open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
चित्रा बेडेकर

**चित्रा बेडेकर** (७ आॅगस्ट, १९४६ - १९ डिसेंबर, २०१८) या एक मराठी लेखिका होत्या. वैज्ञानिक, सामाजिक, राजकीय विषयांवर त्यांनी लिखाण केले.

बेडेकर यांनी भौतिकशास्त्रात एम.एस्‌सी. केल्यानंतर त्यांनी काही काळ मुंबईत अध्यापन व नंतर पुणे येथील केंद्रीय संरक्षण खात्याच्या संशोधन संस्थेत वैज्ञानिक अधिकारी म्हणून काम केले. सुमारे ४० वर्षे त्या लोकविज्ञान चळवळ, ऑल इंडिया पीस अँड सॉलिडॅरिटी ऑर्गनायझेशन यांसाख्या सामाजिक-वैज्ञानिक संस्थांशी जोडल्या गेल्या होत्या. ह्याच काळात त्यांचे नियतकालिके आणि दैनिकांमधून बरेच लेखन प्रकाशित झाले.

## मराठी पुस्तके
* अण्वस्त्रे, शस्त्रस्पर्धा आणि शांतता आंदोलन
* अलेक्झांडर ग्रॅहम बेल (चरित्र, बालवाङ्मय)
* अलेक्झांडर फ्लेमिंग (चरित्र, बालवाङ्मय)
* आम्ही कशासाठी लढत आहोत? (अनुवादित; मूळ इंग्रजी लेखक - भगतसिंग) 
* एड्स
* माणुसकीच्या अल्याड-पल्याड (रोमॉं गारी यांच्या फ्रेंच पुस्तकावर आधरित)
* मी नास्तिक का आहे? (अनुवादित; मूळ इंग्रजी लेखक - भगतसिंग)
* मेंदूच्या अंतरंगात (अनुवादित, डॉ. जिल टेलर या न्यूरोसायण्टिस्टला ब्रेनस्ट्रोकमुळे आलेल्या साक्षात्कारी अनुभवाची कथा; मूळ इंग्रजी - माय स्ट्रोक ऑफ इनसाइट)
* विवेकानंदांचे सामाजिक-राजकीय विचार (अनुवादित पुस्तिका; मूळ लेखक -विनयकुमार रॉय)
* विश्व वैज्ञानिक, अब्राहम लिंकन, डॉ राधाकृष्णन (३ पुस्तके एकत्रित)
* शोधातल्या गमतीजमती
* समाजवादाचे तत्त्वज्ञान (अनुवादित; मूळ इंग्रजी लेखक - मॉरिस कॉर्नफोर्ड)
* स्फोटकांचे अंतरंग
* स्मरणचित्रे क्रांतिकारी शहीदांची (अनुवादित; मूळ इंग्रजी लेखक - शिव वर्मा)

## चित्रा बेडेकर यांचे विविध नियतकालिकांमधून आलेले व गाजलेले लेख
* अये बाले लीलावती (नियतकालिक - मिळून साऱ्याजणी, आॅगस्ट २००९)

वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:इ.स. १९४६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१८ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
पुलगाव रेल्वे स्थानक

**पुलगाव** हे भारत देशाच्या वर्धा जिल्ह्यामधील मुख्य रेल्वे स्थानक आहे. भारतीय रेल्वेचा पूर्व-पश्चिम धावणारा हावडा−नागपूर−मुंबई रेल्वेमार्ग पुलगावमधून जातो.येथे ४२ गाड्या थांबतात.येथून कोणत्याही गाड्या सुटत नाहीत अथवा समाप्त होत नाहीत.येथुन मुंबईकडचे प्रथम मोठे रेल्वे स्थानक हे धामणगाव आहे व ते सुमारे २० किमी आहे.येथून पुलगावच्या आयुध निर्माणीला एक रेल्वेचा फाटा जातो.

## पुलगाववरून जाणाऱ्या महत्त्वाच्या गाड्या
*पुणे नागपूर गरीब रथ एक्सप्रेस
*गोंदिया-कोल्हापूर महाराष्ट्र एक्सप्रेस
*मुंबई-नागपूर सेवाग्राम एक्सप्रेस
*गोंदिया-छत्रपती शिवाजी टर्मिनस विदर्भ एक्सप्रेस
*पुणे-हावडा आझाद हिंद एक्सप्रेस
*मुंबई-हावडा गीतांजली एक्सप्रेस
*लोकमान्य टिळक टर्मिनस-हावडा समरसता एक्सप्रेस
*अहमदाबाद-चेन्नई नवजीवन एक्सप्रेस
## संदर्भ
## बाह्य दुवे
*पुलगाव वरून जाणाऱ्या सर्व गाड्यांचे वेळापत्रक

रे
वर्ग:वर्धा जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
सत्तारी साहित्य संमेलन

* सत्तारी (गोवा) येथे ९ डिसेंबर २०१८ रोजी ६वे सत्तारी मराठी साहित्य संमेलन झाले.
* ५वे सत्तारी मराठी साहित्य संमेलन वळपई (गोवा) येथे ५ डिसेंबर २०१७ रोजी झाले. 

पहा : साहित्य संमेलने

वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
इंदोरा चौक मेट्रो स्थानक

'''''' हे नागपूर मेट्रोच्या  तिसरे स्थानक आहे. हा मार्ग नागपूरातून उत्तर-दक्षिण असा आहे. हे स्थानक उन्नत (एलिव्हेटेड) आहे. या मार्गिकेहून निळ्या मार्गिकेत असणाऱ्या स्थानकावर जाण्यासाठी अदला-बदली (इंटरचेंज) स्थानक हे सिताबर्डी येथे आहे.

## संदर्भ
## हेही बघा
* नागपूर मेट्रो

वर्ग:केशरी मार्गिका (नागपूर मेट्रो) स्थानके
अजनी रेल्वे स्थानक

**अजनी** हे भारत देशाच्या नागपूर जवळील एक मुख्य रेल्वे स्थानक आहे.तसेच हे नागपूर रेल्वे स्थानकाचे एक उप-स्थानकही आहे. भारतीय रेल्वेचा पूर्व-पश्चिम धावणारा हावडा−नागपूर−मुंबई रेल्वेमार्ग या स्थानकावरून जातो. हे स्थानक नागपूर स्थानकापासून फक्त ३ किमी अंतरावर आहे. अजनी रेल्वे स्थानक हे दिल्ली-चेन्नई रेल्वेमार्गावरही आहे. येथे २१ गाड्या थांबतात. येथून ५ गाड्या सुरू होतात व ५ गाड्या येथे समाप्त होतात.

## अजनीवरून जाणाऱ्या महत्त्वाच्या गाड्या 
### मुंबईकडे 
* पुणे नागपूर गरीब रथ एक्सप्रेस
* गोंदिया-कोल्हापूर महाराष्ट्र एक्सप्रेस
* मुंबई-नागपूर सेवाग्राम एक्सप्रेस
* गोंदिया-छत्रपती शिवाजी टर्मिनस विदर्भ एक्सप्रेस
* पुणे-हावडा आझाद हिंद एक्सप्रेस
* मुंबई-हावडा गीतांजली एक्सप्रेस
* लोकमान्य टिळक टर्मिनस-हावडा समरसता एक्सप्रेस
* अहमदाबाद-चेन्नई नवजीवन एक्सप्रेस
### चेन्नईकडे 
* अंदमान एक्सप्रेस
* चेन्नई सेंट्रल एक्सप्रेस
* नवयुग एक्सप्रेस एक्सप्रेस
* गोरखपूर यशवंतपूर एक्सप्रेस
* केरळ एक्सप्रेस
* नंदीग्राम एक्सप्रेस
* दक्षिण एक्सप्रेस
### अजनीवरून सुटणाऱ्या गाड्या 
* अजनी मुंबई एलटीटी एक्सप्रेस
* अजनी अमरावती एक्सप्रेस
* अजनी पुणे एक्सप्रेस
* अजनी थिवीम साप्ताहिक एक्सप्रेस
* अजनी काझीपेट पॅसेंजर
## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* अजनीवरून जाणाऱ्या थांबणाऱ्या व सुटणाऱ्या सर्व गाड्यांचे वेळापत्रक

रे
वर्ग:नागपूर जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
साहेबराव ठाणगे

साहेबराव ठाणगे हे एक मराठी कवी, वात्रटिकाकार आणि लेखक आहेत. 

## साहेबराव ठाणगे यांची पुस्तके
* उजेडाच्या वाटा (व्यक्तिचित्रणे)
* खेळखंडोबा (कादंबरी)
* पाऊस पाणी (कवितासंग्रह). 'पाऊसपाणी' याच नावाचे वृंदा दिवाण यांचॆ एक निसर्गविषयक पुस्तक आहे. 
* सैरभैर (कवितासंग्रह)

## परीक्षण
* जनार्दन केशव म्हात्रे यांनी फेसबुकवरील १ या लेखात साहेबराव ठाणगे यांच्या 'पाऊस पाणी' या पुस्तकाचे परीक्षण लिहिले आहे.

वर्ग:मराठी कवी
वर्ग:मराठी कवी
वृंदा दिवाण

वृंदा दिवाण या एक मराठी लेखिका आहेत. 

## वृंदा दिवाण यांची पुस्तके
* अखेर पिंकी सापडली (बालसाहित्य)
* अंतराय (कथासंग्रह)
* अनुभवाचे वर्तुळ (कथासंग्रह)
* अर्धविराम (कादंबरी)
* उःशाप (कादंबरी)
* किनारे किनारे (कथासंग्रह)
* जन्म मरणाचा फेरा (कथासंग्रह)
* डायरीतील पानं (कादंबरी)
* तळ्यात मळ्यात - भाग १, २ (कथासंग्रह)
* पाऊसपाणी (निसर्गविषयक).  'पाऊस पाणी' याच नावाचा साहेबराव ठाणगॆ यांचा कवितासंग्रह आहे.
* मनाची साक्ष (कथासंग्रह)
* मनाचे खेळ(कथासंगर्ह)
* ले ऑफ (कथासंग्रह)
* संदर्भ (कथासंग्रह)
* स्थलांतर (कादंबरी)
* हृदयाची हाक (कथासंग्रह)

वर्ग:मराठी लेखक
राग मेघ

मेघ हा भारतीय शास्त्रीय संगीतातील एक राग आहे. 

## मेघ रागातील गीते
* घनन घनन घन.. (चित्रपठ बैजू बावरा; संगीतकार नौशाद)

वर्ग:अत्यंत छोटी पाने

मेघ
नामदेवराव जाधव

**नामदेवराव जाधव** हे एक मराठी वक्ते आणि लेखक आहेत.  ते महाराष्ट्रातील  तरुणांना व्यवसाय करण्यासाठी प्रोत्साहित करतात. त्यांनी कित्येक पुस्तके लिहिली असून त्यातील काही पुस्तके बेस्ट सेलर  आहेत.  

## जाधव यांनी लिहिलेली पुस्तके 
* आर्ट ऑफ लीडरशीप (माहितीपर)
* उद्योजक शिवाजी महाराज (व्यवस्थापनशास्त्र)
* करोडपती (व्यवस्थापनशास्त्र)
* खरा संभाजी (ऐतिहासिक)
* गनिमी कावा (युद्धतंत्र)
* गाॅड ऑफ द ग्रेट थिंग्स (माहितीपर, मराठी)
* Chhatrapati Shivaji Maharaj (ऐतिहासिक, इंग्रजी)
* Jijau (इंग्रजी))
* नेता (राजकीय)
* पानिपतचा विजय
* प्राईम टाईम मॅनेजमेंट (व्यवस्थापनशास्त्र, मराठी)
* मराठा क्रांती मोर्चा भविष्य आणि वाटचाल (वैचारिक)
* रिच मदर रिच सन (मराठी, मार्गदर्शनपर)
* वाचनाचे फायदे (माहितीपर)
* शिवजयंती (शिवाजी महाराजांच्या जयंतीचा खरा इतिहास)
* शिवराय (ऐतिहासिक, भाग १ ते ३)
* शिवाजीचे अर्थशास्त्र (व्यवस्थापनशास्त्र)
* शिवाजी द ग्रेट इंजिनिअर (व्यवस्थापनशास्त्र, मराठी)
* शिवाजी द मॅनेजमेंट गुरू (व्यवस्थापनशास्त्र; मराठी, हिंदी आणि इंग्रजी)
* Shivaji Maharaj (ऐतिहासिक, इंग्रजी)
* शिवाजी महाराज & एम.बी.ए. (व्यवस्थापनशास्त्र)
* शिवाजी महाराजांची डायरी (माहितीपर)
* श्रीकृष्ण द मॅनेजमेंट गुरू (व्यवस्थापनशास्त्र)
* सत्ता... (राजकीय)

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सॉनिक ॲडव्हेंचर

सॉनिक ॲडव्हेंचर हा सेगा कंपनीचा ड्रीमकास्टसाठीचा एक प्लॅटफॉर्म खेळ होता. तो १९९८ मध्ये वितरीत झाला होता. हा सॉनिक द हेजहॉग या मालिकेतील ३D गेमप्ले असलेला प्रथम गेम होता. या खेळात सॉनिक हेज हॉग, माइल्स , एकिडना, एमी रॉज, बिग (मांजर) आणि ई-१०२ गॅमा हे सात कॅओस इमरेल्डस गोळा करून डॉक्टर रोबोटनिकला जगाला त्रास देण्यापासून रोखतात.
राग मांड

मांड हा भारतीय शास्त्रीय संगीतातील एक राग आहे. हिंदी चित्रपट संगीत दिग्दर्शक गुलाम मोहम्मद यांचा हा आवडता राग होता. 

या रागाला सर्व स्वर 'शुद्ध' लागतात. हा राग दिवसाच्या कोणत्याही वेळी गाता येतो. 'सा' हा मांड रागाचा वादी व 'म' हा संवादी स्वर आहे. पण काही गायक 'पंचम'ला संवादी स्वर मानतात. तसेच काही गायक कधीकधी कोमल ‘नी’ लावतात.  याच कारणाने, मांड रागाचे दोनदोन आरोह-अवरोह प्रचलित आहेत.  ते आरोह-अवरोह असे :- (सां=वरचा सा)

१. आरोह- **सा, ग, रे, म, ग, प, म, ध, प, नी, ध, सां**

अवरोह- **सां, ध, नी, प, ध, म, प, ग, रे, ग, सा.**

२. आरोह- **सा रे म प ध सां**

अवरोह- **सांनी ध प, प ग रे, सा रे गा, सा**

मांड रागाचे मुख्य स्वर- **धनी प, ध म, प ग रे, सा रे ग सा.**

## मांड रागातील गीते
* अब तो है तुमसे हर खुशी अपनी (गीतकार - : संगीतकार - सचिनदेव बर्मन: गायिका - लता मंगेशकर; हिंदी चित्रपट - अभिमान)
* आई तुझी आठवण येते (कवी - बाळ कोल्हटकर, गायक/संगीत - भालचंद्र पेंढारकर; नाटक - दुरितांचे तिमिर जावो)
* आओ गोरी आओ श्याम (चित्र
* केसरिया बलमा (हिंदी चित्रपट : लेकिन; संगीत - हृदयनाथ मंगेशकर; गायिका - लता मंगेशकर)
* चाँदनी रात बड़ी देर के बाद आई है, यह मुलाकात बड़ी देर के बाद आई है...... ठाडे रहियो, ओ बाँके यार, रे ठाडे रहियो (हिंदी चित्रपट - पाकी़ज़ा, गीतकार - मजरूह सुलतानपुरी; संगीतकार - गुलाम मोहम्मद, गायिका - लता मंगेशकर; राग - मांड+खमाज)
* जो मैं जानती , बिसरत हैं सैंया (हिंदी चित्रपट - शवाब (Shabab); गीतकार - शकील बदायुनी; संगीत - नौशाद; गायिका - लता मंगेशकर)
* तू चंदा मैं चाँदनी (हिंदी चित्रपट - रेशमा और शेरा; गीतकार - बालकवी बैरागी; संगीत - जयदेव; गायिका - लता मंगेशकर) 
* देख लिया मैंने किस्मत का तमाशा (हिंदी चित्रपट - दीदार (१९५१); गीतकार - शकील बदायुनी; संगीतकार नौशाद; गायिका - लता मंगेशकर, मोहम्मद रफी)
* पधारो म्हारे देस (राजस्थानी लोकगीत)
* बचपन की मुहब्बत को..(हिंदी चित्रपट - बैजू बावरा; संगीतकार नौशाद; गायिका - लता मंगेशकर)
* मैं ये सोच कर उसके दर से उठा था (हिंदी चित्रपट - हक़ीक़त; गीतकार - कैफ़ी आज़मी; संगीतकार - मदन मोहन; गायक - मोहम्मद रफी)

वर्ग:अत्यंत छोटी पानेमांड
मराठी एकीकरण समिती

**मराठी एकीकरण समिती - महाराष्ट्र राज्य** ही महाराष्ट्र राज्यातील एक बिगराजकीय संघटना आहे. ही लोकचळवळ मराठी अस्मितेसाठी, मराठी भाषा, मराठी माध्यमातील शिक्षण, स्थानिक मराठी माणसांचा रोजगार यासाठी महाराष्ट्रभर कार्यरत आहे. या समितीचे ब्रीद वाक्य - 'एकच ध्येय, एकच ध्यास, मराठी भाषा, मराठी शाळा, राज्य संस्कृतीचे संवर्धन व विकास' असे आहे.

## ध्येय आणि धोरण 
संघटनेचे मूळ ध्येय मराठी माणसांना एकत्र आणून उद्योग क्षेत्रात मराठी माणसाची मोठी फळी उभारावी हे आहे. राज्यात होणाऱ्या मराठी भाषेच्या गळचेपी विरोधात आवाज उचलण्यासाठी कायदेशीर लढा देणे, आंदोलने करणे, मराठी हा विषय राजकारणापुरता नसून राजकारणाचा वापर मराठी संवर्धनसाठी केला पाहिजे हे संघटनेचे धोरण आहे. ही संघटना सर्व राजकीय पक्षांना, राज्यातील जनतेला मराठी भाषेविषयी, मराठी शाळांविषयी जागरूक करण्याचे काम करत आहे. या महाराष्ट्रात धर्म, जात, राजकीय पक्ष बाजूला ठेवून मराठीसाठी कार्य करणारी ही बिगराजकीय संघटना आहे.  

## पदाधिकारी 
रविंद्र राजाराम भोसले हे मराठी एकीकरण समितीचे अध्यक्ष आहेत. संघटनेचे कार्यक्षेत्र हे संपूर्ण भारत देश आहॆ 

## कार्य आणि आंदोलने 
महाराष्ट्रात मराठी भाषा भवन व्हावे ही मराठी एकीकरण समितीची आधीपासूनची मागणी असून यासाठी संघटनेने वेळोवेळी मागण्या तसेच आंदोलने केली आहेत. मराठी माणसाला मुंबई आणि उपनगरांत घर नाकारल्याच्या मुद्द्यावर संघटनेने कायम आवाज उठवला आहे. सक्तवसुली संचालनालय (ईडी) या केंद्रीय तपास यंत्रणेच्या दक्षिण मुंबईतील बेलार्ड ईस्टेट कार्यालयाच्या दर्शनी भागातील फलकावर कार्यालयाचे नाव केवळ इंग्रजी आणि हिंदी भाषेत लिहीलेले होते. मराठी एकीकरण समितीने याबाबत जिल्हाधिकाऱ्यांकडे तक्रार करून हा फलक मराठीत करून घेतला.

मीरा भाईंदरमध्ये होणाऱ्या हिंदी भाषा भवनाला समितीने प्रखर विरोध केला आहे. मराठीत वाहन क्रमांक असणाऱ्या वाहनांवर वाहतूक पोलीस कारवाई करतात याबाबत समितीने अनेक वेळा पाठपुरावा केला आहे. मराठी माध्यमातून प्राथमिक शिक्षण असल्याने शिक्षक भरतीमधून काढलेल्या २५० शिक्षकांना मराठी एकीकरण समितीने मिळवून दिला आहे. यासाठी समितीने तत्कालीन शिक्षण मंत्री वर्षा गायकवाड तसेच मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे आणि उपमुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्याशी चर्चा करून पालिकेचे आयुक्त इकबाल चहल यांच्याशी पाठपुरावा करून सर्व शिक्षकांना त्यांच्या हककाची नोकरी मिळवून दिली.

## अधिकृत संकेतस्थळ 
https://www.marathiekikaransamiti.org 

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी भाषा
अजनी चौक मेट्रो स्थानक

'''''' हे नागपूर मेट्रोच्या  अकरावे स्थानक आहे. हा मार्ग नागपूरातून उत्तर-दक्षिण असा  आहे. हे स्थानक उन्नत (एलिव्हेटेड) आहे. या मार्गिकेहून निळ्या मार्गिकेत असणाऱ्या स्थानकावर जाण्यासाठी अदला-बदली (इंटरचेंज) स्थानक हे सिताबर्डी येथे आहे.

## संदर्भ
## हेही बघा
* नागपूर मेट्रो

वर्ग:केशरी मार्गिका (नागपूर मेट्रो) स्थानके
गोवर्धन मठ

**गोवर्धन मठ** हा आद्य शंकराचार्य यांनी श्री जगन्नाथपुरी येथे स्थापलेला एक मठ आहे. या मठामध्ये प्रमुख वेद हा ऋग्वेद आहे. या मठाचे महावाक्य 'प्रज्ञानं ब्रम्ह'असे आहे.येथे दिक्षा प्राप्त करणाऱ्या संन्याश्याच्या नावाअखेरीस 'आरण्य'असे लावण्याची पद्धत आहे. या मठाचे प्रथम आचार्य हे शंकराचार्यांचे शिष्य पद्मपादस्वामी हे होते. 
## संदर्भ
## हेही बघा
* संन्याशांचे चार प्रकार
ग.ना. जोशी

**डाॅ. गजानन नारायण जोशी** हे फर्ग्युसन महाविद्यालयातील तत्त्वज्ञानाचे प्राध्यापक आणि भारतीय तत्त्वज्ञानाचा इतिहास मराठीतून लिहिणारे लेखक आहेत. त्यांनी 'भारतीय तत्त्वज्ञानाचा बृहत इतिहास" हा बारा खंडांचा सुमारे चार हजार चारशे पानांचा इतिहास लिहिला आहे.

## ग.ना. जोशी यांची अन्य पुस्तके
* कालीमातेची मुले (अनुवादित कादंबरी; मूळ इंग्रजी लेखक - के. के. मेनन)  
* गीतेचे समाजशास्त्र 
* पंडित जवाहरलाल नेहरूंचे तत्त्वचिन्तन (सहसंपादक - डाॅ. श्री.र. कावळे)
* महात्मा गांधी विचारविमर्श  
* डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन यांचे तत्त्वचिंतन (संपादित)
* संस्कृती संभ्रम 
* महाकवी श्रीअरविंद यांच्या सावित्री महाकाव्यातील तत्त्वज्ञान
* श्रीअरविंदांचे तत्त्वचिंतन, पुणे विद्यापीठ प्रकाशन, १९८२ (श्रीअरविंद स्मारक व्याख्यानमाला, माला चौथी यामध्ये दिलेल्या व्याखानांवर आधारित पुस्तक), पृष्ठसंख्या २००

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:अरविंद घोष यांचे साहित्य
वर्ग:तत्त्वज्ञ
वर्ग:इतिहासकार
सुहास भास्कर जोशी

डाॅ. सुहास भास्कर जोशी हे एक मराठी लेखक आहेत. व्यवसायमार्गदर्शन व व्यवस्थापन हा त्यांच्या अनेक पुस्तकांचा विषय असतो. जोशी हे पुण्याच्या गरवारे काॅमर्स काॅलेजात प्राध्यापक आहेत. 

## सुहास भास्कर जोशी याची पुस्तके
* कशासाठी ?... पोटासाठी ! यशस्वी होण्यासाठी ! (सहलेखिका : विद्या सुहास जोशी)
* नोकरी - व्यवसाय : नव्या दिशा नव्या वाटा (सहलेखिका : विद्या सुहास जोशी)
* बिंब-प्रतिबिंब (प्रख्यात चित्रकारांची व्यक्तिचित्रणे आण काही जगप्रसिद्ध साहित्यिकांचा परिचय)
* मनपसंत नोकरी मिळविण्यासाठी (सहलेखिका : विद्या सुहास जोशी)
* व्यवस्थापन घरीदारी 
* सुखी माणसाचा सदरा (मार्गदर्शनपर)

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शारदा साठे

शारदा साठे या सुमारे ४५हून अधिक वर्षे साम्यवादी चळवळीत कार्यरत आहेत. भाऊ फाटक आणि एस.के. लिमये यांच्यामुळे त्या मार्क्स-लेनिनवादी विचारांकडे वळल्या आणि पुढे लाल निशाण पक्षाच्या सदस्या झाल्या. त्या एक उत्तम मराठी लेखिका आहेत.  त्यांनी अनेक समाजवादी-साम्यवादी नेत्यांची चरित्रे लिहिली आहेत. 

'प्रेरक ललकारी' या स्त्री-चळवळीला वाहिलेल्या मासिकाच्या त्या २७हून अधिक वर्षे संपादक आहेत.

## शारदा साठे यांची पुस्तके
* अलिप्त दृष्टिकोनातून (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक - पी. चिदंबरम)
* इतिहासाचा अनभिज्ञ यात्री : एका पुत्राचा इस्लामिक प्रदेशातील प्रवास (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक - आतिश तसीर)
* गांधींनंतरचा भारत (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक - रामचंद्र गुहा)
* तत्त्वनिष्ठेची जपणूक (अनुवादित, मूळ लेखक - सोमनाथ चॅटर्जी)
* पांथस्थ (अनुवादित अात्मचरित्र, मूळ लेखक - मोहित सेन)
* ललकार ('प्रेरक ललकारी' या स्त्री मुक्ति संघटनेचे मुखपत्र असलेल्या मासिकात लिहिलेल्या अग्रलेखांचा संग्रह)
* लोकशाहीचे व्याकरण (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक - न्यायमूर्ती पी.बी. सावंत)
* क्षितिजावरील शलाका (स्रीमुक्तिविषयक) दैनिक 'नवशक्ति'मध्ये 'आत्मभानाचे इतिहासाचे पान' या लेखमालिकेत प्रसिद्ध झालेल्या लेखांचा संग्रह)

वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
सर्दी

सामान्य सर्दी, ज्याला फक्त सर्दी म्हणून ओळखले जाते, तो वरच्या श्वसनमार्गाचा एक विषाणूजन्य संसर्गजन्य रोग आहे. हा प्रामुख्याने नाकांवर परिणाम करतो. हा विषाणू संक्रमित लोकांच्या जवळ गेल्यास हवेतून पसरतो किंवा अप्रत्यक्षपणे वातावरणातील वस्तूंशी संपर्क साधून, त्यानंतर तोंड किंवा नाकावाटे पसरतो.  याउलट, इन्फ्लूएन्झामुळे झालेली सर्दी साध्या सर्दी सारखेच लक्षण दर्शविते, परंतु ती लक्षणे बहुधा जास्त तीव्र असतात. याव्यतिरिक्त, वाहत्या नाकामुळे इन्फ्लुएन्झा असण्याची शक्यता कमी होते.

सामान्य सर्दीसाठी कोणतीही लस उपलब्ध नाही. सर्दी न होऊ देण्यासाठीचे उपाय म्हणजे हात धुणे, हात न धुता डोळे, नाक किंवा तोंड स्पर्श न करणे आणि आजारी लोकांपासून दूर रहाणे हे आहेत. काही पुराव्यांनुसार फेस मास्क वापरून सर्दीपासून दूर रहाता येते. सर्दीच्या झाल्यावर उपचार नाही, परंतु लक्षणांवर उपचार केले जाऊ शकतात. लक्षणांची सुरुवात झाल्यानंतर लगेचच जस्त (झिंक)चा वापर केल्यास लक्षणांचा कालावधी आणि तीव्रता कमी करू शकतो. आणि खोकल्याच्या औषधांचा फायदा झाल्याचा पुरावा उपल्ब्ध नाही.

सामान्य सर्दी हा मानवांमध्ये सर्वात वारंवार होणारा संसर्गजन्य रोग आहे. सरासरी प्रौढ व्यक्तीला वर्षाला दोन ते तीन वेळेस सर्दी होते, तर लहान मुलांस सहा ते आठ वेळ होण्याची शक्यता असते. हिवाळ्यामध्ये या रोगाचे लागण अधिक प्रमाणात होते.

## संदर्भ
वर्ग:रोग
वर्ग:संसर्गजन्य रोग
ओली स्टोन

**ओली स्टोन** (९ ऑक्टोबर, १९९३:इंग्लंड - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

त्याने श्रीलंकेविरुद्ध १० ऑक्टोबर २०१८ रोजी आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने पदार्पण केले.

वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
प्रजापती नगर मेट्रो स्थानक

'''''' हे नागपूर मेट्रोच्या  पहिले स्थानक आहे. हा मार्ग नागपुरातून पूर्व-पश्चिम असा गेला आहे.  हे स्थानक उन्नत (एलिव्हेटेड) आहे. या मार्गिकेहून केशरी मार्गिकेवर असणाऱ्या स्थानकावर जाण्यासाठी अदला-बदली (इंटरचेंज) स्थानक हे सिताबर्डी येथे आहे.)

## संदर्भ
## हेही बघा
* नागपूर मेट्रो

वर्ग:ॲक्वा मार्गिका (नागपूर मेट्रो) स्थानके
नरेंद्र बुधकर

डाॅ. नरेंद्र बुधकर हे एक वैद्यकीय व्यावसायिक असून उत्तम तबलावादक आहेत. 

पुण्यात एका मध्यमवर्गीय कलाप्रेमी, रसिक कुटुंबात वाढलेले नरेंद्र बुधकर वैद्यकीय शिक्षण घेऊन मित्रांच्या आग्रहास्तव अमेरिकेला गेले. एक तबलावादक म्हणून त्यांनी अमेरिकेतील आणि युरोपातील अनेक मैफलींना साथ संगत केली. असे करताना त्यांना अमेरिकेत आलेले अनुभव त्यांनी त्यांच्या 'जाता पश्चिमेच्या घरा' या पुस्तकात अत्यंत संवेदनशीलपणे नोंदले आहेत. या पुस्तकाचे प्रकाशन ४ मार्च २०१८ रोजी उल्हास पवार यांच्या हस्ते झाले. 

वर्ग:तबलावादक
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कुद्रेमनी साहित्य संमेलन

* श्री बलभीम साहित्य संघ आणि कुद्रेमनी ग्रामस्थ यांच्यातर्फे १२वे कुद्रेमनी मराठी साहित्य संमेलन कुद्रेमनी येथे ७ जानेवारी २०१७ रोजी झाले. 
* श्री बलभीम साहित्य संघ आणि कोल्हापूर दक्षिण महाराष्ट्र साहित्य सभा या संस्थांतर्फे कुद्रेमनी येथे १३वे कुद्रेमनी मराठी साहित्य संमेलन २३ डिसेंबर २०१८ रोजी झाले. संमेलनाध्यक्ष जयसिंगपूरचे निवृत्त प्राध्यापक मोहन पाटील होते. हे  दक्षिण महाराष्ट्र साहित्य सभेचे ३०वे संमेलन होते. 

## बातमी
दक्षिण महाराष्ट्र आणि कर्नाटकातील बेळगाव जिल्ह्यात कार्यरत असणाऱ्या दक्षिण महाराष्ट्र साहित्य सभा यांचे ३०वे संमेलन २३ डिसेंबर २०१८ रोजी कुद्रेमानीत झाले. यापूर्वी तेथे दमसाचे सन २०१०मध्ये २०वे संमेलन झाले होते. बलभीम साहित्य संघाच्यावतीने हा साहित्याचा जागर झाला.

संमेलनाध्यक्ष डॉ. मोहन पाटील होते. त्यांनी भाषा आणि अनुवाद याविषयी मांडलेले विचार साहित्य अभ्यासकांना विचार करणारे ठरले. सीमाप्रश्‍न हा माणसांचा विषय आहे. तो भाषेचा विषय होण्याची गरज असल्याचे प्रतिपादन केले. सीमाप्रश्‍नाविषयी साहित्य निर्मितीची अपेक्षा व्यक्त केली.

जातीच्या परिघाभोवती फिरणारे मराठी साहित्य आणि वास्तवता राजन खान यांनी अधोरेखीत केले. जाती-धर्माच्या वर्तुळाने साहित्याचे नुकसान झाले. खुजे झाल्याची जळजळीत टीका केली. सीमाभागात खरी मराठी पहावयास मिळते. बेळगावच्या बोलीभाषेत साहित्यनिर्मितीची आवश्यकता असल्याचे सांगितले.

संमेलनात साहित्य अकादमी पुरस्कारप्राप्त लेखक आसाराम लोमटे आणि नवनाथ गोरे यांची मुलाखत महत्त्वाची ठरली. सीमाभागात होणाऱ्या संमेलनामध्ये करमणुकीच्या कार्यक्रमांना प्राधान्य देण्यात येते. याचा लाभ होतकरू लेखक, युवकांना होत नाही. यादृष्टीने दोन मुलाखतींची मेजवानी रसिकांना मिळाली.

मराठी साहित्यात गंभीरपणे लिहिणाऱ्यांमध्ये आसाराम लोमटे यांचा समावेश केला जातो. त्यांनी मुलाखतीतून मांडलेले विचार साहित्याकडे गंभीरपणे पाहणाऱ्यांना मार्गदर्शन ठरले. नवनाथ गोरे यांनी आयुष्याचे ‘फेसाटी’चे ‘सुंबरान’ मुलाखतीतून मांडले. शेवटच्या सत्रातून वारकरी संप्रदायाबाबत मूलभूत विचार मांडत मराठीला मरण नसल्याचे प्रतिपादन शामसुंदर सोन्नर यांनी केले. सीमावासीयांची परिस्थिती मायलेकरांची ताटातूट झाल्यासारखी असल्याचे सांगितले. कवि संमेलनात दर्जेदार कविता सादर झाल्या. मधूसुदन नानिवडेकर, सुनंदा शेळके, नारायण पुरी, रमजान मुल्ला व डॉ. चंद्रकांत पोतदार यांनी काव्यरसिकांना खिळवून ठेवले. कथाकथनातून रसिकांचे मनोरंजन झाले. अस्सल साहित्याची मेजवानी रसिकांना मिळाली.

पहा : साहित्य संमेलने

वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
सुंदा सामुद्रधुनी

इवलेसे|१७९२ मध्ये सुंदा सामुद्रधुनीचा नकाशा - पियरे व्हान डर आ
इवलेसे|सुंदा सामुद्रधुनीचा नकाशा - १७०२-१७०७

सुंदा सामुद्रधुनी (इंडोनेशियन: सेलाट सुन्दा) ही जावा आणि सुमात्रा या इंडोनेशियन बेटांमध्ये आहे. ही सामुद्रधुनी जावा सागराला हिंद महासागरशी जोडते. इंडोनेशियाच्या प्सुंदन शब्दापासून हा शब्द आला आहे.  या शब्दाचा अर्थ "पश्चिम जावा" असा आहे. हा शब्द सुंदानी लोकांच्या नावावरूनही घेतला आहे. सुंदानी हे जावाच्या पश्चिम भागातील मूळ लोक आहेत. 

## भौगोलिक स्थिती
ही सामुद्रधुनी उत्तर-पूर्व ते दक्षिण-पश्चिम अशी पसरलेली आहे. सुमात्रावरील केप तुआ आणि जावावरील केप पुजात दरम्यान उत्तर-पूर्वेकडे ही किमान २४ किमी (१५ मैल) रुंद आहे. पश्चिमेकडील भागात ती खूप खोल आहे. पूर्वेकडे ती अरुंद आणि उथळ होत जाते, पूर्वेकडील काही भागांमध्ये ती फक्त २० मीटर (६५ फूट) खोल आहे. यामुळे समुद्रकिनाऱ्यावरील वाहतूक फार् जोखमीची होते. या ठीकाणी जबरदस्त प्रवाह आहे आणि जावा किनाऱ्यावरील तेल प्लॅटफॉर्म सारख्या मानव-निर्मित अडथळ्यांमुळे येथे संचार करणे अवघड आहे. शतकानुशतके ही सामुद्रधुनी एक महत्त्वाचा जलमार्ग होता, खासकरून डच ईस्ट इंडिया कंपनीच्या काळात हा मार्ग इंडोनेशियाच्या स्पाइस बेटांकडे (१६०२ - १७९९) जाण्यासाठीचा गेटवे म्हणून वापरला जात असे. परंतु सामुद्रधुनीची अरुंदता, उथळपणा आणि अचूक चार्टिंगची कमतरता यामुळे बऱ्याच आधुनिक मोठ्या जहाजांसाठी ही उपयुक्त नाही, यांमुळे बहुतेक जहाजे मलाकाची सामुद्रधुनी वापरतात. 

## संदर्भ
वर्ग:सामुद्रधुन्या
जलसाहित्य संमेलन

अखिल भारतीय जलसाहित्य संमेलन ही भारतीय जल संस्कृती मंडळाने रूढ केलेली एक महत्त्वाची संकल्पना आहे. 

## आजवरची जलसाहित्य संमेलने
* १ले संमेलन नागपूरमध्ये २००३मध्ये. संमेलनाध्यक्ष - श्री. ना.धों. महानोर. हे संमेलन नागपूरच्या महिला पाणी मंचाच्या सहकार्याने पार पडले. 
* २रे पुणे येथे २००५मध्ये इन्स्टिट्यूट ऑफ इंजिनिअर्स व अभियंता मित्र मासिक यांच्या सहकार्याने पार पडले. श्री. मधु मंगेश कर्णिक या संमेलनाचे अध्यक्ष होते.
* ३रे रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील मालगुंड येथे. संमेलनाध्यक्ष - मंगेश पाडगावकर.
* ४थे जलसाहित्य संमेलन नाशिक येथे १६ व १७ फेब्रुवारी २००८ दरम्यान झाले. हे संमेलन भारतीय जलसंस्कृती मंडळाच्या नाशिक शाखेने नाशिक एज्युकेशन सोसायटी व नाशिकचीच गोखले एज्युकेशन सोसायटी या संस्थांच्या सहयोगाने पार पाडले. संमेलनाध्यक्षपदी आंतरराष्ट्रीय कीर्तीचे जलतज्ज्ञ डॉ. माधवराव चितळे होते. 
* ५वे जळगाव येथे दिनांक ७ व ८ ऑगस्ट २००९ दरम्यान भारतीय जलसंस्कृती मंडळ आणि जैन इरिगेशन समूह यांच्या सहयोगाने पार पडले. संमेलनाध्यक्षपदी प्रसिद्ध पर्यावरण तज्ज्ञ डॉ.माधव गाडगीळ होते. 
* ६वे संमेलन चंद्रपूर येथे सन २०१०मध्ये पार पडले. या संमेलनास डॉ. विकास आमटे हे अध्यक्ष म्हणून लाभले होते..
* ७वे सातवे जलसाहित्य संमेलन नांदेड येथे १० आणि ११ डिसेंबर २०११ दरम्यान झाले. हे संमेलन भारतीय जलसंस्कृती मंडळाच्या नांदेड शाखेने, नरहर कुरुंदकर प्रगत अध्ययन आणि संशोधन केंद्र आणि नांदेडच्या गुरू गोविंद सिंघजी अभियांत्रिकी आणि तंत्रज्ञान महाविद्यालय या संस्थांच्या सहयोगाने पार पाडले. संमेलनाध्यक्षपदी प्रसिद्ध कवी प्रवीण दवणे होते.
* ८वे कोल्हापूरला १९ व २० जानेवारी २०१३ या तारखांना झाले. हे संमेलन भारतीय जलसंस्कृती मंडळ, कोल्हापूर शाखेच्यावतीने पार पडले. संमेलनाध्यक्षपद प्रसिद्ध साहित्यिक डॉ. चंद्रकुमार नलगे होते.. 
* ९वे औरंगाबादमध्ये १३-१४ मार्च २०१४ या तारखांना. संमेलनाध्यक्ष - न्यायमूर्ती नरेंद्र चपळगावकर.
* १०वे संमेलन चिपळूण येथे १३, १४ व १५ जानेवारी २०१७ दरम्यान झाले. हे संमेलन भारतीय जलसंस्कृती मंडळाच्या चिपळूण शाखेने तेथीलच लोकमान्य टिळक स्मारक वाचन मंदिराच्या सहयोगाने पार पाडले. संमेलनाध्यक्ष - डॉ. अशोक कुकडे.  
* ११वे धुळे येथे २०-२१ जानेवारी २०१८ या तारखांना. अध्यक्ष - जलसंधारण विभागाचे सचिव श्री. डवले. 

पहा : साहित्य संमेलने

वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
सिताबर्डी मेट्रो स्थानक

'''''' हे नागपूर मेट्रोच्या   दहावे आणि केशरी मार्गिकेवरील आठवे स्थानक आहे. मेट्रो रेल्वेचे पूर्व-पश्चिम मेट्रो मार्ग व उत्तर-दक्षिण मार्ग हे या स्थानकावर छेदतात. हे स्थानक उन्नत (एलिव्हेटेड) आहे. हे एक अदला-बदली (इंटरचेंज) स्थानक आहे. निळ्या मार्गिकेतील स्थानकावर जाण्यासाठी येथून मार्गिका बदलता येते. तसेच, निळ्या मार्गिकेतून प्रवासी हा केशरी मार्गिकेवरील स्थानकावर जाण्यासाठी येथे आपला मार्ग बदलू शकतो. हे नागपूर मेट्रोचे एक महत्त्वाचे स्थानक आहे.) या स्थानकावर या मार्गास छेदणारा उत्तर दक्षिण हा मार्ग या मार्गाच्या उंचीपेक्षा सुमारे ९ मीटर कमी उंचीवर आहे.

## संदर्भ
## हेही बघा
* नागपूर मेट्रो

वर्ग:ॲक्वा मार्गिका (नागपूर मेट्रो) स्थानके
वर्ग:केशरी मार्गिका (नागपूर मेट्रो) स्थानके
शक्तिकांत दास

**शक्तिकांत दास** (२६ फेब्रुवारी, १९५७:भुबनेश्वर, ओडिशा, भारत - ) हे भारतीय रिझर्व बँकेचे गव्हर्नर आहेत. ११ डिसेंबर, २०१८ रोजी त्यांची या पदावर नेमणूक झाली. 

## पूर्वीचे जीवन व शिक्षण
शक्तिकांत दास यांनी यापूर्वी अर्थ सचिवपदी काम केलं आहे. गेल्याच वर्षी ते या पदावरून निवृत्त झाले होते. मोदी सरकारच्या नोटाबंदीच्या निर्णयात त्यांची महत्त्वाची भूमिका होती. अर्थ मंत्रालयात सहसचिव, तामिळनाडू सरकारमध्ये महसूल आयुक्त, उद्योग खात्यात सचिवपदासह अनेक महत्त्वाच्या पदांवर त्यांनी काम केलं आहे.

## हे सुद्धा पहा
## संदर्भ
वर्ग:इ.स. १९५७ मधील जन्म
वर्ग:भारतीय अर्थशास्त्रज्ञ
वर्ग:भारतीय रिझर्व बँकेचे गव्हर्नर
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बेन फोक्स

**बेन फोक्स** (१५ फेब्रुवारी, १९९३:एसेक्स, इंग्लंड - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

त्याने श्रीलंकेविरूद्ध ६ नोव्हेंबर २०१८ रोजी कसोटी पदार्पण केले.

वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जॅक लीच

**जॅक लीच** (२२ जून, १९९१:सॉमरसेट, इंग्लंड - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

त्याने न्यू झीलंडविरूद्ध ३० मार्च २०१८ रोजी कसोटी पदार्पण केले.

वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जो डेनली

**जो डोनली** (१६ मार्च, १९८६:इंग्लंड - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

त्याने आयर्लंडविरूद्ध २७ ऑगस्ट २००९ रोजी आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने पदार्पण केले तर त्याचे ट्वेंटी२० पदार्पण ३० ऑगस्ट २००९ रोजी ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध झाले.

वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कमिंदु मेंडिस

**कमिंदु मेंडिस** (३० सप्टेंबर, १९९८:गाली, श्रीलंका - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

त्याने इंग्लंडविरूद्ध २७ ऑक्टोबर २०१८ रोजी आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० पदार्पण केले.

वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नयीम हसन

**नयीम हसन** (२ डिसेंबर, २०००:चितगांव, बांगलादेश - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

त्याने वेस्ट इंडीज विरुद्ध २२ नोव्हेंबर २०१८ रोजी कसोटी पदार्पण केले.

वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चं.प. भिशीकर

**चंद्रशेखर परमानंद उपाख्य बापुसाहेब भिशीकर** हे तरुण भारत पुणे चे संपादक, विचारवंत, लेखक, पत्रकार आणि संतसाहित्याचे अभ्यासक म्हणून परिचित आहेत. ते प्रामुख्याने राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाच्या नेत्यांची चरित्रे लिहिणारे मराठी लेखक आहेत.

## जीवन 
त्यांच्या कुटुंबात स्वर्णलता भिशीकर, क्रांती आणि देवदत्त भिशीकर हे सदस्य आहेत.   

## चं.प. भिशीकर यांची पुस्तके
* अशी माणसे, असे जीवन (ललित)
* ओळख हिंदू धर्माची आणि तत्त्वज्ञानाची (वैचारिक)
* गोष्टी आपल्या सुखदुःखाच्या 
* श्रीगुरुजी (गोळवलकर गुरुजींचे चरित्र)
* प. पू. श्रीगुरुजी (गोळवलकर गुरुजींचे चरित्र)
* श्रीगुरुजी आणि राजनीती (अनुवादित, मूळ हिंदी लेखक - गौरीनाथ रस्तोगी)
* पं. दीनदयाळ उपाध्याय विचार दर्शन : दोन खंड (सहलेखक - ब.ना. जोग, वि.ना. देवधर)
* द्रष्टा नेता - कुशल संघटक श्री. बाळासाहेब देवरस (बालसाहित्य, चरित्र)
* (राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाची) पहिली अग्निपरीक्षा (अनुवादित, मूळ हिंदी लेखक - ना.गं. वझे, माणिकवंद वाजपेयी)
* भक्तिरंग खंड - १, २. 
* कर्मयोगी भाऊराव देवरस (बालसाहित्य; चरित्र)
* भारतीय परिवार (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक -  डॉ. शकुंतला दवे, श्रीराम साठे, सुशीला अभ्यंकर) 
* राष्ट्रसंकल्पना आणि श्रीगुरुजी (अनुवादित, मूळ हिंदी लेखक - मा.गो. वैद्य)
* सच्चर अहवालाची कुटिलता : भाकरी, उद्योग आणि शासन यांचे सांप्रदायीकरण (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक - राकेश सिन्हा)
* श्री समर्थ रामदासांचे सार्थ व समग्र वाङ्‍‍मय (सहलेखक - इंदू लिमये, चिंतामणराव देशमुख, मेघश्याम सावकार, र.रा. गोसावी) 
* समर्थांची स्फुट श्लोकरचना  (खंड १ ते ४.)
* हाक अयोध्येची

## संदर्भ 
वर्ग: राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ
वर्ग:मराठी लेखक
आयएनएस विजयदुर्ग (के७१)

**आय.एन.एस. विजयदुर्ग** (के७१) ही भारतीय आरमाराची दुर्ग प्रकारची पहिली कॉरव्हेट होती. ही नौका २५ डिसेंबर, १९७६ रोजी आरमारी सेवेत रुजू झाली व ३० सप्टेंबर, २००२ रोजी हिला निवृत्त करण्यात आले.

## हे सुद्धा पहा 
* आयएनएस सिंधुदुर्ग
* आयएनएस प्रहार

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:भारतीय आरमाराच्या कॉरव्हेट
वर्ग:कॉरव्हेट
कीमो पॉल

**किमो पॉल** (२१ फेब्रुवारी, १९९८:गयाना - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

त्याने बांगलादेश विरुद्ध १२ जुलै २०१८ रोजी कसोटी पदार्पण केले तर त्याचे अफगाणिस्तानविरुद्ध १५ मार्च २०१८ रोजी एकदिवसीय पदार्पण झाले व त्याने त्याची पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना १ एप्रिल २०१८ रोजी पाकिस्तानविरुद्ध खेळला.
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शेल्डन कॉट्रेल

**शेल्डन कॉट्रेल** (१९ ऑगस्ट, १९८९:जमैका - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

त्याने भारताविरूद्ध ६ नोव्हेंबर २०१३ रोजी कसोटी पदार्पण केले तर त्याचे दक्षिण आफ्रिकेविरूद्ध २५ जानेवारी २०१५ रोजी एकदिवसीय पदार्पण झाले व त्याने त्याची पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना १३ मार्च २०१४ रोजी इंग्लंडविरूद्ध खेळला.
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आळेफाटा

**आळेफाटा** हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील जुन्नर तालुक्यातील एक गाव आहे.
## भौगोलिक स्थान
**आळेफाटा** हे पुणे जिल्ह्याच्या जुन्नर तालुक्यातील स्थान आहे. पुणे - नाशिक  (राष्ट्रीय महामार्ग ५०) आणि निर्मल - अहमदनगर - कल्याण (राष्ट्रीय महामार्ग २२२) यांच्या चौफुल्यावरील हे स्थान आळे या गावाजवळ आहे.

## हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा  आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ७२० मिमी पर्यंत असते.

## लोकजीवन
## प्रेक्षणीय स्थळे
## नागरी सुविधा
## जवळपासची गावे
बेल्हे
आणे

## संदर्भ
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate 

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:जुन्नर तालुक्यातील गावे
वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
ढेकाळे

**ढेकाळे** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील पालघर तालुक्यातील एक गाव आहे.

## भौगोलिक स्थान
पालघर रेल्वे स्थानकापासून पूर्वेस मनोर मार्गाने गेल्यावर अहमदाबाद मुंबई राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक ४८ ने वरई गावानंतर हे गाव लागते. पालघरपासून हे गाव ३८ किमी अंतरावर आहे.

## हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.

## लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात २७० कुटुंबे राहतात. एकूण १४३० लोकसंख्येपैकी ७२६ पुरुष तर ७०४ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ५९.७४ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ६९.८६ आहे तर स्त्री साक्षरता ४९.२६ आहे. गावातील शून्य ते सहा वर्षे वयाच्या लहान मुलांची संख्या १९८ आहे. ती एकूण लोकसंख्येच्या १३.८५ टक्के आहे. मुख्यतः आदिवासी समाजातील लोक येथे राहतात. छोट्या प्रमाणावर शेती व शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर म्हणून ते काम करतात.अगदी लहान प्रमाणात कुक्कुटपालन, बकरीपालन सुद्धा ते करतात.

## नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत. महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बस पालघर रेल्वे स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. ऑटोरिक्षासुद्धा पालघरवरून दिवसभर उपलब्ध असतात.वरईफाट्यावर पश्चिम रेल्वेच्या सफाळे स्थानकाकडे जाण्यासाठी तसेच ढेकाळे गावासाठी ऑटोरिक्षा उपलब्ध असतात.

## जवळपासची गावे
साळिवळी, वेहलोळी, सावरे, खैरे, जानसई, वरई, नगावे तर्फे मनोर, गिराळे, गांजे, जयशेत, कातकर ही जवळपासची गावे आहेत.

## संदर्भ
https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html

२.
http://tourism.gov.in/india-tourism-development-corporation-itdc

वर्ग:पालघर तालुक्यातील गावे
अनंत सामंत

**अनंत सामंत** हे एक सुप्रसिद्ध मराठी लेखक आहेत. 

अनंत सामंत यांचा जन्म १२ ऑगस्ट १९५२ रोजी मुंबईजवळच्या अर्नाळा इथे झाला. त्यांनी शालेय शिक्षण परळच्या आर.एम.भट्ट हायस्कुल मधून पूर्ण केले. त्यानंतर त्यांनी शिवाजी पार्कच्या इन्स्टिटयूट ऑफ कॅटरिंग टेक्नॉलॉजी अँड अप्लाइड न्यूट्रिशन मध्ये प्रवेश घेतला व डिप्लोमा इन हॉटेल मॅनेजमेंट अँड कॅटरिंग टेक्नॉलॉजी पूर्ण केला. या क्षेत्रात काही वर्षे वेगवेगळ्या हॉटेलमध्ये नोकरी केली. MTDC मध्ये टुर मॅनेजर म्हणून देखील काम केले. त्यानंतर त्यांचा जहाजावरील प्रवास सुरू झाला. हॉटेल मॅनेजमेन्ट च्या जोरावर ते चीफ स्टुवर्ड म्हणून जहाजावर गेले व नंतर क्षेत्र बदलून नेव्हिगेटिंग ऑफिसर झाले. काही वर्षातच नोकरी सोडली आणि इंटेरियर डेकोरेशन, कन्स्ट्रक्शन वगैरे क्षेत्रात मुसाफिरी करत राहिले. लेखक होणं काही ठरवलेलं नव्हतं. परंतु जहाजावरील भ्रमंतीने आलेले अनुभव आणि भेटलेली माणसे यांच्यामुळे लेखनाला सुरुवात झाली. "एम टी आयवा मारू" च लिहून ठेवलेलं बाड बरीच वर्षे तसेच पडून होतं. मित्राच्या आग्रहावरून १९८९ साली ते प्रसिद्ध केलं आणि त्यांच्या लेखनाचा प्रवास सुरूच झाला तो एकदम हिट कलाकृतीने. सागरी जीवनावरील या कादंबरीने तरुणांना वेड लावलं. आज ३० पेक्षा जास्त वर्षे होऊन देखील तिची लोकप्रियता कमी झाली नाही आणि नवीन आवृत्त्या प्रकाशित होत आहेत. इतकेच नाही तर जागतिक स्तरावरील वाचकांसाठी या कादंबरीचा इंग्रजी अनुवाद श्री. प्रशांत पेठे यांनी केला आणि तो २०१५ साली पेंग्विन (UK )नि प्रकाशित केला.  

आतापर्यन्त त्यांची २० च्या आसपास पुस्तके प्रकाशित झाली असून काहींवर आधारित चित्रपट आणि नाटके देखील प्रेक्षकांच्या पसंतीस उतरली आहेत.

## अनंत सामंत यांनी लिहिलेली पुस्तके
* अविरत - १९९३ (आवृत्ती संपली )
*अश्वत्थ (कादंबरी)  (अविरतची सुधारित आवृत्ती )
*एक ड्रीम..., मायला ! (कथासंग्रह)
* एम टी आयवा मारू (कादंबरी) -१९८९ 
* ऑक्टोबर एंड (कादंबरी) - ऑगस्ट १९९९
* Aiwa Maru (मूळ मराठी कादंबरी - एम टी आयवा मारू; इंग्रजी अनुवादक - प्रशांत पेठे) - २०१५
*  ओश्तोरीज (कादंबरी) - ऑगस्ट २०००
* एका शहराचं शूटिंग (कथासंग्रह)
*  किबुत्झमधला डॅनी इथे आला होता (कथासंग्रह) - फेब्रुवारी २००३
* के फाईव्ह (कादंबरी) - ऑगस्ट १९९९
* त्रिमाकासी मादाम! (कादंबरी) - १९९५
* दार  चौकट आणि बोटं (कथासंग्रह)
* दृष्टी (कादंबरी)
* बायपासचे दिवस (आरोग्यविषयक)
* बेलिन्दा (कथासंग्रह) - मार्च २००१
* मितवा (कादंबरी) - नोव्हेंबर २००४
* लांडगा (कादंबरी) - सप्टेंबर १९९९
* लिलियनची बखर (ऐतिहासिक)
* सॅलिटेअर
* माईन फ्रॉइण्ड - मे २००८
* फ्रंट लाईन स्टोरी - जून २००१

## अनंत सामंत यांना मिळालेले काही पुरस्कार 
* महाराष्ट्र साहित्य परिषदेचे "दि.बा.मोकाशी " पुरस्कार
* "वा.म.जोशी" पुरस्कार -१९८९
* "महाराष्ट्र राज्य पुरस्कार" १९८९-९०, ९८-९९, ९९-२०००, २००९-१०
* "ना.सी.फडके" पुरस्कार -१९९६
* महाराष्ट्र साहित्य परिषदेचा "आनंदीबाई शिर्के" पुरस्कार -१९९८
* यशवंराव चव्हाण मुक्त विद्यापीठ (नाशिक) यांचा "बाबुराव बागूल" गौरव पुरस्कार -१९९९
* एकूण कथावाङ्मयासाठीचा "अ.वा. वर्टी" पुरस्कार -२००१
* "पु.ना.पंडित" पुरस्कार -२००१
* "पु.भा.भावे" महाराष्ट्र राज्य पुरस्कार -२००१
* मुंबई मराठी पत्रकार संघाचा उत्कृष्ट कादंबरीसाठी "चंद्रकांत भोगटे" पुरस्कार -२००२
* "बापूरावजी देशमुख स्मृती कथासंग्रह पुरस्कार" वर्धा -२००२
* संस्कृती कलादर्पण पुरस्कार -२००९ (चित्रपट -वावटळ)

## हे सुद्धा पहा
## संदर्भ 
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शेरफेन रुदरफोर्ड

'''शेरफेन रुदरफोर्ड (१५ ऑगस्ट, १९९८:गयाना - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

त्याने बांगलादेशविरूद्ध २२ डिसेंबर २०१८ रोजी आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० पदार्पण केले.
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रुदरफोर्ड
वर्ग:वेस्ट इंडीजचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:वेस्ट इंडीजचे टी२० क्रिकेट खेळाडू
आगापूर

आगापूर नावाचे एक गाव भारताच्या बिहार राज्यातील बेगुसराय जिल्ह्यात आहे.

## लोकसंख्या 
गावाची लोकसंख्या ३३३८ इतकी आहे. त्यांच्यापैकी १७३८ (५२%) पुरुष आणि १६०० (४८%) महिला आहेत. गावात अनुसूचित जातीचे ४६% लोक आहेत. गावात ६ वर्षाखालील मुलांची संख्या २०%, असून पैकी ५२% मुलगे असून ४८% मुली आहेत. गावात एकूण ६७0 घरे आहेत. 

दलसिंगसराई हे जवळपासचे शहर आहे. बचवारा जंक्शन व फतेहा ही जवळची रेल्वे स्टेशने आहेत. बरौनी रेल्वे जंक्शन हे १९ किलोमीटरवर आहे.

## हवामान 
आगापूरचे उन्हाळ्यातील सर्वोच्च दिवस तापमान २९ ते ४५°C  असते.

सरासरी तापमान जानेवारी : १६ ते १८°C 

फेब्रुवारी : २० ते २५°C

मार्च : २६ ते २८°सी

एप्रिल : ३२ ते ३५°C

मे : ३५ ते ४०°C.

## शिक्षण 
* प्राथमिक शाळा, आगापूर
* त प क  हायस्कूल, नायटोल (आगापूर)

## संदर्भ 
वर्ग:संदर्भांना शीर्षक नसलेली पाने
वर्ग:संदर्भांना फक्त संकेतस्थळांचे दुवे असलेली पाने
वर्ग:बेगुसराई जिल्हा
वर्ग:बिहारमधील शहरे
सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम

**सिलहट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदान** हे बांगलादेशच्या सिलहट शहरातील क्रिकेटचे मैदान आहे. याची बांधणी २००७ मध्ये झाली होती व २०१४मधील विश्व अजिंक्यपद स्पर्धेसाठी याची पुनर्बांधणी केली गेली.

वर्ग:बांगलादेशमधील क्रिकेट मैदाने
क्रिकेट मैदान
बेन मॅकडरमॉट

**बेन मॅक्डरमॉट** (१२ डिसेंबर, १९९४:क्वीन्सलंड, ऑस्ट्रेलिया - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

त्याने संयुक्त अरब अमिराती विरुद्ध २२ ऑक्टोबर २०१८ रोजी आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० पदार्पण केले.

वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
डार्सी शॉर्ट

**डार्सी शॉर्ट** (९ ऑगस्ट, १९९०:नॉर्दर्न टेरिटोरी, ऑस्ट्रेलिया - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. डार्सी आयपीएलमध्ये राजस्थान रॉयल्सकडून खेळतो.

त्याने इंग्लंड विरुद्ध १६ जून २०१८ रोजी आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय पदार्पण केले तर त्याने ३ फेब्रुवारी २०१८ रोजी न्यू झीलंड विरुद्ध ट्वेंटी२० पदार्पण केले.

वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मार्कस हॅरिस

**मार्कस हॅरीस** (२१ जुलै, १९९२:पर्थ, ऑस्ट्रेलिया - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. 

त्याने भारत विरुद्ध ६ डिसेंबर २०१८ रोजी कसोटी पदार्पण केले.
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
अनंत पुरुषोत्तम मराठे

**अनंत पुरुषोत्तम मराठे** (१ जानेवारी, इ.स. १९३६;  - इ.स. २००२) हे एक हिंदी-मराठी नाट्य-चित्र अभिनेते होते. त्यांना तीन भाऊ आणि दोन बहिणी होत्या. वडील वारल्यानंतर अनंत मराठे यांना वयाच्या ४थ्या वर्षी शिक्षण सोडावे लागले. त्यानंतर ते आपल्या कुटुंबीयांसह मुंबईला आले.  त्यांचे बोलके डोळे आणि निष्पाप चेहरा पाहून मास्टर विनायक यांनी त्यांना त्यांच्या 'छाया' या चित्रपटासाठी बालकलावंत म्हणून घेतले. त्यानंतर पुढे साठ वर्षे अनंत मराठे यांची अभिनयाची कारकीर्द चालूच राहिली. ते गायकही होते.  रामशास्त्री चित्रपटात त्यांच्या छोट्या रामची भूमिका अतिशय गाजली. ती करत असताना त्यांनी म्हटलेले 'दोन घडीचा डाव' हे गाणे अजरामर झाले. हा चित्रपट अनेक राष्ट्रीय, आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवांत दाखवला गेला.

एव्हीएम, जेमिनी हे मद्रासमधील फिल्म स्टुडिओ त्याकाळी सामाजिक-पौराणिक चित्रपट बनवायचे. त्यांनी त्यांच्या हिंदी चित्रपटांसाठी अनंत मराठे यांना कामे द्यायला सुरुवात केली. अशीच कामे करत करत  त्यांनी आयुष्भरात २५०हून अधिक हिंदी-मराठी-गुजराती चित्रपटांतून कामे केली.

## अनंत मराठे यांची भूमिका असलेले चित्रपट
* गीता (हिंदी)
* गोकुल (हिंदी)
* चोरावर मोर
* छाया (बालनट)
* संत जनाबाई
* जावई माझा भला 
* जिवाचा सखा
* नंदकुमार
* बडा भाई (हिंदी) 
* बरखा (हिंदी)
* बिजली (भूमिका आणि दिगदर्शन)
* भक्त बिल्वलमंगलम (हिंदी)
* भक्त गोपालभैय्या (हिंदी) 
* भरतमिलाप
* भिंतीला कान असतात
* मालती माधव
* रामशास्त्री (छोटा राम)
* शहीद (हिंदी, राजगुरूची भूमिका)
* संपूर्ण रामायण 
* संस्कार (हिंदी)
* सीता स्वयंवर
* सोनारानं टोचले कान 
* हमारी याद आयेगी (हिंदी)

## अनंत मराठे यांना मिळालेले पुरस्कार
* रामशास्त्रीतील भूमिकेसाठी बंगाल फिल्म पत्रकार संघटनेचा त्यावर्षीचा उत्कृष्ट साहाय्यक अभिनेता पुरस्कार.
* रंगत-संगत प्रतिष्ठानचा माणूस पुरस्कार

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:मराठी अभिनेते
वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००२ मधील मृत्यू
हिरोजी फर्जंद

हिरोजी फर्जंद हे छत्रपती शिवाजी महाराज यांचे सरदार होते. शिवरायांची आग्र्याहून सुटका झाली, तेव्हा हिरोजी फर्जंद महाराजांच्या जागी झोपले होते.
* नंतरच्या काळात शिवाजी महाराजांच्या मृत्युनंतर अनाजी दत्तो यांच्या सांगण्यावरून संभाजीराजांच्या विरुद्ध कटकारस्थाने केल्याचा इतिहासात उल्लेख आहे, त्यावरूनच संभाजी महाराजांनी त्यांना शिक्षा केली होती. 
फर्जंदचा मुळ खरा अर्थ.
फर्जंदचा सरळ सोपा अर्थ आहे जो फर्ज अदा करतो तो निभवतो असा. 
आजही फर्ज या शब्दाचा अर्थ कर्तव्य किवा बंधन असाच होतो. शिवकाळात पारशी भाषा प्रचारात होती आणि पारसीमधूनच हा शब्द आला ज्यांनी फर्ज निभावले असे आहेत, ते सर्व फर्जंद. 
हिरोजीनी आग्र्याहून सुटका होताना निभावलेला फर्ज असो की कोंढाजीनी मुठभर मावळे घेऊन पन्हाळा घेतला तो फर्ज. 
थोडक्यात काय तर, ज्यांनी निष्ठेने कर्तव्य पालन केल्याने (फर्ज) पड़नाव किंवा पदनाम मिळाले ते फर्जंद.
देवकाळ

देव प्रत्येक युगात व काळात येतात.
देव प्रत्येक शतकात व साम्राज्यात येतात.

## प्रमुख देव
विष्णू = सत्ययुग

ब्रह्मदेव = सत्ययुग 

पार्वती = सत्ययुग / नवदुर्गा - सत्ययुग 

सती = सत्ययुग

गणराय = सत्ययुग 

कार्तिक = सत्ययुग 

नारद = सत्ययुग

## विष्णू अवतार 
मत्स्य - सत्ययुग 

वराह - सत्ययुग 

कूर्म - सत्ययुग

धन्वंतरी - सागरमंथन - सत्ययुग

मोहिनी - सागरमंथन - सत्ययुग

नर - सागरमंथन - सत्ययुग

नरसिंह - सत्ययुग 

परशुराम - त्रेतायुग 

राम - त्रेतायुग

मुरारी - महाभारत - द्वापरयुग 

बुद्ध - इ.स.सन पूर्व  - कलियुग 

कल्की - ?
मेधा आलकरी

मेधा आलकरी ह्या मराठीत प्रवासवर्णने लिहिणाऱ्या लेखिका आहेत. त्यांच्या 'सूर्य होता रात्रीला : वीस देशांची बखर' या पुस्तकाला चांगले अभिप्राय आणि आणि चांगली प्रसिद्धी मिळाली. 'या पुस्तकामुळे पर्यटन व्यवसायावर गदा येईल की, काय असे वाटावे इतके हे पुस्तक बारकाईने लिहले असल्याचे' अच्युत गोडबोले म्हणाले.

मेधा आलकरी या मुंबईच्या डुंगरसी गंगजी रुपारेल काॅलेजच्या विद्यार्थिनी असून त्यांनी काही काळ आंध्र बँकेत नोकरी केली आहे. त्यांचे शालेय शिक्षण परळच्या आर.एम. भट या शाळेतून झाले होते.

‘मस्त भटकंती’च्या २०१३ सालच्या दिवाळी अंकात आलकरी ह्यांचे 'आनंदाचा फेरा' नावाचे प्रवासवर्णन आले आहे.

मेधा आलकरी आणि जी.बी. देशमुख यांनी 'गर्जे मराठी' ह्या सुनीता गानू आणि आनंद गानू यांच्या मूळ इंग्रजी पुस्तकाचा मराठी अनुवाद केला आहे. 

वर्ग:मराठी लेखक
आवानओल प्रतिष्ठान

आवानओल प्रतिष्ठान ही एक कणकवलीमधली साहित्यसंस्था आहे. कोकणात भातपेरणीच्यावेळी भरपूर पाऊस आवश्यक असतो. त्यात रोपे लावली जातात. मग ती उचलून दुसरीकडे पेरणी केली जाते. जर पुरेसा पाऊस आला नाही तर ही रोपे जमेल तेवढ्या पाण्यात कसेही करून जगवली जातात. अशी अपुऱ्या पाण्यावरची रोपे जगवण्याला ‘आवान’ असा शब्द आहे. कवी अजय कांडर याने यापासून 'आवानओल' असा शब्द तयार केला. आणि तेच नाव त्याच्या काव्यसंग्रहाला आणि संस्थेला दिले.  

अावानओल प्रतिष्ठान हे निवडक काव्यसंग्रहांना 'आवानओल पुरस्कार' देते.  हा पुरस्कार एखाद्या कवीच्या हस्तेच दिला जातो. 

## अावानओल पुरस्कार मिळालेले कवितासंग्रह आणि त्यांचे कवी
* एरवी हा जाळ (कवी अभय दाणी) {कवी वसंत सावंत पुरस्कार, फेब्रुवारी २०१४)
* अप्रकाशित काव्यसंग्रह (कवी बालाजी सुतार) (कवी द. भ. धामणस्कर पुरस्कार, डिसेबर २०१४)
* आगाजा (कवी विनोद कुमरे ) (कवी वसंत सावंत पुरस्कार, सप्टेंबर २०१६). (टीप - आगाजा म्हणजे आवाहन)
* अप्रकाशित काव्यसंग्रह (वसईतील कवी फेलिक्स डिसोजा) (कविवर्य द.भा.धामणस्कर काव्य पुरस्कार नोव्हेंबर २०१६)
* शहर आत्महत्या करायचं म्हणतंय (ठाण्याचे कवी सुशिलकुमार शिंदे) (वसंत सावंत ८वा काव्यपुरस्कार, जानेवारी २०१८)
* अप्रकाशित काव्यसंग्रह (कवी संदीप जगदाळे) (कवी द. भ. धामणस्कर पुरस्कार, जानेवारी २०१८)
* प्रलयानंतरची तळटीप (कवयित्री [सुचिता खल्लाळ) (वसंत सावंत उगवाई काव्य पुरस्कार, डिसेबर २०१८)

[वर्ग:महाराष्ट्रातील साहित्यसंस्था.
मुफ्ती

इस्लाम धर्मात मुफ्ती हे एका धर्माशी संबंधित पद आहे. या व्यक्तीला धार्मिक प्रकरणामध्ये न्यायनिवाडा करण्याचा हक्क असतो. त्याने दिलेला निवाडा हा महत्त्वाचा  समजला जातो.

वर्ग:मुस्लिम धर्मगुरू
सहस्त्रकुंड जलविद्युत प्रकल्प

सहस्त्रकुंड जलविद्युत प्रकल्प हा पैनगंगा नदीवर उभारण्यात येणारा प्रस्तावीत बहुद्देशिय प्रकल्प आहे. कौठा तांडा तालुका हिमायतनगर, जि. नांदेड या गावाजवळ बांधण्यात येणार आहे. येथे मुख्य धरण राहील. त्याव्यतिरिक्त, हिरामननगर तांडा ता. उमरखेड जि. यवतमाळ निंगनूर नाल्यावर एक धरण अशी या प्रकल्पाची व्यप्ती आहे. ही दोन्ही धरणे जोड कालव्याद्वारे जोडली जाणार आहेत.

यात जवळपास ६२७७ हेक्टर जमिन बुडीत क्षेत्रात येनार आहे. या प्रकल्पाची किंमत ५८३ कोटी रुपये इतकी राहणार आहे. या प्रकल्पाद्वारे २५ मेवॅ वीज उत्पादन होणार आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतातील जलविद्युत प्रकल्प
के.ना. वाटवे

डाॅ. केशव नारायण वाटवे (जन्म {१९ एप्रिल १८९५;  - ९ मे १९८१) हे एक मराठीचे प्राध्यापक आणि लेखक होते. त्यांचे शिक्षण औंध (सातारा) आणि पुणे येथे झाले. ते शरद तळवलकरांचे सासरे लागत. 

के.ना. वाटवे हे संस्कृत आणि मराठी साहित्याचे रसिक अभ्यासक होते. संस्कृत व मराठी साहित्याची सूक्ष्म आणि रसिक परीक्षणे करून त्यांनी काही पुस्तके लिहिली. 

## पुस्तके 
* किरार्जुनीयम् कथा
* नलदमयंती काव्य (छंदोबद्ध काव्य)
* पंडिती काव्य
* प्राचीन मराठी पंडिती काव्य
* माझी वाटचाल (आत्मचरित्र)
* रसविमर्श
* (पंच महाकाव्याधिष्ठित) संस्कृत काव्याचे पंचप्राण
* संस्कृत नाट्यसौंदर्य
* संस्कृत साहित्यातील विनोद

## सन्मान आणि पुरस्कार 
* डाॅ. के.ना. वाटवे यांच्या 'रसविमर्श' या पुस्तकाला सन १९४२ सालातील उत्कृष्ट पुस्तक म्हणून मुंबई विद्यापीठाचे दादोबा पांडुरंग तर्खडकर पारितोषिक मिळाले. 
* त्याच पुस्तकाला भोर येथील शंकराजी नारायण पारितोषिक
* त्याच पुस्तकाला डेक्कन सोसायटीची इचलकरंजी पारितोषिक
* के.ना. वाटवे यांचा रसविमर्श हा ग्रंथ मुंबई, पुणे, नागपूर, कर्नाटक, गुजरात येथी विद्यापीठांनी बी,ए.ला व एम.ए.ला लावला. 

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:इ.स. १८९५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८१ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ठाकरे (चित्रपट)

**ठाकरे** हा भारतातील राजकीय पक्ष शिवसेनेचे संस्थापक बाळ ठाकरे यांच्या जीवनावर आधारित, मराठी आणि हिंदी या दोन्ही भाषेत एकाच वेळी तयार होणारा बॉलिवुडचा एक चरित्रपट आहे. हा चित्रपट २५ जानेवारी २०१९ रोजी प्रकाशित झाला. अभिजीत पानसेे यांनी हा चित्रपट दिग्दर्शित केला आहे. चित्रपटाची पटकथा संजय राऊत यांची आहे. चित्रपटात नवाजुद्दीन सिद्दिकी यांनी बाळ ठाकरे यांची भूमिका केली आहे व अमृता राव यांनी त्यांची पत्नी मीना ठाकरे यांची भूमिका केलेली आहे.

## कलावंत 
* बाळ ठाकरे म्हणून नवाजुद्दीन सिद्दिकी
* मीना ठाकरे म्हणून अमृता राव
* जयदेव म्हणून अब्दुल कदीर अमीन
* लक्ष्मण सिंह राजपूत
* अनुष्का जाधव
* निरंजन जावीर
*उद्धव ठाकरे म्हणून सचिन जयवंत

## बॉक्स ऑफिस संग्रह 
चित्रपटाचे एकूण घरगुती संग्रह ३१.६ कोटी होते.

## बाह्य साइट 
 आयएमडीबी

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०१९ मधील मराठी चित्रपट
वर्ग:इ.स. २०१९ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:बाळ ठाकरे
गोंदिया विमानतळ

बिरसी विमानतळ हा गोंदिया शहरापासून ईशान्येस सुमारे १२ किमी अंतरावर असणारा एक विमानतळ आहे. यास गोंदिया विमानतळ असेही म्हणतात. या विमानतलावर १३ एप्रिल २०२२ पासून यात्री प्रवासाला सुरुवात झाली आहे. तसेच याचा वापर खास व्यक्तींची विमाने व पायलट प्रशिक्षणसाठी सुद्धा करण्यात येतो. तसे तो एक आंतरराष्ट्रीय दर्जाचा विमानतळ आहे पण त्याचा वापर सध्या (२०१८ साल) पूर्ण क्षमतेने करण्यात येत नाही.

## इतिहास
मूलतः  हा विमानतळ फक्त एक धावपट्टी होती. ती ब्रिटिशांनी सन १९४०मध्ये तयार केली होती. पूर्वी हिची देखरेख महाराष्ट्राच्या सार्वजनिक बांधकाम विभागाकडे होती. पण नंतर सन १९९८मध्ये ही धावपट्टी महाराष्ट्र इंडस्ट्रियल काॅर्पोरेशनला हस्तांतरित करण्यात आली. त्यानंतर सन २००५मध्ये भारतीय विमान प्राधिकरणाने या धावपट्टीचा ताबा घेतला. त्या प्राधिकरणाने मग या धावपट्टीचा विस्तार केला व तिला एअरबस व बोईंगसारखी विमाने उतरण्यास सक्षम बनविले.

## वर्णन
## संदर्भ
वर्ग:गोंदिया जिल्हा
वर्ग:महाराष्ट्रामधील विमानतळ
बोगीबील ब्रिज

**बोगीबील ब्रिज** (असमीया भाषा: বগীবিল / बगीबिल ; उच्चार : बोगीबील) हा ब्रह्मपुत्रा नदीवर बांधलेला भारताच्या आसाम राज्यातील एक पूल असून यावर रेल्वेमार्ग व गाडीरस्ता हे दोन्हीही आहेत.  हा पूल आसामच्या धेमाजी आणि दिब्रुगढ यांना जोडतो. या पुलाचे बांधकाम २१ एप्रिल २००२ रोजी सुरू होऊन डिसेंबर २०१८मध्ये पूर्ण झाले. पूल ४.६ किमी लांबीचा असून भारताचा चौथा सर्वात मोठा पूल व आशियातील दुसरा सर्वात लांब रेल-कम-रोड आहे.  या ठिकाणी पर्यटक हिवाळ्यात मोठ्या संख्येने गर्दी करतात. 
  

## संदर्भ 
वर्ग:आसाममधील पूल
जयपूर मेट्रो

**जयपूर मेट्रो** ही भारतातील राजस्थानच्या जयपूर शहरासाठी असणारी एक जलद परिवहन प्रणाली आहे.मानसरोवर ते चांदपोलबाजार या पहिल्या टप्प्याचे बांधकाम १३ नोव्हेंबर २०१०ला सुरू झाले.हा टप्पा ९.६३ किमी लांबीचा आहे.  हे बांधकाम सन २०१४ मध्ये पूर्ण झाले. कमिश्नर ऑफ मेटो रेल सेफ्टी यांची मंजूरी मिळाल्यावर, या मेट्रोची सेवा ३ जून २०१५ मध्ये मानसरोवर ते चांदपोल या मार्गावर प्रत्यक्षात सुरू झाली.कोलकाता मेट्रो, दिल्ली मेट्रो, बंगळूरू मेट्रो, गुरगाव मेट्रो व मुंबई मेट्रोनंतरची ही भारतातील सहावी मेट्रो रेल्वे सेवा आहे. तसेच, तीन मजली उन्नत रस्ता व मेट्रो मार्गिका असणारी ही भारतातील प्रथमच मेट्रो सेवा आहे.

## संदर्भ
वर्ग:जयपूर मेट्रो
वर्ग:जयपूर
वर्ग:भारतामधील जलद परिवहन
वर्ग:भारतामधील भूमिगत जलद परिवहन
राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम

**राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम** हे ग्रेनाडातील एक क्रिकेटचे मैदान आहे. हे १८८७ साली बांधण्यात आले व २००७ साली क्रिकेट विश्वचषक, २००७चे काही सामने येथे खेळविण्यात आले होते.

## क्रिकेट सामन्यांची यादी
### कसोटी
### एकदिवसीय सामने
नम्मा मेट्रो

**नम्मा मेट्रो** (कन्नड : ನಮ್ಮ ಮೆಟ್ರೊ अर्थ:आमची मेट्रो ) अथवा बंगळूरू मेट्रो  ही भारताच्या  कर्नाटक राज्याची राजधानी बंगळूरू येथे असणारी एक जलद परिवहन सेवा आहे. याचे निर्माण कार्य त्यासाठी निर्धारित संस्था बेंगलुरु मेट्रो रेल कार्पोरेशन (बीएमआरसीएल) ने केले.या मेट्रोचे उद्घाटन २० ऑक्टोबर २०११ला झाले.याची प्रथम मार्गिका बयप्पनहल्ली ते महात्मा गांधी मार्ग (एम.जी.रोड) या दरम्यान तयार झाली. हे सध्या दिल्ली मेट्रो आणि हैदराबाद मेट्रो नंतरचे भारतातील सर्वात लांब मेट्रोचे नेटवर्क आहे. या मेट्रोमुळे बंगळूरू तील अती गर्दीच्या भागातील वाहतूकीत सुधारणा होईल व तेथील ताण कमी होईल असा अंदाज आहे.

## चित्रदालन 

File:The-Baiyappanahalli-Terminal-under-construction.jpg|बयप्पनहल्ली टर्मिनस
File:Metro-on-old-madras-road.jpg| पर्पल लाइनचा पूर्ण भाग
Image:Pic from Namma metro baiyappanahalli station 1481.jpg|बयप्पनहल्ली टर्मिनस वर उभी मेट्रो ट्रेन

## संदर्भ 
## हेही बघा 
* कोलकाता मेट्रो
* हैदराबाद मेट्रो
* दिल्ली मेट्रो
* नागपूर मेट्रो

## बाह्य दुवे 
* बेंगलुरु मेट्रो रेल कार्पोरेशन लि. 
* बीएमआरसीचा अधिकृत मार्ग नकाशा 
* प्रजा मेट्रो ट्रैकर 

वर्ग:नम्मा मेट्रो
वर्ग:भारतामधील जलद परिवहन
वर्ग:बंगळूर
वर्ग:भारतामधील भूमिगत जलद परिवहन
२०१९ लोकसभा निवडणुका

**२०१९ साली होणाऱ्या लोकसभा निवडणुका** भारत देशामधील सार्वत्रिक राष्ट्रीय निवडणुका होत्या. ११ एप्रिल ते १९ मे २०१९ दरम्यान एकूण ७ टप्प्यांत या निवडणुकांमधून सतराव्या लोकसभेमधील सर्व ५४३ खासदारांची निवड केली गेली. त्यापैकी ७८ खासदार 

महिला आहेत ( इतिहासातील सर्वात जास्त महिला खासदार), २०१४ मध्ये ६१  खासदार होत्या. महिला होत्या निवडणुकांबरोबरच सिक्कीम, ओडिशा, आंध्र प्रदेश आणि अरुणाचल प्रदेश या राज्यांच्या विधानसभांच्या निवडणुकाही घेतल्या गेल्या.

## वेळापत्रक
या निवडणुका ११ एप्रिल ते १९ मे दरम्यान घेतल्या जातील. मतमोजणी २३ मे रोजी सुरू होईल. बिहार, उत्तर प्रदेश आणि पश्चिम बंगालमध्ये सात टप्प्यांमध्ये मतदान झाले. अनंतनाग मतदारसंघात तीन टप्प्यांत मतदान झाले. तर वेल्लोर मतदारसंघात खूप मोठी रक्कम मिळाल्यामुळे तेथील निवडणुक रद्द करण्यात आली.

## निकाल 
## हे सुद्धा पहा
* सिक्कीम विधानसभा निवडणूक, २०१९
* ओडिशा विधानसभा निवडणूक, २०१९
* आंध्र प्रदेश विधानसभा निवडणूक, २०१९
* अरुणाचल प्रदेश विधानसभा निवडणूक, २०१९
* १७व्या लोकसभेचे सदस्य

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:भारतीय लोकसभा निवडणुका
निवडणुका
श्रीरंग विष्णू जोशी

श्रीरंग विष्णू जोशी हे एक मराठी लघुकथालेखक व कवी आहेत. शांता शेळके यांच्या 'स्मरणातल्या कविता' या कवितासंग्रहात श्री.वि. जोशी यांच्या 'आईची कविता' नावाच्या कवितेचा समावेश झाला होता.  शांता शेळकेंनी अन्तर्नाद मासिकातल्या  एक सदरात सदर कवितेचे परीक्षण लिहिले होते. 

## श्रीरंग विष्णू जोशी यांची पुस्तके
* अनुदिनी अनुतापे
* इंद्रियांचा गाव
* झरोका
* धुके (माधव नागदा आणि वि.स. खांडेकर यांचे याच नावाचे कथासंग्रह, ललित लेखसंग्रह आहेत). 

## पुरस्कार
* श्रीरंग विष्णू जोशी यांच्या 'इंद्रियांचा गाव' या पुस्तकाला कोल्हापूरच्या दक्षिण महाराष्ट्र साहित्य सभेचा पुरस्कार मिळाला आहे (सन २०१०)
* अखिल भारतीय मराठी नाट्य परिषदेच्या सांगली शाखेकडून श्रीरंग विष्णू जोशी यांना 'आचार्य अत्रे प्रतिभारंग' हा पुरस्कार प्रदान झाला. (५ नोव्हेंबर २०१८)

वर्ग:मराठी लेखक