open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
२०१० फिफा विश्वचषक पात्रताफेरी – युएफा दुसरी फेरी

**२०१० फिफा विश्वचषक पात्रताफेरी – युएफा दुसरी फेरी** ही फिफा विश्वचषकात भाग घेण्यासाठी युएफाच्या आठ द्वितीय क्रमांकाच्या संघात खेळली गेलेली स्पर्धा होती. आपल्या घरच्या मैदानावर आणि बाहेर खेळलेल्या चार सामन्यांचे विजेते दक्षिण आफ्रिकेत मुख्य स्पर्धा खेळले. हे सामने १४ आणि १८ नोव्हेंबर, २००९ रोजी खेळण्यात आले.

## पात्रता
The eight best runners-up from the UEFA First Round qualified for the play-offs. With one group having one team fewer than the others, matches against the sixth-placed team in the group are not included in this ranking. 

## मानांकन आणि विभागणी
In September 2009, FIFA announced that they would be seeding teams for the play-off draw. The eight eventual qualifiers were seeded according to the world rankings released on 16 October 2009. The top four teams were placed into one pot, with the bottom four teams placed into a second. A separate draw was conducted between each matchup to decide the host of the first leg.

### मानांकन वाद
Seeding using FIFA ranks was used at a similar stage in the 2006 qualification. However, it was claimed that FIFA had indicated that there would be no seeding this time. At the time of the decision, countries in play-off positions included Russia, France and Portugal, and Germany also had not yet qualified (their last remaining match was away to Russia). The lack of a decision on seeding until late in the tournament led some to suggest that FIFA were waiting to see which teams were in the play-offs before declaring the rules of the tournament. Commenting on this matter, Republic of Ireland goalkeeper Shay Given said:
:*It’s totally unfair on us smaller nations. If they say that before a ball is kicked then at least you know the picture, you know exactly where you stand but to change it now is absolutely ridiculous and I don’t think it’s right at all.*
*Sports Illustrated*s Gabriel Marcotti gave the opinion that "FIFA is pretty much changing the rules halfway through the qualifying tournament.''

### मानांकन
ऑक्टोबर १६ रोजी फिफाच्या जागतिक मानांकनयादीनुसार आठ संघाना मानांकन देण्यात आले.

## सामने 
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:२०१० फिफा विश्वचषक पात्रताफेरी युएफा
व्हेंट्रीक्युलर सेप्टल डिफेक्ट

**निलय पटल दोष** हा **व्हेंट्रीक्युलर सेप्टल डिफेक्ट** तथा **व्हीएसडी**  या नावाने ओळखला जातो. हा हृदयातील जन्मजात असणारा दोष आहे. हा दोष असलेल्या हृदयांतील उजव्या व डाव्या कप्प्यांमधील भिंतीत भोके असतात ज्यातून रक्ताची भेसळ होते. बव्हंशी हा दोष शस्त्रक्रियेद्वारे सुधारता येतो.

## हे सुद्धा पहा 
* एट्रियल सेप्टल डिफेक्ट
* एट्रियोव्हेंट्रीक्युलर सेप्टल डिफेक्ट
वर्ग:हृदयातील जन्मजात दोष
वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र
२०१० फिफा विश्वचषक पात्रताफेरी (एफसी)

## मानांकन
### मानांकन पहिल्या दोन फेऱ्या 
* Guam and Bhutan withdrew after the draw, but before playing any matches.

## पहिली फेरी 
|}

## दुसरी फेरी 
|}

## तिसरी फेरी 
### पात्र संघ 
### मानांकन तिसरी फेरी 
### गट 
#### गट १ 
#### गट २ 
#### गट ३ 
#### गट ४ 
#### गट ५ 
## चौथी फेरी 
### पात्र संघ 
 Positions based on original final standings

### मानांकन 
### गट 
#### गट अ 
#### गट ब 
## पाचवी फेरी 
|}

## आशिया-ओशेनिया प्ले ऑफ 
|}
**New Zealand** qualified for the 2010 FIFA World Cup

## References 
## बाह्य दुवे 
* AFC पात्रता 2010 Official Website
* Asian zone  at FIFA.com
 

एफसी
भाषणस्वातंत्र्य

भारतीय संविधानातील कलम १९ नुसार प्रत्येकास मतस्वातंत्र्य व भाषणस्वातंत्र्य असण्याचा अधिकार आहे. या अधिकारात कोणतीही ढवळाढवळ न होता मत बाळगण्याच्या स्वातंत्र्याचा, तसेच कोणत्याही माध्यमातून व सीमांचा विचार न करता विचार व माहिती ग्रहण करण्याचा प्रयत्‍न करणे, ती मिळवणे व ती इतरांना देणे यासंबधीच्या स्वातंत्र्याचा समावेश होतो. 

वर्ग:भारतीय संविधान
राधानाथस्वामी

**राधानाथस्वामी** हे वैष्णव हिंदू संन्यासी आहेत. ते प्रभुपाद यांचे शिष्य आहेत.

वर्ग:हिंदू आध्यात्मिक गुरू
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय कृष्णभावनामृत संघ
२००८ ओएफसी नेशन्स चषक

**२००८ ओएफसी नेशन्स कप** ही **ओएफसी नेशन्स कप** स्पर्धेची आठवी आवृत्ती होती. ही स्पर्धा ने जिंकली व त्याद्वारे त्यांना २००९ फिफा कॉन्फेडरेशन्स चषक स्पर्धेत थेट प्रवेश मिळाला आणि फिफा विश्वचषक स्पर्धेत प्रवेश मिळवण्यासाठी शी सामना खेळता आला. यात न्यू झीलंड जिंकले.

वर्ग:२०१० फिफा विश्वचषक पात्रताफेरी ओफसी
वर्ग:इ.स. २००८ मधील खेळ
विलंबित लय

तालशास्त्रातील लयीचा एक प्रकार. विलंबित, मध्य, आणि द्रुत असे लयीचे प्रकार असतात.
वर्ग:ताल
२०१० फिफा विश्वचषक पात्रताफेरी (कॉन्ककॅफ)

## मानांकन
## पहिली फेरी 
|-
! colspan="५" | Group १

|-
! colspan="५" | Group २

|-
! colspan="५" | Group ३

|}

१ बेलिझ संघाने यजमान असलेले सामने गौतेमाला मधे घेतले

२ दोन्ही सामने बहामासमध्ये खेळवण्यात आले.
 
३ एकच लेग खेळवण्यात आला.

४ एकच लेग खेळवण्यात आला.
५ सामना अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने मध्ये खेळवण्यात आला.

## दुसरी फेरी 
|-
! colspan="५" | Group १

|-
! colspan="५" | Group २

|-
! colspan="५" | Group ३

|}

१ सेंट लुसियाचे सामने अमेरीकेत खेळवण्यात आले.

२ बेलिझचे घरचे सामने अमेरीकेत खेळवण्यात आले. 

३ बहामासचे घरचे सामने जमैकात खेळवण्यात आले.

## तिसरी फेरी 
### गट १ 
### गट २ 
### गट ३ 
## चौथी फेरी 
## प्ले ऑफ काँमेबॉल संघ 
|}

**उरूग्वे** २०१० फिफा विश्वचषक स्पर्धेसाठी पात्र.

## References 
## बाह्य दुवे 
* North, Central America & Caribbean Zone  at FIFA.com

कॉन्ककॅफ
बंदिश

भारतीय अभिजात संगीतात रागाचा विस्तार करताना ज्या शब्दांचा, किंवा छोटेखानी काव्याचा आधार घेतला जातो त्याला बंदिश असे म्हणतात.
वर्ग:भारतीय संगीत
गोह् केंग स्वी

डॉ. **गोह् केंग स्वी** ( देवनागरी लेखनभेद: *गोह केंग स्वी*; सोपी चिनी लिपी: 吴庆瑞; पारंपरिक चिनी लिपी: 吳慶瑞; पिन्यिन: *Wú Qìngruì*) (ऑक्टोबर ६, १९१८ – मे १४, २०१०) हे १९७३ ते १९८४ सालांदरम्यान सिंगापुराचे उपपंतप्रधान होते.

वर्ग:सिंगापुरी राजकारणी
वर्ग:मॅग्सेसे पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. १९१८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१० मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
२०१० फिफा विश्वचषक पात्रताफेरी (ओफसी)

## पहिली फेरी
### साखळी सामने 
#### गट अ 
|

|-
|}

 Tuvalu were not members of FIFA and so were not eligible to qualify for the World Cup.

#### गट ब 
|

|-
|}

### बाद फेरी 
The three medallists, **New Caledonia**, **Fiji**, and **Vanuatu**, advanced to the 2008 OFC Nations Cup (together with automatic qualifier New Zealand).

## दुसरी फेरी 
न्यू झीलंड संघप्ले ऑफ सामना बहरैन विरुद्ध खेळेल.

## प्ले ऑफ 
|}

## References 
* Oceania zone  at FIFA.com
* OFC - OFC 2010 FIFA World Cup route via Asia 
* OFC - Stage two World Cup draw announced
* OFC - 2010 Qualification Format 

ओफसी
सूर्यलंका वायुसेना तळ

हे भारताच्या आंध्र प्रदेश राज्यातील बापाटला येथे असलेला विमानतळ व वायुसेनेचा तळ आहे.

वर्ग:भारतीय वायुसेनेचे विमानतळ
कडप्पा विमानतळ

हे भारताच्या आंध्र प्रदेश राज्यातील कडप्पा येथे असलेला विमानतळ आहे.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान 
या वेळेस तेथे कोणतीही वाणिज्यिक विमानसेवा नाही.

## बाह्य दुवे 
* भारतीय विमानतळ प्राधिकरणाच्या संकेतस्थळावर 'कडप्पा विमानतळ' 
* 

वर्ग:आंध्र प्रदेशमधील विमानतळ
वर्ग:कडप्पा जिल्हा
भारतीय चित्रपट नियंत्रण कायदा

**भारतीय चित्रपट नियंत्रण कायदा** हा भारत सरकारने इ.स. १९५२ साली लागू केलेला कायदा आहे. हा कायदा भारतात प्रदर्शित होणाऱ्या चित्रपटांचे नियंत्रण करतो. चित्रपट परिनिरीक्षण मंडळ ही संस्था या कायद्याधारे सुरू करण्यात आली. ह्या संस्थेचे सदस्य चित्रपटांचे त्यांच्या प्रसिद्धीपूर्वी अवलोकन करतात, त्यांत काटछाट/दुरुस्त्या सुचवतात आणि दुरुस्त केलेला चित्रपट दाखवण्यासाठी परवाना प्रदान करतात.

महाराष्ट्रात नाटकांसाठी असेच परिनिरीक्षण मंडळ आहे. त्याचे कार्यालय मुंबईत आहे. नाटकांखेरीज नृत्यादी अन्य करमणुकीच्या कार्यम्रमांसाठीही परिनिरीक्षण मंडळाचे प्रमाणपत्र घ्यावे लागते. राम जाधव हे २९-११-२०१३ ते ३१-३-२०१५ या कालावधीसाठी ह्या परिनिरीक्षण मंडळाचे अध्यक्ष होते, त्यानंतर १-४-२०१५ पासून अरुण नलावडे अध्यक्ष झाले आहेत. अध्यक्षास दरमहा पंधरा हजार रुपये मानधन मिळते. अध्यक्षांच्या मदतीसाठी एक मंडळ असते. मंडळाच्या सदस्यांमध्ये फैय्याज, नाट्य निर्माते प्रसाद कांबळी, अशोक समेळ, लेखिका विनीता पिंपळखरे, अश्विनी गिरी, विवेक आपटे आदी एकूण ३४ सदस्य आहेत.

## सेन्सॉर बोर्डाने कायमचे रोखून धरलेले चित्रपट
* अनफ्रीडम
* गांडू
* द पिंक मिरर
* द पेन्टेड हाउस
* मोहल्ला अस्सी
* हवा आने दे, वगैरे.

वर्ग:चित्रपट
वर्ग:भारतातील कायदे
नादिरगुल विमानतळ

इवलेसे|नादिरगुल_विमानतळ
**नादिरगुल विमानतळ** भारताच्या तेलंगणा राज्यातील हैदराबाद शहराच्या आग्नेयेस नादिरगुल येथे असलेला विमानतळ आहे.

या विमानतळावरून व्यावसायिक प्रवासी विमानसेवा उपलब्ध नाही. हा विमानतळ प्रामुख्याने वैमानिक प्रशिक्षणासाठी वापरला जातो.

या विमानतळावर एक धावपट्टी आहे, जिचा वापर प्रामुख्याने सेसना सारख्या लहान विमानांच्या प्रशिक्षणासाठी होतो. हैदराबादमधील राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ सुरू होण्यापूर्वी नादिरगुल हे शहरातील महत्त्वाचे वैमानिक प्रशिक्षण केंद्र होते. आजही अनेक वैमानिक आपले प्राथमिक प्रशिक्षण येथे पूर्ण करतात.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:तेलंगणामधील विमानतळ
वर्ग:हैदराबाद
राजमहेंद्री विमानतळ

**राजमहेंद्री विमानतळ** हे भारताच्या आंध्र प्रदेश राज्यातील राजमहेंद्री येथे असलेला विमानतळ आहे.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान
## बाह्य दुवे
* राजमहेंद्री विमानतळ 
* 

वर्ग:आंध्र प्रदेशमधील विमानतळ
विमानतळ
हकीमपेट वायुसेना तळ

**हकीमपेट वायुसेना तळ** भारताच्या आंध्र प्रदेश राज्यातील सिकंदराबाद येथे असलेला विमानतळ आहे. येथे लढाऊ प्रशिक्षण विभाग, हेलिकॉप्टर प्रशिक्षण विभाग आणि ४३वा सुट्या भागांचा तळ तैनात आहेत.

वर्ग:भारतीय वायुसेनेचे विमानतळ
एर इंडिया एक्सप्रेस फ्लाइट ८१२

**एर इंडिया एक्सप्रेस फ्लाइट ८१२** या दुबईहुन मंगलोर येथे जाणाऱ्या बोइंग ७३७ या विमानास मंगलोर विमानतळावर उतरताना अपघात झाला. त्यात ६ विमान कर्मचारी व १६० प्रवासी (१०५ माणसे,३२ महिला,१९ मुले व ४ नवजात अर्भके) अश्या एकूण १६६ व्यक्ती होत्या. त्यापैकी फक्त ८ प्रवासी वाचले आहेत. यांपैकी फक्त एक प्रवासी काहीही जखमा न होता वाचला. चालकदलातील सर्व ६ लोकांचे निधन झाले. चालकदलात दोन महिला होत्या.हे विमान सुमारे अडीच वर्षे जुने होते.

## घटनाक्रम
या विमानाने दिनांक २२ मे, २०१० रोजी पहाटे ०१.१५ वाजता दुबईहुन उड्डाण केले व सुमारे सकाळी ६.३० वाजता मंगलोर विमानतळावर उतरत असताना त्या विमानास अपघात झाला. धावपट्टीच्या लांबीच्या पुढे जाण्यामुळे विमानास हा अपघात झाला असे प्रथमदर्शनी स्पष्ट झाले आहे. मंगलोर येथील विमानतळाची धावपट्टी ही 'टेबलटॉप' या प्रकारातील आहे. ही धावपट्टी क्रमांक २४ची धावपट्टी म्हणूनही ओळखली जाते.त्या धावपट्टीची लांबी सुमारे ८,००० फूट (२,४५० मीटर) आहे. त्यापुढे सुमारे ९० मीटर अंतराचे सुरक्षा क्षेत्र आहे.विमान उतरताना धावपट्टीच्या स्पर्शबिंदू(टचपॉईंट)च्या बरेच पुढे  उतरल्यामुळे धावपट्टीची लांबी कमी पडली व विमान त्यापुढे निघून गेले असल्याची अटकळ आहे. त्यावेळेस दृष्यता सुमारे ६ कि.मी. होती व वातावरण ठीक होते. अपघातग्रस्त विमानातून या विमानाचा ब्लॅक बॉक्स अपघातानंतर सुमारे ७२ तासानंतर मिळाला. धावपट्टीच्या दोन्हीकडे दरी असल्यामुळे बचावकार्यास अडथळा येत आहे. विमानतळ नियंत्रण कक्ष व वैमानिक यांच्यांत झालेल्या संवादादरम्यान,विमानाच्या बाबत काहीच गैर असल्याचा वा कोणताही धोक्याचा संदेश वैमानिकातर्फे देण्यात आलेला नव्हता.

## चालकदल
या विमानाचे वैमानिक अनुभवी होते. त्यांना उड्डाणाचा बराच अनुभव होता.

वैमानिकाचे नाव- झेड. ग्लुसिया-वय-५३ वर्षे, सुमारे १०,००० उड्डाणतासांचा अनुभव-मंगलोर विमानतळावर २६ वेळा उतरण्याचा अनुभव.

सहवैमानिकाचे नाव-एच.एस. अहलुवालिया-३७५० तासांचे वर उड्डाणतासांचा अनुभव -मंगलोर विमानतळावर ६६ वेळा उतरण्याचा अनुभव.

## अपघातस्थळाचे अक्षांश रेखांश
* अक्षांश = १२०.५६'.५०"
* रेखांश = ७४०.५२'.२८"

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:२०१० मधील विमान अपघात व दुर्घटना

वर्ग:भारतातील विमान अपघात
वर्ग:एर इंडिया
अलाँग विमानतळ

**अलॉंग विमानतळ**  हे भारताच्या अरुणाचल प्रदेश राज्यातील अलोंग येथे असलेला विमानतळ आहे.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान 
येथे सध्या कोणतीही वाणिज्यिक हवाई सेवा उपलब्ध नाही.

## बाह्य दुवे
* अलॉंग विमानतळ 
* 

वर्ग:अरुणाचल प्रदेशमधील विमानतळ
दापोरिजो विमानतळ

**दापोरिजो विमानतळ** हे भारताच्या अरुणाचल प्रदेश राज्यातील दापोरिजो येथे असलेला विमानतळ आहे.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान 
सध्या येथे कोणतीही विमानसेवा उपलब्ध नाही.

## बाह्य दुवे
* भा.वि.प्रा.च्या संकेतस्थळावरील दापोरिजो विमानतळ  
* ग्रेट सर्कल एरपोर्टसच्या संकेतस्थळावरील दापोरिजो विमानतळ.

वर्ग:अरुणाचल प्रदेशमधील विमानतळ
वर्ग:अपर सुबांसिरी जिल्हा
पासीघाट विमानतळ

**पासीघाट विमानतळ** हे भारताच्या अरुणाचल प्रदेश राज्यातील पासीघाट येथे असलेला विमानतळ आहे.

## एरलाइन्स व गंतव्यस्थान 
येथे सध्या कोणतीही विमानसेवा उपलब्ध नाही.

## बाह्य दुवे
* पासीघाट विमानतळ, भा.वि.प्रा.च्या संकेतस्थळावर 
* पासीघाट विमानतळ ग्रेट सर्कल एरपोर्टसच्या संकेतस्थळावर

वर्ग:अरुणाचल प्रदेशमधील विमानतळ
वर्ग:पूर्व सियांग जिल्हा
झिरो विमानतळ

**झिरो विमानतळ** हे भारताच्या अरुणाचल प्रदेश राज्यातील झिरो येथे असलेला विमानतळ आहे.

## विमानसेवा व गंतव्य स्थान 
सध्या या ठिकाणी कोणतीही विमानसेवा नाही.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* 
* 
* 

वर्ग:अरुणाचल प्रदेशमधील विमानतळ
तेझू विमानतळ

**तेझू विमानतळ** हा भारताच्या अरुणाचल प्रदेश राज्यातील तेझू शहरातला विमानतळ आहे.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान 
सध्या येथे कोणतीही विमानसेवा उपलब्ध नाही.

## बाह्य दुवे
* तेझू विमानतळ,भा.वि.प्रा.च्या संकेतस्थळावर 

वर्ग:लोहित जिल्हा
वर्ग:अरुणाचल प्रदेशमधील विमानतळ
चबुआ वायुसेना तळ

]]

**चबुआ वायुसेना तळ** भारताच्या आसाम राज्याच्या दिब्रुगढ जिल्ह्यातील चबुआ येथे असलेला विमानतळ व वायुसेनेचा तळ आहे.

वर्ग:दिब्रुगढ जिल्हा
वर्ग:आसाममधील विमानतळ
वर्ग:भारतीय वायुसेनेचे तळ
दिब्रुगढ विमानतळ

**दिब्रुगढ विमानतळ** किंवा **मोहनबारी विमानतळ** (आसामी: ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ)  हा भारत देशाच्या आसाम राज्याच्या दिब्रुगढ शहरामधील एक विमानतळ आहे. हा विमानतळ दिब्रुगढच्या १५ किमी ईशान्येस स्थित आहे.

## विमानकंपन्या व गंतव्यस्थाने
## बाह्य दुवे
*संकेतस्थळ

वि
वर्ग:आसाममधील विमानतळ
लोकप्रिय गोपीनाथ बोरदोलोई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ

**लोकप्रिय गोपीनाथ बोरदोलोई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ** तथा **गुवाहाटी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ** (आयएटीए: GAU, आयसीएओ: VEGT) भारतातील आसाम राज्याच्या गुवाहाटी शहरातील विमानतळ आहे. याचे जुने नाव *बोरझार विमानतळ* होते.

वर्ग:आसाममधील विमानतळ
वर्ग:भारतातील आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
वर्ग:गुवाहाटी
कार निकोबार वायुसेना तळ

**कार निकोबार वायुसेना तळ** भारताच्या अंदमान आणि निकोबार राज्यातील कार निकोबार येथे असलेला विमानतळ आहे.

अंदमान आणि निकोबारचे सरकार पोर्ट ब्लेर ते कार निकोबार ते कॅम्पबेल बे अशी विमानसेना आठवड्यातून दोनदा चालवते. यासाठी डॉर्नियर २२८ प्रकारची विमाने वापरण्यात येतात.
 

वर्ग:भारतीय वायुसेनेचे विमानतळ
वर्ग:अंदमान आणि निकोबारमधील विमानतळ
वर्ग:चित्र हवे
वारंगळ विमानतळ

**वारंगळ विमानतळ**  हा भारताच्या तेलंगणा राज्यातील वारंगळ येथे असलेला विमानतळ आहे. १९८१ साली ह्या विमानतळाचा वापर बंद करण्यात आला.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान 
येथे कोणतीही नियोजित विमानसेवा नाही.

## संदर्भ
*BS Reporter / Chennai/ Hyderabad 18 January 2007.''आंध्र भारतीय विमानतळ प्राधिकरणाशी करार करणार.(इंग्लिश मजकूर)

## बाह्य दुवे
* भारतीय विमानतळ प्राधिकरणचे संकेतस्थळ (इंग्लिश मजकूर) 
* VOWA At ग्रेट सर्कल एरपोर्टसचे संकेतस्थळ (इंग्लिश मजकूर)

वर्ग:तेलंगणामधील विमानतळ
वर्ग:वारंगळ जिल्हा
पूर्णिया विमानतळ

**पूर्णिया विमानतळ**  हे भारताच्या बिहार राज्यातील पूर्णिया येथे असलेला विमानतळ आहे.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान 
सध्या येथे कोणतीही वाणीज्यिक विमानसेवा उपलब्ध नाही.

## बाह्य दुवे
*

वर्ग:बिहारमधील विमानतळ
जोरहाट विमानतळ

**जोरहाट विमानतळ** हे भारताच्या आसाम राज्यातील जोरहाट येथे असलेला विमानतळ आहे.यास 'रौरिया विमानतळ' असेही म्हणतात.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान 
## बाह्य दुवे 
* भा.वि.प्रा.च्या संकेतस्थळावर जोरहाट विमानतळ 
* 

वर्ग:आसाममधील विमानतळ
वर्ग:जोरहाट
सिलचर विमानतळ

हे भारताच्या आसाम राज्यातील सिलचर येथे असलेला विमानतळ आहे. यास 'कुंभिरग्राम वायुसेना तळ' असेही म्हणतात.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान
## बाह्य दुवे
*सिलचर विमानतळ 
*सिलचर शहराबाबतचे संकेतस्थळ
*

वर्ग:चाचर
वर्ग:आसाममधील विमानतळ
श्री सत्य साई विमानतळ

**श्री सत्य साई विमानतळ**  हे भारताच्या आंध्र प्रदेश राज्यातील पुट्टपार्थी येथे असलेला विमानतळ आहे. भारतीय आध्यात्मिक गुरू सत्य साई बाबा यांच्या नावावरून या विमानतळास हे नाव देण्यात आले. वाणिज्यिक विमानसेवेपेक्षा खासगी विमानांसाठी उपयूक्त असलेले हे छोटे विमानतळ आहे.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान
येथे सध्या कोणतीही वाणिज्यिक विमानसेवा नाही.

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:आंध्र प्रदेशमधील विमानतळ
तेझपूर विमानतळ

**तेझपूर विमानतळ** भारताच्या आसाम राज्यातील तेजपूर येथे असलेला विमानतळ आहे.  येथे वायुसेनेचा तळही आहे. त्याला *सलोनीबारी विमानतळ* असेही म्हणतात.

तेझपूर वायुसेना तळ भारतीय हवाई दलाचा एक प्रमुख तळ आहे. हा सुखोई एसयू-३० या विमानांचे व मिग-२१ विमानांचे माहेरघरच आहे. या विमानतळाचे स्थानास सामरिकदृष्ट्या फार महत्त्व आहे कारण हा भूतान, तिबेट, चीन,म्यानमार व बांगला देश यांच्या दरम्यान आहे.

## इतिहास
ब्रिटिशांनी दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान या विमानतळाची बांधणी केली गेली. युद्धानंतर, सन १९५९मध्ये यास हवाई दलाचा तळ म्हणून विकसित करण्यात आले. ईशान्य भारतासाठी हा विमानतळ एक महत्त्वाचा तळ आहे. येथून अनेक प्रकारची विमाने उडू शकतात.

येथून उडालेले पहिले विमान हे व्हॅंपायर व तूफानी १०१ हे होते.  विमानतळाचा वापर बहुशः वायुदल करते. 

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान
## संदर्भ
## बाह्य दुवे
* तेझपूर विमानतळ (इंग्लिश मजकूर) 
* 

वर्ग:आसाममधील विमानतळ
सूकेरातिंग वायुसेना तळ

**सूकेरटिंग वायुसेना तळ** तथा **दमदमा वायुसेना तळ** हा भारताच्या आसाम राज्यातील तिनसुकिया येथे असलेला विमानतळ आहे.

दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान या वायुसेनातळाचा उपयोग अमेरिकेच्या दहाव्या वायुदलाने आणि एर ट्रान्सपोर्ट कमांडने केला. येथून सी-४६ कमांडो विमाने चीनमध्ये रसदपुरवठा करायची.

वर्ग:भारतीय वायुसेनेचे विमानतळ
वर्ग:आसाममधील विमानतळ
गया विमानतळ

**गया विमानतळ**  हा भारताच्या बिहार राज्यातील गया येथील एक विमानतळ आहे. ह्यास **बोधगया विमानतळ** असेही म्हणतात. येथील बव्हंशी प्रवासी वाहतूक ही गया जिल्ह्यातील बोधगया ह्या स्थानाकरिता असते. बोधगयेमध्ये गौतम बुद्धाला ज्ञान प्राप्त झाले होते. ह्या विमानतळापासुन बोधगयेचे अंतर ५ कि.मी. आहे.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान
## संदर्भ
## बाह्य दुवे
* गया विमानतळ  भारतीय विमानतळ प्राधिकरणाच्या संकेतस्थळावर

वर्ग:बिहारमधील विमानतळ
विमानतळ
जोगबनी विमानतळ

**जोगबनी विमानतळ** तथा **फोर्ब्सगंज विमानतळ** हा भारताच्या बिहार राज्यातील जोगबनी येथे असलेला विमानतळ आहे. हा सध्या वापरात नाही.

वर्ग:बिहारमधील विमानतळ
कैलाशहर विमानतळ

**कैलाशहर विमानतळ** हे भारताच्या त्रिपुरा राज्यातील कैलाशहर येथे असलेला विमानतळ आहे.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान 
सध्या येथे कोणतीही वाणिज्यिक विमानसेवा उपलब्ध नाही.

## बाह्य दुवे
*भा.वि.प्रा.च्या संकेतस्थळावर कैलाशहर विमानतळ 
*

वर्ग:उत्तर त्रिपुरा
वर्ग:त्रिपुरामधील विमानतळ
फिडे विश्व मानांकन

फिडे () ही संस्था जागतिक बुद्धिबळ स्पर्धांचे आयोजन करते. दर दोन महिन्यांनी फिडे आंतरराष्ट्रीय बुद्धिबळपटूंचे व १०० सक्रीय बुद्धिबळपटूंचे नामांकन प्रसिद्ध करते.  
या नामांकनांसाठी इलो नामांकन पद्धती वापरली जाते.

## नामांकने 
नोव्हेंबर २०२५ मधील नामांकनांनुसार सर्वोत्तम २० खेळाडू खालीलप्रमाणे आहेत.

### महिला 
नोव्हेंबर २०२५ मधील नामांकनांनुसार सर्वोत्तम २० महिला खेळाडू खालीलप्रमाणे आहेत.

### जुनियर 
नोव्हेंबर २०२५ मधील नामांकनांनुसार सर्वोत्तम २० युवा खेळाडू खालीलप्रमाणे आहेत.

## स्रोत 
* FIDÉ official website: top 100 active players.
* FIDÉ official website: top 100 women.

## बाह्य दुवे 
* Live Top List: unofficial ratings and rankings that are updated "live" as tournaments are played.

वर्ग:बुद्धिबळ
चंदिगढ विमानतळ

**चंदिगढ विमानतळ**  हा भारताच्या चंदिगढ ह्या केंद्रशासित प्रदेशामधील एक विमानतळ आहे. हा विमानतळ सध्या अनेक सोई उपलब्ध करण्यासाठी विस्तारला जात आहे.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थाने
## संदर्भ 
## बाह्य दुवे
*भा.वि.प्रा.च्या संकेतस्थळावरील चंडीगढ विमानतळ 
*चंडीगढ विमानतळ ग्लोबल सिक्युरीटी या संकेतस्थळावर
*

वर्ग:चंदिगढमधील विमानतळ
बिलासपूर विमानतळ

**बिलासपूर विमानतळ**  हे भारताच्या छत्तीसगढ राज्यातील बिलासपूर येथे असलेला विमानतळ आहे.ते चकरभाटा या ठिकाणी, बिलासपूरपासुन सुमारे १० कि.मी. अंतरावर आहे.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान 
येथे सध्या कोणतीही वाणिज्यिक विमानसेवा उपलब्ध नाही.  भारतीय विमानतळ प्राधिकरणकडे सध्या याची मालकी याचा उपयोग वैमानिक प्रशिक्षण व खाजगी विमानांसाठी होतो.

असून भारतीय सेनेला याची मालकी हवी आहे. तेथे विशेष दलांसाठी सुविधा तयार करण्याचा त्यांचा बेत आहे. सेनेला सगळा विमानतळ हवा आहे तर विमानतळ प्राधिकरणाने त्यातील ३७ एकर जागा नागरी उड्डाणांसाठी राखून ठेवण्याचा प्रस्ताव मांडला आहे.

## बाह्य दुवे
*

## संदर्भ आणि नोंदी 
विमानतळ
वर्ग:छत्तीसगढ
वर्ग:छत्तीसगढमधील विमानतळ
लिलाबारी विमानतळ

**लिलाबारी विमानतळ**  हे भारताच्या आसाम राज्यातील उत्तर लखीमपूर येथे असलेला विमानतळ आहे.अरुणाचल प्रदेशला ही हे सेवा पुरविते.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान 
## बाह्य दुवे 
*लिलाबारी विमानतळ/कैलाशहर विमानतळ 
*

वर्ग:आसाममधील विमानतळ
वर्ग:लखीमपूर जिल्हा
जगदलपूर विमानतळ

**जगदलपूर विमानतळ**  भारताच्या छत्तीसगढ राज्यातील जगदलपूर येथे असलेला विमानतळ आहे.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान 
सध्या येथून प्रवासी किंवा इतर व्यावसायिक उड्डाणे होत नाहीत.

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:छत्तीसगढमधील विमानतळ
दमण विमानतळ

**दमण विमानतळ** हे भारताच्या दमण आणि दीव राज्यातील दमण येथे असलेला विमानतळ आहे.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान 
सध्या येथे कोणतीही विमानसेवा उपलब्ध नाही.

## बाह्य दुवे
*

वर्ग:दमण आणि दीव
वर्ग:दमण आणि दीवमधील विमानतळ
दीव विमानतळ

**दीव विमानतळ** हे भारताच्या दमण आणि दीव राज्यातील दीव येथे असलेला विमानतळ आहे.दीव व्यतिरिक्त,हे गुजरात,वेरावळ,जाफ्राबाद इत्यादी शेजारच्या राज्यातील ठिकाणांनाही सेवा पुरविते.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान
## बाह्य दुवे
*दीव विमानतळ, भा.वि.प्रा.च्या संकेतस्थळावर 
*

वर्ग:दमण आणि दीव
वर्ग:दमण आणि दीवमधील विमानतळ
मुझफ्फरपूर विमानतळ

**मुझफ्फरपूर विमानतळ** हे भारताच्या बिहार राज्यातील मुझफ्फरपूर येथे असलेला विमानतळ आहे.इंदिरा गांधी यांच्या तेथे आगमनासाठी हे बांधण्यात आले होते.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान 
सध्या येथे कोणतीही विमानसेवा उपलब्ध नाही.

## बाह्य दुवे
* येथे मुझफ्फरपूर विमानतळ बघा. 
* 

वर्ग:बिहारमधील विमानतळ
वर्ग:मुझफ्फरपूर जिल्हा
भावनगर विमानतळ

**भावनगर विमानतळ**  () हे भारताच्या गुजरात राज्यातील भावनगर येथे असलेला विमानतळ आहे. याचा विस्तार २९४ एकर इतका असून येथील धावपट्टीवर एका बाजूने उतरण्यास आयएलएस सुविधा उपलब्ध आहे.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान
## बाह्य दुवे
*

वर्ग:गुजरात
वर्ग:गुजरातमधील विमानतळ
विमानतळ
भूज विमानतळ

**भूज विमानतळ** तथा **श्यामजी कृष्ण वर्मा भूज विमानतळ** हे भारताच्या गुजरात राज्यातील भूज येथे असलेला विमानतळ आहे. हा विमानतळ रुद्रमाता वायुसेनातळास लागून आहे.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान
## बाह्य दुवे
*या संकेतस्थळावर असलेले भूज विमानतळ 
*

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:गुजरातमधील विमानतळ
वर्ग:कच्छ जिल्हा
वर्ग:भूज
गांधीनगर वायुसेना तळ

हे भारताच्या गुजरात राज्यातील गांधीनगर येथे असलेला विमानतळ व वायुसेना तळ आहे.

वर्ग:भारतीय वायुसेनेचे विमानतळ
वर्ग:गांधीनगर जिल्हा
जामनगर विमानतळ

**जामनगर विमानतळ**  हे भारताच्या गुजरात राज्यातील जामनगर येथे असलेला विमानतळ आहे.याची मालकी भारतीय वायुसेनेची आहे.परंतु येथे खाजगी व वाणिज्यिक विमानांना पण परवनगी देण्यात येते.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान
## संदर्भ
*

वर्ग:गुजरातमधील विमानतळ
वर्ग:जामनगर जिल्हा
कंडला विमानतळ

**कंडला विमानतळ**  हे भारताच्या गुजरात राज्यातील कंडला येथे असलेला विमानतळ आहे. यास 'गांधीधाम विमानतळ' म्हणूनही ओळखले जाते.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान
सध्या येथून कोणतीही प्रवासी सेवा उपलब्ध नाही.

## बाह्य दुवे
*भारतीय विमानतळ प्राधिकरणच्या संकेतस्थळावर कंडला विमानतळ 
*

वर्ग:गुजरात
वर्ग:गुजरातमधील विमानतळ
वर्ग:कच्छ जिल्हा
स्वामी विवेकानंद विमानतळ

**स्वामी विवेकानंद विमानतळ**  हा भारताच्या छत्तीसगढ राज्यातील रायपूर येथे असलेला विमानतळ आहे.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान 
## बाह्य दुवे 
* रायपूर विमानतळ 

* 

वर्ग:रायपूर
वर्ग:छत्तीसगढमधील विमानतळ
वर्ग:रायपूरमधील वाहतूक
केशोद विमानतळ

**केशोद विमानतळ** हे भारताच्या गुजरात राज्यातील केशोद येथे असलेला विमानतळ आहे.हे प्राथमिकरित्या जुनागढ व वेरावळ या शहरांना व सभोवतालच्या क्षेत्रास सेवा पुरविते.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान 
येथे सध्या कोणतीही वाणिज्यिक विमानसेवा उपलब्ध नाही.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* 
* 
* 

वर्ग:गुजरात
वर्ग:गुजरातमधील विमानतळ
नळिया वायुसेना तळ

**नळिया वायुसेना तळ** भारताच्या गुजरात राज्यातील नळिया येथे असलेला विमानतळ व वायुसेना तळ आहे.

येथे भारतीय वायुसेनेच्या ४५ तसेच १०१ क्रमांकाच्या स्क्वॉड्रन तळ ठोकून आहेत. या स्क्वॉड्रनांमध्ये मिग-२१ विमाने शामील असून येथून अगदी जवळ असलेल्या पाकिस्तानबरोबरच्या सीमेचे ते रक्षण करतात.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय वायुसेनेचे विमानतळ
वर्ग:कच्छ जिल्हा
पोरबंदर विमानतळ

**पोरबंदर विमानतळ** हे भारताच्या गुजरात राज्यातील पोरबंदर येथे असलेला विमानतळ आहे.सन २००८ला येथे नवीन टर्मिनल सुरू झाले.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान
## संदर्भ
*
*अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:गुजरात
वर्ग:पोरबंदर जिल्हा
वर्ग:गुजरातमधील विमानतळ
राजकोट विमानतळ

**राजकोट विमानतळ**  () हे भारताच्या गुजरात राज्यातील राजकोट येथे असलेला विमानतळ आहे. येथे जेट एरवेझ व एर इंडिया सेवा पुरवतात.

वर्ग:राजकोट
वर्ग:गुजरातमधील विमानतळ
सुरत विमानतळ

**सुरत आंतरराष्ट्रीय विमानतळ** (गुजराती:સુરત આંતરરાષ્ટ્રીય વિમાનમથક)  भारताच्या गुजरात राज्यातील सुरत शहराला विमानसेवा पुरवणारा विमानतळ आहे. हा विमानतळ सुरतेजवळच्या मगदल्ला गावाजवळ आहे. हा विमानतळ एकूण ३१२ हेक्टर जमिनीवर आहे. सध्या येथे फक्त दिवसा विमाने उतरण्याची सोय आहे.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान
## वाहतूक
या विमानतळावर येणाजाण्यासाठी सुरत शहरापासून पिपळोद मार्गे सार्वजनिक वाहतूक उपलब्ध आहे.

वर्ग:गुजरातमधील विमानतळ
वर्ग:सुरत
वर्ग:सुरतमधील वाहतूक
सफदरजंग विमानतळ

**सफदरजंग विमानतळ** हे भारताच्या दिल्ली राज्यातील दिल्ली येथे असलेला विमानतळ आहे.

सफदरजंग विमानतळ is an airport in New Delhi, India, in the neighbourhood of the same name. It used to be known as Willingdon Airfield and served as Delhi's main airport until a new site was chosen in west Delhi known as Palam hence Palam airport or today's Indira Gandhi International Airport. It is still used for general aviation purposes and small propeller planes take off and land from the airport. However, planes are cautioned when landing, since the airport is situated right next to a flyover highway. Indira Gandhi International Airport is the airport serving New Delhi; a much larger airport with three runways and overs sixty domestic and international carriers serving it.

## प्रसिद्ध संस्कृती
In *Tintin in Tibet*, part of the comic book series The Adventures of Tintin, when Captain Haddock, Snowy and Tintin have a stop-over in India, he departs from Willingdon Airfield (now Safdarjung Airport)

## बाह्य दुवे
*Safdarjung Airport at the AAI 
*

वर्ग:दिल्ली
वर्ग:दिल्लीमधील विमानतळ
पालनपूर विमानतळ

हे भारताच्या गुजरात राज्यातील पालनपूर येथे असलेला विमानतळ आहे.

वर्ग:गुजरातमधील विमानतळ
वर्ग:बनासकांठा जिल्हा
उत्तरलाई विमानतळ

**उत्तरलाई विमानतळ** भारताच्या राजस्थान राज्यातील उत्तरलाई येथे असलेला विमानतळ आहे.

वर्ग:राजस्थानमधील विमानतळ
वर्ग:बारमेर जिल्हा
अंबाला वायुसेना तळ

**अंबाला वायुसेना तळ** भारताच्या हरयाणा राज्यातील अंबाला येथे असलेला विमानतळ व वायुसेना तळ आहे.

वर्ग:भारतीय वायुसेनेचे विमानतळ
वर्ग:अंबाला
कर्नाल एरोड्रोम

वर्ग:हरियाणामधील विमानतळ
वर्ग:रिकामी पाने
विमानतळ
गग्गल विमानतळ

**गग्गल विमानतळ** हे भारताच्या हिमाचल प्रदेश राज्यातील धरमसाला येथे असलेला विमानतळ आहे.यास 'कांग्रा विमानतळ' असेही म्हणतात.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान 
## बाह्य दुवे
* 
* कांग्रा (गग्गल) विमानतळ  भा.वि.प्रा.च्या संकेतस्थळावर.
* 

वर्ग:हिमाचल प्रदेशमधील विमानतळ
वर्ग:कांग्रा
रक्सौल विमानतळ

**रक्सौल विमानतळ** हे भारताच्या बिहार राज्यातील रक्सौल येथे असलेला विमानतळ आहे.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान 
येथे सध्या कोणतीही विमानसेवा उपलब्ध नही.

## संदर्भ
* रक्सौल विमानतळ  
* 

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:बिहारमधील विमानतळ
झालावाड विमानतळ

**झालावाड विमानतळ** भारताच्या गुजरात राज्यातील सुरेंद्रनगर येथील प्रस्तावित विमानतळ आहे. हा विमानतळ सुरेन्द्रनगरजवळच्या वढवाण या उपनगरात आहे.

## हे सुद्धा पहा
* भारतातील विमानतळ

## संदर्भ आणि नोंदी 
* 
* Airports Authority of India website: AirportsIndia.org.in  or AAI.aero 
* 
* 
* Great Circle Mapper - IATA and ICAO codes

## बाह्य दुवे 
वर्ग:भारतातील प्रस्तावित विमानतळ
वर्ग:गुजरातमधील विमानतळ
जम्मू विमानतळ

हे भारताच्या जम्मू आणि काश्मीर राज्यातील जम्मू येथे असलेला विमानतळ आहे.यास **सतवारी विमानतळ** असेही म्हणतात.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान
## संदर्भ
*

वर्ग:जम्मू आणि काश्मीर
वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरमधील विमानतळ
कारगिल विमानतळ

हे भारताच्या जम्मू आणि काश्मिर राज्यातील कारगिल येथे असलेला विमानतळ आहे.

वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरमधील विमानतळ
विमानतळ
फुक्चे

**फुकचे ॲडव्हान्स्ड लॅंडिंग ग्राउंड** भारताच्या लडाख भागातील विमानांची धावपट्टी आहे. ही धावपट्टी सीमारेषेपासून २.५ किमी अंतरावर आहे. याची रचना १९६२ चे१९६२ च्या चीन-भारत युद्धादरम्यान करण्यात आली होती.

हे जगातील सर्वात उन्न्त विमान-पडाव मैदान(हाययेस्ट अॲडव्हांस्ड लॅंडिंग ग्राउंड) आहे.येथे भारतीय वायुसेनेने, दि. २०/०८/२०१३ रोजी, आपले सी १३० जे प्रकारचे 'सुपर हर्क्युलिस' विमान उतरवुन एक प्रकारचा विक्रमच केला आहे.

## संदर्भ
वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरमधील विमानतळ
कुशोक बकुला रिम्पोचे विमानतळ

लेह कुशोक बकुला रिम्पोचे विमानतळ  हा भारताच्या जम्मु आणि काश्मीर राज्यातील लेह शहराचा विमानतळ आहे. समुद्रसपाटीपासून ३,२५६ उंचीवर असलेला हा विमानतळ जगातील सर्वात उंच विमानतळांपैकी एक आहे. याला लद्दाखमधील नेता कुशोक बकुला रिम्पोचेचे नाव देण्यात आले आहे.

## सुरक्षा
काश्मीरमधील दहशतवाद्यांच्या कारवायांमुळे या विमानतळावर इतर विमानतळांपेक्षा जास्त सुरक्षा बाळगली जाते. विमानतळावर तसेच आसपास अनेक पोलीस व भारतीय सैनिक सतत गस्त घालीत असतात. अलीकडेपर्यंत विमानातील प्रवाशांना हातात काहीही सामान घेउन जाण्यास परवानगी नव्हती. लेह व त्या आसपासच्या पर्वतांतून साधारणतः दुपारी वाहणाऱ्या सोसाट्याच्या वाऱ्यामुळे विमानांचे आवागमन सहसा सकाळी पर्यंतच केले जाते.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान
## हे सुद्धा पहा
*कामदो बांग्दा विमानतळ - ४,३३४ मी उंचीवरील जगातील सगळ्यात उंच प्रवासी विमानतळ
*एल आल्तो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ - ४,०६१ मी उंचीवरील प्रवासी विमानतळ

## बाह्य दुवे
*  
* 
* 
* 

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:लडाख
वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरमधील विमानतळ
कुलु-मनाली विमानतळ

**भुंतार विमानतळ**हे भारताच्या हिमाचल प्रदेश राज्यातील कुलू येथे असलेला विमानतळ आहे.यास **कुलू विमानतळ** म्हणुनही ओळखले जाते.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थाने 
## बाह्य दुवे 
* 
* 
* कुलू मनाली विमानतळ  भारतीय विमानतळ प्राधिकरणच्या संकेतस्थळावर

वर्ग:कुलु जिल्हा
वर्ग:हिमाचल प्रदेशमधील विमानतळ
उधमपूर वायुसेना तळ

**उधमपूर वायुसेना तळ** हे भारताच्या जम्मू आणि काश्मीर राज्यातील उधमपूर येथे असलेला विमानतळ व वायुसेना तळ आहे.

वर्ग:भारतीय वायुसेनेचे विमानतळ
वर्ग:उधमपूर जिल्हा
चकुलिया विमानतळ

**चकुलिया विमानतळ** भारताच्या झारखंड राज्यातील चकुलिया येथे असलेला विमानतळ आहे. सध्या येथून कोणतीही प्रवासी विमानसेवा उपलब्ध नाही.

## इतिहास
हा विमानतळ ब्रिटिशांनी १९४२ साली म्यानमारमधून चाल करून येणाऱ्या जपानी सैन्यावर हल्ले करण्यासाठी तसेच चीनला रसदपुरवठा करण्यासाठी बांधला. येथून मुख्यत्वे बी-२४ लिबरेटर प्रकारची विमाने ये-जा करीत.

## हे सुद्धा पहा
* Operation Matterhorn

## संदर्भ
* Maurer, Maurer (1983). Air Force Combat Units Of World War II. Maxwell AFB, Alabama: Office of Air Force History. ISBN 0892010924.
* Ravenstein, Charles A. (1984). Air Force Combat Wings Lineage and Honors Histories 1947–1977. Maxwell AFB, Alabama: Office of Air Force History. ISBN 0912799129.

## बाह्य दुवे
वर्ग:झारखंड
वर्ग:झारखंडमधील विमानतळ
सोनारी विमानतळ

**सोनारी विमानतळ**हे भारताच्या झारखंड राज्यातील जमशेदपूर येथे असलेला विमानतळ आहे.

 
## विमानकंपन्या आणि गंतव्यस्थाने 
## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे 
*

वर्ग:झारखंड
वर्ग:झारखंडमधील विमानतळ
वर्ग:जमशेदपूर
बिरसा मुंडा विमानतळ

रांचीचे **बिरसा मुंडा विमानतळ**   हे भारताच्या झारखंड राज्याची राजधानी असलेल्या  रांची येथे असलेले विमानतळ आहे. रांची शहरापासून अंदाजे ७ किमी अंतारवर असलेल्या ह्या विमानतळावरून अनेक ठिकाणी विमानसेवा सुरू असतात.  येथून दरवर्षी २,००,००० प्रवासी ये-जा करतात.

बिरसा मुंडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान
## बाह्य दुवे
* Ranchi Airport  at Airports Authority of India
* World Aero Data page for VERC 
* 
* 

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:झारखंड
वर्ग:रांची
वर्ग:झारखंडमधील विमानतळ
शिमला विमानतळ

**शिमला विमानतळ**  हे भारताच्या हिमाचल प्रदेश राज्यातील शिमला येथे असलेला विमानतळ आहे.जुब्बरहट्टी येथे असलेले हा विमानतळ शिमल्यापासुन २२ कि.मी.अंतरावर आहे.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान
## नोंदी
## बाह्य दुवे 
* 
* 
* शिमला विमानतळ 

वर्ग:शिमला
वर्ग:हिमाचल प्रदेशमधील विमानतळ
चिमनी हिल वायुसेना तळ

**चिमनी हिल वायुसेना तळ** भारताच्या बंगळूर शहरातील भारतीय वायुसेनेचा तळ आहे. येथे रडारयंत्रणा असून धावपट्टी किंवा इतर विमानाशी संबंधित सोयी नाहीत.

वर्ग:भारतीय वायुसेना
वर्ग:बंगळूर
एच.ए.एल. विमानतळ

**एच.ए.एल. बंगळूर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ**  हे भारताच्या कर्नाटक राज्यातील बंगळूर येथे असलेला विमानतळ आहे. सध्या हा विमानतळ बंद असून येथील वाहतूक बंगळुरू आंतरराष्ट्रीय विमानतळ येथे हलविण्यात आलेली आहे.

विमानतळ
वर्ग:कर्नाटकमधील विमानतळ
केंपेगौडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ

**केंपेगौडा  आंतरराष्ट्रीय विमानतळ**  हा भारताच्या कर्नाटक राज्यातील बंगळूर येथे असलेला एक आंतरराष्ट्रीय विमानतळ आहे. २३ मे २००८ रोजी वाहतूकीस खुला करण्यात आलेला हा विमानतळ बंगळूर शहरापासून ३० किमी अंतरावर देवनहळ्ळी ह्या गावामध्ये स्थित आहे.

हा विमानतळ सुरू होण्यापूर्वी बंगळूरमधील हवाई वाहतूक एच.ए.एल बंगळूर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ हा विमानतळ सांभाळत असे. परंतु बंगळूरमधील वाढती वाहतूक हाताळण्यास तो अपूरा पडू लागला. ह्या कारणास्तव देवनहल्ळी येथे २००५ साली नव्या विमानतळाचे बांधकाम सुरू झाले. मार्च २००८ मध्ये कार्यरत होण्याची अपेक्षा असताना काही विलंबांमुळे अखेर मे मध्ये येथून वाहतूक सुरू करण्यात आली. २०१२ साली १२.७ दशलक्ष प्रवासी वाहतूक सांभाळणारा बंगळूरू आंतरराष्ट्रीय हा एका सर्वेक्षणानुसार भारतामधील सर्वोत्तम विमानतळ होता.

एक मोठा टर्मिनल व ३६ गेट्स असलेल्या ह्या विमानतळामध्ये हज यात्रेसाठी प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांसाठी वेगळी व्यवस्था आहे.
इवलेसे|Indian National Flag at Kempegowda International Airport, Bengaluru

## विमानकंपन्या आणि गंतव्यस्थाने
## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:बंगळूरमधील वाहतूक
वर्ग:कर्नाटकमधील विमानतळ
वर्ग:भारतातील आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
जक्कुर विमानतळ

**जक्कुर विमानतळ** हे भारताच्या कर्नाटक राज्यातील बंगळूर येथे असलेला विमानतळ आहे.
जक्कुर एर डेक्कनच्या विमानांचा तळ आहे.येथे त्यांच्या विमानांची देखभाल करण्यात येते.येथे कर्नाटक राज्य सरकारद्वारे चालविण्यात येणारी शासकीय उड्डाण प्रशिक्षण शाळा आहे.त्यांची चार प्रकारची विमाने येथे आहेत. सेसना १७२पी, दोन सेसना १५२ए विमाने तर एक हंस विमान.
ही आपले उड्डाण कारकीर्द सुरू करण्यास आदर्श जागा आहे.उत्तम देखभाल असलेली धावपट्टी ही प्रशिक्षणार्थी तसेच खासगी विमानांसाठी वापरण्यात येते.

वर्ग:कर्नाटक
वर्ग:कर्नाटकमधील विमानतळ
विमानपुरा वायुसेना तळ

हे भारताच्या कर्नाटक राज्यातील बंगळूर येथे असलेला विमानतळ व वायुसेना तळ आहे.

वर्ग:भारतीय वायुसेनेचे विमानतळ
वर्ग:कर्नाटकमधील विमानतळ
वर्ग:बंगळूर
शेख-उल-आलम आंतरराष्ट्रीय विमानतळ

**शेख-उल-आलम आंतरराष्ट्रीय विमानतळ** हे भारताच्या जम्मू आणि काश्मीर केंद्र शासित प्रदेशातील श्रीनगर येथे असलेला विमानतळ आहे. यास 'शेख उल आलम' विमानतळ असेही नाव आहे.ते काश्मिरच्या एका मोठ्या संताच्या नावे आहे.

या विमानतळाची धावपट्टी सुधरविणे, आवागमनास नवीन अग्रीय,हवाई-पुल व इतर सोयी नुकत्याच करण्यात आलेल्या आहेत.या विमानतळाचा वापर हजच्या यात्रेकरुंना नेण्या-आणण्यासाठीही होतो.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान
वर्ग:भारतातील आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
वर्ग:जम्मू आणि काश्मीर
वर्ग:श्रीनगर
वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरमधील विमानतळ
बेळगांव विमानतळ

**बेळगांव विमानतळ** हे भारताच्या कर्नाटक राज्यातील बेळगांव येथे असलेला विमानतळ  आहे.

## बाह्य दुवे
* बेळगांव विमानतळ  (भारतीय विमानतळ प्राधिकरणाचे अधिकृत संकेतस्थळ)
*

वर्ग:कर्नाटक
वर्ग:बेळगांव जिल्हा
वर्ग:कर्नाटकमधील विमानतळ
बेळ्ळारी विमानतळ

**बेळ्ळारी विमानतळ** हे भारताच्या कर्नाटक राज्यातील बेळ्ळारी येथे असलेला विमानतळ  आहे.

 
## संदर्भ
## बाह्य दुवे
* हंपी जवळ असलेल्या विमानतळांचा नकाशा   
* 

वर्ग:कर्नाटक
वर्ग:बेळ्ळारी जिल्हा
वर्ग:कर्नाटकमधील विमानतळ
विजापूर विमानतळ

**विजयपूर विमानतळ** तथा **जगतीज्योती श्री बसवेश्वर विमानतळ, विजयपुरा** हा भारताच्या कर्नाटक राज्यातील विजापूर येथे असलेला निर्माणाधीन विमानतळ आहे. ७२७ एकर विस्तार असलेला हा विमानतळ विजापूरजवळील मदभावी या गावात बांधला जाईल.

वर्ग:भारतातील प्रस्तावित विमानतळ
वर्ग:कर्नाटकमधील विमानतळ
वर्ग:विजापूर
हासन विमानतळ

**हासन विमानतळ** भारताच्या कर्नाटक राज्यातील हासन येथे असलेला विमानतळ  आहे. शहरापासून १० किमी अंतरावर बूवनहळ्ळी गावात असलेला हा विमानतळ आर्थिकदृष्ट्या कमकुवत असल्याचे ठरवून सरकारने २०१२मध्ये याची पुनर्रचना करण्याचा निर्णय घेतला.

वर्ग:कर्नाटकमधील विमानतळ
वर्ग:हासन जिल्हा
येलहंका वायुसेना तळ

**येलहंका वायुसेनातळ** भारताच्या कर्नाटक राज्यातील बंगळूर येथील विमानतळ व वायुसेना तळ आहे.

याची रचना जुलै १९४२मध्ये रॉयल एर फोर्स स्टेशन येलहंका नावाने झाली. सध्या येथे सैनिकी मालवाहू वैमानिकांना प्रशिक्षण दिले जाते. याशिवाय ॲंतोनोव्ह एएन-३२ प्रकारच्या विमानातील पथदर्शकांनाही प्रशिक्षण देण्याची येथे सोय आहे.

वर्ग:भारतीय वायुसेनेचे विमानतळ
वर्ग:बंगळूर
वर्ग:कर्नाटकमधील विमानतळ
अवंतीपूर वायुसेना तळ

**अवंतीपूर वायुसेनातळ** भारताच्या जम्मू आणि काश्मीर राज्यातील अवंतीपूर येथे असलेला विमानतळ व वायुसेनेचा तळ आहे.

हा तळ पुलवामापासून ५ किमी अंतरावर आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:भारतीय वायुसेनेचे विमानतळ
मंडकळ्ळी विमानतळ

**मंडकळ्ळी विमानतळ** भारताच्या कर्नाटक राज्यातील मैसुरु येथे असलेला विमानतळ  आहे.

वर्ग:मैसुरु जिल्हा
वर्ग:कर्नाटकमधील विमानतळ
विद्यानगर विमानतळ

हे भारताच्या कर्नाटक राज्यातील विद्यानगर येथे असलेला विमानतळ  आहे.

वर्ग:कर्नाटकमधील विमानतळ
वर्ग:कर्नाटक
अगत्ती विमानतळ

**अगत्ती विमानतळ**  हे भारताच्या लक्षद्वीप राज्यातील अगत्ती येथे असलेला विमानतळ आहे.याचे चालन भारतीय विमानतळ प्राधिकरणाकडे आहे. भारताच्या समुद्रकिनाऱ्याच्या पश्चिमेस असलेले हे एकमेव विमानतळ आहे.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान
## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* 
* 
* 

वर्ग:लक्षद्वीपमधील विमानतळ
बडवानी विमानतळ

**बडवानी विमानतळ** भारताच्या मध्य प्रदेश राज्यातील बडवानी येथे असलेला विमानतळ  आहे.

वर्ग:मध्य प्रदेशमधील विमानतळ
वर्ग:बडवानी जिल्हा
भोपाळ विमानतळ

**राजा भोज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ** (हिंदी भाषा: राजा भोज अंतर-राष्ट्रीय विमानतल, भोपाल)  हा भारताच्या मध्य प्रदेश राज्यातील भोपाळ मधील विमानतळ  आहे. हा विमानतळ भोपाळ शहरापासून १५ किमी वायव्येस बैरागढ उपनगरात रा.म.क्र. १२ वर आहे.

वर्ग:मध्य प्रदेश
वर्ग:भोपाळ
वर्ग:मध्य प्रदेशमधील विमानतळ
जालाहळ्ळी वायुसेना तळ

**जालाहळ्ळी वायुसेना तळ** हा भारताच्या कर्नाटक राज्यातील बंगळूर येथे असलेला विमानतळ व वायुसेना तळ आहे. येथे वायुसेनेतील सैनिक व अधिकाऱ्यांसाठी प्रशासकीय, कला आणि वैद्यकीय सेवा उपलब्ध आहेत.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:भारतीय वायुसेनेचे विमानतळ
वर्ग:कर्नाटकमधील विमानतळ
वर्ग:बंगळूर
वर्ग:इ.स. १९४८ मधील निर्मिती
ग्वाल्हेर विमानतळ

**ग्वाल्हेर विमानतळ**  हे भारताच्या मध्य प्रदेश राज्यातील ग्वाल्हेर येथे असलेला विमानतळ  आहे.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:मध्य प्रदेशमधील विमानतळ
वर्ग:मध्य प्रदेश
वर्ग:ग्वाल्हेर
कोतापूर

** कोतापूर** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील राजापूर तालुक्यातील एक प्राचीन गाव आहे.

## भौगोलिक स्थान
## हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.

## लोकजीवन
## प्रेक्षणीय स्थळे
कोतापूर गावामध्ये प्रामुख्याने अनेक देवतांची मंदिरे आहेत. एकविरा माता ही येथील ग्रामदैवत आहे. होळी, शिमगा हे उत्सव येथे मोठ्या उत्साहाने साजरे केले जातात. तसेच देवदीपावली या दिवशी येथे मोठी यात्रा होते.
कोतापूर गावामध्ये छोटी मोठी अशी दहा मंदिरे व बौद्ध प्रार्थनास्थळे आहेत.
## कातळ खोदशिल्प
ह्या गावात कातळ खोदशिल्पे आढळली आहेत.

## नागरी सुविधा
## जवळपासची गावे
सोलगाव, भू, तेरवण, भालावली, बारसू

## संदर्भ
१.https://villageinfo.in/
२.https://www.census2011.co.in/
३.http://tourism.gov.in/
४.https://www.incredibleindia.org/
५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
६.https://www.mapsofindia.com/

वर्ग:राजापूर तालुक्यातील गावे
वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्हा
वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे
देवी अहिल्याबाई होळकर विमानतळ

**देवी अहिल्याबाई होळकर विमानतळ** (हिंदी :* देवी अहिल्या बाई होलकर हवाई अड्डा, इंदौर*),  हे भारताच्या मध्य प्रदेश राज्यातील इंदोर येथे असलेला विमानतळ  आहे.

वर्ग:मध्य प्रदेशमधील विमानतळ
वर्ग:मध्य प्रदेश
वर्ग:इंदूर
जबलपूर विमानतळ

**जबलपूर विमानतळ**  हे भारताच्या मध्य प्रदेश राज्यातील जबलपूर येथे असलेला विमानतळ  आहे.हा विमानतळ २३ एप्रिल २००५ला सुरू झाले.एर डेक्कन ही तेथील प्रथम विमानसेवा होती.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान 
## संदर्भ
*

वर्ग:मध्य प्रदेशमधील विमानतळ
वर्ग:मध्य प्रदेश
वर्ग:जबलपूर
पन्ना विमानतळ

हे भारताच्या मध्य प्रदेश राज्यातील पन्ना येथे असलेला विमानतळ  आहे.

वर्ग:मध्य प्रदेशमधील विमानतळ
वर्ग:पन्ना जिल्हा
सतना विमानतळ

**सतना विमानतळ**(IATA: TNI) हे भारताच्या मध्य प्रदेश राज्यातील सतना येथे असलेला विमानतळ आहे.

## विमानसेवा स्थिती
सध्या कोणतीही विमानसेवा नाही.

## संदर्भ
* http://satna.nic.in

वर्ग:मध्य प्रदेश
वर्ग:सतना
वर्ग:मध्य प्रदेशमधील विमानतळ
कालिकत आंतरराष्ट्रीय विमानतळ

**कालिकत आंतरराष्ट्रीय विमानतळ**(Malayalam കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം)  हा भारताच्या केरळ राज्यातील कोळीकोड येथे असलेला विमानतळ आहे. याला कारीपूर विमानतळ या नावानेही ओळखतात. येथे एर इंडिया एक्सप्रेस या विमानकंपनीचे ठाणे आहे.

## विमानकंपन्या आणि गंतव्यस्थाने
### पूर्वी सेवा असलेली गंतव्यस्थाने
वर्ग:केरळमधील विमानतळ
वि
वर्ग:भारतातील आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
देवळाली वायुसेना तळ

**देवळाली वायुसेना तळ** भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील देवळाली येथे असलेला विमानतळ व वायुसेना तळ आहे. हा तळ नाशिक शहराजवळ आहे.

## हे सुद्धा पहा
* गांधीनगर विमानतळ, नाशिक

वर्ग:भारतीय वायुसेनेचे विमानतळ
वर्ग:नाशिक
हडपसर विमानतळ

**हडपसर विमानतळ** भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील हडपसर येथे असलेला विमानतळ आहे.

वर्ग:महाराष्ट्रामधील विमानतळ
वर्ग:पुणे
लातूर विमानतळ

** लातूर विमानतळ**  हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील लातूर येथे असलेला विमानतळ आहे.

## संदर्भ 
http://laturairport.com/ 
http://wikimapia.org/420828/Airport-Latur लातूर विमानतळाचे स्थान

## बाह्य दुवे 
*लातूर विमानतळ सांकेतिक स्थळ  

वर्ग:महाराष्ट्रामधील विमानतळ
वर्ग:लातूर जिल्हा
जुहू विमानतळ

इवलेसे|जुहू विमानतळ
**जुहू विमानतळ** भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील मुंबईजवळ जुहू येथे असलेला विमानतळ आहे. हा विमानतळ १९२८ मध्ये बांधला गेला. हा भारतातील सर्वप्रथम सार्वजनिक विमानतळ होता. सध्या छोटी खाजगी विमाने व हेलिकॉप्टर याचा उपयोग करतात.

वर्ग:महाराष्ट्रामधील विमानतळ
वर्ग:मुंबईमधील वाहतूक
हुबळी विमानतळ

**हुबळी विमानतळ**  हे भारताच्या कर्नाटक राज्यातील हुबळी येथे असलेला विमानतळ  आहे.याची सेवा हुबळी व धारवाड या जुळ्या शहरांना मिळते.येथे वायुसेनातळही आहे.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान 
## नियोजित विस्तार
या विमानतळाचा विस्तार सध्या सर्व ऋतुत वापरण्याजोगे विमानतळ बनविण्याचे नियोजित आहे.
 यास १९५ कोटी रुपयेऐतका खर्च अपेक्षित आहे.यात  ईतकी जमीन अधिग्रहित करण्याचे प्रस्तावित आहे ज्यापैकी  ही शेतीची जमीन आहे.

## संदर्भ
*

## बाह्य दुवे
*हुबळी विमानतळ

वर्ग:कर्नाटकमधील विमानतळ
वर्ग:कर्नाटक
वर्ग:हुबळी
कोची आंतरराष्ट्रीय विमानतळ

**कोची आंतरराष्ट्रीय विमानतळ** ()  यास **नेंदुबासेरी विमानतळ** नाव आहे. हा विमानतळ केरळमधील सर्वाधिक वर्दळीचा तर भारतात आंतरराष्ट्रीय प्रवासीसंख्येनुसार चौथ्या क्रमांकाचा सर्वाधिक वर्दळीचा विमानतळ आहे. येथे एर इंडिया एक्सप्रेसचे मुख्य ठाणे आहे.

भारतातील आंतरराष्ट्रीय विमानतळांपैकी हा पहिला खाजगीकरण झालेला विमानतळ आहे.

## विमानसेवा आणि गंतव्यस्थाने
### प्रवासी
चे बोईंग ७३७-८००]]

चे बोईंग ७३७-८००]]

### मालवाहतूक (कार्गो)
खालील मालवाहू विमान कंपन्या या विमानतळावरून सेवा पुरवतात:

* स्पाइसएक्सप्रेस

## संदर्भ
वर्ग:कोची
वर्ग:केरळमधील विमानतळ
वर्ग:भारतातील आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
वर्ग:कोचीमधील वाहतूक
वर्ग:एर्नाकुलम जिल्हा
औरंगाबाद विमानतळ

** औरंगाबाद विमानतळ** (प्रस्तावित:छत्रपती संभाजीनगर विमानतळ)  हे महाराष्ट्र राज्यातील छत्रपती संभाजीनगर येथे असलेले एक विमानतळ आहे. ह्या विमानतळास **चिकलठाणा विमानतळ** असेही म्हणतात.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान 
## इतिहास 
१९९०व्या दशकाच्या सुरुवातीला, महाराष्ट्र शासनाने या जुन्या विमानतळाला विकसित करण्याचा निर्णय घेतला. त्यामुळे जागतिक वारसा स्थळे असलेल्या अजिंठा लेणी, वेरूळची लेणी येथे येणाऱ्या पर्यटकांची अधिक सोय होणार होती. पण अपुऱ्या निधीमुळे व शासनाच्या तसेच राजकारणी लोकांच्या दुर्लक्षामुळे हा प्रकल्प सुरू झाला नाही. सन १९९० च्या शेवटी, सरकारने नुतनीकृत विमानतळाचे ३ मार्च २००९ रोजी उद्‌घाटन झाले.

५ मार्च २०२० रोजी महाराष्ट्र शासनाद्वारे 'औरंगाबाद विमानतळा'चे नाव 'छत्रपती संभाजी महाराज विमानतळ' असे करण्यात आले.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
*skyscrapercity.com (For more on New Integrated Terminal Building Aurangabad Airport.)
*Aurangabad Airport  (official Airports Authority of India web site) 

वर्ग:महाराष्ट्रामधील विमानतळ
वि
वर्ग:संभाजी महाराज यांच्या नावे असलेल्या गोष्टी
दुबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ

[250 px|इवलेसे|येथे उतरणारे [एर इंडियाचे बोईंग ७७७ विमान]]
[250 px|इवलेसे|येथून उड्डाण करणारे [लुफ्तान्साचे एरबस ए३४० विमान]]
**दुबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ** (अरबी: مطار دبي الدولي)  हा संयुक्त अरब अमिरातीच्या दुबई शहरामधील विमानतळ आहे. संयुक्त अरब अमिरातीमधील सर्वात मोठा असलेला दुबई विमानतळ आंतरराष्ट्रीय प्रवाशांच्या संख्येच्या दृष्टीने जगातील सर्वाधिक वर्दळीचा विमानतळ आहे. एकूण प्रवाशांच्या संख्येबाबतीत व मालवाहतूकीबाबतीत दुबई विमानतळाचा जगात ६वा क्रमांक आहे. दुबई शहराच्या ४.७ किमी पूर्वेस अल गर्हूड भागामध्ये हा विमानतळ ७,२०० एकर क्षेत्रफळाचा. या विमानतळावर ३ टर्मिनल असून टर्मिनल क्र. ३ ही जगातील दुसऱ्या क्रमांकाची मोठी इमारत (अमेरिकेमधील पेंटॅगॉन खालोखाल) आहे. जानेवारी २०१५ अखेरीस दुबईमधून दर आठवड्याला १४० कंपन्यांची ८,००० विमाने उड्डाण करतात व २७० शहरांना विमानवाहतूक पुरवत. येथून एरबस कंपनीच्या एरबस ए३८० ह्या जंबोजेट विमानाची सर्वाधिक उड्डाणे होतात.

९०,००० लोकांना रोजगार उपलब्ध करून देणारा दुबई विमानतळ दुबईच्या अर्थव्यवस्थेत मोठे योगदान करतो. दुबईच्या एकूण जी.डी.पी.चा २७ टक्के वाटा या विमानतळाकरवी येतो. २०२० अखेरीस हा आकडा ३७.५ टक्क्यांवर पोचेल असा अंदाज आहे.

## विमानकंपन्या आणि गंतव्यस्थाने
### प्रवासी
### सामानवाहतूक
*अल मक्तूम आंतरराष्ट्रीय विमानतळ* हा लेख सुद्धा पहा.

## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे
* अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:दुबईमधील इमारती व वास्तू
वर्ग:संयुक्त अरब अमिरातीमधील विमानतळ
श्री गुरू गोविंद सिंग जी विमानतळ

'***, जूने नाव**नांदेड विमानतळ*' हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड येथे असलेला विमानतळ आहे.

## इतिहास
हा विमानतळ १९५८ साली महाराष्ट्राच्या सार्वजनिक बांधकाम खात्याने बांधला. १९९० च्या दशकात येथे फक्त वायुदूत ही सरकारी विमानवाहतूक कंपनी प्रवासी सेवा पुरवत असे. त्यानंतर किंगफिशर एरलाइन्स व गोएरची उड्डाणे येथून होत असत. किंगफिशर एरलाइन्स बंद पडल्यावर गोएरने सुद्धा येथील सेवा रद्द केली.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान 
२००८मध्ये ९४ कोटी रुपये खर्चून नवीनीकरण झाले.

 एर इंडिया - अमृतसर (शनिवार आणि रविवार)
          दिल्ली(सोमवार,गुरुवार आणि शनिवार)
            चंदिगढ (मंगळवार आणि गुरुवार)
 ट्रू जेट - हैदराबाद, मुंबई आणि तिरुपती (दररोज)

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
*

वर्ग:महाराष्ट्रामधील विमानतळ
वर्ग:नांदेड जिल्हा
पुणे विमानतळ

**पुणे विमानतळ**  हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे येथील विमानतळ व भारतीय वायुसेनेचा एक वाहतूकतळ आहे. ह्यास *लोहगाव विमानतळ* असेही म्हणतात. हा विमानतळ पुणे शहराच्या ईशान्येस अंदाजे १० किमी अंतरावर स्थित आहे.

## विमानकंपन्या व गंतव्यस्थाने
## बाह्य दुवे
* संकेतस्थळ

वर्ग:महाराष्ट्रामधील विमानतळ
वर्ग:पुण्यामधील वाहतूक
रत्‍नागिरी विमानतळ

**रत्‍नागिरी विमानतळ** हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील रत्‍नागिरी येथे असलेला विमानतळ आहे.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान 
या विमानतळावरून सध्या (२०१६ साली) एकही प्रवासी विमान सुटत नाही.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
*

वर्ग:महाराष्ट्रामधील विमानतळ
वर्ग:रत्‍नागिरी
अकोला विमानतळ

हे महाराष्ट्र राज्याच्या अकोला शहरातील विमानतळ आहे. यास 'शिवणी विमानतळ' या नावाने देखील ओळखले जाते कारण ते अकोल्याच्या पूर्वेस असलेल्या शिवणी या गावात स्थित आहे.हा विमानतळ महाराष्ट्रातील २६ विमानतळांपैकी एक आहे.

या विमानतळाची स्थापना १९४३ साली झाली.प्रथमतः याच्या धावपट्टीची लांबी ९०० मीटर होती. २००९चे दरम्यान ती लांबी १४०० मीटर करण्यात आली.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान 
सध्या येथे कोणतीही विमानसेवा नाही.
सध्या ह्या विमानतळाच्या विस्तारीकरणाचा प्रस्ताव असून त्यासाठी तेथील कृषी विद्यापिठाची ६० एकर जमिन घेण्यासाठी प्रयत्न चालू आहेत.  त्यासाठी विद्यापीठ व बाजुच्या गुढधी, शिवर, बाभूळगाव इ. गावातील जमिनी घ्याव्या लागतील.
हे विस्तारीकरण झाल्यास अकोला, यवतमाळ, वाशिम,बुलढाणा, हिंगोली इ. जिल्ह्याना त्याचा फायदा होईल.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* 
* 
* भारतीय विमानतळ प्राधिकरणच्या संकेतस्थळावर अकोला विमानतळ   

वर्ग:महाराष्ट्रामधील विमानतळ
वर्ग:अकोला
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ

**डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ**  हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर येथील विमानतळ आहे. याचे मुळचे नाव *सोनेगांव विमानतळ* आहे.  हे महाराष्ट्रातील १८ विमानतळांपैकी एक आहे. येथून मुंबई व दिल्लीसह भारतातील अनेक मोठी शहरे तसेच शारजा, दुबई आणि दोहा येथे विमाने जातात-येतात.

नागपूर विमानतळावर नुकतीच इंड्रा ही  रडार प्रणाली लावण्यात आली आहे. अशी प्रणाली लागणारे हे भारतातील पहिला विमानतळ आहे. नागपूरच्या आकाशातून दररोज सुमारे ६५० विमानांची ये-जा असते.

या विमानतळास, भारताच्या नागरी उड्डयन महासंचालक कार्यालयाद्वारे नुकताच संकेत 'ई' (कोड-ई) हा दर्जा देण्यात आलेला आहे. याद्वारे बोईंग ७७७, बोईंग ७४७, बोईंग ७८७ या श्रेणीची महाकाय विमानेही येथे उतरू शकतील. येथे एर इंडियाचा एमआरओ (?) देखील तयार झाला आहे.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान
## हे सुद्धा पहा 
* डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या नावावर असलेल्या गोष्टींची यादी
* डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर संबंधित लेखांची सूची
* भारतातील विमानतळांची यादी

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
* डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ- छायाचित्रे
* Dr. Ambedkar International Airport  भारतीय विमानतळ प्राधिकरणचे संकेतस्थळ
* 
* 
* 

वर्ग:नागपूर
वर्ग:महाराष्ट्रामधील विमानतळ
वर्ग:विदर्भ
वर्ग:नागपूरमधील वाहतूक
वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या नावे असलेल्या गोष्टी
वर्ग:भारतातील आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
गांधीनगर विमानतळ

**गांधीनगर विमानतळ, नाशिक**  हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक येथे असलेला विमानतळ आहे.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान 
## बाह्य दुवे
*

वर्ग:महाराष्ट्रामधील विमानतळ
वर्ग:महात्मा गांधी
वर्ग:नाशिक जिल्हा
वर्ग:महात्मा गांधी यांच्या नावे असलेल्या गोष्टी
शेला विमानतळ

**शेला विमानतळ** भारताच्या मेघालय राज्यातील शेला येथे असलेला विमानतळ आहे. हा सध्या बंद स्थितीत आहे. २५ जानेवारी, १९५० रोजी एर सर्व्हिसेस ऑफ इंडिया या कंपनीचे सी-४७ प्रकारचे मालवाहू विमान (व्हीटी-सीपीक्यू) उडतानाच कोसळले. यात जीवहानी झाली नाही.

वर्ग:मेघालय
वर्ग:मेघालयमधील विमानतळ
शिलाँग विमानतळ

**शिलाँग विमानतळ**  हा भारताच्या मेघालय राज्यातील शिलाँग येथे असलेला विमानतळ आहे. ह्यास 'उमरोई विमानतळ' म्हणुनही ओळखतात. येथे वायुसेना तळही आहे.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान
## संदर्भ
## बाह्य दुवे
*भारतीय विमानतळ प्राधिकरणाचे अधिकृत संकेतस्थळ 
*

वि
वर्ग:मेघालयमधील विमानतळ
लेंगपुई विमानतळ

**लेंगपुई विमानतळ**  हा भारताच्या मिझोरम राज्यातील ऐझॉल येथील विमानतळ आहे. हा विमानतळ ऐझॉलच्या ३२ किमी वायव्येस स्थित आहे. डोंगराच्या माथ्यावरील सपाट पठारावर धावप्पट्टी असलेला हा भारतामधील तीनपैकी एक विमानतळ आहे (इतर दोन विमानतळ: कालिकत आंतरराष्ट्रीय विमानतळ व मंगलोर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ). हा विमानतळ १९९८ साली खुला करण्यात आला. येथून दिल्ली, कोलकाता, इम्फाल व गुवाहाटीसाठी थेट विमानसेवा उपलब्ध आहे.

लेंगपुई विमानतळ ऐझॉल व उर्वरित मिझोरमसोबत राष्ट्रीय महामार्ग १०८ द्वारे जोडला गेला आहे.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान 
## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* विमानतळाचे उदघाटन 

वर्ग:मिझोरममधील विमानतळ
वर्ग:ऐझॉल जिल्हा
दिमापूर विमानतळ

**दिमापूर विमानतळ**  हा भारताच्या नागालॅंड राज्यातील दिमापूर शहरामधील एक विमानतळ आहे. नागालॅंड राज्यामधील एकमेव कार्यरत असलेल्या ह्या विमानतळावर सध्या मोजकीच प्रवासी विमाने उतरतात.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान 
## बाह्य दुवे 
* दिमापूर विमानतळ भा. वि. प्रा.च्या संकेतस्थळावर 
* 

वि
वर्ग:नागालँडमधील विमानतळ
शिर्डी विमानतळ

**शिर्डी विमानतळ** हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील शिर्डीच्या १४ किमी नैऋत्येस काकडी गावात असलेले एक विमानतळ आहे. ह्या विमानतळाचे बांधकाम महाराष्ट्र विमानतळ विकास कंपनीने हाती घेतले व यासाठी एकूण बांधकामखर्च सुमारे  ३४० कोटी लागला आहे. १ ऑक्टोबर २०१७ रोजी भारताचे राष्ट्रपती रामनाथ कोविंद यांच्या हस्ते या विमानतळाचे उद्घाटन झाले आहे.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे
*संकेतस्थळ 

वर्ग:महाराष्ट्रामधील विमानतळ
वर्ग:अहिल्यानगर जिल्हा