open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
कोंबडी वडा

तांदूळ आणि मिश्र डाळीपासून बनवलेले हे वडे कोकणाची जान आहे. कोंबडीची सागुती/रस्सा आणि हे वडे ही कॉम्बो डीश "कोंबडी वडे " म्हणून प्रसिद्ध आहे.हे वडे संपूर्ण कोकणात बनवले जातात पण हे "मालवणी वडे " म्हणून पण ओळखले जातात. हे वडे कोंबडीचा रस्सा, मटणाचा रस्सा किंव्हा काळ्या वाटण्याचा रस्सा यासोबत खाल्ले जातात.
कोंबडी वडे बनवण्याचे साहित्य व कृती :
## साहित्य
*जाडा तांदूळ-१ किलो
*चणा डाळ - १०० ग्रॅम
*उडीद डाळ - ५० ग्रॅम
*धणे - १ टेबलस्पून
*जीरे - १ टेबलस्पून
*बडीशेप- १ टेबलस्पून
*मेथी दाणे - १/२ टीस्पून
*वड्याच पीठ - ३ कप
*कांदा- १ मोठा
*हिरवी मिरची- २ ते ३
*कोथिंबीर - मुठभर
*आलं - १/२ इंच
*लसूण - ५ ते ६ पाकळ्या
*हळद- १/२ टीस्पून
*मीठ- चवीनुसार
*तेल- तळण्यासाठी आवश्यक
## कृती
तांदूळ स्वच्छ धुवा. निथळून सुती कापडावर पसरऊन वाळउन घ्या. डाळी व इतर पदार्थ धुउन घ्यायची गरज नाही. तांदूळ धुतल्यामुळे वडे मऊ होतात.
पण पावसामुळे किंव्हा घाई असेल तर तांदूळ नाही धुतले तरी चालतील.
वरील सर्व पदार्थ एकत्र करून गिरणीतून भरड दळून आणावे. पीठ हवाबंद डब्यात ठेवावे. खरतरं जेंव्हा वडे करायचे असतील तेंव्हाच पीठ दळून आणावे. ताज्या पिठाचेच वाडे चांगले लागतात.
* सर्व पीठ आणि धने पूड वै. सर्व बाजारात उपलब्ध असतात. ते सर्व एकत्र करून वापरता येइल.
* २ कप तांदळाचे पीठ, अर्धा कप बेसन आणि ६ उडदाचे पापड भिजऊन कुस्करून पीठ भिजवता येईल.
* उडदाची डाळ, मेथी दाणे, बडीशेप हे किमान २ तास भिजवायचे आणि खाली दिलेल्या मासाल्यासोबत वाटून तांदळाचे पीठ, बेसन यात एकत्र करून पीठ मळता येईल.

**मुख्य भाग**

*कांदा, मिरची, आल, लसूण, मिरची हे सगळ वाटून घ्या. (काही लोकं आल- मिरची वै. वापरत नाहीत पण कांदा जरूर घालावा. )
*एका परातीत पीठ, हळद, मीठ आणि गरम पाणी टाकून चपातीच्या कणकेप्रमाणे घट्ट मळून घ्या.
*रात्रभर उबदार जागेत झाकून ठेवा.
*सकाळी पीठ फुगून येईल. छान मऊ झालेलं असेल.
*एक भिजलेला सुती कपड्याचा तुकडा पोळपाटावर पसरून लिंबाएवढ्या आकाराचे पीठाचे गोळे करून वडे थापून घ्या. तेल गरम करून मध्यम आचेवर वडे व्यवस्थित तळून घ्या. वडे छान फुगतात.
## संदर्भ
वर्ग:खाद्यपदार्थ
क्रिएटिव्ह कॉमन्स

right|200px|thumb|क्रिएटिव्ह कॉमन्स का प्रतीक चिह्न
**क्रिएटिव्ह कॉमन्स** (Creative Commons (CC)) एक ना-नफा (non-profit) संस्था आहे जी अशा सर्जनात्मक कामांना प्रोत्साहन देण्याचे काम करते, याचा उपयोग करत दुसरे व्यक्ती नियमपूर्वक याला पुढे नेऊ शकतील. याचे मुख्यालय कॅलिफोर्नियाच्या माउंटेन व्यू मध्ये स्थित आहे. या संस्थेने जनतेच्या निःशुल्क उपयोगासाठी 'क्रिएटिव्ह कॉमन्स लायसेन्स' नावाचे अनेक सारे कॉपीराइट लायसेंस जारी केले आहेत.

## बाह्य दुवे
***क्रिएटिव कॉमन्स** का आधिकारिक जालस्थल
*क्रिएटिव कॉमन्स विकि (अंग्रेजी, रूसी, जर्मन आदि कई भाषाओं में)

## संदर्भ आणि नोंदी
चार दृश्य

**चार दृश्य** म्हणजे गौतम बुद्धांच्या नजरेस पडलेल्या चार घटना होय. ज्यामुळे त्यांच्या जीवनातील अस्थिरता आणि दुःखाचे अस्तित्त्व ज्ञात झाले. या आख्यायिकेनुसार या दृश्यांशी सामना होण्यापूर्वी सिद्धार्थ गौतमाला त्याचे वडील राजा शुद्धोधनांनी राजमहालात त्यांना ऐश्वर्यात ठेवले होते; कारण त्यांना भीती होती कि तथागत बुद्ध घर सोडून संन्यस्थ जीवन पत्करतील.

## आंबेडकरांचा दृष्टिकोन
बाबासाहेब आंबेडकरांनी आपला भगवान बुद्ध आणि त्यांचा धम्म हा ग्रंथ बौद्ध धर्माच्या आधुनिक विद्यार्थ्यांशी संबंधित प्रश्नांचे उत्तर म्हणून लिहिला आहे. प्रस्तावनामध्ये, आंबेडकरांनी चार प्रश्नांची सूची दिली आहे. त्यापैकी एक प्रश्न आहे – 'बुद्धाने परिव्रजा (गृहत्याग) का घेतली ?':

प्रथम प्रश्न बुद्ध जीवनातील एका मुख्य घटनेशी संबंधित आहे, ती म्हणजे परिव्रज्या. बुद्धांनी परिव्रज्या का ग्रहण केली? ह्याचे पारंपारिक उत्तर म्हणजे, त्यांनी मृत देह, आजारी व्यक्ती आणि एक वृद्ध व्यक्ती पाहिला म्हणून. वरवर पाहता हे उत्तर हास्यास्पद वाटते. बुद्धांनी आपल्या वयाच्या २९ व्या वर्षी परिव्रज्या ग्रहण केली. या तीन दृश्यांची परिणती म्हणून जर बुद्धांनी परिव्रज्या घेतली असली तर ही तीन दृश्ये तत्पूर्वी त्यांना आधी कधी दिसली नाहीत? ह्या शेकड्यांनी घटणाऱ्या सर्वसामान्य घटना आहेत, आणि त्या तत्पूर्वी बुद्धांच्या सहजच नजरेस न येणे असंभाव्य होते. त्यांनी त्या ह्याच वेळी त्या प्रथम पाहिल्या हे पारंपारिक स्पष्टीकरण स्वीकारणे अशक्य आहे. हे स्पष्टीकरण विश्वासार्ह नाही आणि ते बुद्धीलाही पटत नाही. पण मग हे जर त्या प्रश्नाचे उत्तर नसेल तर खरे उत्तर तरी कोणते?

## संदर्भ
वर्ग:बौद्ध धर्म
वर्ग:गौतम बुद्ध
इ.स. २०११ मधील मराठी चित्रपटांची यादी

इ.स. २०११ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या मराठी चित्रपटांची यादी खालीलप्रमाणे आहे.

## जानेवारी – मार्च
## एप्रिल – जून
## जुलै – सप्टेंबर
## ऑक्टोबर – डिसेंबर
## संदर्भ
वर्ग:मराठी चित्रपट यादी
वर्ग:इ.स. २०११ मधील मराठी चित्रपट
बुद्ध पदचिह्न

[इवलेसे|200px|Footprint of [Gautama Buddha|Buddha with Dharmacakra and Triratna, 1st century, Gandhāra.]]
[इवलेसे|200px|उजवे|Buddha footprint at entrance of the [Seema Malaka temple.]]
## History 
250px|इवलेसे|A stone depiction of ancient worhsip of Buddha Pada
## हे सुद्धा पहा 
* अष्टांगिक मार्ग

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:बौद्ध धर्म
वर्ग:बौद्ध शीर्षके
वर्ग:बौद्ध तत्त्वज्ञानविषयक संकल्पना
पुरावनस्पतीशास्त्र

प्राचीन काळातील वनस्पतींचा खडकातील अवशेषाद्वारे अभ्यास करणे म्हणजे **पुरावनस्पतीशास्त्र** (Palaeobotany) होय.
                                                       
खडकांचे प्रामुख्याने ३ प्रकार आहेत: अग्नीजन्य खडक, गाळाचे खडक, व रूपातंरीत खडक. यापैकी फक्त गाळाच्या खडकांमध्ये जिवाश्म आढळते. ज्याप्रमाणे मानवी इतिहास हा पुस्तकांद्वारे दिसून येतो, त्याचप्रमाणे सजीवांचा इतिहास हा जीवाश्मद्वारे दिसतो. पृथ्वीवरील वातावरणीय बदल,  हे समजण्यासाठी जीवाश्मांचा अभ्यास हा उपयोगी ठरू शकतो. जीवाश्म इंधनाचे चांगले स्‍त्रोत होऊ शकतात. दगडी कोळसा पेट्रोलीयम तसेच नैसर्गिक वायू हे जीवाश्म इंधन म्हणून ओळखले जातात. जीवाश्मद्वारे  त्या काळातील वातावरण, भौगोलिक परिस्थिती, तापमान ,सजीवांमधील बदल अशा अनेक घटकांचा अभ्यास करता येतो.                                                        

"जिंको" या वनस्पतीला पुरावनस्पतिशास्त्रात अत्यंत महत्त्व आहे कारण ही वनस्पती सध्या अस्तित्त्वात असून याचे जीवाश्म यामध्येसुद्धा अस्तित्त्व दिसते. अशांना जिवंत जीवाश्म म्हणजेच Living fosssil असे म्हणतात. 

भारतात ह्या विषयाचा अभ्यास व संशोधन प्रामुख्याने:
* बिरबल सहानी इन्स्टीट्युट ऑफ पॅलिओबॉटनी,, लखनौ
* वाडिया इन्स्टीट्युट ऑफ हिमालयीन जिओलॉजी देहराडून
* आघारकर रिसर्च इन्स्टीट्युट, पुणे
* डेक्कन कॉलेज,पुणे
* ऑईल ॲण्ड नॅचरल गॅस कमिशन (ONGC)
* शासकिय महाविद्यालय नागपूर
* वनस्पतीशास्त्र विभाग शिवाजी विद्यापीठ कोल्हापुर
या ठिकाणी संशोधनास प्रोत्साहन दिले जाते.
पुरावनस्पती शास्त्राच्या अभ्यासामुळे प्राचीन काळातील वातावरण सजीवांमधील गुणधर्म यांचा अभ्यास सहज करता येतो

वर्ग:पुरावनस्पतीशास्त्र
टेस्टोस्टेरॉन

**टेस्टोस्टेरॉन** हे नर अथवा पुरुषांमध्ये लैंगिक गुणधर्माशी निगडीत संप्रेरक अथवा प्रवर्तक (हार्मोन) आहे.

वर्ग:शरीर
वर्ग:शरीरशास्त्र
वर्ग:प्रजनन
वर्ग:संप्रेरक
आंतरराष्ट्रीय संस्कृत वर्णमाला लिप्यंतरण

**आंतरराष्ट्रीय संस्कृत वर्णमाला  लिप्यंतरण** (इंग्रजी: *International Alphabet of Sanskrit Transliteration*) एक लोकप्रिय  लिप्यंतरण  योजना आहे जी कि ब्राम्ही लिपी घराण्याचे क्षतिशून्य (लॉसलेस) रोमनकरणसाठी वापरली जाते. यात आस्की मध्ये नसलेल्या चिन्हांचे पण उपयोग होतात. या व्यतिरिक्त लॅटिन लिपीतल्या छोट्या आणि मोठ्या अक्षरांचा पण प्रयोग होतो. 

## लोकप्रियता 
IAST संस्कृत आणि पाली भाषांच्या केरोमणीकरणासाठी सर्वाधिक लोकप्रिय  लिप्यंतरण प्रणाली आहे. हे सहसा मुद्रित प्रकाशनात वापरले जाते, विशेषतः भारतीय धर्मांशी संबंधित प्राचीन संस्कृत आणि पाली विषयांवर पुस्तकांमध्ये. यूनिकोड फॉण्ट सुलभ झाल्याने या प्रणालीचा वापर इलेक्ट्रॉनिक मजकूरात पण होतो.

IAST 'इंटरनेशनल काँग्रेस ऑफओरिएंटॅलिस्ट्स' द्वारे १८८४ मध्ये जेनेवा मध्ये निश्चित केलेल्या मानकांवर आधारित आहे.   ही प्रणाली देवनगरी आणि शारदा लिपीसारख्या भारतीय लिपींच्या इतर ब्राह्मी लिपी घराण्याचे क्षतिशून्य लिप्यंतरण प्रदान करते. या प्रणालीत संस्कृत मधले स्वनिमच नव्हे तर त्यांचे स्वनीय प्रतिलेखन देखील दिसून येतो.

कोलकाता राष्ट्रीय ग्रंथालय रोमनीकरण योजनेत, ब्राम्ही लिपिघराण्याच्या सर्व लिप्यांच्या रोमणीकरणाहेतू IAST चा विस्तार झाला. 

## IAST योजना सारणी 
IAST  मध्ये वापरले जाणारे चिन्ह असे आहेत 

## ISO 15919 सोबत तुलना 
IAST लिप्यंतरण हे ISO 15919 चं एक उपसंच आहे. आयएसओ मानकांनी देवनागरी व इतर भारतीय लिपींमध्ये संस्कृत व्यतिरिक्त भाषांमध्ये शब्द लिहिण्यासाठी वापरल्या गेलेल्या काही अतिरिक्त प्रतीकांचा स्वीकार केला आहेअसल्यामुळे याला खालील पाच अपवाद आहेत :

## हे सुद्धा पहा 
* देवनागरी लिप्यन्तरण
* आईएसओ १५९१९
* हार्वर्ड-क्योतो
* आइट्रॉंस
* कोलकाता राष्ट्रीय ग्रंथालय रोमनीकरण योजना
* माहेश्वर सूत्र

## बाह्य दुवे 
* ऑनलाइन **IAST  देवनागरी** परिवर्तक (लिप्यन्तरण औजार) , रिलीज नोंदी तथा जानकारी 
* IAST to TeX transliteration program
* International Phonetic Alphabet chart with pronunciation guide

वर्ग:भाषा
वर्ग:संस्कृत भाषा
वर्ग:ब्राम्ही लिपीसमूहाचे रोमनीकरण
दिलीप कोल्हटकर

**दिलीप कोल्हटकर** ( सांगली, ३ सप्टेंबर १९४६; मृत्यू: पुणे, ४ मे २०१८) हे मराठीतले एक नाट्य-चित्र दिग्दर्शक, अभिनेते आणि प्रकाशसंयोजक होते.  त्यांनी ३० वर्षे बँक आॅफ बडोदामध्ये नोकरी केली होती. आंतर-बँक नाट्यस्पर्धा, एकांकिका, प्रायोगिक रंगभूमी, राज्य नाट्यस्पर्धा व व्यावसायिक रंगभूमी अशा सर्वच नाट्य सादरीकरणात त्यांची भरघोस कामगिरी होती. 'मोरूची मावशी' या त्यांनी दिग्दर्शित केलेल्या नाटकाचे दोन हजाराहून अधिक, तर भक्ती बर्वे यांची प्रमुख भूमिका असलेल्या 'आई रिटायर होतेय' या नाटकाचे ९५० प्रयोग झाले होते. दिलीप कोल्हटकरांनी राज्य नाट्यस्पर्धेत ‘ययाति’ हे सहा तासांचे, पाच अंकी नाटक सादर केले होते, त्यातील पाचही अंक वेगवेगळ्या नाटककारांनी लिहिले होते.

दिलीप कोल्हटकरांनी विजया मेहता यांच्या 'जास्वंद' या नाटकात बोक्याची आणि ‘शाकुंतल’मध्ये विदूषकाची भूमिका केली होती.

कोल्हटकर मुंबईत बरीच वर्षे होते. २००२ साली ते पुण्यात कर्वेनगर भागात रहावयास आले. त्यांच्या ६५ वर्षांच्या पत्नी दीपाली कोल्हटकर यांची फेब्रुवारी २०१८मध्ये कुणीतरी हत्या करून त्यांच्या घराला आग लावली होती.

## दिग्दर्शित नाटके
* आई रिटायर होतेय
* आसू आणि हसू
* गोड गुलाबी
* गोष्ट जन्मांतरीची 
* चिरंजीव आईस
* छावा
* कवडीचुंबक
* दीपस्तंभ'
* पार्टी (भूमिका आणि दिग्दर्शन)
* बिघडले स्वर्गाचे दार
* मोरूची मावशी
* ययाति
* राजाचा खेळ
* षड्ज
* सप्तपुत्तुलिका 
* सोनचाफा

## दिग्दर्शित चित्रपट
* ताईच्या बांगड्या 
* शेजारी शेजारी

## मिळालेले पुरस्कार
* बारावेळा नाट्यदर्पण पुरस्कार
* चारवेळा महाराष्ट्र राज्य व्यावसायिक मराठी नाट्यस्पर्धेचे पुरस्कार

## संदर्भ
वर्ग:मराठी नाट्यदिग्दर्शक
वर्ग:इ.स. १९४६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१८ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:मराठी अभिनेते
वर्ग:मराठी दिग्दर्शक
बुद्धांची शारीरिक वैशिष्ट्ये

## महान मनुष्याची ३२ लक्षणे 
, 1st-2nd century CE. Tokyo National Museum]]
बौद्ध परंपरेनुसार एक महान मनुष्य म्हणून बुद्धाचे बावीस गुण आहेत.
# सपाट तळवे
# तळव्यावर हजारो चक्र
# लांब, सडपातळ बोटे
# मोठी हात आणि पाय
# हात आणि पायांची बोटे बारीक ओढून ताणलेली
# गोल आकाराची टाच
# आर्चड इन्सप्स
# राजेशाही आकार 
# गुढग्यापर्यंत पोहोचणारे हात
# सुदंरहित नर अंग
# उंची आणि शस्त्राच्या मोजमाप समान
# प्रत्येक केस-मूळ गडद रंगाचे
# शारीरिक केस सुशोभित आणि कुरळे
# सोनेरी-रंगीत शरीर
# त्याच्याभोवती दहा फूट चमक
# मऊ, गुळगुळीत त्वचा
# तलवार, तळवे, खांदे आणि डोक्यावरचे मुकुट चांगल्या गोलाकार
# बगलेच्या खाली शरीर भरलेले
# सिंहाच्या आकाराचे शरीर
# शरीर उभे आणि सरळ
# पूर्ण, गोल खांद्यावर
# चाळीस दात
# दात पांढरा, अगदी, आणि बंद
# दात शुद्ध पांढरे
# सिहासारखा जबडा
# सर्व अन्नाची चव सुधारणारी लाळ
# लांब आणि व्यापक जीभ
# आवाज खोल आणि प्रतिध्वनी
# डोळे निळे 
# राजबिंड्या भुवया
# व्हाईट ū ūṇṇ कर्ल जो भुवयांच्या दरम्यान प्रकाश सोडवतो
# डोक्यावरील मुकुटांवर भरीवपणा
## हे सुद्धा पहा
* अष्टांगिक मार्ग

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:बौद्ध धर्म
वर्ग:बौद्ध शीर्षके
वर्ग:बौद्ध तत्त्वज्ञानविषयक संकल्पना
ऑक्सीटॉसिन

{{औषधचौकट
| Watchedfields = changed
| verifiedrevid = 691721176
| IUPAC_name = 1-({(4*R*,7*S*,10*S*,13*S*,16*S*,19*R*)-19-amino-7-(2-amino-2-oxoethyl)-10-(3-amino-3-oxopropyl)-16-(4-hydroxybenzyl)-13-[(1*S*)-1-methylpropyl]-6,9,12,15,18-pentaoxo-1,2-dithia-5,8,11,14,17-pentaazacycloicosan-4-yl}carbonyl)-L-prolyl-L-leucylglycinamide
| image = Oxytocin with labels.png
| width = 
| image2 = OxitocinaCPK3D.png

| source_tissues = pituitary gland
| target_tissues = wide spread
| receptors = oxytocin receptor
| agonists = 
| antagonists = atosiban
| precursor = oxytocin/neurophysin I prepropeptide
| biosynthesis =

| pronounce = 
| bioavailability = 
| protein_bound = 30%
| metabolism = liver and other oxytocinases
| elimination_half-life = 1–6 min (IV)~2 h (intranasal)
| excretion = Biliary and kidney

| CAS_number_Ref = 
| CAS_number = 50-56-6
| PubChem = 439302
| IUPHAR_ligand = 2174
| DrugBank_Ref = 
| DrugBank = DB00107
| ChemSpiderID_Ref = 
| ChemSpiderID = 388434
| UNII_Ref = 
| UNII = 1JQS135EYN
| KEGG_Ref = 
| KEGG = D00089
| ChEBI_Ref = 
| ChEBI = 7872
| ChEMBL_Ref = 
| ChEMBL = 395429

| C=43 | H=66 | N=12 | O=12 | S=2
| molecular_weight = 1007.19 g/mol

| smiles = CC[C@H](C)[C@@H]1NC(=O)[C@H](Cc2ccc(O)cc2)NC(=O)[C@@H](N)CSSC[C@H](NC(=O)[C@H](CC(N)=O)NC(=O)[C@H](CCC(N)=O)NC1=O)C(=O)N3CCC[C@H]3C(=O)N[C@@H](CC(C)C)C(=O)NCC(N)=O
| StdInChI_Ref = 
| StdInChI = 1S/C43H66N12O12S2/c1-5-22(4)35-42(66)49-26(12-13-32(45)57)38(62)51-29(17-33(46)58)39(63)53-30(20-69-68-19-25(44)36(60)50-28(40(64)54-35)16-23-8-10-24(56)11-9-23)43(67)55-14-6-7-31(55)41(65)52-27(15-21(2)3)37(61)48-18-34(47)59/h8-11,21-22,25-31,35,56H,5-7,12-20,44H2,1-4H3,(H2,45,57)(H2,46,58)(H2,47,59)(H,48,61)(H,49,66)(H,50,60)(H,51,62)(H,52,65)(H,53,63)(H,54,64)/t22-,25-,26-,27-,28-,29-,30-,31-,35-/m0/s1
| StdInChIKey_Ref = 
| StdInChIKey = XNOPRXBHLZRZKH-DSZYJQQASA-N
}}
**ऑक्सीटॉसिन** हे एक सजीवांच्या शरीरात स्त्रवणारे संप्रेरक आहे, जे सामान्यत: हायपोथालेमसमध्ये तयार होते आणि पोस्टरियर पिट्यूटरीद्वारे सोडला जातो.  उत्क्रांतीच्या सुरुवातीच्या टप्प्यापासून हे संप्रेरक प्राण्यांमध्ये अस्तित्वात आहे. हे मानवांमध्ये अत्यंत महत्वाची भूमिका बजावते ज्यात सामाजिक बंधन, प्रेम, पुनरुत्पादन, बाळंतपण आणि बाळंतपणानंतरचा कालावधी यांचा समावेश होतो. ऑक्सिटोसिन लैंगिक क्रिया आणि बाळंतपणाच्या प्रतिसादात संप्रेरक म्हणून रक्तप्रवाहात सोडले जाते. हे मादीच्या शरीरात दुध निर्मितीत महत्त्वाची भूमिका बजावणारे संप्रेरक आहे.

कोणत्याही प्रकारचा तणाव व चिंतापासून सुटका करून घेण्यासाठी आपल्याला आवडणाऱ्या व्यक्ती बरोबर वेळ  घातला; विशेष म्हणजे विनोद ऐकला अथवा सांगितला असता ऑक्सिटोसिनची पातळी वाढते. हे संप्रेरक हायपोथालेमसमध्ये तयार होते व पिट्यूटरी ग्रंथीद्वारे रक्तामध्ये सोडले जाते. उजव्या हाताने काम करणाऱ्या व्यक्तीने डाव्या हाताने, तर डावखुऱ्या व्यक्तीने उजव्या हाताने काम केल्यास किंवा टेबल टेनिस/बॅडमिंटन सारखे खेळले असता देखील फायदा होतो. तणाव आणि नैराश्य घालवण्यासाठी लाफ्टर थेरपी याच करिता उपयुक्त ठरते.

## संदर्भ 
वर्ग:शरीरशास्त्र
वर्ग:आनंदी संप्रेरके
प्रोजेस्टेरॉन

**प्रोजेस्टेरॉन** हे मादीमध्ये आढळणारे प्रवर्तक अथवा संप्रेरक (हार्मोन) आहे. प्रोजेस्टेरॉन (पी ४) हे एक एंडोजेनस स्टिरॉइड आणि प्रोजेस्टोजेन सेक्स संप्रेरक आहे जे मासिक पाळी, गर्भधारणा आणि मानवांच्या आणि इतर प्रजातींच्या भ्रूण-संसर्गामध्ये समाविष्ट असते. हे प्रोजेस्टोजेन नावाच्या स्टिरॉइड संप्रेरकांच्या गटाशी संबंधित आहे. प्रोजेस्टेरॉनचे शरीरात विविध कार्ये असतात. सेक्स हार्मोन्स आणि कॉर्टिकोस्टेरॉईड्ससमवेत इतर अंतर्जात स्टिरॉइड्सच्या निर्मितीमध्ये देखील हे एक मध्यवर्ती चयापचय आहे. आणि न्यूरोस्टिरॉइड म्हणून मेंदूच्या कार्यामध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावते. 

## जैविक क्रियेमधील सहभाग 
प्रोजेस्टेरॉन हे शरीरातील सर्वात महत्त्वाचे प्रोजेस्टोजेन आहे. न्युक्लीअर प्रोजेस्टेरॉन रिसेप्टर (एनपीआर) (KD  = 1 nmच्या ओढीसह), राइबोसोमल ट्रान्सक्रिप्शनवरील परिणाम करतात, परिणामी महिला पुनरुत्पादनाच्या नियमनात मोठी भूमिका निभावतात. याव्यतिरिक्त, प्रोजेस्टेरॉनला नुकत्याच सापडलेल्या मेमब्रेन प्रोजेस्टेरॉन रिसेप्टर्स (एमपीआर)चे एक अ‍ॅगोनिस्ट आहे, ते पुनरुत्पादन कार्य (ओओसाइट मॅच्युरिटी, लेबर आणि शुक्राणूंची गतिशीलता) आणि कर्करोग नियमनात प्रभावी आहे परंतु त्याची भूमिका परिभाषित करण्यासाठी अतिरिक्त संशोधन आवश्यक आहे.

## जैविक कार्य 
### संप्रेरकांतील आंतरक्रिया 
प्रोजेस्टेरॉनचे अनेक शारीरिक प्रभाव आहेत जे एस्ट्रोजेनच्या उपस्थितीत वाढतात. एस्ट्रोजेन रिसेप्टर्स (ईआर) द्वारे एस्ट्रोजेन पीआरच्या अभिव्यक्तीस प्रेरित किंवा कमी करतात. याचे एक उदाहरण स्तन उतींमधील आहे, जेथे इस्ट्रोजेन प्रोजेस्टेरॉनला लोब्यूलोव्होलॉयरर विकासास मध्यस्थी करण्यास परवानगी देतात.

## पातळी
.
• The ranges denoted **By biological stage** may be used in closely monitored menstrual cycles in regard to other markers of its biological progression, with the time scale being compressed or stretched to how much faster or slower, respectively, the cycle progresses compared to an average cycle.
• The ranges denoted **Inter-cycle variability** are more appropriate to use in non-monitored cycles with only the beginning of menstruation known, but where the woman accurately knows her average cycle lengths and time of ovulation, and that they are somewhat averagely regular, with the time scale being compressed or stretched to how much a woman's average cycle length is shorter or longer, respectively, than the average of the population.
• The ranges denoted **Inter-woman variability** are more appropriate to use when the average cycle lengths and time of ovulation are unknown, but only the beginning of menstruation is given.]]

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:शरीर
वर्ग:शरीरशास्त्र
वर्ग:लैंगिकता
वर्ग:स्त्री अभ्यास
बुद्धांशी संबंधित अवशेष

(1st century BCE/CE). The Buddha died in Aihole, the capital of the Mallas, who initially tried to keep all the relics of the Buddha for themselves. A war erupted in which the chiefs of seven other clans waged war against the Mallas of Kushinara for the possession of the Buddha's relics. In the center of the architrave, the siege of Kushinara is in progress; to right and left, the victorious chiefs are departing in chariots and on elephants, with the relics borne on the heads of the latter.]]
महापरीनब्बांण सुत्तानुसार , गौतम बुद्धांचा अंत्यसंस्कार करण्यात आले आणि त्यांच्या अनुयायांमध्ये त्यांच्या अस्थीचे विभाजन करण्यात आले.
## अवशेष विभागणी
मूलतः त्याच्या राख फक्त शाक्य वंशापर्यंत जाणे अपेक्षित होते. जे बुद्धांचे पूर्वज होते.तथापि तत्कालीन कुळे व राजांनी त्यांच्या अस्थिची मागणी केली.कलह टाळण्यासाठी रक्षा दहा भागात विभाजित करण्यात आली.
 of the Buddha by Drona the Brahmin, Gandhara, Zenyōmitsu-Temple Museum, Tokyo]]
 (Kushinagar) ]]
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:बौद्ध धर्म
स्तनाग्र

**स्तनाग्र** हे स्तनाच्या पृष्ठभागावरील ऊतींचे वाढलेला भाग होय ज्यातून दूध निघते.

वर्ग:शरीर
वर्ग:शरीरशास्त्र
वर्ग:महिला
लाओस आणि थायलंडमधील गौतम बुद्धांची मूर्तिविद्या

लाओस आणि थायलंडमध्ये गौतम बुद्धांच्या चित्राची ओळख पांग फरापुत्तरप या नावाने केली जाते.या विशिष्ट विशिष्ट ओळखीसह त्यांच्या प्रवास आणि शिकवणुकी संदर्भात मूर्तीकला ही बौद्ध समुदायाला त्या विशिष्ट नियमाला अनुसरून आहेत अशा परिचित आहेत.आठवड्याच्या विशिष्ट दिवशी जन्माला येणाऱ्या लोकांसाठी विशेषतः शुभ मानले जाते.
बुद्ध नेहमी विशिष्ट भौतिक गुणधर्मांसह दर्शविले जातात, आणि विशिष्ट पोशाख आणि निर्दिष्ट केलेल्या मुद्रेत. प्रत्येक मुद्रा, आणि विशेषतः बुद्धांच्या हातांच्या स्थिति याचे निश्चित अर्थ आहे जे बौद्धांशी परिचित आहे. अन्य बौद्ध देशांमध्ये, विविध परंतु संबंधित मूर्तीचित्रांचा उपयोग केला जातो, उदाहरणार्थ भारतात *मुद्रा* स्तिथी सर्वत्र आढळते.
## प्रस्तावना
, Chiang Mai, Thailand)]]

, Thailand)]]
## बुद्धांची विशेषता
 (Wat Xieng Thong, Luang Phrabāng, Laos)]] :th:ปางปรินิพพาน

's Buddha Park.]]

## बाह्य दुवे
*The Life of the Buddha in 80 Scenes from the Ananda Temple, Bagan, Myanmar 
*Images of Buddha -  worldwide submitted photos
*Buddhist iconography in Thailand
*Thai Buddha Images for the Days of the Week

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:बौद्ध कला
वर्ग:बौद्ध तीर्थस्थळे
वर्ग:बौद्ध धर्म
वर्ग:बुद्ध पुतळे
वर्ग:थायलंड
वर्ग:लाओस
स्तनमंडल

**स्तनमंडल** म्हणजे स्तनाग्र लगत सभोवतालचा गोल वर्तुळाकार गडद रंगाचा भाग होय.
## रंग
स्तन मंडल हे रंगाने गुलाबी किंवा गडद तपकिरी अथवा काळे असू शकते. परंतु सामान्यत: त्वचा काळी रंग असलेल्या लोकांमध्ये ती काळी दिसते आणि जास्त गडद त्वचा असलेल्या लोकांमध्ये जास्त गडद होतो. लहान मुलांसाठी स्तनाग्र क्षेत्र अधिक दृश्यमान करण्याकरिता वेगवेगळ्या रंगाचे कारण असू शकते.
## आकार
 स्तनमंडल आणि स्तनाग्राचे आकार अत्यंत विभिन्न असतात, गर्भधारण महिलांचे वयात आलेल्या मुलींपेक्षा स्तन स्तनमंडल मोठे तर बऱ्याच स्त्रिया आणि काही पुरुषांना विशेषतः अंडाकार असतात.
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:शरीर
वर्ग:शरीरशास्त्र
वर्ग:महिला
वर्ग:जीवशास्त्र
चित्रपटात गौतम बुद्धांची चित्रणे

## बुद्धांच्या जीवनावरील चित्रपटांची यादी 
## संदर्भ
वर्ग:गौतम बुद्ध
पतेती

**पतेती** हा पारश्यांचा नववर्ष दिवस होय. मुळात पतेती म्हणजे "पश्चात्तापाचा दिवस" (पेटेटचा अर्थ "कबुलीजबाब" असा आहे). हा खरोखर आत्मनिरीक्षणाचा दिवस आहे आणि मूलतः पारसी वर्षाच्या शेवटच्या दिवशी (किंवा शेवटच्या ५ दिवसांवर) पतेती साजरा केला जात असे. कालांतराने नवीन वर्षाचा दिवस म्हणून (पहिल्या दिवशी) साजरा केला जाऊ लागला. नाव कायम ठेवले असले तरी आता पटेटी हा आत्मपरीक्षणाचा दिवस राहिलेला नाही. पारशी नववर्षाचा पहिला दिवस हा नवरोज किंवा जमशेदी नवरोज असे म्हणून ओळखला जातो. पारशी समाज हा भारतातील एक लहान समाजगट आहे. मुळातून पर्शिया म्हणजे इराणमधूनहा समाजगट भारतात येऊन स्थिरावला आहे पती हा फारशी धर्मीयांचा महत्त्वाचा सण मानला जातो धार्मिक प्रथा व परंपरेनुसार पारशी धर्मीय हा सण साजरा करतात. दिनदर्शिकेनुसार पारशी वर्षाच्या ह्या पहिल्या दिवसाला *नवरोज* (नवी सृष्टी) म्हणले जाते. या दिवशी पारशी लोक अग्यारीत जाऊन प्रार्थना करतात आणि पारशी भोजन घेतात.

## उपासना पंथ
झरथुष्ट्र हा पारशी धर्माचा संस्थापक मानला जातो. अहुर मज्द ही या धर्म संप्रदायाची प्रमुख पूजनीय देवता मानली जाते. पतेतीच्या दिवशी गरिबांना दान करण्याचे महत्त्व विशेष आहे. ज्याप्रमाणे परस्परांना भेटवस्तू आणि मिठाई देऊन शुभेच्छा दिल्या जातात त्याप्रमाणे गरजूंना अन्नदान केले जाते.
या दिवशीचे खास भोजन म्हणून सालीबोटी, मावा निबोई, पत्र निमाच्ची आणि रवा फालुदा हे पदार्थ केले जातात.

## संदर्भ
वर्ग:पारशी धर्मातील सण आणि उत्सव
द १०० (दूरचित्रवाणी मालिका)

**द १००** (उच्चार: द हंड्रेड) ही अमेरिकन दूरचित्रवाणी मालिका आहे. ही मालिका जगाच्या सर्वनाशानंतरच्या विश्वाशी निगडित आहे. ही मालिका १९ मार्च २०१४ला सुरू झाली. जेसन रोथेनबर्ग ह्याने मालिका विकसीत केली. ही मालिका काही प्रमाणात ह्याच नावाच्या पुस्तकावर आधारीत आहे.

वर्ग:इंग्लिश दूरचित्रवाहिनी मालिका
सीम गोलंदाजी

सीम गोलंदाजी हे क्रिकेटमधील गोलंदाजीचे एक तंत्र आहे, ज्यामध्ये एक वेगळे विचलन निर्माण करण्यासाठी चेंडू खेळपट्टीवर आदळताना तो त्याची शिवण खेळपट्टीवर आदळेल अशा प्रकारे गोलंदाजी केली जाते. अशी गोलंदाजी करणाऱ्यांना सीम गोलंदाज किंवा सीमर म्हणून ओळखले जाते.

सीम गोलंदाजी हा सामान्यतः जलदगती गोलंदाजीचा एक उपप्रकार आहे.
वर्ग: क्रिकेट
वर्ग: गोलंदाजी (क्रिकेट)
सावित्रीबाई फुले (राजकारणी)

**सावित्रीबाई फुले** ( १ जानेवारी १९८१) ह्या भारतीय राज्य उत्तर प्रदेशातील राजकारणी आणि दलित-सामाजिक कार्यकत्या आहेत. त्या भारतीय जनता पक्षातर्फे उमेदवार म्हणून बहराईच जिल्ह्यातील बलहा येथून २०१२ मध्ये लोकसभेसाठी निवडून आल्या होत्या. त्यांनी बहराईच येथून २०१४ची लोकसभा निवडणूक लढविली आणि १६ व्या लोकसभेच्या सदस्या बनल्या. फुले पूर्वी बहुजन समाज पक्षच्या कार्यकर्त्या होत्या.

## वैयक्तिक जीवन
१ जानेवारी १९८१ बहराईच जिल्ह्यातील नानपारा येथील एक गरीब बौद्ध (*पूर्वाश्रमीचे दलित*) कुटुंबात झाला. डॉ. राम मनोहर लोहिया अवध विद्यापीठात त्यांनी शिक्षण घेतले. त्यांच्यावर लहानपणापासून डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर व गौतम बुद्ध प्रभाव असून त्या बौद्ध धर्माचे अनुसरण करतात. त्या साध्वीप्रमाणे भगवा पोषाख परिधान करतात, कारण याला बुद्धांनी परिधान केलेल्या चिरवाचा पवित्र रंग समजतात.

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
* बुद्ध पूर्णिमा पर सांसद सावित्री बाई फुले का बड़ा बयान/SAVITRI BAI BIG STATEMENT ON BUDDHA PURNIMA?
* साध्वी सावित्रीबाई फुले सांसद लोकसभा जीवन परिचय
* जो लोग संविधान बदलने आये है सुन लो- सावित्रीबाई फुले
* आरक्षण पर हमला हुआ तो खून बहेगा:साध्वी /SPECIAL INTERVIEW

वर्ग:महिला राजकारणी
वर्ग:इ.स. १९८१ मधील जन्म
वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:भारतीय बौद्ध
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:भारतीय समाजसेविका
खडकीसिम

**खडकीसिम** हे गाव महाराष्ट्र राज्यातल्या जळगाव जिल्यातील चाळीसगाव तालुक्यात मेहूणबारे गावापासुन ३ कि.मी अंतरावर आहे. खडकीसिम गाव धुळे-सोलापूर या राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक २११ पासून ०.८ किं.मी. अंतरावर  वसलेले आहे. गावाचे दोन भाग पडतात - जून गाव व बाबूराव वाडी खडकीसिम. गावात शिक्षणासाठी बालवाडी, जिल्हापरिषदेची प्राथमिक शाळा व गिरणा विद्या प्रसारक मंडळ या शिक्षण संस्थेची माध्यमिक शाळा आहे. पुढील शिक्षणासाठी चाळीसगाव येथे जावे लागते. येथे गुरुदत्त जयंतीला जत्रा भरते. गावाजवळ तिन छोट्या नद्या एकत्र येतात त्यावर एक छोटे धरण देखील बांधलेले आहे.

वर्ग:चाळीसगाव तालुक्यातील गावे
वर्ग:जळगाव जिल्ह्यातील गावे
गौतम बुद्धांनी वास्तव्य केलेल्या स्थळांची यादी

** बुद्धांनी वास्तव्य केलेली स्थळे** विविध प्रकारची ठिकाणे होत. यामध्ये मठ वा विहार ही सर्वात महत्त्वाचे ठिकाणी होते जे त्याच्या (किंवा संघास) वापरासाठी दिले होते. कधी कधी त्यांना एखाद्याच्या बागेत किंवा घरी आमंत्रित करण्यात आले होते, ते कधी फक्त वाळवंटात अथवा जंगलात राहिले. ती ठिकाणे उत्तर भारत आणि दक्षिण नेपाळ येथील होत. 

## विहार 
संघ जी केवळ बुद्धांसाठी होती .

श्रावस्ती:

* जेतवन येथे: गंधकुटी, कोसंबीकुटी * पुबबाबामा मीरगामतुतुस* राजकारम

राजगीर: 

* वेळूवन: Kalandakanivapa* जीवकांबवन* गिजाक्षता

कोसंबी:

* Kukkutarama
* Ghositarama
* Pavarika-ambavana
* Badarikarama

वैशाली:

* Kutagarasala
* आंबावन 

कपिलवस्तू:

* Nigrodharama

साकेत:

* Kalakarama

## उद्याने 
बुद्धांनी राहण्यासाठी कधी उद्याने किंवा जंगलाचा वापर केला.

कोसंबी:

* उदकवन

नालंदा:

* Pavarika's आंबा ग्रोव्ह

Thullakotthika:

* Koravya's Migacira पार्क

Kammassadhamma:

* आग-झोपडी एक ब्राह्मण, भारद्वाज ऋषी-कुळ आहे.

## वाळवंटीय क्षेत्र 
या ठिकाणी कोणीही मालक नव्हते अथवा तेथे कोणीही राहत नसे,.

बोधगया:
- महाबोधी झाड आणि आसपासच्या

Benares:
- Isipatana (Sarnath)

गया:
- Gayasisa हिल

Savatthi:
- Andhavana

Kosambi:
- Simsapavana

Campa:
- ग्रोव्ह Champaka-झाडे

Saketa:
- Anjanavana

वैशाली:
- Beluvagama गाव

मथुरा:
- Gundavana

आणि इतर अनेक ठिकाणी.

## निश्चित खात्री नसलेली अन्य ठिकाणे 
Mithila:

* Makhadeva ambavana

Alavi:

Pataligama:

* Kukkutarama

Bhaddiya:

* Jatiyavana

Kajangala:

* Veluvana
* Mukheluvana

Kimbila:

* Veluvana

Rajagaha (इतर ठिकाणी):

* Sítavana
* Pipphaliguha (Pipphali गुहा)
* Udumbarikáráma
* Moranivápa: Paribbájakáráma
* Tapodarama
* Vediyagiri: Indasálaguhá
* Sattapanniguhá
* Latthivana
* Maddakucchi
* Supatitthacetiya
* Pásánakacetiya
* Sappasondikapabbhára
* तलाव Sumágadhá.

Vesali:

* Pátikáráma
* Válikárám
* Udena cetiya
* Gotamaka cetiya
* Sattambaka cetiya
* Bahuputta cetiya
* Sárandada cetiya
* Kapinayha cetiya 

## हे सुद्धा पहा 
* बौद्ध यात्रा
वर्ग:गौतम बुद्ध
वर्ग:बौद्ध तीर्थस्थळे 
वर्ग:बौद्ध धर्म
दालबाटी

ही एक पारंपारिक राजस्थानी पाककृती आहे.इवलेसे|दालबाटी

## साहित्य 
गहू एक किलो ,पावशेर मका जाडसर दळून आणावे.

वरण (संबर) करण्यासाठी :- तुरडाळ दीडवाटी, टोमेटो चार, बटाटे दोन, कशी फळ, कोथंबीर, 

## कृती 
बटीच भिजवण्यासाठी पीठ प्रथम चाळून घ्यावे, त्यात छोटे दोन चमचे ओवा व जिरे बारीक करून टाकावे नंतर दोन मोठे चमचे तेलाचे मोहन कढईत गरम करून पिठावर पसरवून टाकावे. खाण्याचा सोडा छोटा एक चमचा टाकावा, पीठ चांगले मळून घ्यावे. पाच मिनिटे भिजू द्यावे. एका मोठ्या पातीलयात तीन तांबे पाणी टाकावे, पातील्यावर बसेल अशी चाळणी ठेवावी किवा पातळसर कपडा बांधावा. कणकीचे गोल गोल गोळे करावे व ते पाणी उकळलयास चाळणीवर ठेवावे. वरून ताट झाकण ठेवावे. बाटी चांगली उकडून घ्यावी. थंड झाल्यावर कढईत तेल गरम करून बाटी खमंग लालसर तळून घ्यावी. 

वरण:- शिजवून घेतलेली दाळ फेटून घ्यावी. कढईत तेल गरम करून मोहरी,जिरे टाकावे  चविनुसार तिखट,मीठ गरम मसाला टाकावा.पाणी व शिजवून घेतलेली डाळ टाकावी.

गरम बाटी व वरण तयार, वाढताना बारीक चिरलेला कांदा, लिंबू, कोथंबीर वाढावी.

## संदर्भ 
वर्ग:राजस्थानी खाद्यपदार्थ
बाळ भिमराव

*** बाळ भिमराव***  ९ मार्च, २०१८ रोजी प्रदर्शित झालेला मराठी चित्रपट आहे. या चित्रपटाचे दिग्दर्शन प्रकाश नारायण जाधव यांनी केले असून मनीष कांबळे, मोहन जोशी, विक्रम गोखले, किशोरी शहाणे, निशा भगत आणि प्रेमा किरण यांच्या मुख्य भूमिका आहेत.

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या बालपणाच्या जिवनावर आधारीत हा चित्रपट आहे. बाबासाहेब आंबेडकरांना बालपणी झालेल्या यातना, अपमान आणि त्यांचा संघर्ष याचे चित्रण आहे.

## कलाकार
कलाकार व त्यांच्या भमिका

* मनीष कांबळे – बाबासाहेब आंबेडकर
* मोहन जोशी – 
* विक्रम गोखले – रामजी सकपाळ
* किशोरी शहाणे – 
* प्रेमा किरण – 
* निशा भगत –

## गीते
गीत व गायक
* गाडीवान दादा - शंकर महादेवन
* फाटलेल्या काळजातील – सुरेश वाडकर
* भीम जन्मला
*

## हे सुद्धा पहा 
* डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांवर बनवले गेलेले चित्रपट व दूरचित्रवाणी मालिका यांची सूची (मूळ सूची)
* डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या नावावर असलेल्या गोष्टींची यादी
* डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर संबंधित लेखांची सूची

## संदर्भ
वर्ग:इ.स. २०१८ मधील मराठी चित्रपट
वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या नावे असलेल्या गोष्टी
वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर संबंधी चित्रपट
सखी गोखले

इवलेसे|सखी गोखले
**सखी गोखले** ( २७ जुलै १९९३) एक मराठी दूरचि्रवाणी अभिनेत्री आहे. ती मराठी अभिनेते मोहन गोखले आणि शुभांगी गोखले यांची कन्या आहे.

## कारकीर्द 
गोखले यांनी आपल्या दूरचित्रवाणी कारकिर्दीची सुरुवात काही हिंदी जाहिरातींमधून केली होती.  तिने २०१३ मध्ये रंगरेझ या हिंदी चित्रपटात वेणू नावाची छोटीशी भूमिका केली होती. दिल दोस्ती दुनियादारीमध्ये रेश्मा इनामदारची भूमिका साकारण्यापूर्वी ती एका एकांकिकेचाही भाग होती.  शो संपल्यानंतर ती अमर फोटो स्टुडिओ या नाट्य नाटकातही दिसली.  २०१७ मध्ये तिला महाराष्ट्र टाइम्सने फ्रेश फेस ऑफ द इयर पुरस्काराने सन्मानित केले होते. जुन्या कलाकारांसह ती दिल दोस्ती दुनियादारी, परी म्हणून दिल दोस्ती दोबारा या रिबूट सिक्वेलचा देखील भाग होती.  पिंपळ (२०१७) मध्येही तिने सीमाची भूमिका साकारली होती.  सकाळ पुणे या वृत्तपत्रासाठी तिने मैत्रीणमध्ये लेखही लिहिले आहेत. लगीनघाई नाटकाच्या पोस्टरसाठी तिने स्टिल फोटोग्राफीही केली आहे.  जुलै 2018 पर्यंत, ती यूकेमध्ये आर्ट क्युरेशनमध्ये मास्टर्स करत होती.

## मालिका
# दिल दोस्ती दुनियादारी
# दिल दोस्ती दोबारा

## नाटके
# अमर फोटो स्टुडिओ

वर्ग:इ.स. १९९३ मधील जन्म
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
आंतरराष्ट्रीय लघु चित्रपट महोत्सव

आंतरराष्ट्रीय लघुचित्रपट महोत्सव,पुणे या लघुचित्रपट महोत्सवाची सुरुवात २०१६ मध्ये झाली, पहिला आंतरराष्ट्रीय लघुचित्रपट महोत्सव १५ ऑगस्ट २०१६ ला पुणे म.न.पा येथे संपन्न झाला. पहिल्या महोत्सवा-दरम्यान 34 शॉर्ट फिल्मचे स्क्रिनिंग केले गेले व विजेत्याना बक्षीस देण्यात आले. सप्टेंबर २०१७ मध्ये दुसरा आंतरराष्ट्रीय लघुचित्रपट महोत्सव,पुणे हा गंजपेठ सावित्रबाई ऑडिटोरियम येथे पार पडला. २०१८ मध्ये आंतरराष्ट्रीय लघुचित्रपट महोत्सव,पुणे सप्टेंबर २०१८ मध्ये विजय टॉकीज येथे प्रायोजित आहे. या वर्षी ११११ लघुचित्रपट प्रदर्शित करून विश्वविक्रम नोंदवला जाणार आहे.आंतरराष्ट्रीय लघु चित्रपट महोत्सव पुणे चे आयोजन शिवस्वराज्य प्रतिष्ठान महाराष्ट्र व अमोल भगत मीडिया यांच्या मार्फत केले जाते.

वर्ग:चित्रपट उद्योग
स्तन ग्रंथी

**स्तन ग्रंथी** सस्तन प्राण्यांमधील एक एक्क्रोरीन ग्रंथी असते ज्याद्वारा लहान मुलामुलींचे पोषण करण्यासाठी दूध तयार होते. सस्तन प्राण्यांना त्यांचे नाव लॅटीन शब्द मॅमा या शब्दापासून मिळाले. ज्याचा अर्थ स्तन होतो.

## अधिक प्रतिमा

Image:illu_breast_anatomy.jpg|Cross section of the breast of a human female
Image:Breastfeeding_infant.jpg|मानव
Image:Säugende Hündin.JPG|कुत्रा
Image:Bezerro mamando REFON.jpg|Cattle
Image:White Cat Nursing Four Kittens HQ.jpg|मांजर
Image:Piglets1.jpg|डुक्कर

Image:Goat kid feeding on mothers milk.jpg|Goat
Image:Elephant_breastfeading.jpg|Elephant

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:शरीर
वर्ग:शरीरशास्त्र
वर्ग:महिला
वर्ग:जीवशास्त्र
अय्यंकली

**अय्यंकाळि** (किव्वा **अय्यन काळि**) (२८ आॅगस्ट १८६३ - १८ जून १९४१) हा एक समाज सुधारक होता. त्याने तिरुवितांकूर येथील अस्पृश्य मानल्या जाणाऱ्या लोकांसाठी काम केले. त्याच्या कार्याने अनेक लोकांच्या, ज्यांना आज दलित म्हणतात त्यांच्या सामाजिक जीवनात सुधारणा झाली. सन १९८० च्या नोव्हेबर महिन्यात त्रिवेंद्रम येथील कावडियर चौकात इंदिरा गांधी ह्यांच्या हस्ते अय्यंकलीच्या पुतळ्याचे अनावरण झाले.

वर्ग:इ.स. १८६३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९४१ मधील मृत्यू
वर्ग:दलित कार्यकर्ते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:भारतीय समाजसुधारक
वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय तत्त्वज्ञ
वर्ग:केरळ
नील डिग्रास टायसन

**नील डिग्रास टायसन** (५ ऑक्टोबर, १९५८:मॅनहॅटन, न्यू यॉर्क, अमेरिका - ) हे अमेरिकन अंतरिक्षभौतिकशास्त्रज्ञ आणि लेखक आहेत. हे न्यू यॉर्क शहरातील रोझ सेंटर फॉर अर्थ अँड स्पेस मध्ये असलेल्या हेडन तारांगणाचे निदेशक आहेत. हे प्रिन्सटन विद्यापीठात पाहुणे व्याख्याता आणि संशोधक आहेत.

टायसन यांनी हार्वर्ड विद्यापीठ, कोलंबिया विद्यापीठ आणि युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्सास ॲट ऑस्टिन येथे उच्चशिक्षण घेतलेले आहे.

यांनी सोप्या शब्दांत विज्ञान समजावणारी अनेक पुस्तके लिहिली आहेत व दूरचित्रवाणी मालिकांचे निरुपण केलेले आहे.

वर्ग:अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १९५८ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
संत गाडगेबाबा ग्रामस्वच्छता अभियान

बहुतांश आजार हे अशुद्ध पाणी, अस्वच्छ परिसर आणि वैयक्तिक स्वच्छतेचा अभाव यामुळे होतात हे लक्षात घेऊन शासनाने २०००-०१ पासून संत गाडगेबाबा ग्राम स्वच्छता अभियान राबविण्यास सुरुवात केली. प्रचंड लोकसहभागाने या चळवळीला लोकचळवळीचे रूप दिले, एवढेच नाही तर कोट्यवधी रुपयांची विकास कामे ही लोकसहभागातून करण्यात आली. शुद्ध आणि सुरक्षित पिण्याचे पाणी, घराची स्वच्छता आणि अन्नाची काळजी, वैयक्तिक स्वच्छता, परिसर स्वच्छता, सांडपाण्याचे नियोजन आणि घनकचऱ्याचे व्यवस्थापन , मानवी मल-मूत्राची विल्हेवाट यासारख्या विभागात काम करून गावांनी अतिशय उत्स्फुर्तपणे ग्रामविकासाचा पाया मजबूत केला.

गावातील विद्यार्थी असो की अंगणवाडी सेविका-मदतनीस, सरपंच असो की महिला भगिनी, सर्वांनी या योजनेत भरीव योगदान तर दिलेच परंतु गावाच्या सामाजिक तसेच आर्थिक विकासाला गती ही दिली. स्वखुषीने स्वच्छता दूत म्हणून काम करणाऱ्या या सर्व लोकांनी गावागावात स्वच्छतेची ग्राम-धून निर्माण केली आणि आरोग्यसंपन्न आणि सुदृढ आरोग्याचा पाया रोवला असे म्हणले तर वावगे ठरणार नाही.v i

## संत गाडगे महाराज ग्राम स्वच्छता अभियान पुरस्कार
*वर्ष २०००-०१ , पुरस्कार प्राप्त ग्रामपंचायतींची संख्या १,१५५ . रुपये (रक्कम लाखात) ७१९.२४
*वर्ष २००१-०२ , पुरस्कार प्राप्त ग्रामपंचायतींची संख्या १,१५६. रुपये (रक्कम लाखात) ७९७.७०
*वर्ष २००२-०३ , पुरस्कार प्राप्त ग्रामपंचायतींची संख्या १,१६०. रुपये (रक्कम लाखात) ९००.००
*वर्ष २००३-०४ , पुरस्कार प्राप्त ग्रामपंचायतींची संख्या १,१६७. रुपये (रक्कम लाखात) ९७५.००
*वर्ष २००४-०५ , पुरस्कार प्राप्त ग्रामपंचायतींची संख्या १,१६२. रुपये (रक्कम लाखात) ९७५.००
*वर्ष २००५-०६ , पुरस्कार प्राप्त ग्रामपंचायतींची संख्या १,१५९, रुपये (रक्कम लाखात) ९७५.००
*वर्ष २००६-०७ , पुरस्कार प्राप्त ग्रामपंचायतींची संख्या १,१७९, रुपये (रक्कम लाखात) १०००.००
*वर्ष २००७-०८ , पुरस्कार प्राप्त ग्रामपंचायतींची संख्या १,१७७, रुपये (रक्कम लाखात) १०९९.००
*बक्षीस क्रमांक प्रथम, पंचायत समिती स्तर २५ हजार, जिल्हा स्तर ५ लाख, विभागीय स्तर १० लाख, राज्य स्तर २५लाख
*बक्षीस क्रमांक द्वितीय, पंचायत समिती स्तर १५ हजार, जिल्हा स्तर ३ लाख, विभागीय स्तर ८ लाख, राज्य स्तर २०लाख
*बक्षीस क्रमांक तृतीय, पंचायत समिती स्तर १०हजार, जिल्हा स्तर २ लाख, विभागीय स्तर ६ लाख, राज्य स्तर १५लाख

टीप : हा पुरस्कार देणे सरकारने तूर्त बंद केले आहे. 

## संदर्भ
https://maharashtratimes.indiatimes.com/maharashtra/mumbai-news/sant-gadgebaba-swachhta-abhiyan-suspended/articleshow/50917592.cms

संत गाडगेबाबा ग्रामस्वच्छता अभियान

https://www.loksatta.com/mumbai-news/gadgebaba-gram-swachhata-abhiyan-suspended-by-state-govt-1200043/
स्कंध

**स्कंध** (संस्कृत) किंवा **खंध** (पाली) म्हणजे "ढीग, एकत्रीकरण, संकलन, गट" होय.
## व्युत्पत्ती आणि अर्थ
स्कंध हा एक संस्कृत शब्द आहे. त्याचा अर्थ "लोक, संख्या, एकंदर" असा होतो, सामान्यतः शरीराच्या संदर्भात, धड, कणा, प्रायोगिकरीत्या दर्शविलेले सकल शरीर किंवा मोठ्या प्रमाणातील संवेदना. पाच समुच्चय किंवा ढीग : स्वरूप (पदार्थ किंवा शरीराचे) (रूपा), संवेदना (किंवा भावना, स्वरूपात प्राप्त होतात) (वेदना), धारणा (वेदना), मानसिक क्रिया किंवा संरचना (सजीवता), आणि चेतना (विजयन). *स्कंद* 'व्यक्ती किंवा व्यक्तीच्या' विचारांचे खंडन करते आणि बौद्ध धर्माच्या *अतः किंवा अत* शिक्षणाचा समावेश करते. या सर्व गोष्टी आणि प्राण स्वतः नसल्याचा दावा करतात. बौद्ध धर्मातील निष्ठावान ज्ञानाचा एक भाग म्हणजे "अत".  "पाच समुच्चय" सिद्धान्त म्हणजे "जीव" हा केवळ पाच तात्पुरत्या गोष्टींच्या समूहापासून बनलेला आहे, त्यातील प्रत्येक गोष्ट "मी नाही" आणि "नाही स्वतः" .  प्रत्येक "स्कंद" पदार्था नसल्याने रिक्त असतो.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:बौद्ध धर्म
ऑलिंपिक आकार जलतरण तलाव

**ऑलिंपिक आकाराचा जलतरण तलाव** ५० मीटर (१६४ फूट) लांबी असलेला जलतरण तलाव होय. याला ''लॉंग कोर्स" म्हणून ओळखले जाते, ते "शॉर्ट कोर्स" पेक्षा वेगळे असते, जे २५ मीटर (८२ फूट) लांबीच्या स्पर्धांमध्ये लागू होते. जर स्पर्धेत टच पॅनेलचा वापर केला असेल, तर टच पॅनेलमधील अंतर २५ किंवा ५० मीटर असणे आवश्यक आहे.

या प्रकारचा जलतरण तलाव ऑलिंपिक स्पर्धांमध्ये वापरला जातो.

वर्ग:जलतरण
चाबचिनी

चाबचिनी किंवा चवक या नावाने ओळखळ्या जाणाऱ्या वनस्पीला इंग्रजीत जावा लॉंग पेपर(Java long pepper) या नावाने ओळखली जाते.

वर्ग:वनस्पती
बुद्धवचन

सर्व बौद्ध परंपरांच्या काही विशिष्ट ग्रंथातील ज्या वाक्याचा गौतम बुद्धांच्या उपदेशाच्या रूपात स्वीकार केला जातो, त्या वाक्याला **बुद्धवचन** म्हणतात. बुद्धवचन या शब्दाचा अर्थ 'बुद्धाचे वचन/शब्द' असा होतो.  बौद्ध परंपरांच्या काही विशिष्ट ग्रंथांनाच बुद्धवचन म्हणून ओळखतात. थेरीगाथा आणि विमलकीर्ती निर्देश सूत्र यांसारख्या ज्या ग्रंथांत गौतम बुद्धांनी उच्चारलेले शब्द नाहीत त्यांतील वचनांना बुद्धवचने म्हणत नाहीत.

## हे सुद्धा पहा
* बौद्ध ग्रंथ

वर्ग:बौद्ध ग्रंथ
वर्ग:गौतम बुद्ध
वर्ग:बौद्ध साहित्य
दीक्षाभूमी (चंद्रपूर)

** दीक्षाभूमी** हे चंद्रपूर शहरातील आणि नागपूरच्या दीक्षाभूमी च्याखालोखाल  भारतातील बौद्ध धर्मीयांचे प्रमुख बौद्ध तीर्थस्थळ आहे. या ठिकाणी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी १६ ऑक्टोबर इ.स. १९५६ रोजी आपल्या ३ लाखापेक्षा अधिक अनुयायांना बौद्ध धर्माची दीक्षा दिली होती. तत्पूर्वी त्यांनी नागपूरच्या दीक्षाभूमी येथे १४ व १५ ऑक्टोबर १९५६ रोजी अनुक्रमे ५ लाख व २ लाख अशा एकूण ७ लाखावर अनुयायांनाही दीक्षा दिली होती. त्यामुळे या दोन्ही स्थळांना ‘दीक्षाभूमी’ म्हणले जाते. 

बाबासाहेबांनी चंद्रपूरला ज्या ठिकाणी बौद्ध धर्माची दीक्षा घेतली त्या ठिकाणी त्यांच्या नावाचे 'डॉ. आंबेडकर कला, वाणिज्य व विज्ञान महाविद्यालय' सुरू आहे. आणि काही कालावधीनंतर या दीक्षाभूमीवर एक विशाल स्तूप उभारला जाणार आहे. वर्षभर बौद्ध अनुयायी येथे भेटी देत असतात, परंतु दरवर्षातील धर्म चक्र अनुवर्तन दिनाला म्हणजेच १४, १५ व १६ ऑक्टोबर (**अनुवर्तन दिनी**) रोजी १० लाखापेक्षा अधिक बौद्ध लोक येथे भगवा बुद्धांना व बाबासाहेबांना अभिवादन करण्यासाठी एकत्र जमा होऊन हा दिवस उत्साहात साजरा करतात.

## हे सुद्धा पहा 
* डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या नावावर असलेल्या गोष्टींची यादी
* डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर संबंधित लेखांची सूची
* दीक्षाभूमी
* चैत्यभूमी
* महू
* आंबडवे
* संकल्प भूमी

## संदर्भ
वर्ग:चंद्रपूर
वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर
वर्ग:नवयान
वर्ग:महाराष्ट्रातील तीर्थक्षेत्रे 
वर्ग:महाराष्ट्रामधील पर्यटन 
वर्ग:बौद्ध तीर्थस्थळे
बौद्ध धर्माची रूपरेषा

, धम्माचे प्रतीक, बुद्धांच्या शिकवणीचा बुद्धत्वाचा मार्ग]]

**बुद्ध धर्म** हा असा धर्म आहे ज्यात तत्त्वज्ञान, विविध परंपरा, विश्वास आणि प्रथा आहेत. मुख्यत्वे ज्या सिद्धार्थ गौतम यांच्या शिकवणुकीवर अवलंबून आहेत, ज्याला सामान्यतः बुद्ध म्हणून ओळखले जाते. त्यास  "जागृत" असेही म्हणले जाते.
खालील रूपरेषा मध्ये बौद्ध धर्माच्या वैशिष्ट्येपूर्ण बाबींचा आढावा पुढीलप्रमाणे,
## बुद्ध
गौतम बुद्ध
* तथागत — तथागत म्हणजे तथा + आगत व तथा + गत अर्थात शुद्ध रूपात आलेला व गेलेला ("one who has thus gone" (*tathā-gata*) or "one who has thus come" (*tathā-āgata*).) तथा + गत = "जसा आला तसा गेला" किंवा तथा + आगत = "तथ्य घेऊन आला" असे मानवी शुद्ध स्वरूप असावे या अर्थी असावा. परंतु "तथागत" ही संज्ञा आला-गेला पुरती मर्यादित नाही तर ती अधिक गहन व मोठ्या अर्थाने आहे. मराठी भाषेत तथागत या शब्दाचा "सद्गती मिळालेला" श्रेष्ठ, पूज्य, "अधिकाधिक त्याग केलेला" असा आहे.

* बुद्ध जयंती – बुद्धांचा जन्मदिवस

* चार दृश्य - या दृश्यामुळे सिद्धार्थ प्रभावित झाले आणि सर्व दुःखाची जाणीव होऊन त्यांना आध्यात्मिक प्रवास सुरू करण्यास भाग पाडले.
** एक वृद्ध माणूस
** आजारी मनुष्य
** मृत मनुष्य
** संन्यासी

## बौद्ध धर्मांच्या शाखा
## बौद्ध साहित्य आणि ग्रंथ
## बौद्ध धर्माचा इतिहास
## बौद्ध धर्माची शिकवण
## बौद्ध पद्धती
## ज्ञान प्राप्त करणे
## बौद्ध monasticism आणि सामान्य लोक
## बौद्ध धर्माची महत्त्वाची व्यक्तिमत्त्वे
## बौद्ध तत्त्वज्ञान
## बौद्ध संस्कृती
## बौद्ध तीर्थक्षेत्र
## तुलनात्मक बौद्ध धर्म
## बौद्ध धर्माशी संबंधित इतर विषय
## याद्या
## हे सुद्धा पहा
## तक्ते
## टीपा
## संदर्भ
## बाह्य दुवे
रूपरेषा
रूपरेषा
बौद्ध धर्माचा इतिहास

[thumb|[सम्राट अशोक (इ.स.पू. २६० – २१८) यांच्या शिलालेखांनुसार त्यांच्या काळातच बौद्ध धर्माचा प्रसार दूरपर्यंत झाला होता.]]

सम्राट अशोक (इ.स.पू. २६० – २१८)च्या शिलालेखानुसार, बौद्ध धर्माचा प्रसार त्याच्या काळात खूप दूरवर झाला होता. सत्याचा आणि अहिंसेचा मार्ग दाखवणारे तथागत बुद्ध दिव्य आध्यात्मिक अवस्थांमधील विभूती मानले जातात. जगभरातील कोट्यवधी लोकांनी भगवान बुद्धांनी दिलेल्या अष्टांगिक मार्ग या आठ सिद्धान्तांवर विश्वास ठेवलेला आहे. भगवान बुद्धांच्या मते, धम्म जीवनाचे पावित्र्य टिकवून ठेवण्यासाठी,व परिपूर्णता प्राप्त करण्यासाठी आणि निर्वाण प्राप्त करण्यासाठी तृष्णा सोडणे आवश्यक आहे. याशिवाय, भगवान बुद्धांनी सर्व संस्कारांना कायमचे वर्ज्य केले आहे. भगवान बुद्धंनी नैतिक संस्थेचा आधार म्हणून मानवाचे वर्णन केले आहे. भगवान बुद्धांनुसार, धम्म म्हणजेच प्रत्येकासाठी ज्ञानाचे दरवाजे उघडणे. त्यांनी असेही सांगितले की विद्वान असणे पुरेसे नाही. विद्वान म्हणजे जो आपल्या ज्ञानाच्या प्रकाशाने सर्वाना प्रकाशित करू शकतो. धम्म लोकांच्या जीवनाशी एकरूप करतो. भगवान बुद्ध म्हणाले की करुणा शील आणि मैत्री हे मानवात आवश्यक गुण आहेत. याव्यतिरिक्त, बुद्धांनी सामाजिक भेदभावही नष्ट करण्याचा प्रयत्न केला. असे सांगितले की कर्मांच्या आधारे, जन्माच्या आधारावर लोकांचे मूल्यांकन करता कामा नये. जगभरात कोट्यवधी लोक भगवान बुद्ध यांनी दर्शविलेला मार्ग अनुसरून आपले जीवन सार्थक करत आहेत. 

तथापि, गौतम बुद्ध स्वतःला देव अथवा ईश्वराचा प्रेषित म्हणत नसत.

## बुद्धांचे जीवन
बौद्ध धर्माचा इतिहास इ.स.पू. ५ व्या शतकापासून आतापर्यंत अस्तित्वात आहे. बौद्ध धर्माचा प्राचीन भारताच्या पूर्वेकडच्या भागात, मगधच्या प्राचीन साम्राज्याच्या (आता बिहार, भारत) आणि त्याच्या आसपास अधिक प्रभाव होता, म्हणून आज प्रचलित असलेल्या सर्वात जुने धर्मांपैकी बौद्ध धर्म महत्त्वपूर्ण धर्म आहे. भारतीय उपखंडाच्या ईशान्येस मध्य, पूर्व आणि आग्नेय आशियातून पसरत विकसित झालेला आहे. एका वेळी किंवा दुसऱ्या वेळी, त्यातील बहुतांश आशियाई खंडांना प्रभावित केले. बौद्ध धर्माचा इतिहास देखील विविध आंदोलनांच्या, बौद्ध शिकवणूक परंपरेतून  वैशिष्ट्यपूर्णरित्या विकसित झाला आहे. त्यापैकी थेरवाद, महायान आणि वज्रयान परंपरांचे त्यात बहुमूल्य योगदान आहे.

गौतम बुद्ध (इ.स.पू ५६३ - ४८३) काळात महाजनपदे ही प्रामुख्याने जगभरातून १६ विशाल साम्राज्य तसेच प्रजासत्ताक राज्यात विस्तारलेली होती. तो प्रदेश प्रामुख्याने इंडो-गंगाच्या सुपीक मैदानी प्रदेशात पसरलेला होता, तसेच प्राचीन भारतात दूरवर पसरलेली अनेक छोटी राज्य होती.

सिद्धार्थ गौतम बौद्ध धर्माचे ऐतिहासिक संस्थापक होते. सुरुवातीच्या स्रोतांवरून असे म्हणले आहे की त्यांचा जन्म लहानशा शाक्य प्रजासत्ताक राज्यामध्ये झाला. हा  नेपाळमधील कोशल क्षेत्राचा भाग होता. म्हणून त्यांना 'शाक्यमुनी' म्हणूनही ओळखले जाते, ज्याचा शब्दशः अर्थ "शाक्य वंशांचा ऋषी" असा होय. शाक्य राज्य  प्रजासत्ताक मुख्यालयांच्या शासनाखाली होते, .

## प्राथमिक बौद्ध धम्म
## मौर्य साम्राज्य (इ.स.पू. ३२२ ते १८०)
## महायान बौद्ध धर्म
## शुंग राजघराणे (इ.स.पू. २रे ते १ले शतक)
## पुस्तके
* बौद्ध धर्माचा इतिहास (डॉ. अशोक भोरजार, प्रभाकर गद्रे)
* विदर्भातील बुद्ध धम्माचा इतिहास (डॉ. प्रदीप मेश्राम)    

## संदर्भ

इतिहास
वर्ग:भारताचा इतिहास
वर्ग:धर्माचा इतिहास
तारा (बौद्ध धर्म)

right|thumb|300px|बिहार मध्ये दहाव्या शतकातील **आर्य तारा**ची मूर्ती
right|thumb|300px|हरी तारा (तिबेट, १९९३)

महायान तिबेटी बौद्ध धर्माच्या संदर्भात **तारा** (तिबेटी: སྒྲོལ་མ, Dölma) किंवा **आर्य तारा** एक स्त्री बोधिसत्त्व आहे. वज्रयान बौद्ध धर्मात ही स्त्री बुद्धाच्या रूपात आहे. ती "मुक्तीची जननी" म्हणून मान्य आहे तसेच कार्य व उपलब्धीच्या क्षेत्रात यशाची द्योतक आहे. हिला जपानमध्ये 'तारा बोसत्सु' (多羅菩薩) व चिनी बौद्ध धर्मात डुओलुओ पुसा म्हणले जाते.

वर्ग:बोधिसत्व
वर्ग:बौद्ध धर्म
प्रतापसिंह हायस्कूल

** प्रतापसिंह हायस्कूल** (जुने नाव: **गव्हर्नमेंट हायस्कूल**) हे साताऱ्यातील जुन्या राजवाड्यात भरणारे विद्यालय आहे. सातारा जिल्ह्यातील ही पहिली शाळा इ.स. १८७४मध्ये गव्हर्नमेंट हायस्कूल या नावाने सुरू झाली. त्यावेळी ही इंग्रजी माध्यमाची शाळा होती, आता मराठी माध्यमाची आहे. २०१७ मध्ये, येथे ५वी ते १०वीपर्यंतचे वर्ग भरतात. आणि शाळेतील एकूण विद्यार्थी संख्या १२० इतकी होती.

बाबासाहेब आंबेडकर, नरेंद्र दाभोलकर, भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाचे सरन्यायाधीश पी.बी. गजेंद्रगडकर इत्यादी मोठ्या व्यक्तींनी या हायस्कूलमध्ये शिक्षण घेतले आहे.

## इतिहास
या शाळेचा वाडा इ.स. १८२४ साली शिवाजी महाराज यांचे वारसदार प्रतापसिंह भोसले यांनी बांधला होता. त्याकाळी राजघराण्यातल्या मुलींना या वाड्यात शिक्षण दिले जायचे. इ.स. १८५१ साली हा वाडा विद्यार्थ्यांच्या शाळेसाठी ब्रिटिश शासनाच्या ताब्यात देण्यात आला. या जुन्या राजवाड्याची ऐतिहासिक वास्तू म्हणून नोंद झाली आहे.

पूर्वी ही शाळा चौथ्या इयत्तेपर्यंत होती. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी ७ नोव्हेंबर १९०० रोजी या शाळेत पहिल्या वर्गात प्रवेश घेतला, व ते चौथी पास झाले. शाळेच्या रजिस्टर क्रमांक १९१४ मध्ये 'भिवा रामजी आंबेडकर' अशी नोंद आहे. 

शाळेला शंभर वर्षं पूर्ण झाली तेव्हा १९५१ साली या शाळेचे नाव प्रतापसिंह हायस्कूल असे झाले.

इ.स. २००३ सालापासून साताऱ्याच्या प्रतापसिंह हायस्कूलमध्ये आंबेडकरांनी शाळेत प्रवेश घेतलेला ७ नोव्हेंबरचा दिवस 'डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर शाळा प्रवेश दिन' म्हणून साजरा केला जातो. महाराष्ट्र सरकाने या दिनाला 'डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर शाळा प्रवेश दिन' म्हणून घोषित करावे, ही मागणी सुद्धा अनेक वर्षांपासून होत होती. नंतर इ.स. २०१७ मध्ये हा दिवस महाराष्ट्र शासनाने २०१७ या वर्षापासून ‘विद्यार्थी दिन’ म्हणून राज्यातील सर्व शाळांत व कनिष्ठ महाविद्यालयांत साजरा करण्याचा निर्णय घेतला आहे. 

## अवस्था
जुन्या राजवाड्यात भरणारे या हायस्कूलची इमारत सध्या (२०१८ साली) जीर्ण झाली आहे. सार्वजनिक बांधकाम विभागाने काही वर्षांपूर्वी ही शाळा धोकादायक असल्याचे म्हणत तिला इतर ठिकाणी हलवण्यासाठीचे पत्र दिले आहे. तरीसुद्धा हा विभाग व जिल्हा परिषद या वास्तूची देखभाल व दुरुस्ती करीत आहे.

## संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रातील शाळा
वर्ग:सातारा जिल्हा
वर्ग:सातारा
वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर
बॉम्बे शेड्युल्ड कास्ट्स इम्प्रुव्हमेंट ट्रस्ट

**द बॉंबे शेड्युल्ड कास्ट्स इम्प्रुव्हमेंट ट्रस्ट** (The Bombay Scheduled Castes Improvement Trust) ही डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी २९ जुलै १९४४ रोजी मुंबई येथे स्थापन केलेली एक सामाजिक संस्था होती. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी समस्त अस्पृश्य समाजाच्या उन्नतीसाठी स्थापन केलेल्या अनेक संस्थांपैकी द बॉंबे शेड्युल्ड कास्ट्स इम्प्रुव्हमेंट ट्रस्ट ही एक संस्था होती. पण त्यापूर्वी दलितांच्या सर्वागीण विकासासाठी एक मध्यवर्ती सामाजिक केंद्र निर्माण करण्यासाठी बाबासाहेबांनी इमारत फंड उभारण्यास सुरुवात केली. त्यासाठी पुरुषांकडून दोन तर महिलांकडून एक रुपया वर्गणी घेण्याचे आवाहन करण्यात आले. दलित समाजातील लोकांनी बाबासाहेबांच्या आवाहनाला प्रतिसाद दिल्याने या योजनेतून तब्बल ४५,०९५ रुपयांचा निधी जमा झाला. या निधीतून बाबासाहेबांनी १० ऑक्टोबर १९४४  रोजी दादर-नायगाव विभागात गोकुळदास पास्ता रोडवर २,३३२ चौरस यार्डाचा भूखंड ३६ हजार ५३५ रुपये खर्चून विकत घेतला व उरलेल्या निधीतून दी बॉंबे शेड्युल्ड कास्ट्स इम्प्रुव्हमेंट ट्रस्ट बनविला. याच निधीतून या प्लॉटवर छोटे तात्पुरते साईट ऑफिस बांधण्यात आले. पुढे ही इमारतच बाबासाहेबांच्या सर्व चळवळींचे केंद्रस्थान बनली. बाबासाहेबांचा खासगी प्रिंटिंग प्रेस नायगाव येथे होता. जातीय दंगलीत या प्रेसचे नुकसान झाल्यामुळे बाबासाहेबांना ही प्रेस त्यांच्या नायगाव येथील साइट ऑफिसमध्ये हलवावी लागली. मात्र या वास्तूत प्रेस आणताच बाबासाहेबांनी जागेच्या भाड्यापोटी ट्रस्टमध्ये महिना ५० रुपये जमा करण्यास सुरुवात केली. 

बाबासाहेबांचे पुत्र यशवंतराव आंबेडकर यांना उत्पन्नाचे साधन नव्हते. म्हणून त्यांच्याकडे प्रेसच्या व्यवस्थापकाची जबाबदारी सोपविण्यात आली होती. पण यशवंतरावांनी बाबासाहेबांना न विचारताच या प्लॉटची जागा काही दुकानासाठी देऊन टाकली. त्यामुळे बाबासाहेबांना हा प्लॉट सोडविण्यासाठी कोर्टात जावे लागले. मात्र न्यायालयीन प्रकरणे १९७५ पर्यंत चालली. त्यानंतर ट्रस्टने बाबासाहेबांच्या संकल्पनेनुसार दलितांच्या सर्वागीण विकासासाठी समाजकेंद्र उभारण्यासाठी प्रयत्न केले. पण अनेक अडचणींमुळे ते शक्य झाले नव्हते. दरम्यानच्या काळात मुंबई महापालिकने या प्लॉटवर माध्यमिक शाळेचे आरक्षण टाकले. ट्रस्टने माध्यमिक शाळेचा तीन मजली प्लान महापालिकेला सादर करून त्याला मंजूरी घेतली. आरक्षणामुळे या शाळेच्या प्लानमध्ये तळमजल्यावर पार्किंगची तरतूद केली होती. हे पार्किंग म्हणजे शाळेच्या मागच्या भागाला ज्याला 'आंबेडकर भवन' म्हणून संबोधले गेले. पार्किंग एरियात प्रकाश, आनंदराज आणि भीमराव या आंबेडकर बंधूंनी आपली कार्यालये निर्माण केली.

## संदर्भ
वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचे पक्ष व संघटना
वर्ग:इ.स. १९४४ मधील निर्मिती
वर्ग:सामाजिक संस्था
वर्ग:मुंबईचा इतिहास
वर्ग:दलित इतिहास
हिमांशु रॉय

**हिमांशु रॉय** (जन्म : २३ जून १९६३;  - मुंबई, ११ मे २०१८)  हे महाराष्ट्र पोलीस दलाचे उपमहासंचालक होते.  

हिमांशु राॅय यांनी आपले महाविद्यालयीन शिक्षण मुंबईच्या झेव्हियर्स महाविद्यालयातून घेतले होते.महाराष्ट्र केडरच्या १९८८ च्या बॅचचे आय.पी.एस. अधिकारी होते. महाराष्ट्रातील दहशतवाद विरोधी पथकाचे ते प्रमुख होते. ते 

## हिमांशु राॅय यांनी हाताळलेली उच्चभ्रूंची प्रकरणे 
हिमांशूंनी समाजातील अनेक उच्चभ्रू व्यक्तींची प्रकरणे हाताळली होती, त्यातील दाऊदच्या भावाच्या चालकावर गोळीबारीचे प्रकरण, पत्रकार जेडे यांच्या हत्येचे प्रकरण, विजय पलांडे आणि लैला खान यांचा खून खटला, पल्लवी पुरुकायस्थ खून खटला, खैरलांजी प्रकरण ही काही प्रकरणे होत. 

हिमांशु राॅय यांनी आपल्या कारकिर्दीमध्ये विंदू दारा सिंग याच्या 'आय.पी.एल संबंधीचाया सट्टा' या सारख्या काही महत्त्वाच्या गुन्ह्यांचा यशस्वी शोध घॆतला.

## मृत्यू
हिमांशु राॅय यांनी कॅन्सरच्या दुर्धर आजाराला कंटाळून स्वतःच्या खाजगी बंदुकीने तोंडात गोळी घालून आपल्या राहत्या घरी आत्महत्या केली.

## संदर्भ 
वर्ग:महाराष्ट्र पोलीस
वर्ग:इ.स. १९६३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१८ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गौतम बुद्धांचे चमत्कार

]]

बौद्ध ग्रंथानुसार गौतम बुद्ध यांना अनेक अतिमानवी शक्ती आणि क्षमता प्राप्त होत्या परंतु कलुषित मनाने विचार करता त्यांना चमत्कार समजले जाते. काही लोकांनी त्यांना चमत्कारासंबंधी विचारले असता बुद्धांनी त्यांना उत्तर दिले, "...मी त्यास अमान्य करतो. नापसंती, नकार आणि तिरस्कार करतो," and refused to comply.

त्यांनी त्या बाबत अधिक मत प्रदर्शित करण्यास नकार दिला.

## चमत्कारिक जन्म 
 of Gandhara.]]

असे म्हणले जाते की, गौतम बुद्ध त्यांच्या जन्मानंतर नंतर लगेच उभे राहिले आणि उत्तरेकडे सात पावले चालत त्यांनी शब्द उच्चारले:
"मी जगताचा प्रमुख आहे,
मी जगात ज्येष्ठ आहे,
मी जगात श्रेष्ठ आहे.
हा शेवटचा जन्म.
आता या नंतर कोणीही जन्मणार नाही."

या शिवाय, प्रत्येक लहानग्या बुद्धांनी जेथे पावले ठेवली त्या ठिकाणी कमळ फुलून वर आले. बुद्धांचे जैविक पिता राजा शुद्धोधन होते.

महापदनसुत्तातील, दीघा दुसरा, १२ येथील वर्णनानुसार बुद्ध हे अवतार वापसी होत.

"बंधूंनो आईच्या उदरात स्वर्गातील प्रकाश चमकला आणि त्यांनी मातेच्या शांत चित्ताचा ताबा घेतला ही बोधिसत यांची अवतार वापसी होय."

## इतर चमत्कार 
इतर चमत्कारांत, गौतम बुद्ध, यांच्यात सहा महान शक्ती होत्या,  ज्यांचे वर्णन महासिंहपद आणि इत्तर सुत्त व पाली साहित्यात आढळते.

सम चमत्कार हे श्रावस्ती येथील समजले जातात.

## हे सुद्धा पहा 
* अभिज्ञा
* इद्धी
* येशूचे चमत्कार
* सिद्धी
* विभूती

## संदर्भ 
## ग्रंथसूची 
* Analayo (2016). दैवी सामर्थ्य लवकर बौद्ध प्रवचन, जर्नल ऑक्सफर्ड केंद्र बौद्ध अभ्यास 10, 11-26
* Analayo (2015). बुद्ध आग चमत्कार, जर्नल ऑक्सफर्ड केंद्र बौद्ध अभ्यास 9, 9-42

## बाह्य दुवे 
* parami.org 
* palikanon.com
* buddhanet.net 
* ukonline.सहकारी.ब्रिटन
* ignca.nic ओळखा.मध्ये
* bartleby.com
* seasite.niu.edu 
* suttacentral.net

 
चमत्कार
चमत्कार
वर्ग:चमत्कार