open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
करुर वैश्य बँक

**करुर वैश्य बँक** ही भारतातील तमिळनाडू राज्यातील करुर येथील सर्वात जुनी (भारतातील) खाजगी शेड्युल्ड बँक आहे.हिची स्थापणा १९१६ साली झाली आहे.
या बँकेच्या ऐकून ७८८ शाखा आणि १८०३ एटीएम आहेत.

वर्ग:भारतातील वित्तसंस्था
वर्ग:भारतीय बँका
वर्ग:इ.स. १९१६ मधील निर्मिती
काशीबाई

**काशीबाई**

* काशीबाई भोसले - छत्रपती शिवाजी महाराज ह्यांच्या चतुर्थ पत्नी 
* काशीबाई कानिटकर - मराठी भाषेतील लेखिका व स्त्रीवादी समाजसुधारक
* काशीबाई (पेशवे) - थोरले बाजीराव पेशवे ह्यांच्या पहिल्या पत्नी 
* काशीबाई बदनापूरकर - नारायण सूर्याजी ठोसर याची वाग्दत्त वधू

वर्ग:मराठा साम्राज्य
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
तिग्रिन्या भाषा

**तिग्रिन्या** ही पूर्व आफ्रिकेच्या इरिट्रिया व इथियोपिया देशांमध्ये वापरली जाणारी एक आफ्रो-आशियन भाषा आहे.

## हे सुद्धा पहा 
* जगातील भाषांची यादी

वर्ग:सामी भाषासमूह
वर्ग:इरिट्रिया
वर्ग:इथियोपिया
वर्ग:भाषा
कोमोरियन भाषा

**कोमोरिअन** ही कोमोरोस ह्या देशात वापरली जाणारी एक भाषा आहे. स्वहिली ह्या भाषेपासुनच कोमोरियनचा उगम झाला आहे.

## हे सुद्धा पहा 
* जगातील भाषांची यादी

वर्ग:कोमोरोस
वर्ग:भाषा
शिरोळ विधानसभा मतदारसंघ

**शिरोळ विधानसभा मतदारसंघ - २८०** हा महाराष्ट्र राज्य विधानसभेच्या २८८ मतदारसंघांपैकी एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार केलेल्या मतदारसंघांच्या रचनेनुसार शिरोळ मतदारसंघात कोल्हापूर जिल्ह्यातील शिरोळ तालुक्याचा समावेश होतो. शिरोळ हा विधानसभा मतदारसंघ हातकणंगले लोकसभा मतदारसंघात मोडतो.

अपक्ष उमेदवार राजेंद्र शामगोंडा पाटील (यड्रावकर) हे शिरोळ विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.

## आमदार 
## निवडणूक निकाल 
## संदर्भ 
वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ
वर्ग:कोल्हापूर जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ
वर्ग:हातकणंगले लोकसभा मतदारसंघ
फॅशन (२००८ चित्रपट)

**फॅशन** हा २००८ साली प्रदर्शित झालेला एक हिंदी चित्रपट आहे. मधुर भांडारकरने निर्मिती व दिग्दर्शन केलेल्या ह्या चित्रपटामध्ये प्रियांका चोप्राची प्रमुख भूमिका आहे. फॅशन व मॉडेलिंग ह्या उद्योगांशी संबंधित असलेल्या ह्या चित्रपटामध्ये मेघना माथुर नावाच्या काप्लनिक होतकरू मॉडेलची कथा रंगवली आहे. *चांदनी बार*, *पेज ३* व *कॉर्पोरेट* नंतर स्त्री पात्राची मुख्य भूमिका असणारा हा भांडारकरचा चौथा चित्रपट होता. ह्या चित्रपटाला तिकिट खिडकीवर चांगले यश लाभले व अनेक पुरस्कार मिळाले.

## पुरस्कार
### फिल्मफेअर पुरस्कार
*सर्वोत्तम अभिनेत्री - प्रियांका चोप्रा
*सर्वोत्तम सहाय्यक अभिनेत्री - कंगना राणावत
### राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार
*सर्वोत्तम अभिनेत्री - प्रियांका चोप्रा
*सर्वोत्तम सहाय्यक अभिनेत्री - कंगना राणावत

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:इ.स. २००८ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:भारतीय स्त्रीवादी चित्रपट
क्रोएशियन भाषा

**क्रोएशियन** ही चार सर्बो-क्रोएशियन भाषांपैकी एक व क्रोएशिया ह्या देशाची राष्ट्रभाषा आहे. तसेच बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिना, मॉंटेनिग्रो ह्या देशांमध्ये क्रोएशियन भाषा अधिकृत स्तरावर वापरली जाते.

450px

## संदर्भ 
## हे सुद्धा पहा 
* जगातील भाषांची यादी

भा
वर्ग:स्लाव्हिक भाषा
चिनी भाषा

**चिनी** (जुनी चिनी लिपी: 汉语; नवी चिनी लिपी: 漢語; फीनयीन: Hànyǔ) हा चिनी-तिबेटी भाषासमूहामधील एक प्रमुख उपसमूह आहे. चिनी भाषा प्रामुख्याने हान चिनी वंशाचे लोक वापरतात. चीन तसेच आग्नेय आशियामधील अनेक देशांमध्ये चिनी भाषा वापरल्या जातात. आजच्या घडीला जगातील १३० कोटी (जगाच्या लोकसंख्येच्या १६ टक्के) लोकांची पहिली भाषा चिनी भाषासमूहामधील एक आहे.

## वर्गीकरण
चिनी भाषासमूहामधील विविध भाषांचे वर्गीकरण खालील ७ गटांमध्ये प्रकारे केले जाते.
* मॅंडेरिन - ८० कोटी भाषिक
* मिन चिनी - ७.५ कोटी भाषिक
* वू चिनी - ७.४ कोटी भाषिक
* यू चिनी (कॅंटोनीज भाषा) - ६.८ कोटी भाषिक
* गान चिनी
* ष्यांग चिनी
* हाक्का चिनी

## लिपी
चिनी लिपीमध्ये इतर भाषांप्रमाणे मुळाक्षरे नसून त्याऐवजी चित्रलिपीचा वापर केला जातो. 

## संदर्भ 
## हे सुद्धा पहा 
* जगातील भाषांची यादी
सॅन अँटोनियो

**सॅन अँटोनियो** हे अमेरिकेच्या टेक्सास राज्यातील दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. १३.२७ लाख वस्ती असलेले हे शहर लोकसंख्येनुसार अमेरिकेतील सातव्या क्रमांकाचे शहर आहे. मध्य टेक्सासमधील हे शहर अमेरिकेच्या नैऋत्य भागाची सांस्कृतिक राजधानी समजले जाते.

येथील अलामो हा भुईकोट किल्ला प्रसिद्ध आहे.

## इतिहास 
## भूगोल
सॅन अँटोनियो शहर टेक्सासच्या मध्य-दक्षिण भागात १,०६७.३ वर्ग किमी एवढ्या क्षेत्रफळाच्या भागावर वसले आहे.
### हवामान 
दक्षिण अमेरिकेमधील इतर भागांप्रमाणे येथील हवामान देखील उष्ण व रुक्ष आहे.

## जनसांख्यिकी 
२०१० सालच्या जनगणनेनुसार सॅन अँटोनियोची लोकसंख्या १३,२७,४०७ इतकी होती जी २००० सालच्या तुलनेत १६ टक्के अधिक आहे. टेक्सासमधील इतर शहरांप्रमाणे येथे देखील मेक्सिकन संस्कृतीचा प्रभाव जाणवतो. येथील ८६.२ टक्के लोक लॅटिन अमेरिकन वंशाचे आहेत.

## अर्थव्यवस्था 
## वाहतूक
* सान अँटोनियो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ या शहरास विमानसेवा पुरवतो.

## खेळ 
सॅन अँटोनियो स्पर्स हा एन.बी.ए. संघ सॅन अँटोनियोमधील प्रमुख व्यावसायिक संघ आहे.

## गॅलरी 

File:Alamo TX.jpg|अलामो
File:Riverwalk Christmas 05-2.jpg|रिव्हर वॉ़क हे येथील एक मोठे आकर्षण आहे.
File:SA hotel view.jpg|
File:SAPL2.jpg|
File:SA SN tree.jpg|टॉवर ऑफ द अमेरिकाज
File:Bexar County Court House perspective.jpg|कोर्ट
File:SACC Nima.jpg|
File:The Shops at La Cantera in San Antonio, TX (outside shot) IMG_1159.JPG|शॉपिंग मॉल
File:SAIMAX.JPG|आयमॅक्स थेटर
File:HBGConven.JPG|स्वागत कक्ष

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ
*पर्यटन
*


वर्ग:टेक्सासमधील शहरे
वर्ग:बेहार काउंटी (टेक्सास)
वर्ग:मेडिना काउंटी (टेक्सास)
वर्ग:कोमाल काउंटी
कॉन्राड एमिल ब्लॉक

thumb|right|कॉन्राड एमिल ब्लॉक
**कॉन्राड एमिल ब्लॉक** (जानेवारी २१, इ.स. १९१२ - ऑक्टोबर १५, इ.स. २०००) हा जर्मन अमेरिकन जीवरसायनशास्त्रज्ञ होता. ब्लॉकला फियोदोर लिनेनसह १९६४ चे वैद्यकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक देण्यात आले. हे पारितोषिक फॅटी ऍसिड व कॉलेस्टेरॉलशी संबंधित संशोधनाबद्दल देण्यात आले होते.

ब्लॉक, कॉन्राड एमिल
वर्ग:इ.स. १९१२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००० मधील मृत्यू
वर्ग:वैद्यकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते
खपानुसार भारतीय वृत्तपत्रांची यादी

येथे **खपानुसार भारतीय वृत्तपत्रांची यादी** आहे. इ.स. १७८०मध्ये कोलकातामधील बेंगाल गॅझेटच्या प्रकाशनाने सुरू झालेला भारतीय वृत्तपत्र व्यवसाय जगातील सगळ्यात मोठ्या वृत्तपत्र व्यवसायांपैकी एक आहे.

## सद्य स्थिती
भारतातील वृत्तपत्र व्यवसाय जगातील सगळ्यात मोठ्या वृत्तपत्र व्यवसायांपैकी एक आहे.. १९९७ साली भारतात एकूण ४१,७०५ वृत्तपत्रे प्रकाशित होत होती. पैकी ४,७२० दैनिक तर १४,४७३ साप्ताहिक आवृत्त्यांमध्ये प्रकाशित होत होती. हिंदी भाषेत सर्वाधिक १६,६८४ वृत्तपत्रे प्रसिद्ध झाली

## वाचकसांख्यिकी
भारतीय वृत्तपत्रे दोन प्रकारे विभागली जातात, खप आणि वाचकवर्ग.

### खप
ऑडिट ब्युरो ऑफ सर्क्युलेशन्स ही वृत्तपत्र व्यावसायिक संस्था भारतातील वृत्तपत्रांचा खप प्रमाणित करते. आपल्या सदस्य-वृत्तपत्रांचा विकल्या जाणाऱ्या प्रतींच्या आकड्यांची येथे तपासणी केली जाते.

### वाचकवर्ग
प्रत्येक वृत्तपत्राच्या वाचकवर्गाचो दोन प्रकारे सर्वेक्षण केले जाते - भारतीय वाचक सर्वेक्षण आणि राष्ट्रीय वाचक सर्वेक्षण.

## खपानुसार वृत्तपत्रयादी (पूर्ण भारतीय)
## वाचकसंख्येनुसार वृत्तपत्रे 
भारतीय वृत्तपत्र निबंधकच्या माहितीनुसार ३१ मार्च २०१६ पर्यंत भारतीय प्रजासत्ताकामध्ये १,१०,८५१ नोंदणीकृत प्रकाशने होती. खालील आकडेवारी मीडिया रिसर्च युझर्स काउन्सिलने २०१९ च्या चौथ्या तिमाहीतील भारतीय वाचक सर्वेक्षण (IRS) मधून संकलित केली आहे.

## हे सुद्धा पहा 
* List of newspapers
* List of newspapers in India
* Newspaper circulation
* List of newspapers in the World by circulation

## संदर्भ
वर्ग:याद्या
वर्ग:भारतामधील वृत्तपत्रे
वर्ग:भारत
स्टेटन आयलंड

उजवे|इवलेसे|250 px|न्यू यॉर्क शहराच्या नकाशात स्टेटन आयलंडचे स्थान
**स्टेटन आयलंड** हे न्यू यॉर्क शहराच्या ५ बोरोंपैकी सर्वात कमी लोकसंख्येचे बोरो आहे. २०१६ च्या अंदाजानुसार येथील लोकसंख्या ४,७६,०१५ होती.
[200px|इवलेसे|डावे|स्टेटन आयलंडला ब्रूकलिनशी जोडणारा [व्हेराझानो-नॅरॉझ पूल]]

वर्ग:न्यू यॉर्क शहरातील बोरो
वृत्तसंस्था

**वृत्तसंस्था** म्हणजे बातमी कार्यालय होय. बातमी गोळा किंवा वितरीत करण्यासाठी असलेले कार्यालय म्हणजे वृत्तसंस्था होय. एक बातमी कार्यालय प्रामुख्याने पारंपारिक अशा रेडिओ, दूरदर्शन किंवा वृत्तपत्र बातम्या कार्यक्रम म्हणून एकच वृत्त कार्यालयाशी संचलित असते.

वर्ग:बातम्या
हिलरी डफ

thumb|250px|हिलरी डफ
**हिलरी डफ** (सप्टेंबर २८, इ.स. १९८७) ही अमेरिकेची चित्रपट अभिनेत्री व गायिका-गीतकार आहे. लिझी मॅग्वायर या डिज्नी चॅनलवरील कार्यक्रमात असलेल्या प्रमुख भमिकेच्या माध्यमातून ती प्रसिद्धिच्या झोतात आली. तिच्या व्यावसायिक दृष्ट्या यशस्वी सिनेमांत चीपर बाय द डझन (२००३ चित्रपट), लिझी मॅग्वायर मुव्ही (२००३) आणि अ सिंड्रेला स्टोरी (२००४) यांचा समावेश होतो.

वर्ग:इंग्लिश चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:इ.स. १९८७ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
मुद्रितशोधन

**मुद्रितशोधन** म्हणजे इंग्रजीत प्रूफरिडींग किंवा प्रुफ तपासणे. छापला जाणारा मजकुर मुळ लेखनासारखाच(हस्तलिखित) असेल हे पहाणे नसल्यास,त्यात आवश्यक दुरुस्त्या करणे.पूर्वी मुद्रणात खिळे(टाईप) जोडुन जो मसुदा छापावयाचा त्याचा प्रथम साचा तयार करण्यात येत असे. त्याच्यासाठी खिळे (टाईप) एकत्र जोडुन वाक्यातील एक एक शब्द तयार केला जात असे. मग ते शब्द जोडुन वाक्ये,परिच्छेद,संपूर्ण पान असे तयार होते असे. त्याची कच्ची छपाई करून ते पान मग मुद्रितशोधनासाठी देण्यात येत असे. खिळे जोडण्यात चुका झाल्यास छपाई नीट होत नसे. खिळे जोडणारे कामगार हे अल्पशिक्षित वा अर्धशिक्षित असत. त्यांना भाषेचे किंवा शुद्धलेखनाचे सखोल ज्ञान नसे. त्यांच्या चुका सुधरविण्यास मुद्रितशोधनाचा जन्म झाला.हे काम करणाऱ्या व्यक्तीस **मुद्रितशोधक** (प्रुफरीडर) म्हणतात.

यात पहिले शोधन व अंतीम शोधन असे.यासमवेतच मुळ लेख वा मसुदा दिला जात असे.त्यावर हुकुम मुद्रितशोधन व त्यानंतर मग छपाई. मुलतः, मुद्रितशोधन करणारी व्यक्ती ही त्या त्या विषयात (ज्याची छपाई करावयाची)पारंगत हवी.त्या व्यक्तीस मजकुर ज्या भाषेत छापला जाणार आहे त्या भाषेचे सखोल ज्ञान हवे. त्यामुळे अचुकता येते. मुद्रितशोधनात वापरायच्या विशिष्ट अशा खुणा आहेत. छापलेले हे अनेक व्यक्तिंपर्यंत पोचत असल्यामुळे त्यात चुका झाल्यास वाचकाचा रसभंग होतो व त्या लेखकाची आणि छपाईची प्रतिष्ठा कमी होते असा सर्वमान्य समज आहे.

संगणकामुळे छपाईतंत्र झपाट्याने बदलले आहे.तरी मुद्रितशोधन हे आवश्यकच आहे.

**प्रास्ताविकः**

वृत्तपत्रे,साप्ताहिक,नियतकालिके,ग्रंथ,दिवाळी अंक,अहवाल,लहान-मोठी पत्रके यांसारख्या अनेक प्रकारात मुद्रित साहित्याची मोठ्या प्रमाणावर निर्मिती होत आहे व त्यात भाविष्यात वाढच होत राहणार आहे. मुद्रित साहित्याची मोठ्या प्रमाणावर होणारी वाढ समाजाच्या सामाजिक आणि सांस्कृतिक क्षेत्रातील प्रगतीचे लक्षण आहे. ही वाढ जितकी मोठी तितकी मुद्रीतशोधकांची आवश्यकता अधिक असते ,म्हणून मुद्रीतशोधकांची स्वरूप समजावून घेणे गरजेचे आहे.

**स्वरूप :** 

**मुद्रितशोधन ->**   लेखकांकडून प्रमाण लेखनात अनवधानाने राहिलेल्या त्रुटी दूर करून लेखन निर्दोष करणे म्हणजे **मुद्रितशोधन** होय.

**मुद्रितशोधक ->** व्याकरणाच्या परिपूर्ण अभ्यासाने जाणीवपूर्वक लक्ष देऊन लेखनातील त्रुटी काळजीपूर्वक दूर करण्याचे काम करणारी व्यक्ती म्हणजे '**मुद्रितशोधक **' होय.

**मुद्रीतशोधानासाठी आवश्यक ज्ञान आणि कौशल्ये :**

१) मुद्रीतशोधकाला भाषेची उत्तम जाण असणे गरजेचे आहे.

२) मुद्रीतशोधकाला मुद्रणविषयक तंत्र ,परिपूर्ण ज्ञान व दृष्टी आवश्यक असते.

३) आपले ज्ञान आद्ययावत ठेवणे गरजेचे असते.   

४) कामावरील निष्टा ,अनेक विषयांसह समोर आलेल्या मजकुरात रुची व जाण असणे आवश्यक आहे.

५) कामाचा प्रदीर्घ अनुभव मुद्रीतशोधकाला अधिकाधिक परिपूर्ण आणि प्रगल्भ करत असतो .

६) सक्षम मुद्रितशोधक होण्यासाठी चिकाटी ,अभ्यासातील सातत्य व सराव आवश्यक असतो .

७) अनेक विषयांची आवड व समज असणे आवश्यक असते.    

**वाढती मागणी :**  

मुद्रित माध्यमात काम करण्यासाठी मुद्रितशोधकांना प्रचंड मागणी असून,  

नानाविध संधी उपलब्ध आहेत.        

**उल्लेखनीय व्यक्ती : निखिल बागडे हे मुद्रितमाध्यम तसेच वर्तमानपत्रात काम करणारे नावाजलेले मुद्रितशोधक आहेत.**
बातमीदार

बातमीदारांना विशिष्ट विषयांवरील वृत्तसंकलन अथवा त्या त्या विषयातील बातमीचा वेध घेण्यासाठी कामाची जबाबदारी दिली जाते. त्याचप्रमाणे बातमीची सत्यासत्यता पडताळून पाहण्याची जबाबदारी त्यांच्यावर असते.

### संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:वृत्तपत्रविद्या
विशेष प्रतिनिधी (बातमीदार)

**युद्ध वार्ताहर** हा एक पत्रकार आहे जो युद्ध क्षेत्रातील कथा स्वतःच कव्हर करतो. त्यांना **विशेष बातमीदार** देखील म्हणले गेले.
स्तंभलेखक

स्तंभलेखकांना नियमितपणाने एका विशिष्ट विषयावर विश्लेषणात्मक लेख लिहावा लागतो.

### संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:लेखन
डी.टी.पी.

संगणकाचा वापर करून मेजावरच (टेबलवर) करण्यात येणारी छपाई वा प्रकाशन यास **डेस्क टॉप पब्लिशिंग** (**डी.टी.पी.**) म्हणतात.

डेस्कटॉप प्रकाशनाचा उपयोग लहानमोठ्या प्रमाणावर पुस्तकाची छपाई करण्यासाठी होतो. त्यासाठी एक वैयक्तिक संगणक आणि त्यावर WYSIWYG पृष्ठ लेआउट सॉफ्टवेर लागते.. डेस्कटॉप प्रकाशन पद्धती ही वर्ड प्रोसेसिंगपेक्षा डिझाईन व लेआउट या बाबतीत आणि टायपोग्राफीपेक्षा अधिक नियंत्रित असते. 

सामान्यत:पुस्तक प्रकाशनासाठी वापरले जाणारे समान डीटीपी कौशल्य आणि सॉफ्टवेर हे कधीकधी वस्तूच्या तिथल्या तिथे विक्रीसाठी, वस्तूच्या जाहिरातीसाठी, व्यावसायिक विक्रय प्रदर्शनांमध्ये, किरकोळ पॅकेज डिझाईन्ससाठी आणि बाह्य चिन्हे यांसाठीचे ग्राफिक्स तयार करण्यासाठी वापरले जाते.. जरी "डीटीपी सॉफ्टवेर" म्हणून वर्गीकृत केलेले असले तरीही ते मुद्रण आणि पीडीएफ प्रकाशनांपर्यंतच मर्यादित आहे. तरीही डेस्कटॉप प्रकाशकांद्वारे उत्पादित केलेली सामग्री निर्यात आणि इलेक्ट्रॉनिक माध्यमांसाठी वापरली जाऊ शकते.  ई-पुस्तके, वेब सामग्री, आणि वेब पृष्ठे तयार करण्यासाठी "डीटीपी" वापरता येते. डीटीपीमध्ये प्रावीण्य मिळवून कोणताही ग्राफिकल वापरकर्ता इंटरफेससाठी वेब डिझाइन बनवू शकतो.

वर्ग:प्रकाशन
उपसंपादक

बातमीदारांनी दिलेल्या बातमीची सत्यासत्यता पडताळणे, संपादन करणे, शक्य असल्यास बातमीचे पुनर्लेखन करणे, बातमीचा मथळा ठरविणे, एखादी बातमी अद्ययावत करणे, आवश्यकता वाटल्यास पानाचा लेआऊट बदलणे इ. स्वरूपाची कामे उपसंपादकांना करावी लागतात.

### संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:वृत्तपत्रे
वर्ग:संपादकांचे प्रकार
बातमी

अलीकडील, सद्य घडामोडींविषयी लिहिलेली माहिती म्हणजे बातमी होय. अर्थातच बातमीतील मजकुराला काळाचा संदर्भ असतो. बातमी ही अनेक माध्यमांद्वारे दिली जाते. News या शब्दामध्ये पूर्व, पश्चिम, उत्तर, दक्षिण या चारही दिशामध्ये घडणाऱ्या घटनांचे वार्तांकन म्हणजे बातमी होय. जे नवीन घडले आहे, ते वाचकाला सांगणे म्हणजे बातमी होय. "News Is Everything That Interest People" ज्यामध्ये लोकांना स्वारस्य वाटते, अशी कोणतीही गोष्ट म्हणजे बातमी होय. 

बातमी लेखन म्हणजे खासगी वाचनाच्या गोड वाचनाच्या कौशल्याचा उपयोग करून कोणत्याही गोष्टी, समाचार, किंवा घडामोडींची खबरीतली माहितीला तुमच्या वाचनाच्या योग्यपणानुसार लिहिणे. या कामात, तुमच्याकडून दिलेल्या गोष्टीची माहिती प्रमुख आणि उत्तरदायीपणाने व्यक्त करणे महत्त्वाचं आहे.

बातमी लेखन कसे करावे हे सांगताना, तुम्हाला कोणतीही विशिष्ट विषयाची गोष्टी असतील त्याच्या विचारात सुरुवात करूया. त्यानंतर, तुमच्या लेखनाच्या सूक्ष्मतेने अद्ययावत आणि वाचनाच्या नियमानुसार आवश्यक माहिती वाचनार वाचनाच्या कौशल्यानुसार लिहिण्याचा प्रयत्न करा.

एक चांगली बातमी लेखनाची सुरुवात उद्देशित वाचनाच्या साक्षरतेच्या पाठीशी सुरू करून, त्यातल्या गोष्टींची सारांश म्हणजे "5W1H" (Who, What, When, Where, Why How) ह्या प्रश्नांच्या उत्तरांतराची तुमची प्रयत्न करावी. त्यामुळे तुमच्या लेखनात आपल्याला तळब तळब वाचनाच्या असलेल्या वाचनाच्या कौशल्याने त्या गोष्टींची जबाबदारी सुनिश्चित करण्यात मदतीला आणण्याची आवश्यकता आहे.

लेखनाच्या सार्थकतेने, वाचनाच्या आवश्यकता असलेल्या गोष्टींची माहिती पुरेस्कृतपणे व्यक्त करण्याचा प्रयत्न करा. तुमच्या बातमी लेखनाच्या माहितीला साक्षरता, तुमच्या वाचनाच्या कौशल्यानुसार सुधारित करण्याचा प्रयत्न केल्यास, तुमचं लेखन सुचलित आणि आकर्षक असेल.

अशाप्रकारे, तुमच्या बातमी लेखनाच्या कौशल्याने तुम्हाला मराठीत वाचनाच्या साक्षरतेच्या साधनेत सहाय्य करू शकतो आणि तुमच्या वाचनाच्या जीवनात अधिक निर्माण देऊ शकतो.

बातमी तयार करण्याचे निकष:

1. शीर्षक - बातमीचा मथळा हा संपूर्ण बातमीचा आरसा असतो.

2. दिनांक, स्थळ, कालावधी संबंधित व्यक्ती यांचा अचूक उल्लेख असावा.

3. बातमी नेहमी भूतकाळात लिहिली जावी. बातमी लिहिताना प्रथम महत्त्वाचा मुद्दा नमूद करून त्यानंतर त्याचा तपशील द्यावा.

वर्ग:पत्रकारिता
रवीना टंडन

**रवीना टंडन** (२६ ऑक्टोबर, इ.स. १९७६:मुंबई, महाराष्ट्र, भारत - ) ही एक भारतीय सिने-अभिनेत्री आहे. १९९२ साली तिने पत्थर के फूल ह्या हिंदी चित्रपटात सलमान खानच्या नायिकेची भूमिका करून बॉलिवूडमध्ये पदार्पण केले. ह्या भूमिकेसाठी तिला फिल्मफेअरचा सर्वोत्तम महिला पदार्पण पुरस्कार मिळाला. तेव्हापासून तिने अनेक हिंदी चित्रपटांमध्ये नायिकेच्या भूमिका केल्या. परंपरा, जमाना दीवाना, अंदाज अपना अपना, बडे मियां छोटे मियां इत्यादी तिचे काही चित्रपट आहेत. १९९० च्या दशकामध्ये रविना बॉलिवूडमधील लोकप्रिय अभिनेत्री असली तरीही तिच्या अभिनयासाठी ती विशेष ओळखली जात नसे. परंतु २००१ सालच्या *दमन* ह्या चित्रपटासाठी तिला सर्वोत्तम अभिनेत्रीचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाला. तसेच मधुर भांडारकरच्या २००३ मधील *सत्ता* ह्या चित्रपटामधील अभिनयाचे समीक्षकांनी कौतुक केले.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:फिल्मफेर पुरस्कार विजेते
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कार प्राप्त महिला
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
मुख्य संपादक

धोरणात्मक आणि वृत्तपत्रात/ प्रकाशनात प्रसिद्ध झालेल्या सर्व मजकुराची जबाबदारी सांभाळावी लागते.

### संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:वृत्तपत्रे
वर्ग:संपादकांचे प्रकार
जनसंवाद

देशातील बहुतेक विद्यापीठांमध्ये या विषयीचा अभ्यासक्रम उपलब्ध आहे. पदवी अथवा पदविका अभ्यासक्रमाच्या माध्यमातून या क्षेत्रात अनेक संधी उपलब्ध आहेत. Print Media,Electronic Media यांची कार्यपद्धती भिन्न असली तरी पत्रकारितेची तत्त्वे एकच असल्यामुळे उमेदवारांना उत्तम दर्जाचे प्रशिक्षण घेण्याची सधी उपलब्ध होऊ शकते. ग्रॅज्युएशननंतर मास कम्युनिकेशन या विषयात उमेदवार प्रवेश घेऊ शकतात.

### संदर्भ आणि नोंदी
मुक्त पत्रकार

**मुक्त पत्रकार** म्हणून काम करणाऱ्या व्यक्ती या कुठल्याही संस्थेला बांधील नसतात. त्यांना त्यांच्या कामासाठी स्वतःच बाजारपेठ शोधावी लागते.
आवश्यक कौशल्य, दृष्टिकोन : या क्षेत्रात काम करू इच्छिणाऱ्या व्यक्तींकडे बहुश्रुतता, विविध विषयांवरील गुणवत्तापूर्ण वाचन, स्वतःचे मत स्पष्ट शब्दात लिहिण्याची क्षमता, एखाद्या घटनेचे विश्लेषण करण्याची क्षमता, प्रसंगी संशोधनात्मक काम करण्याची मनाची तयारी, सामाजिक भान, वेळेचे बंधन पाळण्याची हातोटी, उत्कृष्ट आकलन क्षमता, मातृभाषेबरोबरच इंग्रजी, हिंदी तसेच शक्य तितक्या इतर भाषेचे ज्ञान असणे, हे त्यांना काम करण्याच्या दृष्टीने सोयीचे जाते. वृत्तपत्र/ प्रकाशन व्यवसायाची आवड व त्याचे थोडेफार ज्ञान असणे आवश्यक आहे. प्रवास व चौफेर, चौकस बुद्धिमत्ता आणि कष्ट करण्याची मनाची तयारी आवश्यक आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:पत्रकार
महाराष्ट्र राज्य मराठी वृत्तपत्र लेखक संघ

**महाराष्ट्र राज्य मराठी वृत्तपत्र लेखक संघ** (स्थापना: १९४९) ही वृत्तपत्र लेखकांच्या हितासाठी आणि मराठी पत्रकारितेच्या विकासासाठी कार्य करणारी एक महत्त्वाची संस्था आहे. मुंबईत मुख्यालय असलेली ही संस्था अमृतमहोत्सवी वर्षात कार्यरत असून, राज्यस्तरीय दिवाळी अंक स्पर्धा, पुरस्कार वितरण आणि वृत्तपत्र चळवळीला प्रोत्साहन देण्याचे काम करते.

## संघ आणि कार्याविषयी प्रमुख माहिती 
* स्थापना व उद्देश: १९४९ पासून कार्यान्वित असलेली ही संस्था, निर्भीडपणे लिहिणाऱ्या वृत्तपत्र लेखकांची मातृसंस्था आहे.
* पुरस्कार: संघातर्फे 'बाळशास्त्री जांभेकर' स्मृती पुरस्कारासारखे प्रतिष्ठित पुरस्कार जाहीर केले जातात.
* दिवाळी अंक स्पर्धा: १९७६ पासून ४९ वी राज्यस्तरीय दिवाळी अंक स्पर्धा आणि प्रदर्शन यांसारखे उपक्रम राबवते, ज्यात अमेरिका (लॉस एंजेलीस) येथील मराठी मंडळीही सहभागी होतात.
* उपक्रम: मराठी भाषेला 'अभिजात दर्जा' मिळाल्यानंतर विशेष लेख स्पर्धा, तसेच विविध साहित्य व कला विषयांवर पुस्तक विमोचन सोहळे आयोजित केले जातात.

## संदर्भ
नॉर्थरिज (कॅलिफोर्निया)

इवलेसे
इवलेसे

**नॉर्थरिज** अमेरिकेतील कॅलिफोर्निया राज्यातील लॉस एंजेलस शहराचे उपनगर आहे. सान फर्नान्डो खोऱ्यात असलेल्या या उपनगरात कॅलिफोर्निया स्टेट युनिव्हर्सिटी, नॉर्थरिजचे प्रांगण आहे.

वर्ग:कॅलिफोर्नियामधील शहरे
वर्ग:लॉस एंजेलस काउंटी (कॅलिफोर्निया)
दक्षिणायन

सूर्याची उगवण्याची स्थिती दिवसेंदिवस दक्षिणेकडे झुकण्याला **दक्षिणायन** म्हणतात. ते पृथ्वीच्या दक्षिण गोलार्धात सूर्याचा प्रवेश दर्शविते.

## हे सुद्धा पहा
* उत्तरायण

वर्ग:खगोलशास्त्र
वर्ग:हवामानशास्त्र
स्वातंत्र्यदेवतेचा पुतळा

right|thumb|300 px|स्वातंत्र्यदेवतेचा पुतळा
**स्वातंत्र्यदेवतेचा पुतळा** किंवा *स्टॅच्यू ऑफ लिबर्टी* (इंग्लिश: Statue of Liberty) ही अमेरिकेच्या न्यू यॉर्क शहरातील लिबर्टी आयलंड वर उभारण्यात आलेली एक वास्तू आहे. अमेरिकेच्या स्वातंत्र्याला १०० वर्षे पूर्ण झाल्याप्रीत्यर्थ फ्रान्सकडून अमेरिकेला भेट मिळालेल्या ह्या पुतळ्याचे २८ ऑक्टोबर १८८६ रोजी उद्‌घाटन करण्यात आले. उजव्या हातात स्वातंत्र्याची ज्योत घेऊन उभ्या असलेल्या एका स्त्रीचा हा पुतळा अमेरिकेमध्ये प्रवेश करण्याऱ्या पाहुण्यांचे स्वागत करतो.

जुन्या काळात युरोपातून बोटीने अमेरिकेत येणाऱ्या लोकांना अमेरिकेचे पहिले दर्शन स्वातंत्र्यदेवतेच्या पुतळ्याद्वारे होत असे. आजही हा पुतळा अमेरिकेतील सर्वात महत्त्वाच्या खुणांपैकी एक मानला जातो.

१५१ फूट उंच असलेल्या स्वातंत्र्यदेवतेच्या पुतळ्याच्या उजव्या हातात ज्योत असून डाव्या हातात पुस्तक आहे. त्यावर ४ जुलै १७७६ ("July IV MDCCLXXVI") ही अमेरिकेच्या स्वातंत्र्यदिनाची तारीख लिहिलेली आहे. पुतळ्याची पाया धरून उंची ३०५ फूट असून पुतळ्याच्या मुकुटात ज्या ७ खिडक्या आहेत, त्या जगातील ७ खंड दर्शवतात. उजव्या हातातील ज्योत प्रकाश दर्शवते तर डाव्या हातातील पुस्तक ज्ञान दर्शवते. १८७० मध्ये जुलेस जोसेफ लेफेब्व्रेचे 'ला वेरेत' हे चित्र 'स्वातंत्र्यदेवतेचा पुतळ्याशी' मिळतेजुळते आहे. २.४ मिलिमीटर जाडीच्या तांब्याच्या पत्र्यापासून हा संपूर्ण पुतळा बनवलेला असून आतून  त्याला लोखंडाच्या/ स्टीलच्या पट्ट्यांचा आधार दिला आहे.

## पुतळ्याचा तपशील 
## गॅलरी 

Image:Freedom 1.jpg|Thomas Crawford's *Statue of Freedom*
Image:Novum Eboracum.jpg|Government poster using the Statue of Liberty to promote the sale of Liberty Bonds
Image:Libertyferry.png|Tourists aboard a Circle Line ferry bound for Liberty Island, June 1973
Image:Statue of Liberty frontal 2.jpg|As viewed from the ground on Liberty Island
Image:National Park Service 9-11 Statue of Liberty and WTC fire.jpg|September 11, 2001: The twin towers of the World Trade Center burn with the Statue of Liberty in the foreground.
Image:Presidential dollar coin reverse.png|Reverse side of a Presidential Dollar coin

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* Statue of Liberty National Monument
* Statue of Liberty-Ellis Island Foundation

वर्ग:न्यू यॉर्क शहरामधील इमारती व वास्तू
वर्ग:अमेरिकेतील पुतळे
वर्ग:अमेरिकेची संयुक्त संस्थानेमधील जागतिक वारसा स्थाने
पर्सी फेंडर

**पर्सी जॉर्ज हर्बर्ट फेंडर** (ऑगस्ट २२, इ.स. १८९२:बॅलहॅम, लंडन, इंग्लंड - जून १५, इ.स. १९८५:एक्झेटर, डेव्हन) हा कडून १३ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.

फेंडर, पर्सी
फेंडर, पर्सी
फेंडर, पर्सी
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रॉकली विल्सन

विल्सन, रॉकली
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १८७९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९५७ मधील मृत्यू
नांजिंग

**नांजिंग** (देवनागरी लेखनभेद : **नानजिंग**) हे चीन देशाच्या ज्यांग्सू प्रांतातील यांगत्झी नदीच्या खोऱ्यात वसलेले एक शहर आहे. 

नांजिंगला चीनच्या सांस्कृतिक इतिहासात विशेष महत्त्व आहे. चीनच्या चार प्राचीन राजधान्यांपैकी एक राजधानी नांजिंग येथे होती.

वर्ग:चीनमधील शहरे
फीचर रायटर्स

विविध विषयांवर संशोधनात्मक, अभ्यासपूर्ण लेख तयार करणे यासाठी कालमर्यादा असते; परंतु त्यांना पुरेसा वेळ दिला जातो व शब्दमर्यादा निश्चित केली जाते. यात पुस्तक परीक्षणे, चित्रपट अथवा ध्वनिचित्रफीत रसग्रहण, टी.व्ही. आणि रेडिओ प्रश्नेग्रॅम, सीडीज्, ऑडिओ-व्हिडीओ कॅसेटस् परीक्षण, वेबसाइटस् इ. अनेक गोष्टींचा समावेश होतो.

### संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:वृत्तपत्रविद्या
आर्थर डॉल्फिन

**आर्थर डॉल्फिन** (डिसेंबर २४, इ.स. १८८५ - ऑक्टोबर २३, इ.स. १९४२) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू होता. यष्टीरक्षक असलेला डॉल्फिन यॉर्कशायर संघाकडून प्रथम श्रेणीचे सामने खेळला.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १८८५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९४२ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पर्सी होम्स

**पर्सी होम्स** (नोव्हेंबर २५, इ.स. १८८६:ओक्स, हडर्सफील्ड, यॉर्कशायर, इंग्लंड - सप्टेंबर ३, इ.स. १९७१) हा कडून सात कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.

होम्स, पर्सी
होम्स, पर्सी
होम्स, पर्सी
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जुदाव मराठी बोलीभाषा

thumb|right|250px|तील मजकूर (इ.स. १८९०)
**जुदाव मराठी** (रोमन: *Judæo-Marathi*) ही मराठी भाषेची एक बोली आहे, जी मुख्यत्वेकरून बेने इस्रायली लोक बोलतात. बेने इस्रायेल हा ज्यू धर्मीयांचा १९व्या शतकात भारताच्या पश्चिम किनारपट्टीच्या प्रदेशात - प्रामुख्याने महाराष्ट्रात राहिलेला समाज आहे. त्या काळच्या गुजरात व पाकिस्तानातदेखील ह्या बोलीचा वापर होत असे. सध्या ही बोलीभाषा भारत व इस्रायलमध्ये राहणाऱ्या बेने इस्रायली समाजात बोलली जाते.  

वर्ग:ज्यू धर्म
वर्ग:मराठी भाषा
वर्ग:मराठी बोलीभाषा
मराठी बोलीभाषा
कडबोळी

**कडबोळी** हा विशेषकरून दिवाळीमध्ये केला जाणारा एक मराठी खाद्यप्रकार आहे. कडबोळे ही भाजणीपासून बनवतात.
thumb|कडबोळी|200px

वर्ग:महाराष्ट्रातील खाद्यपदार्थ
वर्ग:मराठी विकिबुक्स बंधूप्रकल्पात स्थानांतरित करावयाचे लेख
जर्दाळू

**जर्दाळू** हे एक कठीण कवचीचे फळ आहे. सुकवलेल्या जर्दाळूंचा सुकामेवा म्हणून वापर होतो.
thumb|right|जर्दाळूची पाने व फळे
thumb|right|जर्दाळूची सुकविलेली फळेजर्दाळू एक लहान झाड असून ८-१० मी. (२६-३९ फूट) उंच आहे. खोड ४० सेंमी (१६ इंच) पर्यंत मोठे होते. ह्याचा डोलारा दाट असतो. पाने अंडगोलाकार, शेंड्याकडे टोकदार निमूळते २ सेंमी लांब आणि १. cm-–.१ इंच रुंद असतात. फुलांचा व्यास ०.–-११. in इंच असून त्यांना पाच पांढऱ्या ते गुलाबी रंगाच्या पाकळ्या असतात. ही फुले वसंत ऋतू मध्ये एकट्याने किंवा जोड्यांमध्ये येतात.
## जागतिक उत्पादन 
## संदर्भ
वर्ग:सुकामेवा
अल्फोन्सो थॉमस

वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
विनीता आपटे

(जन्मदिनांक अज्ञात - हयात) या मराठी भाषेतील लेखिका आहेत.

**विनीता आपटे** या मराठी निवेदिका,ले़खिका,अभिनेत्री आहेत. सध्या संयुक्त राष्ट्रांच्या पर्यावरण विभागात पॅरिस येथे सल्लागार म्हणून त्या कार्यरत आहेत.

वर्ग:मराठी अभिनेत्री
वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
शर्विन गंगा

**शर्विन गंगा** (फेब्रुवारी १३, इ.स. १९८२:बराकपोर, त्रिनिदाद - ) हा त्रिनिदाद आणि टोबॅगो राष्ट्रीय क्रिकेट संघाकडून खेळणारा क्रिकेट खेळाडू आहे.

गंगा, शर्विन
गंगा, शर्विन
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कन्फ्यूशियस

right|250 px|thumb|कॉन्फुशियसचे चित्र
**कॉन्फ्युशिअस ** (चीनी: 孔子; पिन्यिन: Kǒng zǐ; Wade-Giles: K'ung-tzu, or Chinese: 孔夫子; पिन्यिन: Kǒng Fūzǐ; Wade-Giles: K'ung-fu-tzu), अर्थ. "गुरू कॉंग,"(परंपरागत जन्मदिन :सप्टेंबर २८,५५१ इ.स.पुर्व मृत्यु -४७९ इ.स.पुर्व. ) हे एक प्राचीन चिनी विचारवंत आणि सामाजिक तत्त्ववेत्ते होते. चीनी, जपानी, कोरियन व व्हिएतनामी लोकांच्या विचारसरणीवर व जीवनावर त्यांच्या शिकवणीचा आणि तत्त्वज्ञानाचा प्रभाव दिसुन येतो.

कन्फ्यूशियस यांच्या शिकवणीतून कन्फ्युशियनवाद निर्माण झाला, जो पुढे "हंड्रेड स्कूल ऑफ थॉट" म्हणूनही विकसित झाला. बौद्ध धर्म, ताओ धर्म, आणि कन्फ्युशियनवाद हे चीनमधील तीन सर्वात प्रमुख धर्म किंवा विचारप्रवाह आहेत. 

**कन्फ्युशियस** हा चिनी विचारवंत होता. जगातील थोर विचारवंतांत गणना होणारा हा इ.स.पूर्व पाचव्या शतकात झाल्याचा अंदाज आहे. हा आपल्या वडिलांचे बारावे अपत्य होता. वयाच्या तिसऱ्या वर्षी वडिलांचे निधन झाल्यावर कन्फ्युशियस गरिबीत वाढला. त्याला व्यायामाची तशीच तेवढीच काव्य अन्‌ संगीताची आवड होती. त्याने वेगाने पुष्कळ ज्ञान मिळवले. तो पंधरा वर्षांचा असतानाच त्याचे गुरुजन सांगू लागले, की आता याला देण्यासारखे आमच्याकडे काही उरलेले नाही.

पुढे दोन वर्षांनी त्याने शिक्षण थांबवून आईला घर चालविण्यासाठी मदत केली. तो आपल्या राज्यातील शेती खात्यात कारकून झाला. एकोणीस वर्षांचा असताना त्याचे लग्न झाले आणि एक वर्षानंतर त्यास मुलगा झाला. चोविसाव्या वर्षी आईचा मृत्यू झाल्यावर चीनमधील त्याकाळच्या प्रथेप्रमाणे त्याने मातृशोक म्हणून अडीच वर्षे नोकरी सोडली.

तोपर्यंत त्याची कीर्ती अतिबुद्धिमान म्हणून सर्वत्र झाली होती. मित्रांच्या आग्रहाने तो फिरता आचार्य झाला. त्याचे विचार ऐकायला लोक जमत. प्रश्नोत्तरे चालत. या ज्ञानदानाबद्दल तो श्रीमंतांकडून गुरुदक्षिणा घेत असे तसेच गरिबांनी दिलेली किरकोळ दक्षिणाही स्वीकारीत असे.

कन्फ्युशियस हा धर्म चीनमधील ताओ धर्माच्या समकालीन. त्याला मानणारा वर्ग आजही मोठ्या संख्येने आहे. त्याचे संस्थापक कुंग फू सू होते. त्यांना कन्फ्युशियस नावाने ओळखले जात होते. त्यांचा जन्म 551 इ.स. पूर्व चीनमध्ये झाला होता. लहानपणापासूनच त्यांना ज्ञानाची लालसा होती. ताओवादाचे संस्थापक लाओत्से यांना भेटल्यानंतर ते धर्माकडे ओढले गेले. ते आपल्या मेहनतीने राज्याच्या मॅजिस्ट्रेट पदापर्यंत पोहोचले. त्यांच्या शासनप्रणालीबद्दल ईर्षा असणा-या अन्य लोकांनी त्यांना षड्यंत्र रचून इ.स. पूर्व 496मध्ये काढून टाकण्यात आले. त्यानंतर त्यांची अवस्था फारच दयनीय झाली आणि इ.स. पूर्व 478 मध्ये मृत्यू झाला. मृत्यूनंतर त्यांचे महत्त्व पटले आणि त्यांना देवतासमान मानू लागले. त्यांची उपदेशात्मक सूची संग्रहित करण्यात आली. खरे म्हणजे कन्फ्युशियसने कोणताच धर्म स्थापन केला नाही, तर मानव जीवनाला सदाचार आणि नीतिपूर्ण बनवण्याचा प्रयत्न केला. त्यांच्या उपदेशात दर्शन, समाज आणि राजकीय सर्वकल्याणकारी भावना आहेत.
वर्ग:चीन
वर्ग:धर्म संस्थापक
वर्ग:चिनी तत्त्वज्ञ
संजय हजारे

हजारे, संजय
हजारे, संजय
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:इ.स. १९६१ मधील जन्म
भारतीय वनांचे प्रकार

भारतीय वनांचे प्रकार

वर्ग:भारत
वर्ग:भूगोल
भारतातील एकूण क्षेत्रफळाच्या सुमारे २९% क्षेत्रफळ हे जांगळव्याप्त आहे असे निद्शनास आले आहे.
रॉब क्विनी

**रॉबर्ट जॉन** *रॉब* **क्विनी** (ऑगस्ट २०, इ.स. १९८२:ब्रायटन, व्हिक्टोरिया, ऑस्ट्रेलिया - ) हा कडून दोन कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. हा डाव्या हाताने फलंदाजी आणि उजव्या हाताने मध्यमगती गोलंदाजी करीत असे.

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
डर्क नेन्स

**डर्क पीटर नेन्स** (मे १६, इ.स. १९७६ - ) ही कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. नेन्सचा जन्म नेदरलॅंड्समध्ये झाला.

नेन्स, डर्क
नेन्स, डर्क
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शेन हारवूड

**शेन मायकेल हारवूड** (मार्च १, इ.स. १९७४ - ) हा कडून एक एकदिवसीय सामना खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.

हा व्हिक्टोरिया बुशरेंजर्स संघाकडून ट्वेंटी२० सामने खेळतो.

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७४ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
क्लिंट मॅकके

thumb|क्लिंटन जेम्स
**क्लिंटन जेम्स** *क्लिंट* **मॅकके** (फेब्रुवारी २२, इ.स. १९८३ - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. मॅकके व्हिक्टोरिया बुशरेंजर्स या संघाकडून प्रथमवर्गीय क्रिकेट खेळतो.

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८३ मधील जन्म
महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांची यादी

**महाराष्ट्रच्या विधानसभेसाठी २८८ मतदारसंघ** आहेत. २००८ पासून विधानसभा मतदारसंघांच्या परिसीमन झाल्यापासून हे अस्तित्वात आहे. भारताचे सध्याचे महाराष्ट्र राज्य हे १ मे १९६० रोजी अस्तित्वात आले. १९६० मध्ये महाराष्ट्र राज्य विधानसभेचे कनिष्ठ सभागृह असलेल्या पहिल्या महाराष्ट्र विधानसभेच्या मतदारसंघांची संख्या २६४ होती. ३३ मतदारसंघ अनुसूचित जातीच्या उमेदवारांसाठी राखीव होते आणि १४ जागा अनुसूचित जमातीच्या उमेदवारांसाठी राखीव होत्या. २००८ मध्ये विधानसभा मतदारसंघांच्या परिसीमनानंतर महाराष्ट्र विधानसभेच्या मतदारसंघांची यादी खालीलप्रमाणे आहे. सध्या अनुसूचित जातीच्या उमेदवारांसाठी २९ मतदारसंघ राखीव आहेत आणि अनुसूचित जमातीच्या उमेदवारांसाठी २५ मतदारसंघ राखीव आहेत.

## यादी विधानसभा मतदारसंघ 
## संदर्भ 
# जिल्ह्यानुसार महाराष्ट्रामधील विधानसभा आणि लोकसभा मतदारसंघ - मुख्य निर्वाचन अधिकारी, महाराष्ट्र
# भारत परिसीमन आयोग विदागारातील आवृत्ती

वर्ग:महाराष्ट्र विधानसभा
वर्ग:भारतातील विधानसभा मतदारसंघ
जॉर्जटाउन (निःसंदिग्धीकरण)

मराठी विकिपीडियावर **जॉर्जटाउन** ह्या नावाचे खालील दोन लेख अस्तित्वात आहेत.

* जॉर्जटाउन, गयाना - गयाना ह्या दक्षिण अमेरिकेतील देशाची राजधानी 
* जॉर्जटाउन, केमन द्वीपसमूह - केमन द्वीपसमूह ह्या कॅरिबियनमधील प्रांताची राजधानी 
* जॉर्जटाउन, कॉलोराडो - अमेरिकेच्या कॉलोराडो राज्यातील छोटे शहर

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
कुमार धर्मसेना

**हंडुन्नेट्टिगे दीप्ती प्रियांता कुमार धर्मसेना** (२४ एप्रिल, इ.स. १९७१:कोलंबो, श्रीलंका - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू आणि क्रिकेट पंच आहे.

क्रिकेट खेळाडू असताना फिरकी गोलंदाजीसाठी प्रसिद्ध असलेला धर्मसेना १९९६ विश्वचषकाच्या विजयी संघामध्ये होता.

## बाह्य दुवे
*क्रिकइन्फोवरील माहिती

वर्ग:श्रीलंकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:क्रिकेट पंच
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
करोनाग्राफ

सूर्य वा चंद्रासभोवताल असलेल्या प्रकाशाच्या मंडळास करोना (मराठीत-प्रभामंडळ) म्हणतात. त्या प्रभामंडळाची मोजणी करणाऱ्या उपकरणास इंग्रजीत **करोनाग्राफ** म्हणतात. यास आपल्या भाषेत **प्रभामंडळमापक** असे म्हणता येईल.

वर्ग:आंतरिक्षशास्त्र
हेन्री डेव्हिड्स

**हेन्री डेव्हिड्स** (१९ जानेवारी, इ.स. १९८०:स्टेलेनबॉश, केप प्रांत, दक्षिण आफ्रिका - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि मध्यम-जलदगती गोलंदाज आहे.

वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८० मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
डेक्कन स्टेट्स एजन्सी

**डेक्कन स्टेट्स रीजनल काउन्सिल** अथवा **डेक्कन स्टेट्स एजन्सी** (इंग्लिश: *Deccan States Agency* ;) हे ब्रिटिश भारतातील एक प्रशासकीय एकक होते. इ.स. १९३० च्या दशकात स्थापलेल्या या एजन्सीत पश्चिम भारतातील, प्रामुख्याने विद्यमान महाराष्ट्र व उत्तर कर्नाटकातील राज्ये व संस्थाने समाविष्ट होती. डेक्कन स्टेट्स एजन्सी कोल्हापूर संस्थानाच्या रेसिडेन्सीसोबत प्रशासकीय दृष्ट्या जोडली असल्यामुळे, हिला **डेक्कन स्टेट्स एजन्सी व कोल्हापूर रेसिडेन्सी** या नावानेही उल्लेखले जाई. या एजन्सीची स्थापना होण्याअगोदर सदर संस्थाने बॉंबे प्रेसिडेन्सी या ब्रिटिश प्रांताच्या आधिपत्याखाली येत. इ.स. १९४७ साली भारत स्वतंत्र झाल्यावर रत्नाप्पा कुंभारांच्या अध्यक्षतेत ही संस्थाने भारतात सामील झाली व मुंबई प्रांतास जोडली गेली.

## आधिपत्याखालील संस्थाने 
*अक्कलकोट संस्थान
*औंध संस्थान
*बावडा संस्थान
*भोर संस्थान
*हिम्मत बहादुर संस्थान
*इचलकरंजी संस्थान
*जमखंडी संस्थान
*जंजिरा संस्थान
*जत संस्थान
*कागल संस्थान (थोरली पाती)
*कागल संस्थान (धाकटी पाती)
*कापशी संस्थान
*कोल्हापूर संस्थान
*कुरुंदवाड संस्थान (थोरली पाती)
*कुरंदवाड संस्थान (धाकटी पाती)
*मिरज संस्थान (थोरली पाती)
*मिरज संस्थान (धाकटी पाती)
*मुधोळ संस्थान
*फलटण संस्थान
*रामदुर्ग संस्थान
*सांगली संस्थान
*सरलश्कर संस्थान
*सावनूर संस्थान
*सावंतवाडी संस्थान
*तोरगल संस्थान
*विशाळगड संस्थान
*वाडी संस्थान

वर्ग:भारताचा इतिहास
वर्ग:महाराष्ट्राचा इतिहास
जिमी वेल्स

Global Conferences*, Wikipedia Zero]]

**जिमी वेल्स** (इंग्लिश: *Jimmy Wales'' ;) (ऑगस्ट ७, इ.स. १९६६ - हयात) हे एक अमेरिकन उद्योगपती व विकिपीडियाचे सह-संस्थापक आणि साहाय्यक आहेत. 

वेल्स ह्यांचा जन्म अलाबामा राज्यातील हंट्सव्हिल ह्या शहरात झाला. त्यांनी वित्तशास्त्रात पदवी व पदव्युत्तर शिक्षण घेतले. २००१ साली त्यांनी लॅरी सॅंगर ह्यांच्या सोबतीने विकिपीडियाची स्थापना केली.

वर्ग:इ.स. १९६६ मधील जन्म
वर्ग:विकिपीडियाचा इतिहास
वर्ग:विकिमीडिया फाउंडेशन
बावडा संस्थान

**बावडा संस्थान** महाराष्ट्रातील कोल्हापूर जिल्ह्यातील संस्थान होते. या संस्थानाचा प्रदेश अंदाजे २४३ किमी इतका होता

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:डेक्कन स्टेट्स एजन्सीच्या आधिपत्याखालील संस्थाने
वर्ग:कोल्हापूर जिल्हा
अँड्रु मॅकडोनाल्ड

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गुणाकर मुळे

**गुणाकर मुळे**  ( (३ जानेवारी, इ.स. १९३५ - १६ ऑक्टोबर, इ.स. २००९) हे हिंदी आणि इंग्लिश भाषांमध्ये वैज्ञानिक साहित्य लिहिणारे मराठी लेखक होते.

## जीवन 
महाराष्ट्राच्या अमरावती जिल्ह्याच्या *सिंधू बुजुर्ग* गावी ३ जानेवारी, इ.स. १९३५ रोजी मुळ्यांचा जन्म झाला. मराठी भाषिक असूनही त्यांनी पन्नास वर्षांपेक्षा अधिक काळ हिंदी भाषेत लेखन केले. त्यांची सुमारे ३५ पुस्तके प्रकाशित झाली आहेत. ते राहुल सांकृत्यायन यांचे  शिष्य होते. त्यांनी हिंदीमध्ये सुमारे ३,००० लेख लिहिले आहेत आणि इंग्लिश भाषेमध्ये २५०हून अधिक लेख लिहिले आहेत.

१६ ऑक्टोबर, इ.स. २००९ रोजी मांसपेशीच्या एका दुर्लभ आजाराने त्यांचे नवी दिल्लीमध्ये निधन झाले.

## प्रकाशित साहित्य 
*ब्रह्माण्ड परिचय
*आकाश दर्शन
*अंतरिक्ष यात्रा
*नक्षत्रलोक
*सूर्य
*कम्प्यूटर क्या है?
*भारतीय अंकपद्धति की कहानी
*भारतीय विज्ञान की कहानी
*आपेक्षिकता सिद्धान्त क्या है?
*संसार के महान गणितज्ञ
*महान वैज्ञानिक
*केपलर
*अक्षरों की कहानी
*आंखों की कहानी
*गणित की पहेलियॉं
*ज्यामिति की कहानी
*लिपियों की कहानी

### परिवार 
दोन मुली, एक मुलगा आणि पत्नी असा त्याचा परिवार आहे.

## पुरस्कार आणि सन्मान
मुळ्यांना हिंदी अकादमीचा *साहित्यकार सन्मान*, बिहार शासनाचा *कर्पूरी ठाकुर स्मृति सन्मान*, केंद्रीय हिंदी संस्थानाचा *आत्माराम पुरस्कार*, असे पुरस्कार लाभले आहेत.

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
*महान वैज्ञानिक (गूगल पुस्तक; लेखक - गुणाकर मुळे)
*नक्षत्र लोक (गूगल पुस्तक; लेखक - गुणाकर मुळे)
*ज्यामिति की कहानी  (गूगल पुस्तक; लेखक - गुणाकर मुळे)
*केपलर  (गूगल पुस्तक; लेखक - गुणाकर मुळे)
*आकाश दर्शन  (गूगल पुस्तक; लेखक - गुणाकर मुले)
*भारतीय अंकपद्धति की कहानी  (गूगल पुस्तक; लेखक -गुणाकर मुळे)
***सूर्य**  (गूगल पुस्तक; लेखक - गुणाकर मुळे)

वर्ग:हिंदी साहित्यिक
वर्ग:मराठी व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९३५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००९ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सायाळ

## वर्णन 
सायाळ(स्त्रीलिंगी), साळिंदर, साळू (इंग्रजीत, Porcupine) या नावाने ओळखला जाणारा साधारण तीन फुटांपर्यंत वाढणारा हा कुरतडणाऱ्या जातीचा प्राणी आहे. सस्तन प्राणी असल्याने सायाळीची मादी पिलांना जन्म देते आणि त्यांना आपले दूध पाजते. नर पिले मोठी झाल्यावर आपला वेगळा घरोबा करतात तर मादी पिले मोठी झाल्यावरही आपल्या आईच्या सोबतच राहतात.

साधारणपणे मार्च महिन्यात सायाळीला पिले होतात. गर्भावस्था सुमारे दोन महिन्यांची असतो. एकावेळी दोन ते चार पिले जन्मास येतात. नर-मादी दोघेही बिळामध्ये पिलांची काळजी घेतात. पिलांचे डोळे जन्माला येताना उघडे असतात.  त्याचवेळी त्यांच्या शरीरावर मऊ व छोटे काटे असतात.

## शरीर 
सायाळीच्या कातडीचा रंग मुख्यत्वे काळा असून, पाठीकडून मागच्या बाजूला असलेले केस विशेष पद्धतीने विकसित झाले आहेत. हे केस कडक असल्याने ते काट्यासारखे टोकदार होतात. हे 'काटे' पांढऱ्या तपकिरी रंगाचे आणि पूर्णपणे पोकळ असतात. पाठीवरील असे केस ३० सें.मी. पर्यंत लांब असतात. सायाळीच्या जिवाला धोका असल्यास ती आक्रमण करणाऱ्याकडे पाठ करून उभी राहते, व अंगावरील काटेदार केस उभे करते. शिकारी जास्तच जवळ येत असल्याचे दिसल्यावर सायाळ त्याच्या अंगावर उलट दिशेने वेगाने धावून जाते आणि आपले अतिशय टोकदार काटे त्याच्या अंगात सोडून क्षणात समोरच्या दिशेने धावते. हे इतक्या वेगात घडते की त्यामुळे  सायाळ ही बाणासारखे काटे फेकून मारते असा एक गैरसमज पसरला आहे. सायाळीच्या या विशेष हत्याराने वाघ, बिबटेही जखमी होतात. 

काट्यासारखे कडक आणि टोकदार झालेले सायाळीचे केस परत परत उगवतात. या विशेष केसांशिवाय सस्तन पशूंना असतात तसे साधे केसही सायाळीला जन्मतःच असतात.

सायाळीचे दात आतल्या बाजूने घासून धारदार केलेले असतात. हे दात नेहमी झिजतात पण लवकरच त्यांच्या जागी नवीन दात येतात. विविध प्रकारची कठीण कवचाची फळे व त्यांच्या बिया हे पशू सहजपणे फोडून खातात.  मृत हरणांची शिंगेही हे चघळतात आणि खातात. यामुळे सायाळीच्या काट्यांच्या वाढीला पूरक असा कॅल्शियमयुक्त आहार मिळतो.

## आढळ 
सायाळ ही  मध्यपूर्व ते दक्षिण आशियात सर्वत्र आढळते. उष्णकटिबंधीय आणि समशीतोष्ण वनांच्या पोकळ, खडकाळ प्रदेशांत तसेच पानगळीच्या जंगलात, कमी उंचीच्या जंगलात, वगैरे  शेतात हा प्राणी  जमिनीत बिळे करून राहतो. बिळाच्या गाभ्यात सायाळ कुटुंब एकत्र राहते. साठवून ठेवलेले अन्नही याच गाभ्यात असते. गाभ्याच्या अंतर्भागापासून सर्व दिशांनी दूरपर्यंत बोगदे केलेले असतात. जमिनीवर चरतांना कुठल्याही दिशेने आक्रमण होत असेल तर कुटुंबप्रमुख सायाळ सोडून सर्व लहान पिले अशा बोगद्यातून आपल्या घरात शिरतात.

## भक्ष्य/आहार 
सायाळ हा शाकाहारी प्राणी आहे.  सर्व प्रकारच्या भाज्या, धान्ये, फळे तसेच झाडांची मुळे हे त्यांचे अन्न आहे. यामुळे त्या बागायती पिके व शेतीचे फार नुकसान करतात.

वर्ग:कुरतडणारे प्राणी
वर्ग:सस्तन प्राणी
शॅडली वॅन शॉकविक

शॅडली वॅन शॉकविक
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
त्र्यं.वि. सरदेशमुख

**त्र्यंबक विनायक सरदेशमुख** (२२ नोव्हेंबर, [[इ.स. १९१९]:अक्कलकोट, सोलापूर जिल्हा, महाराष्ट्र, भारत - १२ डिसेंबर, इ.स. २००५:पुणे, महाराष्ट्र) हे एक मराठी कादंबरीकार, समीक्षक आणि कवी होते.

## शिक्षण
त्यांचे प्राथमिक शिक्षण अक्कलकोट येथे झाले. त्यानंतरचे शिक्षण सोलापूर व नंतर पुणे येथे झाले. 

## ललित लेखन
त्र्यं.वि. सरदेशमुखांनी सुरुवातीला ज्योत्स्ना, वाङ्मयशोभा, धर्नुधारी इत्यादी मासिकांतून लेखन केले. त्यानंतर ससेमिरा ही त्यांची पहिली कादंबरी प्रकाशित झाली. आपले काव्यलेखन त्यांनी वैशाख या टोपणनावाने केले. उत्तररात्र हा त्यांचा कवितासंग्रह १९५५ साली प्रसिद्ध झाला. 

## समीक्षा लेखन
साहित्याची निर्मिती, आकलन, स्वरूप आणि आस्वाद या संदर्भात स्वतःचे चिंतन त्यांनी आपल्या समीक्षा ग्रंथांतून मांडले आहेत.

मानवी जीवनात असलेले शोकात्मता हे सरदेशमुखांच्या समीक्षेचे वैशिष्ट्य आहे. बालकवी, केशवसुत, गोविदाग्रज आणि मर्ढेकर यांच्या कवितांचा वेध त्यांनी आपल्या अंधारयात्रा या पुस्तकात घेतला आहे. तसेच गडकरी, ग्रेस, नारायण सुर्वे, शरच्चंद्र मुक्तिबोध, कुसुमाग्रज यांच्या काव्याबद्दल मूळगामी चर्चा सरदेशमुखांनी केली आहे. सर्जनशीलता आणि संवेदनशीलता या दोन्हीचा आत्मप्रत्यय सरदेशमुखांच्या लिखाणातून आपल्याला दिसतो.

## त्र्यं.वि. सरदेशमुख यांची पुस्तके
* अंधारयात्रा (समीक्षा ग्रंथ)
* उच्छाद (कादंबरी)
* उत्तररात्र (कवितासंग्रह)
* काफ्काशी संवाद (ललित)
* कालिदास आणि शाकुंतल : एक अर्घ्यदान (समीक्षा ग्रंथ)
* गडकऱ्यांची संसारनाटके (राम गणेश गडकऱ्यांच्या नाटकांचे आस्वादन व समीक्षा)
* डांगोरा एका नगरीचा (कादंबरी)
* तुरे चंद्रफुलांचे (कवितांच्या कार्यक्रमाची संहिता)
* धुके आणि शिल्प (समीक्षा)
* बखर एका राजाची (कादंबरी)
* रामदास : प्रतिमा आणि प्रबोध (रामदासांच्या काव्यप्रतिभेचे आकलन)
* ससेमिरा (कादंबरी)

## अप्रसिद्ध साहित्य
सरदेशमुख यांचे बरेचसे साहित्य हस्तलिखित स्वरूपात होते. वाचक चळवळीचे कार्यकर्ते नीतीन वैद्य यांनी अनेक लोकांकडून सरदेशमुखांनी लिहिलेली सुमारे हजार पानांचे साहित्य एकत्र केले आहे.  या शोध मोहिमेला सरदेशमुखांच्या कन्या अनुराधा कशेळीकर, मराठी वाङ्मय सूचीकार डॉ. सु.रा. चुनेकर व शिल्पा सबनीस वगैरेंची मदत मिळाली. या अप्रसिद्ध साहित्यापैकी ’कालिदास आणि शाकुंतल : एक अर्घ्यदान’ हा ग्रंथ २०१४ सालातील आषाढाच्या पहिल्या दिवशी म्हणजे २८ जूनला प्रकाशित झाला.

## शोध मोहिमेतून सापडलेले सरदेशमुखांचे साहित्य
* १ अनुवादित नाटक
* १५ आत्मपर लेख
* ३२ कथा
* १५० कविता
* ३ कादंबऱ्या
* १३ पुस्तक प्रीक्षणे 
* १ प्रदीर्घ निबंध
* ६ प्रस्तावना
* ६ भाषणांची हस्तलिखितेे
* ७ मुलाखती
* ३२ वैचारिक लेख, समीक्षा, आणि
* १ व्यक्तिचित्रण

## सोलापूरचे साहित्यिक
कवी रामजोशी, कवी कुंजविहारी, कवी रा.ना. पवार आणि कवी संजीव यांच्यानंतर त्र्यं.वि. सरदेशमुख हेच सोलापूरला मराठी साहित्यात मानाचे स्थान मिळवून देणारे सारस्वत ठरले. ते ल.सि. जाधवांसारख्या अनेक उगवत्या लेखकांचे स्फूर्तिदात्रे होते.

## पुरस्कार
* साहित्य अकादमी पुरस्कार - २००३ (डांगोरा एका नगरीचा या पुस्तकाला).

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:मराठी साहित्यिक
ॉवर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते
वर्ग:इ.स. १९१९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००५ मधील मृत्यू
पूर्वज

**पुर्वज** म्हणजे पूर्वी जन्मलेला. वडिल,आजोबा, पणजोबा, खापरपणजोबा इत्यादी व त्यापुर्वीच्या व्यक्ती हे आपले पुर्वज आहेत.

वर्ग:समाजव्यवस्था
हैतीयन क्रियोल

**हैतीयन क्रियोल** ही हैती देशाची राष्ट्रभाषा आहे. सुमारे ७७ लाख व्यक्ती ही भाषा बोलतात.

## संदर्भ 
## हे सुद्धा पहा 
* जगातील भाषांची यादी

वर्ग:भाषा
वर्ग:हैती
मिठाई

**मिठाई** हा हिंदी शब्द आहे. याचा उद्भव *मिठी लगती वह मिठाई* यातून आला असावा. मावा, साखर, खाण्याचे रंग, इत्यादी टाकुन ती बनविली जाते. 

वर्ग:खाद्यपदार्थ
हंगेरियन भाषा

**हंगेरियन** ही हंगेरी देशाची राष्ट्रभाषा व युरोपियन संघाच्या अधिकृत भाषांपैकी एक आहे.

## संदर्भ 
## हे सुद्धा पहा 
* जगातील भाषांची यादी

वर्ग:युरली भाषा
भा
नागपूर मध्य विधानसभा मतदारसंघ

**नागपूर मध्य विधानसभा मतदारसंघ - ५५** हा महाराष्ट्र राज्य विधानसभेच्या २८८ मतदारसंघांपैकी एक आहे. हा नागपूर जिल्ह्यातील मतदारसंघ आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार केलेल्या मतदारसंघांच्या रचनेनुसार नागपूर मध्य मतदारसंघात नागपूर महानगरपालिकेच्या वॉर्ड क्र. ६६, ९२ ते ९८, १०९ ते ११९ आणि १२१ ते १२९ यांचा समावेश होतो. नागपूर मध्य हा विधानसभा मतदारसंघ नागपूर लोकसभा मतदारसंघात मोडतो.

भारतीय जनता पक्षाचे विकास शंकरराव कुंभारे हे नागपूर मध्य विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.
## मतदारसंघाची भौगोलिक व्याप्ती
मध्य नागपूर विधानसभा मतदारसंघात खालील परिसरांचा समावेश होतो :

* नागपूर तालुका : नागपूर महानगरपालिका- वॉर्ड क्र. ६६, ९२ ते ९८, १०९ ते ११९ आणि १२१ ते १२९
## मध्य नागपूर मतदारसंघातून निवडून आलेले आमदार 
## निवडणूक निकाल 
### २०१४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुका
विजयी
*विकास कुंभारे - भारतीय जनता पक्ष

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
*

वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ
वर्ग:नागपूर जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ
वर्ग:नागपूर लोकसभा मतदारसंघ
खवा

250px|इवलेसे|उजवे|खवा
म्हशीचे दूध लोखंडाच्या कढईत गरम करून त्यास सतत ढवळत जातात व आटवितात. सततच्या ढवळण्याने दूध, उष्णतेमुळे जळत नाही. हे घट्ट झालेले दूध म्हणजे **खवा**. तो साधारण किंचीत पिवळसर पांढरा असतो. यात चरबी(फॅट)चे प्रमाण अत्युच्च असते. या पदार्थाचा वापर साखर व रंग घालून मिठाई करण्यासाठी करतात. साधारणतः १ लिटर चांगल्या दुधाचा १२० ते १३० ग्राम खवा बनतो. काही प्रदेशात याला **मावा** असेही म्हणतात. खव्यापासून पेढे, गुलाबजाम इ. पदार्थ तयार करतात.
250px|इवलेसे|उजवे|खव्यापासून तयार केलेले गुलाबजाम

आत्ता आधुनिकीकरणामुळे पारंपरिक पद्धतीने खवा बनला जात नाही.त्यामुळे त्यात मशीनचा वापर होऊ लागला आहे.त्यामध्ये  CNG गॅस आणि लाईट दोन्हींचा वापर करून मशीन बनवल्या आहेत. त्यामुळे आता प्रदूषण ही कमी होण्यास मदत झाली आहे.
हलीच्या काळात खव्यासाठी म्हैस आणि गाई या दोन्ही दूधाचा वापर केला जातो.पण प्रामुख्याने म्हैसीच्या दूधाचा वापर जास्त केला जातो.आणि म्हैशीच्या दूधाचा खवा पांढरा शुभ्र होतो.तसेच गाईच्या दूधाचा खवा हा पिवळसर होतो.
म्हैसीचे दूध आपण खवा करण्यास वापरले तर आपणास गाईच्या दुधाच्या तुलनेत जास्त फायदा होतो कारण म्हैशीचे दूध हे जास्त घट असते,म्हणजेच फॅटचे प्रमाण जास्त असते.
खवा उद्योग हा ग्रामीण भागामध्ये जास्त यशस्वी होऊ शकतो कारण त्यासाठी लागणारा कच्चा माल म्हणजे दूध हे ग्रामीण भागात सहजासहजी उपलब्ध होऊ शकते आणि कमीत कमी किंमतीत मिळू शकते. तसा विचार केला तर खव्यापासून बऱ्याच मिठाई बनवल्या जातात. पेढा, गुलाबजाम,बर्फी तसेच बासुंदी असा विविध मिठाई मध्ये खव्याचा वापर केला जातो.

वर्ग:खाद्यपदार्थ
वर्ग:एक ही संदर्भ नसलेले लेख
अंडरडॉग (चित्रपट)

**अंडरडॉग** हा २००७मध्ये प्रदर्शित झालेला चित्रपट आहे. याच नावाच्या चित्रकथेवर आधारित या चित्रपटात एका अचाट शक्ती लाभलेल्या कुत्र्याची गोष्ट सांगितली आहे. स्पायग्लास एन्टरटेनमेंट आणि क्लासिक मीडियाने निर्माण केलेला हा चित्रपट वॉल्ट डिस्नी पिक्चर्सने अमेरिकेत वितरित केला. यातील कुत्र्याला जेसन लीने आवाज दिला आहे तर जेम्स बेलुशी, पीटर डिंकलागे आणि ऍलेक्स न्यूबर्गरने भूमिका केल्या आहेत. प्रॉव्हिडन्स, ऱ्होड आयलंडमध्ये चित्रित झालेला हा चित्रपट बेल्जियमच्या फ्रेडरिक दु चाउने दिग्दर्शित केला आहे.
डोनाल्ड नाइट

**डोनाल्ड जॉन नाइट** (मे १२, इ.स. १८९४:सटन, सरे - जानेवारी ५, इ.स. १९६०:लंडन) हा सरे, ऑक्सफर्ड विद्यापीठ आणि कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू होता.

नाइट, डोनाल्ड
वर्ग:इ.स. १८९४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६० मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्नर फोन ब्रॉन

इवलेसे|वर्नर फोन ब्रॉन. मागे सॅटर्न क्षेपणास्त्रांच्या प्रतिकृती आहेत.
**वर्नर मॅग्नस मॅक्सिमिलियन फ्राइहेर फोन ब्रॉन** (मार्च २३, इ.स. १९१२ - जून १६, इ.स. १९७७) हा जर्मन-अमेरिकन क्षेपणास्त्रशास्त्रज्ञ आणि अंतराळशास्त्रज्ञ होता. फोन ब्रॉन हा जर्मनी व नंतर अमेरिकेतील क्षेपणास्त्र तंत्रज्ञानातील अग्रगण्य नेता होता. याला विसाव्या शतकातील सगळ्यात महत्त्वाच्या शास्त्रज्ञांपैकी एक मानण्यात येते..

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:अंतराळशास्त्रज्ञ
वर्ग:क्षेपणास्त्रशास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १९१२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७७ मधील मृत्यू
टॉम रिचमंड

**थॉमस लिओनार्ड** *टिच* **रिचमंड** (जून २३, इ.स. १८९०:रॅडक्लिफ-ऑन-ट्रेंट, नॉटिंगहॅमशायर - डिसेंबर २९, इ.स. १९५७:सॅक्सनडेल, नॉटिंगहॅमशायर) हा नॉटिंगहॅमशायरकडून प्रथम श्रेणी तसेच कडून एक कसोटी सामना खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.

रिचमंड, टॉम
वर्ग:इ.स. १८९० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९५७ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जॅक डर्स्टन

**फ्रेडरिक जॉन** *जॅक* *डर्स्टन* (जुलै ११, इ.स. १८९३:क्लॉपहिल, बेडफोर्डशायर - एप्रिल ८, इ.स. १९६५:साउथॉल, मिडलसेक्स) हा मिडलसेक्स आणि कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.

वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १८९३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६५ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
द टाइम मशीन (२००२ चित्रपट)

**द टाइम मशीन** हा २००२मध्ये प्रदर्शित झालेला सायन्स-फिक्शन चित्रपट आहे. हा चित्रपट एच.जी. वेल्सच्या याच नावाच्या कादंबरीवर तसेच १९६० च्या याच नावाच्या चित्रपटाच्या कथेवर आधारित आहे. आर्नोल्ड लायबोविटने निर्माण केलेला हा चित्रपट सायमन वेल्सने दिग्दर्शित केला. सायमन वेल्स एच.जी. वेल्सचा पणतू आहे. यात गाय पीअर्स, जेरेमी आयर्न्स, समांथा मंबा, ओर्लॅंडो जोन्स व मार्क ऍडी यांनी काम केले आहे. १९६० च्या चित्रपटात काम केलेल्या ऍलन यंगने या चित्रपटात छोटी भूमिका केली आहे.

वर्ग:इ.स. २००२ मधील इंग्लिश चित्रपट
मध्यम तरंग

**मध्यम तरंग** (इंग्लिश : *Medium Wave*; लघुरूप : *MW*) हा मध्यम कंप्रता संवह वर्णपटापैकी 'आयाम अधिमिश्रित' ऊर्फ एएम प्रसारणासाठी वापरल्या जाणाऱ्या तरंगांचा पट्टा होय. युरोपातील प्रसारणासाठी ५३१ kHz - १६११ kHz कंप्रतांमधील मध्यम तरंग पट्टा व उत्तर अमेरिकेतील ५३५ kHz - १७०५ kHz कंप्रतांमधील एएम प्रसारणाचा वाढीव पट्टा वापरला जातो. 

## हे सुद्धा पहा 
* तरंग
* तरंगलांबी

वर्ग:भौतिकशास्त्र
वर्ग:तरंग
नागपूर पश्चिम विधानसभा मतदारसंघ

**नागपूर पश्चिम विधानसभा मतदारसंघ - ५६** हा महाराष्ट्र राज्य विधानसभेच्या २८८ मतदारसंघांपैकी एक आहे. हा नागपूर जिल्ह्यातील मतदारसंघ आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार केलेल्या मतदारसंघांच्या रचनेनुसार नागपूर पश्चिम मतदारसंघात नागपूर महानगरपालिकेच्या वॉर्ड क्र. १, १७ ते २१, ५२ ते ५९, ८३ ते ८७, १०६ ते १०८ आणि ९९९ यांचा समावेश होतो. नागपूर पश्चिम हा विधानसभा मतदारसंघ नागपूर लोकसभा मतदारसंघात मोडतो.

भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे विकास पांडुरंग ठाकरे हे नागपूर पश्चिम विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.
## मतदारसंघाची भौगोलिक व्याप्ती
पश्चिम नागपूर विधानसभा मतदारसंघात खालील परिसरांचा समावेश होतो :

* नागपूर तालुका : नागपूर महानगरपालिका- वॉर्ड क्र. १, १७ ते २१, ५२ ते ५९, ८३ ते ८७, १०६ ते १०८ आणि ९९९
## पश्चिम नागपूर मतदारसंघातून निवडून आलेले आमदार 
## निवडणूक निकाल 
२०१४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुका
विजयी
*सुधाकर देशमुख - भारतीय जनता पक्ष

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
*

वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ
वर्ग:नागपूर जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ
वर्ग:नागपूर लोकसभा मतदारसंघ
सर्बियन भाषा

**सर्बियन** ही भूतपूर्व युगोस्लाव्हिया देशाच्या घटक प्रजासत्ताकांमध्ये बोलली जाणारी एक प्रमुख भाषा आहे.

## संदर्भ 
## हे सुद्धा पहा 
* जगातील भाषांची यादी

वर्ग:भाषा
वर्ग:सर्बिया
द्रागान जोकानोविच

thumb|200px|द्रागान जोकानोविच
**द्रागान जोकानोविच** (सर्बियन सिरिलिक लिपी: Драган Ђокановић ; रोमन लिपी: Dragan Đokanović ;) (एप्रिल २०, इ.स. १९५८ - हयात) हा बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिना देशातील सर्ब राजकारणी आहे. तो पेशाने डॉक्टर आहे. बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिन्यातील *देमोक्रात्स्का स्त्रांका फेदेरालिस्ता* (अर्थ: संघराज्यवाद्यांचा लोकशाही पक्ष) या पक्षाचा तो अध्यक्ष आहे.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिना
वर्ग:इ.स. १९५८ मधील जन्म
केंद्रीय लोकसेवा आयोग

**केंद्रीय लोकसेवा आयोग** किंवा **संघ लोक सेवा आयोग** ही भारत संघ राज्याची निवड संस्था आहे. ही संस्था अखिल भारतीय सेवा तसेच संघ सेवेच्या गट 'अ' व गट 'ब' कर्मचाऱ्यांच्या निवडीकरिता जबाबदार आहे. हा आयोग 'कर्मचारी, लोक तक्रारी आणि निर्वाहभत्ता मंत्रालयातील' (Ministry of Personnel , Public Grievances and Pensions)  'कर्मचारी आणि प्रशिक्षण विभाग'( Department of Personnel and Training) ह्यांच्या अधिपत्याखाली येतो.

या  संस्थेची सनद भारतीय राज्यघटना, भाग १४, अनुच्छेद ३१५-३२३ मध्ये दिलेली आहे. त्यास 'संघ व राज्यातील सेवा' असे नामकरण आहे. हा संवैधानिक आयोग आहे म्हणजेच, हा आयोग भारतीय संविधानातील तरतुदीनुसार स्थापन झाला आहे. भारत सरकार संघ सेवेतील(गट 'अ' व गट 'ब') तसेच अखिल भारतीय सेवेतील कर्मचाऱ्यांच्या नेमणूक, बदली, पदोन्नती व शिस्तीची कारवाई इ. करिता लोक सेवा आयोगाशी सल्लामसलत करते. हा आयोग थेट राष्ट्रपतींना अहवाल साधार करतो तसेच, आयोग राष्ट्रपती मार्फत भारत सरकारला सल्ले देऊ शकते पण असे सल्ले बंधनकारक नसतात. संवैधानिक संस्था असल्याकारणाने केंद्रीय लोकसेवा आयोग हा भारतीय न्यायव्यवस्था व निवडणूक आयोग ह्याप्रमाणेच स्वायत्त आहे.

'लोकसेवा आयोग' या नावाने १ ऑक्टोबर १९२६ रोजी स्थापना. नंतर "भारत सरकार कायदा, १९३५" नुसार 'फेड्रल संघराज्य लोकसेवा आयोग' असे नामकरण. आणि शेवटी स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर 'संघलोकसेवा आयोग' असे नावबदल.
नरेंद्र शर्मा

**नरेंद्र शर्मा** (२८ फेब्रुवारी १९१३; जहांगीरपूर, उत्तर प्रदेश - १२ फेब्रुवारी १९८९, मुंबई) हे हिंदी कवी होते.

शर्मांनी अलाहाबाद विद्यापीठातून इंग्रजी विषयात एम.ए. पदवी मिळवली. १९३४ साली ते *अभ्युदय पत्रिका* या हिंदी वृत्तपत्राचे संपादन करू लागले.

त्यांनी हिंदी चित्रपटांसाठी गीतेही लिहिली असून त्यांचे १७ काव्यसंग्रह प्रकाशित झाले आहेत. *सत्यम शिवम सुंदरम* (१९७८) चित्रपटा मधीला गीतांसाथी त्यांना  फिल्मफेर सर्वोत्तम गीतकार पुरस्कार नामांकन मिळाले होते.

## संदर्भ 
वर्ग:हिंदी कवी
वर्ग:हिंदी गीतकार
वर्ग:हिंदी पत्रकार
वर्ग:इ.स. १९१३ मधील जन्म