जयदीपभाई कवाडे

**जयदीपभाई जोगेंद्र कवाडे** हे भारतीय समाजन्यायवादी, आंबेडकरवादी विचारसरणीचे तरुण नेते असून पिपल्स रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (PRPI) चे कार्याध्यक्ष आहेत.तसेच ते राज्यमंत्री दर्जा असलेले महाराष्ट्र लघु उद्योग विकास महामंडळ (MSSIDC) चे उपाध्यक्ष म्हणून कार्यरत आहेत. ते आंबेडकरवादी विचारसरणीचे अग्रगण्य नेते, *कॅण्डल मार्च आंदोलन* चे प्रणेते प्रा. जोगेंद्र कवाडे यांचे सुपुत्र आहेत. त्यांनी आपल्या वडिलांच्या सामाजिक वारशाला आधुनिक काळात नव्या नेतृत्वशैलीत रूपांतर दिले आहे.

## **प्रारंभीचे जीवन व शिक्षण** 
जयदीपभाई कवाडे यांचा जन्म नागपूर येथे समाजन्यायवादी व आंबेडकरी विचारांच्या वातावरणात झाला. त्यांच्या वडिलांच्या नेतृत्वाखाली झालेल्या *कॅण्डल मार्च* चळवळीने सामाजिक अन्यायाविरोधात संविधानिक प्रतिकाराची दिशा दिली. अशा वातावरणात वाढल्यामुळे बुद्ध-फुले-शाहू-आंबेडकर या विचारत्रयीचा प्रभाव त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वावर लहानपणापासूनच पडला. त्यांचे शिक्षण बी.कॉम झाले असून शिक्षण विषयक उपक्रमात ते हिरीरीने सहभागी होतात ते शिक्षणाने व्यवस्थापन, अर्थशास्त्र व समाजशास्त्र या विषयांत प्रवीण आहेत.

## **कारकिर्द  ** 
* **राष्ट्रीय कार्याध्यक्ष - पीपल्स रिपब्लिकन पार्टी.**
* **अध्यक्ष - रिपब्लिकन स्टुडंट्स फेडरेशन.**
* **राष्ट्रीय प्रमुख- रिपब्लिकन युथ फोर्स.**
* **मुख्य समन्वयक - साप्तहिक जयभीम.**
* **उपाध्यक्ष, - आंबेडकर रत्न सर जोगेंद्र कवाडे शिक्षण संस्था,कुरखेडा,जि.गडचिरोली.**
* **संचालक - मार्वल फिटनेस नागपूर, तीन (3) शाखांसह -१) लक्ष्मीनगर शाखा 2) गजानन नगर शाखा 3) मनीष नगर शाखा**
* **अध्यक्ष -  राष्ट्रीय मजदूर सेना**
* **मार्गदर्शक - आयुषधी कामगार संघ प्रमुख (बध्व) बैद्यनाथ आयुर्वेद भवन, नागपूर**
* **अध्यक्ष -राष्ट्रीय विद्यार्थी सेना**
* **सल्लागार -  रेल्वे गंगे मेन्स असोसिएशन महाराष्ट्र.**

## **राजकीय प्रवास** 
जयदीपभाईंनी *पिपल्स रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया* मध्ये युवक कार्यकर्ता म्हणून राजकीय प्रवासास प्रारंभ केला. त्यांच्या संघटनकौशल्यामुळे त्यांनी अल्पावधीतच पक्षाच्या नेतृत्वात स्थान मिळवले. ते पक्षाचे *कार्याध्यक्ष* म्हणून महाराष्ट्रातील युवक, महिला आणि वंचित घटकांना संघटित करण्याचे कार्य करीत आहेत.

त्यांनी पक्षाच्या माध्यमातून खालील उपक्रम राबवले –

* ***समता संवाद यात्रा***
* ***धम्मप्रबोधन परिषद***
* ***बुद्ध फुले शाहू आंबेडकर एकता अभियान***
* **संविधान जनजागृती व सामाजिक न्याय प्रचार मोहीमा**
* **भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस, राष्ट्रवादी काँग्रेस पार्टी, पीपल्स रिपब्लिकन पार्टी आणि समाजवादी पक्षाच्या संयुक्त उमेदवार 2019 मध्ये विधानसभेची निवडणूक लढवली.**
* **2001 पासून संपूर्ण महाराष्ट्रात सामाजिक आणि राजकीय उपक्रमांमध्ये / आंदोलनात आक्रमक सहभाग होता.यामध्ये प्रामुख्याने फुले, शाहू, छ. शिवाजी महाराज आणि डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर.सामाजिक उपक्रमांमध्ये सहभाग** 
* **नेतृत्व - सुमारे 200 किमीचा ऐतिहासिक संविधान बचाव लाँग मार्च. भारतीय संविधानाच्या रक्षणासाठी (भीमा-कोरेगाव) पुणे ते (चैत्यभूमी) मुंबईपर्यंत चालत.**
* **भूमिहीन मजूर बंधपत्रित मजूर आणि बालकामगार मुक्ती आंदोलनाशी संबंधित.**

## **महाराष्ट्र लघु उद्योग विकास महामंडळातील कार्य** 
महाराष्ट्र शासनाच्या महाराष्ट्र लघु उद्योग विकास महामंडळात (MSSIDC) *उपाध्यक्ष* म्हणून त्यांनी लघु व मध्यम उद्योगांना प्रोत्साहन देण्यासाठी अनेक योजना सुरू केल्या –

* ग्रामीण व शहरी भागातील *उद्योग क्लस्टर विकास योजना*
* *उद्योजिका सक्षमीकरण* व महिला उद्योजकता प्रकल्प
* *युवक उद्योजक प्रशिक्षण व मार्गदर्शन केंद्र*
* *Make in Maharashtra* मोहिमेअंतर्गत स्थानिक उत्पादनांना बाजारपेठ उपलब्ध करून देणे

## **सामाजिक आणि बौद्ध धम्म कार्य** 
जयदीपभाई कवाडे हे बौद्ध संस्कृती आणि सामाजिक समता यांचे सक्रिय प्रचारक आहेत. ते बुद्ध-फुले-शाहू-आंबेडकर या विचारसरणीवर आधारित अनेक *प्रबोधन शिबिरे*, *धम्मचक्र प्रवर्तन कार्यक्रम* आणि *युवक नेतृत्व कार्यशाळा* आयोजित करतात.  त्यांच्या मते –

: *"आंबेडकरवाद म्हणजे केवळ चळवळ नव्हे, तर जीवनपद्धती आहे. समाजाने संविधानिक मार्गाने विचार, आचार आणि व्यवहारात समता आणली, तरच खरी प्रगती साध्य होईल."*

## **सामाजिक / संस्थेमधील सहभाग** 
* **अध्यक्ष - महाराष्ट्र थ्रो बॉल असोसिएशन**
* **अध्यक्ष - द पीपल्स फाउंडेशन (ङो ) (सामाजिक संस्था)**
* **मार्गदर्शक - समता मित्रा मंडळ (विक्रोळी) मुंबई.**
* **फुले, आंबेडकर, लोहिया विचार मंच यांच्याशी संलग्न**
* **सामाजिक आर्थिक जागृतीसाठी एससी, एसटी, ओबीसी तरुणांसाठी विविध ठिकाणी कॅडर कॅम्प आणि रक्तदान शिबिरे आयोजित करणे.**
* **पर्यावरण वाचवा चळवळ आणि सामाजिक वनीकरण कार्यक्रमांशी संबंधित.**
* **अपंग आणि अपंग** **व्यक्तींच्या संस्थेशी संबंधित.**
* **विविध क्रीडा, संस्कृती  आणि शैक्षणिक संस्थांशी संबंधित.**
* **मुक्तिवाहिनी, साहित्य आणि संस्कृती  चळवळीशी संलग्न.**
* **गरिबांसाठी विविध ठिकाणी (सामुहिक विवाह सोहळा) आंतरजातीय धार्मिक विवाहांसाठी विविध जाती आणि धर्मांमध्ये जातीय सलोख्यासाठी प्रयत्न करणे.**

## **विचारसरणी** 
जयदीपभाईंची विचारधारा डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या *शिक्षण घ्या, संघटित व्हा, संघर्ष करा* या तत्त्वावर आधारित आहे. ते आधुनिक उद्योगविकास, शिक्षण आणि सामाजिक समता यांचा समन्वय साधण्यावर भर देतात. त्यांच्या म्हणण्यानुसार – *राजकारण हे समाजपरिवर्तनाचे साधन असले पाहिजे, साध्य नव्हे.*

## **व्यक्तिमत्त्व व नेतृत्वशैली** 
ते शांत, संवादक्षम आणि अभ्यासू नेते म्हणून ओळखले जातात. त्यांची भाषणे समाजजागृती व युवक प्रेरणेसाठी प्रसिद्ध आहेत. ते आधुनिक तंत्रज्ञान, संघटनकौशल्य आणि प्रबुद्ध दृष्टिकोन यांचा समन्वय साधतात.

## **सन्मान व गौरव** 
* *समता गौरव पुरस्कार* – समाजकारणातील कार्यासाठी
* *उद्योग प्रेरक सन्मान* – लघु उद्योग विकासातील योगदानासाठी
* *बुद्ध मानवता पुरस्कार* – बौद्ध सांस्कृतिक प्रचारासाठी

## **निष्कर्ष** 
जयदीपभाई जोगेंद्र कवाडे हे आधुनिक काळातील आंबेडकरवादी समाजकारणाचे तरुण प्रतीक मानले जातात. ते आपल्या वडिलांचा वारसा, आंबेडकरवादी विचार आणि आधुनिक उद्योगविकास या तिन्ही क्षेत्रांचा संगम घडवतात. त्यांच्या नेतृत्वाखाली *पिपल्स रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया* ला नव्या पिढीचे गतिशील आणि प्रबुद्ध नेतृत्व लाभले आहे.

## **संदर्भ** 
* पिपल्स रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया – अधिकृत संकेतस्थळ
* महाराष्ट्र लघु उद्योग विकास महामंडळ (MSSIDC) – शासन अहवाल
* *लोकसत्ता*, *सकाळ*, *महाराष्ट्र टाइम्स* – वृत्तपत्रीय मुलाखती व बातम्या
* प्रा. जोगेंद्र कवाडे – *कॅण्डल मार्च आंदोलन*वरील लेखन व संदर्भ
* pudhari.news › maharashtra › vidarbha
* www.msn.com › mr-in › news
* marathi.newsbharati.com › babasaheb-ambedkar
* www.youtube.com › watch
* timesofindia.indiatimes.com › city › nagpu
* www.tarunbharat.net › Encyc › 2024/8/4
**बाह्य दुवे**
* महाराष्ट्र लघु उद्योग विकास महामंडळ संकेतस्थळ
* पिपल्स रिपब्लिकन पार्टीचे अधिकृत संकेतस्थळ