open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
बोरखेडा बुद्रुक

**बोरखेडा बुद्रुक** हे गाव महाराष्ट्र राज्यातल्या जळगाव जिल्यातील चाळीसगाव या तालुक्यात आहे.चाळीसगावपासून हे गाव १२ किलोमीटर अंतरावर आहे .
 
## प्रशासन 
इथला कारभार हा ग्रामपंचायतीमार्फत चालतो. हे गाव मेहुणबारे पोलीस स्टेशनाच्या हद्दीत येते.

## शिक्षण 
गावात शिक्षणासाठी बालवाडी, जिल्हापरिषदेची प्राथमिक शाळा व माध्यमिक शाळा आहे. पुढील शिक्षणासाठी चाळीसगाव येथे जावे लागते.

## आरोग्य 
आरोग्याच्या उत्तम सोयी आहेत.. येथे आठवडे-बाजारही भरतो. गावाजवळून गिरणा नदी वाहते.

## व्यवसाय 
येथील जनजीवन हे शेती व्यवसायावर अवलंबून आहे.
  
## धार्मिक वातावरण 
गावाचे वातावरण हे श्रद्धाळू आहे. गावात हनुमान मंदिर आहे. या गावात शाहे दिलावर बाबांचे मोठे मंदिर आहे. येथे अनेक राज्यातले लोक दर्शनासाठी येतात. येथे जानेवारीत मोठी जत्रा भरते.
तसेच गावात राम मंदिर, आई भवानीचे मंदिर, महादेवाचे मंदिर आदी आहेत

वर्ग:जळगाव जिल्ह्यातील गावे
वर्ग:चाळीसगाव तालुक्यातील गावे
दहिवद

दहिवद हे गाव महाराष्ट्र राज्यातल्या जळगाव जिल्ह्यातल्या चाळीसगाव तालुक्यात आहे.  हे गाव चाळीसगाव - धुळे या राज्य महामार्गापासून २ किलोमीटर आत आहे.  
## लोकजीवन
गावात प्रामुख्याने 99% हिंदू धर्मीय आहेत. 

## प्रशासन 
गावाचा कारभार ग्रामपंचायतीमार्फत चालतो. हे गाव मेहुणबारे पोलीस स्टेशनाच्या हद्दीत येते.

## शिक्षण 
गावात शिक्षणासाठी बालवाडी, जिल्हापरिषदेची प्राथमिक शाळा व माध्यमिक शाळा आहे. पुढील शिक्षणासाठी चाळीसगाव येथे जावे लागते.
 
## आरोग्य 
गावात महाराष्ट्र शासनाचे प्राथमिक आरोग्य केंद्र आहे.
 
## व्यवसाय 
येथील जनजीवन हे शेतीवर अवलंबून आहे. काही लोक दुधाचा व्यवसाय करतात

## धार्मिक वातावरण 
गावातले लोक श्रद्धाळू आहेत. गावात हनुमान मंदिर, विठ्ठल-रखुमाईचे मंदिर, दत्ताचे देऊळ आणि एक जुने विष्णूचे मंदिर आहे. तसेच रामदेवबाबा व सुधाकरबाबा यांचीही मंदिरे आहेत; एका पीराचा दरगा आहे एक वीरगळही आहे.

वर्ग:जळगाव जिल्ह्यातील गावे
वर्ग:चाळीसगाव तालुक्यातील गावे
माथेरान डोंगरी रेल्वे

250px|इवलेसे|नेरळ स्थानकामधून सुटणारी माथेरान डोंगरी रेल्वे
250px|इवलेसे|माथेरान रेल्वे स्थानक

**माथेरान डोंगरी रेल्वे** ही भारतीय रेल्वेची एक विशेष सेवा आहे. नॅरो गेजवर धावणारी ही छोटी रेल्वे महाराष्ट्रामधील माथेरान ह्या लोकप्रिय थंड हवेच्या पर्यटन स्थळाला मध्य रेल्वेवरील नेरळसोबत जोडते. मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या नेरळ स्थानकापासून नेरळ−माथेरान रेल्वेची सुरुवात होते. सह्याद्री पर्वतरांगेमधून वाट काढत ही रेल्वे नेरळ ते माथेरान दरम्यानचे २१ किमी अंतर सुमारे २ तास २० मिनिटांमध्ये पार करते.

१९०१ साली ब्रिटिश राजवटीदरम्यान प्रसिद्ध उद्योगपती सर आदमजी पीरभॉय ह्यांनी स्वतःचे  १६ लाख खर्च करून ही रेल्वे बांधण्याचा निर्णय घेतला. त्यांचा मुलगा अब्दुल हुसेन आदमजी पीरभॉय ह्याने १९०७ साली नेरळ-माथेरान रेल्वेमार्गाचे बांधकाम पूर्ण केले. स्वातंत्र्यानंतर इतर सर्व खाजगी रेल्वेमार्गांप्रमाणे नेरळ-माथेरान रेल्वेदेखील भारत सरकारच्या अखत्यारीखाली आली. १९८३ साली ह्या रेल्वेवरील सर्व वाफेची इंजिने बंद करून त्याऐवजी डीझेल इंजिने वापरली जाऊ लागली.

२००५ सालच्या रायगड जिल्ह्यामध्ये आलेल्या महापुरादरम्यान माथेरान रेल्वेचा बव्हंशी मार्ग वाहून गेला. तब्बल २ वर्षांनंतर ह्या मार्गाची डागडुजी पूर्ण होऊन मार्च २००७ मध्ये ही रेल्वे पुन्हा सुरू करण्यात आली. सध्या ह्या रेल्वेच्या दररोज ५ सेवा चालवल्या जातात. तसेच अमन लॉज ते माथेरानदरम्यान अतिरिक्त फेऱ्या देखील चालवल्या जातात.

## हे सुद्धा पहा
*डेक्कन ओडिसी

## बाह्य दुवे
*भारतीय रेल्वेच्या संकेतस्थळावरील माहिती

वर्ग:मध्य रेल्वे
वर्ग:महाराष्ट्रामधील पर्यटन
वर्ग:रायगड जिल्हा
आशिष नंदा

प्राध्यापक **आशिष नंदा** हे भारतातील अग्रगण्य मॅनेजमेन्ट संस्था इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ मॅनेजमेन्ट, अहमदाबादचे सप्टेंबर २०१३ पासून संचालक आहेत.त्यांनी १९८१ मध्ये आय.आय.टी. दिल्लीमधून इलेक्ट्रिकल इंजिनिअरींगमध्ये बी.टेक तर १९८३ मध्ये आय.आय.एम. अहमदाबादमधून पोस्ट ग्रॅज्युएट डिप्लोमा इन मॅनेजमेन्ट या पदव्या मिळविल्या. १९८३ ते १९८८ या काळात त्यांनी टाटा अ‍ॅडमिनिस्ट्रिटिव्ह सर्व्हिस अंतर्गत टाटा मोटर्स या कंपनीत नोकरी केली.त्यानंतर ते उच्च शिक्षणासाठी अमेरिकेला रवाना झाले. १९९३ मध्ये त्यांनी हार्वर्ड विद्यापीठातून बिझनेस इकॉनॉमिक्समध्ये पी.एच.डी पदवी संपादन केली. त्यानंतर ते १९९३ ते २००६ या काळात हार्वर्ड बिझनेस स्कूलमध्ये तर २००६ ते २०१३ या काळात हार्वर्ड लॉ स्कूलमध्ये प्राध्यापक होते. सप्टेंबर २०१३ मध्ये त्यांची नियुक्ती आय.आय.एम अहमदाबादच्या संचालकपदी झाली.

वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
दहीवड

दहिवद, दहीवद, दहिवड किंवा दहीवड या नावाची अनेक गावे महाराष्ट्रात आहेत. त्यांपैकी काही अशी :-

* दहिवद (चाळीसगाव तालुका, जळगाव जिल्हा). पिन कोड - ४२४१०६
* दहीवड, रायगड जिल्हा. पिन कोड - ४०२३०२
* दहीवड, सातारा जिल्हा. पिन कोड - ४१५०१३
* दहीवाडी, (माण तालुका, सातारा जिल्हा. पिन कोड - ४१५५०८
* दहीवड, (शिरपूर तालुका, धुळे जिल्हा). पिन कोड - ४२५४०५
* दहीवड (अंमळनेर तालुका, जळगाव जिल्हा). पिन कोड - ४२५४०१
* दहीवड (नाशिक जिल्हा). पिन कोड - ४२३१०२
* लक्ष्मी-दहीवाडी (सोलापूर जिल्हा). पिन कोड - ४१३३०५

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
सौमित्र चॅटर्जी

**सौमित्र चटर्जी**, अर्थात **सौमित्र चट्टोपाध्याय** (बंगाली: সৌমিত্র চট্টোপাধ্যায়, रोमन लिपी: *Soumitra Chatterjee*) (१९ जानेवारी, इ.स. १९३५ - हयात) हे भारतीय चित्रपटसृष्टीतील व रंगभूमीवरील अभिनेते आणि कवी आहेत. इ.स. २००४मध्ये भारत सरकारने यांना पद्मभूषण पुरस्कार देऊन गौरवले. 

## कारकीर्द 
### चित्रपट-कारकीर्द 
## पुरस्कार व गौरव 
इ.स. २००४मध्ये भारत सरकारने पद्मभूषण पुरस्कार देऊन सौमित्र चटर्जींचा गौरव केला. त्यांना इ.स. २०१२ साली भारतीय चित्रपट क्षेत्रात सर्वोच्च मानल्या जाणाऱ्या दादासाहेब फाळके जीवनगौरव पुरस्कार देऊन सन्मानित करण्यात आले. अभिनेता म्हणून त्यांनी दोन राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार जिंकले असून बंगाली रंगभूमीवरील अभिनयाबद्दल त्यांना इ.स. १९९८ मध्ये संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार देऊन गौरविण्यात आले.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:इ.स. १९३५ मधील जन्म
वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:बंगाली चित्रपट अभिनेते
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारविजेते
वर्ग:दादासाहेब फाळके पुरस्कारविजेते
केलॉग स्कूल ऑफ मॅनेजमेंट

इवलेसे
**केलॉग स्कूल ऑफ मॅनेजमेन्ट** ही अमेरिकेतील इलिनॉय राज्यातील इव्हॅन्स्टन या शहरातील मॅनेजमेन्ट प्रशिक्षण संस्था आहे. ही संस्था नॉर्थवेस्टर्न युनिव्हर्सिटीशी संलग्न आहे.

## माजी विद्यार्थी
# एडविन जी. बूझ: बूझ अ‍ॅलन हॅमिल्टन या कन्सल्टन्सीचे संस्थापक
# जेम्स एल. अ‍ॅलन: बूझ अ‍ॅलन हॅमिल्टन या कन्सल्टन्सीचे संस्थापक
# आर्थर ई. अ‍ॅन्डरसन: आर्थर अ‍ॅन्डरसन या कन्सल्टन्सीचे संस्थापक
# विजय करनानी: गोल्डमन सॅक्स इंडियाचे मुख्याधिकारी
# कुशाग्र बजाजः बजाज शुगरचे संस्थापक
# स्टिव्ह ओडलॅन्डः अमेरिकेतील ऑफिस डेपो या रिटेलमधील चेनचे मुख्याधिकारी
# ग्रेग स्टाईनहाफेलः अमेरिकेतील टारगेट या रिटेलमधील चेनचे मुख्याधिकारी
# अ‍ॅन्ड्र्यू फॅस्टो: एन्रॉन कॉर्पोरेशनचे माजी सी.एफ.ओ
# रोहित देशपांडे: हार्वर्ड बिझनेस स्कूलमधील मार्केटिंगचे प्राध्यापक
# बिल मॅकडरमॉटः एस.ए.पी.चे मुख्याधिकारी

वर्ग:अमेरिकेमधील उच्चशिक्षणसंस्था
वर्ग:इव्हॅन्स्टन (इलिनॉय)
सिरमौर संस्थान

**सिरमौर संस्थान** हे भारताच्या हिमाचल प्रदेश या राज्यातील एक संस्थान होते. हे संस्थान भारतातील सध्याच्या सिरमौर जिल्ह्यात होते. याची स्थापना १६१६मध्ये झाली. १९४८मध्ये या संस्थानाचे भारतीय प्रजासत्ताकात विलीनीकरण झाले.

हा प्रदेश आधी नहान राज्यात होता.

वर्ग:भारतातील संस्थाने
वसंत गोवारीकर

**वसंत रणछोड गोवारीकर** (जन्म : पुणे, २५ मार्च १९३३; मृत्यू :३ जानेवारी २०१५) हे भारतातील आघाडीचे शास्त्रज्ञ होते. ते इ.स. १९९१ ते इ.स. १९९३ या काळात भारताच्या पंतप्रधानांचे वैज्ञानिक सल्लागार होते. वसंत गोवारीकर इ.स. १९९४ ते इ.स. २००० या काळात मराठी विज्ञान परिषदेचे अध्यक्ष होते. ते ज्ञान प्रबोधिनी संस्थेशी दीर्घ काळ निगडित होते.  हराळी येथील ज्ञान प्रबोधिनीच्या शाळेतील विज्ञान प्रयोगशाळेला डॉ. गोवारीकरांचे नाव देण्यात आले आहे. 

## जन्म आणि बालपण 
वसंत रणछोडदास गोवारीकर यांचा जन्म पुणे येथे झाला. त्यांचे वडील इंजिनिअर होते. 

गोवारीकरांचे शालेय शिक्षण कोल्हापुरातल्या हरिहर विद्यालय व सिटी हायस्कूल या शाळांत झाले. कोल्हापुरातल्या राजाराम कॉलेजातून त्यांनी बी.एस्‌सी.आणि सैद्धान्तिक भौतिकीमध्ये एम्.एस्‌सी. पूर्ण केले .

त्यानंतर रसायन अभियांत्रिकीचे शिक्षण घेण्यासाठी ते लंडनला रवाना झाले. १९५९ ते १९६७ या काळात लंडनमधील बर्मिंगहॅम विद्यापीठातून त्यांनी त्या विषयातील मास्टर्स आणि डॉक्टरेट या पदव्या प्राप्त केल्या.

## जीवन 
त्यानंतर प्रथम त्यांनी हार्व्हेल येथील अ‍ॅटॉमिक एनर्जी रिसर्च एस्टॅब्लिशमेंटमध्ये आणि नंतर ब्रिटिश मिनिस्ट्री ऑफ एव्हिएशनच्या समरफील्ड रिसर्च स्टेशन येथे, संशोधन केले. त्याच दरम्यान डॉ. गोवारीकर यांनी ऑक्सफर्ड आणि केंब्रिज विद्यापीठांच्या काही परीक्षांसाठी बाह्य-परीक्षक म्हणून काम पाहिले आणि परगॅमॉनच्या संपादक मंडळाचे सदस्य या नात्याने अनेक वैज्ञानिक पुस्तकांचे संपादनही केले.

## संदर्भ व नोंदी 
वर्ग:इ.स. २०१५ मधील मृत्यू
वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:भारतीय शास्त्रज्ञ
वर्ग:मराठी शास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १९३३ मधील जन्म
रामगड

सांगली जिल्ह्यामध्ये रामगड (रामदुर्ग) नावाचा एक अतिशय छोटा किल्ला आहे.  किल्ल्याची उंची जेमेतेम १५० फूट आहे. 

जत हा सांगली जिल्ह्यातील पूर्वेकडील तालुका. याच तालुक्यात [जत-[कवठे महांकाळ रस्त्यावर जतपासून अवघ्या ५ किमी अंतरावर रामपूर नावाचे गाव आहे. या गावात एक छोटा, देखणा व अप्रसिद्ध किल्ला लपला आहे त्याचे नाव रामगड. रामपूर गावाच्या मागच्याच टेकडीवर हा छोटेखानी किल्ला आहे. ही टेकडी इतकी छोटी आहेत की टेकडी चढायला सुरुवात करेपर्यंत माणूस किल्ल्याच्या महादरवाज्यात येऊन पोहोचतो.

रामपूर गावाच्या मागे एक पाण्याची टाकी आहे तेथून अगदी पाचच मिनिटात रामगडाच्या ढासळलेल्या तटबंदीवरून किंवा प्रवेशद्वारातून गडात प्रवेश करता येतो. येथील स्थानिकांना या किल्ल्याबद्दल कोणतीही आस्था दिसत नाही हे किल्याच्या दुरवस्थेवरूनच लक्षात येते. किल्ल्यामध्ये बाभळीचे भयंकर रान माजले आहे त्यामुळे येथे चालताना खूप काळजी घ्यावी लागते.

रामगड किल्ल्याचे प्रवेशद्वार सुस्थितीत असून तटबंदी मात्र बरीचशी ढासळली आहे. तटबंदीमधेच एक दरवाजा अगदी साधेपणाने बांधलेला आहे ज्याची कमान अजून तरी टिकून आहे.  दरवाज्याच्या आतील पहारेकऱ्यांच्या देवड्या व पायऱ्या पूर्णपणे उद्‌धस्त झाल्या आहेत. गडाच्या डाव्या बाजूला तटबंदीमधून वेगळा असलेला एक उंच टेहळणी बुरूज आहे; त्यावर भगवे निशाण लावलेले आहे. या टेहाळणी बुरुजाव्यतिरिक्त या रामगड किल्ल्याला दुसरा कोणताही बुरूज नाही.

रामगडाच्या मागच्या बाजूस एक तलाव आहे. गडाची तटबंदी अगदी त्या तलावापर्यंत खाली बांधत नेलेली आढळते. याच ठिकाणी एक चोर दरवाजा व तलावापर्यंत जाण्यासाठी काही पायऱ्या दिसतात. मात्र बाभळीच्या प्रचंड झाडीमुळे खाली उतरता येत नाही.

रामगड किल्ल्यामध्ये वाड्याचे अथवा सदरेचे वाटावे असे काही अवशेष दिसतात. किल्ल्याच्या मध्यभागी एक सुंदर हेमाडपंती शिवमंदिर आहे. मंदिराला अर्धमंडप व गाभारा असून मंडपातील खांब घडीव दगडाचे आणि गोलाकार आहेत. मंदिराशेजारच्या बाभळीच्या झुडपात एक उखळ दडलेला आहे. गडाची तटबंदी ठिकठिकाणी ढासळली असली तरी या गडाचे अवशेष अजूनही पाहण्यासाखे आहेत.

## रामगडाचा इतिहास
गडाचा इतिहास फारसा ज्ञात नाही पण शिवाजी महाराज इथे येऊन गेल्याचे स्थानिक आवर्जून सांगतात.  नेताजी पालकर, प्रतापराव गुजर आणि सरनौबत हंबीरराव मोहिते यांनी आदिलशाहीवर केलेल्या अनेक बेधडक आणि धाडसी मोहिमांचा इतिहास पाहता या गडाला त्यांचेही वास्तव्य लाभले असण्याची शक्यता आहे. किल्ल्यावरील हेमाडपंती शिवमंदिर मात्र या टेकडीच्या किंवा या किल्ल्याच्या प्राचीनतेची साक्ष देते.

पहा : महाराष्ट्रातील किल्ले

वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले
त्र्यंबक सीताराम कारखानीस

त्र्यंबक सीताराम कारखानीस ( महाड, १५ एप्रिल, १८७४) हे एक मराठी नाट्यदिग्दर्शक होते. ते महाराष्ट्र नाटक मंडळी या नाट्यसंस्थेचे संस्थापक होते. आपल्या नाट्यसंस्थेद्वारा कारखानीस यांनी गडकरी, देवल, खाडिलकर, औंधकर, खरे, आदी नामवंत नाटककारांची पौराणिक, ऐतिहासिक, सामाजिक अशा विविध स्वरूपांची एकूण सोळा नाटके रंगभूमीवर आणली. 

पहा : महाराष्ट्र नाटक मंडळी (नाट्यसंस्था); महाराष्ट्रातील नाट्यसंस्था

वर्ग:नाटक
वर्ग:मराठी रंगभूमी
वर्ग:मराठी नाट्यसंस्था
वर्ग:इ.स. १८७४ मधील जन्म
गुजरातचे मुख्यमंत्री

**गुजरातचे मुख्यमंत्री** हे भारताच्या गुजरात राज्याचे सरकारप्रमुख आहे. भारतीय संविधानानुसार राज्यप्रमुख जरी राज्यपाल असला तरी राज्याची सर्व सुत्रे व निर्णयक्षमता मुख्यमंत्र्याच्या व त्याच्या मंत्रीमंडळाच्या हातात असते. गुजरात विधानसभा निवडणुकीमध्ये सर्वाधिक जागा मिळवणाऱ्या राजकीय पक्षाला राज्यपाल सरकारस्थापनेसाठी आमंत्रित करतो. त्या पक्षाच्या विधिमंडळ समितीद्वारे मुख्यमंत्र्याची निवड केली जाते. बहुमत सिद्ध करून मुख्यमंत्री आपल्या पदावर पाच वर्षे राहू शकतो. १ मे १९६० रोजच्या गुजरात राज्याच्या निर्मितीपासून आजवर १५ नेते मुख्यमंत्रीपदावर राहिले आहेत.

## मुख्यमंत्र्यांची यादी
### सौराष्ट्र
### गुजरात
## गुजरातमधील राष्ट्रपती राजवट तपशील
गुजरातमध्ये आत्तापर्यंत एकूण पाच वेळा राष्ट्रपती राजवट लावण्यात आली आहे.

* **पहिला कार्यकाळ : १३ मे १९७१ ते १७ मार्च १९७२** : सत्ताधारी काँग्रेस पक्षात उभी फुट पडल्याने अल्पमतात आलेले पदस्थ मुख्यमंत्री हितेंद्र कन्हैयालाल देसाई यांचे सरकार पडले. त्यामुळे राज्यात प्रथमच राष्ट्रपती राजवट लावण्यात आली. कुठल्याच पक्षाला बहुमत नसल्याने अखेर विधानसभा विसर्जित करण्यात आली व नवीन निवडणूकीची घोषणा करण्यात आली. १९७२ साली निवडणूकीद्वारे नवी विधानसभा गठित होऊन सरकार स्थापना करण्यासाठी राष्ट्रपती राजवट उठविण्यात आली.
* **दुसरा कार्यकाळ : ९ फेब्रुवारी १९७४ ते १८ जून १९७५** : १९७४ दरम्यान राज्यात नवनिर्माण आंदोलनाने कायदा सुव्यवस्था खंडित झाली. आंदोलकांकडून तीव्र विरोधाचा सामना करत पदस्थ मुख्यमंत्री चिमणभाई पटेल यांनी सरकारचा राजीनामा दिला. राज्यात जाळपोळ, हिंसा वाढत चालल्याने कायदा राखण्यासाठी राज्यात दुसऱ्यांदा राष्ट्रपती राजवट लावण्यात आली व काही काळानंतरच विधानसभा देखील विसर्जित करून नव्याने मध्यावधी निवडणूकीची घोषणा करण्यात आली. १९७५ साली मध्यावधी निवडणूकीद्वारे नवी विधानसभा गठित होऊन सरकार स्थापना करण्यासाठी राष्ट्रपती राजवट उठविण्यात आली.
* **तिसरा कार्यकाळ : १२ मार्च १९७६ ते २४ डिसेंबर १९७६** : पदस्थ मुख्यमंत्री बाबूभाई जशभाई पटेल यांचे सरकार विधानसभेत अर्थसंकल्प पारित न करु शकल्याने पडले. त्यानंतर राज्यात राष्ट्रपती राजवट लावण्यात आली. अखेर भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (रेक्विझिश्तनीस्त) पक्षाने पुरेसे संख्याबळ मिळाल्याने माधवसिंह सोळंकी यांची मुख्यमंत्री पदी निवड करण्यात आली व नवे सरकार स्थापन करण्यासाठी राष्ट्रपती राजवट उठविण्यात आली.
* **चौथा कार्यकाळ : १७ फेब्रुवारी १९८० ते ७ जून १९८०** : पदस्थ मुख्यमंत्री बाबूभाई जशभाई पटेल यांच्या नेतृत्वातील जनता पक्षाचे सरकार बरखास्त करून राष्ट्रपती राजवट लावून विधानसभा विसर्जित केली गेली. १९८० च्या जून मध्ये निवडणूकीद्वारे नवी विधानसभा गठित होऊन सरकार स्थापना करण्यासाठी राष्ट्रपती राजवट उठविण्यात आली.
* **पाचवा कार्यकाळ : १९ सप्टेंबर १९९६ ते २३ ऑक्टोबर १९९६** : सत्ताधारी भारतीय जनता पक्षात फुट पडल्याने पदस्थ मुख्यमंत्री सुरेश मेहता यांचे सरकार पडले व राज्यात राष्ट्रपती राजवट लावण्यात आली. भाजपमधून फुटलेले शंकरसिंह वाघेला यांनी नवा राष्ट्रीय जनता पक्ष स्थापन केला व विरोधीपक्ष काँग्रेसच्या पाठिंब्यावर पुरेसे संख्याबळ मिळवले. अखेर ३४ दिवसांनंतर वाघेला यांच्या नेतृत्वात नवे सरकार स्थापन करण्यासाठी राष्ट्रपती राजवट उठविण्यात आली.

## संदर्भ 

वर्ग:भारतामधील राज्यांचे मुख्यमंत्री
सोनिया परचुरे

सोनिया परचुरे या एक मराठी नर्तकी, नृत्यशिक्षक, नृत्यदिग्दर्शक आणि नाट्यअभिनेत्री आहेत. भारतीय नृत्यशैली, विशेषतः कथ्थक या नृत्यप्रकारात त्या वाकबगार आहेत.

वयाच्या सहाव्या वर्षी सोनिया परचुरे यांनी नृत्यगुरू पूनम मुरडेश्वर यांच्याकडे नाच शिकायला सुरुवात केली. सोनिया परचुरे यांनी कथ्थक गुरू आणि गोपीकृष्ण यांच्या शिष्या डॉ. मंजिरी देव यांच्याकडे १५ वर्षे कथ्थकचे कठोर प्रशिक्षण घेतले. अखिल भारतीय गांधर्व महाविद्यालयाच्या नृत्यविशारद आणि नृत्यालंकार या दोनही परीक्षात त्या पहिल्या वर्गात उत्तीर्ण झाल्या. त्यानंतर त्यांनी प्रसिद्ध तबलावादक तालमणी पंडित मुकुंदराज देव यांच्याकडून ’लयकारी’चे प्रशिक्षण घेतले.

मराठी नाट्य‍-चित्रपट अभिनेते अतुल परचुरे यांच्या त्या पत्‍नी आहेत.

## संस्थास्थापन
सोनिया परचुरे यांनी  ठाण्यात , १९९५ साली, शरयू नृत्य कलामंदिर या नावाची नृत्यकलेचे शिक्षण देणारी संस्था स्थापन केली. शास्त्रीय नृत्याचे शिक्षण देणारे ते एक नामवंत ठिकाण आहे. तेथे कथ्थकमधले एकूण एक बारकावे शिकवले जातात.

## शिष्यपरिवार
* नकुल घाणेकर : सोनिया परचुरे यांच्याकडून प्रशिक्षण घेतलेले नकुल घाणेकर यांनी ठाण्यात भारतीय आणि विदेशी नाट्यप्रकार शिकविण्यासाठी ’डिफरन्ट स्ट्रोक्स डान्स ॲकॅडमी’ काढली आहे.

## अभिनय
सोनिया परचुरे या एक नाट्य‍ अभिनेत्रीसुद्धा आहेत. ’सावळ अंधाराचा’, ’प्रेमाच्या गावा जावे’, ’गेला माधव कुणीकडे’, तुझे आहे तुजपाशी’ आदी नाटकांत त्यांच्या भूमिका होत्या. ’आक्का’ नावाच्या चित्रपटांतले सोनिया परचुरे यांचे काम समीक्षकांनी आणि प्रेक्षकांनी खूप वाखाणले.

## नृत्यदिग्दर्शन
* ही पोरगी कुणाची या मराठी चित्रपटाचे नृत्यदिग्दर्शन सोनिया परचुरे यांचे आहे.
* ’कृष्ण’ या नावाची श्रीकृष्णाचा जीवनपट दाखविणारी आणि रंगमंचावर सादर होत असलेली दोन तास कालावधीची एक नृत्य नाटिका सोनिया परचुरे यांनी दिग्दर्शित केली आहे. या नृत्यनाटिकेत श्रीकृष्णाचे काम नकुल घाणेकर यांनी केले आहे.

## संदर्भ
व्हाय वॉक व्हेन यू कॅन डान्स

वर्ग:कथक नर्तक
वर्ग:मराठी नर्तक
वर्ग:मराठी अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:भारतीय शास्त्रीय नृत्यांगना
लोकसभेच्या अध्यक्षांची यादी

## लोकसभा अध्यक्षांची यादी
वर्ग:लोकसभा

## संदर्भ आणि नोंदी
हितेन तेजवानी

**हितेन तेजवानी** (सिंधी: ہٹیں تجوانی, ) (५ मार्च, इ.स. १९७४ - हयात) हा दूरचित्रवाहिनी माध्यमातील भारतीय अभिनेता आहे. "क्यूंकी सास भी कभी बहू थी", "कुटुंब", आणि "पवित्र रिश्ता" या दूरचित्रवाहिनी मालिकांत साकारलेल्या व्यक्तिरेखांमुळे तो प्रसिद्ध झाला.

## वैयक्तिक जीवन 
हितेन तेजवानीचा जन्म मुंबईमध्ये सिंधी कुटुंबात झाला. "कुटुंब" आणि "क्यूंकी सास भी कभी बहू थी" मालिकांपासून त्याच्या सोबत काम केलेली अभिनेत्री गौरी प्रधान हिच्यासोबत २९ एप्रिल इ.स. २००४ रोजी हितेन तेजवानी विवाहबद्ध झाला. ११ नोव्हेंबर, इ.स. २००९ रोजी त्यांना मुलगा *नेवान* आणि मुलगी *कात्या* अशी जुळी मुले झाली.

वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
बकुळ ढोलकिया

प्राध्यापक **बकुळ हर्षदराय ढोलकिया** (१५ जुलै, १९४७ - ) हे दिल्लीमधील इंटरनॅशनल मॅनेजमेन्ट इन्स्टिट्यूट या मॅनेजमेन्ट शिक्षणसंस्थेचे संचालक आहेत.

प्राध्यापक ढोलकियांनी १९७३ मध्ये बडोदा विद्यापीठातून अर्थशास्त्रात पी.एच.डी ही पदवी संपादन केली. ते  ३३ वर्षे आय.आय.एम. अहमदाबादमध्ये अर्थशास्त्राचे प्राध्यापक होते.ते १९९८ ते २००१ या कालावधीत आय.आय.एम. अहमदाबादचे डिन तर २००२ ते २००७ या कालावधीत संस्थेचे संचालक होते. त्यानंतर ते डिसेंबर २०१४ पर्यंत ते भूज येथील अडानी इन्स्टिट्यूट ऑफ इन्फ्रास्ट्रक्चर मॅनेजमेन्ट या संस्थेचे संचालक होते. त्यांना अर्थशास्त्रातील आणि अध्यापनातील योगदानाबद्दल २००७ मध्ये भारत सरकारने पद्मश्री देऊन गौरव केला.

## शिक्षण
प्राध्यापक ढोलकियांनी बडोदा विद्यापीठातून अर्थशास्त्रात १९६७ मध्ये बी.ए, १९६९ मध्ये एम.ए तर १९७३ मध्ये पी.एच.डी पदवी संपादन केली.त्यांनी आपल्या पी.एच.डी साठी "भारतातील आर्थिक प्रगतीचे स्रोत" हा प्रबंध सादर केला.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:इ.स. १९४७ मधील जन्म
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:संदर्भांचे इंग्रजी-मराठी भाषांतर हवे
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:भारतीय शिक्षणतज्ज्ञ
वर्गःआय.आय.एम. अहमदाबादचे प्राध्यापक
वर्गःआय.आय.एम. अहमदाबादचे संचालक
वर्गःअर्थशास्त्राचे प्राध्यापक
नकुल घाणेकर

**नकुल घाणेकर** हे एक मराठी अभिनेते व नर्तक आहेत. त्यांनी मिरजेच्या गांधर्व महाविद्यालयातून *नृत्यालंकार* ही पदवी मिळवली आहे. मराठी नृत्यांगना सोनिया परचुरे यांच्याकडून नकुल घाणेकर यांनी [[कथक]चे शिक्षण घेतले आहे. त्यांनी सान फ्रांसिस्को, सिंगापूर आणि मुंबई येथील प्रशिक्षकांकडून सालसा या नृत्यप्रकाराचे शिक्षण घेतलेले आहे. कथ्थक या शास्त्रीय नृत्याची आवड आणि नंतर त्यात केलेले कारकीर्द, त्याचसोबत नृत्य प्रशिक्षण देणे, सालसा-कथ्थकचे फ्यूजन सादर करण्याबरोबरच संधी मिळेल तेव्हा अभिनयाची झलक दाखविणे अशी एका वेळी अनेक व्यवधाने सांभाळत त्यांची वाटचाल चालू आहे. नकुल घाणेकर मुंबई जवळच्या ठाणे शहरात डिफरन्ट स्ट्रोक्स डान्स ॲकॅडमी चालवतात. या संस्थेत ते लॅटिन बॉलरूम, सालसा, बचाटा आदी नृत्यप्रकार शिकवतात.

## अभिनय
* नकुल घाणेकर यांनी ’संघर्ष’ या मराठी चित्रपटात भूमिका केली आहे.  चित्रपटात प्राजक्ता माळी ही नकुल घाणेकरची प्रेयसी आहे.
* त्याशिवाय 'प्रतिबिंब', आणि ’सामर्थ्य’ या चित्रपटांतही त्यांनी काम केले आहे. 
* झी मराठी या दूरचित्रवाणी वाहिनीवरील 'अजूनही चांदरात आहे' या मालिकेमध्ये नकुल घाणेकर याची भूमिका होती. 
* झी मराठीवरील लोकप्रिय मालिका 'जय मल्हार' मध्ये हेगडी प्रधानांची भूमिका करणारे अभिनेते अतुल अभ्यंकर यांचे आकस्मिक निधन झाल्याने, त्यांची भूमिका नकुल घाणेकर यांना साकारावी लागली आहे. (जानेवारी २०१५).

वर्ग:मराठी नर्तक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
एन. रविचंद्रन

प्राध्यापक **एन. रविचंद्रन** (११ ऑगस्ट, इ.स. १९५५) हे नोव्हेंबर २००८ ते जानेवारी २०१४ या काळात इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ मॅनेजमेन्ट, इंदूरचे संचालक होते. त्यांनी अण्णामलाई विद्यापीठातून एम.एस.सी तर आय.आय.टी. मद्रासमधून पी.एच.डी या पदव्या संपादन केल्या. आय.आय.एम, इंदूरचे संचालक म्हणून नियुक्ती होण्यापूर्वी ते आय.आय.एम. अहमदाबाद येथे ऑपरेशन मॅनेजमेन्ट या विषयाचे प्राध्यापक होते.

वर्ग:इ.स. १९५५ मधील जन्म
व्हानुआतू व्हातू

**व्हातू** हे ओशनियामधील व्हानुआतू देशाचे अधिकृत चलन आहे. व्हानुआतूच्या स्वातंत्र्यानंतर १९८२ साली हे चलन वापरात आणले गेले.

## बाह्य दुवे
*व्हानुआतू रिझर्व्ह बँक 

वर्ग:व्हानुआतू
वर्ग:ओशनियामधील चलने
आय.एस.ओ. ४२१७

**आय.एस.ओ. ४२१७** () हे आंतरराष्ट्रीय मानकीकरण संघटनेने तयार केलेले प्रमाण आहे. ह्या प्रमाणामध्ये जगातील सर्व चलनांसाठी तीन अक्षरी कोड ठरवण्यात आले आहेत. आंतरराष्ट्रीय स्तरावर तसेच सर्व अधिकृत कागदपत्रांमध्ये त्या चलनाचे चिन्ह न वापरता आय.एस.ओ. ४२१७ कोड वापरला जातो. उदा. भारत देशाच्या रुपयाचे चिन्ह  हे असले तरीही अधिकृतपणे *INR* हा कोड किंवा अमेरिकन डॉलरसाठी $च्या ऐवजी USD हा कोड वापरले जातात.

## संपूर्ण यादी
खालील यादीमध्ये जगात वापरण्यात येणारे सर्व आय.एस.ओ. ४२१७ कोड व त्यांचे वापरकर्ते देश व चलने दर्शवली आहेत.

## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे
*आय.एस.ओ.च्या संकेतस्थळावरील माहिती

वर्ग:चलने
वर्ग:आय.एस.ओ. मानके
टोंगन पांगा

**पांगा** हे ओशनियामधील टोंगा देशाचे अधिकृत चलन आहे. ३ एप्रिल १९६७ रोजी हे चलन वापरात आणले गेले. पांगाचा विनिमय दर ऑस्ट्रेलियन डॉलर, न्यू झीलँड डॉलर, अमेरिकन डॉलर व जपानी येन ह्या चार चलनांसोबत संलग्न केला गेला आहे.

## बाह्य दुवे
*टोंगा रिझर्व्ह बँक

वर्ग:टोंगा
वर्ग:ओशनियामधील चलने
इंदिरा गांधी विकास संशोधन संस्था

**इंदिरा गांधी विकास संशोधन संस्था** ही गोरेगाव,मुंबई येथील अर्थशास्त्र, फायनान्स आणि पर्यावरण या विषयांवर संशोधन करणारी संस्था आहे. संस्थेची स्थापना १९८७ मध्ये झाली. संस्थेने १९९० पासून पी.एच.डी, १९९५ पासून एम.फील आणि २००३ पासून एम.एस.सी या पदव्यांसाठीच्या शिक्षणाची सुरुवात केली. भारतीय रिझर्व्ह बँकेचे गव्हर्नर डॉ. रघुराम राजन हे या संस्थेचे संचालक आहेत.

## संस्थेत शिकविले जाणारे अभ्यासक्रम
**१. अर्थशास्त्रात एम.एस.सी** 
संस्थेत शिकविला जाणारा अर्थशास्त्रात एम.एस.सी हा दोन वर्षांचा अभ्यासक्रम आहे. अर्थशास्त्राशी संबंधित १६ विषयांचे कोर्सेस किंवा १५ कोर्सेस आणि एम.एस.सी प्रबंध पूर्ण केल्यास ही पदवी विद्यार्थ्यांना मिळते. या अभ्यासक्रमासाठीचे प्रवेश गणित, इंग्रजी आणि बुद्धीमापन चाचण्या या विषयांतील लिखित परिक्षा आणि मुलाखती याद्वारे दिले जातात.

अभ्यासक्रमाच्या पहिल्या वर्षात विद्यार्थ्यांना सूक्ष्मअर्थशास्त्रावरील (मायक्रोइकॉनॉमिक्स) दोन, दीर्घअर्थशास्त्रावरील (मॅक्रोइकॉनॉमिक्स) दोन, संख्याशास्त्रावरील दोन, गणितावरील एक तर विकासाच्या अर्थशास्त्रावरील एक असे एकूण ८ विषय अभ्यासाला असतात.पहिल्या वर्षातील सर्व विषय सर्व विद्यार्थ्यांना समान असतात.तर दुसऱ्या वर्षी भारतीय अर्थव्यवस्था, उर्जेचे अर्थकारण आणि सार्वजनिक अर्थकारण हे ३ समान विषय आणि एकूण २० पैकी ५ ऐच्छिक विषय असे एकूण ८ विषय अभ्यासाला असतात.

**२. अर्थशास्त्रात एम.फील** 
या अभ्यासक्रमात प्रवेश मिळवायला विद्यार्थ्यांनी अर्थशास्त्रात आधीच एम.एस.सी पूर्ण करणे गरजेचे असते. हा अभ्यासक्रम दोन वर्षाचा असतो.पहिल्या वर्षी एकूण ८ विषय अभ्यासाला असतात. यापैकी ४ विषय सर्व विद्यार्थ्यांना समान तर आणखी ४ ऐच्छिक विषय असतात. तसेच दुसऱ्या वर्षी एम.फीलसाठीचा प्रबंध विद्यार्थ्यांना पूर्ण करावा लागतो.

**३. अर्थशास्त्रात पी.एच.डी**
या अभ्यासक्रमात प्रवेश मिळवायला विद्यार्थ्यांनी अर्थशास्त्रात आधीच एम.एस.सी पूर्ण करणे गरजेचे असते. हा अभ्यासक्रम सामान्यत: चार वर्षाचा असतो.पी.एच.डीच्या विद्यार्थ्यांना एकूण १२ विषय अभ्यासाला असतात. यापैकी ४ विषय सर्व विद्यार्थ्यांना समान तर आणखी ८ ऐच्छिक विषय असतात. हे १२ विषय पहिल्या दीड वर्षात पूर्ण करायचे असतात तर उरलेल्या अडीच वर्षात पी.एच.डीसाठीचा प्रबंध विद्यार्थ्यांना पूर्ण करावा लागतो.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:मुंबईमधील शैक्षणिक संस्था
सॉलोमन द्वीपसमूह डॉलर

**डॉलर** हे ओशनियामधील सॉलोमन द्वीपसमूह देशाचे अधिकृत चलन आहे. १९७७ हे चलन वापरात आणले गेले. 

## बाह्य दुवे
*सॉलोमन द्वीपसमूह मध्यवर्ती बँक

वर्ग:सॉलोमन द्वीपसमूह
वर्ग:ओशनियामधील चलने
वर्ग:डॉलर
जीशू सेनगुप्ता

**जीशू सेनगुप्ता**, मूळ नाव **बिश्वरूप सेनगुप्ता**, (बंगाली: যীশু সেনগুপ্ত) (२५ मार्च, १९७७ - हयात) हा भारतीय अभिनेता आहे. याने बंगाली व हिंदी चित्रपटांतून अभिनय केला आहे.

## चित्रदालन 

Jisshu Sengupta.jpg
Jishu Sengupta image.jpg
Bengali actor Jishu Sengupta.jpg
Jishu Sengupta photo.jpg
Jishu Sengupta.jpg

वर्ग:बंगाली अभिनेते
सामोअन भाषा

**सामोअन** ही पॉलिनेशियामधील सामोअन द्वीपसमूहावर वापरली जाणारी एक भाषा आहे. सामोअन भाषा सामोआ देशाची तसेच अमेरिकेच्या अमेरिकन सामोआ प्रदेशाची अधिकृत भाषा आहे.

## हे सुद्धा पहा 
* जगातील भाषांची यादी

## बाह्य दुवे
*सामोअन शब्दकोश

वर्ग:ऑस्ट्रोनेशियन भाषासमूह
भा
वर्ग:भाषा
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
सामोअन टाला

**टाला** हे ओशनियामधील सामोआ देशाचे अधिकृत चलन आहे. सामोआच्या स्वातंत्र्यानंतर १९६७ साली हे चलन वापरात आणले गेले.

## बाह्य दुवे
*सामोआ सेंट्रल बँक 

वर्ग:सामोआ
वर्ग:ओशनियामधील चलने
प्रवासी भारतीय दिवस

**प्रवासी भारतीय दिवस** दरवर्षी भारतामध्ये ९ जानेवारी रोजी साजरा केला जातो. ९ जानेवारी १९१५ रोजी महात्मा गांधी दक्षिण आफ्रिकेहून मुंबईमध्ये परतले होते. ह्याप्रIत्यर्थ २००३ सालापासून दरवर्षी अनिवासी भारतीय नागरिकांच्या भारताच्या प्रगतीमधील योगदानासाठी प्रवासी भारतीय दिवस साजरा केला जात आहे. ह्याचे आयोजन भारत सरकारचे अनिवासी भारतीय कार्य मंत्रालय (Ministry of Overseas Indian Affairs) व उत्तर पूर्वी क्षेत्र विकास मंत्रालय (Ministry for Development of North Eastern Region), फेडरेशन ऑफ इंडियन चेंबर ऑफ कॉमर्स अँड इंडस्ट्रीज आणि कॉन्फेडरेशन ऑफ इंडियन इंडस्ट्री ह्यांच्या मार्फत केले जाते. ७ ते ९ जानेवारी दरम्यान भारतामधील एखाद्या शहरात प्रवासी भारतीय दिवसानिमित्त अनेक सोहळे व कार्यक्रम आयोजिiत केले जातात.

२०१४ सालच्या बाराव्या प्रवासी भारतीय दिवसाला ५१ देशांमधील सुमारे १,५०० प्रतिनिधींनी हजेरी लावली. राष्ट्रपती प्रणव मुखर्जी ह्यांच्या हस्ते *प्रवासी भारतीय सन्मान* पुरस्कारांचे वितरण करण्यात आले.

## यादी
*2003: १ला प्रवासी भारतीय दिवस नवी दिल्ली
*2004: २रा प्रवासी भारतीय दिवस नवी दिल्ली
*2005: ३रा प्रवासी भारतीय दिवस मुंबई
*2006: ४था प्रवासी भारतीय दिवस हैदराबाद
*2007: ५वा प्रवासी भारतीय दिवस नवी दिल्ली
*2008: ६वा प्रवासी भारतीय दिवस नवी दिल्ली
*2009: ७वा प्रवासी भारतीय दिवस चेन्नई
*2010: ८वा प्रवासी भारतीय दिवस नवी दिल्ली
*2011: ९वा प्रवासी भारतीय दिवस नवी दिल्ली
*2012: १०वा प्रवासी भारतीय दिवस जयपूर
*2013: ११वा प्रवासी भारतीय दिवस कोचीन
*2014: १२वा प्रवासी भारतीय दिवस नवी दिल्ली
*2015: १३वा प्रवासी भारतीय दिवस गांधीनगर
*2017: 14 वा प्रवासी भारतीय दिवस बॅंगलोर
*2019: 15 वा प्रवासी भारतीय दिवस वाराणसी

## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:भारतामधील सोहळे
पंजाबचे मुख्यमंत्री

**पंजाबचे मुख्यमंत्री** हे भारताचे पंजाब राज्याचे सरकारप्रमुख आहे. भारतीय संविधानानुसार राज्यप्रमुख जरी राज्यपाल असला तरी राज्याची सर्व सुत्रे व निर्णयक्षमता मुख्यमंत्र्याच्या व त्याच्या मंत्रीमंडळाच्या हातात असते. पंजाब विधानसभा निवडणुकीमध्ये सर्वाधिक जागा मिळवणाऱ्या राजकीय पक्षाला राज्यपाल सरकारस्थापनेसाठी आमंत्रित करतो. त्या पक्षाच्या विधिमंडळ समितीद्वारे मुख्यमंत्र्याची निवड केली जाते. बहुमत सिद्ध करून मुख्यमंत्री आपल्या पदावर पाच वर्षे राहू शकतो. १९४७ सालापासून आजवर १५ नेते पंजाबच्या मुख्यमंत्रीपदावर राहिले आहेत.

## यादी
### पतियाळा आणि पूर्व पंजाब राज्य संघाचे मुख्यमंत्री (१९५२-१९५६)
### पंजाबचे मुख्यमंत्री (१९४७ पासून)
## संदर्भ 

वर्ग:भारतामधील राज्यांचे मुख्यमंत्री
अनुप कुमार

**अनुप कुमार** हा भारतीय कबड्डी संघातील महत्त्वाचा खेळाडू आहे. २०१० साली तो भारतीय कबड्डी संघाचा कर्णधार होता. भारतीय संघाशिवाय तो यु मुंबा या प्रो कबड्डी या खेळाच्या मालिकेतील संघाचाही कर्णधार आहे.

वर्ग:इ.स. १९८९ मधील जन्म
वर्ग:कबड्डी खेळाडू
वर्ग:अर्जुन पुरस्कारविजेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
तिमोर

**तिमोर** हे आग्नेय आशियातील ऑस्ट्रेलियाच्या उत्तरेला हिंदी महासागरात वसलेले एक बेट आहे. तिमोर समुद्राच्या उत्तरेला स्थित असलेल्या ह्या बेटाच्या पूर्व भागावर पूर्व तिमोर ह्या देशाची सत्ता असून पश्चिमेकडील भूभाग इंडोनेशियाच्या पूर्व नुसा तेंगारा ह्या प्रांताच्या अखत्यारीखाली आहे.

वर्ग:इंडोनेशियाची बेटे
वर्ग:पूर्व तिमोरचा भूगोल
वर्ग:आग्नेय आशिया
जोको विडोडो

**जोको विडोडो** (बासा जावा: Jåkå Widådå;  २१ जून १९६१) हा इंडोनेशिया देशामधील एक राजकारणी व विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष आहे. तो ऑक्टोबर २०१४ पासून राष्ट्राध्यक्षपदावर आहे.

२०१४ सालच्या अध्यक्षीय निवडणुकीमध्ये विजय मिळवून विडोडो सत्तेवर आला. ह्यापूर्वी विडोडो जाकार्ताचा १६वा राज्यपाल व त्यापूर्वी सुरकर्ताचा महापौर ह्या पदांवर राहिला होता.

## हे सुद्धा पहा
*जगातील देशांच्या राष्ट्रप्रमुख व सरकारप्रमुखांची यादी

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:इंडोनेशियाचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
उत्तर कालिमंतान

**उत्तर कालिमांतान** (बहासा इंडोनेशिया: Kalimantan Utara) हा इंडोनेशिया देशाचा एक प्रांत आहे. हा प्रांत बोर्नियो बेटाच्या पूर्व भागात वसला असून तो कालिमांतान भागामधील ५ पैकी एक प्रांत आहे. उत्तर कालिमांतानच्या पश्चिमेस मलेशियाचा सारावाक तर उत्तरेस साबा हे प्रांत स्थित आहेत.

कालिमांतान, उत्तर
*
पापुआ न्यू गिनीयन किना

**किना** हे ओशनियामधील पापुआ न्यू गिनी देशाचे अधिकृत चलन आहे. १९ एप्रिल १९७५ रोजी हे चलन वापरात आणले गेले. त्यापूर्वी पापुआ न्यू गिनीमध्ये ऑस्ट्रेलियन डॉलर वापरला जात असे.

## बाह्य दुवे
*बँक ऑफ पापुआ न्यू गिनी

वर्ग:पापुआ न्यू गिनी
वर्ग:ओशनियामधील चलने
आनंदी निधान

**आनंदी निधान** महाराष्ट्रातल्या अहिल्यानगर शहरातील गांधी मैदानाजवळ असलेले, सर्वात जुने नाट्यगृह होते. नगरमध्ये झालेले पहिले नाटक याच नाट्यगृहात झाले होते. त्या नाट्यगृहाचे रूपांतर पुढे चित्रा नावाच्या चित्रपटगृहात झाले. प्रारंभी तेथे काही मूक चित्रपट लागले व पुढे बोलके चित्रपट लागू लागले.  

वर्ग:नाटक
वर्ग:अहिल्यानगर
भारतातील सर्वात व्यस्त विमानतळांची यादी

भारतीय विमानतळ प्राधिकरणच्या आकडेवारीनुसार प्रवासीसंख्येप्रमाणे **भारतातील सर्वात व्यस्त विमानतळांची यादी** पुढील कोष्टकात दिल्याप्रमाणे आहे.

## एप्रिल २०२० - मार्च २०२१
२०२०-२१ या आर्थिक वर्षासाठी, म्हणजे १ एप्रिल २०२०-३१ ते ३१ मार्च २०२१ या कालावधीत प्रवासी वाहतूकीनुसार भारतातील ५० सर्वात व्यस्त विमानतळांची यादी.
### प्रवासीसंख्या 
स्रोत : भारतीय विमानतळ प्राधिकरण

## एप्रिल २०१९ - मार्च २०२० 
२०१९-२० या आर्थिक वर्षासाठी, म्हणजे १ एप्रिल २०१९ ते ३१ मार्च २०२० या कालावधीत प्रवासी वाहतूक, विमानाची हालचाल आणि माल हाताळणीनुसार भारतातील ५० सर्वात व्यस्त विमानतळांची यादी.

### प्रवासीसंख्या 
स्रोत : भारतीय विमानतळ प्राधिकरण

### विमानांची हालचाल
स्रोत : भारतीय विमानतळ प्राधिकरण
## एप्रिल २०१८ - मार्च २०१९
२०१८-१९ या आर्थिक वर्षासाठी, म्हणजे १ एप्रिल २०१८ मार्च २०१९ या कालावधीत प्रवासी वाहतूक, विमानाची हालचाल आणि माल हाताळणीनुसार भारतातील ५० सर्वात व्यस्त विमानतळांची यादी

### प्रवासीसंख्या 
स्रोत : भारतीय विमानतळ प्राधिकरण

### विमानांची हालचाल
स्रोत : भारतीय विमानतळ प्राधिकरण

## एप्रिल २०१७ - मार्च २०१८ 
२०१७-१८ या आर्थिक वर्षासाठी, म्हणजे १ एप्रिल २०१७ ते ३१ मार्च २०१८ या कालावधीत प्रवासी वाहतूक, विमानाची हालचाल आणि माल हाताळणीनुसार भारतातील ५० सर्वात व्यस्त विमानतळांची यादी.

### प्रवासीसंख्या 
स्रोत : भारतीय विमानतळ प्राधिकरण

### विमानांची हालचाल
स्रोत : भारतीय विमानतळ प्राधिकरण

### माल वाहतूक
स्रोत : भारतीय विमानतळ प्राधिकरण

## एप्रिल २०१६ - मार्च २०१७ 
२०१६-१७ या आर्थिक वर्षासाठी, म्हणजे १ एप्रिल २०१६ ते ३१ मार्च २०१७ या कालावधीत प्रवासी वाहतूक, विमानाची हालचाल आणि माल हाताळणीनुसार भारतातील ५० सर्वात व्यस्त विमानतळांची यादी.

### प्रवासीसंख्या 
स्रोत : भारतीय विमानतळ प्राधिकरण

### विमानांची हालचाल
स्रोत : भारतीय विमानतळ प्राधिकरण

### माल वाहतूक
स्रोत : भारतीय विमानतळ प्राधिकरण

## एप्रिल २०१५ - मार्च २०१६ 
२०१५-१६ या आर्थिक वर्षासाठी, म्हणजे १ एप्रिल २०१५ ते ३१ मार्च २०१६ या कालावधीत प्रवासी वाहतूक, विमानाची हालचाल आणि माल हाताळणीनुसार भारतातील ५० सर्वात व्यस्त विमानतळांची यादी.

### प्रवासीसंख्या 
स्रोत : भारतीय विमानतळ प्राधिकरण

### विमानांची हालचाल
स्रोत : भारतीय विमानतळ प्राधिकरण

### माल वाहतूक
स्रोत : भारतीय विमानतळ प्राधिकरण

## एप्रिल २०१३ - मार्च २०१४
## संदर्भ
*
माणकेश्वर शिव मंदिर (भायखळा)

**माणकेश्वर शिव मंदिर** हे मुंबईच्या माझगाव भागातील एक मंदिर आहे.

मुंबई शहरातील भायखळा रेल्वे स्टेशनच्या पूर्वेस पाच मिनिटांच्या अंतरावर असलेले हे भव्य मंदिर भायखळा पोलीस ठाण्याच्या बाजूच्या हंसराज लेन येथे आहे. मंदिर मुख्य रस्त्यापासून थोडेसे आतील बाजूस असल्यामुळे बऱ्याच लोकांना माहित नसते.

माणकेश्वराचे हे मंदिर बहुधा हंसराज करमशी रणमल यांनी एकोणिसाव्या शतकाच्या मध्यावर केव्हातरी बांधले असावे. मंदिराचे बांधकाम काळ्या दगडात केले आहे. मंदिराच्या आवारात एक उंच दीपमाळ आहे. मंदिराचा सभामंडप चांगला मोठा आहे. मंदिरात प्रवेश केल्यावर सुरुवातीला गणपतीची मूर्ती लागते. डाव्या बाजूला श्री लक्ष्मीनारायणाची उजव्या बाजूला मारुतीची मूर्ती आहे. तसेच जवळपास काळभैरवाची व शीतलादेवीची मूर्ती आहे.
या सगळ्यांच्या मध्यभागी दोन तीन पायऱ्या उतरून गेल्यावर मंदिराचा मुख्य गाभारा लागतो. गाभाऱ्याच्या मध्यभागी महादेवाचे शिवलिंग असून पार्वतीची मूर्ती आहे. या शिवलिंगासच माणकेश्वर म्हणतात. महादेवाच्या पिंडीसमोरच काळ्या दगडात बनवलेला ४ फुटी नंदी आहे. डोक्यावर एक घंटादेखील आहे. मंदिराचा पूर्ण हिस्सा नक्षीकामाने नटलेला असला तरी गाभाऱ्याच्या प्रवेशद्वारावरील व प्रवेशद्वाराच्याखाली असलेले नक्षीकाम अधिक चांगले आहे. सभामंडपात आणि प्रदक्षिणामार्गावर आणखीही देवीदेवतांच्या मूर्ती आहेत. मुख्य मंदिराची उंची जमिनीपासून कळसापर्यंत जवळपास ५० फूट इतकी आहे. कळसापर्यंत केलेले नक्षीकाम व एकूण रचना पुणे जिल्ह्यातील भिमाशंकर मंदिराची आठवण करून देते. येथे येणाऱ्या भाविकांना येथील कैलासपती वृक्षाचे फार आकर्षण वाटते.

माणकेश्वर मंदिरात दर सोमवारी भक्तांचा ओघ थोडा जास्तच असतो. या मंदिरात होणारा महाशिवरात्रीचा उत्सव पूर्ण सात दिवसांचा असतो. यांत अखंड हरिनाम पठण, भजने व कीर्तनेही होतात. त्या काळात मंदिरात अगदी पहाटेपासून लोकांची रीघ लागलेली असते.

वर्ग:मुंबईतील धार्मिक स्थळे
मॅनॉर

मॅनॅार म्हणजे सामंतशाही काळातील प्रत्येक सामंताची तटबंदीयुक्त गढी आणि त्या सभोवतालचा प्रदेश होय. मॅनॅारमध्ये सामंताचा प्रासाद, शेतकऱ्यांच्या झोपड्या, चर्च, धान्याची कोठारे आणि त्यांना लागून शेतजमीन असे. संपूर्ण मॅनॅारभोवती तटबंदी असे. मॅनॅारला मध्ययुगीन समाजात महत्त्वाचे स्थान होते. प्रत्येच मॅनॅार हे आर्थिक आणि प्रशासकीय दृष्ट्या स्वायत्त व स्वयंपूर्ण होते. किल्लेवजा मॅनॅारमधील सामंत एखाद्या राजाप्रमाणे राहत. ते आपल्या प्रासादात दरबार भरवत. या दरबारात त्यांचे दुय्यम सामंत व कुळे हजर रहात असत. ते नजराणे देत व मनुष्यबळ पुरवीत. मॅनॅारमध्ये नेहमी उत्सव, समारंभ, खेळांचे सामने व मेजवान्या चालत. याच मॅनॅारमुळे युरोपीय सामंतशाही अधिक बळकट झाली.

वर्ग:युरोपचा इतिहास
वर्ग:सरंजामशाही
वर्ग:रोमन साम्राज्य
गस ग्रिसम

**व्हर्जिल आयव्हन** *गस* **ग्रिसम** (३ एप्रिल, इ.स. १९२६:मिचेल, इंडियाना, अमेरिका - २७ जानेवारी, इ.स. १९६७:केप केनेडी, फ्लोरिडा, अमेरिका) हा अमेरिकेचा लढाऊ विमानचालक व अंतराळयात्री होता. अपोलो १च्या उड्डाणचाचणी दरम्यान झालेल्या अपघातात हा मृत्यू पावला.

वर्ग:अमेरिकेचे अंतराळवीर
वर्ग:इ.स. १९२६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६७ मधील मृत्यू
शब्बीर बापू

**शब्बीर बापू** एक कबड्डी खेळाडू आहे. तो प्रो कबड्डी या खेळाच्या मालिकेतील यु मुंबा या संघातून खेळतो. २०१४ मध्ये खेळत असताना त्याच्या गुडघ्याला दुखापत झाली होती.

वर्ग:कबड्डी खेळाडू
राजा अंपत बेटे

राजा अंपत बेटे (किंवा ४ राजे) हा इंडोनेशियातील द्वीपसमूह म्हणजे निसर्गसौंदर्य आणि पौराणिक कथा यांचा अनोखा संगम आहे.

इंडोनेशियाच्या पश्चिम पापुआ प्रांतात आणि न्यू गिनीच्या ’बर्ड्‌स हेड द्वीपकल्पा’च्या वायव्येला हा सुमारे १५०० छोट्या बेटांचा समूह आहे. त्यांतली ९०० बेटे म्हणजे वाळूचे बंधारे किंवा प्रवाळाचे खडक आहेत. या समूहाच्या मधोमध मिसूल, सालवाटी, बटांटा आणि कोफिआऊ ही चार मोठी बेटे आहेत.

## पौराणिक कथा 
एका स्त्रीला ७ अंडी सापडली. पक्व झाल्यावर ती फुटली आणि त्यांतून चार पुरुष बाहेर पडले आणि हे त्या चार मोठ्या बेटांचे राजे झाले. शिवाय एक स्त्री, एक भूत आणि एक दगड बाहेर पडला; त्यांचे पुढे काय झाले ते कथेत सांगितले जात नाही.

## भूगोल 
ही बेटे जगातल्या १० सर्वोत्कृष्ट ’डायव्हिंग डेस्टिनेशन्स’पैकी एक मानली जातात. या बेटांपैकी मिसूल बेटावर अद्‌भुत समजली गेलेली प्रस्तरचित्रे आहेत. पाण्याखालच्या असंख्य आणि विविध जीवांचा येथील रहिवास जगातील पहिल्या क्रमांकाचा आहे.

## जैवविविधता 
राजा अंपत बेटे आणि त्यांच्या आजूबाजूचा समुद्र हे जगातले सर्वात चांगले जैवविविधता असलेले स्थळ आहे.

## प्रवाळजीवन 
राजा अंपत बेटे ही इंडोनेशिया, मलेशिया, फिलिपाइन्स पापुआ न्यू गिनी, सॉलोमन बेटे आणि पूर्व टिमोर या प्रदेशाने बनलेल्या प्रवाळ त्रिकोणात येतात. त्यामुळे इथली प्रवाळी जीवसृष्टी ही जगातल्या अन्य ठिकाणांच्या मानाने चांगली टिकून आहे.

## पहा 
* प्रवाळाची बेटे

वर्ग:इंडोनेशियाची बेटे
तलूला गॉर्ज

पूर्व अमेरिकेतली अतिशय नयनरम्य व अद्‌भुत घळ म्हणजे तल्लुला गॉर्ज (इं:Tallulah Gorge).  (अन्य उच्चार तलूला. तल्लूला).  घळ म्हणजे दोन्ही बाजूंनी उतरत्या नैसर्गिक दगडी भिंती असलेली आणि मधून पाण्याचा झरा वहात असलेली अरुंद फटवजा दरी. ही घळ दोन मैल लांब व हजार फूट खोल आहे. प्रस्तरारोहण, गिर्यारोहण, कयाकिंग, माऊंटन बायकिंग आदी सारे साहसी खेळ येथे खेळता येतातच, शिवाय येथील शांत सुंदर निसर्गात, समृद्ध जंगलात निव्वळ भटकंती किंवा आराम करून घ्यायला हे अतिशय योग्य ठिकाण आहे. ही घळ अमेरिकेतल्या जॉर्जिया प्रांतात आहे. या प्रांतातील सात नैसर्गिक नयनरम्य चमत्कारांमध्ये तल्लुला गॉर्जला गणले जाते. 

तल्लुला नदीने ’तल्लुला .डोम’ या प्रस्तरखंडाला दुभंगून मार्ग काढल्याने ही घळ मिर्माण झाली आहे. तल्लुलाचा स्थानिक भाषेतला अर्थ आहे कोसळणारे पाणी. या खडकाळ टेकाडांवरून ६ नयनरम्य धबधबे खाली उड्या घेताना दिसतात.  त्यांना तल्लुला धबधबे म्हणतात. त्यांतला हरिकेन हा सर्वात मोठा धबधबा ९६ फुटांवरून खाली कोसळतो.  इथली जैवविविधता इतकी आहे की तिच्या व या खाईच्या रक्षणासाठी ’तल्लुला गॉर्ज स्टेट पार्क’ स्थापन करण्यात आले आहे.  

एकोणिसाव्या शतकाच्या प्रारंभापासूनच तल्लुला गॉर्ज हे अतिशय लोकप्रिय पर्यटनस्थळ म्हणून ख्यातनाम झाले आहे.

वर्ग:पूर्व अमेरिकेतील प्रेक्षणीय स्थळे
म.ना. अदवंत

महदेव नामदेव अदवंत (जन्म : ६ जून, १९१४) हे एक मराठी लेखक होते. ते जळगावच्या मुळजी जेठा महाविद्यालयात संस्कृत व मराठीचे प्राध्यापक होते. त्यांचे ’पैंजण’ हे पुस्तक भारत सरकारने यू.पी.एस.सी.च्या अभ्यासासाठी नेमले होते.

’मराठी की प्रतिनिधी हास्य कहानियॉं’ या हिंदी पुस्तकात संपादक डॉ. शान्तिस्वरूप गुप्त यांनी म.ना. अदवंत यांच्या एका विनोदी कथेचा ’पेचीला प्रसंग’ या नावाचा हिंदी अनुवाद समाविष्ट केला आहे.

म.ना. अदवंत यांनी मराठी विश्वकोशावर गो.गं. लिमये, शं.दा. पेंडसे आदी लेखकांचा परिचय करून दिला आहे.

म.ना. अदवंत यांच्या नावाचे महर्षि कर्वे स्त्री शिक्षण संस्थेचे ’म.ना. अदवंत प्राथमिक विद्या मंदिर’ आहे. या शाळेने ‘म.ना अदवंत स्मरणग्रंथ’ प्रकाशित केला आहे.

## म.ना. अदवंत यांनी लिहिलेली पुस्तके
* कथा कौमुदी (अनेक लेखकांच्या संपादित लघुकथांचा संग्रह. सहसंपादक : नारायण हरी आपटे))
* दहा कथाकार (समीक्षाग्रंथ)
* नसते उपद्‌व्याप (विनोदी कथासंग्रह)
* निर्वासित (कादंबरी)
* पैंजण (सहा प्रमुख मराठी शाहिरांच्या लावणी वाङ्‌मयाची समीक्षा). 
* स्मृतिसुगंध (प्रा. म.वि. फाटक-स्मृतिग्रंथ.) (संपादित. सहसंपादक: भा.वि. फाटक, प्रफुल्ल प्र. फाटक) 
* भाषा व साहित्य संशोधन (अनेक खंड, सहलेखक : वसंत जोशी)
* मनाची मुशाफिरी (लघुनिबंधसंग्रह)
* मनाचे संकल्प (लघुनिबंधसंग्रह)
* मनाली
* मराठी कथासाहित्य एक आलेख (साहित्यसमीक्षा)
* मराठीतील काही कथाकार (माहितीपर- १९७०)
* मराठी लघुकथेचा इतिहास (साहित्य, समीक्षा)
* माणुसकीचा धर्म
* विठ्ठल सीताराम गुर्जर (चरित्र -दिल्लीच्या साहित्य ॲकॅडमीच्या ’भारतीय साहित्याचे निर्माते’ या मालिकेतले एक पुस्तक)
* विनायकांची कविता (समीक्षाग्रंथ) 
* संजीवन (लघुकथासंग्रह)
* सौंदर्य कुंज (माहितीपर; सहलेखक : द.ता. भोसले)
* हरिभाऊ विविध दर्शन (ह.ना. आपटे यांच्या वाङ्‌मयाची समीक्षा)
* ज्ञानेश्वरी अध्याय १ ते १८ (१८ पुस्तके, सहलेखक : [[भालचंद्र खांडेकर)

## संदर्भ
लिमये, गोपाळ गंगाधर  

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग: इ.स. १९१४ मधील जन्म
दालफ्राय

**डालफ्राय** तथा **दालफ्राय** हा एक उत्तर भारतीय खाद्यपदार्थ आहे.

डालफ्राय या शब्दाची फोड़ केली असता डाल + फ्राय हे दोन शब्द भेटतील.यामधील पहिला शब्द डाल असून सर्व प्रकारच्या डाळिंसाठी वपरला गेला आहे तर फ्राय हा इंग्रजि शब्द आहे.डालफ्राय हा भारतीय मिष्ठन्ना मधील एक प्रचंड लोकप्रिय पदार्थ आहे.

हा पदार्थ मसालेदार तसेच तिखट (spicy) या प्रकारामधे येतो.

या पदार्थचि पाक कृति(recipe) पुढिलप्रमाणे :
डाल (तूरडाल/हरभरा) स्वच्छ धुन घ्या.त्या नंतर ती व्यवस्थित उकडून घ्या.
योग्य प्रमाणात तेल घेऊन त्यामधे बारीक़ चिरलेला कांदा,परतून घ्या.यामधे मोहरी,जीरे,योग्य प्रमाणात हींग,गरम मसाला,चटणी,मीठ परतून घेऊन उकडलेल्या दलित फोडणी द्यावी.

वर्ग:खाद्यपदार्थ 
वर्ग:मराठी विकिबुक्स बंधूप्रकल्पात स्थानांतरित करावयाचे लेख
आठल्ये

आठल्ये हे एक मराठी आडनाव आहे. हे आडनाव कऱ्हाडे ब्राह्मणांत आढळते. सातारा जिल्ह्यातील पाटण गावाच्या दक्षिणेला असणाऱ्या आटोली गावातून कोकणात आल्यामुळे यांना आटोलीये असे म्हणत असत. त्याचा अपभ्रंश आठल्ये असा झाला. आठल्ये हे काश्यप गोत्री कऱ्हाडे ब्राह्मण आहेत. हे आडनाव रत्‍नागिरी जिल्ह्यात विशेषतः संगमेश्वर व लांजा तालुक्यात मोठ्या प्रमाणात आढळते.

हे आडनाव असलेल्या प्रसिद्ध व्यक्ती:-

१. अलका कुबल-आठल्ये (प्रसिद्ध अभिनेत्री)

२. वेदमूर्ती विनायक सीताराम आठल्ये - आठल्ये गुरुजी (वेदविद्याविभूषित, प्रकांड पंडित )

३. कृष्णाजी नारायण आठल्ये (कवी, टीकाकार, भाषांतरकार, चरित्रकार व संपादक)

वर्ग:मराठी आडनावे
व्हिस्टारा

250 px|इवलेसे|व्हिस्टाराचे पहिले विमान
**व्हिस्टारा** ही एक भारतीय विमान कंपनी आहे. भारताच्या टाटा समूह व सिंगापूरच्या सिंगापूर एरलाइन्स ह्यांच्या भागीदारीमधून निर्माण झालेल्या विस्टाराने ९ जानेवारी २०१५ रोजी उड्डाणांना सुरुवात केली. दिल्लीच्या इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर प्रमुख वाहतूकतळ असलेल्या विस्टाराने सुरुवातीच्या काळात भारतामधील केवळ दिल्ली, मुंबई व  अहमदाबाद या तीन शहरांना प्रवासी वाहतूकसेवा पुरवली. आता ही कंपनी अनेक शहरांना सेवा पुरवते

## गंतव्यस्थाने
सुरुवातीच्या काळात विस्टारा भारतामधील केवळ दिल्ली, मुंबई व  अहमदाबाद या तीन शहरांना प्रवासी वाहतूकसेवा पुरवली. आता ही कंपनी अनेक शहरांना सेवा पुरवते

## विमाने

## संदर्भ व नोंदी 
## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:भारतीय विमानवाहतूक कंपन्या
वर्ग:सिंगापूर एरलाइन्स
वर्ग:टाटा उद्योगसमूह
नाट्यदर्पण (ग्रंथप्रकाशक)

नाट्यदर्पण नावाची एक प्रकाशन संस्था आहे.  ही संस्था फारशी प्रसिद्ध नसली तरी तिने संत तुकारामांनी लिहिलेल्या भगवद्‌गीतेवरील टीकाग्रंथ प्रकाशित केला आहे. संत ज्ञानेश्वरांप्रमाणे संत तुकाराम यांनीही भगवद्गीतेवर टीका केली होती असे या प्रकाशकांचे म्हणणे आहे. तुकारामांच्या या तथाकथित भगवद्गीतेवरील भाष्याचा "गीतगाथा" हा ग्रंथ ’नाट्यदर्पण’ने प्रसिद्ध केला आहे.. पोथीच्या आकारातील हा ग्रंथ, भगवद्गीतेचे श्लोक, आणि त्या श्लोकांचा अर्थ सांगणारे जे अभंग तुकारामांनी लिहिले, त्याविषयी आहे, असे प्रकाशक म्हणतात. या ग्रंथाचे वैशिष्ट्य म्हणजे प्रभाकर जोगदंड यांनी स्वतःच्या सुंदर हस्ताक्षरात या ग्रंथ लिहिला आहे.. तसेच पुस्तकाची मांडणीही त्यांनी स्वतःच केलेली आहे. हा ग्रंथ, एखादी हस्तलिखित पोथी हाताळत आहोत की काय असे वाटायला लावणारा आहे. गीतेचे ७०० श्लोक आणि तुकारामाचे ७०० अभंग लेखकाने टाकाने लिहिलेले आहेत.

नाट्यदर्पण या प्रकाशनसंस्थेचे आणखी एक पुस्तक आहे. ते म्हणजे कविता गाडगीळ यांनी लिहिलेले ’भरारी राजहंसाची’ या नावाचे [[जे.आर.डी. टाटा] यांचे चरित्र.  ही दोन्ही पुस्तके बाजारात उपलब्ध नाहीत, असे समजते.

’नाट्य दर्पण’ नावाचे एक नियतकालिकही आहे.

वर्ग:प्रकाशक कंपन्या
मैत्रीपाला सिरिसेना

**मैत्रीपाला सिरिसेना** (सिंहला: මෛත්‍රිපාල සිරිසේන, तामिळ: மைத்திரிபால சிறிசேன) (३ सप्टेंबर, इ.स. १९५१ - हयात) हे श्रीलंका देशामधील एक राजकारणी व देशाचे नवनिर्वाचित राष्ट्राध्यक्ष आहेत. 

८ जानेवारी, इ.स. २०१५ रोजी श्रीलंकेत घेण्यात आलेल्या अध्यक्षीय निवडणुकीमध्ये सिरिसेना ह्यांनी दोन वेळचे विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष व बलाढ्य राजकीय नेते महिंद राजपक्ष ह्यांचा पराभव करून राष्ट्राध्यक्षपद जिंकले.

## हे सुद्धा पहा
*जगातील देशांच्या राष्ट्रप्रमुख व सरकारप्रमुखांची यादी

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:श्रीलंकेचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग: श्रीलंकन बौद्ध
आगरी साहित्य संमेलन

आगरी साहित्य विकास महामंडळ दर वर्षी आगरी साहित्य संमेलन आयोजित करते.
* १३ वे आगरी साहित्य राज्यस्तरीय संमेलन नवीन पनवेल वसाहतीमध्ये १० व ११ जानेवारी २०१५ या कालावधीत होत आहे. या संमेलनाचे अध्यक्ष कादंबरीकार चंद्रकांत मढवी हे आहेत. 
* १२ वे आगरी साहित्य संमेलन अलीबागजवळील चेंढरे या गावी २ व ३ मार्च २०१४ या कालावधीत झाले. अध्यक्षस्थानी कैलास पिंगळे होते.
* ११ वे राज्यस्तरीय आगरी साहित्य संमेलन भांडुप (मुंबई) येथे झाले होते.
* राज्यस्तरीय दहावे आगरी साहित्य संमेलन १७ आणि १८ डिसेंबर २०११ या कालावधीत पनवेलच्या उलवा नोडमधील वहाळ या गावात  झाले.
* ९ वे येथील दिवंगत कवी परेन शिवराम जांभळे साहित्यनगरीत आगरी साहित्य विकास मंडळाच्या वतीने ११ व १२ डिसेंबर २०१० या कालावधीत वाशीगाव येथे झाले. संमेलनाध्यपदी साहित्यिक अविनाश पाटील होते.
* भिवंडीत फेब्रुवारी २००५ मध्ये ४ थे अखिल महाराष्ट्र आगरी साहित्य संमेलन भरविण्यात आले होते.

पहा :- साहित्य संमेलने
वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
बिग बॉस

बिग बॉस हा दूरचित्रवाणीवरील रिॲलिटी शो आहे. बिग ब्रदर या प्रसिद्ध शो वरून घेतला असून नेदरलॅंडमधील 'एण्डेमोल' या संस्थेने ही कल्पना जगासमोर आणली.

साधारण १६ वर्षांपूर्वी हिंदीमध्ये बिग बॉस हा शो सुरू झाला होता आणि त्यानंतर कन्नड, बंगाली, तामिळ, तेलुगू, मराठी आणि मल्याळममध्ये सुद्धा प्रसारित केला गेला.

## बिग बॉस हिंदी
हिंदी बिग बॉसचे आज पर्यंत १६ हंगाम झाले आहेत. याची प्रथम सुरुवात ३ नोव्हेंबर २००६ रोजी झाली होती.
* बिग बॉस (हंगाम १)
* बिग बॉस (हंगाम २)
* बिग बॉस (हंगाम १४)
* बिग बॉस ओटीटी
* बिग बॉस (हंगाम १५)
* बिग बॉस (हंगाम १६)

## बिग बॉस कन्नड
कन्नड बिग बॉसचे ९ हंगाम झाले आहेत. याची प्रथम सुरुवात २४ मार्च २०१३ रोजी झाली होती.

## बिग बॉस बंगाली
बंगाली बिग बॉसचे २ हंगाम झाले आहेत. याची प्रथम सुरुवात १७ जून २०१३ रोजी झाली आणि शेवट १५ जुलै २०१६ रोजी झाला.

## बिग बॉस तमिळ
तमिळ बिग बॉसचे ६ हंगाम झाले आहेत. याची प्रथम सुरुवात २५ जून २०१७ रोजी झाली होती.

* बिग बॉस (तमिळ हंगाम ६)

## बिग बॉस तेलुगू
तेलुगू बिग बॉसचे ६ हंगाम झाले आहेत. याची प्रथम सुरुवात १६ जुलै २०१७ रोजी झाली होती.

## बिग बॉस मराठी
मराठी बिग बॉसचे ४ हंगाम झाले आहेत. याची प्रथम सुरुवात १५ एप्रिल २०१८ रोजी झाली होती.
* बिग बॉस मराठी १
* बिग बॉस मराठी २
* बिग बॉस मराठी ३
* बिग बॉस मराठी ४

## बिग बॉस मल्याळम
मल्याळम बिग बॉसचे ४ हंगाम झाले आहेत. याची प्रथम सुरुवात २४ जून २०१८ रोजी झाली होती.

वर्ग:बिग बॉस
श्रीकांत उमरीकर

श्रीकांत अनंत उमरीकर (जन्म : ६ जानेवारी १९७१) हे एक मराठी कवी व लेखक आहेत. ते बी.ई. असून व्यवसायाने इलेक्ट्रिकल इंजिनिअर आहेत.

## शिवाय
* श्रीकांत उमरीकर हे ’ग्रंथसखा’ या मासिकाचे संपादक आहेत. 
* ते ’शेतकरी संघटक’ या पाक्षिकाचे कार्यकारी संपादक आहेत.
* ते जनशक्ती ज्ञान अकादमीचे सचिव आहेत. ही संस्था एक प्राथमिक मराठी शाळा चालविते. 
* याच संस्थेच्या ’जनशक्ती बुक्स अँड पब्लिकेशन’ या प्रकाशन संस्थेचे ते व्यवस्थापकीय संचालक आहेत.
* श्रीकांत उमरीकर हे ’जनशक्ती वाचक चळवळी’चेही संचालक आहेत.
* ते शरद जोशी यांनी स्थापन केलेल्या शेतकरी संघटना या संस्थेचे सन्माननीय सदस्य आहेत. संस्थेच्या ई-नियतकालिकात त्यांचे लेख छापून येत असतात.
* श्रीकांत उमरीकर यांचे साहित्यविषक लेखन मराठी दैनिकांमध्ये छापून येत असते.

## श्रीकांत उमरीकर यांनी लिहिलेली पुस्तके
* दोन शब्दांमध्ये (कवितासंग्रह) 
* समग्र बी.रघुनाथ खंड : भाग १, २, ३. (संपादित)
* बी.रघुनाथ यांचे वाङ्‌मय - एक परिसंवाद (संपादित)
* समग्र डॉ. ना. गो. नांदापूरकर : खंड १, २ (संपादित)

## उमरीकर यांना मिळालेले पुरस्कार
* महाराष्ट्र शासनाचा उत्कृष्ट वाङ्‌मय निर्मिती पुरस्कार (१९९५) 
* लोकमत युवा साहित्यिक पुरस्कार (१९९२)

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:इ.स. १९७१ मधील जन्म
बजरंगी भाईजान

**बजरंगी भाईजान** हा २०१५ साली प्रदर्शित झालेला एक हिंदी चित्रपट आहे. कबीर खानचे दिग्दर्शन असलेला व सलमान खानची प्रमुख भूमिका असलेला हा चित्रपट १७ जुलै २०१५ रोजी प्रदर्शित झाला. हर्षाली मल्होत्रा ह्या बालकलाकाराची मुख्य असलेल्या ह्या चित्रपटात करीना खान सलमानच्या नायिकेच्या भूमिकेत चमकली तर नवाजुद्दीन सिद्दिकी, शरत सक्सेना ह्यांच्या देखील प्रमुख भूमिका होत्या. चित्रपटाचे संगीत प्रीतमने दिले आहे.

ह्या चित्रपटामध्ये शाहिदा नावाची एक मुकी पाकिस्तानी मुलगी आपल्या आईसमवेत दिल्ली-लाहोर रेल्वेने प्रवास करीत असताना हरवते व भारतामध्येच राहते. बजरंगी नावाच्या एका इसमाला ती सापडते व तो तिला सुखरूपपणे पाकिस्तानात तिच्या पालकांकडे पोचवण्याची जबाबदारी हाती घेतो अशी कथा बजरंगी भाईजानमध्ये रंगवली आहे.

रमजान ईदच्या काळात प्रदर्शित झालेल्या ह्या चित्रपटाने तिकिट खिडकीवरील अनेक विक्रम तोडले. सध्या हा भारतामधील दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वाधिक उत्पन्न मिळवलेला चित्रपट आहे.

## कलाकार
सलमान खान - पवन कुमार चतुर्वेदी

करीना कपूर-खान - रसिका

नवाजुद्दीन सिद्दीकी - पाकिस्तानी प्रतिनिधी

ओम पुरी - मौलाना साहेब

हर्षाली मल्होत्रा - मुन्नी, छोटी मुलगी

अली कुली मिर्जा - 

दिप्ती नवल - 

नजीम खान - बजरंगी

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:इ.स. २०१५ मधील हिंदी चित्रपट
किंग अब्दुलअझीझ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ

[250 px|इवलेसे|विमानतळावर थांबलेले [सौदियाचे बोइंग ७४७ विमान]]
**किंग अब्दुल अजीज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ** (अरबी: مطار الملك عبدالعزيز الدولي‎)  हा सौदी अरेबियाच्या जेद्दा शहराजवळील विमानतळ आहे. सौदी अरेबियाचा भूतपूर्व राजा अब्दुल अजीज अल-सौद ह्याचे नाव ह्या विमानतळाला देण्यात आले आहे. हा आकाराने सौदी अरेबियामधील तिसऱ्या क्रमांकाचा तर प्रवासी संख्येमध्ये सर्वाधिक वर्दळीचा विमानतळ आहे. मुस्लिम धर्मीयांचे मक्का हे तीर्थक्षेत्र येथून जवळ असल्याने अब्दुल अजीज विमानतळावर हज यात्रेसाठी येणाऱ्या प्रवाशांसाठी ८०,००० क्षमतेचे वेगळे टर्मिनल बांधण्यात आले आहे. मक्का व मदीना शहरांना जोडणारा ४५३ किमी लांबीचा मक्का-मदीना द्रुतगती रेल्वेमार्ग ह्या विमानतळावरूनच धावतो.

एका अहवालानुसार अब्दुल अजीज विमानतळ हा एकेकाळी जगातील दुसऱ्या क्रमांकाचा वाईट विमानतळ होता.

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:सौदी अरेबियामधील विमानतळ
वर्ग:जेद्दाह
२०१५ ऑस्ट्रेलियन ओपन

**२०१५ ऑस्ट्रेलियन ओपन** ही ऑस्ट्रेलियन ओपन टेनिस स्पर्धेची १०३वी आवृत्ती १९ जानेवारी ते १ फेब्रुवारी २०१५ दरम्यान ऑस्ट्रेलियाच्या मेलबर्न शहरात खेळवण्यात आली.

## विजेते
### पुरुष एकेरी
*  **नोव्हाक जोकोविच** ने   ॲंडी मरेला 7–6(7–5), 6–7(4–7), 6–3, 6–0 असे हरवले.

### महिला एकेरी
*  **सेरेना विल्यम्स** ने  मारिया शारापोव्हाला 6–3, 7–6(7–5) असे हरवले.

### पुरुष दुहेरी
*  **सिमोन बॉलेली** /  **फाबियो फॉन्यिनी** ह्यांनी  पियेर-उगेस हर्बर्त /  निकोलास महुत ह्यांना 6-4, 6-4 असे हरवले.

### महिला दुहेरी
*  **बेथनी मॅटेक-सँड्स** /  **लुसी साफारोव्हा** ह्यांनी  युंग-जान चान /  झ्हेंग जी ह्यांना 6–4, 7–6(7–5) असे हरवले.

### मिश्र दुहेरी
*  **मार्टिना हिंगीस** /  **लिॲंडर पेस** ह्यांनी  क्रिस्टिना म्लादेनोविच /  डॅनियेल नेस्टर ह्यांना 6–4, 6–3 असे हरवले.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:ऑस्ट्रेलियन ओपन
उम्स्वाती तिसरा

**उम्स्वाती तिसरा** (स्वाती: Mswati III; १९ एप्रिल १९६८) हा दक्षिण आफ्रिका भागातील इस्वाटिनी देशाचा राजा व इस्वाटिनी शाही परिवाराचा कुटुंबप्रमुख आहे. इस्वाटिनीच्या संविधानाने राजाला राज्यकारभाराचे सर्व अधिकार दिले असून पंतप्रधान व मंत्रिमंडळाची निवड उम्स्वाती करतो. सर्व राज्यहक्क असलेला तो आफ्रिका खंडामधील अखेरचा विद्यमान राजा आहे.

मस्वाती यांचे वडील राजे सोभुजा यांना तब्बल १२५ बायका होत्या. वडिलांच्या पावलावर पाऊल ठेवून मस्वाती यांनी मोठ्या कुटुंबाची परंपरा सुरू ठेवली आहे. अवघ्या ४७ वर्षांच्या मस्वातींनी आतापर्यंत १५ लग्नं केली आहेत. २०१३ मध्ये त्यांनी १८ वर्षांच्या मुलीसोबत १५वा विवाह केला आहे. यांना किमान १५ राण्या व ३० मुले आहेत. आपल्या राण्यांसाठी त्यांनी १३ अलिशान महाल बांधले आहेत.

२००९ साली प्रसिद्ध करण्यात आलेल्या फोर्ब्सच्या यादीनुसार, मस्वाती हे जगातील सर्वात श्रीमंत राजांपैकी एक आहेत. त्यांच्याकडं ६२ अलिशान गाड्यांचा ताफा असून त्यात पाच लाख डॉलरच्या मेबेक कारचाही समावेश आहे. या गाड्यांचे फोटो काढण्यास बंदी आहे.

इस्वाटिनीची जनता दारिद्र्यामध्ये जीवन कंठत असताना उम्स्वातीकडे मात्र प्रचंड प्रमाणावर संपत्ती असून त्याचे राहणीमान आलिशान व उधळ्या स्वरूपाचे आहे. २०१४ सालच्या राष्ट्रीय अर्थसंकल्पामध्ये संसदेने उम्स्वाती परिवाराच्या खर्चासाठी प्रतिवर्ष ६१ दशलक्ष अमेरिकन डॉलरची तरतूद केली. उम्स्वातीने स्वाझीलँडमध्ये मोठ्या प्रमाणावर मानवी हक्कांचे उल्लंघन केल्याची वृत्ते देखील प्रकाशित झाली आहेत.

## हे सुद्धा पहा
* जगातील देशांच्या राष्ट्रप्रमुख व सरकारप्रमुखांची यादी

## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:इस्वाटिनीचे राजे
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
एमोमाली राहमोन

**एमोमाली राहमोन** (ताजिक: Эмомалӣ Раҳмон;  ५ ऑक्टोबर १९५२) हा मध्य आशियातील ताजिकिस्तान देशाचा विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष आहे. तो नोव्हेंबर १९९२ पासून ह्या पदावर आहे.

## हे सुद्धा पहा
*जगातील देशांच्या राष्ट्रप्रमुख व सरकारप्रमुखांची यादी

## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:ताजिकिस्तानचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख