open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ह्युस्टन स्मिथ

**प्रा. ह्युस्टन कमिंग्ज स्मिथ** (३१ मे, १९१९:चीन - ३१ डिसेंबर, २०१६:बर्कली, कॅलिफोर्निया) हे विविध धर्मग्रंथांचा आणि धर्मशास्त्राचा आयुष्यभर व्यासंग करणारे एक विद्वान होते.

## शिक्षण आणि अध्यापन
१७ वर्षे चीनमध्ये राहिल्यानंतर ह्युस्टन स्मिथ शिक्षणासाठी अमेरिकेत आले. शिकागो विद्यापीठात त्यांचे शिक्षण झाले.  नंतर त्यांनी स्वामी सत्प्रकाशानंद यांच्या मार्गदर्शनाखाली हिंदू वेदान्ताचा, बौद्ध धर्माचा आणि सूफी इस्लामचा अभ्यास केला. त्यानंतर स्मिथ यांनी १९४४ ते ४९ या कालावधीत डेन्व्हर विद्यापीठात धर्मशास्त्राचे अध्यापन केले. तेथून ते वॉशिंग्टन विद्यापीठात गेले. तेथे दहा वर्षे शिकवण्याचे काम केल्यानंतर मॅसॅच्युसेट्स इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी येथे प्राध्यापक व तत्त्वज्ञान विभागाचे प्रमुख म्हणून त्यांची नियुक्ती करण्यात आली.

प्रा. टिमोथी लिअरी आणि रिचर्ड अल्पर्ट यांनी मानवी मनाचा शोध घेण्यासाठी केलेल्या प्रयोगांत स्मिथ यांचा सहभाग होता. येथून युनिव्हर्सिटी ऑफ कॅलिफोर्निया बर्कली आदी विद्यापीठांतून त्यांनी धर्मशास्त्र आणि त्याचे महत्त्व या विषयांचे विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन केले.

## भारताली दिलेली भेट
प्रा. स्मिथ १९६४ मध्ये प्रथम भारतात आले होते. त्या वेळी ते एका तिबेटी बौद्ध मठात राहत होते. बौद्ध भिक्खू जो जप करत होते त्याचे ध्वनिमुद्रण त्यांनी करून घेतले. तेथून मायदेशी परतल्यानंतर ते ध्वनिमुद्रण एमआयटीतील आपल्या विद्यार्थ्यांना दिले व त्याचे विश्लेषण करण्याची सूचना त्यांनी केली. त्यातून त्यांनी एका आगळ्यावेगळ्या संगीत शैलीचा शोध लावला.

## हिंदू धर्माविषयी धारणा
*भगवद्गीतेला अनुसरणारे हिंदू हे कर्मसिद्धान्त मानणारे असल्यानेच ते वैराग्यमार्गाकडे वळत नाहीत. रोजच्या जगण्यातूनच त्यांना कर्माचे मर्म अधिक सखोलपणे कळते* अशा शब्दांत हिंदू धर्मग्रंथांविषयीचे मत त्यांनी व्हक्त केले आहे. 

## पुस्तके
* स्मिथ यांच्या द वर्ल्ड्स रिलिजन्स या पुस्तकाच्या २० लाख प्रती खपल्या आहेत. 

## माहितीपट
वॉशिंग्टन विद्यापीठात असतानाच त्यांनी दूरचित्रवाणीसाठी ‘रिलिजन्स ऑफ मॅन्स’ आणि ‘सर्च फॉर अमेरिका’ या दोन मालिका तयार केल्या. या दोन्ही मालिकांची अभ्यासकांनी खूप प्रशंसा केली होती. 

त्‍यामुळे मग त्यांना आर्थर क्रॉम्टन यांच्यासमवेत ‘सायन्स अ‍ॅण्ड ह्य़ूमन रिस्पॉन्सिबिलिटी’ या अन्य एका चित्रवाणी मालिकेची निर्मिती करण्याची संधी मिळाली. 

हिंदू धर्म, तिबेटी बौद्ध आणि सूफी संप्रदायावर स्मिथ यांनी बरेच माहितीपट बनवले, त्यांसही विविध आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवांमध्ये पुरस्कार मिळाले. 

## सन्मान आणि पुरस्कार
* ह्युस्टन स्मिथ यांच्या धर्मविषयक माहितीपटांना आंंतरराष्ट्रीय पुरस्कार मिळाले.
* १९९६ मध्ये बिल मॉयर्स यांनी स्मिथ यांनी आयुष्यभर केलेल्या कार्याचा गौरव करणारा माहितीपट बनवला.
* परस्पर सामंजस्य, सामाजिक न्याय आणि शांततेसाठी जगभरातील धर्म एकत्र यावेत यासाठी आयुष्यभर निष्ठेने आणि तळमळीने कार्य करीत राहिल्याबद्दल मॅसेच्युसेट्स येथे स्मिथ यांना मानाचा पुरस्कार देऊन गौरवण्यात आले.   

वर्ग:धर्मसुधारक
वर्ग:इ.स. १९१९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१६ मधील मृत्यू
उपयोजित यामिकी

उपयोजित यामिकी ही पदार्थविज्ञानाची एक शाखा असून त्यात यामिकीच्या व्यवहारातील उपयोगाचा अभ्यास केला जातो. उपयोजित यामिकीमध्ये स्थायू तसेच द्रव पदार्थ किंवा संस्था या बाहेरून लावल्या गेलेल्या बळाला कसा प्रतिसाद देतात याचे विवेचन आहे. उदाहरणार्थ या ज्ञानशाखेमध्ये दडपणाखाली असलेल्या द्रवाचे वहन कसे होते, बाहेरून लावलेल्या बळामुळे पदार्थ कसे भंग पावतात, किंवा बाहेरील आवाजामुळे कानाचा पडदा कसा कंप पावतो यासारख्या घटनांचा अभ्यास केला जातो.

अभियांत्रिकीतील यामिकीच्या अभ्यासात मुळात स्थिर असणाऱ्या वा गतिमान असणाऱ्या वस्तूवर विविध बळांचा प्रयोग झाला असता तिच्या आचरणात होणाऱ्या बदलाचा अभ्यास केला जातो. पदार्थविज्ञानातील सिद्धांत व त्यांचा व्यवहारातील उपयोग यांतील दुवा सांधण्याचे काम उपयोजित यामिकी करते. या ज्ञानशाखेचा उपयोग अभियांत्रिकीच्या विविध क्षेत्रांत, त्यातही यांत्रिकी व स्थापत्य अभियांत्रिकीमध्ये विशेष करून होतो. यामुळे या ज्ञानशाखेला अभियांत्रिक यामिकी असेही म्हणले जाते.आधुनिक अभियांत्रिक यामिकीची पाळेमुळे आपल्याला इसाक न्यूटने प्रतिपादित केलेल्या गतीनियमांपाशी गेलेली आढळतात तर या नियमांचा आधुनिक कालातील प्रयोग आपल्याला स्टीफन टिमोशेंकोने केलेला आढळतो, म्हणून त्याला आधुनिक अभियांत्रिक यामिकीचा जनक असे संबोधले जाते.

पदार्थविज्ञानाच्या संदर्भात बोलायचं झाल्यास उपयोजित यामिकीचा उपयोग नवीन कल्पना व सिद्धांतांची मांडणी करण्यात, विविध घटनांचा शोध घेऊन त्यांची कारणे जाणून घेण्यात व विविध प्रायोगिक तसेच गणना करण्यात उपयोगी पडणाऱ्या साधनांची निर्मिती करण्याच्या कामात मोठ्या प्रमाणात होतो. भौतिकशास्त्रातील त्याच्या उपयोगासंबंधी विचार केल्यास यामिकीला पूरक म्हणून उष्मागतिकी (उष्णता किंवा ढोबळ मानाने ऊर्जेचा अभ्यास ) तसेच विद्युत्यामिकीचा (वीज आणि चुंबकत्त्वातील संबंधाचा अभ्यास) उपयोग होतो. 

वर्ग:अभियांत्रिकी
वर्ग:पदार्थविज्ञान
नाकाओमे

**नाकाओमे** होन्डुरासमधील एक शहर आहे. व्हले प्रांताची राजधानी असलेले हे शहर नाकाओमे नदीच्या काठी वसलेले आहे. २०१५ च्या अंदाजानुसार येथील लोकसंख्या ५८,६१२ होती.
या शहराची स्थापना स्थानिक चोलुला आणि चापारास्तिक जमातींनी मिळून केली. या दोन्ही जमाती एकमेकांशी सतत लढाया करीत असत. त्याला कंटाळून दोघांनीही एकत्र राहण्याचे ठरवले व चापालुपा नदीकाठी (नाकाओमे नदीचे जुने नाव) आपली घरे बांधली. नाकाओमेचा अर्थ चोलुला आणि चापारास्तिकांच्या भाषेत *दोन वंशाचे एकत्रीकरण* असे आहे.

२००५मध्ये हरिकेन स्टॅनने नाकाओमे शहराचे मोठे नुकसान केले.

वर्ग:होन्डुरासमधील शहरे
वर्ग:व्हले प्रांत
कृषी हवामान शास्त्र

**कृषी हवामान शास्त्र** ही हवामानशास्त्राची उपशाखा आहे. १९३२ साली, भारतामध्ये डॉ. एल.ए. रामदास यांनी भारतात अभ्यास सुरू केला.

वर्ग:हवामानशास्त्र
वर्ग:शेती
पागोटे

**पागोटे** हे एक प्रकारचे शिरवेष्टन आहे.

संस्कृतमध्ये याला *उष्णीष* म्हणतात. उष्णीष म्हणजे मस्तकाला उन्हाचा त्रास होऊ नये म्हणून बांधावयाचे वेष्टन. कालांतराने या वेष्टनाला पागोटे, पटका, फेटा इत्यादी नावे मिळाली. विशिष्ट पद्धतीनी कायम बांधून ठेवलेल्या बसक्या पागोटयाचे पगडी असे नामाभिधान झाले आणि ही पगडी महाजन-संस्कृतीचे अविभाज्य लक्षण होऊन बसली. फेटा, रुमाल, साफा, कोशा, मंदिल, मुंडासे हे पागोट्यांचे विविध प्रकार होत. 

सवाई माधवराव तसेच नाना फडणवीस यांच्या पगड्यांमध्ये सोन्या-मोत्याचे अलंकार असत. राजघराण्यातील लोकांच्या शोभिवंत पगड्यांना मंदिल म्हणत. 

पेशवेकालीन पुणेरी ब्राह्मणी पगडीत शिरोभागी चोचदार उंचवटा असे. कापडाचे पट्टे मात्र सरळसपाट गुंडाळलेले असत, त्यांना पीळ नसे. 

जगन्नाथ शंकरशेठ, डॉ. भाऊ दाजी लाड, त्यांचे बंधू डॉ. नारायण दाजी हे मोठाल्या पगड्या घालीत तर त्यानंतर आलेल्या काशिनाथ त्र्यंबक तेलंगांच्या पिढीतले लोक छोटेखानी पगड्या वापरत.

मुंबईतील पाठारे प्रभु एक वेगळीच पगडी घालीत. तसली पगडी *संशयकल्लोळ* नाटकातील फाल्गुनरावाच्या डोक्यावर दिसते.

महाराष्ट्राबाहेरच्या प्रांतातील पगड्यांना गायकवाडी, शिंदेशाही, होळकरी, अशी नावे होती. त्यांत बहुतेक पिळाच्या पगड्या असत. मारवाड्यांमध्ये उदयपूरची उमराव पगडी, जयपूरचा शाही साफा, जोधपूरचा जसवंतशाही पेच वगैरे प्रसिद्ध आहेत. याशिवाय, कलकत्ती, जालोरी, जेसलमेरी, टोंकी, धौलपुरी, बाडमेरी, सामोदी, वगैरे भेद आहेतच. हे सर्व भेद पगडी बांधण्याच्या पद्धतीवरून पडले आहेत. पट्टीदार (सपाट पट्ट्याची), मोरणदार (पीळ घातलेल्या पट्ट्याची), बारीदार (पागोट्याला खिडक्या असलेली) पगडी हे त्यांतले मुख्य प्रकार होत. राजस्थानात पगडीला पाग म्हणतात.

क्षात्रधर्मीय मराठ्यांनी डोईला घट्ट बांधलेल्या पागोट्याला मुंडासे म्हणतात. शेतकरीही डोक्याला मुंडासे बांधीत.

पागोट्याचा एक पृष्ठभाग एका बाजूला उंच व दुसऱ्या बाजूला उतरलेला असला की तो झाला पटका. पटक्याच्या दोन्ही बाजू उंच व मधला भाग खोलगट असला की तो झाला फेटा. पोवाडे म्हणणारे शाहीर पटका बांधत. पटक्याला पाठीवर रुळणारी हातभर लांबीची निऱ्यांची पट्टी असते. फेट्यांना डोक्यावर तुरा असतो.

## चक्राकार पागोटे
केरुनाना छत्रे आणि कृष्णशास्त्री चिपळूणकर व त्यांचे सुपुत्र विष्णूशास्त्री चिपळूणकर हे या मोठ्या 'चक्राकार' पागोट्याचे प्रतिनिधी होते.

## हे सुद्धा पहा
* पुणेरी पगडी

वर्ग:वस्त्रे
यशोधरा

**राजकुमारी यशोधरा** ही महान बौद्ध भिक्षुणी होती. ती राजा सुप्पबुद्ध आणि राणी पमिता यांची कन्या होत. तिची आई- पमिता ही राजा शुद्धोधनाची बहीण होती. वयाच्या १६व्या वर्षी राजकुमारी यशोधरेचा विवाह राजा शुद्धोधनाचे पुत्र राजकुमार सिद्धार्थ (गौतम बुद्ध) याच्याशी झाला. यशोधरा व सिद्धार्थाला राहुल नावाचा पुत्र झाला. नंतर राजकुमार सिद्धार्थ याने संन्यासी होऊन ज्ञान प्राप्त केले व ते गौतमबुद्ध म्हणून ओळखले जाऊ लागले. पतीच्या गृहत्यागानंतर यशोधरेने आपला मुलगा राहुल याचे पालन पोषण केले. पती संन्यासी झाले म्हणून यशोधरेनेही मूल्यवान वस्त्रे, अलंकार त्यागून ती साधारण, पण संता सारखे आयुष्य जगू लागली. राहुलने बुद्धसंघात प्रवेश केला. महाप्रजापती गौतमी समवेत यशोधराही बुद्धांकडून सर्वप्रथम महिला म्हणून धम्म दीक्षा घेऊन भिक्षुणी बनली आणि अरहंत या अत्युच्च पदापर्यंत जाऊन पोहोचली.

यशोधरेच्या जीवनावर अनेक साहित्य रचना झाल्या आहेत, त्यांपैकी मैथिलीशरण गुप्त यांचे 'यशोधरा' हे हिंदी खंडकाव्य प्रसिद्ध आहे.

वर्ग:गौतम बुद्धांचे कुटुंब
वर्ग:भारतीय बौद्ध
वर्ग:अरहंत
वर्ग:गौतम बुद्धांचे शिष्य
वर्ग:बौद्ध भिक्खुणी
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
रिचर्ड राइट

**रिचर्ड राइट** (इ.स. १९०८ – इ.स. १९६०) हा एक अमेरिकन लेखक होता. कृष्णवर्णीय अमेरिकन लोकांना अमेरिकेत वर्णद्वेषामुळे होणाऱ्या त्रासांवर लिहीलेल्या ब्लॅक बॉय>, नेटिव्ह सन, इत्यादी कांदबऱ्यांकरीता राइट प्रसिद्ध आहे. १९३७ ते १९४२ यादरम्यान राइट अमेरिकेच्या कम्युनिस्ट पक्षाचा सदस्य होता. कम्युनिस्टांचा दडपशाहीच्या विरोधात १९४२ मध्ये पक्ष सोडल्यावर राइट कम्युनिस्ट विचारांचा मोठा टिकाकार झाला.

वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:इ.स. १९०८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६० मधील मृत्यू
इग्नात्चियो सिलोने

इवलेसे

**इग्नात्चियो सिलोने** (इ.स. १९०० – इ.स. १९७८) हे एक इटालियन लेखक व राजकारणी होते. १९२१ मध्ये इटालियन कम्युनिस्ट पक्षाच्या स्थापनेतील त्यांच्या भूमिकेमुळे ते नावाजलेले आहेत. परंतु आंतरराष्ट्रीय कम्युनिस्ट चळवळीतील भ्रष्टाचाराच्या विरोधात १९३० मध्ये त्यांनी कम्युनिस्ट पक्ष सोडला. त्यानंतर ते इटालियन समाजवादी पक्षाच्या वतीने राजकारणात काम करत राहीले.

वर्ग:इटालियन लेखक
वर्ग:इ.स. १९०० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७८ मधील मृत्यू
बेसन

**बेसन** हे डाळीचे पीठ असते, ज्याला हरभरा चणे देखील म्हणतात. भारतीय, बांगलादेशी, बर्मी, नेपाळी, पाकिस्तानी, श्रीलंकन ​​आणि कॅरिबियन पाककृतींसह भारतीय उपखंडातील पाककृतीमध्ये हा मुख्य घटक आहे.
इवलेसे|बेसन
[इवलेसे|लोकप्रिय [बेसन लाडू]]

## वैशिष्ट्ये 
बेसनामध्ये कार्बोहायड्रेट्सचे प्रमाण जास्त असते. इतर पीठांच्या तुलनेत जास्त फायबर, ग्लूटेन नसते आणि इतर पिठांच्या तुलनेत प्रथिनांचे प्रमाण जास्त असते.

## पदार्थांची यादी 
दक्षिण आशिया आणि कॅरिबियन सुधारणे बेसन भारतीय उपखंडात आणि कॅरिबियनमध्ये लोकप्रिय आहे, जिथे ते खालील पदार्थ बनवण्यासाठी वापरले जाते: विविध प्रकारचे स्नॅक्स सेव्ह भज्जी बिकानेरी भुजिया बोंडा बुंदी चकली चिलं/धिरडं (बेसन डोसा) ढोकळा/खमण कढी झुंका/पिठला/पिठला लाडू सोन पापडी म्हैसूर पाक पकोडे पापडम्स पात्रा फुलोरी आंध्र प्रदेशात, हे सेनागा पिंडी कुरा (तेलुगु: శెనగ పిండి కూర) नावाच्या बेसनाच्या केकसोबत करीमध्ये वापरले जाते आणि चपाती किंवा पुरीसोबत खाल्ले जाते, मुख्यतः हिवाळ्यात नाश्त्यासाठी.[3] चिला (किंवा चिल्ला), बेसनाच्या पिठात बनवलेले पॅनकेक, भारतातील एक लोकप्रिय स्ट्रीट फूड आहे. आग्नेय आणि पूर्व आशिया सुधारणे बेसनाचे पीठ, ज्याला बर्मीजमध्ये pe hmont (ပဲမှုန့်, ​​lit. 'बीन पीठ') म्हणतात, बर्मी पाककृतीमध्ये सामान्यतः वापरले जाते. भाजलेले बेसन सामान्यतः बर्मी सॅलड्समध्ये जोडले जाते आणि बर्मी टोफूचा मुख्य घटक आहे. मोहिंगा आणि ओह नो खाओ स्वेसह अनेक नूडल सूप डिशेस घट्ट करण्यासाठी भाजलेल्या बेसनाचा वापर केला जातो. बेसनचा वापर जिदौ लिआंगफेन, बर्मीज टोफू सॅलड सारखाच युनानीज पदार्थ बनवण्यासाठी देखील केला जातो.

## संदर्भ 
वर्ग:पीठे
आर्थर कोसलर

**आर्थर कोसलर** (इ.स. १९०५ – इ.स. १९८३) एक हंगेरियन मुळाचे ब्रिटिश लेखक होते. विज्ञान व राजकारणावरील लेखनाकरीता ते नावाजलेले आहेत. १९३१ ते १९३८ च्या दरम्यान कोसलर जर्मन कम्युनिस्ट पक्षाचे सदस्य होते. १९३८ मध्ये जर्मन कम्युनिस्ट पक्षाने जर्मन समाजवादी पक्षाला निवडणुकीत हरविण्याच्या हेतुने राष्ट्रवादी सामाजवाद्यांवरोबर -- म्हणजेच नात्झी पक्षाबरोबर -- केलेल्या युतीच्या विरोधात जाऊन कोसलर यांनी कम्युनिस्ट पक्ष सोडला व पुढे दुसऱ्या महायुद्धात ते ब्रिटनमध्ये स्थायिक झाले. डार्कनेस ॲट नून ही स्टालिनवादाच्या विरोधात लिहीलेली त्यांची कादंबरी व द स्लीपवॉकर्स हा युरोपियन खगोलशास्त्राचा इतिहास ही कोसलरची दोन पुस्तक विशेषकरून उल्लेखनीय आहेत.

वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:ब्रिटिश व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९०५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८३ मधील मृत्यू
रमेश सहस्रबुद्धे

**रमेश सहस्रबुद्धे** (जन्म : इ.स. १९३८;  - पुणे,  २८ डिसेंबर, इ.स. २०१६) हे एक मराठी विज्ञानकथा लेखक होते. ते विज्ञान युग या पुण्यात प्रसिद्ध होणाऱ्या मासिकाच्या सल्लागार मंडळावर होते. अनेक दिवाळी अंकांत त्यांनी लेखन केले आहे. दैनिक प्रभातच्या दिवाळी अंकात आणि प्रभातने राबविलेल्या *ऑल राउंडर* या उपक्रमात त्यांचा सहभाग होता. 

रमेश सहस्रबुद्धे यांनी मराठी विज्ञान परिषदेमार्फत काढल्या जाणाऱ्या पत्रिकांसाठी आणि मासिकाच्या संपादक मंडळातही काम केले आहे. 

सहस्रबुद्धे यांनी आजवर वेगवेगळ्या विषयांवर ७६ पुस्तके लिहिली आहेत. अनेक दिवाळी अंकांमध्ये लेखन केले असून, त्यांनी लिहिलेल्या विज्ञान-कुतूहल, प्राणी-पक्षी निरीक्षण, बोधकथा, वैज्ञानिक आणि थोरांचे किस्से प्रसिद्ध झाले आहेत. अनेक वृत्तपत्रे आणि नियतकालिके यांमधून त्यांचे लेखन प्रकाशित झाले असून, आकाशवाणी आणि दूरचित्रवाणी वाहिन्यांवरून त्यांची व्याख्यानमालाही प्रदर्शित झाली आहे. 

रमेश सहस्रबुद्धे हे महाराष्ट्र राज्य विद्युत महामंडळाचे पहिले मुख्य जनसंपर्क अधिकारी होते. पुण्याच्या निगडी या उपनगरातील ज्येष्ठ नागरिक संघाचे ते अध्यक्ष होते.

## पुस्तके
* अजब दुनिया 
* ऐतिहासिक नवलकथा
* किस्से क्रिकेटचे 
* क्रांतिकारकांच्या कथा
* जगप्रसिद्ध वैज्ञानिक गुलिमो मार्कोनी (चरित्र)
* जगदीशचंद्र बोस (चरित्र)
* टेलिव्हिजन
* श्रीदासगणू महाराज (चरित्र)
* निसर्गमित्र
* फ्रूटसॅलेड
* निळ्या डोळ्याचा अजब कलावंत राजकपूर (चरित्र)
* विज्ञानसागरातील दीपस्तंभ
* जगप्रसिद्ध वैज्ञानिक श्रीनिवास रामानुजन (चरित्र)
* वैज्ञानिकांच्या गमती
* वैज्ञानिकांचे जीवन
* सिनेमा सिनेमा
* हसवेगिरी
* जगप्रसिद्ध वैज्ञानिक डॉ. होमी भाभा (चरित्र)

## पुरस्कार आणि सन्मान
* रमेश सहस्रबुद्धे यांच्या ‘टेलिव्हिजन’ आणि ‘विज्ञानसागरातील दीपस्तंभ’ या दोन विज्ञानविषयक पुस्तकांना राज्य पुरस्कार लाभला असून, यातील एकास महाराष्ट्र साहित्य परिषदेचा पुरस्कार मिळाला आहे. 
* गोवा राज्याच्या शालेय पाठ्यपुस्तक मंडळाने आठवीच्या पुस्तकात त्यांचा धडा समाविष्ट केला होता. 
* यशवंतराव चव्हाण मुक्त विद्यापीठातील कला शाखेच्या तिसऱ्या वर्षाच्या अभ्यासक्रमात त्यांच्या एका लेखाचा समावेश झाला होता..
* रोहा येथे १९८७ मध्ये झालेल्या विज्ञान परिषदेच्या संमेलनात त्यांच्या विज्ञानविषयक कार्याचा मानपत्र देऊन गौरव करण्यात आला होता.

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:इ.स. १९३८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१६ मधील मृत्यू
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
मुरलीधर रामचंद्र आचरेकर

**मुरलीधर रामचंद्र आचरेकर** (जन्म १४ नोव्हेंबर १९०७ - मृत्यू १८ डिसेंबर १९७९) हे रेखाटन, जलरंग आणि तैलरंग या तीन माध्यमांवर प्रभुत्व असणारे चित्रकार होते. ते हिंदी चित्रपटसृष्टीत कलादिग्दर्शक म्हणून प्रसिद्ध होते.

## बालपण आणि शिक्षण 
मुरलीधर यांचा जन्म महाराष्ट्रातल्या रायगड जिल्ह्यातील आपटे या गावी झाला. थोडकेच शालेय शिक्षण झालेल्या मुरलीधरांचा लहानपणापासूनच चित्रकलेकडे मात्र ओढा होता. मात्र पूर्णवेळ चित्रकलेचा अभ्यास करून जे.जे.तील पदविका अभ्यासक्रम पूर्ण करण्याकरिता त्यांनी हे मुद्रणालय बंद केले.

तोवरची त्यांची चित्रकलेतील कामगिरी त्यांना  सर जे. जे. स्कूल ऑफ आर्टमध्ये थेट वरच्या वर्गात प्रवेश मिळण्यासाठी सहाय्यक ठरली. दुर्दैवाने  परिक्षेच्या  ऐन वेळी टॉन्सिल्सच्या आजारामुळे ते उत्तरपत्रिका पूर्ण करू शकले नाहीत. त्यामुळे त्यांना जी.डी.आर्ट ही अधिकृत शासकीय कला पदविका प्राप्त करता आली नाही. हे चित्रदेखिल १९३२ मध्ये   लंडनच्या इंपिरिअल इन्स्टिटूटच्या प्रदर्शनात प्रदर्शित झाले होते.

१९६०- कागज के फूल, दिग्द- गुरुदत्त.

१९६२- जिस देश में गंगा बहती है, दिग्द- राजकपूर.

## ग्रंथनिर्मिती 
मुरलीधर आचरेकरांना कलाविषयक पुस्तकेही प्रसिद्ध केलेली आहेत. ही पुस्तके ते स्वतः सजवीत( मुखपृष्ठ आणि आतील चित्रांकने). रुपदर्शिनी ह्या त्यांच्या पुस्तकात त्यांनी भारतीय कलेतील शास्त्रोक्त व पारंपारिक आकृतिबंध आणि मानवी शरीरबंधाचा पाश्चिमात्यांच्या दृष्टीकोनातून केलेला तौलनिक अभ्यास मांडला आहे. 'फिमेल न्यूड' हे पुस्तक त्यांनी शरिरशास्त्राचा अभ्यास करण्यासाठी लिहिले होते. ही दोन्ही पुस्तके त्यांनी कलाशाखेतील विद्यार्थ्यासाठी निर्मिली होती. 'फ्लाईंग गंधर्वाज' या त्यांच्या पुस्तकाला राष्ट्रपतींचा पुरस्कार ( राष्ट्रपतींचा ताम्रपट) मिळाला होता. 'शांतिदूत' हे त्याचे चित्रमय पुस्तक पं. नेहरूच्या जीवनावर होते.

## व्यक्तिचित्रणे 
तैलरंगातल्या व्यक्तिचित्राप्रमाणे त्यांनी जलरंगातही त्याच ताकदीने व्यक्तिचित्रे काढली. त्यात नर्गिस, वहीदा रेहमान, लता मंगेशकर यांची चित्रे आहेत, ती त्यांनी त्या व्यक्तिनां समोर बसवून काढलेली आहेत.

## चित्रांची वैशिष्टे 
## चित्रनिर्मितीसाठीच्या विशेष शिफारशी आणि आमंत्रणे 
१९३५ मध्ये भारताचे तत्कालीन व्हाईसरॉय लॉर्ड विलिंग्डन यांच्या विशेष शिफारशीने त्यांना पंचम जॉर्ज यांच्या राजारोहणाच्या रौप्यमहोत्सवाी समांरभाची चित्रे रगंविण्यास पाठविले गेले.

१९६० मध्ये महाराष्ट्र राज्य स्थापनेचा सोहळा साजरा झाला. या सोहळ्यात तेथील ऐतिहासिक क्षणांना रेखांकीत करण्यासाठी त्यांना खास विनंती करण्यात आली होती. त्या सोहळ्यातील प्रसंग आचरेकरांनी आपल्या पेन्सिलीने अगदी यथातथ्य पकडले आहेत. अगदी गर्दीच्या प्रसंगातील आकाराने उण्या असणाऱ्या व्यक्तिरेखाही त्यांनी अचूक रेखाटल्या आहेत.

## समारोप 
## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय चित्रकार
वर्ग:इ.स. १९०७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७९ मधील मृत्यू
वर्ग:मराठी चित्रकार
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
भिक्खुणी

उजवे|इवलेसे|भिक्खुणी - खंद्रो रिनपोच

बौद्ध धर्मात धम्माची पूर्णपणे दीक्षा घेतलेल्या व मठात/विहारात राहणाऱ्या स्त्रियांना **भिक्खुणी** (संस्कृत: **भिक्षुणी**) म्हणतात. भिक्खूणी ह्या बौद्ध साध्वी असतात.

## चित्र दालन 
[इवलेसे|उजवे|उभा|A [Buddhism in Taiwan|Taiwanese bhikṣuṇī, a member of the Dharmaguptaka ordination lineage.]]
[इवलेसे|उजवे|उभा|A high-ranking bhikṣuṇī in the [Chinese Buddhism|Chinese Buddhist tradition during an alms round.]]
[इवलेसे|उजवे|उभा|Full bhikṣuṇī ordination is common in the Dharmaguptaka lineage. [Vesak, Taiwan]]

## हे सुद्धा पहा 
* साध्वी
* नन (ख्रिस्ती साध्वी)

वर्ग:बौद्ध धर्म

वर्ग:बौद्ध शीर्षके
रेणू गावसकर

**रेणू गावसकर** या एक मराठी लेखिका आणि समाजसेविका आहेत. त्यांनी मुंबई विद्यापीठाची एम.ए. (तत्त्वज्ञान) ही पदवी मिळवली आहे. त्या *आम्ही युवा*या न्यासाच्या अध्यक्ष आहेत. रेणू गावसकर या मुलांचे भवितव्य घडविणाऱ्या *एकलव्य न्यासा*च्याही प्रमुख आहेत.

## पुस्तके 
* आमचा काय गुन्हा?
* गोष्टी जन्मांतरीच्या
* निःशब्द झुंज
* हरवले ते गवसले

## पुरस्कार 
* अनाथ मुलांसाठी काम करत असल्याबद्दल आदर्श पालक पुरस्कार
* सराहनीय शैक्षणिक कार्यासाठी आदिशक्ती पुरस्कार
* काकासाहेब गाडगीळ पुरस्कार
* नातू फाउंडेशनचा पुरस्कार (२०१२)
* रमा श्रीधर स्मृती न्यासाचा पुरस्कार (इ.स. २००५)
* विद्या व्यास पुरस्कार (इ.स. २००५)
* उत्कृष्ट कथाकथनकारासाठीचा वैभव फळणीकर पुरस्कार (इ.स. २००५)
* अन्यायाविरुद्ध लढ्यासाठी सुसान ॲन्थनी पुरस्कार

वर्ग:मराठी समाजसेवक
वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
मीना वैशंपायन

डॉ. **मीना वैशंपायन** या एक मराठी लेखिका आहेत. त्यांनी संस्कृत आणि मराठी हे विषय घेऊन एम.ए. केले असून मराठी साहित्य हा विषय घेऊन पीएच.डी मिळवली आहे.  त्यांनी चरित्रे, ललित, समीक्षा यांबरोबरच अनेक अनुवादही केले आहेत. वैशंपायन मुंबईतील एशियाटिक सोसायटीच्या मानद उपाध्यक्ष आहेत.

## पुस्तके
* अनित्य (अनुवादित; मूळ हिंदी कादंबरी - लेखिका – मृदुला गर्ग; संपादन - कविता महाजन), 
* मुंबईतील एशियाटिक सोसायटीच्या संग्रही असलेल्या हस्तलिखितांची माहिती देणारा सू‌चिग्रंथ (संकलक - डॉ. मीना वैशंपायन) 
* ज्ञानकोशकार डॉ. केतकर (चरित्र)
* ‘ती’चं अवकाश - रूढी-परंपरांची चौकट मोडून स्वतःचं क्षितिज शोधणाऱ्या तीन पिढ्या (अनुवादित; मूळ इंग्रजी - ए स्पेस ऑफ हर ओन' , मूळ संपादक : लीला गुलाटी आणि जसोधरा बागची)
* दुर्गापर्व (या पुस्तकाला महाराष्ट्र सरकारचा समीक्षेसाठीचा सर्वोत्कृष्ट पुरस्कार मिळाला आहे.)
* दुर्गा भागवत संच - दुर्गु आजीच्या गोष्टी (संपादित)
* साहित्यवेध

वर्ग:मराठी लेखिका
चित्रा पालेकर

**चित्रा पालेकर** अभिनेत्री, चित्रपट निर्मात्या आणि लेखिका आहेत. समलैंगिक व्यक्तींना समान हक्क मिळवून देण्याच्या चळवळीत त्यांचा सहभाग असतो. पालेकर ह्या अर्थशास्त्रात एमए आहेत. चित्रपट अभिनेते अमोल पालेकर यांच्या त्या प्रथम पत्नी आहेत.

पालेकर यांची कलेतली कारकीर्द १९६७ मध्ये, मुंबईतल्या प्रायोगिक रंगभूमीपासून सुरू झाली. त्यांनी ‘थिएटर युनिट’, ‘रंगायन’, ‘अनिकेत’ इत्यादी संस्थांच्या हिंदी-मराठी नाटकांत भूमिका करत राज्य-नाट्य स्पर्धेत बक्षिसे मिळवली. 

१९८०मध्ये चित्रा पालेकर चित्रपट माध्यमाकडे वळल्या. त्यांची प्रथम निर्मिती व प्रमुख भूमिका असलेल्या आक्रीत या मराठी चित्रपटाला आंतरराष्ट्रीय पातळीवर मान्यता मिळाली. त्याशिवाय त्यांनी अनेक चित्रपटांसाठी सहदिग्दर्शक आणि निर्मिती-संकल्पक या भूमिकाही पार पाडल्या.

## चित्रपट आणि दूरचित्रवाणी मालिका
* आक्रीत (निर्मिती आणि प्रमुख भूमिका)
* कच्ची धूप (हिंदी दूरचित्रवाणी मालिका; पटकथा-संवाद)
* कल का आदमी (हिंदी चित्रपट; पटकथा-संवाद)
* कैरी (हिंदी चित्रपट; पटकथा-संवाद)
* थोडासा रुमानी हो जायें (हिंदी चित्रपट; पटकथा-संवाद)
* दायरा (हिंदी चित्रपट; अतिरिक्त पटकथा-संवाद) 
* ध्यासपर्व (हिंदी चित्रपट; पटकथा-संवाद)
* नकाब (हिंदी दूरचित्रवाणी मालिका; पटकथा-संवाद)
* पाऊलखुणा (मराठी दूरचित्रवाणी मालिका; पटकथा-संवाद)
* पोर्ट्रेट ऑफ अ व्हिजनरी (इंग्रजी माहितीपट - निर्मिती) 
* बनगरवाडी (चित्रपट; अतिरिक्त पटकथा-संवादलेखन)
* माती माय (चित्रपट - दिग्दर्शन) : हा चित्रपट १४ आंतरराष्ट्रीय व राष्ट्रीय महोत्सवांतून दाखवला गेला व त्याला आंतरराष्ट्रीय पुरस्कारही प्राप्त झाले. 

वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:मराठी अभिनेत्री
वर्ग: मराठी दिग्दर्शक
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:चित्रपट निर्माते
चकवाचांदण : एक वनोपनिषद

मारुती चितमपल्ली यांच्या ‘चकवाचांदण’ या आत्मकथनाचे एकूण स्वरूप एका वनाधिकाऱ्याचे अरण्य-अनुभव असे आहे. 

विदर्भातील तणमोराच्या संशोधनाच्या निमित्ताने ते रानोमाळ भटकत असता तणमोराची शिकार करणारा पारधी भेटला. डॉक्टर सलीम अली यांच्या पक्ष्यांच्या पुस्तकातील घुबडाचे चित्र पाहून त्याने त्या पक्ष्याचे नाव सांगितले,‘चकवाचांदण’. घुबडासारख्या अभद्र समजल्या जाणाऱ्या पक्ष्याचे नाव इतके सुंदर, काव्यमय असू शकते याचे शब्दवेड्या चितमपल्लींना आश्चर्य, तसाच आनंद वाटला. साहजिकच त्यांच्या मनात ‘चकवाचांदण’ या नावाविषयी जिज्ञासा निर्माण झाली. त्यांनी त्या पारध्याला विचारलेलं, 'चकवाचांदण’ म्हणजे काय?’ तो  “साब, ते पखेरू कलमुहा हाय. रानात सांजेला तो बोंबलू लागला की वाटेत आम्हांला चकवा मारतो. आमची रानभूल होते. अशा वेळी आम्ही जिथल्या तिथं बसून राहतो. आभाळात शुक्राची चांदणी दिसू लागते तेव्हा चकवा निघून जातो. आम्हाला वाट सापडते. म्हणून त्याला चकवाचांदण म्हणतो.’ चितमपल्लींना नावाचा हा खुलासा आवडला. ‘चकवाचांदण’ हे नाव त्यांना संधिप्रकाश आणि गूढता यांचे प्रतीक वाटले. चितमपल्लींनी वनविभागातील नोकरी ठरवून स्वीकारलेली नव्हती. चुकून ते या नोकरीच्या आडवाटेच्या वनात आले आणि चालत चालत असता त्यांना आयुष्याची सुंदर वाट सापडली. अरण्यातल्या चकव्यानंतर दिसलेल्या उगवत्या शुक्राच्या चांदणीचे सौंदर्य अगदी आगळेवेगळे दिसते,  म्हणून मारुती चितमपल्लींनी आपल्या आत्मकथनाचे नाव ‘चकवाचांदण’ ठेवले.

## हे सुद्धा पहा
*प्रकाशक - मौज प्रकाशन 

## संदर्भ
वर्ग:मराठी साहित्य यादी
वर्ग:मराठी पुस्तके
जलबिरादरी

## स्थापना
जलस्रोत लोकसहभागातून विकसित कराण्यासाठी ‘जलबिरादरी महाराष्ट्र' शाखेची स्थापना करण्यात आली आहे. वर्षानुवर्षे दुष्काळाचा सामना करणाऱ्या राजस्थानचा कायापालट करणारे व पाणीवाले बाबा म्हणून ओळखले जाणारे प्रसिद्ध जलतज्ज्ञ,मॅगसेसे पुरस्कार विजेते डॉ. राजेंद्रसिंह राणा यांच्या ‘जलबिरादरी’ने आता महाराष्ट्रातील नद्यांचे पुनरुज्जीवन करण्याचा महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प हाती घेतला आहे. सांगली जिल्ह्याच्या खानापूर तालुक्यातील अग्रणी नदीपासून या प्रकल्पाची सुरुवात झाली.

अग्रणीच्या उमगपासूनच्या प्रवासातील खानापूर, तासगाव, कवठे महांकाळ हे महाराष्ट्रातील सर्व तालुके अवर्षणप्रवण भागात येतात.नदी पुनरुज्जीवनाच्या प्रयोगात नदीवर बंधाऱ्यांची साखळी निर्माण करण्यात येणार आहे. नदीच्या पाणलोट क्षेत्रात पडणाऱ्या पावसाचे जास्तीत जास्त पाणी पात्रातच अडवून ठेवण्याचा या प्रकल्पाचा मुख्य हेतू आहे. 

जलबिरादरी महाराष्ट्र ही संस्था अग्रणी नदी खोऱ्यामध्ये 107 गावांमध्ये काम करत आहे
वर्ग:पाणी
वर्ग:महाराष्ट्रातील समाजकारणी संस्था
वीणा सानेकर

प्रा. डॉ. **वीणा सानेकर** या मराठी लेखिका आहेत. त्या मराठी अभ्यास केंद्राअंतर्गत असलेल्या *मराठी शाळा* या गटाच्या प्रमुख आहेत. मराठी वृत्तपत्रांतून प्रकाशित होणारे वीणाताईंचे लेख प्रामुख्याने मराठी भाषा, तिचे जतन आणि संवर्धन या विषयांवरचे असतात. 

८ डिसेंबर २०१० रोजी मराठी अभ्यास केंद्र, ग्राममंगल, शिक्षण हक्क समन्वय समिती, समर्थ भारत व्यासपीठ आणि मराठी एकजूट या संस्थांच्या संयुक्त विद्यमाने *लढा मराठी शाळांचा* ही महाराष्ट्र-राज्यव्यापी परिषद घेण्यात आली होती. या परिषदेच्या निमित्ताने प्रा. वीणा सानेकर यांची ' लढा मराठी शाळांचा ' ही पुस्तिकादेखील प्रकाशित करण्यात आली. ह्या पुस्तिकेबाबत आणि एकूणच मराठी शाळांच्या सद्यस्थितीबद्दल आणि त्यांच्या सक्षमीकरणाबद्दल तसेच समाजाच्या बदलत्या मानसिकतेतही मराठी शाळांच्या गरजेबद्दल प्रा. वीणा सानेकर यांनी भारतीय दूरदर्शनच्या सह्याद्री वाहिनीवरील ३ मे २०११ रोजी झालेल्या मुलाखतीत आपले मत तसेच मराठी अभ्यास केंद्राची भूमिका मांडली होती.

मानकरकाकांच्या आठवणी सांगणारे ’मानकरकाका’ हे पुस्तक बोरीवलीच्या ’फुलराणी’ प्रकाशनाने प्रसिद्ध केले आहे. पुस्तकाचे लेखन काकांचे विद्यार्थी राज कांबळे आणि टॉनिक परिवारातील लेखकांनी आणि चित्रकारांनी केले आहे. डॉ. वीणा सानेकर व राजेश दाभोळकर या लेखसंग्रहाचे संपादक आहेत. तसेच सुप्रसिद्ध लेखक श्याम मनोहर यांच्या साहित्याचा चिकित्सक अभ्यास त्यांनी आपल्या पी.एच.डी.च्या प्रबंधातून मांडला आहे.

## पुस्तके
* आरसपानी जगताना (ललित)
* गट्टी कवितेशी (बालवाङ्‌मय)
* मानकरकाका कॅनव्हासपलीकडचा माणूस (संपादन)
* लढा मराठी शाळांचा
* कथनात्मक साहित्यः स्वरूप, संकल्पना आणि प्रवास
* शिक्षणाचे मराठी माध्यमः अनुभव आणि अस्वस्थ वर्तमान (सहसंपादन)

## संदर्भ
मराठीच्या जतन-संवर्धनाचा खेळ 

वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
भिलवडी रेल्वे स्थानक

**भिलवडी रेल्वे स्थानक** हे महाराष्ट्र राज्याच्या सांगली जिल्ह्यातील एक महत्त्वाचे रेल्वे स्थानक आहे.

## येथे थांबणाऱ्या गाड्या
भिलवडी स्थानकात थांबणाऱ्या काही गाड्या -
* कोयना एक्सप्रेस
* महाराष्ट्र एक्सप्रेस
* सह्याद्री एक्सप्रेस
* छशिमट-गोरखपूर कोल्हापूर एक्सप्रेस
* छशिमट-कोल्हापूर पॅसेंजर
* छशिमट-पुणे-कोल्हापूर पॅसेंजर

वर्ग:सांगली जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
मेसेन्टरी

**मेसेन्टरी** हा मानवी शरीराच्या उदर पोकळीच्या आतील बाजूस असलेला अवयव आहे. याचा शोध २०१६मध्ये लागला. या शोधाने ज्ञात मानवी अवयवांची संख्या ७९ इतकी झाली आहे. हा शोधनिबंध वैद्यकीयशास्त्राच्या नियतकालिकात प्रसिद्ध करण्यात आलेला आहे. हा अवयव पोट आणि पचनसंस्थेशी निगडित आहे.

वर्ग:मानवी शरीर
कांचनगंगा गंधे

डॉ. **कांचनगंगा गंधे** या वनस्पतीशास्त्राच्या निवृत्त प्राध्यापिका आणि वनस्पतींवर लिहिणाऱ्या एक मराठी लेखिका आहेत. २०१० साली त्या सत्तावीस वर्षांच्या अनुभवानंतर निवृत्त झाल्या. त्यांचे एकूण चोवीस शोधनिबंध प्रकाशित झाले आहेत. डॉ. गंधे यांनी विविध नियतकालिकांमध्ये वन्यसंपत्तीबाबत पाचशे पेक्षा अधिक लेख लिहिले आहेत. 

डॉ. गंधे यांनी वनस्‍पती आणि त्‍यांचे महत्त्व या संबंधात आकाशवाणीवर शंभराहून जास्‍त कार्यक्रम केले आहेत. या विषयाच्या अनुषंगाने त्यांचा दूरदर्शनवरील सुंदर माझे घर आणि *रानभाज्या आणि त्यांचे उपयोग* या कार्यक्रमांमध्ये सहभाग होता.

## पुस्तके
* आपले वृक्ष आपली संपत्ती
* आरोग्यासाठी चार्तुमास
* गणेश पत्री
* पर्यावरण आणि वने
* वृक्षवल्ली आम्हा...'

वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
योरो प्रांत

**योरो** हा होन्डुरासच्या अठरा प्रांतांपैकी एक आहे. हा प्रांत देशाच्या उत्तर-मध्य भागात आहे. अगुआन नदीच्या खोऱ्यात असलेल्या या प्रांतातील जमीन सुपीक आहे.

२०१५ च्या अंदाजानुसार येथील लोकसंख्या ५,८७,३७५ इतकी होती. या प्रांताची राजधानी योरो येथे आहे.

येथे अनेकदा मुसळधार पावसाबरोबर मासे आकाशातून पडतात.

वर्ग:होन्डुरासचे प्रांत
*
वालचंदनगर

**वालचंदनगर** महाराष्ट्राच्या पुणे जिल्ह्यातील वसवलेले गाव आहे. इंदापूर तालुक्यातील या गावाचा पिन क्र. ४१३ ११४ आहे.

वालचंदनगर हे बारामती – इंदापूर रस्त्यावरील 'जंक्शन' या गावापासून ६ किमी अंतरावर आहे.

जवळचे रेल्वे स्थानक ‘बारामती रेल्वे स्थानक’ आहे.

येथे महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाची (एस.टी.) बस सेवा उपलब्ध असून ३ बस थांबे आहेत: १. नवीन बस स्थानक, २. पोस्ट कॉलनी बस थांबा, ३. जुने बस स्थानक

येथे 'वालचंदनगर इंडस्ट्रीज लिमिटेड' हा कारखाना आणि कारखान्यातील कामगार-अधिकारी यांसाठी वसाहत आहे.

इतर काही उपलब्ध सोयी-सुविधा:

बाजारपेठ, भाजीबाजार

प्राथमिक शाळा, माध्यमिक व उच्च माध्यमिक विद्यालयः वर्धमान विद्यालय (मराठी माध्यम), भारत चिल्ड्रेन्स ॲकॅडेमी (इंग्रजी माध्यम)

पोस्ट ऑफिस, पोलीस चौकी, 

रुग्णालये, ग्रंथालय, मैदान, उद्यान
वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
रिचर्डसन (टेक्सास)

इवलेसे
**रिचर्डसन** अमेरिकेच्या टेक्सास राज्यातील एक शहर आहे. डॅलस-फोर्ट वर्थ महानगराचा भाग असलेल्या या शहराची लोकसंख्या २०१४ च्या अंदाजानुसार १,०८,६१७ इतकी होती.

येथे भ्रमणध्वनी उपकरणे बनविणाऱ्या अनेक कंपन्यांची मोठी कार्यालये आहेत. यात एटी अँड टी, एरिक्सन, वेरायझन, सिस्को सिस्टम्स, सॅमसंग, मेट्रो पीसीएस, झीटीई, कोर्वो, फुजित्सु, टेक्सास इन्स्ट्रुमेंट्स, इ.चा समावेश आहे. याशिवाय ब्लू क्रॉस ब्लू शील्ड ऑफ टेक्सासचे मुख्यालय येथे आहे. युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्सास ॲट डॅलसचे आवारही रिचर्डसनमध्ये आहे.

वर्ग:टेक्सासमधील शहरे
वर्ग:डॅलस काउंटी (टेक्सास)
वर्ग:कॉलिन काउंटी (टेक्सास)
पक्ष्यांचे स्थलांतर

**पक्ष्यांचे स्थलांतर** ही पक्षिजीवनामधली एक विलक्षण घटना आहे. पक्षी खाद्यासाठी, हवामान बदलामुळे तसेच पिल्लांच्या प्रशिक्षणासाठीही स्थलांतर करतात. सदा सर्वकाळ अनुकूल परिस्थिती लाभण्यासाठी वसतिस्थानात नियमितपणे आणि आलटून पालटून केलेला बदल म्हणजे स्थलांतर अशी व्याख्या लॅण्ड्सबरो थॉम्सन या शास्त्रज्ञाने केली आहे.पक्षी स्थलांतरादरम्यान मूळ वसतिस्थान ते हिवाळी मुक्काम आणि परत मूळ वसतिस्थान असा प्रवास करतात.हा पक्षी वर्षात किती किलोमीटरचा प्रवास करतो.

चक्रवाक पक्षी हिवाळ्यात भारताच्या दक्षिण भागात स्थलांतर करतात. आर्क्टिक टर्न हा पक्षी सर्वांत मोठे स्थलांतर करतो. तो उत्तर ध्रुव ते दक्षिण ध्रुव व परत उत्तर ध्रुव असा जवळ जवळ ३६,००० कि.मी.चा प्रवास एका वर्षात करतो.
  
सुमारे १५९ प्रजातींचे पक्षी स्थलांतर करून भारतात येतात. त्यामधे थापट्या नकटा, शेंडीबदक, लालसरी, थोरले व धाकटे मराल,तरंग, गडवाल, चक्रवाक ही बदके तसेच कादंब व पट्टकादंब हे गूज येतात. चमचा, अवाक, तुतवार, शेकाट्या, कारंडव,उचाट, सोनचिलखा, कुरव असे पाणथळीचे पक्षीही येतात. तसेच गप्पीदास, कस्तुर, शंकर, धोबी, क्रौंच या पक्ष्यांबरोबरच दलदल ससाणा, शिक्रा, कवड्या हारिण, तीसा, श्येन कुकरी, खरुची हे शिकारी पक्षीही येतात.

पक्ष्यांच्या स्थलांतराची कारणे -उत्तर गोलार्धात हिवाळ्यात निर्माण होणारा खाद्याचा तुटवडा हे तेथील पक्ष्यांच्या स्थलांतराचे प्रमुख कारण असते असे काही पक्षिशास्त्रज्ञांचे मत आहे. अलीकडील संशोधनातून असे सूचित होते की पक्ष्यांच्या स्थलांतराला दिवसाच्या कालावधीतील बदल कारणीभूत होतो. दिवस जसा लहान अथवा मोठा होतो तसा त्याचा पक्ष्यांच्या शरीरातील पीयूष (Pituitary) आणि पिनीअल (Pinneal) ग्रंथींवर परिणाम होतो. त्यामुळे पक्षी अस्वस्थ होतात आणि योग्य वेळ आली की स्थलांतराचा प्रवास सुरू करतात.

पक्ष्यांच्या स्थलांतराचे प्रमुख हवाई मार्ग -
अ) निओ आर्क्टिक - निओ ट्रॉपिकल हवाई मार्ग - पक्ष्यांचे स्थलांतर उत्तर आणि दक्षिण अमेरिकेदरम्यान होते.

ब) युरेशियन - आफ्रिकन हवाई मार्ग - युरोप, आशिया आणि आफ्रिका या खंडांच्या दरम्यान होणारे स्थलांतर.

क) ऑस्ट्रेलियन हवाई मार्ग - दक्षिण पूर्व आशिया आणि ऑस्ट्रेलिया या दरम्यान होणारे स्थलांतर

ड) पेलॅजिक हवाई मार्ग - समुद्रावर होणारे स्थलांतर

भारतीय उपखंडात दोन मार्गांनी पक्षी स्थलांतर करून येतात. त्यातील सर्वात महत्त्वाचा मार्ग हा इंडस व्हॅली मार्ग म्हणून ओळखला जातो. हा आंतरराष्ट्रीय मान्यता मिळालेला, पाणथळीच्या पक्ष्यांचा चौथ्या क्रमांकाचा मार्ग म्हणून ओळखला जातो.भारतात येणारे बहुतेक पक्षी या मार्गाने येतात. पक्ष्यांचा दुसरा हवाई मार्ग हा इशान्येकडून ब्रह्मपुत्रा नदीच्या मार्गाने भारतीय उपखंडात येतो.

स्थलांतर
स्थलांतर
उपळाई बुद्रुक

**उपळाई बुद्रुक** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यातील माढा तालुक्यातील एक गाव आहे.

## भौगोलिक स्थान
## हवामान
येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते. हे कोरड्या हवामान श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० अंश सेल्सियस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मिमी पाऊस पडतो. येथे हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सियसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्यातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सियस असते.

## लोकजीवन
ग्रामीण लोकजीवन. 

## प्रेक्षणीय स्थळे
१.महादेव माळ

२. सटवाई मंदिर

३. महादेव मंदिर

## नागरी सुविधा
## जवळपासची गावे
उपळाई खुर्द, माढा, वडाचीवाडी, भोसरी, घाटणे, सापटणे, मोडनिंब, कुर्डुवाडी

## संदर्भ
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics

वर्ग:माढा तालुक्यातील गावे
वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
अग्निहोत्र

250 px|इवलेसे|अग्निहोत्र
**अग्निहोत्र** हा दैनंदिन केला जाणारा एक यज्ञ आहे. सूर्योदय व सूर्यास्तावेळी घरामधील वातावरण पवित्र करण्यासाठी अग्निहोत्र यज्ञ केला जातो. आयुर्वेदानुसार अग्निहोत्रामुळे अनेक व्याधींवर उतार मिळतो व आरोग्य वाढीला लागते.

## बाह्य दुवे
*संपूर्ण माहिती

वर्ग:यज्ञ
वर्ग:आयुर्वेद
वर्ग:हिंदू धर्म उपासना पद्धती
इंग्लिश विंग्लिश

[इवलेसे|[श्रीदेवीने आपला १५ वर्षांचा संन्यास मोडून इंग्लिश विंग्लिश द्वारे बॉलीवूडमध्ये पुनरागमन केले.]]
**इंग्लिश विंग्लिश** हा २०१२ साली प्रदर्शित झालेला एक भारतीय हिंदी चित्रपट आहे. गौरी शिंदेने दिग्दर्शन केलेल्या ह्या चित्रपटामध्ये श्रीदेवीची प्रमुख भूमिका आहे. इंग्लिश विंग्लिशद्वारे श्रीदेवीने तब्बल १५ वर्षांनंतर रुपेरी पडद्यावर पुनरागमन केले. हा चित्रपट बॉक्स ऑफिसवर प्रचंड यशस्वी ठरला व त्याला अनेक पुरस्कार मिळाले. श्रीदेवीच्या अभिनयाचे समस्त टीकाकारांनी भरभरून कौतुक केले.

## कथानक
शशी गोडबोले (श्रीदेवी) ही एक गृहिणी आहे जिला इंग्लिश भाषा बोलता येत नाही. ह्यावरून नवरा व मुलीद्वारे कायम खिल्ली उडवली जात असलेली व उपेक्षा सहन करत राहणारी शशी काहीशी निराश झाली आहे. आपल्या मोठ्या बहिणीच्या मुलीच्या लग्नासाठी शशी अमेरिकेच्या न्यू यॉर्क शहरात जाते. इंग्लिश येत नसल्यामुळे न्यू यॉर्कमध्ये शशीची तारांबळ उडते. परंतु डगमगून न जाता शशी गुप्तपणे एका इंग्लिश कोर्समध्ये प्रवेश घेते. ह्या प्रशिक्षण वर्गात तिला अनेक देशांमधून आलेले विविध लोक भेटतात ज्यांच्यासोबत शशीची चांगली मैत्री होते. चार आठवड्यात शशीला इंग्लिशवर चांगलेच प्रभुत्व येते व ती प्रशिक्षकाची आवडती विद्यार्थिनी बनते. शशी अनेक इंग्लिश चित्रपट पाहते व इंग्लिश बोलण्याचा सराव चालूच ठेवते. अशा प्रकारे शशी आपला हरवलेला आत्मविश्वास देखील परत मिळवते.

भाचीच्या लग्नादरम्यान शशी नवदांपत्याला उद्देशून इंग्लिशमध्ये एक सुरेख भाषण देते जे ऐकुन शशीचा नवरा व मुलीसह सर्व उपस्थित थक्क होतात. नवऱ्याला शशीसोबत उपेक्षेने वागल्याचा पश्चाताप होतो व सर्व कुटुंब आनंदाने भारतात परतते.

## पुरस्कार
*फिल्मफेअर पुरस्कार
**सर्वोत्तम दिग्दर्शक पदार्पण - गौरी शिंदे
*स्क्रीन पुरस्कार - सर्वोत्तम दिग्दर्शक पदार्पण - गौरी शिंदे
*स्टारडस्ट पुरस्कार - सर्वोत्तम अभिनेत्री - श्रीदेवी
*झी सिने पुरस्कार - सर्वोत्तम दिग्दर्शक पदार्पण - गौरी शिंदे 
*आय.आय.एफ.ए. पुरस्कार - सर्वोत्तम दिग्दर्शक पदार्पण - गौरी शिंदे 

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:इ.स. २०१२ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:भारतीय स्त्रीवादी चित्रपट
बेलीझ जिल्हा

**बेलीझ जिल्हा** बेलीझ देशातील सहापैकी एक जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र बेलीझ सिटी येथे आहे.

देशातील सर्वाधिक लोकसंख्या असलेल्या या जिल्ह्यात एक लाखांपेक्षा अधिक व्यक्ती राहतात. या जिल्ह्यात ॲम्बरग्रिस केय, केय कॉकनर आणि इतर अनेक द्वीपांचाही समावेश होतो. बेलीझच्या प्रतिनिधीगृहातील ३१ पैकी १३ मतदारसंघ या जिल्ह्यात आहेत. पैकी १० मतदारसंघ बेलीझ सिटी शहरात आणि इतर तीन ग्रामीण भागात आहेत.

वर्ग:बेलीझचे जिल्हे
वर्ग:बेलीझ जिल्हा
सान इग्नासियो (बेलीझ)

**सान इग्नासियो** बेलीझ देशाच्या कायो जिल्ह्यातील शहर आहे. जिल्ह्याचे प्रशासकीय केन्द्र असलेल्या या शहराची लोकसंख्या २०१५ च्या अंदाजानुसार २०,५८२ होती.

हे शहर मॅकाल नदीकाठी वसलेले आहे. *सांता एलेना* हे सान एकेकाळी इग्नासियोचे जोडशहर होते. ते आता सान इग्नासियोमध्येच शामिल झाले आहे.

येथून जवळ प्राचीन माया संस्कृतीचे अवशेष काराकोल, सुनान्तुनित्स, एल पिलार, इ. ठिकाणी आहेत.

वर्ग:बेलीझमधील शहरे
वर्ग:कायो जिल्हा
कायो जिल्हा

**कायो जिल्हा** बेलीझ देशातील सहापैकी एक जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र सान इग्नासियो येथे आहे. देशाची नवीन राजधानी बेल्मोपान या प्रांतात आहे.

हा जिल्हा शेतीप्रधान असून येथे नारंगी, ग्रेपफ्रूट आणि टॅंजेरिनच्या मोठ्या बागा आहेत. येथील स्पॅनिश लूकआउट गावाजवळ खनिज तेल सापडले आहे.

बेलीझच्या प्रतिनिधीगृहातील ३१ पैकी सहा मतदारसंघ या जिल्ह्यात आहेत.

वर्ग:बेलीझचे जिल्हे
वर्ग:कायो जिल्हा
कोरोझाल जिल्हा

**कोरोझाल जिल्हा** बेलीझ देशातील सहापैकी एक जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र कोरोझाल टाउन येथे आहे.

आकाराने सगळ्यात छोटा असलेला या जिल्ह्यात उसाची मोठ्या प्रमाणात लागवड होते. लिबेर्ताद येथील साखरकारखाना पूर्वी जिल्ह्यातील सगळ्यात मोठे उद्योगकेन्द्र होता. आता उसाव्यतिरिक्त पपईची लागवड मोठ्या प्रमाणात होते तसेच पर्यटनव्यवसाय सुद्धा विकसित होत आहे.

बेलीझच्या प्रतिनिधीगृहातील ३१ पैकी चार मतदारसंघ या जिल्ह्यात आहेत.

वर्ग:बेलीझचे जिल्हे
वर्ग:कोरोझाल जिल्हा
मात्तूर

**मात्तूर** हे कर्नाटक राज्याच्या शिमोगा जिल्ह्यात असलेल्या तुंगा नदीच्या किनाऱ्यावरचे एक गाव आहे. या गावात राहणारे सर्व लोकं संस्कृत भाषा बोलतात. या व्यतिरीक्त येथे तमिळ, कन्नड, तेलुगू या भाषेपासून एकत्रितपणे बनलेली 'संकेती' ही भाषाही बोलली जाते. तेथील अनेक घरांच्या दरवाज्यावर "आपण या घरात संस्कृत बोलू शकता" अशी पाटी लावलेली आहे. येथील मुले खेळतांनादेखील संस्कृतमध्येच बोलतात.

वर्ग:शिमोगा जिल्हा
मोटो जी४

**मोटो जी४**  (Moto G4) हा अण्ड्रोइड स्मार्ट फोन लेनोव्हो कंपनीच्या मोटोरोला मोबिलिटी विभागाने विकशीत केला आहे. हा नेहमी मोटो G4 या शैलीत  ओळखला जातो. दि.17 मे 2016 रोजी मोटो G ने हा फोन आपले तिसरे अपत्य म्हणून प्रचारात आणले. हा फोन भरपूर प्रमाणात ब्राझील आणि भारतात एकाच वेळी उपलब्ध केला. दि.28 जून 2016 रोजी हा अमेरिकेत आणि इतर बाजारात उपलब्ध झाला. याला अण्ड्रोइडची सुरक्ष आहे पण ती मासवार नाही.

## विशेषता
मोटो G4चा सांचा (Design) अगदी अलीकडील आहे. “वाटर रेपेल्लेंट नॅनो कोटींग” आणि दर्शनीय कॅमेरा ही त्याची वैशिष्ट्य आहेत. मात्र याच्या अगोदरचे अपत्य मोटो G3 प्रमाणे याला IPX7 दाखला प्राप्त झाला नाही. याचे दूरदर्शित्व विना रंगिण म्हणजेच ब्लॅक आणि व्हाइट  आहे. याची मागील बाजू मोटो मेकरचे निवडीप्रमाणे विविधतेत उपलब्ध आहे. यात 5.5-इंच 1080p दर्शनीय बाजूत (डिसप्ले) व ओकटा-कोर कुयाल्कोम्म स्ंनप्ड्रगओण सिस्टम-ऑन-चीफ, आणि 2/3 GB ऑफ RAM यांचा समावेश आहे. याची 16GB किंवा 32GB संग्रहण शक्ति आहे. MicroSDXC मार्फत 128 GB पर्यंत स्मरण संग्रहण वाढ शक्ति  समर्पित केलेली आहे. मोटोचे कार्यक्रमात डिवाइस असल्याने त्याचे सहकार्य आणि बळं त्यातील हालचालिना आणि हावभावाना उपयोग पडते. याच्यात पाठीमागील चित्रण करणारा 13-मेगापिक्सेल आणि समोरील चित्रण करणारा 5-मेगापिक्सेल परिपूर्ण कॅमेरा शिवाय FM शी जवळीक साधणारा रेडियो आहे. हा दुरदर्शनचे 802 चॅनल आणि 11चे Wi-Fi लाही जोडण्यासाठी मदत करतो. अण्ड्रोइड 6.00 “Marshmallow” बरोबर डिवाइस काम करते. याचे आणखी एक वैशिष्ट्य म्हणजे याचे चारजिंग “Turbopower” ने होत असल्याने अगदी 15 मिनिटात बॅटरी चार्ज होते आणि ती 6 तासापर्यंत टिकते.

## मॉडेल (सांचा)
मोटो G4चा सांचा अतिशन उत्कृष्ट आहे. हा मोटो G4 प्ले आणि मोटो G4 प्लस म्हणून उपलब्ध आहे. मोटो G4 प्लेचे सांचात कॅमेरा स्क्रीन खालील भागात आहेत.(7) मोटो G4 प्लस हे प्रीमियम मॉडेल चौथे अपत्य आहे त्याच्यात समोरील बाजूस फिंगर प्रिंट सेन्सॉर आहे. याचे वैशिष्ट्य म्हणजे फेज-डिटेक्षन आटोफोकसचे मदतीने 4GB ऑफ RAM आणि 64 GB ऑफ संग्रहण क्षमता यासाठी पाठीमागील चित्रण करणारा 16-मेगापिक्सेल कॅमेरा यात आहे.

## प्रमुख निवडक आवृत्ती 
अमेझॉन.कॉम या ऑनलाइन किरकोळ विक्रेत्या कंपनीने या 16GB आणि 32GB या मॉडेल साठी अमेझॉन प्राईम मेंबर होणेसाठी आहावान केलेले आहे. हे अमेझॉनचे आहावान साधारण इतरांचे तुलनेत $50 ने स्वस्त आहे.

## संदर्भ
वर्ग:मोटोरोला
वर्ग:अँड्रॉइड
वर्ग:मोबाईल फोन
बुर्सा

**बुर्सा** (तुर्की: Bursa) हे तुर्कस्तान देशाच्या अनातोलिया भागातील एक प्रमुख शहर आहे. बुर्सा प्रांताच्या राजधानीचे ठिकाण असलेले बुर्सा तुर्कस्तानमधील चौथ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. बुर्सा तुर्कस्तानच्या पश्चिम भागात इस्तंबूलच्या १५० किमी दक्षिणेस मार्माराच्या समुद्राजवळ वसले आहे. २०१५ साली येथील लोकसंख्या सुमारे २७.८८ लाख होती.

इ.स. १३३५ ते १३५३ दरम्यान बुर्सा ओस्मानी साम्राज्याच्या राजधानीचे स्थान होते. ओस्मानांचा उदय येथूनच झाल्याचे मानले जाते. ह्या ऐतिहासिक बाबीसाठी बुर्सा युनेस्कोचे जागतिक वारसा स्थान आहे.

आजच्या घडीला बुर्सा तुर्कस्तानच्या वाहन उद्योगाचे केंद्र असून येथे अनेक आंतरराष्त्रीय वाहन उत्पादक कंपन्यांचे कारखाने आहेत. ह्याचबरोबर बुर्सा एक लोकप्रिय पर्यटनस्थळ देखील आहे.

## बाह्य दुवे
* बुर्सा स्की रिसॉर्ट 
*बुर्सा महापालिका 

## संदर्भ 
वर्ग:तुर्कस्तानमधील शहरे
वर्ग:तुर्कस्तानमधील जागतिक वारसा स्थाने
वर्ग:बुर्सा प्रांत
तुर्कस्तानमधील शहरांची यादी

ह्या **तुर्कस्तानमधील शहरांच्या यादी**मध्ये तुर्कस्तान देशामधील सर्वात मोठी २० शहरे व त्यांचे तपशील दिले आहेत.

## यादी
## संदर्भ 

वर्ग:शहरांच्या याद्या
सगरोळी

सगरोळी हे नांदेड जिल्ह्यातल्या बिलोली तालुक्यातील तेलंगण, कर्नाटक व महाराष्ट्र यांच्या सीमेवर असलेले एक प्राचीन गाव आहे.

## लोकसंख्या 
सगरोळी गावाची लोकसंख्या ७००० ते ८००० दरम्यान आहे. १२ चौरस किलोमीटर असे गावाचे शेतीसहित क्षेत्रफळ आहे.

## साक्षरता 
सगरोळी गावात सुमारे ७०% लोक साक्षर आहेत.

## शैक्षणिक सुविधा 
महाराष्ट्रात प्रसिद्ध असलेले शिक्षण संकुल(कोणते?) याच गावात आहे. संस्कृती संवर्धन मंडळ ही संस्थाही येथे कार्यरत आहे.

## ऐतिहासिक वारसा 
सगरोळी येथील उत्खननात काही प्राचीन जुने अवशेष सापडले आहेत. या गावात मिळालेला शिलालेख त्रिभुवनमल्ल चालुक्य या राजाचा आहे.

वर्ग:बिलोली तालुका
वर्ग:नांदेड जिल्ह्यातील गावे
वर्ग:प्राचीन संस्कृती
बोरमणी

**बोरमणी** हे गाव भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यात वसलेले गाव आहे. हे गाव पुण्याहून सोलापूरमार्गे हैदराबाद-मछलीपटनमला जाणाऱ्या राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक ६५वर (जुना क्रमांक ९) आहे.

वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
ॲमेझॉन (कंपनी)

**ॲमेझॉन.कॉम**  ही एक अमेरिकन बहुराष्ट्रीय तंत्रज्ञान कंपनी आहे जी ई-कॉमर्स, क्लाउड कॉम्प्युटिंग, डिजिटल स्ट्रीमिंग आणि आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सवर लक्ष केंद्रित करते. याला "जगातील सर्वात प्रभावशाली आर्थिक आणि सांस्कृतिक शक्तींपैकी एक" म्हणून संबोधले गेले आहे,  आणि जगातील सर्वात मौल्यवान ब्रँडपैकी एक आहे.  अल्फाबेट, ॲपल, मेटा, आणि मायक्रोसॉफ्ट सोबतच ही पाच मोठ्या अमेरिकन माहिती तंत्रज्ञान कंपन्यांपैकी एक आहे.

ॲमेझॉनची स्थापना जेफ बेझोस यांनी ५ जुलै १९९४ रोजी वॉशिंग्टन  येथील त्यांच्या गॅरेजमधून केली होती. सुरुवातीला पुस्तकांसाठी एक ऑनलाइन मार्केटप्लेस, हे उत्पादन श्रेणींच्या समूहामध्ये विस्तारले आहे: एक धोरण ज्याने त्याला द एव्हरीथिंग स्टोअर हे नाव दिले आहे.  यात Amazon Web Services (क्लाउड कॉम्प्युटिंग), Zoox (स्वायत्त वाहने), Quiper Systems (satellite Internet), Amazon Lab126 (संगणक हार्डवेअर R&amp;amp;D) यासह अनेक उपकंपन्या आहेत. त्याच्या इतर उपकंपन्यांमध्ये रिंग, ट्विच, आयएमडीबी, आणि होल फूड्स मार्केट यांचा समावेश आहे . ऑगस्ट २०१७ मध्ये त्याचे  १३.४ मध्ये होल फूड्सचे अधिग्रहण बिलियनने भौतिक किरकोळ विक्रेते म्हणून त्याच्या पदचिन्हांमध्ये लक्षणीय वाढ केली आहे. 

ॲमेझॉनने तांत्रिक नावीन्यपूर्ण आणि मोठ्या प्रमाणावर प्रस्थापित उद्योगांना व्यत्यय आणणारा म्हणून नाव कमावले आहे.     २०२१ पर्यंत, ही जगातील सर्वात मोठी इंटरनेट कंपनी आहे, ऑनलाइन मार्केटप्लेस, AI सहाय्यक प्रदाता, क्लाउड कंप्युटिंग प्लॅटफॉर्म,  आणि महसूल आणि बाजारातील वाटा मोजल्यानुसार लाइव्ह-स्ट्रीमिंग सेवा आहे.  २०२१ मध्ये, त्याने वॉलमार्टला चीनबाहेरील जगातील सर्वात मोठे किरकोळ विक्रेता म्हणून मागे टाकले, ज्याची सशुल्क सदस्यता योजना, Amazon Prime, ज्याची संख्या २०० पेक्षा जास्त आहे.&nbsp;जगभरात दशलक्ष सदस्य.   ही युनायटेड स्टेट्समधील दुसरी सर्वात मोठी खाजगी नियोक्ता आहे. 

Amazon त्याच्या Amazon Prime Video, Amazon Music, Twitch, आणि Audible Units द्वारे डाउनलोड करण्यायोग्य आणि स्ट्रीमिंग सामग्रीचे विविध वितरण देखील करते. हे त्याच्या प्रकाशन शाखा, Amazon प्रकाशन, Amazon Studios द्वारे चित्रपट आणि दूरचित्रवाणी सामग्रीद्वारे पुस्तके प्रकाशित करते आणि सध्या चित्रपट आणि दूरचित्रवाणी स्टुडिओ मेट्रो-गोल्डविन-मेयर विकत घेत आहे. हे ग्राहक इलेक्ट्रॉनिक्सचे उत्पादन देखील करते — विशेषतः किंडल ई-रीडर्स, इको डिव्हाइसेस, फायर टॅब्लेट आणि फायर टीव्ही .

ॲमेझॉनवर तांत्रिक पाळत ठेवणे,  एक अति-स्पर्धात्मक आणि मागणी करणारी कार्यसंस्कृती,  कर टाळणे,   आणि स्पर्धात्मक विरोधी वर्तन यासारख्या पद्धतींबद्दल टीका करण्यात आली आहे.  

## इतिहास 
[इवलेसे| युनायटेड स्टेट्स बाहेर कंपनीच्या सर्वात मोठ्या कॅम्पसचे उद्घाटन सप्टेंबर २०१९ मध्ये [हैद्राबाद|हैदराबाद, भारत येथे झाले.]]

## संचालक मंडळ 
[इवलेसे| अॅमेझॉनचे संस्थापक [जेफ बेझोस २०१६ मध्ये]]

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:अँड्रॉइड (ऑपरेटिंग सिस्टम) सॉफ्टवेर
वर्ग:इलेक्ट्रॉनिक वाणिज्य
वर्ग:ॲमेझॉन (कंपनी)
वर्ग:अमेरिकेतील बहुराष्ट्रीय कंपन्या
शंकरराव सावेकर

**शंकरराव सावेकर** हे मराठी सिनेसृष्टीतील छायाचित्रणकार होते. मोलकरीण या सिनेमाचे छायाचित्रण सावेकर यांनी केले आहे.

वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सोशल नेटवर्किंग

**सोशल नेटवर्कींग** इंटरनेटवरून लोकांना भेटण्याच्या एक सदन आहे. फेसबुक, ट्विटर वगैरे याचे प्रकार आहे.

वर्ग:सोशल नेटवर्किंग संकेतस्थळे
शोकांतिका

**शोकांतिका** हा नाटकाचा एक प्रकार आहे ज्यात माणसांना त्रास व दुःखी होऊन कथानकाचा अंत दुःखद होतो. ह्या दुःखद भावनांचे आवाहन करून प्रेक्षकांना एका प्रकारचे समाधान व आनंद देण्याचा प्रयत्न ह्या नाट्यप्रकारातून होतो. जरी अनेक संस्कृतींनी या विरोधाभासी प्रतिसादाला उत्तेजन देणारे प्रकार विकसित केले असले तरी, शोकांतिका हा शब्द अनेकदा नाटकाच्या एका विशिष्ट परंपरेला सूचित करतो ज्याने पाश्चात्य सभ्यतेत ऐतिहासिकदृष्ट्या एक अद्वितीय आणि महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली आहे. ॲरिस्टॉटलच्या परिभाषेत शोकांतिका म्हणजे नायक किंवा नायिका किंवा इतरांसाठी वाईटरित्या समाप्त होणारे कथानक. ही शोकांतिका सहसा अशा व्यक्तीबद्दल असते ज्यामध्ये अनेक चांगले गुण असतात, परंतु त्यात एक खराब गुण असतो (ज्याला "दुःखद दोष" म्हणतात) ज्यामुळे त्याच्यासाठी आणि कदाचित त्याचे कुटुंब किंवा मित्रांना त्रास होतो. शोकांतिका हे "शोक" + "अंतीका" असा होतो म्हणजे ज्याचा अंत शोकमय आहे असा.

२५०० वर्षांपूर्वी प्राचीन ग्रीसच्या नाट्यप्रकारामध्ये ह्याची उत्पत्ती झाली आहे. येथून एशिलस, सॉफोक्लीस आणि युरिपिडस आणि तसेच इतर रोमन कवींच्या जसे की लुसियस ॲनेयस सेनेकायांच्या सर्वांच्या कार्याचा केवळ एक अंश शिल्लक आहे. नंतरच्या काळात विल्यम शेक्सपिअर, लोपे दि व्हेगा, जीन रेसीन आणि फ्रेडरिक शिलर यांच्या कामातील एकवचनातून आणि हेन्‍रिक इब्सेन आणि ऑगस्ट स्ट्रिंडबर्ग यांच्या अगदी अलीकडच्या रचनेत नैसर्गिक शोकांतिका दिसतात. मृत्यू, नुकसान आणि दुःख यावर सॅम्युएल बेकेटचे आधुनिकतावादी ध्यान आहे तर हेनर म्युलर यांच्या दुःखद पोस्टमॉडर्निस्ट पुनर्रचनांनध्ये शोकांतिका हे सांस्कृतिक प्रयोग, वाटाघाटी, संघर्ष आणि बदलाचे महत्त्वाचे ठिकाण राहिले आहे.

तत्त्ववेत्त्यांची एक लांबलचक ओळ आहे ज्यामध्ये प्लेटो, ॲरिस्टॉटल, सेंट ऑगस्टीन, व्हाल्टेअर, डेव्हिड ह्यूम, डेनिस डिडेरोट, गेओर्ग विल्हेल्म फ्रीडरीश हेगल, आर्थर शोपेनहॉवर, सोरेन किर्केगार्ड, फ्रीडरिश नित्ची, सिग्मुंड फ्रॉइड, वॉल्टर बेंजामिन, आल्बेर काम्यू, जॉक लॅकन आणि गिल्लेस डेल्यूझ यांचा समावेश आहे ज्यांनी ह्या शैलीचे विश्लेषण, अनुमान, आणि त्यावर टीका केली आहे.

ब्रिटनमधील इंग्रजी नाटकात, शोकांतिकेचे मुख्यतः दोन प्रकारांमध्ये वर्गीकरण केले जाते जे प्रामुख्याने विल्यम शेक्सपिअर यांनी दाखवले. "परिस्थितीची शोकांतिका" म्हणजे जेव्हा लोक त्यांच्या शोकाकुल परिस्थितीत जन्म घेतात आणि ते स्वतः अशी परिस्थिती निवडत नाहीत. अशा शोकांतिका जन्माधिकारांचे परिणाम शोधतात, विशेषतः एखाद्या सम्राटांसाठी. दुसरा प्रकार म्हणजे "चुकीची शोकांतिका" जिथे नायकाच्या निर्णयाच्या चुकीचे त्याच्यावर आणि त्याच्या प्रियकरावर दुःखद परिणाम होतात.

आधुनिकतावादी साहित्यात शोकांतिकेची व्याख्या अस्पष्ट झाली आहे. खरी शोकांतिका केवळ सामर्थ्यवान आणि उच्च दर्जा असलेल्यांचेच चित्रण करू शकते या ॲरिस्टॉटलच्या विधानाला नकार देणे हा आधुनिकतावादी साहित्यातला सर्वात मूलभूत बदल आहे. अमेरिकन नाटककार आर्थर मिलरचा निबंध "ट्रॅजेडी अँड द कॉमन मॅन" (१९४९) असा युक्तिवाद करतो की शोकांतिका सामान्य लोकांच्या घरगुती वातावरणात देखील चित्रित होऊ शकतात व अशा प्रकारे ते घरगुती शोकांतिका परिभाषित करतात. ब्रिटिश नाटककार हॉवर्ड बार्कर यांनी समकालीन नाटकांमधील शोकांतिकेच्या पुनर्जन्मासाठी जोरदार युक्तिवाद केला आहे, विशेषतः त्याच्या "आर्ग्युमेंट्स फॉर अ थिएटर" या पुस्तकात.

मराठीत राम गणेश गडकरी यांनी शोकांतिका लिहिल्या आहेत.

## उदाहरणे 
## संदर्भ 
वर्ग:नाटक
दामाजी महाविद्यालय

विद्या विकास मंडळ संचलित  संत दामाजी महाविद्यालयाची स्थापना सन १७ जुलै 1९७८ आहे. 

महाविद्यालयाचे ब्रीदवाक्य असाध्य ते साध्य करिता सायास आहे. 

मंगळवेढा येते,मा.रतनचंदजी शिवलाल शह यांनी विद्या विकास मंडळाची स्थापना उच्च शिक्षणाचा प्रसार करण्यासाठी केली आहे. सन 1९७८ पासून महाविद्यालय शिवाजी विद्यापीठाशी संलग्न हेते.परुंतु सन २००४ मध्ये सोलापूर विद्यापीठ निर्मीतीपासून महाविद्यालय सोलापूर विद्यापीठाशी संलग्न झाले आहे.महाविद्यालय सध्या अर्थशास्त्र, भूगोल,इतिहास,मराठी,हिंदी आणि इंग्लिश विषयांचे विभाग कार्यरत आहेत.१४ जानेवारी २००४ मध्ये महाविद्यालयास विद्यापीठ अनुदान आयोगाकडून २ एफ आणि १२ बी प्राप्त झाले आहे.महाविद्यालय ग्रामीण भागात उच्च शिक्षणाची सोय उपलब्ध करून देत आहे. महाविद्यालयाचे क्षेत्रफळ २८७७२.६१ चौरस मी आहे.
## प्राचार्य
डॉ.प्रो.एन.बी.पवार हे महाविद्यालयाचे प्राचार्य म्हणून सन २०१६-२०१७ पासून कार्यरत आहेत. 
## पुरस्कार 
मंगळवेढा तालुक्यात महाविद्यालयाने केलेल्या कामाची दखल घेऊन महाराष्ट्र राज्य शासनाने दलित मित्र हा पुरस्कार देऊन सन्मानित केले आहे.
## संदर्भ
वामन होवाळ

**वामन होवाळ** (इ.स. १९३५:तडसर, सांगली जिल्हा, महाराष्ट्र - २३ डिसेंबर, इ.स.२०१६:विक्रोळी, मुंबई, महाराष्ट्र) हे आंबेडकरी साहित्य चळवळीमध्ये सक्रिय असलेले एक मराठी साहित्यिक होते.

मूळचे सांगलीचे असलेले होवाळ उच्च शिक्षणासाठी मुंबईला आले. त्यांचे महाविद्यालयीन शिक्षण आधी ठाण्यात आणि नंतर फोर्टमधील सिद्धार्थ महाविद्यालयात झाले. शिक्षण पूर्ण झाल्यानंतर ते भारतीय रेल्वेत नोकरीला लागले.

यांची पहिली *माणूस* ही कथा इ.स. १९६३मध्ये कथालक्ष्मीच्या अंकात प्रसिद्ध झाली. त्यानंतर सत्यकथा, यशवंत, राजश्री, वसुधा, धनुर्धारी आदी मासिकांमधून त्यांच्या कथा प्रसिद्ध झाल्या.

त्यांनी पानतावणे यांच्या अस्मितादर्श या नियतकालिकातही लेखन केले. होवाळ यांना दलित साहित्यिकांतील प्रमुख साहित्यिकांतील एक समजले जाते. पहिल्या फळीत वामन होवाळ यांचे नाव घेतले जात 

## अनुवाद
त्यांच्या *मजल्याचं घर*, *पाऊसपाणी* या कथांचे इंग्लिश व फ्रेंच भाषांत अनुवाद झाले आहेत. अन्य काही कथा हिंदी, उर्दू आणि कन्‍नड भाषांतही अनुवादित झाल्या आहेत.

## कथाकथन
होवाळ यांना शंकर पाटील, द.मा. मिरासदार, ग.दि. माडगूळकर यांच्या नंतरच्या पिढीतील प्रमुख कथाकथनकार समजले जाते. त्यांच्या कथांमधून दलित ग्रामीण विश्वाचे दर्शन घडते. मुंबईमधील झोपडपट्टीमधील रहिवाशांचे आयुष्यही त्यांनी त्यांच्या कथांमधून रेखाटले.

## अभिनय
वामन होवाळ यांनी सदाशिव अमरापूरकर यांच्या चित्रपटात पोलिसाची भूमिका केली होती.

## प्रकाशित साहित्य
* ऑडिट (कथासंग्रह)
* आंधळ्याची वरात बहिर्‍च्या घरात (लोकनाट्य)
* आमचीकविता (संपादन)
* जपून पेरा बेणं (लोकनाट्य)
* बेनवाड (कथासंग्रह)
* येळकोट (कथासंग्रह)
* वाटाआडवाटा (कथासंग्रह)
* वारसदार (कथासंग्रह)

## पुरस्कार आणि सन्मान
* दक्षिण महाराष्ट्र साहित्य सभेच्या साहित्य संमेलनाचे अध्यक्षपद
* होवाळ यांच्या तीन कथासंग्रहांना महाराष्ट्र सरकारचे पुरस्कार मिळाले आहेत.
* कारदगा (चिकोडी जिल्हा) येथील साहित्य विकास मंडळातर्फे १ डिसेंबर २००२ रोजी झालेल्या ?व्या कादरगा ग्रामीण साहित्य संमेलनाचे अध्यक्षपद,

वर्ग:इ.स. १९३५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१६ मधील मृत्यू
वर्ग:मराठी साहित्यिक