन राजकारणी
वर्ग:नॉर्वेजियन महिला हक्क कार्यकर्ते
वर्ग:ओस्लो विद्यापीठातील शिक्षक
वर्ग:नॉर्वेजियन स्त्रीवादी
वर्ग:नॉर्वेजियन अर्थशास्त्रज्ञ
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९५८ मधील जन्म

वर्ग:नॉर्वेजियन समाजशास्त्रज्ञ
वर्ग:सामाजिक मानसशास्त्रज्ञ
वर्ग:आर्थिक समाजशास्त्रज्ञ
वर्ग:कौटुंबिक समाजशास्त्रज्ञ
वर्ग:कायद्याचे समाजशास्त्रज्ञ
वर्ग:स्त्रीवादी अर्थशास्त्रज्ञ
वर्ग:नॉर्वेजियन नागरी सेवक
वर्ग:बर्गेन विद्यापीठातील शिक्षक
वर्ग:नॉर्वेजियन सेंटर फॉर व्हायलेन्स अँड ट्रॅमॅटिक स्ट्रेस स्टडीजमधील लोक
वर्ग:कार्य संशोधन संस्था लोक
वर्ग:इनोव्हेशन नॉर्वे लोक
वर्ग:कॉलेज ऑफ युरोपचे माजी विद्यार्थी
वर्ग:ट्रोमसो विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी
वर्ग:ओस्लो विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी
वर्ग:बेल्जियममधील नॉर्वेजियन प्रवासी
वर्ग:नॉर्वेजियन महिला शैक्षणिक
वर्ग:महिला समाजशास्त्रज्ञ
वर्ग:हफपोस्ट लेखक आणि स्तंभलेखक
वर्ग:बेरममधील लोक
वर्ग:२१व्या शतकातील नॉर्वेजियन राजकारणी
वर्ग:२१व्या शतकातील नॉर्वेजियन महिला राजकारणी
आमिर हनीफ

**आमिर हनीफ** (४ ऑक्टोबर, १९६७:लाहोर, पाकिस्तान - हयात) हा च्या क्रिकेट संघाकडून १९९३ ते १९९५ दरम्यान ५ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि मध्यमगती गोलंदाजी करीत असे.

वर्ग:पाकिस्तानचे पुरूष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९६७ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
निसाल फर्नांडो

**उंगमडडिगे निसाल कुमुदुसिरी फर्नांडो** (१० मार्च, १९७०:कोलंबो, श्रीलंका - हयात) हा कडून १९९४ मध्ये २ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. 

वर्ग:श्रीलंकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७० मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सुनेत्रा गुप्ता

**सुनेत्रा गुप्ता** (जन्म: १५ मार्च  १९६५) या भारतीय वंशाच्या ब्रिटिश संसर्गजन्य रोगतज्ञ आहेत. ऑक्सफर्ड विद्यापीठातील प्राणीशास्त्र विभागातील सैद्धांतिक महामारीविज्ञानाच्या त्या प्राध्यापक आहेत.  त्यांनी मलेरिया, इन्फ्लूएंझा आणि कोव्हिड-१९ सह विविध संसर्गजन्य रोगांच्या प्रसारित गतीवर संशोधन केले आहे. त्यांना लंडनच्या प्राणीशास्त्रीय सोसायटीचे वैज्ञानिक पदक आणि रॉयल सोसायटीचा रोझलिंड फ्रँकलिन पुरस्कार देऊन त्यांना सन्मानित करण्यात आले आहे.

गुप्ता या  कादंबरीकार देखील आहेत. त्यांना साहित्य अकादमी पुरस्कार मिळाला आहे.

## जीवन 
गुप्ता यांचा जन्म कलकत्ता, भारत येथे ध्रुबा आणि मिनाती गुप्ता यांच्या पोटी झाला. त्यांनी जीवशास्त्रात शिक्षण घेतले आणि प्रिन्स्टन विद्यापीठातून बॅचलर पदवी मिळवली. 1992 मध्ये त्यांनी इंपीरियल कॉलेज लंडनमधून संसर्गजन्य रोगांच्या प्रसारित गतीशीलतेवर प्रबंधासाठी पीएचडी प्राप्त केली.

## कारकीर्द 
गुप्ता या ऑक्सफर्ड विद्यापीठातील प्राणीशास्त्र विभागातील सैद्धांतिक महामारीविज्ञानाच्या प्राध्यापक आहेत, जिथे त्या संसर्गजन्य रोग महामारीशास्त्रज्ञांच्या टीमचे नेतृत्व करतात. त्यांनी मलेरिया, एचआयव्ही, इन्फ्लूएंझा, जिवाणू मेंदुज्वर आणि COVID-19 सह विविध संसर्गजन्य रोगांवर संशोधन केले आहे. त्या मर्टन कॉलेज, ऑक्सफर्डची सुपरन्युमररी फेलो आहेत. तसेच त्या प्रिन्स्टन युनिव्हर्सिटी प्रेसच्या युरोपियन सल्लागार मंडळावतही आहेत.

## पुरस्कार 
गुप्ता यांना लंडनच्या प्राणीशास्त्रीय संस्थेने 2007चे वैज्ञानिक पदक  आणि 2009 रॉयल सोसायटी रोझालिंड फ्रँकलिन पुरस्काराने सन्मानित केले आहे. जुलै 2013 मध्ये, प्रतिष्ठित रॉयल सोसायटीच्या उन्हाळी विज्ञान प्रदर्शनादरम्यान गुप्ता यांचे पोर्ट्रेट मॅडम क्युरी सारख्या आघाडीच्या महिला वैज्ञानिकांसह प्रदर्शित केले गेले.

## संदर्भ 
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९६५ मधील जन्म
वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेत्या महिला
वर्ग:भारतीय वंशाच्या ब्रिटिश व्यक्ती
इश्तार

**इश्तार** हे ॲसिरिया व बॅबिलोनिया येथील एक प्राचीन प्रमुख देवता आहे. तेथे तिचे स्वरूप सिंहारूढ व शस्त्रधारी होते. सुमेरियन काळापासून ख्रिस्ती धर्माच्या उदयापर्यंत, या देवतेचे नाव व स्वरूप यांत बदल होत गेल्याचे दिसून येते. पश्चिम आशियातील विविध प्रदेशांत या देवतेची अत्तार, अश्तार, अश्तार्त, इनान्ना, निना अशी विविध नावे रूढ होती.

इश्तारचे नाव तसेच तिच्याविषयीच्या मिथ्यकथा व विधी यांचे मूळ ‘निन्नी ’ या प्राचीन सुमेरियन देवतेत असावे. आदिमाता अथवा मातृदेवता, धरतीमाता, प्रेमदेवता, निसर्गातील सर्जनशक्ती इ. रूपांतही तिची उपासना होत असे. ॲसिरियनांनी मात्र तिला युद्धदेवता मानले. शुक्रतारा आणि इश्तार एकरूप मानली जात. सुफलतेची देवता म्हणून तिच्या मंदिरात धार्मिक वेश्याव्यवसायही चाले. इश्तार, सिन आणि शमश अशी त्रिमूर्तीही उपासनेत होती. इश्तारची प्रमुख देवालये ऊरूक, अक्कड, निनेव्ह आणि आरबिला या ठिकाणी होती. आपला प्रियकर ताम्मुझ यास तिने ठार केले, अशी एक मिथ्यकथा फार प्रसिद्ध आहे. त्याच्या शोधार्थ पुढे तिने जे रूप घेतले, त्यास धरतीमाता म्हणून लोक देवता मानू लागले. तिची पश्चिम आशियात याच स्वरूपात उपासना होत होती. निनेव्ह येथून तिच्या उपासनेचा संप्रदाय हुरियन आणि हिटाइट लोकांनी ईजिप्तमध्ये नेला. आशिया मायनरच्या वायव्येसही तो पसरला. प्राचीन ग्रीक धर्मातही इश्तारचे आदिमातारूपच आढळते. प्राचीन रोमन साम्राज्यात एक प्रभावी देवता म्हणून तिचे महत्त्व ख्रिस्ती धर्माच्या उदयापर्यंत टिकून होते.

## संदर्भ 
# https://vishwakosh.marathi.gov.in/24593/ 

वर्ग:देवी
प्राची गर्ग

**प्राची गर्ग** (१९ मे, १९८४ - ) एक लेखिका, स्तंभलेखिका, वक्त्या आणि उद्योजक आहेत. त्यांनी *सुपरवुमन* आणि *सुपरकपल्स* ही पुस्तके लिहिली आहेत. त्या भारतीय उपखंडाच्या संदर्भात उद्योजकता, सामाजिक समस्या आणि विकास आणि महिला सक्षमीकरणा बद्दल लिहतात.

## जीवन 
प्राची गर्ग यांचा जन्म १९ मे १९८४ रोजी बुलंदशहर, उत्तर प्रदेश येथे एका व्यापारी कुटुंबात झाला. त्या नीरू गर्ग आणि ब्रजेश गर्ग यांची कन्या आहेत. त्यांनी दिल्ली विद्यापीठातून कॉम्प्युटर सायन्समध्ये पदवी आणि पदव्युत्तर शिक्षण पूर्ण केले आहे.

## कारकीर्द 
डीडी न्यूझ जर्नलमध्ये अँकर आणि बातमीदार म्हणून त्यांनी काम केले आहे. तसेच EET India सह फ्रीलान्स पत्रकार आणि HT Horizons साठी फ्रीलान्सिंग केले आहे.

त्या घूमोफिरो या उद्योगाच्या मालकीण आहेत. इंडियन एक्सप्रेस फेमिना, iDiva द्वारे त्यांच्या उद्योगाविषयी बातम्या कव्हर झाल्या आहेत. तसेच त्या महिलांच्या मार्गदर्शनाने सहलीचे देखील आयोजन करतात.

## पुरस्कार 
इकॉनॉमिक टाइम्स कडून त्यांना "तंत्रज्ञान आणि उद्योजक साहित्यासाठी ET प्रेरणादायी नेता पुरस्कार" 2021 प्राप्त झाला.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय लेखिका
वर्ग:भारतीय स्तंभलेखिका
वर्ग:इ.स. १९८४ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
एरिक सायमन्स

**एरिक ओवेन सायमन्स** (९ मार्च, १९६२:केपटाउन, दक्षिण आफ्रिका - हयात) हा कडून १९९४ ते १९९५ दरम्यान २३ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. 

वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९६२ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मंजुला मुनासिंघे

**आर्छिगे मंजुला निशंता मुनासिंघे** (१० डिसेंबर, १९७१:कोलंबो, श्रीलंका - हयात) हा कडून १९९४ ते १९९६ दरम्यान ५ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने जलद-मध्यमगती गोलंदाजी आणि फलंदाजी करीत असे.

वर्ग:श्रीलंकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७१ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
संयुक्त अरब अमिरातीच्या एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडूंची यादी

एकदिवसीय खेळाडू
वर्ग:देशानुसार एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
माधुरी बॅनर्जी

**माधुरी बॅनर्जी** (जन्म: ९ ऑगस्ट १९७५) या एक लेखिका, स्तंभलेखक आणि पटकथा लेखिका आहेत. त्यांची पहिली कादंबरी असलेल्या "*लूझिंग माय व्हर्जिनिटी अँड अदर डम्ब आयडियाज*"च्या ४०,००० प्रती विकल्या गेल्या. त्या *हेट स्टोरी २* या यशस्वी बॉलीवूड चित्रपटाची लेखिका देखील आहेत. अभिनेत्री करिश्मा कपूरसोबत त्यांनी "द यम्मी ममी गाईड" नावाचे नॉन-फिक्शन पुस्तक लिहिले आहे.

## कारकीर्द 
एशियन एजमध्ये त्या दोन वर्षे स्तंभलेखक होत्या. मॅक्झिम मासिकात त्यांचा *सेक्स आणि रिलेशनशिप* हा कॉलम आहे. महिलांच्या समस्यांवरील माहितीपटासाठी "*बिटविन ड्युएलिटीज*" नावाचा राष्ट्रीय पुरस्कार देखील त्यांनी जिंकला आहे. त्यांच्या मोहिमेच्या निवडींसाठी ती त्यांच्या रिलेशनशिप एक्सपर्ट म्हणून रेव्हलॉनचा चेहरा आहे.

कॉस्मो मासिकाने भारताची कॅरी ब्रॅडशॉ म्हणून संबोधले आहे आणि लेखिका म्हणून त्यांच्या सहा वर्षांत दोनदा इंडिया टुडे वुमन मासिकात त्यांना स्थान मिळाले आहे. त्यांच्यावर याहू फिअरलेस आणि फॅब वुमन म्हणून डोव्हने बनवलेला एक डॉक्युमेंटरी आहे जो याहू वेबसाइटवर उपलब्ध आहे. शोभा डे त्यांना राजा रवि वर्मा पेंटिंग म्हणतात आणि त्यांच्या पहिल्या कादंबरीबद्दल त्या म्हणतात, "आजच्या विक्षिप्त सामाजिक वातावरणात माधुरीच्या स्पंकी, ज्वलंत लैंगिक जागेवर वाटाघाटी करून लिंगभेद ओलांडून तिच्या अनेक चाहत्यांना जिंकले आहे!"

## साहित्य 
* *लूझिंग माय व्हर्जिनिटी अँड अदर डम्ब आयडियाज* (2011)
* *मिस्टेक्स लाइक लव्ह एंड सेक्स* (2012)
* *माय यम्मी मम्मी गाइड* (2013)
* *एडव्हान्टेज लव्ह* (2014)
* *स्केण्डेलस हाउसवाइव्हस* (2014)
* *माय क्लिंजी गर्लफ्रेंड* (2015)
* *फोरबिडन डिजायर्स* (2016)
* *द फ्लेकी मम्मी (*2016)

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९७५ मधील जन्म
वर्ग:भारतीय लेखिका
वर्ग:भारतीय स्तंभलेखिका
मॅथ्यू हार्ट

**मॅथ्यू नॉर्मन हार्ट** (१६ मे, १९७२:हॅमिल्टन, न्यू झीलंड - हयात) हा कडून १९९४ ते २००२ दरम्यान मध्ये १४ कसोटी आणि १३ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. हा डाव्या हाताने मंदगती गोलंदाजी आणि फलंदाजी करीत असे.

वर्ग:न्यू झीलंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७२ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बाहुभूषणे

बाहुभूषणे हे स्त्रीपुरुषांनी दंडात घालावयाचे अलंकार असतात. अंगठी, कंकण, बांगड्या ही काही बाहुभूषणे आहेत.

वर्ग:दागिने
इझाडोरा डंकन

इवलेसे|इझाडोरा डंकन
**डोरा अँजेला** *इझाडोरा* **डंकन** ही आधुनिक अमेरिकन नर्तकी होती. हिचा जन्म सान फ्रान्सिस्को येथे झाला. बालपणीच तिने बॅले नृत्याचे धडे घेतले पण लवकरच सांकेतिक आणि साचेबंद नृत्यशैली अव्हेरून, तिने स्वतःची व्यक्तिविशिष्ट शैली निर्माण केली. शिकागो येथे १८९९ मध्ये तिने पहिल्यांदा नृत्य सादर केले पण ते फारसे यशस्वी ठरले नाही. त्यामुळे ती युरोपला गेली.

पॅरीस येथे १९०० मध्ये तिने नृत्याच्या कार्यक्रमांना सुरुवात केली. त्या ठिकाणी तिला अल्प प्रमाणातच यश लाभले. त्यानंतर तिने बूडापेस्ट (१९०३), बर्लिन (१९०४), लंडन व न्यू यॉर्क (१९०८) येथे यशस्वी रीत्या नृत्ये सदर केली. १९०५ मध्ये ती रशियाला गेली असता मीशेल फॉकीन या नर्तकावर तिचा विलक्षण प्रभाव पडला. अनवाणी पावलांनी व ग्रीक धर्तीच्या सैलसर वस्त्रप्रावरणांमध्ये नृत्य करण्याच्या तिच्या धाटणीचे पुढे अनुकरण झाले. ग्लुक, व्हाग्नर, बेथोव्हन इ. संगीतकारांच्या रचनांचा तिने नृत्यासाठी वापर करून घेतला. नृत्यामध्ये तिने क्रांतिकारी बदल घडवून आणले. नृत्यावरील कृत्रिम तांत्रिक बंधने झुगारून देऊन सहज, नैसर्गिक आणि उत्स्फूर्त शारीर हालचालींचा तिने नृत्यातून आविष्कार घडविला. ही विमुक्त नृत्यशैली होय. या दृष्टीने ती आधुनिक नृत्याची जनक मानली जाते. *माय लाइफ* ( १९२५ रोहिणी भाटेकृत मराठी भाषांतर *मी—इझाडोरा!*, १९७५) हे तिचे आत्मचरित्र प्रसिद्ध आहे. नीस येथे तिचे अपघाती निधन झाले.   

## संदर्भ 
१. https://vishwakosh.marathi.gov.in/17667/

वर्ग:अमेरिकन नर्तक
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९२७ मधील मृत्यू
अरुण गुणवर्दने

**अरुण अल्विस विजेसिरी गुणवर्दने** (३१ मार्च, १९६९:कोलंबो, श्रीलंका - हयात) हा कडून १९९४ मध्ये १ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. याने या सामन्यात दोन धावा काढल्या.

 
वर्ग:श्रीलंकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९६९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हीथ डेव्हिस

**हीथ टे-ल्ही-ओ-टे-रंगी डेव्हिस** (३० नोव्हेंबर, १९७१:वेलिंग्टन, न्यू झीलंड - हयात) हा कडून १९९४ ते १९९७ दरम्यान मध्ये ५ कसोटी आणि ११ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.

वर्ग:न्यू झीलंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७१ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मारिया गॅब्रिएला बेअर्स

**मारिया गॅब्रिएला बेअर्स** (२० सप्टेंबर १८८३ - ३० डिसेंबर १९५९) ही एक बेल्जियन सेनेटर, स्त्रीवादी आणि ट्रेड युनियनिस्ट होती. मारिया बेअर्स नॅशनल व्हर्बंड डर क्रिस्टेलिजके व्रॉवेनगिल्डन (नॅशनल युनियन ऑफ ख्रिश्चन वुमेन्स गिल्ड्स)ची संस्थापिका होती. या संस्थेला सध्या फेमा या नावाने ओळखले जाते. १९३६ मध्ये, बेअर्स आणि मार्सल या बेल्जियममधील पहिल्या महिला सेनेटर होत्या. १९४५ मध्ये, त्या सिनेटच्या पहिल्या महिला सचिव आणि संसदीय आयोगाच्या पहिल्या अध्यक्षा बनल्या.

## चरित्र 
मारिया बेअर्सचा जन्म २० सप्टेंबर १८८३ रोजी अँटवर्प येथे झाला. ती नोट्रे-डेमच्या सॉर्स येथील हायस्कूलमध्ये शिकली. त्यामुळे डच आणि फ्रेंच दोन्ही भाषा तिला अस्खलित येत होत्या. तिने फ्रायबर्ग विद्यापीठात सामाजिक विज्ञानाचा अभ्यास केला.

१९४५ मध्ये, बेअर्स सिनेटच्या पहिल्या महिला सचिव बनल्या आणि आरोग्यावरील संसदीय आयोगाच्या अध्यक्षा झाल्या.

३० डिसेंबर १९५९ मारिया बेअर्स यांचे वयाच्या ७६ व्या वर्षी ब्रुसेल्स येथे निधन झाले. १९९८ मध्ये, फ्लेमिश समुदायाच्या सभागृहाला मारिया बेअर्सचे नाव देण्यात आले.

## संदर्भ 
## संदर्भग्रंथ 
* 

वर्ग:इ.स. १९५९ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १८८३ मधील जन्म
वर्ग:बेल्जियमच्या महिला सेनेटर
वर्ग:ख्रिश्चन सोशल पार्टी (बेल्जियम) राजकारणी
वर्ग:बेल्जियन स्त्रीवादी
वर्ग:अँटवर्पमधील राजकारणी
वर्ग:बेल्जियन ट्रेड युनियनिस्ट
वर्ग:फ्रायबर्ग विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी
विधू व्हिन्सेंट

**विधू व्हिन्सेंट** या भारतीय चित्रपट दिग्दर्शक, लेखिका, पत्रकार आणि नाट्य कार्यकर्त्या आहेत. त्यांनी मल्याळम चित्रपट "*मॅनहोल*"द्वारे  चित्रपटात पदार्पण केले, ज्याने त्यांना त्या वर्षीचा सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शकाचा केरळ राज्य चित्रपट पुरस्कार मिळवून दिला. केरळच्या २१ व्या आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवात, चित्रपटाने व्हिन्सेंटसाठी सर्वोत्कृष्ट नवोदित दिग्दर्शकाच्या पुरस्कारासह दोन पुरस्कार जिंकले.

## जीवन 
कोल्लममध्ये जन्मलेल्या विधू यांनी गव्हर्नमेंट कॉलेज फॉर वुमनमध्ये शिकल्यानंतर, तिरुअनंतपुरम व्हिन्सेंटने एशियानेटमधून दूरचित्रवाणी पत्रकार म्हणून आपल्या कारकिर्दीला सुरुवात केली. चॅनलसोबतच्या कार्यकाळात, त्या माहितीपट आणि चित्रपट निर्मितीकडे आकर्षित झाल्या ज्यामुळे त्या अखेरीस सेंटर फॉर डेव्हलपमेंट ऑफ इमेजिंग टेक्नॉलॉजी, तिरुवनंतपुरममध्ये सामील झाली. केरळमधील वाळू उत्खनन, कासारगोडमधील एंडोसल्फानचे बळी आणि महिलांवरील हल्ल्यांबद्दलच्या त्यांच्या अहवालामुळे केरळ विधानसभेत आणि राज्यातील सामान्य लोकांमध्ये व्यापक चर्चा झाली.

2003 मध्ये मुथंगा घटना घडली तेव्हा त्या एशियानेट न्यूजच्या रिपोर्टर होत्या आणि त्यांनी नोकरी सोडली आणि चळवळीत सामील झाली. त्यानंतर मुथंगा आंदोलनात सहभागी झाल्यामुळे त्यांना पोलिसांनी अटक केली होती. त्यांनी 2014 मध्ये "समाज आणि बंडखोरी, भारत" या विषयावरील दीर्घ अहवाल निबंधासह दैनिक पत्रकारितेत सामील होण्यापूर्वी सोशल वर्क आणि मास्टर ऑफ आर्ट्स (तत्त्वज्ञान) मध्ये पदव्युत्तर पदवी मिळविण्यासाठी करिअरमधून ब्रेक घेतला.

2010 मध्ये, व्हिन्सेंट पेनकूट्टू या असंघटित क्षेत्रातील महिला कर्मचाऱ्यांच्या दुर्दशेवर प्रकाश टाकणाऱ्या संस्थेच्या पहिल्या अध्यक्षा बनल्या. 2017 मध्ये, मल्याळम चित्रपट उद्योगातील महिला कलाकार आणि कामगारांवरील हिंसाचाराला प्रतिसाद म्हणून त्यांनी विमेन इन सिनेमा कलेक्टिव्हच्या निर्मितीमध्ये नेतृत्वाची भूमिका घेतली.

व्हिन्सेंटने 2015 मध्ये MediaOne टीव्हीसाठी नाडकांथ्यम ही टेलिफिल्म बनवली. ही कथा एका थिएटर अभिनेत्याच्या जीवनावर आणि दैनंदिन जीवनात शेवटपर्यंत पोहोचण्यासाठी केलेल्या संघर्षावर आधारित होती. या लघुपटाने केरळ राज्य दूरदर्शन पुरस्कारांमध्ये सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शन, पटकथा आणि वर्ष 2015 साठी सर्वोत्कृष्ट लघुपट असे चार प्रमुख पुरस्कार जिंकले.

## संदर्भ 
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:भारतीय लेखिका
वर्ग:मल्याळम साहित्यिक
वर्ग:भारतातील महिला पत्रकार
वर्ग:मल्याळम भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक
बाला सरस्वती

इवलेसे|बालासरस्वती यांचा नृत्याभिनय
**बाला सरस्वती** ह्या प्रख्यात भरतनाट्यम् नर्तकी होत्या. त्यांचा जन्म मद्रास येथे नृत्यकलेचा आनुवंशिक वारसा लाभलेल्या देवदासी घराण्यात झाला. त्यांची आई जयम्मा ही कर्नाटक संगीतातील नामवंत गायिका, तर आजी वीणाधनम् ही प्रख्यात वीणावादक होती.

त्यांची पणजी तंजावरच्या राजदरबारात राजनर्तकी होती. त्यांच्या नृत्य शिक्षणाची सुरुवात वयाच्या अवघ्या चवथ्या वर्षापासून कंडप्पा नुट्टवनार (नृत्यगुरू) यांच्या हाताखाली झाली.वयाच्या सातव्या वर्षी कांचीपुरममधील अम्मानाक्षी अम्मा मंदिरात त्यांचा ‘अरेंगेट्रम’ (प्रथम नृत्यप्रयोग) झाला. पुढे वयाच्या चौदाव्या वर्षी त्यांनी मद्रास येथे नृत्यप्रयोग करून जाणकारांची वाहवा मिळवली. तदनंतर त्यांनी नृत्यगुरू चिन्नय्या नायडू व गौरी अम्मा ह्यांच्याकडे नृत्याची तालीम घेतली.तसेच कूचिपूडी नृत्यसंप्रदायातील एक ज्येष्ठ अभिनयपटू लक्ष्मीनारायण शास्त्री ह्यांच्याकडे अभिनय व पदम् सादर करण्यातील बारकावे ह्यांचे सखोल अध्ययन केले. पुढे एका विशिष्ट आजारपणामुळे त्यांच्या शरीरयष्टीत बरेच स्थूलत्व आले व काही वर्षे त्यांची नृत्यसाधना खंडित झाली. तरीही त्यावर मात करून त्यांनी नृत्याभिनयात अजोड स्थान संपादन केले. अप्रतिम अभिनय हेच त्यांच्या नृत्यशैलीचे प्रमुख वैशिष्ट्य गणले जाते. अभिनयाच्या विविध अंगोपांगांचा अतिशय नाजुक, सूक्ष्म व प्रभावी आविष्कार त्यांच्या नृत्यातून पहावयास मिळतो. त्यांचा अभिनय अभिजात श्रेणीतील असून त्यात भडकपणा अगर सवंगपणा आढळत नाही.⇨ *पदम्* पेश करण्यातील बालासरस्वतींचे नैपुण्य अद्वितीय गणले जाते. मानवी भावभावनांच्या विविध सूक्ष्म छटा त्या आपल्या बोलक्या मुद्रेने व प्रत्ययकारी अभिनयाने हुबेहूब जिवंत करतात. अत्यंत साधी वेशभूषा, कमीत कमी अलंकरण व साधेसुधे नेपथ्य यांचा अवलंब करूनही प्रेक्षकांना मंत्रमुग्ध करण्याचे सामर्थ्य त्यांच्या जातिवंत अभिनयात दिसून येते. दक्षिण भारताच्या सीमा ओलांडून सर्व भारतात, तसेच परदेशातही, शुद्ध ⇨*भरतनाट्यम्* नृत्यपरंपरेचे दैदिप्यमान दर्शन घडविण्याचा अग्रमान बालासरस्वती ह्यांनाच द्यावा लागेल. १९३४ साली बनारस येथे झालेल्या अखिल भारतीय संगीत परिषदेत त्यांच्या नृत्यकौशल्याचा साक्षात्कार त्यांनी भारतीयांना घडविला. ह्याच परिषदेत रवींद्रनाथ टागोरांनी त्यांच्या नृत्यनैपुण्याबद्दल प्रशंसा केली. टोकिओ येथील ‘ईस्ट-वेस्ट एन्काउंटर’ समारोहात नृत्यप्रयोग सादर केल्यावर त्यांनी १९६२ मध्ये अमेरिकेला भेट दिली व तिथे ‘जेकब्स पिलो’ नृत्यमहोत्सवात प्रथम नृत्यप्रयोग सादर केला. एडिंबरो संगीत महोत्सवातही (१९६३) त्यांनी भाग घेतला. तसेच ‘अमेरिकन सोसायटी फॉर ईस्टर्न आर्ट्स’ या संस्थेच्या वतीने सॅनफ्रॅन्सिस्को येथे भरतनाट्यम् नृत्यशिक्षणाचे वासंतिक वर्ग चालवले (१९६५). *सर्वेंद्र भुपाळ कुरवंजी* या नृत्यनाट्याचे त्यांनी नृत्यलेखनही केले. व्ही. राघवन् यांच्या समवेत त्यांनी भरतनाट्यम् हे तमिळ पुस्तक लिहिले. मद्रास संगीत अकादमीमधील नृत्यविद्यालयाच्या त्या संचालिका आहेत.

त्यांना अनेक मानसन्मान लाभले : संगीत नाटक अकादमीचे भरतनाट्यम्साठी पारितोषिक (१९५५) ‘पद्मभूषण’ (१९५७) रवींद्र भारती विद्यापीठाची सन्मान्य डॉक्टरेट (१९६४) इत्यादी. तमिळनाडू शासन व मुंबई येथील ‘नॅशनल सेंटर फॉर द परफॉर्मिंग आर्ट्स’ यांनी त्यांच्यावर बाला हा अनुबोधपट काढला असून सत्यजित रे हे त्याचे दिग्दर्शक आहेत. त्यांच्या कन्यका लक्ष्मी शण्मुखम् याही त्यांच्या परंपरेतीलच भरतनाट्यम् नर्तकी आहेत.

## संदर्भ 
# https://vishwakosh.marathi.gov.in/29299/ 

वर्ग:भरतनाट्यम नर्तक
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
जीन ऑगस्टा फेलिसिएन बीकमन

जीन ऑगस्टा फेलिसिएन बीकमन (उर्फ जीन-एमिल) हिचा जन्म ८ डिसेंबर १८९१ रोजी, ब्यूनस आयर्स, अर्जेंटिना येथे झाला. २० एप्रिल १९६३ रोजी लुझने, स्वित्झर्लंड येथे निधन झाले. ही एक बेल्जियन डॉक्टर, समाजवादी, स्त्रीवादी आणि फॅसिस्ट विरोधी होती.

## प्रारंभिक जीवन 
जीन ऑगस्टा फेलिसिएन बीकमनचा जन्म ८ डिसेंबर १८९१ मध्ये एलिस बीकमन आणि थिओफिल बेकमन यांच्या घरी झाला.  हॉस्पिटलमध्ये तिने जीन थायसेबर्ट या डॉक्टरशी लग्न केले.

१९२१ ते १९४९ पर्यंत, ती फॉरेस्टच्या पेनटेन्शरी मानववंशशास्त्र सेवेत सामील झाली. पुढे न्यूरोसायकियाट्री, सोशल मेडिसिन आणि क्रिमिनोलॉजी या विषयात विशेष प्राविण्य मिळवले. १९३० च्या दरम्यान, तिने *ले बॉन मार्चे* स्टोअरच्या वैद्यकीय सेवेसाठी देखील काम केले.

## राजकीय कारकीर्द 
तिची राजकीय कारकीर्द समाजवादी आणि स्त्रीवादी आदर्शांनी चिन्हांकित झाली. मानवी हक्कांच्या बाजूने आणि फॅसिझमच्या विरोधात तिने लढा दिला.  

## पुरस्कार 
बेल्जियम, पोलंड आणि इटलीच्या सरकारांनी बीकमनला पुरस्कार दिले.  

* नागरी क्रॉस पहिला वर्ग
* नाइट ऑफ द ऑर्डे डी लिओपोल्ड दोन (१९५८)
* नाइट ऑफ द ऑर्डे डेला कोरोन (१९४८)
* सशस्त्र प्रतिकार पदक (१९५६)
* नाइट ऑफ द ऑर्डे पोलोनिया रेस्टिट्युटा
* इटालियन रिपब्लिकच्या ऑर्डर ऑफ मेरिटचा कमांडर

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९६३ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १८९१ मधील जन्म
वर्ग:बेल्जियन स्त्रीवादी
वर्ग:दुसऱ्या महायुद्धातील महिला प्रतिकार सदस्य
वर्ग:बेल्जियन प्रतिकार सदस्य
वर्ग:२०व्या शतकातील वैद्य
वर्ग:महिला चिकित्सक
वर्ग:पार्टी सोशलिस्ट (बेल्जियम) राजकारणी
वर्ग:फ्री युनिवर्सिटी ऑफ ब्रसेल्सचे (१८३४-१९६९) माजी विद्यार्थी
वर्ग:सिनेटचे सदस्य (बेल्जियम)
वर्ग:बेल्जियन चिकित्सक
दीपक धर

**दीपक धर** (Deepak Dhar - जन्म 30 ऑक्टोबर 1951) हे भारतीय सैद्धांतिक भौतिकशास्त्रज्ञ ( theoretical physicist ) आणि भारतीय विज्ञान शिक्षण आणि संशोधन संस्था, पुणे येथील भौतिकशास्त्र विभागातील एक प्रतिष्ठित प्राध्यापक आहेत. २०२२ मध्ये विज्ञानातील अत्यंत प्रतिष्ठेचा जागतिक स्तरावरील बोल्ट्झमन पुरस्कार (Boltzmann Medal) सांख्यिकीय भौतिकशास्रज्ञ डॉ. दीपक धर यांना घोषित झाला आहे. त्याच्या रूपाने भारताला पहिल्यांदाच हा पुरस्कार प्राप्त झाला आहे. प्रा. धर यांचे संशोधन प्रामुख्याने अनिश्चित प्रक्रियांच्या गणिती प्रारूपांवर आहे. त्यांच्या संशोधनाचा उपयोग शेअर बाजारापासून ते प्रोटीन आणि भूकंपाच्या अनुमानापर्यंत अनेक क्षेत्रांमधील मॉडेलमध्ये केला जातो. भौमितिक रचनांची कार्यप्रणाली (फ्रॅक्ट्रल्स), स्व-संघटित क्लिष्ट रचना, प्राण्यांशी निगडित संख्याशास्रीय समस्या, चुंबक आणि काचेमधील बदलत्या रचनांचा सख्याशास्रीय अभ्यास हे डॉ. धर यांच्या संशोधनाचे वैशिष्ट्ये आहे.

## जीवनचरित्र 
डॉ. दीपक धर य़ांचा जन्म ३० ऑक्टोबर १९९१ मध्ये उत्तर प्रदेशातील प्रतापगड येथे झाला. ते अलाहबाद विद्यापीठातून विज्ञानाचे पदवीधर झाले. त्यानंतर त्यांनी आयआयटी कानपूर मधून १९७२ मध्ये पदव्युत्तर पदवी पुर्ण केली. अमेरिकेतील कॅलिफोर्निया इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी येथून पीएच.डी. मिळवल्यानंतर त्यांनी १९७८ मध्ये भारतात परतल्यावर टाटा मूलभूत संशोधन संस्था येथे संशोधनाला सुरुवात केली. त्यांनी १९८४-८५ यादरम्यान पॅरिस विद्यापीठात व्हिजिटिंग प्राध्यापक म्हणूनही काम केले.

## पुरस्कार आणि सन्मान 
* फेलो द वर्ल्ड ॲकॅडमी ऑफ सायन्सेस, इंडियन ॲकॅडमी ऑफ सायन्सेस, इंडियन नॅशनल सायन्स ॲकॅडमी
* १९९१ मध्ये देशातील सर्वोच्च वैज्ञानिक पुरस्कार शांती स्वरूप भटनागर पुरस्काराने सन्मानित
* आंतरराष्ट्रीय सैद्धांतिक भौतिकशास्त्र केंद्राने त्यांना १९९३ च्या जे. रॉबर्ट श्रिफर पुरस्कारासाठी निवड केली.
* आयएनएसएने २००१ मध्ये धर यांना पुन्हा सत्येंद्रनाथ बोस मेडल देऊन सन्मानित केले
* २०००२ मध्ये द वर्ल्ड अॅकॅडमी ऑफ सायन्सेसचे टीडब्ल्युएएस पारितोषिक मिळाले.
* २०२२ मध्ये विज्ञानातील अत्यंत प्रतिष्ठेचा जागतिक स्तरावरील बोल्ट्झमन पुरस्कार. नोबेल पुरस्कारा इतकाच प्रतिष्ठेचा हा पुरस्कार दर तीन वर्षांनी दिला जातो. इंटरनॅशनल युनियन ऑफ प्युअर ॲण्ड ॲप्लाइड फिजिक्स या संस्थेच्या स्टॅटीस्टीकल कमिशनद्वारे हा पुरस्कार घोषित करण्यात येतो. १९७५ पासून या पुरस्कारांची घोषणा करण्यात येत असून, २०२२ या वर्षासाठी डॉ. धर आणि अमेरिकेतील प्रिंन्सटन विद्यापीठाच्या डॉ.जॉन हॉपफिल्ड यांना हा पुरस्कार घोषित झाला आहे. सांख्यिकीय भौतिकशास्त्रातील भरीव आणि महत्त्वपूर्ण संशोधनासाठी हा पुरस्कार प्रदान करण्यात येतो.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय भौतिकशास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १९५१ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
तुरागा जानकी राणी

**तुरागा जानकी राणी** (३१ ऑगस्ट १९३६ - १५ ऑक्टोबर २०१४) या एक प्रसारक, सामाजिक कार्यकर्त्या आणि लेखिका होत्या. त्यांनी दोन दशके आकाशवाणीवर काम केले. *रेडिओ अक्कय्या* (तेलुगु: రేడియో అక్కయ్య रेडिओ सिस्टर) म्हणून त्या प्रसिद्ध होत्या.

## जीवन 
तुरागा जानकी राणी यांचा जन्म ऑगस्ट १९३६ मध्ये आंध्र प्रदेश, कृष्णा जिल्ह्यातील मछलीपट्टनम येथे झाला. त्यांचे शालेय शिक्षण लेडी अॅम्पथिल शाळेतून आणि शाळेचे अंतिम शिक्षण हिंदू कॉलेज, मछलीपट्टणममधून केले.

त्यांनी आंध्र विद्यापीठातून भारतीय इतिहास, तेलुगू आणि अर्थशास्त्रात पदव्युत्तर शिक्षण घेतले. तसेच हैदराबादच्या निजाम कॉलेजमधून अर्थशास्त्रात पदव्युत्तर पदवीही घेतली. कृष्ण मोहन राव यांच्याशी 1959 मध्ये त्यांचे लग्न झाले. त्यांना उषा रमाणी आणि वसंता शोभा या दोन मुली आहेत.

## कारकीर्द 
जानकी राणी यांनी 1958 मध्ये केंद्रीय सामाजिक कल्याण मंडळामध्ये कल्याण अधिकारी म्हणून आपली कारकीर्द सुरू केली. ही समाजातील वंचित घटकांच्या कल्याणासाठी केंद्र सरकारची स्वयंसेवी संस्था आहे. त्यांनी मद्रास स्कूल ऑफ सोशल वर्कमधून अभिमुखता प्रमाणपत्र मिळवले. संस्थेतील त्यांच्या सेवेदरम्यान त्यांनी अश्‍वराओपेटा, वानखिडी आणि अडतेगला यांसारख्या आदिवासी भागात कुटुंब आणि बाल कल्याण प्रकल्प सुरू केले. त्यांच्या कार्यकाळात त्यांनी ‘सुभाषिनी’ या मंडळाच्या अधिकृत मासिकाचे संपादनही केले.

1974 मध्ये त्या ऑल इंडिया रेडिओवर निर्मात्या म्हणून रुजू झाल्या आणि 1994 मध्ये हैदराबाद येथे सहाय्यक स्टेशन डायरेक्टर म्हणून सेवानिवृत्त झाल्या. त्यांनी महिला, मुले, ज्येष्ठ नागरिक आणि नोकरदार महिलांसाठी कार्यक्रमांचे नियोजन, निर्मिती आणि सादरीकरण हाताळले. शिक्षण विभाग, पंचायती राज, उस्मानिया विद्यापीठ आणि युनिसेफ यांच्या सहकार्याने तिने सार्वत्रिक प्राथमिक शिक्षणावर लक्ष केंद्रित करणारे अनेक कार्यक्रम तयार केले आहेत (अंदारिकी चाडुवू). त्यांनी बाल हक्क आणि बालकामगार, बाल जागृति, युनिसेफसाठी ऑडिओ कॅसेट्स तयार करण्यासाठी एक अद्वितीय IEC मोहीम आखली.

मुलांना प्रेरित करण्यासाठी, एक रोपटे लावण्यासाठी रेडिओ कार्यक्रमांच्या अनेक मालिका सुरू केल्या(नेनोका मोक्का नतनु) आणि प्रत्येक एक शिकवा (एक व्यक्ती दुसऱ्याला साक्षर करते) त्यांच्यामध्ये लोकप्रिय आहेत. त्यांनी चांगले वर्तन, आरोग्य आणि पोषण यावर 45 जिंगल्स तयार केल्या ज्या नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ न्यूट्रिशनने उधार घेतल्या होत्या.

## पुरस्कार 
* तेलगू विद्यापीठाचा दोन वेळा सर्वोत्कृष्ट लेखक पुरस्कार
* आकाशवाणी राष्ट्रीय पुरस्कार

## संदर्भ 
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१४ मधील मृत्यू
वर्ग:भारतीय लेखिका
पादभूषणे

**पादभूषणे** हे पायात घालावयाचे अलंकार आहे. 

वर्ग:दागिने
अर्शद लईक

**अर्शद लईक** (२८ नोव्हेंबर, १९७०:कराची, पाकिस्तान - हयात) हा कडून १९९४ ते १९९६ दरम्यान ६ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि जलद-मध्यमगती गोलंदाजी करीत असे.
 
वर्ग:संयुक्त अरब अमिरातीचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७० मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
संरक्षण

संरक्षण या विभागात पुढील संदर्भ आहेत:

## रणनीतिक, मार्शल आणि राजकीय कृती किंवा गट
* लष्करी संरक्षण, प्रामुख्याने युद्धाच्या उद्देशाने असलेले सैन्य 
* नागरी संरक्षण, शत्रूच्या हल्ल्यांना तोंड देण्यासाठी नागरिकांचे आयोजन
* संरक्षण उद्योग , शस्त्रे आणि लष्करी तंत्रज्ञानाची निर्मिती आणि विक्री करणारा उद्योग
* स्व-संरक्षण, स्वतःचे रक्षण करण्यासाठी बळाचा वापर
* राष्ट्रीय सुरक्षा , सरकारचे कर्तव्य म्हणून राष्ट्र राज्याची सुरक्षा, त्याचे नागरिक, अर्थव्यवस्था आणि संस्था
* संरक्षण मुत्सद्देगिरी संरक्षण संसाधनांच्या शांततापूर्ण मार्गाद्वारे परराष्ट्र धोरणाच्या उद्दिष्टांचा पाठपुरावा करणे
* संरक्षण मंत्रालय किंवा संरक्षण विभाग, सरकारचा एक भाग जो सशस्त्र दलांचे नियमन करतो
* संरक्षण मंत्री , संरक्षणमंत्रालयाचा प्रभारी कॅबिनेट स्थान
* आंतरराष्ट्रीय सुरक्षा , परस्पर अस्तित्त्व आणि सुरक्षितता सुनिश्चित करण्यासाठी राज्ये आणि आंतरराष्ट्रीय संस्थांनी केलेले उपाय
## खेळ
* संरक्षण (क्रीडा), प्रतिस्पर्ध्याला गोल करण्यापासून रोखण्याची क्रिया
* बचावात्मक फलंदाजी , क्रिकेटमध्ये बाद होण्याचे टाळण्याची पद्धत
## कायदा
* कायदेशीर संरक्षण, गुन्हेगारी किंवा नागरी दायित्व टाळण्याचा प्रयत्न
* मालमत्तेचे संरक्षण, प्रतिवादी त्यांच्या मालमत्तेचे संरक्षणकरण्यासाठी कार्य करत असताना झालेल्या कोणत्याही नुकसानास जबाबदार धरू नये असा युक्तिवाद
* स्व-संरक्षणाचा अधिकार, लोकांना स्वतःचा बचाव करण्यासाठी वाजवी शक्ती वापरण्याचा अधिकार
## इतर उपयोग
* संरक्षण (बुद्धिबळ) , काळ्याबाजूने बुद्धिबळाची सुरुवात करताना करायची खेळी

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने

__DISAMBIG__
इम्तियाझ अब्बासी

**इम्तियाझ अब्बासी** (९ जून, १९६८:पेशावर, पाकिस्तान - हयात) हा कडून १९९४ ते १९९६ दरम्यान ७ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. हा यष्टिरक्षक होता आणि उजव्या हाताने फलंदाजी करीत असे.
 
वर्ग:संयुक्त अरब अमिरातीचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९६८ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रियाझ पूनावाला

**रियाझ पूनावाला** (८ मे, १९६१:पुणे, भारत - हयात) हा कडून १९९४ मध्ये २ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि ऑफ-ब्रेक गोलंदाजी करतो.

वर्ग:संयुक्त अरब अमिरातीचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९६१ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सोहेल बट्ट

**सोहेल बट्ट** (६ जून, १९६६:लाहोर, पाकिस्तान - हयात) हा कडून १९९४ मध्ये २ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने जलद-मध्यमगती गोलंदाजी आणि फलंदाजी करीत असे.

वर्ग:संयुक्त अरब अमिरातीचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९६६ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सुलतान झरवानी

**सुल्तान मोहम्मद झरवानी** (२४ जानेवारी, १९६१:दुबई, संयुक्त अरब अमिराती - हयात) हा कडून १९९४ ते १९९६ दरम्यान ७ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. 

 
वर्ग:संयुक्त अरब अमिरातीचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९६१ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
किम ब्रॅडली

**किम ब्रॅडली** (७ सप्टेंबर, १९६७:मेलबर्न, ऑस्ट्रेलिया - हयात) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९९४ मध्ये २ महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे. ही उजव्या हाताने मध्यमगती गोलंदाजी आणि फलंदाजी करीत असे.

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९६७ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
कॅरोलाइन वॉर्ड

**कॅरोलाइन वॉर्ड** (३० सप्टेंबर, १९६९:मेलबर्न, ऑस्ट्रेलिया - हयात) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९९४ ते १९९५ दरम्यान १ महिला कसोटी आणि १ महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे.  

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९६९ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
रिचर्ड बुझागलो

**रिचर्ड बुझागलो** (३० डिसेंबर, १९६५:जिब्राल्टर - हयात) हा कडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. १९९४ आय.सी.सी. चषक मध्ये त्याने जिब्राल्टरच्या क्रिकेट संघाचे नेतृत्व केले होते.

वर्ग:इ.स. १९६५ मधील जन्म
वर्ग:जिब्राल्टरचे क्रिकेट संघनायक
वर्ग:जिब्राल्टरचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
लिओ अलोंसो

**लिओ अलोंसो** (जन्म दिनांक अज्ञात:आर्जेन्टिना - हयात) हा कडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. १९९४ आय.सी.सी. चषकात त्याने आर्जेन्टिनाच्या क्रिकेट संघाचे नेतृत्व केले होते.

 वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
डेव्हिड थलाल्ला

**डेव्हिड थलाल्ला** (२८ ऑगस्ट, १९६३:क्वालालंपूर, मलेशिया - हयात) हा कडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. १९९४ आय.सी.सी. चषकात त्याने मलेशियाच्या क्रिकेट संघाचे नेतृत्व केले होते.

वर्ग:इ.स. १९६३ मधील जन्म
वर्ग:मलेशियाचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:मलेशियाचे क्रिकेट संघनायक
अल्बर्ट स्टीड

**अल्बर्ट बर्टी स्टीड** (१७ मे, १९६८:बर्म्युडा - हयात) हा कडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. १९८६ च्या आयसीसी चषकांमध्ये त्याने बर्म्युडाच्या क्रिकेट संघाचे नेतृत्व केले होते.

वर्ग:बर्म्युडाचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९६८ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पॅट फोर्डहॅम

**जॉन पॅट्रिक** *पॅट* **फोर्डहॅम** (९ जुलै, १९५९:लीड्स, इंग्लंड - हयात) हा कडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. १९९४ आय.सी.सी. चषकात त्याने हाँग काँगच्या क्रिकेट संघाचे नेतृत्व केले होते.

वर्ग:इ.स. १९५९ मधील जन्म
वर्ग:हाँग काँगचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शोभा वॉरियर

**शोभा वॉरियर** या एक भारतीय पत्रकार आणि चेन्नई येथील लेखिका आहेत. त्यांनी एक सर्जनशील लेखिका म्हणून त्यांच्या कारकिर्दीची सुरुवात केली. मल्याळममध्ये "रामकुंडम", "मेघना", आणि "जलविद्या" या लघुकथा प्रकाशित केल्या. १९९६ मध्ये, त्यांना ललिथांबिका साहित्य पुरस्कार (लेखिका आणि समाजसुधारक ललिथांबिका अंतर्जनम यांच्या नावावर) देऊन सन्मानित करण्यात आले. ज्याचे नंतर कन्नड आणि तेलुगुमध्ये भाषांतर करण्यात आले. तथापि, शोभा वॉरियर यांना असे वाटले की त्यांना या कामाबद्दल कोणतीही ओळख मिळाली नाही आणि नंतर तिच्या मित्रांकडून समजावून घेतल्यानंतर त्या पत्रकार बनल्या.

## लेखन कारकीर्द 
शोभा वॉरियर यांनी चार पुस्तके लिहिली आहेत. ती सर्व विटास्टा प्रकाशनाने प्रकाशित केली आहेत. पहिले आहे द डायरी ऑफ ए जर्नलिस्ट: द लिटल फ्लॉवर गर्ल अँड अदर्स (२०१३). त्यांच्या पत्रकारितेच्या कारकिर्दीत अनेक लोकांशी झालेल्या भेटीबद्दलच्या ३६ कथा असलेले एक काव्यसंग्रह पुस्तक आहे हे. या पुस्तकाची कल्पना पहिल्यांदा सुचली जेव्हा त्या एचआयव्ही ग्रस्त मुलांसाठी असलेल्या आश्रमाला भेट देत होत्या. पुढे त्यांनी हिज डेज विथ बापू गांधींचे पर्सनल सेक्रेटरी रिकॉल्स (२०१६) पुस्तक लिहिले. ज्यात महात्मा गांधींच्या जीवनाचा इतिहास आहे. ड्रीमचेसर्स: एंटरप्रेन्युअर फ्रॉम साऊथ ऑफ द विंध्याज हे त्यांचे तिसरे पुस्तक म्हणून आले.  ते २०१७ मध्ये प्रसिद्ध झाले. ड्रीमचेसर्स: वुमन एंटरप्रेन्युअर फ्रॉम साऊथ ऑफ द विंध्याज (२०१८) हे त्यांचे चौथे पुस्तक आहे. ज्यात एकूण १४ महिला उद्योजकांचा तपशील आहे. १९९७ मध्ये शोभा वॉरियर यांनी अशोक झुनझुनवाला यांची भेट घेतल्यानंतर पुस्तकाचा विकास सुरू झाला. त्यांनी एका हिंदू वृत्तपत्राला  मुलाखत देताना सांगितले की, "झुनझुनवालामुळे मी त्याकडे आकर्षित झाले. आम्ही 'स्टार्टअप' सारख्या संज्ञा वापरण्यास सुरुवात करण्यापूर्वी त्यांचे [इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मद्रास] येथे एक उष्मायन केंद्र होते. जेव्हा मी त्यांची मुलाखत घेतली तेव्हा त्यांनी केंद्राबद्दल सांगितले आणि मी काही उद्योजकांना भेटावे अशी त्यांची इच्छा होती."

## संदर्भग्रंथ 
* वॉरियर, शोभा (१ ऑगस्ट २०१३). द डायरी ऑफ ए जर्नलिस्ट: द लिटल फ्लॉवर गर्ल अँड अदर्स. विटास्टा प्रकाशन. .
* वॉरियर, शोभा (१ जानेवारी २०१६). हिज डेज विथ बापू: गांधीज पर्सनल सेक्रेटरी रिकॉल्स. विटास्ता प्रकाशन. .
* वॉरियर, शोभा (१ जानेवारी २०१७). ड्रीमचेसर्स: विंध्यांच्या दक्षिणेतील उद्योजक. विटास्ता प्रकाशन. .
* वॉरियर, शोभा (५ सप्टेंबर २०१८). ड्रीमचेसर्स: विंध्यांच्या दक्षिणेतील महिला उद्योजक. विटास्ता प्रकाशन. .

## संदर्भ 
वर्ग:जन्म वर्ष गहाळ (जिवंत लोक)
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:भारतीय लेखिका
वर्ग:भारतीय महिला पत्रकार
लेनी लोव

**यान लेनार्डस** *लेनी* **लोव** (१९ जून, १९५९:केपटाउन, दक्षिण आफ्रिका - हयात) हा कडून २००३ मध्ये १ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्याहाताने फलंदाजी आणि डाव्या हाताने मध्यमगती तसेच मंदगती गोलंदाजी करीत असे.

याने आपल्या एकमेव एकदिवसीय सामन्यात ६० धावा देउन १ बळी घेतला.

वर्ग:नामिबियाचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९५९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ॲलन लुईस

**डेव्हिड ॲलन लुईस** (१ जून, १९६४:कॉर्क, आयर्लंड - हयात) हा कडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. १९९४ आय.सी.सी. चषकात त्याने आयर्लंडच्या क्रिकेट संघाचे नेतृत्व केले होते. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि मध्यमगती गोलंदाजी करीत असे.

याचे वडील इयान लुईस आणि दोन मुली रॉबिन आणि गॅबी लुईस सुद्धा आयर्लंडकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळले.

वर्ग:इ.स. १९६४ मधील जन्म
वर्ग:आयर्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:आयर्लंडचे क्रिकेट संघनायक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
झमीन अमीन

**झमीन अली अमीन** (४ एप्रिल, १९६३:गयाना - हयात) हा कडून १९९४ आय.सी.सी. चषकमध्ये अमेरिकेचे नेतृत्व केले. तर त्याने अमेरिकेतर्फे २ प्रथम-श्रेणी आणि ७ लिस्ट-अ सामने देखील खेळले. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि डाव्या हाताने मंदगती गोलंदाजी करीत असे.

वर्ग:अमेरिकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९६३ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इंगलटन लिबर्ड

**इंगलटन लिबर्ड** (२७ एप्रिल, १९६१:त्रिनिदाद - हयात) हा कडून क्रिकेट खेळणारा माजी खेळाडू आहे. १९९४च्या आयसीसी चषकमध्ये त्याने कॅनडाच्या क्रिकेट संघाचे नेतृत्व केले होते. हा डाव्या हाताने फलंदाजी आणि उजव्या हाताने मध्यमगती गोलंदाजी करीत असे.

वर्ग:कॅनडाचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९६१ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गॅरी डे'अथ

'''गॅरी डे'अथ''' (१४ ऑगस्ट, १९५७:इंग्लंड - हयात) हा कडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. १९९४ आय.सी.सी. चषक मध्ये त्याने जिब्राल्टरच्या क्रिकेट संघाचे नेतृत्व केले होते.

वर्ग:जिब्राल्टरचे क्रिकेट संघनायक
वर्ग:जिब्राल्टरचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
लेविन डोमेन

**लेविन डोमेन मैदान** हे न्यू झीलंडच्या लेविन शहरातील एक मैदान होते. प्रामुख्याने हे मैदान क्रिकेट साठी वापरण्यात येत असे.

२० जानेवारी १९९४ रोजी न्यू झीलंड आणि ऑस्ट्रेलिया या दोन संघांमध्ये या मैदानावरचा पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामना खेळवला गेला.

वर्ग:न्यू झीलंडमधील क्रिकेट मैदाने
डॉनल्ड ओव्बेरेडजो

**डॉनल्ड ओव्बेरेडजो** (जन्म दिनांक अज्ञात:केन्या - हयात) हा पश्चिम आफ्रिका क्रिकेट संघाकडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. १९९४ आय.सी.सी. चषकात त्याने पश्चिम आफ्रिकेच्या क्रिकेट संघाचे नेतृत्व केले होते.

वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:पश्चिम आफ्रिकेचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडू
साउथएंड क्लब क्रिकेट स्टेडियम

**साऊथएण्ड क्लब क्रिकेट स्टेडियम** हे एक पाकिस्तानच्या कराची शहरातील एक मैदान आहे. प्रामुख्याने हे मैदान क्रिकेट साठी वापरण्यात येते. 

१ डिसेंबर १९९३ रोजी पाकिस्तान आणि झिम्बाब्वे संघामध्ये या स्टेडियमवर पहिला आणि शेवटचा कसोटी सामना खेळविण्यात आला तर
२४ ऑक्टोबर २००८ रोजी पाकिस्तान आणि वेस्ट इंडीज संघामध्ये या स्टेडियमवर पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामना खेळविण्यात आला आणि ३० सप्टेंबर २०१५ रोजी पाकिस्तान आणि बांगलादेश संघामध्ये या स्टेडियमवर पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळविण्यात आला.

वर्ग:पाकिस्तानातील क्रिकेट मैदाने
वर्ग:कराची
मोगेन्स सीडर

**मोगेन्स सीडर** (जन्म दिनांक अज्ञात:डेन्मार्क - हयात) हा कडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. १९९४ आय.सी.सी. चषकात त्याने डेन्मार्कच्या क्रिकेट संघाचे नेतृत्व केले होते.

वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:डेन्मार्कचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडू
सुजाता विजयराघवन

**सुजाता विजयराघवन** या भारतीय लेखिका, नृत्यांगना, संगीतकार, संगीतशास्त्रज्ञ आणि ललित कला संशोधन अभ्यासक आहेत. त्या चेन्नई, तामिळनाडू येथील नारद गण सभा या शास्त्रीय कला संस्थेची नृत्य शाखा असलेल्या नाट्यरंगमंचाशी संलग्न आहेत. अमेरिकेतील शिकागो शहरात असलेल्या नाट्य नृत्य थिएटर या शास्त्रीय भरतनाट्यम कंपनीशी संबंधित आहेत. त्या अग्रगण्य भरतनाट्यम नृत्यांगना कलानिधी नारायणन यांच्याशीही संबंधित होत्या.

विजयराघवन यांना तमिळ पद वर्णम प्रकल्पात वरिष्ठ फेलोशिप आहे. त्यांनी भरतनाट्यम नर्तक जसे की अंदवन पिचाई आणि कुंभकोणम भानुमथी यांच्या जीवनावर आणि कार्यांवर अनेक माहितीपटांचे दिग्दर्शन केले आहे. त्यांनी अनिथा गुहा सारख्या नर्तकांसह भरतनाट्यम नृत्य निर्मिती प्रकल्पांमध्येही सहकार्य केले आहे. बंकिमचंद्र चटर्जी यांनी लिहिलेले राष्ट्रीय प्रार्थना गीत, वंदे मातरमचे  संगीतमय आणि काव्यात्मक सादरीकरण, देवी भारतम: द मदर अँड लिबरेटर या संगीतासाठी प्रख्यात आहे. सुब्रमणिया भारती यांनी त्याला तमिळमध्ये अनुवादित केलेले आहे.

## संदर्भग्रंथ 
* ओरु पिटी वैरम [एक छोटा हिरा] (तमिळमध्ये). वानती पतिपपकम्. १९९०.
* अरंकम: नेव्हल [ रिंगण: कादंबरी ] (तमिळमध्ये). वानती पतिपपकम्. १९९३.
* एंटायुम तयुम [ कोणत्याही गोष्टीची आई ] (तमिळमध्ये). वानती पतिपपकम्. १९९५.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय लेखिका
वर्ग:जन्म वर्ष गहाळ (जिवंत लोक)
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:भारतीय महिला नृत्यांगना
रोबोकॉन इंडिया

इवलेसे|रोबोकाॅन इंडिया २०१७, पुणे
आशिया-पॅसिफिक ब्रॉडकास्टिंग युनियन (ABU) द्वारे रोबोकॉन (रोबोटिक काॅनटेस्टचे संक्षिप्त) आयोजित केले जाते, जो आशिया पॅसिफिक प्रदेशातील २० हून अधिक देशांचा समुह आहे. जपान याआधीच राष्ट्रीय स्तरावर अशा स्पर्धा आयोजित करत आहे आणि २००२ मध्ये पहिल्या आंतरराष्ट्रीय रोबोकॉन स्पर्धेचे यजमान देखील बनले आहे. तेव्हापासून, दरवर्षी सदस्य प्रसारकांपैकी एक या आंतरराष्ट्रीय कार्यक्रमाचे आयोजन करतो.

प्रत्येक सहभागी देशाचे प्रसारक( broadcasters ) आंतरराष्ट्रीय स्पर्धेत त्यांच्या देशाचे प्रतिनिधित्व करतील अशा संघाची निवड करण्यासाठी राष्ट्रीय स्पर्धेचे आयोजन करतात. अभियांत्रिकी आणि तंत्रज्ञान महाविद्यालयातील विद्यार्थी या स्पर्धेत सहभाग घेऊ शकतात. सहभागी संघांनी त्यांच्या स्वतःच्या रोबोटची रचना आणि निर्मिती करणे अपेक्षित आहे,आणि प्रशिक्षक, टीम लीडर, मॅन्युअल रोबोट ऑपरेटर आणि स्वयंचलित रोबोट ऑपरेटरसह त्यांचे संघ तयार करणे. 

दूरदर्शन, राष्ट्रीय सार्वजनिक सेवा प्रसारक दरवर्षी राष्ट्रीय रोबोकॉन स्पर्धा आयोजित करते आणि विजेत्या संघाला आंतरराष्ट्रीय स्पर्धेत भारताचे प्रतिनिधित्व करण्याची संधी मिळते. २००२ मध्ये पहिली रोबोकॉन स्पर्धा आयोजित करण्यात आली होती, ज्यामध्ये आयआयटी कानपूरमध्ये तीन महाविद्यालयातील फक्त चार संघ सहभागी झाले होते.  बालेवाडी, पुणे येथील श्री शिवछत्रपती क्रीडा संकुलाच्या बॉक्सिंग मैदानात झालेल्या इंडियन नॅशनल रोबोकॉन २०१२ मध्ये ही संख्या ६६ आणि २०१८ मध्ये १०७ वर पोहोचली होती. २००८ आणि २०१४ मध्ये भारत हा आंतरराष्ट्रीय स्पर्धेचा यजमान होता. २०२२ मधील आंतरराष्ट्रीय स्पर्धेचे आयोजन हे दूरदर्शन आणि आयआयटी दिल्ली यांनी नवी दिल्ली येथे केले आहे.

## स्पर्धा 
## चित्र दालन 
## बाह्य दुवे 
**रोबोकॉन इंडिया** 

## संदर्भ
ट्रायोडोथायरोनाईन

**ट्रायोडोथायरोनाईन**(नामभेद:ट्रायओडोथायरोनिन), ज्याला T 3 असेही म्हणतात, हे थायरॉईड संप्रेरक आहे. वाढ आणि विकास, चयापचय, शरीराचे तापमान आणि हृदय गती यासह शरीरातील जवळजवळ प्रत्येक शारीरिक प्रक्रियेवर त्याचा परिणाम होतो.

वर्ग:संप्रेरक
लक्ष्मीविलास रस

**लक्ष्मीविलास रस** तथा **लक्ष्मीविलास गुटी** एक आयुर्वेदिक औषध आहे.

## घटक
*अभ्रकभस्म, 
* पारा, 
* गंधक व चिकणा, 
* नागबला, 
* शतावरी, 
* भुई कोहळा, 
* काळा धोतरा इत्यादींची बीजे 

समभाग आणि सर्वांच्या अष्टमांश सोने यांच्या चूर्णास विड्याच्या पानाच्या भावना देऊन हा तयार करतात.

ही गुटी रसायन असून स्त्रियांना पुत्रदायक, अपस्मार, उन्माद, श्वास, खोकला, उचकी इ. रोगांवर उपयुक्त आहे. ही गुटी एका वैद्यपरंपरेत अंतकाळी देण्याची पद्धती आहे. हिने घाम कमी होतो, नाडी बलवान होते, श्वास कमी होतो व मृत्युसंकट टळते.

वर्ग: आयुर्वेद