open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
त्रिपुराचे मुख्यमंत्री

[इवलेसे|[माणिक सरकार हे १९९८ ते २०१८ दरम्यान त्रिपुराच्या मुख्यमंत्रीपदावर होते.]]

**त्रिपुराचा मुख्यमंत्री** हा भारताच्या त्रिपुरा राज्याचा सरकारप्रमुख आहे. भारतीय संविधानानुसार राज्यप्रमुख जरी राज्यपाल असला तरी राज्याची सर्व सुत्रे व निर्णयक्षमता मुख्यमंत्र्याच्या व त्याच्या मंत्रीमंडळाच्या हातात असते. त्रिपुरा  विधानसभा निवडणुकीमध्ये सर्वाधिक जागा मिळवणाऱ्या राजकीय पक्षाला राज्यपाल सरकारस्थापनेसाठी आमंत्रित करतो. त्या पक्षाच्या विधिमंडळ समितीद्वारे मुख्यमंत्र्याची निवड केली जाते. बहुमत सिद्ध करून मुख्यमंत्री आपल्या पदावर पाच वर्षे राहू शकतो.

गेल्या अनेक दशकांपासून त्रिपुराच्या राजकारणावर भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस व मार्क्सवादी कम्युनिस्ट पक्षांचे वर्चस्व राहिले आहे. १९९८ ते २०१८ दरम्यान सलग ५ वेळा माकपचे माणिक सरकार राज्याच्या मुख्यमंत्रीपदावर निवडून आले. पर्ंतु २०१८ सालच्या विधानसभा निवडणुकीत भारतीय जनता पक्षाने प्रथमच राज्यात मुसंडी मारली व ६० पैकी ६३ जागांवर विजय मिळवून २/३ बहुमत प्राप्त केले. मार्च २०१८ पासून भाजपचे बिपलब कुमार देब मुख्यमंत्रीपदावर आहेत.
   
## यादी
## टीपा
## संदर्भ

वर्ग:भारतामधील राज्यांचे मुख्यमंत्री
क्राउनी प्लाझा (चेन्नई अड्यार पार्क)

**क्राउनी प्लाझा अड्यार पार्क** हे भारताच्या चेन्नई शहरातील पंचतारांकित होटेल आहे. मूळ शॅरेटन पार्क होटेल अँड टॉवर्स नाव असलेले हे होटेल अड्यार पार्क भागातील टीटीके रोड या रस्त्यावर आहे.

 
## इतिहास
हे हॉटेल अडयार गेट हॉटेल्स ली. कंपनीने बांधले. या कंपनीची विजग मध्ये वेलकम हॉटेल ग्रँड बे हे 104 खोल्यांचे आणि उटी मध्ये फोरचून हॉटेल सुल्लीवान कोर्ट हे 67 खोल्यांचे असी आणखी दोन हॉटेल्स आहेत. या कंपनीची नोंदणी 1970 मध्ये खाजगी कंपनी म्हणून झाली. मुळात हिची ओळख टी.टी.वासू यांनी केली. हे टी.टी. कृष्णम्माचारी ग्रुपचे सदश्य आणि दुसरे के. आर. विराप्पन होते. सन 1975 मध्ये ही सार्वजनिक कंपनी झाली. सन 1979 पर्यंत ही कंपनी चालू न्हवती. सन 1981 मध्ये NRI ग्रुप ने यांचे नियंत्रण करण्यात रस घेतला आणि हॉटेलचे बांधकाम चालू केले. ती या कंपनीची निशानधारी मालमत्ता झाली. हॉटेल इन बरोबर संघटन करून तिने व्यवसायाची सुरुवात केली. अडयार पार्क होंटेल AGHLनी बांधले. फेब्रुवरी 1985 मध्ये ते वेलकम ग्रुप ने घेतले. तेव्हा त्याचे सर्व नियंत्रण गोयल कुटुंबाकडे आले. तेच सध्याचे 30 मिल्लीयनचे धनी आहेत.  नंतर या ग्रुपचे नाव शेरेटोण पार्क हॉटेल & टावर्स असे बदलले. शेरेटोण ब्रँड वापरण्यासाठी स्टारवूड बरोबर संघटना केली. AGHLच्या या तिन्ही मालमत्तेचे व्यवस्थापन ITC हॉटेल करते. मध्यवर्ती हॉटेल ग्रुप ने ही हॉटेल कंपनी ताब्यात घेतल्यानंतर 1-5-2015 रोजी याचे नाव Crowne Plaza Chennai Adyar पार्क असे ठेवले. 

## हॉटेल
हे हॉटेल 6 मजल्याचे आहे. या वास्तूला लागूनच 8 मजल्याची दुसरी वास्तु आहे आणि सेजारीच संघटित 2 मजल्याची अथितिना सुविधा देणारी वस्तु आहे. 38 विश्रामग्रह आणि 5 उपहारग्रहासह या हॉटेलच्या 283 खोल्या आहेत. यापैकी 140 खोल्या टावर विंग मध्ये आहेत. उपहारग्रहे आणि बार्सचा समावेश दी रेसिडन्सी कप्पुस्सिंनो मध्ये आहे. याच्या व्हरांड्यात अंतरराष्ट्रीय कॉफी 24 तास मिळते. वेष्टमीनिस्टर बार, ऑन द रॉक्स, दक्षिण,गटस्बी2000, कोंनेकशन्स या विभागात वेगवेगळ्या सोई आहेत. या हॉटेल मध्ये 8 सभेसाठी जागा आहेत. 3 बकेट हॉल, 9000 sq.ft. मोकळी जागा की जी 500 अतिथि सामाऊन घेऊ शकते. 20-30 व्यक्ति सामाऊन घेणारी मध्यवर्ती जागा, 3 सभाग्रह,20 ते 50 व्यक्ति सामाऊन घेणारी. 1200 व्यक्ति सामाऊन घेणारी 12000sq.ft. 4 बकेट हॉल, आणि 3 बोर्ड रूम 10-20 व्यक्ति सामाऊन घेणारी. तळमजल्यात 200 ते 250 वाहने ठेवण्याची व्यवस्था आहे. 

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:चेन्नईतील पंचतारांकित हॉटेल्स
समर्थ रामदासकृत दखनी उर्दू पदावल्या

**समर्थ रामदासकृत दखनी उर्दू पदावल्या** हे समर्थ रामदास यांनी दखनी उर्दू भाषेत केलेल्या पदावल्यांचे पुस्तक आहे. मनीषा बाठे यांनी लिहिलेल्या या पुस्तकात समर्थ रामदासांनी देशभरात केलेली भ्रमंती, त्यांना असलेले अनेक भाषांचे ज्ञान आदी पैलू मांडले आहेत.

यात इ.स. १६३२ ते १६४४ या काळात समर्थांनी लिहिलेल्या ३०० दखनी उर्दू पदावल्या यात अर्था आहेत. मुसलमानी अष्टक हा त्यांचा अजून एक ग्रंथ आहे. त्यांच्या या ग्रंथातील ९९ पदावल्या हिंदू-मुस्लिम ऐक्यासाठीच्या आहेत. समर्थांच्या दखनी उर्दू भाषेत एकूण १८ बोली भाषांचा समावेश होता. त्यातील १३ भाषांशैलींत समर्थांनी पदावल्या लिहिल्या.

अमराठी युवकांसाठी त्यांनी समाज परिवर्तनाची स्फूर्तिगीते लिहिली होती. देशभरात त्यांनी ११०० मठ स्थापन केले होते. त्यांची आणि गुरू हरगोविंदसिंग यांची भेट झाली होती.

या ग्रंथाची वैशिष्ट्ये -
१. समर्थ रामदास यांनी देशभरात स्थापन केलेल्या अकराशे मठांचा नकाशा ग्रंथात समाविष्ट केला आहे.
२. समर्थांच्या हस्तलिखिताचा फोटो
३. २१ मठाधिपतींचे चित्र

वर्ग:समर्थ रामदास स्वामी साहित्य
रामायणाचा काळ

इवलेसे
वाल्मिकी रामायणातील रामकथा काल्पनिक आहे, की राम एक ऐतिहासिक पुरुष होता याबद्दल संशोधकांत अनेक मतभेद आहेत. राम ऐतिहासिक व्यक्ती मानून तो नेमका कधी झाला यावरही  संशोधन करण्याचे पुष्कळ प्रयत्‍न झाले आहेत. 

## रामायणकाळ इसवी सन पूर्व २००० पूर्वीचा नाही.
* भारतात काही मंडळींना आपला इतिहास पुरातनातील पुरातन ठरवायचा आटोकाट प्रयत्‍न करण्याची हौस आहे. पुरातत्त्ववेत्त्यांच्या उत्तर प्रदेशातील विविध उत्खननांतून जे नागरी जीवनाचे पुरावे मिळतात ते इसपू २००० च्या पलीकडे जात नाहित. इसपू २००० ते इसपू १७५० या काळात पर्जन्यमान कमी झाल्याने सिंधू खोऱ्यातील काही लोकांनी गंगेच्या खोऱ्यात स्थलांतरे करत नागर संस्कृतीचा पाया घातला, तत्पूर्वी हा भाग ग्रामीण संस्कृतीचा होता हेही आता विविध उत्खननांतून सिद्ध झाले आहे. बी.बी. लाल यांनी केलेल्या उत्खननांवरून रामायणातील संस्कृती ही नागर व वन्य अशी मिश्र संस्कृती असल्याने ती इसपू २००० पूर्वीची नाही असे स्पष्ट म्हणता येते. 
* कोणताही अभ्यासक रामाचा काळ, त्याला ऐतिहासिक पुरुष मानले तरी इसपू १२०० च्या पलीकडेे नेत नाहीत.
* भारतीय पुरातत्त्ववेत्ते एच.डी. सांकलिया हे रामायणकाळाला इसपू चवथ्या शतकापार नेत नाहीत.
* रामायण व पुराणेही राम हा त्रेतायुगाच्या उत्तरार्धात झाला असे म्हणतात. सत्ययुगानंतर त्रेतायुग येते. त्रेतायुगाचा उत्तरार्ध धरला तरी हा काळ ८ लाख ६९ हजार वर्षे इतका जुना येतो. या काळात पृथ्वीवर माणूसच नव्हता, मग राम कसा असेल, असे संशोधकांचे म्हणणे आहे.
* रामेश्वरम पासून श्रीलंकेला जोडणारा व रामकाळी वानरसेनेने बांधला अशी श्रद्धा असलेला तरंगत्या पाषाणांच्या सेतूचेे वय, कार्बन डेटिंंगनुसार साडेसतरा लाख वर्ष इतके जुने येते. रामसेनेनेच सेतू बांधला हे म्हणणे मग जसे अतार्किक ठरते तसेच रामकाळही तेवढा मागे नेणे अतार्किक ठरते.
* रामायणाचा काळ  -रामायण रचनेच्या काळाबद्दल संशोधकात मतभेद आहेत. मूळ रामायणाची रचना बुद्धपूर्व काळात म्हणजे सन पूर्व पाचव्या शतकात झाली असावी असे श्री.कामिल बुल्के यांचे मत आहे.याकोबी,म्याक्डोनाल्ड,Vinternitz, मोनिअर विल्यम्स ,चि.वी.वैद्य यांचेही हेच मत आहे कीथ मात्र मूळरामायण सनपूर्व चौथ्या  शतकात झाले असे मानतो. डॉ.शांतिकुमार  नानुराम व्यास यांच्या मते वाल्मिकीचे मूळ रामायण पाणिनीच्या पूर्वी (सन पूर्व ८००) रचले गेले  असले पाहिजे.कारण रामायणात संस्कृत भाषेचे अनेक आर्ष प्रयोग आढळतात .मूळ रामायणाचा विकास होत गेला त्या गोष्टीला कित्येक शतके लोटली असावी.प्रस्तुत रामायण हे इ .स.च्या दुसऱ्या शतकात निर्माण झाले, असे याकोबी व Vinternitz हे मानतात; तर चि.वी .वैद्य यांच्या  मते हा काल अंदाजे स.पू. १०० हा येतो.श्री.महाराष्ट्रीय  व श्री .बाळशास्त्री हरदास यांच्यामते हा काळ स.पू. २५२८ हा आहे.

## उपक्रमावरील चर्चा
रामायणाचा काळ आणि रामाला देवत्व केव्हा प्राप्त झाले या संदर्भात उपक्रमावर झालेली ही http://mr.upakram.org/node/3753  चर्चा वाचावी.

वर्ग:रामायण
शाहीर हिंगे

**शाहीर किसनराव हिंगे** हे पोवाडे लिहिणारे व गाणारे एक मराठी शाहीर होते. त्यांच्या स्मृतिप्रीत्यर्थ कोल्हापूरला, शाहीर हिंगे लोककला प्रबोधिनी नावाची संस्था स्थापन झाली आहे.  ही संस्था दरवर्षी शाहिरांना युवा कलागौरव पुरस्कार देते. ही संस्था शाहिरीवर लिहिलेली पुस्तकेही प्रकाशित करते. ’वंदितो तुज शाहिरा’ हे शाहीर हेमंत मावळे यांनी लिहिलेले त्यांपैकी एक पुस्तक आहे.

आत्तापर्यंत हा पुरस्कार शाहीर निशांत शेख, कीर्तनकार गजाननबुवा राईलकर, शाहीर आझाद नायकवडी यांना मिळाला आहे.

शाहीर हिंगे लोककला प्रबोधिनी आणि समरसता साहित्य परिषद यांच्या संयुक्त विद्यमाने २३ जानेवारी २०१४ पासून पुण्यात एक शाहिरी साहित्य संमेलन आणि महोत्सव झाला होता.

शाहीर हिंगेंचे शाहीर हेमंत मावळेंप्रमाणेच इतरही अनेक शिष्य आहेत. 

’शाहीर हिंगे - जीवन गाथा’ हे आत्माराम पाटील यांनी संपादित केलेले हिंग्यांचे चरित्र आहे.

वर्ग:मराठी गायक
गिझा

**गिझा** (अरबी: الجيزة) हे इजिप्तमधील मोठे शहर आहे. कैरोपासून २० किमी आग्नेयेस नाईल नदीच्या काठी वसलेल्या २००६ च्या जनगणनेनुसार या शहराची लोकसंख्या २६,८१,८६३ होती तर महानगराची लोकसंख्या ६२,७२,७५१ होती.

गिझाचा पिरॅमिड आणि स्फिंक्स येथे आहेत.

वर्ग:इजिप्तमधील शहरे
वर्ग:गिझा
पेट्रा

250 px|इवलेसे|पेट्रामधील अल-खाझनेह मंदिर

**पेट्रा** (अरबी: البترا, प्राचीन ग्रीक: Πέτρα) हे पश्चिम आशियाच्या जॉर्डन देशातील एक प्राचीन शहर आहे. हे शहर प्रामुख्याने डोंगर कोरून बनवण्यात आले असून त्याची निर्मिती इ.स. पूर्व ३१२ मध्ये करण्यात आली असावी असा अंदाज आहे. पेट्रा जॉर्डनमधील सर्वात लोकप्रिय पर्यटनस्थळ, युनेस्कोचे जागतिक वारसा स्थान व जगातील सात नव्या आश्चर्यांपैकी एक आहे.

पेट्रा जॉर्डनच्या दक्षिण भागात अकाबाचे आखात व मृत समुद्र ह्यांदरम्यान असलेल्या सपाट खोऱ्यामध्ये स्थित आहे व १८१२ सालापर्यंत ते उर्वरित जगासाठी बव्हंशी अज्ञात होते जेव्हा एका स्विस शोधकाने त्याचा शोध लावला.

## चित्रदालन 

Petra-Khazne al-Firaun-16-2010-gje.jpg
Petra-Siq-20-Pferdewagen-2010-gje.jpg
Petra-Siq-38-Zoomorph-2010-gje.jpg
Petra-Jabal al-Madbah-22-Auftstieg-2010-gje.jpg
Petra-Jabal al-Madbah-48-Auftstieg-2010-gje.jpg
Petra-Wadi al-Farasa-38-Gartengrab-2010-gje.jpg
Petra-El Deir-Klostergrab-14-2010-gje.jpg
Petra-Jabal al-Deir-30-Teestube-2010-gje.jpg

वर्ग:जॉर्डनमधील इमारती व वास्तू
वर्ग:जॉर्डनमधील जागतिक वारसा स्थाने
बनास नदी (राजस्थान)

**बनास नदी** ही राजस्थानमध्ये अरवली पर्वतात उगम पावतात. ही चंबळ नदीला मिळते व चंबळ पुढे यमुना नदीला मिळते.

ही नदी राजस्थानातल्या उदयपूर जिल्ह्यातील अरवली पर्वत रांगेच्या खमनौर डोंगरात कुंभलगडजवळ उगम पावून राजस्थानातच संपते. हिची एकूण लांबी ४८० किमी आहे. नाथद्वारा, कंकरोली, राजसामंद व भिलवाडा जिल्ह्यातून वहात वहात ती टोंक, सवाई माधोपूर करून चंबळ नदीला मिळते. बनास म्हणजे बन+आस, म्हणजे वनाची आशा.    

## उपनद्या 
कोठारी नदी ही या बनासची उपनदी आहे, तीही राजस्थानमधील देवैर गावाजवळ उगम पावते. मांडलगड गावाजवळ तिचा बनासशी संगम होतो. 

खारी नदीही त्याच बनासची उपनदी असून बेदल गावाजवळ उगम पावते. अजमेर जिल्ह्यात सावर गावाजवळ ती बनासला मिळते.

दाई नदी ही बनासची तिसरी उपनदी आहे; राजस्थानच्या उनिवारा खुर्द गावाजवळ उगम पावून तिचा बिलासपूर गावापाशी बनासशी संगम होतो.

बेडच, मुरेल व धुंध याही बनासच्या उपनद्या आहेत.

## संदर्भ 
वर्ग:राजस्थानमधील नद्या
झुंपा लहिरी

**झुंपा लहिरी** (बंगाली: ঝুম্পা লাহিড়ী, ११ जुलै १९६७) एक भारतीय अमेरिकी लेखिका आहे. लहीरींचा प्रथम लघु संग्रह *इंटरप्रेटर ऑफ़ मैलडीज़* (१९९९) कादंबरीला साल २००० मध्ये पुलित्झर पुरस्काराने सन्मानित केले गेले आणि त्यांच्या पहिल्या *दी नेमसेक* (२००३) या कादंबरीवर त्याच नावाचा एक चित्रपट बनवला गेला. त्या बंगाली वंशाच्या असून सध्या अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष ओबामा यांच्या कला व मानवविद्या समितीच्या सदस्या आहेत.

## ग्रंथ सूची 
### लघु कथा संग्रह 
* *इंटरप्रेटर ऑफ़ मैलाडीज़* (१९९९)
* *अनएकसटम्ड अर्थ* (२००८)

### कादंबरी
* *दी नेमसेक* (२००३)

### लघु कथा 
* "नोबोडीज़ बिझनेस" (१२ मार्च २००१, *न्यू यॉर्कर*) ("सर्वश्रेष्ठ अमेरिकी लघु कहानियां 2002")
* "हेल हेवेन" (२४ मे २००४, *न्यू यॉर्कर*)
* "वंस इन ए लाइफ टाइम" (१ मे २००६*न्यू यॉर्कर*)
* "यर्स एंड" (२४ डिसेंबर २००७, *न्यू यॉर्कर*)

## बाह्य दुवे
संकेतस्थळ
## संदर्भ
वर्ग:लेखिका
वर्ग:इ.स. १९६७ मधील जन्म
अरुणाचल प्रदेशचे मुख्यमंत्री

**अरुणाचल प्रदेशचा मुख्यमंत्री** हा भारताच्या अरुणाचल प्रदेश राज्याचा सरकारप्रमुख आहे. भारतीय संविधानानुसार राज्यप्रमुख जरी राज्यपाल असला तरी राज्याची सर्व सुत्रे व निर्णयक्षमता मुख्यमंत्र्याच्या व त्याच्या मंत्रीमंडळाच्या हातात असते. अरुणाचल प्रदेश विधानसभा निवडणुकीमध्ये सर्वाधिक जागा मिळवणाऱ्या राजकीय पक्षाला राज्यपाल सरकारस्थापनेसाठी आमंत्रित करतो. त्या पक्षाच्या विधिमंडळ समितीद्वारे मुख्यमंत्र्याची निवड केली जाते. बहुमत सिद्ध करून मुख्यमंत्री आपल्या पदावर पाच वर्षे राहू शकतो.

## मुख्यमंत्र्यांची यादी
## अरुणाचल प्रदेशमधील राष्ट्रपती राजवट तपशील
अरुणाचल प्रदेशात आत्तापर्यंत एकूण दोन वेळा राष्ट्रपती राजवट लावण्यात आली आहे.

# **पहिला कार्यकाळ : ३ नोव्हेंबर १९७९ ते १८ जानेवारी १९८०** : जनता पक्ष व सत्ताधारी पीपल्स पार्टी ऑफ अरुणाचल प्रदेश पक्षामधील वादविवाद विकोपाला गेल्याने तसेच सत्ताधारी पक्षातील आमदारांनी पक्षबदल केल्याने विद्यमान मुख्यमंत्री टोमो रिबा यांचे सरकार पडले. टोमो यांच्या राजीनाम्याने भारताचे विद्यमान राष्ट्रपती नीलम संजीव रेड्डींनी राष्ट्रपती राजवट लागू केली. त्यानंतर विधानसभा विसर्जीत करण्यात आली आणि नवी विधानसभा गठित करण्यासाठी १९८० साली निवडणूक घोषित करण्यात आली. निवडणूकीनंतर राष्ट्रपती राजवट उठविण्यात आली.
# दुसरा कार्यकाळ: **(२५ जानेवारी २०१६ ते १९ फेब्रुवारी २०१६**):
सत्ताधारी भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या २१ आमदारांनी भारतीय जनता पक्षाचे ११ आणि २ अपक्ष आमदारांसोबत हातमिळवणी करून पीपल्स पार्टी ऑफ अरुणाचल प्रदेश या पक्षाच्या साहाय्याने विद्यमान मुख्यमंत्री नबं तुकी यांचे सरकार पाडले. 
त्यामुळे, भारताचे तत्कालीन राष्ट्रपती प्रणब मुखर्जी यांनी राज्यपालांच्या अहवालाच्या-आधारे राष्ट्रपती राजवट लागू केली. 
* परंतु, नंतर सर्वोच्च न्यायालयाने अरुणाचल प्रदेशचे राज्यपाल यांनी विधिमंडळ आणि विधानसभा अध्यक्षांच्या कामकाजात घटनाबाह्य ढवळाढवळ करत राष्ट्रपती राजवट लावण्यास शिफारस केली, असा हवाला देत लागू केलेली राष्ट्रपती राजवट १९ फेब्रुवारी २०१६ च्या निकालात घटनाबाह्य ठरवत राष्ट्रपति राजवट उठवण्याचे आदेश दिले, आणि नबं तुकी यांचे सरकार पुर्नस्थापित केले.

## कालक्रमानुसार मुख्यमंत्र्यांच्या मृत्यूची तारीख
अरुणाचल प्रदेशच्या मुख्यमंत्रीपदी राहिलेले सर्व मुख्यमंत्री यांची निधन झाल्याची कालक्रमानुसार तारिख खालीलप्रमाणे :- 

* टोमो रिबा : १६ ऑक्टोबर १९३७ — १ जानेवारी २००० (मृत्यूसमयी वय : )
* दोरजी खांडू : १९ मार्च १९५५ — ३० एप्रिल २०११ (मृत्यूसमयी वय : )
* जारबोम गमलीन : १६ एप्रिल १९६१ — ३० नोव्हेंबर २०१४ (मृत्यूसमयी वय : )
* कलिखो पुल : २० जुलै १९६९ — ९ ऑगस्ट २०१६ (मृत्यूसमयी वय : )
## हयात असलेले माजी मुख्यमंत्री
हयात असलेल्या माजी मुख्यमंत्र्यांची जेष्ठतेनुसार यादी खालीलप्रमाणे :- 

* प्रेम खंडू थुंगन : जन्म ५ जून १९४६ (वय : )
* गेगाँग अपांग : जन्म १० जानेवारी १९४७ (वय : )
* मुकुट मिठी : जन्म १ जानेवारी १९५२ (वय : )
* नबं तुकी : जन्म ७ जुलै १९६४ (वय : )

## टीपा
## संदर्भ

वर्ग:भारतामधील राज्यांचे मुख्यमंत्री
चंदनापुरी

**चंदनापुरी** हे गाव महाराष्ट्रातीलअहमदनगर जिल्ह्याच्या संगमनेर तालुक्यातील ऐतिहासिक वारसा असलेले गाव आहे.

हे एक कलेचा वारसा असलेले ऐतिहासिक गाव आहे. राजर्षी .शाहु महाराजांच्या दरबारात मिठाराणीचे वगनाट्य सादर करणाऱ्या भारतातील पहिल्या स्त्री  नृत्यागंना  ,लावण्यवती ,कला सम्राज्ञी   पवळा  भालेराव व त्यांच्या लोककलेचा वारसा चालवणारे  गाढवाचं लग्न  मधील सावळा कुंभार प्रथम साकारणारे विनोदी लोककलावंत कलाभूषण लहुजी भालेराव यांची हिवरगाव पावसा ही जन्म भूमी.

हिवरगाव पावसा हे नाव गावात बहुसंख्येने असलेल्या पावसे या आडनावाच्या लोकांमुळे मिळाले आहे . भारताचे अर्थमंत्री व रेल्वेमंत्री राहिलेले भारतातील ज्येष्ठ समाजवादी नेते मधू दंडवते हे हिवरगाव पावसा या गावचे. 

वर्ग:संगमनेर तालुका
वर्ग:अहिल्यानगर जिल्ह्यातील गावे
आंध

**आंध** ही महाराष्ट्र राज्यातील एक प्रमुख आदिवासी जमात आहे. यांची वस्ती प्रामुख्याने परभणी, हिंगोली, वाशिम, जालना, नांदेड, यवतमाळ आणि अकोला या जिल्ह्यांत आढळते. ही जमात सातवाहन-कालीन आहे. 
हा समाज सातवाहनापासून निर्माण झाला आहे, असे सांगितले जाते. 
ही एक अतिशय प्राचीन आदिवासी जमात आहे.

आंध्रप्रदेशालगतच्या क्षेत्रातून येणाऱ्या तेलुगू भाषक लोकांचा आंध जमातीवर मोठा प्रभाव दिसून येतो. आंध ही आंध्रप्रदेशातील आर्येतर जमात असल्याचे दिसते व त्यावरून हे नाव पडले असावे. आंध जमात दोन गटांत विभागली आहे:
# वरताळी (खानदानी)
# खालताळी (अनौरस)

वरताळी गट हा खालताळी गटापेक्षा उच्च दर्जाचा समजला जातो. त्यामुळे दोन्ही गटांत बेटी व्यवहार होत नाहीत. आंध हे शेती व पशुपालन करणारे आदिवासी म्हणून ओळखले जातात. ते डोंगराळ भागात राहतात. आंध लोकांची मुख्य अन्न उत्पादने ज्वारी, तूर, उडीद, मूग, वाल ही आहेत. आंध पुरुष धोतर, कुडता व पागोटे असा पेहराव करतो. स्त्रिया नऊवारी लुगडी नेसतात व अंगात चोळी घालतात. आंध लोक आसरा, कान्होबा, खंडोबा, भवानी, भीमसेन, मरीआई, महादेव, मारुती, रेणुका देवी, म्हसोबा, पोचम्मा देवी, वाघमाई या दैवतांची पूजा करतात. आंध जमात शैक्षणिकदृष्ट्या पुढारलेली आदिवासी जमात म्हणून ओळखली जाते. त्यामुळे नोकरीच्या व शिक्षणाच्या निमित्ताने आज काही लोक शहरात राहतात, पण हे प्रमाण कमी आहे. 
सरकारी विकास योजनांचा फायदा या जमातीने चांगल्या प्रकारे करून घेतला. 
पाझर सिद्धान्ताप्रमाणे (लाॅर्ड मेकोले प्रणीत Filteration Policy about English Education) त्यांना जमातीच्या लोकांच्या सवलती मिळतात. 

वर्ग:आदिवासी जमाती
सुनंदा अमरापूरकर

**सुनंदा अमरापूरकर** या एक मराठी लेखिका आहेत. त्यांना अनेक इंग्रजी पुस्तकांचे मराठीत अनुवाद केले आहेत. अभिनेते कै.सदाशिव अमरापूरकर हे त्यांचे पती होत.

## सुनंदा अमरापूरकर यांची पुस्तके
* अ‍ॅन आय फॉर अ‍ॅन आय (मूळ इंग्रजी कादंबरी, लेखक - बंडुला चंद्ररत्‍ना) 
* अँबिग्यूअस लॉस (मूळ इंग्रजी कादंबरी, लेखिका - डॉ. पौलिन बॉस)  
* आमेन (आत्मकथन, मूळ इंग्रजी, लेखिका - सिस्टर जेस्मी) 
* आहारातून उपचार : आरोग्यदायी आहाराचा मूलमंत्र (मूळ इंग्रजी - Healing with Food, लेखिका - अंजली मुखर्जी)  
* ट्युसडेज विथ मॉरी (मूळ इंग्रजी कादंबरी, लेखिका - मिच अल्बम)  
* डिसअ‍ॅपिअरिंग डॉटर्स : स्त्रीभ्रूणहत्येची शोकांतिका(मूळ इंग्रजी लेखिका - गीता अर्वामुदन) : या पुस्तकाला ए.पी.जे. अब्दुल कलाम यांवी प्रस्तावना आहे.  
* फॅमिली - होम (आठवणी, मूळ इंग्रजी लेखिका - मंजू कपूर)
* मिराज (मूळ इंग्रजी कादंबरी, लेखक - बंडुला चंद्ररत्‍ना) 
* मी सायूरी (मूळ इंग्रजी कादंबरी, Memoirs of A Geisha, लेखक - आर्थर गोल्डन)  (२००८ साली या अनुवादाला फेडरेशन ऑफ इंडियन पब्लिशर्सचा पुरस्कार मिळाला आहे.) 
* रिक्षावाली मुलगी (बालसाहित्य, मूळ इंग्रजी, लेखिका मिताली पर्किन्स)  
* वेदनेची फुले (मूळ इंग्रजी कादंबरी, लेखिका - कामरा मारीअतू आणि सुझन मँक्लेलँड)
* व्हेन बॅड थिंग्ज हॅपन टू गुड पीपल (मूळ इंग्रजी कादंबरी, लेखक - हेरॉल्ड एस. कुशनेर)
* शांततेनं काम करा! (माहितीपर, मूळ इंग्रजी लेखक - पॉल विल्सन)  
* शेम (मूळ इंग्रजी कादंबरी, लेखिका - जसविंदर संघेरा)  

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०१५

दक्षिण आफ्रिकेचा संघ २९ सप्टेंबर ते ७ डिसेंबर २०१५ दरम्यान भारताच्या प्रदीर्घ दौऱ्यावर आला. या दौऱ्यामध्ये ४ कसोटी सामने, ५ एकदिवसीय सामने आणि ३ टी२० सामन्यांचा समावेश होता. या दौऱ्यामध्ये प्रथमच उभय संघा दरम्यान ४ कसोटी सामन्यांची मालिका खेळविली गेली. तसेच दक्षिण आफ्रिकेचा संघ पहिल्यांदाच भारताविरुद्ध भारतामध्ये आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना खेळला.

या मालिकेपासून, यापुढे भारत आणि दक्षिण आफ्रिका संघा दरम्यान खेळल्या जाणाऱ्या सर्व मालिकांना **महात्मा गांधी-नेल्सन मंडेला मालिका** म्हणले जाईल. तसेच कसोटी मालिकेस **फ्रिडम ट्रॉफी** म्हणून संबोधित करण्यात येईल.

## संघ
## सराव सामने
### टी२०: भारत अ वि दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघ 
### २ दिवसीयः भारत अध्यक्षीय XI संघ वि दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघ 
## टी२० सामने
### १ला टी२० सामना
### २रा टी२० सामना
### ३रा टी२० सामना
----

## एकदिवसीय सामने
### १ला एकदिवसीय सामना
### २रा एकदिवसीय सामना
### ३रा एकदिवसीय सामना
### ४था एकदिवसीय सामना
### ५वा एकदिवसीय सामना
----

## फ्रिडम ट्रॉफी
### १ला कसोटी सामना
### २रा कसोटी सामना
### ३रा कसोटी सामना
### ४था कसोटी सामना
=संदर्भ आणि नोंदी=

२०१५
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघाचे भारतीय दौरे
वर्ग:इ.स. २०१५ मधील खेळ
भारत
गजानन पेंढरकर

**गजानन केशव पेंढरकर** (१२ सप्टेंबर, इ.स. १९३४ - ८ ऑक्टोबर, इ.स. २०१५) हे एक मराठी उद्योजक होते. हे विको (विष्णू इंडस्ट्रियल केमिकल कंपनी) या कंपनीचे मालक होते. त्यांनी आपले आयुर्वेदाच्या ज्ञानाचा उपयोग करून आपले वडिल, केशव विष्णू पेंढरकर यांनी स्थापन केलेल्या या कंपनीची अनेक नवीन उत्पादने लोकप्रिय केली. अहमदाबादमध्ये फार्मसीची पदवी परीक्षा उत्तीर्ण झाल्यानंतर, १९५७ मध्ये पेंढरकर वडिलांच्या व्यवसायात सहभागी झाले.

त्यांनी निरनिराळ्या प्रकारच्या २० दुर्मीळ जडीबुटी, वनस्पती आणि इतर औषधे वापरून संपूर्ण स्वदेशी आयुर्वेदिक दंतमंजन व टूथपेस्ट तयार केली. मुंबईत परळ येथे १२०० चौरस फुटाच्या जागेत *विको*ची उत्पादने तयार होत असत. नंतर त्यानी डोंबिवलीत ८० हजार चौरस फूट जागा घेऊन तेथे अत्याधुनिक कारखाना उभारला. विकोची नागपूर आणि गोव्यातही कारखाने आहेत. विकोच्या उत्पादनांना देश-विदेशातून मागणी आहे. आशिया, युरोप, अमेरिका, ऑस्ट्रेलिया आणि आफ्रिकेतील ४० देशांत *विको*ची उत्पादने विकली जातात. १९८० साली 'विको'ची वार्षिक उलाढाल फक्त ३ कोटींची होती, २०१५ साली ती एक हजार कोटीच्या आसपास आहे.

प्रतिस्पर्धी कंपन्यांनी विकोची उत्पादने सौंदर्यप्रसाधनेच आहेत, तेव्हा त्यांच्यावरही कर हवा, असा दबाव सरकारवर आणला. त्यामुळे त्या उत्पादनांवर कर लादला गेला. विकोने सर्वोच्च न्यायालयापर्यंत लढा देऊन ही आयुर्वेदिक उत्पादने आहेत, मान्य करून घेतले.

पेंढरकरांनी दिलेल्या देणगीतून डोंबिवली शिक्षण प्रसारक मंडळीने डोंबिबलीत के.व्ही. पेंढरकर आर्ट्‌स, सायन्स व कॉमर्स कॉलेज काढले आहे. पेंढरकरांनी नागपुरात *सारथी* नावाची संस्था काढून अनेक मराठी तरुणांना उद्योगात मदत केली.

दूरचित्रवाणीच्या सुरुवातीच्या काळात मराठी मालिकांना काळात पेंढरकरांनी अनेक अशा मालिका प्रायोजित केल्या. पेंढरकर यांनी अनेक संस्थांना मदत केली. इंदूरची कर्करोग संशोधन संस्था त्यापैकी एक आहे.
 
## विको कंपनीची उत्पादने 
* विको वज्रदंती टूथ पावडर आणि टूथपेस्ट
* विको टर्मरिक (स्किन) क्रीम
* विको हर्बल शेव्हिंग क्रीम
* विको नारायणी तेल

## आत्मचरित्र 
गजानन पेंढरकरांनी *कर्म चाले संगती* नावाचे आत्मचरित्र लिहिले आहे.

## गजानन पेंढरकर यांना मिळालेले पुरस्कार 
* निर्वाण संस्थेचा मराठी उद्योजक जीवनगौरव पुरस्कार (मे, २०१५)

वर्ग:मराठी उद्योजक
वर्ग:इ.स. १९३४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१५ मधील मृत्यू
आर्लिंग्टन (व्हर्जिनिया)

इवलेसे
**आर्लिंग्टन, व्हर्जिनिया** हे अमेरिकेच्या व्हर्जिनिया राज्यातील शहरवजा काउंटी आहे. हे शहर व काउंटी वॉशिंग्टन, डी.सी. पासून जवळ पोटोमॅक नदीच्या काठी वसलेले आहे. २०१४ च्या अंदाजानुसार या काउंटीची लोकसंख्या २,२९,३०२ इतकी होती.

वर्ग:व्हर्जिनियामधील शहरे
वर्ग:आर्लिंग्टन काउंटी (व्हर्जिनिया)
सिंहगड इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी अँड सायन्स

**सिंहगड इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी अँड सायन्स** ही एक खासगी शिक्षण संस्था आहे. हिचे मुख्य प्रांगण पुणे शहराजवळच्या नऱ्हे येथे आहे. ही संस्था पुणे विद्यापीठाशी संलग्न आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:पुण्यातील शैक्षणिक संस्था
एर आइसलँड कनेक्ट

250 px|इवलेसे|एर आइसलॅंडचे फोक्कर ५० विमान
**एर आइसलॅंड** (इस्लेन्स्का: Flugfélag Íslands) ही आइसलॅंड देशामधील एक प्रादेशिक विमान वाहतूक कंपनी आहे. आइसलॅंडच्या रेक्याविक शहरात तिचे मुख्य कार्यालय आहे. ही त्यांची नियमित सेवा स्थानिक स्थळांना पुरविते तसेच ग्रीनलंड आणि फारोए बेटावर देते. एर आइसलॅंडचे मुख्य केंद्र रेय्क्जाविक विमानतळ आणि अकुरेयरी विमानतळ आहेत. आइस लॅंडर हा हिचा सहाय्यक संघ आहे.

## इतिहास
त्र्यग्ग्वि हेलगासोन (नोरौर्फ्लुग) यांनी अकुरेयरी येथे ही एर लाइन सुरू केली.

1-5-1975 रोजी फ्लूग्फेलग नोरौर्लंड्स म्हणून अधिकृत रित्या नोंदणी झाली होती.

सन 1997 मध्ये स्थानिक आइसलॅंडएर आणि नॉरलॅंड एर ( फ्लूग्फेलग नोरौर्लंड्स ) यांचे एकत्रीकरण झाले आणि चालू घडीला एर आइसलॅंड या नावाने टी अस्तित्वात आली. टी मार्च 2007 पासून  226 कर्माच्याऱ्यासह आइसलॅंड एर संघाचे मालकीची झाली.

गंतव्यस्थानांपैकी, ग्रीनलँडमधील बहुतेक आणि आइसलँडमधील काही धावपट्ट्यांची लांबी १,१०० मीटर पेक्षा कमी आहे. अशा धावपट्ट्यांसाठी एर आइसलँड कनेक्टकडे असलेले क्यू२०० हे एकमेव विमान सुसंगत आहे. त्यांच्या निवृत्त ताफ्यात फॉकर ५० विमानांचा समावेश आहे.

## गंतव्यस्थाने 
 एर आइसलँड कनेक्टचे डॅश ८–२०० विमान]]
मार्च २०२१ मध्ये आइसलँडएरमध्ये विलीन होण्यापूर्वी एर आइसलँड कनेक्टची गंतव्यस्थाने.

### कोडशेर करार
एर आइसलँड कनेक्टचे अटलांटिक एरवेझद्वारे संचालित फेरो बेटांच्या फ्लाइट्सवर, तसेच नॉर्लँडएरद्वारे संचालित ग्रिमसे, थॉर्शॉफन, व्होपनाफ्योर्दुर आणि नेर्लेरिट इनात विमानतळ सेवांवर कोडशेर करार होते.

## घटना आणि अपघात 
29-5-1947 रोजी एर आइसलॅंड C-47 A TF-ISI हेओइन्स्फ्जोरौर, वायईटीएचई वाईट हवामानामुळे धडकले आणि 25 विमान प्रवाशी ठार झाले. आइसलॅंड एर साठी ही घटना सर्वात वाईट होती. 
14-4-1963 रोजी एर आइसलॅंड विककेर्स विस्कौंट TF-ISU हे हृमफक्षी ना	वाने ओळखले जाणारे विमान विमानतळापासून 10 मैल अंतरावरील फोर्नेबू येथील नेसोयाचे लोक वसाहतीत धडकले. 8 प्रवाशी आणि 4 सहायक कर्मचारी हे सर्व जनाणी त्यात आपले जीव गमावले. अपघाती मृत्यू या स्वरूपात त्याची नोंद झाली.

4-3-2011 रोजी डॅश 8 TF-JMB हे विमान नूक विमान तळावर उतरत होते त्याला ईके पक्षी ठोकरला आणि त्यामुळे ते विमान धाव पट्टीवरुण बाजूला घसरत गेले आणि विमानाचे उजवे चाक तुटले. विमानातील सर्व 31 व्यक्ति विना दुखापत सुरक्षित होते. तरीसुद्धा ते विमान आइसलॅंड एर ने बाद केले.

## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:आइसलँडमधील विमानवाहतूक कंपन्या
जीत गांगुली

इवलेसे|जीत गांगुली
**जीत गांगुली** तथा **चंद्रजीत गांगुली** (बंगाली:চন্দ্রজিৎ গাঙ্গুলী) हा बंगाली आणि हिंदी चित्रपटसंगीतकार आहे.

याने वयाच्या तिसऱ्या वर्षापासून आपले वडील काली गांगुली तसेच आत्या शिबानी रॉयचौधरी यांच्याकडून संगीताचे शिक्षण घेतले आहे. 

वर्ग:हिंदी चित्रपट संगीतकार
वर्ग:हिंदी चित्रपट संगीतकार
वर्ग:बंगाली संगीतकार
वर्ग:इ.स. १९७७ मधील जन्म 
वर्ग:हयात भारतीय व्यक्ती
भुलाबाई (निःसंदिग्धीकरण)

* भुलाबाई
* भुलजा-भुलाई मंदिर मुक्काम पोस्ट अकोट  जिल्हा अकोला येथील मंदिर
* भुलाबाई देसाई
* भुलाबाई देसाई पथ मुंबई

## काल्पनिक पात्र
* 'तुह्या धर्म कोंचा' (२०१३) या चित्रपटातील विभावरी देशपांडे यांनी वठवलेले एक काल्पनिक पात्र
## नाटक
* राईबाई भुलाबाई - लेखक सुधाकर गायधनी
अल्फाबेट इन्कॉर्पोरेटेड

**अल्फाबेट** (किंवा *अल्फाबेट इनकॉर्पोरेटेड*) (इंग्लिश: Alphabet, नॅसडॅक: GOOG, GOOGL) नावाची अमेरिकन कंपनी गूगल, कॅलिको, गूगल-एक्स, नेस्ट-लॅब  यांची मुख्यकंपनी असून, इतर अनेक सेवा पुरवते. गूगलच्या पुनर्बांधणीसाठी ऑगस्ट २०१५ मध्ये अल्फाबेटची स्थापना करण्यात आली.

## संदर्भ
वर्ग:बहुराष्ट्रीय कंपन्या
वर्ग:गूगल
मॅकडोनेल डग्लस डीसी-९

[इवलेसे|[इबेरिया (विमानकंपनी)|इबेरियाचे एमडी८०]]

**मॅकडोनेल डग्लस डी.सी. ९ ** हे अमेरिकन बनावटीचे, दोन इंजिनांचे प्रवासी जेट विमान आहे. याचे उत्पादन १९६५ ते १९८२ दरम्यान करण्यात आले. त्यानंतर याच्या रचनेत फेरफार करून **एम.डी. ८०**, **एम.डी. ८२**, **एम.डी. ८८**, **एम.डी. ९०** तसेच बोईंग ७१७ या विमानांची रचना करण्यात आली. पैकी ७१७ प्रकारचे शेवटचे विमान २००६ मध्ये तयार करण्यात आले. याप्रकारची २,४०० पेक्षा अधिक विमाने या ४१ वर्षांमध्ये तयार करण्यात आली.

वर्ग:मॅकडोनेल डग्लस विमाने
वर्ग:अमेरिकन बनावटीची विमाने
वर्ग:प्रवासी विमाने
वर्ग:जेट विमाने
वॉशिंग्टन मेट्रो

**वॉशिंग्टन मेट्रो** ही भुयारी रेल्वे वॉशिंग्टन, डी.सी. शहर आणि उपनगरांना जोडणारी रेल्वेसेवा आहे. याला मेट्रो किंवा मेट्रोरेल नावांनीही ओळखले जाते.

वॉशिंग्टन मेट्रो अमेरिकेतील दुसऱ्या क्रमांकाची (न्यू यॉर्कनंतर) सर्वाधिक वर्दळीची भुयारी रेल्वेसेवा आहे. २००८ साली यातून २१ कोटी ५३ लाख प्रवाशांनी याचा वापर केला. ही सेवा वापरण्याचे मूल्य अंतर, वेळ तसेच तिकिटाच्या प्रकारावरून ठरते.

मेट्रो
वर्ग:भुयारी जलद वाहतूक
वर्ग:अमेरिकेमधील वाहतूक
वर्ग:वॉशिंग्टन मेट्रो
शंकर पुरुषोत्तम जोशी

**शंकर पुरुषोत्तम जोशी** (९ मार्च, इ.स. १८९४:पाली, रायगड जिल्हा, महाराष्ट्र - २० सप्टेंबर, इ.स. १९४३) हे एक मराठी इतिहास संशोधक होते. 

शं.पु. जोशी यांचे व्हर्नाक्युलर फायनलपर्यंतचे शिक्षण रायगड जिल्ह्यातील पाली व महाड येथे झाले. नंतर सातारा जिख्यातील औंध येथे ते इंग्रजी शाळेत शिकले. पहिल्या महायुद्धाच्या वेळी त्यांनी पुरवठा खात्यात नोकरी केली.  त्या निमित्ताने त्यांना क्वेट्टा, अरबस्तान, इराण येथे जायला मिळाले. अरबी, पुश्तू, रशियन आदी बाषा ते शिकले. ती नोकरी संपल्यावर त्यांनी शिक्षकाची नोकरी केली.

मराठ्यांनी महाराष्ट्राबाहेर जाऊन जे कर्तृत्त्व गाजवले त्याची फारशी चिकित्सा झालेली नाही हे ध्यानात घेऊन जोशींनी आपल्या साहित्यातून महाराष्ट्राबाहेरील राजकारणावर विशेष लक्ष दिले.

## पुस्तके
* पंजाबातील नामदेव (१९३९) : महाराष्ट्रातील नामदेव आणि पंजाबातील नामदेव एकच आहेत हे सिद्ध करणारा (पहिला) ग्रंथ
* भक्तराज - श्री नामदेव जी (हिंदी)
* भाऊंच्या वीरकथा (१९३४)
* मराठ्यांच्या सत्तेचा उत्तरेकडील विस्तार (१९३६)
* राजस्थान-महाराष्ट्र संघर्ष (१९४३) : या पुस्तकात उत्तरेकडे मुलुखगिरी करणारे मराठा सरदार आणि फुटीर वृत्तीचे राजस्थानी राजे यांच्यामधील संबंधांची चिकित्सा केली आहे.
* शीखांचा स्फूर्तिदायक इतिहास (१९३९) : शीखांचा इतिहास सांगणारा मराठीतील पहिला ग्रंथ

वर्ग:मराठी इतिहास संशोधक
वर्ग:भारतीय इतिहाससंशोधक
वर्ग:इ.स. १८९४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९४३ मधील मृत्यू
कच्छ एक्सप्रेस

250 px|इवलेसे|चा फलक
250 px|इवलेसे|चा मार्ग
**कच्छ एक्सप्रेस** ही भारतीय रेल्वेची एक जलद प्रवासी सेवा आहे. पश्चिम रेल्वेद्वारे चालवली जात असलेली ही रेल्वे मुंबईला गुजरातच्या कच्छ जिल्ह्यामधील भूज शहरासोबत जोडते. ही गाडी वांद्रे टर्मिनस व भुज स्थानकांदरम्यान रोज धावते व मुंबई ते भूज दरम्यानचे ८४१ किमी अंतर १६ तास व १५ मिनिटांत पूर्ण करते.  सयाजीनगरी एक्सप्रेस ही गाडी देखील ह्या दोन स्थानकांदरम्यान रोज धावते.

मुंबई ते अहमदाबाद दरम्यानचा रेल्वेमार्ग विद्युत असल्यामुळे डब्ल्यू.ए.पी.-४ हे विद्युत इंजिन कच्छ एक्सप्रेसला अहमदाबादपर्यंत नेते व त्यापुढील प्रवास डिझेल इंजिन वापरून केला जातो.

## तपशील
### वेळापत्रक
### मार्ग
* वांद्रे टर्मिनस
* बोरिवली
* वापी
* वलसाड
* नवसारी
* सुरत
* अंकलेश्वर
* भरूच
* वडोदरा
* आणंद
* नडियाद
* अहमदाबाद
* वीरमगाम
* ध्रांगध्रा
* हळवद
* माळिया मियाणा
* समखियाळी
* भचाउ
* गांधीधाम
* अदिपूर
* अंजार
* भूज

## हे सुद्धा पहा
* सयाजीनगरी एक्सप्रेस
* कच्छ एक्सप्रेस (चित्रपट)

## बाह्य दुवे
*मार्ग व वेळापत्रक

वर्ग:भारतातील नामांकित रेल्वेगाड्या
वर्ग:महाराष्ट्रामधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:गुजरातमधील रेल्वे वाहतूक
नाम फाउंडेशन

'*** हे नाना पाटेकर आणि मकरंद अनासपुरे या मराठी सिनेअभिनेत्यांनी सुरू केलेली एक धर्मादाय संस्था आहे. ह्या संस्थेची स्थापना सप्टेंबर २०१५मध्ये झाली. ही संस्था महाराष्ट्रातील दुष्काळी भागांमध्ये आत्महत्याग्रस्त शेतकऱ्यांच्या कुटुंबीयांना मदत करते.

## पार्श्वभूमी आणि संस्थेची स्थापना
ऑगस्ट - सप्टेंबर २०१५ च्या दरम्यान महाराष्ट्रातील विदर्भ आणि मराठवाडा या दुष्काळी भागांमध्ये आत्महत्याग्रस्त शेतकऱ्यांच्या कुटुंबीयांना अभिनेते नाना पाटेकर आणि मकरंद अनासपुरे यांनी वैयक्तिक पातळीवर आर्थिक मदत केली. सुरुवातीला नांदेड, परभणी, हिंगोली जिल्ह्यांतील २०१५ या वर्षी आत्महत्या केलेल्या २३० शेतकऱ्यांच्या कुटुंबीयांना प्रत्येकी १५ हजारांचा धनादेश, ब्लॅंकेट, साडी-चोळी, वर्षभराचे मेडिकल किट असे मदतीचे स्वरूप होते. परंतु, फक्त काही निवडक कुटुंबीयांना मदत करण्यापेक्षा या मदतीची व्याप्ती वाढवण्यासाठी नाना पाटेकर आणि मकरंद अनासपुरे यांनी एका सामाजिक संस्थेची स्थापना करण्याचे ठरवले. मदतीचे स्वरूप फक्त आर्थिक मदत न रहाता, शेतकऱ्यांना व त्यांच्या कुटुंबीयांना काही पर्यायी उत्पन्नाचे साधन उपलब्ध करून देणे याकडे पण लक्ष देता यावे यासाठीसुद्धा या संस्थेची कल्पना पुढे आली. या कल्पनेचे रूपांतर **नाम फाउंडेशन*' या संस्थेमध्ये झाले. नाना पाटेकर यांनी सप्टेंबर २०१५ मध्ये पुण्यातील धर्मादाय सहआयुक्त कार्यालयात संस्थेची नोंदणी केली.

## संस्थेचे नियोजित कार्य
या संस्थेअंतर्गत शेतकऱ्यांना आर्थिक मदत करण्याबरोबरच झाडे लावणे, शेतकऱ्यांसाठी मार्गदर्शन, कृषी केंद्रे, रोजगार केंद्रे असे विविध उपक्रम ही संस्था राबवणार आहे. या संस्थेने धोंदलगाव (ता. वैजापूर, जि. संभाजीनगर) आणि आमला (जि. वर्धा) ही गावे दत्तक घेतली आहेत. फाऊंडेशनच्या माध्यमातून मराठवाड्यातील ५०० तरुणांना व ३० महिलांना रोजगार देण्याचा उद्देश आहे. महाराष्ट्र राज्यात मुंबई, ठाणे, पुणे, संभाजीनगर, नागपूर येथे संस्थेची कार्यालये असणार आहेत.

## बाह्य दुवे
फाऊंडेशनचे अधिकृत संकेतस्थळ.परभणी जिल्ह्यातील झरी या गावात जलसंधारणाची कामे नाम फाऊंडेशनने लोकसहभागातून केली.

## संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रातील समाजकारणी संस्था
नाझरा

**नाझरा** महाराष्ट्राच्या सोलापूर जिल्ह्यातील सांगोला तालुक्यात असलेले गाव आहे.

## नाव
नाझरा हे नाव कसे मिळाले याबाबत बऱ्याच आख्यायिका आहेत. परंतु त्यातील मुख्य आख्यायिका आहे ती 'बारमाही दुष्काळ' म्हणजेच इथे फारसे पाण्याचे झरे नाहीत म्हणून याला 'नाझरे' असे नाव मिळाले. प्रसिद्ध संत कवी श्रीधरस्वामी नाझरेकर हे नाझऱ्याचे होते. 'श्रीधरस्वामी नाझरेकर' हे त्यांचे पूर्ण नाव होते. पांडवप्रताप, शिवलीलामृत यासारखे साहित्य त्यांनी रचले.

माण नदीच्या काठी वसलेले हे गाव पंचक्रोशीतील सर्वांत मोठे गाव आहे. याला जशी संत साहित्याची परंपरा आहे तशीच त्याला सर्वधर्मसमभाव जपणारे गाव अशी ओळख आहे. माण नदीच्या काठावर वसलेले असल्याने याला माणदेशाचा भाग मानले जाते.

वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
नॅशनल आर्काइव्ह्ज अँड रेकॉर्ड्स ॲडमिनिस्ट्रेशन

**नॅशनल आर्काइव्ह्ज अँड रेकॉर्ड्स ॲडमिनिस्ट्रेशन** तथा **नारा** अमेरिकेच्या ऐतिहासिक कागदपत्रे व सनदींचा संग्रह व सांभाळ करणारी संस्था आहे. या संस्थेचे दुय्यम लक्ष्य ही कागदपत्रे सामान्य जनतेला सहजपणे उपलब्ध करून देणे हे आहे.

या कागदपत्रांत अमेरिकेच्या काँग्रेसने पारित केलेले कायदे, राष्ट्राध्यक्षांचे वटहुकुम व जाहीरनामे तसेच अमेरिकेच्या केंद्रीय सरकारने प्रकाशित केलेली परिपत्रके यांचाही समावेश होतो. अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षीय निवडणुकीसाठीच्या इलेक्टोरल कॉलेजचे अधिकृत निकाल ही संस्था काँग्रेसला पोचवते.

या संस्थेची मुख्य इमारत वॉशिंग्टन, डी.सी.मध्ये कॉन्स्टिट्युशन ॲव्हन्यूवर आहे. याशिवाय अमेरिकेतली प्रमुख शहरांतून हिच्या शाखा आहेत.

वर्ग:अमेरिकेचे सरकार
वर्ग:अमेरिकेचा इतिहास
यूटीसी+०८:३०

**यूटीसी+०८:३०** ही यूटीसीच्या ८ तास ३० मिनिटे पुढे चालणारी प्रमाणवेळ आहे. ही वेळ उत्तर कोरिया येथे पाळली जाते.

वर्ग:प्रमाणवेळा
गांधीधाम

**गांधीधाम** (गुजराती: ગાંધીધામ) हे भारताच्या गुजरात राज्याच्या कच्छ जिल्ह्यामधील मधील एक सुनियोजित शहर आहे. भारताला स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर सिंध प्रांतामधून स्थलांतरित झालेल्या हिंदू निर्वासितांसाठी गांधीधाम शहर १९५० साली वसवले गेले. गांधीधाम कच्छ प्रदेशाच्या दक्षिण भागात गुजरातची राजधानी गांधीनगरच्या ३०० किमी पश्चिमेस स्थित आहे. कच्छची आर्थिक राजधानी मानल्या जात असलेल्या गांधीधामची लोकसंख्या २०११ साली २.४८ लाख होती.

पश्चिम रेल्वेवरील गांधीधाम रेल्वे स्थानक कच्छमधील सर्वात वर्दळीचे स्थानक असून कच्छ एक्सप्रेस व सयाजीनगरी एक्सप्रेस या भूज ते मुंबईदरम्यान रोज धावणाऱ्या गाड्या गांधीधाममार्गेच जातात.

## हे सुद्धा पहा
*गांधीधाम विधानसभा मतदारसंघ

वर्ग:गुजरातमधील शहरे
वर्ग:कच्छ जिल्हा
नीलिमा गुंडी

**डॉ. नीलिमा गुंडी** या एक मराठीच्या प्राध्यापिका, भाषाभ्यासक, कवयित्री आणि लेखिका आहेत.. पुणे येथील सर परशुरामभाऊ कनिष्ठ महाविद्यालयाच्या मराठी विभागात त्या प्राध्यापक होत्या. 

नीलिमा गुंडी या २०११ साली बेळगाव येथे झालेल्या  मंथन महिला संमेलनाच्या अध्यक्ष होत्या.

## डॉ. नीलिमा गुंडी यांनी लिहिलेली पुस्तके
* अक्षरस्पंदन (लेखसंग्रह)
* अक्षरांचा देव (बालसाहित्य)
* आभाळाचा फळा (बालकविता, महाराष्ट्र शासनाचा पुरस्कार) 
* कविता : विसाव्या शतकाची (सहसंपादक -  प्र.ना. परांजपे, शांता शेळके, वसंत आबाजी डहाके)
* कानामात्रा (बालकविता, महाराष्ट्र शासनाचा पुरस्कार)  
* गतकाळाची गाज  (स्त्रीलिखित आत्मकथनांचा सांस्कृतिक अभ्यास )
* चैतन्यवेल (रा.ग. जाधव यांच्यासह संपादन)
* जगण्याच्या कोलाहलात ( कवितासंग्रह )
* दुधाचे दात (बालकविता)
* देठ जगण्याचा (ललित लेखसंग्रह)
* निरागस  (बालांसाठी ई अंकाचे संपादन)
* प्रकाशाचे अंग  (कवितासंग्रह)
* भारतीय भाषांतील स्त्रीसाहित्याचा मागोवा : खंड १ आणि खंड २ (संपादनात महत्त्वपूर्ण  सहभाग) दोनही खंडांचे इंग्रजीत अनुवाद 
* भाषाप्रकाश (भाषाविषयक लेख)
* भाषाभान (भाषाविषयक ३३ लेखांचा संग्रह)
* रंगांचा थवा (बालकविता संग्रह)
* लाटांचे मनोगत (स्त्री काव्यसमीक्षा)
* वाऱ्यावर स्वार (बालकथा) 
* शब्दांची पहाट (ललित लेख)
* समीक्षेचा रियाज (पुस्तक परीक्षणे)
* स्पर्शरेषा (कवितासंग्रह)
* स्त्रीमिती : निवडक 'मिळून साऱ्याजणी' (संपादन)
* स्त्रीलिपी (स्त्रीसाहित्याची समीक्षा)
* स्त्रीसाहित्याचा मागोवा (खंड ४ : प्रस्तावनालेखन आणि अन्य संपादंकांबरोबर संपादन)
* स्त्रीसंवेद्य (स्त्री साहित्यसमीक्षा)

## पुरस्कार
* ‘देठ जगण्याचा’ या पुस्तकाला मसापचा वार्षिक पुरस्कार (२६-५-२०१७)
* 'आभाळाचा फळा' आणि 'कानामात्रा' या बालकवितांच्या पुस्तकांना महाराष्ट्र सरकारचे पुरस्कार

वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:मराठी कवयित्री
हिमानी सावरकर

**हिमानी अशोक सावरकर** (इ.स. १९४७ - ११ ऑक्टोबर, इ.स. २०१५  या गोपाळ गोडसे यांच्या कन्या, नथुराम गोडसे यांची पुतणी आणि स्वातंत्र्यवीर सावरकर यांचे बंधू नारायण सावरकर यांच्या स्नुषा होत्या.
  
स्वातंत्र्यवीर सावरकर यांनी स्थापन केलेल्या अखिल भारतीय हिंदू महासभा आणि अभिनव भारत या संघटनांच्या माध्यमांतून हिमानी सावरकर यांनी काम केले. २००४ मध्ये त्यांनी लोकसभा निवडणूक तर, २००९ मध्ये कोथरुडमधून विधानसभेची निवडणूक लढविली होती.

हिंदू महासभेद्वारे महात्मा गांधींचा मारेकरी नथुराम गोडसेचे काही शहरांत पुतळे उभारण्याचा प्रस्ताव होता, त्यास हिमानी सावरकर यांनी विरोध केला होता. असे पुतळे उभारले गेल्यास नथुराम गोडसेच्या प्रतिमेबाबत चुकीचा संदेश जाऊन *गांधींचा मारेकरी* या प्रतिमेचा परिणाम वाढेल, असे त्यांचे म्हणणे होते.

## कौटुंबिक माहिती
गोपाळ गोडसे हे नथुरामचे धाकटे बंधू होते.

बॅरिस्टरची पदवी धुडकावणारे क्रांतिवीर वि.दा. सावरकर हे पहिले भारतीय होते, असे हिमानी सावरकर यांनी स्पष्ट केले होते.

मेंदूत गाठ झाल्याने हिमानी सावरकरांवर मृत्यूआधीच्या सहा महिन्यांपूर्वी शस्त्रक्रिया झाली होती.

## शिक्षण
* हिमानी सावरकर या वास्तुविशारद होत्या.

## कारकीर्द
* अध्यक्षा : हिंदू महासभा आणि अभिनव भारत 

## लेखन
* समय कविता (स्वातंत्र्यवीर सावरकरांवर रचलेल्या कवितांचा संग्रह)

## हेही पहा
* HImani Savarkar Truth about Gopal Godse And Nathu Ram Sacrifice
* Gopal Godse's Last Interview- "Behind The Scenes"- Part I
* Gopal Godse's Last Interview- "Behind The Scenes"- Part II
* Gopal Godse's Last Interview- "Behind The Scenes"- Part III

## बाह्य दुवे
# हिंदू राष्ट्राची स्थापना, हा आमचा जन्मसिद्ध अधिकार ! - हिमानी सावरकर  
# गोपाळ विनायक गोडसे   
# नथूराम विनायक गोडसे   
# अभिनव भारत
# Himani Savarkar’s View on Malegoan Blast   
# Why did ATS spare Himani Savarkar?    
# Himani Savarkar     
# Abhinav Bharat  
# Indian Express  

## संदर्भ
वर्ग:इ.स. १९४७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१५ मधील मृत्यू
उद्धवबापू आपेगावकर

**उद्धवबापू आपेगावकर** हे एक मराठी पखवाजवादक आहेत.

त्यांनी फ्यूजन संगीतात पखवाजास स्थान मिळवून दिले आहे. त्यांनी आपल्या वादनाचे नमूने यू-ट्यूबवरही घातलेले आहेत. त्यांच्या कुटुंबात पखवाजवादनाची परंपरा असून त्यांचे वडील शंकरबापू आपेगावकर यांनी शास्त्रशुद्ध पद्धतीने पखवाजवादनास राष्ट्रीय स्तरावर नेले. घरची शेती सांभाळून उद्धवबापू पखवाजवादन शिकले. त्यांनी धृपद गायकी, सूफी संगीत, शास्त्रीय संगीत, वारकरी संगीत अशा निरनिराळ्या प्रकारांत पखवाजवादनाला महत्त्व मिळवून दिले.

त्यांनी इंग्लंड, बेल्जियम, अमेरिका, नेदरलँड्स आदी देशात त्यांच्या सातत्याने मैफली झाल्या. त्यांनी लंडनच्या ऑपेरा हाऊस मध्येही कार्यक्रम सादर केला आहे. याशिवाय ते परदेशांतही कार्यशाळा घेतात. परदेशी कलाकारांसोबत उद्धवबापूंनी फ्यूजन कार्यक्रम सादर करतात. ते चार पखवाजवादकांसह *पखवाज तालस्पर्श* नावाचा कार्यक्रमही करतात.

उद्धवबापू आपेगावात राहतात.

वर्ग:पखवाजवादक
विदिता वैद्य

डॉ. **विदिता अजित वैद्य** (१५ नोव्हेंबर, इ.स. १९७० - ) या एक मराठी शास्त्रज्ञ आहेत. त्या मुंबईतील टाटा इन्स्टिट्यूट ऑफ फंडामेन्टल रिसर्च या संस्थेत मज्जातंतुविज्ञान (न्युरोसायन्स) आणि मोलेक्युलर सायकियाट्री या विषयांवर संशोधन करतात. या संसंथेत त्या मार्च २००० मध्ये लागल्या.

विदिता वैद्य या इंडियन ॲकॅडमी ऑफ़ सायन्सेसच्या असोशिएट आहेत.

## शिक्षण
विदिता वैद्य यांनी आधी मुंबईतील सेन्ट झेव्हियर कॉलेजातून जीवशास्त्र आणि जैवरसायन शास्त्रात पदवी प्राप्त केली आणि नंतर त्‍यांनी अमेरिकेतील येल विद्यापीठातून मज्जातंतूविज्ञान (न्युरोसायन्स) डॉक्टरेट केली. त्यानंतर स्वीडन आणि इंग्लंड येथे अनुक्रमे कॅरोलिन्स्का इन्स्टट्यूट आणि ऑक्सफर्ड युनिव्हर्सिटीमध्ये संशोधनकार्य केल्यानंतर त्या मुंबईला परतल्या आणि मुंबईतील टाटा मूलभूत संशोधन संस्थेच्या जैविक विज्ञान विभागात काम करू लागल्या. 

## विदिता वैद्य यांचे संशोधन
नैराश्यासारख्या तणावाशी संबंधित विकारांत व्यक्तिगत कमकुवतपणातील फरकाचा काय परिणाम होतो? सातत्याने बदलणाऱ्या वर्तणुकीला पेशीसंबंधित, रेणूपातळीवरील आणि जनुकीय पातळीवर कोणते बदल कारणीभूत असतात? आयुष्याच्या प्रारंभिक काळातील घटनांमुळे निर्माण झालेले ताणतणाव पुढे मानसिक विकारांच्या वाढीला कसे कारणीभूत ठरतात? आदी प्रश्नांचा शोध डॉ. वैद्य यांनी प्राण्यांवरील विविध प्रयोगांतून घेतला आहे. उंदरांची जन्मदात्यांशी प्रारंभिक ताटातूट, जन्मानंतरची पिल्लांची त्वरित हाताळणी तसेच औषधांचा वापर यातून तणाव आणि मूड संबंधित वर्तणुकीवर आयुष्यभरासाठी होणारे परिणाम कोणते असतात, यांचा त्यांनी अभ्यास केला आहे.

अल्प प्रमाणातील तणाव माणसाच्या प्रगतीला, त्याच्यातील सृजनशीलतेला प्रोत्साहक असला तरी त्याचे अतिरिक्त प्रमाण गंभीर नुकसान करू शकते आणि माणूस नैराश्याच्या काळोखात लोटला जाऊ शकतो. नैराश्याच्या जगात पोचलेला माणूस जीवनाबद्दल हताश, आयुष्याबाबत निराश आणि मानसिक पातळीवर अशांत होतो आणि त्याचे रूपांतर गंभीर रुग्णात होते, असे विदिता वैद्य यांचे आकलन आहे.

## विदिता वैद्य यांना मिळालेले पुरस्कार
* नॅशनल बायोसायन्स ॲवॉर्ड फॉर कारकीर्द डेेव्हलपमेन्ट (२०१२)
* डॉ शांतिस्वरूप भटनागर पुरस्कार (२०१५) 

वर्ग:मराठी शास्त्रज्ञ
वर्ग:शांतिस्वरूप भटनागर पुरस्कार विजेते
वर्ग:इ.स. १९७० मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
मा.रा. लामखडे

thumb|प्रा. मा. रा. लामखडे
**मा. रा. लामखडे** उर्फ **मारुती रामचंद्र लामखडे** (१ जून, इ.स. १९४९:बोटा, संगमनेर, महाराष्ट्र - ) हे मराठी लेखक असून ते लोकसाहित्याचे अभ्यासक आहेत. ते संगमनेर महाविद्यालय, संगमनेर येथे मराठीचे प्राध्यापक आणि विभागप्रमुख होते. त्यांनी ललित आणि संशोधनपर स्वरूपाची तेरा पुस्तके लिहिली. *तमाशा आणि लावणी* या त्यांच्या ग्रंथास मे २०१५ मध्ये कवी अनंतफंदी पुरस्कार मिळाला. *आदिवासी ठाकर आणि त्यांची लोकगीते - एक अभ्यास* या विषयावर डॉ. सु.रा. चुनेकर यांच्या मार्गदर्शनाखाली  त्यांना एम.फिल. ही पदवी मिळाली.

*ग्रामीण साहित्य संमेलन* ही साहित्यविषयक नवी संकल्पना आणि त्याची चळवळ लामखडे यांनी सुरू केली. त्यांनी पहिले मराठी ग्रामीण साहित्य संमेलन बोटा येथे भरविले. त्यानंतर ग्रामीण साहित्याची चळवळ महाराष्ट्रात सुरू झाली. ठाकर या आदिवासी जमातीचा त्यांचा विशेष अभ्यास होता.

## ्द
* एस.एस.सी. : १९६७, विद्याविकास मंदिर ,राजुरी, जुन्नर, जिल्हा पुणे     
* बी. ए. : १९७३, मराठी, संगमनेर महाविद्यालय, संगमनेर, अहमदनगर     
* एम.ए. : १९७५, मराठी, पुणे विद्यापीठ, पुणे     
* एम. फील. : १९९०, पुणे विद्यापीठ, पुणे    
  
## लेखन कारकीर्द
### स्वतंत्र लेखन
# चिमण्या चिवचिवल्या ललित लेखन -शब्दालय प्रकाशन, श्रीरामपूर, २००० 
# आदिवासी ठाकर आणि त्यांची लोकगीते  
# मज हिंडायची गोडी - प्रवास वर्णन - नवीन उद्योग, पुणे
# कानडी मुलखातील मुशाफिरी,शब्दालय प्रकाशन, श्रीरामपूर २०००
# कार्यकर्त्यांचा आधार - साथी किशोर पवार - प्रकाशक : समीर लामखडे
# संत गाडगेबाबा - राष्ट्रसेवा दल, पुणे
# लोकपरंपरेची सत्त्वधारा, नवीन उद्योग, पुणे
# तमाशा आणि लावणी - नवीन उद्योग, पुणे
# बाबुराव बागुल : कार्यकर्ता लेखक, नवीन उद्योग, पुणे
# प्रवास दक्षिणा, नवीन उद्योग, पुणे

### संपादन
# शेती आणि सहकार (सहसंपादक रावसाहेब कसबे)समता व ग्रामविकास विचार व्यासपीठ संगमनेर
# मी, बाबुराव घोलप (सहसंपादक रावसाहेब कसबे) समता व ग्रामविकास विचार व्यासपीठ संगमनेर

## संदर्भ
## बाह्यदुवे
* 

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:इ.स. १९४९ मधील जन्म
सयाजीनगरी एक्सप्रेस

250 px|इवलेसे|भुज स्थानकावर उभी असलेली
250 px|इवलेसे|चा मार्ग
**सयाजीनगरी एक्सप्रेस** ही भारतीय रेल्वेची एक जलद प्रवासी सेवा आहे. पश्चिम रेल्वेद्वारे चालवली जात असलेली ही रेल्वे मुंबईला गुजरातच्या कच्छ जिल्ह्यामधील भुज शहरासोबत जोडते. ही गाडी वांद्रे टर्मिनस व भुज स्थानकांदरम्यान रोज धावते व मुंबई ते भुज दरम्यानचे ८४१ किमी अंतर १६ तास व २५ मिनिटांत पूर्ण करते. कच्छ एक्सप्रेस ही गाडी देखील ह्या दोन स्थानकांदरम्यान रोज धावते.

मुंबई ते अहमदाबाद दरम्यानचा रेल्वेमार्ग विद्युत असल्यामुळे डब्ल्यू.ए.पी.-४ हे विद्युत इंजिन सयाजीनगरी एक्सप्रेसला अहमदाबादपर्यंत नेते व त्यापुढील प्रवास डिझेल इंजिन वापरून केला जातो.

## तपशील
## डबे
सयाजीनगरी एक्सप्रेसला १ प्रथमवर्गीय वातानुकुलित, २ वातानुकुलित २-टियर, ६ वातानुकुलित ३-टियर, ८ शयनयान, ३ अनारक्षित आणि २ ईओजी/सामानवाहतूक डबे असतात. प्रवाशांच्या मागणीनुसार यात किरकोळ बदल असतात.on demand.

### वेळापत्रक
### मार्ग
*वांद्रे टर्मिनस
*बोरीवली
*डहाणू रोड
*वापी
*वलसाड
*बिलिमोरा
*नवसारी
*सुरत
*कोसंबा
*अंकलेश्वर
*भरूच
*पालेज
*करजण
*विश्वामित्री
*वडोदरा
*आणंद
*नडियाद
*मणीनगर
*अहमदाबाद
*वीरमगाम
*ध्रांगध्रा
*हळवद
*माळिया मियाणा
*समखियाळी
*भचाऊ
*गांधीधाम
*आदिपूर
*अंजार
*भूज

## हे सुद्धा पहा
*कच्छ एक्सप्रेस

## बाह्य दुवे
*मार्ग व वेळापत्रक

वर्ग:भारतातील नामांकित रेल्वेगाड्या
वर्ग:महाराष्ट्रामधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:गुजरातमधील रेल्वे वाहतूक
पोर्टलंड आंतरराष्ट्रीय विमानतळ

**पोर्टलंड आंतरराष्ट्रीय विमानतळ**  अमेरिकेच्या ऑरेगॉन राज्यातील पोर्टलंड शहरात असलेला विमानतळ आहे. शहराच्या मध्यवर्ती भागापासून १० किमी ईशान्येस असलेल्या या विमानतळावरून ऑरेगॉन राज्यातील ९०% हवाई प्रवासी वाहतूक तर ९५% हवाई मालवाहतूक होते.

हा विमानतळ अमेरिकेतील सगळ्या प्रमुख विमानतळांशी जोडलेला आहे तसेच येथून कॅनडा, जर्मनी, आइसलॅंड, जपान, मेक्सिको आणि नेदरलॅंड्सला थेट विमानसेवा उपलब्ध आहे. येथे अलास्का एरलाइन्स आणि होरायझन एर या विमानकंपन्याची मुख्य ठाणी आहेत.

## संदर्भ आणि नोंदी 
विमानतळ
वर्ग:अमेरिकेतील आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
हॅरोल्ड गॉडविन्सन

**हॅरोल्ड गॉडविन्सन** तथा **हॅरोल्ड दुसरा** (इ.स. १०२२ - १४ ऑक्टोबर, इ.स. १०६६:हेस्टिंग्ज, इंग्लंड) हा इंग्लंडचा शेवटचा सॅक्सन राजा होता. हा ६ जानेवारी, इ.स. १०६६ ते हेस्टिंग्जच्या लढाईत त्याच्या मृत्यूपर्यंत सत्तेवर होता.

हॅरोल्ड वेसेक्सचा अर्ल गॉडविन आणि गिथा थोर्केस्डॉटिरचा मुलगा होता. गिथा राजा क्नुटची भावजय होती. या नात्याने हॅरोल्ड क्नुटचा नातेवाईक होता. इंग्लंडची राजसत्ता हस्तगत करताना त्याने या नात्याचा उपयोग करून घेतला.

वर्ग:इंग्लंडचे राजे
वर्ग:इ.स. १०२२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १०६६ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
२०२३ क्रिकेट विश्वचषक - स्पर्धा कार्यक्रम

**२०२३ क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धा** भारतात ऑक्टोबर-नोव्हेंबर २०२३ दरम्यान खेळली गेली.

## कार्यक्रम
या स्पर्धेचा अंतिम सामना अहमदाबादमधील नरेंद्र मोदी स्टेडियममध्ये खेळला गेला.

## संदर्भ 
कार्यक्रम
शाश्वत विकास ध्येये

** शाश्वत विकास ध्येये ** (इंग्रजी: Sustainable Development Goals; लघुरूप:एस.डी.जी.) हा भविष्यकालीन आंतरराष्ट्रीय विकास संबंधित ध्येयांचा संच आहे. ही ध्येये युनायटेड नेशन्स ने बनविली असून त्यांची शाश्वत विकासासाठिची जागतिक ध्येये अशी बढती करण्यात आलेली आहे. या ध्येयांनी,   सहस्र (मिलेनियम) विकास ध्येये ज्यांची मुदत वर्ष २०१५ च्या शेवटी संपली, त्यांची जागा घेतली आहे. वर्ष २०१५ पासून २०३० पर्यंत ही ध्येये लागू पडतील. एकूण १७ ध्येये असून या ध्येयांसाठी १६९ विशिष्ट ध्येयेआहेत.

## ध्येये
2015च्या ऑगस्ट मध्ये 193 देशांनी खालील 17 ध्येयांना मान्यता दिली आहे:

# दारिद्रय निर्मुलन - सर्वत्र, सर्व स्वरूपतील दारिद्र्य / गरीबी नष्ट करणे.
# भूक निर्मुलन - भूक नष्ट करणे, अन्नाची सुरक्षितता व सुधारीत पौष्टिकता साध्य करणे आणि शाश्वत शेतीची जाहिरात करणे.
# चांगले आरोग्य - निरोगी आयुष्याची खात्री करून घेणे आणि सर्व वयोगटांमधील लोकांना स्वास्थ्य राखण्यास मदत करणे.
# दर्जेदार शिक्षण - सर्वांसाठी सर्व-समावेशित व योग्य शिक्षणाची खात्री करून घेणे आणि सर्वांना आयुष्यभर शिक्षणाच्या सुसंधी मिळवून देण्यासाठी मदत करणे.
# लैंगिक समानता -  लैंगिक समानता साध्य करणे आणि सर्व महिला व मुलींना अधिकार देणे.
# शुद्ध पाणी आणि आरोग्य्दायक स्वच्छता - सर्वांसाठी पाणी आणि आरोग्यदायक स्वच्छता उपलब्ध असल्याची खात्री करून घेणे आणि त्याची व्यवस्था बघणे.
# नूतनीकरण करण्याजोगी आणि स्वस्त ऊर्जा - सर्वांना स्वस्त, विश्वसनीय, शाश्वत आणि आधुनिक ऊर्जा उपलब्ध असल्याची खात्री करून घेणे.
# चांगल्या नोकऱ्या आणि अर्थशास्त्र - सर्वांसाठी, कायम चालू ठेवलेली (सस्टेन्ड), सर्वसमावेशक व शाश्वत आर्थिक वाढ , पूर्ण आणि फलदायक कामधंदा / नोकरी आणि योग्य काम मिळवून देण्यास मदत करणे. 
# नवीन उपक्रम आणि पायाभूत सुविधा - विविध शब्दरचना आवश्यक: लवचिक पायाभूत सुविधा उभारणे, सर्वसमावेशक व शाश्वत उद्योगीकरण आणि भरभराटीस सहाय्य करणाऱ्या नवीन उपक्रमांना मदत करणे.
# असमानता कमी करणे - सर्व देशांमधील व देशांची आपापसातील असमानता कमी करणे. 
# शाश्वत शहरे व वसाहती - शहरे व मानवी समाजांना सर्वसमावेशक, सुरक्षित, संवेदनक्षम आणि शाश्वत बनविणे.
# उपलब्ध साधनांचा जबाबदारीपूर्वक वापर - साधनांचा शाश्वत उपभोग आणि उत्पादन नमुना याची खात्री करून घेणे.
# हवामानाचा परिणाम - हवामानातील बदल आणि त्याचे परिणाम निराकारण करण्यासाठी त्वरित उपाययोजना करणे.
# शाश्वत महासागर - शाश्वत विकासासाठी महासागर, समुद्र, आणि सागरी साधने जतन करणे व त्यांचा सातत्याने वापर करणे. 
# जमिनीचा शाश्वत उपयोग - विविध शब्दरचना आवश्यक: जमिनीवरील पर्यावरण संस्थेचे रक्षण करणे, त्याची पुनःस्थापना करणे, त्याचा शाश्वत वापर करण्यास मदत करणे, सातत्याने जंगलांची व्यवस्था बघणे, जंगले ओसाड होण्यापासून थांबवणे, जमिनीची धूप थांबवणे व धूप झालेल्या जमिनीची पुनःस्थापना करणे आणि जैवविविधतेची हानी होण्यापासून थांबवणे.
# शांतता आणि न्याय - शाश्वत विकासासाठी शांतताप्रिय आणि सर्वसमावेशक समाजांना प्रोत्साहन देणे, सर्वांना न्याय मिळवून देणे, सर्व पातळींवर कार्यक्षम, जबाबदार आणि सर्वसमावेशक संस्था स्थापन करणे
# शाश्वत विकासासाठी भागिदारी - शाश्वत विकासाची पूर्तता करण्याच्या पद्धती सामर्थ्यवान करणे आणि जागतिक भागिदारीमध्ये नवचैतन्य निर्माण करणे. 

## संदर्भ
वर्ग:संयुक्त राष्ट्रे
गौतमी एक्सप्रेस

**गौतमी एक्सप्रेस** ही भारतीय रेल्वेची काकीनाडा बंदर ते सिकंदराबाद जंक्शन स्टेशन दरम्यान धावणारी रेल्वे गाडी आहे. या गाडीला गोदावरी नदीची उपनदी असलेल्या गौतमी नदीचे नाव दिलेले आहे.

## इतिहास
गौतमी सुपरफास्ट एक्सप्रेस ही गाडी दक्षिण मध्य रेल्वेच्या प्रसिद्ध गाड्यांपैकी एक समजली जाते. हिची पहिली धाव ३ ऑक्टोबर, इ.स. १९८७ रोजी झाली. या गाडीला हैदराबाद आणि विशाखापट्टणम दरम्यान धावणाऱ्या गोदावरी एक्सप्रेसची जुळी गाडी समजतात. या गाडीला २००७ साली सुपरफास्ट एक्सप्रेसचा दर्जा दिला गेला. त्यावेळी तिचे मूळचे ७०४७/७०४८ हे गाडी क्रमांक बदलून १२७३७/१२७३८ हे क्रमांक दिले गेले गौतमी सुपरफास्ट एक्सप्रेस ही आंध्र प्रदेशच्या तटीय जिल्ह्यांचे  हैदराबादशी अंतर कमी करण्याचे साधन समजली जाते. या गाडीतील डबे नेहमी स्वच्छ असल्याची ख्याती आहे.

## रचना 
रोज २४ डबे असलेली ही गाडी भारतीय रेल्वेमधील सर्वाधिक लांबीच्या गाड्यांपैकी एक आहे. तिला ४ वातानुकूलित, १५ शयनयाने ३ द्वितीय श्रेणी सामान्य डबे आणि २ सामानवजा दुरुस्ती उपकरणांचे डबे असतात. या गाडीला इरोड येथे WAP4 प्रकारचे इंजिन लागते.. या एकाच इंजिनाच्या मदतीने ही गाडी काकीनाडा बंदर (COA) ते विजयवाडा (BZA)पर्यंत धावते. विजयवाडा येथून सिकंदराबादपर्यंत या गाडीला लल्लागुडा येथे WAP7 इंजिन लावले जाते. क्वचित WAP7 उपलब्ध नसल्यास WAP4 इंजिन लावण्यात येते.

## दुर्घटना व अपघात 
जुलै २००८ मध्ये गौतमी एक्सप्रेसच्या एका डब्यात दुपारी अचानक शॉर्ट सर्किट होउन आग लागली. जागे झालेल्या प्रवाशांनी आपात्कालीन साखळी ओढता गाडीची गती मंदावली. त्यावेळी प्रवाशांनी गाडीतून बाहेर उड्या टाकल्या. आगीमुळे आणि उड्या मारताना ४० प्रवासी या दुर्घटनेत दगावले. ही घटना वरंगळ जिल्ह्यातील केशमुद्रा स्टेशन ओलांडत असताना दुपारी १:०७ वाजता घडली.    

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:भारतातील नामांकित रेल्वेगाड्या
वर्ग:आंध्र प्रदेशमधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:तेलंगणामधील रेल्वे वाहतूक
सुरेश चिखले

**सुरेश चिखले** (इ.स. १९४९ - १२ सप्टेंबर, इ.स. २०१५:मुंबई, महाराष्ट्र) हे एक नामवंत मराठी अभिनेते व नाटककार होते.

चिखले यांनी इंडियन नॅशनल थिएटर अर्थात *आयएनटी*मधून लेखनाची तालीम घेतली होती. त्यांनी विविध आंतरमहाविद्यालयीन एकांकिका स्पर्धांमधून लेखन आणि अभिनय केला होता. कॉ. कृष्णा देसाई खून खटल्यावर आधारित त्यांनी लिहिलेल्या एकांकिकेला आयएनटीच्या स्पर्धेत लेखन आणि दिग्दर्शनाचे पारितोषिक मिळाले होते तर *गुरू* नावाच्या एकांकिकेसाठी त्यांना अभिनयाचेही पारितोषिक मिळाले होते. आएनटीच्या *ती फुलराणी*, *कोंडी* या नाटकात चिखले यांनी अभिनय केला होता. आयएनटीच्या लोककला संशोधन केंद्रासाठीही त्यांनी काही काळ काम केले होते.

## नाटके 
* अकस्मात
* कोंडी (अभिनय)
* खंडोबाचं लगीन (लेखन)
* गच्च भरलेलं आभाळ
* गुरू (अभिनय)
* गोलपिठा (लेखन) - वेश्यांच्या जीवनावर चिखले यांनी लिहिलेल्या गोलपिठा नाटकाला मुंबईत काही नाटय़गृहात प्रयोग करण्यास बंदी होती. ही बंदी उठविली जावी, त्यासाठी काही मान्यवर साहित्यिकांसाठी या नाटकाचा खास प्रयोग त्यावेळी सादर करण्यात आला. त्यांच्या सहमतीने ही बंदी उठवली गेली. पुढे राज्य नाटय़ व्यावसायिक स्पर्धेत या नाटकाला सवरेत्कृष्ट नाटकाचा पहिला पुरस्कारही मिळाला.
* (लोकमहाभारत अर्थात्‌) जांभूळ आख्यान (लेखन)
* ती फुलराणी (अभिनय)
* प्रपोजल (लेखन)
* शंभूराजे (लेखन).  या नतकाचे साडेतीनशेच्या आसपास प्रयोग झाले.

वर्ग:मराठी नाटककार
वर्ग:इ.स. १९४९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१५ मधील मृत्यू