open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
हवामानावर आधारित पीक विमा योजना

**हवामानावर आधारित पीक विमा योजना**  ही पाऊसमान, तपमान, दंव, आर्द्रता इत्यादिंसारख्या हवामान घटकांच्या प्रतिकूल स्थितींमुळे उद्भवणाऱ्या संभाव्य पीक नुकसानाच्या परिणामी आर्थिक नुकसान होण्याच्या शक्यतेविरुद्ध विमाधारक शेतकऱ्यांचा त्रास दूर करण्याच्या उद्देशाने भारत सरकारनी राबवलेली विमा योजना आहे.

वर्ग:भारत सरकार प्रायोजित विमा योजना
पशुधन विमा योजना

**पशुधन विमा योजना** ही शेतकऱ्यांना व पशुपालकांना त्यांच्या पशुधनाच्या अकाली मृत्यूमुळे होत असलेल्या प्रासंगिक हानीपासून वाचविण्यासाठी भारत सरकारद्वारे राबविण्यात येणारी विमा योजना आहे. यात भारतातील ३०० जिल्ह्याचा समावेश आहे.
## व्याप्ती
* ५ दुधाळू प्राणी/पशु अथवा
* ५० छोटे प्राणी/पशु
यांचा विमा काढल्या जाऊ शकतो.

वर्ग:भारत सरकार प्रायोजित विमा योजना

पण हा विमा कोठे उतरवायचा या बद्दल नक्की माहिती नाही.
चोलामंडलम एमएस सर्वसाधारण विमा कंपनी

**चोलामंडलम एमएस सर्वसाधारण विमा कंपनी**  ही भारतातली सर्वसाधारण विमा क्षेत्रातील खाजगी कंपनी आहे. हीची २००१ साली स्थापना करण्यात आली. ही भारतातील मुरुगप्पा समुह व मित्सुइ सुमीटोमो या जपानी कंपनीची संयुक्त कंपनी आहे.१२ अब्ज रुपयांची उलाढाल असलेल्या या कंपनीत अंदाजे ७०० कर्मचारी आहेत.

वर्ग:भारतातील सर्वसाधारण विमा कंपनी
राष्‍ट्रीय शेती विमा योजना

**राष्‍ट्रीय शेती विमा योजना** ही नैसर्गिक संकटे, कीटक आणि रोग यांच्यामुळे सूचित पिकांना काही नुकसान झाल्यास शेतकरीवर्गास विमा संरक्षण देणारी भारत सरकारनी राबवलेली विमा योजना आहे.

वर्ग:भारत सरकार प्रायोजित विमा योजना
सामान्य व्यक्ती विमा योजना

**सामान्य व्यक्ती विमा योजना** ही भारत सरकारने सुरू केलेली एक सामाजिक सुरक्षा योजना आहे. ही योजना गरीब आणि गरजू लोकांना, विशेषतः शेतकरी आणि शेतमजूर यांना आर्थिक संरक्षण देण्यासाठी बनवली आहे. या योजनेचा मुख्य उद्देश म्हणजे कमी उत्पन्न असलेल्या कुटुंबांना विम्याच्या माध्यमातून आधार देणे आणि त्यांच्या जीवनात स्थिरता आणणे.

## योजनेची वैशिष्ट्ये
लाभ कोणाला मिळतो?: ही योजना ग्रामीण भागात राहणाऱ्या शेतकऱ्यांसाठी आणि शेतमजुरांसाठी आहे. ज्यांचे वय १८ ते ५९ वर्षांच्या दरम्यान आहे, ते या योजनेत सहभागी होऊ शकतात.

*विम्याचे कव्हर: या योजनेंतर्गत, जर विमाधारकाचा अपघाती मृत्यू झाला तर त्याच्या कुटुंबाला ७५,००० रुपये मिळतात. सामान्य मृत्यू झाल्यास ३०,००० रुपये आणि अपंगत्व आल्यास ३७,५०० रुपये दिले जातात.

*प्रीमियम: या योजनेचा वार्षिक प्रीमियम फक्त २०० रुपये आहे. यापैकी निम्मी रक्कम (१०० रुपये) सरकार भरते आणि उरलेली निम्मी रक्कम विमाधारकाला भरावी लागते.

*शिक्षणासाठी मदत: विमाधारकाच्या मुलांना शिक्षणासाठी शिष्यवृत्ती मिळते. ९वी ते १२वीपर्यंतच्या विद्यार्थ्यांना दरमहा १०० रुपये मिळतात.

## योजनेचा फायदा
ही योजना गरीब लोकांना आर्थिक संकटातून बाहेर काढण्यासाठी उपयुक्त आहे. अपघात किंवा मृत्यूच्या वेळी कुटुंबाला पैशाची मदत मिळते, ज्यामुळे त्यांचे जीवन थोडे सुलभ होते. तसेच, मुलांच्या शिक्षणासाठी मिळणारी शिष्यवृत्ती त्यांच्या भविष्याला आधार देते.संपर्क अधिक माहितीसाठी तुम्ही तुमच्या स्थानिक बँक किंवा LIC कार्यालयात संपर्क करू शकता.

## संदर्भ
वर्ग:भारत सरकार प्रायोजित विमा योजना
भारत सरकार प्रायोजित विमा योजनांची यादी

**भारत सरकार प्रायोजित विमा योजनांची यादी** 

* जनश्री विमा योजना
* पशुधन विमा योजना
* राष्ट्रीय स्वास्थ्य विमा योजना
* राष्‍ट्रीय शेती विमा योजना
* हवामानावर आधारित पीक विमा योजना

वर्ग:विमा
वर्ग:भारत सरकार
एदिर्ने प्रांत

300 px|इवलेसे|एदिर्ने प्रांतामधील जिल्ह्यांचा विस्तृत नकाशा (तुर्की भाषा)
**एदिर्ने** (तुर्की: Edirne ili)  हा तुर्कस्तान देशामधील एक प्रांत आहे. तुर्कस्तानच्या वायव्य भागातील भूमध्य समुद्रकिनाऱ्यावर मार्मारा प्रदेशामध्ये ग्रीस व बल्गेरिया देशांच्या सीमेजवळ वसलेल्या ह्या प्रांताची लोकसंख्या सुमारे ४ लाख आहे. एदिर्ने ह्याच नावाचे शहर ह्या प्रांताची राजधानी आहे..

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:तुर्कस्तानचे प्रांत
*
किसान क्रेडिट कार्ड

**किसान क्रेडिट कार्ड** ही पीककर्ज घेणाऱ्या शेतकऱ्यांना अल्प मुदतीचा कर्जपुरवठा करण्यासाठी भारत सरकारच्या वतीने  १ एप्रिल १९९९ पासून सुरू करण्यात आलेली योजना आहे. यात किसान क्रेडिट कार्डधारकाला विविध बँकांतर्फे अल्प मुदतीचे कर्ज दिले जाते. शेतकऱ्यांना दिल्या जाणाऱ्या कर्जासाठी पिकाचे दर जिल्हा पातळीवर नेमलेल्या तांत्रिक समितीमार्फत ठरविले जातात. २००७ साली रिझर्व्ह बँकेने खासगी बँकांनाही किसान क्रेडिट कार्ड देण्याचा अध्यादेश काढला.

## संदर्भ 
वर्ग:भारत सरकारद्वारे प्रायोजित योजना
युनायटेड इंडिया इन्शुरन्स कंपनी

**युनायटेड इंडिया इन्शुअरन्स कंपनी**  ही भारतातली सर्वसाधारण विमा क्षेत्रातील कंपनी आहे. ती भारतीय सर्वसाधारण विमा निगमची उप  कंपनी आहे. हीची स्थापना १८ फेब्रुवारी १९३८ रोजी करण्यात आली. १९७२ साली हिचे राष्ट्रीयीकरण झाले.

वर्ग:भारतातील सर्वसाधारण विमा कंपनी‎
राजेंद्र अकेरकर

**राजेंद्र अकेरकर** हे मूळचे कोल्हापूरचे आहेत. अप्लाइड मॅथेमॅटिक्स आणि कम्प्युटरमध्ये पदवी घेऊन ते आणि कोल्हापूरच्या  छत्रपती शाहू इन्स्टिट्यूट ऑफ बिझनेस एज्युकेशन अँड रिसर्च (सायबर) या संस्थेतून अध्यापन करू लागले.  तिथे ते कॉम्प्युटर सायन्सचे प्राध्यापक आणि नंतर विभागप्रमुख झाले. तेच **राजेंद्र अकेरकर** आज नॉर्वेतील वेस्टर्न नॉर्वे ​रिसर्च इन्स्टिट्यूटमध्ये प्रोफेसर आणि वरिष्ठ संशोधक म्हणून काम करीत आहेत. त्यांचे सध्याचे संशोधन हे ’भाषा आणि अध्ययन’ यावर केंद्रित आहे.

राजेंद्र अकेरकर हे इंटरनॅशनल स्कूल ऑफ इन्फॉर्मेशनमध्ये व नॉर्वेजियन युनिव्हर्सिटी ऑफ सायन्स अँड टेक्नॉलॉजीच्या कॉम्प्युटर सायन्स विभागात अतिथी प्राध्यापक तसेच व्हिएतनाममधील हॅनोई इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी सारख्या अनेक संस्थांमध्ये अध्यापक आहेत. 

ई कॉमर्स , सिमॅन्टिक टेक्नॉलॉजीज , कॉग्निटिव्ह टेक्नॉलॉजी आणि डाटा मायनिंग विषयक विविध आंतरराष्ट्रीय परिषदांत अकेरकरांचा सक्रिय सहभाग असतो. कॉम्प्युटर सायन्ससंबंधी आंतरराष्ट्रीय जर्नल्सच्या संपादकीय मंडळांतही त्यांनी भरीव योगदान दिले आहे. त्यांचे १००हून अधिक शोधनिबंध आंतरराष्ट्रीय जर्नल्समधून प्रसिद्ध झाले आहेत.

राजेंद्र अकेरकर यांना आशिया, युरोप आणि उत्तर अमेरिकेत सुमारे १८ वर्षे संशोधन आणि अध्यापनाचा अनुभव आहे. १९९७ ते २००५ या काळात १८५ विद्यार्थ्यांनी त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली मास्टर्स प्रोजेक्ट तर ६२ विद्यार्थ्यांनी कॉम्प्युटर ॲप्लिकेशन्सच्या क्षेत्रांत पोस्ट ग्रॅज्युएट डिप्लोमा प्रोजेक्ट पूर्ण केले आहेत.

## संस्था स्थापना
१९९७ मध्ये ’टेक्नोमॅथेमॅटिक्स रिसर्च फाउंडेशन’ नावाच्या संस्थेची अकेरकरांनी स्थापना केली.  त्यांच्या अधिपत्याखालील ही संस्था आज जगभरात एक प्रथितयश संस्था म्हणून नावारूपाला आली आहे. ही संस्था म्हणजे  नवसंशोधकांसाठी एक व्यासपीठच आहे.

## संशोधन पत्रिका
अकेरकर हे ’इंटरनॅशनल जर्नल ऑफ कॉम्प्युटर सायन्स आणि ॲप्लिकेशन्स’चे मुख्य संपादक आहेत, तर ’जर्नल ऑफ मेटाडाटा’ व ’सिमॅन्टिक आणि ॲन्टॉलॉजिस’ या आंतरराष्ट्रीय संशोधन पत्रिकांचे सहसंपादक आहेत. 

राजेंद्र अकेरकर यांनी ११ पुस्तके लिहिली असून, त्यांतली काही ही :

* इन्टेलिजन्ट टेक्नॉलॉजीज फॉर वेब ॲप्लिकेशन
* डिस्क्रीट मॅथेमॅटिक्स
* नॉलेज बेस्ड सिस्टिम 
* फाउंडेशन ऑफ द सिमॅन्टिक वेब  
 
त्यांच्या ’नॉलेज बेस्ड सिस्टिम’ या पुस्तकात मानवी निर्णयक्षमता, अध्ययन आणि क्रिया (ॲक्शन) यासंबधी केलेले मूलभूत स्वरूपाचे संशोधन आहे. हे पुस्तक कॉलेजचे विद्यार्थी, पदवीधर यांच्याबरोबरच व्यावसायिकांसाठीही उपयुक्त ठरले आहे. 

## पुरस्कार
राजेंद्र अकेरकर यांना भारत सरकारच्या विज्ञान आणि तंत्रज्ञान खात्यातर्फे देण्यात येणारा युवा संशोधक पुरस्कार मिळाला आहे.

वर्ग:भारतीय संशोधक
बाल्केसिर प्रांत

300 px|इवलेसे|बाल्केसिर प्रांतामधील जिल्ह्यांचा विस्तृत नकाशा (तुर्की भाषा)
**बाल्केसिर ** (तुर्की: Balıkesir ili) हा तुर्कस्तान देशामधील एक प्रांत आहे. तुर्कस्तानच्या वायव्य भागातील एजियन समुद्र व मार्माराचा समुद्रकिनाऱ्यावर मार्मारा प्रदेशामध्ये वसलेल्या ह्या प्रांताची लोकसंख्या सुमारे ११.६ लाख आहे. बाल्केसिर ह्याच नावाचे शहर ह्या प्रांताची राजधानी आहे.

बाल्केसिर प्रांत येथील ऑलिव्ह फळाच्या लागवडीसाठी व पर्यटनासाठी लोकप्रिय आहे.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:तुर्कस्तानचे प्रांत
यालोवा प्रांत

300 px|इवलेसे|यालोवा प्रांतामधील जिल्ह्यांचा विस्तृत नकाशा (तुर्की भाषा)
**यालोवा** (तुर्की: Yalova ili)  हा तुर्कस्तान देशामधील एक प्रांत आहे. तुर्कस्तानच्या वायव्य भागातील मार्माराच्या समुद्रकिनाऱ्यावर मार्मारा प्रदेशामध्ये वसलेल्या ह्या प्रांताची लोकसंख्या सुमारे २.२ लाख आहे. यालोवा ह्याच नावाचे शहर ह्या प्रांताची राजधानी आहे. १९९५पासून स्वतंत्र असलेला हा प्रांत त्याआधी १९३० पासून इस्तंबूल प्रांताचा तर त्याही आधी कोचाएली प्रांताचा भाग होता.

या प्रांतात सहा प्रभाग आहेत.

# आल्तिनोव्हा प्रभाग
# अर्मुटुलु प्रभाग
# सिफ्टलिक्कोय प्रभाग
# सिनार्चिक प्रभाग
# टेर्माल प्रभाग
# यालोवा प्रभाग (शहर)

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:तुर्कस्तानचे प्रांत
मुला प्रांत

300 px|इवलेसे|मुला प्रांतामधील जिल्ह्यांचा विस्तृत नकाशा (तुर्की भाषा)
**मुला** (तुर्की: Muğla ili)  हा तुर्कस्तान देशामधील एक प्रांत आहे. तुर्कस्तानच्या नैऋत्य भागातील एजियन समुद्रकिनाऱ्यावर एजियन प्रदेशामध्ये वसलेल्या ह्या प्रांताची लोकसंख्या सुमारे ८.५ लाख आहे. मुला ह्याच नावाचे शहर ह्या प्रांताची राजधानी आहे. 

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:तुर्कस्तानचे प्रांत
*
प्लॅस्टिक मल्चिंग कागद

**प्लॅस्टिक मल्चिंग कागद** हा शेतात आच्छादनासाठी वापरतात त्यामुळे जमिनीतील ओलावा टिकून राहण्यास मदत होते.

वर्ग:शेती
एकमत

**एकमत** हे भारताच्या लातूर, औरंगाबाद, नांदेड, बीड, परभणी, उस्मानाबाद, हिंगोली, जालना आणि सोलापूर या नऊ जिल्ह्यात प्रकाशित होणारे वृत्तपत्र आहे.

मुख्यालय - लातूर, महाराष्ट्र

एकमत हे मराठीतील एक अग्रगण्य दैनिक आहे. सोलापूर जिल्ह्यासह मराठवाड्यातील इतर जिल्ह्यांमधील हे एक आघाडीचे दैनिक आहे.

संकेतस्थळ http://www.dainikekmat.com

पुरोगामी विचाराचे दैनिक एकमत हे लातूर (महाराष्ट्र) येथून प्रकाशित होणारे मराठी भाषिक दैनिक आहे. हे दैनिक अमित पब्लिकेशनातर्फे लातूर येथून प्रसिद्ध केले जाते. एकमतचे संस्थापक माजी केंद्रीय मंत्री विलासराव देशमुख आहेत. या वृत्तपत्राची सुरुवात १९९४ पासून झाली. या दैनिकाने २००४ मध्ये ०.९८ दशलक्ष वाचकसंख्येचा आकडा गाठला. तसेच या दैनिकाच्या आवृत्त्या लातूरसह नांदेड, बीड, औरंगाबाद, उस्मानाबाद, सोलापूर, परभणी, हिंगोली येथूनही प्रकाशित केले जाते.

## बाह्य दुवे
* http://www.dainikekmat.com/एकमत

वर्ग:मुंबईतील वृत्तपत्रे
वर्ग:मराठी भाषेमधील वृत्तपत्रे
वर्ग:भारतामधील वृत्तपत्रे
वृत्तपत्रे
ओरिनोको नदी

right|thumb|300 px|उगमापासून मुखापर्यंत ओरिनोकोचा मार्ग
[300 px|इवलेसे|व्हेनेझुएलाच्या [अमेझोनास (व्हेनेझुएला)|अमेझोनास राज्यामधील ओरिनोकोचे पात्र]]
**ओरिनोको** () ही दक्षिण अमेरिका खंडामधील एक प्रमुख नदी आहे. २,१४० किमी लांबीची ओरिनोको ही येथील ॲमेझॉनखालोखाल दुसऱ्या क्रमांकाची सर्वात लांब नदी आहे. ही नदी व्हेनेझुएला-ब्राझिल सीमेवर उगम पावते. ह्या नदीने व्हेनेझुएला व कोलंबिया देशांची सीमा आखली आहे.

वर्ग:व्हेनेझुएलामधील नद्या
वर्ग:कोलंबियामधील नद्या
चनाक्काले प्रांत

300 px|इवलेसे|चनाक्काले प्रांतामधील जिल्ह्यांचा विस्तृत नकाशा (तुर्की भाषा)
**चनाक्काले** (तुर्की: Çanakkale ili)  हा तुर्कस्तान देशामधील एक प्रांत आहे. तुर्कस्तानच्या वायव्य भागातील एजियन समुद्रकिनाऱ्यावर मार्मारा प्रदेशामध्ये वसलेल्या ह्या प्रांताची लोकसंख्या सुमारे ५ लाख आहे. चनाक्काले ह्याच नावाचे शहर ह्या प्रांताची राजधानी आहे. एजियन समुद्राला मार्माराच्या समुद्रासोबत जोडणारी डार्डेनेल्झ ही सामुद्रधुनी चनाक्काले प्रांताला युरोप व आशिया खंडांमध्ये विभागते.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:तुर्कस्तानचे प्रांत
नेक्‍सस ७ (२०१२)

**गूगल नेक्‍सस ७** हा ॲन्ड्रॉइड प्रणालीवर चालणारा एक टॅबलेट संगणक आहे. हा गूगल आणि एसुस या कंपन्यांनी विकसित केला होता.

वर्ग:टॅब्लेट
वर्ग:अँड्रॉईड
झोंगुल्दाक प्रांत

300 px|इवलेसे|झोंगुल्दाक प्रांतामधील जिल्ह्यांचा विस्तृत नकाशा (तुर्की भाषा)
**झोंगुल्दाक** (तुर्की: Zonguldak ili)  हा तुर्कस्तान देशामधील एक प्रांत आहे. तुर्कस्तानच्या उत्तर भागात काळ्या समुद्राच्या किनाऱ्यावर वसलेल्या ह्या प्रांताची लोकसंख्या सुमारे ६ लाख आहे. झोंगुल्दाक ह्याच नावाचे शहर ह्या प्रांताची राजधानी आहे. 

येथे मोठ्या प्रमाणात उच्च प्रतीचा खनिज कोळसा आढळतो.
## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:तुर्कस्तानचे प्रांत
ग्रोट रेबर

**ग्रोट रेबर** (डिसेंबर २, इ.स. १९११ - डिसेंबर २०, इ.स. २००२) हे खगोलशास्त्राला नवे आयाम देणाऱ्या रेडिओ खगोलशास्त्राचे प्रणेते होते. अवकाशातून येणारे रेडिओतरंग ग्रहण करण्यासाठी १९३७ साली त्यांनी ॲंटिना तयार केला.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:खगोलशास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १९११ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००२ मधील मृत्यू
बॉम्बे नॅचरल हिस्ट्री सोसायटी

**बॉम्बे नॅचरल हिस्टरी सोसायटी** ही भारतातील प्राणिविज्ञान ,जैवविविधता क्षेत्रात संशोधन, संवर्धन काम करणारी सर्वात मोठी बिगर सरकारी संस्था आहे. हीची स्थापना १५ सप्टेंबर १८८३ रोजी झाली.
## निसर्ग संवर्धन तज्ञ
ह्या संस्थेमध्ये खालील निसर्ग संवर्धन तज्ञ आणि निसर्ग अभ्यासक कार्यरत होते.
#डॉ.सलीम अली
#आयझॅक किहीमकर

## संदर्भ व नोंदी
वर्ग:भारतीय संशोधन संस्था
वर्ग:मुंबई
कोचेली प्रांत

300 px|इवलेसे|कोचेली प्रांतामधील जिल्ह्यांचा विस्तृत नकाशा (तुर्की भाषा)
**कोचेली** (तुर्की: Kocaeli ili)  हा तुर्कस्तान देशामधील एक प्रांत आहे. तुर्कस्तानच्या वायव्य भागातील मार्माराच्या व काळ्या समुद्रकिनाऱ्यावर मार्मारा प्रदेशामध्ये वसलेल्या ह्या प्रांताची लोकसंख्या सुमारे १६.२ लाख आहे. इझ्मित हे शहर ह्या प्रांताची राजधानी आहे. 

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:तुर्कस्तानचे प्रांत
*
अताकामा रेडिओ दुर्बीण

**अताकामा लार्ज मिलिमीटर/सबमिलिमीटर ॲरे (अल्मा)** हा एक रेडिओ इंटरफेरॉमीटर (रेडिओ दुर्बीण) आहे. चिले देशातील उत्तरेतील अताकामा वाळवंटात असलेल्या या प्रल्कपात १२ मीटर व्यासाच्या ६६ ॲंटेना अवकाशातून येणारे रेडिओ तरंग ग्रहण करण्यासाठी उभारण्यात आल्या आहेत. ही रेडिओ दुर्बीण  ०.३ ते ९.६ मिमी तरंगलांबी वापरून अवकाशाचा शोध घेते. अल्माचा मुख्य हेतू विश्वाच्या आरंभकाळात झालेल्या ताऱ्यांच्या निर्मितीचा व सांप्रत विश्वातील ताऱ्यांचा आणि ग्रह निर्मितीचा अभ्यास करणे हा आहे.

वर्ग:खगोलशास्त्रावरील अपूर्ण लेख
वर्ग:रेडिओ दुर्बीण
आजीबाई बनारसे

**आजीबाई बनारसे** ह्या लंडन मध्ये भारतीय खानावळ चालवणाऱ्या आणि युरोपातील पहिले हिंदू देऊळ उभारणाऱ्या अब्जाधीश मराठी उद्योजिका होत्या. अशिक्षित असूनही लंडनमधे सर्वात जास्त आयकर भरणाऱ्या नागरिकाचा मान देखील त्यांनी पटकवला होता. ‘कहाणी लंडनच्या आजीबाईंची’ या नावाने त्यांचे प्रेरणादायी चरित्र सरोजिनीबाई वैद्य यांनी लिहिले आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:मराठी उद्योगिनी
जांजुआ

## जांजुआ राजपूत
**जांजुआ** (जांजूआ, जांजुहा, जंजुआह, जांजूवा, हिंदीत जंजुआ) ही दक्षिण आशियामधील एक लढाऊ राजवंशी जात आहे.
काही जांजुआ वंशज स्वतःला जाट वंशीय असल्याचे मानतात. जांजुआ राजपूत ही पाकिस्तानी पंजाबमधील फार शूर जात मानली जाते. 
वैदिक काळापासून ते आधुनिक काळापर्यंत शतकानुशतके जांजुआ राजे, महाराजे, सत्ताधीश, सुलतान, नवाब आणि राजपुत्र यांच्या नोंदीचा इतिहास आहे. तेराव्या शतकाच्या सुरुवातीला आणि सोळाव्या शतकात दिल्लीच्या सुलतानी राजवटीविरुद्धचा उठाव, जांजुआ राजुपत्रांनी मोगल सम्राट बाबरला भारत जिंकण्यासाठी केलेली मदत, त्यांनी साम्राज्यवादी मोगल सेनेमध्ये सेनापती म्हणून केलेली सेवा व युद्धे, उठाव वगैरे गोष्टींची पंजाबच्या इतिहासात नोंद आहे.  
भारतात  ब्रिटिश राजवट असताना यांनी एक लढाऊ वंश म्हणून हुद्दा मिळवला होता व ब्रिटिशांच्या भारतीय सेनेमध्ये दोन्ही जागतिक युद्धांमध्ये मोठया संख्येने भाग घेतला होता. जांजुआ राजपुतांचे सत्ताधाऱ्यांविरुद्ध सततचे प्रक्षुब्ध, अस्वस्थ, उघड विरोध करणारे वर्तन व सततचे उठाव हे  वेगळेच वैशिष्ट्य आहे. जेव्हा त्यांचे साम्राज्यशाही हुकुमशाहीपासून वेगळे व स्वतंत्र राज्य असेल किंवा जेव्हा ते साम्राज्यशाही हुकुमशाहीसोबत राजकीयदृष्ट्या संबंधात व सेनेत सहभागी असतील तरच ते शांत असत अन्यथा नाही.
## पूर्वेतिहास
जांजुआ राजपूत हे स्वतःला पांडव राजवंशाचे व अर्जुनाचे वंशज असल्याचा दावा करतात. मात्र सध्याचे जांजुआ हे बहुतांशी इस्लामधर्मी आहेत. 
अर्जुन हा त्याच्या शौर्याबद्दल प्रसिद्ध असून महाभारतातला एक उत्कृष्ट योद्धा होता. त्याने अनेक बलाढ्य राजवटी जिंकल्या होत्या. त्याने कृष्णाची बहीण सुभद्रेबरोबर विवाह केला. 
अर्जुनाचा पणतू महाराजा जन्मेजय हा सध्याच्या जांजुआ समाजाचा पूर्वज मानला जातो. जनमेजय हा पांडवांच्या नंतरच्या हस्तिनापूर राज्याचा राजा होता. इंद्रप्रस्थ (सध्याची दिल्ली) ही त्याची राजधानी होती. 
मथुरेचा राजा ध्रुपद देव याचे सेनानी बाली व भीमवल यांनी राजा ध्रुपद देव याचा जनमेजयाचा(अर्जुनाच्या पांडव राजवंशाचा) वंशज असा उल्लेख केलेला आढळतो. 
१२व्या शतकातल्या राजा अजमल देव जांजुआने मुसलमान धर्म स्वीकारून राजा मल खान हे नाव धारण केले.  तेव्हापासून जांजुआ जमात मुसलमान झाली.

## प्रसिद्ध जांजुआ
* राजा शाह नवाज खान 
* मेजर जनरल इफ्तिखार जांजुआ 
* ब्रिगेडियर अमीर गुलिस्तान जांजुआ 
* राजा जफर उल हक
* राजा मल खान जांजुआ
* पाकिस्तानी सेनाधिकारी असिफ नवाज खान जांजुआ
चिंचवण (बीड)

चिंचवण हे बीड जिल्ह्याच्या वडवणी तालुक्यातील एक गाव आहे.

वर्ग:बीड जिल्हा
विलासराव साळुंखे

**विलासराव साळुंखे** हे भूमिहीन मजुरालादेखील पाण्याचे समान वाटप व्हावे , या मागणीसाठी ३० वर्षे लढा देणारे तसेच 'पाणी पंचायत या संकल्पनेने सामूहिक व्यवस्थापनाद्वारे पाण्याची साठवण व वितरण करून शेतकःयांचा आर्थिक व सामाजिक विकास घडवून आणणारे सामाजिक कार्यकर्ते होते. त्यांचा जन्म १८ फेब्रुवारी १९३७ रोजी सांगली जिल्ह्यातील धूळगाव येथे झाला. त्यांनी पुण्यातील अभियांत्रिकी महाविद्यालयातून पदवी घेतली. त्यांचा १९७३ सालीचा पुरंदर तालुक्यातील नायगाव येथील पाणलोट क्षेत्रविकास व त्याआधारे शेतीसिंचन हा प्रयोग विलक्षण गाजला व तो नायगाव पॅटर्न या नावाने ओळखला जातो.

ते वेस्टर्न महाराष्ट्र डेव्हलपमेंट कॉर्पोरेशनचे अध्यक्ष होते.  त्यांना १९८६ साली प्रतिष्ठेच्या जमनालाल बजाज पुरस्काराने सन्मानित केले गेले.

त्यांचे २३ एप्रिल २००२ रोजी निधन झाले. 

## चरित्र 
* भगीरथाचे वारस ( पाणी पंचयतीचे प्रवर्तक विलासराव साळुंखे यांचं चरित्र ) - वीणा गवाणकर २००५   

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९३७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००२ मधील मृत्यू
ग्लिवेक

**ग्लिवेक** हे रक्ताच्या कर्करोगावर वापरण्यात येणारे औषध आहे. याची निर्मिती स्वित्झर्लंडमधील नोवार्तिस कंपनी द्वारे केली जाते. इमॅटीनिब हे यातील मूलद्रव्य आहे. या औषधाच्या पेटंटबाबत नोवार्तिस कंपनीने दाखल केलेली याचिका भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाने १ एप्रिल २०१३ रोजी फेटाळली त्यामुळे भारतीय कंपन्याही कर्करोगावर जेनेरिक औषधांचे उत्पादन करू शकतील. 

वर्ग:औषधे
वर्ग:कर्करोग
सोल महानगर सबवे

**सोल महानगरी सबवे** (कोरियन: ) ही दक्षिण कोरियाच्या सोल शहरामधील उपनगरी रेल्वे सेवा आहे. रेल्वेमार्गाच्या लांबीनुसार जगातील सर्वात लांब तर स्थानकांच्या संख्येनुसार जगात न्यू यॉर्क सिटी सबवेखालोखाल दुसऱ्या क्रमांकावर असलेल्या सोल सबवेने दरवर्षी सुमारे ६९ लाख प्रवासी प्रवास करतात. प्रवाशांच्या संख्येनुसार सोल सबवेचा जगात दुसरा क्रमांक (तोक्यो सबवेखालोखाल) आहे. सोल सबवे सोल शहर, इंचॉन शहर तसेच ग्याँगी प्रांताच्या मोठ्या भागाला वाहतूक सेवा पुरवते. तसेच ह्या सेवेद्वारे इंचॉन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ देखील सोलसोबत जोडला गेला आहे.

स्वच्छता, सुविधा तसेच वक्तशीरपणा इत्यादी बाबतीत सोल सबवे जगातील सर्वोत्तम वाहतूक सेवांपैकी एक मानली जाते. येथील स्थानके तसेच गाड्यांमध्ये सर्वोच्च दर्जाच्या सोयी व सुरक्षा उपलब्ध आहेत.

## बाह्य दुवे 
* वेळापत्रक, मार्ग इत्यादी
* कोरेल 

वर्ग:सोल
वर्ग:दक्षिण कोरियामधील वाहतूक
वर्ग:भुयारी जलद वाहतूक
दैनिक अकोला दर्शन

**दैनिक अकोला दर्शन** हे अकोला येथून प्रकाशित होणारे दैनिक होय. याचे कार्यक्षेत्र अकोला, बुलडाणा, वाशीम, अमरावती, हिंगोली, परभणी, नांदेड हा प्रदेश आहे. याचे संस्थापक संपादक प्रभाकर पाठक होते.

वर्ग:अकोला
वर्ग:महाराष्ट्रामधील वृत्तपत्रे
एच-१ बी व्हिसा

**एच-१ बी व्हिसा** हा अमेरिकेमध्ये दाखल होण्यासाठीचा एक प्रकारचा व्हिसा आहे. हा व्हिसा इमिग्रेशन अँड नॅशनालिटी ॲक्टच्या कलम  १०१ (ए)(१५)-(एच)नुसार दिला जातो. अमेरिकेत काम करण्यासाठी आवश्यक असणाऱ्या अनेक व्हिसांपैकी हा एक आहे.

हा व्हिसा परदेशी लोकांनी अमेरिकेत ठराविक मुदतीसाठी ये-जा करण्यासाठी तसेच पगारी काम करण्यासाठी देण्यात येतो. हा व्हिसा घेउन अमेरिकेत दाखल झाल्यावर ठराविक कंपनीकरता ठराविक मुदतीसाठी ठराविक काम करण्याची मुभा मिळते. हा व्हिसा घेउन काम करणाऱ्याला ठराविक रक्कम (किंवा त्यापेक्षा जास्त) पगार देणे आवश्यक असते. हा व्हिसा सहसा तांत्रिकी, वैद्यकीय व तत्सम व्यवसायरत व्यक्तींना देण्यात येतो. या व्हिसासाठी अर्ज करताना प्रथमतः तीन वर्षांपर्यंतची मुदत मिळू शकते. यानंतर अजून तीन वर्षांच्या मुदतीसाठी अर्ज करता येतो. काही अटींची पूर्तता केल्यास त्यानंतरही एक किंवा दोन वर्षांची मुदतवाढ मागता येते.

वर्ग:अमेरिकेचे व्हिसा प्रकार
मानवी आवाजाचे वैशिष्ट्य सांगणारे मराठी शब्द

**करडा आवाज** म्हणजे ज्या आवाजात शिस्त लावण्याच्या दृष्टीने किंचित कठोरपणा आहे असा आवाज. आवाजाच्या स्वरूपाचे वर्णन करण्यासाठी मराठीत जे अनेक शब्द आहेत त्यांतला **करडा** हा एक शब्द आहे. हेच विशेषण वापरून अधिकाऱ्याच्या कारभारासाठी ’करडा अंमल’ अशा शब्दांचा प्रयोगी केला जातो.

मानवी आवाजाचे वैशिष्ट्य सांगणारे काही मराठी शब्द :-

* अनुनासिक
* अस्पष्ट
* कटकटा
* कठोर
* करडा
* करुणार्द्र
* कर्कश
* किरकिरा
* कृत्रिम
* कोरडा
* खडा (शाहीर अमर शेख यांच्या आवाजासारखा)
* खणखणीत
* खरखरीत
* खर्जातला
* खुला
* गडगडाटी
* खोल
* गेंगाणा
* गोड  (चांगल्या दुकानदारांचा गिऱ्हाइकांशी बोलण्याच्या आवाजासारखा)
* घाबरट
* घाबरा
* घाबराघुबरा
* घुमणारा
* घोगरा
* चिरका
* चोरटा
* जरबेचा
* टरका
* टिपेचा
* डरावणा
* ढाला
* तुपकट
* दबका
* दमदार (शोभा गुर्टू यांच्या आवाजासारखा)
* दुमदुमणारा
* धीरगंभीर (अमिताभ बच्चनचा आवाज)
* नाकातला
* पसरट
* पुरुषी
* प्रामाणिक
* बसका (राणी मुखर्जीचा आवाज)
* बायकी
* बारीक
* बेसूर
* भिजलेला
* भित्रा
* मंजुळ 
* मंद
* मधाळ
* मधुर (पक्ष्यांचा आवाज)
* मायाळू आवाज
* मेंघळट
* मोकळा
* मोठा
* रडका
* रागीट
* रुंद
* लहान
* लहान मुलासारखा
* लडिवाळ ’एका लग्नाची दुसरी गोष्ट’ मधल्या घनाच्या आईचा-इला भाटेचा आवाज)
* लाडिक
* सुरेल
* (सु)स्पष्ट
* हलका (कुजबुजीचा आवाज)
* क्षीण (आजारी माणसाचा आवाज)

वर्ग:मराठी भाषा
सिंहराजा अभयारण्य

**सिंहराजा अभयारण्य** हे श्रीलंकेतील अभयारण्य आहे. 

वर्ग:श्रीलंकेमधील जागतिक वारसा स्थाने
तरबेला धरण

**तरबेला धरण** हे पाकिस्तानमधील सिंधु नदीवरील १४३.२६ मीटर उंचीचे  जगातल्या मातीच्या धरणांमध्ये सर्वात मोठे धरण आहे. 

## धरणाची माहिती
बांधण्याचा प्रकार : मातीचे धरण
उंची : १४३.२६ मीटर
लांबी : २७७३.२० मीटर

वर्ग:पाकिस्तानमधील धरणे
वर्ग:खैबर पख्तूनख्वा
बायाझिद पहिला

**पहिला बायाझिद** तथा **यल्दरम** हा ऑट्टोमन सुलतान होता. इ.स. १३८९ ते इ.स. १४०२ दरम्यान सत्तेवर असलेला बायाझिद मुराद पहिला आणि त्याची ग्रीक राणी गुल्सिकेक यांचा मुलगा होता.

सन १४०२ मध्ये तुर्की आक्रमक तैमुरलंग याने बायाझिदचा पराभव करून त्याला ठार मारले.

वर्ग:इ.स. १४०२ मधील मृत्यू
बायाझिद ०१
इरकल

**इरकल** हे कर्नाटकातील बागलकोट जिल्ह्याच्या हुनगुंद तालुक्यांतील गाव आहे. येथे तयार विणल्या जाणारया इरकली साड्यां साठी हे गाव प्रसिद्ध आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ६०,४२४ होती.

वर्ग:विजापूर जिल्हा
वर्ग:कर्नाटकमधील गावे
गणपती स्तोत्रे

**गणपती स्तोत्रे** म्हणजे हिंदू धर्मातील गणपती या देवतेला समर्पित केलेली स्तोत्रे आहेत. ही स्तोत्रे गणेशाच्या विविध रूपांची आणि गुणांची स्तुती करतात. गणपती स्तोत्रांचे पठण केल्याने अनेक प्रकारची फळे मिळतात अशी मान्यता आहे; जसे की मानसिक शांती, आर्थिक समृद्धी, आणि आरोग्य. ही स्तोत्रे विविध प्रकारची आहेत, पैकी काही लोकप्रिय स्तोत्रे खालीलप्रमाणे आहेत:

# श्री संकटनाशन गणेश स्तोत्र: हे स्तोत्र संकट निवारण्यासाठी आणि शुभ परिणाम मिळवण्यासाठी पठण केले जाते. 
# श्री गणेश द्वादश नाम स्तोत्र: हे स्तोत्र गणेशाच्या बारा नावांची स्तुती करते. 
# श्री गणेश सहस्रनाम स्तोत्र: हे स्तोत्र गणेशाच्या हजार नावांची स्तुती करते. 
# गणपती स्तोत्र: हे स्तोत्र गणेशाच्या विविध रूपांची आणि गुणांची स्तुती करते. 
# अथर्वशीर्ष: हे स्तोत्र गणेशाच्या विविध रूपांची स्तुती करते. 
# संतान गणपती स्तोत्र: हे स्तोत्र संतानप्राप्तीसाठी पठण केले जाते. 
# ऋणहर गणेश स्तोत्र: हे स्तोत्र कर्जापासून मुक्ती मिळवण्यासाठी पठण केले जाते. 
# श्री विघ्नहर्ता स्तोत्र: हे स्तोत्र अडचणी दूर करण्यासाठी आणि यश मिळवण्यासाठी प्रसिद्ध आहे.

वर्ग:स्तोत्रे
कार्ल जान्स्की

इवलेसे|कार्ल जान्स्की
**कार्ल जान्स्की** (२२ ऑक्टोबर, इ.स. १९०५ - १४ फेब्रुवारी, इ.स. १९५०) हे अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ व  रेडिओ खगोलशास्त्राचे आद्य प्रणेते होते. १९३१ च्या ऑगस्ट महिन्यात त्यांनी आकाशगंगेच्या केंद्राकडून येणाऱ्या रेडिओलहरींचा शोध लावला.  

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:खगोलशास्त्रज्ञ
वर्ग:भौतिकशास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १९०५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९५० मधील मृत्यू
कर्नाटक रत्न

**कर्नाटक रत्न** हा कर्नाटक राज्यातील सर्वोच्च नागरी पुरस्कार आहे. कर्नाटक सरकारने १९९२ साली हा देण्याची सुरुवात केली. २०२०पर्यंत नऊ व्यक्तींना हा पुरस्कार देण्यात आलेला आहे.

पुरस्कार विजेत्याला ५० ग्रॅम सोने आणि शाल देऊन सन्मानित करतात.

वर्ग:कर्नाटक
वर्ग:पुरस्कार
अंबिका नदी

180px|इवलेसे|उजवे|वघईजवळ अंबिका नदीवरील जुना पूल
**अंबिका नदी** ही भारताच्या पश्चिम भागातून वाहणारी नदी आहे. ही 'पश्चिमवाहिनी' नदी भारताच्या महाराष्ट्र व गुजरात या राज्यांमधून वाहते.

वर्ग:गुजरातमधील नद्या
वर्ग:महाराष्ट्रातील नद्या
मैसुरु दसरा

**मैसुरु दसरा** हा कर्नाटकातील शासकीय सण आहे. या सणाला कन्नडमध्ये नदहब्बा म्हणतात. एका आख्यायिकेनुसार या दिवशी चामुंडेश्‍वरी देवीने दैत्य महिषासुर दैत्याचा वध केला. अशा प्रकारे सुष्टांनी दुष्टांवर विजय मिळवला आणि म्हणूनच या दिवसाला ‘विजयादशमी’ म्हणतात. महिषासुराच्या नावावरूनच या प्रदेशाला मैसूर नाव मिळाले असे लोक मानतात. मैसूर दसरा १५ व्या शतकात विजयनगरच्या राजांनी श्रीरंगपट्टण येथे सुरू केला. वडियार राजघराण्यातील पहिला राजा वडियार यांनी ही परंपरा पुढे सुरूच ठेवली. दहा दिवस चालणाऱ्या या उत्सवाच्या पहिल्या दिवशी वडियार राजघराण्यातील दांपत्य म्हैसूरमधील चामुंडी पर्वतावरील चामुंडी मंदिरात श्री चामुंडेश्‍वरी देवीची यथासांग पूजा करीत. १८०५ सालापासून तिसऱ्या कृष्णराज वडियार महाराजांनी म्हैसूर राजभवनावर हा दरबार भरवण्यास सुरुवात केली होती. आजही वडियार घराण्याचे वारस यदुवीर कृष्णदत्त चामराज वडियार दसऱ्याच्या दिवशी खाजगी दरबार भरवून ही प्रथा पाळतात. नवरात्रीच्या नवव्या दिवशी म्हणजे महानवमीच्या दिवशी राजघराण्यातील तलवारींची पूजा करून हत्ती, घोडे व उंटाची मोठी मिरवणूक काढली जाते.

वर्ग:हिंदू पंचांग
वर्ग:हिंदू धर्मातील सण आणि उत्सव
वर्ग:मैसूर संस्थान
वर्ग:वडियार घराणे
वर्ग:कर्नाटकातील सण
कसबा सांगाव

**कसबा सांगाव** हे कोल्हापूर जिल्हयातील कागल तालुक्यातील गाव आहे.

सांगाव गावाजवळ औद्योगिक वसाहत आहे. त्यामुळे या गावातील आणि गावाजवळच्या लोकांना चांगला रोजगार मिळाला आहे. त्यामुळे या गावाचा विकास होताना दिसतो. परंतु या औद्योगिक वसाहतीमध्ये परप्रांतीय लोकांची संख्या वाढत आहे. तसेच गावातील तरुणांमध्ये व्यसनाधीनता ही वाढत आहे. या गावास स्वातंत्र्यसैनिक यांचे गाव असे ओळखले जाते.

वर्ग:कागल तालुक्यातील गावे
साबरमती नदी

thumb|350px|अहमदाबादमधील साबरमती नदी.
**साबरमती नदी** भारताच्या गुजरात राज्यातून मुख्यत्वे वाहणारी नदी आहे.

एकूण ३७१ किमी लांबीच्या नदीचा उगम राजस्थान मधील अरवली पर्वतरांगेत आहे. अरवली रांगांच्या मेवाड टेकड्यांमध्ये साबर व हाथमती या नद्यांच्या संयुक्त प्रवाहानंतर तीला "साबरमती" असे म्हणले जाते. ही नदी राजस्थान व गुजरात या राज्यांमधून वाहणारी नदी आहे. ही नदी उत्तर - दक्षिण वाहते. शेवटी खंबातच्या आखातास जाऊन मिळते.

वर्ग:गुजरातमधील नद्या
वर्ग:राजस्थानमधील नद्या
संस्कृती कलादर्पण पुरस्कार

श्रीमती सिंधुताई सपकाळ यांच्या हस्ते रवी पटवर्धन या मराठी चित्रपट सृष्टीतील दिग्गज अभिनेत्याला ४ एप्रिल२०११ रोजी संस्कृती कलादर्पणचा ११वा सर्वश्रेष्ठ कला गौरव पुरस्कार देण्यात आला.

त्या दिवशी दिलेले इ.स. २०११ सालचे अन्य संस्कृती कलादर्पण पुरस्कार : -

पहा : संस्कृती कला दर्पण

वर्ग:पुरस्कार
लिमबर्ग (निःसंदिग्धीकरण)

**लिमबर्ग** ह्या शब्दाचे खालील अर्थ आहेत:

* लिमबर्ग (नेदरलँड्स) - नेदरलँड्स देशाचा प्रांत
* लिमबर्ग (बेल्जियम) -  बेल्जियम देशाचा प्रांत
* लिमबर्गिश भाषा
स्मृतिचित्रे

**स्मृतिचित्रे** हे लक्ष्मीबाई टिळक यांचे आत्मचरित्र आहे. ते मराठीतील दर्जेदार आत्मचरित्रांपैकी एक मानले जाते. हे आत्मचरित्र इ.स. १९३४ ते इ.स. १९३७ दरम्यान चार भागांमध्ये प्रथम प्रकाशित झाले. इ. जोसेफीन इन्क्स्टर यांनी त्याचे *आय फॉलो आफ्टर* ( - मी (त्यांच्या) मागे जाते) या नावाने इंग्रजीत भाषांतर केले आहे.

लक्ष्मीबाई टिळक या मराठी लेखिका आहेत. *स्मृतिचित्रे*  हे त्यांचे आत्मचरित्र आहे.केवळ स्त्रियांच्याच नव्हे तर एकूण मराठी साहित्यात या आत्मचरित्राचे मोलाचे स्थान आहे. परंपरागत रीतिरीवाजात वाढलेल्या लक्ष्मीबाई यांचं लग्न त्यांच्या वयाच्या अकराव्या वर्षी नारायण वामन  टिळक यांच्याशी झाले. घरातील रूढी, परंपरा, चालीरीतींचा पगडा लक्ष्मीबाईंवर बालपणापासूनच होता, त्यामुळे त्या जास्त शिक्षण घेऊ शकल्या नाहीत. लग्न झाल्यावर नारायण टिळकांनी त्यांना जमेल त्या वेळेत स्वतः शिक्षण दिले. *स्मृतिचित्रे* या त्यांच्या गाजलेल्या आत्मचरित्रात त्यांनी या त्यांच्यावर झालेल्या ख्रिश्चन प्रभावाचे वर्णन केले आहे.  नारायणराव टिळक हे सदसद्विवेकी बुद्धिवादी आणि चिकित्सक व्यक्तिमत्त्व होते. त्यांचा प्रभाव लक्ष्मीबाई टिळक यांच्यावर लवकरच पडला. स्मृतिचित्रे या आत्मकथनातून लक्ष्मीबाई टिळक यांनी तत्कालिन सामाजिक व्यवस्थेचे चित्रण केले आहे. त्यांचे पती रेव्ह. ना.वा. टिळक व त्या स्वतः ख्रिस्ती कशा झाल्या याचे वर्णन या पुस्तकात त्यांनी केले आहे. त्यांच्या या आत्मचरित्रात, जातिव्यवस्था, धार्मिक द्वेश, विचार-स्वातंत्र्यावर असलेली बंधने यांचे वर्णन  आले आहे.

वर्ग:मराठी साहित्य यादी
वर्ग:पुस्तके
वर्ग:आत्मचरित्रे
सुदामा

**सुदामा** हा कृष्णाचा मित्र होता.

वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा
२०१३ इंडियन प्रीमियर लीग

**२०१३ इंडियन प्रीमियर लीग** ही २०१३ साली भारतात झालेली क्रिकेट स्पर्धा होती. स्पर्धेच्या हंगामाचे लघुनाव **आयपीएल ६** किंवा **आयपीएल २०१३** असून, भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळने २००७ मध्ये सुरुवात केल्या नंतरचा हा सहावा हंगाम होता. याचा उद्घाटन सोहळा  सॉल्ट लेक मैदान, कोलकाता येथे झाला. स्पर्धा ३ एप्रिल ते २६ मे दरम्यान खेळवली गेली. डेक्कन चार्जर्स या संघाऐवजी सनरायझर्स हैदराबाद हा संघ या हंगामात खेळला. यासह ९ संघ स्पर्धेत सहभागी झाले. मुख्य पुरस्कर्त्यांच्या स्वरूपात पेप्सिको प्रथमच या सत्रात सहभागी झाले.

## मैदान
रायपूर आणि रांची येथे इतिहासात प्रथमच होणाऱ्या सामन्यांसहित एकूण १२ ठिकाणी सामने होतील. प्ले ऑफ फेरी मध्ये चेन्नईमध्ये पहिली पात्रता फेरी आणि एलिमिनेटर फेरी होईल तर कोलकातामध्ये दुसरी पात्रता फेरी आणि अंतिम फेरी होईल.

## संघ आणि गुणतक्ता
## लीग प्रोग्रेशन
## निकाल
### साखळी सामने
### प्ले ऑफ
## सामने
### साखळी सामने
#### १ला आठवडा
----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

#### २ रा आठवडा
----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

#### ३ रा आठवडा
----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

#### ४ था आठवडा
----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

#### ५ वा आठवडा
----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

#### ६ वा आठवडा
----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

#### ७ वा आठवडा
----

----

----

----

----

----

----

----

### प्ले ऑफ
#### पात्रता सामना १
#### बाद फेरी
#### पात्रता सामना २
#### अंतिम सामना
## आकडेवारी
### सर्वाधिक धावा

 सर्वाधिक धावा करणारा खेळाडू क्षेत्ररक्षण करताना नारिंगी रंगाची टोपी वापरतो.

### सर्वाधिक बळी

 सर्वाधिक गडी बाद करणारा खेळाडू क्षेत्ररक्षण करताना जांभळ्या रंगाची टोपी वापरतो..

२०१३ इंडियन प्रीमियर लीग मध्ये ड्वेन ब्राव्होने ३२ गाडी बाद करून जांभळी टोपी जिंकली. त्याने लसिथ मलिंगाचा २०११ इंडियन प्रीमियर लीग मधील २८ बळी घेण्याचा विक्रम मोडीत काढला
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:भारतीय प्रीमियर लीग
वर्ग:२०१३ इंडियन प्रीमियर लीग
वर्ग:इ.स. २०१३ मधील क्रिकेट
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
महसूल निरीक्षक

**मंडल(राजस्व) निरीक्षक(Revenue Inspector)** किंवा महसूल मंडळ अधिकारी (**मराठवाडा**)  उर्फ *सर्कल भाऊसाहेब* (प.महाराष्ट्र)  हा महाराष्ट्र जमीन महसूल व्यवस्थेतील एक कर्मचारी आहे.

## बाह्य दुवे 
* 
* 

## संदर्भ 
वर्ग:नागरिकशास्त्र
वर्ग:राज्य शासनाचे कर्मचारी
वर्ग:महसूल व राजस्व
गजानन महाराज साहित्य संमेलन

संत गजानन महाराज साहित्य संघाच्या वतीने ’गजानन महाराज साहित्य संमेलन’ भरते.

रिसोड (वाशीम जिल्हा) येथे असे तिसरे गजानन महाराज साहित्य संमेलन १५ नोव्हेंबर २००९ रोजी भरले होते. अध्यक्षस्थानी डॉ. बलभीमराज गोरे होते.

## हे सुद्धा पहा
* साहित्य संमेलने
* गाडगेबाबा विचार साहित्य संमेलन

वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
राष्ट्रीय उत्तेजक प्रतिबंधक संस्था

**राष्ट्रीय उत्तेजक प्रतिबंधक संस्था** (National Anti-Doping Agency - NADA) ही भारताची खेळातील उत्तेजकांचा वापर शोधणारी संस्था आहे.

वर्ग:खेळ
वर्ग:शासनसंस्था
महाराष्ट्र गृहनिर्माण व क्षेत्रविकास प्राधिकरण

**महाराष्ट्र गृहनिर्माण व क्षेत्रविकास प्राधिकरण** (; प्रचलित नाव: *म्हाडा*) ही महाराष्ट्र राज्यातील एक सरकारी संस्था आहे. म्हाडाची स्थापना ५ डिसेंबर १९६२ रोजी महाराष्ट्र गृहनिर्माण मंडळ, विदर्भ गृहनिर्माण मंडळ, झोपडपट्टी सुधार मंडळ व मुंबई इमारत दुरूस्ती व पुनर्रचना मंडळ ह्या चार सरकारी संस्थांचे विलीनीकरण करून झाली. 

महाराष्ट्रातील शहरांमध्ये मध्यम् व अल्प-उत्पन्न असलेल्या नागरिकांसाठी किफायती दरांत निवाऱ्याची सोय करून देणे हे म्हाडाचे उद्दिष्ट आहे. आजवर म्हाडाने बांधलेल्या अनेक प्रकल्पांद्वारे मुंबई परिसरात सुमारे ३०,००० घरे उपलब्ध केली गेली आहेत.

## मंडळे
## बाह्य दुवे
* म्हाडाचे मराठी भाषेतील अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:महाराष्ट्रातील महामंडळे
निसर्गदत्त महाराज

**निसर्गदत्त महाराज** (१७ एप्रिल १८९७ - ८ सप्टेंबर १९८१ ) हे आधुनिक युगातील एक ज्ञानी सत्पुरुष व नवनाथ संप्रदायाचे अद्वैतवादी तत्त्वज्ञानी गुरू होते. निसर्गदत्त महाराज यांचे जन्मनाव मारुती शिवरामपंत कांबळी होते. त्यांच्या जन्मदिनी हनुमान जयंती असल्याने त्यांचे नाव मारुती असे ठेवण्यात आले. सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील कांदळगाव या लहानशा खेड्यात ते लहानाचे मोठे झाले. त्यांच्या वडीलांचे एक मित्र जेंव्हा कधी धार्मिक गोष्टींवर भाष्य करीत तेंव्हा महाराज ते अगदी लक्षपूर्वक ऐकत आणि त्यावर चिंतन करत. लहानपणी त्यांची घरची परिस्थिती ही तशी बेताचीच होती. परंतु पुढे वडीलांचे निधन झाल्यानंतर जेंव्हा छोट्याशा शेतीवर उदरर्निवाह करणे अगदीच कठीण होऊ लागले, तेंव्हा ते आपल्या जेष्ठ बंधूंच्या मागोमाग मुंबईस आले. तिथे त्यांचा व्यवसाय भरभराटीस आला आणि त्यांना आर्थिक सुरक्षितता प्राप्त झाली. महाराजांचे आयुष्य हे इथवर सर्वसामान्य माणसाप्रमाणे सुरू होते. 

पुढे एकेदिवशी सिद्धरामेश्वर महाराज त्यांच्या परिसरात आले असता त्यांना भेटण्यासाठी निसर्गदत्त महाराज यांच्या एका मित्राने त्यांना सोबत चलण्याची गळ घातली. निसर्गदत्त महाराज जेंव्हा आपले गुरू सिद्धरामेश्वर महाराज यांना पहिल्यांदा भेटले, तेंव्हा सिद्धरामेश्वर महाराजांनी त्यांना दीक्षा दिली. त्या क्षणापासून निसर्गदत्त महाराज यांचे आयुष्य बदलून गेले. त्यांना स्वतःची नव्याने ओळख झाली. यानंतर महाराजांचे आपल्या व्यवसायाकडे फारसे लक्ष लागले नाही. त्यांची पावले आपसूक हिमालयकडे वळली, परंतु नंतर ते पुन्हा आपल्या घरी परतले. कारण ते ज्या चैतन्याच्या शोधात होते, ते त्यांना आधीच प्राप्त झाले होते. त्यांना आत्मसाक्षात्कार घडला होता. 

निसर्गदत्त महाराज हे जरी फारसे शिकले नसले, तरी त्यांच्याकडे अलौकिक ज्ञानदृष्टी होती. त्यांनी साधकांशी मराठीतून साधलेल्या प्रश्नोत्तररुपी संवादाचे इंग्लिश भाषांतर मॉरिस फ्रिडमन यांनी ‘आय ऍम दॅट’ या पुस्तकातून १९७३ साली जगापुढे आणले आणि महाराजांना जगभरात थोर तत्त्ववेत्ते म्हणून किर्ती प्राप्त झाली.

#### **निसर्गदत्त महाराज यांची पुस्तके** 
आय ऍम दॅट

वर्ग:भारतीय तत्त्वज्ञ
वर्ग:इ.स. १८९७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८१ मधील मृत्यू
एम्ब्राएर ईआरजे परिवार

**एम्ब्राएर ईआरजे १४५** हे आखूड पल्ल्याचे मध्यम प्रवासीक्षमतेचे जेट विमान आहे. या विमानाचे उत्पादन एम्ब्राएर ही ब्राझिलची कंपनी करते.

ईआरजे १३५ आणि ईआरजे १४० हे याचे उपप्रकार आहेत.

## हे सुद्धा पहा
* प्रवासी विमानांची यादी

वर्ग:ब्राझिलियन बनावटीची विमाने
वर्ग:जेट विमाने
वर्ग:प्रवासी विमाने
वर्ग:एम्ब्राएर विमाने
प्रबुद्ध साहित्य संमेलन

नागपूर येथे अखिल भारतीय प्रबुद्ध साहित्य परिषदेचे चौथे द्विदिवसीय अखिल भारतीय प्रबुद्ध साहित्य संमेलन १४ व १५ जानेवारी २०१२ या कालावढीत करुणा भवन, बजाजनगर येथे झाले. संमेलनाचे आयोजक महाराष्ट्र राज्य कास्ट-ट्राइब कर्मचारी कल्याण महासंघ आहे. संमेलनाचे अध्यक्ष म्हणून बौद्धाचार्य शांतिस्वरूप बौद्ध (दिल्ली) हे होते. महासंघाचे मुख्य संघटक अरुण गाडे स्वागताध्यक्ष होते.

उद्‌घाटनापूर्वी सकाळी ८ वाजता दीक्षाभूमी येथे डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठ नामांतर वर्धापनदिनानिमित्त भीमसैनिकांना मानवंदना देण्यात आली. ९ वाजता बुद्ध भीमगीते सादर करण्यात आली. 

संमेलनाच्या उद्‌घाघाटनप्रसंगी लक्ष्मण माने, ब्रिगेडियर सुधीर सावंत, अशको सरस्वती, टेक्सास गायकवाड आदी उपस्थित होते. आहेत. दोन दिवसांच्या या संमेलनात पथनाट्य, परिसंवाद, प्रबुद्ध कविसंमेलन, बालकांसाठी संवाद, जलसा आदी कार्यक्रम आयोजिण्यात आले होते.  

संमेलनाचा समारोप १५ जानेवारीला सायं. ५ वाजता उत्तमराव खोब्रागडे यांच्या अध्यक्षतेखाली पार पडला.

## हे सुद्धा पहा 
* साहित्य संमेलने
* दलित संस्था

वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
गाडगेबाबा विचार साहित्य संमेलन

नागपूर येथे पहिले राज्यव्यापी एकदिवसीय संत **गाडगेबाबा विचार साहित्य संमेलन** रविवार, २४ फेब्रुवारी २०१३ रोजी शिक्षक बँक सभागृहात झाले.  संमेलनाचे उद्‌घाटन प्रा. सुरेश द्वादशीवार यांच्या हस्ते झाले. त्यावेळी यावेळी डॉ. विठ्ठल वाघ (संमेलनाध्यक्ष), डॉ.नितीन राऊत, ना. राजेंद्र मुळक, डॉ. बबनराव तायवाडे, डॉ. अक्षयकुमार काळे व स्वागताध्यक्ष बालाजी शिदे प्रामुख्याने उपस्थित होते. ग्रंथपालखीचा शुभारंभ महापौर अनिल सोले यांच्या हस्ते झाला. त्यावेळी नगरसेविका हर्षदा सावळे व अर्चना डेहनकर उपस्थित होत्या.

या संमेलनात गाडगेबाबांची कीर्तनशैली व गाडगेबाबांचा प्रबोधनविचार या दोन विषयावर परिसंवाद झाले.

## २रे संमेलन
२रे संत गाडगेबाबा साहित्य संमेलन नाशिकमध्ये २८ फेब्रुवारी २०१४ रोजी झाले. चित्रपट दिग्दर्शक राजदत्त या संमेलनाच्या अध्यक्षस्थानी होते. या संमेलनात ’संतांच्या मांदियाळीत गाडगेबाबा’ हा परिसंवाद झाला. त्यात   डॉ. सदानंद मोरे, प्रा. अभय टिळक, डॉ. दिलीप धोंडगे यांचा सहभाग होता. परिसंवादाच्या २ऱ्या सत्राचा विषय ’महाराष्ट्रातील समाज सुधारक व गाडगेबाबा” हा होता. यात डॉ. द.ता. भोसले, डॉ. मधुकर वाकोडे, श्री. बाबासाहेब परीट यांचा सहभाग होता. तिसऱ्या सत्रात ’अंधश्रद्धा निर्मूलन व गाडगेबाबांचे कीर्तन हा विषय होता. यात श्याम मानव, महेंद्र दातरंगे, विलास देशमुख, सचिन पवार यांनी भाग घेतला.

## हे सुद्धा पहा
साहित्य संमेलने

वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
आलांब्रा

300 px|इवलेसे|आलांब्रा राजवाडा

**आलांब्रा** () हा स्पेन देशाच्या आंदालुसिया संघातील ग्रानादा शहरामधील एक ऐतिहासिक किल्ला व राजवाडा आहे. इ.स. ८८९ साली बांधला गेलेल्या ह्या किल्ल्याचे रूपांतर ग्रानादाचा सुलतान युसुफ पहिला ह्याने १३३३ साली एका राजवाड्यामध्ये केले.

स्पेनमधील मुस्लिम अधिपत्यादरम्यान आलांब्रामध्ये अनेक मुस्लिम वास्तू बांधल्या गेल्या. रिकॉंकिस्तानंतर पवित्र रोमन सम्राट पहिल्या कार्लोसने इ.स. १५२७ साली येथे आपला राजवाडा बांधला. मधील काळात दुर्लक्षित राहिल्यामुळे पडझड झाल्यानंतर १९व्या शतकामध्ये आलांब्राचा जीर्णोद्धार हाती घेण्यात आला. सध्या आलांब्रा हे स्पेनमधील सर्वात लोकप्रिय पर्यटनस्थळांपैकी एक आहे. आलांब्रा युनेस्कोचे जागतिक वारसा स्थान असून जगातील सात नवी आश्चर्ये स्पर्धेमध्ये ते एक उमेदवार होते.

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
* आलांब्रा पर्यटन माहिती .
* वास्तूशास्त्र माहिती.

वर्ग:स्पेनमधील इमारती व वास्तू
वर्ग:ग्रानादा
वर्ग:स्पेनमधील जागतिक वारसा स्थाने‎
नागराजबाबा

**नागराजबाबा** यांचे पूर्वाश्रमीचे नाव दिगंबर बाळाजी जाधव.  पुणे जिल्ह्यातील आमदाबाद या गावातील एका सधन शेतकरी कुटुंबामध्ये १६ मार्च १९३४ या दिवशी त्यांचा जन्म झाला. त्यांच्या आई-वडिलांनी त्यांना महानुभाव पंथाला समर्पित केले होते. त्यामुळे दिगंबर बाळाजी जाधव हे आपल्या वयाच्या २४ व्या वर्षी, म्हणजेच १९५८ साली, नागराजबाबा झाले. त्याचवर्षी त्यांनी नाशिक जिल्ह्यामधील लासलगाव येथे महानुभाव आश्रमाची स्थापना केली. 

चक्रधरस्वामींनी स्थापन केलेला महानुभाव पंथ, त्यांनी खूप परिश्रम घेऊनही त्यांच्या हयातीत समाजाच्या सर्व स्तरांपर्यंत पोहोचू शकला नाही. त्याच्यानंतर त्या पंथाची धुरा नागदेवाचार्य यांच्याकडे आली. त्यांनी या पंथाची उत्तम बांधणी केली. कित्येक वर्षांनंतर तीच परंपरा नागराजबाबा यांनी चालविली. समाजाचे प्रबोधन करावे आणि संपूर्ण समाजाचे आध्यात्मिक आणि शैक्षणिक उन्नयन व्हावे , यासाठी नागराजबाबा यांनी अखंड ध्यास घेतला होता. आश्रमाची स्थापना करण्यामागे त्यांचा उद्देशही तोच होता. आश्रमातच त्यांनी मुलांच्या बरोबरीने मुलींच्याही शिक्षणाची सोय केली. त्यांच्या आश्रमात जवळपास १५० मुले- मुली शिक्षण घेतात. अध्यात्माबरोबरच एकंदरच समाजाचे भले कसे होईल, याचा विचार करणाऱ्या नागराजबाबांनी व्यसनमुक्तीसाठी अनेक चर्चासत्रे आयोजित केली, शिबिरे भरवली. भाषणे दिली. जुनी हस्तलिखिते आणि पोथ्या यांचे महत्त्व जाणणाऱ्या नागराजबाबांनी आपल्या आश्रमात पाचशे पोथ्यांचा संग्रह ठेवला आहे. तो खराब होऊ नये, यासाठी त्यांनी खास व्यवस्था केली आहे. प्राचीन पोथ्यांचा अभ्यास करणाऱ्यांना त्यांचा उपयोग व्हावा, हाच त्यांचा हेतू होता. महानुभाव पंथ आणि त्याचे तत्त्वज्ञान यांचा प्रसार व्हावा या ध्यासाने भारलेल्या नागराजबाबा यांनी महाराष्ट्रातच नव्हेत, तर मध्य प्रदेश , उत्तर प्रदेश , दिल्ली , पंजाब, काश्मीर, गुजरात येथे प्रवचने दिली. १९७३ सालापासून त्यांनी सातत्याने अखिल भारतीय महानुभाव परिषदेची अधिवेशने भरविली. चक्रधर दर्शन, विदेह प्रबोध, रत्नमाला, कथा कल्पतरू, ब्रह्माविद्या आदी ग्रंथांचे लेखन केले आणि डॉ. वि.भि. कोलते संपादित ' लीळाचरित्र ' प्रकाशित करण्यासाठी पुढाकार घेतला. आध्यात्मिक बैठकीला सामाजिक बांधिलकीची जोड देणाऱ्या आणि वैचारिक लेखनाबरोबरच शिक्षणप्रसार करणाऱ्या नागराजबाबा यांचा शिष्यपरिवार खूप मोठा आहे. समाजसेवेचे त्यांनी व्रत घेतले होते आणि अखेरपर्यंत ते त्यांनी निष्ठापूर्वक पाळले. त्यांचे एका अपघातात निधन झाले.

पहा : महानुभाव पंथ
वर्ग:इ.स. १९३४ मधील जन्म
मानगड

मानगड हा छोटा किल्ला रायगड जिल्ह्याच्या माणगाव तालुक्यातल्या निजामपूर गावाजवळ आहे. (रायगडाच्या पायथ्याचे छत्री निजामपूर आणि हे निजामपूर वेगळे आहे!) 

## किल्ल्याला जायचा मार्ग
पुण्याहून ताम्हिणी घाटातून किंवा मुंबईहून राष्ट्रीय महामार्ग ६६ मार्गावरील माणगावला येता येते. तेथून निजामपूर १० कि.मी. आहे. निजामपूर ते पाचाड रस्त्याने गेल्यास बोरवाडी  आणि नंतर मशीदवाडी म्हणजेच पूर्वीची मानगडवाडी हे खेडे लागते. त्या गावापासून प्रशस्त पायवाटेने  पंधरा-वीस मिनिटांच्या सोप्या चढणीने मानगडाच्या अर्ध्या वाटेवरचे विंझाईदेवीचे कौलारू देऊळ लागते.  विंझाई देवीच्या मंदिरापासून खोदीव पायऱ्या चढून गेल्यावर दोन बुरुजांमध्ये बंदिस्त झालेला गडाचा दरवाजा दिसतो.  आता दरवाज्याची कमान पडून गेली आहे. निजामपूरपासून गडापर्यंत अगदी माथ्यापर्यंत दिशादर्शक फलक लावलेले आहेत. दुर्गवीर नावाची संस्था गडाच्या संवर्धनाचे काम करते.

## गडावर असलेल्या गोष्टी
* विंझाईदेवीचे मंदिर
* मंदिराजवळ दगडात कोरलेल्या दोन मूर्ती
* जवळच एक छोटी दगडी दीपमाळ
* दोन भक्कम बुरुज आणि मधे कमान नसलेला गडाचा दरवाजा
* पडलेली कमान आणि तिच्यावरील मासा आणि कमळाचे शिल्प
* प्रवेशद्वारातून आत जाऊन डावीकडे गेल्यावर एक कोठारसदृश खोली.
* कोठाराच्या बाहेर एक व समोर एक अशी पाण्याची दोन टाकी. तिथून सरळ गेल्यावर दोन तीन मिनिटात पायथ्यावरून गडाचा माथा
* प्रवेशद्वारातून आत जाऊन उजव्या हाताने गेले तरी गडमाथ्यावर जाता येते. पण तसे करू नये. त्या वाटेने गड उतरल्यास चहूबाजूचा किल्ला नीट बघता येतो.
* गडमाथ्यावर एक ध्वजस्तंभ आणि पाण्याच्या दोन टाकी.
* माथ्यावरून पायथ्याच्या मशीदवाडी गावाचे आणि कुंभ्या घाटाजवळच्या धन्वी शिखरांचे दृश्य.
* ध्वजस्तंभापासून गाव डावीकडे ठेवून पुढे गेल्यास मानगडावरील काही जोत्यांचे अवशेष.
* जोत्यांचे अवशेष पाहून पुढे गेल्यावर एक पीर आणि आणखी काही जोती.
* मानगडावरचा लहानसा माथा अर्ध्या तासात पाहून झाल्यावर वरून आल्यावाटेने न उतरता विरुद्ध वाटेने थोडेसे उतरून निजामपूरच्या दिशेने चालू लागलो की उजवीकडे पाण्याच्या खोदीव टाक्यांची मालिका.
* सरळ गेल्यावर शेवटी नव्यानेच सापडलेला आणि त्याआधी पूर्णपणे मातीत गाडला गेलेला चोर दरवाजा.
* चोर दरवाज्याला व्यवस्थित पायऱ्या असून ती वाट चाच नावाच्या गावात पोहोचते.
* परत येताना वाटेत एक भग्न शिवमंदिर, एक ३ फ़ूट उंचीच्या चौथऱ्यावरचा भव्य नंदी.
* मंदिराजवळच अनेक वीरगळी (वीरांच्या स्मृतिशिळा)

वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले
सकार्या प्रांत

300 px|इवलेसे|झोंगुल्दाक प्रांतामधील जिल्ह्यांचा विस्तृत नकाशा (तुर्की भाषा)
**सकार्या** (तुर्की: Sakarya ili)  हा तुर्कस्तान देशामधील एक प्रांत आहे. तुर्कस्तानच्या उत्तर भागात काळ्या समुद्राच्या किनाऱ्यावर वसलेल्या ह्या प्रांताची लोकसंख्या सुमारे ९ लाख आहे. सकार्या ह्याच नावाचे शहर ह्या प्रांताची राजधानी आहे.

सकार्याचा इतिहास इ.स.पू. ३७८पर्यंत मागे जातो. येथील जस्टिनियानस पूल इ.स. ५३३मध्ये सम्राट जस्टिनियनने बांधला होता.

## बाह्य दुवे
* अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:तुर्कस्तानचे प्रांत
माणिक सरकार

**माणिक सरकार** ( २२ जानेवारी १९४९) हे मार्क्सवादी कम्युनिस्ट पक्षाचे राजकारणी व त्रिपुरा राज्याचे माजी मुख्यमंत्री आहेत. ते मार्क्सवादी कम्युनिस्ट पक्षाचे पॉलिट बूरो सदस्य ही आहेत. इ.स. २०१३ झालेल्या त्रिपुरा विधानसभा निवडणुकीनंतर ते सहाव्यांदा आमदार व चौथ्यांदा मुख्यमंत्री झाले.

## चरित्र
माणिक सरकार हे भारत देशातील सर्वात स्वच्छ प्रतिमेचे आणि गरीब मुख्यमंत्री असल्याचं म्हणता येईल. त्यांना मुख्यमंत्री पदासाठी मिळणारा रु. ९२००चा भत्ता व इतर मानधन ते मार्क्सवादी कम्युनिस्ट पक्षाला दान करतात. ते मार्क्सवादी कम्युनिस्ट पक्षाकडुन मिळणारे रुपये ५००० चे मानधन फक्त स्विकारतात.

त्यांनी १९७१ साली अगरतला मधील महाराजा बिर बिक्रम महाविद्यालयातुन वाणिज्य शाखेची पदवी घेतली.  धानपुर विधानसभा मतदार संघात त्यांनी आपला उमेदवारी अर्ज भरतांना प्रतिज्ञापत्रात त्यांनी आपल्या संपत्ती जाहीर केली त्यात बँक खात्यात रु. ९७२० व रोख हात शिल्लक रु. १०८० असल्याचे सांगीतले. त्यांचा कडे त्यांची आई अंजली सरकार यांच्याकडून मिळालेले ४८० चौरस फुटाचे पत्र्याचे घर आहे ज्याचे इ.स. २०१३ साली बाजारभावाने मुल्य रु. २,२०,००० होइल. त्यांची पत्नी पांचाली भट्टाचार्या ह्या केंद्र सरकारी नोकरीतुन निव्रुत्त झाल्या आहेत. त्यांना मिळालेले निव्रुत्तवेतन व त्यांनी साठवलेली पुंजी पैकी रु. २३,५८,३८० त्यांनी बँकेत ठेव ठेवली आहे व त्यांच्याकडे २० ग्रेम ( २ तोळे ) सोने आहे ज्याची इ.स. २०१३ साली बाजारभावाने कींमत रु. ७२००० हजार होइल. सौ. पांचाली यांचा कडे रोख हात शिल्लक रु. २२,०१५ आहे. माणिक सरकार ह्यांच्याकडे स्वतःचे वाहन नाही. ते सरकामासाठी सरकारी वाहनाचा वापर करतात तर त्यांच्या पत्नी पांचाली रिक्षाचा वापर करतात. ते ई-मेलचा वापर करत नाहीत वा मोबाईल फोन ही वापरत नाहीत. ते मुख्यमंत्री कार्यालयात व घरात दूरध्वनीचा वापर करतात. त्यांना वैयक्तिक संपत्ती वाढवण्यात कोणताही रस नाही व त्यांनी आपलं जीवन पक्ष आणि लोकांना वाहिलं आहे. त्यांचे कट्टर विरोधकही कधीही त्यांच्यावर भ्रष्टाचाराचा आरोप करत नाहीत.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:त्रिपुराचे मुख्यमंत्री
वर्ग:भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी) पक्षातील राजकारणी
ज्ञानेश्वर कुलकर्णी

ॲडव्होकेट **ज्ञानेश्वर महादेव कुलकर्णी** (जन्म : १३ जून १९३०;  - १६ मार्च २०१३) हे पुण्यातले एक नामवंत वकील, इतिहासाचे गाढे अभ्यासक आणि विद्वान गृहस्थ होते. त्यांचे अनेक ग्रंथ मृद्‌‍गंध प्रकाशनाने प्रसिद्ध केले आहेत. त्यांतले काही ग्रंथ :
* **अजिंक्य**  हे ज्ञानेश्वर कुलकर्णी यांनी लिहिलेले आत्मकथनात्मक पुस्तक, त्यांच्या ८१व्या वाढदिवसाच्या दिवशी प्रकाशित झाले. त्याच्या प्रस्तावनेत लिहिल्याप्रमाणे ज्ञानेश्वर कुलकर्णी यांनी अभय बंग यांचे ’माझा साक्षात्कारी हृदयरोग’ हे पुस्तक वाचले, आणि आपणही याच विषयावर आपले विचार मांडावेत असे वाटू लागल्यामुळे हे पुस्तक लिहिले. ते लिहितात, "आज मी ८२व्या वर्षात पदार्पण करीत आहे, आणि आजही मी ठणठणीत आहे. माझ्या नखांतही रोग नाही. या माझ्या सुदृढ तब्येतीचे रहस्य काय असावे या प्रश्नाचे उत्तर देण्याचा प्रयत्‍न मी या पुस्तकात करीत आहे."
* A New Perspective To The Language Of Indus Script (इंग्रजी)
* आकाशगंगा (अनुवादित, मूळ लेखक कालिदास)
* उन आणि पाऊस (ललित)
* ऋतुराज (मूळ लेखक कालिदास; अनुवादित)
* ऋग्वेदाचे प्राचीनत्व : इतिहासविषयक पुस्तक
* कविराज 
* कश्चित्कांता 
* काल कालिदासाचा, मार्ग मेघाचा 
* कोठे आहे कालिदासाचा रामगिरी ? 
* सम्राट चंद्रगुप्त विक्रमादित्य? : ही एक ऐतिहासिक विषयावरची कादंबरी आहे.
* तिलांजली (ललित)
* श्रीनृसिंह सरस्वती : काल आणि समाज (दत्त संप्रदायावरील पुस्तक)
* ब्राम्हणांची कैफियत : या पुस्तकाबद्दल पुरेशी माहिती येथे आहे
* मालविका 
* मालविका (खंड -१४) 
* मी लंकापती रावण बोलतोय
* मृगनयनी (कवितासंग्रह)
* रोमन आणि देवनागरी लिप्यांची जननी : सिंधू लिपी 
* वामनाची तीन पावले (दोन-खंडी आत्मचरित्र)
* विचका (कादंबरी)
* श्रीपाद श्रीवल्लभ : दत्त संप्रदायावरील पुस्तक.
* सिंधू संस्कृती : सिंधू संस्कृतीच्या इतिहासावरचे पुस्तक
* हडप्पा संस्कृती? नव्हे, महाभारतकालीन हिंदू राज्येच!  : भारतात ब्रिटिश काळात इतिहासाचा शास्त्रशुद्ध अभ्यास सुरू झाल्यानंतर भारताचा इतिहास पाश्चात्य संशोधक तसेच भारतीय संशोधक या सर्वांच्याच दृष्टिकोनातून अभ्यासला जाऊ लागला. आजदेखील प्रस्थापित इतिहास संशोधनाला छेद देणारे विविध विचार नव्याने मांडण्यात येत आहेत. ज्ञानेश्वर कुलकर्णी यांचा 'हडप्पा संस्कृती? नव्हे महाभारतकालीन हिंदू राज्येच!' हा ग्रंथ म्हणजे अशाच ग्रंथांपैकी एक आहे.  या ग्रंथातून ज्ञानेश्वर कुलकर्णी यांनी हडप्पा संस्कृती आणि महाभारत काळाच्या समकालीनतेचे तौलनिक दाखले देऊन हडप्पा संस्कृतीच्या उत्खननात आढळलेली नगरे ही महाभारत काळातील विविध नगरे होती असे सिद्ध करण्याचा प्रयत्‍न केला आहे.
* हे मेघा 

## निधन
८१व्या वाढदिवसाच्या दिवशी आपली प्रकृती ठणठणीत असल्याचे सांगणाऱ्या ॲडव्होकेट ज्ञानेश्वर कुलकर्णी यांना त्यांचा ८३वा वाढदिवस पाहता आला नाही; त्यांचे त्यापूर्वीच वृद्धापकाळामुळे निधन झाले. मात्र, कुलकर्णी यांची वकिली शेवटपर्यंत चालू होती.

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:इ.स. १९३० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१३ मधील मृत्यू
कास्तामोनू प्रांत

300 px|इवलेसे|झोंगुल्दाक प्रांतामधील जिल्ह्यांचा विस्तृत नकाशा (तुर्की भाषा)
**कास्तामोनू** (तुर्की: Kastamonu ili)  हा तुर्कस्तान देशामधील एक प्रांत आहे. तुर्कस्तानच्या उत्तर भागात काळ्या समुद्राच्या किनाऱ्यावर वसलेल्या ह्या प्रांताची लोकसंख्या सुमारे ३.६ लाख आहे. कास्तामोनू ह्याच नावाचे शहर ह्या प्रांताची राजधानी आहे. 

हा प्रांत बव्हंश जंगलाने व्यापलेला असून येथे इल्गाझ राष्ट्रीय उद्यान तसेच स्की रिसॉर्टही आहेत.
## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:तुर्कस्तानचे प्रांत
ज्ञानेश्वर म. कुलकर्णी

**ज्ञानेश्वर म. कुलकर्णी**  हे कोल्हापुरात राहणारे एक मराठी लेखक आहेत. त्यांनी लहान मुलांसाठीची सुमारे ७० पुस्तके लिहिली आहेत. त्याशिवायची काही पुस्तके खालीलप्रमाणे : 
* अग्निकाल (कादंबरी, )
* अखेरचा डाव (कादंबरी, अजब प्रकाशन)
* अंधारडोह (कादंबरी, श्रीमुद्रा प्रकाशन)
* अपराध काय माझा (कादंबरी)
* अमृतधारा (कथासंग्रह)
* अविश्वास (कादंबरी)
* अस्तित्त्व (कादंबरी)
* अज्ञान (कादंबरी)
* आरोप (कादंबरी)
* एक चंदनी झाड (कादंबरी)
* कलंककाया (कादंबरी)
* कुणीतरी होतं तिथं (कथासंग्रह)
* खुळ्यांची चावडी अन् मूर्खांचा बाजार (कथासंग्रह)
* गुंजन (कादंबरी)
* चकवा चांदणं (कादंबरी)
* चंद्र सावली (श्रीविद्या प्रकाशन)
* झकास चाललंय आमचं (विनोदी)
* जीवनमृत्यू (कादंबरी)
* ज्वालामुखी (कादंबरी, अजब प्रकाशन)
* दुरावा (कादंबरी)
* दोन जीवांचा डाव (कादंबरी)
* धागा हा सुखाचा (कादंबरी)
* नखरेवाली (कथासंग्रह)
* निळे डोळे लाल संदेश (अजब प्रकाशन)
* नेकलेस (कादंबरी, अजब प्रकाशन)
* प्रदूषण (चैतन्य प्रकाशन)
* प्रयोगांतून विज्ञान शिकू या (चैतन्य प्रकाशन)
* बाब्याचा मिसकॉल (कथासंग्रह)
* भरारी ()
* भूक()
* महाभारत (कादंबरी)
* मीठभाकर (कथासंग्रह)
* मृगजळ (कादंबरी)
* वर्दी (कादंबरी)
* वाट काटेरी काटेरी (कादंबरी)
* वाट चुकलेली पाखरे (कादंबरी)
* वादळवेल (विद्याविहार प्रकाशन)
* विनू मंडईत जातो (नभोनाट्य )
* विज्ञानातील गमतीदार गोष्टी (चैतन्य प्रकाशन)
* विज्ञानातील शंका-समाधान (चैतन्य प्रकाशन)
* सरत्या काळोखाच्या राती (कादंबरी, अजब प्रकाशन)
* संशय का मनी आला? (कादंबरी)
* सारीपाट (कादंबरी)
* हिरवा मित्र (चैतन्य प्रकाशन)
* क्षण क्षण जीवन (ललित, अजब प्रकाशन), वगैरे वगैरे.
* ज्ञानेश्वर माउली (धार्मिक?)

वर्ग:मराठी लेखक
मनोहर पर्रीकर

**मनोहर गोपाळकृष्ण प्रभु पर्रीकर** (जन्म : १३ डिसेंबर १९५५;  - १७ मार्च २०१९) हे भारतीय जनता पक्षाचे राजकारणी होते. पर्रीकर इ.स. २००० ते इ.स. २००५ व इ.स. २०१२ ते इ.स. २०१४, तसेच १४ मार्च २०१७ ते १७ मार्च २०१९ या कालावधीत गोवा राज्याच्या मुख्यमंत्रिपदावर होते.

त्यांचा जन्म म्हापसा(गोवा) येथे झाला. त्यांचे प्राथमिक शिक्षण मडगावच्या लॉयला हायस्कूल येथे झाले. त्यांनी माध्यमिक शिक्षण मराठीतून घेतले. नंतर भारतीय तंत्रज्ञान संस्था, मुंबई येथून त्यांनी इ.स. १९७८ साली धातुशास्त्रात अभियांत्रिकीची पदवी घेतली. आयआयटीची पदवी असलेले ते पहिले मुख्यमंत्री आहेत. पर्रीकर आणि नंदन निलेकणी हे  आयआयटीतील वर्गमित्र आहेत.

ते १९९४,१९९९,२००२,२००७ आणि २०१२च्या विधानसभा निवडणुकांमध्ये पणजी विधानसभा मतदारसंघातून गोवा विधानसभेवर निवडून गेले.

पर्रीकर गोव्याच्या मुख्यमंत्रिपदावर असतानाच पंतप्रधान नरेंद्र मोदी ह्यांनी पर्रीकरांना केंद्रीय मंत्रीमंडळामध्ये सामील होण्याचे आमंत्रण दिले. त्यानुसार पर्रीकरांनी गोव्याच्या मुख्यमंत्रीपदाचा राजीनामा दिला व ९ नोव्हेंबर २०१४ रोजी केंद्रीय कॅबिनेट मंत्रिपदाची शपथ घेतली होती.

## मृत्यू 
मनोहर पर्रीकर १७ मार्च २०१९ रोजी निधन पावले.

## चरित्र
मनोहर पर्रीकर यांचे 'मनोहर कथा' नावाचे चरित्र मंगला खाडिलकर यांनी लिहिले आहे.

## पर्रीकरांसंबंधी पुस्तके
* गोवा राजकारण आणि पर्रीकर (सद्गुरू पाटील)

## बाह्य दुवे
*विस्तृत माहिती
## संदर्भ
वर्ग:गोव्याचे मुख्यमंत्री
वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
वर्ग:भारतीय संरक्षणमंत्री
वर्ग:इ.स. १९५५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१९ मधील मृत्यू
भवानी नदी

**भवानी नदी** ही तमिळनाडू राज्यमधील सर्वात लांब नदी आहे. भवानी ही कावेरी नदीची उपनदी आहे

वर्ग:भारतातील नद्या
वर्ग:तमिळनाडूमधील नद्या