देवकी पंडित

**देवकी पंडित** (जन्म:६ मार्च, १९६५) या शास्त्रीय गायिका आहेत. आपल्या निकोप गायनातून श्रोत्यांना आत्मिक आनंद देणाऱ्या व आपली अभिजात शैली जपणाऱ्या गायिका म्हणून देवकी पंडित यांना ओळखले जाते. कोणत्याही चौकटीत स्वतःला अडकवून न ठेवता शास्त्रीय संगीत, उपशास्त्रीय संगीत, सुगम संगीत, चित्रपट संगीत अशा चहुबाजूंनी त्यांनी आपले गाणे बहरत ठेवले आहे.

## पार्श्वभूमी 
देवकी पंडित यांच्या आई उषा पंडित ह्या गायिका असल्याने गाण्याचे प्रथम संस्कार घरातूनच झाले. त्यांची गाण्याची साधना लहानपणापासूनच सुरू झाली. सुरुवातीला देवकी पंडित यांनी पं.वसंतराव कुलकर्णी यांच्याकडे शास्त्रीय संगीताचे शिक्षण घेतले. किशोरी आमोणकर यांच्याकडूनही त्यांनी शास्त्रीय संगीताचे मार्गदर्शन घेतले. त्यानंतर त्यांनी जवळ जवळ १२ वर्षे पं.जितेंद्र अभिषेकी यांच्याकडे शिक्षण घेतलं. अभिषेकी बुवांकडे शिकत असताना गाण्याच्या विविध अंगांचं, प्रकारांचं आणि सादरीकरणाचं त्यांचं ज्ञान विस्तारत गेलं. पं. बबनराव हळदणकर यांच्याकडूनही त्यांनी मार्गदर्शन घेतलं आहे. 

## कारकीर्द 
वयाच्या बाराव्या वर्षी त्यांची पहिली ध्वनिमुद्रिका (बालगीते - 'फुलराणी', गीतकार - शंकर वैद्य, प्रवीण दवणे) पॉलिडॉर कंपनीतर्फे प्रसिद्ध झाली. ह्या ध्वनिमुद्रिकेसाठी संगीतकार नंदू होनप यांनी संगीत दिलं होतं. देवकी पंडित यांनी दूरदर्शन वर पहिल्यांदा अरुण काकतकर यांची निर्मिती असलेल्या एका कार्यक्रमासाठी गायन केलं होतं. टेलिव्हिजनसाठी प्रथम त्यांचं गाणं रेकॉर्ड झालं ते सुधीर मोघे यांचं - ‘प्रीतीवाचून मरावे हेचि असेल प्राक्तन, प्रीतीवाचून जगेन’. त्यांनंतर त्यांनी संगीतकार पं.हृदयनाथ मंगेशकर, बाळ बर्वे, यशवंत देव, रवी दाते, अनिल-अरुण यांच्या बरोबर दूरदर्शन वर अनेक कार्यक्रमासाठी गायन केलं आहे.

झी मराठी या वाहिनी वरील ‘सारेगमप’ या सांगीतिक स्पर्धेचं परीक्षकपद त्यांनी भूषविलं आणि खऱ्या अर्थानं गाण कसं ऐकावं, कसं गावं हे सामान्य प्रेक्षक वर्गाला नव्यानेच कळू लागलं. परीक्षक या नात्याने त्यांनी महत्त्वपूर्ण सुचनांद्वारे स्पर्धकांनाच नव्हे तर आस्वादकांनाही मार्गदर्शन करणाऱ्या त्या एक शिस्तप्रिय परीक्षक म्हणून लोकप्रिय झाल्या.

## शीर्षकगीते
देवकी पंडित यांनी अनेक दूरचित्रवाणी मालिकांची शीर्षकगीते गायिली आहेत. 

## देवकी पंडित यांनी गायिलेली चित्रपट गीते
## देवकी पंडित यांनी गायलेली भावगीते
## अल्बम 
## इतर गायन 
* नाटक - आसू आणि हासू, संगीत - अशोक पत्की
* नाटक - आहे मधुर तरीही, संगीत - अशोक पत्की
* विशेष कार्यक्रम - कवडसे, संगीत - अशोक पत्की (अभिनेत्री स्मिता पाटील यांच्यावर आधारित विशेष कार्यक्रमासाठी, वाहिनी - सह्याद्री)
* मालिका - या सुखांनो या, संगीत - अशोक पत्की (पार्श्वगायन - सुख म्हणावे कशाला, वाहिनी - झी मराठी)
* स्वप्नांना पंख नवे (वाहिनी गीत - स्टार प्रवाह, संगीत - अवधूत गुप्ते)
* सागरा प्राण तळमळला, संगीत - भरत बलवल्ली  (विशेष कार्यक्रम - स्वतंत्रते भगवती, वाहिनी - सह्याद्री)

## पुरस्कार 
* १९८६ - महाराष्ट्र राज्य पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका, चित्रपट - अर्धांगी (गीत - चुनरी नको ओढू)
* २००१ - आल्फा गौरव पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका, चित्रपट - राजू (गीत - सप्तस्वरांनो लयशब्दांनो)
* २००२ - आल्फा गौरव पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका, चित्रपट - देवकी (गीत - देवकी गाते अंगाई)
* २००२ - मेवाती घराणा पुरस्कार
* २००४ - आल्फा गौरव पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका, चित्रपट - नॉट ओन्ली मिसेस राऊत (गीत - सावलीत माझ्या कवडसे)
* २००६ - आदित्य बिर्ला कला किरण पुरस्कार 
* २००७ - महाराष्ट्र राज्य पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका, चित्रपट - सावली
* २०११ - महाराष्ट्र राज्य पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका, चित्रपट - अर्जुन (गीत - पहिल्या प्रीतीचा गंध)
* २०११ - झी गौरव पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका, चित्रपट - अर्जुन (गीत - पहिल्या प्रीतीचा गंध)
* २०१४ - आयबीएन लोकमत 'प्रेरणा' पुरस्कार
* २०२२ - संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार 
* २०२४ - डॉ. प्रभा अत्रे शास्त्रीय संगीत पुरस्कार
* अब्दुल कलाम यांच्या हस्ते 'यंग माइस्ट्रो पुरस्कार' (Indian Music Academy)
* केसरबाई केरकर शिष्यवृत्ती

## बाह्य दुवे 
https://www.aathavanitli-gani.com/Swar/Devaki_Pandit - 'आठवणीतली गाणी' या संकेतस्थळावर देवकी पंडित यांनी गायलेली गाणी

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी गायिका
वर्ग:हिंदी पार्श्वगायक
वर्ग:मराठी पार्श्वगायक
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख