विजयपत सिंघानिया

**विजयपत कैलाशपत सिंघानिया** (४ ऑक्टोबर १९३८ - २८ मार्च २०२६) हे भारतातील एक व्यावसायिक आणि विमानचालक होते. ते सिंघानिया कुटुंबातील एक सदस्य असुन, ते १९८० - २००० पासून रेमंड समूहाचे अध्यक्ष आणि व्यवस्थापकीय संचालक म्हणून कापड उद्योगपती म्हणून प्रसिद्ध होते. उड्डाण करताना, त्यांनी १९८८ साली हॉट एर बलूनमध्ये सर्वाधिक उंची मिळवण्याचा जागतिक विक्रम केला आणि लंडन ते दिल्ली २३ दिवसांत उड्डाण करून मायक्रोलाइट सहनशक्तीचा विक्रमही प्रस्थापित केला. त्यांनी त्यांच्या मायक्रोलाइट फ्लाइटची कथा आणि त्यांचे आत्मचरित्र लिहिले.

भारत सरकारने त्यांना २००१ मध्ये तेनझिंग नोर्गे राष्ट्रीय साहस पुरस्कार आणि २००६ मध्ये त्यांच्या एकूण कामगिरीबद्दल पद्मभूषण पुरस्कार दिले आहेत. याव्यतिरिक्त, भारतीय हवाई दलाने त्यांना १९९४ मध्ये मानद एर कमोडोर बनवले. मुंबईने त्यांना २००६ चे मुंबईचे शेरीफ चा सन्मान दिला.

२०१५ मध्ये, त्यांनी रेमंड ग्रुपमधील त्यांचा संपूर्ण ३७% हिस्सा त्यांच्या धाकट्या मुलाला आणि रेमंडचे तत्कालीन अध्यक्ष गौतम सिंघानिया यांना दिला. या हस्तांतरणाने सिंघानियाच्या कुटुंबात मोठ्या प्रमाणावर आणि दीर्घकाळासाठी  एका भांडणास सुरुवात झाली.

सिंघानियाचे वडील एल.के. सिंघानिया हेच सुरुवातीला रेमंड कंपनी चालवत होते. सिंघानिया कुटुंबाने १९४४ मध्ये ईडी ससून अँड कंपनीकडून रेमंड नावाची एक कापड मील खरेदी केली होती. सिंघानिया यांचे चुलत भाऊ गोपाल कृष्ण (जीके) सिंघानिया यांनी १९६९ मध्ये त्यांच्या मृत्यूनंतर एलके सिंघानिया यांच्याकडून स्वतःच्या ताब्यात घेतले. जीके सिंघानिया यांच्या निधनानंतर जानेवारी १९८० मध्ये सिंघानिया अध्यक्ष झाले.

रेमंडच्या सुकाणूच्या काळात, त्यांनी कंपनीला भारतातील सर्वात प्रसिद्ध कपड्यांच्या ब्रँड्सपैकी एक बनवले. त्यांच्या कार्यकाळातील सिंघानिया कुटुंबातील कोणत्याही कंपनीपैकी हा सर्वात यशस्वी प्रकल्प होता. त्यांनी रेमंडचा एका मोठ्याऔद्योगिक समूहात विस्तार केला आणि केवळ लोकरीचे कापड उत्पादक कंपनी पासून कृत्रिम कापड, डेनिम, स्टील, फाइल्स आणि सिमेंट इत्यादीचे उत्पादन केले. यामुळे त्यांच्या अध्यक्षपदाच्या अखेरीस कंपनीत अडचणी मोठ्या प्रमाणावर वाढल्या. तसेच, मंदीमुळे १९९६-९७ मध्ये स्टील आणि सिमेंटचा कंपनीच्या नफ्यात खोलवर परिणाम झाला. यावेळी रेमंडने त्याचे अनेक विभाग विक्रीसाठी ठेवले. सप्टेंबर २००० मध्ये, सिंघानिया यांनी रेमंडचे अध्यक्षपद त्यांचा छोटा मुलगा गौतम सिंघानिया यांच्याकडे सोपवले. गौतम  यांनी आपल्या कार्यकाळात कंपनीच्या सिंथेटिक्स, स्टील आणि सिमेंट विभागांची विक्री पूर्ण केली आणि उर्वरित भाग कायम ठेवण्याचा निर्णय घेतला. याकाळात सिंघानिया गैर-कार्यकारी पदावर अध्यक्ष-एमेरिटस म्हणून राहिले.

मार्च २००७ मध्ये त्यांना २०१२ पर्यंत (एन.आर. नारायणमूर्ती नंतर) IIMA च्या गव्हर्निंग कौन्सिलचे अध्यक्ष म्हणून नामांकन मिळाले. ते यापूर्वी १९९१ ते २००२ पर्यंत आयआयएमएच्या बोर्डावर होते.

## विमानचालन 
सिंघानिया हे उत्साही वैमानिक आहेत; २००३ पर्यंत त्यांनी ५००० तासांहून अधिक उड्डाणाचा अनुभव प्राप्त केला होता.

१९८८ मध्ये, त्यांनी लंडन मधील लंडन बिगगिन हिल विमानतळ ते नवी दिल्ली मधील सफदरजंग विमानतळापर्यंत २३ दिवसांत एकट्याने उड्डाण करून मायक्रोलाइट विमानासाठी वेग-ओव्हर-टाइम सहनशक्तीचा विक्रम प्रस्थापित केला. पूर्वीचे रेकॉर्ड धारक 'ब्रायन मिल्टन' आणि तत्कालीन राज्यमंत्री 'शीला दीक्षित' यांनी त्यांचे अभिनंदन केले. २००७ पर्यंत मधुपती यांनी सिंगापूरचे नागरिकत्व मिळवले आणि तेथे त्यांनी एक सल्लागार कंपनी चालवण्यास सुरुवात केली.

मधुपती सिंघानिया यांच्या कुटुंबासह विभक्त झाल्याच्या पार्श्वभूमीवर, सिंघानिया यांनी अध्यक्ष-एमेरिटस म्हणून राहून, गौतम सिंघानिया यांच्याकडे संपूर्णपणे रेमंड समूहाचे नियंत्रण सोपवले.

२०१७ मध्ये, सिंघानियाच्या खटल्यावरील न्यायाधीशांनी सूचना केली की, कोर्टापुढे खटला सुरू करण्यापूर्वी या दोघांनी कुटुंबातच काही गोष्टीचा समेट घडवून आणण्याचा प्रयत्न करावा.

## पुस्तके 
सिंघानिया यांनी *ॲन एंजेल इन द कॉकपिट* हे पुस्तक लिहिले, १९८८ मध्ये त्यांनी यूके ते भारत या मायक्रोलाइट विमानातून केलेल्या प्रवासाचा लेखाजोखा आहे.

२०२१ मध्ये, पॅन मॅकमिलनने त्यांचे आत्मचरित्र  ॲन इन कंप्लीट  लाईफ प्रकाशित केले.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९३८ मधील जन्म
वर्ग:खेळातील पद्मभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:राजस्थानी लोक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:भारतीय उद्योगपती
वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू
वर्ग:मुंबईचे नगरपाल