open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
रत्‍नाकर बापूराव मंचरकर

प्रा. डॉ. **रत्‍नाकर बापूराव मंचरकर** तथा **र. बा. मंचरकर** (इ.स. १९४३ - १२ फेब्रुवारी, इ.स. २०१२, अहमदनगर, महाराष्ट्र) हे मराठी साहित्याचे समीक्षक व संत साहित्याचे अभ्यासक होते. अहमदनगर येथील रयत शिक्षण संस्थेच्या राधाबाई काळे महिला महाविद्यालयातून ते उपप्राचार्य म्हणून निवृत्त झाले.

## कारकीर्द 
प्रा. मंचरकर हे समीक्षक, साहित्यसंशोधक म्हणून महाराष्ट्रात प्रसिद्ध होते. व्यासंग करून व ३७ पेक्षा अधिक ग्रंथांचे लेखन करून त्यांनी ही मान्यता मिळवली होती. समीक्षाक्षेत्रात त्यांचा विशेष दबदबा होता. संत साहित्याचे संशोधन करून त्यांनी त्याचाही गाढा व्यासंग केला होता. धर्म आणि संप्रदाय, साहित्य समीक्षा प्रदीप, मुक्तेश्वरकृत महाभारत - एक अभ्यास असे अनेक संशोधनपर ग्रंथ त्यांनी लिहिले. महाराष्ट्र राज्य सरकारच्या पुरस्कारासह ग्रंथलेखनासाठी असलेले अनेक मानाचे पुरस्कार त्यांना मिळाले. 

बाबूराव बागूल, नारायण सुर्वे, यशवंत मनोहर, भास्कर चंदनशिव, लहू कानडे अशा अनेकांच्या साहित्यावर लिहून त्यांचे मराठी साहित्यातील महत्त्व अधोरेखित करण्याचा प्रयत्‍न डॉ. र.बा. मंचरकरांनी केला. त्यासाठी दिल्ली येथील भारतीय दलित साहित्य अकादमीच्या वतीने त्यांना त्यांच्या निवासस्थानी येऊन पुरस्कार देण्यात आला होता. (२९ डिसेंबर, इ.स. २०११).

मंचरकरांच्या नावाने अहमदनगर येथे ’डॉ. र.बा. मंचरकर स्मृति प्रतिष्ठान’ स्थापन करण्यात आले आहे.  या प्रतिष्ठानतर्फे संत साहित्यावरील ग्रंथलेखनासाठी डॉ. र.बा. मंचरकर स्मृती जीवनगौरव पुरस्कार देण्यात येतो.  डॉ. विलास खोले यांना इ.स. २०१४ साली हा पुरस्कार देण्यात आला.

चं.वि. जोशी आणि काही इतर लेखकांनी ’साहित्याचा अभ्यास’ नावाचा एक ’गुरुवर्य डॉ. र.बा. मंचरकर सद्‌भाव ग्रंथ’  संपादित केला आहे.

## प्रकाशित साहित्य 
* तौलनिक साहित्य आणि मध्ययुगीन मराठी वाङ्‌मय 
* धर्मसंप्रदाय आणि मध्ययुगीन मराठी वाङ्‍मय
* भाषा शास्त्र - विचार 
* मुक्तेश्र्वरांची कविता (वाङ्‌मयीन अभ्यास खंड १ला : आख्यानक व स्फुट कविता) 
* मुक्तेश्र्वरांची कविता खंड २ रा (संक्षेप रामायण)
* मुक्तेश्र्वरांची कविता खंड ३ रा (महाभारत) 
* वाङमयाचे महाविद्यालयीन अध्यापन (डॉ. दु.का. संत गौरव ग्रंथ)
* विष्णूशास्त्री चिपळूणकर आणि त्यांचे तीन निबंध
* शिक्षण आणि समाज 
* सामाजिक परिवर्तन आणि मराठी साहित्य - (संपादित)
* ज्ञानेश्वरी अध्याय १ला
* ज्ञानेश्वरी अध्याय २रा (सहलेखक - शं.कृ. उनउने, ह.बा. कुलकर्णी, चंद्रकांत शं. अडावदकर)
* ज्ञानेश्वरी अध्याय ७वा.

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:इ.स. १९४३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१२ मधील मृत्यू
रामचंद्र

**रामचंद्र** हे भारतीय पुरुषांना देण्यात येणारे एक नाव आहे.

## व्यक्ती 
* रामचंद्र गणेश कुंदगोळकर - गंधर्व परंपरेतील हिंदुस्थानी शास्त्रीय गायक 
* रामचंद्र चिंतामण ढेरे - मराठी इतिहास संशोधक आणि लेखक
* रामचंद्र चितळकर - संगीतकार
* रामचंद्र द्विवेदी - गीतकार, कवी आणि गायक
* रामचंद्र भिकाजी गुंजीकर - मराठी लेखक व संपादक
* रामचंद्र नारायण दांडेकर - भाषातज्ज्ञ आणि वैदिक संस्कृतीचे अभ्यासक
* रामचंद्रपंत अमात्य - शिवाजी महाराजांच्या अष्टप्रधान मंडळातील अमात्य
* रामचंद्र गोपाळ तोरणे - चित्रपट निर्माते
* रामचंद्र श्रीपाद जोग - मराठी लेखक
* रामचंद्र वामन पटवर्धन 
* रामचंद्र गुहा - भारतीय इतिहासकार, लेखक
* रामचंद्र दत्तात्रेय रानडे
* रामचंद्र नीळकंठ बावडेकर
* रामचंद्र बाबाजी मोरे
* रामचंद्र गणेश कुंदगोळकर
* रामचंद्र कृष्णाजी फाटक
* रामचंद्र सिरस
* रामचंद्र देखणे
* रामचंद्र नारायण दांडेकर
* रामचंद्र भिकाजी गुंजीकर

## हे सुद्धा पहा 
* राम (नाव)

वर्ग:भारतीय व्यक्तिनावे

__DISAMBIG__
अहमद अब्दल्ला मोहम्मद सांबी

[250 px|इवलेसे|[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष बराक ओबामा व मिशेल ओबामा सोबत सांबी दांपत्य]]
**अहमद अब्दल्ला मोहम्मद सांबी** (अरबी:  أحمد عبدالله محمد سامبي,  ५ जून १९५८) हा आफ्रिकेतील कोमोरोस देशाचा माजी राष्ट्राध्यक्ष आहे. तो २००६ ते २०११ दरम्यान राष्ट्राध्यक्षपदावर होता.

वर्ग:कोमोरोसचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
उरुग्वेचा ध्वज

**उरुग्वे** देशाचा नागरी ध्वज पांढऱ्या व निळ्या रंगांच्या नऊ आडव्या पट्ट्यांपासून बनला असून त्याच्या वरील डाव्या भागात एक सूर्य दर्शवला आहे.

## हे सुद्धा पहा
*जगातील देशांचे ध्वज

वर्ग:देशानुसार ध्वज
ध्वज
होजे मुहिका

**होजे आल्बेर्तो मुहिका कोर्दानो** (;  २० मे १९३५) हा दक्षिण अमेरिकेमधील उरुग्वे देशाचा विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष आहे.

होजे मुहिका जगातले सर्वात गरीब राष्ट्रपति मानले जतात. त्यांना शासनाने राहण्यास एक महाल दिला असुन ते शेतातील घरात राहतात. त्यांच्या कडे त्यांच्या मालकीची एकमेव वस्तू म्हणजे एक फ़ोक्स्वैगन बीतल कार आहे.

## हे सुद्धा पहा 
*जगातील देशांच्या राष्ट्रप्रमुख व सरकारप्रमुखांची यादी

## बाह्य दुवे 
*http://www.pepetalcuales.com.uy/ व्यक्तिचित्र] 

वर्ग:उरुग्वेचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
का माउ

**का माउ** (व्हियेतनामी: Cà Mau) हे व्हियेतनाम देशाच्या दक्षिण भागातील एक शहर आहे. हे शहर हो चि मिन्ह सिटीच्या ३६० किमी नैऋत्येस मिकांग नदीच्या त्रिभुज प्रदेशामध्ये वसले आहे.

## बाह्य दुवे 
* [www.camau.gov.vn अधिकृत संकेतस्थळ]

वर्ग:व्हियेतनाममधील शहरे
त्र्यंबकेश्वर उपविभाग

**त्र्यंबकेश्वर उपविभाग** हा नाशिक जिल्ह्याच्या आठ उपविभागापैकी एक उपविभाग आहे.

## प्रशासकीय माहिती 
त्र्यंबकेश्वर उपविभागामध्ये प्रामुख्याने खालील तालुक्यांचा समावेश होतो:
* इगतपुरी
* त्र्यंबकेश्वर
* पेठ तालुका (काही प्रशासकीय रचनेत पेठचा समावेश स्वतंत्र किंवा त्र्यंबकेश्वरशी जोडलेला असतो).

## वैशिष्ट्ये 
* धार्मिक महत्त्व: येथे भारतातील १२ ज्योतिर्लिंगांपैकी एक असलेले त्र्यंबकेश्वर ज्योतिर्लिंग मंदिर आहे.
* उगमस्थान: हिंदू धर्मातील पवित्र मानली जाणारी गोदावरी नदी याच उपविभागातील ब्रह्मगिरी पर्वतावर उगम पावते.
* भौगोलिक रचना: हा भाग प्रामुख्याने सह्याद्रीच्या डोंगररांगांमध्ये (पश्चिम घाट) वसलेला असून येथे घनदाट जंगले आणि पेठ-इगतपुरीच्या सीमा लागून आहेत.
* अर्थव्यवस्था: येथील अर्थव्यवस्था प्रामुख्याने पर्यटन (धार्मिक), शेती (प्रामुख्याने भात शेती) आणि वन उत्पादनांवर आधारित आहे.
* कुंभमेळा: नाशिकसोबतच त्र्यंबकेश्वर येथे दर १२ वर्षांनी सिंहस्थ कुंभमेळा भरतो.

## निवडक किल्ले आणि पर्यटन स्थळे 
* ब्रह्मगिरी पर्वत
* हरिहर किल्ला (हर्षगड)
* भास्करगड

वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील उपविभाग
बिऊर

**बिऊर** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील शिराळा तालुक्यातील एक गाव आहे.

## भौगोलिक स्थान
सांगली जिल्ह्यातील शिराळा या गावापासून ३ किमी अंतरावर बिऊर नावाचे छोटेसे खेडेगाव आहे.  शिराळा-चांदोली रस्त्यावरील हे गाव मोरणा नदीच्या किनारी आहे. गावातील लोकांचा मुख्य व्यवसाय शेती आहे. मुख्यत: भात व उसाची शेती केली जाते. बिऊरमध्ये निनाई देवीचे मंदिर आहे, तर गावाच्या पूर्वेला **गोरक्षनाथ मंदिर** आहे
 
शेतीला पाण्याचा पुरवठा व्हावा म्हणून येथे पाणलोट विकासासाठी पाझर तलाव निर्माण केले आहेत .
## हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.

## लोकजीवन
## प्रेक्षणीय स्थळे
## नागरी सुविधा
## जवळपासची गावे
## संदर्भ
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate 

वर्ग:शिराळा तालुक्यातील गावे
वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
केशवराव कोठावळे

**केशवराव कोठावळे** (जन्म : २१ मे १९२३;  - ५ मे १९८३) यांनी
मॅजेस्टिक प्रकाशन ही मराठी ग्रंथप्रकाशन संस्था काढली आणि नावारूपाला आणली.

मॅट्रिक होण्यापूर्वीच शाळा सोडलेल्या केशवरावांनी फूटपाथवरच्या पुस्तकविक्रीपासून आपला व्यवसाय सुरू केला, सिनेमाची तिकिटे विकण्यासारखे फुटकळ प्रकार करूनही त्यांनी काही दिवस अल्प प्रमाणात अर्थार्जन केले. काही काळ रोज झोपण्यासाठी मौज प्रेसच्या जागेचा आश्रय त्यांना घ्यावा लागला. परंतु यातून बाहेर पडायचेच असे निश्चयपूर्वक ठरवून त्यानुसार एकेक पाऊल पुढे टाकीत केशवरावांनी औदुंबराच्या झाडाखालच्या मॅजेस्टिक सिनेमा(मुंबई)जवळच्या लहानशा दुकानापासून गिरगावातील प्रसाद चेंबर्समधल्या अद्ययावत कार्यालयापर्यंत आणि पुण्यातल्या तीनमजली भव्य इमारतीपर्यंत आपल्या प्रकाशनव्यवसायाचा विस्तार घडवून आणला.

१९६४ मध्ये केशवराव कोठावळे यांनी ललित नावाचे मासिक काढले, आणि साहित्यिक चर्चाविनिमयाचे व वृत्तविशेषाचे एक विश्वासार्ह माध्यम त्यातून त्यांनी निर्माण केले. ललित मासिकामध्ये आजही, बाजारात येणाऱ्या नवीन मराठी पुस्तकांची माहिती आणि कधीकधी परीक्षण असते.

१९६९ मध्ये केशवरावांनी लॉटरीच्या तिकिटांचा व्यवसाय सुरू केला. लॉटरीच्या तिकिटांवरील कोठावळ्यांचा शिक्का इतका लोकप्रिय झाला की हे तिकीट घेतले की लॉटरी लागणारच असा विश्वास ग्राहकांच्या मनात निर्माण झाला. यातून मिळालेल्या उत्पन्नाचा काही भाग मॅजेस्टिक प्रकाशनाच्या वाट्याला येत राहिला. मौज, पॉप्युलर, कॉन्टिनेन्टल यांसारख्या नामांकित मराठी पुस्तकांचे प्रकाशन करणाऱ्या संस्था असताना मॅजेस्टिक हे नाव त्यांच्या जोडीला आणून ठेवणे ही अवघड कामगिरी केशवरावांनी तुलनेने अल्पावधीत पार पाडली.

केशवरावांच्या प्रयत्‍नाने पुण्यात मॅजेस्टिक गप्पांचा कार्यक्रम १ मे १९८३ रोजी नुकताच सुरू झाला असताना ५ मे रोजी केशवराव हे जग सोडून गेले.

## केशवराव कोठावळे पुरस्कार 
इ.स. १९८५पासून मराठीतील एखाद्या उत्कृष्ट पुस्तकाला केशवराव कोठावळे यांच्या नावाचा पुरस्कार दिला जातो. या पुस्तकांचा परिचय करून देणारा ग्रंथ - केशवराव कोठावळे पारितोषिक ग्रंथ - डॉ. विलास खोले यांनी लिहिला आहे. आत्तापर्यंत हा पुरस्कार मिळालेले लेखक आणि त्यांची पुस्तके :-
* इ.स. २००९ : सिद्धार्थ पारधे ('कॉलनी’ या पुस्तकासाठी)
* इ.स. २०१३ : मकरंद साठे (‘मराठी रंगभूमीवरील ३० रात्री' या समीक्षा ग्रंथासाठी)
* इ.स. २०१४ : जया दडकर (`दादासाहेब फाळके – काळ आणि कर्तृत्त्व' या चरित्रास)
* विजय वसंतराव पाडळकर (’कवडसे पकडणारा कलावंत’ या श्रेष्ठ रशियन कथाकार आंतोन चेखव याचे जीवन व त्याच्या कथा यांचा अभ्यास करणाऱ्या पुस्तकास)
* इ.स. २०१५ : दासू वैद्य (‘तत्पूर्वी’ या काव्यसंग्रहासाठी)
* याशिवाय, जाळ्यातील चंद्र (म.वा. धोंड), पिकासो (माधुरी पुरंदरे, खरे मास्तर (विभावरी शिरुरकर, पानझड (ना.धों. महानोर, बदलता भारत (भानू काळे, भिन्न (कविता महाजन, वगैरे.
* इ.स. २०१६ : अनंत भालेराव (‘हैदराबादचा स्वातंत्र्य संग्राम आणि मराठवाडा\ या पुस्तकासाठी)

* इ.स. २०१७ : एस.डी. इनामदार (रूपवेध या ग्रंथासाठी)

वर्ग:मराठी प्रकाशक
वर्ग:इ.स. १९२३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८३ मधील मृत्यू
मुंबई छशिमट–जालना जन शताब्दी एक्सप्रेस

250 px|इवलेसे|चा मर्ग
**हिंगोली मुंबई जन शताब्दी एक्सप्रेस** ही भारतीय रेल्वेची दैनंदिन सेवा देणारी रेल्वेगाडी आहे. जन शताब्दी एक्सप्रेस ताफ्यामधील ही वेगवान आणि आरामदायी गाडी  हिंगोलीला महाराष्ट्र राज्याची राजधानी मुंबईसोबत जोडते. ह्यापूर्वी छत्रपती संभाजीनगरपर्यंत धावणाऱ्या ह्या गाडीचा मार्ग १० मार्च  २०२४  पासून हिंगोली पर्यत वाढवण्यात आला.

## नावाची व्युत्पत्ती 
हिंदी भाषेमध्ये *जन* या शब्दाचा अर्थ जनता म्हणजे लोक असा आहे. त्यामुळे जन शताब्दी यामधील शब्दाचा अर्थ सर्वसाधारण लोकांसाठी असलेली गाडी असा आहे. जनशताब्दी ही ब-याच मोठया शहरांना जोडणारी स्वस्त दरातील वेगवान गाडी आहे. शताब्दी एक्सप्रेसचे हे लघुत्तम रूप आहे.

## छत्रपती संभाजीनगर जन शताब्दी 
१२०७१/७२-मुंबईच्या दादर रेल्वे स्थानक आणि छ्त्रपती संंभजीनगर दरम्यान धावणारी ही गाडी होती. मध्ये रेल्वेची ही रोजच्या रेाज वेगात धावणारी गाडी आहे. या गाडीची धाव नंतर मुंबई छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनसपर्यंत वाढविण्यात आली.  आणि १२०५१/५२ च्या मडगांव जनशताब्दीच्या रेकबरोबर जोडलेली आहे.

गाडी क्रमांक १२०७२ हिंगोली वरून  पहाटे ४:२० वाजता निघते आणि मुंबई छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस १६.५० वाजता पोहोचते. ती सरासरी ६५८कि.मी.  अंतर १२:३० तासांमध्ये पार करते. छ्त्रपति संंभाजीनगर, मनमाड, नाशिकरोड ,कल्याण, ठाणे आणि दादर याठिकाणी ती थांबा घेते. कसारा आणि इगतपुरी येथे गाडीचे कार्यान्वित थांबे आहेत.

गाडी क्रमांक १२०७१ परतीची गाडी मुंबई छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस वरून १२:१० वाजता निघते आणि हिंगोलीला रात्री १२:३०ला पोहोचते.
जालना जनशताब्दी ही ९ डब्यांची गाडी आहे. या गाडीला ६ जनशताब्दी खूर्ची यान, १ वातानुकूलित खूर्ची यान आणि २ मालवाहू डबे जोडलेले आहेत.

### दृष्टीक्षेपात गाडीचा तपशील 

### १२०७२ क्रमांक गाडीचा तपशील 

## संदर्भ 
## बाहय दुवे 
* वेळापत्रक

वर्ग:महाराष्ट्रामधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:जन शताब्दी एक्सप्रेस
राष्ट्रपती राजवट

**राष्ट्रपती राजवट** (President's rule) ही भारत देशाच्या संविधानामधील कलम ३५२, ३५६, ३६० नुसार लागू केली जाऊ शकते. देशातील कोणत्याही राज्यात शासकीय कारभार संविधानानुसार चालणे शक्य नसल्याचा अहवाल संबंधित राज्याच्या राज्यपालांनी राष्ट्रपतींना दिला किंवा तसा अहवाल नसतानाही राष्ट्रपतींची स्वतःची तशी खात्री पटली, तरी राष्ट्रपती त्या राज्यात राष्ट्रपती राजवट लागू करु शकतात.

संविधानाच्या कलम ३५६ नुसार, एखाद्या राज्यातील प्रशासन घटनात्मक पद्धतींने चालत नसल्यास राष्ट्रपती राजवट लागू केली जाऊ शकते.
संविधानाच्या कलम ३५६ नुसार, एखादे राज्य सरकार केंद्राच्या निर्देशांकडे दुर्लक्ष करत असल्यासही त्या संबंधित राज्यात राष्ट्रपती राजवट घोषित करणे शक्य असते. कलम ३५६ ह्यानुसार कोणतेही राज्य सरकार अल्पमतात आल्यास किंवा कामकाज चालवण्यास असमर्थ ठरल्यास ते बरखास्त करून त्या राज्याचा कारभार थेट भारत सरकार / केंद्र सरकारद्वारे चालवला जातो. राष्ट्रपती राजवट ही किमान सहा महिन्या पर्यंत तर कमाल तीन वर्षा पर्यंत असु शकते.राष्ट्रपती राजवटीच्या दरम्यान कोणत्याही पक्षाला सत्ता स्थापनेच्या दावा करता येतो किंबहुना त्या पक्षाने बहुमत सिद्ध केले पाहिजे नवीन सरकार स्थापन होताच राष्ट्रपती राजवट आपोआप संपृष्टात येते.पण सहा महिन्यात जर कोणत्याही पक्षाने सत्ता स्थापनेच्या दावा न केल्यास नवीन मध्यावधी निवडणूक घेतली जाते. राष्ट्रपती राजवटीदरम्यान त्या राज्याच्या राज्यपालाला बहुतेक घटनात्मक अधिकार असतात.

राष्ट्रपती राजवट लागू झाल्यापासून दोन महिन्यांच्या आत संसदेची मान्यता मिळवणे आवश्यक असते. संसदेच्या मंजूरीनंतर सहा महिन्यांसाठी राष्ट्रपती राजवट लागू करता येते. संसदेने पुढील सहा महिन्यांसाठी मान्यता दिल्यास राष्ट्रपती राजवटीचा कालावधी वाढवता येऊ शकतो. संसदेची मान्यता मिळत असली, तरीही कोणत्याही राज्यात जास्तीत जास्त तीन वर्षापर्यंत राष्ट्रपती राजवट लागू करणे शक्य असते.

राष्ट्रपती राजवटीत न्यायालयीन वगळता राज्याची सर्व सत्ता राष्ट्रपतींच्या हाती असते. राष्ट्रपतींचे प्रतिनिधी म्हणून बहुतांश वेळा राज्यपालच राज्याचे शासन चालवतात. राज्यपाल राज्याच्या मुख्य सचिवांच्या सहाय्याने शासन चालवतात. राष्ट्रपती राजवटीत संबंधित राज्याच्या विधिमंडळाची कार्ये, अधिकार संसदेकडे सोपवले जातात. राष्ट्रपती स्वतः आदेश देऊन राज्य सरकारच्या सेवेतील कोणत्याही अधिकाऱ्यांना कारवाई करण्यास सांगू शकतात. लोकसभेची बैठक नसल्यास राज्याच्या संचित निधीतून पैसा खर्च करण्याचा आदेश राष्ट्रपती त्या कालावधीमध्ये देऊ शकतात. राष्ट्रपती राजवटीतही उच्च न्यायालयाचे अधिकार अबाधित असतात. संबंधित राज्याच्या विधानसभेचे विसर्जन करण्याचा अधिकार राष्ट्रपतींना असतो.

२०१९ च्या आधी जेव्हा जम्मू आणि काश्मीर राज्यामध्ये त्याचे वेगळे संविधान होते, तेव्हा कलम ९२ नुसार राज्यात **राज्यपाल राजवटीची** अशीच सोय होती.

## संदर्भ 
वर्ग:नागरिकशास्त्र
वर्ग:१० जानेवारी २०१८ कार्यशाळा
वर्ग:भारतातील राजकारण
रवी जाधव

इवलेसे|रवी जाधव
**रवी जाधव** (२२ सप्टेंबर १९६६) हा एक भारतीय चित्रपट दिग्दर्शक, अभिनेता, पटकथा लेखक आणि निर्माता आहे. २०१० मध्ये *नटरंग* या मराठी संगीत नाटकातून त्यांनी दिग्दर्शनाची सुरुवात केली.  रवी सर सर जेजे इंस्टिट्यूट ऑफ अप्लाइड आर्टमध्ये शिकले  आणि २००९ राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपटमध्ये मराठीतील सर्वोत्कृष्ट चित्रपटासाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार जिंकला. 

रितेश देशमुख निर्मित *बालक-पालक*,  आणि ९ व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्काराने तीन राष्ट्रीय पुरस्कार जिंकणाऱ्या *बालगंधर्व* हे त्यांचे इतर काही चित्रपट आहेत.  *लँडस्केप* (कालावधी २.३ मिनिट) हा फिल्म डिव्हिजनसाठी दिग्दर्शित अ‍ॅनिमेशन फिल्म आहे आणि th ४८व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमध्ये सर्वोत्कृष्ट नॉन-फिचर अ‍ॅनिमेशन फिल्मचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाला. 

## जीवन 
रविचा जन्म मुंबई, हरिश्चंद्र जाधव आणि शुभांगी जाधव येथे झाला. सर जेजे इंस्टिट्यूट ऑफ अप्लाइड आर्ट  येथे त्यांनी व्हिज्युअल कम्युनिकेशन आणि ग्राफिक डिझाइनचा अभ्यास केला. पदवीधर झाल्यानंतर लगेचच, रवीने एक अग्रगण्य जाहिरात एजन्सीसाठी सर्जनशील दिग्दर्शक आणि कॉपीरायटर म्हणून कारकीर्दची सुरुवात केली. 

## कारकीर्द 
रवी यांनी २०१० मध्ये *नटरंग या* संगीत नाटकातून दिग्दर्शित पदार्पण केले होते. हे डॉ. आनंद यादव यांच्या  *नटरंग* या कादंबरीवर आधारित आहे. त्याचा पुढचा चित्रपट *बालगंधर्व होता* . हे कान आणि वेनिस चित्रपट महोत्सवात प्रदर्शित केले गेले.  (दिग्दर्शक, पटकथा, संवाद) 
* *न्यूड* (2018) (दिग्दर्शक) 
* *बॅन्जो * (दिग्दर्शक, लेखक) 
* *कच्चा लिंबू* (२०१)) (अभिनेता)  
* *रामपाट* (२०१)) (दिग्दर्शक)  
* *छत्रपती शिवाजी* (आगामी) (संचालक)
* 'रेखा' ‌(लघुपट) निर्माता

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी चित्रपट निर्माते
वर्ग:भारतीय गीतकार
वर्ग:इ.स. १९७१ मधील जन्म
वर्ग:हयात व्यक्ती
क्वेत्झाल्तेनांगो

**क्वेत्झाल्तेनांगो** (स्पॅनिश: *La Nueva Guatemala de la Asunción*) हे ग्वातेमाला ह्या मध्य अमेरिकेतील देशातील दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे (ग्वातेमाला सिटी खालोखाल) शहर आहे.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ 

*

वर्ग:ग्वातेमालामधील शहरे
इस्लाम करिमोव

**इस्लाम करिमोव** (1938-2016) (; ;  ३० जानेवारी १९३८) हा मध्य आशियामधील उझबेकिस्तान देशाचा पहिला व विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष आहे. २४ मार्च १९९० रोजी करिमोव सोव्हिएत संघामधील उझबेक सोव्हिएत साम्यवादी गणराज्याचा प्रमुख बनला. ३१ ऑगस्ट १९९१ रोजी उझबेकिस्तानने स्वातंत्र्याची घोषणा केली. त्यानंतर घेण्यात आलेल्या उझबेकिस्तानमधील पहिल्या अध्यक्षीय निवडणुकीमध्ये करिमोव ८६ टक्के मते मिळवून निवडून आला परंतु अनेक आंतरराष्ट्रीय संस्थांच्या मते ही निवडणुक अवैध होती.

१९९१ सालापासून करिमोवने उझबेकिस्तानमध्ये हुकुमशहाच्या थाटात सत्ता चालवली आहे. त्याच्या कारकिर्दीत मानवी हक्क, भाषणस्वातंत्र्य, व्यक्तीस्वातंत्र्य इत्यादींवर गदा आणली गेली आहे.

## हे सुद्धा पहा 
*जगातील देशांच्या राष्ट्रप्रमुख व सरकारप्रमुखांची यादी

## बाह्य दुवे 
*व्यक्तिचित्र 

वर्ग:उझबेकिस्तानचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १९३८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१६ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चियांग माई

**चियांग माई** (थाई: เทศบาลนครเชียงใหม่) हे थायलंड देशाच्या उत्तर भागातील सर्वात मोठे शहर आहे. हे शहर बँकॉकच्या ७०० किमी उत्तरेस वसले असून ते ऐतिहासिक काळामध्ये *लान्ना* ह्या राजतंत्राच्या राजधानीचे शहर होते.

थायलंडमधील एक महत्त्वाचे पर्यटन केंद्र असलेल्या चियांग माई शहर परिसरात सुमारे ३०० बौद्ध मंदिरे आहेत.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

*

वर्ग:थायलंडमधील शहरे
गोदान

**गोदान** ही प्रसिद्ध हिंदी लेखक मुन्शी प्रेमचंद यांची एक कलाकृती आहे. हिंदी आणि भारतीय साहित्यविश्वातील चर्चित कलाकृतींपैकी ती एक आहे.

वर्ग:हिंदी साहित्य
ओत्तो पेरेझ मोलिना

**ओत्तो पेरेझ मोलिना** (;  १ डिसेंबर १९५०) हा मध्य अमेरिकेमधील ग्वातेमाला देशाचा निवृत्त लष्करी अधिकारी व माजी राष्ट्राध्यक्ष आहे. जानेवारी २०१२ पासून राष्ट्राध्यक्षपदावर असलेल्या मोलिनाने २ सप्टेंबर २०१५ रोजी भ्रष्टाचाराच्या आरोपांवरून पदाचा राजीनामा दिला. दुसऱ्याच दिवशी त्याला अटक करण्यात आली.

## हे सुद्धा पहा 
* जगातील देशांच्या राष्ट्रप्रमुख व सरकारप्रमुखांची यादी

## बाह्य दुवे 
* व्यक्तिचित्र 

वर्ग:ग्वातेमालाचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
खुजस्तान प्रांत

**खुजस्तान** ()  हा इराण देशाच्या ३१ प्रांतांपैकी एक आहे. हा प्रांत इराणच्या पश्चिम भागात इराकच्या सीमेवर व पर्शियन आखाताच्या किनाऱ्यावर वसला आहे.  इराणमधील सर्वात जुना असलेला खुजस्तान हखामनी साम्राज्याचे उगमस्थान मानला जातो.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:इराणचे प्रांत
कर्मानशाह प्रांत

250 px|इवलेसे|येथील एक ऐतिहासिक शिल्प
**कर्मानशाह** (, कुर्दी: پارێزگای کرماشان،)  हा इराण देशाच्या ३१ प्रांतांपैकी एक आहे. हा प्रांत इराणच्या पश्चिम भागात कुर्दिस्तान भौगोलिक प्रदेशामध्ये इराकच्या सीमेवर वसला आहे.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:इराणचे प्रांत
इलाम प्रांत

**इलाम** (, *ओस्तान-ए-इलाम*, कुर्दी: *इलाम*)  हा इराण देशाच्या ३१ प्रांतांपैकी एक आहे. हा प्रांत इराणच्या पश्चिम भागात इराकच्या सीमेवर वसला आहे. पश्चिमेस ४२५ कि.मी. लांबीची इराकी सीमा असलेल्या या प्रांताच्या दक्षिणेस खुजस्तान, पूर्वेस लोरेस्तान, उत्तरेस कर्मानशाह हे इराणाचे प्रांत आहेत. इलाम शहर या प्रांताचे राजधानीचे शहर आहे. इलाम प्रांताची लोकसंख्या सुमारे ५,४०,००० आहे (इ.स. २००५ सालातील अंदाजानुसार).

इराण–इराक युद्धादरम्यान मोठ्या प्रमाणावर नुकसान झालेला हा प्रांत सध्या इराणमधील सर्वात मागासलेल्या प्रांतांपैकी एक आहे.

## बाह्य दुवे
*चित्र दालन 

वर्ग:इराणचे प्रांत
आइ नदी

**आइ नदी** अथवा  ऐए नदी   अथवा अइ नदी (असमीया भाषा: আই নদী) ही भारताच्या आसाम राज्यामधील एक नदी आहे. आइ  नदी भूतानमध्ये उगम पावून तीस भूतान मध्ये अनेक छोट्या उपनद्या मिळतात. खडकाळ प्रदेशांतून पूर्वेस गोवालपारा चिरांग आणि बॉॅंगाइगांव या जिल्ह्यांतून वहात जाऊन बंगपारी येथे मनास (ब्रम्हपुत्राला मिळणारी एक नदी) नदीला मिळते. नदीची लांबी ९५ मैल आहे. त्यातील साधारणत: 64 miles/ 103&nbsp;km आसाम राज्यात आहे. आइ नदीत चार टन पर्यंत ओझ्याच्या होड्या चालतात.

Guwahati-Rangiya-New Bongaigaon Mainline of Northeast Frontier Railway  Bijni आणि Patiladoha स्टेशनांच्या दरम्यान आइ नदी क्रॉस होते.

## नदीचा वारंवार पात्र बदल
आइ नदीस (भू)माती स्खलनाचे मोठेच प्रमाण आहे. आसामातील बऱ्याच नद्यांचे पात्र नद्यांमधून येणाऱ्या गाळाने वर्षोगणिक बदलत असते; (भली मोठी नदीच्या नदी नवीन ठिकाणाहून वाहू लागते) तसे आइ नदीचेही बदलते असते. अशाच प्रकारात इ.स. २००५ मध्ये आइ नदीने प्रवाह बदलून रेल्वे ट्रॅकने अडवलेल्या ठिकाणी पोहोचून रेल्वे मार्गालगत वाहात राहून पुन्हा जुन्या प्रवाहात गेली. तेव्हा बदललेल्या प्रवाहाचे तोंड बांध घालून केले गेले. रेल्वे रूळालगत जे साचलेले पाणी राहीले त्यात मत्स शेती केली जाऊ लागली.प्रवहमुले सर्खा पत्र बद्ल्त जते.

## शब्दार्थ
असमिया আই आइ मधील ই हे अक्षर ऱ्हस्व इ आहे. तरी सुद्धा असमिया আই आइ चा अर्थ मात्र मराठी आई प्रमाणेच माता असा होतो.

## संदर्भ
वर्ग:आसाममधील नद्या
२०२० उन्हाळी ऑलिंपिक

**२०२० उन्हाळी ऑलिंपिक** () ही उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धेची  ३२वी आवृत्ती पूर्व आशिया खंडातील जपान देशामधील तोक्यो ह्या शहरामध्ये २४ जुलै ते ९ ऑगस्ट २०२० मध्ये खेळवण्यात येणार होती. २०२० च्या सुरुवातीस जगभर पसरलेल्या कोव्हिड-१९ रोगाच्या साथीमुळे ही स्पर्धा २०२१ पर्यंत स्थगित करण्यात आलेली आहे. ऑलिंपिकच्या इतिहासात प्रथमच तोक्यो ऑलिंपिक स्थगित करण्यात आली.  ही स्पर्धा आता २३ जुलै-८ ऑगस्ट, २०२१ दरम्यान भरेल.

७ सप्टेंबर २०१३ रोजी आर्जेन्टिनाच्या ब्युनॉस आयर्स शहरात झालेल्या आयओसीच्या १२५व्या अधिवेशनादरम्यान तोक्योची यजमान शहरपदी निवड करण्यात आली. ह्या स्पर्धेसाठी इस्तंबूल व माद्रिद ही इतर शहरे देखील यजमानपदाच्या घोडदौडीत होती.

१९६४ सालानंतर तोक्योमध्ये उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धा दुसऱ्यांदा खेळवल्या जातील. दोनदा हा मान मिळणारे तोक्यो हे आशिया खंडामधील पहिलेच शहर असेल.

तोक्यो ऑलिंपिकमध्ये प्रथमच तीन नवीन खेळ समाविष्ट करण्यात आले होते. त्यात थ्री बाय थ्री बास्केटबॉल, फ्रीस्टाइल बीएमएक्स आणि मॅडिसन सायकलिंग या खेळांचा समावेश होता.

## यजमानपदाची प्रक्रिया 
ऑलिंपिक यजमानपदाच्या शर्यतीत तोक्यो (जपान), इस्तंबुल (तुर्कस्तान) आणि माद्रिद (स्पेन) ही तीन शहरे होती. बाकू (अझरबैजान) आणि दोहा (कतार) या दोन शहरांना या शर्यतीत स्थान मिळाले नाही, तर रोमने यजमानपदाच्या शर्यतीतून माघार घेतली. आंतरराष्ट्रीय ऑलिंपिक संघटनेच्या (आयओसी) 125 व्या आयओसी सत्राची बैठक 7 सप्टेंबर 2013 रोजी अर्जेंटिनातील ब्युनॉस आयर्स येथील ब्युनॉस आयर्स हिल्टनमध्ये झाली. या बैठकीत 2020च्या ग्रीष्मकालीन ऑलिंपिक स्पर्धेच्या यजमानपदाची निवड करण्यात आली. ही निवड करताना मतदान यंत्रणा वापरण्यात आली. पहिल्या फेरीत तोक्योने सर्वाधिक ४२ मते मिळवली. मात्र, एकाही शहराला ५० टक्क्यांपेक्षा जास्त मते मिळाली नाहीत. माद्रिद आणि इस्तंबुल दुसऱ्या स्थानावर राहिले. त्यामुळे या दोन शहरांत पुन्हा मतदान घेण्यात आले. त्यात इस्तंबुलने ४९ मते मिळवत माद्रिदचा पराभव केला. त्यामुळे तोक्यो आणि इस्तंबुलमध्ये दुसऱ्या फेरीत मतदान झाले. त्यात तोक्योने ६० मते मिळवत इस्तंबुलचा (३६ मते) पराभूत केले. तोक्योने अपेक्षित बहुमत मिळविल्याने तेच ऑलिंपिकचे यजमान ठरले. अर्थात, हा आनंद कोरोना विषाणू संसर्गामुळे धुळीस मिळाला. जगभरातील क्रीडा स्पर्धा या महामारीमुळे कचाट्यात सापडल्या. त्यामुळे तोक्यो ऑलिंपिक स्पर्धेला एक वर्षासाठी स्थगित करण्यात आले.

## खेळ
या ऑलिंपिकमध्ये ३३ प्रकारच्या खेळांमध्ये ३३९ स्पर्धा असतील. यांत ५ नवीन खेळांचा समावेश आहे.

### खेळ आणि स्पर्धा
## भाग घेणारे देश
या ऑलिंपिक स्पर्धेत २०५ देश आणि परागंदा लोकांचा १ संघ असे २०६ संघ भाग घेतील.

## हे सुद्धा पहा
* २०२० उन्हाळी पॅरालिंपिक्स
* जपानमधील ऑलिंपिक खेळ
* १९६४ उन्हाळी ऑलिंपिक - तोक्यो
* १९७२ हिवाळी ऑलिंपिक - सप्पोरो
* १९९८ हिवाळी ऑलिंपिक - नागानो

## संदर्भ आणि नोंदी
* आयओसीच्या संकेतस्थळावर
* अधिकृत संकेतस्थळ 

## बाह्य दुवे
वर्ग:उन्हाळी ऑलिंपिक क्रीडा स्पर्धा
वर्ग:जपानमधील खेळ
वर्ग:तोक्यो
वर्ग:इ.स. २०२१ मधील खेळ
डीडी भारती

**डीडी भारती** ही भारतातील सार्वजनिक प्रक्षेपण संस्था प्रसारभारतीतर्फे चालविली जाणारी उपग्रह दूरचित्रवाणी वाहिनी आहे. ही वाहिनी मुख्यत्वे सांस्कृतिक कार्यक्रम प्रक्षेपित करते.

वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिन्या
वर्ग:दूरदर्शन
घुमट

अल्ट=घुमट|इवलेसे|घुमट
**घुमट** ही घनगोलाच्या आकाराची किंवा त्याच्याशी साधर्म्य सांगणारी वास्तूच्या छताची रचना आहे.

वर्ग:कमानी व घुमट
कोगिलुये व बोयेर-अहमद प्रांत

**कोगिलुये व बोयेर-अहमद** ()  हा इराण देशाच्या ३१ प्रांतांपैकी एक आहे. हा प्रांत इराणच्या पश्चिम भागात झाग्रोस पर्वतरांगेमध्ये वसला असून येथील बहुतेक सर्व भूभाग डोंगराळ आहे.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:इराणचे प्रांत
इराण–इराक युद्ध

[310px|इवलेसे|इराण–इराक युद्ध - September 22, 1980  [तेहरान]]
**इराण–इराक युद्ध** इ.स. १९८० ते १९८८ दरम्यान पश्चिम आशियातील इराण व इराक देशांदरम्यान लढले गेले. आठ वर्षे चाललेले हे युद्ध २०व्या शतकामधील दुसऱ्या महायुद्धानंतरचे सर्वात रक्तरंजित युद्ध मानले जाते.

ह्या युद्धापूर्वी अनेक वर्षे इराण व इराकदरम्यान सीमातंटा सुरू होता. १९७९ सालच्या इराणी क्रांतीनंतर इराकचा राष्ट्राध्यक्ष सद्दाम हुसेन ह्याला इराकमधील बहुसंख्य शिया जनता बंडखोरी करेल ही धास्ती वाटू लागली. २२ सप्टेंबर १९८० रोजी कोणत्याही पूर्वसूचनेविना इराकने इराणवर हवाई हल्ला केला. सुरुवातीस पीछेहाट झाल्यानंतर इराणने नेटाने लढा दिला व जून १९८२ मध्ये इराणने गमावलेला सर्व भूभाग परत मिळवला. त्यानंतरची ६ वर्षे युद्धात इराणचा वरचष्मा होता. संयुक्त राष्ट्रे सुरक्षा परिषदेने वारंवार युद्धबंदीचे आवाहन केल्यानंतर अखेरीस २० ऑगस्ट १९८८ रोजी लढाई थांबली.

ह्या युद्धामध्ये दोन्ही देशांचे अतोनात नुकसान व जिवितहानी झाली परंतु सीमास्थिती बदलली नाही.

## बाह्य दुवे
* डॉक्यूमेंटरी 

## संदर्भ
वर्ग:इराणचा इतिहास
वर्ग:इराक सहभागी असलेली युद्धे
वर्ग:युद्धे
बुशहर प्रांत

**बुशहर** ()  हा इराण देशाच्या ३१ प्रांतांपैकी एक आहे. हा प्रांत इराणच्या नैऋत्य भागात पर्शियन आखाताच्या किनाऱ्यावर वसला आहे.  

## बाह्य दुवे
*बुशहर सांस्कृतिक वारसा संस्था 

वर्ग:इराणचे प्रांत
आल्बोर्ज प्रांत

**आल्बोर्ज प्रांत** (, *ओस्तान-ए-आल्बोर्ज*)  हा इराण देशाच्या ३१ प्रांतांपैकी एक आहे. हा प्रांत इराणच्या उत्तर भागात तेहरानच्या २० किमी पश्चिमेस आल्बोर्ज पर्वताच्या कुशीत वसला आहे. आकारमानाने इराणमध्ये सर्वांत लहान असलेला हा प्रांत इ.स. २०१० साली तेहरान प्रांतापासून अलग करण्यात आला. कॅराज हे याचे राजधानीचे शहर आहे. 

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:इराणचे प्रांत
सुन त्झु

**सुन त्झु** हा प्राचीन चीनमधील एक मोठा लष्करी अधिकारी, धोरणी आणि तत्त्वज्ञ होता. 

वर्ग:ऐतिहासिक व्यक्ती
वर्ग:युद्ध
गोल्ड कोस्ट (क्वीन्सलंड)

**गोल्ड कोस्ट** () हे ऑस्ट्रेलिया देशाच्या क्वीन्सलंड ह्या राज्यामधील एक मोठे शहर आहे. हे शहर ऑस्ट्रेलियाच्या पूर्व भागात प्रशांत महासागराच्या किनाऱ्यावर ब्रिस्बेनच्या ९४ किमी दक्षिणेस वसले आहे. सुमारे ५.९ लाख लोकसंख्येचे गोल्ड कोस्ट ऑस्ट्रेलियामधील सहाव्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे.

इ.स. १८७५ साली वसवले गेलेले गोल्ड कोस्ट ऑस्ट्रेलियामधील सर्वात मोठ्या पर्यटन केंद्रांपैकी एक आहे. २०१८ राष्ट्रकुल खेळ स्पर्धा येथे भरवल्या जातील.
 
## बाह्य दुवे
*नगर परिषद
*पर्यटन 
*

वर्ग:ऑस्ट्रेलियामधील शहरे
वर्ग:क्वीन्सलंडमधील शहरे
जेनिफर लॉरेन्स

**जेनिफर लॉरेन्स** (;  १५ ऑगस्ट १९९०) ही एक अमेरिकन सिने अभिनेत्री आहे. २००६ सालापासून अमेरिकन सिने व टीव्ही इंडस्ट्रीमध्ये कार्यरत असणारी लॉरेन्स २०१० सालच्या *विंटर्ज बोन* ह्या चित्रपटानंतर प्रसिद्धीझोतात आली. ह्या चित्रपटासाठी तिला ऑस्कर व गोल्डन ग्लोब पुरस्कारांसाठी नामांकन मिळाले. २०१२ सालच्या *सिल्व्हर लाइनिंग प्लेबूक* ह्या सिनेमासाठी लॉरेन्सला सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री हा ऑस्कर पुरस्कार मिळाला.

## बाह्य दुवे
* अधिकृत संकेतस्थळ 
* 

वर्ग:अमेरिकन चित्रपट अभिनेते
वर्ग:ऑस्कर पुरस्कार विजेत्या अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
इ.स. २०१८

**इ.स. २०१८** हे इसवी सनामधील २०१८ वे, २१व्या शतकामधील १८वे तर २०१० च्या दशकामधील नववे वर्ष असेल.

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
*फेब्रुवारी ९ - २५: २०१८ हिवाळी ऑलिंपिक स्पर्धा दक्षिण कोरियाच्या प्यॉंगचॅंग येथे खेळवल्या जातील.
*एप्रिल ४ - १५: २०१८ राष्ट्रकुल खेळ ऑस्ट्रेलियाच्या क्वीन्सलंड राज्यामधील गोल्ड कोस्ट ह्या शहरामध्ये खेळवल्या जातील.
*जून ८ - जुलै ८: २०१८ फिफा विश्वचषक रशियामध्ये खेळवला जाईल.

## जन्म 
## मृत्यू 
* १५ ऑगस्ट - अजित वाडेकर, भारतीय क्रिक्रेट खेळाडू.
* १६ ऑगस्ट - अटल बिहारी वाजपेयी, ९३, भारताचे १०वे पंतप्रधान.


वर्ग:इ.स.च्या २०१० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २१ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ३ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. २०१७

**इ.स. २०१७** हे इसवी सनामधील २०१७ वे व चालू वर्ष आहे. रविवारी सुरू होणारे २०१७ हे २१व्या शतकामधील १७वे तर २०१० च्या दशकामधील आठवे वर्ष आहे.

## अपेक्षित ठळक घटना आणि घडामोडी 
*जानेवारी २० - अमेरिकेचे नवनिर्वाचित राष्ट्राध्यक्ष डॉनल्ड ट्रम्प ह्यांचा वॉशिंग्टन, डी.सी. येथे शपथविधी
*जून १-१८ - २०१७ आय.सी.सी. चॅम्पियन्स ट्रॉफी इंग्लंड आणि वेल्समध्ये.
*जून १० - २०१७ जागतिक प्रदर्शनाची अस्ताना येथे सुरुवात.
*जून १७-जुलै २३ - २०१७ महिला क्रिकेट विश्वचषक
* ऑगस्ट ७-ऑगस्ट १३ - भारताच्या गोरखपूर शहरातील बाबा राघवदास वैद्यकीय महाविद्यालयाशी संलग्न इस्पितळाने ३३ लाख रुपयांचे थकित न भरल्याने प्राणवायू पुरवठा करणाऱ्या कंत्राटदाराने सेवा रोखली. ७-१३ ऑगस्ट दरम्यान ७२ लहान मुलांचा मृत्यू.

## जन्म 
## मृत्यू 

वर्ग:इ.स.च्या २०१० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २१ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ३ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
महाराष्ट्राचा अर्थसंकल्प

**महाराष्ट्राचा अर्थसंकल्प** महाराष्ट्र राज्य सरकारमधील अर्थमंत्री नवे आर्थिक वर्ष सुरू होण्याआधी महाराष्ट्र विधिमंडळाच्या अधिवेशनादरम्यान मांडतात. भारताच्या अर्थसंकल्प संसदेत सादर झाल्यानंतर महाराष्ट्राचा अर्थसंकल्प मांडण्याची प्रथा आहे.

वर्ग:अर्थव्यवस्था
२०१४ इंडियन प्रीमियर लीगमधील संघ

टीप: आंतरराष्ट्रीय खेळाडूंची यादी **ठळक** अक्षरात आहे.

### चेन्नई सुपर किंग्स
अशोक जैन

**अशोक चंदनमल जैन** (जन्म : घोडेगाव, मुंबई प्रांत, ब्रिटिश भारत, ११ एप्रिल १९४४;  - मुंबई, १८ फेब्रुवारी २०१४) हे एक मराठी पत्रकार व लेखक होते. ते काही काळ महाराष्ट्र टाइम्स या मराठी वृत्तपत्राचे कार्यकारी संपादक होते.

## आरंभिक जीवन 
अशोक जैन यांचा जन्म ११ एप्रिल, इ.स. १९४४ रोजी पुण्याजवळील घोडेगाव येथे झाला .

## पत्रकारिता आणि साहित्यिक कारकीर्द 
इ.स. १९६४ साली जैन यांनी बी.ए.ची पदवी मिळवली . महाविद्यलयात असतानाच त्यांनी पुण्यातील दैनिक सकाळमधून पत्रकारितेचे धडे गिरवायला सुरुवात केली. पुढे पुण्यातील दैनिक तरुण भारतमध्ये काम केल्यानंतर ते केसरीमध्ये रुजू झाले . इ.स. १९६६ साली अशोक जैन यांनी मुंबईला स्थलांतर करून महाराष्ट्र टाइम्समध्ये काम मिळविले.

मुंबईत १२ वर्षे काम केल्यावर अशोक जैन हे महाराष्ट्र टाइम्सचे विशेष प्रतिनिधी म्हणून दिल्लीला गेले. इ.स. १९७८ ते इ.स. १९८९ या काळात त्यांनी दिल्लीहून 'राजधानीतून' या नावाने साप्ताहिक वार्तापत्रे लिहिली. जैन यांची चौफेर दृष्टी, विचक्षणपणा, आणि त्यांच्या खेळकर शैलीने ही वार्तापत्रे चांगलीच गाजली. इ.स. १९८९ साली महाराष्ट्र टाइम्सचे सहसंपादक झाल्यावर मटाच्या 'मैफल' या साप्ताहिक पुरवणीची जबाबदारी अशोक जैन यांना देण्यात आली. विषयवैविध्य आणि नावीन्य यांमुळे या पुरवणीला त्यांच्या काळात प्रतिष्ठा मिळाली. अशोक जैन पुढे महाराष्ट्र टाइम्सचे वरिष्ठ सहसंपादक आणि कार्यकारी संपादकही  झाले.

अशोक जैन यांनी कलंदर या टोपणनावाने 'कानोकानी' हे राजकीय-सामाजिक-साहित्यिक-सांस्कृतिक घटना-घडामोडींवर मिश्कील टिप्पणी करणारे सदर लिहायला सुरुवात केली. पुढे 'कानोकानी' या त्यांच्या सदरातील लेखांचे त्याच नावाचे पुस्तक झाले. पुस्तकाचा पुढचा भागही 'आणखी कानोकानी' या नावाने प्रकाशित झाला.

इंग्रजीतील अनेक चांगल्या चांगल्या पुस्तकांचे त्यांनी सुबोध मराठीत अनुवाद केले आहेत. 'इंडिया टुडे'च्या दोन अंकांत पुपुल जयकर लिहीत असलेल्या इंदिरा गांधींच्या आगामी चरित्राचे भाग आले होते. ते वाचल्यावर राजहंस प्रकाशनच्या दिलीप माजगावकर हे त्या पुस्तकाच्या अनुवादाचे हक्क घेण्यासाठी प्रयत्‍न करू लागले. तेव्हा त्याच्या अनुवादासाठी श्रीकांत लागू यांचे नाव आले. माजगावकर त्यांच्याकडे गेले. पण लागूंनी 'याचा माझ्यापेक्षा अशोक जैन चांगला अनुवाद करतील' असे सुचविले . तेव्हा जैन दिल्लीत होते. त्यामुळे त्यांनी लेखकाने अनुभवलेला सगळा काळ, माहोल अनुवादात उतरवण्याचा प्रयत्‍न केला आणि तो अनुवाद चांगलाच यशस्वी ठरला.

अशोक जैन यांच्या पत्‍नीचे नाव सुनीती जैन. शेवटची दहा वर्षे अर्धांगवायूने आजारी असणाऱ्या अशोक जैन यांच्याकडून अपुरे राहिलेले अनुवाद पूर्ण करवून घेण्यात त्यांची मोठीच मदत झाली.

## अशोक जैन यांचे गाजलेले लेख
* नाट्य-चित्रअभिनेते डॉ. श्रीराम लागू यांच्या 'परमेश्वराला रिटायर करा'  हा लेख.

## प्रकाशित साहित्य 
## पुरस्कार 
## संदर्भ व नोंदी 
वर्ग:इ.स. १९४४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१४ मधील मृत्यू
वर्ग:मराठी पत्रकार
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:मराठी संपादक
वर्ग:भाषांतरकार
विनता जोशी

शाहीर विनता जोशी या वि.दा. सावरकरांचे धाकटे भाऊ नारायण सावरकर यांच्या नात (कन्येच्या कन्या). माहेरच्या विनता काळे. राहणाऱ्या मूळच्या नाशिकच्या. शाळेत दहावीच्या वर्गात असल्यापासूनच विनता जोशी पोवाडे गायल्या लागल्या. आज ’अनादि मी अनंत मी’, शस्त्रगीत, हिंदू एकता गीत अशी अनेक वीरगीते, सावरकरांचा पोवाडा, शिरीष कुमार, झाशीची राणी, तानाजीवर रचलेला पोवाडा असे अनेक पोवाडे त्या, दमदार, बुलंद आवाजात, डोक्यावर फेटा आणि हातात डफ अशा पुरुष शाहिराला लाजवेल अशा आवेशात सादर करतात.

आजवर विनता जोशी यांच्या पोवाड्यांचे ५००हून अधिक कार्यक्रम झाले आहेत.  ओझर, कळवण, डोणजे फाटा, पिंपरी, मनमाड, किल्ले रायगड, लासलगाव, सिन्नर, सैद अशा खेडगावांतून, तसेच अभोणा, कनाशी, खोडाळा, चणकापूर, मोखाडा, अशा अनेक आदिवासी भागांतून हिंदू जनजागरणच्या निमित्ताने त्यांनी पोवाड्यांचेे अनेक कार्यक्रम सादर केले आहेत.

पुण्याच्या मॉडर्न कॉलेजमधे झालेल्या कार्यक्रमात विनताच्या पोवाड्यांनी सर्वांना भारावून टाकले होते.

पु.ल.देशपांडे, बाळासाहेब देवरस, हिंदू महासभेचे नेते विक्रम सावरकर, शंकर अभ्यंकर अशा अनेक मान्यवरांकडून विनताला कौतुकाची थाप मिळाली आहे. .शंकर अभ्यंकरांच्या व्याख्यानमालेत विनता जोशी यांनीे सावरकरांचा पोवाडा गाऊन, त्यांच्या कडून शाबासकी मिळवली होती. आल्फा टीव्ही मराठी (आताचा झी मराठी)वर, दूरदर्शनवर देखील त्यांच्या कार्यक्रमांची आवर्जून दखल घेतली गेली. पुण्यातल्या सावरकर स्मृती स्मारकाच्या उदघाटन प्रसंगी बाबासाहेब पुरंदरे यांच्या हस्ते मानचिन्ह देऊन विनता जोशी यांना गौरवण्यात आले होते.

## यू ट्यूबवर विनता जोशी
* http://www.youtube.com/watch?v=kbGGy9mTKrY (झाशीच्या राणीचा पोवाडा)
* http://www.youtube.com/watch?v=mhkwmbZG2ZE (अनादि मी अनंत मी...)

वर्ग:शाहीर
हमादान प्रांत

**हमादान प्रांत** (फारसी: استان همدان , *ओस्तान-ए-हमादान* ) हा इराणच्या ३१ प्रांतांपैकी एक प्रांत आहे. या प्रांताचे क्षेत्रफळ १९,३६८ वर्ग कि.मी. असून इ.स. २००६ च्या गणनेनुसार या प्रांताची लोकसंख्या सुमारे १७ लाख आहे. हमादान हे या प्रांताचे राजधानीचे शहर आहे.

हमादान प्रांताचा मुलूख डोंगराळ, पठारी आहे. झाग्रोस पर्वतरांगांचा घटक असणाऱ्या आल्वंद पर्वताची माळ हमादानाच्या वायव्येपासून नैऋत्येपर्यंत पसरली आहे.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:इराणचे प्रांत
कुन्मिंग

इवलेसे|right|210px|युनानमधील कुन्मिंगचे स्थान
**कुन्मिंग** चीनच्या युनान प्रांताची राजधानी व सगळ्यात मोठे शहर आहे. या शहराचा विस्तार अंदाजे २१,४७३ वर्गकिमी असून येथील लोकसंख्या ३५,८३,४२९ तर महानगराची लोकसंख्या ६४,३२,२१२ इतकी आहे.

वर्ग:चीनमधील शहरे
वर्ग:युन्नान
ओह्मचा नियम

180px|इवलेसे|उजवे|ओह्मच्या नियमातील प्राचले - R, V, I

**ओहोमचा नियम:**
वाहकाची भौतिक अवस्था कायम असताना वाहकातून वाहणारा **करंट(I)**  वाहकच्या दोन टोकातील **व्होल्टेजशी(V)** *समानुपाती* व **रोधाशी(R)** *व्यस्तानुपाती* असतो.

(येथे भौतिक अवस्था म्हणजे, वाहकाची लांबी, जाडी, वातावरणाचे तापमान इ.
 वाहकाची लांबी वाढली तर रोध वाढतो, त्याच प्रमाणे जाडी वाढली तर रोध कमी होतो. वाहकाचे तापमान वाढले तर रोध वाढतो. अपवाद - कार्बन चे तापमान वाढले की रोध कमी होतो )

(समानुपती म्हणजे व्होल्टेज वाढवला की करंट वाढेल व व्यस्तनुपाती म्हणजे रोध वाढला  तर करंट कमी होईल .)

  I α V  (समानुपाती).... (1)
I α 1/R  (व्यस्तनुपाती).... (2)
वरील दोन्ही समीकरणावरून,

» I = V/ R
म्हणजे, करंट = व्होल्टेज /रेझिस्टन्स
त्याचप्रमाणे,व्होल्टेज शोधण्यासाठी,
» V= I x R
व्होल्टेज = करंट x रोध, 
रोध शोधण्यासाठी,
» R = V/I
 रोध = व्होल्टेज / करंट.

**उदा. एक कार्बन फिलामेंट लॅम्प 130 व्होल्ट सप्लायवर जोडल्यास 0.65 amp करंट घेतो. तर त्या फिलामेंट चा रेझिस्टन्स किती असेल?**

उत्तर : 
व्होल्टेज V = 130 व्होल्ट,
करंट I = 0.65 amp.
R =?
(करंट आणि व्होटेज माहित असताना Resistance शोधण्यासाठी कोणते सूत्र वापरायचे ते सूत्र लिहायचे )
R = V/I
R = 130/ 0.65
R = 200 Ω
म्हणजे कार्बन फिलामेंट चा रोध = 200 Ω येईल. 

वर्ग:विद्युत अभियांत्रिकी
गोविंद आफळे

कै. गोविंद रामचंद्र आफळे (जन्म : १५ फेब्रुवारी १९१७) हे एक मराठीतून कीर्तने करणारे परंपरागत कीर्तनकार होते. त्यांचे पूर्वजही कीर्तनकार होते आणि सुपुत्र चारुदत्त आफळे हेही कीर्तनकार आहेत. गोविंदस्वामी आफळे यांना राष्ट्रीय कीर्तनकार म्हणले जाते, कारण त्यांची कीर्तने केवळ धार्मिक आणि पौराणिक विषयांवरच नसून अनेक सामाजिक आणि राजकीय गोष्टी त्यांच्या कीर्तनांचे विषय असत. त्यांनी कीर्तनाचे विशेष शिक्षण पुण्याच्या नारद मंदिरात घेतले.  तिथेच त्यांची वर्षभर कीर्तने होत असत. नभोवाणीवरही आफळेस्वामींची कीर्तने नित्यनियमाने होत असत.

गोविंद आफळे हे एक मराठी लेखक, नाटककार, पुस्तक प्रकाशक आणि पोवाडे लिहिणारे व गाणारे शाहीर होते. आफळे कुटुंब हे मूळचे सातारा जिल्ह्यातील माहुली गावाचे असल्याने आफळेस्वामींनी ’आम्ही माहुलीकर’ नावाचे एक आत्मकथनात्मक पुस्तकही लिहिले आहे. गं.ना. कोपरकरांनी संपादित केलेल्या ’कीर्तनाची प्रयोग प्रक्रिया’ नावाच्या ग्रंथाचे गोविंदराव आफळे उपसंपादक होते.

## गोविंद रामचंद्र आफळे यांनी लिहिलेली पुस्तके
* आम्ही आहो बायका (नाटक)
* आर्यांचे स्वाहाकार
* उपासना
* टाकीचे घाव
* तू बायकोना त्याची? (नाटक)
* प्रतापगडचा रणसंग्राम (नाटक)
* बैल गेलानी झोपा केला (नाटक). 
* महाकवि कालिदास (नाटक) - संगीत दिग्दर्शन : चारुदत्त आफळे
* माहुलीची माणसं
* संसार तरंग
* सावरकर गाथा (लेखन आणि प्रकाशन :गोविंद आफळे)
* स्वराज्य संग्राम

वर्ग:कीर्तनकार
वर्ग:इ.स. १९१७ मधील जन्म
बाळासाहेब सावंत

**परशुराम कृष्णाजी** उपाख्य **बाळासाहेब सावंत** हे २४ नोव्हेंबर, इ.स. १९६३ ते ५ डिसेंबर, इ.स. १९६३ या कालावधीत महाराष्ट्राचे हंगामी मुख्यमंत्री होते. मारोतराव कन्नमवार यांच्या आकस्मिक निधनामुळे महाराष्ट्राच्या हंगामी मुख्यमंत्रिपदाची सूत्रे बाळासाहेब सावंत यांच्याकडे आली होती. त्यांनी केवळ तेरा दिवस राज्याचे हंगामी मुख्यमंत्री म्हणून कार्यभार सांभाळला.

इ.स. १९५२ साली झालेल्या सार्वत्रिक निवडणुकीमध्ये वेंगुर्ले मतदारसंघातून त्यांची विधानसभेवर निवड झाली होती. महाराष्ट्र राज्याचे गृहमंत्री तसेच कृषिमंत्री म्हणूनही त्यांनी पदभार सांभाळला होता. 

मराठी चित्रपटांत आणि नाटकांत कामे करणाऱ्या अभिनेत्री वनमाला या पी.के. सावंत यांच्या पत्नी होत्या.

ई.स. २००१ मध्ये त्यांच्या स्मृतीचा आदर म्हणून कोकण कृषी विद्यापीठाला डॉ. बाळासाहेब सावंत यांचे नांव जोडून नामविस्तार केला गेला.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री
केट ब्लँचेट

**केट ब्लॅंचेट** (;  १४ मे १९६९) ही एक ऑस्ट्रेलियन सिने अभिनेत्री आहे. १९९२ सालापासून ऑस्ट्रेलियन सिने व टीव्ही इंडस्ट्रीमध्ये कार्यरत असणारी ब्लॅंचेट १९९८ सालच्या शेखर कपूर दिग्दर्शित एलिझाबेथ ह्या चित्रपटानंतर प्रसिद्धीझोतात आली. ह्या चित्रपटासाठी तिला बाफ्टा व गोल्डन ग्लोब पुरस्कार मिळाले.  २००४ सालच्या *द एव्हियेटर* ह्या चित्रपटामधील भूमिकेसाठी तिला सर्वोत्तम सहाय्यक अभिनेत्रीसाठीचा ऑस्कर पुरस्कार मिळाला. २००१-४ दरम्यान तिने द लॉर्ड ऑफ द रिंग्ज ह्या चित्रपट शृंखलेमध्ये *गॅलाड्रियेल* ह्या पात्राची भूमिका केली होती.

२०१३ साली प्रदर्शित झालेल्या *ब्ल्यू जॅस्मिन* नावाच्या चित्रपटामधील भूमिकेसाठी ब्लॅंचेटला सर्वोत्तम अभिनेत्रीचा ऑस्कर पुरस्कार देण्यात आला.

## बाह्य दुवे
* माहिती
* 

वर्ग:ऑस्ट्रेलियन व्यक्ती
वर्ग:ऑस्कर पुरस्कार विजेत्या अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:इंग्लिश चित्रपट अभिनेत्री
मोहम्मद-अली रजाई

**मोहम्मद-अली रजाई** (फारसी: ‌سیِّدابوالحسن بنی‌صدر‎; १९३३ - ३० ऑगस्ट १९८१) हा आशियामधील इराण देशाचा पहिला पंतप्रधान व अल्प काळाकरिता राष्ट्राध्यक्ष होता. १९७९ सालच्या इराणी क्रांतीनंतर शहाचे राजतंत्र बरखास्त करून इराणमध्ये इस्लामिक प्रजासत्ताक प्रकारचे सरकार स्थापन करण्यात आले. १९८० साली अबोलहसन बनीसद्रने रजाईची पंतप्रधानपदी नेमणूक केली. १९८१ सालच्या सत्तापालटानंतर रजाई राष्ट्राध्यक्षपदावर आला. परंतु केवळ १ महिन्यापेक्षा कमी काळ सत्तेवर राहिल्यानंतर ३० ऑगस्ट १९८१ रोजी रजाईची हत्या करण्यात आली.

वर्ग:इराणचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इराणचे पंतप्रधान
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शरदचंद्र टोंगो

**शरदचंद्र गोपाळराव टोंगो** ( १० मार्च, इ.स. १९१६ - मृत्यू: ५ नोव्हेंबर, इ.स. २००९ ) हे विदर्भातील लेखक तसेच पत्रकार होते.

## कारकीर्द 
शरदचंद्रांचा जन्म १० मार्च, इ.स. १९१६ यादिवशी यवतमाळ येथे झाला. त्यांचे मूळ घराणे आंध्र प्रदेशातील असून त्यांचे वडील क्रांतिकारक होते. शरदचंद्रांनी प्राथमिक शिक्षक म्हणून आपल्या कार्याची सुरुवात केली. नंतर ते माध्यमिक शिक्षकही झाले. त्यानंतर यवतमाळ येथील एका महाविद्यालयात मराठीचे प्राध्यापक म्हणून काम करून तिथेच सेवानिवृत्त झाले.

लोकमत या दैनिकाच्या संपादनाची जबाबदारी त्यांनी १५ वर्षे सांभाळली होती.

## लेखन 
शरदचंद्र यांनी कथा, कादंबऱ्या, कविता आणि नाटक या साहित्यक्षेत्रात विपुल लेखन केले. सुरुवातीच्या काळात त्यांनी आपल्या कविता 'कु. शोभना देशपांडे' या नावाने प्रसिद्ध केल्या. त्यांनी लिहिलेली काही पुस्तके अशी -
* पेशावरचा चाकू (कथासंग्रह)
* नव्या डहाळ्या (नाटक)
* नवे खोपे (नाटक)
* समशेरचे पाणी (कादंबरी)
* गारव्यातील मुलाखती (कादंबरी)

## सन्मान व पुरस्कार 
* उमरखेड येथे इ.स. १९७५ साली भरलेल्या विदर्भ साहित्य संघाच्या संमेलनाचे अध्यक्षपद शरदचंद्र टोंगो यंनी भूषविले होते.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:मराठी पत्रकार
वर्ग:इ.स. १९१६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००९ मधील मृत्यू
स्टार वॉर्स (चित्रपट)

**स्टार वॉर्स** (नंतर दिलेले नाव: स्टार वॉर्स भाग ४: अ न्यू होप) हा एक १९७७ साली प्रदर्शित झालेला एक हॉलिवूड चित्रपट आहे. जॉर्ज लुकासने लेखन व दिग्दर्शक केलेला हा चित्रपट स्टार वॉर्स चित्रपट शृंखलेमधील पहिला चित्रपट होता.

हा चित्रपट तुफान यशस्वी ठरला.

## पुरस्कार
* ऑस्कर पुरस्कार 
* बाफ्टा पुरस्कार 
* गोल्डन ग्लोब पुरस्कार 

## बाह्य दुवे
*
इराणी क्रांती

[250 px|इवलेसे|[तेहरानमधील निर्देशक]]
**इराणची इस्लामिक क्रांती** (फारसी:  انقلاب اسلامی) ही इराण देशामध्ये १९७८-७९ दरम्यान घडलेली एक महत्त्वपूर्ण घटना होती. इराणी जनतेने केलेल्या ह्या क्रांतीदरम्यान १९२५ सालापासून चालू असलेली पेहलवी घराणेशाही बरखास्त केली गेली व मोहम्मद रझा पेहलवी ह्या इराणच्या शेवटच्या शहाचे राजतंत्र संपुष्टात आले. ह्या राजतंत्राऐवजी इराणमध्ये इस्लामिक प्रजासत्ताकाची स्थापना करण्यात आली.

अमेरिका व ब्रिटनच्या पाठिंब्यावर १९४१ सालापासून इराणच्या शहापदावर असलेल्या पेहलवी विरुद्ध ऑक्टोबर १९७७ साली बंडाला सुरू झाली. १९७८ साली ह्या चळवळीने देशव्यापी स्वरूप घेतले व अनेक संप व निदर्शनांमुळे इराणचे कामकाज व अर्थव्यवस्था ठप्प झाली. घाबरलेल्या पेहलवीने १६ जानेवारी १९७९ रोजी देशामधून पळ काढला. १९६३ पासून देशाबाहेर हकालपट्टी झालेल्या रुहोल्ला खोमेनीने १ फेब्रुवारी १९७९ रोजी पुन्हा इराणमध्ये प्रवेश केला. ११ फेब्रुवारी रोजी तेहरानमध्ये झालेल्या चकमकीत बंडखोरांनी विजय मिळवून शहाची सत्ता संपुर्णपणे संपुष्टात आणली. डिसेंबर १९७९ मध्ये रुहोल्ला खोमेनीची इस्लामिक अयातुल्ला (सर्वोच्च पुढारी) ह्या पदावर नियुक्ती करण्यात आली. त्यानंतर घेण्यात आलेल्या सार्वत्रिक निवडणुकीमध्ये विजय मिळवून अबोलहसन बनीसद्र इराणचा पहिला राष्ट्राध्यक्ष बनला.

इराणी क्रांतीनंतर अमेरिका व इराणदरम्यान असलेले संबंध संपुष्टात आले. इराण-इराक युद्धाच्या कारणांपैकी इराणी क्रांती हे एक महत्त्वाचे कारण मानले जाते.

## बाह्य दुवे
*एन्कार्टावरील संपूर्ण माहिती 
*ब्रिटॅनिकावरील संपूर्ण माहिती

वर्ग:इराणचा इतिहास
वर्ग:चळवळी
कालुगा

**कालुगा** () हे रशिया देशाच्या कालुगा ओब्लास्ताचे मुख्यालय आहे. आहे. कालुगा शहर रशियाच्या पश्चिम भागात मॉस्कोच्या १५० किमी नैऋत्येस ओका नदीच्या काठावर वसले आहे. २०१० सालच्या गणनेनुसार येथील लोकसंख्या ३.२४ लाख होती.

## हे सुद्धा पहा
*रशियामधील शहरांची यादी

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ 
*

वर्ग:रशियामधील शहरे
सोशल मीडिया मार्केटिंग

**सामाजिक माध्यामातील विक्रीकला**

सामाजिक माध्यमाच्या साईटसमधून लक्ष वेधून घेण्याच्या कार्यपद्धतीला सामाजिक माध्यमातील विक्रीकला असे म्हणतात.
या आज्ञावलीमध्ये लक्ष वेधून घेण्यायोग्य मजकूर तयार करण्याचा प्रयत्न करणे आणि तयार झालेला मजकूर जास्तीत जास्त लोकांपर्यंत / वाचकांपर्यंत पोहोचविण्यासाठी प्रयत्न करणे हे केंद्रस्थानी आहे.  एखादी घटना, वस्तू, सेवा, संस्था इ. विषयी मजकूर इंटरनेटच्या माध्यामातून उदा.वेबसाईटस, सामाजिक नेटवर्क, क्षणात संदेश, बातम्या इ. द्वारे लाखेा ग्राहकांपर्यंत झटक्यात पोहोचू शकते.
## सामाजिक माध्यामाचे व्यासपीठ
सामाजिक संपर्काच्या साईटमुळे प्रत्येक व्यक्तीमधील अंतर कमी झाले असून नातेसंबंध वाढत चालेलेले आहेत.  त्याचप्रमाणे कंपन्यानी सामाजिक माध्यमामध्ये प्रवेश केल्यामुळे ग्राहकांशी प्रत्यक्षपणे संपर्क करणे सहज साध्य झाले आहे.पारंपारिक जाहिरातींपेक्षा सामाजिक माध्यमामार्फत केलेली जाहिरात ही अधिक प्रभावी आणि व्यापक आहे.

डिजिटल मार्केटिंग म्हणजे इंटरनेटच्या माध्यमातून केले जाणारे मार्केटिंग. याला ऑनलाइन मार्केटिंग असेही म्हणता येईल. डिजिटल मार्केटिंगमध्ये सोशल मीडिया मार्केटिंग, मोबाइल मार्केटिंग, ईमेल मार्केटिंग, सर्च इंजिन ऑप्टिमायझेशन इत्यादींचा वापर केला जातो.

आता सर्व कंपन्या डिजिटल मार्केटिंगच्या मदतीने आपली उत्पादने ऑनलाइन विकत आहेत. कमी वेळेत आणि कमी खर्चात चांगला नफा मिळतो. आतापर्यंत सर्वच कंपन्या टीव्हीवर त्यांच्या उत्पादनांच्या जाहिराती दाखवतात. जेणेकरून अधिकाधिक लोक त्यांची उत्पादने ओळखू शकतील आणि खरेदी करू शकतील.

## सामाजिक माध्यमाच्या वेबसाईटस 
* मोबाईल फोन
* करार
* मोहीम
* बेटटी व्हाईट
* २००८ ची यू.एस राष्ट्राध्यक्षाची निवडणूक
* स्थानिक व्यापार
* कोनी २०१२
* क्ल्यूप्त्या
* व्टिटर
* फेसबुक
* गूगल
* लिंकेडइन
* येल्प
* फोरस्क्वेअर
* इन्स्टाग्राम
* यूटयूब
* डिलिसिअस आणि डिग
* ब्लॉग
* विक्रीकलेचे तंत्र
* कोब्रा आणि ई डब्लयू ओ एम
* सामाजिक माध्यामातील विक्रीकलेची हत्यारे
* पारंपारिक जाहिरातींवरील संबंध
* कमी वापर
* गळती
* सामाजिक माध्यमातील विक्रीकलेतील दुर्घटना

## डिजिटल मार्केटिंगचे पैलु 
**सोशल मीडिया मार्केटिंग** हा डिजिटल मार्केटिंगचा अविभाज्य भाग आहे. डिजिटल मार्केटिंग मध्ये बऱ्याच गोष्टी समाविष्ट करू शकतो. त्या पैकी खाली दिलेले काही प्रमुख घटक 

* एस. ई. ओ.  - व्हॉइस, कीवर्ड्स सर्च् 
* सोशल मीडिया मार्केटिंग - प्लॅटफॉर्म्स उदा. फेसबुक, ट्विटर, इंस्टाग्राम, लिंक्डइन ई. 
* कन्टेन्ट मार्केटिंग - विडिओ, ऑडिओ, AR/VR ई 
* ऑनलाईन ऍडव्हर्टाइसिंग - पोर्टल ऍड्स, ओंलीने ऍड्स ई 
* इनबॉउंड मार्केटिंग - ब्लॉगिंग, की-वर्ड्स, वेबसाईट लीड्स, ई-मेल मार्केटिंग 
* अनालिटिकस 
* इन्फ्लुएन्सर मार्केटिंग 
* सोशल लिसनिंग 
* अफिलिएट मार्केटिंग

## सोशल आणि डिजिटल मार्केटिंग क्षेत्रातील प्रसिद्ध मराठी व्यक्ती 
* तुषार रायते - तुषार रायते हे एक डिजिटल मार्केटिंग दिग्गज, ब्रँडिंग तज्ञ, डिजिटल आणि सोशल मीडिया मार्केटिंग सल्लागार, प्रशिक्षक, लेखक, एजन्सीचे मालक, मुख्य वक्ता आणि एक उद्योजक आहेत, त्यांनी स्वतः ला एक सक्षमकर्ता म्हणून प्रतिरूपित केले आहे जे गरजू लोकांसाठी शिक्षण आणि रोजगार दोन्ही मिळवण्यात मदत करतात तसेच नेक्स्टजेनडिजिहब ग्रुपचे संस्थापक आणि संचालक आहेत 

## संदर्भ
वर्ग:व्यापार
वर्ग:संदर्भांचे इंग्रजी-मराठी भाषांतर हवे
साल्तो

**साल्तो** () he उरुग्वे देशामधील दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर (मोन्तेविदेओ खालोखाल) आहे. हे शहर उरुग्वेच्या वायव्य भागात आर्जेन्टिनाच्या सीमेजवळ उरुग्वे नदीच्या पूर्व काठावर वसले आहे. २०११ साली साल्तो शहराची लोकसंख्या सुमारे १ लाख होती.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे
* अधिकृत संकेतस्थळ 
*

वर्ग:उरुग्वेमधील शहरे
उरुग्वे नदी

**उरुग्वे नदी** (; ) ही दक्षिण अमेरिका खंडामधील एक नदी आहे. ही नदी आग्नेय ब्राझीलमध्ये उगम पावते व दक्षिणेकडे १,८३८ किमी वाहत जाऊन रियो देला प्लाता ह्या मोठ्या नदीला मिळते.

उरुग्वे नदीने ब्राझिल, आर्जेन्टिना व उरुग्वे ह्या देशांच्या सीमा आखल्या आहेत. साल्तो हे उरुग्वेमधील दुसऱ्या क्रमांकाचे शहर ह्याच नदीच्या काठावर वसले आहे.

## बाह्य दुवे
*नकाशा

वर्ग:ब्राझिलमधील नद्या
वर्ग:आर्जेन्टिनामधील नद्या
वर्ग:उरुग्वेमधील नद्या
प्रफुल्ला डहाणूकर

इवलेसे|प्रफुल्ला डहाणूकर
**प्रफुल्ला दिलीप डहाणूकर**, माहेरच्या **प्रफुल्ला सुब्राय जोशी**, (जन्म : बांदोडा-गोवा, १ जानेवारी, इ.स. १९३४;  - मुंबई, १ मार्च, इ.स. २०१४ ) या एक मराठी चित्रकार होत्या. बॉम्बे आर्ट सोसायटी, आर्ट सोसायटी ऑफ इंडिया, आर्टिस्ट्‍स सेंटर, जहांगीर आर्ट गॅलरी, नॅशनल गॅलरी ऑफ मॉडर्न आर्ट, गोवा कला अकादमी आदी अनेक कलासंस्थांच्या त्या अध्वर्यू होत्या. 

प्रफुल्लाबाईंचे वडील सुब्राय अनंत जोशी, यांचा वाहतुकीचा व वाहनांचा व्यवसाय होता. प्रफुल्ला पाच वर्षांची असतानाच त्यांचे कुटुंब मुंबईत आले. प्रफुल्लाचे शालेय शिक्षण मुंबईतच झाले. शाळेच्या मासिकासाठी तिने काढलेली चित्रे बघून वडिलांनी तिला कलाशिक्षणासाठी ’जे.जे.स्कूल ऑफ आर्ट’मध्ये दाखल केले. 

इ.स. १९५५मध्ये जेजेमधून सुवर्णपदक मिळवून कलापदवीधर झाल्यानंतर प्रफुल्ला जोशी चित्रकलेच्या अधिक शिक्षणासाठी फ्रान्स सरकारची शिष्यवृत्ती मिळवून इ.स. १९६१मध्ये पॅरिसला गेल्या, आणि शिक्षण पूर्ण करून परत भारतात आल्या. त्या भित्तिचित्रांमध्ये खास प्रवीण होत्या. भारतामध्ये अशा चित्रांसाठी त्यांनीच पहिल्यांदा रोलरचा वापर सुरू केला.

## संदर्भ आणि नोंदी 
(अपूर्ण)

वर्ग:इ.स. १९३४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१४ मधील मृत्यू
वर्ग:मराठी चित्रकार
फ्लाय ॲश

औष्णिक वीज केंद्रांमध्ये कोळशाचे मोठय़ा प्रमाणावर ज्वलन केल्यानंतर निर्माण होणारी राख म्हणजे 'फ्लाय ॲश'. ही राख हलकी आणि अगदी बारीक कणांनी बनलेली असते. ती हवेत तरंगत राहात असल्यामुळे तिचा वेळीच योग्य वापर न झाल्यास ती आरोग्यास हानिकारक ठरते. ही राख कारखान्यांच्या चिमणीतून बाहेर पडण्यापूर्वीच ती काही विशिष्ट प्रकारच्या गाळण्यांचा वापर करून साठवली जाते. हलक्या विटा बनवण्यासाठी या राखेचा वापर होतो.

पर्यावरणाच्या दृष्टीने डोकेदुखी ठरणारी 'फ्लाय ॲश' वापरून बांधकामाच्या विटा बनवण्याचा उद्योग महाराष्ट्रात मुंबई, पुणे आणि नाशिक येथे चालतो.  पुणे जिल्ह्यात सुमारे १०० ते १२५ उद्योजक फ्लाय ॲशपासून विटा बनवण्याचा व्यवसाय करत असून या विटांनी लाल मातीच्या विटांची बाजारपेठ जवळजवळ ९० टक्के काबीज केली आहे असे सांगितले जाते.

फ्लाय ॲशपासून सध्या विटा आणि लाइट वेट ब्लॉक्स ही दोन उत्पादने बनवली जातात. फ्लाय ॲशची नेहमीची वीट साधारणपणे ९ इंचांची असते, तर लाइट वेट ब्लॉक २ फूट लांबीचे असतात. हे ब्लॉक्स वापरून बांधकाम लवकर होते आणि सिमेंटही तुलनेने कमी लागते. त्यामुळे ते फ्लाय ॲश विटांपेक्षा थोडे महाग असले तरी लोकप्रिय झाले आहेत.

वर्ग:स्थापत्य अभियांत्रिकी
आई रिटायर होतेय

भक्ती बर्वे यांना डोळय़ांसमोर ठेवूनच 'आई रिटायर होतेय' नाटकाची निर्मिती झाली. अशोक पाटोळे यांनी लेखन आणि दिलीप कोल्हटकर यांनी दिग्दर्शित केलेल्या या नाटकाचा पहिला प्रयोग १७ ऑगस्ट १९८९ रोजी मुंबईच्या शिवाजी मंदिर येथे झाला होता.

आयुष्यभर घरासाठी काबाडकष्ट उपसणाऱ्या आईसाठी सेवानिवृत्तीचे वय नसते. घरातील स्त्रीलाही कधीतरी कुटुंबाच्या जबाबदाऱ्यांपासून मुक्त व्हावेसे वाटते. अशाच एका कुटुंबातील आई रिटायर होण्याचे ठरविते आणि त्यानंतर तिच्या जबाबदाऱ्या निभावताना सर्वाचीच दमछाक होते, अशी या नाटकाची कथा आहे. आईच्या मध्यवर्ती भूमिकेमध्ये भक्ती बर्वे असणाऱ्या या नाटकाचे ७५० प्रयोग झाले.

भक्ती बर्वे यांच्या अपघाती निधनानंतर नाट्य‍अभिनेत्री अभिनेत्री स्मिता जयकर यांनी आईची भूमिका करायला सुरुवात केली, आणि नाटकाचे १०० प्रयोग केले..

दिलीप कोल्हटकर यांच्या मार्गदर्शनाखाली रवि सांभारे यांनी दिग्दर्शित केलेल्या या नाटकाचा त्यापुढील प्रयोग नव्या कलाकारांच्या संचात, ८ मार्च २०१४ला झाला. यात आईची भूमिका वीणा फडके यांनी केली होती.. अन्य कलावंत उपेंद्र दाते, रश्मी देव, रुपाली पाथरे, रेणुका भिडे, सुशीला भोसले, आशुतोष नेर्लेकर होते.

## हिंदी-गुजराती प्रयोग
'आई रिटायर होतेय' नाटकाचे यश पाहून हे नाटक हिंदी आणि गुजरातीमध्येही रंगभूमीवर आले.. अशोक लाल यांनी हिंदीत अनुवादित केलेल्या 'माँरिटायर होती है' या नाटकात प्रसिद्ध अभिनेत्री जया बच्चन यांनी आईची मध्यवर्ती भूमिका रंगविली होती, तर अरविंद जोशी यांनी गुजराती रूपांतर केलेल्या 'बा रिटायर थाय छे' या नाटकात पद्माबेन आणि सरिता जोशी यांनी आईची भूमिका साकारली होती. आई जेव्हा रिटायर होते.

वर्ग:मराठी नाटकांची यादी