open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
प्रमिला दंडवते

**प्रमिलाताई दंडवते** (ऑगस्ट २७, इ.स. १९२८- जानेवारी १, इ.स. २००२) या महाराष्ट्रातील ज्येष्ठ समाजवादी नेत्या होत्या. त्या इ.स. १९८०च्या लोकसभा निवडणुकीत महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर मध्य मुंबई लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेल्या.
* ज्येष्ठ समाजवादी नेते आणि माजी केंद्रिय मंत्री प्रा.मधु दंडवते यांच्या त्या पत्नी होत्या.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:समाजवादी नेते
वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:उत्तर मध्य मुंबईचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९२८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००२ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
तापमापक

right|thumb|तापमापक
 हे उपकरण तापमान मोजण्यासाठी वापरतात.
कोणताही द्रव पदार्थ, त्याचे तापमान वाढले की प्रसरण पावतो व थंड होतांना आकुंचित होतो हे तत्त्व पारंपारिक तापमापक यंत्रात वापरले जाते.
तापमापकांत दोन महत्त्वाचे भाग असतात. तापमान संवेदक (उदा. पारा, अल्कोहोल) ज्याचे आकारमान उष्णतेने वाढते आणि मापन तालिका ज्याद्वारे प्रसारित आकारमान मोजता येते.
अद्ययावत तापमापकांत इलेक्ट्रॉनिक्सचा वापर केला जातो.  ( Heat Dependent Transistors + Electronic Display )
तापमापनाची एकके फॅरेनहाईट,सेल्सियस,सेंटीग्रेड, केल्विन इत्यादी आहेत.

वर्ग:रसायनशास्त्र प्रयोगशाळा
स्पिरीट दिवा

रसायनशास्त्र प्रयोगशाळेत वापरण्यात येणारा काचेचा व वात असलेला दिवा.

ह्या दिव्यात कोणत्याही अल्कोहोलचा (उदा: इथाईल अल्कोहोल / इथेनॉल) इंधन म्हणून वापर केला जातो. याने निर्धुर जळण होते व गरम करण्यात येणाऱ्या वस्तुवर काजळी जमा होत नाही.

वर्ग:रसायनशास्त्र प्रयोगशाळा
वेणू चितळे

**वेणू चितळे** (१९१२-१९९५) (लग्नानंतर: लीला गणेश खरे) या इंग्लिश भाषेतल्या पहिल्या महाराष्ट्रीय महिला कादंबरीकार होत्या. दुस‍ऱ्या महायुद्धाच्या वेळेस (१९४२-??) त्या बी.बी.सी.वर वृत्तनिवेदिका होत्या. मुल्कराज आनंद आणि जॉर्ज ऑर्वेल त्या काळी त्यांचे सहकारी होते.

## जीवन 
वेणू चितळ्यांचा जन्म कोल्हापूर जिल्ह्यातील शिरोळ गावी झाला.

## शिक्षण 
वेणूबाईंच्या लहानपणीच आई वारल्याने त्यांना शिक्षणासाठी पुण्याला पाठवण्यात आले. पुण्यात त्यांचे शिक्षण हुजूरपागेत झाले.

## साहित्य 
* *In Transit* (१९५०) वेणू चितळे ह्या नावाने प्रकाशित
* *In Cognito* वेणू ह्या नावाने प्रकाशित
* *बाबल्या*

## बाह्य दुवे 
लोकसत्ता.कॉम - पहिल्या महाराष्ट्रीय महिला इंग्रजी कादंबरीकार वेणू चितळे

## संदर्भ 
वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:मराठी व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९१२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९५ मधील मृत्यू
स्वामी रामदास

**स्वामी रामदास** (१८८४ - १९६३) हे केरळमधील (सारस्वत) संत, तत्त्वज्ञ, लेखक व आध्यात्मिक गुरू होते. 
पापा या नावानेही ते ओळखले जातात. तरुण वयातच सर्व-संगपरित्याग करून त्यांनी भारत-भ्रमण केले. भारतातील आपली यात्रा व वैश्विक प्रेमाच्या आपल्या संदेशाची प्रेरणादायक कहाणी त्यांनी विविध पुस्तकांतुन प्रस्तुत केली आहे. संपूर्ण भारत तसेच जगभर त्यांचे शिष्य व अनुयायी आहेत. अनेक मराठी संतांचा त्यांच्यावर मोठा प्रभाव होता व अनेक मराठी भजने त्यांच्या आश्रमात गायली जातात.   
त्यांची अनेक पुस्तके मराठीत भाषांतरित झालेली आहेत.

## जीवनपट
यांचा जन्म इ.स. १८८४त केरळ मधे हनुमान जयंतीच्या दिवशी झाला.  सौ.ललिता बाई व श्री. बालकृष्ण राव हे त्यांचे आई-वडील सारस्वत ब्राम्हण होते. त्यांचे नाव विठ्ठलराव ठेवण्यात आले. ते बालपणी अत्यंत खोडकर असून शालेय शिक्षणात त्यांना फारशी रुची नव्हती. परंतु वाचन मात्र त्यांना आवडायचे.

मुंबईतील व्हि.जे.टी.आय. महाविद्यालयातून वस्त्रोद्योगाची पदवीका घेऊन त्यांनी कापड गिरणीत नोकरी सुरू केली.  इ.स. १९०८ मधे त्यांचा रखमाबाई यांच्याबरोबर विवाह झाला. आर्थिक व कौटुंबिक अडचणींमधून आधारासाठी त्यांनी रामनामाचा जप सुरू केला. तदनंतर त्यांच्या वडिलांनी त्यांना १३ अक्षरी राम मंत्र ' श्री राम जय राम जय जय राम’ जपण्यास दिला. या मंत्रास ’ओम’ ने प्रारंभ केल्यास अधिक चांगला परिणाम होतो असे त्यांना अनुभवास आले.

लवकरच भौतिक सुखांपासुन विरक्ती घेऊन ते तीर्थयात्रा करण्यास निघाले. यात्रेदरम्यान त्यांनी ’रामदास’ हे नाव धारण केले व इतरांनी दिलेल्या दानावर आपला निर्वाह केला. (पैसे मात्र त्यांनी कधीही घेतले नाही). सगळे जग हे राम-रूप आहे व घडणारी प्रत्येक घटना रामाच्या इच्छेने घडते आहे असे ते मानत. त्याचबरोबर राममंत्राचा जप अहोरात्र सुरू असे.

इ.स. १९२२ साली त्यांची श्री. रमण महर्षि यांची भेट झाली व त्यांच्याकडुन अनुग्रह प्राप्त झाला. त्याचा परिणाम म्हणुन ते अरुणाचलावरील एका गुहेत २१ दिवसांच्या दी्र्घ एकांतवासात राहिले. गुहेतुन बाहेर आल्यानंतर ते ’सर्व काही रामच (ईश्वर) आहे , रामाशिवाय काहीही नाही’ या प्रचितीने भारून गेले  होते.  काही काळानंतर मंगळुर जवळ अशाच अतिंद्रीय अवस्थेत आपली व्यक्तिगत जाणीव पूर्णपणे पुसुन जाऊन, संपूर्ण अद्वैताचा अनुभव त्यांनी घेतला.

अनेक वर्षे भ्रमंती केल्यानंतर, १९३१ साली त्यांच्या भक्तांनी केरळमधील कन्हानगड येथे आनंदाश्रमाची स्थापना केली. स्थानिक लोकांच्या परिस्थितीत सुधारणा करण्याचे व्रत, पापांच्या सेवा व वैश्विक प्रेमाच्या तत्त्वांवर आजही सुरू आहे.

पापा रामदासांच्या प्रसिद्ध शिष्यांमध्ये माता कृष्णाबाई , स्वामी सत्चिदानंद , स्वामी मुद्रानंद व योगी रामसुरतकुमार यांचा समावेश आहे.

१९६३ साली त्यांनी देह ठेवला.

## बोधवचने
## संदर्भ
**The Essential Swami Ramdas*
World Wisdom, 2005
**Servant of God*
Motilal Banarsidass, India, 1999
**In the Vision of God vol 1*
Blue Dove Press, 1994
**In the Vision of God Vol. 2*
Blue Dove Press, 1995
## बाह्य दुवे 
* आनंदाश्रमाचे संके्तस्थळ
* Ashram
* Excerpts and Real Audio clips 
* इंग्रजी विकिपिडियावरील लेख

## संदर्भ
वर्ग:हिंदू संत
वर्ग:भारतीय तत्त्वज्ञ
वर्ग:मल्याळी व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १८८४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६३ मधील मृत्यू
बिजोया चक्रवर्ती

**बिजोया चक्रवर्ती** ( ऑक्टोबर ७, इ.स. १९३९) या भारतीय जनता पक्षाच्या नेत्या आहेत. त्या इ.स. १९९९ आणि इ.स. २००९च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये आसाम राज्यातील गुवाहाटी लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेल्या.त्यापूर्वी त्या इ.स. १९८६ ते इ.स. १९९२ दरम्यान आसाम गण परिषदेच्या उमेदवार म्हणून राज्यसभेच्या सदस्या होत्या.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
वर्ग:आसाम गण परिषद नेते
वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:गुवाहाटीचे खासदार
वर्ग:राज्यसभा सदस्य
वर्ग:इ.स. १९३९ मधील जन्म
वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
ललित मोहन सुक्लबैद्य

**ललित मोहन सुक्लबैद्य** (डिसेंबर १, इ.स. १९४२ - ) हे काँग्रेस पक्षाचे नेते आहेत. ते इ.स. २००४ आणि इ.स. २००९च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये आसाम राज्यातील करिमगंज लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:करीमगंजचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९४२ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इंदर सिंह नामधारी

**इंदर सिंह नामधारी** ( सप्टेंबर १०, इ.स. १९४२) हे जनता दल (संयुक्त) पक्षाचे माजी नेते आहेत. ते इ.स. १९९७ पर्यंत लालूप्रसाद यादव यांचे समर्थक होते पण त्यानंतर त्यांचे लालू यादव यांचे बरोबर मतभेद झाले. त्यानंतर ते इ.स. २००० ते इ.स. २००६ या काळात जनता दल (संयुक्त)चे उमेदवार म्हणून झारखंड विधानसभेचे अध्यक्ष होते. त्यांचे पक्षाच्या नेतृत्वा बरोबर मतभेद झाल्यामुळे त्यांनी इ.स. २००९च्या लोकसभा निवडणुकीत झारखंड राज्यातील चत्रा लोकसभा मतदारसंघातून अपक्ष उमेदवार म्हणून लढवली आणि ते लोकसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:जनता दलातील राजकारणी
वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:चत्राचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९४२ मधील जन्म
वर्ग:डाल्टनगंजचे आमदार
वर्ग:जनता दल (संयुक्त) नेते
वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पी.एम. सईद

**पी.एम. सईद** (मे १०, इ.स. १९४१ - डिसेंबर १०, इ.स. २००५ ) हे काँग्रेस पक्षाचे नेते होते. ते इ.स. १९६७, इ.स. १९७१, इ.स. १९७७, इ.स. १९८०, इ.स. १९८९, इ.स. १९९१, इ.स. १९९६, इ.स. १९९८ आणि इ.स. १९९९च्या लोकसभा निवडणुकींमध्ये लक्षद्विप लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले. ते १२ व्या आणि १३ व्या लोकसभेचे उपाध्यक्ष होते. तसेच मे इ.स. २००४ ते डिसेंबर इ.स. २००५ या काळात मनमोहन सिंह यांच्या मंत्रीमंडळात उर्जामंत्री होते.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय उर्जामंत्री
वर्ग:लोकसभेचे उपाध्यक्ष
वर्ग:४ थी लोकसभा सदस्य
वर्ग:५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:६ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:लक्षद्विपचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९४१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००५ मधील मृत्यू
माधवराव शिंदे

**माधवराव शिन्दे** (मार्च १०, इ.स. १९४५ - सप्टेम्बर ३०, इ.स. २००१ ) हे काँग्रेस पक्षाचे नेते होते. ते इ.स. १९७१, इ.स. १९७७, इ.स. १९८० आणि इ.स. १९९९च्या लोकसभा निवडणुकींमध्ये मध्य प्रदेश राज्यातील गुणा लोकसभा मतदारसंघातून तर इ.स. १९८४, इ.स. १९८९, इ.स. १९९१, इ.स. १९९६ आणि इ.स. १९९८च्या लोकसभा निवडणुकींमध्ये मध्य प्रदेश राज्यातील ग्वाल्हेर लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले. त्यांनी इ.स. १९८४च्या लोकसभा निवडणुकीत ग्वाल्हेर लोकसभा मतदारसंघात ज्येष्ठ भाजप नेते अटलबिहारी वाजपेयी यांचा पराभव केला. त्यानन्तर ते राजीव गान्धी यांच्या मन्त्रीमण्डळात रेल्वेमन्त्री होते. त्या काळात त्यांनी भारतीय रेल्वेच्या संगणकीकरणावर भर दिला. त्यानंतर ते पी.व्ही. नरसिंह राव यांच्या मन्त्रिमण्डळात नागरी विमान वाहतूक मन्त्री आणि मनुष्यबळ विकास मन्त्री होते. इ.स. १९९६ साली त्यांचे नाव जैन हवाला डायरी प्रकरणात गोवले गेल्यानन्तर त्यांनी मन्त्रीपदाचा राजीनामा दिला आणि काँग्रेसबाहेर पडून स्वतःचा मध्यप्रदेश विकास काँग्रेस हा प्रादेशिक पक्ष स्थापन केला आणि त्या पक्षाचे उमेदवार म्हणून ते इ.स. १९९६च्या लोकसभा निवडणुकीत लोकसभेवर निवडून गेले. पी.व्ही. नरसिंह राव यांनी काँग्रेस अध्यक्षपदाचा राजीनामा दिल्यानंतर ते काँग्रेसमध्ये परतले आणि त्यांनी आपला पक्ष काँग्रेसमध्ये विलीन केला. इ.स. १९९९च्या लोकसभा निवडणुकीनंतर ते काँग्रेस पक्षाच्या संसदीय दलाचे उपाध्यक्ष बनले. सप्टेम्बर ३०, इ.स. २००१ रोजी ते लखनौ येथे पक्षाच्या मेळाव्यात भाषण करायला दिल्लीहून विमानाने जात असताना त्यांचे विमान उत्तर प्रदेश राज्यात मैनपुरी जिल्ह्यात कोसळले आणि त्यात त्यांचा मृत्यू झाला.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:भारतीय रेल्वेमंत्री
वर्ग:भारतीय नागरी विमानवाहतूक मंत्री
वर्ग:भारतीय मनुष्यबळविकासमंत्री
वर्ग:५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:६ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:गुण्याचे खासदार
वर्ग:ग्वाल्हेरचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९४५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००१ मधील मृत्यू
वर्ग:भारतातील हवाई अपघातात मृत पावलेल्या व्यक्ती
वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती
वर्ग:भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळाचे अध्यक्ष
अशोक (निःसंदिग्धीकरण)

__DISAMBIG__

**अशोक** या शब्दाशी संबंधित खालील लेख उपलब्ध आहेत :

* अशोक - प्राचीण भारतातील मौर्य वंशाचा सम्राट.
* अशोक -  एक आयुर्वेदिक औषधी वनस्पती.
* अशोकचक्र 
* अशोकस्तंभ
यज्ञदत्त शर्मा

**यज्ञदत्त शर्मा** (ऑक्टोबर २१, इ.स. १९२२ - जुलै ४, इ.स. १९९६) हे भारतीय जनसंघ आणि भारतीय जनता पक्षाचे ज्येष्ठ नेते होते. ते इ.स. १९६७च्या लोकसभा निवडणुकीत पंजाब राज्यातील अमृतसर लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले. तसेच ते इ.स. १९७७च्या लोकसभा निवडणुकीत पंजाब राज्यातील गुरुदासपूर लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले. ते इ.स. १९७७ ते इ.स. १९८० या काळात जनता पक्षाचे नेते होते. तसेच इ.स. १९९० ते इ.स. १९९३ या काळात ते ओडिशा राज्याचे राज्यपाल होते.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
वर्ग:जनता पक्षाचे राजकारणी
वर्ग:४ थी लोकसभा सदस्य
वर्ग:६ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:अमृतसरचे खासदार
वर्ग:गुरदासपूरचे खासदार
वर्ग:ओडिशाचे राज्यपाल
वर्ग:इ.स. १९२२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९६ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:जनसंघ नेते
चितळे

**चितळे** हे मराठी आडनाव आहे.

## प्रसिद्ध व्यक्ती 
* अश्विन चितळे - मराठी अभिनेता.
* वेणू चितळे - महाराष्ट्रीय इंग्लिश लेखिका.

## काल्पनिक व्यक्तिरेखा 
* चितळे मास्तर - पु.ल. देशपांडेलिखित काल्पनिक व्यक्तिरेखा.
* खूप विनोदी आहे.

वर्ग:मराठी आडनावे
वैगई नदी

**वैगई नदी** (तमिळ: வைகை) तमिळनाडूतील एक प्रमुख नदी आहे.

तमिळनाडू आणि केरळ राज्यांच्या सीमेवर वरुसनाडू टेकड्यांमध्ये उगम पावून ही नदी आधी ईशान्येस व नंतर आग्नेयेस वाहत पाल्कच्या सामुद्रधुनीत समुद्राला मिळते.

मदुरै शहर या नदीवर वसलेले आहे.

वर्ग:तमिळनाडूमधील नद्या
मुल्कराज आनंद

**मुल्कराज आनंद** (डिसेंबर १२, १९०५ - सप्टेंबर २८, २००४) हे भारतीय इंग्लिश लेखक होते.

वर्ग:भारतीय व्यक्ती
वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:इ.स. १९०५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००४ मधील मृत्यू
वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते
वर्ग:साहित्य अकादमी फेलोशिप विजेते
सेन नदी

**सेन नदी** तथा **ला सेन**  ) ही फ्रान्समधून वाहणारी प्रमुख नदी आहे. उत्तर फ्रांसमध्ये ७७७ किमी लांबीच्या या नदीच्या काठावर पॅरिस शहर वसलेले आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:फ्रान्समधील नद्या
गोगावले

**गोगावले** हे मराठी आडनाव आहे.

## प्रसिद्ध व्यक्ती 
* अजय अतुल - मराठी संगीतकार.
* अजय अतुल - मराठी संगीतकार.

वर्ग:मराठी आडनावे
पी. चिदंबरम

**पलनीअप्पन चिदम्बरम** (तामिळ: பழனியப்பன் சிதம்பரம்) ( सप्टेम्बर १६, इ.स. १९४५) माजी केंद्रीय अर्थमंत्री.

## शिक्षण
चिदम्बरम यांनी त्यांचे शालेय शिक्षण चेन्नई येथील मद्रास क्रिस्चियन कॉलेज हायर सेकण्डरी स्कूल मधून पूर्ण केले. त्यांनी चेन्नई मधील प्रेसिडेन्सी कॉलेज मधून संख्याशास्त्रात पदवी सम्पादन केली आणि त्यानन्तर चेन्नईतीलच मद्रास लॉ कॉलेज मधून ते विधी या विषयात पदवीधर झाले. अमेरिकेतील हावर्ड बीझनेस स्कूल मधून त्यांनी एम.बी.ए ही पदव्युत्तर पदवी सम्पादन केली.

## राजकिय कारकीर्द
चिदम्बरम इ.स. १९८४, इ.स. १९८९, इ.स. १९९१, इ.स. १९९६, इ.स. १९९८, इ.स. २००४ आणि इ.स. २००९च्या लोकसभा निवडणुकीत तामिळनाडू राज्यातील शिवगंगा लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले. ते इ.स. १९८४, इ.स. १९८९, इ.स. १९९१, इ.स. २००४ आणि इ.स. २००९च्या निवडणुकीत काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून तर इ.स. १९९६ आणि इ.स. १९९८च्या निवडणुकीत तामिळ मनिला काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून लोकसभेवर निवडून गेले.

ते राजीव गान्धींच्या मन्त्रीमण्डळात उपमन्त्री आणि राज्यमन्त्री होते. इ.स. १९९१ मध्ये पी.व्ही. नरसिंह राव यांच्या मन्त्रीमण्डळात ते वाणिज्यमन्त्री झाले. त्यांनी वाणिज्यमन्त्रीपदाच्या कारकिर्दीत भारताच्या आयात-निर्यात धोरणात महत्त्वाचे बदल केले. भारताचे नवे आर्थिक धोरण बनविण्यात नरसिंह राव आणि अर्थमन्त्री मनमोहन सिंह यांच्याबरोबरच चिदम्बरम यांचाही वाटा महत्त्वाचा आहे.

चिदम्बरम इ.स. १९९६ ते इ.स. १९९८ दरम्यान देवेगौडा आणि गुजराल सरकारमध्ये अर्थमन्त्री होते. त्यांनी इ.स. १९९७-इ.स. १९९८ साठीचा मांडलेला अर्थसंकल्प ’आदर्श अर्थसंकल्प’ म्हणून मानला जातो. इ.स. १९९८ ते इ.स. २००४ अशी सहा वर्षे सरकारबाहेर राहिल्यानंतर चिदम्बरम मनमोहन सिंह यांच्या मन्त्रीमण्डळात मे इ.स. २००४ मध्ये परत अर्थमन्त्री झाले. ते त्या पदावर नोव्हेम्बर ३०, इ.स. २००८ पर्यंत होते. नोव्हेम्बर २६, इ.स. २००८ रोजी मुम्बईवर दहशतवाद्यांनी केलेल्या भीषण हल्ल्यानन्तर गृहमन्त्री शिवराज पाटील यांनी राजीनामा दिला आणि भारताचे नवे गृहमन्त्री म्हणून त्यांच्या जागी चिदम्बरम यांची नियुक्ती झाली. तेव्हापासून चिदम्बरम गृहमन्त्री पदावरच आहेत.

## संदर्भ

१.  इंडिया अनबाऊंड  हे गुरचरण दास यांचे पुस्तक 
२.  इंग्रजी विकिपीडीयावरील लेख 

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय गृहमंत्री
वर्ग:भारतीय अर्थमंत्री
वर्ग:भारतीय वाणिज्यमंत्री
वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:शिवगंगाचे खासदार
वर्ग:हावर्ड बिझनेस स्कूलचे माजी विद्यार्थी
वर्ग:इ.स. १९४५ मधील जन्म
लाड (आडनाव)

**लाड** हे मराठी आडनाव आहे.

## प्रसिद्ध व्यक्ती 
* कविता लाड - मराठी अभिनेत्री
* जी.डी. लाड - मराठी स्वातंत्र्यसैनिक
* रामकृष्ण विठ्ठल लाड ऊर्फ *भाऊ दाजी लाड* - मराठी डॉक्टर, इतिहाससंशोधक, सामाजिक कार्यकर्ते.

वर्ग:मराठी आडनावे
गोडसे

**गोडसे** हे मराठी आडनाव आहे.

## प्रसिद्ध व्यक्ती 
* नथुराम गोडसे - महात्मा गांधींचा मारेकरी.
* मुग्धा गोडसे - मराठी मॉडेल, हिंदी चित्रपटांमधील अभिनेत्री.
* विष्णूभटजी गोडसे - मराठी लेखक.

वर्ग:मराठी आडनावे
 विजय गोडसे  एक धाडसी पोलीस आधिकारी
अटूर गोपालकृष्णन

thumb|right|अटूर गोपालकृष्णन
**मौटात्तू "अटूर" गोपालकृष्णन उन्नीदन्**  (मल्याळम : അടൂര്‍ ഗോപാലകൃഷ്ണന്‍ )( जुलै ९, १९४१, त्रावणकोर, केरळ)हे मल्याळी दिग्दर्शक, कथालेखक, पटकथालेखक आणि चित्रपट निर्माते आहेत. ते राष्ट्रीय पारितोषिकाचे ९ वेळा विजेते ठरले असून भारतातील चित्रपटक्षेत्रातील सर्वांत मानाच्या दादासाहेब फाळके पुरस्काराने त्यांना २००४ साली गौरवण्यात आले आहे. ते पुण्यातील प्रसिद्ध भारतीय फिल्म आणि टेलीव्हि़जन संस्थेचे पदवीधर आहेत.  

वर्ग:मल्याळम भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक
वर्ग:इ.स. १९४१ मधील जन्म
वडगाव (कापशी)

**वडगाव(कापशी)** हे महाराष्ट्रातील सातारा जिल्ह्यातील एक गाव आहे. हे गाव फलटण-सातारा रस्त्यावरील बिबी गावाजवळ १० कि.मी. अंतरावर आहे. या गावाशेजारी बिबी, कापशी, मलवडी, खडकी ही गावे आहेत. या गावाचे प्रशासन ग्रामपंचायत सांभाळते. या गावाची लोकसंख्या अंदाजे २००० आहे. गावात जिरायती शेती चालते.

वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
मिल्टन फ्रीडमन

**मिल्टन फ्रीडमन** (इंग्लिश: *Milton Friedman* ;) (३१ जुलै, इ.स. १९१२:ब्रूकलिन, न्यू यॉर्क शहर, अमेरिका - १६ नोव्हेंबर, इ.स. २००६:सान फ्रान्सिस्को, कॅलिफोर्निया, अमेरिका) हा अमेरिकी अर्थशास्त्रज्ञ, सांख्यिकी-तज्ज्ञ, लेखक व प्राध्यापक होता. तो शिकागो विद्यापीठात तीन दशकांहून अधिक काळ अर्थशास्त्र शिकवीत होता. त्याला इ.स. १९७६ साली अर्थशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक देऊन गौरवण्यात आले. त्यानी अनेक पुस्तके लिहिली आहेत.

## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे 
* 
* 
* 

वर्ग:अर्थशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते
वर्ग:अर्थशास्त्रविषयक लेखक
वर्ग:अमेरिकन अर्थशास्त्रज्ञ
वर्ग:ज्यू व्यक्ती
वर्ग:प्रेसिडेन्शियल मेडल ऑफ फ्रीडम विजेते
कोर्बा (निःसंदिग्धीकरण)

**कोर्बा** या शब्दाशी संबंधित खालील लेख उपलब्ध आहेत :
* कोर्बा - अंतर्संगणक विविधभाषीय संदेश देवाणघेवाण प्रमाण.
* कोर्बा, छत्तीसगढ - भारताच्या छत्तीसगढ राज्यातील एक शहर.
* कोर्बा जिल्हा - भारताच्या छत्तीसगढ राज्यातील एक जिल्हा.

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
कोर्बा

**कॉमन ऑब्जेक्ट रिक्वेस्ट ब्रोकर आर्किटेक्चर** किंवा **कोर्बा** (इंग्लिश:Corba) हे दोन संगणकांना वेगवेगळ्या भाषा वापरूनही एकमेकांशी माहिती व संदेशाची देवाणघेवाण करण्यासाठीचे प्रमाण आहे.

हे प्रमाण ऑब्जेक्ट मॅनेजमेंट ग्रुप (ओ.एम.जी.) या संस्थेने व्याख्यित केलेले आहे.

वर्ग:संगणकशास्त्र
निंभोरे

**निंभोरे** हे महाराष्ट्राच्या सातारा जिल्ह्यातील एक गाव आहे. हे गाव तरडगाव व फलटण यांदरम्यान आहे. गावातील प्रशासन ग्रामपंचायत सांभाळते.

वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
नारायण वामन टिळक

**नारायण वामन टिळक** (जन्म - ६ डिसेंबर, इ.स. १८६१ - ९ मे, इ.स. १९१९) हे मराठी लेखक होते.

## बालपण
**नारायण वामन टिळक** उर्फ रेव्हरंड टिळक यांचा जन्म रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील करजगाव येथे दि. ६ डिसेंबर, इ.स. १८६१ रोजी चित्पावन ब्राह्मण कुटुंबात झाला. त्यांच्या जन्माची वेळ, तिथी वगैरे पाहून वडील वामनराव यांना हा मुलगा अपशकुनी वाटला आणि त्यांनी तसे बोलूनही दाखविले. त्यामुळे वडिलांनी कायमच तुच्छतेची वागणूक दिल्याने ना.वा. टिळकांना या प्रकारास हिंदू विचारच कारणीभूत असल्याची समजूत झाली. मुळात ना.वा. टिळक अतिशय हुशार, एकपाठी व तीक्ष्ण बुद्धीचे होते. ते मराठी, संस्कृत, हिंदी आणि इंग्लिश या भाषांचे जाणकार होते. त्यांचा फलज्योतिष, आयुर्वेद या विषयांचाही अभ्यास होता. ते शीघ्रकवी होते.

## जीवन
वयाच्या १५ व्या वर्षी टिळकांचा विवाह मनकर्णिका नारायण गोखले यांच्याशी झाला. (लग्नानंतर त्यांचे नाव लक्ष्मीबाई नारायण टिळक असे झाले. लक्ष्मीबाई आपल्या *स्मृतिचित्रे* या आत्मचरित्रासाठी प्रसिद्ध आहेत). टिळकांनी आयुष्यभरात अनेक ठिकाणी वास्तव्य केले, ठिकठिकाणी शाळा काढल्या. पण एका गावी कायमचा मुक्काम केला नाही. नागपूर येथे श्रीमंत अप्पासाहेब बुटी यांच्या आश्रयाने राहत असतांना त्यांच्या मासिकासाठी संपादक म्हणूनही टिळकांनी काम केले. एकदा रेल्वेने प्रवास करीत असतांना एका ख्रिस्ती माणसाने टिळकांना बायबल वाचायला दिले. गाडीत वेळ जावा या उद्देशाने टिळकांनी तो ग्रंथ वाचला. बायबल वाचून टिळक फारच प्रभावित झाले. दि. १० फेब्रुवारी इ.स. १८९५ या दिवशी टिळकांनी ख्रिस्ती धर्म स्वीकारला. 

इ.स. १८९५ पासून त्यांच्या मृत्यूपर्यंत २४ वर्षे टिळकांनी ख्रिश्चन धर्मप्रसारक म्हणून काम केले. या काळात त्यांनी १००हून अधिक भक्तिगीते, ओव्या व अभंगांची रचना केली. त्यांनी एकूण २,१००हून अधिक कविता रचल्या आणि *ख्रिस्तायन* नावाचे महाकाव्यही लिहिले. ते उत्तम वक्ता होते ते ख्रिश्चन धर्मावर कीर्तने करीत. दि. ९ मे इ.स. १९१९ रोजी टिळकांचे निधन झाले.   

## रेव्ह. ना.वा. टिळकांचे लेखन
* दशावतारी नाटकांसाठी काही आख्याने आणि पदे 
* सं. गोदुःख विमोचन (हे मराठीतले आद्य पथनाट्य)
* शीलं परं भूषणम्‌ (विद्यार्थ्यांसाठी लिहिलेले नाटक)
* स्व-राज्य हे खरे स्वराज्य 
* स्वराज्य आणि स्त्रिया (ख्रिस्ती मुलींसाठी लिहिलेली नाटुकली)
* ख्रिस्तायन (महाकाव्य)

## सन्मान
रेव्ह. टिळक हे मुंबईत १९१५ भरलेल्या ११व्या मराठी नाट्य संमेलनाचे अध्यक्ष होते.

इ.स. १८६१ मधील जन्म|इ.स. १९१९ मधील मृत्यु
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:मराठी कवी
वर्ग:इ.स. १८६१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९१९ मधील मृत्यू
वर्ग:अखिल भारतीय मराठी नाट्य संमेलनांचे अध्यक्ष
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
माठ (निःसंदिग्धीकरण)

**माठ** या शब्दाशी संबंधित खालील लेख उपलब्ध आहेत :
* माठ (भाजी) - माठ नावाची एक पालेभाजी.
* माठ - पाण्याच्या साठवणुकीसाठी वापरले जाणारे एका प्रकाराचे मातीचे भांडे.

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
संजय राऊत

**संजय राऊत** (१५ नोव्हेंबर, १९६१ - ) हे मराठी राजकारणी, पत्रकार आहेत. ते राज्यसभेतील महाराष्ट्राचे प्रतिनिधित्व करणारे शिवसेनेचे खासदार आहेत.
ते सामना या मराठी वृत्तपत्राचे कार्यकारी संपादक आहेत. संजय राऊत यांनी २०१९ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या शिवसेनेचे संस्थापक बाळ ठाकरे यांच्यावरील जीवनपट ठाकरे चे कथा लेखन देखील केले आहे.

इवलेसे

## भूषवलेली पदे 
; संसदीय समितीची नेमणूक

* १३ सप्टेंबर २०२१ नंतर: सदस्य, सल्लागार समिती, परराष्ट्र व्यवहार समिती.

## संदर्भ 
वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी
वर्ग:मराठी पत्रकार
वर्ग:शिवसेनेतील राजकारणी
वर्ग:इ.स. १९६१ मधील जन्म
वर्ग:शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) पक्षातील राजकारणी
वर्ग:राज्यसभा सदस्य
बिचवा

**बिचवा** एक चाकू सारखे शस्त्र आहे. खुपसल्यावर प्रतिस्पर्ध्याच्या शरीराचे जास्तीतजास्त नुकसान व्हावे म्हणुन यास वळणदार आकार देण्यात येत असे. त्याने जखमेची लांबी वाढण्यास मदत होई. हे एक दुधारी शस्त्र आहे. शस्त्रांमध्येसर्वात लहान शस्त्र म्हणून बिचवा हे शस्त्र आहे. हे सहजरित्या लपवून ठेवू शकतो.

## हे ही पहा
* कट्यार
* वाघनखे
* गुप्ती
* अंकुश
* खंजीर
* जंबिया

वर्ग:पात्याची शस्त्रे
रामनारायण रुईया महाविद्यालय

**रामनारायण रुईया महाविद्यालय** हे महाराष्ट्रातील मुंबई शहरातील एक नामवंत महाविद्यालय आहे. मुंबईतील माटुंगा उपनगरात हे महाविद्यालय आहे. या महाविद्यालयाची स्थापना जून, १९३७ साली झाली. हे महाविद्यालय मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न आहे.

## बाह्य दुवे 
* रामनारायण रुईया महाविद्यालयाचे अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:मुंबईमधील शैक्षणिक संस्था
अपवर्तन

[thumb|right|200px|[स्नेल यांचा नियम : भिन्न अपवर्तनांक असलेल्या दोन माध्यमांच्या सीमापृष्ठाशी घडलेले अपवर्तन, ज्यात n2 > n1. दुसऱ्या माध्यमात स्थितिवेग (Phase velocity) कमी असल्याने (v2 2* हा अपवर्तन कोन *θ1* आयात कोनापेक्षा लहान असतो; त्यामुळे अधिक अपवर्तनांकाच्या माध्यमातील किरण लंबाच्या अधिक जवळ असतो.]]
**अपवर्तन** किंवा **प्रणमन ** (इंग्लिश : *Refraction*) या नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या घटनेत तरंगाच्या गतीतील बदलामुळे तरंगाची दिशा बदलते. सहसा असे वर्तन तरंग एका माध्यमातून दुसऱ्या माध्यमात शिरत असताना घडते, कारण दोन भिन्न गुणधर्मांच्या माध्यमांमधून जाताना तरंगाची गतीही भिन्न असते. अपवर्तनाचे शास्त्रीय विवरण स्नेल यांच्या नियमानुसार केले जाते; ज्यानुसार *θ1* हा आयात कोन *θ2* या अपवर्तन कोनाशी या सूत्राने बद्ध असतो : \frac{\sin\theta_1}{\sin\theta_2} = \frac{v_1}{v_2} = \frac{n_2}{n_1}

यात *v1* व *v2* हे संबंधित माध्यमांतील तरंगाचे वेग आहेत आणि *n1* व *n2* हे अपवर्तनांक आहेत.

अल्ट=तरंगांच्या अपवर्तनाचे ॲनिमेशन|इवलेसे|प्रकाशाचे प्रतल तरंग १ एवढा अपवर्तनांक असणाऱ्या माध्यमातून १.५ अपवर्तनांक असणाऱ्या माध्यमात जाताना ५६ अंशांच्या कोनातून कसे अपवर्तित होतात याचे  चेतनाचित्रण

वर्ग:भौतिकशास्त्रामधील मूलभूत संकल्पना
वर्ग:प्रकाशविज्ञान
माठ

**माठ** पाणी भरण्याच्या मातीच्या भांड्याला म्हणतात. माठाचा उपयोग उन्हाळा ऋतूमध्ये होतो, कारण माठात पाणी थंड राहते.
या बदलात अजून थोडा तग धरून आहे, तो म्हणजे पाण्याचा माठ. माठाला काहीजण ‘रांजण’ असेही म्हणतात. माठ घेताना बोट दुमडून वाजवून बघावा लागतो, तो ठणठणीत वाजला की समजावे तो पक्का भाजला आहे. मग तो जास्त पाझरत नाही. माठ पाझरणं हे पाणी गार होण्यास मदतच करते, पण ते प्रमाणात हवे.
## स्वरूप 
माठ हे शक्यतो मातीचे असतात. माठचा डेरेदार आकार असतो. माठाचा रंग लाल व काळा असतो. माठ हा तीन पायांच्या लोखंडी तिवई ठेवतात.
पाणी घेण्यासाठी  ओगराळे  असते. ताटली त्याचावर झाकण ठेवतात.आता नळकांडे असलेले माठ असतात.पाणी थंड होण्यामागे पाझरलेल्या पाण्याचे बाष्पीभवन होणे हेच शास्त्रीय कारण आहे. 

### सुगडे 
लहान मडक्याला सुगडे असे म्हणतात, त्याचा वापर बहुतांश वेळा विधींमध्ये केला जातो.

## वापर 
पाणीपुरीवाले, कुलफीवाले माठाचा योग्य उपयोग करतात. रमझान किंवा ईद सणात मुसलमान समाज रस्त्याच्या कडेला बाकडे ठेवून ते मखरासारखे फुलांनी सजवतात व त्यात दोन माठ ठेवून थंड पाणी पिण्याची व्यवस्था करतात.

## फायदे
माठ हा स्वच्छतेच्या दृष्टीने सर्वात चांगला असते . तो इतर धातूंच्या भांडय़ाप्रमाणे कळकट नाही, रापत नाही किंवा ठेवला तर त्याला गंजही चढत नाही.

## तोटे
काचेच्या भांडय़ाप्रमाणे जपून वापरावा लागतो

## संदर्भ
वर्ग:कुंभारकाम
लघुतरंग

300px|thumb|right|ऍनालॉग लघुतरंग रेडिओ
**लघुतरंग** (इंग्लिश : *Shortwave*)(लघुरूप-SW) म्हणजे रेडिओ प्रसारणासाठी वापरला जाणारा संवह वर्णपटापैकी ३,००० - ३०,००० kHz (३ - ३० MHz) या उच्च कंप्रतेच्या पट्ट्यातील तरंग होय. लघु तरंगलांबी उच्च कंप्रतेशी संबंधित असल्यामुळे, संवह-वर्णपटातील या वरच्या कंप्रतेच्या तरंगांची लांबी अगोदरच्या जुन्या रेडिओ दळणवळणातल्या मोठ्या लांबीच्या तरंगांपेक्षा आखूड असते. त्यामुळे या तरंगांना *लघुतरंग* असे नाव पडले. दीर्घ तरंगलांबीच्या रेडिओ प्रसारणाचे उदाहरण म्हणजे एएम प्रसारणासाठी वापरला जाणारा मध्यम तरंग पट्टा (१ MHz = ३०० मीटर तरंगांभोवतीचा).

वर्ग:भौतिकशास्त्र
वर्ग:तरंग
वर्णपट

[thumb|right|180px|[इंद्रधनुष्य|इंद्रधनुष्यात दिसणारा *वर्णपट*]]
**वर्णपट** (इंग्लिश : *Spectrum*) ही विद्युतचुंबकीय प्रारणाचे अपस्करण घडल्यामुळे निर्माण होणारी कंप्रतांची अथवा तरंगलांब्यांची संगतवार मांडणी असते.

वर्ग:भौतिकशास्त्रामधील मूलभूत संकल्पना
वर्ग:वैज्ञानिक परिभाषा
परावर्तन

[thumb|right|200px|θi = θr[परावर्तन नियम दर्शवणारी आकृती]]
**परावर्तन** (इंग्लिश : *Reflection*) म्हणजे दोन माध्यमांच्या सीमेवरील पृष्ठाशी तरंगमुखाच्या दिशेत घडलेला बदल, ज्यात एका माध्यमातून आलेले तरंगमुख त्या पृष्ठावरून त्याच माध्यमात, परंतु वेगळ्या दिशेत, माघारी फिरते. परिचित उदाहरणे म्हणजे प्रकाश, ध्वनी व पाण्यावरील तरंग इत्यादींचे परावर्तन. परावर्तन नियमाप्रमाणे आयात तरंगाचा पृष्ठाशी असलेला कोन, म्हणजेच आयात कोन, परावर्तित तरंगाने पृष्ठाशी केलेल्या कोनाशी, म्हणजेच परावर्तन कोनाशी समान असतो.

वर्ग:भौतिकशास्त्रामधील मूलभूत संकल्पना
वर्ग:प्रकाशविज्ञान
खंडा

thumb|right|250px|राजपूत बनावटीचा खंडा
**खंडा**, अर्थात **खड्ग**, हे भारतीय उपखंडातील हे दुधारी, सरळसोट पात्याचे शस्त्र आहे. ऐतिहासिक काळापासून प्रचलित असलेले हे शस्त्र अनेक ऐतिहासिक भारतीय राज्या-साम्राज्यांनी, तसेच आधुनिक इतिहासकाळातील राजपूत, मराठे, जाट, शीख इत्यादी लढाऊ जमातींनी सातत्याने वापरले आहे.

याचे पाते रुंद असून शस्त्राच्या मुठीपासून टोकाकडे पाते काहीसे रुंदावत जाते. पात्याचे टोक अग्राकडे एकदम वळून संपते. याच्या मुठीच्या बुडापासून एक मोठा काटा पात्याच्या विरुद्ध दिशेने फुटतो. जगभरात अन्यत्र आढळणारी सरळ पात्याची खड्गे प्रामुख्याने अग्राद्वारे भोसकण्यासाठी वापरतात; मात्र खंड्याचा मुख्यत्वेकरून वापर पात्याच्या धारदार कडांनी लक्ष्यास खांडण्यासाठी केला जातो.

प्राचीन किंवा ऐतिहासिक कथानकांवर आधारिक नाटका-खेळांमध्ये खंडा व तत्सदृश सरळ पात्याची खड्गे गतकाळाचे चित्र उभे करण्यासाठी आजही दाखवली जातात. महाराष्ट्रात खंडोबाच्या व साधारणपणे भारतभरात कालीच्या मूर्ती हातात खंडा घेऊन उभ्या असलेल्या दिसतात. शंकराचे शस्त्र म्हणून राजपुतांमध्ये खंड्यास वंद्य मानले जाते. 

वर्ग:पात्याची शस्त्रे
बर्ची

**बर्ची** हे एक भाल्यासारखे मात्र लाकडी मूठ असणारे शस्त्र आहे. तिचा उपयोग १६व्या व १७व्या शतकात पेशवेकालीन सैन्यामध्ये केला जात असे.

वर्ग:शस्त्रे
वाघनख

thumb|right|250px|वाघनख
**वाघनख** (मराठी नामभेद: **वाघनखे**, **वाघनख्या**) हे मध्ययुगीन भारतीय उपखंडातले मुठीत धरण्याजोगे शस्त्र आहे. याला वाघाच्या पंज्यावरील नखांप्रमाणे पोलादाची तीक्ष्ण नखे असतात व मूठ वळल्यावर ती पंजात लपवता येतात. हे ह्त्यार हातामधे धारण करून मूठ बंद केल्यावर बोटात दोन अंगठया (तर्जनी-करंगळी घालण्यासारखे दोन अंगठ्या/गोल) घातल्याप्रमाणे दिसते. त्या अंगठया आतील बाजूने एका धातूपट्टीने जोडलेल्या असून त्यावर तीक्ष्ण नखे लावलेली असतात. यांचा उपयोग लक्ष्यावर गुप्तपणे हल्ला चढवण्यासाठी प्रामुख्याने केला जाई.

## ऐतिहासिक संदर्भ 
thumb|left|150px|अफझलखानावर बिचव्याचा हल्ला चढवताना शिवाजीमहाराज
वाघनखांचा वापर १० नोव्हेंबर, इ.स. १६५९ रोजी मराठा साम्राज्याचे संस्थापक शिवाजीमहाराज यांनी आदिलशाही सेनानी अफजल खान यास जावळीच्या युद्धात ठार मारण्यासाठी केला होता, असे म्हणले जाते.

## चित्रदालन 

चित्र:Baghnakh.jpg|वाघनखांच्या संरचनेचे निरनिराळे नमुने

## हे ही पहा
* कट्यार
* वाघनखे

वर्ग:शस्त्रे
ढाल

**ढाल** हे धारदार शस्त्रांचा अंगावर झालेला वार झेलता यावा, शरीरास जखम होउ नये म्हणुन  पुरातनकाली आमनेसामनेच्या लढाईत वापरण्यात येत असणारे एक बचावात्मक साधन आहे.हे चामड्यापासून,लाकडापासुन वा धातुपासुन बनविलेले असते.याचा आकार सहसा बहिर्वक्र गोल असतो.यास मागील बाजूने पकडण्यासाठी सोय केलेली असते.उजव्या हातात तलवार किंवा भाला व डाव्या हातात ढाल धरून पूर्वी लढाया लढल्या जात असत.

वर्ग:प्रकारानुसार सैन्य सामग्री
चूडाकर्म

**चूडाकर्म** हा हिंदू धर्मातील सोळा संस्कारांपैकी अकरावा संस्कार आहे. यास *मुंडनसंस्कार* असेही म्हणले जाते. मुलाच्या वयाच्या पहिल्या किंवा तिसऱ्या किंवा पाचव्या वर्षी हा संस्कार करण्याचा संकेत आहे. या संस्कारामागे शुचिता आणि बौद्धिक विकास ही संकल्पना आहे. या संस्कारामुळे जन्माच्या वेळी उगवलेले डोक्यावरील अपवित्र केस काढून टाकले जातात. नऊ महिने आईच्या गर्भात राहिल्याने जन्मतः उगवलेले केस दूषित मानले जातात. चूड़ाकर्म संस्कारामुळे हे दोष दूर होतात. वैदिक मंत्रोच्चारांसोबत हा संस्कार संपन्न होतो.

## चूडाकर्म, शेंडी ठेवणे 
### व्याख्या 
‘चूडा’ म्हणजे शेंडी. डोक्यावर शेंडीच्या चक्राच्या ठिकाणी सहस्रारचक्र असते. तिथे शेंडी ठेवून बाकीचे केस काढणे, याला ‘चौलकर्म’ किंवा ‘चूडाकर्म’ असे म्हणतात. उपनयन आणि प्रत्येक विधीमध्ये शेंडीला महत्त्व आहे.’
– प.पू. पांडे महाराज, सनातन आश्रम, देवद, पनवेल. 
### उद्देश 
अ. आयुष्य, बल आणि तेज यांची वृद्धी व्हावी; म्हणून चौलकर्म (शेंडी ठेवणे) हा संस्कार करतात. शेंडीमुळे विश्वातील सत्त्वलहरी ब्रह्मरंध्रातून आत येण्यास साहाय्य मिळते. दूरदर्शनचा ॲंटेना जसे कार्य करते, तसे शेंडी कार्य करते.
आ. ‘शेंडीच्या ठिकाणी मेधा शक्ती जागृत झाली की, तिने तेथेच नित्य (कायम) रहावे (आमचा विवेक नेहमी जागृत रहावा) हा चौलकर्म करण्याचा उद्देश आहे. यावरूनच ‘खूण गाठ बांधणे’ आणि ‘शेंडीला गाठ मारणे’, असे म्हणले जाते.’
– प.पू. पांडे महाराज, सनातन आश्रम, देवद, पनवेल. (२१)
### मुहूर्त 
हा संस्कार तिसऱ्या, चौथ्या किंवा पाचव्या वर्षी (पाठभेद : पहिल्या, दुसऱ्या, तिसऱ्या किंवा पाचव्या वर्षी) शुभघटिका पाहून करण्याची वहिवाट आहे. सध्या बहुधा मुंजीच्या वेळी हा विधी करतात. 
### संकल्प 
‘बीज आणि गर्भ यांपासून उत्पन्न झालेल्या या बालकाच्या पातकांचा नाश होऊन बल, आयुष्य आणि ओज वृद्धींगत व्हावे, एतदर्थ श्री परमेश्वराच्या प्रीतीसाठी चौल नावाचा (शेंडी ठेवण्याचा) संस्कार करतो. त्यापूर्वी त्याचे अंगभूत श्री गणपतिपूजन, पुण्याहवाचन, मातृकापूजन आणि नांदीश्राद्ध करतो.’

## जावळ (जाऊळ, जायवळ, प्रथमकेशखंडन) 
शास्त्रानुसार मुलगा असल्यास ६, ८, १० इत्यादी सम मासात, तर मुलगी असल्यास १, ३, ५ इत्यादी विषम मासात जावळ काढावे. रूढीप्रमाणे बाळ एक वर्षाचे होते, त्या सुमारास त्याचे जावळ काढतात. त्या वेळी डोक्याच्या पुढच्या भागावर थोडेसे केस ठेवतात. थोडे केस ठेवण्याचे महत्त्व सूत्र ‘उद्देश’ यावरून लक्षात येईल. एक वर्षाच्या आत जावळ काढले पाहिजे, नाहीतर तीन वर्षे काढता येत नाही, अशी अनेकांची समजूत आहे; पण त्यास शास्त्राधार नाही. तीन वर्षांपर्यंत केव्हाही सममासात योग्य दिवस पाहून जावळ काढावे.

जावळ काढणे म्हणजे चौलकर्म नाही. (जावळ काढतांना शेंडी ठेवत नाहीत.)

वर्ग:सोळा संस्कार
अंकन

**अंकन** हा जपानचा २७वा सम्राट होता.त्याची नियुक्ती पारंपारिक पद्धतीने झाली होती.त्याच्या जन्म-मृत्युच्या निश्चित तारखा उपलब्ध नसल्या तरी,त्याने सन ५३१-५३५? या दरम्यान राज्य केले असे समजल्या जाते.

वर्ग:जपानी सम्राट
वर्ग:इ.स. ५३५ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पोप ग्रेगोरी आठवा

**पोप ग्रेगोरी आठवा** (इ.स. ११०० किंवा इ.स. ११०५ - डिसेंबर १७, इ.स. ११८७) हा ऑक्टोबर २५, ११८७ पासून मृत्यूपर्यंत पोपपदी होता.

याचे मूळ नाव *आल्बेर्तो दि मोरा* होते. आपल्या दोन महिल्यांच्या सत्ताकालात त्याने पवित्र रोमन साम्राज्याशी तह केला आणि तिसऱ्या क्रुसेडची तयारी केली

ग्रेगोरी ०८
वर्ग:इ.स. ११८७ मधील मृत्यू
ग्रेगोरी ०८
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मनुएल दि ऑलिव्हेरा गोमिझ दा कॉस्ता

**मनुएल दि ऑलिव्हेरा गोमिझ दा कॉस्ता** (१४ जानेवारी, १८६३ - १७ डिसेंबर, १९२९) हे एक पोर्तुगीझ लश्करी अधिकारी, राजकारणी आणि पोर्तुगालचे दहावे राष्ट्राध्यक्ष होते.

इवलेसे

वर्ग:पोर्तुगालचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:पोर्तुगालचे पंतप्रधान
वर्ग:इ.स. १८६३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९२९ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:रिकामी पाने
कट्यार

thumb|200px|राष्ट्रीय संग्रहालय, नवी दिल्ली येथील कलाकुसर केलेल्या मुठीची कट्यार
**कट्यार** हे मध्ययुगीन भारतीय उपखंडात प्रचलित असलेले पात्याचे शस्त्र होय. हिला 'एच' या रोमन अक्षराच्या (रोमन: 'H') आकारातली मूठ असते; जेणेकरून शस्त्रधारकाच्या मूठ आवळलेल्या बोटांवरून हिचे पाते सरळ फुटल्यासारखे दिसते. हिच्या संरचनेमुळे लक्ष्याला भोसकण्यासाठी हिचा वापर करता येतो. हे एक छोटे दुधारी शस्त्र आहे.
## संस्कृती
समारंभप्रसंगी गौरवचिन्ह म्हणूनही हिला महत्त्वाचे स्थान आहे. वर कट्यार धारण करतो आणि विवाह सोहळ्यात मानाने ती मिरवतो. सध्याच्या काळात विवाह सोहळ्यात हिचा वापर केला जातो.उत्तर भारतात जसे मोजड्या पळवतात तसे महाराष्ट्रात वधुचे भाऊ कट्यार पळवतात आणि त्या बदल्यात वराकडून पैसे वसूल करतात. लग्न जमतांना वधुपिता वराला कट्यार भेट देण्याची परंपरा आहे. विवाहप्रसंगी नवरदेवाने कट्यार बाळगायची असते. प्रत्येक लढाऊ वीराचे लग्न कट्यारीशी लागलेले असते असा हा संदेश आहे. तसेच शत्र वापरून तू माझ्या मुलीचे रक्षण कर असा संदेश यातून दिला जातो. तसेच पुर्वीच्या काळी मुलगी आपले कट्यार हे आत्मसंरक्षणाचे शस्त्र माहेरातून घेऊन सासरी येत असे. म्हणज सारे हिंदू कुटुंब हे शस्त्र सज्ज असत असे.
## तंत्र
लहान पाते आणि मजबूत पकड यामुळे एखादी ढाल फोडणे या शस्त्राने शक्य होत असे. कट्यार वापरून निर्णायक वार केले जाऊन शत्रूला ठार मारले जात असे. हातात असलेली कट्यार ठोसा मारावा तशी मारली जात असे. यामुळे शरीराची सर्व उर्जा कट्यारीमध्ये सामावली जाऊन प्रचंड ताकदीने ढाल ही फुटत असे. शक्य असल्यास वार करून जखमी करणे हे कार्य पण कट्यार करत असे. अर्थात हे शस्त्र हातघाईच्या लढाईच्या वेळी अत्यंत महत्त्वाचे होते. थंड डोक्याने नेमका वार करून मोक्याच्या क्षणी लढाई जिंकणे हे या शस्त्राने शक्य होत असे.
## चित्रण
ऐतिहासिक चित्रांमध्ये राजकुमार आणि सरदारांना कट्यार धारण केलेले चित्रित केले जात असे. कट्यार दाखवणे केवळ आत्म-बचावासाठी ही खबरदारी नव्हती तर समाजात उंचावलेले स्थान, आणि संपत्ती दाखवण्यासाठी कट्यार दाखवली जात असे. होते. कट्यार वापरून रजपूत राजे अगदी वाघाची ही शिकार करीत. एखाद्या शिकारीसाठी अशा प्रकारच्या छोट्या-अंतराच्या शस्त्राने वाघाला ठार मारणे हे शौर्य आणि युद्ध कौशल्य यांचे निश्चित चिन्ह मानले जाते. 
नस्तनपूर यथील श्री शनीमहाराज मंदिरातील मूर्ती चतुर्भुज असून हातात कट्यार धारण केलेली आहे.
## महत्त्व
कट्यार ही तूलनेने लहान असलयाने वागवणे सोपे होते. कायम सोबत ठेवता येते. मुठीच्या रचनेमुळे हातातून सुटणे अशक्य असते. त्यामुळे हे फार महत्त्वाचे शस्त्र होते. या खुबींमुळे या शस्त्राचा प्रसार व्हिएतनाम ते अफगाणिस्तान पर्यंत झालेला दिसून येतो. छत्रपती शिवाजी महाराजांचे आवडते शस्त्र कट्यार होते असे म्हणतात. त्यांच्या कमरेला शेल्यामध्ये कट्यार असायची. मराठा साम्राज्यातही सरदार आणि दरबारच्या मानी सरदारांनाच कट्यारीचा मान होता. कट्यार बाळगण्याचा मान असलेल्यांना कट्यारे असे ही म्हंटले जात असे.

## हे सुद्धा पहा
* बिचवा
* वाघनखे
* गुप्ती
* अंकुश
* खंजीर
* जंबिया

वर्ग:पात्याची शस्त्रे
भाला

[thumb|right|250px|एच. हॉल या चित्रकाराने इ.स. १८२६ साली रेखलेले भालाधारी [मराठा साम्राज्य|मराठा घोडेस्वाराचे रेखाचित्र]]
**भाला** हे लांब दांडीचे शस्त्र आहे. सहसा यात बांबूपासून किंवा लाकडापासून बनवलेल्या लांबलचक दांडीवर धातूचे पाते बसवले असते. युद्धात शत्रूवर चाल करून जाऊन भोसकण्यासाठी किंवा काही वेळा शत्रूवर दूर अंतरावरून फेकून मारा करण्यासाठी हा वापरला जाई. घोडदळाच्या वापरातील भाले पायदळाच्या भाल्यांपेक्षा वजनास भारी व अधिक पल्लेदार दांड्यांचे बनवलेले असतात.

## रचना 
भाल्याची दांडी सहसा बांबूपासून बनवलेली असते. त्याच्या एका टोकास धातूचे, एकसुळी किंवा अनेक सुळांमध्ये विभागलेले पाते बसवलेले असते. पात्याचा आकार निमुळता व लांबट त्रिकोणी असतो. लोखंड, पोलाद यांपासून ही पाती बनवली असतात. 

मराठा घोडदळाच्या भाले सहसा १२ ते १८ फूट लांबीचे असत.

## हे सुद्धा पहा 
* भालदार

## संदर्भ व नोंदी 
वर्ग:शस्त्रे
लेडी गागा

**स्टेफनी जोआन अँजेलिना जर्मानोटा** (इंग्रजी: *Stefani Joanne Angelina Germanotta*), ऊर्फ **लेडी गागा** (इंग्रजी: *Lady Gaga*) (२८ मार्च, इ.स. १९८६ - हयात) ही एक अमेरिकन पॉप गायिका व संगीतकार आहे.

## जीवन 
मध्यमवर्गीय अमेरिकी कुटुंबात जन्मलेल्या स्टीफनीने १७ व्या वर्षीच पारंपरिक शिक्षणापासून फारकत घेतली. न्यू यॉर्कमध्ये कला महाविद्यालयात प्रवेश घेऊन संगीत नाटकांमध्ये काही काळ घालविला. तेथेच एक रॉक बँड स्थापन करून जेमतेम १०-२० श्रोत्यांसमोर आपल्या गाण्यातली उमेदवारी केली.

या काळात तिने *रॉकस्टार* बनण्याचा निर्धार केला. खर्चासाठी एक वर्ष पुरतील इतके पैसे वडिलांकडून घेऊन ती अतिशय बजेट भाड्याच्या खोल्यांमधून काटकसरीने राहिली. रॉकस्टार बनण्यासाठी सौंदर्य, कमनीय देह इत्यादी वैशिष्ट्ये नसली, तरीही आत्मविश्वास, शब्दसंपदा आणि खणखणीत आवाज यांची तिच्याकडे कमतरता नव्हती. सुरुवातीला नाणावलेल्या पॉपस्टारांसाठी गाणी लिहिता लिहिता तिला आपल्या आवाजातले गाणे श्रोत्यांपर्यंत पोहोचविण्याची संधी मिळाली. यू ट्यूब, सोशल नेटवर्किंग संकेतस्थळांवर जगणाऱ्या पिढीने लेडी गागाची खासियत कानोकानी पोहोचविली.

तिच्या गाण्यावर इ.स. १९८०-९० च्या दशकातील *इलेक्ट्रॉनिक संगीता*चा प्रभाव आहे. शब्द हे खास शस्त्र बनून, सरधोपट नसलेल्या शैलीतून येणारे असल्याने लेडी गागाने मायकेल जॅक्सन, मॅडोना या दिग्गज कलाकारांना लाभलेली प्रसिद्धी वर्षां-दीड वर्षांतच कमावून दाखविली. ग्रॅमीसोबत सर्व संगीत सन्मान पटकावणाऱ्या, प्रभावशाली व्यक्तींमधील अग्रस्थान गाठणाऱ्या गागाकडे या शतकातील सर्वांत बुद्धिमान गायिका म्हणून पाहता येईल. 

वर्ग:पॉप गायक व गायिका
वर्ग:इ.स. १९८६ मधील जन्म
नवा करार

**नवा करार** (ग्रीक: Καινὴ Διαθήκη, इंग्रजी: NEW TESTAMENT) म्हणजे ख्रिश्चन धर्मातील बायबलसंबंधित ग्रंथसंभाराच्या दोन भागांपैकी दुसऱ्या, तुलनेने उत्तरकालीन भागातील ग्रंथांचा संच होय. पहिल्या भागातील संच जुना करार या नावाने ओळखला जातो. नव्या कराराला **ग्रीक नवा करार** किंवा **नवा कायदा** या नावांनीही उल्लेखले जाते.

* ख्रिस्ती ग्रीक शास्त्र (नवा करार)
एरन (ज्यू पुरोहित)

**एरन** हा ज्यू धर्मातील प्रमुख प्रेषित मोझेस याचा भाऊ होता. तो ज्यू लोकांचा पहिला मुख्य पुरोहित होता.

याचा उल्लेख जुन्या करारात, नव्या करारात तसेच कुराणमध्ये आहे.

वर्ग:हिब्रू बायबलमधील व्यक्ती
वर्ग:ज्यू व्यक्ती
मोझेस

[thumb|right|200px|[मायकेल अ‍ॅॅंजेलो याने घडवलेले मोझेसचे शिल्प]]

**मोझेस** (हिब्रू: מֹשֶׁה , *मोशे* ; अरबी: موسىٰ , *मूसा* ;) हा बायबलमध्ये व कुराणात वर्णिलेला धार्मिक नेता, ईश्वराचा प्रेषित व विधिनिर्माता होता. तोराह ग्रंथाचा तो कर्ता मानला जातो. ज्यू धर्मातील प्रेषितांमध्ये हा प्रमुख आहे. इस्लाम व ख्रिश्चन धर्मांतही मोझेसला प्रेषित मानले जाते. यालाच देवाकडून *१० आज्ञा* मिळाल्या होत्या. याला एरन नावाचा भाऊ होता.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:हिब्रू बायबलमधील व्यक्ती
वर्ग:इस्लाम धर्म
वर्ग:बायबल
वर्ग:ख्रिश्चन धर्म
वर्ग:धर्म संस्थापक
चौरस मीटर

right|thumb|200px|प्लास्टिकच्या नळ्यांनी आखलेला एक चौरस मीटर क्षेत्रफळ असलेला चौकोन
**एक चौरस मीटर** म्हणजे १ मीटर लांब आणि १ मीटर रुंद एवढ्या चौरसाने व्यापलेल्या क्षेत्रफळाचे माप होय. प्रत्यक्षात एक चौरस मीटर क्षेत्रफळ असण्यासाठी चौरसाऐवजी कोणतीही दुसरी द्विमिती आकृती चालते. उदा० ‘एक भागिले पायचे वर्गमूळ’ इतकी मीटर त्रिज्या असलेल्या वर्तुळाचे क्षेत्रफळ एक चौरस मीटर होईल. किंवा एक मीटर उंची आणि दोन मीटर पाया असलेल्या त्रिकोणाचे क्षेत्रफळही एक चौरस मीटर असेल.

वर्ग:क्षेत्रफळाची एकके
केतकर

**केतकर** हे मराठी आडनाव आहे.

केतकर हे आडनाव कोकणस्थ ब्राह्मणांत आढळते.

## प्रसिद्ध व्यक्ती 
* कुमार केतकर - मराठी पत्रकार, संपादक.
* ग.वि. केतकर - ’केसरी’चे संपादक
* भाऊसाहेब केतकर (चिंतामणी केतकर) - गोंदवलेकर महाराजांचे एक श्रेष्ठ शिष्य
* रामचंद्र चिंतामणी केतकर (तात्यासाहेब केतकर) - गोंदवलेकर महाराजांचे एक शिष्य
* शीलवती केतकर - श्री.व्यं. केतकरांच्या पत्नी
* श्रीधर व्यंकटेश केतकर - मराठी ज्ञानकोशकार, लेखक.
* शशांक केतकर - मराठी अभिनेता
वर्ग:मराठी आडनावे
हेक्टर

**हेक्टर** हे क्षेत्रफळ मोजण्याचे एकक आहे. सहसा जमिनीचे क्षेत्रफळ मोजण्यासाठी हे एकक वापरतात. मेट्रिक परिमाणांमधील मीटर या एककाशी हेक्टर अशा रितीने समीकरणबद्ध आहे :
:*१०० मीटर X १०० मीटर = १ हेक्टर = १०००० वर्ग मीटर* आणि
:*१०० आर = १ हेक्टर*

वर्ग:क्षेत्रफळाची एकके
पठार

'''''' म्हणजे पर्वतावर असलेला साधारणतः सपाट प्रदेश आहे.त्याचे निर्माण ज्वालामुखी, लाव्हारस, पाण्याद्वारे किंवा हिमनगाद्वारे होणारी झीज अश्यासारख्या भौगोलिक घडामोडींमुळे होते.तिबेटचे पठार हे त्याचे उदाहरण आहे.
## जगातील प्रसिद्ध पठार 
दख्खनचे पठार हे मध्य भारतातील एक मोठे पठार आहे. या पठाराचा बराचसा भाग महाराष्ट्र राज्यात आहे . नर्मदेच्या दक्षिणेला हा त्रिकोणी प्रदेश आहे.मेघालय पठार आणि त्याच्याशी ्संबंधित ईशान्येकडील डोंगराचा समूह हा दख्खनचा पठाराचा एक भाग आहे.दख्खनच्या पठाराच्या मुख्य भागापासून तो गंग्येच्या मुखाकडील मैदानामुळ्ये आणि सुंदरबनच्या प्रदेशामुळे अलग झाला आहे.सातपुडा पर्वतरांगांच्या दक्षिणेला असलेल्या दख्खनच्या पठारात अनेक पठारे सामावलेली आहे.पश्चिम घाट आणि पूर्व घाट या दख्खनच्या पठाराच्या सीमा आहेत.

महाराष्ट्राचे पठार मुख्यत: अग्निजन्य(बेसाल्ट) खडकापासून बनले आहे. बेसाल्ट खडकांचे थर जवळ जवळ क्षितिजसमांतर आहेत आणि त्यामुळे संपूर्ण भूस्वरूपाची रचना पा-य्रांसारखी झाली आहे.या बेसाल्ट खडकांच्या रचनेला 'डेक्कन ट्रयाप ' म्हणले जाते . कर्नाटक-तेलंगाना पठार मुख्यत: कानाश्म आणि पत्तीताश्म खडकांनी बनलेले आहे. कर्नाटकचे पठार 'मैदान' या नावाने ओळखले जाते .
महाराष्ट्रातील पठाराना सडे म्हणतात

वर्ग:भूगोल
जलाराम

**जलाराम** (किंवा **संत जलाराम** या नावाने परिचित) (नोव्हेंबर १४, इ.स. १७९९ - फेब्रुवारी २३, इ.स. १८८१) हे गुजरातमधील इ.स.च्या १९ व्या शतकातील एक संत व रामभक्त होते.

thumb|right|200px|जलारामांचा पुतळा

वर्ग:हिंदू संत
वर्ग:इ.स. १७९९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८८१ मधील मृत्यू
मिलीलीटर

**मिलीलीटर** हे एम.के.एस.(मीटर किलोग्रॅम सेकंद) पद्धतीत द्रवरूप पदार्थ मोजण्याचे एकक आहे. १ सेंटीमीटर लांब x १ सेंटीमीटर रुंद x १ सेंटी मीटर उंच हे अंतर्गत आकारमान असलेल्या (एकूण घनफळ = १ क्युबिक सेंटीमीटर) डब्यात मावणाऱ्या द्रवाबरोबरचे आकारमान हे मिलीलिटर होय. 

१००० मिली लिटर = १ लिटर.

वर्ग:मापनाची एकके
वर्ग:द्रवपदार्थाची एकके
भक्तराज महाराज

**दिनकर कसरेकर** ऊर्फ **भक्तराज महाराज** (जुलै ७, १९२० - नोव्हेंबर १७, १९९५) हे इंदूर, भारत येथील भक्ती परंपरेतील एक मराठी संत होते.

त्यांनी भजन व भगवन्नामस्मरण यांद्वारे भक्तीचा संदेश सर्वत्र पसरवला. त्यांचे गुरू *अनंतानंद साईश*, ज्यांना ते शिर्डीच्या साईबाबांचेच रूप मानत, यांनी त्यांना 'भक्तराज' हे नाव दिले. 

त्यांचे देशात व परदेशांत शेकडो भक्त आहेत. भक्तपरिवारात ते 'बाबा' या नावाने ओळखले जातात.

## शिकवण
त्यांच्या संदेशाचे मुख्य सार म्हणजे : *"भगवन्नामस्मरण व भजन यांद्वारे आनंदाचा अनुभव घ्या. सर्वांना भगवंतरूप व गुरूरूप मानून त्याग व निष्काम प्रेमाच्या माध्यमातून त्यांची सेवा करा."*

याव्यतिरिक्त आत्यंतिक गुरुभक्ती व निष्ठा, भजनरचना व गायनाची अत्यंत आवड, भोजन उत्सव (भंडारा), भ्रमण ही त्यांच्या शिकवणुकीची इतर वैशिष्ट्ये आहेत.

## आश्रम
भक्तराज महाराज ट्रस्ट यांचे, महाराष्ट्र व मध्य प्रदेश येथे प्रत्येकी दोन अधिकृत आश्रम आहेत :
# भक्तवात्सल्य आश्रम, इंदूर, मध्य प्रदेश
# सद्गुरू सेवा सदन, मोरटक्का, खांडवा , मध्य प्रदेश
# श्री भक्तराज महाराज समाधी मंदिर, कांदळी, पुणे जिल्हा, महाराष्ट्र
# मोरचुंडी आश्रम, मोरचुंडी, ठाणे जिल्हा, महाराष्ट्र

## उत्तराधिकारी
भक्तराज महाराजांचे गुरुबंधू 'रामानंदमहाराज' उर्फ 'रामजीदादा' हे त्यांची परंपरा पुढे चालवत आहेत.

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
* संत श्री भक्तराज महाराज समाधी मंदिर, कांदळी, अधिकृत संकेतस्थळ 
* अधिकृत संकेतस्थळ
* 
* सनातन.ऑर्ग - भक्तराजमहाराज यांच्यावरील लेख 

वर्ग:हिंदू संत
अरांता सांचेझ व्हिकारियो

वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्पेनच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
ब्रिटिश व मेट्रिक पद्धतींची तुलना

## विविध एकके
### क्षेत्रफळ 
### घनफळ 
सन १८२४ मध्ये, ब्रिटनने 'ब्रिटिश गॅलन' म्हणुन तरल पदार्थ मोजण्याचे एकक सुरू केले जे एल गॅलनच्या जवळपास होते.हे इंपिरीयल गॅलन' पितळी वजनाच्या सहाय्याने हवेत मोजलेल्या,ज्यात हवेचा दबाव,३० इंच इतका असून,तापमान ६२०फॅरेनहाईट असून,१० पाउंड वजनाच्या डिस्टील्ड वॉटर च्या बरोबर घनफळ असलेल्याचे समान होते.  सन १९६३ मध्ये, ही व्याख्या बदलली गेली.सन १९८५ मध्ये त्यात आणखी बदल झालेत.

### वजने 
१९व्या व २०व्या शतकात,ब्रिटनने वजनासाठी तीन वेगवेगळ्या प्रणाली वापरल्या.
:
*ट्रॉय वेट, किंमती धातू मोजण्यासा ठी वापरल्या जात होते;
*avoirdupois वजने ही बाकी इतर मोजण्यासाठी; व
*apothecaries' weight, ही वजने कालबाह्य झाली आहेत कारण वैज्ञानिक मोजमापामध्ये सध्या मेट्रिक पद्धती वापरल्या जाते आहे.

The troy pound () was made the primary unit of mass by the 1824 Act; however, its use was abolished in Britain on 6 January 1879, making the Avoirdupois pound the primary unit of mass with only the troy ounce () and its decimal subdivisions retained.  In all the systems, the fundamental unit is the pound, and all other units are defined as fractions or multiples of it.

ब्रिटिश टन हा २२४० पाउंडांचा आहे. तो जवळपास एक मेट्रिक टनाबरोबर आहे.या व्यतिरिक्त, युनायटेड स्टेट्समध्ये वापरण्यात येणारा टन हा लहान असुन २००० पाउंडाच्या बरोबरीचा आहे.नेमका (९०७.१८४७४ &nbsp;किलो).ब्रिटिश हंड्रेडवेट हे ११२ पाउंडांचे आहे.ते अमेरिकन हंड्रेडवेट पेक्षा १२% वजनी आहे.

## संदर्भ
वर्ग:मापन
केटी होम्स

**केट नोएल होम्स** (;  १८ डिसेंबर १९७८) ही एक अमेरिकन सिने अभिनेत्री आहे. १९९७ सालापासून सिने व टीव्ही इंडस्ट्रीमध्ये कार्यरत असणारी होम्स २००५ सालच्या बॅटमॅन बिगिन्स ह्या चित्रपटामुळे प्रसिद्धीझोतात आली. २००६ साली तिने प्रसिद्ध हॉलीवूड अभिनेता टॉम क्रूझसोबत विवाह केला परंतु २०१२ साली त्यांनी घटस्फोट घेतला.

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:अमेरिकन चित्रपट अभिनेते
लीटर

एम.के.एस.(मीटर किलोग्राम सेकंद) पद्धतीत द्रवरूप पदार्थ मोजण्याचे एकक. १० सेंटी मीटर लांब X १० सेंटी मीटर रुंद X १० सेंटी मीटर उंच हे अंतर्गत आकारमान असलेल्या (एकूण १००० क्युबिक सेंटीमीटर) डब्यात मावणाऱ्या द्रवाबरोबरचे आकारमान हे **लिटर** होय.
तसेच,
१००० मिली लिटर = १ लिटर

वर्ग:मापनाची एकके
वर्ग:द्रवपदार्थाची एकके
ब्रॅड पिट

**ब्रॅड पिट** () हा प्रसिद्ध अमेरिकन हॉलीवुड अभिनेता व निर्माता आहे. त्याला अनेक पुरस्कार व नामांकने मिळालेली आहेत. फाइट क्लब, ओशियन्ज सिरीज, ट्रॉय, मिस्टर अँड मिसेस स्मिथ, वर्ल्डवार झी, दि क्युरिअस केस ऑफ बेंजामिन बटन, मनीबॉल  इत्यादी नावाजलेल्या चित्रपटांत अभिनय केला आहे. प्लान बी एंटरटेनमेंट ही त्याची निर्मिती कंपनी आहे.

पिट, ब्रॅड
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
टाय कॉब

**टायरस रेमंड** *टाय* **कॉब** (डिसेंबर १८, इ.स. १८८६:नॅरोझ, जॉर्जिया, अमेरिका]]. - जुलै १७, इ.स. १९६१) हा मेजर लीग बेसबॉलमध्ये बेसबॉल खेळणारा अमेरिकन खेळाडू होता. कॉब २२ वर्षे डेट्रॉइट टायगर्स या संघाकडून खेळला व निवृत्त होण्याआधी ओकलंड ॲथलेटिक्स संघाकडूनही खेळला. डेट्रॉइट टायगर्सकडून खेळत असताना कॉबने सहा वर्षे संघाचा व्यवस्थापक म्हणूनही काम पाहिले.

*जॉर्जिया पीच* असे टोपणनाव मिळालेल्या कॉबला सर्वोत्कृष्ट बेसबॉल खेळाडूंपैकी एक मानले जाते..

## संदर्भ आणि नोंदी 
कॉब, टाय
कॉब, टाय
कॉब, टाय
अँथोनी इडन

**रॉबर्ट ॲंथनी ईडन, ॲव्हॉनचा पहिला अर्ल** (इंग्लिश: *Robert Anthony Eden, 1st Earl of Avon*; १२ जून १८९७ - १४ जानेवारी १९७७) हा ब्रिटिश राजकारणी व १९५५ ते १९५७ दरम्यानयुनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान होता.

दुसऱ्या महायुद्धापूर्वी ॲडॉल्फ हिटलरच्या खुशामतीच्या ठाम विरोधात असलेल्या ईडनने १९५६ सालचे सुवेझ संकट हाताळताना अनेक मोठ्या चुका केल्या व ब्रिटिश जनतेचा रोष ओढवून घेतला. त्याला विसाव्या शतकामधील ब्रिटनचा सर्वात अपयशी पंतप्रधान मानण्यात येते.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:युनायटेड किंग्डमचे पंतप्रधान
वर्ग:इ.स. १८९७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७७ मधील मृत्यू
महात्मा गांधी मिशनचे अभियांत्रिकी महाविद्यालय (नवी मुंबई)

महात्मा गांधी मिशनचे अभियांत्रिकी महाविद्यालय, नवी मुंबई

वर्ग:नवी मुंबई
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:महाराष्ट्रातील महाविद्यालये
वर्ग:महाराष्ट्रामधील अभियांत्रिकी महाविद्यालये
एरिक टिंडिल

इवलेसे**एरिक विल्यम थॉमस टिंडिल** (डिसेंबर १८, इ.स. १९१० - ऑगस्ट १, इ.स. २०१०) हा कडून कसोटी क्रिकेट आणि रग्बी खेळलेला खेळाडू होता. टिंडिल जगातील वयाने सगळ्यात मोठा क्रिकेट तसेच रग्बी खेळाडू होता..

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:न्यू झीलंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९१० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१० मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पुढारी

पुढारी म्हणजेच नेता, नेतृत्व करणारा होय.

# पुढारी (वृत्तपत्र)
# पुढारी (मासिक)
मित्रो बाहिनी

**मित्रो बाहिनी** (बंगाली: মিত্রবাহিনী ; अर्थ: *मित्र पक्ष*) ही भारतीय सैन्य आणि तत्कालीन पूर्व पाकिस्तानातील बांगला राष्ट्रवादी संघटना 'बांगला मुक्तिवाहिनी' (बंगाली: মুক্তিবাহিনী ; अर्थ: *मुक्तिसेना*) यांची एकत्रित संघटना होती. या संघटनेने डिसेंबर १९७१ सालातील बांगलादेशाच्या स्वातंत्र्ययुद्धात पाकिस्तानी सैन्याविरूद्ध लढा दिला. मित्रो बाहिनीच्या या लढ्याने आधीच खिळखिळ्या झालेल्या पाकिस्तानी सैन्यावर अखेरचा आघात झाला आणि त्यामुळे युद्ध सुरू झाल्यापासून फक्त १३ दिवसांतच पाकिस्तानने शरणागती पत्करली.

मित्रो बाहिनीचे नेतृत्व लेफ्टनंट जनरल जगजीतसिंह अरोराने केले.

## हे सुद्धा पहा
* बांगलादेशाचे स्वातंत्र्ययुद्ध
* भारत-पाकिस्तान तिसरे युद्ध
* बांगलादेश विजय दिन

वर्ग: बांगलादेशचा इतिहास
सौदी अरेबियाचा सौद

**सौद बिन अब्दुल अझीझ** (अरबी:(Arabic: سعود بن عبد العزيز آل سعود‎)) (जानेवारी १२, इ.स. १९०२ - फेब्रुवारी २३, इ.स. १९६९) हा सौदी अरेबियाचा राजा होता. हा अब्दुलअझीझचा दुसरा मुलगा होता.

वर्ग:सौदी अरेबियाचे राजे
वर्ग:इ.स. १९०२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६९ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ऑरलँडो ब्लूम

thumb|right|ऑरलॅंडो ब्लूम

**ऑरलॅंडो जोनाथन ब्लॅंचार्ड ब्लूम** (१३ जानेवारी, इ.स. १९७७) हा इंग्लिश चित्रपटांतून अभिनय करणारा अभिनेता आहे. याच्या प्रमुख भूमिकांमध्ये लेगोलास (*लॉर्ड ऑफ द रिंग्स* चित्रपटमालिका), विल टर्नर (*पायरट्स ऑफ द कॅरिबियन*) चित्रपटमालिका आणि *ट्रॉय* मधील पॅरिस आहेत.

वर्ग:इंग्लिश चित्रपट अभिनेते
वर्ग:इ.स. १९७७ मधील जन्म
जायंट मीटरवेव्ह रेडिओ टेलिस्कोप

right
**जायंट मीटरवेव्ह रेडिओ टेलिस्कोप (महाकाय मीटरतरंग रेडिओ दुर्बीण.)** (लघुरूप: **जी.एम.आर.टी.**; इंग्लिश: *Giant Metrewave Radio Telescope* ;) हा महाराष्ट्रातील पुणे जिल्ह्यातल्या जुन्नर तालुक्यातील खोडद (अक्षांश: १९.०९६५१७ उ.; रेखांश: ७४.०४९७४२ पू.) येथील पॅराबोलिक आकाराच्या तारांच्या जाळ्यांच्या स्वरूपातलल्या दुर्बिणींचा समूह आहे. येथे एकूण मिळून ३० दुर्बिणी आहेत. यांतल्या काही दुर्बिणींचा व्यास ४५ मीटर आहे. .

जी.एम.आर.टी. मुख्यतः कमी ऊर्जेच्या रेडिओ लहरींसाठी बनवली आहे. जी.एम.आर.टी.मध्ये ५० मेगाहर्ट्&zwnj;झ ते १४२० मेगाहर्ट्&zwnj;झ या वर्णपटातल्या लहरींचा अभ्यास होतो.

## बाह्य दुवे 
* जायंट मीटरवेव्ह रेडिओ टेलिस्कोप नकाशा (इंग्लिश मजकूर)

वर्ग:रेडिओ दुर्बीण
रोगप्रतिकारशक्ती

कोणत्याही रोगास प्रतिकार करण्याचा अंगभूत गुण म्हणजे रोगप्रतिकारशक्ति. ही शक्ती  व्यक्ती लवकर आजारी पडते. आणि ही शक्ती योग्य प्रमाणात असल्यास व्यक्ती लवकर आजारी पडत नाही. एच आय व्ही सारखे रोग जंतू शरीराची रोगप्रतिकारक शक्ती कमी करतात म्हणून  एच आय व्ही बाधित व्यक्ती लवकर आजारी पडतात. रोगप्रतिकारक शक्ती मर्यादेपेक्षा वाढल्यास त्रासदायक ठरते. रोगप्रतिकारक शक्ती वाढल्याने निर्माण होणाऱ्या आजारांना ऑटो इमुउन डीसीजेस अशी व्याख्या आहे. आमवात, (सांधेदुखी / rhumatoid arthritis) हा एक ऑटो इमुउन डीसीज / रोग  आहे 
रोगप्रतिकारक शक्ती आहारात आणि जीवनशैलीत काही बदल करून वाढवता येते. सकस आहारामुळे रोगप्रतिकारक शक्ती वाढण्यास मदत होते. धूम्रपान आणि मद्यपान यामुळे रोगप्रतिकारशक्ति कमी होते आणि शारीरिक व्यायामामुळे वाढते. 

जर आपण रोग प्रतिकार शक्ति वाढवू इच्छिता तर आपणास नियमित व्यायाम व योग करणे, संतुलित आणि पौष्टिक आहार घेणे, पुरेशी झोप, चिंता मुक्त जीवन  इत्यादी गोष्टींचा समावेश दैनंदिन जीवनात करावा लागेल.

वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र
वर्ग:आरोग्य
वर्ग:रोग
अल्विन कालिचरण

मूळ भारतीय वंशाचा वेस्ट इंडीज संघाचा खेळाडू, डावखुरा फलंदाज व माजी कर्णधार. जन्म : २१ मार्च १९४९
कारकीर्द : १९७२ ते १९८१.

कालीचरण, अल्विन
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख