इंडियन प्रीमियर लीग

इंडियन प्रिमिअर लीग (आय.पी.एल) ही भारतातील ट्वेंटी-ट्वेंटी क्रिकेट विजेतेपदासाठीची साखळी स्पर्धा आहे. भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळाने (बीसीसीआय) तिचा प्रारंभ केला. तिचे मुख्यालय मुंबईत आहे. बीसीसीआयचे उपाध्यक्ष राजीव शुक्ला हे या साखळी स्पर्धेचे चेरमन आणि कमिशनर या नात्याने  स्पर्धेचे पर्यवेक्षण करतात
सन २००८ मध्ये पहिल्यांदा ही स्पर्धा घेण्यात आली.  राजस्थान रॉयल्स या संघाने आय.पी.एल.चे पहिले विजेतेपद पटकावले.
२०१२ मध्ये खेळवल्या गेलेल्या या स्पर्धेत नऊ संघांनी सहभाग घेतला. या संघांमध्ये जगभरातील खेळाडू सहभागी झाले.

लीग स्टेज:

गट स्वरूप: संघांना गटांमध्ये विभाजित केले जाते, आणि प्रत्येक संघ आपल्या गटातील इतर संघांसोबत आणि दुसऱ्या गटातील एका निर्धारित संघाबरोबर अनेक वेळा (घरी आणि दूर) खेळतो.

खेलांची संख्या: प्रत्येक संघ १४ लीग सामने खेळतो.

अंक प्रणाली: विजयासाठी दोन अंक दिले जातात, आणि बरोबरी किंवा परिणाम न मिळालेल्या सामन्यासाठी एक अंक दिला जातो.

टाई-ब्रेकर्स: जर संघ अव्हा नंतर अंकांमध्ये बरोबरीत असतील, तर नेट रन रेट (NRR) टाई-ब्रेकर्स म्हणून वापरला जातो.

प्लेऑफ पात्रता: लीग स्टेजच्या समाप्तीच्या वेळी अंक तालिकेमध्ये टॉप चार संघ प्लेऑफसाठी पात्र ठरतात.

### प्लेऑफ: 
क्वालिफायर १: 

लीगच्या स्तरावरून उजवी दोन संघ क्वालिफायर १ मध्ये एकमेकांशी खेळतात. क्वालिफायर १ चा विजयकर्ता अंतिम सामन्यात प्रवेश करतो. 

इलीमिनेटर: तिसऱ्या क्रमांकाचा संघ चौथ्या क्रमांकाच्या संघाशी इलीमिनेटरमध्ये खेळतो. 

क्वालिफायर २: 

क्वालिफायर १ चा पराभव करणारा संघ इलीमिनेटरचा विजेता यांच्याशी क्वालिफायर २ मध्ये खेळतो. क्वालिफायर २ चा विजयकर्ता अंतिम सामन्यात प्रवेश करतो.

## सामने
### संघांची कामगिरी
† No longer exists.

## दूरचित्रवाणी करार
after that 2018-2019  star sport network  deal of brodcast  india and globaly to Rs. 6138.1 crore.

## स्पर्धा प्रायोजक करार
## संघ
## खेळाडू करार
फेब्रुवारी २० २००८ रोजी खेळाडूंचा लिलाव करण्यात आला. राहुल द्रविड, सचिन तेंडुलकर, सौरभ गांगुली, युवराजसिंग आणि वीरेंद्र सेहवाग यांना आयकॉन खेळाडूचे पद देण्यात आले.

## नियम 
एखादा संघाला खेळाडू समाविष्ट करण्यासाठी पाच मार्ग आहेत.

१. वार्षिक खेळाडू लिलावातून

२. इतर संघातील भारतीय खेळाडूंना 'विकत' घेऊन.

३. कोणत्याही संघात नसलेल्या खेळाडूंना कंत्राट देऊन.

४. इतर संघांशी खेळाडूंची अदलाबदल करून.

५. असलेल्या एखाद्या खेळाडूच्या बदली इतर खेळाडू घेऊन.

प्रत्येक खेळाडूचा व्यवहार त्याच्या संमतीने हा ठरवलेल्या व्यापारी चौकटीत केला जाऊ शकतो. संघमालकला जुन्या व नवीन करारातील फरक द्यावा लागेल. जर नवीन करार हा पूर्वीच्या करारापेक्षा कमी किमतीचा असेल तर पूर्वीच्या संघमालक व खेळाडू हे फरक सोसतात.

#### संघाच्या बांधणीसाठीचे काही नियम असे आहेत:
* संघात किमान १६ खेळाडू आणि एक संघ फिजियो व एक संघ प्रशिक्षक असणे आवश्यक आहे.
* संघात ८ पेक्षा जास्त परदेशी खेळाडू व खेळताना ४ पेक्षा जास्त परदेशी खेळाडू खेळवले जाऊ नयेत.
२००९ पासून परदेशी खेळाडूंची संख्यामर्यादा १० करण्यात आली आहे.
* प्रत्येक संघात किमान ८ स्थानिक खेळाडू असणे बंधनकारक आहे.
* प्रत्येक संघामध्ये  खालील २२ भारतीय संघांतील किमान २ खेळाडू असावेत.

राहुल द्रविड, सचिन तेंडुलकर, सौरव गांगुली, युवराजसिंग आणि वीरेंद्र सेहवाग यांना आयकॉन खेळाडूचे पद देण्यात आले. खेळाडूंच्या लिलावाकरिता संघाला५ दशलक्ष डॉलरचे बंधन  घालण्यात आले. २२ वर्षाखालील किमान वार्षिक मानधन $२०००० निश्चित करण्यात आले, तर बाकीच्यांना $५०००० निश्चित करण्यात आले. आयकॉन खेळाडूंना त्या-त्या संघात सर्वांत महाग बोली लागलेल्या खेळाडूंपेक्षा १५% अधिक रक्कम द्यावी लागेल.  
 
स्पर्धेचे नियम असे आहेत. here .

## संघांची कमाई
इंडियन प्रीमियर लीगचे पहिले पर्व १ जून २००८ला संपले, पहिल्या पर्वात भरमसाठ भांडवली गुंतवणूक असल्याने, संघ फायद्यात असतील असे कोणालाही वाटले नव्हते. खालील सारणीत दाखवल्याप्रमाणे फायदा-तोटा आहे.

* सर्व आकडे कोटीमध्ये आहेत. (1 कोटी = 10,000,000)*
*Source: Refer 16 in reference section''

==हे सुद्धा पहा== in 2019 delhi teams name changed as delhi capitals.  Delhi and chennai qualify in ipl 2019 season.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे
*Official Indian Premier League Site
*League Cricket Coverage in India - IPL and ICL 
*cricket20 Coverage of the IPL 

वर्ग:भारतीय क्रिकेट
वर्ग:भारतीय प्रीमियर लीग
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख