open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ग्रेनेडाचा ध्वज

**ग्रेनेडाच्या नागरी ध्वजामध्ये** लाल रंगाची बाह्य पट्टी असून मध्ये हिरव्या व सोनेरी रंगाचे त्रिकोण आहेत. वर व खाली असलेले सहा तारे ग्रेनेडामधील सहा जिल्हे दर्शवतात तर मध्यभागी असलेला लाल वर्तूळातील मोठा तारा राजधानी सेंट जॉर्जेस दर्शवतो. जायफळ हे ग्रेनेडामधील सर्वात मोठे पीक असल्यामुळे डाव्या बाजूस जायफळाचे साल दाखवले आहे.

वर्ग:देशानुसार ध्वज
ध्वज
हाइड पार्क

इवलेसे|उजवे|250 px|हाइड पार्कचे आकाशातून दृष्य
**हाइड पार्क** हे मध्य लंडनमधील सर्वात मोठे उद्यान आहे. इ.स. १६३७ साली पहिल्या चार्ल्सने जनतेसाठी खुले केलेले हे उद्यान १४२ हेक्टर इतक्या क्षेत्रफळावर स्थित आहे. 

## बाह्य दुवे
*
*नकाशा 

## हे सुद्धा पहा
*सेंट्रल पार्क

वर्ग:लंडन
वर्ग:शाही बगीचे
स्वाझी लिलांगेनी

**लिलांगेनी** (अनेकवचन **एमालांगेनी**)हे स्वाझिलँडचे अधिकृत चलन आहे.
अखिल भारतीय महिला लोककला संमेलन

मुंबईत रवींद्र नाट्यमंदिरात ९ आणि १० ऑक्टोबर २०११ या दिवशी पहिले **अखिल भारतीय महिला लोककला संमेलन** झाले होते. संमेलनाध्यक्षा प्रख्यात पंडवानी गायिका पद्मभूषण तिजनबाई या होत्या.

## हे सुद्धा पहा
मराठी साहित्य संमेलने

वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
जागतिक कीर्तन संमेलन

**जागतिक कीर्तन संमेलन** महाराष्ट्राच्या ठाणे जिल्ह्यातील डोंबिवली येथे २००३ साली  भरले होते. प्रा. राम शेवाळकर त्या संमेलनाचे अध्यक्ष होते.

## हे सुद्धा पहा
* मराठी साहित्य संमेलने
* अखिल भारतीय कीर्तन संमेलन

वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
अखिल भारतीय मराठी लोककला संमेलन

मुंबईत २४ ते २६ सप्टेंबर २०१० या काळात अखिल भारतीय **मराठी** लोककला संमेलन झाले होते. या संमेलनाचे चार विभाग आणि त्यामुळे चार अध्यक्ष होते. आदिरंगचे अध्यक्ष आदिवासी बोलीचे संशोधक डॉ.गणेश देवी, भक्तिरंगचे अध्यक्ष ह.भ.प. दादामहाराज मनमाडकर, लोकरंगच्या अध्यक्षा गायिका सुलोचना चव्हाण व लोकसाहित्याचे संशोधक डॉ. प्रभाकर मांडे हे समग्र संमेलनाचे अध्यक्ष होते.

दुसरे अखिल भारतीय **महिला** लोककला संमेलन २२ व २३ ऑक्टोबर २०१२ला मुंबईतील रवींद्र नाट्यमंदिर, प्रभादेवी येथे झाले. संमेलनाध्यक्षा माया जाधव होत्या.

याशिवाय एक तीन दिवसांचे अखिल भारतीय लोककला संमेलन कऱ्हाड येथे ११ मे ते १३ मे २०१८ या काळात झाले. या संमेलनाचे अध्यक्ष डॉ. प्रभाकर मांडे होते.

## हे सुद्धा पहा
*मराठी साहित्य संमेलने

वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
ओकियोबेलोची लढाई

'''''' ही लढाई ८ ते ९ एप्रिल १८१५ या दिवसांमध्ये नेपल्सच्या युद्धात उद्भवली. या लढाईमध्ये ऑस्ट्रियन साम्राज्याने नेपल्सच्या राजतंत्रावर विजय मिळवला.

वर्ग:इ.स. १८१५
कार्पीची लढाई (१८१५)

**कार्पीची लढाई** ही लढाई १० एप्रिल १८१५ रोजी नेपल्सचे युद्धनेपल्सच्या युद्धात उद्भवली. या लढाईमध्ये ऑस्ट्रियन साम्राज्यऑस्ट्रियन साम्राज्याने नेपल्सचे राजतंत्रनेपल्सच्या राजतंत्रावर विजय मिळवला.

वर्ग:इ.स. १८१५
कासालिगाची लढाई

**कासालिगाची लढाई** १२ एप्रिल १८१५ रोजी नेपल्सचे युद्धनेपल्सच्या युद्धात उद्भवली. या लढाईमध्ये योहान फ्रीडरिश फोन मोह्रच्या ऑस्ट्रियन साम्राज्यऑस्ट्रियन सैन्याने वाकिम मुरातच्या नेपल्सचे राजतंत्रनेपल्सच्या सैन्यावर विजय मिळवला.

वर्ग:इ.स. १८१५
सॅमसंग एसजीएच-आय३००

**सॅमसंग एसजीएच-आय३००** हा सॅमसंगच्या आय मालिकेमधील एक भ्रमणध्वनी आहे.

वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
फ्रान्सचा अकरावा लुई

**अकरावा लुई** (फ्रेंच: *Louis XI de France*, ३ जुलै १४२३ - ३० ऑगस्ट १४८३) हा इ.स. १४६१ ते मृत्यूपर्यंत फ्रान्सचा राजा होता.

## हे सुद्धा पहा 
* फ्रान्सच्या राज्यकर्त्यांची यादी

वर्ग:फ्रान्सचे राजे
वर्ग:इ.स. १४२३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १४८३ मधील मृत्यू
मॅकलारेन १२सी

'''''' हे मॅक्लारेन ऑटोमोटिव्ह या कंपनीचे वाहन असून ते इ.स. २०११ ते आत्तापर्यंत उत्पादित केले गेले आहे.

वर्ग:मॅकलारेन कार
विश्व संत साहित्य संमेलन

औरंगाबाद येथे इ.स. २००४ साली **विश्व संत साहित्य संमेलन** भरले होते.  संमेलनाध्यक्ष प्रा. राम शेवाळकर होते.  हे संमेलन जागतिक संत साहित्य संमेलनाहून वेगळे आहे.

## हे सुद्धा पहा
संत साहित्य संमेलन, मराठी साहित्य संमेलने

वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
वर्ग:छत्रपती संभाजीनगर
गहिनीनाथगड

श्रीक्षेत्र गहिनीनाथगड हे महाराष्ट्र राज्यातल्या बीड जिल्ह्यातील हिंदू समाजाचे एक तीर्थक्षेत्र आहे.

## इतिहास 
## देऊळवाडा
## जाण्याचा मार्ग
## हे सुद्धा पहा
*भगवानबाबा
*वामनभाऊ महाराज
*भीमसिंह महाराज
*नामदेवशास्त्री सानप

## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे
*श्रीक्षेत्र गहिनीनाथगड संकेतस्थळ (अधिकृत संकेतस्थळ) 

वर्ग:हिंदू मंदिरे
वर्ग:बीड जिल्ह्यातील तीर्थक्षेत्रे
वर्ग:बीड जिल्हा
फ्रान्सचा सोळावा लुई

**सोळावा लुई** (२३ ऑगस्ट १७५४ - २१ जानेवारी १७९३) हा इ.स. १७७४ ते इ.स. १७९२ दरम्यान फ्रान्स व नाबाराचा राजा होता. पंधराव्या लुईचा नातू असलेल्या सोळाव्या लुईला त्याच्या आजोबांच्या अनेक चुकांचे परिणाम भोगावे लागले. फ्रान्समध्ये स्वातंत्र्यचळवळ सुरू झाली व फ्रेंच राज्यक्रांतीनंतर फ्रान्समधील संपूर्ण एकाधिकारशाही बंद करून संविधानिक एकाधिकारशाही सुरू झाली. ह्या दरम्यान सोळाव्या लुईला अटक करून त्याच्यावर देशद्रोहाचा आरोप ठेवला गेला. २१ जानेवारी १७९३ रोजी त्याला शिरच्छेद करून मारून टाकण्यात आले.

सोळावा लुई अमेरिकेचा मोठा समर्थक होता व अमेरिकेच्या स्वातंत्र्य युद्धात त्याने महत्त्वाची भूमिका बजावली होती. त्याच्या आदरार्थ केंटकीमधील लुईव्हिल ह्या शहरास त्याचे नाव दिले गेले आहे.

## हे सुद्धा पहा
*फ्रान्सच्या राज्यकर्त्यांची यादी

वर्ग:फ्रान्सचे राजे
वर्ग:इ.स. १७५४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १७९३ मधील मृत्यू
झिम्बाब्वेन डॉलर

**झिंबाब्वे डॉलर** हे झिंबाब्वेचे अधिकृत चलन आहे. परंतु याची किंमत खूप कमी झाल्यामुळे, आता हे वापरात नाही. २ फेब्रुवारी २००९ रोजी या डॉलरची किंमत १ अमेरिकन डॉलर = ३०,००,००,००,००,००,००० झिंबाब्वे डॉलर इतकी होती.
सामाजिक शास्त्र

मानवी वर्तन व समाज यांसंबंधीच्या शास्त्रांना **सामाजिक शास्त्र** किंवा **सामाजिक विज्ञान** (Social science) असे म्हणतात.

सामाजिक शास्त्रे ही व्यापक संकल्पना असून् नैसर्गिक शास्त्र नसणाऱ्या सर्व शास्त्रांचा यात सामावेश होतो. उदा. इतिहास, भूगोल, अर्थशास्त्र, नागरिकशास्त्र, राज्यशास्त्र, आंतरराष्ट्रीय संबंध, समाजशास्त्र, मानववंशशास्त्र, पुरातत्त्वशास्त्र, शिक्षणशास्त्र इत्यादि.

***सामाजिक शास्त्र (इंग्लिश:Social Science) :-*** 

**अ) सामाजिक शास्त्र अर्थ :-** 

***समाजातील मानवी वागणुकीचा, वर्तनाचा, हालचालींचा अभ्यास करणाऱ्या सर्व विषयांना “सामाजिक शास्त्र” म्हणतात.***

समाजात एकत्रित राहत असताना मानव अनेक प्रकारची वागणूक, हालचाल करीत असतो. 

***उदा.*** आर्थिक, सामाजिक, राजकीय, मानसशास्त्रीय, आध्यात्मिक, सांस्कृतिक, क्रीडाविषयक इ. अनेक प्रकारच्या हालचाली, वागणूक मानव करीत असतो. **या वेगवेगळ्या प्रकारच्या मानवी वागणुकीचा अभ्यास वेगवेगळ्या विषयांनी वाटून घेतलेला दिसतो.** त्यानुसार समाजातील या वेगवेगळ्या मानवी वागणुकीचा अभ्यास करणाऱ्या सर्व विषयांना “सामाजिक शास्त्र” म्हणतात. हे विषय पुढीलप्रमाणे आहेत. 

**१) अर्थशास्त्र :-** मानवाच्या अमर्यादित गरजा व त्या गरजा पूर्ण करणारी साधने मर्यादित, पण पर्यायी उपयोगाची साधने यांच्यात मेळ घालण्यासाठी मानव नेहमी प्रयत्न करीत असतो, यातून जो प्रश्न निर्माण होतो त्याला आर्थिक प्रश्न म्हणतात. ***मानवाच्या या आर्थिक वागणुकीचा अभ्यास अर्थशास्त्रात केला जातो.***

**२) समाजशास्त्र ( इंग्लिश : SOCIOLOGY) :-** **मानवाच्या सामाजिक अंतरसंबंधाच्या वागणूक अभ्यास.https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%B6%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0**

**३) राज्यशास्त्र :-**  **राज्यसंस्थेशी असणारा मानवी राजकीय वर्तनाचा अभ्यास.https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%B6%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0**

**४) मानसशास्त्र :-** **मानवी मनाचा, मानवी वर्तनाचा, मानसिक प्रक्रियांचा अभ्यास केला जातो.https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%B8%E0%A4%B6%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0**

**५) मानववंशशास्त्र :-** **मानवाच्या उत्क्रांतीचा अभ्यास.https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A4%B5%E0%A4%82%E0%A4%B6%E0%A4%B6%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0**

**६) तर्कशास्त्र**

**७) इतिहास इ.**

**ब) सामाजिक शास्त्रातील नियम :-** सामाजिक शास्त्र विषयांमध्ये मानवाच्या वेगवेगळ्या वागणुकीचा अभ्यास करून नैसर्गिक शास्त्रांप्रमाणे अनेक नियम किंवा सिद्धांत तज्ञांनी मांडलेले आहेत मात्र हे सिद्धांत १००% अचूक नसतात. कारण समाजातील प्रत्येक व्यक्तीचे विचार, बुद्धी, तत्त्वे, आवडीनिवडी, सवयी, आर्थिक परिस्थिती, सामाजिक परिस्थिती इ. परिस्थिती वेगवेगळी असते ***अशा भिन्न प्रवृत्तीच्या सर्व लोकांना नियम लागू करण्यासाठी, हे नियम अचूक ठरण्यासाठी सामाजिक शास्त्रात सिद्धांतामध्ये "गृहीते" मांडावी लागतात***.

**उदा.** अर्थशास्त्रात मागणीचा नियम, पुरवठाचा नियम, घटत्या सीमांत उपयोगितेचा नियम इत्यादी अनेक नियमांमध्ये “इतर परिस्थिती कायम आहे” अशी गृहिते मांडेेलली आहेत.

**क) संपूर्ण समाज हीच प्रयोगशाळा :-**  सामाजिक शास्त्राचा अभ्यास, नियम किंवा सिद्धांत नैसर्गिक शास्त्रांप्रमाणे बंदिस्त प्रयोगशाळेत पडताळून पाहता येत नाही, तर संपूर्ण समाज हीच सामाजिक शास्त्र विषयांसाठी एक प्रयोगशाळा असते.

वर्ग:सामाजिक शास्त्रे

## संदर्भ व नोंदी
त्रिविक्रम मंदिर (तेर)

उजवे|इवलेसे|350px|तेर येथील त्रिविक्रम मंदिर
**त्रिविक्रम मंदिर** हे महाराष्ट्राच्या उस्मानाबाद जिल्ह्यातील तेर येथे असलेले एक मंदिर आहे. भारत सरकारच्या भारतीय पुरातत्त्व सर्वेक्षणाने हे मंदिर राष्ट्रीय संरक्षित स्मारक म्हणून घोषित केलेले आहे. याठिकाणी माणसाच्या आकाराएवढी मोठी त्रिविक्रमाची मूर्ती आहे. त्रिविक्रम मंदिराची बांधणी चैत्यासारखी असून त्याचा काळ इ.स.चे दुसरे शतक ते इ.स.चे पाचवे शतक असा आहे.

## मंदिरशैली 
मंदिराच्या अवशेषांची वास्तुवैशिष्ट्ये आणि काहिशा तुटलेल्या आणि झीज झालेल्या मूर्तीची शैली यावरून हे मंदिर वाकाटककालीन शैलीचे आहे.

## मंदिराची रचना 
त्रिविक्रम मंदिराचा मंडप खुर, कुंभ आणि वेदिका या थरांच्या पीठावर असलेल्या स्तंभिकांनी बनलेला आहे. या स्तंभिकांवर मंदिराच्या तुळ्या आहेत. मंडपाच्या पुढच्या दोन्ही कोपऱ्यात वाकाटक शैलीचे स्तंभ आहेत. वेदिका आणि कक्षासनावर असलेल्या वामन स्तंभांवरील अलंकरण उल्लेखनीय आहे. वेदिका खोलगट देवकोष्ट आणि अर्धस्तंभाने अलंकृत आहे. देवकोष्ठांमध्ये गण असून अर्धस्तंभावर फुलांची नक्षी आहे. वेदिकेवरील वामनस्तंभाचे तळखडे पूर्णकुंभाचे असून त्यावरील खांब अर्धकमलतबकांनी अलंकृत केलेले आहेत.

## चित्रदालन 

चित्र:Trivikram Temple Ter 2.jpg | त्रिविक्रम मंदिर मागील बाजूने
चित्र:Trivikram Temple Ter 3.jpg | त्रिविक्रम मंदिराची वरची बाजू
चित्र:Trivikram Temple Ter 4.jpg | त्रिविक्रम मंदिर

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:हिंदू मंदिरे
वर्ग:तेर
वर्ग:धाराशिव जिल्हा
पुरातत्त्वीय उत्खनन

[thumb|right|250px|[स्पेन|स्पेनातील आताप्वेर्का पर्वतांमधील *ग्रान दोलिना* या ठिकाणी चालू असलेले उत्खननाचे काम (इ.स. २००८)]]
**पुरातत्त्वीय उत्खनन** (इंग्लिश: Archaeological *Excavation*, आर्किऑलॉजिकल *एक्सकवेशन* ;) म्हणजे जमिनीमध्ये गाडले गेलेले पुरावशेष उकरून काढून, जतन करून ठेवण्याची पुरातत्त्वशास्त्रीय प्रक्रिया असते. हा शब्द पुरातत्त्वशास्त्राशी निगडित असून उत्खनन हे त्याचे महत्त्वाचे साधन आहे. पुरातत्त्वीय उत्खननाचा मुख्य भर भौतिक साधनांवर असून मानवाच्या तंत्रज्ञानाचा विकास कसा होत गेला हे शोधून काढण्यावर असतो. जमिनीखालील अवशेष उजेडात आणून त्याद्वारे इतिहासाची नव्याने मांडणी करण्यासाठी उत्खनने केली जातात.

## मातीच्या स्तरांचे महत्त्व
हवामानात सततच्या होत असलेल्या बदलांमुळे साठत जाणारे मातीचे स्तर विशिष्ट रंगवैशिष्ट्ये धारण करतात. त्यामुळे एकावर एक असे वेगवेगळे स्तर तयार होतात. सर्वात खालचा स्तर हा सर्वात आधी बनलेला असल्यामुळे तो सर्वाधिक प्राचीन   तर सर्वात वरचा स्तर सर्वात शेवटी बनलेला असल्याने सर्वाधिक अर्वाचीन असतो. विविध गावांमध्ये अशा पद्धतीचे अवशेष दडलेली टेकाडे पहावयास मिळतात. त्यांना पांढरीचे टेकाड म्हणतात.

## पुरातत्त्वीय उत्खननाचे प्रकार
# उभे उत्खनन( उदग्र उत्खनन)
# आडवे उत्खनन( आयत उत्खनन)
# प्रयोगात्मक उत्खनन
# दफनभूमीचे उत्खनन
# सागरी उत्खनन 

## हे सुद्धा पहा
*भारतीय सर्वेक्षण विभाग
*पुरातत्त्वीय उत्खनन
*भारतीय पुरातत्‍व सर्वेक्षण
*नाणेशास्त्र
*ननाणेशास्त्र
*शिवराई
*होन
*डॉ. मधुकर ढवळीकर
*हसमुख धीरजलाल सांकलिया
*भारतीय नाणेशास्त्र शोधसंस्था, अंजनेरी, नाशिक
## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:पुरातत्त्वशास्त्र
वर्ग:सामाजिक शास्त्रे
केशवचैतन्य

**केशवचैतन्य** (बाबाजी चैतन्य) हे संत तुकारामांचे गुरू मानले जातात. त्याचे मूळ नाव विश्वनाथ. जन्म पुनवाडी किंवा पुणेवाडी (पुणे) येथे. पित्याचे नाव नृसिंह आईचे आनंदी. उपनाम राजर्षी किंवा राजऋषी. गिरिजा नामक स्त्रीशी त्याचा विवाह झाला होता. त्याशिवाय त्याच्यावर मोहित झालेल्या झबुन्नीसा आणि रोशन ह्या यवन स्त्रियांचाही त्याने भार्या म्हणून स्वीकार केला होता. पुढे आलेल्या एका आपत्तीत झबुन्निसा आणि रोशन ह्यांना मरण आले व गिरिजेसह तो ओतुरास (जि.पुणे) आला. तेथे राघव चैतन्य ह्या सत्पुरुषाची गाठ पडून विश्वानाथाने त्यांचे शिष्यत्व पतकरले आणि संन्यास घेतला. केशव चैतन्य हे त्याचे संन्यास धर्मातील नाव होय. त्याची समाधी ओतूर येथेच आहे. कृष्णदास बैरागीकृत चैतन्यलीला  ह्या अप्रकाशित ग्रंथात केशव चैतन्याने पुढील पाच ग्रंथ लिहिल्याचे म्हणले आहे :भक्तिप्रकाश, वैकुंठपद, वासनामय देह, गीताभागवतसार आणि परमार्थविचार तथापि ते सर्व अनुपलब्ध आहेत. त्याच्या नावावर असलेले एक पद आढळते. त्यात ‘नवविधा भक्ति निरंतर करवावी । केशव चैतन्य शरण तुला रे ।।’ अशी ओळ आहे. तथापि तीत उल्लेखिलेला केशव चैतन्य हाच होय, असे मानण्यास पुरावा नाही. केशव चैतन्याने अनेक अद्‌भुत चमत्कार केल्याच्या आख्यायिका आहेत. तुकाराम महाराजांचे गुरू बाबाजी चैतन्य आणि हा एकच होत, असे काही विद्वान मानतात तथापि बाबाजी चैतन्य हा त्याचा शिष्य होता, असे काही विद्वानांनी निदर्शनास आणून दिले आहे.त्यांची समाधी ओतूर येथे असून त्यांचा समाधिकाल सन १५७१ असावा. समाधी स्थानाच्या शेजारी 'मांडवी' नदीचा प्रवाह वाहतो.

## गुरुपरंपरा 
* वेदव्यास
* राघवचैतन्य
* केशवचैतन्य

तुकारामांना केशवचैतन्यांचे प्रत्यक्ष दर्शन घडले नाही, तर स्वप्नात त्यांना दृष्टांत झाला. याला प्रमाण म्हणून तुकारामांचा खालील अभंग सांगितला जातो.

सदगुरूराये कृपा केली मज । परी नाही घडली सेवा काही ॥धृ॥

सापडविले वाटे जाता गंगास्नाना । मस्तकी तो जाणा ठेविला कर ॥१॥

भोजना मागती तूप पावशेर । पडला विसर स्वप्नामाजी ॥२॥

राघवचैतन्य केशवचैतन्य । सांगितली खूण मालिकेची ॥३॥

बाबाजी आपुले सांगितले नाम । मंत्र दिला रामकृष्णहरी ॥४॥

माघ शुद्ध दशमी पाहुनी गुरुवार । केला अंगीकार तुका म्हणे ॥५॥

## संदर्भ 
वर्ग:वारकरी संप्रदाय
वर्ग:मराठी संत
वर्ग:हिंदू संत
वर्ग:मराठी विश्वकोशातून कॉपीपेस्ट मजकूर
वर्ग: पुरुष चरित्रलेख
नामिबियन डॉलर

**नामिबिया डॉलर** हे नामिबियाचे अधिकृत चलन आहे.
उत्तरेश्वर मंदिर (तेर)

**उत्तरेश्वर मंदिर** हे महाराष्ट्रातल्या उस्मानाबाद जिल्ह्यातील तेर येथे असलेले एक लक्षणीय मंदिर आहे. हे मंदिर उत्तरेच्या ईश्वराचे म्हणजेच शंकराचे आहे. मंदिर पूर्वाभिमुख असून त्यात गर्भगृह आणि मंडपाचा समावेश आहे.  मंदिर विटांनी बांधलेले असून त्याच्या दरवाजाची चौकट लाकडी होती. या लाकडी चौकटीच्या बुडाचा भाग नष्ट झालेला आहे. ही चौकट पुढे सुरक्षेच्या व जतनाच्या कारणास्तव तेर येथीलच रामलिंगअप्पा लामतुरे संग्रहालयात हलविली गेली. या चौकटीच्या द्वारशाखांवर भौमितिक नक्षीकाम, हंस, मिथुन, व्याल, स्त्री-पुरुषांच्या जोड्यांच्या माळा कोरलेल्या आहेत. चौकटीच्या मध्यभागी माथ्यावर विविध देवता, त्यांचे गण, सेवक दाखविलेले आहेत.

## मंदिरशैली
उत्तरेश्वर मंदिराच्या गर्भगृहाच्या बाह्यांगावर दिसून येणारी वास्तुवैशिष्ट्ये, द्राविड शैलीतील कूटशिखरे, शालाशिखरे आणि त्यात व्याल घटकांच्या ऐवजी मकर घटकांचा केलेला वापर, मध्यभागी चैत्यगवाक्ष असलेल्या स्तूपिकेची वैशिष्ट्यपूर्ण रचना आणि दरवाजाच्या लाकडी चौकटीवरील शिल्पांची शैली यावरून हे मंदिर इ.स. ५५०च्या सुमारास बांधले गेलेले आहे, असे समजते..

## मंदिराची रचना
मंदिराच्या अधिष्ठानाच्या थरावर गर्भगृहाची भिंत असून या भिंतीवर ठराविक अंतरावर द्राविड शैलीचे सडपातळ स्तंभ आढळतात. या स्तंभाच्या मधील जागेत चैत्यगवाक्षांची नक्षी असून त्यावरील कमानीच्या खालच्या भागात मकर दाखविलेले आहेत. भिंतीच्या वर त्रिमितीयुक्त थराचे छत असून त्यावर स्तूपिकेसारखा वास्तुघटक आहे. पंचरथ प्रकारच्या या गर्भगृहावर छताच्या दोन थरांत शालाशिखर व कूटशिखर हे वास्तुघटक आहेत. स्तुपिकेची बाह्यरेषा त्रिरथ प्रकारची असून वरचा भाग त्रिमितीयुक्त आहे.

## संदर्भ
वर्ग:हिंदू मंदिरे
वर्ग:तेर
वर्ग:धाराशिव जिल्हा
अखिल भारतीय बहुजन संत साहित्य संमेलन

देशातील परिवर्तनाच्या चळवळीतील बहुजनवादी संतांचे योगदान समाजापर्यंत पोहोचविण्यासाठी २१ व २२ मे २०११ रोजी पुणे शहरात  ‘**अखिल भारतीय बहुजन संत साहित्य संमेलना**’चे आयोजन करण्यात आले होते. २१ तारखेला सकाळी दहा वाजता महाराष्ट्राचे तत्कालीन बांधकाम मंत्री छगन भुजबळ यांनी संमेलनाचे उद्घाटन केले. प्रसिद्ध खंजिरीवादक व समाज प्रबोधन कीर्तनकार सत्यपाल महाराज या संमेलनाच्या अध्यक्षस्थानी होते. तर हनुमंत उपरे हे स्वागताध्यक्ष होते.

संमेलनाचे मुख्य प्रवर्तक डॉ. महेंद्र धावडे यांनी दिलेल्या माहितीनुसार देशभरातून सुमारे पाच हजार प्रतिनिधींचा संमेलनात सहभाग होता. त्याप्रसंगी एकूण सहा परिसंवादांचे आयोजन करण्यात आले होते. त्याच्या द्वारे वारकरी संतांची स्वराज्य स्थापनेमागील भूमिका, बहुजनांची लोककला आणि संस्कृती, प्रसारमाध्यमांतील बहुजन संत साहित्याची स्थिती, जाती निर्मूलनासाठी संतांचा दृष्टिकोन व संतांचा इतिहास आणि एकविसाव्या शतकापुढील आव्हाने आदी विषय हाताळण्यात आले.

## हे सुद्धा पहा
संत साहित्य संमेलन , मराठी साहित्य संमेलने

वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
जागतिक संत साहित्य संमेलन

पहिले **जागतिक संत साहित्य संमेलन** हे देहू येथे २१ ते २८ दिसेंबर २००८ या कालावधीत भरले होते.  हे संमेलन विश्व संत साहित्य संमेलनाहून वेगळे आहे.

## हे सुद्धा पहा
संत साहित्य संमेलन ,मराठी साहित्य संमेलने

वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
शारदामणी देवी

thumb|सारदादेवी
**शारदा देवी** किंवा **सारदा देवी** (बंगाली: সারদা দেবী; )  या रामकृष्ण परमहंस यांच्या सहधर्मचारिणी होत.

शारदामाता म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या शारदामणी या बंगालमधील जयरामवाटी गावच्या रामचंद्र मुखोपाध्याय यांच्या कन्या होत. रामकृष्ण परमहंसांशी जेव्हा त्यांचे लग्न झाले तेव्हा ते २३ आणि त्या पाच-सहा वर्षाच्या होत्या. शारदामणीशी विवाह झालेला असला तरी लौकिक अर्थाने रामकृष्णांनी वैवाहिक जीवन स्वीकारले नाही. वयाच्या अठराव्या वर्षी दक्षिणेश्वरी आलेल्या शारदादेवींची जगन्माता या नात्याने रामकृष्णांनी केलेली षोडशी पूजा हा त्यांच्या आध्यात्मिक साधनेतील अखेरचा टप्पा ठरला.

२८ जानेवारी १८९८ रोजी, पुढे भगिनी निवेदिता झालेली मार्गारेट एलिझाबेथ नोबल भारतात आली. व कलकत्यात राहून तिने हिंदू चालीरीती, परंपरा समजावून घेतल्या, आणि आपल्या कारकिर्दीला सुरुवात करण्याआधी, शारदामाता यांचा आशीर्वाद घेतला, व त्यांच्या हस्ते हिंदू धर्माची दीक्षा घेतली.(२९ मार्च १८९८). भगिनी निवेदिता यांनी लहान मुली, नवविवाहिता, प्रौढा, विधवा स्त्रिया या सर्वांसाठी नोव्हेंबर १८९८मध्ये काढलेल्या बालिका विद्यालयाचे उद्‌घाटन शारदामाता यांच्या हस्ते झाले.

## शारदा देवी वरील मराठी पुस्तके
* दोन डोळे शेजारी (शारदामाता यांच्या जीवनावरील आत्मनिवेदनात्मक कादंबरी, लेखक - चंद्रकांत खोत))
* स्मृतिगंध जगन्मातेचा (सारदामातेवर चरित्रात्मक कादंबरी; लेखिका - नयनतारा देसाई)

वर्ग:हिंदू संत
मालागासी एरियरी

**एरियरी** हे मादागास्करचे अधिकृत चलन आहे.
रोकडाराम स्वामी

लाड कारंजे ]]
 यांचे अस्सल दुर्मिळ छायाचित्र लाड कारंजे मठामध्ये आहे.]]
**रोकडाराम स्वामी** हे समर्थ रामदासांचे शिष्य होते.

वर्ग:समर्थ संप्रदाय
समर्थ संप्रदाय

**समर्थसंप्रदाय** हा महाराष्ट्रातील एक अत्यंत महत्त्वाचा संप्रदाय. समर्थ रामदास स्वामी यांनी तो शिवकालात स्थापन केला. संत रामदास स्वामींप्रमाणेच या संप्रदायाच्या कवींनी विपुल लेखन केलं आहे. या संप्रदायाची हस्तलिखिते मुख्यत्वेकरून धुळ्याच्या **श्रीसमर्थ वाग्देवता मंदिरात** उपलब्ध होतात. ती मिळविण्यासाठी समर्थभक्त शंकरराव देव यांनी अपार परिश्रम केले. त्यामुळे हा मौलिक संग्रह आजवर टिकून राहिला.

## शिष्यमंडळ 
* कल्याण स्वामी
* उद्धव स्वामी
*दत्तात्रय स्वामी
*आचार्य गोपालदास
* भीम स्वामी
* दिनकर स्वामी
* केशव स्वामी
* हणमंत स्वामी
* रघुनाथ स्वामी
* रंगनाथ स्वामी
* भोळाराम
* वेणा बाई
* आक्का बाई
*अंबिकाबाई
* अनंतबुवा मेथवडेकर
* दिवाकर स्वामी
*वासुदेव स्वामी
* गिरिधर स्वामी
* मेरु स्वामी
*अनंत कवी
*भोळाराम स्वामी

## विसाव्या शतकातील श्रेष्ठ समर्थ सांप्रदायिक
*श्रीब्रह्मचैतन्य गोंदवलेकर महाराज
*श्री. शंकर श्रीकृष्ण देव
*श्री अनंतदास रामदासी
*श्रीधर स्वामी
*श्री मसुरकर महाराज
*श्री अण्णाबुवा कालगावकर
*प्रा. के. वि. बेलसरे
*नानासाहेब धर्माधिकारी
*मोहनबुवा रामदासी

वर्ग:समर्थ संप्रदाय
संत साहित्य संमेलन

ही अनेक आहेत. त्यांमधली संत साहित्य संमेलन, जागतिक संत साहित्य संमेलन, बहुजन संत साहित्य संमेलन, मराठी संत साहित्य संमेलन, विश्व संत साहित्य संमेलन आणि अखिल भारतीय मराठी संत साहित्य संमेलन, सर्वधर्मीय संत साहित्य संमेलन, गाडगेबाबा विचार साहित्य संमेलन, तुकडोजी महाराज विचार साहित्य संमेलन, राष्ट्रसंत विचार साहित्य संमेलन, राष्ट्रसंत विचारकृती संमेलन ही महत्त्वाची संमेलने आहेत. 

* अखिल भारतीय आणि ‘मराठी’ हे शब्द नसलेले ‘संत साहित्य संमेलन’ नर्सी नामदेव येथील संत नामदेव महाराज विश्वस्त मंडळ आणि संत नामदेव महाराज वारकरी पंथ विचार प्रसारक मंडळ, अमरावतीच्या संत नामदेव महाराज साहित्य परिषद, संत गाडगे महाराज समाधी मंदिर संस्थान, अखिल भारतीय गुरुदेव सेवा मंडळ (गुरुकुंज आश्रम), अखिल भारतीय महानुभाव साहित्य मंडळ या संस्था, नांदेडचे संत नानक साहब फाउंडेशन आणि पुण्याचे गुरुकुल प्रतिष्ठान यांच्या सहकार्याने २३-२५ नोव्हेंबर २०१५ या कालावधीत हिंगोली तालुक्यातील नर्सी नामदेव या गावी झाले. डॉ. अशोक कामत संमेलनाध्यक्ष होते.

* वारकरी साहित्य परिषद (महारष्ट्र) आणि डॉ. बाबासाहेब समता प्रतिष्ठान (नागपूर) यांच्या तर्फे ७वे अखिल भारतीय मराठी संत साहित्य संमेलन अर्जुनी-मोरगांव येथे १५-१६-१७ फेब्रुवारी २०१८ या काळात होणार आहे. संमेलनाध्यक्ष डॉ. रामकृष्णमहाराज लहवितकर होते..
* पहिले सर्वधर्मीय संत साहित्य संमेलन हे चंद्रपूर जिल्ह्यातील वरोरा येथे २०१२ साली झाले होते. फकरुद्दीन बेन्नूर संमेलनाध्यक्ष होते.

## हे सुद्धा पहा
मराठी साहित्य संमेलने; 
अखिल भारतीय मराठी संतसाहित्य संमेलन

वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
श्रीतुकामाई

**श्रीतुकामाई (तुकारामचैतन्य)** (निर्वाण : शके १८०९) 

हे श्रीब्रह्मचैतन्य गोंदवलेकर महाराज यांचे गुरू होते. नांदेडजवळील **येहळेगाव** येथे त्यांचे वास्तव्य होते. त्यांची अवधूत वृत्ती होती. ते विठ्ठलाचे उपासक असून त्यांचा नामस्मरणाबाबत आग्रह असे. पुत्रप्राप्तीसाठी त्यांच्या आईंनी श्रीदत्तात्रेयांची उपासना केली होती.

वर्ग: हिंदू संत
स्टोनहेंज

300 px|इवलेसे|उजवे|इंग्लंडच्या विल्टशायरमधील स्टोनहेज
**स्टोनहेंज** () ही इंग्लंडच्या विल्टशायर काउंटीमधील एक प्रागैतिहासिक वास्तू आहे. सॉल्झब्री शहराच्या १३ किमी उत्तरेस स्थित असलेल्या स्टोनहेंजमध्ये अनेक मोठे दगड उभ्या स्थितीमध्ये वर्तूळाकार शैलीत रचले गेले आहेत. ही वास्तू अंदाजे इ.स. पूर्व ३००० मध्ये बनली असावी असा पुरातत्त्वशास्त्रज्ञांचा अंदाज आहे. स्टोनहेंजच्या निर्मितीचे किंवा बांधण्याच्या उद्देशाचे कोणतेही लिखित बनवले गेले नसल्यामुळे ही वास्तू नक्की कोणी व कशाकरिता बांधली ह्याबद्दल अनेक तर्क आहेत.

इ.स. १९८६ साली युनेस्कोने स्टोनहेंजचा जागतिक वारसा स्थान यादीत समावेश केला. २००७ साली घेण्यात आलेल्या जगातील सात नवी आश्चर्ये ह्या कौलामध्ये स्टोनहेंजचा समावेश केला गेला होता परंतु त्याची सात आश्चर्यांमध्ये निवड झाली नाही.

## बाह्य दुवे
* स्टोनहेंज अधिकृत संकेतस्थळ
* नॅशनल ट्रस्ट

वर्ग:इंग्लंडमधील इमारती व वास्तू
वर्ग:युनायटेड किंग्डममधील जागतिक वारसा स्थाने
बेकर्सफील्ड (कॅलिफोर्निया)

**बेकर्सफील्ड** हे अमेरिका देशाच्या कॅलिफोर्निया राज्यातील एक शहर आहे. हे शहर कॅलिफोर्नियाच्या दक्षिण भागात फ्रेस्नो व लॉस एंजेल्स ह्या शहरांच्या मधोमध वसले आहे. २०१० साली ३.४७ लाख लोकसंख्या असणारे बेकर्सफील्ड  कॅलिफोर्नियामधील नवव्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. 

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ
*स्वागत कक्ष
*

वर्ग:कॅलिफोर्नियामधील शहरे
वर्ग:कार्न काउंटी (कॅलिफोर्निया)
महाराष्ट्रातील खिंडी

## हे सुद्धा पहा
महाराष्ट्रातील घाट रस्ते

वर्ग:महाराष्ट्रातील घाटरस्ते
क्युरिऑसिटी (रोव्हर)

**क्युरिऑसिटी** हे मंगळाच्या पृष्ठभागाचा अभ्यास करण्यासाठी नासा ने २६ नोव्हेंबर इ.स. २०११ रोजी सकाळी १०.०२  पाठवलेल्या अंतराळयानाचे नाव आहे.  यालाच ‘मंगळ विज्ञान प्रयोगशाळा’ किंवा ‘मार्स सायन्स लॅबोरेटरी’ ऊर्फ ‘क्युरिऑसिटी’ असे नाव देण्यात आले. 

## मंगळावर अवतरण
क्युरिऑसिटी अंतराळयान अटलास व्ही-५४१ च्या सहाय्याने २६ नोव्हेंबर इ.स. २०११ रोजी मंगळावर पाठविण्यात आले. या अंतराळयानाला ६ ऑगस्ट इ.स. २०१२ रोजी मंगळावरील ‘गेल कुंड’ नावाच्या भागात ते यशस्वीपणे उतरविण्यात आले. गेल कुंडाचा आकार एखाद्या टेकडीसारखा आहे. गेल कुंड १५४ किलोमीटर रुंद आहे, तर मध्यभागी ४.८ किलोमीटर उंच आहे. ‘क्युरिऑसिटी’मधील बग्गी येथे ९८ आठवडे कार्यरत राहील आणि मंगळावर जमा केलेली माहिती पाठवित राहील.
## बग्गी
‘क्युरिऑसिटी’च्या बग्गीला सहा चाके आहेत. तिच्यावर अनेक वैज्ञानिक उपकरणे आहेत, कॅमेरे आहेत, हवामान तपासणी यंत्रे आहेत. कठीण दगडाचे वेधन करू शकेल असा यांत्रिक हात आहे. खडकापासून दूर राहूनही लेझर किरणाच्या सहाय्याने खडकाचे कपचे काढता येण्याची सोय या बग्गीत आहे. खडकांचे रासायनिक विश्लेषण करून त्यातील कर्ब, नत्र, स्फुरद, गंधक, ऑक्सिजनचे प्रमाण शोधण्याची कामगिरी ही बग्गी करू शकेल. या रासायनिक विश्लेषणामुळे मंगळावरील मातीत सूक्ष्मजीव आहेत का किंवा त्यांचे जीवाश्म आढळतात का हे तपासले जाईल. मात्र, मंगळावर सूक्ष्मजीव असतील आणि यदाकदाचित ‘क्युरिऑसिटी’च्या सान्निध्यात आले तर त्यांना ओळखण्याची कोणतीही सोय करण्यात आलेली नाही. याबाबत खात्री करून घेण्यासाठी मंगळावरील दगड- मातीचे नमुने पृथ्वीवर आणून त्या नमुन्यांचे सखोल परीक्षण करावे लागेल. मात्र या मोहिमेत ते शक्य नाही. 
250px|इवलेसे|उजवे|क्युरिऑसिटीवरील वैज्ञानिक उपकरणे
## संदर्भ 
वर्ग:अंतराळयाने
श्रीब्रह्मानंद

**श्रीब्रह्मानंद** (मूळ नाव: अनंत बाळंभट्ट गाडगुळी) ( २७ फेब्रुवारी १८५९ - निर्वाण: सन १९१८)

हे श्रीब्रह्मचैतन्य गोंदवलेकर महाराजांचे शिष्य होते. त्यांच्या गुरूनिष्ठेमुळे ते श्रीब्रह्मचैतन्य महाराजांचे '**कल्याणस्वामी**' म्हणून ओळखले जात. कर्नाटकात रामनामाचा प्रसार करण्याचे महत्कार्य त्यांनी केले.
----

पूर्ववयात त्यांनी तर्क, साहित्य, व्याकरण व वेदांत यांचा सखोल अभ्यास केला. परंतु अभ्यास संपत आला असताना त्यांच्या हाताच्या बोटांवर कोडाचे डाग दिसू लागले व निव्वळ पुस्तकी शास्त्राध्ययनाचे वैयर्थ्य त्यांना पटले. त्यांना सद्गुरूभेटीचा ध्यास लागला. ईश्वरी संकेताने त्यांची इंदूर येथे श्रीसद्गुरूंशी भेट झाली. परंतु प्रथम भेटीत त्यांना सद्गुरूंचे श्रेष्ठत्व आकलन झाले नाही. दुसऱ्या भेटीत ते त्यांना शरण गेले. श्रीसद्गुरूंनी त्यांना अनुग्रह देऊन त्यांचे नाव '**ब्रह्मानंद**' असे ठेवले. सद्गुरूंच्या आज्ञेने त्यांनी नर्मदातटाकी राममंत्राचे पुरश्चरण केले.

श्रीसद्गुरूंनी त्यांना कर्नाटकात श्रीरामनामाचा प्रसार करण्याची आज्ञा दिली. त्यानुसार त्यांनी **बेलधडीला** श्रीराममंदिराची स्थापना करून आपल्या कार्याला सुरुवात केली. **व्यंकटापूर** येथील व्यंकोबाच्या (व्यंकटेश) मंदिराचा त्यांनी जीर्णोद्धार केला. कर्नाटकात श्रीब्रह्मानंदांचे अनेक शिष्य झाले.

श्रीब्रह्मचैतन्य महाराजांनी सन १९१३ मध्ये देह ठेवल्यानंतर त्यांना जिणे व्यर्थ वाटू लागले. त्यांनी **कागवाड** (कर्नाटक) येथे सन १९१८ मध्ये देह ठेवला. तेथे त्यांचे समाधिमंदिर आहे.

वर्ग:इ.स. १८५९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९१८ मधील मृत्यू
आनंदसागर

**श्रीआनंदसागर** (गोविंद अनंत कुलकर्णी) (निर्वाणः सन १९०७) 

हे श्रीब्रह्मचैतन्य गोंदवलेकर महाराजांचे शिष्य होते. त्यांच्या आज्ञेने त्यांनी मराठवाड्यात रामनामाचा प्रसार केला.

----

श्रीआनंदसागर यांचे मूळ गाव जालना जिल्ह्यातील मठपिंपळगाव (तालुका अंबड). वयाच्या दहाव्या वर्षी त्यांचे पितृछत्र हरपले. लहानपणापासून त्यांना दासबोधवाचनाची अत्यंत आवड होती. त्यातील सद्गुरूचे माहात्म्य वाचून त्यांना सद्गुरूभेटीची तळमळ लागली. अशात श्रीब्रह्मचैतन्य महाराजांची मूर्ती त्यांच्या मनःचक्षूंमोर उभी राहून त्यांनी आनंदसागर यांना '**मला येऊन भेट**' असा संकेत दिला. इंदूर येथे त्यांची भेट झाल्यावर श्रीब्रह्मचैतन्य महाराजांनी आनंदसागर व त्यांच्या मातोश्रींना अनुग्रह दिला. 

श्रीसद्गुरूआज्ञेने त्यांनी उज्जैन येथे कठोर साधना केली. रामनामाचा साडेतीन कोटी जप त्यांनी साडेचार वर्षांत पूर्ण केला. त्यांची उच्च आध्यात्मिक अवस्था पाहून श्रीब्रह्मचैतन्य महाराजांनी त्यांचे '**आनंदसागर**' असे नाव ठेवले. श्रीमहाराजांच्या आज्ञेने आनंदसागरांनी सन १८९३ साली स्वतःच्या अंबड गावी व सन १८९६ साली जालना येथे राममंदिराची स्थापना केली. त्यांची इच्छा श्रीब्रह्मानंदांप्रमाणे आजन्म ब्रह्मचारी रहावे अशी होती. पण सद्गुरूंच्या इच्छेमुळे त्यांना गृहस्थाश्रम स्विकारावा लागला. सन १९०७ साली त्यांनी नांदुरा येथे देह ठेवला.

वर्ग:हिंदू संत
रावबहादुर

हिंदुस्थानवर जेव्हा ब्रिटिश राज्य करीत होते तेव्हा ते, ब्रिटिशांशी जुळते घेणाऱ्या सन्माननीय भारतीय व्यक्तींना सर, **रावबहादुर**, रायबहादुर, रावसाहेब, खान बहादुर, दिवाण बहादुर, राजबहादुर, नवाबबहादुर अशा उपाध्या देत. या उपाध्या नावाआधी लावण्याची मुभा होती.

तसल्या उपाध्या धारण करणारे काही **रावबहादुर** :-

* रावबहादुर षण्मुख निंगप्पा आंगडी
* रावबहादुर माधव विश्वनाथ धुरंधर
* रावबहादुर गंगाजीराव मुकुंदराव काळभोर
* रावबहादुर रावजी रामचंद्र काळे
* रावबहादुर सरदार माधव विनायक किबे
* रावबहादुर अप्पासाहेब ऊर्फ नरहर बाळकृष्ण देशमुख
* रावबहादुर शिवलिंगराव जगदेवराव देशमुख
* रावबहादुर माधव विश्वनाथ धुरंधर
* रावबहादुर नामदेवराव एकनाथ नवले
* रावबहादुर शंकर पांडुरंग पंडित
* रावबहादुर नारायण महादेव परमानंद
* रावबहादुर लक्ष्मण विष्णू परुळेकर
* रावबहादुर शिवराम बाळकृष्ण पारुलकर
* रावबहादुर मोतीलाल पारेख
* रावबहादुर दत्तात्रय बळवंत पारसनीस
* रावबहादुर रामचंद्र वासुदेव फुले
* रावबहादुर बर्वे
* रावबहादुर रामचंद्र विठ्ठलराव बांदेकर जगताप
* रावबहादुर वासुदेव रामचंद्र भट
* रावबहादुर विष्णू मोरेश्वर भिडे
* रावबहादुर बाळ मंगेश वागळे
* रावबहादुर विष्णू मोरेश्वर महाजनी

वर्ग:पदव्या
वर्ग:रावबहादुर
पेसारोची लढाई

**पेसारोची लढाई** ही लढाई २८ एप्रिल १८१५ रोजी नेपल्सचे युद्धनेपल्सच्या युद्धात झाली. या लढाईमध्ये ऑस्ट्रियन साम्राज्यऑस्ट्रियन साम्राज्याने राजा वाकिम मुरातच्या नेतृत्त्वाखालील नेपल्सचे राजतंत्रनेपल्सच्या राजतंत्रावर विजय मिळवला.

वर्ग:इ.स. १८१५
षन्यांग

**षन्यांग** (मराठी नामभेद: **शन्यांग**, **शेनयांग** ; चिनी: 沈阳; फीनयीन: *Shěnyáng* ;), किंवा **मुक्देन** (मांचू: 20px),  हे चीनच्या जनता-प्रजासत्ताकातील ल्याओनिंग या प्रांतातले सर्वांत मोठे व राजधानीचे शहर आहे. पूर्वी हे शहर **षंगचिंग** (चिनी: 盛京) किंवा **फेंगथ्यॅन विषय** (चिनी: 奉天府) या नावांनी ओळखले जाई. इ.स.च्या १७व्या शतकात मांचू लोकांनी हे शहर जिंकले आणि काही काळासाठी येथे राजधानीचे ठाणे मांडून छिंग घराण्याने येथून सत्ता चालवली.

प्रशासकीय दृष्ट्या षन्यांगास उप-प्रांतीय शहराचा दर्जा असून हे वायव्य चीनमधील सर्वांत मोठे शहर आहे. मोठ्या प्रमाणावर औद्योगिकीकरण झालेले षन्यांग चीनच्या जपान, रशिया व कोरिया ह्या देशांसोबतच्या व्यापाराचे प्रमुख केंद्र आहे.

## जुळी शहरे
* सप्पोरो
* कावासाकी
* तोरिनो
* शिकागो
* इर्कुत्स्क
* क्वेझॉन सिटी
* रमत गन
* माँतेरे
* सेओंग्नम
* याउंदे
* कातोवित्सा
* थेसालोनिकी
* गुमी
* लेफेरकुसन
* ड्युसेलडॉर्फ

## हे सुद्धा पहा
* चीनमधील शहरांची यादी

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:चीनमधील शहरे
स्कापेझानोची लढाई

'''''' ही लढाई १ मे १८१५ रोजी नेपल्सचे युद्धनेपल्सच्या युद्धात उद्भवली. या लढाईमध्ये ऑस्ट्रियन साम्राज्यऑस्ट्रियन साम्राज्याने नेपल्सचे राजतंत्रनेपल्सच्या राजतंत्रावर विजय मिळवला.

वर्ग:इ.स. १८१५
बेन पार्कर

**अंकल बेन** तथा **बेन्जामिन** *बेन* **पार्कर** हे मार्व्हेल युनिव्हर्स प्रकाशित आणि स्टॅन ली लिखित स्पायडरमॅन ह्या चित्रमालिका (कॉमिक्स) मधील एक सहाय्यक पात्र आहे.

वर्ग:काल्पनिक व्यक्ती
सिडनी ऑपेरा हाऊस

250 px|इवलेसे|उजवे|सिडनी ऑपेरा हाउस
**सिडनी ऑपेरा हाउस** () हे ऑस्ट्रेलिया देशाच्या सिडनी शहरामधील एक बंदिस्त नाट्यगृह आहे. योर्न उट्झन ह्या डॅनिश स्थापत्यकाराने कल्पलेले व बांधलेले हे नाट्यगृह इ.स. १९७३ साली खुले करण्यात आले. सिडनी ऑपेरा हाउसमध्ये नृत्य, नाटके, ऑपेरा, संगीत अशा अनेक प्रकारचे कार्यक्रम होतात. वर्षामध्ये सरासरी १,५०० कार्यक्रम भरवणारे हे ऑपेरा हाउस जगातील सर्वात वर्दळीच्या नाट्यगृहांपैकी एक आहे.

सिडनीच्या पोर्ट जॅक्सन ह्या प्रशांत महासागरावरील नैसर्गिक बंदराजवळ स्थित असलेले ऑपेरा हाउस हे सिडनीमधील सर्वात मोठे पर्यटक आकर्षण असून जवळील सिडनी हार्बर ब्रिजसोबत ते सिडनी व ऑस्ट्रेलियाच्या सर्वात मोठ्या खुणांपैकी एक मानले जाते. ह्या वास्तूसाठी उट्झनला २००३ साली प्रिट्झ्कर स्थापत्य पारितोषिक हा स्थापत्यशास्त्रामधील सर्वोच्च पुरस्कार देण्यात आला.

युनेस्कोने २००७ साली सिडनी ऑपेरा हाउसला जागतिक वारसा स्थान बनवले.

300 px|इवलेसे|उजवे|रात्रीच्या वेळी सिडनी ऑपेरा हाउस

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

ऑ
वर्ग:ऑस्ट्रेलियामधील जागतिक वारसा स्थाने
युनायटेड किंग्डमचा आठवा एडवर्ड

**आठवा एडवर्ड** (, *एडवर्ड आल्बर्ट क्रिश्चन जॉर्ज अँड्र्यू पॅट्रिक डेव्हिड*; २३ जून १८९४  - २८ मे १९७२) हा इ.स. १९३६ साली अल्प काळासाठी युनायटेड किंग्डम व ब्रिटिश साम्राज्याचा सम्राट होता. 

वडील पाचवा जॉर्ज ह्यांच्या मृत्यूनंतर एडवर्ड ब्रिटनचा राजा बनला. परंतु त्याला राजघराण्यासाठी आखुन दिलेले नियम व रिती मान्य नव्हत्या व तो सर्रास ह्या नैतिक नियमांचे उल्लघंन करीत असे. राजा बनल्यानंतर केवळ एका महिन्यात एडवर्डने वॉलिस सिम्पसन नावाच्या एका घटस्फोटित अमेरिकन स्त्री सोबत विवाह करण्याचे ठरवले. सामान्य जनता एका घटस्फोटितेला आपली राणी म्हणून कधीही मान्य करणार नाही असा दावा करीत ब्रिटन व इतर राष्ट्रकुल पंतप्रधानांनी ह्याला विरोध दर्शवला. तसेच ब्रिटनचा राजा हा चर्च ऑफ इंग्लंड ह्या ब्रिटनमधील सर्वात मोठ्या धर्मसंस्थेचा प्रमुख असल्यामुळे व चर्चला हा विवाह मान्य नसल्यामुळे एडवर्डने केवळ एका वर्षात सत्ता सोडली. त्याच्या जागेवर त्याच्या धाकटा भाऊ सहावा जॉर्ज ह्यास राजसत्तेवर बसवण्यात आले.

राजेपद सोडल्यानंतर एडवर्डला विशेष महत्त्व मिळाले नाही व त्याने आपले पुढील निवृत्त जीवन पॅरिसमध्ये व्यतीत केले.

## बाह्य दुवे
*आर्काईव्ह माहिती

एडवर्ड ०८
वर्ग:इ.स. १८९४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७२ मधील मृत्यू
वर्ग:विंडसर घराणे
सेंट हेलेना पाउंड

**सेंट हेलेना पाउंड** हे सेंट हेलेनाचे अधिकृत चलन आहे. याची किंमत ब्रिटिश पाउंड इतकीच असते.

चलन
रामचंद्र चिंतामणी केतकर

**तात्यासाहेब केतकर** : (रामचंद्र चिंतामणी केतकर) ( जानेवारी १८८५ - निधन: एप्रिल १९६७)

श्रीब्रह्मचैतन्य गोंदवलेकर महाराजांचे थोर शिष्य. भाऊसाहेब केतकर यांचे चिंरजीव. श्रीब्रह्मचैतन्य महाराजांनी यांच्या माध्यमातून हजारो लोकांना नामाला लावले.
----
तात्यासाहेबांना श्रीब्रह्मचैतन्य महाराजांची प्रथम भेट गोंदवले येथे फेब्रुवारी १९०४ मध्ये झाली. ९ मार्च १९०४ रोजी त्यांचा विवाह गोंदवल्यासच श्रीमहाराजांच्या उपस्थितीत झाला. श्रीमहाराजांनी तात्यासाहेब व सौ. यमुनाबाई या उभयता पतिपत्नींकडून तेरा कोटी जपाचा संकल्प सोडवून घेतला. दोघांनी मिळून तेरा कोटी जप पूर्ण करावा अशी श्रीमहाराजांनी सांगितले. तात्यासाहेबांना मिलिटरी अकांऊटसमध्ये सन १९१७ मध्ये नोकरी मिळाली. २ मार्च १९४८ रोजी ते सेवानिवृत्त झाले.

तात्यासाहेब गृहस्थाश्रमी असले तरी त्यांचा प्रपंच एखाद्या योग्यालाही लाजवेल असा होता. भाऊसाहेबांप्रमाणे तात्यासाहेबही आपला प्रपंच मनाने श्रीसद्गुरूंच्या चरणी अर्पण करून त्यातून मुक्त झाले होते. त्यांच्या पत्नी यमुनाबाई यांची पारमार्थिक योग्यताही मोठी होती. तात्यासाहेबांनी लिहिलेले आत्मचरित्र '**पू. तात्यासाहेब केतकर यांचे आत्मवृत्त**' या नावाने प्रसिद्ध करण्यात आले आहे.

वर्ग:इ.स. १८८५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६७ मधील मृत्यू
चिंतामणी केतकर

**भाऊसाहेब केतकर** : (चिंतामणी केतकर) ( सन १८४७ - निधन: सन १९३९)

श्रीब्रह्मचैतन्य गोंदवलेकर महाराज यांचे श्रेष्ठ शिष्य. तात्यासाहेब केतकर यांचे वडील. प्रपंचात राहूनही गुरूची पूर्ण कृपा संपादन करणारा शिष्योत्तम. 
----
भाऊसाहेब केतकर यांना गोंदवलेकर महाराजांची प्रथम भेट वयाच्या पंचविसाव्या वर्षी गोंदवल्यासच झाली. भाऊसाहेबांची बदली सन १८८० ते सन १८९० च्या दरम्यान सातारा जिल्ह्यात इंजिनिअर खात्यात झाली होती. पगार वाटण्यासाठी त्यांना दर महिना म्हसवडला जावे लागे. त्यावेळी ते रात्रीचे मुक्कामास गोंदवल्यास उतरत असत. असेच एकदा ते धर्मशाळेत उतरलेले असताना महाराजांनी त्यांची भेट घेतली.

यानंतर भाऊसाहेब केतकरांना गोंदवलेकर महाराजांची भेट पंचवीस वर्षांनतर एप्रिल १९०१ मध्ये झाली.  श्रीब्रह्मानंदमहाराज यांच्या विनंतीवरून गोंदवलेकर हे बेलधडी (कर्नाटक) येथील श्रीराममंदिरात रामनवमीच्या उत्सवासाठी येणार होते. श्रीब्रह्मानंद यांची तपश्चर्या, गुरूनिष्ठा यांमुळे कर्नाटकात त्यांच्याविषयी फार आदर होता. ब्रह्मानंदांचे गुरुदेव येणार होणार म्हणून मोठमोठे सरकारी अधिकारी, वकील, डॉक्टर त्यांच्या दर्शनासाठी गदग रेल्वे स्थानकावर गेले होते. त्यांत भाऊसाहेबही होते. भाऊसाहेबांनी गोंदवलेकर महाराजांना ओळखले नाही. परंतु महाराजांनीच त्यांना पूर्वीच्या भेटीची आठवण करून दिली. रामनवमीचा उत्सव झाल्यानंतर महाराज व त्यांची शिष्यमंडळी काही दिवस गदग येथील भाऊसाहेबांच्या बंगल्यावर मुक्कामी होती.

भाऊसाहेबांचे चिरंजीव तात्यासाहेब केतकर यांचा विवाह गोंदवल्यासच महाराजांच्या उपस्थितीत झाला (मार्च १९०४). सप्टेंबर १९०४ मध्ये भाऊसाहेबांनी पेन्शन घेतली व महाराजांच्या सहवासासाठी ते सहकुटुंब गोंदवल्यास येऊन राहिले. भाऊसाहेबांचा स्वभाव अत्यंत सौम्य होता. गोंदवलेकर महाराजांचे वचन त्यांच्यासाठी वेदवाक्य होते. महाराजांच्या निर्वाणानंतर भाऊसाहेब गोंदवल्यास बारा वर्षे राहिले, व सन १९३९ मध्ये वृद्धापकाळाने निधन पावले.

वर्ग:इ.स. १८४७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९३९ मधील मृत्यू
फर्नांदो टॉरेस

फर्नांडो टोरेस हा एक स्पॅनिश फुटबॉलपटू आहे जो चेल्सी आणि स्पेन राष्ट्रीय संघासाठी स्ट्रायकर म्हणून खेळतो.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:स्पेनचे फुटबॉल खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गांबियन डालासी

**गांबियन डालासी** हे गांबियाचे अधिकृत चलन आहे. १०० *बुटुट*चा एक डालासी होतो. गांबियाने डालासी हे चलन इ.स. १९७१मध्ये अंगिकारले.
क्वामे एन्क्रुमा

डॉ. **क्वामे एन्क्रुमा** (२१ सप्टेंबर, १९०९ - २७ एप्रिल, १९७२) हा घाना देशाचा पहिला पंतप्रधान व पहिला राष्ट्राध्यक्ष होता. इ.स. १९५७ मध्ये ब्रिटिश सत्तेपासून घानाला स्वातंत्र्य मिळवून देण्यात त्याचे महत्त्वाचे योगदान होते.

## बाह्य दुवे
*घाना पीडियावर  
*व्यक्तिचित्र 

वर्ग:घानाचे पंतप्रधान
वर्ग:घानाचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १९०९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७२ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०१२

सप्टेंबर मध्ये श्रीलंकेत होणाऱ्या आयसीसी विश्व टी२० स्पर्धेची पुर्व-तयारी म्हणून न्यू झीलंडचा संघ २-कसोटी आणि २-आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांच्या मालिकेसाठी भारतात आला होता.

दौऱ्याची सुरुवात २३ ऑगस्ट रोजी कसोटी मालिकेने झाली आणि ११ सप्टेंबर २०१२ रोजी टी२० सामन्याचे सांगता झाली.

=संघ=

=कसोटी मालिका=
सर्व वेळा *यूटीसी+५:३०*

### पहिली कसोटी
### दुसरी कसोटी
=आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका=
*सर्व वेळा ह्या भारतीय प्रमाणवेळ (यूटीसी+५:३०) आहेत.*
### पहिला टी२० सामना
### दुसरा टी२० सामना
=संदर्भ आणि नोंदी=

=बाह्य दुवे=
*मालिका मुख्यपान - इएसपीएन क्रिकइन्फो

वर्ग:न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचे भारत दौरे
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघाचे भारतीय दौरे
वर्ग:इ.स. २०१२ मधील खेळ
भारत
टॅरेंटमची लढाई (इ.स.पू. २१२)

**टॅरेंटमची लढाई** ही दुसरे प्युनिक युद्ध या युद्धातील एक लढाई होती.

## हे सुद्धा पहा 
* टॅरेंटमची लढाई (इ.स.पू. २०९)
बिव्हेंटमची लढाई (इ.स.पू. २१२)

**बिव्हेंटमची लढाई** ही दुसरे प्युनिक युद्ध या युद्धातील एक लढाई होती. ही लढाई इ.स.पू. २१२ साली लढली गेली.

कार्थेज आणि रोमच्या प्रजासत्ताकांमध्ये झालेल्या या लढाईत क्विंटस फुल्व्हियस फ्लॅकसने थोरल्या हॅनोचा पराभव केला.

वर्ग:इ.स.पू. २१२
हेर्डोनियाची लढाई (इ.स.पू. २१२)

**हेर्डोनियाची लढाई** ही दुसरे प्युनिक युद्ध या युद्धातील एक लढाई होती.

## हे सुद्धा पहा 
* हेर्डोनियाची लढाई (इ.स.पू. २१०)

वर्ग:इ.स.पू. २१२
वरच्या बेटिसची लढाई

**उच्च बेटिसची लढाई** ही दुसरे प्युनिक युद्ध या युद्धातील एक लढाई होती.
मेटॉरसची लढाई

**मेटॉरसची लढाई** ही दुसरे प्युनिक युद्ध या युद्धातील एक लढाई होती. ही लढाई इ.स.पू. २०७ साली झाली.

इटलीतील मेटॉरो नदीकाठी या लढाईत मार्कस लिव्हियस आणि गैयस क्लॉडियस निरो यांच्या नेतृत्वाखालील रोमच्या सैन्याने कार्थेजच्या सैन्याचा पराभव केला. हॅनिबालचा भाऊ हास्ड्रुबाल बर्का हा कार्थेजचा सेनापती होता.

वर्ग:इ.स.पू. २०७
इलिपाची लढाई

**इलिपाची लढाई** ही दुसऱ्या प्युनिक युद्धातील एक लढाई होती. यात रोमन प्रजासत्ताकाने कार्थेज विरुद्ध निर्णायक विजय मिळवला.
पो दरी आक्रमण

**पो दरी आक्रमण** हा दुसरे प्युनिक युद्ध या युद्धातील एक सैन्य संघर्ष होता.
महिला वकील अधिवेशन

महाराष्ट्र फेडरेशन ऑफ वूमन लॉयर्स या संस्थेचे राज्यस्तरीय **महिला वकील अधिवेशन** २५-२६ ऑगस्ट २०१२ या दिवसांत नाशिक येथे भरले होते.  ’स्त्री सुरक्षित तर राष्ट्र सुरक्षित’ हे या संस्थेचे ब्रीदवाक्य आहे. अधिवेशनाचे उद्‌घाटन न्यायाधीश सुजाता मनोहर यांनी केले. प्रमुख पाहुणे आंतराष्ट्रीय महिला वकील संघटनेच्या अध्यक्षा शीला अनीश, न्या.साधना जाधव, बार काउन्सिलचे माजी अध्यक्ष जयंत जायभावे, न्या.रोशन दळवी, न्यायमूर्ती बी.एन. देशमुख, डॉ. सीता भाटिया, पुष्पा भावे, काउन्सिल ऑफ इंडियाचे अध्यक्ष मदन मिश्रा, नाशिकचे महापौर यतीन वाघ, लोकमत दैनिकाच्या प्रतिनिधी दीप्ती राऊत, राष्ट्रीय संघटनेच्या अध्यक्षा शांताकुमारी, ॲडव्होकेट सीमा सरनाईक  वगैरे आले होते.  अधिवेशनाला अमळनेर, अहमदनगर, कऱ्हाड, जळगाव, ठाणे, धुळे, पनवेल, परभणी, पुणे, मालेगाव, रायगड, संगमनेर, सातारा आदी जिल्ह्यांतून महिला वकील आल्या होत्या.  

;अधिवेशनात झालेले कार्यक्रम:
पहिल्या दिवशी : महिलांविषयीचे कायदे, प्रागतिक न्यायनिर्णय आणि समान नागरी कायदा यांवर विचारमंथन
दुसऱ्या दिवशी : प्रसार माध्यमे आणि स्त्रीविषयक अनिष्ट दृष्टिकोन यावर चर्चासत्र.

पहा: मराठी साहित्य संमेलने
फिजिकल नाटक

**फिजिकल नाटक** हे शब्द आणि कथानकाच्या पलीकडे जाऊन केलेल नाटक असते.  भारतात फारच थोडे लोक या प्रकारचे नाटक करतात. प्रा. डॉ. प्रवीण भोळे त्यांपैकी एक आहेत. प्रा. भोळे हे पुणे विद्यापीठात ललित कला केंद्रामधल्या नाट्यशास्त्र विभागात अध्यापन आणि नाट्यसंशोधन करतात. ते मराठी रंगभूमीवरचे एक प्रयोगशील दिग्दर्शकही आहेत. गोटोव्हस्कीची ’कलाकाराची कौशल्ये आणि अभिनय पद्धती’ ही  संकल्पना मध्यवर्ती ठेवून भरणाऱ्या आंतरराष्ट्रीय नाट्यचर्चासत्रात भाग घेण्यासाठी प्रा. भोळे २०१२ मध्ये पोलंडला जाऊन आलेत.

पहा :  नाटक
कॉपाचा वेढा (इ.स.पू. २११)

**कॉपाची लढाई** ही दुसरे प्युनिक युद्ध या युद्धातील एक लढाई होती.
दौआला

**दौआला** हे आफ्रिका खंडामधील कामेरून देशामधील सर्वात मोठे शहर, सर्वात मोठे बंदर व कामेरूनची आर्थिक राजधानी आहे. कामेरूनच्या पश्चिम भागात अटलांटिक महासागराच्या किनाऱ्यावर वसलेले दौआला मध्य आफ्रिका भागातील सर्वात श्रीमंत शहर आहे.

इ.स. १४७२ साली पोर्तुगीज खलाशी येथे दाखल झाले. १८८४ मध्ये हे शहर जर्मनीच्या अधिपत्याखाली आले व कामेरूनश्टाड ह्या नावाने ओळखले जाऊ लागले. १९०७ साली ह्याचे नाव बदलून दौआला ठेवण्यात आले. १९१९ साली पहिल्या महायुद्धानंतर दौआलावर फ्रेंचांनी ताबा मिळवला व फ्रेंच कामेरूनचा भाग बनला. १९४० ते १९४६ दरम्यान दौआला कामेरूनची राजधानी होती.

एफ.सी. बार्सेलोना ह्या फुटबॉल क्लबसाठी खेळणारा अलेक्झांडर सॉंग हा दौआलाचा निवासी आहे.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:कामेरूनमधील शहरे
नरसिंहसरस्वती (आळंदी)

**श्रीनरसिंहसरस्वती :** थोर दत्तसंप्रदायी सत्पुरुष. यांच्या पूर्वायुष्याविषयी माहिती मिळत नाही. शेवटपर्यंत आळंदीत वास. कै. अण्णासाहेब पटवर्धन यांचे गुरू. श्रीनरसिंहसरस्वती हे अक्कलकोटच्या श्रीस्वामीसमर्थ महाराजांचे शिष्य होते असे काही विद्वानांचे मत आहे.
----
]]
]]
संत
नरसिंहसरस्वती (निःसंदिग्धीकरण)

**नरसिंहसरस्वती** या शब्दाशी संबंधित खालील लेख उपलब्ध आहेत :
* श्रीनृसिंहसरस्वती - दत्तात्रेयांचे द्वितीयावतार (गाणगापूर) 
* नरसिंहसरस्वती (आळंदी) - आळंदी येथील थोर सत्पुरुष

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
भारत १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघ

१९ वर्षांखालील भारतीय क्रिकेट संघाचा सध्याचा कर्णधार पवन शाह हा आहे. प्रशिक्षक पदावर माजी भारतीय खेळाडू राहूल द्रवीड हे आहेत.

१९ वर्षांखालील भारतीय क्रिकेट संघाने आज पर्यंत ४ वेळा १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक जिंकला आहे. सन २००० मध्ये मोहम्मद कैफच्या नेतृत्वाखाली, २००८ मध्ये विराट कोहलीच्या नेतृत्वाखाली, २०१२ मध्ये उन्मुक्त चंदच्या नेतृत्वाखाली तर २०१८ मध्ये पृथ्वी शॉ हा कर्णधार असताना भारतीय संघाने विश्वचषक स्पर्धा जिंकली. याशिवाय १९ वर्षांखालील भारतीय क्रिकेट संघाने खेळलेल्या एकदिवसीय सामन्यांतील ७७% सामने जिंकले आहेत. ही सरासरी इतर कोणत्याही १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघापेक्षा जास्त आहे. 

## सध्याचा संघ
खालील खेळाडू हे गेल्या ६ महिन्यांत संघात आहेत.
आयुष बदोनी (दिल्ली)
समीर चौधरी (उत्तर प्रदेश)
सिद्धार्थ देसाई (गुजरात)
अजय देव गौड (हैदराबाद)
यशस्वी जयस्वाल (मुंबई)
मोहित जंगरा (उत्तर प्रदेश)
आर्यन जुयाल (उत्तर प्रदेश)
सबीर खान (बिहार)
यतीन मांगवानी (महाराष्ट्र)
राजेश मोहंती (ओडिशा)
देवदत्त पाडिक्कल (कर्नाटक)
आकाश पांडे (गुजरात)
यश राठोड (विदर्भ)
अनुज रावत (दिल्ली)
पवन शाह (महाराष्ट्र)
प्रभसिमरन सिंह (पंजाब)
अथर्व तायडे (विदर्भ)
अर्जुन तेंडुलकर (मुंबई)
हर्ष त्यागी (दिल्ली)
नेहर वढेरा (पंजाब)

## अलिकडील कामगिरी
उन्मुक्त चंदच्या कर्णधार पदाला साजेश्या खेळीमुळे २६ ऑगस्ट २०१२ रोजी, भारतीय १९ वर्षांखालील क्रिकेट संघाने ९वा १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक ६ गडी राखून जिंकला. विजयासाठी ऑस्ट्रेलियाने भारताला २२६ धावांचे आव्हान दिेले होते. 

## १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक मालिकेतील कामगिरी
## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:भारतीय क्रिकेट
लायबेरियन डॉलर

**डॉलर** हे लायबेरियाचे १९४३ सालपासून अधिकृत चलन आहे. तसेच १८४७ ते १९०७ या काळातही हेच लायबेरियाचे चलन होते.
ए.के. हंगल

** अवतार किशन हंगल** ( इ.स. १९१५ - ऑगस्ट २६, इ.स. २०१२) हे  हिंदी चित्रपटांमधील एक  प्रसिद्ध चरित्र अभिनेते  होते. हंगल यांना  २००हून अधिक चित्रपटांमध्ये काम केले आहे. 'नमक हराम', 'शोले', 'शौकीन', 'आइना' असे अनेक त्यांचे चित्रपट प्रसिद्ध आहेत.** इतना सन्नाटा क्यों है भाई?**, या संवादातून शोलेमधील **रहीम चाचाची**  त्यांची भूमिका अजरामर झाली,  त्यांनी कलर्स या वाहिनीवरील ** मधुबाला** या मालिकेत पाहुण्या कलाकाराची भूमिका केली होती. त्यांना त्यांच्या चित्रपटातील उत्कृष्ट कामासाठी **पद्मभूषण**  या सन्मानानी गौरवण्यात आले होते . स्वातंत्र्य चळवळीत त्यांनी सक्रिय भाग घेतला होता. पाकिस्तानात दोन वर्षे तुरुंगवास भोगल्यानंतर १९४९ साली ते मुंबईत आले. हौशी रंगभूमीवर काम करीत असलेले हंगल यांना चित्रपटांमधून काम करण्याची फारशी इच्छा नव्हती. परंतु, परिस्थितीमुळे त्यांना चित्रपट जगतात यावे लागले. रंगभूमीशी जवळीक असणा-या हंगल यांनी अनेक नाटकं लिहून त्यामध्ये भूमिकाही केल्या आहेत. इंडियन पीपल्स थिएटर असोसिएशन (इप्टा) या संस्थेशी ते फार पूर्वीपासून जोडलेले होते.

## कारकीर्द 
हंगल यांचे लहानपण पेशावर येथे गेले. अभिनयाचा छंद त्यांना लहानपणा पासूनच होता. हंगल यांनी आपली अभिनय कारकीर्द वयाच्या ५० व्या वर्षी सुरू केली. वर्ष १९६६ मध्ये बासू भट्टाचार्य ह्यांच्या ** तिसरी कसम** ह्या चित्रपटात ते प्रथम पडद्यावर दिसले. त्या नंतर मात्र त्यांनी एक उत्कृष्ट चरित्र अभिनेता अशी ख्याती मिळवली. त्यांची   **रामू काका**  ही  भूमिका  अतिशय  प्रसिद्ध आहे. सरकारी अधिकाऱ्यांचा मुलगा असूनही आपल्या विडीलाच्या इच्छे विरुद्ध त्यांनी शिप्याचे काम करण्याचे ठरवले. इंग्लंड येथे प्रशिक्षित एका शिंप्याकडून त्यांनी ५०० रुपये गुरुदक्षिणा देऊन शिवणकामाचे प्रशिक्षण  त्यांनी घेतले. हंगल हे उत्तम शिंपी होते.

## आत्मचरित्र 
**द लाइफ अ‍ॅण्ड टाइम ऑफ ए. के. हंगल** हे त्यांचे आत्मचरित्र इंग्रजीत प्रसिद्ध झाले आहे.

## पुरस्कार 
त्यांना त्यांच्या चित्रपटातील उत्कृष्ट कामासाठी भारत सरकारच्या **पद्मभूषण** या सन्मानानी इ.स. २००६ मध्ये गौरवण्यात आले.

## प्रमुख  चित्रपट 
## बाह्य दुवे 
* 
* The genial revolutionary. *रेडिफ.कॉम*.
* Marxist who made it good in movies   *द हिंदू*.

वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. १९१५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१२ मधील मृत्यू
गिनियन फ्रँक

**गिनियन फ्रँक** हे गिनीचे अधिकृत चलन आहे.
उर्ध्वपतन

विविध द्रव पदार्थांच्या मिश्रणातून एकएक द्रव वेगळा करण्याच्या एका पद्धतीला **ऊर्ध्वपतन** म्हणतात. यामध्ये द्रवांच्या वेगवेगळ्या उत्कलनांकांचा उपयोग केला जातो.

वर्ग:भौतिकशास्त्र
नायजेरियन नाइरा

**नाइरा** हे नायजेरियाचे अधिकृत चलन आहे.

वर्ग:नायजेरिया
लक्ष्मण कोंडीबा ढोबळे

**लक्ष्मणराव कोंडबाजी ढोबळे** महाराष्ट्राच्या १३ व्या विधानसभेचे सदस्य होते. हे मोहोळ-मंगळवेढा मतदारसंघातून निवडून गेले.

* श्रीयुत ढोबळे हे महाराष्ट्र शासनाचे कॅबिनेट मंत्री होते, त्यांच्याकडे पाणीपुरवठा व स्वच्छता विभाग होता. 

वर्ग:मराठी राजकारणी
वर्ग:महाराष्ट्राच्या १३ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार
वर्ग:मोहोळचे आमदार
वर्ग:राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:महाराष्ट्राच्या १२ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
१९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक, २०१२

**१९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक, २०१२** हा १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक मालिकेतील नववा विश्वचषक होता. ही स्पर्धा एकदिवसीय सामना पद्धतीने खेळविली गेली. ऑगस्ट, २०१२ मध्ये खेळविल्या गेलेल्या या क्रीडासत्रात १९ वर्षांखालील १६ संघाचा सहभाग होता.

ऑस्ट्रेलियामधील क्वीन्सलँड राज्यातील ब्रिस्बेन, सनशाईन कोस्ट आणि टाऊन्सव्हिल या शहरांमध्ये क्रिकेट सामने खेळविले गेले. अंतिम सामन्यामध्ये भारताने ऑस्ट्रेलियावर ६ गडी राखून विजय मिळविला . भारताचा कर्णधार उन्मुक्त चंद याने १३० चेंडूंमध्ये नाबाद १११ धावा फडकाविल्या, त्याला सामनावीर घोषित करण्यात आले. ऑस्ट्रेलियाचा कर्णधार विल्यम बेसिस्टोला मालिकावीराचा पुरस्कार मिळाला

## पात्रता
१६ संघ या स्पर्धेत सहभागी झाले. आय.सी.सी. पूर्ण सदस्य असलेले १० संघ स्पर्धेसाठी आपोआप पात्र ठरले. तर इतर ६ संघ आयर्लंड मध्ये झालेल्या पात्रता फेरीद्वारे पात्र झाले.

## गट
१९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक, २०१२ साठी संघांचे खालीलप्रमाणे प्रत्येकी चार संघांचे गट तयार करण्यात आले. कंसांतील क्रमांक हे संघांचे मानांकन दर्शवितात. स्पर्धेची सुरुवात साखळी सामन्यांपासून झाली. प्रत्येक संघाचा गटातील इतर प्रत्येक संघाबरोबर एक सामना झाला. प्रत्येक गटातील दोन संघांना पुढील फेरीत प्रवेश मिळाला.

**अ गट**
* (१)
* (८)
* (१२)
* (१३)

**ब गट**
* (२)
* (७)
* (११)
* (१४)

**क गट**
* (३)
* (६)
* (१०)
* (१५)

**ड गट**
* (४)
* (५)
* (९)
* (१६)

## संघ
## सामने
### वॉर्म अप सामने
----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

### गट फेरी
* प्रत्येक गटातील पहिल्या २ क्रमांकाचे संघ बाद फेरीसाठी पात्र ठरतील
* तसेच तळाचे २ संघ प्लेट जेतेपदाच्या बाद फेरीत खेळातील

#### अ गट
----

----

----

----

----

#### ब गट
----

----

----

----

----

#### क गट
----

----

----

----

----

#### ड गट
----

----

----

----

----

### बाद फेरी
#### प्लेट जेतेपद
##### ९ व्या स्थानासाठी लढत - उपउपांत्य सामने
----

----

----

##### ९ व्या स्थानासाठी लढत - उपांत्य सामने
----

##### १३व्या स्थानासाठी - उपांत्य सामने
----

##### १५व्या स्थानासाठी - अंतिम सामना
##### १३व्या स्थानासाठी - अंतिम सामना
##### ११व्या स्थानासाठी - अंतिम सामना 
##### ९व्या स्थानासाठी - अंतिम सामना 
#### सुपर लीग
##### उपउपांत्य फेरी
----

----

----

##### उपांत्य फेरी
----

##### ५व्या स्थानासाठी उपांत्य फेरी 
----

##### ७व्या स्थानासाठी सामना
##### ५व्या स्थानासाठी सामना 
##### ३ऱ्या स्थानासाठी सामना
##### अंतिम सामना
## अंतिम क्रमवारी
## आकडेवारी
### सर्वात जास्त धावा
### सर्वोच्च धावसंख्या
### सर्वात जास्त बळी
## हे सुद्धा पहा
*१९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक
*आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटन
## संदर्भ
## बाह्य दुवे
* अधिकृत संकेतस्थळ 
* ESPN CricInfo टूर्नामेंट संकेतस्थळ

वर्ग:१९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक
राधाताई सानप

**आईसाहेब  राधाताई महाराज** या महाराष्ट्रातील एकमेव महिला सन्यासी परंपरेतील मठाधिपति आहेत. तसेच अखिल भारतीय वारकरी महासंघाच्या **राष्ट्रीय अध्यक्ष** म्हणून काम करत आहेत. संत मीराबाई [आईसाहेब ] संस्थान तीर्थक्षेत्र हे **ब दर्जा**चे तीर्थक्षेत्र असून **महिलांची पंढरी** म्हणून ओळखले जाते. राधाबाईंचा हा मठ महासांगवी (ता. पाटोदा, जि. बीड) येथे आहे. 

आध्यात्मिक गुरुमाऊली म्हणून त्यांचा नाव लौकिक आहे तसेच सलग २४ तास कीर्तन सेवा करण्यात त्यांनी वर्ल्ड रेकॉर्ड केलेले आहे. देशभर वारकरी संप्रदाय व महिलांच्या हितासाठी त्या काम करत असतात.    

आईसाहेब राधाताई महाराज  महाराष्ट्रातल्या बीड जिल्ह्यातील पाटोदा तालुक्यात असलेल्या १६०० एवढी लोकसंख्या असलेल्या महासांगवी या गावात राहणाऱ्या महंत आहेत. त्या अत्यंत अभ्यासू कीर्तनकार असून त्यांनी सांप्रदायिक कीर्तने, स्त्री भ्रूणहत्या,  हुंडाबंदी व शैक्षणिक, सामाजिक व इतर विषयांवर प्रबोधन करून समाज जागृतीची कामे करतात. त्यांच्या कीर्तनांतून त्या **स्त्रीभ्रूण हत्याविरोधी** प्रचार करतात.

## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे 
वर्ग:कीर्तनकार
तोडा फोडा आणि झोडा नीती (राजकारण)

राजकारणात  टिकून रहाण्यासाठी बऱ्याचदा तोडा, फोडा आणि झोडा या नीतीचा अवलंब केला जातो. हिंदुस्थानात ब्रिटिश राज्यकर्त्यांनी या नीतीचा उपयोग केला असे मानले जाते. ब्रिटिश लोक हिंदुस्थान सोडून गेल्याच्या नंतरच्या काळात भारतीय राजकारणी या तंत्रात अधिकच वाकबगार झाल्याचे मानले जाते. (क्षितिजसरांच्या सल्ल्यास अनुसरून  या वाक्यासही संदर्भ देईन अथवा आवश्यक फेरफार करेन . तसे संदर्भ उपलब्ध होणे अवघड असणार नाही हे वेगळे सांगण्याची आवश्यकता असेल असे वाटत नाही.  क्षितिजसर तुमच्या सल्ल्यास अनुसरून माझी मते वगळून खालील एक परिच्छेद बदलला त्याबद्दल  तुमचे मत कळवा . गरजेनुसार अजून संदर्भ आणि बदल उपलब्ध करता येतील.)

## बदलत्या राजकीय समीकरणातही टिकाऊ नातेशाही
*मुख्यलेख "लोकशाही राजकारणातील घराणेशाही" वाचा
Sep 24, 2009, 11.35PM IST महाराष्ट्र टाइम्स मधील "सोयरे सकळ " लेखात पत्रकार प्रकाश आसबे म्हणतात, "महाराष्ट्रातील ...... पुढारी केवळ सत्तेचे वाटेकरी नसून परस्परांशी बेटीव्यवहार करून त्यांनी आपली सत्ताधाऱ्यांची 'जमात'च बनवली आहे. परिणामी सत्ता कोणाकडेही गेली तरी ती सत्ताधारी जमातीतच राहते. त्यामुळे सत्ताधाऱ्यांची सत्तेची सोयरीक पिढ्यान्‌पिढ्या अबाधित राहते. निवडणुकीच्या राजकारणात उमेदवारही त्यांचे आणि बंडखोरही त्यांचेच असतात. अधिकृत उमेदवार निवडून आला तर तो त्यांचाच असतो आणि बंडखोर निवडून आला तरी तो त्यांचाच सोयरा असल्याने सत्तेच्या समीकरणात आपोआपच सामील होतो......". "सोयरे सकळ " लेखात बरीच उदाहरणे देऊन पत्रकार प्रकाश आसबे पुढे म्हणतात, ".... कोणाकडेही सत्ता गेली तरी ती सत्ताधारी जमातीतच राहते. सत्ताधारी आणि बंडखोर हे दोघेही सत्ताधारी जमातीचेच असतात. त्यामुळे सत्तेचा सूर्य सत्ताधारी जमातीतून कधीच मावळत नाही, असे म्हणतात, तेच खरे! "
## मुद्दे
धर्मा शिवाय अनेक मुद्दे सत्ताधारी किंवा राजकारणी वापरतात.

बऱ्याच वेळा राजकारणी एका पेक्षा अनेक तोडा फोडा मुद्य्यांचा वापर करतात.

## संदर्भ 
वर्ग:राजकारण