open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
भंते

**भंते** (Pali; Nepali; , , संस्कृत: *वंदे* आणि *वंदनीय*)हा बौद्ध धर्मात भिक्खुंसाठी वापरला जाणारा आदरार्थी छोटा शब्द आहे. भंतेचा अर्थ *आदरणीय साहेब* असा आहे. पाली शब्द "भन्ते" हा लैंगिक तटस्थ शब्द आहे, "भिक्खु" किंवा भिक्खुनी" नसलेला. [वंदे मातरम्] या गाण्यात 'संस्कृत' शब्द 'वंदे' या शब्दाच्या बरोबरीने आहे.वंदे या शब्दाचा अर्थ एखाद्याला विनयशीलतेने  'नमन' करण्याचे आदरयुक्त कृत्य होय. नेपाळी भाषेत बौद्ध धर्मगुरू समुहासाठी *भंते*हा आदरयुक्त शब्द वापरतात. पाली भाषेतील शब्द भंते देखील म्यानमार किंवा थायलंडमध्ये अजहान, फर किंवा ,लुआंग पोर, अशिन या विशिष्ट बौद्ध भिक्षूंना उद्देशून संबोधण्यासाठी  वापरले जाऊ शकते.

काही प्रसिद्ध भंते
काही प्रसिद्ध भंते
* भिक्खु चिंतीता
* भंते के. श्री धम्मानंद
* भंते श्रावस्ती धम्मिका
* भंते धर्मवरा
* भंते हेनिपोल गुणरत्न ("भंते जी.")
* भंते धम्मलोक महस्थवीर]]
* भंते कुमार कश्यप महस्थवीर
* भंते प्रज्ञानंद महस्थवीर
*  भंते सटाग्यू सेयावव 
* भंते विमलरमस्सी
* भंते शिलरत्न(अमरावती महाराष्ट्र)

## हे सुद्धा पहा
भंते शीलरत्न

## बाह्य दुवे
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:बौद्ध धर्म
वर्ग:बौद्ध शीर्षके
केसराज कोतवाल

केसराज कोतवाल या पक्षाला मराठीमध्ये केसराज कोतवाल (पु.) असे म्हणतात.इंग्रजीमध्ये Haircrested or Spangled Drongo असे म्हणतात.हिंदीमध्ये किशनराज,कृष्णराज,केसराज,केसिया असे म्हणतात.संस्कृतमध्ये केशराज अंगारक असे म्हणतात.तेलगुमध्ये येतिक पसल पोली गाडु असे म्हणतात.

## ओळख
मध्यम आकाराच्या मैनेएवढा इतर कोतवालांपेक्षा केसराज कोतवालाच्या शेपटीच्या टोकाची पिसे वरच्या बाजूला अधिक वळलेली.शेपटीचे टोक दुभंगलेले नसते.डोक्यावर केसासारखी दिसणारी लांब पिसे चोचीच्या मुळांतून आलेली असतात.हि पिसे सहजपणे दिसून येत नाहीत.

## वितरण
निवासी ऋतुमानाप्रमाणे स्थलांतर करणारे.कांग्रा खोऱ्यापासून पूर्वेकडे हिमालयाचा पायथा ते भूतान.अरुणाचल प्रदेश,बांगला देश,ब्रह्मदेश,बंगाल,बिहार,ओरिसा,मध्य प्रदेश,महाराष्ट्र (नागपूर आणि मुंबई).कर्नाटक आणि केरळ.
उत्तर भारतात एप्रिल ते जून,तर दक्षिण भारतात मार्च ते एप्रिल या काळात वीण.

## निवासस्थाने
पानगळीची आर्द्र आणि सदाहरितपपर्णी वने.

## संदर्भ
पक्षीकोश
लेखक:मारुती चितमपल्ली 

वर्ग:पक्षी
खिरोदा

## भोगोलिक स्थान आणि लोकसंख्या 
खिरोदा प्र. यावल हे जळगाव जिल्ह्यातल्या रावेर तालुक्यातील १७८२ हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात १४१४ कुटुंबे व एकूण ५३९९ लोकसंख्या आहे. ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर Savda ७ किलोमीटर अंतरावर आहे.  यामध्ये २७९२ पुरुष आणि २६०७ स्त्रिया आहेत. यामध्ये अनुसूचित जातीचे लोक ६४० असून अनुसूचित जमातीचे ९०४ लोक आहेत. ह्या गावाचा जनगणना स्थल निर्देशांक ५२६९०६   आहे.

## साक्षरता 
* एकूण  साक्षर  लोकसंख्या: ७६.२७
* साक्षर पुरुष लोकसंख्या: ७९.९१
* साक्षर स्त्री लोकसंख्या: ७२.३८
## शैक्षणिक सुविधा 
गावात १ शासकीय पूर्व-प्राथमिक शाळा आहेत.
गावात १ खाजगी प्राथमिक शाळा आहे.
गावात १ खाजगी माध्यमिक शाळा आहे.
गावात १ खाजगी उच्च  माध्यमिक शाळा आहेत.
सर्वात जवळील पदवी महाविद्यालय (Raver) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
सर्वात जवळील अभियांत्रिकी महाविद्यालय (Phaijapur) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
सर्वात जवळील वैद्यकीय महाविद्यालय (Bhusaval) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
सर्वात जवळील व्यवस्थापन संस्था (Jalgaon) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
सर्वात जवळील पॉलिटेक्निक (Faijpur) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
सर्वात जवळील व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा (Faijpur) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
सर्वात जवळील अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र (Jalgaon) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
सर्वात जवळील अपंगांसाठी खास शाळा (Jalgaon) १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.

## संदर्भ
वर्ग:जळगाव जिल्ह्यातील गावे
वर्ग:महाराष्ट्र राज्यातील शहरे व गावे
उडता सोनसर्प

**शेलाटी** तथा **उडता सोनसर्प** (शास्त्रीय नाव:*क्रिसोपेलिया ओर्नाटा*) हा दक्षिण आणि आग्नेय आशियात आढळणारा साप आहे. सहसा झाडांतून राहणारा हा सर्प फांद्यांतून लांब उड्डाणावजा उड्या मारू शकतो. हे एका झाडावरून दुसऱ्या झाडावर हवेत तरंगत (ग्लाईडिंग) गेल्या सारखे दिसते. हवेत झेप घेताना हा साप स्वतःचे शरीर चपटे करतो आणि बरगड्या पसरवतो. यामुळे त्याला हवेत लांब अंतरापर्यंत तरंगत जाणे शक्य होते. हा साप रंगाने हिरवट असून त्याच्या अंगावर काळ्या आणि पिवळ्या रंगाचे नक्षीकाम असते, ज्यामुळे तो झाडांच्या पानांमध्ये सहज मिसळून जातो. हा साप विषारी असला तरी माणसाला हानीकारक होईल इतका विषारी समजला जात नाही.

या सर्पाचे मुख्य निवासस्थान उष्णकटिबंधीय सदाहरित जंगले, डोंगरदऱ्या आणि दाट झाडी असलेले प्रदेश आहेत. भारतात हा प्रामुख्याने सह्याद्रीच्या रांगांमध्ये, अंदमान बेटांवर आणि ईशान्य भारतामध्ये आढळतो. अनेकदा हे साप नारळ आणि सुपारीच्या बागांमध्ये तसेच घरांच्या छतांवरही शिकारीच्या शोधात दिसून येतात.

अन्नसाखळीमध्ये उडता सोनसर्प हा एक महत्त्वाचा भक्षक आहे. तो प्रामुख्याने सरडे, पाल, बेडूक, लहान पक्षी आणि वटवाघळे यांची शिकार करतो. हा साप निम-विषारी गटात मोडत असल्याने तो आपल्या विषाचा वापर लहान भक्ष्याला सुस्त करण्यासाठी करतो. अन्नसाखळीत त्याचे स्थान द्वितीय किंवा तृतीय स्तरावरील भक्षकाचे आहे. मोठे शिकारी पक्षी (जसे की गरुड) आणि मोठे साप या सोनसर्पाची शिकार करतात. याने नैसर्गिक समतोल राखला जातो.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:विषारी साप
वर्ग:साप
पाचगाव (चंद्रपूर)

चन्द्रपूर जिल्ह्यातील कोठारी तालुक्यातील पाचगाव सध्या बरेच न्यूझ मध्ये आहे. वनहक्क प्राप्त गावातील या ग्रामसभेने एक पूर्णतः वेगळा मार्ग चोखाळून सर्वाना विचार करावयास भाग पाडले.
तेंदू पानाच्या या हंगामात या भागातील बहुदा सर्व गावातील ग्रामस्थ तेंदू पाने तोडून ठेकेदार किंवा अन्य एजन्सीला ही पाने विकून बऱ्या पैकी कमाई करतात. नगदी पैसा मिळविण्यासाठी त्यांना ही  एक संधी असते.
या गावाच्या ग्रामसभेने मात्र सर्व सहमतीने निर्णय घेउन तेंदूपाने न तोडण्याचे ठरवले. नगदी पैसे कमाविण्याची एक नामी संधी सोडण्याची कारणे देखील आपणाला विचार करावयास लावणारी आहे. लोकसत्ताने या निर्णयाची नोंद घेतली.

## संदर्भ
वर्ग:चंद्रपूर जिल्हा
वर्ग:महाराष्ट्र राज्यातील शहरे व गावे
कुंभारमाठ

वर्ग:पालघर जिल्ह्यातील गावे
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
धनंजय मुंडे

**धनंजय पंडितराव मुंडे** (जन्म १५ जुलै १९७५) हे एक मराठी राजकारणी   यापूर्वी ते महाराष्ट्र विधान परिषदेत विरोधी पक्षनेते होते.

## वैयक्तिक जीवन आणि शिक्षण
मुंडे यांचा जन्म १५ जुलै १९७५ला नाथ्रा, परळी वैजनाथ, बीड येथे झाला. त्यांच्या कुटुंबात त्यांची आई रुख्मिणी मुंडे, पत्नी राजश्री मुंडे आणि मुलगी आदिश्री मुंडे आहेत. मुंडे यांचे प्राथमिक शिक्षण न्यू इंग्लिश स्कूल परळी वैजनाथ येथे झाले. तर महाविद्यालयीन शिक्षण सिम्बॉयसीस कॉलेज पुणे येथून झाले आहे. त्यांनी बॅचलर ऑफ सोशल लॉ मधून आपली पदवी संपादन केली आहे.

### बलात्काराचे आरोप
२०२१ मध्ये त्यांच्यावर रेणू शर्मा नावाच्या महिलेकडून बलात्काराचे आरोप करण्यात आले होते, नंतर ते आरोप मागे घेण्यात आले. रेणू शर्मा यांची बहिण करुणा शर्मा यांच्यासोबत आपले परस्पर सहमतीने विवाहबाह्य संबंध होते, करुणा शर्मा पासून त्यांना दोन मुले असल्याचे मुंडे यांनी मान्य केले आहे.

## राजकारण 
१९९५ च्या विधानसभा निवडणुकीपासून ते राजकारणात आले. सुरुवातीला ते भारतीय जनता पक्षामध्ये भारतीय जनता पक्षाचे विद्यार्थी आघाडी प्रमुख होते. त्यानंतर भारतीय जनता युवा मोर्चाचे उपाध्यक्ष, प्रदेश सरचिटणीस व प्रदेशाध्यक्ष या पदांवर अनेक वर्ष त्यांनी काम केले.

## पुरस्कार
# दैनिक लोकमतच्या वतीने विधिमंडळातील उत्कृष्ट अभ्यासू वक्ता पुरस्कार 
# दैनिक लोकमतच्या वतीने पॉवरफुल राजकारणी पुरस्कार 

## संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी
वर्ग:इ.स. १९७५ मधील जन्म
वर्ग:महाराष्ट्राच्या १४ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
वर्ग:परळीचे आमदार
वर्ग:राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
बौद्ध संगीती

आणि मोग्गलीपुत्त-तिस्सा तिसऱ्या बौद्ध संगीतीवेळी नव जेतवन, श्रावस्ती येथे.]] 

बौद्ध धर्माच्या इतिहासामध्ये बौद्ध परिषदांना उद्देशून ‘संगीति’ (‘संगीती’) असा शब्द वापरला जातो. संगीतीचा शब्दशः अर्थ ‘एकत्रितपणे धार्मिक ग्रंथांचे पठण करणे’, असा आहे. या परिषदांचा मुख्य उद्देश बौद्ध ग्रंथनिश्चिती वा ग्रंथनिर्मीती हा होता.

बौद्ध परिषदेची यादी आणि अनुक्रम हा बौद्ध संप्रदायानुसार वेगवेगळा असू शकतो. बौद्ध धर्मावरील पश्चिमात्य ग्रंथांत आलेल्या नोंदींनुसार संगीतींची यादी, अनुक्रम, वर्ष व स्थळ पुढीलप्रमाणे आहे.

#पहिली बौद्ध संगीती — इ.स.पू. ४८३, राजगीर (राजगृह).
#दुसरी बौद्ध संगीती — इ.स.पू. ३८७, वैशाली.
#तिसरी बौद्ध संगीती — इ.स.पू. २४०, पाटलीपुत्र.
#चौथी बौद्ध संगीती — [, कुंडलवन काश्मीर येथे सम्राट कनिष्क काळात,वसुमित्रचा अध्यक्षतेखाली झाली राज्य.
#पाचवी बौद्ध संगीती — इ.स. ५७, गांधार ,काश्मीर. (थेरवाद बौद्ध संगीती – इ.स. १८७१)
#सहावी बौद्ध संगीती — इ.स. १५७, गांधार.(थेरवाद बौद्ध संगीती – इ.स. १९५४, रंगून)

## पहिली बौद्ध संगीती
बौद्ध ग्रंथांनुसार गौतम बुद्धांच्या मृत्यूनंतर लगेचच १०० दिवसानी  पहिल्या बौद्ध संगीतीचे आयोजन झाले होते. अजातशत्रू राजाच्या मदतीने महाकश्यप यांच्या अध्यक्षतेखाली राजगृहात (आजचे राजगीर) सप्प्त‍पंथी गुहांमध्ये पहिल्या धम्म संगीतीचे आयोजन करण्यात आले होते. संगीती साठी ५०० अर्हंताची निवड करण्यात आलि होती. ४९९ अर्हंत होते भिक्खु आनंदाला संगीतीच्या आधी अर्हत पद प्राप्त झाल्या नंतर संगीतीत समावेश करण्यात आला. बुद्धांची शिकवण (सुत्त) आणि संघाची शिस्त किंवा नियम (विनय) यांचे जतन करणे हा तिचा उद्देश होता. आनंद सुत्त पठन करत होते व सर्व अर्हंत त्याचे सम्पादन करित होते अशा तऱ्हेने सुत्त पिट्का चि निर्मिति झालि.  तर उपाली विनय पठन करत होते व सर्व अर्हंत त्याचे सम्पादन करित होते अशा तऱ्हेने विनय पिट्का चि निर्मिति झालि. काही स्रोतांच्या मते, संगीतीत अभिधम्म पिटक किंवा त्याच्या मॅटिकाला देखील सामावून घेतले होते. या पहिल्या संगीतीत संघाने विनयच्या सर्व नियमांचे- अगदी लहानात लहान नियमांचे- पालन करण्याचा सर्वसमावेशक निर्णय घेतला होता.

## हे सुद्धा पहा
* पहिली बौद्ध संगीती
* दुसरी बौद्ध संगीती 
* तिसरी बौद्ध संगीती 
* चौथी बौद्ध संगीती 
* पाचवी बौद्ध संगीती 
* सहावी बौद्ध संगीती

## बाह्य दुवे
*पहिली बौद्ध संगीती (लेखक- डी.बी. सावंत)

## संदर्भ आणि नोंदी 
संगीती
बारगाव पिंप्री

## भोगोलिक स्थान आणि लोकसंख्या 
बारागाव पिंप्री हे नाशिक जिल्ह्यातल्या सिन्नर तालुक्यातील १५०६ हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात ६९१ कुटुंबे व एकूण ३५६७ लोकसंख्या आहे. ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर सिन्नर १० किलोमीटर अंतरावर आहे. यामध्ये १८४८ पुरुष आणि १७१९ स्त्रिया आहेत. यामध्ये अनुसूचित जातीचे लोक १९४ असून अनुसूचित जमातीचे १५७ लोक आहेत.ह्या गावाचा जनगणना स्थल निर्देशांक ५५११५०  आहे.

## साक्षरता 
* एकूण साक्षर लोकसंख्या: ७५.६१
* साक्षर पुरुष लोकसंख्या: ८०.९५
* साक्षर स्त्री लोकसंख्या:६९.८७

## शैक्षणिक सुविधा 
गावात १शासकीय प्राथमिक शाळा आहेत.
﻿गावात १ खाजगी शासकीय माध्यमिक शाळा आहे.
﻿गावात १ खाजगी शासकीय उच्च माध्यमिक शाळा आहे.
पदवी महाविद्यालय गावात आहे
सर्वात जवळील अभियांत्रिकी महाविद्यालय (Nashik) २५किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
सर्वात जवळील वैद्यकीय महाविद्यालय (Nashik) ४० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
सर्वात जवळील व्यवस्थापन संस्था (Nashik) ४० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
सर्वात जवळील पॉलिटेक्निक (Sinnar) ३५ किलोमीटर अंतरावर आहे.
सर्वात जवळील व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा (Sinnar) १० किलोमीटर अंतरावर आहे.
सर्वात जवळील अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र (Sinnar) १० किलोमीटर अंतरावर आहे.
सर्वात जवळील अपंगांसाठी खास शाळा (Nashik) 3० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे.
﻿गावात १ इतर खाजगी शैक्षणिक सुविधा आहे.

## जमिनीचा वापर 
बारागाव पिंप्री ह्या गावात जमिनीचा वापर खालीलप्रमाणे होतो (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):
* वन: ५०
* बिगरशेती वापरात असलेली जमीन: २
* ओसाड व लागवडीला अयोग्य जमीन: ०
* कुरणे व इतर चराऊ जमीन: ०
* फुटकळ झाडीखालची जमीन: ०
* लागवडीयोग्य पडीक जमीन: ६३८
* कायमस्वरूपी पडीक जमीन: ०
* सद्यस्थितीतील पडीक जमीन: ०
* पिकांखालची जमीन: ८१६
* एकूण कोरडवाहू जमीन: २५४.३१
* एकूण बागायती जमीन: ५६१.६९

## सिंचन सुविधा 
सिंचनाचे स्रोत खालीलप्रमाणे आहेत (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):
* कालवे: ०
* विहिरी / कूप नलिका: २५४.३१
* तलाव / तळी: ०
* ओढे: ०
* इतर: ०

## उत्पादन 
बारागाव पिंप्री या गावी पुढील वस्तूंचे उत्पादन होते ( महत्त्वाच्या उतरत्या अनुक्रमाने):

वर्ग:नाशिक
वर्ग:सिन्नर तालुक्यातील गावे
वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
लीला सेठ

**लीला सेठ** (Leila Seth) (जन्म : लखनौ, २० ऑक्टोबर, इ.स. १९३०;  - नॉयडा, ५ मे, इ.स. २०१७) या दिल्ली उच्च न्यायालयातील पहिल्या स्त्री-न्यायाधीश होत्या. भारतातील राज्य-उच्च न्यायालयाच्या त्या पहिल्या स्त्री-सरन्यायाधीश झाल्या.

लीला सेठ यांचा जन्म १९३० मध्ये लखनौत झाला. वयाच्या बाराव्या वर्षी वडिलांचे निधन झाल्यानंतर कुटुंब सावरण्याची वेळ त्यांच्यावर आली.  शिक्षणानंतर त्या आसाम रेल लिंक प्रकल्पात स्टेनोग्राफर होत्या. प्रेम सेठ यांच्याशी विवाह झाल्यानंतर त्या लंडनला गेल्या. तेथे १९५८ मध्ये लंडन बारच्या परीक्षेत पहिल्या आल्या. आयएएससाठी निवड झाल्यानंतरही त्यांनी कायदा व न्यायाचे क्षेत्र निवडले होते. त्यानंतर १९७८ मध्ये दिल्ली उच्च न्यायालयात पहिल्या महिला न्यायाधीश होण्याचा मान त्यांना मिळाला व त्या १९९१ मध्ये हिमाचल प्रदेश उच्च न्यायालयाच्या मुख्य न्यायाधीश झाल्या. 

लीला सेठ यांच्यामुळेच हिंदू वारसा हक्क कायद्यात सुधारणा होऊन मुलींना एकत्र कुटुंबाच्या संपत्तीत समान वाटा मिळाला. समलिंगींच्या हक्कांबाबत त्यांनी ‘इंडिया यू आर क्रिमिनल इफ गे’ हा टीकात्मक लेख ‘दी न्यू यॉर्क टाइम्स’मध्ये लिहिला होता. ‘शक्तिमान’ या मालिकेचा समाजावर होणाऱ्या परिणामांचा अभ्यास करून त्यांनी काही मते मांडली होती. त्यावर आधारित ‘वुइ दी चिल्ड्रेन ऑफ इंडिया’ हे त्यांचे पुस्तक विशेष गाजले. 

लीला सेठ यांचे ‘ऑन बॅलन्स’ नावाचे आत्मचरित्र २००३ मध्ये प्रसिद्ध झाले. त्यात त्यांनी व्यावसायिक जीवनात त्यांना आलेल्या लिंगभेदाच्या अनेक अनुभवांचा उल्लेख केला आहे. पन्नास वर्षांच्या कारकिर्दीत ज्या समस्या त्यांना जाणवल्या त्यावर ‘टॉकिंग ऑफ जस्टिस – पीपल्स राइट्स इन मॉडर्न इंडिया’ हे पुस्तक त्यांनी लिहिले. कायद्याची तत्त्वे समानतेने राबवणे हे तर त्यांचे वैशिष्ट्य होते

इ.स. १९८८ मध्येच सरन्यायाधीश आर.एस. पाठक यांनी लीला सेठ यांची सर्वोच्च न्यायालयात नेमणूक करण्याचे ठरवले होते, पण राजकीय दबावामुळे त्यांची नेमणूक तेव्हा होऊ शकली नाही.

## अपत्ये
लेखक आणि कवी विक्रम सेठ, कलादिग्दर्शक आराधना सेठ, शांतुम सेठ

## लीला सेठ यांनी लिहिलेली पुस्तके
* On Balance (इंग्रजी आत्मचरित्र) 
* टॉकिंग ऑफ जस्टिस - पीपल्स राइट्स इन मॉडर्न इंडिया (इंग्रजी)
* We, The Children of India (इंग्रजी)

वर्ग:भारतीय न्यायाधीश
वर्ग:इ.स. १९३० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१७ मधील मृत्यू
कागदीपुर्‍यातला गणपती

**कागदीपुऱ्यातला गणपती** महाराष्ट्राच्या पुणे शहरातील गणपती आहे. पुण्याच्या कसबा पेठेतील कागदीपुऱ्यात गणपतीची एक वैशिष्ट्यपूर्ण मूर्ती आहे. कागदीपुरा ही साततोटी पोलीस चौकीच्या मागील बाजूस असलेली पुण्यातली अगदी जुनी वस्ती आहे. कागदीपुऱ्यातल्या या मूर्तीची विशेषता म्हणजे येथे एकाच दगडातून बनवलेला गणपती आणि शिवलिंग आहे. साधारणतः गणपतीची मूर्ती जमिनीपासून थोडी उंचावर असते. मात्र या देवळात गणपती जमिनीलगत आहे. जणू काही तो शिवलिंगाची पूजा करतो आहे. गणपतीची मूर्ती चतुर्भुज असून डाव्या सोंडेची आहे.

या मंदिराच्या स्थापनेचा इतिहास ज्ञात नाही

वर्ग:पुण्यातील मंदिरे
वर्ग:गणपती
श्री.दि. इनामदार

श्री.दि.  इनामदार (जन्म : खामगाव, ५ फेब्रुवारी,  इ.स. १९२८,  - ३१ डिसेंबर, इ.स. २०१३) हे एक मराठी कवी आणि बालसाहित्यिक होते. 'मराठवाड्याचे रवींद्रनाथ टागोर', अशी त्यांची ख्याती होती.

श्री.दि, इनामदार यांचे शिक्षण लातूर जिल्ह्यातील खामगाव येथे निजाम राजवटीत झाले. स्टेट बँक ऑफ हैदराबादचे प्रशासकीय सचिव या पदावरून ते  १९८७मध्ये निवृत्त झाले.  बँकेत अनेक वर्षे नोकरी करणाऱ्या इनामदार यांची २६ पुस्तके प्रकाशित झाली आहेत. त्यांची बालगीतांची, बालनाट्यांची व कवितांची ही पुस्तके अपूर्व आहेत. एकोणीसशे सत्तर-ऐंंशीच्या मुक्त कविता लिहिण्याच्या कालखंडात छंद आणि लय सांभाळणारी कविता श्री.दि. सतत लिहीत राहिले. निसर्ग कविता, पुराणांतील संकल्पनांना घेऊन लिहिलेली कविता हे ‘श्रीदिं’चे वैशिष्ट्य होते.

साहित्य क्षेत्रात नव्याने लिहिणाऱ्यांना श्री. दि. यांनी नेहमीच प्रोत्साहन दिले. विविध संमेलनांत निमंत्रित कवी म्हणून त्यांचा सहभाग होता. त्यांनी अनेक संमेलने गाजवली. त्यांच्या अनेक कविता शालेय व महाविद्यालयीन स्तरावर अभ्यासक्रमात समाविष्ट होत्या. शिवगान व महावीर चरित्र याच्या ध्वनिफितीही निघाल्या. रामरक्षेचा भावानुवादही त्यांनी केला. साहित्य सेवा प्रकाशन, कीर्ती प्रकाशन व रजत प्रकाशनाने त्यांची पुस्तके प्रकाशित केली.

जिल्ह्यातील श्री. दि. यांच्या पूर्वजांच्या वाड्यात सखाराम महाराजांची समाधी आहे. त्यामुळेच कदाचित संत कविता आणि आध्यात्म्याचा ठसा त्यांच्या कवितांवर उमटत राहिला असावा, असे या क्षेत्रातील जाणकार सांगतात. संत परंपरेत स्वतःची कविता कोठे आहे,  हे तपासणारे त्यांचे व्यक्तिमत्त्व होते. 

श्री.दि. इनामदारांची ‘बैलाचे ऋण’ नावाची पाळलेल्या बैलावरची एक कविता बालभारती या शालेय पुस्तकात होती.  तिच्या ओळी काहीशा अश्या होत्या : 

तुझ्या शेतात राबून माझी सरली हयात,
नको करू हेटाळणी आता उतार वयात
नाही राजा ओढवत चार पाऊल नांगर, 
नको बोलूस वंगाळ नको म्हणूस डंगर !

## कविता आणि पुस्तके
* अपरिग्रहाचा महामेरु
* गोदावरी (नाटक)
* चांदोबा ये रे ये (बालगीते)
* जाऊ अमृताचे गावा (कवितासंगह)
* झुक झुक गाडी  (बालगीते)
* दिंडी जाय दिगंतरा (कविता)
* दिवे सोडिले प्रवाही (कवितासंग्रह)
* नभ मातीच्या कुशीत (कवितासंगह)
* नाट्यरामायण (नाटक)
* फूल फुलता राहिना (बालकविता संग्रह) 
* बुद्धिदाता श्रीगणेश (कवितासंग्रह)
* मुक्तीचा येळकोट
* शिवगान (कवितासंग्रह)
* श्रीरामरक्षा (मराठी काव्यानुवाद)
* सत्यं वद गोदावरी (नाटक)
* हे माय मातृभूमी (कवितासंग्रह)
* कैवल्याचे लेणें (पुस्तक)

वर्ग:मराठी साहित्यिक
वर्ग:इ.स. १९२८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१३ मधील मृत्यू
एस.डी. इनामदार

**एस.डी. इनामदार** हे एक मराठी साहित्यिक आहेत. हे कथालेखन, वैचारिक लेखन आणि समीक्षण करतात.

इनामदारांनी लिहिलेल्या *रूपबंध* या पुस्तकात त्यंनी पाश्चात्य आधुनिक कलेतील विविध तत्त्वप्रणाली, कलासंप्रदाय व चळवळींची माहिती तसेच त्यामागच्या सैद्धांतिक भूमिका मांडल्या आहेत. त्याशिवाय दृश्यकला-ललितकला, दृश्यकला-ललित साहित्य, आधुनिक कलेला वेगळा आयाम देणारे कलाकार आणि त्यांच्या कलाकृती यांच्याबद्दलही लिहिले आहे. या ग्रंथाला चिंतनात्मक बैठक आहे. *रुपवेध*ला २०१७ सालचा केशवराव कोठावळे पुरस्कार देण्यात आला.

## पुस्तके
* अरण्यरुदन (कथासंग्रह)
* काचेचा पिंजरा (अनुवादित कादंबरी)
* खेळिया (कथासंग्रह)
* दिगंतराचे पक्षी (अनुवादित कादंबरी)
* नागरिक (कथासंग्रह)
* प्राक्तनाचे वेध (समीक्षाग्रंथ)
* मर्मभेद (दिवंगत तत्त्वज्ञ मे.पुं. रेगे यांच्या वैचारिक लेखांचे संकलन-संपादन) 
* रंगसावल्या (कथासंग्रह)
* रूपबंध (कलाविषयक समीक्षाग्रंथ)

## पुरस्कार
* केशवराव कोठावळे पुरस्कार, २०१७.

वर्ग:मराठी लेखक
माती गणपती

**श्री मातीचा गणपती** हा पुण्यातील मोठी मूर्ती असलेला एक गणपती आहे. नारायण पेठेत असलेल्या या गणपतीची मूर्ती संपूर्ण मातीची आहे असे सांगितले जाते. मातीच्या मूर्तींपैकी ही सर्वात जुनी, म्हणजे इसवी सनाच्या अठराव्या शतकातील मूर्ती आहे. मूर्तीचा आणि मंदिराचा इतिहास म्हणजे असा की काही मुले रोज गणपतीची मूर्ती बनवून त्याची पूजा करत अणि नंतर तो मोडून टाकत. एकदा मोरया गोसावी तिथून जात असताना त्यांनी हे बघितले, अणि त्या मुलांना समजावले की असे करणे योग्य नाही. मोरया गोसावी यांनी ही मूर्ती घडवली अणि मुलांना त्याची पूजा करण्यास सांगितले.

पेशवेकालीन काही नोंदी सुद्धा ह्या गणपतीच्या आढळून येतात.

मातीचा गणपतीची ही मूर्ती चार ते साडेचार फूट उंच असून दोन ते अडीच फूट रुंद आहे.  तिच्या चार हातांपैकी डावा खालच्या बाजूचा हात, दुमडलेल्या डाव्या पायावर ठेवलेला असून त्याच हातावर सोंड टेकलेली आहे. गणपती उजव्या हाताने अभय देतो आहे. वरच्या हातांमध्ये शस्त्रे नाहीत. 

देवळाच्या गाभाऱ्यासमोर प्रशस्त सभामंडप आहे. सभामंडपात शिवलिंग व विष्णू-लक्ष्मीच्या मूर्ती आहेत.  

इ.स. १९९८मध्ये देवळाचा जीर्णोद्धार झाला. पानशेतच्या पुरात संपूर्ण मंदिर पाण्याखाली गेले असताही गणपतीच्या या मातीच्या मूर्तीला काहीही झाले नाही; तसेच देवापुढील शंख आणि घंटाही हलली नाही.

या श्री मातीचा गणपतीच्या देवळाची मालकी श्रोत्री कुटुंबाकडे आहे. दर वर्षी माघ महिन्यात गणेश जन्माचा उत्सव इथे साजरा करण्यात येतो.

वर्ग:पुण्यातील मंदिरे
वर्ग:गणपती
अजातशत्रु

**अजातशत्रू** (इ.स.पू. ४९३ - इ.स.पू. ४६०) हा मगध वंशीय सम्राट, बिंबिसार यांचा पुत्र होता. हा भगवान महावीर आणि गौतम बुद्धांच्या समकालीन राजा होता. ह्याच्या राजवटीची इ.स.पू. ५५४ - ५२७ किंवा इ.स.पू. ४९३-४६२ अशी कालमर्यादा सांगतात. त्याने जोरदारपणे वडिलांकडून मगधचे राज्य ताब्यात घेतले आणि त्याला तुरूंगात टाकले. त्याने लिच्छविंनी राज्य केलेल्या वज्जीविरूद्ध युद्ध केले आणि वैशाली प्रजासत्ताक जिंकला. बुद्धाच्या महापरिनर्वाणानंतर प्रथम बुद्ध परिषद आयोजन राजगृह येथे करण्यात आले होते या परिषदेसाठी राजा अजातशत्रू यांनी राजश्रय प्रदान केला होता
 
बौद्ध साहित्यात आणि जैन साहित्यात कूणिक, कूणिय अशा नावांनीही अजातशत्रूचा उल्लेख आढळतो.बिंबीसारला हर्यक वंशाचा संस्थापक समजले जाते. इ.पू. 6 व्या शतकामध्ये भारतात 16 महाजनपदांचा उदय झाला.. त्यात सर्वात शक्तीशाली महाजनपद मगध होते. बिंबिसार हा मगध घराण्यातील पहिला प्रसिद्ध राजा होय.
बिंबीसार गौतम बुद्धांचा व महावीर यांचा समकालीन होता.
तो बौद्ध धर्माचा अनुयायी होता व त्याने आपला राजवैद्य जीवक
यास गौतम बुद्धाच्या शुश्रूषेसाठी पाठविले.
त्याने राजगृह ही मगध राज्याची नवी राजधानी स्थापन केली.
बिंबीसारने मगध साम्राज्याचा पाया घातला. महापद्म याने गिरीव्रज हा राजधानी किल्ला बांधून मगधची पहिली
राजधानी स्थापन केली. बिंबीसारने बौद्ध धर्म स्वीकारला होता.

## वडिलांचा मृत्यु 
जैन साहित्यात एकदा अजातशत्रू आपल्या नवजात मुलासमवेत मांडीवर जेवण करत असतांना अचानक त्याच्या मुलाने लघवी केली, त्यातील काही थेंब त्याच्या ताटात पडले परंतु आपल्या मुलाच्या प्रेमामुळे त्याने ताट बदलले नाही तर थेंब स्वतःचा खांद्यावरच्या पट्ट्याने पुसले आणि त्याच ताटामधून खाणे चालू ठेवले. एक घास खाल्ल्यानंतर त्याने त्याच्या जेवणाच्या खोलीत बसलेल्या त्याच्या आई चेलानाला विचारले की, एखाद्या बापाला जशी त्याच्यासारखी प्रेमळ आणि काळजी देणे पाहिले मिळाली आहे का? आणि तिच्या आईने अजातशत्रूच्या छोट्या बोटाने राजा बिंबिसाराची कहाणी सांगितली होती. हे त्याच्या हृदयाला स्पर्श झाला आणि त्याच्या वडिलांविषयीचे प्रेम जागृत झाले. एकाच वेळी त्याने कुहाडी उचलली आणि लोखंडाच्या सर्व साखळ्यांना स्वतःच तुकडे करून आपल्या वडिलांना सोडविण्यासाठी त्याने तुरुंगात धाव घेतली. पण जेव्हा बिंबिसाराने त्याला हातात एक कुहाडी घेऊन येताना पाहिले तेव्हा तो विचार केला, ... तर मग तो मला मारायला येत आहे. यापेक्षा मी माझ्या स्वतःच्या हातांनी माझे जीवन समाप्त करू हे चांगले आहे.तत्काळ त्याने अंगठ्यापासून तलपूताचे विष काढले, डोळे मिटून "केवली पन्नतो धम्मं सरणम पवज्जामी" (मी केवली किंवा सर्वज्ञांनी शिकवलेल्या धर्माचा आश्रय घेतो) असा जयघोष केला आणि विष गिळून त्याने आपले जीवन संपवले. अजातशत्रुने खूप पश्चाताप केला पण त्याचा काही उपयोग झाला नाही. त्यानंतर अजातशत्रूने आपला वाडा चंपा येथे हलविला आणि त्याला राजधानी बनवला कारण मागील राजवाड्याने त्याच्या अत्याचारी चुकीची आठवण करून देत होता.

## हे सुद्धा पहा
## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे
वर्ग:बौद्ध धर्म
वर्ग:भारतीय बौद्ध
वर्ग:भारतीय सम्राट
वर्ग:गौतम बुद्धांचे शिष्य
वर्ग:इ.स.पू. ४९३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स.पू. ४६० मधील मृत्यू
सहावी बौद्ध संगीती

'*** किंवा **सहावी धम्म संगीती** ही इ.स. १५७ मध्ये सम्राट कनिष्कांच्या काळात गांधार मध्ये संपन्न झाली. स्थापत्य शास्त्रांमध्ये व शिल्पकलेमध्ये निपूण असलेल्या लोकांना भिक्खू संघाने धीरगंभीर मुर्ती बनविण्यास सांगितले. परिणामतः बुद्ध मुर्ती अस्तित्वात आल्या. या कालखंडापर्यंत शिल्पकला साकार करू लागली होती. कनिष्काच्या काळात अनेक भारतीय कलांचा विकास झाला. गांधार चित्रकला, गांधार शिल्पकला, गांधार संगीतकला इ. कलांचा या काळात विकास झाला.

## थेरवाद संगीती 
**सहावी बौद्ध संगीती*' ही एक सामान्य बौद्ध संगीती होती, या संगीतीचे आयोजन कबा अये पँगोडा आणि लेणी येथील यांगून, ब्रह्मदेश (म्यानमार) येथे झाले.

## हे सुद्धा पहा 
* बौद्ध संगीती
* पहिली बौद्ध संगीती
* दुसरी बौद्ध संगीती
* तिसरी बौद्ध संगीती
* चौथी बौद्ध संगीती
* पाचवी बौद्ध संगीती

वर्ग:बौद्ध धर्म
६
अँड्रॉईड नूगॅट

**अँड्रॉइड नूगॅट** किंवा **अँड्रॉइड एन** ही भ्रमणध्वनीसाठीची कार्यप्रणाली आहे. अँड्रॉइड कार्यप्रणालीची ही १४वी आवृत्ती आहे.

वर्ग:अँड्रॉइड
वर्ग:मोबाईल फोन कार्यप्रणाली
विना-नफा संस्था

**विना-नफा संस्था** अशा संस्था आहेत ज्यांचे ध्येय समाजकल्याण असून आर्थिक फायदा हे ध्येय नसते.

लाभ निरपेक्ष संघटन (लानिसं) अशा संघटनाला म्हणतात जे आपल्या जवळील अतिरिक्त धन-संपत्तीला समभागधारकांत किंवा मालकांत वाटत नाहीत तर याचा उपयोग आपल्या ध्येयांना गाठण्यासाठी करतात. धार्मिक संस्था, मजूर संघटन आणि सार्वजनिक कला संघटन याच्या अंतर्गत येतात. बहुतांश देशांत नफा निरपेक्ष संघटनांना आयकर व संपत्ती कर यापासून मुक्त ठेवण्यात आले आहे.

वर्ग:समाजसेवा
रईस खान

उस्ताद रईस खान (जन्म : इंदूर, २५ नोव्हेंबर, इ.स. १९३९;  - कराची, ६ मे, इ.स. २०१७) हे एक सतारवादक होते. त्यांचे बालपण मुंबईत गेले. ग्वाल्हेरच्या मेवाती घराण्यातील हद्दू-हस्सू खॉं, बंदे अली खॉं, नथ्थन खॉं, वाजिर खॉं, मुराद खॉं यांच्यासारख्यांच्या कुटुंबात जन्मलेल्या रईस खॉं यांना त्यांचे वडील महम्मद खॉं यांच्याकडून सतारीचे शिक्षण मिळाले. 

वडील महम्मद खॉं स्वतः रुद्रवीणावादक होते. रुद्रवीणेचा जन्म बीन या वाद्यापासून झाला. या वाद्याच्या वादनात विशिष्ट अशा गायकी अंगाच्या लकबी असतात. रईस खॉं यांनी आधीच्या पिढीतल्या थोर सतारवादकांपेक्षा वेगळी शैली निर्माण करण्याचा ध्यास घेतला, तेव्हा त्यांना या बीनवादनातील अनेक कल्पना उपयोगी पडल्या असाव्यात. त्यांच्या वादनातील मींडकाम जेवढे अप्रतिम, तेवढीच गमक आणि गतकारीही अप्रतिम होती. हिंदी चित्रपटांतील शेकडो गीते ज्या अनेक कारणांसाठी अजरामर झाली, त्यामध्ये खॉंसाहेबांच्या सतारीच्या तुकडय़ांनी आणलेली लज्जत हेही एक महत्त्वाचे कारण होते.

पाकिस्तानी गायिका बिल्किस खानूम यांच्याशी विवाह झाल्यानंतर ते इ.स. १९८६मध्ये पाकिस्तानात गेले आणि नंतरच्या काळात त्यांचे भारतात येणे अवघडच होऊन बसले. 

पाकिस्तान सरकारने रईस खान यांना पाकिस्तानमधला तिसऱ्या क्रमांकाचा सितारा-इ-इम्तियाझ हा नागरी किताब देऊन गौरवले.

वर्ग:सतारवादक
रामदास कदम

**रामदास गंगाराम कदम** (२७ जुलै, इ.स. १९६३ - ) हे महाराष्ट्रातील शिवसेना या राजकीय पक्षाचे राजकारणी होत. ते सध्या महाराष्ट्र राज्याचे पर्यावरणमंत्री तथा औरंगाबाद जिल्ह्याचे पालकमंत्री आहेत.

वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी
वर्ग:इ.स. १९६३ मधील जन्म
वर्ग:खेड (रत्‍नागिरी)चे आमदार
नागभट्ट पहिला

**नागभट्ट पहिला** (अंदाजे इ.स. ७३० - इ.स. ७६०) हा आठव्या शतकातील भारताच्या मध्य भागाचा राजा होता. याला गुर्जर-प्रतिहार राजवंशाचा पहिला राजा समजले जाते. याची राजधानी उज्जैनमध्ये असून याचे राज्य सध्याच्या मध्य प्रदेश, गुजरात आणि राजस्थानसह अनेक प्रदेशांत पसरलेले होते. याने उत्तर व मध्य भारतातील राजांच्या सहाय्याने उमायद मोहिमांचा पराभव केला होता.

राष्ट्रकूट सम्राट दंतिदुर्गाने नागभट्टाच्या साम्राज्यावर स्वारी करून त्याला पराभूत केले.

नागभट्ट ०१
ग्लोरिया स्वान्सन

**ग्लोरिया मे जोसेफिन स्वान्सन** (मार्च २७, इ.स. १८९९:शिकागो, इलिनॉय, अमेरिका - ४ एप्रिल, इ.स. १९८३:न्यू यॉर्क शहर, अमेरिका) ही अमेरिकेन चित्रपट अभिनेत्री होती. हिने मूकपट आणि बोलपट दोन्ही प्रकारच्या सिनेमांतून अभिनय केला. द ट्रेसपासर या तिच्या पहिल्या बोलपटासाठी तिला ऑस्कर नामांकन मिळाले. स्वान्सनने काही चित्रपटांचे निर्माणही केले.

चित्रपट अभिनयातून निवृत्त झाल्यावर स्वान्सनने नाटक आणि दूरचित्रवाणी मालिकांतूनही अभिनय केला.

वर्ग:इंग्लिश चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:इ.स. १८९९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८३ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
नापोलीची पहिली जियोव्हाना

**जियोव्हाना** (मार्च, इ.स. १३२८:नेपल्स, इटली - २७ जुलै, इ.स. १३८२:सान फेले, इटली) ही चौदाव्या शतकातील नापोलीची राणी होती. नेपल्सचे राज्य चालविण्याबरोबर हिने अचॅआची जहागिरही सांभाळली. हिच्या सत्ताकाळादरम्यान नेपल्सने राज्यांतर्गत आणि शत्रू राज्यांशी अनेक युद्धे लढली. जियोव्हानाने चार वेळा लग्न केले होते.

जियोव्हाना ०१
वर्ग:इ.स. १३२८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १३८२ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
इंद्रा देवी

**ईंद्रा देवी** तथा **युजेनी व्ही. पीटरसन** (रशियन:Евгения Петерсон; १२ मे, इ.स. १८८९:रिगा, लात्व्हिया - २५ एप्रिल, इ.स. २००२:बोयनोस आइरेस, आर्जेन्टिना) या रशियन योगशिक्षिका होत्या.

यांचे वडील व्हासिली पीटरसन हे स्वीडिश बँक चालक होते तर आई अलेहांद्रा लाबुनस्कैया या रशियन जहागिरदार घराण्यातील होत्या १९१७मधील बोल्शेविक क्रांती दरम्यान ईंद्रा देवी आपल्या कुटुंबासह बर्लिनला पळून आल्या. तेथे त्यांनी नृत्य आणि अभिनयाचे शिक्षण घेतले.

या रवींद्रनाथ टागोर आणि योगी रामचरक यांच्या पुस्तकांनी प्रभावित झालेल्या होत्या. १९२७ साली या भारतात आल्या व भारतीय टोपणनाव धारण करून येथील चित्रपटांत त्यांनी कामे केली. १९३०मध्ये त्यांनी भारतातील चेकोस्लोव्हाकियाच्या राजदूत यान स्ट्राकाटी यांच्याशी लग्न केले.

मैसूरच्या महाराजांनी भलावण केल्याने योगगुरू तिरुमलई कृष्णमाचार्य यांनी ईंद्रा देवी यांना शिष्य मानले.

१९३९ साली या आपल्या पतीबरोबर चीन येथे गेल्या. तेथे त्यांनी च्यांग कै शेक यांच्या घरी योगासने शिकविण्याचा वर्ग सुरू केला. १९४९ साली स्ट्राकाटी यांचे निधन झाल्यावर ईंद्रा देवी अमेरिकेस गेल्या व तेथेही त्यांना योगासनाचे वर्ग सुरू केले. त्यांच्या शिष्यांमध्ये ग्रेटा गार्बो, यहूदी मेनुहिन, ग्लोरिया स्वान्सन यांसह हॉलिवूडमधील अनेक व्यक्तींचा समावेश होता.

१९५३मध्ये त्यांनी सिगफ्रीड कनौअर यांच्याशी लग्न केले. त्यानंतर अमेरिकेचे नागरिकत्व स्वीकारताना त्यांनी ईंद्रा देवी हे नाव लावले.

ईंद्रा देवी पुट्टपार्थीच्या सत्य साई बाबा यांच्या कार्याशी संलग्न होत्या.

१९८२ साली ईंद्रा देवी आर्जेन्टिनाला स्थलांतरित झाल्या. तेथे २००२ साली त्यांचा मृत्यू झाला.

वर्ग:योग
वर्ग:इ.स. १८९९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००१ मधील मृत्यू
ऑस्ट्रियाची मारिया तेरेसा

**मारिया तेरेसा** (६ जून, इ.स. १७७२:नेपल्स, इटली - १३ एप्रिल, इ.स. १८०७:व्हियेना, ऑस्ट्रिया) ही ऑस्ट्रियाची पहिली सम्राज्ञी आणि शेवटची पवित्र रोमन सम्राज्ञी होती. तिला हे पद फ्रांसिस दुसऱ्याशी लग्न झाल्यामुळे मिळाले. ही राजकारणात सक्रिय होती आणि अनेकदा आपल्या पतीला राजकारणाबद्दल सल्ले द्यायची.

मारिया नेपल्सचा राजा फर्डिनांड चौथ्याच्या १७पैकी सगळ्यात मोठे अपत्य होती. ती मेरी आंत्वानेत आणि स्पेनच्या चौथ्या चार्ल्सची भाची/पुतणी होती.

वर्ग:ऑस्ट्रियाच्या सम्राज्ञी
वर्ग:इ.स. १७७२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८०७ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
अलेक्झांड्रा फेदोरोव्ना

**अलेक्झांड्रा फेदोरोव्ना** तथा **हेसेची ॲलिक्स** (६ जून, इ.स. १८७२:डार्मश्टाट, जर्मनी - १७ जुलै, इ.स. १९१८:इपातियेवचे घर, येकातेरिनबुर्ग, रशिया) ही रशियाचा शेवटचा झार निकोलस दुसऱ्याची पत्नी होती. ही युनायटेड किंग्डमची राणी व्हिक्टोरियाची नात होती. अलेक्झांड्रा ग्रिगोरी रास्पुतिनची भक्त होती.

१९१७ च्या बोल्शेविक क्रांतीनंतर अलेक्झांड्रा, निकोलस आणि त्यांचे जवळचे कुटुंब येकातेरिनबुर्गमध्ये लपून बसले असताना बोल्शिविकांनी त्यांना धरले व गोळ्या घालून ठार मारले.

वर्ग:रशियाच्या झारिना
वर्ग:इ.स. १८७२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९१८ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वैदिक धर्म

वैदिक साहित्यात सांगितलेल्या नीती-नियमांना **वैदिक धर्म** (**सनातन धर्म**) असे म्हणतात. संहिता म्हणजे ऋग्वेद, यजुर्वेद, सामवेद, अथर्ववेद, ब्राह्मणे, आरण्यके व उपनिषदे या सर्व साहित्याला 'वैदिक साहित्य' म्हणले जाते. 
वैदिक धर्मामध्ये वेदांना प्रमाण मानणे,त्यावर विश्वास ठेवून त्याप्रमाणे आचरण करणे या संकल्पनांचा समावेश होतो.

वैदिक साहित्य आरंभकालीन व उत्तरकालीन वैदिक आर्य यांची श्रेष्ठ कामगिरी लिखित संस्कृतीच्या अभ्यासाचे उदाहरण होय, आरंभीच्या आऱ्यांना लेखन कला अवगत नवती परंतु वैदिक साहित्य एका पिढीकडून पुढील पिढीकडे मौखिक परंपरेने संक्रमित होत गेले.

## संदर्भ
वर्ग:हिंदू धर्म
वर्ग:धर्म
भारती कृष्ण तीर्थ कृत गणित लेखन

भारती कृष्ण तीर्थ (१८८४ ते १९६०) जगन्नाथपुरी पीठाचे शंकराचार्य होते. इतर विषयांसोबत त्यांनी गणित या विषयातही एम.ए. केले होते. त्यांनी काही रोचक युक्त्यांवर आधारलेले हे अंकगणित विषयक लेखन अथर्व वेदाचा आधार असल्याचे सांगत, वैदिक गणित नावाने प्रस्तुत केले गेले. आणि लेखकाच्या मरणोपरान्त ते त्याच नावाने प्रकाशित आणि प्रचलित झाले. 

प्रा. एस. जी. दाणी यांच्या साधार मतांनुसार भारती कृष्ण तीर्थ कृत यांतील गुणाकार-भागाकाराच्या गणित विषयक युक्त्या रोचक असल्या तरीही प्रत्यक्षात वेदांवर अथवा प्राचीन भारतीय गणितावर नव्हे तर सामान्य अंक-बीजगणितावर आधारलेल्या आहेत.   

**वैदिक गणित** हे वेदांतून मांडले गेले आहे असा अपप्रचार काहीजण करतात, पण वस्तुस्थिती तशी नाही.  हे वैदिक तर नाहीच पण गणितही नाही, असे बहुतेक गणितज्ञांचे मत आहे. असे असले तरी काही शाळांत मुलांना हे तथाकथित 'वैदिक गणित' शिकवतात.

## हे ही पहा
* [हिंदी विकिपीडियामधील लेख](https://hi.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B5%E0%A5%88%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%95_%E0%A4%97%E0%A4%A3%E0%A4%BF%E0%A4%A4_(%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%95))
* हिंदी विकीपुस्तक
* दिलीप कुलकर्णी
* ‘The Scientific Edge: The Indian Scientist from Vedic To Modern Times’ (रॅंग्लर जयंत नारळीकर यांचे पुस्तक)

## संदर्भ
वर्ग:गणित
वर्ग:वैदिक साहित्य
भारतीय गणित (निःसंदिग्धीकरण)

* ह्या विषयावरील भारतीय गणित हा मुख्य लेख आहे. हा लेख प्राचीन भारतीय गणिताबद्दल सुद्धा माहिती देतो. भारती कृष्ण तीर्थ यांनी विसाव्या शतकात केलेले गणित विषयक लेखन वेदांतील नसून प्रत्यक्षात काही गृहीतकांवर विसंबलेले असले तरीही अनभिज्ञतेतून त्याचा  उल्लेख बऱ्याचदा वैदिक गणित म्हणून केला जातो. २०१६ सालापासून हे असले गणित काही शाळांमधून वैदिक गणित म्हणून शिकवले जात असले तरीही  . वस्तुत बीजगणितातील सूत्रे वापरून दिलेल्या विशिष्ट संख्यांच्या साठी तयार केलेल्या नियमांचा उपयोग करून सोप्या आकडेमोडी शिकवल्या जातात. हे वैदिक गणित म्हणता येत नाही. तसेच ते शालेय गणिताला पर्याय म्हणता येत  नाही.       

* भारतीय गणित
* भारती कृष्ण तीर्थ कृत गणित लेखन

## संदर्भ
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
योगेंद्र सिंग यादव

सुभेदार **योगेंद्र सिंग यादव** (१० मे, इ.स. १९८०:बुलंदशहर, उत्तर प्रदेश, भारत - ) हे भारतीय सेनादलातील एक सैनिक आहेत. ४ जुलै, इ.स. १९९९ रोजी कारगिल युद्धात टायगर हिलच्या लढाईत दाखवलेल्या शौर्याबद्दल त्यांना परमवीरचक्रहा भारताचा सर्वोच्च शौर्य पुरस्कार प्रदान करण्यात आला. यादव भारतीय सेनेच्या १८ ग्रेनेडियर्समधील घातक प्लाटूनमध्ये तैनात होते.

## पार्श्वभूमी
यादव यांचा जन्म एका शेतकरी कुटुंबात झाला.त्यांचे वडील सुद्धा काही काळ लष्करात होते.घरच्या साधारण आर्थिक परिस्थितीमुळे वडील आजारी पडल्यावर यादव आणि त्यांचा भाऊ लहानपणापासूनच शिक्षणाबरोबरच घरची शेती आणि गुरे सांभाळत असत.मोठा भाऊ लष्करात भरती झाल्यावर काही काळाने वयाच्या अवघ्या सोळाव्या वर्षी यादव भारतीय लष्करात भरती झाले. तेव्हा त्यांचे शिक्षण ११ वी इतकेच झालेले होते.

## कारगिल युद्धातील कामगिरी
कारगिल युद्धादरम्यान टायगर हिल या शिखरावर पाकिस्तानी सैन्याने कब्जा केला होता. हे शिखर ताब्यात घेण्यासाठी गेलेल्या २१ जणांच्या तुकडीतील सर्व जण शत्रूच्या माऱ्याच्या टप्प्यात आल्यामुळे धारातीर्थी पडले. त्यातील यादव हे एकटेच वाचले. एका हाताची हाडे तुटलेली असताना आणि १६-१७ गोळया लागलेल्या असताना पुढचा हल्ला अधिक सुनियोजितपणे करता यावा आणि या हल्ल्याप्रमाणे प्राणहानी होऊ नये म्हणून शत्रूच्या ठिकाणाची माहिती सांगण्यासाठी ते आपल्या युनिटपर्यंत पोचले. या माहितीमुळे पुढचा हल्ला योग्य प्रकारे चढवून टायगर हिल हे मोक्याचे ठिकाण ताब्यात घेण्यास लष्कराला यश मिळाले आणि जीवितहानी टळली. या कामगिरीबद्दल त्यांना परमवीरचक्र देण्यात आले.
भारतीय सेनेतील परमवीर चक्र मिळवणारे ते सर्वांत तरुण सैनिक आहेत.त्यांना पुढे एक वर्षाहून अधिक काळ रुग्णालयात उपचारार्थ घालवावा लागला. बरे झाल्यावर त्यांनी बी.ए.बी.एड.असे शिक्षण पूर्ण केले. आता ते सैन्यात प्रशिक्षक म्हणून काम करतात.

### चित्रपटात  
२००३ साली प्रदर्शित झालेल्या एलओसी कारगिल या कारगिल युद्धावरील चित्रपटात अभिनेता मनोज बाजपाई याने सुभेदार यादव यांची भूमिका साकारली आहे. लक्ष्य या चित्रपटात अशीच भूमिका हृतिक रोशनने केली आहे.

वर्ग:परमवीर चक्र विजेते
जांभा

**जांभा** तथा **लॅटेराइट** (इंग्रजी: laterite) हा एक प्रकारचा खडक आहे. हा सहसा उष्ण आणि ओल्या विषुववृत्तीय प्रदेशांत सापडतो. भारतात जांभा दगड कोकणात आढळून येतो. हा खडक लाल रंगाचा असतो. यात लोह आणि बॉक्साइट खनिजे मोठ्या प्रमाणात असतात. हा अतिशय खडबडीत असतो आणि कातळापेक्षा वजनाने हलका असतो. तसेच सच्छिद्र असतो.

भारतातील खाणीतून काढल्यावर खडकापासून त्याचे तुकडे करतात त्याला चिरा म्हणतात. या चिरा बांधकामासाठी वापरतात. कोकणातील घरे या दगडापासून घरे बांधली जातात. हा १४ इंच लांब ९ इच रुंद ७ इंच उंच अशा आकारात साधारणतः वापरला जातो.

वर्ग:खडक
वर्ग:भूगोल
वसंत सीताराम ताम्हणकर

**वसंत सीताराम ताम्हणकर** हे ज्ञान प्रबोधिनीचे दुसरे संचालक होते.

यांचा जन्म नाशिक जिल्ह्यातील पिंपळगाव बसवंत गावी झाला. त्यांनी मानसशास्त्रात संशोधन करून डॉक्टरेट मिळवली. त्यांनी ज्ञान प्रबोधिनीत जवळ जवळ ५२ वर्ष विनावेतन पूर्ण वेळ काम केले.

ते ज्ञान प्रबोधिनी सोलापूर संस्थेचे कार्याध्यक्ष होते. उस्मानाबाद येथिल हराळी गावात किल्लारी भूकंपा नंतर पुनर्वसनाचे काम केले.

त्यांचे न्युमोनियाने ८ मे २०१७ रोजी निधन झाले.  ते ८५ वर्षाचे होते.

यांना *आण्णा* असे टोपणनाव होते.

वर्ग:ज्ञान प्रबोधिनी
वर्ग:इ.स. २०१७ मधील मृत्यू
निहारिका सिंग

इवलेसे
**निहारिका सिंग** (३१ ऑगस्ट, इ.स. १९८२ - ) ही हिंदी चित्रपट अभिनेत्री आणि मॉडेल आहे. हिने मिस लव्हली सह चार चित्रपटांत अभिनय केला आहे.

ही फेमिना मिस इंडिया या सौंदर्यस्पर्धेची २००५ची विजेती आहे.

वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म
वर्ग:फेमिना मिस इंडिया विजेत्या
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
ग्रेटा गार्बो

**ग्रेटा गार्बो** तथा **ग्रेटा लोव्हिस्टा गुस्टाफसन** (१८ सप्टेंबर, इ.स. १९०५:स्टॉकहोम, स्वीडन - १५ एप्रिल, इ.स. १९९०:न्यू यॉर्क शहर, अमेरिका) ही हॉलिवूडमधील १९२० आणि १९३० च्या दशकातील अभिनेत्री होती.

हिने वयाच्या १९व्या वर्षी पहिल्यांदा गोस्टा बर्लिंग्स सागा या स्वीडिश चित्रपटात काम केले. १९२५-३० दरम्यान गार्बो हॉलिवूडमधील अनेक मूकपटांत होती. ॲना क्रिस्टी हा तिचा पहिला बोलपट होता. या चित्रपटाचे जाहिरातींमध्ये *गार्बो बोलते*! असे वर्णन करण्यात आले होते. १९४१मधील टू फेस्ड वुमन हा तिचा शेवटचा चित्रपट होता. यानंतर तिने पुन्हा चित्रपटांत भूमिका करण्याच्या अनेक संधी नाकारल्या.

पीटर द ट्रॅम्प या चित्रपटात तिने १९२२ मध्ये काम केले. पुढे १९२२ ते १९२४ या कालावधीत स्टॉकहोम येथील रॉयल ड्रॅमॅटिक थिएटरमध्ये तिने अध्ययन केले, याच काळात तिचा मॉरिटस स्टीलर या स्वीडिश दिग्दर्शकाशी परिचय झाला. त्याने तिला दि स्टोरी ऑफ गोस्टा बर्लिंग या चित्रपटात महत्त्वाची भूमिका दिली. याच वेळी तिचे मूळ नाव बदलून ग्रेटा गार्बो असे ठेवण्यात आले. १९२५ मध्ये ती स्टीलरसमवेत अमेरिकेला गेली.

अमेरिकेमध्ये तिने मेट्रो गोल्डविन मेयर या कंपनीच्या २४ चित्रपटांतून काम केले. त्यांपैकी द टॉरंट (१९२६), फ्लेश अँड द डेव्हिल (१९२७), लव्ह (१९२७), वाइल्ड ऑर्किड्स (१९२९), ॲना ख्रिस्ती (१९३०), माताहारी (१९३१), ग्रँड हॉटेल (१९३५), ॲना कॅरेनिना (१९३५), कॅमिल (१९३७) व निनोत्‌च्‌का (१९३९) हे तिचे प्रमुख व नावाजलेले चित्रपट होत. त्यांतही द टोरंट हा तिचा पहिला अमेरिकन चित्रपट आणि ॲना ख्रिस्ती हा तिचा पहिला बोलपट होता. टू फेसेड वुमन (१९४१) या चित्रपटानंतर ग्रेटा गार्बो चित्रपटक्षेत्रातून निवृत्त झाली.

ग्रेटा गार्बोच्या भूमिकांमुळे चित्रपटातील स्त्रीभूमिका अधिक नैसर्गिक, प्रगल्भ व उज्ज्वल बनली. स्त्रीभूमिकांना एक प्रकारचा उच्च दर्जा प्राप्त झाला. आकर्षक शरीरयष्टी, पिंगट केस, निळसर डोळे, गूढ पण मधुर हास्य व अभिनयकुशलता या गुणांमुळे चित्रपटसृष्टीत तिला ‘डिव्हाइन गार्बो’ म्हणत असत. कॅमेऱ्यासमोर विलक्षण सहजतेने काम करण्याच्या तिच्या नैसर्गिक प्रवृत्तीचे दिग्दर्शकांनी व चित्रपट >समीक्षाकांनी विशेष कौतुक केले आहे. विसाव्या शतकाच्या पूर्वार्धातील सर्वश्रेष्ठ चित्रपटअभिनेत्री म्हणून तिचा गौरव केला जातो.

निवृत्तीनंतर १९५१ मध्ये तिने अमेरिकन नागरिकत्व स्वीकारले व ती न्यू यॉर्क शहरात एकांतवासात राहू लागली. गार्बो शेवटपर्यंत अविवाहित होती. तिला कलाकृती जमविण्याचा छंद होता.

वर्ग:इंग्लिश चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:इ.स. १९०५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९० मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
निकोल फारिया

इवलेसे
**निकोल एस्टेल फारिया** (९ फेब्रुवारी, इ.स. १९९०:बंगळूर, कर्नाटक, भारत - ) ही भारतीय अभिनेत्री आणि मॉडेल आहे.

हिने यारियॉं या हिंदी आणि बिर बाबा हिंदू या तुर्कस्तानी चित्रपटांत अभिनय केला आहे.

फारियाने २०१०मध्ये फेमिना मिस इंडिया ही सौदर्यस्पर्धा जिंकली व नंतर मिस अर्थ ही जागतिक स्पर्धाही जिंकली.

वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:फेमिना मिस इंडिया विजेत्या
वर्ग:मिस अर्थ विजेत्या
वर्ग:इ.स. १९९० मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
मॅडेलिन ऑलब्राइट

**मॅडेलिन याना ऑलब्राइट** तथा **मरी याना कोर्बेलोव्हा** (१५ मे, इ.स. १९३७:प्राग, चेकोस्लोव्हेकिया - ) ही अमेरिकेची भूतपूर्व परराष्ट्रसचिव आहे.

ऑलब्राइट संयुक्त राष्ट्रांमधील अमेरिकेची राजदूतही होती. ऑलब्राइट अमेरिकेची पहिली महिला परराष्ट्रसचिव होती.

हिने कोलंबिया विद्यापीठातून पी.एचडी.ची पदवी मिळविली आहे.

वर्ग:अमेरिकेचे परराष्ट्रसचिव
वर्ग:इ.स. १९३७ मधील जन्म
वर्ग:प्रेसिडेन्शियल मेडल ऑफ फ्रीडम विजेते
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
विल्यामिना फ्लेमिंग

**विल्यामिना पॅटन स्टीवन्स फ्लेमिंग** (१५ मे, इ.स. १८५७:डंडी, स्कॉटलंड - २१ मे, इ.स. १९११:बॉस्टन, मॅसेच्युसेट्स, अमेरिका) ही स्कॉटलंडमध्ये जन्मलेली अमेरिकन अंतरिक्षशास्त्रज्ञ होती. हिने ताऱ्यांना नावे देण्याची प्रमाण पद्धत विकसित करण्यात योगदान दिले व हजारो तारे व इतर अवकाशीय वस्तूंना शास्त्रीय नावे दिली.

फ्लेमिंग स्कॉटलंडमध्ये शालेय शिक्षिका होती. २१ वर्षांची असताना ती आपल्या पतीबरोबर बॉस्टनला स्थलांतरित झाली. येथे आल्यावर तिने हार्वर्ड कॉलेज वेधशाळेच्या निदेशक एडवर्ड चार्ल्स पिकरिंग यांच्या घरी मोलकरणीची नोकरी पत्करली. तिच्या शास्त्रीय व व्यावहारिक ज्ञानाने प्रभावित होउन पिकरिंगने फ्लेमिंगला आपल्या वेधशाळेत नोकरी देऊ केली व ताऱ्यांच्या प्रकाशपटलांचा अर्थ लावण्याचे शिकविले. त्या आधारावर फ्लेमिंगने ताऱ्याच्या प्रकाशपटलातील हायड्रोजनाच्या प्रमाणावरून शास्त्रीय वर्गीकरण करण्याची पद्धत विकसित केली. याशिवाय तिने १०,०००पेक्षा तारे, ३९ तारकामेघ, ३१० अस्थिर तारे आणि १० नोव्हा बद्दलच्या शास्त्रीय माहितीची नोंद केली. १८८८साली फ्लेमिंगने होर्सहेड तारकामेघ शोधला. सुरुवातीला तिला याचे श्रेय देण्यात आले नव्हते. १९०८मध्ये फ्लेमिंगची ख्याती झाल्यावर तिले हे श्रेय देण्यात आले.

वर्ग:अंतराळशास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १८५७ मधील जन्म
इम्मॅन्युएल मॅक्राँ

'''''' ( , अमियॉं) हे फ्रान्स देशातील एक राजकारणी आणि विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष आहेत. ते माजी नागरी अधिकारी आणि गुंतवणूक बँकर आहेत. २०१७ च्या फ्रान्सच्या राष्ट्राध्यक्षीय निवडणूकीत त्यांनी मरीन ले पेन यांचा पराभव केला.

३९व्या वर्षी राष्ट्राध्यक्ष झालेले मॅक्रॉं फ्रान्सचे सर्वात तरुण राष्ट्राध्यक्ष आहेत आणि नेपोलियन नंतर दुसऱ्या क्रमांकाचे सर्वात तरुण फ्रान्सचे प्रमुख आहेत.

वर्ग:फ्रान्सचे राष्ट्राध्यक्ष
माउंट फुजी

**माउंट फुजी** हा जपान मधील सर्वात उंचीचा पर्वत आहे.  उंचीचा हा पर्वत जपानच्या होन्शू ह्या मुख्य बेटावर टोकियोच्या १०० किमी नैऋत्येस स्थित आहे. हा एक जागृत ज्वालामुखी असून त्याचा १७०८ साली उद्रेक झाला होता. जपानमधील सर्वात सुंदर नैसर्गिक स्थान मानला गेलेला फुजी युनेस्कोचे जागतिक वारसा स्थान आहे.

वर्ग:उंच पर्वतशिखरे
वर्ग:जपानचा भूगोल
वर्ग:जपानमधील जागतिक वारसा स्थाने
भंडारा रोड रेल्वे स्थानक

**भंडारा रोड** हे भारत देशाच्या भंडारा शहराजवळील एक रेल्वे स्थानक आहे. हे भंडाऱ्यापासून सुमारे ८ किमी अंतरावर आहे. या स्थानकाजवळील गावाचे नाव वरठी आहे.मुंबई व कोलकाता शहरांना नागपूर मार्गे जोडणाऱ्या हावडा−नागपूर−मुंबई रेल्वेमार्गावर असलेले भंडारा रोड रेल्वे स्थानक हे भागातील एक महत्त्वाचे स्थानक मानले जाते.

## भंडारामार्गे जाणाऱ्या व येणाऱ्या महत्त्वाच्या गाड्या
*गोंदिया-कोल्हापूर महाराष्ट्र एक्सप्रेस
*गोंदिया-छत्रपती शिवाजी टर्मिनस विदर्भ एक्सप्रेस
*पुणे-हावडा आझाद हिंद एक्सप्रेस
*मुंबई-हावडा गीतांजली एक्सप्रेस
*लोकमान्य टिळक टर्मिनस-हावडा समरसता एक्सप्रेस
*नागपूर-बिलासपूर इंटरसिटी एक्सप्रेस
*छत्तीसगड एक्सप्रेस

## बाह्य दुवे
*भंडारा रोडहून जाणाऱ्या सर्व गाड्यांचे वेळापत्रक

रे
वर्ग:भंडारा जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
डेन्मार्कची ॲन

**ॲन** (१२ डिसेंबर, इ.स. १५७४:स्कॅंडरबोर्ग, डेन्मार्क - २ मार्च, इ.स. १६१९:कोलोंबे, फ्रांस) ही स्कॉटलंड, इंग्लंड आणि आयर्लंडची राणी होती.

ही डेन्मार्कच्या फ्रेडरिक दुसऱ्याची दुसरी मुलगी होती व इंग्लंडच्या जेम्स सहाव्याची पत्नी होती. चार्ल्स पहिला हिचा मुलगा होता.

हिने आपल्या आयुष्याच्या उत्तरार्धात कलांना आश्रय दिला होता.

ॲन ०१
वर्ग:इ.स. १५७४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १६१९ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
बुना (न्यू गिनी)

**बुना** हे पापुआ न्यू गिनी देशाच्या ओरो प्रांतातील खेडे आहे. दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान बुना-गोनाची लढाई येथे लढली गेली.

१९४० च्या सुमारास बुना काही झोपड्यांचे गाव होते. दोस्त राष्ट्रांनी येथे विमानतळ उभारला होता. या विमानतळावर उतरलेले सैनिक कोकोडा वाटेवरून कोकोडा या लश्करी ठाण्यास कूच करीत. २१-२२ जुलै, १९४२ रोजी जपानी सैन्याने हल्ला करून हा विमानतळ व गाव जिंकले. २ जानेवारी, १९४३ रोजी अमेरिकन व ऑस्ट्रेलियन सैन्याने ते परत जिंकून घेतले. त्यानंतर त्यांनी येथून रबौल येथील जपानी तळावर विमानी हल्ले सुरू केले. जनरल डग्लस मॅकआर्थरने बुना येथे काही आठवडे तळ ठोकला होता.

वर्ग:पापुआ न्यू गिनी मधील गावे
राजपूत चित्रशैली

राजपूत  रंगकामाला ,राजस्थानी रंगकाम ही म्हणले जाते, भारतातील राजपुताना दरबारात राजस्थानी रंगकाम विकसित झाले व भरभराटीस आले. प्रत्येक राजपुताना राज्याने रंगकामाची वेगळी पद्धत निर्माण केली, पण काही वैशिष्ट्य समान होते. राजपूत रंगकाम हे वेगवेगळ्या कला, महाकाव्यातील प्रसंग दर्शवतात जसे रामायण. अल्बम मध्ये ठेवण्यासारख्खा सुक्ष्म हस्तलिखिताला राजपूत रंगकामात प्राधान्य होते पण काही चित्रकला ह्या महालाच्या भिंतींवर, किल्ल्याच्या आतील दालनांवर व हवेलीवर करण्यात येत असे, यामध्ये मुख्यत: शेखावतांची हवेली ,किल्ले आणि शेखावत राजपूतांद्वारे निर्मित महाल पण समाविष्ट होते. 
 
रंग हे विशिष्ट क्षार, वृक्ष, शंख-शिंपले ह्यांना पिळुन आणि बहुमोल दगडांवर प्रकिया करून निर्माण केले जात असे. रंग बनवतांना सोने आणि चांदी यांचाही उपयोग होत असे. इच्छित असलेले रंग तयार करण्याची मोठी प्रकिया असे, काही रंग बनवतांना तर आठवडा लागत असे. वापरले जाणारे ब्रश हे खुप सुंदर असत. 

## विद्यालये
सोळाव्या शतकाच्या शेवटच्या दशकात राजपूत कला शाळांनी ,स्थानिक व परदेशी प्रभाव एकत्र करण्याची विशिष्ट पद्धत निर्माण केली. राजस्थानी रंगकामात चार प्रमुख विद्यालये होती, त्यात विशिष्ट प्रकारच्या शैली आढळून येत होत्या ज्या त्या कलाकारांना आश्रय दिलेल्या राजघराण्यांचा ठसा उमटवत होत्या.
 
**चार प्रमुख विद्यालये खालीलप्रमाणे -** 

१) मेवर विद्यालय ,जिथे चांवद, नाथद्वारा, देवगढ,उदयपुर आणि सावर पद्धतीचे रंगकाम समाविष्ट होते. 

२) मारवार विद्यालयात किशनगड ,बिकानेर, जोधपुर, नागौर, पाली आणि घनराव पद्धतीचा समावेश आहे. 

३) हदोती विद्यालय हे कपटा,बुंदी, आणि झलावर पद्धतीचे होते. 

४) धुंदेर विद्यालयात आंबेर, जयपुर, शेखावती आणि उनियारा पद्धतीचे रंगकाम होते. 

कांगरा आणि कुल्लू येथील विद्यालय सुद्धा राजपूत रंगकामाचा भाग होते. पहाडी रंगकामाचे प्रसिद्ध रंगकार "नैनसुख" हे राजपूत राजासाठी काम करत होते, ज्यांची उत्तरेत सत्ता होती. व्यापारी समुदायाची आर्थिक भरभराटी, वैष्णवांचे, पुनरुज्जीवन आणि भक्ती समुदायाचा विकास ह्या प्रमुख घटकांनी राजस्थानी रंगकामाच्या विकासात हातभार लावला. रंगकाम पद्धतीच्या सुरुवातीच्या काळात धार्मिक अनुयायांचा मोठा प्रभाव होता उदा. रामानुजा, मीराबाई , तुलसीदास, श्री चैतन्य, कबीर आणि रामानंद. 

संपूर्ण राजपुताना हे मुघलांच्या हल्ल्याने प्रभावीत झाले पण मेवार हे शेवटपर्यंत मुघलांच्या हातात आले नाही, हेच कारण होते कि, राजस्थानी विद्यालये मेवर, जयपुर, जोधपुर, बुंदी, कोटा-कलाम, किशनगढ ,बिकानेर आणि राजस्थानच्या विविध भागात विकसीत झाले.

## संदर्भ
वर्ग:चित्रकला
जोसेफ स्टिलवेल

जनरल **जोसेफ वॉरेन स्टिलवेल** (१९ मार्च, इ.स. १८८३:पलाट्का, फ्लोरिडा, अमेरिका - १२ ऑक्टोबर, इ.स. १९४६:सान फ्रांसिस्को, कॅलिफोर्निया, अमेरिका) हा अमेरिकन सैन्याधिकारी होता. याने दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान भारत, म्यानमार आणि चीनमध्ये जपानी सैन्यासमोर दोस्त सैन्याचे नेतृत्व केले.

आपल्या खत्रूड स्वभावामुळे स्टिलवेलला *व्हिनेगार ज्यो* असे टोपणनाव होते.

भारतातील लेडो आणि चीनमधील कुनमिंग शहरांना जोडणाऱ्या लेडो मार्गाला च्यांग कै शेकने स्टिलवेलच्या स्मरणार्थ स्टिलवेल रोड असे नाव दिले.

वर्ग:अमेरिकेचे सैन्याधिकारी
वर्ग:इ.स. १८८३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९४६ मधील मृत्यू
गिरीश श्रीकृष्ण बापट

**गिरीश श्रीकृष्ण बापट** हे ज्ञान प्रबोधिनी पुणे या संस्थेचे तिसरे संचालक होते.

त्यांनी कॅनडातील विद्यापीठात रसायनशास्त्रात संशोधन करून डॉक्टरेट पदवी संपादन केली. त्यानंतर त्यांनी बी.एड., एम.एड., डी.बी.एम. या पदव्या मिळवल्या.

ज्ञान प्रबोधिनी प्रशालेचे ते ६ वर्ष प्राचार्य होते.

## बाह्य दुवे 
ज्ञान प्रबोधिनी  

वर्ग:ज्ञान प्रबोधिनी
काँकोर्ड

160px|इवलेसे|डावे
**कॉंकोर्ड** () हे एक ब्रिटिश-फ्रेंच स्वनातीत (सुपरसॉनिक;ज्याचा कमाल वेग आवाजाच्या वेगापेक्षा जास्त आहे) जेट विमान होते.  इतका कमाल वेग असलेले व ९२ ते १२८ आसनक्षमता असलेल्या कॉंकोर्ड विमानाचे सर्वप्रथम उड्डाण १९६९ साली झाले. ब्रिटन व फ्रान्स देशांनी एकत्रितपणे केलेल्या संशोधनाद्वारे ह्या विमानाची रचना ठरवण्यात आली. एकूण केवळ २० कॉंकोर्ड विमाने उत्पदित करण्यात आली व केवळ एर फ्रान्स व ब्रिटिश एरवेझ ह्या दोन विमान कंपन्यांच्या ताफ्यात कॉंकोर्ड विमाने होती. पॅरिसच्या चार्ल्स दि गॉल विमानतळ व लंडनच्या हीथ्रो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ येथून कॉंकोर्ड विमानांद्वारे अमेरिकेच्या जॉन एफ. केनेडी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ व डलेस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ ह्या विमानतळांसाठी प्रवासी विमानसेवा पुरवली जात असे. हा विमानप्रवास केवळ धनाढ्य प्रवाशांनाच परवडत असे.

२५ जुलै २००० रोजी एर फ्रान्स फ्लाइट ४५९० पॅरिसजवळ कोसळले ज्यामध्ये सर्व १०० प्रवाशांचा मृत्यू झाला. कॉंकोर्डच्या २७ वर्षांच्या इतिहासात हा एकमेव मोठा अपघात होता. ह्यानंतर २००३ साली कॉंकोर्ड विमाने वापरामधून पूर्णपणे काढून टाकण्यात आली.

## हे सुद्धा पहा
*तुपोलेव तू-१४४

## बाह्य दुवे 
* माहिती

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:प्रवासी विमाने
वर्ग:स्वनातीत विमाने
जॉर्ज पॅटन

जनरल **जॉर्ज स्मिथ पॅटन** कनिष्ठ (११ नोव्हेंबर, इ.स. १८८५:सान गॅब्रियेल, कॅलिफोर्निया, अमेरिका - २१ डिसेंबर, इ.स. १९४५:हायडेलबर्ग, जर्मनी) हा अमेरिकेचा सैन्याधिकारी होता. याने दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान अमेरिकेच्या सैन्याचे सिसिली, फ्रांस, जर्मनी आणि युरोपमधील इतर रणांगणांवर नेतृत्व केले.

पॅटनने १९४२मध्ये ऑपरेशन टॉर्च या मोहीमेदरम्यान कॅसाब्लांका शहरावर चढाई केली. त्यावेळी हतबल झालेल्या अमेरिकन सैनिकांना त्याने आपल्या भाषणातून आणि कर्तृत्त्वातून कित्ता दिला व चढाई सफल केली. त्यानंतर अमेरिकेचे सातवे सैन्याचे नेतृत्व करी त्याने सिसिली काबीज केले. जून १९४४मध्ये त्याने आपले सैन्य घेउन फ्रांस पार केले आणि बॅटल ऑफ द बल्ज या घनघोर लढाईत अडकून पडलेल्या अमेरिकन सैन्याची सुटका केली.

युद्ध संपल्यानंतर वाहनअपघातात जखमी झाल्याने पॅटन हायडेलबर्ग येथे मृत्यू पावला.

अमेरिकेच्या सैन्याने १९५० ते १९९० दरम्यान तयार केलेल्या चार प्रकारच्या रणगाड्यांना पॅटनचे नाव दिले होते.

याचा मुलगा जॉर्ज एस. पॅटन हा सुद्धा अमेरिकन सैन्यात अधिकारी होता.

वर्ग:अमेरिकेचे सैन्याधिकारी
वर्ग:इ.स. १८८५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९४५ मधील मृत्यू
तोल्माचेवो विमानतळ

[250 px|इवलेसे|येथे थांबलेले [उझबेकिस्तान एअरवेजचे तुपोलेव तू-१५४ विमान]]

**तोल्माचेवो विमानतळ** ()  हा रशिया देशाच्या नोवोसिबिर्स्क शहरामधील एक विमानतळ आहे. नोव्होसिबिर्स्क शहराच्या १६ किमी पश्चिमेस स्थित असलेला हा विमानतळ सायबेरियामधील सर्वाधिक वर्दळीचा तर रशियातील सातव्या क्रमांकाच्या वर्दळीचा विमानतळ आहे. तोल्माचेवो विमानतळ १९५७ साली वाहतूकीस खुला करण्यात आला.

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
* अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:नोवोसिबिर्स्क
वर्ग:रशियामधील विमानतळ
वर्ग:इ.स. १९५७ मधील निर्मिती
योरो

**योरो** होन्डुरासमधील एक शहर आहे. योरो प्रांताची राजधानी असलेल्या या शहराची लोकसंख्या २०१५ च्या अंदाजानुसार ८९,९९६ होती. या शहराच्या आसपासच्या प्रदेशात मुसळधार पावसाबरोबर मासे आकाशातून पडतात.

## संदर्भ 
वर्ग:होन्डुरासमधील शहरे
वर्ग:योरो प्रांत
कोडीनार

**कोडीनार** हे भारताच्या गुजरात राज्यातील गीर सोमनाथ जिल्ह्यात असलेले छोटे शहर आहे. २०११ च्या अंदाजानुसार येथील लोकसंख्या ७५,००० होती.

कोडीनार तालुक्याचे प्रशासकीय केन्द्र असलेले हे शहर गीर राष्ट्रीय उद्यान आणि मूळ द्वारकापासून जवळ आहे. येथून जवळच ११व्या शतकातील कृष्णाचे मंदिर आहे.

वर्ग:गीर सोमनाथ जिल्हा
वर्ग:गुजरातमधील शहरे
धोराजी

**धोराजी** हे भारतातील गुजरात राज्याच्या राजकोट जिल्ह्यातील छोटे शहर आहे. २०१४ च्या अंदाजानुसार येथील लोकसंख्या ८४,५४५ होती.

येथे असलेला किल्ला १७५५मध्ये बांधला गेला. या किल्ल्याला चार मोठे आणि तीन छोटे दरवाजे आहेत.

धोराजी रेल्वे स्थानक वांसजाळिया-जेतलसर मार्गावर असून पोरबंदर, राजकोट आणि अहमदाबादशी जोडलेले आहे.

वर्ग:राजकोट जिल्हा
वर्ग:गुजरातमधील शहरे