open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
पझेशन (कादंबरी)

***पझेशन: अ रोमान्स*** ही इंग्रजी लेखक ए.एस. बायट यांची १९९० ची सर्वाधिक विक्री झालेली कादंबरी आहे ज्याला १९९० चा मॅन बुकर पुरस्कार मिळाला होता. ही कादंबरी अशाच प्रकारच्या कादंबऱ्यांच्या उत्तर-आधुनिक चिंतांचा शोध घेते, ज्यांना बहुतेकदा इतिहासलेखन मेटाफिक्शन म्हणून वर्गीकृत केले जाते. ही एक शैली आहे जी ऐतिहासिक कादंबरी आणि मेटाफिक्शन दोन्हीच्या दृष्टिकोनांचे मिश्रण करते.

ही कादंबरी आधुनिक काळातील दोन शिक्षणतज्ज्ञांची आहे जे प्रसिद्ध काल्पनिक कवी रँडोल्फ हेन्री अ‍ॅश आणि क्रिस्टेबेल लामोटे यांच्या पूर्वीच्या अज्ञात प्रेम जीवनाभोवतीचा शोध घेतात. *पझेशन* ही कादंबरी सध्याच्या काळात आणि व्हिक्टोरियन युगातली आहे. ही दोन्ही कालखंडांमध्ये फरक व समानता प्रतिध्वनी करते आणि आधुनिक शैक्षणिक संस्थांवर व्यंग्य करते. कादंबरीच्या रचनेत काल्पनिक डायरी नोंदी, पत्रे आणि कविता यासह अनेक भिन्न शैलींचा समावेश आहे आणि मजकूर कथांच्या अधिकाराच्या उत्तर-आधुनिक चिंतांचा शोध घेण्यासाठी या शैली आणि इतर साधनांचा वापर केला जातो. 

२००२ मध्ये या कादंबरीचे त्याच नावाने एक चित्रपट म्हणून रूपांतर करण्यात आले. २००५ मध्ये *टाईम मासिकाने* १९२३ ते २००५ पर्यंतच्या १०० सर्वोत्तम इंग्रजी भाषेतील कादंबऱ्यांच्या यादीत या कादंबरीचा समावेश केला. २००३ मध्ये बीबीसीच्या द बिग रीड सर्वेक्षणात या कादंबरीची नोंद करण्यात आली.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९९० मधील प्रकाशित इंग्लिश साहित्य
वर्ग:कादंबऱ्या
गोळकोंड गेस्ट हाऊस

**गोळकोंड डॉर्मिटरी**, किंवा **गोळकोंड**, हे भारतातील पुडुचेरी शहरातील श्रीअरबिंदो आश्रमाचे एक खाजगी निवासस्थान आहे. ही इमारत 'भारतातील पहिली आधुनिकतावादी इमारत' म्हणून ओळखली जाते.

रेमंड पहिल्यांदा १९१९ मध्ये टोकियोमधील फ्रँक लॉयड राईटच्या इम्पीरियल हॉटेलमध्ये प्रकल्प वास्तुविशारद म्हणून काम करण्यासाठी जपानला गेले होते. रेमंड यांना जपानमध्ये विविध ठिकाणांना भेटी द्यायच्या होत्या. तेव्हा त्याच्या नियोजनाचे काम जॉर्ज नाकाशिमा यांनी केले होते आणि नंतर त्यांना चेक वास्तुविशारद फ्रँकोइस सॅमरसह गोलकोंड प्रकल्पाचे पर्यवेक्षण करण्यासाठी नियुक्त केले गेले होते. 

## घटनाक्रम 
१९३७ - बांधकामाचा आरंभ झाला.

१९४२ - बांधकाम पूर्ण झाले.

## इमारतीची वैशिष्ट्ये 
* सागवानी फर्निचर, जपानी शैलीचे काळ्या दगडाची फरसबंदी, चुरा केलेल्या शिंपल्यांच्या भिंती, झडप असलेले खिडक्यांचे मोठे तावदान आणि तेथील शांतता या गोष्टींमुळे त्यास वैशिष्ट्यपूर्णता लाभली आहे. 

## अधिक माहितीसाठी 
गोलकोंडची रचना

## संदर्भ 
वर्ग:बांधकाम अभियांत्रिकी
बाळासाहेब मांगुळकर

**अनिल** उर्फ **बाळासाहेब शंकरराव मांगुळकर** (४ डिसेंबर, १९५८:यवतमाळ जिल्हा, महाराष्ट्र - )  हे एक भारतीय राजकारणी आहेत. ते यवतमाळ जिल्ह्यातील यवतमाळ विधानसभा मतदारसंघातून  २०२४ च्या महाराष्ट्र विधानसभेच्या निवडणुकीत भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस तर्फे १५व्या विधानसभेवर निवडून गेले.  

मांगुळकर हे यवतमाळ शहराजवळील भारी या छोट्याशा गावातील आहेत. त्यांचे वडील शंकरराव बळीरामजी मांगुळकर शेतकरी होते. त्यांनी यवतमाळ येथील अँग्लो हिंदी हायस्कूलमधून बारावी पर्यंतचे शिक्षण घेतले आहे.  ते सलग तीन वेळा राज्यसभा सदस्य राहिलेले विजय दर्डा आणि त्यांचे दिवंगत वडील महाराष्ट्र विधान परिषदेचे माजी चार वेळा सदस्य आणि कॅबिनेट मंत्री जवाहरलाल दर्डा  आणि यवतमाळच्या दर्डा कुटुंबाचे जवळचे सहकारी मानले जातात. मांगुळकर यवतमाळचे माजी आमदार दिवंगत निलेश देशमुख पारवेकर यांचेही जवळचे मित्र होते.

२०१९ च्या महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुकीत मांगुळकर यांचा भाजपच्या मदन येरावार यांच्याकडून २,२५३ मतांनी पराभव झाला. परंतु २०२४ च्या महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुकीत त्यांनी यवतमाळमधून भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे प्रतिनिधित्व करत पुढील निवडणूक जिंकली. त्यांनी ११७,५०४ मते मिळवली आणि त्यांचे जवळचे प्रतिस्पर्धी भारतीय जनता पक्षाचे मदन येरावार ११,३८१ मतांनी पराभव केला.  

## संदर्भ 
वर्ग:परभणीचे आमदार
वर्ग:महाराष्ट्राच्या १५ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:महाराष्ट्रातील भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे राजकारणी
वर्ग:इ.स. १९५८ मधील जन्म
वर्ग:राज्यसभा सदस्य
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
द ब्लाइंड असॅसिन

***द ब्लाइंड असॅसिन*** ही कॅनेडियन लेखिका मार्गारेट ॲटवुड यांची कादंबरी आहे. २००० मध्ये मॅकक्लेलँड आणि स्टीवर्ट यांनी ती पहिल्यांदा प्रकाशित केली होती. हे पुस्तक काल्पनिक ओंटारियो शहर पोर्ट टिकोंडेरोगा आणि टोरंटो येथे घडते. हे पुस्तक सध्याच्या काळातील कथन आहे, ज्यामध्ये विसाव्या शतकातील परंतु बहुतेक १९३० आणि १९४० च्या दशकातील मागील घटनांचा संदर्भ आहे. हे ऐतिहासिक काल्पनिक कथांचे एक काम आहे ज्यामध्ये कॅनेडियन इतिहासातील प्रमुख घटनांची महत्त्वाची पार्श्वभूमी आहे, उदाहरणार्थ, ऑन-टू-ओटावा ट्रेक आणि १९३४ मध्ये मेपल लीफ गार्डन्स येथे कम्युनिस्ट रॅली. घटनांवर आणि कादंबरीच्या पात्रांवर दूरवरून भाष्य करणाऱ्या वृत्तपत्र लेखांच्या मालिकेद्वारे अधिक सत्यता दिली जाते.

या कादंबरीला २००० मध्ये मॅन बुकर पारितोषिक आणि २००१ मध्ये हॅमेट पारितोषिक देण्यात आले आणि इतर अनेक नामांकने देखील मिळाली.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २००० मधील प्रकाशित इंग्लिश साहित्य
वर्ग:कादंबऱ्या
ऑर्बिटल (कादंबरी)

***ऑर्बिटल*** ही इंग्रजी लेखिका समांथा हार्वे यांची २०२३ ची कादंबरी आहे ज्यामध्ये विज्ञान कथा, साहित्यिक काल्पनिक कथा आणि तात्विक नाटकाचे घटक समाविष्ट आहेत. ही यूकेमध्ये जोनाथन केप आणि अमेरिकेत ग्रोव्ह अटलांटिक यांनी प्रकाशित केले आहे. ही सहा काल्पनिक अंतराळवीरांना २४ तास फिरणाऱ्या अंतराळ स्थानकावर दर्शवते.

या कादंबरीला सकारात्मक प्रतिसाद मिळाला. तिला २०२४ चा मॅन बुकर पुरस्कार आणि हॉथॉर्नडेन पुरस्कार मिळाला.  राजकीय कथांसाठी ऑरवेल पुरस्कार आणि कल्पनारम्य कथांसाठी उर्सुला के. ले गिन पुरस्कारासाठी ही शॉर्टलिस्ट करण्यात आली होती.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०२३ मधील प्रकाशित इंग्लिश साहित्य
वर्ग:कादंबऱ्या
वर्ग:विज्ञानकथा
गर्ल, वुमन, अदर

***गर्ल, वुमन, अदर*** ही बर्नार्डिन एव्हारिस्टो यांची आठवी कादंबरी आहे. २०१९ मध्ये हॅमिश हॅमिल्टन यांनी प्रकाशित केलेली ही कादंबरी युनायटेड किंग्डममधील अनेक दशकांमधील १२ पात्रांच्या जीवनावर आधारित आहे. हे पुस्तक मार्गारेट ॲटवुड यांच्या *द टेस्टामेंट्स* सोबत २०१९ च्या मॅन बुकर पारितोषिकाचे सह-विजेते होते.

*गर्ल, वुमन, अदरला* ३० हून अधिक बुक ऑफ द इयर आणि डिकेड पुरस्कार मिळाले आहेत. त्याचबरोबर २०१९ साठी बराक ओबामा यांच्या टॉप १९ पुस्तकांपैकी एक आणि २०१९ मधील रोक्सेन गे यांचे आवडते पुस्तक म्हणून मान्यता मिळाली आहे. ते ऑरवेल पारितोषिक फॉर पॉलिटिकल फिक्शन, ऑस्ट्रेलिया बुक इंडस्ट्री अवॉर्ड्स आणि महिला फिक्शनसाठी पारितोषिकासाठी अंतिम फेरीत पोहोचले होते.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०१९ मधील प्रकाशित इंग्लिश साहित्य
वर्ग:कादंबऱ्या
नेपाळ क्रिकेट संघाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी

खालील यादी नेपाळ क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. नेपाळने १६ मार्च २०१४ रोजी हाँग काँग विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.
 

## सुची 
## यादी
वर्ग:नेपाळ क्रिकेट
वर्ग:२०-२० क्रिकेट
शुग्गी बेन

***शुग्गी बेन*** ही स्कॉटिश-अमेरिकन लेखक डग्लस स्टुअर्ट यांची पहिली कादंबरी आहे, जी २०२० मध्ये प्रकाशित झाली. ती तीन मुलांपैकी सर्वात लहान, शुग्गीची कथा सांगते, जी १९८० च्या दशकात औद्योगिक क्रांतीनंतरच्या कामगार वर्गातील ग्लासगो, स्कॉटलंड येथे त्याच्या मद्यपी आई अ‍ॅग्नेससोबत वाढली. 

या कादंबरीला २०२० चा मॅन बुकर पुरस्कार मिळाला, ज्यामुळे स्टुअर्ट त्याच्या ५१ वर्षांच्या इतिहासात या पुरस्काराचा दुसरा स्कॉटिश विजेता बनला. १९९४ मध्ये जेम्स केल्मन हे पहिले स्कॉटिश विजेते होते. हे इंग्रजीमध्ये लिहिलेले आहे, परंतु संवाद स्कॉट्समध्ये आहेत. एप्रिल २०२२ पर्यंत, या कादंबरीच्या जागतिक स्तरावर १.५ दशलक्षाहून अधिक प्रती विकल्या गेल्या होत्या.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०२० मधील प्रकाशित इंग्लिश साहित्य
वर्ग:कादंबऱ्या
कालिदास संस्कृतव्रती पुरस्कार

**कालिदास संस्कृतव्रती पुरस्कार -** पं. रामनारायण शर्मा वैद्य यांच्या स्मृतिप्रीत्यर्थ 'पं. रामनारायण शर्मा आयुर्वेद संशोधन प्रतिष्ठान', स्थानिक जिल्हा प्रशासन व महाराष्ट्र पर्यटन विकास महामंडळ यांच्याच्या वतीने हे पुरस्कार दिले जातात. समाजात संस्कृतला सन्मानाचे स्थान मिळवून देण्यात ज्यांनी मोलाचे योगदान दिले आहे अशा व्यक्तींचा सन्मान करण्यासाठी हा पुरस्कार दिला जातो. 

## पुरस्काराचे स्वरूप 
या पुरस्कारांतर्गत आंतरराष्ट्रीय व ज्येष्ठ विद्वानांना प्रत्येकी ५० हजार रुपये, तर युवा विद्वानांना २५ हजार रुपये रोख, सन्मानपत्र, शाल व श्रीफळ देण्यात येते.

## पुरस्काराने सन्मानित व्यक्ती 
## संदर्भ 
वर्ग:पुरस्कार
स्वामी विवेकानंद मार्ग मेट्रो स्थानक

**स्वामी विवेकानंद मार्ग** (सामान्यतः **एसव्ही रोड** म्हणून ओळखले जाते) हे भारतातील बंगळुरूमधील नम्मा मेट्रोच्या पूर्व-पश्चिम जांभळ्या मार्गिकेवरील एक उन्नत मेट्रो स्थानक आहे. 

## स्थानकाची मांडणी 
## हे देखील बघा 
* स्वामी विवेकानंद
* नम्मा मेट्रो स्थानकांची यादी
* नामा मेट्रो
* जांभळी मार्गिका (नम्मा मेट्रो)

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* बंगळुरू मेट्रो रेल कॉर्पोरेशन लिमिटेड (अधिकृत साइट)
* *UrbanRail.Net* – जगातील सर्व मेट्रो सिस्टीमचे वर्णन, प्रत्येक मेट्रो सिस्टीममध्ये सर्व स्टेशन दर्शविणारा एक योजनाबद्ध नकाशा असतो.
वर्ग:नम्मा मेट्रो स्थानके
अब्दुल्ला अहमदझाई

**अब्दुल्ला अहमदझाई** (जन्म: २६ जून २००३) हा एक अफगाण क्रिकेटपटू आहे. त्याने सप्टेंबर २०२५ मध्ये २०२५ संयुक्त अरब अमिराती आंतरराष्ट्रीय टी२० तिरंगी मालिकेत संयुक्त अरब अमिरातीविरुद्ध अफगाणिस्तान क्रिकेट संघासाठी आंतरराष्ट्रीय पदार्पण केले. देशांतर्गत क्रिकेटमध्ये तो अमो शार्क्स आणि हिंदूकुश स्ट्रायकर्सकडून खेळतो.

वर्ग:अफगाणिस्तानचे ट्वेंटी२० क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. २००३ मधील जन्म
लाळगे (आडनाव)

लाळगे हे महाराष्ट्रातील, विशेषतः अहमदनगर जिल्ह्यातील पारनेर तालुक्यातील निघोज परिसरात आढळणारे मराठा समाजातील एक आडनाव आहे. हे आडनाव प्रामुख्याने पश्चिम महाराष्ट्र तसेच मराठवाड्याच्या काही भागांमध्ये आढळते.

उगम व वंशपरंपरा

स्थानिक व कौटुंबिक वंशपरंपरागत समजानुसार, निघोज (पारनेर) परिसरातील लाळगे आडनावाचा संबंध पवार कुळाशी जोडला जातो. काही कुटुंबांमध्ये लाळगे हे पवार घराण्याची एक शाखा किंवा उपनाव मानले जाते. मराठा समाजातील परंपरेनुसार, मूळ कुळ समान राहून कालांतराने वेगवेगळी उपनावे प्रचलित होण्याची पद्धत आढळते.

देवक

निघोज परिसरातील लाळगे कुटुंबांचे देवक ‘धार’ असल्याची परंपरागत माहिती आढळते. ‘धार’ हे देवक पवार/पंवार कुळातही आढळते. मराठा कुळपरंपरेत देवक हे वंशाचे प्रतीक मानले जाते आणि समान देवक असणे हे समान वंशाशी संबंधित असल्याचे सूचित करते.

भौगोलिक वितरण

लाळगे आडनाव असलेली कुटुंबे प्रामुख्याने खालील भागांमध्ये आढळतात: • अहमदनगर जिल्हा (निघोज, पारनेर परिसर) • पुणे जिल्हा • सातारा जिल्हा • सोलापूर जिल्हा

हे स्थलांतर प्रामुख्याने शेती, वतन, सैनिकी सेवा व उपजीविकेच्या कारणांमुळे झालेले दिसते.

सामाजिक व ऐतिहासिक पार्श्वभूमी

लाळगे आडनाव असलेल्या कुटुंबांचा ऐतिहासिक सहभाग शेती, गावपातळीवरील जबाबदाऱ्या, तसेच स्थानिक प्रशासनाशी संबंधित कार्यात असल्याचे स्थानिक परंपरा व नोंदींमधून दिसून येते. पारनेर व आसपासचा परिसर मराठा इतिहासात महत्त्वाचा मानला जातो आणि येथे विविध मराठा कुळांच्या शाखा स्थायिक झालेल्या आढळतात.

नोंद

लाळगे आडनावाचा पवार कुळाशी असलेला संबंध व देवक ‘धार’ याबाबतची माहिती ही मुख्यतः स्थानिक व कौटुंबिक वंशपरंपरेवर आधारित आहे. यासंबंधी स्वतंत्र व सविस्तर लिखित ऐतिहासिक स्रोत मर्यादित असल्यामुळे ही माहिती वंशपरंपरागत समज म्हणून पाहिली जाते.

⸻

संदर्भ (References) 1. महाराष्ट्र राज्य गॅझेटियर, अहमदनगर जिल्हा 2. मराठा कुळवृत्त व वंशावळ परंपरा (सामान्य संदर्भ साहित्य) 3. निघोज गावाची भौगोलिक व सामाजिक माहिती – महाराष्ट्र राज्य नोंदी 4. पवार/पंवार कुळावरील ऐतिहासिक नोंदी (सामान्य मराठा इतिहास ग्रंथ
वुल्फ हॉल

***वुल्फ हॉल*** ही इंग्रजी लेखिका हिलरी मन्टेल यांची २००९ ची ऐतिहासिक कादंबरी आहे, जी फोर्थ इस्टेटने प्रकाशित केली आहे. सेमोर कुटुंबाच्या विल्टशायरमधील वुल्फहॉल या जागेवरून हे नाव देण्यात आले आहे. १५०० ते १५३५ या काळात घडलेले कथानक हे राजा हेन्री आठव्याच्या दरबारात थॉमस क्रॉमवेलच्या सत्तेत जलद वाढ ते सर थॉमस मोरे यांच्या मृत्यूपर्यंतचे एक काल्पनिक चरित्र आहे. या कादंबरीला मॅन बुकर पारितोषिक आणि राष्ट्रीय पुस्तक समीक्षक मंडळ पुरस्कार दोन्ही मिळाले. २०१२ मध्ये, *द ऑब्झर्व्हरने* तिला १० सर्वोत्तम ऐतिहासिक कादंबऱ्यामध्ये गणले होते.

हे पुस्तक त्रयीतील पहिले आहे. *ब्रिंग अप द बॉडीज* हा सिक्वेल २०१२ मध्ये प्रकाशित झाला होता; ज्याला देखील मॅन बुकर पारितोषिक मिळाले होते. यातील शेवटचे पुस्तक *द मिरर अँड द लाईट* (२०२०) आले, जे क्रॉमवेलच्या आयुष्यातील शेवटच्या चार वर्षांचा इतिहास सांगते.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २००९ मधील प्रकाशित इंग्लिश साहित्य
वर्ग:कादंबऱ्या
प्रॉफेट साँग

***प्रॉफेट साँग*** ही आयरिश लेखक पॉल लिंच यांची २०२३ ची डिस्टोपियन कादंबरी आहे. ही वनवर्ल्डने प्रकाशित केली आहे. ही कादंबरी स्टॅक कुटुंबाच्या संघर्षांचे चित्रण करते, विशेषतः आयलीश स्टॅक, जी चार मुलांची आई आहे जी आयर्लंड प्रजासत्ताक एकाधिकारशाहीत घसरत असताना तिच्या कुटुंबाला वाचवण्याचा प्रयत्न करत आहे. कथा अपारंपरिक पद्धतीने सांगितली जाते ज्यात रन-ऑन वाक्यांसह, परिच्छेद ब्रेक नसलेल्या आणि उद्धरण चिन्हांशिवाय संवाद आहे.

या पुस्तकाला २०२३ चा मॅन बुकर पुरस्कार मिळाला आहे. हे २०२३ मधील आयर्लंडचे काल्पनिक आणि गैर-काल्पनिक कथांमध्ये सर्वाधिक विक्री होणारे पुस्तक होते.

## संदर्भ 
वर्ग:कादंबऱ्या
वर्ग:इ.स. २०२३ मधील प्रकाशित इंग्लिश साहित्य
पॅडी क्लार्क हा हा हा

***पॅडी क्लार्क हा हा हा*** ही आयरिश लेखक रॉडी डोयल यांची कादंबरी आहे, जी पहिल्यांदा १९९३ मध्ये सेकर आणि वॉरबर्ग यांनी प्रकाशित केली होती. त्या वर्षी तिला मॅन बुकर पारितोषिक मिळाले. जेव्हा या पुस्तकाला बुकर पारितोषिक मिळाले तेव्हा काही लोकांनी या पुस्तकाला "सोपे", "लोकप्रिय" निवड म्हणून त्याची खिल्ली उडवली.

ही कथा उत्तर डब्लिनमधील बॅरीटाउन येथे राहणाऱ्या एका दहा वर्षांच्या पॅट्रीक "पॅडी" क्लार्क या मुलाबद्दल आहे आणि १९६८ च्या सुमारास त्याच्या वयोगटातील, शाळेत आणि घरात घडणाऱ्या घटनांबद्दल आहे. त्याचे वडील घर सोडून जातात व त्यामुळे पॅडी लहान वयात प्रौढांच्या जवाबदाऱ्या सांभाळतो.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९९३ मधील प्रकाशित इंग्लिश साहित्य
वर्ग:कादंबऱ्या
मिल्कमन (कादंबरी)

***मिल्कमन*** ही २०१८ ची उत्तर आयर्लंड लेखिका अ‍ॅना बर्न्स यांनी लिहिलेली ऐतिहासिक मानसशास्त्रीय कादंबरी आहे. उत्तर आयर्लंडमधील अडचणींदरम्यान घडणारी ही कथा १८ वर्षांच्या मुलीची आहे जी तिच्या कूटुंबातली मधली बहीण आहे. तिला "द मिल्कमन" म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या एका मोठ्या विवाहित पुरूषाकडून त्रास दिला जातो. ही बर्न्सची तिसरी कादंबरी आहे.

*मिल्कमनला* सकारात्मक पुनरावलोकने मिळाली. समीक्षकांनी बहुतेक पुस्तकाच्या कथन, वातावरण, विनोद, आणि उत्तर आयर्लंडच्या सामाजिक-राजकारणाचे जटिल चित्रण यांचे कौतुक केले. *मिल्कमनने* अनेक पुरस्कार जिंकले, ज्यात २०१८ चा मॅन बुकर पुरस्कार  समाविष्ट आहे, जो उत्तर आयर्लंडच्या लेखकाला पहिल्यांदाच मिळाला होता. या कादंबरीला २०१८ चा नॅशनल बुक क्रिटिक्स सर्कल अवॉर्ड फॉर फिक्शन, तसेच २०२० चा इंटरनॅशनल डब्लिन लिटररी अवॉर्ड देखील मिळाला. २०१९ पर्यंत, या कादंबरीच्या ५,४०,००० पेक्षा जास्त प्रती विकल्या गेल्या आहेत.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०१८ मधील प्रकाशित इंग्लिश साहित्य
वर्ग:कादंबऱ्या
द लाईन ऑफ ब्युटी

***द लाईन ऑफ ब्युटी*** ही ब्रिटीश कादंबरीकार अ‍ॅलन हॉलिंगहर्स्ट यांची २००४ सालची मॅन बुकर पारितोषिक विजेती कादंबरी आहे.

ही कादंबरी ब्रिटनमध्ये तीन भागात घडते, १९८३, १९८६ आणि १९८७ मध्ये. ही कथा तरुण समलिंगी नायक निक गेस्टभोवती फिरते. निक हा मध्यमवर्गीय आहे आणि नॉर्थम्प्टनशायरमधील बारविक या काल्पनिक बाजारपेठेतील आहे. त्याने ऑक्सफर्डच्या वॉस्टर कॉलेजमधून इंग्रजीमध्ये प्रथम पदवी प्राप्त केली आहे आणि तो युनिव्हर्सिटी कॉलेज लंडनमध्ये पदव्युत्तर शिक्षण सुरू करणार आहे. कादंबरीतील अनेक महत्त्वाची पात्रे निकचे ऑक्सफर्डमधील समकालीन पुरुष आहेत.

हे पुस्तक निकचे फेडेन कुटुंबाशी असलेले घनिष्ठ नाते, तो ज्यांच्या पार्ट्या आणि सुट्ट्यांमध्ये भाग घेतो आणि त्याच्या लैंगिकता आणि समलैंगिक जीवनातील वास्तव, जे फेडेन कुटुंब उल्लेख न करता स्वीकारते, यांच्यातील तणावाचा शोध घेते. हे पुस्तक ढोंगीपणा, विशेषाधिकार, ड्रग्ज आणि समलैंगिकता या विषयांचा शोध घेते, ज्यामध्ये एड्सचे संकट या पुस्तकाच्या समाप्तीची पार्श्वभूमी बनले आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २००४ मधील प्रकाशित इंग्लिश साहित्य
वर्ग:कादंबऱ्या
वर्ग:समलैंगिकता
डेन्मार्क हॉकी संघ

**डेन्मार्क हॉकी संघ** आंतरराष्ट्रीय हॉकी स्पर्धांमध्ये डेन्मार्कचे प्रतिनिधित्व करतो.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:राष्ट्रीय हॉकी संघ
हॉकी
द नॅरो रोड टू द डीप नॉर्थ

***द नॅरो रोड टू द डीप नॉर्थ*** ही ऑस्ट्रेलियन लेखक रिचर्ड फ्लानागन यांची सहावी कादंबरी आहे. ही डॉरीगो इव्हान्सची कथा आहे ज्यात त्याच्या काकाच्या पत्नीसोबतच्या प्रेमसंबंधांच्या आठवणी आणि बर्मा रेल्वेच्या बांधकामादरम्यान सुदूर पूर्वेकडील युद्धकैदी म्हणून त्याच्या अनुभवांनी त्याला पछाडले आहे. दशकांनंतर, तो अपयश आणि अपराधीपणाच्या भावनांना तोंड देत झगडतो आहे.

या कादंबरीचे समीक्षकांनी कौतुक केले आणि २०१४ चा मॅन बुकर पुरस्कार देखिल जिंकला.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०१३ मधील प्रकाशित इंग्लिश साहित्य
वर्ग:कादंबऱ्या
द ल्युमिनरीझ

***द ल्युमिनरीझ*** ही एलीनॉर कॅटन यांची २०१३ ची कादंबरी आहे. १८६६ मध्ये न्यू झीलंडच्या दक्षिण बेटावर वसलेली ही कादंबरी वॉल्टर मूडी या एका शोधकर्त्याची कथा सांगते, जो सोन्याच्या खाणींमध्ये आपले भविष्य घडविण्यासाठी पश्चिम किनाऱ्यावरील होकिटिकाच्या वस्तीकडे प्रवास करतो. तो बारा स्थानिक पुरुषांमधील तणावपूर्ण बैठकीला येतो आणि न सुटलेल्या गुन्ह्यांच्या मालिकेतील एका जटिल गूढतेत तो अडकतो. कादंबरीची जटिल रचना पाश्चात्य ज्योतिषशास्त्राच्या प्रणालीवर आधारित आहे, ज्यामध्ये बारा स्थानिक पुरुषांपैकी प्रत्येक राशीच्या बारा चिन्हांपैकी एकाचे प्रतिनिधित्व करतो आणि सूर्यमालेतील ग्रहांचे प्रतिनिधित्व करणारा आणखी एक पात्रांचा संच आहे.

या कादंबरीला २०१३ चा मॅन बुकर पुरस्कार यासह अनेक पुरस्कार आणि सन्मान मिळाले आहेत. २०२० मध्ये तिचे रूपांतर बीबीसी / टीव्हीएनझेडने लघुमालिका *द ल्युमिनरीझमध्ये* केले. २०२२ मध्ये, राणी एलिझाबेथ दुसरीच्या प्लॅटिनम जयंती साजरी करण्यासाठी निवडलेल्या कॉमनवेल्थ लेखकांच्या ७० पुस्तकांच्या "बिग ज्युबिली रीड" यादीत याचा समावेश करण्यात आला होता.

## संदर्भ 
वर्ग:कादंबऱ्या
वर्ग:इ.स. २०१३ मधील प्रकाशित इंग्लिश साहित्य
ट्विंकल कालिया

**ट्विंकल कालिया** (जन्म: १९८२) या एक दिल्ली स्थित भारतीय महिला आहेत. त्या आणि त्यांचे पती, हिमांगशू कालिया स्वखर्चाने रुग्णवाहिका चालवतात. या संबंधित योगदानासाठी ट्विंकल कालिया यांना २०१८ मध्ये भारतातील महिलांसाठीचा सर्वोच्च पुरस्कार, नारी शक्ती पुरस्कार देऊन सन्मानित करण्यात आले.

## आयुष्य 
कालियाचा जन्म १९८० मध्ये झाला. २००२ मध्ये त्यांच्या भावी पती, हिमांगशू कलियाने हुंडा मागितला नाही. त्यावेळी हिमांगशू हे भाड्याने घेतलेली रुग्णवाहिका चालवत होते. सामाजिक कार्यासाठी त्यांना स्वतःची रुग्णवाहिका घ्यायची होती. त्यासाठी ट्विंकल यांच्या घरच्यांनी यासाठी हिमांगशू यांना एक रुग्णवाहिका भेट दिली. हिमांगशू जेव्हा १४ वर्ष वयाचे होते, तेव्हा एका अपघातामुळे त्यांचे वडील सहा वर्ष कोमात गेले होते. जर तेव्हा वेळेवर रुग्णवाहिका उपलब्ध  झाली असती तर कदाचित ही वेळ आली नसती. सबब हिमांगशू स्वतःची रुग्णवाहिका गरजू व्यक्तींना मोफत उपलब्ध करून देतात. लग्नाच्या पहिल्या दिवसापासून ट्विंकल आपल्या पतीला याकामी मदत करतात. त्या स्वतः देखील रुग्णवाहिका चालवतात. तेव्हापासून, हे जोडपे गरजू रुग्णांना मोफत सेवा देण्यासाठी अहोरात्र काम करत आहे. यासाठी त्यांनी 'शहीद भगत सिंग हेल्प अँड केअर फॉर सोसायटी' नावाची एक सेवाभावी संस्था सुरू केली. त्यांनी जनजागृतीसाठी आपले फोन नंबर युक्त पोस्टर्स विविध  ठिकाणी लावले. हळूहळू, त्यांना मदतीसाठी फोन येऊ लागले. “आम्ही कुटुंबांनी सोडून दिलेल्या मृतदेहांवर अग्निसंस्कार करतो आणि ज्या लोकांना ते परवडत नाही, अशा लोकांना इतर रुग्णवाहिका सेवा पुरवतो. विशेषतः कोविड-१९ महामारीच्या काळात अशा प्रकरणांमध्ये वाढ झाली, कारण नातेवाईकांना संसर्गाची भीती वाटत होती,” असे हिमांशू सांगतात. २०२० पर्यंत या दांपत्याने १४ रुग्णवाहिका आणि दहा चालकांचा ताफा तयार केला आहे. चालक दिवसा काम करतात, तर रात्रीच्या पाळ्यांची जबाबदारी हे दांपत्य सांभाळते. २०२० पर्यंत या जोडप्याने ८०,००० रुग्णांना मदत केली आहे. विशेष म्हणजे पतिपत्नी दोघेही उदरनिर्वाहासाठी विमा व्यवसाय करतात आणि आपल्या कमाईतून या रुग्णवाहिका चालवतात. भारतातील विविध राज्यांमध्ये ही सेवा पुरवताना त्यांना आर्थिक तंगीचा मोठा  सामना करावा लागतो. ड्रायव्हरची पगार, घरखर्च, मुलांची शाळेची फीस अनेकदा थांबते.

कालिया यांना दूषित  पाण्यामुळे कावीळ देखील झाला होता. यामुळे त्यांनी परिसरातील उघड्या नाले आणि गटारी संबंधित तक्रारी नोंदवल्या. यावर ठोस उपाययोजना करण्यात आल्या नाहीत. सबब त्यांनी स्वतः यासाठी राजकारणात उतरण्याचे ठरवले. २०१७ साली  कालिया यांनी स्थानिक परिषदेसाठी निवडणूक लढवली.

[इवलेसे| राष्ट्रपती [रामनाथ कोविंद यांच्या हस्ते नारी शक्ती पुरस्कार स्वीकारताना]]
२०१९ मध्ये कालिया यांना नारी शक्ती पुरस्कार (२०१८) देण्यात आला. हा पुरस्कार भारताच्या तत्कालीन राष्ट्रपतींच्या हस्ते देण्यात आला. त्यावेळी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी देखील उपस्थित होते.

## संदर्भ 
वर्ग:नारी शक्ती पुरस्कारविजेते
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
द सेव्हन मूनस ऑफ माली आल्मेडा

***द सेव्हन मून्स ऑफ माली आल्मेडा***  ही श्रीलंकेच्या लेखक शेहान करुणातिलक यांची २०२२ ची कादंबरी आहे आणि २०२२ च्या मॅन बुकर पारितोषिकाची विजेती आहे. *द सेव्हन मून्स ऑफ माली आल्मेडा* हे ४ ऑगस्ट २०२२ रोजी लंडनच्या छोट्या स्वतंत्र प्रकाशक सॉर्ट ऑफ बुक्सने प्रकाशित केले होते. या कादंबरीची पूर्वीची आवृत्ती मूळतः भारतीय उपखंडात २०२० मध्ये ***चॅट्स विथ द डेड*** म्हणून प्रकाशित झाली होती.

ही कादंबरी १९८० च्या दशकातील श्रीलंकेत घडते आणि दुसऱ्या व्यक्तीमध्ये लिहिली जाते. मध्यवर्ती पात्र, माली आल्मेडा, एक मृत छायाचित्रकार आहे जो स्वतःच्या मृत्यूचे गूढ उलगडण्यासाठी  त्याला एक आठवडा ("सात चंद्र") दिले जातात ज्या दरम्यान तो मृत्युनंतरचे जीवन आणि वास्तविक जग यांच्यामध्ये प्रवास करू शकतो. या काळात, काही साठवलेले छायाचित्रांचा संच परत मिळवण्याची आणि श्रीलंकेच्या गृहयुद्धातील क्रूरता उघड करण्यासाठी त्याच्या मित्रांना तो मोठ्या प्रमाणात शेअर करण्यास प्रवृत्त करण्याची आशा करतो.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०२२ मधील प्रकाशित इंग्लिश साहित्य
वर्ग:इंग्लिश साहित्य
वर्ग:कादंबऱ्या
रेझ्युमे

**गोषवारा** किंवा ** सारांश** किंवा **रेझ्युमे ** हा एक दस्तऐवज आहे जो एखाद्या व्यक्तीद्वारा आपली पार्श्वभूमी, कौशल्ये आणि कामगिरी सादर करण्यासाठी तयार केला आणि वापरला जातो. रेझ्युमे बहुतेकदा नोकरी मिळवण्यासाठी वापरला जातो, मग ते त्याच संस्थेत असो किंवा दुसऱ्या संस्थेत असो.

एका सामान्य रेझ्युमेमध्ये संबंधित नोकरीच्या अनुभवाचा आणि शिक्षणाचा सारांश असतो. रेझ्युमे सोबत एक कव्हर लेटर आणि कधीकधी नोकरीसाठीचा अर्ज असतो, जो संभाव्य नियोक्ता अर्जदाराची उपयुक्तता आणि तपासणी करण्यासाठी वापरला जातो.

EMEA आणि आशियाई देशांमध्ये, अभ्यासक्रम जीवनचरित्र (CV) समान उद्देशांसाठी वापरले जाते. हा आंतरराष्ट्रीय CV अमेरिकन शैक्षणिक वर्तुळात अपेक्षित असलेल्या दीर्घ आणि अधिक तपशीलवार CV पेक्षा रिझ्युमेसारखाच असतो—एखाद्याच्या शिक्षणाचा आणि अनुभवाचा सारांश—. तथापि, आंतरराष्ट्रीय CV देशानुसार बदलतात. उदाहरणार्थ, अनेक मध्य पूर्व आणि आफ्रिकन देश आणि आशियाच्या काही भागांना वैयक्तिक डेटा (उदा., छायाचित्र, लिंग, वैवाहिक स्थिती, मुले) आवश्यक असतो, तर यूके, अमेरिका आणि काही युरोपीय देशांमध्ये हे स्वीकारले जात नाही.

पाकिस्तान आणि बांगलादेश सारख्या दक्षिण आशियाई देशांमध्ये, बायोडेटा बहुतेकदा रेझ्युमेऐवजी वापरला जातो.

## वर्णन 
## संदर्भ
कोर्तिना दाम्पेझ्झो

**कोर्तिना दाम्पाझ्झो** तथा **कोर्तिना हे** उत्तर इटलीच्या व्हेनेतो प्रदेशातील बेलुनो प्रांताच्या दक्षिण भागात असलेल्या आल्प्स पर्वतरांगेत वसलेले एक शहर  आहे. बोईट नदीकाठी एका अल्पाइन दरीत वसलेले कोर्तिना हे एक महागडे उन्हाळी आणि स्की रिसॉर्ट आहे.

दुसऱ्या महायुद्धामुळे कोर्तिना दाम्पाझ्झो येथील १९४४ च्या हिवाळी ऑलिंपिक रद्द झाले परंतु १९५६ मध्ये हिवाळी ऑलिंपिक आणि त्यानंतर अनेक जागतिक हिवाळी क्रीडा स्पर्धांचे आयोजन येथे झाले. २०२६ च्या हिवाळी ऑलिंपिक मिलानसोबत कोर्तिना येथे खेळले जातील

या शहरात अनेक चित्रपटांचे चित्रीकरण झाले आहे. यांत *द पिंक पँथर* (१९६३), *फॉर युवर आइज ओन्ली* (१९८१) आणि *क्लिफहँगर* (१९९३) यांचा समावेश आहे.
डावे|इवलेसे|१९०३ मध्ये कोर्तिनामध्ये स्कीईंग करणारे हौशी
उजवे|इवलेसे|१९७१मध्ये कोर्तिना

## संदर्भ 
वर्ग:इटलीमधील शहरे
वर्ग:व्हेनेतो प्रदेश
कॅपिटल वन अरीना

**कॅपिटल वन अरीना** हे अमेरिकेच्या वॉशिंग्टन, डीसी मधील एक बंदिस्त रिंगण (इनडोर अरीना) आहे. पेन क्वार्टर परिसरातील चायनाटाउन विभागात असलेले हे रिंगण वॉशिंग्टन मेट्रोच्या गॅलरी प्लेस स्थानकावर आहे. याचे उद्घाटन २ डिसेंबर १९९७ रोजी **एमसीआय सेंटर** म्हणून झाले. २००६ मध्ये व्हेरायझन कम्युनिकेशन्सने एमसीआय विकत घेतल्यावर त्याचे नाव **व्हेरायझन सेंटर** असे ठेवण्यात आले. २०१७ मध्ये कॅपिटल वन बँकेने नामकरण अधिकार खरेदी करून याचे *कॅपिटल वन अरीना* असे पुनर्नामकरण केले.

या रिंगणाची मालकी मोन्युमेंटल स्पोर्ट्स अँड एंटरटेनमेंटकडे असून हे नॅशनल हॉकी लीगच्या वॉशिंग्टन कॅपिटल्स, नॅशनल बास्केटबॉल असोसिएशनच्या वॉशिंग्टन विझार्ड्स आणि जॉर्जटाउन युनिव्हर्सिटी पुरुष बास्केटबॉल संघाचे घरचे मैदान आहे. १९९८ ते २०१८ पर्यंत ते विमेन्स नॅशनल बास्केटबॉल असोसिएशनच्या वॉशिंग्टन मिस्टिक्सचेही घरचे मैदान होते होते.

या रिंगणाच्या विकासामुळे आजूबाजूच्या परिसराचे रूप बदलले आहे. हे रिंगण बांधल्यानंतर पूर्वी येथे असलेली चिनी-अमेरिकन लोकांची वस्ती ३,०००ची ३०० झाली आहे. या परिसराचे सौम्यीकरण किंवा प्रमाणीकरण झाल्याने आशियाई-अमेरिकन समुदायाला सेवा देणाऱ्या बहुतेक लहान व्यवसाय आणि रेस्टॉरंट्सची जागा राष्ट्रीय साखळ्यांनी घेतली आहे.    
डावे|इवलेसे|250x250अंश|जानेवारी २००६ मध्ये, त्यावेळी एमसीआय सेंटर म्हणून ओळखले जाणारे रिंगण
डावे|इवलेसे|250x250अंश|ऑगस्ट २००८ मध्ये तेव्हा व्हेरायझन सेंटर
[इवलेसे|[ब्लॅक फ्रायडे (खरेदी)|ब्लॅक फ्रायडे २०२५ रोजी वॉशिंग्टन कॅपिटल्स आणि टोराँटो मेपल लीफ्स यांच्यातील सामन्यापूर्वी रिंगणाचे दृष्य.]]
[इवलेसे|२००६ मध्ये विझार्ड्स आणि [डीट्रॉइट पिस्टन्स|डेट्रॉईट पिस्टन्स यांच्यातील तेव्हाच्या एमसीआय सेंटरमधील सामन्याचे तिकीट.]]

## चित्रदालन 

चित्र:Capital One Arena interior 2017-04-19.jpg|अल्ट=वॉशिंग्टन विझार्ड्सचा सामना|वॉशिंग्टन विझार्ड्सचा एक सामना सुरू असताना
चित्र:Capital One Arena.jpeg|अल्ट=A Washington Capitals game|वॉशिंग्टन कॅपिटल्सचा सामना
चित्र:Soul vs Valor (2017) (8).jpg|अल्ट=A Washington Valor game|वॉशिंग्टन व्हॅलरचा सामना
चित्र:WWE Monday Night Raw (14527446394).jpg|२०१४ मधील डब्ल्यूडब्ल्यूई मंडे नाईट रॉ कार्यक्रम
चित्र:Justin Timberlake - The 2020 Experience World Tour - Washington - 02.jpg|२०१४ मध्ये जस्टिन टिम्बरलेकचा एक संगीत कार्यक्रम
चित्र:Verizon Center (16467187621).jpg|कॅपिटल्सच्या निवृत्त खेळाडूंची नावे आणि संघातील कामगिरी
चित्र:Verizon Center satellite view.png|२००८ मधील रिंगणाचे उपग्रह दृश्य
चित्र:Capital One Arena at night.jpg|ब्लॅक फ्रायडे २०२५ रोजी कॅपिटल्सच्या सामन्यानंतर रात्री कॅपिटल वन अरेना

## संदर्भ 
वर्ग:वॉशिंग्टन, डी.सी.मधील इमारती व वास्तू
वर्ग:वॉशिंग्टन विझार्ड्स
वर्ग:वॉशिंग्टन कॅपिटल्स
ग्लेनडेल (कॅलिफोर्निया)

इवलेसे|डावे|200x200अंश|ग्लेनडेलच्या मध्यवर्ती भागातील इमारती
**ग्लेनडेल** हे अमेरिकेच्या कॅलिफोर्निया राज्यातील एक शहर आहे. प्रामुख्याने व्हेर्दुगो पर्वतांच्या पायथ्याशी असलेले हे शहर लॉस एंजेलस काउंटीच्यामध्ये लॉस एंजेलस शहराच्या उत्तरेस सुमारे  अंतरावर आहे. याचा काही भाग सान फर्नांडो व्हॅलीमध्ये मोडतो.

२०२५ मध्ये येथील लोकसंख्या अंदाजे १८७,८२३ होती.

ग्लेनडेल आणि शेजारील बरबँक आणि हॉलीवूड येथे अमेरिकन चित्रपट उद्योगाचे आणि विशेषतः अ‍ॅनिमेशनसाठीचे  मोठे केन्द्र आहे. या परिसरात डिस्नेटून स्टुडियो, मार्व्हेल अ‍ॅनिमेशन आणि ड्रीमवर्क्स अ‍ॅनिमेशनची मोठी उत्पादन केन्द्रे आहेत.

हे शहर लॉस एंजेलस महानगराचा एक भाग आहे.
इवलेसे|डावे|ग्लेनडेलचे मुख्य टपाल कार्यालय

### हवामान 
ग्लेनडेलचे हवामान भूमध्यसमुद्रीय हवामानासदृश आहे.

## लोकसंख्या 
डावे|इवलेसे|ग्लेनडेल नगरगृह

ग्लेनडेलमध्ये अमेरिकन आर्मेनियन लोकांचा मोठा समुदाय राहतो. अमेरिकेतील आर्मेनियनांच्या सर्वात मोठ्या समुदायांपैकी हा एक आहे. 

## ग्रँड सेन्ट्रल विमानतळ 
उजवे|इवलेसे|ग्रँड सेंट्रल विमानतळावर डग्लस डीसी-१, सुमारे १९३३
१९२३मध्ये येथे ग्रँड सेंट्रल विमानतळ उभारला गेला. येथून अमेरिकेतील अनेक मोठ्या शहरांना येथून विमानसेवा उपलब्ध होती. हा सार्वजनिक विमानतळ अनेक वर्षे ग्लेनडेलमधील सर्वात मोठे रोजगार केन्द्र होते. याची मुख्य टर्मिनल इमारत अजूनही वॉल्ट डिस्ने इमॅजिनियरिंग कॅम्पसचा भाग म्हणून उभी आहे. तेथे आर्ट डेको आणि स्पॅनिश शैलीतील वास्तुशिल्पीय घटकांचा समावेश आहे. हा विमानतळ लॉस एंजेलस प्रदेशातील पहिले मोठे प्रवासी विमानतळ होता. चार्ल्स लिंडबर्ग यांनी चालविलेले पहिले व्यावसायिक पश्चिम-ते-पूर्व आंतरखडीय उड्डाण येथून सुरू झाले. १९५९ मध्ये हा विमानतळ बंद करून तेथे अनेक छोटे कारखाने व इतर उद्योग उभारले गेले

## संदर्भ 
वर्ग:कॅलिफोर्नियामधील शहरे
वर्ग:लॉस एंजेलस काउंटी (कॅलिफोर्निया)
वर्ग:इ.स. १८८४ मधील निर्मिती
हिंदुस्तानी पद्यशास्त्र

हिंदुस्तानी भाषा भारतात लाहोर ते लखनऊ या भागात उदयास आली. या भाषेची शब्दसंपदा संस्कृत, फ़ार्सी, अरबी इत्यादी भाषांनी समृद्ध झाली आहे. हिंदुस्तानी भाषेच्या दोन रीती आहेत: संस्कृतला जवळ असलेली व देवनागरी लिपी वापरणारी हिंदी भाषा, आणि, फ़ार्सीला जवळ असलेली व नस्तालिक़ लिपी वापरणारी उर्दू भाषा. हिंदुस्तानी भाषा हिंदी, उर्दू, रेख़्ता, खड़ी बोली, हिंदवी इत्यादी नावांनीही ओळखली जाते. हिंदुस्तानी पद्यशास्त्राच्या दोन परंपरा आहेत: पिंगल आणि अरूज़. हिंदी रीतीमध्ये पिंगल परंपरा आणि उर्दू रीतीमध्ये अरूज़ परंपरा यांचा वापर अधिक होतो.

हिंदुस्तानी पद्यशास्त्र मराठी भाषिकांसाठी दोन कारणांनी महत्त्वाचे आहे. (1) हिंदुस्तानीच्या संपर्काने अनेक मराठी कवींनी अरूज़ी परंपरेत रचना केल्या आहेत, आणि (2) हिंदुस्तानी चित्रपटांमुळे अरूज़ी परंपरेतल्या अनेक हिंदुस्तानी कविता मराठी भाषिकांमध्ये लोकप्रिय झाल्या आहेत. ग़ज़ल ही अरूज़ी परंपरेतील काव्याची रचना मराठीतसुद्धा लोकप्रिय आहे.

## पिंगलाचे पद्यशास्त्र
पिंगलाचे पद्यशास्त्र छन्दःशास्त्रम्
गायत्री वेणुगोपाळ

**गायत्री वेणुगोपाळ** (जन्म ७ जून १९७९) ही एक भारतीय क्रिकेट पंच आहे. २०२५ १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषकातील सामन्यांमध्ये पंच म्हणून काम करण्यासाठी आयसीसीने निवडलेल्या महिला पंचांपैकी ती एक होती.  नितीन बाठी यांच्यासोबत २०२५ १९ वर्षांखालील महिला टी२० विश्वचषकाच्या उपांत्य फेरीच्या सामन्यात पंच म्हणून काम करणाऱ्या मैदानी पंचांपैकी ती एक होती.
१० जानेवारी २०२३ रोजी, वृंदा राठी आणि नारायणन जननी यांच्यासोबत ती भारतातील पुरुषांच्या देशांतर्गत सामन्यात मैदानावर पंच म्हणून उभी राहणारी पहिली महिला पंच ठरली, जेव्हा ती २०२२-२३ रणजी ट्रॉफीमधील झारखंड आणि छत्तीसगड यांच्यातील सामन्यात पंचांपैकी एक होती
## संदर्भयादी
वर्ग:क्रिकेट पंच
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
संक्षिप्त सावित्री (पुस्तक)

**संक्षिप्त सावित्री** (पुस्तक) - श्री. माधव पंडित यांच्या 'द समरी ऑफ सावित्री' या इंग्रजी पुस्तकाचा मराठी अनुवाद संक्षिप्त सावित्री या नावाने प्रकाशित झालेला आहे. सुहास टिल्लू यांनी हा अनुवाद केला आहे.

## पुस्तकाचा आशय 
मूळ श्रीअरविंद लिखित सावित्री हे महाकाव्य इंग्रजी भाषेतील सर्वात दीर्घ महाकाव्य आहे. वाचकांना त्याचे आकलन सुलभ व्हावे या दृष्टीने श्री. माधव पंडित यांनी त्याचा इंग्रजी संक्षिप्त सारांश केला. तो सारांश 'द समरी ऑफ सावित्री' या नावाने प्रकाशित झाला. त्याचा  मराठी वाचकांना लाभ व्हावा या भूमिकेतून श्री. सुहास टिल्लू यांनी त्याचा मराठी अनुवाद केला आहे.

या पुस्तकाची रचना मूळ सावित्री महाकाव्याप्रमाणे आहे. प्रत्येक सर्गाचा येथे थोडक्यात परिचय करून देण्यात आला आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी पुस्तके
निखिल बागडे

**निखिल गौतम बागडे** हे प्राध्यापक, लेखक व संशोधक आहेत. नाटक, स्त्रीवादी साहित्य, महानगरीय साहित्य आणि दलित साहित्य ही त्यांची प्रमुख अभ्यास क्षेत्रे आहेत.

## कारकिर्द 
मराठी साहित्य विषयात रामनारायण रुईया महाविद्यालयातून पदवी (बी. ए.) व मुंबई विद्यापीठातून मराठी विषयात पदव्युत्तर पदवी (एम. ए.) प्रथम श्रेणीत मिळवली आहे. मुंबई विद्यापीठाच्या मराठी विभागात प्रथम क्रमांक पटकावल्याबद्दल त्यांना पहिलावहिला ‘राजकवी भास्करराव रामचंद्र तांबे पुरस्कार’ प्रदान करण्यात आला.

आपल्या अध्यापन कारकिर्दीची सुरुवात डी. जी. रुपारेल महाविद्यालयात सहाय्यक प्राध्यापक म्हणून केली. सध्या ते एसआयईएस वाणिज्य आणि अर्थशास्त्र महाविद्यालय (स्वायत्त) येथे अध्यापन कार्य करीत आहेत. याशिवाय ते तरुण भारत आणि प्रहार या मराठी दैनिकांमध्ये मुद्रितशोधक म्हणून कार्यरत होते.

### संशोधन
सध्या मुंबई विद्यापीठात ‘मराठीतील निवडक नाटककारांच्या नाट्यलेखन शैलीच्या स्थित्यंतराचा अभ्यास’ या विषयावर पीएच. डी. संशोधन करत आहेत. मराठी नाटक, नाट्यलेखनातील शैलीगत परिवर्तन आणि सामाजिक-सांस्कृतिक संदर्भ हे त्यांच्या संशोधनाचे प्रमुख विषय आहेत.

## साहित्य व सामाजिक कार्य 
ते भाषण व निवेदन कौशल्य, सर्जनशील लेखन, संपादन व साहित्य लेखन प्रशिक्षण या क्षेत्रांत सक्रियपणे कार्यरत आहेत. त्यांचे लेखन समकालीन समाजवास्तवाचे प्रतिबिंब मांडणारे आहे. संशोधन, साहित्य आणि सामाजिक कार्यक्षेत्रातील उल्लेखनीय योगदानासाठी त्यांना विविध पारितोषिके प्राप्त झाली आहेत.

## पुरस्कार 
* राजकवी भास्करराव रामचंद्र तांबे पुरस्कार – मुंबई विद्यापीठ, मराठी विभाग (पहिले मानकरी)
* रिअल इंडो ग्लोबल सेंटरचा आदर्श शिक्षक 

## संदर्भ
स्टिलवॉटर (मिनेसोटा)

**स्टिलवॉटर** हे अमेरिकेच्या मिनेसोटा राज्यातील एक शहर आहे. वॉशिंग्टन काउंटीचे प्रशासकीय केन्द्र असेलेले हे शहर हे मिनियापोलिस-सेंट पॉल महानगर क्षेत्राचा भाग आहे. स्टिलवॉटर सेंट क्रॉइ नदीच्या पश्चिम तीरावर विस्कॉन्सिनच्या हूल्टन शहराच्या समोर वसले आहे.  २०२० च्या जनगणनेनुसार स्टिलवॉटरची लोकसंख्या १९,३९४ होती.   राज्याच्या स्थापनेत त्याच्या भूमिकेमुळे स्टिलवॉटरला अनेकदा *मिनेसोटाचे जन्मस्थान*  म्हणले जाते.

## भूगोल 
अल्ट=Birdseye view of the Stillwater Lift Bridge and the Commander Building|इवलेसे|डावे|250x250अंश|१९९९मध्ये दिणारे स्टिलवॉटर लिफ्ट ब्रिज आणि कमांडर बिल्डिंगचे दृष्य
युनायटेड स्टेट्स जनगणना ब्युरोनुसार, शहराचे क्षेत्रफळ   आहे. यातील    जमीन आहे आणि    पाण्याने व्यापलेले आहेत.  राज्य महामार्ग ३६, ९५ आणि ९६ हे शहरातून जाणारे तीन हमरस्ते आहेत.

## हवामान 
स्टिलवॉटरमध्ये वार्षिक सरासरी  बर्फवृष्टी होते तर सरासरी वार्षिक पाऊस  असतो. प्रत्येक वर्षी सरासरी १४ दिवस येथील तापमान  पेक्षा जास्त असतात .

## नावाची व्युत्पत्ती 
इवलेसे|डावे|१८७० च्या दशकाच्या मध्यात स्टिलवॉटरमधील मेन स्ट्रीटवरून दक्षिणेकडे दिसणारे दृष्य
"स्टिलवॉटर" हे नाव १८४३ मध्ये या भागात पहिली लाकूड गिरणी बांधणाऱ्या जॉन मॅककुसिक यांनी सुचवले होते.  हे नाव शहरातून वाहणाऱ्या सेंट क्रॉइ नदीच्या शांत पाण्यावरून पडले आहे.  मॅककुसिकने आपल्या मूळ गाव मेनमधील स्टिलवॉटरचे नाव या गावाला दिले असावे.  

ओजिब्वे या भागाला *गिगून्झ-अगोमोड* (अर्थ: *जेथे मासा तरंगतो*) असे म्हणतात.

## चित्रदालन 

चित्र:Stillwater, MN c1860s.jpg|१८६० च्या दशकात स्टिलवॉटर
चित्र:Stillwater, MN Veterans' Memorial.jpg|कोर्टहाऊसच्या रस्त्यावरील स्थानिक माजी सैनिकांचे स्मारक
चित्र:Stillwater Minnesota.jpg|उचलला जाणारा पूल

## लोकसंख्या 
## संदर्भ 
वर्ग:मिनेसोटामधील शहरे
वर्ग:वॉशिंग्टन काउंटी (मिनेसोटा)
वर्ग:इ.स. १८३७ मधील निर्मिती
इंद्रजित सिंग बिंद्रा

**इंद्रजित सिंग बिंद्रा**, (१९४१/१९४२ - २५ जानेवारी, २०२६), उर्फ **आयएस बिंद्रा** हे एक क्रिकेट प्रशासक होते जे १९९३ ते १९९६ पर्यंत भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळाचे (बीसीसीआय) अध्यक्ष होते.

## जीवन आणि कारकिर्द 
एकेकाळी भारतीय प्रशासकीय सेवेत (IAS) अधिकारी असलेले बिंद्रा १९७५ पासून क्रिकेट प्रशासनावर चार दशकांहून अधिक काळ कार्यरत होते.

बिंद्रा हे जवळजवळ तीन दशके पंजाब क्रिकेट असोसिएशन (पीसीए) चे अध्यक्ष होते. १९८० च्या दशकात ते भारताचे राष्ट्रपती झैल सिंग यांचे विशेष सचिव म्हणून कार्यरत होते.

१९८७ मध्ये रिलायन्स विश्वचषक आयोजित करण्यात आणि भारतीय क्रिकेट टेलिव्हिजन बाजारपेठ खुली करण्यात बिंद्रा यांनी महत्त्वाची कामगिरी बजावली. त्यांच्या प्रयत्नांमुळे आर्थिक ताकद वाढल्याने जागतिक क्रिकेटमध्ये भारताचे स्थान प्रचंड वाढले.

बिंद्रा यांनी १९७८ ते २०१४ पर्यंत पंजाब क्रिकेट असोसिएशन (पीसीए) चे चेअरमन म्हणून काम पाहिले. त्या नंतर २०१५ मध्ये, त्यांची पीसीए चे अध्यक्ष म्हणून निवड झाली.

१९९३ मध्ये बिंद्रा यांची बीसीसीआयचे अध्यक्ष म्हणून निवड झाली आणि १९९६ पर्यंत ते या पदावर होते. १९८७ आणि १९९६ मध्ये भारतीय उपखंडात क्रिकेट विश्वचषक आयोजनाचे अधिकार मिळवून देण्याची जबाबदारी बिंद्रा, एन.के.पी. साळवे आणि जगमोहन दालमिया यांच्यावर होती. शरद पवार जेव्हा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे (आयसीसी) अध्यक्ष होते तेव्हा बिंद्रा यांनी त्यांचे प्रमुख सल्लागार म्हणूनही काम केले.

ललित मोदी वर जेव्हा मॅच फिक्सिंगचे आरोप झाले होते तेव्हा बिंद्रा यांनी त्यांची बाजू घेतली. यावरून तसेच क्रिकेट दक्षिण आफ्रिकेच्या सीईओ पदासाठी हारून लोर्गट यांना मान्यता दिल्याबद्दल बीसीसीआयच्या अधिकाऱ्यांनी बिंद्रावर टीका केली होती. २०१४ मध्ये ते क्रिकेट प्रशासनातून निवृत्त झाले.

२०१५ मध्ये, साहिबजादा अजित सिंह नगर/मोहालीतील पीसीए स्टेडियमचे नाव बिंद्रा यांच्या नावावरून इंद्रजित सिंह बिंद्रा स्टेडियम (पंजाब क्रिकेट असोसिएशन आय.एस. बिंद्रा मैदान) असे ठेवण्यात आले. ते इंडियन प्रीमियर लीग (आयपीएल) च्या निर्मितीमध्ये सल्लागार होते आणि नंतर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे (आयसीसी) प्रमुख सल्लागार होते.

२५ जानेवारी २०२६ रोजी बिंद्रा यांचे दिल्लीतील राहत्या घरी आजारपणामुळे निधन झाले. मृत्यू समयी त्यांचे वय ८४ वर्षे होते.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळाचे अध्यक्ष
वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स.च्या १९४० च्या दशकातील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:पंजाबी व्यक्ती
उर्मी बसू

**उर्मी बसू** ही एक भारतीय कार्यकर्त्या आहे जी कोलकातामध्ये सेक्स वर्कर्ससाठी  काम करते. २०१९ मध्ये तिला भारतातील महिलांसाठीचा सर्वोच्च पुरस्कार - नारी शक्ती पुरस्कार प्रदान करण्यात आला.

## जीवन 
बसूचा जन्म कोलकाता येथे झाला. तिचे आईवडील दोघेही वैद्यकीय व्यावसायिक होते. तिने १९८६ मध्ये टाटा इन्स्टिट्यूट ऑफ सोशल सायन्सेस, मुंबई येथून सोशल वर्कमध्ये एमए पदव्युत्तर पदवी प्राप्त केली.
[इवलेसे|[नारी शक्ती पुरस्कार|नारी शक्ती पुरस्कार विजेते. बसू अगदी उजवा बार एक आहे]]
तिने २००० मध्ये कोलकातामध्ये सेक्स वर्कर्सची काळजी घेणारी "न्यू लाईट" ही संस्था स्थापन केली. तिने स्वतःच्या निधीतून ही संस्था स्थापन केली. असे म्हटले जाते की तिचा दुसरा पती तिच्या कामाला पाठिंबा देत नसल्यामुळे तिने तिला सोडले.    सेक्स वर्कर्सच्या ९०% मुली सरासरी वयाच्या तेराव्या वर्षांपासून वेश्याव्यवसायात उतरतात.

२०१२ मध्ये ती आणि तिची संस्था "हाफ द स्काय: टर्निंग ऑप्रेशन इनट अपॉर्च्युनिटी फॉर वुमन वर्ल्डवाइड" नावाच्या अमेरिकन (पीबीएस) चित्रपटात दिसली.

[इवलेसे|राष्ट्रपती [रामनाथ कोविंद यांच्या हस्ते नारी शक्ती पुरस्कार स्वीकारताना]]
२०१९ मध्ये आंतरराष्ट्रीय महिला दिनी तिला नारी शक्ती पुरस्कार प्रदान करण्यात आला. "२०१८" पुरस्कार भारताच्या तत्कालीन राष्ट्रपतींच्या हस्ते देण्यात आला. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी उपस्थित होते.

## संदर्भ 
वर्ग:जन्म वर्ष गहाळ (जिवंत लोक)
वर्ग:भारतीय महिला हक्क कार्यकर्ते
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:नारी शक्ती पुरस्कारविजेते
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
द सी (कादंबरी)

***द सी*** ही जॉन बॅनव्हिल यांची २००५ ची कादंबरी आहे. त्यांची ही चौदावी कादंबरी आहे आणि तिला २००५ चा मॅन बुकर पुरस्कार मिळाला होता.

ही कथा मॅक्स मॉर्डनची आहे, जो एक निवृत्त कला इतिहासकार आहे जो लहानपणी आणि प्रौढावस्थेत ज्यांच्यावर तो प्रेम करत होता त्यांच्या मृत्यूशी स्वतःला जुळवून घेण्याचा प्रयत्न करतो आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २००५ मधील प्रकाशित इंग्लिश साहित्य
वर्ग:कादंबऱ्या
द प्रॉमिस (कादंबरी)

***द प्रॉमिस*** ही दक्षिण आफ्रिकेतील कादंबरीकार डॅमन गालगुट यांची २०२१ ची कादंबरी आहे, जी मे २०२१ मध्ये पेंग्विन रँडम हाऊस साउथ आफ्रिकेने प्रकाशित केली आहे. ही कादंबरी अमेरिकेतील युरोपा एडिशन्स आणि यूकेमधील चॅटो अँड विंडस यांनी प्रकाशित केली आहे.

या कादंबरीला २०२१ चा मॅन बुकर पुरस्कार मिळाला, ज्यामुळे गालगुट हा पुरस्कार जिंकणारा तिसरा दक्षिण आफ्रिकन ठरला.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०२१ मधील प्रकाशित इंग्लिश साहित्य
वर्ग:कादंबऱ्या
ट्रू हिस्ट्री ऑफ द केली गँग

***ट्रू हिस्ट्री ऑफ द केली गँग*** ही ऑस्ट्रेलियन लेखक पीटर केरी यांची केली गँगच्या इतिहासावर आधारित एक कादंबरी आहे. ती पहिल्यांदा २००० मध्ये ब्रिस्बेन येथे युनिव्हर्सिटी ऑफ क्वीन्सलँड प्रेसने प्रकाशित केली होती. याला २००१ चा मॅन बुकर पुरस्कार आणि त्याच वर्षी कॉमनवेल्थ रायटर्स पुरस्कार मिळाला. हे पुस्तक काल्पनिक आहे आणि नेड केलीच्या कथेवर आधारित आहे.

इंग्रजी लेखक रॉबर्ट मॅकक्रम यांनी *ट्रू हिस्ट्री ऑफ द केली गँगला* इंग्रजीत लिहिलेल्या १०० महान कादंबऱ्यांपैकी एक म्हणून घोषित केले. २०१९ मध्ये, *द गार्डियनच्या* २१ व्या शतकातील १०० सर्वोत्तम पुस्तकांच्या यादीत ही कादंबरी ५३ व्या क्रमांकावर होती.

जानेवारी २०२० मध्ये चित्रपटगृहांमध्ये कॅरीच्या कादंबरीचे चित्रपट रूपांतर प्रदर्शित झाले. जस्टिन कुर्झेल दिग्दर्शित या चित्रपटात नेड केलीच्या भूमिकेत जॉर्ज मॅके आणि हॅरी पॉवरच्या भूमिकेत रसेल क्रोव यांचा समावेश आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:कादंबऱ्या
वर्ग:इ.स. २००० मधील प्रकाशित इंग्लिश साहित्य
डिसग्रेस

***डिसग्रेस*** ही जे.एम. कोएत्झी यांची १९९९ मध्ये प्रकाशित झालेली कादंबरी आहे. ह्या कादंबरीला मॅन बुकर पारितोषिक मिळाले होते. लेखकाला त्याच्या प्रकाशनानंतर चार वर्षांनी साहित्यातील नोबेल पारितोषिक देखील देण्यात आले.

२००६ मध्ये *द ऑब्झर्व्हर* वृत्तपत्राने केलेल्या "साहित्यिक दिग्गजांच्या" सर्वेक्षणात या कादंबरीला १९८० ते २००५ दरम्यानच्या काळात ब्रिटिश, आयरिश किंवा कॉमनवेल्थ वंशाच्या "गेल्या २५ वर्षांतील सर्वात महान कादंबरी" म्हणून नाव देण्यात आले. ५ नोव्हेंबर २०१९ रोजी बीबीसी न्यूजने १०० सर्वात प्रभावशाली कादंबऱ्यांच्या यादीत *डिस्ग्रेसची* नोंद केली होती.

## संदर्भ 
वर्ग:कादंबऱ्या
वर्ग:इ.स. १९९९ मधील प्रकाशित इंग्लिश साहित्य
लास्ट ऑर्डर्स

***लास्ट ऑर्डर्स*** ही ब्रिटिश लेखक ग्राहम स्विफ्ट यांची १९९६ ची कादंबरी आहे. या पुस्तकाला १९९६ चा मॅन बुकर पुरस्कार मिळाला. २००१ मध्ये, ऑस्ट्रेलियन दिग्दर्शक फ्रेड शेपिसी यांनी *लास्ट ऑर्डर्स* या चित्रपटासाठी त्याचे रूपांतर केले.

कादंबरीचे कथानक आणि शैली विल्यम फॉकनरच्या *अ‍ॅज आय ले डायिंग*' या पुस्तकाने प्रभावित आहेत. जून १९९६ मध्ये, स्विफ्टने घोषित केले की ते फॉकनरच्या पुस्तकाला आदरांजली आहे परंतु त्यात विविध फरक होते.

## पुरस्कार 
## संदर्भ 
वर्ग:कादंबऱ्या
वर्ग:इ.स. १९९६ मधील प्रकाशित इंग्लिश साहित्य
रेकॉर्ड ऑफ योग (द्विखंडात्मक ग्रंथ)

**रेकॉर्ड ऑफ योग**  ही भारतीय तत्वज्ञानी आणि योगी श्रीअरविंद यांची वैयक्तिक रोजनिशी आहे. त्यामध्ये १९०९ ते १९२७ या कालावधीतील त्यांच्या योगसाधनेची नोंद आहे.  यामध्ये त्यांनी ज्या पद्धतीने साधना केली त्या सप्तचतुष्टय प्रणालीची नोंद आहे. चार घटकांचा एक गट या प्रमाणे एकंदर सात गटांमध्ये त्यांच्या साधनाप्रणालीचे वर्गीकरण करण्यात आले होते. त्यांच्या दैनंदिन अनुभवांचे रेकॉर्ड ऑफ योग या द्विखंडात्मक ग्रंथांमध्ये दस्तऐवजीकरण केले गेले आहे.  यात संस्कृत शब्द, संक्षेप आणि चिन्हे यांचा समावेश असलेल्या विशेष शब्दावलीचा वापर केला आहे, त्यामध्ये योगविषयक पारिभाषिक संज्ञा विपुल प्रमाणात येतात, त्यामुळे तो एक अत्यंत तांत्रिक मजकूर बनतो. कदाचित त्यामुळे हा ग्रंथ दुर्बोध ठरतो.

## या ग्रंथाच्या प्रकाशनासंबंधी 
१९७७ मध्ये, प्रकल्पाच्या संपादकांनी श्रीअरविंद यांच्या समग्र साहित्याची सुधारित आणि दुरुस्त केलेली आवृत्ती प्रकाशित केली. आणि त्याच वेळी श्रीअरबिंदो: अर्काईव्ज ॲँड रिसर्च नावाचे नियतकालिक सुरू केले. श्रीअरविंद यांच्या नव्याने शोध लागलेल्या लेखनाचा समावेश या नियतकालिकामध्ये पुढील १८ वर्षांत करण्यात आला. २००१ मध्ये रेकॉर्ड ऑफ योग हा ग्रंथ  दोन खंडांमध्ये प्रकाशित झाला.  

पारिभाषिक संज्ञा आणि संक्षेपांच्या व्यापक वापरामुळे, श्रीअरविंद यांनी त्यांच्या अनुभवासाठी अनुकूलित केलेल्या विशिष्ट अर्थांचे स्पष्टीकरण देण्यासाठी एक शब्दकोश यामध्ये समाविष्ट केला आहे.  त्याचा उपयोग "योग ऑफ सेल्फ-परफेक्शन" समजावून घेण्यासाठी होतो. योग ऑफ सेल्फ-परफेक्शन हा द सिंथेसिस ऑफ योग या ग्रंथातील चौथा भाग आहे. 

## संदर्भ 
* श्रीअरविंद, *रेकॉर्ड ऑफ योग,* खंड १, ७७७ पृष्ठे,  ISBN 81-7058-651-8(हार्ड कव्हर); 
* खंड दुसरा, ७२८ पृष्ठे,  ISBN 81-7058-653-4(हार्ड कव्हर), श्रीअरबिंदो आश्रम प्रेस, पाँडिचेरी

## बाह्य दुवे 
* *रेकॉर्ड ऑफ योगचा शब्दकोष   *
वर्ग:Pages with unreviewed translations
वर्ग:इंग्रजी पुस्तके
व्हरनॉन गॉड लिटल

***व्हरनॉन गॉड लिटल***  ही डीबीसी पिएर यांची कादंबरी आहे. ही त्यांची पहिली कादंबरी होती आणि २००३ मध्ये तिला मॅन बुकर पारितोषिक मिळाले होते. तिचे दोनदा रंगमंच नाटक म्हणून रूपांतर झाले आहे.

टेक्सासमधील मार्टिरियो येथे राहणारा व्हरनॉन लिटल या सामान्य किशोरवयीन मुलाचे आयुष्य ही कथा आहे, जेव्हा त्याचा सर्वात जवळचा मित्र, जिझस नवारो, शाळेच्या प्रांगणात त्यांच्या वर्गमित्रांची हत्या करतो आणि नंतर तो आत्महत्या करतो आणि मग व्हरनॉनला चौकशीसाठी नेले जाते.

## संदर्भ 
वर्ग:कादंबऱ्या
वर्ग:इ.स. २००३ मधील प्रकाशित इंग्लिश साहित्य
प्रोपेन

**प्रोपेन** () हा तीन‑कार्बन साखळी असलेला एक अल्केन असून त्याचे रासायनिक सूत्र  असे आहे. प्रमाणित तापमान व दाबाखाली तो वायुरूपात असतो. वाहतूक व साठवणुकीसाठी याला उच्च दाबाखाली तो द्रवरूपात रुपांतरित केले जाते. प्रोपेन नैसर्गिक वायू आणि खनिज तेलाच्या शुद्धीकरणा दरम्यान वेगळा केला जातो. तो प्रामुख्याने द्रवीकृत पेट्रोलियम वायू (एलपीजी) चा घटक असतो. एलपीजी घरगुती व औद्योगिक इंधन म्हणून तसेच लघु‑उत्सर्जन वाहनांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर वापरला जातो.

प्रोपेनचा शोध फ्रेंच रसायनशास्त्रज्ञ मार्सेलिन बेर्थेलो यांनी इ.स. १८५७ मध्ये लावला. १९११ च्या सुमारास हे इंधन म्हणून अमेरिकेत व्यावसायिकरीत्या उपलब्ध झाला. प्रोपेनची आयतनाधारित ऊर्जा घनता पेट्रोल किंवा कोळशापेक्षा कमी असली, तरी वस्तुमानाधारित ऊर्जा घनता त्यांच्यापेक्षा जास्त आहे. प्रोपेन तुलनेने स्वच्छ जळतो व जळताना कमी प्रमाणात कार्बन डायॉक्साइड आणि इतर प्रदूषके तयार होतात.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:कर्बोदके
द फिंकलर क्वेश्चन

***द फिंकलर क्वेश्चन*** ही २०१० मध्ये लिहिलेली ब्रिटिश लेखक हॉवर्ड जेकबसन यांची एक विनोदी कादंबरी आहे. या कादंबरीला २०१० चे मॅन बुकर पारितोषिक मिळाले होते.

या कादंबरीला २०१० मध्ये बुकर पारितोषिक मिळाले  आणि १९८६ मध्ये किंग्सले एमिस यांच्या *द ओल्ड डेव्हिल्स* नंतर हा पुरस्कार जिंकणारी ही पहिली विनोदी कादंबरी होती.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०१० मधील प्रकाशित इंग्लिश साहित्य
वर्ग:कादंबऱ्या
महानगर (वृत्तपत्र)

**महानगर** हे भारतातील मुंबई येथून प्रकाशित होणारे मराठी आणि हिंदी भाषेतील वृत्तपत्र आहे. मराठी आवृत्ती **आपलं महानगर** ची स्थापना जानेवारी 1990 मध्ये निखिल वागळे यांनी केली, तर हिंदी आवृत्ती हमारा महानगर ही 1982 मध्ये सुरू झाली.  सध्या आपलं महानगर आणि *mymahanagar.com* चे संपादक व प्रकाशक संजय भास्कर सावंत आहेत.

शिवसेना आणि तिच्या नेत्यांविरोधात केलेल्या टीकात्मक विधानांमुळे निखिल वागळे यांच्यावर शिवसेनेच्या समर्थकांनी अनेक वेळा शारीरिक हल्ले केले.

1994 मध्ये, गुन्हेगारी संबंध असल्याचा आरोप असलेल्या एका दिवंगत आमदारावर अतिशय स्तुतिसुमने उधळल्याबद्दल महाराष्ट्रातील आमदारांवर टीका केल्यानंतर निखिल वागळे यांना एका आठवड्यासाठी कारावासाची शिक्षा झाली होती.

19 जून 2018 रोजी *mymahanagar.com* नावाचे डिजिटल वेब प्लॅटफॉर्म सुरू करण्यात आले, जे समूहाच्या अधिकाधिक लोकांपर्यंत पोहोचण्यासाठी करण्यात आलेल्या आधुनिकीकरणाच्या प्रयत्नांचा एक भाग असल्याचे दिसते.

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी भाषेमधील वृत्तपत्रे
२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक

**२०२६ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक** ही महिला टी२० विश्वचषकाची दहावी  स्पर्धा असेल, जी इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्डाद्वारे आयोजित केली जाणार आहे.  इंग्लंडने यापूर्वी २००९ मध्ये पहिल्या स्पर्धेचे आयोजन केले होते. एकूण बारा संघ सात ठिकाणी ३३ सामन्यांमध्ये स्पर्धा करतील.

सहभागी संघांची संख्या दहावरून बारा करण्यात आली आहे. यामध्ये यजमान देश, २०२४ च्या स्पर्धेतील अव्वल पाच संघ, आयसीसी महिला टी२० आंतरराष्ट्रीय संघ क्रमवारीत आधीच पात्र न ठरलेले दोन सर्वोच्च मानांकित संघ आणि पात्रता फेरीतून निश्चित झालेले इतर चार संघ यांचा समावेश असेल.

न्यू झीलंड हा गतविजेता संघ आहे.
## संदर्भयादी
वर्ग:महिला क्रिकेट
वर्ग:महिला टी२० विश्वचषक
*
फिर हेरा फेरी

***फिर हेरा फेरी***  हा २००६ मध्ये नीरज व्होरा यांनी लिहिलेला आणि दिग्दर्शित केलेला हिंदी भाषेतील विनोदी चित्रपट आहे. हा चित्रपट *हेरा फेरी* (२०००)  चा सिक्वेल आणि *हेरा फेरी* फ्रँचायझीचा दुसरा भाग आहे. 

या चित्रपटात अक्षय कुमार, सुनील शेट्टी, परेश रावळ मागील चित्रपटातील भूमिका पुन्हा सादर करत आहेत, तर बिपाशा बासू, रिमी सेन, शरत सक्सेना, जॉनी लीवर, राजपाल यादव, मिलिंद गुणाजी, मनोज जोशी आणि रजाक खान यांच्यासारख्या कलाकारांचा पण समावेश आहे. मागील चित्रपटातील घटनांनंतर, राजू (कुमार), श्याम (शेट्टी) आणि बाबुराव (रावल) यांचे जीवन बदलते; पण अनुराधा (बासू) त्यांना फसवते. त्यांना आता तिवारी (सक्सेना) या भयानक गुंडाकडून घेतलेले पैसे परत करण्यासाठी दुसरा मार्ग शोधावा लागतो.

९ जून २००६ रोजी प्रदर्शित झाल्यानंतर, हा चित्रपट व्यावसायिकदृष्ट्या मोठा यशस्वी ठरला. त्या वर्षातील सर्वाधिक कमाई करणारा हा ८ वा चित्रपट ठरला. गेल्या काही वर्षांत, या चित्रपटाला एक कल्ट दर्जा मिळाला आहे. हा चित्रपट *लॉक, स्टॉक अँड टू स्मोकिंग बॅरल्स* (१९९८) या ब्रिटिश चित्रपटावर आधारित आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २००६ मधील हिंदी चित्रपट
बारामती विमानतळ

**बारामती विमानतळ** हा भारतातील महाराष्ट्र राज्याच्या पुणे जिल्ह्यातील बारामती येथील छोटा विमानतळ आहे. हा विमानतळ बारामती शहरापासून १२ किलोमीटर अंतरावर आहे. हा विमानतळ खाजगी विमाने आणि पायलट प्रशिक्षणासाठी वापरला जातो.

हा विमानतळ १९९६ मध्ये एमआयडीसीने बांधला.

 क्षेत्रफळाचा हा विमानतळ समुद्रसपाटीपासून ६०४ मीटर उंचीवर आहे.  येथे एक धावपट्टी असून ती १,७७० मीटर लांब आणि ३० मीटर रुंद आहे. याची आखणी ११/२९ अशी आहे. धावपट्टीच्या दोन्ही टोकांना विमाने परतण्यासाठी जागा आहे. विमानतळावर ११२ चौरस मीटरचे छोटे टर्मिनल आहे. येथे येण्यासाठी पक्का रस्ता आहे. 

बारामती विमानतळावर वाहतूक नियंत्रक मिनारा असला तरी तेथे नियंत्रक नसतात. शेजारील अकादमी ऑफ कार्व्हर एव्हिएशन प्रायव्हेट लिमिटेडच्या फ्लाइट स्कूलमधील वरिष्ठ वैमानिक १२९.२५ मेगाहर्ट्झ रेडियोवर आसपासच्या हवाई क्षेत्रातील वाहतुकीचे निरीक्षण करतात आणि तेथे उडणाऱ्या वैमानिकांना सूचना देतात. 

## अपघात आणि दुर्घटना 
१४ मार्च २००८ रोजी सेसना-१५२ प्रकारचे विमान (व्हीटी-एसीसी) विमानतळाच्या दक्षिणेस असलेल्या नीरा नदीत कोसळले. एक अनधिकृत महिला प्रवाशाला घेऊन एक विद्यार्थी वैमानिक एकट्यासाठी परवानगी असलेल्या प्रशिक्षण उड्डाणासाठी गेला असता गंमत म्हणून नदीवर ५० फूट उंचीपर्यंत आला होता. वैमानिकाला नदीवर पसरलेल्या उच्च दाबाच्या विद्युत तारा दिसल्या नाहीत आणि  विमानाची मागची चाके त्यांत अडकून विमान नदीत कोसळले. दोन्ही प्रवाशांना किरकोळ दुखापत झाली आणि विमानाचे मोठे नुकसान झाले. 

२८ जानेवारी २०२६ रोजी सकाळी 8.45 वाजता, उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांना घेऊन जाणारे एक लियरजेट ४५एक्सआर प्रकारचे विमान (व्हीटी-एसएसके) धावपट्टीवरून घसरले आणि त्यात स्फोट झाला. यात पवार आणि इतर चार ते पाच जण ठार झाले.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतातील विमानतळ
विमानतळ
वर्ग:इ.स. १९९६ मधील निर्मिती
द गॅदरिंग (कादंबरी)

***द गॅदरिंग*** ही आयर्लंडमधील लेखिका ॲन एनराइट यांची २००७ सालची कादंबरी आहे. तिला २००७ चा मॅन बुकर पुरस्कार मिळाला होता.

जरी पहिल्या प्रकाशनाच्या वेळी त्याला बहुतेक अनुकूल पुनरावलोकने मिळाली असली तरी, सप्टेंबर २००७ मध्ये बुकर पुरस्काराच्या शॉर्टलिस्टमधील सहा पुस्तकांपैकी एक म्हणून नाव आल्यानंतर *द गॅदरिंगची* विक्री वाढली होती. पारितोषिक जिंकल्यानंतर कादंबरीची विक्री दुप्पट झाली.

## कथानक 
कादंबरीचे शीर्षक लियाम हेगार्टीच्या अंत्यसंस्काराचा संदर्भ देते, जो एक मद्यपी होता ज्याने ब्रायटन येथे समुद्रात आत्महत्या केली. त्याची आई आणि हेगार्टीच्या नऊपैकी आठ मुले त्याच्या मृत्यूनंतर डब्लिनमध्ये जमतात. कादंबरीचे कथानक ३९ वर्षांची वेरोनिका सांगत आहे, जी लियामची सर्वात जवळची बहीण होती. ती त्याच्या मृत्यूचा अर्थ लावण्याचा प्रयत्न करण्यासाठी तिच्या कुटुंबाच्या त्रासदायक इतिहासाच्या दृष्टीकोनातून पाहते. तिला वाटते की त्याच्या मद्यपानाचे कारण त्याच्या बालपणात त्याच्या आजीच्या घरी राहताना घडलेल्या एखाद्या घटनेत आहे आणि तिच्या कुटुंबाबद्दलच्या अस्वस्थ सत्यांचा ती उलगडा करते.

## संदर्भ 
वर्ग:कादंबऱ्या
वर्ग:इ.स. २००७ मधील प्रकाशित इंग्लिश साहित्य
हेरा फेरी (२००० चित्रपट)

***हेरा फेरी***  हा २००० सालचा प्रियदर्शन दिग्दर्शित आणि नीरज व्होरा यांनी लिहिलेला हिंदी भाषेतील विनोदी चित्रपट आहे. ह्यामध्ये अक्षय कुमार, सुनील शेट्टी, परेश रावळ, तबू, ओम पुरी आणि गुलशन ग्रोव्हर यांनी भूमिका केल्या आहेत. हा चित्रपट १९८९ च्या मल्याळम चित्रपट *रामजी राव स्पीकिंगचा* रिमेक आहे जो १९७१ च्या अमेरिकन टीव्ही चित्रपट *सी द मॅन रनपासून* प्रेरित होता. हा *हेरा फेरी* फ्रँचायझीचा पहिला भाग आहे. 

चित्रपटाचे कथानक दोन भाडेकरू, राजू आणि श्याम आणि त्यांचे घरमालक, बाबुराव गणपतराव आपटे यांच्याभोवती फिरते, ज्यांना पैशाची नितांत गरज आहे. त्यांना टेलिफोनच्या क्रॉस-कनेक्शनद्वारे खंडणीचा कॉल येतो आणि ते स्वतःसाठी खंडणी मागण्याची योजना आखतात.

हा चित्रपट ३१ मार्च २००० रोजी प्रदर्शित झाला. त्याला संमिश्र प्रतिसाद मिळाला, त्यापैकी काहींनी विशेषतः कुमार आणि रावळ यांच्या अभिनयाचे कौतुक झाले. हा चित्रपट कुमारचा विनोदी शैलीतील प्रवेश मानला जातो. तथापि, चित्रपटाला मध्यम यश मिळाले, बॉक्स ऑफिसवर ₹७.५ कोटी बजेटच्या तुलनेत ₹२१.४ कोटींची कमाई केली. या चित्रपटाचा सिक्वेल *फिर हेरा फेरी हा* २००६ मध्ये प्रदर्शित झाला.

चित्रपटाचे पार्श्वसंगीत सुरिंदर सोधी यांनी दिले होते व गीत अनू मलिक यांनी रचले होते.

## पुरस्कार आणि नामांकने 
## संदर्भ 
वर्ग:प्रियदर्शन दिग्दर्शित चित्रपट
वर्ग:इ.स. २००० मधील हिंदी चित्रपट
श्रीअरविंद-विचार-दर्शन-माला (पुस्तिका-संच)

**श्रीअरविंद-विचार-दर्शन-माला (पुस्तिका-संच)** - श्रीअरविंद यांच्या साहित्याचा मराठीमध्ये प्रसार व्हावा या हेतुने संजीवन कार्यालय, पाँडिचेरी यांच्यातर्फे ही माला प्रकाशित करण्यात आली होती. या मालेद्वारे तेरा पुस्तकांचे प्रकाशन करण्यात आले असे दिसते.

उपलब्ध झालेली पुस्तके खालीलप्रमाणे - 

## संदर्भ
अहान शेट्टी

**अहान शेट्टी** (जन्म: २८ डिसेंबर १९९५) हा एक भारतीय अभिनेता आहे जो हिंदी चित्रपटांमध्ये काम करतो. अभिनेता सुनील शेट्टी यांचा हा मुलगा असून, त्याने आपल्या अभिनय कारकिर्दीची सुरुवात *तडप* (२०२१) या अ‍ॅक्शन प्रणय चित्रपटातून केली, ह्या चित्रपटासाठी त्याला आयफा पुरस्कार (डेब्यू अभिनेता) मिळाला होता.

## चित्रपटांची यादी 
## संदर्भ 
वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय पुरुष अभिनेते
वर्ग:इ.स. १९९५ मधील जन्म
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख