open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
स्टेट ओफ फ्लक्स (स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिका)

**स्टेट ओफ फ्लक्स** हे **स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिकेतील** पहिल्या पर्वाचा, अकरावा भाग आहे व संपूर्ण मालिकेतील अकरावा भाग आहे.
## कथानक 
## सहभागी कलाकार व पात्र
पाहुणे_कलकार = 	Tarik Ergin as Lt. AyalaJosh Clark as Lt. CareyAnthony de Longis as First Maje CulluhNorman Lange as Kazon #1
## हे सुद्धा पहा 
# स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर
# स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिकेतील भागांची यादी
## संदर्भ 
## बाह्य दुवे
वर्ग:स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर
एक्स पोस्ट फॅक्टो (स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिका)

**एक्स पोस्ट फॅकटो** हे **स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिकेतील** पहिल्या पर्वाचा, आठवा भाग आहे व संपूर्ण मालिकेतील आठवा भाग आहे.
## कथानक
## सहभागी कलाकार व पात्र
पाहुणे_कलकार = 	Robin McKee as Lidell RenHenry Brown as Numiri CaptainRay Reinhardt as Tolen RenFrancis Guinan as Minister KrayAaron Lustig as Doctor
## हे सुद्धा पहा
#स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर
#स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिकेतील भागांची यादी
## संदर्भ
## बाह्य दुवे
वर्ग:स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर
कॅथ्केझीस (स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिका)

**कॅथ्केझीस** हे **स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिकेतील** पहिल्या पर्वाचा, तेरावा भाग आहे व संपूर्ण मालिकेतील तेरावा भाग आहे.
## कथानक
## सहभागी कलाकार व पात्र
पाहुणे_कलकार = Tarik Ergin as Lt. AyalaBrian Markinson as DurstMichael Cumpsty as Lord BurleighCarolyn Seymour as Mrs. Templeton
## हे सुद्धा पहा
#स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर
#स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिकेतील भागांची यादी
## संदर्भ
## बाह्य दुवे
वर्ग:स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर
उपवने

## उपवने 
वनांच्या विविध प्रकारे तयार केलेल्या मानवनिर्मित प्रतिकृति म्हणजे उपवने होत.

वनातला आनंद अनुभवावयास आपणास वेळ नसतो म्हणुन आपण उपवने तयार करतो. उपवने म्हणजे वनाची लहानशी थोडीबहुत सुधारलेली नक्कल. ज्याच्या त्याच्या ऐपतीप्रमाणे ते लहान  मोठे करता येते. अर्थातच नुसती ऐपत पुरी पडत नाही.

उपवन उत्तम करावयाचे म्हणजे पुष्कळ बुद्धिमत्ताही जमेला पाहिजे. वनातल्या अडचणी, गैरसोयी, भये, नाहीशी करून जी वनश्रीची रचना होते तिला उपवन म्हणतात. 

शेती हीसुद्धा एक उपवनरचनाच आहे. अन्नवस्त्रादिकाकरता उपयोगी असलेली वनश्री संभाळण्याकरता जी व्यवस्था करतात ती शेती होय. अशा शेतीमध्ये आता बरीच भर पडत चालली आहे. आपल्याला फुले पाहिजेत तर फुले पिकवणे हासुद्धा शेतीचा भाग झाला आहे. दुभती जनावरे पाळणे, पक्षी पाळणे हा सुद्धा शेतीचा भाग आहे.

उपवनाचा विस्तार एकाद्या घरातल्या लहानशा बागेपासुन शेकडो एकरांच्या वनसदनापर्यंत असू शकतो. झाडे झुडे तर असावयचीच पण त्याखेरीज पशुपक्षीही असावयाचे, आणि त्यांचे स्वैर व्यवहार माणसाला बिनधोक पहावयास मिळावयाचे, अशी जेथे व्यवस्था केलेली असते अशा वनांना आता अभयारण्य किंवा राष्ट्रीय उद्याने म्हणून संरक्षण देण्यात येते. अशी अभयारण्ये आणि राष्ट्रीय उद्याने ह्ल्ली सर्व जगभर स्थापन झालेली आहेत.

## संदर्भ
लीड्स

**लीड्स** हे इंग्लंडमधील एक प्रमुख शहर आहे.

वर्ग:इंग्लंडमधील शहरे
*
शेफील्ड

**शेफील्ड** हे युनायटेड किंग्डमच्या इंग्लंड देशामधील एक प्रमुख शहर आहे. शेफील्ड साउथ यॉर्कशायर काउंटीमध्ये वसले आहे.

वर्ग:इंग्लंडमधील शहरे
*
ग्रेट ब्रिटनचे राजतंत्र

**ग्रेट ब्रिटनचे राजतंत्र** हा उत्तर युरोपातील एक भूतपूर्व देश आहे. १७०७ साली इंग्लंडचे राजतंत्र व स्कॉटलंडचे राजतंत्र ह्या दोन राज्यांचे एकत्रीकरण करून ह्या देशाची निर्मिती करण्यात आली. ग्रेट ब्रिटनचे राजतंत्र ह्या नवीन देशाने ग्रेट ब्रिटन बेटावर एकछत्री अंमल करण्यास सुरुवात केली.

१८०१ साली आयर्लंडचे राजतंत्र ह्या राज्याने ग्रेट ब्रिटनसोबत एकत्रित येण्याचा निर्णय घेतला व त्यातुन ग्रेट ब्रिटन व आयर्लंडचे संयुक्त राजतंत्र ह्या नवीन देशाची स्थापना झाली.

वर्ग:युरोपातील भूतपूर्व देश
वर्ग:युनायटेड किंग्डमचा इतिहास
फ्रान्सचे दक्षिणी व अंटार्क्टिक भूभाग

**फ्रान्सचे दक्षिणी व अंटार्क्टिक भूभाग** हा फ्रान्स देशाचा दक्षिण हिंदी महासागरात व अंटार्क्टिका खंडावर असलेला प्रदेश आहे.

वर्ग:फ्रान्सचे परकीय प्रांत
जगातील अमान्य व अंशतः मान्य देशांची यादी

thumb|400px|
ह्या **जगातील अमान्य व अंशतः मान्य देशांची यादी** मध्ये अशा देशांचा समावेश केला गेला आहे जे जगातील इतर राष्ट्रांना अमान्य, अंशतः किंवा बहुतांशी मान्य आहेत.

## पूर्णपणे अमान्य देश 
## इतर अमान्य देशांकडून मान्यता मिळालेले देश 
## किमान एका राष्ट्राकडून मान्यता मिळालेले देश 
## असे देश जे किमान एका देशाला अमान्य 
## हे सुद्धा पहा 
* जगातील देशांची यादी (क्षेत्रफळानुसार)
* जगातील देशांची यादी (लोकसंख्येनुसार)

## संदर्भ 
अमान्य
वनस्पतिशास्त्रीय परिभाषा

मराठीमध्ये शास्त्रीय परिभाषा निर्मितीचे प्रयत्न १९ व्या शतकापासून चालू आहेत. यातील खालील प्रयत्न उल्लेखनीय आहेत. परंतु आजवर सर्वमान्य अशी परिभाषा रूढ झालेली नाही. मराठी विकिपीडियात वनस्पतिशास्त्राशी संबंधित लेख लिहिण्यासाठी या ग्रंथांत अथवा कोशांत सुचवलेले शब्द वापरता येतील.  
# N.B.Ranade (1916 onwards) The Twentieth Century English- Marathi Dictionary in two volumes. Shubhada- Saraswat Prakashana, Pune 411005
# य.रा. दाते, चिं. ग. कर्वे. १९४८. शास्त्रीय परिभाषा कोश
# Raghu Vira. 1948 Elementary English- Indian Dictionary of Scientific Terms, International Academy of Indian Culture, Nagpur
# मराठी विश्वकोश खंड १८: पारिभाषिक शब्द, १९७३, महाराष्ट्र राज्य साहित्य संस्कृति मंडळ, मुंबई
# म. वि. आपटे, १९७२, वनश्रीसृष्टी, साहित्य संस्कृति मंडळ
# पुणे विद्यापीठ परिभाषा वानसशास्त्र   
# नागपूर विद्यापीठ वनस्पतिशास्त्रीय परिभाषा
# देसाई, वामन गणेश १९२७ ओषधि संग्रह
# जीवशास्त्र परिभाषा कोश, १९८४, भाषा संचनालय, महाराष्ट्र शासन, मुंबई

वर्ग:वनस्पती
स्टार ट्रेक:एंटरप्राइझ

**स्टार ट्रेक:एंटरप्राइझ** (en:Star Trek: Enterprise) हे जीन रॉडेनबेरी यांच्या स्टार ट्रेक कथानकावर आधारीत स्टार ट्रेकया दूरचित्र श्रुंखेलेतील मालिका आहे. जीन रॉडेनबेरी यांनी १९६० मध्ये स्टार ट्रेक या नावाने, एका काल्पनिक ब्रह्मांडाची रचना केली व या कल्पनेवर त्यांनी काही दूरचित्र मालिका बनवल्या. स्टार ट्रेक श्रुंखेलेतील पहिली दूरचित्र मालिका १९६० मध्ये त्यांनी बनवली व प्रक्षेपित केली. स्टार ट्रेक श्रुंखेलेतील या सर्व मालिका विज्ञान कथेवर आधारीत आहेत. विज्ञान कथा हे साहित्यातील एक प्रकार आहे.

**स्टार ट्रेक:एंटरप्राइझ** ही मालिका रिक बर्मॅन आणि ब्रॅनंन ब्रागा यांनी बनवलेली आसुन, स्टार ट्रेक श्रुंखेलेतील ही पाचवी मालिका आहे. या मालिकेचे चार पर्व आहेत, जे २००१ ते २००५ या दरम्यान बनवले व प्रक्षेपित केले गेले.

## कथेचा गोषवारा 
## मुख्य पात्र
## निर्मिती
## हे सुद्धा बघा
#स्टार ट्रेक
#स्टार ट्रेक:द ओरिजीनल सिरीझ
#स्टार ट्रेक:द ऍनिमेटेड सिरीझ
#स्टार ट्रेक:द नेक्स्ट जनरेशन
#स्टार ट्रेक:डिप स्पेस नाईन
#स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
वर्ग:स्टार ट्रेक:एंटरप्राइझ
वर्ग:स्टार ट्रेक
वर्ग:इंग्लिश दूरचित्रवाहिनी मालिका
हीरोझ अँड डीमन्स (स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिका)

**हीरोस अँड डीमन्स** हे **स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिकेतील** पहिल्या पर्वाचा, बारावा भाग आहे व संपूर्ण मालिकेतील बारावा भाग आहे.
## कथानक 
## सहभागी कलाकार व पात्र
पाहुणे_कलकार = 	Marjorie Monaghan as FreyaMichael Keenan as HrothgarChristopher Neame as Unferth
## हे सुद्धा पहा 
# स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर
# स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिकेतील भागांची यादी
## संदर्भ 
## बाह्य दुवे
वर्ग:स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर
फेसेस (स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिका)

**फेसेस** हे **स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिकेतील** पहिल्या पर्वाचा, चौदावा भाग आहे व संपूर्ण मालिकेतील चौदावा भाग आहे.
## कथानक
## सहभागी कलाकार व पात्र
पाहुणे_कलकार = तारिक एर्गिन (लेफ्टनंट अयाला)ब्रायन मार्किन्सन (डर्स्ट/सुलान)रॉब लाबेल (तलाक्सियान)बार्टन टिनॅप (सुरक्षाकर्मी #१)
## हे सुद्धा पहा
#स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर
#स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिकेतील भागांची यादी
## संदर्भ
## बाह्य दुवे
वर्ग:स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर
ग्रेट ब्रिटन व आयर्लंडचे संयुक्त राजतंत्र

**ग्रेट ब्रिटन व आयर्लंडचे संयुक्त राजतंत्र** (इंग्लिश: *United Kingdom of Great Britain and Ireland*) हा उत्तर युरोपातील एक भूतपूर्व देश होता. इ.स. १८०१ साली ग्रेट ब्रिटनचे राजतंत्र व आयर्लंडचे राजतंत्र मिळून ग्रेट ब्रिटन व आयर्लंडचे संयुक्त राजतंत्र हा नवीन देश स्थापन करण्यात आला. 

विसाव्या शतकात इ.स. १९१९ ते इ.स. १९२२ दरम्यान आयर्लंडच्या स्वातंत्र्ययुद्धानंतर आयर्लंडने युनायटेड किंग्डमामधून बाहेर पडण्याचा निर्णय घेतला व इ.स. १९२२ साली आयर्लंड व युनायटेड किंग्डम हे दोन देश वेगळे झाले. इ.स. १९२२ ते इ.स. १९३७ सालांदरम्यान आयर्लंड देश आयर्लंडचे स्वतंत्र राज्य ह्या नावाने ओळखला जात असे व इ.स. १९३७ साली आयर्लंडचे प्रजासत्ताक (सध्याचे नाव) हा देश निर्माण झाला.

आयर्लंड वेगळा झाल्यानंतर इ.स. १९२७ साली *ग्रेट ब्रिटन व आयर्लंडचे संयुक्त राजतंत्र* हे नाव बदलून ग्रेट ब्रिटन व उत्तर आयर्लंडचे संयुक्त राजतंत्र (सध्याचे *युनायटेड किंग्डम*) हे नवीन नाव वापरात आले.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:युरोपातील भूतपूर्व देश
वर्ग:युनायटेड किंग्डमचा इतिहास
वर्ग:आयर्लंडचा इतिहास
विकिमीडिया फाउंडेशन

thumb|right|200px|विकिमीडिया फाउंडेशनाचा लोगो
**विकिमिडिया फाउंडेशन** (इंग्लिश: *Wikimedia Foundation, Inc.*, *विकिमीडिया फाउंडेशन, इन्कॉ.* ;) ही *ना-नफा* तत्त्वावर चालवण्यात येणारी व सॅन फ्रान्सिस्को, अमेरिका येथे मुख्यालय असलेली संस्था आहे. ही संस्था विकिपीडिया, विक्शनरी, विकिक्वोट्स, विकिबुक्स, विकिमीडिया कॉमन्स, विकिस्पीशीज, विकिवर्सिटी, विकिमीडिया इन्क्युबेटर व मेटा-विकी या प्रकल्पांचे आर्थिक व इतर व्यवस्थापन करते

## बाह्य दुवे 
* 
* Wikimedia blog
* [irc://irc.freenode.net/wikimedia Wikimedia on freenode], irc.freenode.net
* Wikimedia Foundation mailing list archives

वर्ग:विकिपीडिया
वर्ग:विकिमीडिया फाउंडेशन
ज्यो हम्फ्रीस

**जोसेफ** *ज्यो* **हम्फ्रीस** (मे १९, इ.स. १८७६ - मे ७, इ.स. १९४६) हा कडून तीन कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.

हंफ्रीस, ज्यो
हंफ्रीस, ज्यो
हंफ्रीस, ज्यो
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जॉन किंग

किंग, जॉन
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
डग्लस कार

**डग्लस वॉर्ड कार** (१७ मार्च, इ.स. १८७२:क्रॅनब्रूक, केंट, इंग्लंड - २३ मार्च, इ.स. १९५०:सिडमथ, डेव्हनशायर, इंग्लंड) हा कडून एक कसोटी सामना खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.

वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १८७२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९५० मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
लर्निंग कर्व्ह (स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिका)

**लर्निंग कर्व्ह** हे **स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिकेतील** पहिल्या पर्वाचा, सोळावा व शेवटचा भाग आहे आणि संपूर्ण मालिकेतील सोळावा भाग आहे. पुढच्या भागापासून दुसऱ्या पर्वाची सुरुवात होते.
## कथानक
## सहभागी कलाकार व पात्र
पाहुणे_कलकार = 	Armand Schultz as Kenneth DalbyDerek McGrath as ChellKenny Morrison as GerronCatherine MacNeal as Mariah HenleyThomas Alexander Dekker as Henry BurleighLindsey Haun as Beatrice Burleigh
## हे सुद्धा पहा
#स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर
#स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिकेतील भागांची यादी
## संदर्भ
## बाह्य दुवे
वर्ग:स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर
घटना क्षितिज

**घटना क्षितिज** (इंग्लिश: *Event horizon*, *इव्हेंट हॉरायझन* ;) म्हणजे कृष्णविवराभोवती असलेली त्याची अदृश्य सीमा. या सीमेच्या आत गेल्यास कोणीही मुक्त होऊ शकत नाही. याठिकाणी असलेल्या प्रखर गुरुत्वाकर्षणामुळे प्रकाशदेखील मागे खेचला जातो.

## कृष्णविवराचे घटना क्षितिज
आकाराने प्रचंड मोठ्या ताऱ्याचे जेव्हा कृष्णविवरामध्ये रूपांतर होते तेव्हा तो स्वतःच्याच गुरुत्वाकर्षणाने इतका लहान होत जातो की शेवटी तो जवळ जवळ अदृश्यच होतो. यावेळी तो अमर्याद लहान व अमर्याद जड बनतो. या एका अदृष्यरूप बिंदूला 'सिंग्युलॅरीटी' असे म्हणतात. एक अशी अवस्था जी कृष्णविवराच्या केंद्रस्थानी असते आणि जिथे भौतिकशास्त्राचे कोणतेही नियम लागू होत नाहीत. या बिंदूरूप अवस्थेभोवती अदृश्य कुंपण निर्माण होते ज्यास **घटना क्षितिज** असे म्हणतात. घटना क्षितिज हे कृष्णविवराच्या प्रचंड गुरुत्वाकर्षणाची सीमाच असते. एक अशी सीमा जिच्या पालीकडून परतणे शक्य नाही. 'घटना क्षितिज' ही अशी एक जागा आहे जिथून मुक्तिवेग हा प्रकाशाच्या वेगाइतकाच असतो तर त्याच्या आतील कृष्णविवरापासून मुक्तिवेग हा प्रकाशाच्या वेगापेक्षा जास्त असतो. ज्याअर्थी प्रकाशापेक्षा कोणतीही गोष्ट जलद नसली तरी प्रत्यक्षात 'घटना क्षितिज'च्या पलीकडे मुक्तीवेग हा त्याच्यापेक्षा जास्त असल्याने प्रकाश देखील इथून बाहेर पडू शकत नाही. बिंदूरूप अवस्थेपासून 'घटना क्षितिज'च्या पर्यंतच्या (सिंग्युलॅरीटी ते इव्हेंट होरयझन) अंतरालाच श्वार्झश्वाइल्डची त्रिज्या असे म्हणले जाते. समजा आपल्या सूर्याचे जर कृष्णविवरामध्ये रूपांतर झाले तर त्याची श्वार्झश्वाइल्डची त्रिज्या ३ कि. मी. असेल. सर्वसाधारण कृष्णविवराचे वस्तुमान आपल्या सूर्याच्या १० पट इतके असते. तर त्याची श्वार्झश्वाइल्डची त्रिज्या ३० कि. मी. इतकी असते.

वर्ग:खगोलशास्त्र
हेन्रिक रोझ

**हेन्रिक रोझ** (ऑगस्ट ६ १७९५ - जानेवारी २७ १८६४) हे प्रसिद्ध जर्मन रसायनशास्त्रज्ञ आणि खनिज तज्ज्ञ होते. यांनी नायोबियम या मूलतत्त्वाचा शोध लावला

वर्ग:जर्मन रसायनशास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १७९५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८६४ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
एच.डी.जी. लूझन-गोर

सर **हेन्री डडली ग्रेशाम लूझन-गोर** (मे ८, इ.स. १८७३:सरे, इंग्लंड - फेब्रुवारी १, इ.स. १९५४) हा कडून तीन कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता. गोर या सामन्यांत इंग्लंडचा संघनायक होता.

गोर ऑक्सफर्ड विद्यापीठ आणि सरेकडून प्रथमवर्गीय क्रिकेट खेळला.

वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १८७३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९५४ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वेळणेश्वर

चिपळूण हुन गुहागरला जाणाऱ्या राज्य मार्ग क्र्. ७८ ने जाउन गुहागर येण्याआधी डावीकडे मुख्य राज्य मार्ग क्र.४ लागतो.त्या रस्त्यावर असलेल्या 'मुसलोंडी' गावाआधी **वेळणेश्वर** हे गाव लागते.तेथे वेळणेश्वरचा समुद्रकिनारा व वेळणेश्वराचे मंदिर आहे.वेळ्णेश्वर हे घाग कुटुबियांचे पुर्वापार ग्राम दैवत आहे. सध्या तेथे राजे॑द्र घाग हे प्रमुख मानकरी आहेत.
गोखले,गाडगिळ, यांचे येथे कुलदैवत आहे.

## हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.

वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे
चार्ल्स हॅचेट

**चार्ल्स हॅचेट** (इं Charles Hatchett) (जानेवारी २ १७६५ - मार्च १० १८४७) हे इंग्लिश रसायनशास्त्रज्ञ होते. त्यांनी कोलंबियम धातूचा शास्त्रीय अभ्यास केला. पुढे या धातूस हेन्रिक रोझ यांनी नायोबियम असे नाव दिले.  

 

वर्ग:इंग्लिश रसायनशास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १७६५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८४७ मधील मृत्यू
फ्रँक वूली

**फ्रँक एडवर्ड वूली** (मे २७, इ.स. १८८७:टनब्रिज, केंट, इंग्लंड - ऑक्टोबर १८, इ.स. १९७८:चेस्टर, नोव्हा स्कॉशिया, कॅनडा) हा कडून ६४ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.

वूली, फ्रँक
वूली, फ्रँक
वूली, फ्रँक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मोरिस बर्ड

**मोरिस कार्लोस बर्ड** (२५ मार्च, १८८८:सेंट मायकेल्स हॅमलेट, लिव्हरपूल, लॅंकेशायर, इंग्लंड - ९ डिसेंबर, १९३३:ब्रॉडस्टोन, डोर्सेट, इंग्लंड) हा कडून १९१० ते १९१४ दरम्यान १० कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.

बर्ड आपले सगळे कसोटी सामने विरुद्ध खेळला.

वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १८८८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९३३ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हर्बर्ट स्ट्रडविक

thumb|हर्बर्ट स्ट्रडविक c1910
**हर्बर्ट** *बर्ट* **स्ट्रडविक** (जानेवारी २८, इ.स. १८८०:मिचॅम, सरे, इंग्लंड - फेब्रुवारी १४, इ.स. १९७०:शोरहॅम-बाय-सी, ससेक्स, इंग्लंड) हा कडून २८ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.

स्ट्रडविक, हर्बर्ट
स्ट्रडविक, हर्बर्ट
स्ट्रडविक, हर्बर्ट
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बिल हिच

**जॉन विल्यम** *बिल* **हिच** (७ मे, इ.स. १८८६:रॅडक्लिफ, लॅंकेशायर, इंग्लंड - ७ जुलै, इ.स. १९६५) हा कडून सात कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.

वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १८८६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६५ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
टायगर स्मिथ

स्मिथ, टायगर
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जोसेफ व्हाइन

**जोसेफ** *ज्यो* **व्हाइन** (मे १५, इ.स. १८७५:विलिंग्डन, ससेक्स, इंग्लंड - एप्रिल २५, इ.स. १९४६:ऍल्ड्रिंग्टन, ससेक्स, इंग्लंड) हा कडून दोन कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.

व्हाइन, जोसेफ
वर्ग:इ.स. १८७५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९४६ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नेव्हिल टफनेल

**नेव्हिल चार्ल्सली टफनेल** (जून १३, इ.स. १८८७:सिमला, भारत - ऑगस्ट ३, इ.स. १९५१) हा कडून एक कसोटी सामना खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.

टफनेल, नेव्हिल
टफनेल, नेव्हिल
टफनेल, नेव्हिल
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हॅरी डीन

**हॅरी डीन** (ऑगस्ट १३, इ.स. १८८४ - मार्च १२, इ.स. १९५७:गार्स्टांग, लँकेशायर, इंग्लंड) हा कडून तीन कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.

वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १८८४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९५७ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मेजर बूथ

**मेजर विल्यम बूथ** (डिसेंबर १०, इ.स. १८८६:लोटाउन, पड्सी, यॉर्कशायर, इंग्लंड - जुलै १:ला सिन्यी, फ्रांस) हा कडून दोन कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.

याचे नाव मेजर होते, पदवी नव्हे.

बूथ, मेजर
बूथ, मेजर
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:युद्धात मृत्यू पावलेले क्रिकेट खेळाडू
जॉर्ज सिम्पसन-हेवार्ड

**जॉर्ज हेवार्ड थॉमस सिम्पसन-हेवार्ड** (जून ७, इ.स. १८७५:स्टोनले, वॉरविकशायर, इंग्लंड - ऑक्टोबर २, इ.स. १९३६:आयकोंब प्लेस, ग्लाउस्टरशायर) हा कडून १९१०मध्ये पाच कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.

सिम्पसन-हेवार्ड, जॉर्ज
वर्ग:इ.स. १८७५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९३६ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सिस पार्किन

**सेसिल हॅरी** *सिस* **पार्किन** (फेब्रुवारी १८, इ.स. १८८६:ईगल्सक्लिफ, स्टॉकटन-ऑन-टीज, ड्युरॅम, इंग्लंड - जून १५, इ.स. १९४३:चीटहॅम हिल, मँचेस्टर, इंग्लंड) हा कडून १९२० ते १९२४ दरम्यान दहा कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.

वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १८८६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९४३ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जॉनी डग्लस

**जॉन** *जॉनी* **विल्यम हेन्री टायलर डग्लस** (सप्टेंबर ३, इ.स. १८८२ - डिसेंबर १९, इ.स. १९३०) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू होता.

डग्लसने १९०८ उन्हाळी ऑलिंपिक खेळांच्या मुष्टियुद्ध स्पर्धेत इंग्लंडचे प्रतिनिधित्व केले होते.

डग्लस, जॉनी
डग्लस, जॉनी
डग्लस, जॉनी
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जॅक रसेल (क्रिकेट खेळाडू)

**चार्ल्स आल्बर्ट जॉर्ज** *जॅक* **रसेल** (ऑक्टोबर ७, इ.स. १८८७:लेटन, एसेक्स, इंग्लंड - मार्च २३, इ.स. १९६१:व्हिप्स क्रॉस, लेटनस्टोन, एसेक्स, इंग्लंड) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू होता.

रसेल, जॅक
रसेल, जॅक
रसेल, जॅक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
श्र्यॉडिंगरचे मांजर

**श्र्यॉडिंगरचे मांजर** हा ऑस्ट्रियन भौतिकशास्त्रज्ञ एर्विन श्र्यॉडिंगर यांनी १९३५ साली रचलेला एक मानसप्रयोग आहे. याची गणना भौतिकी कूटप्रश्नांमध्येही केली जाते. पुंजभौतिकीच्या कोपनहेगन विचारधारेचा सामान्य वस्तूंवर प्रयोग करण्यातील अडचण हा मानसप्रयोग स्पष्ट करतो. या मानसप्रयोगात एका मांजराची कल्पना केलेली आहे, ज्याचे आयुष्य एका अशा घटनेवर अवलंबून आहे, जी घडलेली असूनही जिचे फलित अनिश्चित आहे. हा मानसप्रयोग कल्पिताना श्र्यॉडिंगरने **वेर्श्च्रेंकुंग** म्हणजेच गुंतागुंत या पारिभाषिक शब्दाची निर्मिती केली.
 source are placed in a sealed box. If an internal monitor detects radioactivity (i.e. a single atom decaying), the flask is shattered, releasing the poison that kills the cat. The Copenhagen interpretation of quantum mechanics implies that after a while, the cat is *simultaneously* alive *and* dead. Yet, when one looks in the box, one sees the cat *either* alive *or* dead, not both alive *and* dead.  This poses the question of when exactly quantum superposition ends and reality collapses into one possibility or the other.]]

वर्ग:पुंज यामिकी
वर्ग:भौतिकशास्त्र
वर्ग:मानसशास्त्र
सेप किन्नैर

किन्नैर, सेप
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १८७१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९२६ मधील मृत्यू
युगोस्लाव्हियाचे साम्यवादी संघीय प्रजासत्ताक

**युगोस्लाव्हियाचे साम्यवादी संघीय प्रजासत्ताक** हा १९४३ ते १९९२ सालादरम्यान अस्तित्वात असलेला एक भूतपूर्व युगोस्लाव्हियन देश आहे. *युगोस्लाव्हिया* हा शब्द मुख्यतः ह्याच देशाचा उल्लेख करण्याकरिता वापरला जातो.

युगोस्लाव्हियाचे साम्यवादी संघीय प्रजासत्ताक हा देश मध्य व दक्षिण युरोपात २,५५,८०४ वर्ग किमी इतक्या क्षेत्रफळावर वसला होता व जुलै १९८९ मध्ये त्याची लोकसंख्या २,३७,२४,९१९ एवढी होती. बेलग्रेड ही युगोस्लाव्हियाची राजधानी होती. युगोस्लाव्हियाचे साम्यवादी संघीय प्रजासत्ताक हा एक कम्युनिस्ट देश होता.

## विघटन 
१९९२ साली अनेक युद्धांनंतर युगोस्लाव्हियाच्या साम्यवादी संघीय प्रजासत्ताकाचे विघटन झाले व खालील स्वतंत्र देशांची स्थापना झाली.
* 
* 
* 
* 
* 

डावे|इवलेसे|305px|युगोस्लाव्हियाचे विघटन दाखवणारे चित्र

## हे सुद्धा पहा 
* युगोस्लाव्हिया फुटबॉल संघ
* ऑलिंपिक खेळात युगोस्लाव्हिया

वर्ग:भूतपूर्व देश
वर्ग:युगोस्लाव्हिया
वर्ग:युरोपातील भूतपूर्व देश
एब वॅडिंग्टन

**अब्राहम** *एब* **वॅडिंग्टन** (फेब्रुवारी ४, इ.स. १८९३ - ऑक्टोबर २८, इ.स. १९५९) हा कडून १९२०-२१मध्ये दोन कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता. वॅडिंग्टन यॉर्कशायरकडून काउंटी क्रिकेट खेळला.

वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १८९३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९५९ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हिंदुस्तान

हिंदुस्थान (, Hindi: हिन्दोस्ताँ,  हिन्दुस्तान, Urdu: ہندوستان‎,) हा शब्द सिंधुस्थान या शब्दाचा अपभ्रंश आहे. हिंदुस्थान हे भारताचे चिरपरिचित असे नाव आहे. भारत देशाला हिंद असेही म्हणतात.  देशाच्या इतर नावांसाठी पहा : 

एक स्थान अनेक नावे. 

## व्युत्पत्ति
इ.स.पू. ३०० सालच्या सुमारास इराणचा सम्राट दरायस याने सिंधू नदी (इंडस्)च्या काठी वसलेल्या समाजव्यवस्थेला सिंधु संस्कृती या नावाने पुकारण्यास सुरुवात केली. याच सिंधु शब्दाचा अपभ्रंश होऊन हिंदू हा शब्द उदयास आला व सिंधू नदीपलीकडील भूमी म्हणून त्या प्रदेशाला हिंदुस्तान असे संबोधले जाऊ लागले. मोगलांच्या शासनकाळामधे हा शब्द जास्त प्रचलित झाल. मोगलांच्या दिल्ली हे केंद्र (राजधानी?) असलेल्या अधिराज्याचा, म्हणजे उत्तरी भारताच्या विशाल प्रदेशाचा नामोल्लेख हिंदुस्तान असा केला जाई. हिंदुस्तान या शब्दावरून त्या प्रदेशातील वैदिक धर्माला  हिंदू धर्म हे नाव पडले.

#पुनर्निर्देशन दक्षिण आशिया

वर्ग:भारताचा प्राचीन इतिहास
पॅट्सी हेंड्रेन

**एलायास हेन्री** *पॅट्सी* **हेंड्रेन** (फेब्रुवारी ५, इ.स. १८८९:टर्नहॅम ग्रीन, मिडलसेक्स, इंग्लंड - ऑक्टोबर ४, इ.स. १९६२:लंडन, इंग्लंड) हा कडून ५१ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.

हेंड्रेन, पॅट्सी
हेंड्रेन, पॅट्सी
हेंड्रेन, पॅट्सी
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अँटिल्स

350 px|इवलेसे|उजवे|ॲंटिल्स
**ॲंटिल्स** हा कॅरिबियन समुद्रातील अनेक बेटांचा एक समूह आहे. कॅरिबियन प्रदेशाचा बराचसा भाग ॲंटिल्स द्वीपसमूहानेच तयार झाला आहे. ॲंटिल्स द्वीपांचे **ग्रेटर ॲंटिल्स (मोठी बेटे)** व **लेसर ॲंटिल्स (छोटी बेटे)** ह्या दोन भागांमध्ये वर्गीकरण केले गेले आहे.

## ग्रेटर ॲंटिल्स 
उजवे|250 px|इवलेसे|ग्रेटर ॲंटिल्स
* 
* हिस्पॅनियोला
** 
** 
* 
*  (अमेरिकेचे राष्ट्रकूल)
* 

## लेसर ॲंटिल्स 
उजवे|250 px|इवलेसे|लेसर ॲंटिल्स
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  फ्रेंच ॲंटिल्स
** 
** 
* 
* 
* 
* 
* 
* सेंट मार्टिन बेट
** 
** 
* 
* 
** टोबॅगो
** त्रिनिदाद
*
आंदोरा ला व्हेया

**आंदोरा ला व्हेया** ही आंदोरा ह्या देशाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.

वर्ग:आंदोरा
वर्ग:युरोपातील देशांच्या राजधानीची शहरे
ॲडम्सटाउन

**ॲडम्सटाउन** ही पिटकेर्न द्वीपसमूह ह्या युनायटेड किंग्डमच्या प्रदेशाची राजधानी व ह्या द्वीपांवरील एकमेव वसाहत आहे. 

वर्ग:पिटकेर्न द्वीपसमूह
सामोआ

**सामोआ** (सामोअन: Malo Sa'oloto Tuto'atasi o Samoa; जुने नाव: पश्चिम सामोआ) हा दक्षिण प्रशांत महासागरात वसलेला ओशनिया खंडाच्या पॉलिनेशिया भागातील एक देश आहे. सामोअन द्वीपसमूहाच्या पश्चिम भागामध्ये वसलेल्या सामोआची लोकवस्ती प्रामुख्याने *उपोलू* व *सवई* ह्या दोन बेटांवर स्थित आहे. आपिया ही सामोआची राजधानी व प्रमुख शहर आहे.

इ.स. १७२२ साली सामोआ बेटांवर पोचलेला याकोब रोग्गेव्हीन हा पहिला युरोपीय शोधक होता. ह्या बेटांच्या अधिपत्यासाठी १९व्या शतकामध्ये जर्मनी, युनायटेड किंग्डम व अमेरिका ह्यांच्यामध्ये अनेक युद्धे झाली. अखेर इ.स. १९०० साली ह्यांमध्ये तह होऊन सामोआ बेटांचा पूर्व भाग अमेरिकन सामोआ ह्या नावाने अमेरिकेच्या अधिपत्याखाली आला, तर पश्चिम सामोआवर जर्मन साम्राज्याची सत्ता आली. पुढील १४ वर्षे हा भूभाग *जर्मन सामोआ* ह्या नावाने ओळखला जात असे. इ.स. १९१४ मध्ये पहिल्या महायुद्धाच्या सुरुवातीच्या काळात ब्रिटनच्या विनंतीनुसार न्यू झीलंडने सामोआवर आक्रमण केले. १९६२ सालापर्यंत न्यू झीलंडच्या अधिपत्याखाली राहिल्यानंतर सामोआला १ जानेवारी १९६२ रोजी स्वातंत्र्य मिळाले. १५ डिसेंबर १९७६ रोजी सामोआला संयुक्त राष्ट्रसंघामध्ये प्रवेश मिळाला.

## बाह्य दुवे 
* 
* 
* 

वर्ग:ओशनियातील देश
वर्ग:पॉलिनेशिया
अलोफी

**अलोफी** ही न्युए ह्या देशाची राजधानी आहे.

वर्ग:न्युए
वर्ग:ओशनियामधील देशांच्या राजधानीची शहरे
अव्हारुआ

**अव्हारुआ** ही कूक द्वीपसमूह ह्या ओशनियामधील द्वीप-देशाची राजधानी आहे.

वर्ग:कूक द्वीपसमूह
वर्ग:ओशनियामधील देशांच्या राजधानीची शहरे
बमाको

**बमाको** ही माली ह्या देशाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. येथील लोकसंख्या अंदाजे १८,००,००० इतकी आहे.

वर्ग:मालीमधील शहरे
वर्ग:आफ्रिकेतील देशांच्या राजधानीची शहरे
बंदर स्री बगवान

**बंदर सेरी बेगवान** (मराठी लेखनभेद: **बंदर श्री भगवान** ; जावी: بندر سري بڬاوان ; रोमन: *Bandar Seri Begawan*) ही ब्रुनेई ह्या देशाची राजधानी व सर्वांत मोठे शहर आहे. हे शहर ब्रुनेईच्या उत्तर भागात दक्षिण चीन समुद्राजवळ वसले आहे.

## बाह्य दुवे
* अधिकृत संकेतस्थळ 
*

वर्ग:ब्रुनेई
वर्ग:आशियातील देशांच्या राजधानीची शहरे
आपिया

**आपिया** ही सामोआ ह्या देशाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. २००६ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ३७,७०८ आहे.
 
वर्ग:सामोआ
वर्ग:ओशनियामधील देशांच्या राजधानीची शहरे
बेरिलियम

50px|left (Be) (अणुक्रमांक ४) **बेरिलियम** (मराठीत बिडूर)हा एक असा धातू आहे की जो पाण्यात बुडत नाही, पोलादापेक्षाही ताकदवान आहे, रबरासारखा लवचिक, प्लॅटिनम सारखा कठीण आणि कायमचा टिकाऊ असे याचे गुण आहेत. उत्कृष्ट उष्णता वाहकता, उष्णता संचयनाची उच्च क्षमता आणि उष्णता रोधकता हे गुण बेरिलियमच्या अंगी असल्याने याचा वापर अवकाश अभियांत्रिकीत शक्य झाला. बेरिलियमपासून तयार होणारे भाग आपली तंतोतंत घडण आणि काटेकोर आकार फार उत्तम प्रकारे टिकवू शकतात. यामुळे अग्निबाणांची, अवकाशयानांची, कृत्रिम उपग्रहांची स्थैर्यता राखणाऱ्या आणि दिशानिश्चिती करणाऱ्या गायरोस्कोप उपकरणात बेरिलियमपासून बनविलेले भाग मोठ्या प्रमाणात वापरले जातात. बेरिलियमचे ज्वलन होतांना दर कि. ग्रॅ.ला १५,००० किलोकॅलरी एवढी प्रचंड उष्णता बाहेर पडते म्हणून पृथ्वीबाहेर होणाऱ्या अवकाश उड्डाणात एक अत्यंत कार्यक्षम इंधन म्हणूनही बेरिलियमचा उपयोग करण्याच्या दृष्टीने विचार होत आहेत. 

अति हलक्या धातूंपैकी एक असूनही बेरिलियम उत्कृष्ट ताकदीचे आहे शिवाय मॅग्नेशियम, अ‍ॅऍल्युमिनियम यांच्या पेक्षाही त्याचा उकळणबिंदू जास्त वरचा आहे. बेरिलियम आणि तांबे यांच्या बेरिलियम-ब्राँझ नामक मिश्रधातूचे अनेक प्रकार विमान उद्योगात विस्तृतपणे वापरले जातात. आवश्यक असलेली उच्च ताकद, सतत होणाऱ्या ताणामुळे येणारी मरगळ दूर ठेवण्याची क्षमता, गंजरोधकता हे गुण बेरिलियम-ब्राँझ या मिश्र धातूच्या अंगी आहेत. या कारणाने विमानात वापरले जाणारे १,००० पेक्षाही जास्त सुटे भाग हे बेरिलियम-ब्राँझ पासून बनविलेले असतात. या मिश्रधातूचा उपयोग काही हत्यारे बनविण्यासाठीही होतो व त्यांचा वापर स्फोट होऊ शकेल अशा ठिकाणी केला जातो कारण या मिश्रधातूच्या आपटण्याने कोणत्याही प्रकारची ठिणगी निघत नाही. बेरिलियम-मॅग्नेशियम, बेरिलियम-लिथियम ही संयुगेही मोठ्या प्रमाणात वापरली जातात. 

बेरिलियमच्या अनेक खनिजांपैकी **पाचू**, **बेरूज**, **हेलियोडोर**, **वैडूर्य**, **फेनाकाइट**, **युक्लेज**, **हेमवैदूर्य**, **व्हेरोबायेव्हाइट** आणि **अ‍ॅलेझांड्राइट** असे काही विशेष गाजलेले खनिज पदार्थ आहेत. पैकी हिरव्या एमराल्डची चमक, रंगाची शुद्धता, काळीशार वाटणारी गडद हिरव्या रंगापासून ते नेत्रदीपक चमचमत्या मोरपंखी रंगाचे अनेक प्रकार कित्येक शतकांपासून मानवाला भुरळ घालत आले आहेत. तर अ‍ॅलेझांड्राइट हा विस्मयजनक प्रकार असून तो दिवसा गर्द हिरव्या रंगाचा असतो तर हा रात्रीच्या कृत्रिम प्रकाशात किरमिजी रंगात दिसतो. 

## चित्रदालन 

File:Be-140g.jpg|बेरिलियम
File:Emerald.png|पाचू
File:Chrysoberyl yellow.jpg|हेमवैदूर्य
File:Béryl Rouge.jpg|बिक्सबाइट, लाल पाचू
File:AguamarinhaEZ.jpg|बेरूज
File:Beryl heliodor polished XH.jpg|हेलियोडोर
File:Pierre-img 0591.jpg|सोनेरी वैडूर्य
File:Pinkmorganite.jpg|गुलाबी मॉर्गनाइट

वर्ग:मूलद्रव्ये
वर्ग:अल्कमृदा धातू
पाटलीपुत्र

**पाटलीपुत्र** हे प्राचीन भारतातील महाजनपद मगध या राज्याची राजधानी होती. पाटलीपुत्र हे गंगेच्या काठी वसलेले नगर होते व पाटलीपुत्रला आजचे पाटणा मानतात. पाटलीपुत्र ही प्राचीन मगध साम्राज्याची, मौर्य साम्राज्याची, शुंग साम्राज्य तसेच गुप्त साम्राज्य यांसारख्या भारताच्या इतिहासातील महत्त्वाच्या साम्राज्यांची राजधानी होती.

## हे सुद्धा पहा
* पाटणा

वर्ग:भारताचा इतिहास
वर्ग:भारतातील प्राचीन शहरे
वर्ग:पाटणा
कॅथरीन जेनवे

**कॅथरीन जेनवे** ही स्टार ट्रेक कथानाकातील एक काल्पनिक पात्र आहे. played by Kate Mulgrew, is a fictional character in the Star Trek franchise. As the captain of the Starfleet starship USS Voyager, she was the lead character on the television series Star Trek: Voyager, and later, a Starfleet Vice Admiral, as seen in the 2002 feature film Star Trek Nemesis. She is the first, and to date, the only female captain to be the lead character in a Star Trek series.
## हे सुद्धा पहा 
# स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर
# स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिकेतील भागांची यादी

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे
# कॅथरीन जेनवे - मेमोरी-आल्फा वेबसाईटवर

वर्ग:स्टार ट्रेक कथानकातील पात्र
वर्ग:स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर
वर्ग:स्टार ट्रेक
त्बिलिसी

**त्बिलिसी** (जॉर्जियन: თბილისი) ही जॉर्जिया ह्या देशाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. हे शहर जॉर्जियाच्या दक्षिण भागात कुरा नदीच्या काठावर वसले असून २०१० साली येथील लोकसंख्या सुमारे १५ लाख होती.

इ.स.च्या पाचव्या शतकात स्थापन झालेले त्बिलिसी गेल्या १००० वर्षांहून अधिक काळापासून जॉर्जियाचे राजधानीचे शहर राहिले आहे. रशियन साम्राज्याच्या अधिपत्याखाली असताना १८०१ ते १९१७ दरम्यान त्बिलिसी संपूर्ण कॉकेशस प्रदेशाची तर १९२० ते १९९१ दरम्यान जॉर्जियन सोव्हिएत साम्यवादी गणराज्याची राजधानी होती.

सध्या त्बिलिसी हे जॉर्जियाचे आर्थिक, सांस्कृतिक व राजकीय केंद्र असून येथील लोकवस्ती बहुवर्णीय आहे.

## जुळी शहरे
## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

*

वर्ग:जॉर्जियामधील शहरे
वर्ग:युरोपातील देशांच्या राजधानीची शहरे
बिश्केक

**बिश्केक** (किर्गिझ: Бишкек; रशियन: Бишкек) ही किर्गिझस्तान ह्या देशाची राजधानी व सर्वांत मोठे शहर आहे. ते जरी शहराला वेढणाऱ्या चूय ओब्लास्ताच्या प्रशासकीय राजधानीचे ठिकाण असले, तरीही ते चूय ओब्लास्तात मोडत नाही.

वर्ग:किर्गिझस्तानमधील शहरे
वर्ग:आशियातील देशांच्या राजधानीची शहरे
चकोटे

**चकोटे**, played by Robert Beltran, is a character in Star Trek: Voyager. He is the First Officer of the USS Voyager.
## हे सुद्धा पहा
# स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर
# स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिकेतील भागांची यादी

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
#चकोटे - मेमोरी-आल्फा वेबसाईटवर

वर्ग:स्टार ट्रेक कथानकातील पात्र
वर्ग:स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर
वर्ग:स्टार ट्रेक
नहुष

इवलेसे
**नहुष** हा **कुरु वंशाचा** पराक्रमी राजा होता. ययातीचा पिता होता. याने स्वर्गाचा पराभव करून इंद्राला पण लढाईत हरवले. स्वर्गाचा पराभव केल्यानंतर सर्व ब्रम्हऋषी नहुषाचे दास झाले होते व ब्रम्हऋषींची पालखी नहुषाच्या सेवेला होती. स्वर्गाचा अधिपती झाल्यानंतर इंद्राची पत्नी आपली पत्नी व्हावी अशी इच्छा व्यक्त केली व इंद्राणी कडे जाताना एके दिवशी तो पालखीमध्ये आरूढ झाला, ही पालखी वयोवृद्ध ब्रम्हऋषींकडून हलत नव्हती. त्यामुळे नहुषाने चिडून जाउन त्याच्या पुढील अगस्ती ऋषींना पालखी हलवण्यासाठी लाथ मारली. त्यावर अगस्ती ऋषींनी चिडून जाउन नहुषाला शाप दिला की *या नहुषाची मुले व वंश कधीही सुखी होणार नाही.*

वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा
जगातील देशांची यादी (लोकसंख्या घनतेनुसार)

उजवे|इवलेसे|350 px|२००६ सालातील जगातील देशांची लोकसंख्या घनता
**जगातील देशांची यादी (लोकसंख्या घनतेनुसार)** ह्या यादीत जगातील देश त्यांच्या लोकसंख्येच्या घनतेनुसार क्रमबद्ध केले आहेत.

Source: Unless otherwise specified (or unless entered in error without specifying the data source) figures for Population and Population Density figures are sourced from year 2005 data in United Nations World Population Prospects (2004 revision) . Area figures given here are taken from various (usually unspecified) sources.

*  The European Union is a *sui generis* supranational union possessing "country-like" characteristics. The entity is composed of 27 member states. Its population density has been estimated at 114, and it would be ranked 93rd if it were included in the list (population: 494,070,000, area: 4,422,773). *हे सुद्धा पहा: List of regional organizations by population*.
* Macau, a Special Administrative Region of the People's Republic of China, has a higher population density than any entity on this list, with 520,000 people sharing an area of 29.2&nbsp;km2—a population density of over 17,000 persons per km2.
* The most densely populated sovereign nation is Monaco, with a population density of 16,754 people/km2.
* Antarctica is a continent of 14,400,000&nbsp;km2 in area with territorial claims from multiple countries that are not included elsewhere in the above table. With a population of roughly 1000, this results in a population density of ~0.00007 people per km2 (far below Greenland's density of 0.026). A peak summer population of ~5000 results in a density of ~0.00035.

## संदर्भ 
घनता
सिंधुदुर्गातील गणेशोत्सव

सिंधुदुर्ग जिल्ह्यामध्ये गणेशोत्सव घराघरांतून साजरा केला जातो.प्रत्येक घरात भाद्रपद चतुर्थीच्या दिवशी शाडूने बनवलेली श्री गणेशाची मुर्ति आणुन प्राणप्रतिष्ठा केली जाते.
परंपरेप्रमाणे अथवा सोयीप्रमाणे १,५,९ किंवा ११ दिवस गणपतीपूजन केले जाते.

सजाटीसाठी जंगलातून आणलेल्या विविध वनस्पतिंच्या साहाय्याने माटि (माटवी) सजवली जाते.
वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्हा
वर्ग:हिंदू धर्मातील सण आणि उत्सव
वनस्पती लेखातील जैविक वर्गीकरण

## साचा:जीवचौकट लेख आंबातून
## धूळपाटी/वनचौकट१ उदाहरण
:डावीकडील नावे येथे न बदलता साचा:धूळपाटी/वनचौकट१ येथे बदलावीत. बरोबर चिन्हाच्या समोर माहिती लिहावी

## धूळपाटी/वनचौकट२
## साचा:टॅक्सोबॉक्स
मलिकु

**मलिकु** तथा **मिनिकॉय** हे भारताच्या लक्षद्वीप केंद्रशासित प्रदेशातील एक शहर व बेट आहे. हे लक्षद्वीपमधील सगळ्यात दक्षिणेकडील बेटांवरील एक आहे. मलिकु कोच्चीपासून नैऋत्येस ३९८ किमी आणि तिरुवअनंतपुरमच्या पश्चिमेस ४२५ किमी अंतरावर अरबी समुद्रात आहे.

वर्ग:लक्षद्वीप
पवित्र वनस्पती

हिंदू धर्माने अनेक वनस्पतींना पवित्र मानले आहे. विविध देवतांच्या पूजेसाठी या वनस्पतींचा वापर करतात. यांतल्या बहुतेक वनस्पती ही आयुर्वेदिक औषधे आहेत.

## पवित्र वनस्पती
* अगरू या वनस्पतीचा वापर सुगंधी द्रव्य म्हणून होतो.
* अघाडा : मंगळागौरीच्या पूजेच्या वेळेस याचा वापर होतो.
* केना : मंगळागौरीच्या पूजेच्या वेळेस याचा वापर होतो.
* चंदन या वनस्पतीचे वाळलेले खोड उगाळून देवाला गंध लावतात.
* तुळस ही वनस्पती विष्णूला प्रिय आहे. 
* दुर्वा ही वनस्पती गणपतीला प्रिय आहे.
* कांटेधोत्रा या वनस्पतीचे फळ शिवाला प्रिय आहे.
* बेल या वनस्पतीची पाने शिवाला प्रिय आहे.
* शमी या वनस्पतीची पानेगणपतीला प्रिय आहे.

## पुस्तके
* भारतातील पवित्र वनस्पती (मूळ इंग्रजी लेखक - नंदिता कृष्ण आणि एम. अमिर्तलिंगम; मराठी अनुवाद - वर्षा गजेंद्रगडकर)

वर्ग:हिंदू धर्म
वर्ग:पवित्र वनस्पती
वर्ग:औषधी वनस्पती

वर्ग:वनस्पती
पुण्य गौरव पुरस्कार

**पुण्य गौरव पुरस्कार** हा समाजासाठी विशिष्ट कामगिरी करण्याकरिता दिला जातो.
वर्ग :पुरस्कार
वर्ग:पुणे
खोगीरभरती

**खोगीरभरती** हा पु.ल. देशपांडे ह्यांनी लिहिलेल्या विनोदी कथांचा संग्रह आहे.

## कथा सूची
#नाटक कसे बसवतात?
#आणखी 'एकच प्याला'
#पानवाला
#न पेलणारी पगडी
#गायनी कळा
#यंदाचे साहित्यिक भविष्य
#आठवणी: साहित्यिक आणि प्रामाणिक
#कसं काय, बरं हाय!
#महाराष्ट्रातील 'सहानुभाव संप्रदाय' 
#लघुकथा कशा लिहाव्या?
#भांडकुदळ बायको
#आदर्श समाजसेविका
#एका नूतन अमूल्य ग्रंथावरील अभिप्राय
#लोकमाता (पण सापत्न!)
#आणखी एक 'रस'
#सुरंगा सासवडकर
#बने, बने, हा पहा आमचा स्टुडियो

वर्ग:पु.ल. देशपांडे यांचे साहित्य
वर्ग:मराठी साहित्य यादी
हाफ टिकट

## पार्श्वभूमी
इ.स. १९६२ साली प्रदर्शित झालेला **हाफ टिकट** हा एक हिंदी चित्रपट आहे. या चित्रपटात किशोर कुमार, मधुबाला, प्राण व मनोरमा यांनी काम केले आहे.

## उल्लेखनीय
या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.
* चांद रात तुम हो साथ
* आँखोमे तुम
* चिल चिल चिलाके
* वो एक निगाह क्या मिली
* आके सीधे दिलपे लगी
* अरे लेलोजी लेलो
* अरे वाह रे मेरे मालिक
वनराई

**वनराई** या संस्थेची मोहन धारिया यांनी सन १९८२ मध्ये स्थापना केली व त्यास मुर्त रूप दिले.
  वनराई पर्यावरण रक्षणाच्या क्षेत्रात महाराष्ट्रात कार्यरत आहे

वर्ग:संस्था
देवडोह

**देवडोह** म्हणजे देवाचे नावानी राखुन ठेवलेला नदीतील डोह.

वर्ग:जलाशय
पृथ्वीराज चौहान

राजपूत  सम्राट **पृथ्वीराज चौहान** हे दिल्ली येथील राज्यकर्ते होते. भारतीय इतिहासातील पराक्रमी राज्यकर्त्यांमध्ये त्यांची गणना होते. महाराज पृथ्वीराज चौहान यांनी मोहम्मद घौरीचा तराईच्या पहिल्या लढाईत पराभव केला व  त्याला जीवदान दिले परंतु कन्नौजचे महाराज जयचंद यांनी महाराज पृथ्वीराज चौहान यांचेवरील सूडापोटी गझनीचा मोहम्मद घौरी या परकीय आक्रमणकर्त्याशी हातमिळवणी करून सरतेशेवटी पृथ्वीराज चौहान यांचा पराभव करून दिल्ली आणि भारतामध्ये लूट करून सर्व दौलत गझनीला नेली व महाराज पृथ्वीराज चौहान यांना कैद केले.

कैदेमध्ये असताना क्रूर मोहम्मद घौरीने पृथ्वीराज चौहान यांचे डोळ्यांमध्ये तप्त लाेखंडी सळ्या घालून डोळे फोडले. पृथ्वीराज चौहान व त्यांचा सेवक यांनी महंमद घोरीचा सूड घेण्यासाठी योजना बनविली व त्या योजनेनुसार सेवकाने महंमद घोरीला महाराज पृथ्वीराज चौहान यांचेकडे असलेले बाणाने शब्दभेदी लक्ष भेदण्याचे कसब आहे ते पाहण्याची विनंती केली. त्यानुसार सेवकाचे सूचनेप्रमाणे दिवस ठरला व दरबारामध्ये त्याचे प्रात्यक्षिक आयोजित केले गेले. त्यानुसार महंमद घोरी उंच सिंहासनावर बसला होता व त्याच्या बरोबर समोर उंचावर फिरता मासा लावलेला होता आणि पृथ्वीराज चौहान दरबारामध्ये खाली उभे राहणार होते व त्यांना आवाज करणारा फिरता माशाचे लक्ष्य भेदावयाचे होते व नियोजनानुसार लक्ष्य भेदण्यासाठी महंमद घोरी आदेश देणार होता. सेवकाने दरबाराचे वर्णन महाराजांना सांगितले होते तसेच माशाच्या बरोबर मागे महंमद घोरी असेल महंमद घोरीने आदेश देताच तुम्ही मागे वळून महंमद घोरीच्या दिशेने शब्दभेदी बाण मारून त्याचा वध करण्याबाबत सर्व इत्थंभूत माहिती दिली. 

दुसऱ्या दिवशी ठरल्याप्रमाणे घोरी दरबारात आला तसेच पृथ्वीराज चौहान यांना देखील दरबारात आणले गेले. व त्यांना मागे असलेल्या माशाकडे तोंड करून उभे केेले गेले. पृथ्वीराज चौहानांना तयार राहण्यास सांगितले त्यानुसार महाराजांना बाण धनुष्याला लावून माशावर नेम धरून तयार झाले. आता प्रतीक्षा होती ती बाण मारण्यासाठी महंमद घोरीच्या आदेशाची. सरतेशेवटी महंमद घोरीने बाण मारण्याचा आदेश देताच महाराज पृथ्वीराज चाैहानांनी क्षणात मागे फिरून घोरीच्या कंठातून निघालेल्या आवाजाच्या दिशेने शब्दभेदी बाण सोडला आणि तो बाण घोरीच्या कंठातून आरपार झाला. अशा प्रकारे पृथ्वीराज चौहान यांनी दुष्‍ट, अन्यायी, क्रूर, लुटारू महंमद घोरीचा वध केला.अशी माहिती चांद बरदाई लिखित 'पृथ्वीराज रासो' या ग्रंथात मिळते. परंतु हा ग्रंथ समकालीन नाही आणि अनेक अतिशयोक्तीपूर्ण प्रसंगाने भरलेला आहे.

## चित्रपट
पृथ्वीराज चौहान यांच्या जीवनावर अनेक पुस्तके, चित्रपट, नाटके, दूरचित्रवाणी मालिका आणि ॲनिमेशनपट निघाले, त्यांपैकी काही हे आहेत :

* धरती का वीर योद्धा पृथ्वीराज चौहान (हिंदी दूरचित्रवाणी मालिका, स्टार प्लस चॅनेल, निर्माते - सागर आर्ट्&zwnj;स) 
* पृथ्वीराज चौहान (हिंदी पुस्तक, लेखक - दामोदर लाल गर्ग)	
* पृथ्वीराज रासो (हिंदी/अपभ्रंश महाकाव्य, कवी - चन्दवरदाई) 
* सम्राट पृथ्वीराज चौहान (हिंदी चित्रपट, १९५९; दिग्दर्शक - हरसुख यज्ञेश्वर भट्ट, पृथ्वीराज - पी.जयराज, कर्नाटकी - अनिता गुहा; संगीत - वसंत देसाई)
* सम्राट पृथ्वीराज चौहान (हिंदी पाॅकेटबुक, लेखक - रघुवीर सिंह राजपूत)
* पृथ्वीराज चौहान (२०२२ सालचा हिंदी चरित्रपट, दिग्दर्शक आशुतोष गोवारीकर, पृथ्वीराज यांच्या भूमिकेत अक्षय कुमार; संयोगितेच्या भूमिकेत मानुषी छिल्लर. 

वर्ग:भारतीय सेनानी
वर्ग:भारतीय राज्यकर्ते
वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती
वर्ग:इ.स. ११४९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. ११९२ मधील मृत्यू
वर्ग:हिंदू साम्राज्ये
कुलाचार

विविध महत्त्वाचे कार्यप्रसंगाचे वेळी,वेगवेगळ्या कुळात, केल्या जाणारे कुलदैवतपूजन, होम ,हवन इत्यादी  धार्मिक क्रियांना **कुलाचार** म्हणतात.कुलाचार अथवा कुळाचार म्हणजे एखाद्या कुटुंबामध्ये धार्मिक आचाराचे/व्रतवैकल्याचे पालन करतांना, वंशपरंपरेने चालत आलेल्या काही विशिष्ट पद्धतींचे अवलंबन करणे आहे.एकच सण/धार्मिक कृत्य साजरे करतांना वेगवेगळ्या प्रांतामधील लोकांच्या वेगवेगळ्या पद्धती असतात.त्याप्रमाणेच, वेगवेगळ्या कुटुंबामध्येही कुलाचार वेगवेगळा असतो.

वर्ग:हिंदू धर्म उपासना पद्धती
सारसंग्रह

**सारसंग्रह**  म्हणजे एखाद्या ज्ञान शाखेचा संक्षीप्त , तरीही बहुसमावेशक/व्यापक संकलीत संग्रह ग्रंथ होय.सारग्रंथ एखाद्या बृहत ग्रंथाचा संक्षीप्त सारांश देऊ शकतात.बहुतांशवेळा ज्ञानशाखेच्या मानवी interestच्या(हितसंबंध,कुतूहल,आवड,रस,आपुलकी,गोडी निर्माण करण्याचा गुण,ज्याची आवड आहे अशी गोष्ट,फायदा पैकी) किंवा प्रयासाच्या मर्यादित परिघाशी बांधील असतो (उदाहरणार्थ, जलभूशास्त्र, logology, मत्स्यशास्त्र, वनस्पतिसमाजशास्त्र, किंवा पिपीलिकाविज्ञान), तर वैश्विक ज्ञानकोश/विश्वकोशास सर्व मानवी ज्ञानाचा सारग्रंथ म्हणले जाऊ शकते.*.

compendium शब्द Latin शब्द "compenso",(अर्थ:"to weigh together किंवा balance)" या शब्दा पासून येतो.

## उदाहरणे 
(येथे मराठी भाषिय उदाहरणांची आवशक्यता आहे)
कॅथॉलीक श्रद्धा आणि नैतिकतेचा सारांशाने माहिती देणारे a 598-question-and-answer संक्षिप्त पुस्तक *Compendium of the Catechism of the Catholic Church*, हे एक चांगले उदाहरण आहे
## लेखात प्रयुक्त संज्ञा 
### शब्दाचा विशेष संदर्भ/अर्थ छटा 
## इंग्रजी मराठी  संज्ञा 
## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* The *Oxford English Dictionary'' संस्थळ

वर्ग:संदर्भ ग्रंथ
मेघना पेठे

**मेघना पेठे** या मराठी कवी, कादंबरीकार व कथाकार आहेत.

त्यांनी आपल्या साहित्यलेखनाची सुरुवात कवितांनी केली, पण भावना व्यक्त करतांना मर्यादा येतात असे वाटल्याने त्या कथा-कादंबरी लेखनाकडे वळल्या. त्यांच्या मते माणूस हा सतत बदलत असतो, तसेच वेगळे काही तरी करत असतो आणि हेच वेगळेपण लिहिण्याचा त्यांचा प्रयत्न असतो.

‘मेघनाच्या कविता १९७४-८५’ अशा शीर्षकाने मेघना पेठे यांनी आपल्या निवडक २५ कविता हस्तलिखित-चक्रमुद्रांकित स्वरूपात निवडक मित्र-मैत्रिणींसाठी प्रसिद्ध केल्या होत्या.

'आये कुछ अब्र' नावाच्या मराठी लघुपटाची कथा आणि पटकथा मेघना पेठे यांची होती. हा २८ मिनिटांचा लघुपट इंग्रजीत 'Let Some Clouds Float In' या नावाने रूपांतरित झाला होता. लघुपटाचे दिग्दर्शन मयुरेश गोटखिंडीकरांचे होते. प्रमुख भूमिकेत देविका दप्तरदार होत्या. ('आये कुछ अब्र कुछ शराब आये' ही कवी फ़ैज़ अहमद फ़ैज़ यांची प्रख्यात गझल आहे.)

## प्रकाशित साहित्य 
## पुरस्कार
* पहिला 'प्रिय जी. ए. कथाकार सन्मान', २००९
* 'आंधळ्यांच्या गायी'साठी इचलकरंजीच्या आपटे वाचन मंदिराचा पुरस्कार (२००१)
* 'आंधळ्यांच्या गायी'साठी सोलापूरचा भैरूरतन दमाणी पुरस्कार (२००१)
* 'हंस अकेला'ला महाराष्ट्र साहित्य परिषदेचे उत्कृष्ट कथासंग्रहासाठीचे आनंदीबाई शिर्के पारितोषिक (१९९७-९८)
* 'हंस अकेला'ला 'इचलकरंजी एज्यकेशनल अँड चॅरिटेबल' ट्रस्टचा पुरस्कार (१९९७-९८)
* 'हंस अकेला'ला श्री. दा. पानवलकर स्मृती पुरस्कार (१९९८)
* 'हंस अकेला'ला प्रियदर्शिनी अकादमी पुरस्कार (१९९८)

## बाह्य दुवे
* मेघना पेठ्यांची मुलाखत, दै. प्रहार, १६ मे, २००९

## संदर्भ
वर्ग:मराठी साहित्यिक
वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
भारतीय मजदूर संघ

**भारतीय मजदूर संघ** ही १९५५ मध्ये दत्तोपंत ठेंगडी यांनी स्थापन केलेली कामगारांचे, मजूरांचे व मालकांसाठी श्रमदान करणाऱ्यांची संघटना आहे.

वर्ग:भारतीय कामगार संघटना
वर्ग:संघ परिवार
वर्ग:इ.स. १९५५ मधील निर्मिती
दिल्ली सल्तनत

**दिल्ली सल्तनत** किंवा **सल्तनत-ए-हिन्द**/**सल्तनत-ए-दिल्ली** ह्या दिल्ली येथील राज्य करणाऱ्या अनेक इस्लामी घराण्यांना दिलेले नाव आहे. या घराण्यांनी भारताच्या मोठ्या भागावर अनेक शतके राज्य केले. त्यांची सद्दी इ.स. १२१० पासून इ.स. १५२६ पर्यंत होती. दिल्ली सल्तनतीत अनेक घराण्यांनी राज्ये केली.

* गुलाम घराणे(१२०६-९०)
* खिल्जी घराणे (१२९०-१३२०)
* तुघलक घराणे (१३२०-१४१३)
* सैय्यद घराणे (१४१४-५१)
* लोधी घराणे (१४५१-१५२६)

## हे ही पहा 
*भारतातील सर्वात मोठ्या साम्राज्यांची यादी
*मौर्य साम्राज्य
*मुघल साम्राज्य

वर्ग:भारतीय साम्राज्ये
गुलाम घराणे

**गुलाम घराणे** हे दिल्ली सल्तनतीतील पहिले महत्त्वाचे घराणे होय.  मोहम्मद घौरीच्या मृत्युनंतर त्याचा वजीर कुतुबुद्दीन ऐबक याच्यापासून दिल्लीवर गुलाम घराण्याची राजवट सुरू झाली. या घराण्याची सत्ता १२०६ ते १२९० पर्यंत होती. घौरीच्या गुलामांनी राज्य केल्याने त्यांना राजघराण्या ऐवजी गुलाम घराणे म्हणतात.

## राज्यकर्ते 
# कुतुबुद्दीन ऐबक
# आरामशाह
# इल्तुतमिश
# रूकुनुद्दीन फिरोजशाह
# रजिया सुल्तान
#
# अल्लाउद्दीन मसूदशाह
# नासिरूद्दीन महमूद
# गयासुद्दीन बलबन

वर्ग:भारताचा इतिहास
वर्ग:दिल्ली सल्तनत
*
लोहगाव

**लोहगाव** हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुण्याजवळ असलेले एक गाव आहे. येथे वायुसेनेचा तळ व नागरी विमानतळ आहे.

हे गाव पुणे महापालिकेच्या हद्दीत आहे.

वर्ग:पुण्याची उपनगरे
सय्यद घराणे

इवलेसे|250px|उजवे|लोधी गार्डन्स, नवी दिल्ली येथील मुहम्मदशाह याचे समाधिस्थान
**सय्यद घराणे** (रोमन लिपी: *Sayyid dynasty*) इ.स. १४१४ ते इ.स. १४५१ या कालखंडात दिल्लीच्या सल्तनतीवर अधिकारारूढ असलेले राजघराणे होते. तुघलक घराण्याच्या सत्तेनंतर सय्यदांची दिल्ली सल्तनतीवर सत्ता सुरू झाली. सय्यद घराण्यानंतर लोधी घराण्याने दिल्लीवर राज्य केले.

सय्यदांचा मुहम्मद पैगंबराचे आपण वंशज असल्याचा दावा होता. इ.स. १३९८ साली तैमूरलंगाने केलेल्या दिल्लीवरील आक्रमणानंतर दिल्ली सल्तनतीवर कुणाचीच राजकीय पकड राहिली नाही. राजकीय अनागोंदीचा लाभ उठवत सय्यदांनी दिल्ली सल्तनतीची सूत्रे आपल्या ताब्यात घेतली. सय्यद घराण्याच्या ३७ वर्षांच्या शासनकाळात घराण्यातील चार व्यक्तींनी सल्तनतीवर राज्य केले.

## सय्यद शासकांची सूची 
* खिज्रखान सय्यद - इ.स. १४१४ ते इ.स. १४२१
* मुबारकशाह सय्यद - इ.स. १४२१ ते इ.स. १४३४
* मुहम्मदशाह सय्यद - इ.स. १४३४ ते इ.स. १४४५
* आलमशाह सय्यद - इ.स. १४४५ ते इ.स. १४५१

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:दिल्ली सल्तनत
गयासुद्दीन तुघलक

**गयासुद्दीन तुघलक** तथा **घियात अल-दीन तुघलक** (?? - इ.स. १३२५) हा तुघलक घराण्याचा पहिला सुलतान होता. हा १३२५पासून मृत्यूपर्यंत दिल्लीच्या सुलतान होता.

याच्यानंतर मुहम्मद बिन तुघलक सुलतान झाला.

तुघलक घराण्यातील राज्यकर्ता. 

वर्ग:दिल्ली सल्तनत
वर्ग:इ.स. १३२५ मधील मृत्यू
वर्ग:तुघलक घराणे
गोव्यातील गणेशोत्सव

गणेशचतुर्थी हा गोव्यातील सगळ्यात मोठा सण असून दसरा व दिवाळीपेक्षासुद्धा इथे गणेशचतुर्थी मोठ्या उत्साहात साजरी केली जाते.

गोव्याच्या लोकांना मासे (कोकणीत 'नुस्ते') प्रिय असले तरीसुद्धा (तसे गोव्यातसुद्धा बरेच लोक शुद्ध शाकाहारी लोक आहेत.) श्रावण महिना ते गणेशचतुर्थी होईपर्यंत इथले लोक शुद्ध शाकाहारी असतात. शाकाहाराला कोकणीत 'शिवराक' म्हणले जाते.

इथले पारंपारिक मूर्तिकार साधारण दोन तीन महिन्याआधी त्यांच्या कामाला सुरुवात करतात. चिकणमाती आणून ते रंग देण्यापर्यंतची सगळी कामे श्रावण संपेपर्यंत आटोपली जातात. श्रावण संपतो आणि घरोघरी खरेदी सुरू होते. सजावटीचे सामान, स्वयंपाकाच्या वस्तू, माटोळीच्या वस्तू (माटोळी? सांगतो पुढे!), फटाके इ.ची खरेदी होते. घराला रंगरंगोटी केली जाते.

त्यानंतर घरोघरी करंज्या केल्या जातात. येथील गणेशोत्सवाचं हे एक खास वैशिष्ट्य आहे. इथे मोदकांपेक्षा मोठा मान करंजीचा. ओल्या नारळाच्या, सुक्या खोबऱ्याच्या, तिखट असे बरेच प्रकार केले जातात.

गणेशचतुर्थीच्या सणाला खाद्यपदार्थांचं खास वैशिष्ट्य आहे. गणपतीच्या नैवेद्याच्या मोदक व लाडू याबरोबर खोबऱ्याचं पुरण भरलेल्या करंज्या आवश्यक आहेत. ख्रिस्ती समाजात या करंज्या ख्रिसमसच्या प्रसंगी करण्याची प्रथा आहे. गणपतीबरोबर उंदीर या गणेशाच्या बाहनाला स्वतंत्रपणे नैवेद्य दाखविला जातो. गौरीसाठी खीर हवी असते. दुसऱ्या म्हणजे पंचमीच्या दिवशी पातोळ्या या पदार्थाचा नैवेद्य आवश्यक आहे. घरातील गणपती गोव्यात दीड दिवसांचा असतो. नवस असला तर पाच, सात अगर नऊ दिवस गणपती राहतो.
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:गोवा
कुलदैवत

त्या त्या विशिष्ट कुटुंबांमध्ये, ज्याची नित्य आराधना, पूजा केली जाते, ते त्या कुटुंबाच्या कुळाचे **कुळदैवत** किंवा **कुलदैवत** समजले जाते. विवाह वा मुंज अशा महत्त्वाच्या प्रसंगी होणाऱ्या कुळाचाराच्या वेळी, वा सणावारी किंवा दैनंदिन करावयाच्या पूजेच्या वेळी, प्रत्येक वेळेस 'कुळदेवतेची' पूजा करण्याची परंपरा आहे. 'कुळदैवत' हे,'देव' वा 'देवी' यांपैकी काहीही असू शकते. बहुतेककरून, कुळाचे पूर्वज ज्या ठिकाणी पूर्वी वास्तव्यास होते, त्या प्रदेशानजीकच्या परिसरातील प्रसिद्ध दैवत हे प्रामुख्याने, त्यांचे 'कुलदैवत' असते. माहूर, व त्याचे आसपासच्या सुमारे १००-१५० किलोमीटर परिसरातील राहणाऱ्या लोकांचे 'कुलदैवत' माहूरची रेणुका, कोल्हापूर परिसरात राहणाऱ्यांचे अंबा[जोतिबा]तर दक्षिणेकडून येथे आलेल्यांचे बालाजी हे कुलदैवत असू शकते. 'कुळदैवत' हे येणाऱ्या अरिष्टांपासून कुळाचे रक्षण करते, अशी समजूत आहे. शिवाजी महाराजांची कुळदेवता तुळजापूरची भवानी होती हे तर सर्वश्रुतच आहे.आपल्या कुलदेवतेची पूजा दरवर्षी त्या त्या ठिकाणी जाऊन करतात.

वर्ग:हिंदू दैवते
रझिया सुलतान

**रझिया सुलताना** (इ.स. १२०५- इ.स. १२४०) ही दिल्लीचा सुलतान इल्तुमिश याची मुलगी होती. त्याने आपल्या पश्चात रझियाला वारसदार म्हणून निवडले होते.

रझिया ही मध्ययुगीन काळात दिल्लीच्या सिंहासनावर बसलेली बहुधा एकमेव मुस्लिम महिला होती. राज्यकर्ती म्हणून गादीवर आल्यावर तिला अनेक बंडांना तोंड द्यावे लागले. न डगमगता शौर्य आणि कौशल्याच्या जोरावर तिने सर्व बंडे मोडून काढून दिल्ली सलतनतवर आपले स्वामित्व प्रस्थापित केले. रझियाची वाढती शक्ती तसेच पडदा पद्धत न पाळता दरबारात वावरणे काही मुस्लिम सरदारांना मान्य नसतानाही रझियाने त्यांची पर्वा केली नाही. ती शिकारसुद्धा करायची तसेच युद्धामध्ये तिच्या सेनेच नेतृत्व करायची. राजपुतांना काबूत आणण्यासाठी रझियाने रणंथंभोरच्या विरुद युद्धमोहीम आखली होती. तिच्या संपूर्ण राज्यात तिने उत्तम कानूनव्यवस्था प्रस्थापित केली होती, रझियाचे वाढते सामर्थ्य आपल्या हिताआड येत आहे हे पाहून काही तुर्की सरदारांनी तिचा शेवट केला.

## वैयक्तिक आयुष्य
## माध्यमात 
* रफिक झकेरिया यांनी *रझिया, क्वीन ऑफ इंडिया* हे इंग्लिश पुस्तक लिहिले आहे.
* ईटीव्ही या हिंदी दूरचित्रवाहिनीवर रझिया सुलतान ही मालिका २ मार्च, २०१५ पासून प्रदर्शित झाली. यात ती सुलतान होईपर्यंतचे तिच्या जीवनाचे वर्णन आहे.
* इ.स. १९८३ साली रझियाच्या जीवनावर कमाल अमरोही दिग्दर्शित रज़िया सुल्तान या हिंदी चित्रपटाची निर्मिती झाली. तिच्यात रझियाच्या भूमिकेत हेमा मालिनी होती.
* सुल्तान रज़िया (मूळ हिंदी लेखक - मेवाराम; मराठी अनुवाद - किमया किशोर देशपांडे)

## संदर्भ 
## बाह्यदुवे 
http://www.projectcontinua.org/sultan-raziyya-bint-iltutmish/

वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:दिल्ली सल्तनत
वर्ग:भारतीय राजघराण्यातील स्त्रिया
वर्ग:इ.स. १२०५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १२४० मधील मृत्यू
वर्ग:गुलाम घराणे
गजनी

* गजनी (२००८ हिंदी चित्रपट)
* गजनी (२००५ तमिळ चित्रपट)

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
फिरोजशाह तुघलक

**फिरोजशाह तुघलक** (पर्शियन:فیروز شاہ تغلق) (इ.स. १३०९ - सप्टेंबर २०, इ.स. १३८८) हा तुघलक वंशाचा भारतीय सुलतान होता. याने दिल्लीच्या सल्तनतीवर इ.स. १३५१पासून मृत्युपर्यंत राज्य केले. मोहम्मद बिन तुगलका नंतर फिरोजशहा तुघलक याने  अत्यंत जबाबदार पणे  राज्यकारभार केला  राज्याची घडी  बसवली  सामाजिकदृष्ट्या ही  अत्यंत महत्त्वाचे निर्णय  त्यांनी आपल्या राज्य काळामध्ये घेतले  गुलामांचा स्वतंत्र विभाग निर्माण करून त्यांना चांगल्या प्रकारच्या सुविधा पुरविण्याचे काम हे त्याच्या काळामध्ये झालं  अनाथ मुलींच्या  विवाह साठी  त्याने शासनाकडून मदत देऊ केली   अनेक  अनाथ मुलींचे विवाह लावले दिल्ली सुलतानशाहीच्या काळात मोहम्मद बिन तुगलका नंतर फिरोजशहा तुघलक गाने राज्यकारभार केला या सुलतानाने आपल्या प्रशासकीय सुधारणा द्वारे कल्याणकारी राजवट निर्माण करण्यावर भर दिला राज्याचा विकास हेच उद्दिष्ट फिरोजशहा ने निश्चित केले आणि त्यासाठी त्यांनी प्रशासकीय महसूल विषयक लष्करी व न्यायदान इत्यादी क्षेत्रांमध्ये सुधारणा करण्यावर अधिक भर दिला प्रारंभीच्या काही लष्करी मोहिमा नंतर जरी अपयश येत असले तरी त्याची उणीव आपल्या सुधारणाद्वारे भरून काढण्यात फिरोजशहा तुघलक यशस्वी ठरला धार्मिक धोरणाच्या बाबतीत मात्र असहिष्णू धोरण होते हिंदूंवर जिझिया कर लादला तर मुस्लिम धर्मातील काही पंथांवर दमन नीतीचा वापर केला सुलतान फिरोजशहा तुघलक जरी मोहम्मद बिन तुगलकासारखा बुद्धीप्रामाण्यवादी नसला तरी उत्तम लेखन करणारा होता त्याने लिहिलेला फतुहाते फीरोजशाही हा ग्रंथ सुलतानशाहीच्या इतिहासाची माहिती देणारा अस्सल साधन ग्रन्थ आहे दिल्लीचे सुलतान पद धारण केल्यानंतर फिरोजशहा तुघलक आणि प्रशासकीय सुधारणा करण्यासाठी योग्य राजनिष्ठ व कर्तव्यदक्ष अधिकाऱ्यांच्या नेमणुका केल्या फीरोजशहाने  मलिक मकबूल यास खान ये जहा हा किताब देऊन वजीर या पदावर नियुक्त केले तो स्वामीनिष्ठ व कुशल प्रशासक होता  हा रजब तुघलक आणि दिपलपूरच्या राजकन्येचा मुलगा होता.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:दिल्ली सल्तनत
वर्ग:इ.स. १३०९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख