open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
दादा चांदेकर

**शंकर विष्णू** उर्फ **दादा चांदेकर** (१९ मार्च, इ.स. १८९७:कोल्हापूर, महाराष्ट्र - २७ जानेवारी, इ.स. १९७६:पुणे,  महाराष्ट्र) एक मराठी संगीत दिग्दर्शक होते.

त्यांचे वडील मिरजेच्या राजेसाहेबांकडे संगीतकार म्हणून नोकरीस होते. दादा चांदेकर वडिलांकडून पेटीवादन शिकले. पुढे त्यांनी मिरजेतील संगीतशिक्षक नीलकंठबुवा जंगम यांचेकडून संगीतशिक्षण घेतले. चांदेकर वयाच्या बाराव्या वर्षीच कीर्तनात साथ देऊ लागले. १९१४ मध्ये त्यांनी किर्लोस्कर कंपनीत प्रवेश केला. त्यानंतर बलवंत संगीत मंडळी, विश्वनाथ संगीत मंडळी, इ. नाट्यसंस्थांत त्यांनी साथीदार म्हणून उत्कृष्ट कार्य केले. ते १५ वर्षे नाट्यसृष्टीत होते. त्यांनी १३ हिंदी आणि २७ मराठी चित्रपटांना संगीत दिले.

१९३१ नंतर चांदेकरांनी साताऱ्याला संगीतशिक्षक म्हणून २-३ वर्षे शिकविण्या केल्या. नंतर कोल्हापूर सिनेटोनमध्ये त्यांची ऑर्गनिस्ट म्हणून नियुक्ती झाली. हंस पिक्चर्सच्या मा. विनायकदिग्दर्शित ब्रम्हचारी या यशस्वी चित्रपटातील चांदेकरांची सर्व गाणी लोकप्रिय झाली. *यमुना जळी खेळू खेळ कन्हैय्या* हे मीनाक्षीने गायिलेले गाणे विशेष प्रसिद्ध झाले. जय मल्हार या मराठी चित्रपटसृष्टीतील पहिल्या लावणीप्रधान संगीत चांदेकरांचे होते.

दादा चांदेकर हार्मोनियमवादक होते. पुणे आकाशवाणीवर संगीतदिग्दर्शक आणि संगीतपरीक्षक म्हणून त्यांनी अनेक वर्षे काम केले. 

## संगीत असलेली मराठी नाटके
* अशी रंगली रात्र पैजेची
* काळे गोरे
* जीव सरला पीळ उरला
* ब्रह्मचारी

## संगीत असलेले मराठी/(हिंदी) चित्रपट
* अमृत (१९४१)
* अर्धांगी
* कालियामर्दन (१९३५)
* गरिबांचे राज्य (१९४७)
* गुरूची विद्या गुरूला (१९५८)
* घर की रानी (१९४०, हिंदी) 
* छाया
* जय मल्हार (१९४७)
* ज्वाला (१९३८, हिंदी)
* देवता (१९३९, हिंदी)
* पहिली मंगळागौर (१९४२, प्रसिद्ध गाणे - नटली चैत्राची नवलाई - लता मंगेशकरांनी अभिनयासकट गायलेले पहिले चित्रपटगीत, सहअभिनेत्री-सहगायिका - स्नेहप्रभा प्रधान)
* पुरुषाची जात (१९५८)
* मोरूची मावशी (१९४८)
* ब्रॅंडीची बाटली (१९३९)
* ब्रह्मघोटाळा 
* ब्रह्मचारी (१९३८)
* लपंडाव
* लग्न पहावं करून (१९४०)
* लडाई के बाद (१९४३, हिंदी)
* सासरमाहेर
* स्वराज्य सीमेवर (१९३७)

वर्ग:मराठी संगीतकार
वर्ग:इ.स. १८९७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७६ मधील मृत्यू
पाल्मिराचे साम्राज्य

इ.स. २७० मध्ये रोमन साम्राज्याच्या  तिसऱ्या शतकातील संकटपर्वामध्ये सीरिया पॅलेस्टिना, इजिप्त, अरेबिया पेट्राया हे प्रांत तसेच आशिया मायनरचा (तुर्कस्तान) मोठा भाग रोमच्या शासनापासून स्वतंत्र झाले. पुढे इ.स. २७३ मध्ये रोमन सम्राट ऑरेलियन याने पाल्मिराचा पराभव करून हे भूप्रदेश रोमन साम्राज्यास पुन्हा जोडले.

वर्ग:रोमन इतिहास
वर्ग:इजिप्तचा इतिहास
वर्ग:इस्रायलचा इतिहास
वर्ग:सीरियाचा इतिहास
वर्ग:तुर्कस्तानचा इतिहास
उपासक आणि उपासिका

thumb|right|300px|बुद्धांना वंदन करताना एक कुटुंब

ज्या लोकांनी अथवा बौद्धांनी भिक्खू कडून त्रिशरण पंचशील ग्रहण करून त्यानुसार ते आचरण करतात त्यांना **उपासक** अथवा **उपासिका** म्हणतात. या शिवाय ज्यांनी भिक्खूकडून अष्टशील उपोसथ पालन करण्याचे जीवनभर व्रत घेतले आहे. जे भिक्खू आणि भिक्खूणी संघावर दृढ विश्वास ठेवून, तन मन धनाने अंतिम श्वासापर्यंत श्रद्धेने सेवा व धम्माचे संरक्षण आणि प्रचार-प्रसार करतात त्यांना महाउपासक - महाउपासिका म्हणतात.

वर्ग:बौद्ध धर्म
वर्ग:बौद्ध शीर्षके
अलिसा हीली

180px|इवलेसे|उजवे|अलिसा हीली
**अलिसा जीन हीली** (२४ मार्च, इ.स. १९९०:गोल्ड कोस्ट, क्वीन्सलॅंड, ऑस्ट्रेलिया - ) ही ऑस्ट्रेलिया कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे. ही उजव्या हाताने फलंदाजी करते. हीली यष्टीरक्षक आहे.

अलिसा हीलीचे काका इयान हीली आणि पती मिचेल स्टार्क हे ऑस्ट्रेलियाकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेले आहेत.

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९० मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
अनागरिक

ज्या बौद्ध तरुण व्यक्तीने भिक्खू कडून त्रिशरणसह अष्टशीलाचे किंवा दसशील पाळण्याचे जीवनभर व्रत धारण केले आहे; ज्यांनी घरदार त्यागून जनकल्याण सेवेचे जीवनभर व्रत घेतलेले असते त्यांना **अनागरिक** तर स्त्रियांना **अनागरिका** म्हणतात. ही अवस्था श्रामणेराच्या अगोदरची आहे. 

अनागरिकांनी पांढरे शुभ्र  वस्त्र अंगावर धारण केलेले असते. ते जीवनभर शुभ्र वस्त्राशिवाय दुसरे वस्त्र वापरत नाहीत. 

श्रीलंकेचे अनागारिक धम्मपाल यांनी जीवनभर अनागारिकेतेचे व्रत घेतले होते.

वर्ग:बौद्ध गुरू
वर्ग:बौद्ध शीर्षके
बेथ मूनी

**बेथनी लुईझ** *बेथ* **मूनी** (१४ जानेवारी, इ.स. १९९४:शेपार्टन, व्हिक्टोरिया, ऑस्ट्रेलिया - ) ही कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे. ही डाव्या हाताने फलंदाजी करते आणि यष्टीरक्षण करते.

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९४ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
बेलिंडा वाकारेवा

**बेलिंडा वाकारेवा** (२२ जानेवारी, इ.स. १९९८ - ) ही कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे. ही उजव्या हाताने फलंदाजी आणि जलद मध्यमगती गोलंदाजी करते.

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९८ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
सोल इन्व्हिक्टस

**सोल इन्व्हिक्टस** (लॅटिन: **Sol Invictus**, अर्थ: **अजिंक्य सूर्य**) हा नंतरच्या रोमन साम्राज्यातील अधिकृत देव व सैनिकांचा संरक्षक देव होता. इ.स. २७४ मध्ये रोमन सम्राट ऑरेलियन याने त्यास अन्य पारंपरिक रोमन पंथांसह अधिकृत पंथाचे स्थान दिले.

वर्ग:रोमन देव
अमांडा-जेड वेलिंग्टन

**अमांडा-जेड वेलिंग्टन** (२९ मे, इ.स. १९९७ - ) ही कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे. ही उजव्या हाताने फलंदाजी आणि लेगब्रेक गोलंदाजी करते.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९७ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
बौद्धाचार्य

**बौद्धाचार्य** बौद्ध तत्त्वज्ञानाचा पूर्ण आचार्य असतो. ज्यांना बुद्धांच्या संपूर्ण धम्माचे तत्त्वज्ञान संपादन केले आहे त्यांना बौद्धाचार्य (बौद्ध आचार्य) असे म्हणतात. 

विश्वात आतापर्यंत प्राचीण काळात बुद्धांनंतर दोनच बौद्धाचार्य झाल्याचे नोंद मिळते. प्रथम बौद्धाचार्याचे नाव बुद्धघोष तर दुसऱ्या बौद्धाचार्याचे नाव नागार्जुन असे आहे.

वर्ग: बौद्ध धर्म
वर्ग: बौद्ध धर्मगुरू
टॅम्सिन बोमाँट

**टॅमसिन टिली ब्युमॉन्ट** MBE (जन्म ११ मार्च १९९१) ही एक इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू आहे जी सध्या केंट, द ब्लेझ, वेल्श फायर, मेलबर्न रेनेगेड्स आणि इंग्लंडकडून खेळते. ती प्रामुख्याने सलामीवीर आणि अधूनमधून यष्टिरक्षक म्हणून खेळते. यापूर्वी ती सरे स्टार्स, ॲडलेड स्ट्रायकर्स, सदर्न वायपर्स, सिडनी थंडर आणि लंडन स्पिरिट यांच्याकडून खेळली आहे.

ब्युमाँट ही इंग्लंडच्या २०१७ महिला क्रिकेट विश्वचषक विजेत्या संघाचा भाग होती आणि ती स्पर्धेत सर्वाधिक धावा करणारी खेळाडू होती. त्यानंतर तिला स्पर्धेतील सर्वोत्कृष्ट खेळाडू म्हणून घोषित करण्यात आले आणि तिच्या कामगिरीबद्दल तिला MBE प्रदान करण्यात आले. २०१९ मध्ये, तिला विस्डेन क्रिकेटर ऑफ द इयर म्हणून नाव देण्यात आले. क्रिकेटच्या तिन्ही आंतरराष्ट्रीय स्वरूपांमध्ये शतक झळकावणाऱ्या इतिहासातील फक्त तीन महिलांपैकी ती एक आहे. तसेच तिने कसोटी क्रिकेटमध्ये इंग्लिश महिलेकडून सर्वाधिक २०८ धावांचा वैयक्तिक धावसंख्येचा विक्रम केला आहे.

वर्ग:इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९१ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
हेदर नाइट

**हेदर क्लेर नाइट** (२६ डिसेंबर, इ.स. १९९०:रोचडेल, इंग्लंड - ) ही कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे. ही उजव्या हातने फलंदाजी आणि ऑफ ब्रेक गोलंदाजी करते.

एकाच एकदिवसीय सामन्यात ५० धावा आणि पाच बळी घेणारी नाइट पहिली महिला क्रिकेट खेळाडू आहे.

वर्ग:इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९० मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
विचेन्झा

**विचेन्झा** (; व्हेनेशियन: Padoa) हे इटली देशाच्या व्हेनेतो ह्या प्रदेशामधील एक शहर आहे. इटलीच्या उत्तर भागात व्हेनिसच्या ६० किमी पश्चिमेस व पादोव्हाच्या ३५ किमी वायव्येस वसलेले हे शहर ह्या भागातील एक प्रमुख औद्योगिक केंद्र आहे.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ 
*

वर्ग:इटलीमधील शहरे
वर्ग:इटलीमधील जागतिक वारसा स्थाने
वर्ग:व्हेनेतो प्रदेश
व्हेनिस मार्को पोलो विमानतळ

[250 px|इवलेसे|मार्को पोलो विमानतळावर उतरलेले [फिनएअरचे एअरबस ए३१९ विमान]]

**व्हेनिस मार्को पोलो विमानतळ**  ()  हा इटली देशाच्या व्हेनिस शहरामधील प्रमुख विमानतळ आहे. व्हेनिस शहराच्या ८ किमी उत्तरेस स्थित असलेला हा विमानतळ २०१६ साली इटली देशातील पाचव्या क्रमांकाच्या वर्दळीचा विमानतळ होता.

## हे सुद्धा पहा 
* व्हेनिस त्रेव्हिसो विमानतळ
* फ्रिउली व्हेनेझिया जुलिया विमानतळ

## बाह्य दुवे
* अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:इटलीमधील विमानतळ
वर्ग:व्हेनिसमधील विमानतळ
श्रामणेर

मधील श्रामणेर]]
 परंपरागत श्रामणेर]]

 मधील बाल श्रामणेर]]

**श्रामणेर** अथवा **श्रामणेरी** म्हणजे असा तरुण मुलगा अथवा मुलगी ज्यांनी मुंडन करून अंगावर काशाय वस्त्र धारण करून त्रिशरणासह पब्बज्जा - दसशील भिक्खुकडून ग्रहण करून नुकताच संघात प्रवेश केलेला आहे. अर्थात जीवनभर दहा शीलांचे पालन करण्याचे व्रत घेतले आहे व ते भिक्खु जीवनाशी पूर्वपरिचित नसतात.

वयाच्या ७व्या वर्षापासून श्रामणेर दीक्षा दिला जातो. हे श्रामणेर २० वर्षे वयाने पूर्ण झाले की उपसंपदा दीक्षा संस्कार करतात व त्यानंतरच त्यांना भिक्खू म्हणले जाते. २० वर्षापेक्षा कमी वयाच्या श्रामणेराची उपसंपदा केली जात नाही अथवा होत नाही.

श्रामणेरालाही भन्ते म्हणतात, परंतु भदंत किंवा भिक्खू म्हणत नाहित. श्रामणेरास भिक्खू यंघाद्वारे उपसंपदा दिल्यानंतरच त्यांना भिक्खू म्हणतात. श्रामणेरीला दसशील माता किंवा माताजी म्हणतात. त्यांना भन्ते, भिक्खूणी, किंवा भदंत म्हणत नाहित.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:बौद्ध धर्म
वर्ग:बौद्ध शीर्षके
एलिस व्हिलानी

180px|इवलेसे|उजवे|एलिस व्हिलानी
**एलिस जेन व्हिलानी** (६ ऑक्टोबर, इ.स. १९८९:मेलबर्न, व्हिक्टोरिया, ऑस्ट्रेलिया - ) ही कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे. ही डाव्या हाताने फलंदाजी करते आणि यष्टीरक्षण करते.

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८९ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
ट्राजान डेसियस

वर्ग:रोमन सम्राट
वर्ग:इ.स. २०१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २५१ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
एमी ॲडम्स

**एमी लू ॲडम्स** (;  २० ऑगस्ट १९७४) ही एक अमेरिकन सिने अभिनेत्री व गायिका आहे. हॉलिवूडमधील आघाडीच्या व सर्वाधिक मानधन मिळवणाऱ्या अभिनेत्रींमध्ये गणल्या जाणाऱ्या ॲडम्सला २०१४ सालच्या एका सर्वेक्षणामध्ये जगातील १०० प्रभावशाली व्यक्तींमध्ये स्थान मिळाले होते. १९९९ पासून हॉलिवूडमध्ये कार्यरत असलेल्या ॲडम्सला आजवर २ गोल्डन ग्लोब पुरस्कार मिळाले असून ५ वेळा ऑस्कर पुरस्कारासाठी तर ६ वेळा ब्रिटिश अकादमी फिल्म पुरस्कारासाठी नामांकने मिळाली आहेत.

२००२ सालच्या स्टीव्हन स्पीलबर्ग दिग्दर्शित *कॅच मी इफ यू कॅन* ह्या चित्रपटामधील भूमिकेसाठी ॲडम्स प्रसिद्धीझोतात आली. त्यानंतर *ज्युनेबर्ग*, *एन्चान्टेड*, *द फाईटर*, *अमेरिकन हसल* इत्यादी अनेक यशस्वी चित्रपटांमध्ये भूमिका करून तिने आपले सिने उद्योगातील स्थान बळकट केले. अमेरिकन हसलमधील भूमिकेसाठी तिला गोल्डन ग्लोब पुरस्कार मिळाला. २०१६ मधील *अराईव्हल* ह्या विज्ञानरंजित चित्रपटात देखील ॲडम्स आघाडीच्या भूमिकेत चमकली.

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:अमेरिकन चित्रपट अभिनेते
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
उपसंपदा

मधील बौद्ध भिक्खुचा उपसंपदा विधी]]

श्रामणेर अथवा श्रामणेरी यांना भिक्खू करण्याचा एक दीक्षा संस्कार विधी केला जातो त्यास **उपसंपदा** किंवा **उपसंपदा दीक्षा संस्कार विधी** असे म्हणतात. जोपर्यंत प्रवज्जकाचा (श्रामणेराचा) उपसंपदा दीक्षा संस्कार केला जात नाही तोपर्यंत त्यास ‘भिक्खू’ ही उपाधी मिळत नाही. उपसंपदा झाल्यावरच तो भिक्खू संज्ञाला पात्र होतो. 

उपसंपदा विधी प्रसंगी आठ वस्तु असतात – चीवर, संघाटी, अन्तरवास, भिक्षापात्र, वस्तरा, सुईदोरा, कमरबंध आणि पाणी गाळण्याचा कपडा. ह्या आठ वस्तूशिवाय प्रवज्जा आणि उपसंपदा दीक्षा संस्कार केला जात नाही. या विधीसाठी कमीत कमी १० भिक्खूगणाची गरज असते. या भिक्खूगणामध्ये १ भिक्खू महास्थवीर असायलाच पाहिजे, त्यांना उपाध्याय नेमतात. बाकीचे नऊ भिक्खूगण स्थवीर (थेरो) असतात. या ९ भिक्खूगणांपैकी दोनजण कम्म वाचाचे कार्य करतात, त्यांना कम्म वाचाचे आचार्य म्हणतात. हे भिक्खूगण श्रामणेराचा उपसंपदा दीक्षा संस्कार करतात.

## संदर्भ 
वर्ग:बौद्ध धर्म
वर्ग:विधी
२०१६ फॉर्म्युला वन हंगाम

[thumb|[निको रॉसबर्ग, ३८५ गुणांसोबत २०१६ फॉर्म्युला वन विश्व अजिंक्यपदाचा विजेता व पहिला क्रमांक.]]
[thumb|[लुइस हॅमिल्टन, ३८० गुणांसोबत २०१६ फॉर्म्युला वन विश्व अजिंक्यपदाचा उपविजेता व दुसरा क्रमांक.]]
ने २५६ गुणांसोबत २०१६ फॉर्म्युला वन विश्व अजिंक्यपदाचा गत विजेता व तिसरा क्रमांक.]]

**२०१६ फॉर्म्युला वन हंगाम** हा एफ.आय.ए. फॉर्म्युला वन शर्यतीचा ६७वा हंगाम होता. ह्या हंगामामध्ये २१ शर्यती खेळवल्या गेल्या ज्यात ११ संघांच्या एकूण २२ चालकांनी सहभाग घेतला. २० मार्च २०१६ रोजी ऑस्ट्रेलिया मध्ये पहिली तर २७ नोव्हेंबर रोजी अबु धाबी मध्ये अखेरची शर्यत खेळवली गेली.

## संघ आणि चालक
२०१६ फॉर्म्युला वन हंगामात एकुन ११ संघांनी भाग घेतला. खालील यादीत २०१६ हंगामात भाग घेतेलेल्या सर्व संघ व संघांच्या चालकांची माहिती आहे. चालकांचे क्रमांक फॉर्म्युला वन संघटनेच्या २०१६ हंगामाच्या अधिक्रुत सोत्राप्रमाणे आहेत. सर्व संघाची माहिती सुद्धा फॉर्म्युला वन संघटनेच्या २०१६ हंगामाच्या अधिक्रुत सोत्राप्रमाणे आहे. काही ऐतिहासिक रुढिंमुळे क्रमांक १३ कोणत्याही चालकाला दिले गेले नव्हते.

## हंगामाचे वेळपत्रक
२०१६ फॉर्म्युला वन हंगामात एकुन २१ शर्यती घेण्यात आल्या.

## हंगामाचे निकाल
### ग्रांप्री
### गुण प्रणाली
खालिल रचना वापरून प्रत्येक शर्यतीत पहिल्या दहा वर्गीकृत चालकांना असे गुण दिले जातात:

पूर्ण गुण प्रदान करण्यासाठी, शर्यत विजेत्याने नियोजित शर्यतीच्या किमान अंतराच्या ७५% पूर्ण करणे आवश्यक आहे. शर्यत विजेत्याने शर्यतीच्या ७५% पेक्षा कमी अंतर पूर्ण केल्यास, जर किमान दोन पूर्ण फेऱ्या असतील तर त्याला १/२ गुण प्रदान करण्यात येतील. शर्यतीच्या समारोपानंतर जर टाय झाल्यास, "काऊंट-बॅक" प्रणालीचा वापर करून टायब्रेकर करण्यात येतो, ज्या मध्ये चालकाच्या सर्वात उत्तम निकाल लक्षात घेउन, गुण दिले जातात.

### चालक
† चालकाने ग्रांप्री पूर्ण केली नाही, परंतु ९०% पेक्षा जास्त रेस पूर्ण केल्या मुळे त्यांना गुण देण्यात आले.

### कारनिर्माते
† चालकाने ग्रांप्री पूर्ण केली नाही, परंतु ९०% पेक्षा जास्त रेस पूर्ण केल्या मुळे त्यांना गुण देण्यात आले.

## हे सुद्धा पहा 
# फॉर्म्युला वन
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी
# फॉर्म्युला वन चालक यादी
# फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी

## तळटीप
## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:फॉर्म्युला वन हंगाम
जातिव्यवस्थेचे निर्मूलन

** जातिव्यवस्थेचे निर्मूलन** (**Annihilation of Caste**/ **ॲन्हिलेशन ऑफ कास्ट**) हे डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी लिहिलेले हे बहुचर्चित पुस्तक आहे, याचे प्रकाशन इ.स. १९३६ मध्ये झाले. जात-पात तोडक मंडळाद्वारे आयोजित त्याच्या वार्षिक अधिवेशनासाठी लाहोर येथे मार्च १९३६मध्ये डॉ. आंबेडकरांना अध्यक्षीय भाषण देण्यासाठी आमंत्रित केले गेले होते, परंतु मंडळाच्या सदस्यांनी जेव्हा कार्यक्रमाच्या आधी बाबासाहेबांचे भाषण पाहिले तेव्हा त्यांना ते आपत्तिजनक वाटते. मंडळाच्या सदस्यांनी या भाषणात बदल करण्यासाठी डॉ. आंबेडकरांना विनंती केली, मात्र डॉ. बाबासाहेबांनी भाषणात कोणतेही परिवर्तन करण्यास स्पष्ट नकार दिला. शेवटी या मंडळाच्या वार्षिक अधिवेशनाचा कार्यक्रम रद्द केला गेला. 
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी हेच भाषण जसेच्या तसे इ.स. १९३६ मध्ये ‘एनाहिलेशन ऑफ कास्ट’ नावाने पुस्तक रूपात प्रकाशित करून टाकले जेणेकरून जास्तीत जास्त लोक याविषयी जाणू शकतील. हा ग्रंथ खूपच गंभीर ग्रंथ आहे. यात डॉ. आंबेडकरांनी जाती-व्यवस्थेच्या आधारावर त्याच्या उन्मूलना संबंधात गंभीर चर्चा केली आहे. जाती व्यवस्थेच्या उन्मूलना संबंधात त्यांनी लिहिले की, ‘‘जर तुम्ही जाती व्यवस्थेत छेद करू पाहत असाल तर तर यासाठी तुम्हाला कोणत्याही परिस्थितीत वेदांना आणि शास्त्रांना  डायनामाईट लावावे लागेल, कारण वेद आणि शास्त्र कोणत्याही तर्काने वेगळे करतात आणि वेद व शास्त्र कोणत्याही नैतिकतेपासून वंचित करतात. तुम्ही ‘श्रुति’ आणि ‘स्मृति’च्या धर्माला नष्ट करायलाच पाहिजे. याशिवाय अन्य कोणताही उपाय नाही.’’

## हे सुद्धा पहा 
* डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या नावावर असलेल्या गोष्टींची यादी
* डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर संबंधित लेखांची सूची
* डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचे साहित्य

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग: डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचे ग्रंथ
वर्ग: दलित इतिहास
वर्ग:दलित अभ्यास
वर्ग:जाती अभ्यास
जनहित याचिका

**जनहित याचिका** ही भारतातील नागरिकाने न्यायालयाकडून दाद मागण्यासाठीची योजना किंवा प्रक्रिया आहे. ही प्रक्रिया भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाचे सतरावे मुख्य न्यायाधीश पी.एन. भगवती यांनी प्रस्थापित केली. न्यायव्यवस्थेला लोकाभिमुख करण्याच्या त्यांच्या अनेक उपाययोजनांपैकी ही एक महत्त्वाची व क्रांतिकारी ठरलेली प्रक्रिया होय.

जनहित याचिका म्हणजे सार्वजनिक प्रश्न सोडविण्यासाठी प्रयत्नशील असलेले नागरिक सामाजिक संघटना किंवा शासकीय संघटना यांनी संपूर्ण जनतेच्या वतीने न्यायालयात दाखल केलेली याचिका. न्यायालय त्यावर विशेष विचार करून निर्णय देते. जनहित याचिकेची प्रक्रिया ही इतर सर्व न्यायालयीन कामकाजापेक्षा वेगळी आहे. कोणीही सामान्य नागरिक केवळ एका अर्जाद्वारे अथवा टपाल कार्डद्वारे ही याचिका दाखल करू शकतो. प्रसंगी न्यायालयही काही घटनांमध्ये हस्तक्षेप करून स्वतःअशी याचिका दाखल करू शकते. सध्या अनेक सजग नागरिक व संस्था याचा वापर सामाजिक हितासाठी करत आहेत.

## जनहित याचिकेचे महत्त्व
:- जनहित याचिकेत समानता, जीवन आणि व्यक्तिमत्त्वाच्या अधिकाराचे विस्तृत वर्णन दिले गेले आहे ज्याची हमी भारतीय घटनेच्या तिसऱ्या भागांतर्गत दिलेली आहे.
 :-हे समाज किंवा समाज कल्याणमधील बदलांसाठी प्रभावी साधन म्हणून कार्य करते.
:- जनहित याचिकेद्वारे कोणतीही सार्वजनिक किंवा व्यक्ती पीआयएल लागू करून अत्याचार केलेल्या वर्गाच्या वतीने उपाय शोधू शकते.

*
स्थवीर

**थेरो** किंवा **स्थवीर** ही बौद्ध भिक्खूची तर भिक्खुणीसाठी **थेरी** ही सन्माननीय संज्ञा आहे.  ज्या भिक्खूच्या उपसंपदेला दहा वर्ष पूर्ण झालेली असतात त्यांना स्थवीर किंवा थेरो म्हणले जाते. तर भिक्खूणीला **थेरी** म्हणले जाते. ज्या भिक्खूच्या उपसंपदेला वीस वर्ष पूर्ण झाली आहेत त्या भिक्खूला **महास्थवीर** किंवा **महाथेरो** म्हणतात. 

वर्ग: बौद्ध शीर्षके
वर्ग:बौद्ध भिक्खू
निर्मलकुमार फडकुले प्रतिष्ठान

डॉ. निर्मलकुमार फडकुले प्रतिष्ठान ही सोलापुरातील एक सामाजिक संस्था आहे. 

ही संस्था सन २००७ पासून दरवर्षी साहित्यसेवा, समाजसेवा यांबद्दल पुरस्कार देते. २५ हजार रुपये रोख व स्मृतिचिन्ह असे या पुरस्काराचे स्वरूप असते. आजवर हा पुरस्कार मिळालेल्या व्यक्ती :- 
रा. ग. जाधव, डॉ. गंगाधर पानतावणे, डॉ. द.ता. भोसले, राजन खान, प्रा. निशिकांत ठकार, डाॅ. रावसाहेब कसबे, डॉ. अरुणा ढेरे,  डॉ.गंगाधर पानतावणे, द.मा. मिरासदार, ल.सि. जाधव यांना संस्थेतर्फे साहित्य पुरस्कार देण्यात आले. त्याचप्रमाणे पन्नालाल सुराणा, प्रकाश आमटे, बाबा आढाव, गिरीश कुलकर्णी, डॉ. अनिल अवचट, डॉ. रवींद्र कोल्हे, डॉ. स्मिता कोल्हे, डॉ. तात्याराव लहाने, डॉ. प्रवीण पाटकर, सिंधुताई सपकाळ यांना समाजसेवा पुरस्कार देण्यात आले.

वर्ग:महाराष्ट्रातील संस्था
सॅली राइड

**सॅली क्रिस्टेन राइड** (२६ मे, इ.स. १९५१:एन्सिनो, कॅलिफोर्निया, अमेरिका - २३ जुलै, इ.स. २०१२:ला होया, कॅलिफोर्निया) ही अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ आणि अंतराळयात्री होती. ती स्पेस शटल चॅलेंजरमधून दोन वेळा अंतराळात गेली होती.

राइड अमेरिकेची पहिली महिला अंतराळयात्री होती.

वर्ग:अमेरिकेचे अंतराळवीर
वर्ग:इ.स. १९५१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१२ मधील मृत्यू
वर्ग:प्रेसिडेन्शियल मेडल ऑफ फ्रीडम विजेते
मेक्सिकोचा पहिला मॅक्सिमिलियन

**मॅक्सिमिलियन** (६ जुलै, इ.स. १८३२:व्हियेना, ऑस्ट्रिया - १९ जून, इ.स. १८६७:सांतियागो दि केरेतारो, मेक्सिको) हा मेक्सिकोच्या दुसऱ्या साम्राज्याचा एकमेव सम्राट होता. ऑस्ट्रियाच्या सम्राट फ्रांझ जोसेफ पहिल्याचा लहान भाऊ असलेला मॅक्सिमिलियनने फ्रांसच्या नेपोलियन तिसऱ्याच्या सांगण्यावरून मेक्सिकोवर शासन करण्याचे कबूल केले. १० एप्रिल, इ.स. १८६४ रोजी मॅक्सिमिलियनने स्वतःला मेक्सिकोचा सम्राट घोषित केले. हा तीन वर्षे फ्रेंच सैन्याच्या मदतीने सत्तेवर होता. या काळात मेक्सिकोच्या नामधारी राष्ट्राध्यक्ष बेनितो हुआरेझ व इतर सेनापतींनी त्याच्या सत्तेस आव्हान चालू ठेवले होते. १९६६मध्ये फ्रांसने मेक्सिकोतून माघार घेतल्यावर हुआरेझच्या सैन्याने मॅक्सिमिलियनला पकडले व त्याला दोन सरदारांसह मृत्युदंड दिला गेला.

वर्ग:मेक्सिकोचे राज्यकर्ते
वर्ग:दुसरे मेक्सिकन साम्राज्य
वर्ग:इ.स. १८३२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८६७ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अमा कंचना

**कतिरा अराच्चिगे डोना अमा कंचना** (७ एप्रिल, इ.स. १९९१:नेगोंबो, श्रीलंका - ) ही  संघाकडून आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय आणि ट्वेंटी२० क्रिकेट खेळणारी क्रिकेट खेळाडू आहे. . ती उजव्या हाताने फलंदाजी आणि जलद मध्यमगती गोलंदाजी करते.

इशानी कौशल्या आणि कंचना यांनी महिला एकदिवसीय क्रिकेटमधील आठव्या विकेटसाठीची सर्वोत्तम भागीदारी (३९ धावा)नोंदवली आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:श्रीलंकेच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९१ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
चंडिमा गुणरत्ने

**चंडिमा गुणरत्ने** (२४ फेब्रुवारी, इ.स. १९८२:उरागस्मानहंडिया, श्रीलंका - ) ही  संघाकडून आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय आणि ट्वेंटी२० क्रिकेट खेळणारी क्रिकेट खेळाडू आहे. . ती डाव्या हाताने फलंदाजी फिरकी गोलंदाजी करते.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:श्रीलंकेच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
इलिरिकम (रोमन प्रांत)

इलिरिकम प्रांत]]**इलिरिकम** (लॅटिन: Illyricum) हा इ.स.पू. २७ मध्ये स्थापन केलेला एक रोमन प्रांत होता. एड्रियाटिक समुद्राच्या पूर्व किनारपट्टीचा व आतील डोंगराळ भूभागाचा या प्रांतात समावेश होता. पुढे सम्राट व्हेस्पासियनच्या कारकिर्दीमध्ये इ.स. ६९ ते ७९ या काळात या प्रांताचे रूपांतर डॅल्मॅशिया मध्ये झाले.

वर्ग:रोमन प्रांत
ईशा केसकर

**ईशा केसकर** (११ नोव्हेंबर १९९१) ही मराठी चित्रपट आणि दूरचित्रवाणी मालिकांमध्ये काम करणारी अभिनेत्री आहे.

## पार्श्वभूमी
हिने आपले शालेय शिक्षण पुण्यातील सिंहगड शाळेतून तर महाविद्यालयीन शिक्षण सिम्बायोसिस महाविद्यालयातून पूर्ण केले. महाविद्यालयात असताना ईशा केसकर हिने पुरुषोत्तम करंडक तसेच सवाई नाटक अशा स्पर्धात भाग घेतला. अनेक एकांकिकांमधून कामे केली. दूरचित्रवाणीवरच्या 'जय मल्हार' मालिकेमधल्या बानूच्या भूमिकेमुळे ती घराघरांत पोहोचली. 

## चित्रपट
* मंगलाष्टक वन्स मोअर
* याला जीवन ऐसे नाव 
* वुई आर ऑन होऊन जाऊ द्या 
* सी आर डी (हिंदी चित्रपट) 
* हॅलो!!! नंदन

## दूरचित्रवाहिनी मालिका
* जय मल्हार
* माझ्या नवऱ्याची बायको
* लक्ष्मीच्या पाऊलांनी

## नाटक
* मी गालिब
* रायगडाला जेव्हा जाग येते (येसूबाई)

## संदर्भ
वर्ग:इ.स. १९९१ मधील जन्म
वर्ग:मराठी अभिनेत्री
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
दत्ता पुराणिक

**दत्ता पुराणिक** (इ.स. १९३१ - फेब्रुवारी, इ.स. २०१२) यांनी घरोघरी जाऊन श्यामची आई या पुस्तकाच्या २० हजारांहून अधिक प्रती विकल्या. याशिवाय त्यांनी साने गुरुजींसंबंधातील २५ हजारांपेक्षाही अधिक माहितीपत्रकांचे वाटप आणि सुमारे पाच हजार सीडींची विक्री केली होती. 

पुराणिक मूळचे अमळनेरचे होते. १९५०मध्ये ते पुण्यात वास्तव्यास आले. साने गुरुजींचा सहवास त्यांना लाभला होता. शाळेसमोरून जाताना गुरुजी रोज विचारपूस करीत, अशी आठवण ते नेहमी सांगत. इंग्रजांच्या जाचामुळे गुरुजी काही काळ भूमिगत झाले होते. त्यावेळी त्यांची सेवा पुराणिक यांनी केली होती. त्यांचे सारे जीवनच साने गुरुजीमय झाले होते. 

'श्यामची आई' या पुस्तकाने कित्येक पिढ्या घडवल्या. आपल्या खडतर बालपणाची कहाणी सांगत आणि संवेदनशील भावविश्व उलगडत त्यावेळच्या समाजजीवनाचे चित्रण गुरुजींनी या पुस्तकात केले होते. या पुस्तकाची ओळख आणि त्याद्वारे गुरुजींच्या विचारांचा प्रसार व्हावा यासाठी हे पुस्तक पुराणिक यांनी घराघरांत पोहोचविले. या पुस्तकावर ते कथाकथनही करीत असत. 

इंदूर येथे २००९मध्ये झालेल्या मध्य प्रदेश मराठी साहित्य संमेलनात दत्ता पुराणिक यांच्या कथाकथनाच्या कार्यक्रमाला रसिकांची दाद मिळाली होती. 'संगम रंगभूमी'च्या माध्यमातून त्यांनी बालनाट्येही बसविली होती. पुणेकरांनी त्यांच्या या कार्याची कृतज्ञता त्यांचा सत्कार करून वेळोवेळी व्यक्त केली होती. 'हा माझा सत्कार नसून प्रत्येक आईचा सन्मान आहे,' अशी विनम्र भावना त्यांनी एका कार्यक्रमात व्यक्त केली होती.

वर्ग:मराठी व्यक्ती
दि इव्हॉलुशन ऑफ द प्रॉव्हिन्शल फाइनॅन्स इन ब्रिटिश इंडिया

**दि इव्हॉलुशन ऑफ द प्रॉव्हिन्शल फाइनॅन्स इन ब्रिटिश इंडिया** हा एक ग्रंथ असून मुळात तो डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी कोलंबिया विद्यापीठात पीएच.डी.साठी प्रस्तुत केलेला प्रबंध आहे. हा इ.स. १९१६मध्ये लिहिलेला प्रबंध इ.स. १९२४मध्ये पुस्तकरूपाने प्रकाशित झाला. हे पुस्तक बडोद्याचे राजे श्रीमंत सयाजीराव गायकवाड यांना समर्पित केले आहे. याच महाराजांनी बाबासाहेबांना अमेरिकेत शिकायला जाण्यासाठी आर्थिक मदत केली होती. पुस्तक आर्थिक व्यवहाराशी संबंधित असून त्यात ब्रिटिश नोकरशाहीचे पितळ उघडे पाडले आहे.

## हे सुद्धा पहा 
* डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर संबंधित लेखांची सूची
* डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या नावावर असलेल्या गोष्टींची यादी
* डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचे साहित्य
## संदर्भ
इ
ई
वर्ग:अर्थशास्त्रीय पुस्तके
शशिकला सिरिवर्दने

**हेट्टीमुल्ला अप्पुहमिलागे शशिकला देदुनू सिरिवर्दने** (१४ फेब्रुवारी, इ.स. १९८५:कोलंबो, श्रीलंका - ) ही  संघाकडून आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय आणि ट्वेंटी२० क्रिकेट खेळणारी क्रिकेट खेळाडू आहे. . ती उजव्या हाताने फलंदाजी आणि जलद मध्यमगती गोलंदाजी करते.

सिरिवर्दने श्रीलंकेसाठी १०० बळी घेणारी पहिली महिला गोलंदाज आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:श्रीलंकेच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८५ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
उदित राज

**उदित राज** हे वायव्य दिल्लीचे प्रतिनिधित्व करणारे सांसद आहेत.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:भारतीय बौद्ध
वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
वर्ग:दलित राजकारणी
वर्ग:दलित नेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:आंबेडकरवादी
वायव्य दिल्ली लोकसभा मतदारसंघ

250 px|इवलेसे|दिल्लीच्या नकाशावर वायव्य दिल्ली मतदारसंघ
**वायव्य दिल्ली** ही भारत देशाच्या दिल्ली ह्या केंद्रशासित प्रदेशामधील ७ लोकसभा मतदारसंघांपैकी एक आहे. दिल्लीमधील नरेला, बादली, रिठाला, बवाना, मुंडका, किरारी, सुलतान पुर माजरा, नंगलोई जाट, मंगोल पुरी व रोहिणी हे १० विधानसभा मतदारसंघ वायव्य दिल्ली लोकसभा मतदारसंघाच्या अखत्यारीत येतात.

## खासदार
## निवडणुक निकाल
### २०१४ लोकसभा निवडणुका
## हे सुद्धा पहा
* भारतीय लोकसभा मतदारसंघ सूची

## बाह्य दुवे
वर्ग:दिल्लीमधील लोकसभा मतदारसंघ
वर्ग:वायव्य दिल्ली लोकसभा मतदारसंघ
वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ
रामनाथ कोविंद

**रामनाथ कोविंद** (जन्म: १ ऑक्टोबर, इ.स. १९४५) हे भारतीय जनता पक्ष राजकारणी व भारताचे १४वे राष्ट्रपती होते. ते भाजपाच्या मित्रपक्षांतर्फे २०१७ साली राष्ट्रपती पदाची निवडणूक लढले आणि ६५.६५% मते घेऊन विजयी झाले. हे २५ जुलै, २०१७ पासून २५ जुलै २०२२ पर्यंत ते या पदावर होते. त्यापूर्वी ते बिहारमध्ये राज्यपाल या पदावर इ.स.२०१५ ते २०१७ पर्यंत कार्यरत होते. त्यानंतर ते भारताचे राष्ट्रपती या पदावर इ.स.२०१७ ते २०२२ पर्यंत कार्यरत होते.

रामनाथ कोविंद यांचा जन्म उत्तर प्रदेश या राज्याच्या कानपूर जिल्ह्यात परोख या गावी झाला.

## संदर्भ आणि नोंदी 

वर्ग:भारताचे राष्ट्रपती
वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
वर्ग:दलित राजकारणी
वर्ग:बिहारचे राज्यपाल
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९४५ मधील जन्म
लेलँड स्टॅनफर्ड

इवलेसे
**अमासा लेलँड स्टॅनफर्ड** (९ मार्च, इ.स. १८२४:वॉटरव्हिलेट, न्यू यॉर्क, अमेरिका - २१ जून, इ.स. १८९३:पालो आल्टो, कॅलिफोर्निया अमेरिका) हा अमेरिकेतील उद्योगपती, राजकारणी आणि दानशूर होता. याने आपली पत्नी जॅनेट लेलँडसह स्टॅनफर्ड विद्यापीठाची स्थापना केली.

हा सदर्न पॅसिफिक रेलरोड आणि सेंट्रल पॅसिफिक या रेल्वे कंपन्यांचा मालक होता. अनेकांच्या मते अमेरिकेतील रॉबर बॅरनांपैकी हा एक होता.

स्टॅनफर्ड कॅलिफोर्नियाचा गव्हर्नर तसेच अमेरिकेच्या सेनेटमध्ये कॅलिफोर्नियाचा सेनेटर होता.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:अमेरिकन उद्योगपती
वर्ग:इ.स. १८२४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८९३ मधील मृत्यू
वर्ग:कॅलिफोर्नियाचे गव्हर्नर
वर्ग:अमेरिकेचे सेनेटर
वर्ग:स्टॅनफर्ड विद्यापीठ
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:कॅलिफोर्नियामधील अमेरिकेचे सेनेटर
वाडिया हिमालयीन भूशास्त्र संस्था

**वाडिया हिमालयीन भूशास्त्र संस्थान** ही डेहराडून स्थित भारत सरकारच्या विज्ञान आणि तंत्रज्ञान विभाग अंतर्गत एक हिमालयाचा भूशास्त्रीय अभ्यास करणारी स्वायत्त संशोधन संस्था आहे. जून १९६८ मध्ये दिल्ली विद्यापीठाच्या वनस्पतिशास्त्र विभागात याची स्थापना झाली, एप्रिल १९७६ मध्ये ही संस्था उत्तराखंडच्या डेहराडून येथे स्थलांतरित करण्यात आली. संस्थेची तीन क्षेत्र शोध केंद्रे, नड्डी -धर्मशाला, डोक्रियानी बामक ग्लेशियर स्टेशन आणि अरुणाचल प्रदेशमध्ये इटानगर येथे आहेत.

वर्ग:भूशास्त्र
वर्ग:डेहराडून
एरिन बर्मिंगहॅम

**एरिन मार्गारेट बर्मिंगहॅम** (१८ एप्रिल, इ.स. १९८८:ग्रेमथ, न्यू झीलँड - ) ही कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे. ही उजव्या हाताने फलंदाजी आणि लेग ब्रेक गोलंदाजी करते.

वर्ग:न्यू झीलंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८८ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
हॉली हडलस्टन

**हॉली रेचेल हडलस्टन** (११ ऑक्टोबर, इ.स. १९८७:स्प्रिंग्स, गॉटेंग, दक्षिण आफ्रिका - ) ही कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे. ही उजव्या हाताने फलंदाजी आणि मध्यम जलदगती गोलंदाजी करते.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:न्यू झीलंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८७ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
पूर्व आयोवा विमानतळ

इवलेसे
**पूर्व आयोवा विमानतळ**  अमेरिकेच्या आयोवा राज्यातील सीडार रॅपिड्स शहराजवळचा विमानतळ आहे. या विमानतळाची रचना १९२० च्या सुमारास हंटर फील्ड नावाने झाली.

सध्या येथून मुख्यत्वे प्रादेशिक विमानांद्वारे प्रवाशांची वाहतूक होते. येथील बव्हंश प्रवासी अमेरिकन एरलाइन्स, युनायटेड एरलाइन्स व फ्रंटियर एरलाइन्सचा वापर करतात.

वर्ग:अमेरिकेतील विमानतळ
वर्ग:सीडार रॅपिड्स (आयोवा)
लक्ष्मीबाई वैद्य

**लक्ष्मीबाई वैद्य** (माहेरच्या पटवर्धन; ३० जून, इ.स. १९०४ - १९६८) या पाकक्रियेवरचे पहिले पूर्ण मराठी पुस्तक लिहिणाऱ्या लेखिका होत्या.

## शिक्षण कारकीर्द आणि प्रवास 
१९२८ ते १९३५ या काळात या बनारस विद्यापीठाच्या मुलींच्या शाळेत शिक्षिका होत्या. तेव्हा त्या मध्य प्रदेशात कामासाठी फिराच्या. त्यानंतर त्या पुण्याच्या हुजूरपागा शाळेत गृहशास्त्र विषयाच्या मुख्य शिक्षिका झाल्या. त्यांनी शाळा-महाविद्यालयांतील परीक्षिका या नात्याने भारतातील अनेक ठिकाणांना भेट दिली. याशिवाय त्या इंग्लंड, अमेरिका, फ्रांस, इटली, इ. देशातही गेल्या.

## गृहशास्त्रावरील परिपूर्ण पुस्तक 
तीस वर्षांच्या पाकशास्त्र विषयाच्या शिक्षणाच्या आपल्या अनुभवावर त्यांनी १९६९ मध्ये *पाकसिद्धी* नावाचे पुस्तक प्रकाशित केले. २०१६ साली या पुस्तकाची पाचवी आवृत्ती *परिपूर्ण पाकसिद्धी* या नावाने प्रसिद्ध झाली. पुस्तकाच्या पहिल्या दहा प्रकरणांमध्ये स्वयंपाक करण्यापूर्वी त्यामागील शास्त्र, आहार, आरोग्य यांची माहिती देणारी आहेत. शिवाय वजने-मापे, स्वयंपाकघराची स्वच्छता, वैयक्तिक स्वच्छता, भांडीकुंडी व उपकरणे यांची निवड आणि देखरेख, भाजीपाला, किराणा सामान कसे निवडावे, अन्न शिजवण्याच्या वेगवेगळ्या पद्धती, त्या मागची शास्त्रीय कारणे, तसेच पदार्थाची आकर्षक मांडणी, सजावट, दूधदुभते, सरपण इतकेच नव्हे तर मोरी आणि संडासाची स्वच्छता हे विषय सविस्तर हाताळले आहेत. पुढची प्रकरणे प्रत्यक्ष पाककृतींसाठी आहेत.

## पुस्तकात केलेले पदार्थांचे वर्गीकरण 
पुस्तकात भाज्यांसकट सर्वच खाद्यपदार्थांचे वर्गीकरण केले आहे.

## सूची 
पाककृतींचा शोध घेणे सोपे व्हावे यासाठी पुस्तकाच्या शेवटी विषयसूची दिलेली आहे.

वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:इ.स. १९०४ मधील जन्म
वर्ग:पाककला
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
ली कॅस्पेरेक

**ली मेघन कॅस्पेरेक** (१५ फेब्रुवारी, इ.स. १९९२:एडिनबरा, स्कॉटलंड - ) ही कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे. ही उजव्या हाताने फलंदाजी आणि ऑफस्पिन गोलंदाजी करते.

कॅस्पेरेक न्यू झीलंड आधी कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळली

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:न्यू झीलंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:स्कॉटलंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९२ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
दाराशा नौशेरवान वाडिया

प्रा **दाराशा नौशेरवान** *डी.एन.* **वाडिया** (२५ ऑक्टोबर, १८८३ – १५ जून, १९६९) हे भारतातील एक भूगर्भशास्त्रज्ञ होते. त्यांनी हिमालयाच्या भूगर्भावर त्यांनी संशोधन केले. हे संशोधन भारताच्या भूगर्भीय अभ्यासासाठी आणि संशोधनासाठी महत्त्वाचे ठरले. त्यांच्या मानार्थ हिमालयीन भूगर्भशास्त्र संस्थेचे नाव १९७६मध्ये वाडिया हिमालयीन भूगर्भशास्त्र संस्थान असे करण्यात आले. डी.एन. वाडिया यांनी लिहिलेले व १९१९ साली प्रकाशित झालेले *द जिओलॉजी ऑफ इंडिया* हे पुस्तक भारतीय शैक्षणिक संस्थांत पाठ्यपुस्तक म्हणून अजूनही वापरले जाते.

वर्ग:भारतीय भूगर्भशास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १८८३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६९ मधील मृत्यू
जागतिक अंमली पदार्थ विरोधी दिन

दरवर्षी २६ जून हा दिवस जगभर **जागतिक अंमली पदार्थ विरोधी दिन** म्हणून विविध विधायक उपक्रमांच्या स्वरूपात साजरा केला जातो. युनोने १९८८ साली याची घोषणा केली. २६ जून या दिवसाला चीनमधील पहिल्या अफू युद्धाच्या काळात (१९८७) अफू व्यापारावर घातल्या गेलेल्या बंदीचा संदर्भ आहे.

वर्ग:जागतिक दिवस
अतिसंवाहकता

निरपेक्ष शून्याच्या वर (-२७३ से. च्या वर, - केल्व्हिन निरपेक्ष तापक्रम) काही अंश तापमानापर्यंत काही धातू व मिश्रधातू थंड केल्यास, त्यांची विद्युत संवाहकता अतिशय वाढते व रोध शून्य होतो, या अविष्काराला ‘अतिसंवाहकता’ म्हणतात. त्याचबरोबर अतिसंवाहकाच्या अंतर्भागात कर्षुकीय (चुंबकीय) क्षेत्रही शून्य होते; इतकेच नव्हे तर अतिसंवाहकास प्रथम दुर्बल कर्षुकीय क्षेत्रात ठेवून, नंतर त्याचे तापमान संक्रमण तापमानाच्या (Tc, ज्या तापमानाखाली पदार्थ अतिसंवाहक होतो) खाली नेल्यास, त्याच्या अंतर्भागातील कर्षुकीय स्त्रोतरेषा (कर्षुकीय प्रेरणारेषा) बाहेर फेकल्या जातात व तो संपूर्णपणे प्रतिकर्षुक (कर्षुकीय पार्यता निर्वातापेक्षा कमी असणारा पदार्थ) बनतो.

हा शोध डच भौतिकशास्त्रज्ञ हेक कामरिंगे ओन्नेस यांनी 8 एप्रिल 1911 रोजी लेडेन येथे शोधला होता.फेरोमॅग्नेटिझम आणि अणु वर्णक्रमीय रेषांप्रमाणेच सुपरकंडक्टिव्हिटी एक क्वांटम मेकेनिकल गूढ आहे.हे मेस्नेर इफेक्ट द्वारे दर्शविले जाते, सुपरकंडक्टरच्या आतील भागातून मग्नेटीक लाईन्सचेपूर्ण उत्सर्जन त्याच्या सुपरकंडक्टिंग अवस्थेमध्ये संक्रमण दरम्यान होते.मेसनर परिणामाची घटना सूचित करते की सुपरकंडक्टिव्हिटी शास्त्रीय भौतिकशास्त्रातील परिपूर्ण चालकाचे आदर्श म्हणूनच समजली जाऊ शकत नाही.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:भौतिकशास्त्र
वर्ग:विद्युतचुंबकशास्त्र
द ओबेरॉय समूह

**द ओबेरॉय ग्रुप** ही एक हॉटेल कंपनी आहे जिचे मुख्यालय दिल्ली येथे आहे. या कंपनीची स्थापना १९३४मध्ये झाली असून, कंपनीचे व इतर असे मिळून ३० पेक्षा जास्त अलिशान हॉटेल्स आणि दोन क्रुझ शिप ६ देशांमध्ये ओबेरॉय हॉटेल्स अँड रिसॉर्ट्स आणि ट्रायडेन्ट हॉटेल्सच्या नावाखाली चालवली जातात.

## इतिहास
ओबेरॉय ग्रुपची पाळेमुळे १९३४ पर्यंत जातात जेव्हा ग्रुपचे संस्थापक रायबहादूर मोहनसिंग ओबेरॉय यांनी २ मालमत्ता विकत घेतल्या: द क्लार्क्स, दिल्ली आणि द क्लार्क्स, शिमला. पुढील काही वर्षात श्री ओबेरॉय यांना त्यांची दोन मुले येऊन मिळाली, तिलकराज सिंग ओबेरॉय व पृथ्वीराज सिंग ओबेरॉय, आणि त्यांनी भारतात तसेच परदेशात अजून काही मालमत्ता घेऊन ग्रुपचा विस्तार केला.

## नोव्हेंबर २००८चा आतंकवादी हल्ला
२६ नोव्हेंबर २००८ रोजी मुंबईमधील २ हॉटेल्स द ओबेरॉय, मुंबई आणि, नरीमन पॉईंट, २००८ च्या मुंबईमधील आतंकवादी हल्ल्यांचा एक भाग म्हणून ताब्यात घेण्यात आले होते. सुमारे ३२ कर्मचारी तसेच पाहुणे या ३ दिवसांच्या हल्ल्यात मरण पावले होते.

## मालकी हक्क
द ओबेरॉय ग्रुपच्या इआयएच लि. आणि इआयएच असोशिएटेड हॉटेल्स या दोन मोठ्या भागीदार कंपन्या आहेत. पृथ्वीराज सिंग हे ओबेरॉय ग्रुपचे सध्याचे चेरमन आहेत. त्यांचा मुलगा विक्रम ओबेरॉय आणि पुतण्या अर्जुन ओबेरॉय हे भागीदार कंपन्यांचे व्यवस्थापकीय संचालकपद सांभाळतात.

ओबेरॉय परिवार हा इआयएच लि.चा ३२.११% सह सगळ्यात मोठा हिस्सेदार आहे. आयटीसी लि. कडे इआयएच लि.चे सुमारे १४.९८% समभाग आहेत. आयटीसी लि.च्या दबावांना तोंड देण्यासाठी, ज्यांची मालकी जवळपास 15% पर्यंत होती, ओबेरॉय परिवाराने मुकेश अंबानींच्या रिलायंस इंडस्ट्रीजला इआयएच लि.ला १४.१२% समभाग विकले. हा व्यवहार ३० ऑगस्ट २०१० रोजी इआयएच लि.ची बाजार किंमत ७,२०० करोड गृहीत धरून सुमारे १,०२१ करोड रुपयांत करण्यात आला. नजीकच्या काळात रिलायंसने आयटीसी कडून अजून समभाग विकत घेतले ज्यामुळे त्यांची हिस्सेदारी आता २०% पर्यंत झाली आहे.

## हॉटेल्स
कंपनी सध्या ओबेरॉय हॉटेल्स अँड रिसॉर्ट्सच्या नावाखाली अलिशान हॉटेल्स चालवते तसेच ट्रायडेन्ट हॉटेल्सच्या नावाखाली १० पंचतारांकित हॉटेल्स चालविते. तसेच ग्रुप द क्लार्क्स, शिमला आणि द मेडन्स, दिल्ली हे दोन हॉटेल्स सुद्धा चालविते. पण या दोन मालमत्ता ट्रायडेन्ट किंवा ओबेरॉय यांच्या अधिकारात नाही चालवली जात.

## संदर्भ
वर्ग:दिल्ली
ल.म. कडू

**ल.म. कडू** (जन्म : १० जुलै १९४७) हे एक मराठी चित्रकार, बालसाहित्य लिहिणारे लेखक व प्रकाशक आहेत. त्यांची बालसाहित्याची सुमारे ३० पुस्तके प्रकाशित झाली आहेत. इ.स. १९७७ च्या सुमारास त्यांनी 'गमभन' ही प्रकाशन संस्था काढली. या प्रकाशन संस्थेने चाळीस वर्षांत दोनशे पुस्तके प्रकाशित केली. प्रकाशनातर्फे ‘साहित्य वैभव’ ही दिनदर्शिका २००४ सालापासून, आणि मुलांसाठी गमभन ही दिनदर्शिका २००५पासून प्रकाशित होत आली आहे. 

मुलांना निसर्गाचा परिचय व्हावा यादृष्टीने कडू यांनी पानशेतजवळ सात एकर जागेवर  ‘विद्याविहार पर्यावरण’ हा प्रकल्प सुरू केला. या प्रकल्पाला काही वर्षांतच हजारो मुलांनी भेट दिली. 

## ल.म. कडू यांनी लिहिलेली पुस्तके
* झाड (लहान मुलांसाठीचे द्विभाषिक पुस्तक)
* खारीच्या वाटा (कथासंग्रह)
* गलोलची करामत
* चार्ली चॅप्लिन
* छोटे दोस्त
* जॉर्ज कार्व्हर (चरित्र)....(विशेष -  वीणा गवाणकर यांनीही याच विषयावर 'एक होता कार्व्हर' हे पुस्तक लिहिले आहे.)
* पवित्र सेवा रेड क्राॅस
* पिंटू आणि बेडूक आजोबा
* मनीचे डोळे
* मारिया माँटेसरी
* मुलांचे बापू 
* राधाची स्ट्राॅबेरी
* रावीचा मोर (बालसाहित्य)
* शालेय स्फूर्तिगीते
* सईची चांगली सवय
* हवं तर रंगवा
* मी चित्रकार कसा झालो

## पुरस्कार, सत्कार आणि सन्मान
* साहित्य अकादमीचा बालसाहित्य पुरस्कार (२०१७) - *खारीच्या वाटा* या पुस्तकासाठी.
* महाराष्ट्र सरकारचा उत्कृष्ट वाङ्‌मयनिर्मितीचा साने गुरुजी पुरस्कार  (२०१४) - *खारीच्या वाटा*साठी. 
* त्याच पुस्तकासाठी परिवर्तन, बी.रघुनाथ पुरस्कार आणि भैरूरतन दमाणी पुरस्कार.
*मराठी साहित्य परिषदेतर्फे आयोजित केलेल्या‘लेखक तुमच्या भेटीला’ या उपक्रमाच्या उदघाटनाचे कार्यक्रमात साहित्य अकादमी पुरस्कार जाहीर झाल्याबद्दल ल.म. कडू यांचा मसापतर्फे कार्याध्यक्ष प्रा. मिलिंद जोशी यांच्या हस्ते शाल, पुष्पहार आणि ग्रंथभेट देऊन सत्कार करण्यात आला. (२८-६-२०१७)
*शेवगांव(अहमदनगर जिल्हा) येथे २७ ते २९ जानेवारी २०१८ या काळात झालेल्या बालकुमार साहित्य संमेलनाचे अध्यक्षपद.

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते
वर्ग:प्रकाशक
वर्ग:इ.स. १९४७ मधील जन्म
वर्ग:मराठी चित्रकार
जॉर्जिया एल्विस

**जॉर्जिया अमांडा एल्विस** (३१ मे, इ.स. १९९१:वोल्वरहॅम्प्टन, इंग्लंड - ) ही कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे. ही उजव्या हाताना फलंदाजी आणि आणि मध्यम जलदगती गोलंदाजी करते.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९१ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
डॉ. विश्वनाथ कराड एमआयटी विश्वशांती विद्यापीठ

**महाराष्ट्र इन्स्टिटयूट ऑफ टेक्नॉलॉजी** हे पुणे येथील सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठाशी संलग्न अभियांत्रिकी महाविद्यालय आहे. 

महाराष्ट्रातील पहिल्या काही खाजगी अभियांत्रिकी महाविद्यालयांपैकी एक असलेल्या या संस्थेची स्थापना इ.स. १९८३ मध्ये डॉ. विश्वनाथ कराड] यांनी केली. 

याचे मुख्य प्रांगण पुण्यातील पौड रोड भागात आहे.
सन २०१७ पासून एम.आय.टी., एम.आय.टी.सी.ओ.ई व माईर्स समूहाची अन्य महाविद्यालये या सर्वांचे विलीनीकरण आणि एकत्रीकरण होऊन एम.आय.टी.वर्ल्ड पीस युनिव्हर्सिटी अस्तित्वात आली आहे. बी.टेक व एम.टेक या पदव्या डब्लू.पी.यु. प्रदान करते.  

संस्थेत प्रवेश कैप (CAP) राउण्डच्या माध्यमातून केले जाते. प्रति वर्ष ऍमआईटी मध्ये प्रवेशासाठी मोठ्या संख्येने येणाऱ्या विदेशी नागरिकांसाठी विशेष प्रावधान केले जाते. पूर्वस्नातक स्तराचे प्रवेश जेईई आणि काही अजुन मानदण्डानुसार केले जाते. स्नाकोत्तर स्तरावर प्रवेश डीटीई महाराष्ट्र सरकार आणि सावित्रीबाई फूले पुणे विश्वविद्यालय द्वारे बनविण्यात आलेले नियमांच्या आधारे होते. तसेच ऍमबीए चे प्रवेश डीटीई महाराष्ट्र सरकार आणि पुणे विद्यापीठ द्वारे बनविण्यात आलेल्या नियमांच्या आधारे  होते.  

## पाठ्यक्रम  
#ऍमआईटी पूर्वस्नातक स्तरावर अभियान्त्रिकीच्या डिग्रियॉं (बी.ई.) नव विषयात प्रदान करते.
##सिविल इंजीनियरिंग
##मकैनिकल इंजीनियरिंग
##इलैक्ट्रॉनिक्स आणि टॅलिकम्यूनिकेशन्स इंजीनियरिंग
##कम्प्यूटर इंजीनियरिंग
##सूचना प्रौद्योगिकी
##पॅट्रोलियम इंजीनियरिंग
##पॅट्रोकैमिकल इंजीनियरिंग
##पॉलिमर इंजीनियरिंग
##मकैनिल सैण्ड्विच इंजीनियरिंग
#स्नाकोत्तर डिग्रियॉं (ऍम.ई.) खालील विषयात प्रदान केली जाते. 
##पॅट्रोलियम इंजीनियरिंग
##सिविल स्ट्रक्चर्स
##निर्माण आणि प्रबन्धन
##कम्प्यूटर इंजीनियरिंग
##डिज़ाइन इंजीनियरिंग
##ऊष्मा ऊर्जा
##सूचना प्रौद्योगिकी
##पॉलिमर इंजीनियरिंग
##इलैक्ट्रॉनिक्स डिजिटल सिस्टम
##पाइपिंग डिज़ाइन और इंजीनियरिंग डाक्टरेटची पदवी या विषयावर प्रदान करण्यात येतात. 
##पॅट्रोलियम इंजीनियरिंग
## भूविज्ञान

## प्रांगण 
ऍम.आई.टी. पुणेचा प्रांगण 17 एकरात पसरले आहे. विभिन्न शैक्षणिक संस्थे व्यतिरिक्त, या प्रांगणात विश्व शान्ति केन्द्र पण स्थित आहे जो युनेस्कोच्या मानवाधिकार, लोकतन्त्र, शान्ति आणि सहनशीलतेचे प्रभारी आहे आणि 12 मई 1998ला येथे स्थापित केले गेले.  या व्यतिरिक्त प्रांगणात कैण्टीन, सांगली बैंक आणि बैंक ऑफ़ इण्डिया यांच्या शाखा, एक सभागार, चिकित्सालय, आणि एक ध्यान-केन्द्रची सुविधा ही उपलब्ध आहेत. डॉ. विश्वनाथ कराड  यांना त्यांच्या समीकरण ॐ = mc2 साठी ओळखले जाते.  

## शोध आणि विकास 
शोध, विकास, आणि नवोन्मेषच्या आवश्यकता पूर्ण करण्यासाठी, ऍमआईटी पुणेच्या प्राणंगात ऍमआईटी संशोधन आणि नवोदित उत्कृष्टता केन्द्र (MIT Center of Excellence for Research & Innovation (MITCERI))ची स्थापना केली आहे. याचे तात्कालिक लक्ष्य प्राध्यापक आणि स्नातक तसेच स्नातकोत्तर स्तरच्या विद्यार्थिनीनी त्यांच्या प्रोजॅक्ट कार्यात शोध आणि विकासाच्या तत्त्वांना सम्मिलित करण्यासाठी प्रोत्साहित करने होते. ऍमआईटी संशोधन केन्द्र या कार्याला विभिन्न कार्यक्रमांद्वारे पूर्ण करते जसे राष्ट्रीय आणि अन्तर्राष्ट्रीय सम्मेलनांचे आयोजन, शोध पद्धति वर कार्यशालेचे आयोजन
## संदर्भ 
वर्ग:पुण्यातील शैक्षणिक संस्था
न्यू प्लिमथ (न्यू झीलंड)

**न्यू प्लिमथ** न्यू झीलंडच्या उत्तर बेटावरील तारानाकी प्रदेशातील शहर आहे. हे शहर न्यू प्लिमथ जिल्ह्याचे प्रशासकीय केन्द्र असून येथील लोकसंख्या अंदाजे ५६,८०० आहे.

या शहराचे माओरी नाव *न्गामोटू* आहे.

वर्ग:न्यू झीलंडमधील शहरे
वर्ग:तारानाकी
मायक्रोकंट्रोलर

8742, हा आहे ८-बिट मायक्रोकंट्रोलर ज्यामध्ये आहे एक सिपीयु CPU जो 12&nbsp;MHz वर चालतो, 128 बाइट रॅम RAM, 2048 बाईट ईपी रोम EPROM, आणि आदान/प्रदान चिप I/O 
 .]]

सुक्ष्मनियंत्रक (**मायक्रोकंट्रोलर**) (संक्षिप्त **MCU** किंवा **µC** ) एक संगणक प्रारूप आहे जे एका चीप वर असते.यामधे संयुक्तिक गणक (integrated processor),स्मृती (थोडीशी RAM, आज्ञावली स्मृती (program memory) किंवा दोन्ही),आज्ञावाचक आदान/प्रदान साधनं सामाविष्ट असतात.ज्यांचा उपयोग चीपशी जोडलेल्या साधनां सोबत संवाद करण्याकरता केला जातो.मायक्रोकंट्रोलर हा मायक्रोप्रोसेसरहून भिन्न असतो, त्यामध्ये केवळ गणक (CPU) असतो(संगणकाच्या गणका प्रमाणे).आधुनिक संगणकयुगात मायक्रोकंट्रोलर केवळ एका चिपवर काम करू शकतो. एका मायक्रोकंट्रोलरमध्ये एक किंवा अनेक सीपीयू असू शकतात.

सुरुवातीला १९७१ मध्ये इंटेल Intel कंपनी द्वारा प्रकाशित झाल्यावर काही वर्षांत मायक्रोकंट्रोलर लोकप्रिय झाले.अत्यंत उपयुक्त इंटेल 8008 त्यावेळी प्रकाशित के‌ला गेला, परंतु तो अजूनही चिपसाठी प्रत्येकी लागणाऱ्या उच्च रकमेमुळे अव्यवहार्य होता.त्यामुळे सुरुवातीच्या मायक्रोकंट्रोलर मध्ये भिन्न प्रकारच्या संगणक स्मृती (computer memory) एकाच दलात (मायक्रोकंट्रोलर मध्ये) जुळलेल्या असतं. त्याची उपयोगीता बघितल्यानंतर, लोकांच्या त्याला आणखी चांगले बनविण्याच्या प्रयासाने, मायक्रोकंट्रोलर सतत उन्नत होत होता. कालांतराने किमती कमी झाल्या आणि २००० च्या आरंभी, मायक्रोकंट्रोलर मोठ्याप्रमाणात संपूर्ण जगात वापरले जाउ लागले.

मायक्रोकंट्रोलरसाठी इतर संज्ञा इंम्बेडेड सिस्टीम   (embedded system ) आणि इंम्बेडेड कंट्रोलर (embedded controller) या आहेत.कारण मायक्रोकंट्रोलर आणि त्यांचे सहकारी सर्किट अनेकदा एकाच चिप मध्ये बनवले (किंवा एंम्बेड embed) केले जाते.

नेहमीच्या अंकगणित व तार्किक या मायक्रोप्रोसेसरच्या घटकां पेक्षा अधिक घटक जसे विदा (data) साठवण्यासाठी रॅम (RAM), आज्ञावली साठवण्याकरीता केवळ-वाचन स्मृती ( read only memory), आणि इतर साधने/जोड (peripherals) हे घटक मायक्रोकंट्रोलर मध्ये असतात.

अनेकदा मायक्रोकंट्रोलर हे मायक्रोप्रोसेसर पेक्षा खुप कमी गती वर चालतात (32khz इतक्या कमी वारंवारतेने (clock speed)), पण हे ठराविक अनुप्रयोगाकरीता उपयुक्त असते. आणि हे खुप कमी ऊर्जा वापरतात (मिलीव्ह्याट किंवा मायक्रोव्ह्याट इतकीही).

स्वयंचलित उत्पादनात आणि उपकरणात मायक्रोकंट्रोलर वापरले जातात, जसे गाडीची इंजिन प्रणाली, रिमोट कंट्रोल, मशीनी, साधने, ऊर्जाशिल 
अवजारे, आणि खेळणी. यांनाच म्हणतात अंतःस्थापित प्रणाली (embedded system). मायक्रोकंट्रोलर सौर शक्ती (solar power), आणि ऊर्जा संकलन, गाडीतील एन्टि-लोक ब्रेकिंग प्रणालीत काम बजावताना सापडू शकेतो, तसेच यांचे वैद्यकीय क्षेत्रात सुद्धा अनेक उपयोग आहेत.

वर्ग:संगणकशास्त्र
डॅनियेल हॅझेल

**डॅनियेल हॅझेल** (१३ मे, इ.स. १९८८:ड्युरॅम, इंग्लंड - ) ही कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे. ही उजव्या हाताने फलंदाजी आणि फिरकी गोलंदाजी करते.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८८ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
लॉरेन विनफील्ड

**लॉरेन विनफील्ड** (१६ ऑगस्ट, इ.स. १९९९:यॉर्क, इंग्लंड - ) ही कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे. ही उजव्या हाताने फलंदाजी करते. ही यष्टीरक्षक आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९० मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
थॅमसिन न्यूटन

**थॅमसिन मिशेल मौपिया न्यूटन** (३ जून, इ.स. १९९५:पारापारौमु, न्यू झीलँड - ) ही कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे. ही उजव्या हाताने फलंदाजी आणि मध्यमगती गोलंदाजी करते.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:न्यू झीलंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९५ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
बुद्धत्व

[thumb|220px|[तंग साम्राज्य काळातील चीनच्या हेबेई प्रांततून मिळालेले तथागत बुद्धाची मूर्ती]]

बौद्ध धर्मात **बुद्धत्व** एखाद्या जीवाच्या त्या स्थितीला म्हणले जाते ज्यामध्ये तो पूर्ण ज्ञान आणि बोधी मिळवून सम्यमसंबुद्ध (ज्याला संस्कृतमध्ये 'सम्यक्सम्बोधि'ची अवस्था म्हणले जाते) निर्वाणाच्या मार्गावर मार्गस्त झालेला असतो.

## इतर भाषांत 
पाली भाषेत 'बुद्धत्व' यासाठी 'बुद्धत्त' आणि 'बुद्धभाव' शब्द सुद्धा वापरले गेले आहेत. इंग्रजीत याला 'बुद्धाहुड' (Buddhahood) म्हणले जाते, ज्याचा अधिकांश अमेरिकी-ब्रिटिश व्यक्ती 'बूडाहुड' असे उच्चार करतात.

## तीन प्रकारचे बुद्धत्व 
* सम्यकसम्बुद्ध
* प्रत्येकबुद्ध
* सावकबुद्ध

### चार अवस्था 
### श्रोतागामी 
### अनागामी 
### सतकृतगामी 
### अर्हत  
## बुद्धाचे नाव 
अश्वघोषाने बुद्धचरितात बुद्धाच्या नावांच्या एक खूप मोठी यादी दिलेली आहे –

बुद्ध, धर्मराज, नायक, विनायक, जिन, अवलोकितेश्वर इत्यादी.

## हे सुद्धा पहा 
* बोधी

## बाह्य दुवे 
## संदर्भ 
वर्ग:बौद्ध धर्म
वर्ग:बौद्ध तत्त्वज्ञानविषयक संकल्पना
वर्ग:बुद्ध
मासाबाटा क्लास

**मासाबाटा क्लास** (३ फेब्रुवारी, इ.स. १९९१:बोत्शाबेलो, ट्रान्सवाल, दक्षिण आफ्रिका - ) ही कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे. ही उजव्या हाताने फलंदाजी आणि मध्यमगती गोलंदाजी करते.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९१ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
नीलांबरी जोशी

नीलांबरी जोशी या एक मराठी संगणकतज्ज्ञ आणि लेखिका आहेत. बी.एस्‌सी. झालेल्या नीलांबरी यांच्याकडे ओरॅकल या संगणकीय भाषेचे सखोल ज्ञान आहे. माहिती तंत्रज्ञान क्षेत्रात त्यांची १५हून अधिक वर्षांची कारकीर्द आहे. कुवेतमध्ये किंवा अमेरिकेत वास्तव्य असणाऱ्या नीलांबरी जोशी ‘शारदा ग्रुप’च्या प्रोजेक्ट मॅनेजर आहेत. 

## लेखन
* अंतर्नाद, अक्षर, मेनका, समाजस्वास्थ्य या मासिकांतून आणि दिव्य मराठी, पुढारी, सकाळ आणि लोकसत्ता या वृत्तपत्रांतून सातत्याने लेखन
* अरविंद गुप्ता यांच्या http://www.arvindguptatoys.com/ या पुस्तकांच्या वेबसाईटसाठी ‘ॲनाटोल अँड द कॅट’, ‘जोनाथन लिव्हिंगस्टन सीगल’, ‘थ्री डेज टु सी’, नॉन-व्हॉयलन्ट वे ऑफ अप्‌ब्रिंगिंग’, फायर ऑफ हिरोशिमा’ ‘रॅट्स’, ‘वेब ऑफ लाईफ’,  ‘हंप ऑन द नंदीज बॅक’, अशा काही पुस्तकांचा अनुवाद
* ‘औद्योजक’ मासिकात मॅनेजमेंटविषयक सदरलेखन
* कॉर्पोरेट कल्लोळ - औद्योगिक मानसशास्त्र
* गंगाजळ निर्मळ (कादंबरी)
* जिथे मुलांना पंख फुटतात - पर्यायी शिक्षणावरच्या/ Hands On,' चला करू या' विज्ञानप्रयोगांविषयींच्या पुस्तकांचा अनुवाद
* ‘झपूर्झा भाग १, २, ३’ या विदेशी साहित्यिकांवरच्या पुस्तकांचे अच्युत गोडबोले यांच्याबरोबर सहलेखन
* अमेरिकेतल्या मॅसॅच्युसेट्‌स संस्थानामधील सडबरी व्हॅली स्कूलच्या अभ्यासक्रमातील ‘फ्री ॲट लास्ट’ या ऑल्टरनेटिव्ह एज्युकेशनविषयक पुस्तकाचा अनुवाद
* मनकल्लोळ भाग १ व २ (अच्युत गोडबोले यांच्याबरोबर सहलेखन)
* ‘मनकल्लोळ’ या पुस्तकाचे ॲाडियोबुक
* मारी क्यूरी, हेनरी डेव्हिड थोरो, रिचर्ड बाच यांनी लिहिलेल्या ५० इंग्रजी पुस्तकांचे मराठी अनुवाद
* ‘साप्ताहिक सकाळ’मध्ये विविध विषयांवर सदरलेखन 
* ‘लाईमलाईट : विदेशी चित्रपटसृष्टीची अनोखी यात्रा...!’ या पुस्तकाचे अच्युत गोडबोले यांच्याबरोबर सहलेखन

## व्याख्याने
* करियरच्या वेगळ्या वाट
* कामाच्या ठिकाणचे ताणतणाव
* कृत्रिम बुद्धिमत्ता - भवितव्य
* टीमवर्क
* नैराश्य/ स्कीझोफ्रेनिया/ अल्झायमर यांच्यासारखे मनोविकार आणि इंग्रजी साहित्य
* पालक/ मुलांचा हरवलेला संवाद
* मनोविकार आणि इंग्रजी चित्रपट
* सोशल मीडिया आणि नात्यांवर होणारे परिणाम

## पुरस्कार
* ‘मनकल्लोळ भाग १ व २’  या पुस्तकाला मसापचा पुरस्कार (२६-५-२०१७)
* ‘चैतन्य मेंटल हेल्थ फाऊंडेशन’, पुणे यांचा मानसशास्त्रातल्या सामाजिक कामासाठी ‘स्वयंसिद्धा २०१८’ पुरस्कार

## इतर
‘माइंड जिम’या मानसिक आरोग्यावर काम करणाऱ्या संस्थेच्या संस्थापक सदस्य

(अपूर्ण)

वर्ग:मराठी लेखक
आमेलिया केर

**आमेलिया शार्लट केर** (१३ ऑक्टोबर, इ.स. २०००:वेलिंग्टन, न्यू झीलंड - ) ही कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे. ही उजव्या हाताने फलंदाजी आणि लेगब्रेक गोलंदाजी करते.

केरचे आजोबा ब्रुस मरे कडून कसोटी क्रिकेट खेळले तर वडील रॉबी केर प्रथम वर्गीय क्रिकेट खेळले.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:न्यू झीलंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. २००० मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
विष्णू नारायण जोशी

विष्णू नारायण जोशी हे कवी, प्रकाशक आणि स्तंभलेखक आहेत. काव्याग्रह या नियतकालिकाचे ते संस्थापक संपादक आहेत. हे हे वाङ्मयीन मराठी नियतकालिक सन २०१०पासून प्रकाशित होत आहे. हे मुळात फक्त कवितेसाठीच वाहिलेले त्रैमासिक होते.

## साहित्य क्षेत्रातील कार्य 
* काव्याग्रहचे संस्थापक संपादक.
* अनेक नियतकालिकांतून, दिवाळी अंकांतून लेखन.

## पत्रकारितेतील कार्य 
* सन २००४पासून ते २००६पर्यंत दैनिक तरुण भारतकरिता वाशीम वाशीम शहराचे बातमीदार म्हणून काम केले आहे.

## संदर्भ 
http://www.loksatta.com/mumbai-news/marathi-magazines-marathi-literature-translation-1444426//lite/ 

http://archive.loksatta.com/index.php?option=com_content&view=article&id=164444:2011-06-17-10-17-55&catid=310:2010-12-30-22-49-36&Itemid=311   

http://maharashtratimes.indiatimes.com/-/articleshow/6025994.cms   http://divyamarathi.bhaskar.com/news/MAG-kavyagrah-magazine-about-poems-poets-and-feature-3371473.html

वर्ग:मराठी संपादक
मरीना इक्बाल

**मरिना इकबाल** (७ मार्च, इ.स. १९८७ - ) ही कडून एकदिवसीय आणि ट्वेंटी२० क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे. ही उजव्या हाताने फलंदाजी आणि मध्यम जलदगती गोलंदाजी करते.

ही आपला पहिला आंतरराष्ट्रीय सामना २६ मे, इ.स. २००९ रोजी विरुद्ध खेळली.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:पाकिस्तानच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८९ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
२०११ कोरियन ग्रांप्री

**२०११ कोरियन ग्रांप्री** (अधिकृत **२०११ कोरियन  ग्रांप्री**) ही एक फॉर्म्युला वन शर्यत आहे, जी १६ ऑक्टोबर २०११ रोजी येओन्गाम येथील कोरियन आंतरराष्ट्रीय सर्किट येथे आयोजित करण्यात आली. ही शर्यत २०११ फॉर्म्युला वन हंगामाची १६वी शर्यत आहे.

५५ फेऱ्यांची ही शर्यत फॉर्म्युला वन विश्व अजिंक्यपद विजेता सेबास्टियान फेटेल ने रेड बुल रेसिंग-रेनोल्ट एफ१साठी जिंकली. लुइस हॅमिल्टन ने दुसऱ्या क्रमांकावर उपविजेता होत मॅकलारेन-मर्सिडीज-बेंझसाठी ही शर्यत जिंकली व मार्क वेबर ने गत विजेता व तिसरा क्रमांकावर रेड बुल रेसिंग-रेनोल्ट एफ१साठी ही शर्यत जिंकली.

## निकाल
### पात्रता फेरी
### मुख्य शर्यत
## निकालानंतर गुणतालिका
### चालक अजिंक्यपद गुणतालिका
### कारनिर्माता अजिंक्यपद गुणतालिका
## हे सुद्धा पहा 
# फॉर्म्युला वन
# कोरियन ग्रांप्री
# २०११ फॉर्म्युला वन हंगाम
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी
# फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:कोरियन ग्रांप्री
वर्ग:२०११ फॉर्म्युला वन हंगाम
नलावडे (निःसंदिग्धीकरण)

नलावडे आडनावाच्या व्यक्ती

* अरुण नलावडे - अभिनेते
* गणपत महादेव नलावडे (हिंदुमहासभेचे नामवंत नेते)
* दत्ताजी नलावडे
* प्रताप नलावडे  वृत्तपत्र लेखक 

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने

__DISAMBIG__
आकारमान

प्रत्येक वस्तू काही जागा व्यापते. प्रत्येक वस्तूला लांबी-रुंदी-उंची (खोली) अशा तीन मिती असतात. घन, गोलाकार यासारख्या नियमित भौमितिक वस्तूंचे आकारमान गणिती सूत्र वापरून काढता येते. दगडासारख्या अनियमित आकाराच्या वस्तूचे आकारमान काढण्यासाठी वेगवेगळ्या पद्धती वापरतात. 

## विस्थापन पद्धती
वस्तूचे आकारमान काढण्यासाठी बऱ्याचदा वापरली जाणारी पद्धत म्हणजे विस्थापन पद्धती. एखादी वस्तू द्रवात बुडवली असता, ती स्वतःच्या आकारमानाइतका द्रव बाजूला सारते. आर्किमिडीजच्या या सिद्धांताचा उपयोग करून ज्या वस्तूचे आकारमान काढायचे आहे, अशी वस्तू द्रवाने भरलेल्या भांड्यात पूर्ण बुडवतात. त्या वस्तूने विस्थापित केलेल्या द्रवाचे आकारमान मोजतात. मात्र द्रवापेक्षा कमी घनता असलेल्या व घेतलेल्या द्रवात विरघळणाऱ्या पदार्थांचे आकारमान या पद्धतीने काढता येत नाही. विस्थापन पद्धतीने आकारमान मोजण्यासाठी उत्सारण पात्र किंवा मोजपात्र वापरतात. द्रव म्हणून बहुधा पाण्याचा उपयोग करतात.

वर्ग:पदार्थविज्ञान
वर्ग:पदार्थाचे गुण
सादिया युसुफ

**सादिया युसुफ** (४ नोव्हेंबर, इ.स. १९८९ - ) ही कडून एकदिवसीय आणि ट्वेंटी२० क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे. ही उजव्या हाताने फलंदाजी आणि डाव्या हाताने फिरकी गोलंदाजी करते.

हा आपला पहिला आंतरराष्ट्रीय सामना १८ फेब्रुवारी, इ.स. २००८ रोजी विरुद्ध खेळली

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:पाकिस्तानच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८९ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख