open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
एलेना व्हेस्निना

right|thumb|250 px
**एलेना व्हेस्निना** (; जन्मः १ ऑगस्ट १९८६) ही एक व्यावसायिक रशियन टेनिसपटू आहे.

वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:रशियाच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८६ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
तातियाना गोलोविन

वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:फ्रान्सच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
रॉबेर्ता व्हिंची

**रॉबेर्ता व्हिंची** (इटालियन: Roberta Vinci) ही एक इटालियन महिला टेनिस खेळाडू आहे. सध्या ती महिला एकेरी क्रमवारीत २०व्या स्थानावर आहे.

## कारकीर्द 
### ग्रँड स्लॅम अंतिम फेऱ्या 
#### महिला दुहेरी
## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

व्हिंची, रॉबेर्ता
व्हिंची, रॉबेर्ता
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
जॅनेट हुसारोवा

**जॅनेट हुसारोवा** (स्लोव्हाक: Janette Husárová;  ४ जून १९७४, ब्रातिस्लाव्हा) ही एक स्लोव्हाक महिला टेनिस खेळाडू आहे.  तिने २००२ साली एलेना डिमेंटियेवासोबत डब्ल्यूटीए दुहेरी अजिंक्यपद पटकावले होते.

## बाह्य दुवे
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्लोव्हाकियाच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७४ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
रेनेइ स्टब्स

उजवे|250 px
**रेनेइ स्टब्स** (; जन्मः २६ मार्च १९७१) ही एक ऑस्ट्रेलियन टेनिसपटू आहे. स्टब्सने अनेक दुहेरी ग्रँड स्लॅम स्पर्धा जिंकल्या आहेत.

स्टब्स, रेनेइ
स्टब्स, रेनेइ
वर्ग:इ.स. १९७१ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
उप्पीट

**उप्पीट** रव्यापासून तयार केला जाणारा खाद्यपदार्थ आहे.

वर्ग:महाराष्ट्रातील खाद्यपदार्थ
वर्ग:मराठी विकिबुक्स बंधूप्रकल्पात स्थानांतरित करावयाचे लेख
तातियाना पूत्चेक

thumb|
**तातियाना पूत्चेक** (; ; जानेवारी ९, इ.स. १९७९, मिन्स्क) ही एक बेलारूशियन महिला टेनिस खेळाडू आहे.  १९९८ सालापासून पूत्चेक व्यावसायिक टेनिस खेळत आहे.

## बाह्य दुवे
वर्ग:बेलारूसच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७९ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
क्लॉडिया यान्स

**क्लॉडिया यान्स-इग्नाचिक** (सप्टेंबर २४, इ.स. १९८४:ग्डिनिया, पोलंड - ) ही पोलंडची टेनिस खेळाडू आहे.

वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
पोलंडचे टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८४ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
ॲलिस्या रोसोल्स्का

**ॲलिस्या रोसोल्स्का** (;  १ डिसेंबर १९८५) ही एक पोलिश टेनिसपटू आहे.

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:पोलंडचे टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
पावेल विझ्नर

250 px|इवलेसे|पावेल विझ्नर
**पावेल विझ्नर** (,  १५ जुलै १९७०, प्राग, चेक प्रजासत्ताक) हा एक चेक टेनिसपटू आहे. प्रामुख्याने पुरूष दुहेरीमध्ये खेळणाऱ्या विझ्नरने आजवर १६ अजिंक्यपदे मिळवली आहेत. त्याने भारताच्या महेश भूपती सोबत २००७ सालची मॉंत्रियाल स्पर्धा जिंकली होती.

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:चेक प्रजासत्ताकचे टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७० मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
व्हर्जिनिया रुआनो पास्क्वाल

**व्हर्जिनिया रुआनो पास्क्वाल** (;  २१ सप्टेंबर १९७३) ही एक निवृत्त स्पॅनिश टेनिसपटू आहे. इ.स. १९९२ ते २०१० दरम्यान व्यावसायिक टेनिस खेळणाऱ्या पास्कालने दुहेरी टेनिसमध्ये प्रचंड यश मिळवले. तिने एकूण १० ग्रँड स्लॅम स्पर्धांमध्ये दुहेरीमधील अजिंक्यपदे जिंकली (पाओला सुआरेझ सोबत ८ तर आना इसाबेल मेदिना गारिगेससोबत २). तसेच तिने स्पेनच्या तोमास कार्बोनेलसोबत २००१ फ्रेंच ओपन स्पर्धेतील मिश्र दुहेरीचे अजिंक्यपद देखील मिळवले.

## बाह्य दुवे
*

वर्ग:स्पेनच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
च्या-युंग च्वांग

वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:तैवानच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
सुन तियांतियान

**सुन तियांतियान** (चिनी: 孫甜甜; १२ ऑक्टोबर १९८१) ही एक चिनी निवृत्त टेनिसपटू आहे. तिने २००४ अथेन्स ऑलिंपिक स्पर्धेमध्ये महिला दुहेरीचे सुवर्णपदक तसेच २००८ ऑस्ट्रेलियन ओपन टेनिस स्पर्धेमध्ये नेनाद झिमोंजिक सोबत मिश्र दुहेरीचे अजिंक्यपद मिळवले होते.

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:चीनच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
बेतिना होझामी

वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:आर्जेन्टिनाच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८८ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
ग्रेटा अर्न

**ग्रेटा अर्न** (हंगेरियन: Gréta Arn;१३ एप्रिल, इ.स. १९७९:बुडापेस्ट, हंगेरी - ) ही एक हंगेरीयन टेनिसपटू आहे. १९९७ सालापासून व्यावसायिक टेनिस खेळणारी अर्न सध्या सर्वोच्च क्रमवारीची हंगेरीयन टेनिस खेळाडू आहे.

## बाह्य दुवे
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:हंगेरीच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७९ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
दार्या कुस्तोवा

thumb|
**दार्या कुस्तोव्हा** (; ;  २९ मे १९८६, मिन्स्क) ही एक बेलारूशियन महिला टेनिस खेळाडू आहे.  कुस्तोव्हा सध्या महिला एकेरी क्रमवारीत १६१व्या स्थानावर आहे.

## बाह्य दुवे
कुस्तोवा, दार्या
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८६ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
संजय दत्त

**संजय दत्त** हा हिंदी चित्रपटसृष्टीतील एक अभिनेता आहे. तो दिवंगत अभिनेता व राजकारणी सुनिल दत्त यांचा मुलगा आहे. त्यांची आई नर्गिस दत्त देखील हिंदी चित्रपटसृष्टीतील नायिका आहे.

संजय दत्त यांनी आयुष्यात अनेक चढ उतार पाहिले. त्यांचा अभिनेता म्हणून सुरुवात चांगलीच गाजली. परंतु अंमली पदार्थांच्या आहारी गेले व अनेक वर्षे चित्रपट सृष्टीपासून दूर होते. अंमली पदार्थांचे सेवन केल्याने त्यांची तब्येत एकेकाळी फारच खालावली होती. त्यावेळेस सुनिल दत्त यांनी त्याला अमेरिकेत उपचारांसाठी नेले. अंमली पदार्थांचे संजय दत्त यांचे व्यसन उपचारानंतर सुटले व त्यांनी काही काळ अमेरिकेत व्यतीत केला. या काळात त्यांना अमेरिकेतच रहाण्याची व चित्रपट सृष्टीतील प्रसिद्धी पासून दूर रहाण्याचे ठरवले होते. परंतु सुनिल दत्त यांनी आपल्या इच्छेखातर भारतात परतण्याची विनंती केली व त्यास संजय दत्त यांनी होकार दिला.

भारतात परतल्यानंतर काही काळानंतर पुन्हा चित्रपट सृष्टीत प्रवेश केला. अनेक हिट चित्रपट दिले. या काळात व्यक्तीक आयुष्यात फेरबदल झाले. तसेच १९९२ च्या दंगली व नंतर झालेल्या बॉम्बस्फोटात त्यांचे नाव गोवले गेले. त्यांच्या रहात्या घरातून बेकायदेशीर ए.के ५६ रायफल हस्तगत करण्यात आली त्यामुळे तत्कालीन टाडा कायद्यात चांगलेच गोवले गेले.

संजय दत्त यांना २००९ च्या लोकसभा निवडणूकीसाठी समाजवादी पक्षाची उमेदवारी मिळाली. ते लखनौ या मतदार संघातून उमेदवारी लढणार होते. सी.बी.आय ने त्यांच्या मिळालेल्या शिक्षेचा दाखला देत त्यांची उमेदवारी रद्द करण्याची मागणी केली. ३१ मार्च २००९ रोजी सर्वोच्च न्यायलयाने दिलेल्या निर्णयानुसार त्यांना निवडणुक लढवता येणार नाही.

२१ मार्च २०१३ रोजी भारतीय सर्वोच्च न्यायालयाने १९९३ मुंबई बॉम्बस्फोट खटल्याचा निर्णय देताना बेकायदा शस्त्र बाळगल्याच्या आरोपाखाली संजय दत्त यांना ५ वर्षांची कारावासाची शिक्षा सुनावण्यात आली.

## प्रमुख चित्रपट 
## चरित्रपट
संजय दत्त याच्या जीवनावर 'संजू" नावाचा चित्रपट निघाला आहे. दिग्दर्शक राजुमार हिरानी; संजय दत्तच्या भूमिकेत रणबीर कपूर.

दत्त, संजय
जयश्री गडकर

'''''' (मार्च २१, १९४२ - ऑगस्ट २९, २००८) या मराठी चित्रपटांतील अभिनेत्री होत्या.

## जीवन 
जयश्री गडकरांचा जन्म मार्च २१, १९४२ रोजी कणसगिरी, कारवार जिल्ह्यात (आताचा उत्तर कन्नड जिल्हा) झाला. 
१९५६ मध्ये वयाच्या चौदाव्या वर्षी दिसतं तसं नसतं या चित्रपटाद्वारे अभिनयक्षेत्रात पदार्पण झाले. 
त्यांचे ऑगस्ट २९, २००८ रोजी मुंबईत हृदयविकाराने निधन झाले.

### चित्रपट 
## जयश्री गडकर : एक अविस्मरणीय प्रवास
जयश्री गडकर यांचे पती बाळ धुरी आणि चिरंजीव अविनाश आणि विश्वजीत धुरी ह्यांनी जयश्री गडकरांच्या जीवनप्रवासावर वरील नावाचा एक कार्यक्रम बनवला आहे. त्यात मधुरा दातार आणि प्रशांत नासेरी काम करीत असून तुषार दळवी आणि दीप्ती भागवत यांचे सूत्रसंचालन आहे.  या कार्यक्रमाचा शुभारंभ १७ जानेवारी २०१७ रोजी झाला.

## पुरस्कार
जयश्री गडकर यांना मानिनी, वैंजयंता, सवाल माझा ऐका व साधी माणसं या चित्रपटांसाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाले आहेत..

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
वर्ग:मराठी भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक
गडकर,जयश्री
गडकर,जयश्री
वर्ग:मराठी अभिनेत्री
वर्ग:इ.स. १९४२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००८ मधील मृत्यू
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
अशिकागा तकाउजी

अशिकागा तकाउजी (足 利 尊 氏, १८ ऑगस्ट, १३०५ - जून ७, १३५८) अशिकागा शोगुनेटचा संस्थापक आणि पहिला शोगन होता. १३३८ मध्ये जपानमधील मुरोमाची कालावधीपासून त्याचे राज्य सुरू झाले आणि त्याचे निधन १३५८ मध्ये झाले.तो (मिनॅमोटो) सेईवा जेन्जी लाईन (अर्थ:सम्राट सेओवाचे वंशज) या समुराईचे वंशज होता.तो सध्याच्या टोकिगीच्या शिमोत्सुक प्रांताच्या अशिकागा भागात स्थायिक झाला होता.

झेन मास्टर आणि हुशार Musō Soseki यांचे मते, (ज्यांना त्याचा विशेष अनुरोध प्राप्त होता व त्यांनी त्याला बराच सहयोग दिला), तकाउजीमध्ये तीन गुण होते. प्रथम, तो युद्धात अत्यंत शांत रहात असे आणि त्यानी कधी मृत्यूची भीती बाळगली नाही.दुसरा, तो दयाळू आणि सहनशील होता.तिसरा, त्याचे हाताखाली काम करणाऱ्यांविषयी तो अतिशय उदार होता.

वर्ग:जपानी शोगन
वर्ग:इ.स. १३५८ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:माहितीचौकटीची आवश्यकता असणारे लेख
ज्याँ-मरी लेह्न

**ज्याँ-मरी लेह्न** (सप्टेंबर ३०, इ.स. १९३९ - ) हा फ्रेंच रसायनशास्त्रज्ञ आहे. कृत्रिम क्रिप्टॅंडची निर्मिती केल्याबद्दल डोनाल्ड क्रॅम व चार्ल्स पेडरसन बरोबर लेह्नला १९८७ चे रसायनशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक प्रदान करण्यात आले.

वर्ग:फ्रेंच रसायनशास्त्रज्ञ
वर्ग:रसायनशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते
वर्ग:इ.स. १९३९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
योहान डायझेनहॉफर

**योहान डायझेनहॉफर** (३० सप्टेंबर, इ.स. १९४३ - ) हे जर्मन रसायनशास्त्रज्ञ आहेत. याना हार्टमुट मिकेल आणि रॉबर्ट हुबेर यांच्याबरोबर १९८८ चे नोबेल पारितोषिक देण्यात आले.

वर्ग:जर्मन रसायनशास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १९४३ मधील जन्म
मराठे-दुराणी युद्ध

**मराठे-दुराणी युद्ध** डिसेंबर इ.स. १७५९ ते जानेवारी १५, इ.स. १७६१ दरम्यान उत्तर भारताच्या स्वामित्वासाठी झालेले युद्ध होते.

डिसेंबर १७५९मध्ये १,००,००० च्या मराठा सैन्याने दिल्लीतील अफगाण शिबंदीला हरवून दिल्ली काबीज केले. तेथपासून १७६१ च्या संक्रांतीच्या दिवशी झालेल्या पानिपतच्या तिसऱ्या लढाईपर्यंत अनेक लढाया झाल्या. यात शेवटी मराठ्यांचा दारुण पराभव झाला व दुराणीनेही भारतातून पाय काढता घेतला.

वर्ग:महाराष्ट्राचा इतिहास
मार्क मॅकग्वायर

**मार्क डेव्हिड मॅकग्वायर** (१ ऑक्टोबर, १९६३ - ) हा अमेरिकेचा बेसबॉल खेळाडू आहे. हा १९८६ ते २००१ दरम्यान ओकलँड अ‍ॅथलेटिक्स आणि सेंट लुई कार्डिनल्स या संघांकडून एमएलबीमध्ये खेळला.

वर्ग:अमेरिकन बेसबॉल खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९६३ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नजीब उद दौला

thumb|right|140px|नजीब खान दिल्ली के प्रशासक
**नजीब उद दौला** अफगाणिस्तानातील दुराणी साम्राज्याचा सेनापती होता. पानिपतच्या तिसऱ्या लढाईत याने महत्त्वाची कामगिरी बजावून अहमदशाह अब्दालीला विजय मिळवण्यात मदत केली. याने दुराणी बाद्शहास इस्लामच्या नावाखाली भडकवून त्याला युद्धास उद्युक्त केले.

याआधी नजीब उद दौलाने रोहिलखंडातील नजीबाबाद शहर उभारले. हे आत्ताच्या बिजनोर जिल्ह्यात आहे.

वर्ग:मुघल साम्राज्य
वर्ग:इ.स. १७७० मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:पानिपतची तिसरी लढाई
दुराणी साम्राज्य

**दुराणी साम्राज्य** (पश्तो: د درانیانو واکمني ;) हे इ.स. १७४७ ते इ.स. १८४२ या कालखंडात अफगाणिस्तानात अस्तित्वात होते. इ.स. १७४७ साली अफगाण सेनानी अहमदशाह अब्दाली याने कंदाहारात त्याची स्थापना केली. इ.स. १७७३ साली अहमदशाहाचा मॄत्यूनंतर त्याच्या वंशजांकडे साम्राज्याचे अमीरपद चालू राहिले.

परमोत्कर्षाच्या काळात दुराणी साम्राज्य पंजाबापासून इराणापर्यंत व मध्य आशियातील अमू दर्या नदीखोऱ्यापासून अरबी समुद्रापर्यंत पसरले होते. इ.स.च्या अठराव्या शतकाच्या उत्तरार्धात भरभराटीत असलेल्याओस्मानी साम्राज्याखालोखाल विस्तार पसरलेले हे दुसरे इस्लामी साम्राज्य होते..

## राज्यकर्ते 
दुराणी साम्राज्याचे राजे *अमीर* या किताबाने उल्लेखले जात. साम्राज्याचा संस्थापक अहमदशाह अब्दाली याच्यानंतर त्याचे वंशज गादीवर बसले. कालक्रमानुसार त्यांची सूची अशी:

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* 
* 


वर्ग:अफगाणिस्तानचा इतिहास
वर्ग:इराणचा इतिहास
वर्ग:पाकिस्तानचा इतिहास
वर्ग:भारताचा इतिहास
तिमूरशाह दुराणी

thumb|right|200px| याचे रेखाचित्र
**तिमूरशाह दुराणी** (पश्तो: تېمور شاه دراني ;) (इ.स. १७४८ - मे १८, इ.स. १७९३) हा ऑक्टोबर १६, इ.स. १७७२ ते इ.स. १७९३ साली मृत्यू पावेतो राज्यारूढ असलेला दुराणी साम्राज्याचा दुसरा अमीर होता. तो अहमदशाह दुराण्याचा थोरला पुत्र होता. अहमदशाहाच्या मृत्यूनंतर दुराणी साम्राज्याच्या गादीवर बसलेल्या तिमूरशाहास काही पठाण टोळीप्रमुखांचा विरोध होता. या राजकीय विरोधकांचा बिमोड करून दुराणी साम्राज्यावर पकड मिळवण्यातच त्याची बह्वंशी शक्ती व हयात खर्ची पडली. कंदाहारातील पठाण टोळ्यांचा या बंडाळ्यांत हात असल्यामुळे त्याने आपली राजधानी कंदाहारातून काबूल येथे हलवली.

इ.स. १७९३ साली तिमूरशाह मरण पावला. त्यानंतर झमनशाह दुराणी हा तिमूरशाहाचा पाचवा पुत्र साम्राज्याच्या तख्तावर बसला.

## संकेतस्थळ 
* 

वर्ग:दुराणी साम्राज्य
शुजा उद दौला

250 px|इवलेसे|शुजा उद दौला
**शुजा उद दौला** (उर्दू: شجاع الدولہ‎; १९ जानेवारी १७३२ - २६ जानेवारी १७७५) हा अठराव्या शतकातील अवधच्या संस्थानाचा नवाब होता. हा दुराणी सम्राट अहमदशाह अब्दालीचा मांडलिक होता व त्याने पानिपतच्या तिसऱ्या लढाईत मराठ्यांविरुद्ध अब्दालीला मदत केली.
शिवाय "सफदरजंग" हे मुघल शासनात आधी सुभेदार असलेले व नंतरच्या काळात म्हणजे 'मुघल बादशाह-अली गौहर शाह अली' यांच्या शासनकाळात अवध(अयोध्या) येथे स्वतःचे वेगळे साम्राज्य तयार करणारे या व्यक्तिचे "शुजाउद्दौला" हे एकमेव पुत्र होते. 

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १७३२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १७७५ मधील मृत्यू
वर्ग:अवध संस्थान
वर्ग:भारताचा इतिहास
२००८ उन्हाळी ऑलिंपिक खेळात बांगलादेश

वर्ग:बांगलादेशमधील खेळ
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:२००८ उन्हाळी ऑलिंपिकमध्ये सहभागी देश
वॉरन बफे

**वॉरन बफे** () हे एक अमेरिकन गुंतवणूकदार व उद्योगपती आहेत. बफे ह्यांना जगातील सर्वोत्कृष्ट गुंतवणूकदार मानण्यात येते. वॉरन बफे  हे बर्कशायर हॅथवे ह्या गुंतवणूक कंपनीचे अध्यक्ष व प्रमुख अधिकारी आहेत. २००८ साली बफे जगातील सर्वात श्रीमंत व्यक्ती होते तर २०११ साली ते तिसऱ्या क्रमांकावर आहेत.

ओमाहा ह्या शहरामध्ये जन्मलेल्या बफे ह्यांनी वयाच्या १५व्या वर्षापासून शेअर बाजारामध्ये गुंतवणूक करण्यास सुरुवात केली. गर्भश्रीमंत असताना देखील आपल्या काटकसरी जीवनशैली व साधे राहणीमान जगणाऱ्या बफे ह्यांनी आपल्या संपत्तीच्या ९९ टक्के भाग परोपकारी कामांसाठी दान केला आहे.

## वॉरन बफे यांचे विचार
# कधीही एका इन्कम सोर्सवर (उत्पन्नाच्या स्रोतावर) अवलंबून राहू नका. त्याची गुंतवणूक करा आणि दुसरे इन्कम सोर्स (उत्पन्न स्रोत) निर्माण करा.
# किंमत जी तुम्ही देता, मूल्य जे तुम्हाला मिळते.
# जर तुम्ही तुम्हाला गरज नसलेल्या गोष्टी विकत घेत असाल तर लवकरच तुम्हाला तुमच्या गरजेच्या गोष्टी विकण्याची वेळ येणार आहे असा समजा.
# खर्च करून शिल्लक राहिलेले पैसे वाचवू नका, तर पैसे वाचवून जे शिल्लक राहते ते खर्च करा.
# आपल्या दोन्ही पायांनी कधी पाण्याची खोली मोजू नका.
# एक टोपल्यात तुमची सर्व अंडी ठेवू नका..
# जेव्हा आपल्याला माहित नसते की आपण काय करतो आहोत, तेव्हाच धोका निर्माण होतो .
# मी श्रीमंत बनणार आहे हे मला माहित होते. त्याबद्दल माझ्या मनात एका मिनिटासाठीही कधी शंका आली नाही.
# नियम क्र.१ : कधीही तुमचे पैसे गमावू नका. नियम क्र. २ : कधीही नियम क्र.1१विसरू नका.'''
#स्वतःमध्ये केलेली गुंतवणूक म्हणजे सर्वात महत्त्वाची गुंतवणूक
# प्रामाणिकपणा हे खूप महागडी वस्तू आहे, त्याची हलक्या लोकांकडून अपेक्षा करू नका
# मी एक चांगला निवेशक आहे कारण मी एक व्यापारी आहे आणि मी एक चांगला व्यापारी आहे कारण मी एक निवेशक आहे.
# नेहमी दीर्घकालीन गुंतवणूक करा.
# आज कोणीतरी झाडाच्या थंड सावलीमध्ये बसलेला आहे, कारण ते झाड खूप पूर्वी कोणी तरी लावलेले होते.
# पैशाची बचत करण्यासाठी वयाची गरज नसते.
# जितक्या लवकर चांगल्या ठिकाणी पैसा गुंतवता येईल तितक्या लवकर पैसा गुंतवा.

## बाह्य दुवे 
* बर्कशायर हॅथवेचे संकेतस्थळ
* बफे ह्यांनी गुंतवणूकदारांना लिहिलेली पत्रे

वर्ग:अमेरिकन उद्योगपती
वर्ग:प्रेसिडेन्शियल मेडल ऑफ फ्रीडम विजेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शाह वलीउल्लाह

**शाह वलीउल्लाह** शाह वली हा सुफी पंथातील प्रभावी मुस्लिम धार्मिक नेता होता. इ.स. १७५६ मध्ये मराठ्यांनी दिल्लीवर कब्जा मिळवल्यानंतर त्याने उत्तर भारतातील इस्लामी राज्यांना मराठ्यांविरुद्ध जिहाद पुकारण्यासाठी आवाहन केले. अफगाण सेनानी अहमदशाह अब्दालीला पत्र पाठवून मराठ्यांविरुद्ध लढण्यास प्रेरित केले.  शाह वलिउल्लाह हा तत्कालीन इस्लाम तत्त्वेता होता असे मानण्यात येते. 

वर्ग:दुराणी साम्राज्य
कोआविला

**कोआविला** (संपूर्ण नाव: कोआविलाचे स्वतंत्र व सार्वभौम राज्य; ) हे मेक्सिको देशाचे एक राज्य आहे. हे राज्य मेक्सिकोच्या उत्तर भागात स्थित असून त्याच्या उत्तरेस अमेरिकेचे टेक्सास राज्य तर इतर दिशांना मेक्सिकोची इतर राज्ये आहेत. रियो ग्रांदे ही उत्तर अमेरिकेमधील एक प्रमुख नदी कोआविलाला टेक्सासपासून वेगळे करते. कोआविला क्षेत्रफळानुसार मेक्सिको देशामधील तिसऱ्या तर लोकसंख्येनुसार १५व्या क्रमांकाचे राज्य आहे. साल्तियो ही कोआव्हिला राज्याची राजधानी तर तोरेओन हे सर्वात मोठे शहर आहे.

## बाह्य दुवे 
*  राज्य सरकार

वर्ग:मेक्सिकोची राज्ये
वर्ग:कोआविला
ताबास्को

**ताबास्को** (संपूर्ण नाव: ताबास्कोचे स्वतंत्र व सार्वभौम राज्य; ) हे मेक्सिको देशाचे एक राज्य आहे. हे राज्य मेक्सिकोच्या आग्नेय भागात स्थित असून
त्याच्या उत्तरेस मेक्सिकोचे आखात, पूर्वेस ग्वातेमाला देश तर इतर दिशांना मेक्सिकोची इतर राज्ये आहेत. व्हियाएर्मोसा ही ताबास्को राज्याची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.

ताबास्कोचा मोठा भाग जंगलाने व्यापला असून येथील भूभाग अनेकदा पूराने भरतो. येथील अर्थव्यवस्था कमकूवत असून खनिज तेल व कृषी हे प्रमुख उद्योग आहेत. कोको ह्या फळाचा शोध ताबास्कोमध्येच लागला होता.

## बाह्य दुवे 
*  राज्य सरकार

वर्ग:मेक्सिकोची राज्ये
*
करंजवन

**करंजवन** महाराष्ट्राच्या नाशिक जिल्ह्यातील गाव आहे. करंजवन धरण येथून जवळ आहे.

**करंजवन** हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील दिंडोरी तालुक्यातील एक गाव आहे.

## भौगोलिक स्थान
## हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सियसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १,००० मिमी पर्यंत असते.

## लोकजीवन
## प्रेक्षणीय स्थळे
## नागरी सुविधा
## जवळपासची गावे
## संदर्भ
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate 
वर्ग:दिंडोरी तालुक्यातील गावे

वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
वर्ग:रिकामी पाने
पॉल हॅलमॉस

**पॉल रिचर्ड हॅलमॉस** (इंग्लिश: *Paul Halmos* ) हे एक अमेरिकन गणिती होते. त्यांचा जन्म हंगेरीमधे झाला होता. प्रोबॅबिलीटी थिअरी, मेझर थिअरी, संाख्यकी, ऑपरेटर थिअरी, एरगॉडीक थिअरीनी फंक्शनल ऍनालिसीस या िषयांत त्यांनी काम केले.
## लिखाण 
त्यांनी लिहीलेली गणितातील काही पुस्तके फार प्रसिद्ध आहेत. त्यापैकी काही पुस्तकेनी त्यांचे प्रकाशक खालीलप्रमाणे:

* १९४२. *Finite-Dimensional Vector Spaces*, सांत मितीय सदिशावकाश, श्प्रिंगर -फेरलांग.
* १९५०. *Measure Theory*. मेझर थिअरी, श्प्रिंगर -फेरलांग.
* १९५१. *Introduction to Hilbert Space and the Theory of Spectral Multiplicity*. हिल्बर्ट अवकाश आणि स्पेक्ट्रल थिअरीची ओळख, चेल्सिया.
* १९६०. *Naive Set Theory*. संच सिद्धांताची ओळख, श्प्रिंगर -फेरलांग.
* १९८५. *I Want to Be a Mathematician*. मला गणिती व्हायचेय, श्प्रिंगर -फेरलांग.

पैकी सांतमितीय सदिशावकाश आणि मेझर थिअरी ही पुस्तके आजही पाठ्यक्रमात वापरली जातात. संच सिद्धांताची ओळख हे पुस्तक या प्रकारातील एक महत्त्वाचे पुस्तक मानले जाते.
"मला गणिती व्हायचेय" हे त्यांचे आत्मचरित्र आहे, याचे मुळातील नाव फार मजेदार आहे, ते म्हणजे "I Want to Be a Mathematician: A Mathobiography".
अतिशय ओघवती शौली, सोपी भाषा, गणिती चिह्नांचा कमीत कमी वापर आणि अत्यंत नेमके मुद्दे मांडणे हे त्यांच्या लिखाणाची वैशिट्ये आहेत.

## इतर 
एखाद्या सिद्धांताची सिद्धता लिहून झाल्यावर उजव्या वाजूला भरीव चौरस ∎ काढून सिद्धता संपली असे सुचित करण्याची पद्धती हाल्मोसने सुरू केली असे मानले जाते. त्यामुळे या चौरसास "हाल्मोस" असेही म्हणतात.
आजकल भरीव चौकोनाएवजी पोकळ चौरस काढण्याची प्रथा आहे, तरीही त्यास हाल्मोस असेच म्हणतात.
शिवाय तर्कशास्त्रातील "if and only if" म्हणजेच "फक्त आणि फक्त" या लांबलचक समूहास "iff" असे संक्षिप्त केल्याचे श्रेयही हाल्मोसला दिले जाते.

वर्ग:अमेरिकन गणितज्ञ
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जयसिंगराव गायकवाड पाटील

वर्ग:इ.स. १९५२ मधील जन्म
वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी
कल्पना रमेश नरहिरे

वर्ग:इ.स. १९६९ मधील जन्म
वर्ग:शिवसेनेतील राजकारणी
वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
के.के. बिर्ला

**कृष्ण कुमार बिर्ला** ( ११ नोव्हेंबर १९१८,मृत्यु: ३० ऑगस्ट २००८) हे एक भारतीय उद्योगपती होते. ते राज्यसभेचे सदस्यही होते. त्यांनी भारतात औद्योगिक परिवर्तन केले. ते बिट्स पिलानीचे कुलगुरूही  होते. त्यांनी १९९१ मध्ये हिंदी भाषेच्या साहित्यास चालना देण्यासाठी के. के. बिर्ला फाउंडेशनची स्थापना केली. खत उत्पादनातही त्यांची मोलाची भूमिका होती.

वर्ग:भारतीय उद्योगपती
वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९१८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००८ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कॅटेरिना वोलोद्को

'''''' (युक्रेनियन: Катерина Володимирівна Бондаренко) (ऑगस्ट ८, १९८६ - हयात) ही युक्रेनातील व्यावसायिक महिला टेनिस खेळाडू आहे. तिने २००८ ऑस्ट्रेलियन खुल्या स्पर्धेतल्या दुहेरी गटात विजेतेपद पटकावले.

## बाह्य दुवे 
* डब्ल्यू.टी.ए. टूर्स अधिकृत संकेतस्थळ - प्रोफाइल (इंग्लिश मजकूर) 

वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:युक्रेनच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८६ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
क्रिस्टोफर झेलर

**क्रिस्टोफर झेलर** (सप्टेंबर १४, इ.स. १९८४:म्युनिक, जर्मनी - ) हा जर्मनीचा हॉकी खेळाडू आहे.

हा फिलिप झेलरचा छोटा भाऊ आहे.

वर्ग:जर्मनीचे हॉकी खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८४ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अगलगाव

हे महाराष्ट्र राज्याच्या सांगली जिल्ह्यातील एक गाव आहे.

वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
फ्लोरियन केलर

केलर, फ्लोरियन
केलर, फ्लोरियन
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चीन हॉकी संघ

वर्ग:राष्ट्रीय हॉकी संघ
हॉकी संघ
वर्ग:रिकामी पाने
साक्रामेंटो (कॅलिफोर्निया)

**सॅक्रामेंटो** ही अमेरिकेच्या कॅलिफोर्निया राज्याची राजधानी आहे. हे शहर कॅलिफोर्निया खोऱ्याच्या उत्तर
अमेरिकन नदी आणि सॅक्रामेंटो नदीच्या संगमावर वसले असून ते सॅन फ्रॅन्सिस्कोच्या ९० मैल ईशान्येस स्थित आहे. आहे. २०१० साली ४,६६,४८८ इतकी लोकसंख्या असलेले सॅक्रामेंटो कॅलिफोर्नियामधील सहाव्या तर अमेरिकेमधील ३५व्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. 

कॅलिफोर्निया गोल्ड रशदरम्यान वसवले गेलेले सॅक्रामेंटो सोने वाहतूकीचे प्रमुख केंद्र म्हणून झपाट्याने वाढले. इ,स. १८५४ साली कॅलिफोर्नियाची राजधानी सॅक्रामेंटो येथे हलवण्यात आली. सध्या सॅक्रामेंटो कॅलिफोर्नियामधील एक प्रमुख शहर आहे.

## खेळ 
साक्रामेंटो किंग्ज हा एन.बी.ए. संघ येथील सर्वात मोठा व्यावसायिक संघ आहे.

## शहर रचना 
## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ
* स्वागत कक्ष
*

वर्ग:कॅलिफोर्नियामधील शहरे
वर्ग:अमेरिकेतील राज्यांच्या राजधानीची शहरे
वर्ग:साक्रामेंटो काउंटी (कॅलिफोर्निया)
धर्मरावबाबा आत्राम

श्री. राजे धर्मरावबाबा आत्राम हे गडचिरोली जिल्ह्यातील अहेरी विधानसभा क्षेत्राचे विद्यमान आमदार आहेत. माजी कॅबिनेट मंत्री आहेत. 

अत्राम, धर्मराव
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:महाराष्ट्राच्या १४ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार
वर्ग:अहेरीचे आमदार
वर्ग:राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
झैर

**झैर** हा १९७१ ते १९९७ दरम्यान अस्तित्वात असलेला आफ्रिकेतील एक देश होता.

याला आता काँगोचे लोकशाही प्रजासत्ताक या नावाने ओळखले जाते.

वर्ग:आफ्रिकेतील देश
*
वर्ग:भूतपूर्व देश
डॅनियेल अराप मुआ

**डॅनियेल अराप मुआ** (इंग्लिश: Daniel arap Moi; २ सप्टेंबर, १९२४ - ४ फेब्रुवारी, २०२०) हा केन्या देशातील एक राजकारणी व देशाचा माजी राष्ट्राध्यक्ष आहे. तो १९७८ ते २००२ दरम्यान राष्ट्राध्यक्षपदावर होता. त्यापूर्वी तो १९६७ ते १९७८ दरम्यान देशाच्या उपराष्ट्राध्यक्षपदावर होता. मुआच्या २४ वर्षांच्या राष्ट्राध्यक्ष कारकिर्दीमध्ये त्याने मोठ्या प्रमाणावर भ्रष्टाचार केल्याचे आरोप केले गेले आहेत.

## बाह्य दुवे 
*व्यक्तिचित्र 

वर्ग:केन्याचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १९२४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०२० मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
होनोलुलु

इवलेसे
**होनोलुलु** हे अमेरिका देशातील हवाई राज्याचे राजधानीचे शहर आहे. होनोलुलु हे अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष बराक ओबामा ह्यांचे जन्मस्थान आहे.

वर्ग:हवाईमधील शहरे
वर्ग:अमेरिकेतील राज्यांच्या राजधानीची शहरे
वर्ग:होनोलुलु
वर्ग:होनोलुलु काउंटी
कोसी नदी

**कोसी नदी**, **सप्तकोशी नदी** किंवा **कोशी नदी** तिबेट, नेपाळ व भारतातून वाहणारी नदी आहे.

वर्ग:बिहारमधील नद्या
वर्ग:नेपाळमधील नद्या
वर्ग:तिबेटमधील नद्या
कार्ल डेव्हिड अँडरसन

thumb|right|कार्ल डेव्हिड अँडरसन

अँडरसन, कार्ल डेव्हिड : (३ सप्टेंबर १९०५ — ११ जानेवारी, १९९१). अमेरिकन भौतिकी विज्ञ. १९३६ च्या नोबेल पारितोषिकाचे सहविजेते. त्यांचा जन्म न्यू यॉर्क येथे झाला. कॅलिफोर्निया इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्‍नॉलॉजीमध्ये अध्ययन करून १९२७ मध्ये बी. एस्. आणि १९३० मध्ये पीएच्. डी. या पदव्या त्यांनी मिळविल्या. १९३० नंतर आजपावेतो ते कॅलिफोर्निया विद्यापीठाचे सदस्य आहेत. १९३९ मध्ये त्यांची प्राध्यापकपदावर नेमणूक झाली.

१९३० मध्ये त्यांनी विश्वकिरणांमुळे (बाह्य अवकाशातून पृथ्वीकडे येणाऱ्या अतिशय भेदक किरणांमुळे) वातावरणात निर्माण होणाऱ्या आयनीकारक (विद्युत् भारित अणू, रेणू वा अणुगट निर्माण करणाऱ्या) कणांचा तीव्र चुंबकीय क्षेत्रात ठेवलेल्या बाष्पकोठीच्या [ →कण अभिज्ञातक] साहाय्याने अभ्यास करण्यास सुरुवात केली. आयनकारक कणांमुळे बाष्पकोठीत तयार झालेल्या मार्गांचे चुंबकीय क्षेत्रामुळे होणाऱ्या विचलनाच्या (बदलाच्या) दिशेचे निरीक्षण करून अँडरसन यांना त्या कणावरील विद्युत् भाराचे चिन्ह ठरविणे शक्य झाले. १९३२ च्या सुमारास त्यांना विश्व किरणांमध्ये नेहमीच्या (ऋण विद्युत् भारित) इलेक्ट्रॉनाशिवाय धन विद्युत् भारित इलेक्ट्रॉन असतात, याचा निर्णायक पुरावा मिळाला. या नवीन कणाला ‘पॉझिट्रॉन’ असे नाव देण्यात आले. डिरॅक यांनी आपल्या इलेक्ट्रॉन-सिद्धांतामध्ये या प्रकारच्या कणाचे भाकीत केलेले होते, परंतु प्रत्यक्षात यापूर्वी या कणांचे निरीक्षण झालेले नव्हते. या शोधाकरिता अँडरसन यांना १९३६ मध्ये व्हिक्टर हेस या विश्वकिरणांसंबंधी मूलभूत संशोधन केलेल्या दुसऱ्या शास्त्रज्ञांबरोबर नोबेल पारितोषिक विभागून देण्यात आले. १९३७ मध्ये विश्वकिरणांसंबंधी संशोधन करीत असताना त्यांनी व नेडरमेयर यांनी मेसॉन या मूलकणाचा शोध लावण्यात यश मिळविले [→ मूलकण].

## बाह्यदुवे
अँडरसन, कार्ल डेव्हिड
वर्ग:इ.स. १९०५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९१ मधील मृत्यू
वर्ग:रसायनशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रायोजी नोयोरी

**रायोजी नोयोरी** ( ३ सप्टेंबर १९३८,) हा एक जपानी रसायनशास्त्रज्ञ आहे. त्याला सन २००१ चे रसायनशास्त्राचे नोबेल पारितोषिक मिळाले आहे.त्यांचा जन्म कोबे, जापान येथे झाला. त्यांना वयाचे १२व्या वर्षीपासूनच रसायनशास्त्रात रस होता.

नोयोरी, रायोजी
वर्ग:इ.स. १९३८ मधील जन्म
वर्ग:रसायनशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हंटर एस. थॉम्पसन

इवलेसे
**हंटर स्टॉकटन थॉम्पसन** (१८ जुलै, १९३७ - २० फेब्रुवारी, २००५:वूडी क्रीक, कॉलोराडो, अमेरिका) हा अमेरिकन पत्रकार आणि लेखक होता. याला गाँझो पत्रकारितेचा जनक मानले जाते.

वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:इ.स. १९३७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००५ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
फ्रित्झ प्रेगल

इवलेसे|220px|फ्रित्झ प्रेगल
**फ्रित्झ प्रेगल** (जर्मन: Fritz Pregl; ३ सप्टेंबर १८६९, युबयाना, ऑस्ट्रिया-हंगेरी - १३ डिसेंबर १९३०, ग्रात्स, ऑस्ट्रिया) हा एक स्लोव्हेनियन-ऑस्ट्रियन रसायनशास्त्रज्ञ होता. त्याच्या जैविक रसायनशास्त्रामधील योगदानासाठी त्याला १९२३ सालचे रसायनशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक मिळाले होते.

## बाह्य दुवे 
* व्यक्तिचित्र

वर्ग:इ.स. १८६९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९३० मधील मृत्यू
वर्ग:स्लोव्हेनियन रसायनशास्त्रज्ञ
वर्ग:ऑस्ट्रियन रसायनशास्त्रज्ञ
वर्ग:रसायनशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जीना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ

**कराची आंतरराष्ट्रीय विमानतळ** तथा **जीना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ** पाकिस्तानच्या कराची शहरातील विमानतळ आहे. हा पाकिस्तानमधील सगळ्यात मोठा विमानतळ आहे.

## इतिहास 
[thumb|जीना टर्मिनलवर थांबलेले [पीआयएचे विमान]]
इ.स. १९४०च्या सुमारास या विमानतळाच्या जागी एक धावपट्टी व हॅंगर बांधले गेले. आर-१०१ या विमानाच्या जगप्रवासासाठी बांधल्या गेलेल्या तीन हॅंगरपैकी ते एक होते. हे विमान प्रवासात असताना फ्रान्समध्ये अपघातात नष्ट झाले व कराचीस कधीच आले नाही. १९६० च्या दशकात जनरल अयुब खानने हे हॅंगर पाडून टाकण्याचा हुकूम दिला.

इ.स. १९६०ते १९८० दरम्यान कराची विमानतळ जगातील महत्त्वाच्या विमानतळांपैकी एक होता. तेव्हा तेथे ब्रिटिश एरवेझ, लुफ्तांसा, अलिटालिया, जाट एरवेझ, एरोफ्लोत, फिलिपाइन एरलाइन्स, नायजेरिया एरलाइन्स, इथियोपियन एरलाइन्स, इजिप्त एर, ईस्ट आफ्रिकन एरवेझ, केन्या एरवेझ, येमेनिया, इराण एर, एर फ्रान्स, क्वांटास, केएलएम, पॅन  ॲम, स्कॅंडिनेव्हियन एरलाइन्स, कुवैत एरवेझ यांसह अनेक विमानकंपन्यांची उड्डाणे येत जात असत.

१९८० च्या दशकाच्या शेवटी आणि १९९० च्या दशकात यातील बऱ्याच कंपन्यांनी पाकिस्तानातील दहशतवादामुळे आपली सेवा बंद केली. मात्र, गेल्या काही वर्षांत, काही कंपन्या येथे हळूहळू परतत आहेत.

## जीना आंतरराष्ट्रीय टर्मिनल 
thumb|जिन्नाह टर्मिनल
येथील टर्मिनलला १६ गेट आहेत. याशिवाय इतर १४ विमानांतून प्रवाशांची चढ-उतर करण्याची सुविधा आहे. येथून दरवर्षी ६० लाख प्रवासी ये-जा करतात. ही संख्या विमानतळाच्या क्षमतेच्या अंदाजे अर्धी आहे.

पीआयएचे मुख्यालय येथे असून एर ब्लू आणि शाहीन एरसह पाकिस्तानमधील जवळजवळ सगळ्या खाजगी विमान कंपन्यांची मुख्यालये सुद्धा येथेच आहेत.

## देखभाल सुविधा 
thumb|विमानांची देखभाल करण्यासाठीचा हॅंगर
कराची विमानतळावर पीआयए, फिलिपाइन एरलाइन्स आणि टर्किश एरलाइन्सच्या विमानांची देखभाल करण्यासाठीची सुविधा आहे. येथे एकाच वेळी दोन बोईंग ७४७ आणि एक बोईंग ७३७ प्रकारच्या विमानांची देखभाल होऊ शकते. २००६पासून येथे बोईंग ७७७ प्रकारच्या विमानांची देखभाल करण्याची सुविधाही झाली आहे.

## प्रवासी वाहतूक कंपन्या 
* एर ब्लू
* एर चायना
* बिमान बांगलादेश एरलाइन्स
* कॅथे पॅसिफिक
* एमिरेट्स
* एतिहाद एरवेझ
* गल्फ एर
* इराण एर
* मलेशिया एरलाइन्स
* पाकिस्तान इंटरनॅशनल एरलाइन्स
* फीनिक्स एव्हियेशन
* कतार एरवेझ
* सौदिया
* शाहीन एर
* सिंगापूर एरलाइन्स
* श्रीलंकन एरलाइन्स
* थाई एरवेझ इंटरनॅशनल

## मालवाहतूक कंपन्या 
* असकारी एव्हियेशन
* ॲटलास एर
* कार्गोलक्स
* डॉल्फिन एर
* डीएचएल कार्गो
* पाकिस्तान इंटरनॅशनल कार्गो
* फीनिक्स एव्हियेशन
* टीसीएस कुरियर
* रॉयल एरलाइन्स कार्गो
* शाहीन एर इंटरनॅशनल
* स्टार एर

## चार्टर कंपन्या 
* जेएस एर
* रॉयल एरलाइन्स
* सन एर

## अपघात व दुर्घटना 
* ५ सप्टेंबर, इ.स. १९८६रोजी पॅन ॲम फ्लाइट ७३या बोईंग ७४७ विमानाचे कराची विमानतळावरून अपहरण करण्यात आले. यात नीरजा भानोत या हवाई सुंदरीसह २० प्रवासी मारले गेले.

## हे सुद्धा पहा 
* पाकिस्तान इंटरनॅशनल एरलाइन्स

## बाह्य दुवे 
* विमानतळाचे संकेतस्थळ

वर्ग:कराची
वर्ग:पाकिस्तानमधील आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
वर्ग:एक ही संदर्भ नसलेले लेख
सेंट किट्स आणि नेव्हिस

**सेंट किट्स आणि नेव्हिस** हा कॅरिबियनच्या लेसर अँटिल्स द्वीपसमूहामधील एक छोटा द्वीप-देश आहे. अमेरिका (खंड)ातील हा सर्वात लहान स्वतंत्र देश आहे. सेंट किट्स व नेव्हिस ही ह्या देशातील दोन प्रमुख बेटे आहेत.

## इतिहास 
### नावाची व्युत्पत्ती 
### प्रागैतिहासिक कालखंड
## भूगोल 
### चतुःसीमा 
### राजकीय विभाग
### मोठी शहरे 
## समाजव्यवस्था 
### वस्तीविभागणी 
### धर्म
### शिक्षण 
### संस्कृती
## राजकारण 
## अर्थतंत्र
## बाह्य दुवे 
वर्ग:कॅरिबियन
लिओ सहावा

लिओ ०६
वर्ग:बायझेंटाईन सम्राट
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. ८६६ मधील जन्म
चिचेन इत्सा

right|thumb|300 px|चिचेन इत्सा
**चिचेन इत्सा** () हे प्राचीन माया संस्कृतीमधील एक शहर होते. हे पुरातत्त्वशास्त्र स्थळ मेक्सिकोच्या युकातान राज्यामध्ये स्थित असून ते युनेस्कोचे जागतिक वारसा स्थान आहे. तसेच २००७ साली प्रकाशित झालेल्या जगातील सात नवी आश्चर्ये ह्या यादीत देखील चिचेन इत्साला स्थान मिळाले आहे.

## बाह्य दुवे 
* मेसोवेब.कॉम
* आर्काइव्ह 
* युनेस्को

वर्ग:मेक्सिकोमधील जागतिक वारसा स्थाने
नागार्जुन सागर धरण

**नागार्जुनसागर**(तेलंगणा ,आंध्रप्रदेश  भारत ) हे कृष्णा नदीवरचे धरण आहे.नागार्जुन सागराचे एकूण २६ दरवाजे आहेत आणि एक दरवाजा ४५ फु उंच व  ४२ फूट रुंद आहेत. या धरणास बांधण्यास १३२.३२ कोटी रू. इतका खर्च झाला आहे.

धरण बांधते वेळी हे काम ७०,००० पेक्षा अधिक लोकांनी पूर्ण केले आहे आणि ते १९७२ मध्ये पूर्ण झाले होते. नागार्जुन सागर या धरणाचा विस्तार हा २८५ चौ.किमी  इतका आहे. या धरणाची खोल पायापासूनची उंची ही ४९० फूट इतकी आहे.

वर्ग:भारतातील धरणे
एदुआर्दो दातो

thumb|right|एदुआर्दो दातो
**एदुआर्दो दातो ए इराडियर**( १२ ऑगस्ट १८५६- मृत्यु:८ मार्च १९२१) हे स्पेनमधील एक राजकीय नेता होते. त्यांनी तीन वेळा स्पेनचे पंतप्रधान म्हणून आपल्या मृत्युपर्यंत सेवा दिली. त्यांचेकडे ११ खाती होती.ते चार वेळेस स्पॅनिश काँग्रेस ऑफ डॅप्युटिजचे अध्यक्ष होते.

दातो, एदुआर्दो
वर्ग:इ.स. १८५६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९२१ मधील मृत्यू
वर्ग:हत्या झालेले राजकारणी
एडवर्ड ॲपलटन

सर **एडवर्ड व्हिक्टर ॲपलटन** (सप्टेंबर ६, इ.स. १८९२ - एप्रिल २१, इ.स. १९६५) हा इंग्लिश नोबेल पारितोषिकविजेता भौतिकशास्त्रज्ञ होता.

## बाह्यदुवे
वर्ग:ब्रिटिश भौतिकशास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १८९२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६५ मधील मृत्यू
वर्ग:भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते
जॉन डाल्टन

**जॉन डाल्टन** (६ सप्टेंबर, इ.स. १७६६ - २७ जुलै, इ.स. १८४४) हा ब्रिटिश रसायनशास्त्रज्ञ; भौतिकशास्त्रज्ञ आणि हवामानशास्त्रज्ञ होता. “आधुनिक अणु सिद्धांता” मांडण्यासाठी जॉन डाल्टनची ओळख आहे.  डाल्टनचा जन्म क़्वाकर कुटुंबात इंग्लंडच्या कुम्बरलॅन्ड प्रदेशातील कॉकरमाऊथच्या जवळ असलेल्या इगल्सफील्ड या गावी दिनांक ६ सप्टेंबर रोजी झाला. त्याचे वडील विणकर होते. डाल्टनचे शिक्षण गावाजवळच असलेल्या पर्डशाव-हॉल खाजगी शाळेत झाले. वयाच्या सत्ताविसाव्या वर्षी डाल्टन मॅंचेस्टरच्या “नव महाविद्यालय” (न्यू कॉलेज) येथे निसर्ग तत्त्व-ज्ञान आणि गणित विषय शिक्षक पदावर रुजू झाला. येथे तो त्याच्या वयाच्या चौतिसाव्या वर्षापर्यंत काम केले. निसर्ग तत्त्व-ज्ञान आणि गणित याच विषयात, खाजगी शिक्षक (ट्युटर) म्हणून काम करायचे असे डाल्टननी ठरविले आणि प्रारंभ केले.
अर्थार्जनासाठी निसर्ग तत्त्व-ज्ञान आणि गणित या विषयात काम करीत असला तरी त्याच्या आवडीचा विषय म्हणजे हवामानशास्त्र. वेगवेगळ्या भौगोलिक ठिकाणांना भेटी देऊन तेथील हवामानासंबंधी माहिती एकत्र करण्याचा त्याला छंद होता. हवेतील वायू घटक पृथ्थकरण करण्याच्या निमित्ताने, डाल्टनला रसायन शास्त्राची गोडी लागली. 

त्या काळात, हायड्रोजन वायु हा सर्वात हलका असल्याचे ज्ञात होते. याच माहितीचा आधार घेऊन डाल्टननी इतर वायू (म्हणजे इथिलीन, मिथेन, ऑक्सिजन, अमोनिया… इत्यादी), अभ्यासाकरिता निवडले. मिथेन या वायुच्या अभ्यासादरम्यान डाल्टनला अणु कल्पना सुचली असल्याचे बऱ्याच माहिती स्रोतामध्ये आढळते. प्रयोगातील आपल्या सर्व निरीक्षण नोंदींच्या आधारे डाल्टननी प्रथमतः हवेतील सर्व वायूंचे रासायनिक वर्गीकरण केले. “हवेतील वायूंचे रासायनिक वर्गीकरण” या शीर्षकांतर्गत डाल्टननी ३० ऑक्टोबर १८०१ रोजी, एक पुस्तक प्रकाशित केले. डाल्टनच्या मते, पदार्थाचा लहानात लहान (ज्याचे पुन्हा विभाजन करता येत नाही) घटक म्हणजे अणु. एकाच मूलद्रव्याचे सर्व अणु सारखेच असतात. दोन मूलद्रव्यांचे अणु संयोगाने तयार होणारा पदार्थ भिन्न गुणधर्म दाखवितो.
सर्व रासायनिक पदार्थांची अणु रचना स्पष्ट करण्याकरिता, डाल्टननी पुढे, अणु सिद्धांत मांडला. “अणुचे विभाजन करता येत नाही” हे एकाच तत्त्व, आधुनिक विज्ञानाला अमान्य आहे. डाल्टनच्या अणु-वादातील इतर सर्व तत्त्व, सर्वामान्य आहेत. जॉन डाल्टन, सृष्ठीचे “रासायनिक आणि भौतिक” मूळ रचना प्रस्तावित करणारा एक नवा “विज्ञान यात्री” . दिनांक २७ जुलै, १८४४ रोजी जॉन डाल्टनचे निधन झाले

ब्रिटिश रसायनशास्त्रज्ञ
वर्ग:ब्रिटिश भौतिकशास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १७६६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८४४ मधील मृत्यू
रशियाचा पाचवा आयव्हन

**आयव्हन पाचवा अलेक्सेयेविच** (रशियन भाषा:Иван V Алексеевич) (सप्टेंबर ६, इ.स. १६६६ - फेब्रुवारी ८, इ.स. १६९६) हा रशियाचा झार होता. याने आपल्या सावत्र भाऊ पहिला पीटर याच्याबरोबर सत्ता गाजवली.

आयव्हन ०५
वर्ग:इ.स. १६६६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १६९६ मधील मृत्यू
सली प्रुडहॉम

इवलेसे
**रेने फ्रांस्वा आर्मांड** *सली* **प्रुडहॉम** (मार्च १६, इ.स. १८३९:पॅरिस - सप्टेंबर ६, इ.स. १९०७:शॅटेने-मलाब्री, फ्रांस) हा फ्रांसचा साहित्यिक होता. याला पहिले साहित्यातील नोबेल पारितोषिक देण्यात आले होते.

## संदर्भ आणि नोंदी 
प्रुडहॉम, सली
वर्ग:साहित्यातील नोबेल पारितोषिकविजेते
वर्ग:इ.स. १८३९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९०७ मधील मृत्यू
होजे सॉक्रेटिस

इवलेसे
**होजे सॉक्रेटिस कारवाल्हो पिंटो दि सूसा** हा पोर्तुगालचा पंतप्रधान होता.

वर्ग:पोर्तुगालचे पंतप्रधान
वर्ग:इ.स. १९५७ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
लुइस फेदेरिको लेलवा

**लुइस फेदेरिको लेलवा** (६ सप्टेंबर, १९०६:फ्रान्स - २ डिसेंबर, १९८७) हा आर्जेन्टिनाचा डॉक्टर आणि जैवरसायनशास्त्रज्ञ होता. याला १९७० चे रसायनशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक प्रदान करण्यात आले होते.

लेलवा, लुइस फेदेरिको
वर्ग:रसायनशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते
वर्ग:इ.स. १९०६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८७ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हेन्ड्रिक व्हेरवोर्ड

इवलेसे|हेन्ड्रिक व्हेरवोर्ड
**हेन्ड्रिक व्हेरवोर्ड** हा दक्षिण आफ्रिकेचा पंतप्रधान होता. हा दक्षिण आफ्रिकेमधील वर्णद्वेषाचा कट्टर पुरस्कर्ता होता.

वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे पंतप्रधान
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सल्फर डायॉक्साइड

left|thumb|पारंपारिक वीट भट्टीतुन निघणारा सल्फर डायॉक्साईड वायु मिश्रीत धूर
**सल्फर डायॉक्साईड** हा एक विषारी वायू आहे.

सल्फर डायॉक्साईड (SO2)कोळश्यात असणाऱ्या तसेच रॉकेल मध्ये असणारे सल्फर जेव्हा कोळसा जळतो तेव्हा सल्फरचेही ऑक्सिडेशन होते व सल्फर डायॉक्साईड तयार होते. सल्फर डायॉक्साईड हे पाण्यात लवकर विरून जाते. जर हवेत सल्फर डायॉक्साईडचे प्रमाण जास्त झाले व त्याकाळात पाऊस पडला तर त्याचे पाण्यामध्ये मिसळून सल्फुरिक अम्ल तयार होते व यालाच आम्लयुक्त पाऊस म्हणतात. आम्लयुक्त पावसाने पिकांवरती मोठ्या प्रमाणावर परिणाम होतो. जमीन अम्लयुक्त होते व हळूहळू नापिक बनते. अम्लयुक्त पावसाने सल्फरची इमारतींच्या मटेरिअलवर रासायनिक क्रिया होऊन इमारतींचे आयुष्य कमी होते. सफ्लर डायॉक्साईड जेव्हा श्वसनावाटे नाकपुडींमध्ये जातो तेव्हा श्वसननलिकेतील पेशी सल्फर डायॉक्साईडला फुप्पुसापासून पोहोचण्यापूर्वी कफातील पाण्यात विरून टाकतात. जर याचे प्रमाण जास्त झाले तर नलिकेत अजून जास्ती कफ होतो व सर्दी होते.
सल्फर डायॉक्साईड हा कोळश्याच्या ज्वलनाने होत असल्याने याचे प्रमाण वीट भट्या, वीज निर्मिती प्रकल्पांजवळ जास्त असते. परंतु वाऱ्याबरोबर लांबवर वाहून जाण्याची क्षमता असल्याने. अतिदूरवरही सल्फर डायॉक्साईडचा प्रादुर्भाव जाणवू शकतो. सल्फर डायॉक्साईडचे प्रदूषण कमी करण्यासाठी नागरी वस्तींमध्ये रॉकेलचा कमी वापर, विजनिर्मिती प्रकल्पात सल्फरहित कोळसा वापरणे व धूर हवेत सोडण्यापूर्वी सल्फर स्क्रबर मधून त्याचे शुद्दीकरण करणे इत्यादी उपाय आहेत. जर हे उपाय अमलात आणले तर सल्फर डायॉक्साईड व अम्लयुक्त पावसावर नियंत्रण नक्कीच मिळवता येते.

वर्ग:ऑक्सिजनची संयुगे
वर्ग:सल्फरची संयुगे
वर्ग:विषारी वायू
पोप जॉन तेरावा

**पोप जॉन तेरावा** हा इ.स. ९६५ ते ९७२ दरम्यान रोमन पोप होता.

जॉन १३
जॉन १३
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चौरी चौरा

**चौरी चौरा** हे भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील गोरखपूर शहराजवळचे गाव आहे. भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील असहकार-आंदोलनादरम्यान इ. स. १९२२मध्ये ह्या गावात आंदोलकांनी पोलीस ठाण्याला लावलेल्या आगीत २२ पोलीस भस्मसात झाले. ह्या घटनेमुळे आंदोलनाला हिंसेचे गालबोट लागल्याने महात्मा गांधींनी आपले असहकार-आंदोलन मागे घेतल्याची घोषणा केली.

वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील गावे
वर्ग:गोरखपूर जिल्हा
गिरगाव चौपाटी

**गिरगाव चौपाटी** मुंबईतील समुद्रकिनारा आहे. गणेश विसर्जनाच्या दिवशी येथे मोठी गर्दी जमते.ही चौपाटी पूर्वी लकडी बंदर म्हणून ओळखली जात असे.

चर्नी रोड येथून सगळ्यात जवळचे रेल्वे स्थानक आहे.ह्या रेल्वे स्थानकावर उतरून गावदेवी मार्गाने पुढे गेल्यावर विल्सन कॉलेज सोडल्यावर गिरगाव चौपाटी लागते.गावदेवी येथील एका रस्त्याला तत्कालीन बॉम्बे प्रेसिडेन्सी मध्ये स्वतःचे क्लिनिक उघडणाऱ्या पहिल्या भारतीय महिला डॉक्टर काशीबाई नवरंगे ह्यांचे नाव देण्यात आले आहे.

चित्र:Chowpatty Beach (Bombay).jpg|गिरगाव चौपाटी. दूर नरीमन पॉइंट दिसत आहे
चित्र:Chowpatty beach monsoon.jpg|गिरगाव चौपाटी व मागील मलबार हिल्सचा भाग
चित्र:Vendors on Chowpatty Beach.jpg|गिरगाव चौपाटीवरील मक्याची भुट्टी विकणारे विक्रेते

वर्ग:मुंबई
मिल्टन हर्शी

**मिल्टन स्नेव्हली हर्शी** (सप्टेंबर १३, इ.स. १८५७ - ऑक्टोबर १३, इ.स. १९४५) हा अमेरिकन उद्योगपती व दानशूर होता. याने हर्शी चॉकलेट फॅक्टरीची तसेच हर्शी, पेनसिल्व्हेनिया या शहराची स्थापना केली.

वर्ग:अमेरिकन उद्योगपती
वर्ग:इ.स. १८५७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९४५ मधील मृत्यू
देवदास गांधी

**देवदास गांधी** (२२ मे, इ.स. १९००:दक्षिण आफ्रिका - ३ ऑगस्ट, इ.स. १९५७) हा महात्मा गांधींचा चौथा व सगळ्यात लहान मुलगा होता.

याने आपल्या वडिलांबरोबर भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यात भाग घेतला. हा नंतर हिंदुस्तान टाइम्समध्ये पत्रकार होती.

वर्ग:महात्मा गांधी
वर्ग:इ.स. १९०० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९५७ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सुभाष सुरेशचंद्र देशमुख

सुभाष सुरेश देशमुख हे सोलापूर मतदारसंघातुन १४व्या लोकसभेत सदस्य आहेत. लोकमंगल समुहाचे ते संस्थापक अध्यक्ष आहेत.

वर्ग:इ.स. १९५७ मधील जन्म
वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:महाराष्ट्राच्या १४ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:सोलापूर दक्षिणचे आमदार
वर्ग:महाराष्ट्राच्या १३ व्या विधानसभेचे सदस्य
ग्रान कोलंबियाचे प्रजासत्ताक

ग्रान कोलंबिया हे दक्षिण अमेरिकेतील एक जुने राष्ट्र होते. सध्याच्या कोलंबिया, ब्राझिल, इक्वेडोर, गयाना, पनामा, पेरू व व्हेनेझुएला या देशांचे काही भाग या देशात होते.

वर्ग:भूतपूर्व देश
पर्यावरणशास्त्र

निसर्गामधील सजीव आणि निर्जीव घटकांचा परस्पर संबंध, ह्यांचा ज्या विषयांतर्गत अभ्यास केला जातो तो म्हणजे पर्यावरणशास्त्र होय. पर्यावरणशास्त्र हा अनेक विषयांना स्वतः मध्ये सामावून घेणारा विषय आहे, ज्यामध्ये भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र,  जीवशास्त्र, अभियांत्रिकी, भूगोल, तंत्रज्ञान, अर्थशास्त्र, समाजशास्त्र, नीतिशास्त्र, इतिहास, कला यांसारख्या अनेक विषयांचा समावेश होतो. दिवसेंदिवस वाढत चाललेली मानवी लोकसंख्या व मानवाच्या वाढत जाणाऱ्या गरजा आणि त्यातून होणारे नैसर्गिक साधनसंपत्तीचे अतोनात नुकसान यामुळे पर्यावरणाची भरून न येण्याजोगी हानी होत आहे. आपली जीवनशैली बदलून पर्यावरणाकडे पाहण्याचा मानवी दृष्टिकोन बदलण्यासाठी आज या विषयाचे महत्त्व अधोरेखित होत आहे. पर्यावरणशास्त्राविषयी जागरूकता निर्माण करणे आवश्यक आहे.

पर्यावरण शास्त्र हे आंतरविद्याशाखीय क्षेत्र आहे. यामध्ये भौतिक, जैविक आणि माहिती विज्ञान, इकोलॉजी, जीवशास्त्र, भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र, वनस्पती विज्ञान, प्राणीशास्त्र, खनिज विज्ञान, समुद्रशास्त्र, मृदा विज्ञान, भूविज्ञान आणि भौतिक भूगोल आणि वातावरणीय विज्ञान ह्यांचे समाकलन होते. पर्यावरणाचा अभ्यास करणे आणि पर्यावरणीय समस्यांचे निराकरण करणे हा ह्या विषयाचा उद्देश आहे. प्रबोधनकाळात पर्यावरण विज्ञानहे नैसर्गिक इतिहास आणि वैद्यकीय क्षेत्रातून उदयास आले. आज ते पर्यावरणीय प्रणालींच्या अभ्यासासाठी एकात्मिक, परिमाणात्मक आणि अंतःविषय दृष्टिकोन प्रदान करतात. ह्याच्या अभ्यासाच्या संबंधित क्षेत्रांमध्ये पर्यावरणीय अभ्यास आणि पर्यावरणीय अभियांत्रिकीचा समावेश आहे. पर्यावरणीय अभ्यासामध्ये मानवी संबंध, समाज आणि पर्यावरणाबद्दलची धोरणे समजून घेण्यासाठी अधिक सामाजिक विज्ञान समाविष्ट केले गेले आहे. पर्यावरण अभियांत्रिकी प्रत्येक बाबतीत पर्यावरणाची गुणवत्ता सुधारण्यासाठी डिझाइन आणि तंत्रज्ञानावर लक्ष केंद्रित करते. पर्यावरणीय शास्त्रज्ञ पृथ्वीच्या प्रक्रियेचे आकलन, पर्यायी उर्जा प्रणाल्यांचे मूल्यांकन, प्रदूषण नियंत्रण व शमन, नैसर्गिक संसाधन व्यवस्थापन आणि जागतिक हवामान बदलांचे परिणाम यासारख्या विषयांवर काम करतात. पर्यावरणीय समस्यांमधे भौतिक, रासायनिक आणि जैविक प्रक्रियेचा परस्पर संवाद असतो. पर्यावरणीय शास्त्रज्ञ पर्यावरणाच्या समस्येच्या विश्लेषणासाठी सिस्टम दृष्टिकोन आणतात. प्रभावी पर्यावरण वैज्ञानिकांच्या मुख्य घटकांमध्ये जागा, वेळ संबंध तसेच क्वांटिटेटिव्ह विश्लेषणाशी संबंधित क्षमता समाविष्ट आहे.

*(अ) जटिल पर्यावरणीय समस्यांचे विश्लेषण करण्यासाठी बहु-शिस्तबद्ध दृष्टिकोनाची आवश्यकता
*(ब) विशिष्ट पर्यावरणीय प्रोटोकॉल आवश्यक असलेल्या पर्यावरणीय कायद्यांचे आगमन यावर आधारित १९६० आणि १९७० च्या दशकात वैज्ञानिक अन्वेषणाचे एक सक्रिय, सक्रिय क्षेत्र म्हणून पर्यावरणशास्त्र अस्तित्वात आले. अन्वेषण आणि 
*(क) पर्यावरणाच्या समस्येवर उपाय म्हणून कार्य करण्याची गरज याबद्दल वाढती जनजागृती. या विकासाला चालना  देणाऱ्या घटनांमध्ये राचेल कार्सनच्या सिलेंट स्प्रिंग या महत्त्वाच्या पर्यावरणीय समस्यांसह १९६९ सालची सांता बार्बरा तेलाची गळती, आणि क्लीव्हलॅंड, ओहियोच्या कुयाहोगा नदीत "आग पकडणे" यासारख्या पर्यावरणीय विषयाचे सार्वजनिकरित्या प्रसिद्ध होण्याबरोबरच 'साइलेंट स्प्रिंग' या पुस्तकाचे प्रकाशनही होते. पर्यावरणीय समस्यांची दृश्यमानता वाढविण्यात आणि अभ्यासाचे हे नवीन क्षेत्र तयार करण्यात त्यांनी मदत केली.

वर्ग:पर्यावरण
वर्ग:पर्यावरणशास्त्र
फ्रेडरिक मिस्त्राल

**फ्रेडरिक मिस्त्राल**(जन्म ०८ सप्टेंबर १८३०) (मृत्यू २५मार्च १९१४) यांना इ.स. १९०४ साली साहित्यासाठीचे नोबेल पारितोषिक मिळाले.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:फ्रेंच कवी
वर्ग:साहित्यातील नोबेल पारितोषिकविजेते‎
वर्ग:इ.स. १८३० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९१४ मधील मृत्यू
वर्ग:ऑकितान कवी
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मनमाड

**मनमाड** हे महाराष्ट्र राज्यातल्या नाशिक जिल्ह्यातील एक महत्त्वाचे शहर आहे. मनमाड नगरपालिकेची स्थापना १९२८ साली झाली.

## लोकसंख्या
२०११ च्या जनगणनेनुसार या शहराची लोकसंख्या ८०,०५८ होय, यात पुरुष ४०८१६ तर महिला ३९२४२. एकूण लोकसंख्येत शुन्य ते सहा वयोगटातील बालकांचे प्रमाण हे १२% आहे.

## दळणवळण 
मनमाड हे भारताच्या महत्त्वाच्या १०० रेल्वे जंक्शनांपैकी एक आहे. हे मध्य रेल्वेच्या भुसावळ विभागात मोडते. या ठिकाणहून भुसावळ, नागपूर, औरंगाबाद, दौंड-पुणे आणि मुंबईकडे जाण्यासाठी जवळपास १५० पेक्षा जास्त गाड्या आहेत. मनमाडहून मुंबईकरिता दररोज गोदावरी एक्स्प्रेस, राज्यरानी एक्स्प्रेस आणि पंचवटी एक्स्प्रेस या गाड्या सुटतात. मनमाड शहर हे महाराष्ट्र राज्य महामार्ग क्र. १०वर आहे त्यामुळे ते उत्तरेला मालेगाव, धुळे व दक्षिणेला कोपरगाव, शिर्डी व नगर सारख्या शहरांशी जोडले गेले आहे. तसेच मनमाडच्या पश्चिमेला चांदवड व लासलगाव ही शहरे आहेत आणि पूर्वेला नांदगाव हे तालुक्याचे शहर आहे.

## प्रशासन
मनमाड शहराचे व्यवस्थापन मनमाड नगरपरिषद पाहते. हे शहर नांदगाव विधानसभा व दिंडोरी लोकसभा मतदार संघात आहे. मनमाड येथे उपविभागीय पोलीस अधिकारी कार्यालय आहे. येथे प्रथम वर्ग न्यायदंडाधिकारी व कनिष्ठ स्तर दिवाणी व फौजदारी होता न्यायालय आहे.

## उद्योगधंदे
मनमाड येथे भारतीय अन्नधान्य महामंडळाचे कोठार आहे तसेच मध्य रेल्वेच्या भुसावळ विभागाचे केंद्रीय अभियंता कार्यशाळेच्या दोन शाखा आहेत. आणि इंडियन आईल, हिंदुस्तान पेट्रोलियम, भारत पेट्रोलियम आणि इंडेन आईलचे प्लांट्स आहेत त्यामुळे शहरातील अनेक लोक या कंपन्यांमध्ये काम करतात. त्याशिवाय मध्य रेल्वे, शिक्षण संस्था व व्यापार हे येथील लोकांच्या उत्पन्नाचे स्रोत आहेत.

## शिक्षण
मनमाड हे पंचक्रोशीतील विद्यार्थ्यांसाठी शिक्षणाचे माहेरघरच आहे. येथे अनेक मराठी व इंग्रजी माध्यमाच्या प्राथमिक, माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शाळा आहेत. येथे मविप्र व महात्मा गांधी विद्यामंदिरचे महाविद्यालय आहे. तसेच महाराष्ट्र सरकारचे औद्योगिक प्रशिक्षण केंद्र, शिक्षण पदविका महाविद्यालय, अभियांत्रिकीकीमधील पदविका अभ्यासक्रमासाठी जवळ पॉलिटेक्निक महाविद्यालय आहे. प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षणाकरिता संत झेवियर्स हायस्कूल, छत्रे न्यू इंग्लिश स्कूल, मध्य रेल्वे माध्यमिक विद्यालय यासारख्या मोठ्या शाळा आहेत

## पर्यटन
मनमाड जवळ मनमाड-नगर राज्य मार्गावर अंकाई-टंकाई किल्ले आहे. अंकाई या किल्यावर अगस्ती ऋषींचा आश्रम आहे. मनमाड जवळ  एक अंगठ्याच्या आकाराचा सुळका आहे याला लोक "हडबीची शेंडी" असे म्हणतात. मनमाड-नांदगाव रस्त्यावर असलेल्या नागापूर या गावी महादेवाचे प्राचीन मंदिर आहे याठिकाणी श्रावण महिन्यात प्रत्येक सोमवारी जत्रा असते तसेच महाशिवरात्रीला मोठो उत्सव असतो. शिर्डी साठी बाहेरील राज्यातील लोक मनमाड येथेच रेल्वे मार्गाने येतात.
## शेती
वाढत्या शहरीकरणामुळे पंचक्रोशीतील लोक मनमाड येथे स्थलांतर झालेले आहेत. परंतु त्यांचा प्रमुख व्यवसाय हा शेतीच आहे. मनमाड येथे कृषी उत्पन्न बाजार समिती आहे याच ठिकाणी पंच क्रोशीतील शेतीमाल विकला जातो. मनमाड येथे नाशिक जिल्ह्यातील लासलगाव नंतरचे मोठे कांदा बाझार आहे.

## बँकिंग व्यवसाय
मनमाड येथे स्टेट बँक ऑफ इंडिया, देना बँक, सेन्ट्रल बँक, महाराष्ट्र बँक, युनिअन बँक ऑफ इंडिया, नाशिक जिल्हा मध्यवर्ती बँक, प्रगती को. ऑपरेटीव बँक, बि.एच.आर. इ. बँकांच्या शाखा आहेत. तसेच इतर सहकारी बँकांच्या शाखा ही आहेत.

वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
वर्ग:महाराष्ट्रातील शहरे
वर्ग:नांदगाव तालुका
डेरेक हॅरोल्ड रिचर्ड बार्टन

सर **डेरेक हॅरोल्ड रिचर्ड बार्टन** (८ सप्टेंबर, १९१८ - १६ मार्च, १९९८) हे ब्रिटिश रसायनशास्त्रज्ञ होते. यांना १९६९ चे रसायनशास्त्रासाठीचे नोबेल पारितोषिक देण्यात आले होते.

वर्ग:ब्रिटिश रसायनशास्त्रज्ञ
वर्ग:रसायनशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते
वर्ग:इ.स. १९१८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९८ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पोप सर्जियस पहिला

**पोप सर्जियस पहिला** तथा **संत सर्जियस** (इ.स. ६५०:पालेर्मो, सिसिली - सप्टेंबर ८, इ.स. ७०१:रोम, इटली) हा डिसेंबर १५, इ.स. ६८७ पासून मृत्यूपर्यंत पोपपदी होता.

सर्जियस ०१
वर्ग:इ.स. ६५० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. ७०१ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सर्जियस ०१
हेर्मान स्टॉडिंगर

स्टॉडिंगर, हेर्मान
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:इ.स. १८८१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६५ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नयनतारा सहगल

**नयनतारा सहगल** (मे १०, इ.स. १९२७ - हयात ) या इंग्लिश लेखिका आहेत. यांच्या *रिच लाइक* अस या कादंबरीस साहित्य अकादमी पुरस्कार दिला गेला.

वर्ग:इंग्लिश लेखिका
वर्ग:इ.स. १९२७ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते
रिचर्ड सीयर्स

**रिचर्ड वॉरेन सीयर्स** (७ डिसेंबर, इ.स. १८६३ - २८ सप्टेंबर, इ.स. १९१४) हे अमेरिकन उद्योगपती होते. यांना आपल्या भागीदार अल्वाह कर्टिस रोबकच्या बरोबर सीयर्स, रोबक अँड कंपनीची स्थापना केली.

वर्ग:अमेरिकन उद्योगपती
वर्ग:इ.स. १८६३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९१४ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हेन्री फोर्ड दुसरा

**हेन्री फोर्ड दुसरा** (४ सप्टेंबर, १९१७:डीट्रॉइट, मिशिगन, अमेरिका - २९ सप्टेंबर, १९८७:डीट्रॉइट, मिशिगन) हा अमेरिकन उद्योगपती होता.

हा एड्सेल फोर्डचा सगळ्यात मोठा मुलगा आणि हेन्री फोर्डचा नातू होता.

फोर्ड, हेन्री ०२
वर्ग:प्रेसिडेन्शियल मेडल ऑफ फ्रीडम विजेते
वर्ग:इ.स. १९१७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८७ मधील मृत्यू
वर्ग:फोर्ड मोटर कंपनी
एहूद ओल्मर्ट

**एहूद ओल्मर्ट** (हिब्रू: אהוד אולמרט;  ३० सप्टेंबर १९४५) हा इस्रायल देशामधील एक राजकारणी व देशाचा माजी पंतप्रधान आहे. इस्रायलच्या राजकारणामध्ये प्रदीर्घ काळ कार्यरत असलेला ओल्मर्ट एरियेल शॅरनच्या मंत्रीमंडळामध्ये कॅबिनेट मंत्री होता. ४ जानेवारी २००६ रोजी पंतप्रधान असताना शॅरनला पक्षाघात झाल्यामुळे तो कोमामध्ये गेला व त्याच्या जागी कार्यवाहू पंतप्रधान म्हणून ओल्मर्टची निवड झाली. त्याच वर्षी झालेल्या सार्वत्रिक निवडणुका ओल्मर्टच्या पक्षाने जिंकल्या व ओल्मर्ट इस्रायलचा १२वा पंतप्रधान बनला.

३ वर्षे सत्तेवर राहिल्यानंतर ओल्मर्टने मार्च २००९ मध्ये पंतप्रधानपद सोडले. सत्तेवर असताना भ्रष्टाचार केल्याच्या आरोपावरून त्याच्यावर खटला भरला गेला होता.

## बाह्य दुवे 
* व्यक्तिचित्र

वर्ग:इस्रायलचे पंतप्रधान
संजीव नंदा

**संजीव नंदा** हा भारतीय उद्योगपती आहे. १९९९मध्ये आपली गाडी सहा व्यक्तींवर घालून त्यांचा मृत्यू घडविल्याबद्दल याला अटक झाली होती. हा भारतीय नौदलप्रमुख सुरेश नंदा यांचा नातू आहे.

वर्ग:भारतीय उद्योगपती
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
विलार्ड लिबी

**विलार्ड फ्रँक लिबी** (१७ डिसेंबर, इ.स. १९०८:ग्रँड व्हॅली, कॉलोराडो, अमेरिका − ८ सप्टेंबर, इ.स. १९८०, लॉस एंजेल्स) हे एक अमेरिकन रसायनशास्त्रज्ञ व १९६० सालचे रसायनशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक विजेते होते. येथे झाला . त्यांच्या वडिलांचे नाव ओरा एडवर्ड लीब्बी व आईचे नाव एव्हा मे असे होते. त्यांना  एल्मर आणि रेमंड नावाचे भाऊ, तसेच एव्हा आणि एव्हलिन नावाच्या बहिणी होत्या. ते पाच वर्षांचे असताना आपल्या पालकांसोबत सांता रोसा, कॅलिफोर्निया येथे आले . त्यांनी आपल्या शिक्षणाची सुरुवात एका २ खोलीच्या शाळेतून केली. त्यांनी अनली हायस्कूल येथून १९२६ साली पदवी प्राप्त केली . 

१९२७ साली त्यांनी बर्क्ली येथील कॅलिफोर्निया विद्यापीठात प्रवेश घेतला.   इथेच त्यांनी १९३१ साली बी.एस. व १९३३ मध्ये  पीएचडी पदव्या मिळवल्या. लिबी यांची १९३३ मध्ये कॅलिफोर्निया विद्यापिठातील रसायनशास्त्र विभागात शिक्षक म्हणून नियुक्ती करण्यात आली. त्यांनी १९३८ मध्ये सहायक अध्यापक म्हणून काम पाहण्यास सुरुवात केली. १९४० मध्ये ते लिओनोर हिकी हिच्याशी विवाहबद्ध झाले. १९४१ साली त्यांना गुगनहाइम फेलोशिप मिळाली. 

त्यांनी प्राणी व वनस्पतींच्या अवशेषांवरून त्यांचा काळ ओळखण्याची कार्बन १४ पद्धत शोधून काढली. हा शोध पुरातत्त्व विभागासाठी क्रांतिकारक ठरला. १९४६ साली त्यांनी हा शोधनिबंध प्रकाशित केला. त्यांच्या रसायनशास्त्रातील महत्त्वपूर्ण योगदानासाठी त्यांना १९६० मध्ये रसायनशास्त्रातील नोबेल पुरस्काराने गौरवण्यात आले.
## बाह्य दुवे 
वर्ग:इ.स. १९०८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८० मधील मृत्यू
वर्ग:अमेरिकन रसायनशास्त्रज्ञ
वर्ग:रसायनशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
विल्यम रेनक्विस्ट

250 px|इवलेसे|विल्यम रेनक्विस्ट
**विल्यम हब्ज रेनक्विस्ट** (William Hubbs Rehnquist; १ ऑक्टोबर, इ.स. १९२४, मिलवॉकी, विस्कॉन्सिन - ३ सप्टेंबर, इ.स. २००५:आर्लिंग्टन, व्हर्जिनिया) हे अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाचा १६वे सरन्यायधीश होते. राष्ट्राध्यक्ष रॉनल्ड रेगनने नियुक्ती केलेले रेनक्विस्ट हे २६ सप्टेंबर १९८६ पासून मृत्यूपर्यंत ह्या पदावर होते. त्यापूर्वी ते १९७२ ते १९८६ च्यादरम्यान सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश होते.

## बाह्य दुवे
*व्यक्तिचित्र

वर्ग:इ.स. १९२४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००५ मधील मृत्यू
वर्ग:अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाचे सरन्यायाधीश
वर्ग:अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश
वर्ग:विल्यम रेह्नक्विस्ट न्यायालय
हिदेकी युकावा

**हिदेकी युकावा** (जपानी:湯川 秀樹; २२ जानेवारी, १९०७ - ८ सप्टेंबर, १९८१) हे जपानी भौतिकशास्त्रज्ञ होते. यांनी केलेल्या पायोन या कणाच्या अस्तित्त्वाच्या भाकिताबद्दल त्यांना नोबेल पारितोषिक देण्यात आले होते. हे पहिले जपानी नोबेल पारितोषिक विजेते होते.

## बाह्यदुवे
* 

वर्ग:जपानी भौतिकशास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १९०७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८१ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख