open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
केरळ विधानसभा

[इवलेसे|[तिरुवनंतपुरममधील विधान भवन]]
**केरळ विधानसभा** (स्थानिक नाव: नियमासभा; मल्याळम: നിയമസഭ) हे भारताच्या केरळ राज्याच्या विधिमंडळाचे एकमेव सभागृह एक आहे. १४० आमदारसंख्या असलेल्या केरळ विधानसभेचे कामकाज तिरुवनंतपुरममधून चालते. मार्क्सवादी कम्युनिस्ट पक्षाचे पी. श्रीरामकृष्णन विधानसभेचे सभापती असून मुख्यमंत्री पिनाराई विजयन हे विधानसभेचे नेते आहेत.

भारताच्या इतर विधिमंडळांप्रमाणे केरळ विधानसभेचा कालावधी ५ वर्षांचा असतो व आमदारांची निवड निवडणुकीद्वारे होते. सरकार स्थापनेसाठी राजकीय पक्षाला अथवा राजकीय आघाडीकडे ७१ जागांचे बहुमत असणे अनिवार्य आहे. विद्यमान १४वी विधानसभा २०१६ सालच्या निवडणुकीनंतर अस्तित्वात आली.

## सद्य विधानसभेची रचना
## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वि
वर्ग:राज्यानुसार विधानसभा
धर्मग्रंथ

**धर्मग्रंथ** किंवा धर्माचे **पवित्र पुस्तक** काही धार्मिक समुदाय किंवा राजकीय गट राहण्याचे पवित्र पुस्तक आहे.

## विविध धर्मग्रंथ
#**बायबल** हा ख्रिश्चनांचा धर्मग्रंथ आहे.
#**त्रिपिटक** हा बौद्धांचा धर्मग्रंथ आहे.
#**कुराण** हा मुस्लिमांचा धर्मग्रंथ आहे.
#**भगवद्‌गीता** हा हिंदूंचा धर्मग्रंथ आहे.
#**गुरू ग्रंथ साहिब** हा शीखांचा धर्मग्रंथ आहे.
#**झेंड अवेस्ता** हा पारशीचा धर्मग्रंथ आहे.
#**जुना करार** हा यहूदीचा धर्मग्रंथ आहे.

एकापेक्षा अनेक धर्मग्रंथ सुद्धा असतात, जसे हिंदूचे वेद, पुराण तसेच बुद्ध आणि त्यांचा धम्म हा पवित्र ग्रंथ भारतीय बौद्धांचा धर्मग्रंथ आहे.

## राजकीय विचारसरणी
# साम्यवादीसाठी **समाजवादी कम्युनिस्ट जाहीरनामा**.
# फॅसिस्टसाठी **मींन खेफ**.

## बाह्य दुवे
स्रोत


वर्ग:ग्रंथ
वर्ग:धर्म
वर्ग:हिंदू धर्म
वर्ग:इस्लाम धर्म
वर्ग:ख्रिश्चन धर्म
वर्ग:शीख धर्म
वर्ग:बौद्ध धर्म
आसाम विधानसभा निवडणूक, २०१६

**आसाम विधानसभा निवडणूक २०१६** ही भारताच्या आसाम राज्यातील विधानसभा निवडणुक होती. ४ एप्रिल व ११ एप्रिल २०१६ रोजी दोन फेऱ्यांत घेण्यात आलेल्या ह्या निवडणुकीमध्ये आसाम विधानसभेमधील सर्व १२६ जागांसाठी नवे आमदार निवडले गेले. भारतीय जनता पक्षाच्या नेतृत्वाखालील रालोआने ८६ जागांवरील विजयासह सपशेल बहुमत मिळवले व आसाममधील काँग्रेस पक्षाची प्रदीर्घ सत्ता संपुष्टात आणली.

## बाह्य दुवे
* संपूर्ण माहिती 

२०१६
वर्ग:इ.स. २०१६ मधील विधानसभा निवडणुका
वर्ग:चित्र हवे
कवी भूषण

**कवि भूषण** (इ.स. १६१६ - इ.स. १७१८) हे शिवकालीन व्रज भासा कवी होते. यांचा जन्म एका  ब्राह्मण कुटुंबात १६१६ सालि तिकमपूर नावाचे कानपूर जिल्ह्यात एक गाव आहे, तेथे झाला. यांचे वडील रत्नाकर पंडीत हे एक नामांकित विद्वान पुरूष म्हणून विख्यात होते.
यांना ४ मुले. १) चिंतामणी २) भूषण ३) मतिराम ४) नीलकण्ठ. ही चारही मुले विद्वान म्हणून पुढे प्रसिद्धीस आली.

थोरले चिंतामणी पंडीत उत्तरेत आपल्या कवित्व गुणांनी फार सुविख्यात झाले.

भूषण हे बरेच दिवस आपले थोरले बंधू चिंतामणी यांच्या जवळ राहात असत. पण एक दिवस भावजयीच्या काही दुरूत्तरांमुळे रागावून ते घराबाहेर पडले व त्यांनी स्वतंत्रपणे आपल्या विद्वत्तेच्या व कवित्वाच्या जोरावर स्वतःचा उत्कर्ष करून घेतला.

चित्रकूट राजा ऋदयराम सोळंकी यांच्याकडे कविराज गेले असताना, राजाच्या गर्वीष्ठ दानदर्पास झुगारून त्यांनी स्वतःच्या कवितेचे व अस्मितेचे जतन आणि संरक्षण केले. शिवरायांचा चरित्रचंद्र पाहून प्रभावित झालेले कविराज उत्तरेहून दक्षिणेकडील सह्याद्रीचे काटे सराटे तुडवीत येऊन महाराजांना भेटले. त्यांनी शिवराजभूषण नावाचा एक अलंकार शास्त्रावरील ग्रंथ लिहिलेला असून त्यात शिवरायांच्या निरनिराळ्या पराक्रमांचे काव्यमय वर्णन अलंकारिक पद्धतीने अविश्कारीत केलेले आहे.

शिवाबावनी हा ग्रंथ त्याच पुस्तकातील एक भाग आहे असे समजतात. हिंदी साहित्यात चंद्रकृत पृथ्वीराज रासा या ग्रंथाच्या तोडीची मान्यता शिवराजभूषणास आहे. 

भूषण फारच वृद्ध होऊन वयाच्या १०२ व्या वर्षी वारले. शिवरायांनंतर ते छत्रसाल बुंदेला यांना जाऊन भेटले होते.

### कविराज भूषण कोण ? (कवि भूषण यांच्या शब्दात ) 
देस न देस न ते गुणीजन आवत, ज्याचन ताही | 
तिनमे आयो एक कवि, भूषण कहियतु जायी || 
द्विज कन्नोज कूल कश्यपी, रत्नाकरसुत धीर | 
वसत त्रिविक्रमपुर सदा, तरणी तनुजा तीर || 
वीर बीरबल से जहॉं उपजे, कवी अनुभुप | 
देव बिहारिश्वर जहॉं, विश्वेश्वर तद्रूप || 
कुल सुलंक चितकुटपती, साहसशील समुद्र | 
कवी भूषण पदवी दै, ह्रुदयरामसुत रुद्र ||

अर्थ :

विविध देशातुन त्यांच्याकड़े(शिवराय) गुणीजन येतात
त्यांच्यामधे भूषण म्हणुन एक कवी आला आहे.
कनोजी ब्राह्मण, कूल कश्यप आणि रत्नाकराचा मुलगा
यमुना तीरी असणाय्रा त्रिविक्रमपुरला राहतो.
हा कवी वीर बिरबलाच्या भुमितुन जेथे
बिहारिश्वराचे वास्तव्य आहे तेथून आला आहे.
कुल सुलंक चितकुटपती, साहसशील समुद्र असणाय्रा
राजा ह्रुदयरामाचा मुलगा रुद्र याने भूषण ही पदवी दिलेली आहे.

वर्ग:मराठी कवी
वर्ग:इ.स. १६१६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १७१८ मधील मृत्यू
भवानीशंकर पंडित

भवानीशंकर श्रीधर पंडित (भ.श्री. पंडित) हे एक मराठी लेखक व कवी होते.

## भवानीशंकर पंडित यांच्या शालेय पाठ्यपुस्तकांतील कविता 
* चिऊताईचीं पिलें
* बाळाची बोली

## भवानीशंकर पंडित यांची प्रसिद्ध भावगीते 
* गेले ते दिन गेले (ध्वनिमुद्रित; गायक - हृदयनाथ मंगेशकर; संगीत दिग्दर्शक - श्रीनिवास खळे)

## भ.श्री. पंडित यांनी लिहिलेली पुस्तके 
* कवी गोविंदाग्रज (संपादित)
* तांबे आणि त्यांचे गीतिकाव्य (संदर्भग्रंथ)
* समग्र केशवसुत (संपादित)
* सुवास आणि रस (कवितासंग्रह)

वर्ग:मराठी साहित्यिक
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:मराठी कवी
बद्रुद्दीन अजमल

**मौलाना बदरुद्दीन अजमल** () हे एक भारतीय राजकारणी, विद्यमान लोकसभेचे सदस्य व आसाममधील अखिल भारतीय संयुक्त लोकतांत्रिक मोर्चा ह्या पक्षाचे पक्षप्रमुख आहेत. २००९ पासून लोकसभा सदस्य असलेले अजमल २००६ ते २००९ दरम्यान आसाम विधानसभा सदस्य देखील होते.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे
*अधिकृत फेसबुक पान

वर्ग: पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:धुबरीचे खासदार
वर्ग:सालमारा दक्षिणचे आमदार
वर्ग:जमुनामुखचे आमदार
राम देशपांडे

डॉ. राम देशपांडे हे हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीत गाणारे एक मराठी गायक आहेत. श्री. चेपे, पानके आणि पंडित प्रभाकर देशकर यांच्यामुळे राम देशपांड्यांना संगीतात रुची निर्माण झाली. 

राम देशपांडे  हे नागपूर विद्यापीठात संगीत हा विषय घेऊन एम.ए. आणि त्यानंतर पीएच.डी झाले. ‘मिश्र राग’ हा त्यांच्या प्रबंधाचा विषय होता. पं. वि.रा. आठवले हे त्यांचे पीएच.डीचे मार्गदर्शक होते. 

त्यानंतर पंडित यशवंतबुवा जोशी आणि उल्हास कशाळकर यांच्याकडून प्रशिक्षण घेत राम देशपांडे यांनी ग्वाल्हेर आणि जयपूर घराण्यांची गायकी संपादन केली. त्याशिवाय त्यांनी पं. बबनराव हळदणकर यांच्याकडून आग्रा घराण्याची तालीम घेतली आणि पंडित यशवंतराव महाल्यांकडून भातखंडे परंपरेचे ज्ञान मिळवले.

गमक, बेहलाव आणि मींड या गायनाच्या अंगांवर डॉ. राम देशपांडे यांची हुकूमत आहे. त्यांच्या लयकारी आणि ताना यांबद्दल ते रसिकांत लोकप्रिय आहेत. प्रचलित आणि अनवट रागांचा त्याचा खासा अभ्यास आहे.

वर्ग:शास्त्रीय संगीत
भारतीय-उत्कीर्ण-लेखसंग्रह-योजना

भारतीय-उत्कीर्ण-लेखसंग्रह ह्या योजनेचे इंग्रजी नाव आहे कॉर्पस् इन्स्क्रिप्शनम् इंडिकॅरम. ह्या योजनेची सुरुवात इ.स. १८७८ साली झाली. ह्या योजनेचे फलित म्हणजे आजवर ह्या योजनेद्वारे प्रसिद्ध झालेले सात खंड आणि तदनुषगांने भारतातल्या काही प्राचीन राजघराण्यांच्या पुराभिलेखांचे सुसूत्र एकत्रीकरण. प्राचीन भारतीय इतिहासलेखनाच्या दृष्टीने पुराभिलेखांना अन्यन्यसाधारण महत्त्व आहे. हे लेखन कठीण अशा पदार्थावर अणकुचीदार साधन वापरून कोरून केले जात असे त्यामुळे या लेखांस कोरीव लेख वा उत्कीर्ण लेख असेही म्हणले जाते.

## पार्श्वभूमी 
सन १७७४ मध्ये कोलकत्यास वॉरेन हेस्टिंगच्या अध्यक्षतेखाली एशियाटिक सोसायटीची स्थापना झाली. इतिहास, इतिहासपूर्वकाळ ह्यांचे आधुनिक शास्त्रांच्या सहाय्याने संशोधन, संकलन आणि लेखन करण्यासाठी स्थापन झालेली भारतातील ही पहिलीच संस्था होती. 'एशियाटिक रिसर्चेस' हे या सोसायटीचे नियतकालिक होते. त्याचा पहिला अंक सन १७७८ मध्ये प्रसिद्ध झाला. भारतातून प्रसिद्ध होणारे संशाेधनपर असे हे पहिलेच नियतकालिक. त्यानंतर इंडियन अ‌‌ण्टिक्वेरी, एपिग्राफिया इंडिया, इंडियन हिस्टॉरिकल क्वॉर्टर्ली, रॉयल एशियाटिक सोसायटीच्या मुंबई शाखेचे नियतकालिक अशी काही पुरातत्त्व या विषयाशी निगडित नियतकालिके नियमित प्रकाशित होऊ लागली.

## योजनेचे सूतोवाच 
पुढे सन १८३७ मध्ये प्राचीन-भारतीय-लिपिशास्त्रज्ञ जेम्स प्रिन्सेप यांनी भारतीय उपखंडातून त्याकाळापर्यंत उजेडात आलेल्या साऱ्या  कोरीव लेखांच्या एकत्रीकरणाविषयी एक सूचना केली.

दुसरा ग्रंथ दोन भागांत प्रसिद्ध झाला. सन १९२२ मध्ये या भागाच्या संपादनाची  एकत्रित जबाबदारी अनुक्रमे प्रा. रॅपसन् आणि प्रा.हेन्रिक लुडेर् यांच्यावर टाकण्यात आली. पहिला भाग 'खरोष्टी इन्स्क्रिप्शन्सचा (खरोष्टी कोरीव लेख)'. हा भाग प्रा. रॅपसन् यांच्याकडे होता. मात्र इतर जबाबदाऱ्यांमुळे त्यांनी आपल्या पदाचाच राजीनामा दिला. पुढे ही जबाबदारी प्रा. स्टेन कोनो यांच्यावर टाकण्यात आली. प्रा. कोनो यांनी तयार केलेला हा ग्रंथ साधारण सन १९२८-२९ च्या दरम्यान खरोष्टी इन्स्क्रिप्शन्स हा भाग प्रसिद्ध झाला असावा (नेमक्या काळाची माहिती मिळाली नाही). याचेही सन १९९१ मध्ये पुनर्मुद्रणही झालेले आहे.  

## संदर्भ
अखिल भारतीय संयुक्त लोकतांत्रिक मोर्चा

**अखिल भारतीय संयुक्त लोकतांत्रिक मोर्चा** (संक्षेप: एआययूडीएफ) (All India United Democratic Front; ) हा भारत देशाच्या आसाम राज्यातील एक प्रादेशिक राजकीय पक्ष आहे. २००५ साली स्थापन झालेल्या ह्या पक्षाचे मुख्यालय गुवाहाटी येथे असून त्याची विचारधारा मुस्लिम धर्मावर आधारित आहे. विद्यमान लोकसभा खासदार बद्रुद्दीन अजमल हे एआयएमआयएमचे संस्थापक व पक्षप्रमुख आहेत.

## निवडणूक इतिहास
## बाह्य दुवे
*संकेतस्थळ

वर्ग:भारतातील राजकीय पक्ष
वर्ग:आसाममधील राजकारण
आतिफ अस्लम

**मुहम्मद आतिफ अस्लम** (जन्म १२ मार्च १९८३) 'एक पाकिस्तानी गायक आणि चित्रपट अभिनेता आहे. त्याने २०११मध्ये  'बोल' नावाच्या सामाजिक नाटकतून अभिनय क्षेत्रात पदार्पण केले. त्याने अनेक उत्कृष्ट गाणी गायली आहेत.  तो  'व्होकल तंत्रासाठी ' प्रसिद्ध  आहे. अस्लम हा सर्वात तरुण Tamgha-e-Imtiaz,(एक पाकिस्तानी पुरस्कार) प्राप्तकर्ता आहे.२००८ मध्ये पाकिस्तान सरकारने त्यांना हा पुरस्कार दिला.

## जीवन 
अस्लम ह्याचा जन्म पंजाबी कुटुंबात पाकिस्तानातल्या पंजाब प्रांतातील वजिराबाद येथे झाला. त्याने त्याच्या शिक्षणाची सुरुवात लाहोर येथील किंबर्ले हॉल स्कूल (अंगणवाडी), येथून केली. पुढे त्याने सन १९९१पासून रावळपिंडी येथील सेंट पॉलच्या केंब्रिज शाळेमथून शिक्षण घेतले. १९९५ मध्ये अस्लम लाहोर येथे परतला व तेथे त्याने विभागीय सार्वजनिक शाळेत अभ्यास चालू ठेवला. त्याने पाकिस्तानातील पंजाब इन्स्टिट्यूट आॅफ कॉंप्युटर सायन्स येथून पदवी घेतली.

अस्लमला क्रिकेट आणि संगीतात रस होता. नुसरत फतेह अली खान आणि अबिदा प्रवीण यांची गाणी  अस्लम आवडीने ऐकत असे. त्याचे पहिले प्रेम क्रिकेट होते व तो नेहमी देशाचा क्रिकेट खेळाडू म्हणून प्रतिनिधित्व कारण्याचे स्वप्न बघत असे. तो एक जलदगती गोलंदाज होता आणि त्याची खेळाची आवड पाहता तो राष्ट्रीय १९ वर्षाखालील खेळाडूंच्या क्रिकेटच्या संघ चाचण्यांमध्ये निवडला गेला होता. येथे पहिल्या टप्प्यात अस्लम हा, यू-१९ विश्वचषकासाठी पाकिस्तानचे प्रतिनिधित्व करत होता. .

## संदर्भ 
## संदर्भसूची
* 

* 

वर्ग:इ.स. १९८३ मधील जन्म
वर्ग:पार्श्वगायक
जेम्स प्रिन्सेप

इवलेसे|**जेम्स प्रिन्सेप**                                                                     
जन्म : २० ऑगस्ट १७९९                                                     
 - २२ एप्रिल १८४०
|alt=
जेम्स प्रिन्सेप ( जन्म : २० ऑगस्ट १७९९ - मृत्यू : २२ एप्रिल १८४०) हे प्राचीन भारतीय लिपिशास्त्रज्ञ होते. ब्राह्मी लिपी आणि खरोष्टी लिपी ह्या जुन्या लिप्यांच्या वाचनाचे संकेत त्या काळी लुप्त झाले होते. अशा वेळी ह्या लिप्यांमागील संकेतांची उकल प्रथमतः जेम्स प्रिन्सेप यांनीच केला.  त्यामुळे ह्या लिप्यांतील मजकुराचे वाचन करणे शक्य झाले.

## संदर्भसूची
* 

* 

वर्ग:भारतीय शास्त्रज्ञ
वर्ग:भाषा संकेत
वर्ग:इ.स. १७९९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८४० मधील मृत्यू
राष्ट्रीय संस्कृत संस्थान (भोपाळ)

**राष्ट्रीय संस्कृत संस्थान** ही एक शैक्षणिक संस्था आहे. ते भारत सरकारद्वारे  संपूर्ण अर्थसहाय्य करण्यात आलेले एक मानीत विद्यापीठ आहे . भारत सरकारने  संस्कृत आयोग (१९५६-१९५७)च्या शिफारसींच्या आधारावर, संस्कृतच्या विकास आणि प्रसारासाठी व संस्कृत या भाषेसंबंधी, केंद्रीय सरकारची धोरणे आणि कार्यक्रम यांच्या  अंमलबजावणीच्या उद्देशाने  १५ ऑक्टोबर १९७०ला एक स्वायत्त संस्था म्हणून राष्ट्रीय संस्कृत संस्था स्थापन  केली. सध्या या मानीत विद्यापीठाचे तेरा संकुल, देशाच्या विविध क्षेत्रांमध्ये कार्यरत आहेत. त्यात मध्यप्रदेशची राजधानी भोपाळ शहरात एक शिक्षासत्र, सन २००२-२००३ पासून 'भोपाळ कॅम्पस' येथे सुरू आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
## हे सुद्धा पहा 
* राष्ट्रीय संस्कृत संस्थान, नवी दिल्ली
* श्री लाल बहादुर शास्त्री राष्ट्रीय संस्कृत विद्यापीठ
* राष्ट्रीय संस्कृत विद्यापीठ, तिरुपती

वर्ग:संस्कृत विद्यापीठे
वर्ग:अंशतः मशीन ट्रांसलेशन वापरून अनुवादित लेख
वर्ग:विकिचे आशय भाषांतर अंशतः वापरून भाषांतरीत लेख‎
वर्ग:भोपाळ
ब्रेक्झिट

युनायटेड किंग्डमची युरोपीय संघातून बाहेर पडण्याची घटना **ब्रेक्झिट** म्हणून ओळखली जाते. *ब्रिटिश* आणि *एक्झिट* या दोन इंग्लिश शब्दांच्या जोडीतून हा शब्द तयार झाला.१९७३-२०१५ मध्ये झालेल्या मतदानात जास्ततर मते युरोपियन आर्थिक समुदाय ,युरोपिय  संघात राहण्याच्या बाजूने होते.१९७३-२०१५ मध्ये झालेल्या मतदानात जास्ततर मते युरोपियन आर्थिक समुदाय ,युरोपिय  संघात राहण्याच्या बाजूने होते.३ जून २०१६ रोजी आयोजित सार्वमतात ५२% मते  युरोपियन युनियन सोडून जाण्याच्या नावे होते, यूके सरकार मार्च २०१७ च्या अखेरीस पर्यंत युरोपियन युनियन सोडण्यामागे औपचारिक प्रक्रिया, तह कलम ५० चालू करु इच्छिते. ह्या करार अटीनुसार, यूके मार्च २०१९ पर्यंत युरोपियन युनियन सोडेल. पुराणमतवादी सत्ताधारी पक्षाने सार्वमताने निवडून आलेल्या, पंतप्रधान तेरेसा मे ह्यांनी  युरोपीय समुदाय कायदा १९७२ रद्द करण्याचे व विद्यमान युरोपियन युनियन कायदयाना  यूके घरगुती यूके घरगुती कायदयांमध्ये अंतर्भूत करण्याचे आश्वासन केले आहे. जानेवारी २०१७ मध्ये, मे ह्यांनी वाटाघाटी उद्देशाने १२ बिंदू योजना घोषित केली व यूके सरकार एकच बाजार सदस्यता  चालू ठेवण्यात इच्छित नाही अशी पुष्टी केली आहे. बाहेर पडण्याच्या अटी अद्याप वाटाघाटी केल्या गेल्या नाही आणि या दरम्यान,यूके युरोपियन युनियनचा पूर्ण सदस्य आहे.
यूके,युरोपीय संघाचा पूर्वज असलेल्या युरोपियन आर्थिक समुदाय (EEC) मध्ये १९७३ रोजी सामिल झाला व १९७५ रोजी ६७% सार्वमताने सदस्यतेची पुष्टी दिली. १९७३-२०१५ मध्ये झालेल्या मतदानात जास्ततर मते युरोपियन आर्थिक समुदाय ,युरोपिय  संघात राहण्याच्या बाजूने होते.  

## संदर्भ
वर्ग:युनायटेड किंग्डम
वर्ग:युरोप
तेजी

तेजी(Prosperity) या अवस्थेत अर्थव्यवस्थेतील गुंतवणूक, रोजगार, उत्पादन, उत्पन्न,किमती, उपभोग, भांडवल पुरवठा इत्यादी सर्व घटकात कमाल वाढ होते. संयोजक अधिक नफा प्राप्त करण्यासाठी उत्पादनवाढीचे प्रयत्न सुरू करतात. यामुळे भांडवल, कच्चा माल, श्रम व इतर उत्पादन साधनांची मागणी वाढते. खंड, वेतन, व्याज आदींचे दर वाढतात. कच्च्या मालाचे भाव वाढतात. उत्पादन घटकांचे उत्पन्न वाढल्याने त्यांची क्रयशक्तीत वाढ होते. विविध वस्तूची व सेवांची  मागणी वाढते. यामुळे त्यांच्या किमती वाढतात. किमती व  उत्पादन खर्च यांतील तफावत वाढल्याने संयोजकाचा नफा वाढतो. यामुळे ते जास्त उत्पादन वाढवितात. परिणामी,उत्पादन व रोजगारात वाढ होते. रोजगार संधी व उत्पन्न वाढल्याने लोकांमध्ये उत्साह असतो. उत्पादक वर्गामध्ये आशावाद निर्माण होतो. उत्पादन वाढीसाठी बँकाही कर्ज पुरवठा करण्यास अनुकूल होतात. बँकांचे कर्ज व्यवहार वाढून त्यांची पत निर्मिती वाढते. भाग बाजार, भांडवल बाजार आणि रोके बाजारातील गुंतवणूकही वाढते. यामुळे तेजीचे वातावरण निर्माण होते. तेजीच्या काळात आर्थिक व्यवहारांचा विस्तार होतो. तेजी मध्ये व्यापारी नफा मिळवण्यासाठी मालाची साठेबाजी करतात. देशातील साधन सामग्रीचा पर्याप्त वापर होतो.  यामुळे राष्ट्रीय उत्पन्न वाढते. बेकरी घटते. आर्थिक विस्तार स्वयंगतीने घडवून आणणारी तेजीची ही अवस्था चिरकाल टिकणारी नसते.

वर्ग:अर्थव्यवस्था
तमिळनाडू विधानसभा निवडणूक, २०११

**तमिळनाडू विधानसभा निवडणूक २०११** ही भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील विधानसभा निवडणुक होती. १३ एप्रिल २०११ रोजी एकाच फेरीत घेण्यात आलेल्या ह्या निवडणुकीमध्ये तमिळनाडू विधानसभेमधील सर्व २३४ जागांसाठी नवे आमदार निवडले गेले. जयललिताच्या नेतृत्वाखालील अण्णा द्रमुक पक्षाने १५७ जागांवर विजय मिळवून दर पाच वर्षांनी सत्तांतरण होणाची तमिळनाडूमधील परंपरा चालूच ठेवली. द्रमुक पक्षाला दारुण अपयशाचा सामना करावा लागला.

## बाह्य दुवे
* संपूर्ण माहिती

२०११
वर्ग:इ.स. २०११ मधील विधानसभा निवडणुका
स्प्रिंग टेंपल बुद्ध

**स्प्रिंग टेंपल बुद्ध** (चीनी:  / इंग्रजी : Spring Temple Buddha) हा चीनच्या लुशान कौंटीमधील जगातील सर्वाधिक उंचीचा पुतळा आहे. डोंगरावर असलेला हा पुतळा इ.स. २००८ मध्ये पूर्ण झाला. इ.स. १९९६ मध्ये ही मुर्ती  घडवण्यास सुरू झाली होती आणि इ.स. २००२ मध्ये स्प्रिंग टेंपल मुर्तीचे काम पूर्ण झाले.

स्प्रिंग टेंपल बुद्ध हा पुतळा १२८ मीटर (४२० फुट) उंच आहे, ज्यात २० मीटर (६६ फुट) उंच कमळ-सिंहासन सुद्धा आहे, तसेच मुर्तीच्या २५ मीटर (८२ फुट) उंच आधार/भवनाला यात एकत्रित मोजले तर या मुर्तीची एकूण उंची तब्बल **१५३ मीटर** (५०२ फुट) होते. स्प्रिंग टेंपल बुद्ध ही जगातील सर्वात उंच मुर्ती आहे. ऑक्टोबर २००८च्या स्थिती नुसार ज्या डोंगरावर हा पुतळा बांधण्यात आला आहे, त्याला पुनःआकार देऊन चौथरा बनवला. त्यामुळे पुतळ्याची एकूण उंची **२०८ मीटर** (६८२.४ फुट) झाली आहे. या बुद्ध मुर्तीच्या खाली बौद्ध मठ किंवा विहार आहे.

चिनी सरकारने स्प्रिंग टेंपल बुद्धाच्या निर्मीतीच्या योजनेची घोषणा अफगाणीस्तानमध्ये तालिबान द्वारा बामियान मधील बुद्ध मुर्तींच्या ध्वंसाच्या लगेच नंतर केली गेली होती. चीनने अफगाणीस्तान  बौद्ध धरोहरच्या योजनाबद्ध विनाशाचा निषेध केला होता.

## छायाचित्रे
** close up
** Fodushan scenic area 

## संदर्भ 
वर्ग:चीनमध्ये बौद्ध धर्म
वर्ग:बुद्ध पुतळे
वर्ग:चीनमधील पुतळे
वर्ग:कला
वर्ग:चीनमधील बौद्ध तीर्थस्थळे
वर्ग:बौद्ध तीर्थस्थळे
पश्चिम बंगाल विधानसभा निवडणूक, २०१६

**पश्चिम बंगाल विधानसभा निवडणूक २०१६** ही भारताच्या पश्चिम बंगाल राज्यातील विधानसभा निवडणुक होती. ४ एप्रिल ते ५ मे २०१६ दरम्यान सहा फेऱ्यांत घेण्यात आलेल्या ह्या निवडणुकीमध्ये पश्चिम बंगाल विधानसभेमधील सर्व २९४ जागांसाठी नवे आमदार निवडले गेले. ममता बॅनर्जीच्या नेतृत्वाखालील तृणमूल काँग्रेस पक्षाने २११ जागांवरील विजयासह सपशेल बहुमत मिळवले व पश्चिम बंगालमधील आपली सत्ता राखली.

## बाह्य दुवे
* संपूर्ण माहिती

२०१६
वर्ग:इ.स. २०१६ मधील विधानसभा निवडणुका
भीमाबाई सकपाळ

**भीमाबाई धर्मा पंडित(मुरबाडकर)** किंवा **भीमाबाई रामजी आंबेडकर,** यांचा जन्म 14 फेब्रुवारी 1854 मध्ये आंबेटेंभे या ठिकाणी झाला. त्या डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या आई व सुभेदार रामजी आंबेडकर यांच्या पत्नी होत्या. त्यांचे वडील धर्मा पंडित हे आंबेटेंभे या गावचे होते,  मिलिटरी त असल्याने व दळण वळणाच्या गैरसोय मुळे ते मुरबाड येथे स्थलांतरित झाले. ते मराठा पलटणीत व नंतर १०६ सॅपर्स ॲंन्ड मायनर्समध्ये सुभेदार होते.   

इ.स. १८६७ मध्ये वयाच्या १३व्या वर्षी भीमाबाईंचा विवाह १९ वर्षीय रामजी सकपाळ यांच्याशी ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड येथे विवाह झाला. इ.स. १८६६ च्या सुमारात रामजी इंग्रजी सैन्याच्या १०६ सॅपर्स अँड मायनर्स तुकडीत शिपाई म्हणून भरती झाले..

रामजी व भीमाबाई या दांपत्यांना १८९१ पर्यंत चौदा अपत्य झाली होती. त्यापैकी गंगा, रमा, मंजुळा, व तुळसा या चार मुली जीवंत राहिल्या होत्या. मुलांपैकी बाळाराम, आमंदराव, व भीमराव ही तीन मुले जिवंत होती. भीमराव सर्वात लहान व चौदावे अपत्य होता. रामजी ज्या पलटणीत होते ती पलटन इ.स. १८८८ मध्ये मध्य प्रदेशातील महू येथे लष्करी तळावर आली होती. येथे सुभेदार रामजींना नॉर्मल स्कूलचे मुख्याध्यापक पद मिळाले होते. अस्पृश्य असल्यामुळे त्यांच्यासोबत नेहमी सामाजिक-आर्थिक भेदभाव केला गेला. इ.स. १८९४ मध्ये सुभेदार रामजी सकपाळ इंग्रजी सैन्यातील मुख्याध्यापक पदाच्या नोकरीवरून निवृत्त झाले आणि महाराष्ट्रातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील आपल्या मूळ गावाजवळीत दापोली या गावातील 'कॅम्प दापोली' वस्तीत परिवारासह राहू लागले. इ.स. १८९६ मध्ये रामजींची आपल्या कुटुंबासह दापोली सोडली व सातारा येथे राहिले.

## सन्मान
भीमाबाईंच्या सन्मानार्थ मातोश्री भीमाबाई आंबेडकर पुरस्कार दिला जातो.

## हे सुद्धा पहा 
* आंबेडकर कुटुंब
* डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर संबंधित लेखांची सूची
* डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या नावावर असलेल्या गोष्टींची यादी

## संदर्भ आणि नोंदी 
भीमाबाई
वर्ग:मराठी महिला
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १८९६ मधील मृत्यू
शारदा समूह आर्थिक घोटाळा

**शारदा चिटफंड कंपनी** ही कोलकातामधील एक चिटफंड कंपनी आहे. सुदीप्‍तो सेन हे या कंपनीचे संस्थापक आहेत. शारदा ग्रुप ऑफ इंडस्ट्रीजमध्ये सुमारे २०० कंपन्या आहेत, त्यांपैकी ही एक आहे. या चिटफंड कंपनीचा विस्तार पश्चिम बंगाल आणि ईशान्य भारतात आहेत. कंपनीचे १७ लाख गुंतवणूकदार असून गुंतवलेली एकूण रक्कम २४६० कोटी आहे. 

गुंतवणूकदारांचे रुपये हडप करून ही कंपनी २००३ च्या एप्रिलमध्ये बंद पडली.  हिचे प्रमुख सुदीप्‍तो सेन आणि दुसऱ्या भागीदार देवजनी मुखर्जी अटकेत आहेत. कंपनीचे अन्य अधिकारी :- तृणमूल काँग्रेसचे खासदार अहमद हसन आणि अर्पिता घोष, तृणमूलचे उपाध्यक्ष आणि माजी पोलीस महासंचालक रजत मुजुमदार, आसाम राज्याचे पोलीस महासंचालक शंकर बरुवा, आसामी गायक आणि चित्रपट निर्माते सदानंद गोगोल, ओरिसा राज्याचे माजी महाधिवक्ता अशोक मोहंती आणि कुणाल घोषसह तृणमूलशी संबंधित असलेले अनेक राजकीय नेते.

वर्ग:गुंतवणूक
वर्ग:घोटाळे
वर्ग:गुन्हे
तमिळनाडू विधानसभा निवडणूक, २०१६

**तमिळनाडू विधानसभा निवडणूक २०१६** ही भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील विधानसभा निवडणुक होती. १६ मे २०१६ रोजी एकाच फेरीत घेण्यात आलेल्या ह्या निवडणुकीमध्ये तमिळनाडू विधानसभेमधील सर्व २३४ जागांसाठी नवे आमदार निवडले गेले. जयललिताच्या नेतृत्वाखालील अण्णा द्रमुक पक्षाने १३६ जागांसह बहुमत मिळवून सत्ता राखली. दर पाच वर्षांनी सत्तांतरण होणाऱ्या तमिळनाडूमध्ये सत्ताधारी राजकीय पक्षाने बहुमत राखल्याची १९८४ नंतर ही पहिलीच वेळ होती. द्रमुक पक्षाने मागील निवडणुकीच्या तुलनेत चांगले प्रदर्शन केले परंतु बहुमत मिळवण्यात द्रमुकला अपयश आले.

अम्मा जयललिता ह्यांनी लढवलेली ही अखेरची निवडणूक होती. डिसेंबर २०१६ मध्ये आजारपणामुळे जयललिता ह्यांचे निधन झाले व ओ. पन्नीरसेल्वम तमिळनाडूचे मुख्यमंत्री बनले.

## बाह्य दुवे
* संपूर्ण माहिती

२०१६
वर्ग:इ.स. २०१६ मधील विधानसभा निवडणुका
तमिळनाडू विधानसभा

इवलेसे|तमिळनाडू सरकारची मुद्रा
[इवलेसे|[चेन्नईमधील फोर्ट सेंट जॉर्ज]]
**तमिळनाडू विधानसभा** (तमिळ: தமிழ்நாடு சட்டமன்றம்) हे भारताच्या तमिळनाडू राज्याच्या विधिमंडळाचे एकमेव सभागृह एक आहे. २३५ आमदारसंख्या असलेल्या तमिळनाडू विधानसभेचे कामकाज चेन्नईमधील फोर्ट सेंट जॉर्ज ह्या ऐतिहासिक इमारतीमधून चालते. अण्णा द्रमुक पक्षाचे पी. धनपाल विधानसभेचे सभापती असून मुख्यमंत्री ओ. पन्नीरसेल्वम हे विधानसभेचे नेते आहेत.

भारताच्या इतर विधिमंडळांप्रमाणे तमिळनाडू विधानसभेचा कालावधी ५ वर्षांचा असतो व आमदारांची निवड निवडणुकीद्वारे होते. सरकार स्थापनेसाठी राजकीय पक्षाला अथवा राजकीय आघाडीकडे ११८ जागांचे बहुमत असणे अनिवार्य आहे. विद्यमान १४वी विधानसभा २०१६ सालच्या निवडणुकीनंतर अस्तित्वात आली. डिसेंबर २०१६ मध्ये तत्कालीन मुख्यमंत्री जयललिता ह्यांचा मृत्यू झाल्यामुळे पन्नीरसेल्वम मुख्यमंत्रीपदावर आले.

## सद्य विधानसभेची रचना
## हे सुद्धा पहा
*तमिळनाडू विधानसभा निवडणुका

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वि
वर्ग:राज्यानुसार विधानसभा
*
मुंबई महापालिका आयुक्त

**बृहन्मुंबई महानगरपालिका** बृहन्मुंबई महानगरपालिकाचे आयुक्त तथा प्रशासक आहे. तरी आपल्या भूमिका मुख्यत्वे समारंभाच्या आहे आणि जवळजवळ सर्व शक्ती आयुक्त निहित आहेत.महापालिका आयुक्त मुंबई कायम राखते आणि अशा प्रकारे सांडपाणी प्रणाली, शाळा विभाग, वीज कंपन्या, रस्ते प्रती जबाबदारी आहे, आणि स्थानिक पायाभूत सुविधा इतर कामे बगतो.बेस्ट, मुंबई अग्निशमन दलने संघटना अंतर्गत स्वायत्त संस्था आहेत.आयुक्त महाराष्ट्र सरकारने नियुक्त भारतीय प्रशासकीय सेवा (IAS) अधिकारी आहे. श्री इक्बाल सिंह चहल, मुंबई वर्तमान महापालिका आयुक्त तथा प्रशासक आहे.

## संदर्भ
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:मुंबई
वर्ग:बृहन्मुंबई महानगरपालिका
पुरुषोत्तम लाल

**पुरुषोत्तम लाल** (इ.स. १९२९ - इ.स. २०१०) हे एक भारतीय शिक्षक, लेखक, अनुवादक, व प्रकाशक होते. त्यांनी रायटर्स वर्कशॉप ही प्रकाशन संस्था स्थापली तसेच महाभारत, उपनिषदे, इ. संस्कृत साहित्याचे इंग्रजीमध्ये अनुवाद केले.

कोलकात्याच्या सेंट झेवियर महाविद्यालयात लाल इंग्रजी भाषेचे अध्यापक होते. १९५८ मध्ये त्यांनी  इंग्रजी भाषेतील भारतीय अभिजात साहित्य प्रकाशित करण्याकरीता रायटर्स वर्कशॉप नावाची प्रकाशन संस्था तेथे स्थापन केली. स्वातंत्र्योत्तर भारतात आंग्लभाषी साहित्य लोकप्रिय करण्यात रायटर्स वर्कशॉपने मोठी भूमिका बजावली. याच प्रकाशन संस्थेतून विक्रम सेठ, प्रितीश नंदी, चित्रा बंद्योपाध्याय इत्यादी यशस्वी आंग्लभाषी भारतीय लेखक उदयास आले. पुढे लाल यांनी संस्कृत साहित्याचा इंग्रजीत अनुवाद करणे सुरू केले. त्यांचे हे भाषांतर मूळ संस्कृतातील लकब व भारतीयपण जपवून ठेवणारे आहे असे मानले जाते. यांमध्ये महाभारताचे व उपनिषदांचे त्यांनी केलेले भाषांतर विशेष प्रसिद्धी मिळवलेले आहेत.

वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:इ.स. १९२९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१० मधील मृत्यू
गोविंद चिमणाजी भाटे

**गोविंद चिमणाजी भाटे** (जन्म : १९ सप्टेंबर, १८७०;  - १९४६) हे डेक्कन एज्युकेशन सोसायटीचे आजीव सदस्य असून ते सांगलीतील विलिंग्डन महाविद्यालयाचे पहिले प्राचार्य होते.

## शिक्षण व कारकीर्द
१८८८मध्ये मॅट्रिक झाल्यावर, गोविंद चिमणाजी भाटे  यांनी कॉलेजचे पहिले वर्ष फर्ग्युसनमध्ये केले आणि ते डेक्कन कॉलेजात दाखल झाले. तेथे ते बी.ए.व एम.ए.उत्तीर्ण झाले. त्यांना या शिक्षणादरम्यान एलिस स्कॉलरशिप, दक्षिणा फेलोशिप आणि काशिनाथ त्र्यंबक तेलंग पदक मिळाले. त्यांनी अर्थशास्त्राचीं मूलतत्त्वें व हिंदुस्थानची सद्यः सांपत्तिक स्थिति आणि ती सुधारण्याचे उपाय हे पुस्तक  १९१० साली लिहिले. हे पुस्तक विकिस्रोतवर उपलब्ध आहे.

## संदर्भ
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:अर्थशास्त्रविषयक लेखक
विलिंग्डन महाविद्यालय (सांगली)

इवलेसे|**विलिंग्डन महाविद्यालय**
डेक्कन एज्युकेशन सोसायटीचे **विलिंग्डन महाविद्यालय** हे महाराष्ट्राच्या सांगली शहरातील महाविद्यालय आहे. २२ जून, १९१९ रोजी स्थापन झालेल्या या महाविद्यालयास तत्कालीन बाँबे प्रेसिडेन्सीच्या गव्हर्नर फ्रीमन फ्रीमन-थॉमस, लॉर्ड विलिंग्डनचे नाव देण्यात आले.. आर.पी. परांजपे हे फर्ग्युसन महाविद्यालयाचे प्राचार्य येथील पहिले प्रभारी प्राचार्य होते. मुंबई विद्यापीठाचे कुलगुरू सेटलवाड त्यावेळी उपस्थित होते. गोविंद चिमणाजी भाटे हे येथील पहिले प्राचार्य होते. त्यानंतर बी जी.सप्रे आणि पी एम लिमये हे अनुक्रमे द्वितीय व तृतीय प्राचार्यहोते. सध्या डॉ भास्कर विनायक ताम्हनकर हे प्राचार्य आहेत.

शिवाजी विद्यापीठाशी संल्गन असलेले हे महाविद्यालय सांगलीच्या विश्रामबाग भागात आहे. सांगली व मिरज संस्थान ग्रंथालय हे अतिशय दुर्मिळ ग्रंथांचे दालन या महाविद्यालयाचा भाग आहे.

इवलेसे|Willingdoncollegelibrary2
इवलेसे|Willingdon College3

## काही माजी प्राचार्य 
#गोविंद चिमणाजी भाटे
#बी.जी.सप्रे
#आर एस मुगळी
#जी.एल.चंद्रात्रेय
#के एम आगाशे
#म.द.हातकणंगलेकर 
#व्ही.के.गोकाक
#एन बी तारे
#डी.जी.कर्वे
#पी एम लिमये
#बी ए पाटील
#एस एस बोडस
#ह सि निर्मळे
#प्रमिला एस लाहोटी
#बी व्ही ताम्हनकर

## काही माजी प्राध्यापक 
# रा.द.रानडे (गुरुदेव रानडे)
# के.वा.आपटे
# व्ही.एन.देशपांडे
# दिलीप परदेशी
# मालती किर्लोस्कर
# एन.के.कुलकर्णी
# शंकर कानेटकर (कवी गिरीश)
# सखाराम गंगाधर मालशे
# गं.ना.जोगळेकर
# स.शि.भावे 
# रा. श्री.जोग
# वि.रा.करंदीकर
# ज.के.रानडे
# शंकर केशव कानेटकर (कवी गिरीश)
# आर.एन.जोशी
# डॉ. य.शं. तोरो 
# डॉ. प. वि. सोहोनी
# प्रा. चंद्रहास खाडिलकर 
# प्रा. मोहन सरडे 
# डॉ. हरिभाऊ दातार 
# प्रा. श्रीनिवास देशपांडे
# डॉ. वि.दा. वासमकर

## काही माजी विद्यार्थी
# वि.स.पागे
# बी.डी.जत्ती
# अ.का.प्रियोळकर(प्रसिद्ध भाषाशास्त्रज्ञ)
# मालती किर्लोस्कर
# पु.ल. देशपांडे
# म.द. हातकणंगलेकर
# रा.ना. दांडेकर
# आ. ह. साळुंखे
# बिडेश कुलकर्णी
# सरोजिनी महिषी
# सुनील देशमुख
# राजेंद्र अकेरकर
# श्रीकांत मोघे
# नीता गद्रे
# विठ्ठल जोशी
# भाग्यश्री साठे ठिपसे
# एन.बी.पाटील-माजी प्र-कुलगुरू शिवाजी विद्यपीठ कोल्हापूर.
# सुभाष भेंडे
# अश्विनी कुलकर्णी-भिडे
# प्रा.बाबासाहेब बंडगर
# माणिकराव साळुंखे

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:महाराष्ट्रातील महाविद्यालये
वर्ग:सांगली
वर्ग:महाराष्ट्रातील शैक्षणिक संस्था
अब्दु्ल हलीम जाफर खान

उस्ताद अब्दुल हलीम जाफर खॉं (जन्म : मध्य प्रदेश, १८ फेब्रुवारी, इ.स. १९२७;  - मुंबई, ४ जानेवारी, इ.स. २०१७)  हे एक हिंदुस्तानी संगीत वाजवणारे सतारवादक होते.

इंदूरच्या बीनकार घराण्याची पताका फडकवणारे आजोबा आणि वडील यांच्यापासून संगीताचा वारसा जन्मसिद्ध हक्काने मिळालेले हलीम जाफर खॉं हे त्या घरातील एकमेव सतारवादक होत. भारतातील हिंदुस्थानी आणि कर्नाटक या दोन संगीत परंपरांचा सुखद मिलाप करून खॉंसाहेबांनी नव्या प्रयोगालाही सुरुवात केली होती. कर्नाटक संगीतात प्रचलित असलेले किरवाणी, लतांगी, गणमूर्ती यांसारखे अनेक राग त्यांनी हिंदुस्थानी संगीत शैलीत आणले, त्यावर नवे संस्कार केले आणि त्यातून रसिकांना अपूर्वाई अनुभवता आली.

१९५८ मध्ये जाफर खॉंसाहेबांची गाठ पियानोवादक आणि संगीतकार डेव्ह ब्रुबेक यांच्याशी पडली. तेथपासून एका नव्या युगाचाही आरंभ झाला. इंग्लिश गिटारवादक ज्युलिअन ब्रेम यांच्याबरोबर खॉंसाहेबांनी १९६३ मध्ये जाहीर कार्यक्रमही सादर केला. संगीतातून व्यक्त होणाऱ्या भारतीय संवेदनांना पाश्चात्त्यांच्या शैलीत मिसळून टाकणे ही तेव्हा तर अजब गोष्ट होती. ऐकणाऱ्यास या दोन्ही संगीत परंपरांचे आकलन होत असतानाच एका नव्या आनंदाची अनुभूतीही मिळाली आणि त्यातूनच जागतिक पातळीवरील स्वरसंवादाला सुरुवात झाली.

परंपरेने चालत आलेले ज्ञान आपल्या सर्जनाने उजळून टाकण्यासाठी अब्दुल हलीम जाखर खॉं यांनी जाफरबानी ही सतारवादनाची नवी शैली विकसित केली.

‘गूॅंज उठी शहनाई’ या १९५९ सालच्या चित्रपटातील उस्ताद बिस्मिल्ला खॉं यांच्याबरोबरची त्यांची जुगलबंदी विशेष गाजली. संगीत दिग्दर्शक वसंत देसाई, सी. रामचंद्र, मदनमोहन आणि नौशाद यांनी अब्दुल हलीम जाफरखन यांच्या सतारवादनाचा आपल्या चित्रपटांसाठी उपयोग करून घेतला.

खॉंसाहेबांनी संगीत शिकवण्यासाठी मुंबईत १९७६ साली ‘हलीम अ‍ॅकॅडमी ऑफ सतार’ ही संस्था सुरू केली.

## अब्दुल हलीम यांचे सतारवादन असलेले हिंदी चित्रपट
* कोहिनूर
* गूॅंज उठी शहनाई
* झनक झनक पायल बाजे
* परवाना
* मुगले आझम

## अब्दुल हलीम जाफर खान यांना मिळालेले पुरस्कार आणि सन्मान
* पद्मश्री (१९७०)
* पद्मभूषण (२००६)
* संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार (१९८७), वगैरे.

वर्ग:इ.स. १९२७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१७ मधील मृत्यू
वर्ग:हिंदुस्तानी संगीत
वर्ग:शास्त्रीय संगीत
सत्यमंगलम व्याघ्र प्रकल्प

हे तामिळनाडू राज्यात असलेले एक अभयारण्याहे. तसेच हा व्याघ्रप्रकल्पही आहे. या जंगलास २००८ मध्ये भारत सरकारने अभयारण्य म्हणून घोषीत केले. हे १४११ चौ. किमीटर  मध्ये पसरले आहे. २०११ मध्ये याची व्याप्ती वाढविण्यात आली व २०१३ मध्ये त्याला व्याघ्रप्रकल्प म्हणून घोषित केले. ते सध्या तामिळनाडूचे सर्वात मोठे अभयारण्य आहे.

**प्राणी**

येथे वाघ, भारतीय हत्ती, गवे, हरणे, बिबटे,जंगली म्हषी आदि प्राणी आहेत.

**इतर माहिती**
वीरप्पन हा कुप्रसिद्ध चंदन तस्कर याच जंगलात रहात होता. येथे ईलुगा व सोलिगा या आदेवासी जमातीही राहतात.

वर्ग:तमिळनाडू
वर्ग:भारतातील व्याघ्र प्रकल्प
गोवा विधानसभा

**गोवा विधानसभा** (कोकणी: गोंय विधानसभा) हे भारताच्या गोवा राज्याच्या विधिमंडळाचे एकमेव सभागृह एक आहे. ४० आमदारसंख्या असलेल्या गोवा विधानसभेचे कामकाज पणजीजवळील पोर्वोरिम ह्या गावामधून चालते. भाजपचे अनंत शेट विधानसभेचे सभापती असून मुख्यमंत्री प्रमोद सावंत हे विधानसभेचे नेते आहेत.

भारताच्या इतर विधिमंडळांप्रमाणे गोवा विधानसभेचा कालावधी ५ वर्षांचा असतो व आमदारांची निवड निवडणुकीद्वारे होते. सरकार स्थापनेसाठी राजकीय पक्षाला अथवा राजकीय आघाडीकडे २१ जागांचे बहुमत असणे अनिवार्य आहे. विद्यमान विधानसभा २०१७ सालच्या निवडणुकीनंतर अस्तित्वात आली.

## २०१७ विधानसभा निवडणूक निकाल 
## हे सुद्धा पहा 
* गोवा विधानसभा निवडणुका

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ

वि
वर्ग:राज्यानुसार विधानसभा
महाराष्ट्र शासनाच्या ज्येष्ठ नागरिक योजना

महाराष्ट्र शासनाच्या सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभागातर्फे ज्येष्ठ नागरिकांसाठी अनेक योजना राबविण्यात येतात -

* वृद्धाश्रम योजना - ही  सर्वसाधारण ज्येष्ठ नागरिकांसाठी असणारी योजना आहे.
* मातोश्री वृद्धाश्रम योजना - 
* ६० वर्षांवरील नागरिकांना ओळखपत्र देणे.
* महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाचे बस भाडे सवलत (६५ वर्षांवरील नागरिकांसाठी,५०% भाडे सवलत)
* महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाचे मोफत बस प्रवास ( ७५ वर्षांवरील नागरिकांसाठी )
* संजय गांधी निराधार अनुदान योजना
*श्रावणबाळ सेवा राज्य निवृत्ती योजना
* इंदिरा गांधी राष्ट्रीय वृद्धापकाल निवृतीवेतन योजना

## नियम
# ज्येष्ठ नागरिकांसाठी "ज्येष्ठ नागरिक कायदा" मंजूर करण्यात आलेला आहे.
# ज्यांचे (स्त्री किंवा पुरुष) वय साठ (६०) वर्षे किंवा त्यापेक्षा जास्त आहे ते "ज्येष्ठ नागरिक" समजण्यात येतात.
# ज्येष्ठ नागरिकांचा पाल्य म्हणजे या कायद्यानुसार रक्तसंबंधातील मुले/मुली नातू व नात यांचा समावेश करण्यात आलेला आहे.
# ज्येष्ठ नागरिकांच्या तक्रारींची दखल घेण्यासाठी महाराष्ट्र शासनाने एक "ज्येष्ठ नागरिक न्यायाधीकरण" स्थापन केले आहे.
# ज्येष्ठ नागरिक यांना त्यांचे परिपोषणाबद्दल अथवा निर्वाहभत्याबाबत काही तक्रार असल्यास, ती प्रत्येक संबंधीत जिल्ह्याचे सहाय्यक आयुक्त, समाजकल्याण किंवा संबंधीत जिल्ह्याचे उपविभागीय अधिकारी (महसूल) तसेच ज्येष्ठ नागरिक न्यायाधीकरण यांचेकडे अर्जाद्वारे ती तक्रार दाखल करता येते.

# प्रत्येक जिल्ह्याचे सहाय्यक आयुक्त, समाज कल्याण विभाग हे पदसिद्ध "निर्वाह अधिकारी" असतात
# ज्येष्ठ नागरिकांचे परिपोषण किंवा निर्वाहभत्ता याबद्दल तक्रारी ह्या पीठासीन अधिकारी यांचेकडेही सादर करता येतात. प्रत्येक जिल्ह्यासाठी त्या संबंधीत जिल्ह्याचे उपविभागीय अधिकारी (महसूल) हे पीठासीन अधिकारी असतात.

## गुन्हा
# पालकांचा सांभाळ न करणाऱ्या मुलांना/पाल्यांना ३ महिने तुरूंगवास /किंवा रू. ५००० इतका दंड होऊ शकतो. अथवा दोन्ही शिक्षा होऊ शकतात.

# याद्वारे घडणारा गुन्हा हा दखलपात्र आहे.

वर्ग:महाराष्ट्र शासन
नरक्या

**नरक्या** ही दुर्मीळ वनस्पती असूून या वनस्पतीचा वापर सर्रास कॅन्सरच्या औषधासाठी केला जातो. हा मध्यम आकाराचा वृक्ष आयकॅसिनेसी कुलातील असून त्याचे शास्त्रीय नाव नोथॅपोडाईट्स निम्मोनियाना आहे. या वृक्षाचा वास अत्यंत घाणेरडा असल्याने त्याला घाणेरा असेही नाव आहे. तो मूळचा चीनमधील आहे. भारतात महाराष्ट्र, कर्नाटक, आंध्र प्रदेश, तमिळनाडू आणि केरळ या राज्यांत तो आढळतो. महाराष्ट्रात सातारा, कोल्हापूर, सांगली, रत्‍नागिरी जिल्ह्यांतील सह्याद्रीच्या पट्ट्यात पश्चिम घाट परिसरांत आढळतो.

नरक्या हा वृक्ष ३–८ मी. उंच आणि सरळ वाढतो. त्याची साल करड्या रंगाची असते. खोडावर फांद्यांच्या शाखा व उपशाखा असून पानगळीनंतर पानांच्या देठांच्या खुणा आढळतात. पाने साधी, एकाआड एक, जाड व लंबवर्तुळाकार असून त्यांचा देठाकडील भाग पसरट तर टोकाकडील भाग टोकदार असतो. पानांतील पसरट भाग असमान असतो. उपशाखेच्या टोकाला पानांची गर्दी झालेली दिसते. पानांचे देठ ३–६ मिमी. लांब असतात. फुले द्विलिंगी, पिवळसर व गुच्छात येतात. फुलांना विशिष्ट घाणेरडा वास असतो. फुलांच्या पाकळ्यांवर आतील बाजूला रोम असतात. फळे लंबगोल, मऊ व पिकल्यावर जांभळ्या रंगाची होतात. फळांमध्ये एकच बी असते.

नरक्याच्या खोडात आणि सालीत कँप्टोथेसीन हे कर्करोगावर प्रभावी अल्कलॉइड असते. फुप्फुस, स्तन, गर्भाशय व योनिमुखाच्या कर्करोगांवरील औषधांमध्ये या अल्कलॉइडाचा वापर केला जातो. नरक्याची उपयुक्तता आणि दुर्मिळता लक्षात घेऊन त्याची बेकायदेशीर तोड आणि विक्री यांवर बंदी घातली आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:औषधी वनस्पती
वर्ग:मराठी विश्वकोशातून कॉपीपेस्ट मजकूर
एम्ब्राएर ई-जेट्स परिवार

**एम्ब्राएर ई-जेट्स** ही आखूड पल्ल्याच्या मध्यम प्रवासीक्षमतेच्या जेट विमाने आहेत. या प्रकारच्या विमानांचे उत्पादन एम्ब्राएर ही ब्राझिलची कंपनी करते.

## हे सुद्धा पहा
* प्रवासी विमानांची यादी

वर्ग:ब्राझिलियन बनावटीची विमाने
वर्ग:जेट विमाने
वर्ग:प्रवासी विमाने
वर्ग:एम्ब्राएर विमाने
बहिष्कृत हितकारिणी सभा

अस्पृश्यांच्या उन्नतीसाठी सामाजिक चळवळ उभी करण्याच्या दृष्टीने डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी २० जुलै १९२४ रोजी मुंबई येथे **‘बहिष्कृत हितकारिणी सभे’**ची स्थापना केली. सामाजिक व राजकीयदृष्ट्या तळागाळात फेकल्या गेलेल्यांना भारतीय समाजातील इतरांच्या बरोबर आणणे, हे ह्या सभेचे ध्येय होते. अस्पृश्यांना समाजाबाहेर ठेवून, त्यांना नागरी, धार्मिक वा राजकीय हक्क देण्यात आले नव्हते. त्यांच्या अधिकारांप्रती त्यांच्यामध्ये जागृती निर्माण करणे हा डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचा उद्देश होता. आपल्या समाजाच्या वतीने डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी सायमन कमिशनकडे एक पत्र सादर केले व त्यात त्यांनी मागासवर्गीयांसाठी नामनिर्देशन तत्त्वावर जागा आरक्षित ठेवण्यासंबंधीची मागणी केली. त्यात त्यांनी भूदल, नौदल व पोलीस खात्यात मागासवर्गीयांची भरती करण्यासंबंधीचीही मागणी केली होती. सभेमार्फत अस्पृश्यांच्या कल्याणासाठी शाळा, वसतिगृहे व ग्रंथालये सुरू करण्यात आली.

## डॉ. आंबेडकरांचे शैक्षणिक कार्य 
;बहिष्कृत हितकारणी सभा
कनिष्ठ जातीतील लोकांमध्ये शिक्षणाचा प्रसार व्हावा व त्यांची सामाजिक-आर्थिक स्थिती सुधारावी म्हणून डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी ‘बहिष्कृत हितकारिणी संघटनेची’ स्थापना केली. या संघटनेच्या वतीने सोलापूर येथे जानेवारी ४, इ.स. १९२५ रोजी एक वसतिगृह सुरू करून दलित, गरीब विद्यार्थ्यांना निवास, भोजन, कपडे व शैक्षणिक, साधनसामग्री पुरवली. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी या वसतिगृहास सोलापूर नगरपालिकेकडून रू. ४००००/–चे अनुदान मिळवून दिले. या संस्थेने ‘सरस्वती विलास’ नावाचे मासिक व एक मोफत वाचनालयही सुरू केले.

## हे सुद्धा पहा 
*महाड सत्याग्रह
*पुणे करार
*शेड्युल्ड कास्ट्स फेडरेशन
*समता सैनिक दल
*स्वतंत्र मजूर पक्ष
*डिप्रेस्ड क्लासेस एज्युकेशन सोसायटी
*पीपल्स एज्युकेशन सोसायटी
*द बॉंबे शेड्युल्ड कास्ट्स इम्प्रुव्हमेंट ट्रस्ट
*भारतीय बौद्ध महासभा
*रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचे पक्ष व संघटना
वर्ग:इ.स. १९२४ मधील निर्मिती
इंडियानापोलिस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ

इवलेसे
**इंडियानापोलिस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ**  हा अमेरिकेच्या इंडियानापोलिस शहरातील विमानतळ आहे. शहराच्या मध्यवर्ती भागापासून ११ किमी आग्नेयेस असलेला हा विमानतळ फेडेक्स एक्सप्रेसचा दुय्यम तळ आहे. येथून उत्तर अमेरिकेतील बव्हंश मोठ्या शहरांना प्रवासी सेवा तसेच मालवाहतूक सेवा उपलब्ध आहे.

वर्ग:अमेरिकेतील आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
विमानतळ
चौदा जप

हिंदू मान्यतेनुसार **जपाचे चौदा प्रकार** आहेत-

१. नित्यजप - दररोज करण्यात येणारा जप

२. नैमित्तिक जप - एखाद्या निमित्त्याने/कार्य प्रसंगाने करण्यात येणारा जप

३. काम्य जप - एखादी कामना मनात धरून करण्यात येणारा जप

४. निषिद्ध जप - 

५. अचल जप - अचल बसून करण्यात येणारा जाप

६. चल जप - चालता फिरता करण्यात येणारा जप

७. वाचिक जप -तोंडाने पुटपुटुन करण्यात येणारा जप

८. उपांशु जप  

९. भ्रमर जप

१०. मानस जप - मनातल्या मनात नामस्मरण करणे

११. अखंड जप - कोणताही खंड पडू न देता अविरत जप करणे

१२. अजपा जप 

१३. प्रदक्षिणा जप 

१४. प्रायश्चित्त जप

## हे सुद्धा पहा
* हिंदू धर्मातील चौदा महत्त्वाच्या गोष्टी

वर्ग:हिंदू व्रतवैकल्ये
वर्ग:याद्या
वल्लभ बेनके

प्राध्यापक **वल्लभ बेनके** महाराष्ट्राच्या १३ व्या विधानसभेचे सदस्य होते. हे जुन्नर मतदारसंघातून निवडून गेले.

वर्ग:मराठी राजकारणी
वर्ग:महाराष्ट्राच्या १२ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार
वर्ग:जुन्नरचे आमदार
चंदगडी

चंदगडी ही एक बाेलीभाषा आहे. या बाेली भाषेचा अभ्यास शिवाजी विद्यापीठातील, मराठी विभागाचे प्राध्यापक डॉ.नंदकुमार माेरे यांनी केला आहे.

वर्ग:मराठी बोलीभाषा
हिंदू धर्मातील चौदा महत्त्वाच्या गोष्टी

हिंदू धर्मात या चौदा गोष्टी महत्त्वाच्या आहेत.-

* चौदा जप -
* चौदा प्राणिमात्रे -
* चौदा यज्ञ -
* चौदा रुद्राक्ष -
* चौदा शाळीग्राम -
* चौदा प्राकृत भाषा -
* चौदा प्रांत भाषा -
* चौदा प्रमुख नाड्या -
* चौदा प्रमुख स्त्रोते -
* चौदा बलें -राज्यशासकांची चौदा बलें
* चौदा ब्रम्हे -
* चौदा मन्वंतरे -
* चौदा मनु -
* चौदा मन्वंतरावतार
* चौदा माहेश्वरी सूत्रे
* चौदा यज्ञ (गीतोक्त)
* चौदा यमधर्म
* चौदा रत्ने (समुद्रमंथन)
* चौदा रत्ने (वस्तू)
* चौदा रोगभेद
* चौदा लाभ- शिखा/शेंडी धारण करण्याने
* चौदा वाचा दोष
* चौदा विद्या
* चौदा वेग- मानव शरीरातील चौदा वेग
* चौदा शिलाशासन लेख (अशोक)
* शुभ योग
* चौदा वेदकालिन शैव
* चौदा समाधिस्थाने (चांगदेव)
* चौदा सहजप्रवृत्ती
* चौदा हेर- प्राणिमात्रांवर देखरेख करणारे 

वर्ग:हिंदू व्रतवैकल्ये
वर्ग:हिंदू तत्त्वज्ञान
वर्ग:हिंदू धर्म
दिलीप मोहिते

**दिलीप मोहिते** महाराष्ट्राच्या १४ व्या विधानसभेचे सदस्य होते. हे खेड आळंदी मतदारसंघातून निवडून गेले.

वर्ग:मराठी राजकारणी
वर्ग:महाराष्ट्राच्या १२ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार
वर्ग:महाराष्ट्राच्या १४ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:खेड-आळंदीचे आमदार
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
दिलीप वळसे पाटील

**दिलीप दत्तात्रय वळसे** (जन्म ३० ऑक्टोबर १९५६) हे भारतीय राजकारणी आहेत, ते राष्ट्रवादी काँग्रेस (NCP)चे आठ वेळा महाराष्ट्र विधानसभेचे सदस्य आहेत. ते सध्या महाराष्ट्र शासनात सहकार मंत्री म्हणून कार्यरत आहेत.

## राजकीय कामे 
## राजकीय कारकीर्द 
* १९९० ते आजवर (२०२१ साल) - विधानसभा सदस्य, आंबेगाव तालुका, जिल्हा पुणे.
* मंत्री - वैद्यकीय शिक्षण, उच्च व तंत्र शिक्षण  विभाग, ऊर्जा
* संचालक - पुणे जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँक.
* चेरमन - अंदाज समिती, महाराष्ट्र शासन.
* संस्थापक अध्यक्ष - भीमाशंकर सहकारी साखर कारखाना लि., पारगाव तर्फे अवसरी बु. ता. आंबेगाव, जि. पुणे.
* उत्कृष्ट संसदपटू पुरस्कार
* अध्यक्ष - राष्ट्रीय सहकारी साखर कारखाने महासंघ
*  रयत  शिक्षण संस्थेत मॅनेजिंग कौन्सिलचे सदस्य म्हणून निवड
* उपाध्यक्ष  - वसंतदादा शुगर इन्स्टिट्यूट
* ५ एप्रिल २०२१ रोजी गृहमंत्री महाराष्ट्र राज्य म्हणून नाव घोषित.

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी राजकारणी
वर्ग:महाराष्ट्राच्या १३ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार
वर्ग:महाराष्ट्राच्या १४ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:आंबेगावचे आमदार
वर्ग:महाराष्ट्राच्या १२ व्या विधानसभेचे सदस्य
विजय शिवतारे

**विजय शिवतारे** (२४ डिसेंबर, इ.स. १९५९:पुरंदर, पुणे जिल्हा, महाराष्ट्र - ) हे महाराष्ट्राच्या १२ व्या विधानसभेचे सदस्य होते व १३ व्या विधानसभेचे सदस्य आहेत. हे पुरंदर मतदारसंघातून निवडून गेले.

व्यावसायः -

१) साखर व्यवसाय.

२) इथेनॉल प्लांट.

३) मत्स्यव्यावसाय.

४) दुग्धव्यवसाय.

वर्ग:मराठी राजकारणी
वर्ग:महाराष्ट्राच्या १३ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:इ.स. १९५९ मधील जन्म
वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार
वर्ग:पुरंदरचे आमदार
वर्ग:शिवसेनेतील राजकारणी
बाळा भेगडे

**बाळा भेगडे ** महाराष्ट्राच्या १३ व्या विधानसभेचे सदस्य होते. हे मावळ मतदारसंघातून निवडून गेले.

आज 16 जून 2019 राज्यमंत्री म्हणून शपथ घेतली, मावळचे भाजपचे पाहिले मंत्री होण्याचा मान मिळाला पण २०१९ साली झालेल्या विधान सभा निवडणुकीत राष्ट्रवादी काँग्रेस पार्टीचे उमेदवार सुनील शेळके यांनी बाळा भेगडे यांचा तब्बल ९४००० मतांनी पराभव केला.

वर्ग:मराठी राजकारणी
वर्ग:महाराष्ट्राच्या १३ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार
वर्ग:मावळचे आमदार
विनायक निम्हण

**विनायक निम्हण** (?? - २६ ऑक्टोबर, २०२२) हे महाराष्ट्राच्या १२ व्या विधानसभेचे सदस्य होते. हे शिवाजीनगर मतदारसंघातून निवडून गेले.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:शिवाजीनगरचे आमदार
वर्ग:महाराष्ट्राच्या १२ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:मराठी राजकारणी
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:इ.स. २०२२ मधील मृत्यू
पी. बाळू

**बाळू बाबाजी पालवणकर** तथा **पी. बाळू** (१९ मार्च, इ.स. १८७६: धारवाड, कर्नाटक - ४ जुलै, इ.स. १९५५: मुंबई, महाराष्ट्र) हे मुंबईच्या हिंदू जिमखान्यातर्फे क्रिकेट खेळणारे एक फिरकी गोलंदाज होते.

पी. बाळू हे भारतातील पहिल्या काही फिरकी गोलंदाजांपैकी एक होते. विजय मर्चंट यांच्या मते नवानगरचे महाराजा असलेले फलंदाज रणजितसिंह आणि दलित चांभार कुटुंबात जन्मलेल्या गोलंदाज बाळू पालवणकर ह्यांनी भारतीय क्रिकेटला पहिल्यांदा प्रतिष्ठा मिळवून दिली.

१८७६मध्ये जन्मलेल्या बाळूला चरितार्थासाठी वयाच्या सोळाव्या वर्षी महिना चार रुपये पगारावर तेव्हाच्या केवळ युरोपीयांसाठी राखीव पूना क्‍लबमधे क्रिकेटच्या मैदानाची निगा राखण्याची नोकरी लागली. तेथे फावल्या वेळात नेटवर गोलंदाजी करत फिरकीत पारंगत झाला. इंग्रज चमूच्या कप्‍तानाने फावल्या वेळात केलेल्या सरावादरम्यान बाळू त्याला जितक्या वेळी बाद करी त्या प्रत्येक वेळेला तो कप्‍तान त्याला आठ आणे भत्ता देत असे.

काही काळाने पालवणकरांना हिंदू जिमखान्याच्या संघात खेळायला बोलावले गेले. त्याच्या कर्तबगारीच्या जोरावर हिंदू संघाने १९०५ मध्ये प्रथमच मुंबई इलाख्यातली स्पर्धा जिंकली. मग बाळूला आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांतही भाग घ्यायची संधी मिळाली. १९११ च्या अखिल भारतीय चमूच्या इंग्लंडच्या दौऱ्यात त्यांनी पहिल्या श्रेणीच्या सामन्यात सरासरी १९ धावा देत ७५ जणांना बाद करत सर्वांहून सरस कामगिरी करून दाखवली. तरीही कप्‍तान बनवायचे सोडाच, पण बाकीचे खेळाडू त्याला आपल्या पंक्तीत जेवूही द्यायचे नाहीत. लोकमान्य टिळकांनी इंग्रजांविरुद्धच्या सामन्यात विजय मिळवल्यामुळे बाळूचा सत्कार केला. 

पी. बाळू हे संघनायक झाले नाही. त्यांचा धाकटा भाऊ विठ्ठ्ल पालवणकर हा हिंदू जिमखान्याच्या संघाचा कप्‍तान झाला.

## सन्मान
* मुंबईतील प्रभादेवी भागातल्या एका रस्त्याला पी. बाळू यांचे नाव दिले आहे. 
* आंतरराष्ट्रीय सामन्यात इंग्लंड क्रिकेट संघाविरुद्धच्या कामगिरी बद्दल लोकमान्य टिळकांकडून जाहीर सत्कार.

वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १८७६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९५५ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
माधुरी मिसाळ

**माधुरी मिसाळ** या महाराष्ट्राच्या १३ व्या आणि १४ व्या विधानसभेचे सदस्य होत्या. त्या पर्वती विधानसभा मतदारसंघातून सलग तिसऱ्यांदा निवडून येणाऱ्या एकमेव महिला आमदार आहेत आणि वर्तमान आमदार आहेत.

वर्ग:मराठी राजकारणी
वर्ग:महाराष्ट्राच्या १३ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार
वर्ग:पर्वतीचे आमदार
वर्ग:महाराष्ट्राच्या १४ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:महाराष्ट्राच्या १५ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:महाराष्ट्राच्या १२ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
सहार गाव (मुंबई)

**सहार** मुंबईच्या अंधेरी उपनगरात वसतो. हा एक जुना ईस्ट इंडियन गाव आहे.१९८० मध्ये छत्रपती शिवाजी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ सहार आंतरराष्ट्रीय टर्मिनल उघडण्याच्या परिसरात त्यानंतरच्या शहरी विकास झपाट्याने झाला. त्याच्या जवळील क्षेत्रात विलेपार्ले, मरोळ, चकाला आणि साकीनाका आहेत.

## उप-विभाग
# सहार रजत तारे 
# जॉली मुले
# सुतार पाखाडी किंवा सुटरवाडी
# टँक पाखाडी
# चर्च पाखाडी रस्ता, क्र .1 (एस के एम)
# N.B.V मुले (S.K.M)
# शांती नगर
# गोणी नगर
# जय दुर्गा नगर
# बंदरवाडा किंवा फातिमा क्षेत्र
# होली क्रॉस
# Y.C.M
# मौलाना चाळ
# ओम साई कृपा मंडळ (रास्ता क्र. 2)
# मेहबूब नगर
# चर्च पाकडे रोड, क्र.2 - जॉली मुले
# आनंद नगर - (रास्ता क्र. 2)
# ब एन मुले - (रास्ता क्र. 2)

## संदर्भ
वर्ग:मुंबईची उपनगरे
इव्हॉल्व्ह कन्सल्टन्सी

**इव्हॉल्व्ह कन्सल्टन्सी** ही एक चिटफंड कंपनी आहे.

राजेश दिनकर कांबळे आणि पत्‍नी विद्या कांबळे यांनी साथीदार अजय माधव प्रभुदेसाई आणि अमोल चंद्रकांत शहा यांच्या मदतीने पुण्यातील कोंढवा परिसरात ही कंपनी सुरू केली. कंपनीत गुंतवणूक केल्यास दर महिन्याला गुंतवलेल्या रकमेवर पाच टक्के अधिक परतावा मिळेल आश्वासन त्यांनी गुंतवणूकदारांना दिले. कोंढवा परिसरासह शहरातील २५० ते ३०० नागरिकांकडून त्यांनी कोट्यवधी रुपये घेतले. ग्राहकांना विश्वास बसण्यासाठी भागीदारांनी सुरुवातीला त्यांना परतावा दिला. गुंतवणूकदारांची संख्या वाढल्यावर परतावा देण्यास नकार देऊन भागीदार पळून गेले.

या कंपनीत गुंतवणूक केलेल्या सदस्यांची कोट्यवधी रुपयांची फसवणूक करणाऱ्या अजय प्रभुदेसाई व अमोल शहा या  दोघांना आर्थिक गुन्हे पथकाने जानेवारी २०१७ च्या पहिल्या आठवड्यात अटक केली. इ.स. २००९ ते २०१६ या सात वर्षांत या आरोपींनी पुण्यातील सुमारे तीनशे नागरिकांची साडेदहा कोटी रुपयांची फसवणूक केल्याचे तपासात समोर आले आहे.

परदेशात पळून गेलेला मुख्य आरोपी राजेश दिनकर कांबळे आणि त्याची फरार झालेली पत्‍नी विद्या राजेश कांबळे यांचा शोध घेण्यात येत आहे.

गुन्हे

वर्ग:घोटाळे
वर्ग:गुंतवणूक
पश्चिम बंगाल विधानसभा

**पश्चिम बंगाल विधानसभा** (बंगाली: পশ্চিমবঙ্গ বিধানসভা) हे भारताच्या पश्चिम बंगाल राज्याच्या विधिमंडळाचे एकमेव सभागृह एक आहे. २९४ आमदारसंख्या असलेल्या पश्चिम बंगाल विधानसभेचे कामकाज कोलकाता शहरामधून चालते. तृणमूल काँग्रेस पक्षाचे बिमन भट्टाचार्य हे विधानसभेचे सभापती असून मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी विधानसभेच्या नेत्या आहेत.

भारताच्या इतर विधिमंडळांप्रमाणे पश्चिम बंगाल विधानसभेचा कालावधी ५ वर्षांचा असतो व आमदारांची निवड निवडणुकीद्वारे होते. सरकार स्थापनेसाठी राजकीय पक्षाला अथवा राजकीय आघाडीकडे १४८ जागांचे बहुमत असणे अनिवार्य आहे. विद्यमान १६वी विधानसभा २०१६ सालच्या निवडणुकीनंतर अस्तित्वात आली. मागील निवडणुकीमध्ये प्रस्थापित केलेले आपले वर्चस्व तृणमूल काँग्रेसने कायम राखले.

## सद्य विधानसभेची रचना
**सरकार (210)**
* अखिल भारतीय तृणमूल काँग्रेस (210)
**विरोधी पक्ष (83)**
* भारतीय जनता पार्टी (77)
* गोरखा जनमुक्ती मोर्चा (3)
* अपक्ष (1)

## हे सुद्धा पहा
*पश्चिम बंगाल विधानसभा निवडणुका

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वि
वर्ग:राज्यानुसार विधानसभा
चौदा यज्ञ

हिंदू धर्मात खालील चौदा प्रकारचे यज्ञ सांगितले आहेत -

## सात सोमसंस्था
१. अग्निष्टोम

२. अत्यग्निष्टोम

३. उक्थ

४. षोडशी

५. वाजपेय

६. अतिरात्र

७. आप्‍तोर्याम

## सात हवियज्ञ
८. अग्निहोत्र

९. दशपूर्णमास

१०. आग्रयण

११. पिण्डपितृयज्ञ

१२. चातुर्मास्य

१३. निरूढ पशुबंध

१४ सौत्रामणि

## हे सुद्धा पहा
* हिंदू धर्मातील चौदा महत्त्वाच्या गोष्टी

वर्ग:हिंदू व्रतवैकल्ये
वर्ग:याद्या
चौदा रुद्राक्ष

रुद्राक्ष चौदा प्रकारचे असतात. या यादीतील नावासमोरील आकडा मुखीचा समजावा. उदाहरण- १.= एकमुखी रुद्राक्ष

१. शिव

२. देवदेवेश्वर

३. अनल

४. ब्रम्हा

५. कालाग्निरुद्र

६. कार्तिकेय

७. अनङ्‌ग 

८. विनायक

९. मैरव

१०. जनार्दन

११. रुद्र

१२. आदित्य

१३. विश्वेदेव

१४ परमशिव

## हे सुद्धा पहा
* हिंदू धर्मातील चौदा महत्त्वाच्या गोष्टी

वर्ग:हिंदू व्रतवैकल्ये
वर्ग:याद्या
चौदा शाळीग्राम

शाळीग्राम चौदा प्रकारचे असतात -

१. प्रलंबघ्न

२. पुंडरीक

३. वैकुंठ

४. मधुसूदन

५. सुदर्शन

६. नर

७. राम

८. लक्ष्मीनारायण

९. वीरनारायण

१०. क्षीराब्धीशयन

११. माधव

१२. हयग्रीव

१३. परमेष्ठी

१४. विश्वक्सेन

## हे सुद्धा पहा 
* हिंदू धर्मातील चौदा महत्त्वाच्या गोष्टी

वर्ग:हिंदू व्रतवैकल्ये
वर्ग:याद्या
साधना कामत

प्रा. **साधना कामत** या एक मराठी लेखिका आहेत. त्या महाविद्यालयात मानसशास्त्र हा विषय शिकवत असल्याने त्यांच्या लिखाणाचा संदर्भ अनेकदा मानसशास्त्राशी असतो. कामत यांची *मानसशास्त्रातील फेरफटका* या नावाची लेखमाला दैनिक लोकसत्तामधून प्रकाशित होत होती.

## पुस्तके
* जन्माने गुन्हेगार (अनुवादित, मूळ इंगजी लेखक दिलीप डिसूझा)
* मनाचे मनोगत 
* मानसशास्त्रीय मार्गदर्शन   
* लागेना थांग (कथासंग्रह)  
* विद्यासदनातील गमती जमती (ललित, आठवणी)
* सिगमंड फ्रॉइड विचारदर्शन

वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
महादेव बाबर

**महादेव बाबर** महाराष्ट्राच्या १३ व्या विधानसभेचे सदस्य होते. हे हडपसर मतदारसंघातून निवडून गेले.

वर्ग:मराठी राजकारणी
वर्ग:महाराष्ट्राच्या १२ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार
वर्ग:शिवसेनेतील राजकारणी
वर्ग:हडपसरचे आमदार
चौदा प्रांत भाषा

भारतात चौदा मान्य प्रांतभाषा आहेत -

१. आसामी

२. बंगाली

३. गुजराती

४. हिंदी

५. कानडी

६. काश्मिरी

७. मल्याळी

८. मराठी

९. ओरिया

१०. पंजाबी

११. संस्कृत

१२. तामिळ

१३. तेलगू

१४. ऊर्दू

## हे सुद्धा पहा
* हिंदू धर्मातील चौदा महत्त्वाच्या गोष्टी

वर्ग:भारतामधील भाषा
वर्ग:याद्या
चौदा प्रमुख नाड्या

माणसाच्या शरीरात चौदा प्रमुख नाड्या आहेत -

१. सुषुम्ना

२. इडा

३. पिंगला 

४. कुहू

५. गांधारी

६. हस्तिजिव्हा

७. सरस्वती

८. पूषा

९. पयस्विनी

१०. शंखिनी

११. यशस्विनी

१२. करुणा

१३. विश्वोदरा

१४. अलम्बुषा

## हे सुद्धा पहा
* हिंदू धर्मातील चौदा महत्त्वाच्या गोष्टी

वर्ग:आयुर्वेद
वर्ग:शरीरशास्त्र
वर्ग:याद्या
चौदा प्रमुख स्रोते

मानवी शरीरात उत्पन्न होणाऱ्या असंख्य भावांचे उत्पादन व वहन करणाऱ्या असंख्य स्रोतांतील प्रमुख येथे आहेत -

१. प्राणवह

२. उदकवह

३. अन्नवह

४. रसवह

५. रक्तवह

६. मांसवह

७. मेदोवह

८. अस्थिवह

९. मज्जावह

१०. शुक्रवह
 
१२. आर्तववह  

१३. पुरीषवह

१४. स्वेदवह

## हे सुद्धा पहा
* हिंदू धर्मातील चौदा महत्त्वाच्या गोष्टी

वर्ग:आयुर्वेद
वर्ग:शरीरशास्त्र
वर्ग:याद्या
स्पेनचा भूगोल

**स्पेन** हा नैऋत्य युरोपमधील देश आहे. याशिवाय बालेआरिक द्वीपसमूह, कॅनरी द्वीपसमूह, लिव्हिया आणि उत्तर आफ्रिकेतील पाच प्रदेश स्पेनचा भाग आहेत.

## चतुःसीमा
स्पेनच्या उत्तरेस बिस्केचा आखात आहे. पूर्वेस आणि दक्षिणेस भूमध्य समुद्र आणि जिब्राल्टर हा प्रदेश आहे तर पश्चिमेस पोर्तुगाल आणि अटलांटिक महासागर आहेत.

## भूप्रदेश
## जलविस्तार
## भूप्रदेश
## वस्तीविभागणी
भूगोल
वर्ग:देशानुसार भूगोल
संग्राम थोपटे

**संग्राम अनंतराव थोपटे** हे  भारतीय जनता पक्षाचे सदस्य आहेत. त्यांनी  यापूर्वी भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे सदस्य म्हणून भोर - राजगड - मुळशी विधानसभा मतदारसंघातून सलग ३ वेळा आमदार म्हणून निवडून आले आहेत. याच विधानसभा मतदारसंघातून ६ वेळा आमदार राहिलेले माजी मंत्री अनंतराव थोपटे यांचे ते पुत्र आहेत.

## राजकीय कारकीर्द 
भोर विधानसभा मतदारसंघातील भोर - राजगड - मुळशी तालुक्यात 'कार्यसम्राट आमदार' म्हणून ओळख. काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते आणि राज्याचे माजी मंत्री अनंतराव थोपटे यांचा राजकीय वारसा लाभल्यामुळे संग्राम थोपटे यांनी सलग तीन वेळा आमदार होण्याचा मान मिळवला आहे. राज्यात भौगोलिकदृष्ट्या सर्वांत मोठा व अडचणीचा असलेल्या भोर मतदारसंघातील प्रत्येक गावात आणि शेवटच्या व्यक्तीपर्यंत पोहोचलेले आमदार आहेत.

● २००२ ते २००३  उपसभापती पंचायत समिती, भोर.

● २००७ ते २०२४  संचालक, पुणे जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँक 

● २००७ ते २०२४  अध्यक्ष, राजगड सहकारी साखर कारखाना अनंतनगर निगडे, ता. भोर, जि. पुणे

● २००९ ते २०२४  भोर - राजगड - मुळशी विधानसभा मतदार संघातून सलग ३ वेळा आमदार  

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी राजकारणी
वर्ग:महाराष्ट्राच्या १३ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार
वर्ग:महाराष्ट्राच्या १४ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:भोरचे आमदार
वर्ग:महाराष्ट्राचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९७७ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
दिलीप बर्वे

**दिलीप बर्वे** हे एक मराठी लेखक आहेत. त्यांनी बालवाचकांसाठी अनेक थोरामोठ्यांची चरित्रे लिहिली आहेत. याशिवाय त्यांनी काही कादंबऱ्याही लिहिल्या आहेत. ही सर्व पुस्तके दिलीपराज प्रकाशनाने छापून प्रसिद्ध केली आहेत.

## पुस्तके
* अलेक्झांडर ग्रॅहम बेल (चरित्र, बालसाहित्य)
* गॅलिलिओ गॅलिली (चरित्र, बालसाहित्य)
* चंद्राकडे वाटचाल (विज्ञानविषयक, बालसाहित्य)
* जगप्रसिद्ध वैज्ञानिक भाग १ ते १०- संच २ (चरित्रे, बालसाहित्य)
* जोहान्स गटेनबर्ग  (चरित्र, बालसाहित्य)
* थॉमस अल्वा एडिसन (चरित्र, बालसाहित्य)
* निकोलस कोपर्निकस (चरित्र, बालसाहित्य)
* मेरा नाम चिन चीन चू (प्रवासवर्णन)
* राईट बंधू (चरित्र, बालसाहित्य)
* लुई पाश्चर (चरित्र, बालसाहित्य)
* वादळ
* डॉ. विक्रम साराभाई (चरित्र, बालसाहित्य)
* विधिलिखित (कादंबरी)
* वेर्नर व्हॉन ब्रॉन (चरित्र, बालसाहित्य)
* शह - काटशह (कादंबरी)

वर्ग:मराठी लेखक