open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
श्रीअरविंद सोसायटी

## स्थापना 
१९ सप्टेंबर १९६० रोजी श्रीमाताजी यांनी पुडुचेरी येथे श्रीअरविंद सोसायटीची स्थापना केली. त्या संस्थापक आणि कार्यकारी अध्यक्ष होत्या.  गेल्या काही वर्षांत, सोसायटी जीवनाच्या विविध क्षेत्रात काम करणारी एक आंतरराष्ट्रीय संस्था बनली आहे.

* सोसायटी नोंदणी कायदा, १८६० अंतर्गत एक संस्था
* भारत सरकारच्या विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालयाच्या DSIR अंतर्गत सामाजिक विज्ञानातील संशोधन संस्था
* आयकर कायदा, १९६१ च्या कलम 10 (23C)(iv) अंतर्गत संपूर्ण भारतातील महत्त्वाची संस्था

## उद्दिष्ट 
श्रीअरविंद सोसायटी भौतिक जीवनात आणि त्याच्या सर्व क्रियाकलापांमध्ये गतिमान अध्यात्म आणण्याचा प्रयत्न करते, जेणेकरून जागतिक समस्यांवर खरे उपाय शोधता येतील आणि मानवाने युगानुयुगे पाहिलेली स्वप्ने, साकार होऊ शकतील.

## मुखपत्र 
श्रीअरविंद आणि श्रीमाताजी यांचे साहित्य विविध भाषांमधून प्रसारित करण्याचे कार्यही सोसायटीतर्फे केले जाते. All India Magazine हे सोसायटीचे मुखपत्र असून, त्याच्या कन्नड, ओरिया, हिंदी, बंगाली, गुजराती, तमिळ इ. भाषांमध्ये आवृत्त्या निघतात. त्याची मराठी आवृत्ती अभीप्सा मासिक या नावाने प्रकाशित होते. 

## कार्यक्षेत्र 
श्रीअरविंद सोसायटी खालील क्षेत्रामध्ये कार्यरत आहे. सर्वांगीण शिक्षण, ग्रामीण विकास, शाश्वत विकास, आरोग्य, भारतीय संस्कृती, संस्कृत, कला, युवाविकास.

## कार्यकक्षा 
श्रीअरविंद सोसायटीचे कार्य केंद्र आणि शाखा अशा दोन प्रकारे चालते. देशविदेशांमध्ये मिळून सुमारे ३२५ केंद्र व शाखा कार्यरत आहेत. भारताव्यतिरिक्त केन्या , सिंगापूर, अमेरिका, जर्मनी, इंग्लंड, कॅनडा इत्यादी देशांमध्ये सोसायटीचे कार्य चालू आहे.

## बाह्य दुवे 
अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:पूर्णयोग
वर्ग:संस्था
महिलांचा मताधिकार

इवलेसे| वॉशिंग्टन, डीसी येथे १९१३ ची महिला मताधिकार मिरवणूक, मताधिकार नेते ॲलिस पॉल यांनी आयोजित केली होती.
**महिलांचा मताधिकार** हा महिलांचा निवडणुकीत मतदानाचा हक्क आहे. १८ व्या शतकाच्या सुरुवातीस, काही लोकांनी महिलांना मतदान करण्याची परवानगी देण्यासाठी मतदानाचे कायदे बदलण्याचा प्रयत्न केला. उदारमतवादी राजकीय पक्ष महिलांना मतदानाचा अधिकार देत आणि त्या पक्षांच्या संभाव्य मतदारसंघांची संख्या वाढवत असे. महिला मतदानासाठी प्रयत्नांचे समन्वय साधण्यासाठी राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय संस्थांची स्थापना करण्यात आली, विशेषतः इंटरनॅशनल वुमन सफरेज अलायन्स ( बर्लिन, जर्मनी येथे १९०४ मध्ये स्थापित). 

अलीकडच्या शतकांमध्ये अनेक घटना घडल्या ज्यात स्त्रियांना निवडकपणे मतदानाचे अधिकार दिले गेले, व नंतर त्यांना काढून घेण्यात आले. १७७६ मध्ये न्यू जर्सीमध्ये महिलांना मताधिकार प्रदान झाले; पण  १८०७ मध्ये ते परत केले गेले जेणेकरून केवळ गोरे पुरुष मतदान करू शकतील.

१८३८ मध्ये महिलांना मतदान करण्याची परवानगी देणारा पहिला प्रांत म्हणजे पिटकेर्न बेटे, आणि १९१३ मध्ये पहिले सार्वभौम राष्ट्र होते नॉर्वे. १८९६ नंतरच्या वर्षांमध्ये, ब्रिटिश आणि रशियन साम्राज्यांच्या ताब्यात असलेल्या अनेक प्रांतांनी महिलांना मताधिकार बहाल केला आणि यापैकी काही नंतरच्या काळात सार्वभौम राष्ट्रे बनली जसे की न्यू झीलंड, ऑस्ट्रेलिया आणि फिनलंड. युनायटेड स्टेट्सची अनेक राज्ये, जसे की वायोमिंग, यांनी देखील महिलांना मतदानाचा अधिकार दिला. १८८१ मध्ये आयल ऑफ मॅनमध्ये मालमत्तेच्या मालकी असलेल्या स्त्रियांना मतदानाचा अधिकार मिळाला.

बहुतेक प्रमुख पाश्चात्य शक्तींनी आंतरयुद्ध कालावधीत महिलांना मतदानाचा अधिकार दिला जसे कॅनडा (१९१७), युनायटेड किंग्डम  (१९१८), जर्मनी (१९१८), ऑस्ट्रिया (१९१९) नेदरलँड्स (१९१९) आणि युनायटेड स्टेट्स (१९२०).   

युरोपमधील उल्लेखनीय अपवाद हा फ्रान्स होता, जेथे १९४४ पर्यंत महिला मतदान करू शकत नव्हत्या. ग्रीस मध्ये १९५२ पर्यंत महिलांसाठी समान मतदानाचा अधिकार अस्तित्वात नव्हता, तरीही, १९३० पासून, साक्षर महिला स्थानिक निवडणुकांमध्ये मतदान करू शकत होत्या.  महिलांना मतदानाचा अधिकार देणारे शेवटचे युरोपीय अधिकारक्षेत्र लिचेनस्टाईन (१९८४) आणि १९९० मध्ये स्थानिक पातळीवर आपेंझेल इनरऱ्होडनचे स्विस कॅंटन होते.

लेस्ली ह्यूमचे म्हणणे आहे की पहिल्या महायुद्धाने महिलांच्या मताधिकार बद्दलचे मत बदलले कारण महिलांनी महायुधात अनेक सक्रीय कार्य केले.

१९४७ मध्ये भारताच्या स्वातंत्र्यानंतरच्या पहिल्या सार्वत्रिक निवडणुकांपासून भारतातील महिलांना मतदान करण्याची परवानगी देण्यात आली होती जरी ब्रिटिश राजवटीत स्त्रियांना मत देण्यास विरोध केला होता.  

## संदर्भ 
वर्ग:स्त्रीवाद
वर्ग:निवडणुका
२०२१ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक ईएपी पात्रता

**२०२१ आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक ईएपी पात्रता** ही एक क्रिकेट स्पर्धा होती जी सप्टेंबर २०२१ मध्ये सामोआ येथे खेळली जाणार होती. २०२२ च्या आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक पात्रता स्पर्धेसाठी अव्वल संघ प्रगती करत असताना हे सामने महिलांचे ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय सामने खेळले गेले असते. तथापि, ऑगस्ट २०२१ मध्ये, आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषद (आयसीसी) ने पुष्टी केली की कोविड-१९ साथीच्या आजारामुळे स्पर्धा रद्द करण्यात आली आहे. परिणामी, पापुआ न्यू गिनी ३० नोव्हेंबर २०२१ पर्यंत सर्वोच्च क्रमांकाचा ईएपी संघ म्हणून पात्र ठरला.

## संघ
खालील संघ स्पर्धेत भाग घेणार होते:
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०२१ मधील क्रिकेट
असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२२

**२०२२ असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट** हंगाम अंदाजे मे ते सप्टेंबर २०२२ पर्यंत होता. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या असोसिएट सदस्यांमधील सर्व अधिकृत वीस षटकांचे सामने पूर्ण ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय किंवा महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय दर्जा मिळण्यास पात्र होते, कारण आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेने १ जुलै २०१८ पासून (महिला संघ) आणि १ जानेवारी २०१९ पासून (पुरुष संघ) त्याच्या सर्व सदस्यांमधील सामन्यांना टी२०आ दर्जा दिला. सीझनमध्ये सर्व टी२०आ/मटी२०आ क्रिकेट मालिका समाविष्ट होत्या ज्यात मुख्यतः आयसीसी असोसिएट सदस्यांचा समावेश होता, ज्या २०२२ मध्ये आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये समाविष्ट असलेल्या मालिकेव्यतिरिक्त खेळल्या गेल्या होत्या. जुलै २०२२ मध्ये, कंबोडिया, आयव्हरी कोस्ट आणि उझबेकिस्तान या सर्वांना आयसीसी चे सहयोगी सदस्यत्व बहाल करण्यात आले.

## मौसम आढावा
## एप्रिल
### स्पेन तिरंगी मालिका
## मे
### फ्रान्स महिला चौरंगी मालिका
### फिनलंडचा डेन्मार्क दौरा
### वॅल्लेट्टा चषक
### युगांडा महिलांचा नेपाळ दौरा
### जर्सीचा गर्न्सी दौरा
### महिला ट्वेंटी२० नॉर्डिक चषक
## जून
### हंगेरीचा ऑस्ट्रिया दौरा
### क्विबुका महिला ट्वेंटी२० स्पर्धा
### जर्मनी तिरंगी मालिका
### माल्टाचा बेल्जियम दौरा
### स्वित्झर्लंडचा लक्झेंबर्ग दौरा
### एसीसी महिला ट्वेंटी२० अजिंक्यपद स्पर्धा
### एस्टोनियाचा फिनलंड दौरा
### सर्बियाचा बल्गेरिया दौरा
### गर्न्सी महिलांचा जर्सी दौरा
### नामिबिया महिलांचा नेदरलँड्स दौरा
### ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक युरोप पात्रता गट क
**संघांची अंतिम स्थानस्थिती**

### मलेशियाचा सिंगापूर दौरा
### नामिबिया टी२० तिरंगी मालिका
## जुलै
### मलेशिया चौरंगी मालिका
### पापुआ न्यू गिनीचा सिंगापूर दौरा
### नामिबिया महिलांचा जर्मनी दौरा
### मध्य युरोप चषक
### मलेशिया महिलांचा सिंगापूर दौरा
### बल्गेरियाचा सर्बिया दौरा
### ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता गट ब
**संघांची अंतिम स्थानस्थिती**

### ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक युरोप पात्रता गट अ
**संघांची अंतिम स्थानस्थिती**

### ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक युरोप पात्रता गट ब
**संघांची अंतिम स्थानस्थिती**

### मोझांबिकचा इस्वाटिनी दौरा
### मोझांबिक महिलांचा इस्वाटिनी दौरा
## ऑगस्ट
### बहरैन वि कुवेत, ओमानमध्ये
### २०२२ बाल्टिक कप
बाल्टिक कपमध्ये खेळल्या गेलेल्या सामन्यांना टी२०आ दर्जा नव्हता कारण फक्त एस्टोनिया आयसीसीचा सदस्य होता.

### इटली महिलांचा ऑस्ट्रिया दौरा
### आशिया चषक पात्रता
### नेपाळचा केन्या दौरा
### माल्टा महिलांचा रोमानिया दौरा
## सप्टेंबर
### महिला ट्वेंटी२० बाल्कन चषक
## संदर्भ आणि नोंदी
२०२२
वर्ग:इ.स. २०२२ मधील क्रिकेट
समिधा गुरु

**समिधा गुरु** (जन्म ६ ऑगस्ट १९८०) ही नागपूर, भारतातील एक मराठी नाटक, चित्रपट आणि दूरदर्शन अभिनेत्री आहे. *कापूसकोंड्याची गोष्ट* या चित्रपटासाठी तिला *महाराष्ट्र राज्याचा सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा पुरस्कार* मिळाला आहे. *गेट वेल सून* या नाटकासाठी तिला सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा *MMW गौरव पुरस्कारही* मिळाला. 

नृत्य, लेखन आणि अभिनयाची कौटुंबिक पार्श्वभूमी असलेल्या समिधाने *सोनियाचा उंबराद्वारे* दूरचित्रवाणीवर अभिनयाची सुरुवात केली, परंतु *अवघाचि संसार* या मालिकेत ती नजरेस पडली, ज्यामध्ये तिने रागीट तरुणीची भूमिका केली. यानंतर तिने जीवलगा, झुंज, या वळणावर, देवयानी, गंध फुलांचा गेला सांगून, लवंगी मिरची, शुभमंगल ऑनलाईन, कमला, तुजविण सख्या रे या अनेक लोकप्रिय मालिकांमध्ये प्रमुख भूमिका केल्या. 

समिधाने नागपुरातील अनेक रंगभूमीवरही अभिनय केला आहे, काही नाटकांमध्ये तिला तिच्या अभिनयासाठी रौप्यपदक मिळाले आहे. मोठ्या पडद्यावर समिधाने कायद्याचं बोला!, माझा मी, धतिंग धिंगाणा, पन्हाळा आणि तुकाराम या चित्रपटातही प्रमुख भूमिका केल्या आहेत ज्यात तिच्या अभिनयाचे कौतुक झाले.

वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
सुमित्र मंगेश कत्रे

डॉ. सुमित्र मंगेश कत्रे हे संस्कृत, प्राकृत, कोकणी या भाषांचे अभ्यासक होते. उच्च शिक्षणक्षेत्रामधील कुशल संघटक,आधुनिक भाषाशास्त्राची भारतात प्रतिष्ठापना करणाऱ्यांत अग्रगण्य  होते.

त्यांचा जन्म होनावर, जि. कारवार येथे झाला.  

## शिक्षण 
शालेय आणि महाविद्यालयीन शिक्षण मंगलोर येथे झाले.

१९३० मध्ये एम. ए. झाल्यानंतर लंडन व बॉन विद्यापीठांत संस्कृत, प्राकृत व भाषाशास्त्र ह्यांचा अभ्यास केला. १९३१ लंडन मध्ये पीएच.डी. केली.

## कामे 
पुण्यातील वाडिया महाविद्यालय, सर परशुरामभाऊ महाविद्यालय व डेक्कन कॉलेज येथे अध्यापन केले.

संस्कृत ऐतिहासिक महाकोश योजनेचे संस्थापक व प्रमुख संपादक.

डेक्कन कॉलेजमध्ये रॉकफेलर प्रतिष्ठानाच्या आर्थिक साहाय्याने भाषाभ्यास प्रकल्प राबवून (१९५४–६०) आधुनिक भाषाशास्त्राच्या अभ्यासाला भारतभर चालना दिली.

## इतर 
* भाषाशास्त्र-प्रगत-अध्ययन-केंद्राचे संचालक (१९६३-६९). 
* अनेक शोधपत्रिकांचे संपादन
* ‘लिंग्विस्टिक सोसायटी  ऑफ इंडिया’ इ. संस्थांचे संवर्धन
* विशेष व्याख्यानमालांमधून भाषणे
* अनेक देशीविदेशी परिषदांमधून भाग

## प्रमुख ग्रंथरचना 
* इंट्रोडक्शन टू  इंडियन टेक्स्चुअल क्रिटिसिझम (१९४१)
* फॉर्मेशन ऑफ कोंकणी (१९४२)
* सम प्रॉब्लेम्स ऑफ हिस्टॉरिकल लिंग्विस्टिक्स इन इंडो-आर्यन (१९४४)
* पाणिनियन स्टडीज (४ भाग, १९६७-६९) इत्यादी.
यांशिवाय अनेक निबंध, व्युत्पत्तिस्फुटे, परीक्षणे.
वर्ग:महिला संपादनेथॉन
वर्ग:महिला संपादनेथॉन- २०२३
देवकीनंदन खत्री

**देवकीनंदन खत्री** हे हिंदीतील ‘तिलस्मी-ऐयारी’ या प्रकारच्या उपन्यासांचे (कादंबऱ्यांचे) प्रवर्तक होते. या प्रकारच्या कादंबऱ्यांत आकस्मिक, अतर्क्य आणि रोमांचकारी घटना–प्रसंगांची योजना करून रहस्यपूर्ण व कुतूहलवर्धक कथानके रचलेली असतात. ह्या कादंबऱ्यांचे मुख्य उद्दिष्ट मनोरंजन हेच असते. मराठीतील *सोनेरी टोळी, वीर धवल*  इ. अद्‌भुतरम्य कादंबऱ्यांसारखाच हा प्रकार आहे. खत्रींचा जन्म मुझफ्फरपूर (बिहार) येथे झाला. सुरुवातीस तेथेच त्यांनी उर्दू-फार्सीचे अध्ययन केले. नंतर काशी येथे जाऊन त्यांनी संस्कृत व हिंदीचा अभ्यास केला. जंगल-ठेकेदार म्हणून त्यांचा व्यवसाय होता. त्याचा त्यांच्या कांदबरीलेखनास चांगलाच उपयोग झाला.

‘तिलस्मी-ऐयारी’ प्रकारातील अनेक कादंबऱ्या त्यांनी लिहून त्या अत्यंत लोकप्रिय केल्या.त्यांच्या कादंबऱ्यांची लोकप्रियता इतकी होती, की उर्दू वाचकांनी हिंदी शिकून त्या वाचल्या, असे सांगतात. उर्दूमधील *अमीर हम्जा*  किंवा अरबीतील *तिलस्म-इ-होशरुबा*  ह्या ग्रंथांतून त्यांनी या प्रकारातील कादंबरीलेखनाची प्रेरणा घेतली असली, तरी त्यांच्या कादंबऱ्यांत मूळ अरबी वा उर्दू साहित्यात असलेल्या कामुकतेचा गंधही नाही. तसेच त्यांची रचनाही संपूर्णपणे मौलिक व स्वतंत्र आहे. कलादृष्ट्या त्यांच्या कादंबऱ्यांना महत्त्वाचे स्थान नसले, तरी त्यांचे हिंदी साहित्येतिहासातील महत्त्व मात्र वादातीत आहे. विलक्षण गुंतागुंत असलेली कथानके अनेक भागांत सुसंगतपणे गोवण्याच्या त्यांच्या बौद्घिक कुवतीचे कौतुक केले जाते. चारित्र्यसंपन्न नायक-नायिका आणि अखेरीस त्यांचा विजय यांमुळे त्यांच्या कादंबऱ्यांत उच्च आदर्श आणि नीतिमत्ता यांना महत्त्वाचे स्थान आहे. त्यांची *चंद्रकांता* (१८८८) ही पहिली कादंबरी. पुढे *चंद्रकांता संतति*  नावाने तिचे आणखी अकरा भाग त्यांनी प्रसिद्ध केले. या कादंबरीमुळे त्यांना अफाट लोकप्रियता लाभली. आपल्या विपुल कादंबरीलेखनाच्या प्रकाशनार्थ त्यांनी पुढे तर स्वतंत्र मु्द्रणालयच काढले. *नरेंद्र मोहिनी* (१८९३)*, कुसुमकुमारी* (१८९९), *नौलखा हार* (१८९९), *काजर की कोठरी* (१९०२), *अनूठी बेगम* (१९०५), *गुप्त गोदना* (१९०६), *भूतनाथ*  (९ भाग, १९०६) इ. त्यांच्या कादंबऱ्या विशेष प्रसिद्ध आहेत. काशी येथे त्यांचे निधन झाले.         

वर्ग:महिला संपादनेथॉन- २०२३
वर्ग:महिला संपादनेथॉन
शिव प्रसाद बरूहा राष्ट्रीय पुरस्कार

**शिव प्रसाद बरूआ राष्ट्रीय पुरस्कार** हा भारतातील व्यक्ती आणि समूहांना पत्रकारितेतील उत्कृष्ट योगदानासाठी, वृत्त माध्यमांच्या उत्कृष्टतेला प्रोत्साहन देण्यासाठी दिला जाणारा भारतीय पुरस्कार आहे. कमल कुमारी फाऊंडेशनने स.न. १९९९ मध्ये शिव प्रसाद बरूआ, यांच्या स्मरणार्थ त्याची स्थापना केली होती. ते चहाचे बागायतदार, परोपकारी, राजकारणी, मानवतावादी आणि आसाममधील पहिले आसामी दैनिक वृत्तपत्र बटोरीचे प्रकाशक होते. ते आसाममधील थेंगल येथील प्रसिद्ध खोंगिया बरूआ कुटुंबातील होते. पहिला पुरस्कार आसाम ट्रिब्यूनला वृत्तपत्राला मिळाला होता. या पुरस्कारामध्ये  , एक ट्रॉफी, शाल आणि प्रशस्तीपत्र दिल्या जातात.

## पुरस्कार विजेत्यांची यादी 
## हे सुद्धा पहा 
* कमल कुमारी बरूआ
* शिव प्रसाद बरूआ
* कमलकुमारी राष्ट्रीय पुरस्कार
* कमल कुमारी फाउंडेशन

## संदर्भ 
* कमलकुमारी पुरस्कार जाहीर 
* श्याम शर्मा यांची कमल कुमारी पुरस्कारासाठी निवड
* कमल कुमारी राष्ट्रीय पुरस्कार प्रदान करण्यात आला
* कमलकुमारी पुरस्कार प्रदान करण्यात आला 

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ
वर्ग:भारतीय पत्रकारिता पुरस्कार
वर्ग:भारतीय पुरस्कार
राजचंद्र बोस

**राजचंद्र बोस** हे भारतीय गणितज्ञ व सांख्यिकीविज्ञ होते. त्यांनी *प्रयोगांचा अभिकल्प* व *बहुचरात्मक विश्लेषण*  या विषयांत विशेष संशोधन कार्य केले आहे. 

बोस यांचा जन्म मध्य प्रदेशातील होशंगाबादला झाला. 

## शिक्षण 
राजचंद्र बोस यांनी दिल्ली विद्यापीठाची १९२४ मध्ये एम्.ए. (शुद्ध गणित) ही पदवी आणि कलकत्ता विद्यापीठाच्या एम्.ए (अनुप्रयुक्त गणित) व डी.लिट्. (सांख्यिकी) या पदव्या संपादन केल्या. ते कलकत्ता येथील आशुतोष कॉलेजमध्ये गणिताचे प्राध्यापक (१९३०-३४), इंडियन स्टॅटिस्टिकल इन्स्टिट्यूटमध्ये सांख्यिकीविज्ञ (१९३४-४०) व कलकत्ता विद्यापीठात अध्यापक (१९३८-४५) आणि सांख्यिकी विभागाचे प्रमुख (१९४५-४९) होते. त्यानंतर अमेरिकेतील नॉर्थ कॅरोलायना विद्यापीठाच्या सांख्यिकी विभागात प्राध्यापक (१९४९-६६) व केनान प्राध्यापक (१९६६-७१) म्हणून काम केल्यावर १९७१ पासून कॉलोराडो राज्य विद्यापीठात गणिताचे आणि सांख्यिकीचे गुणश्री प्राध्यापक आहेत. १९४७ मध्ये त्यांनी कोलंबिया विद्यापीठात अभ्यागत प्राध्यापक म्हणूनही काम केले होते.

## संशोधन 
बहुचरात्मक विश्लेषणात त्यांनी प्रशांत चंद्र महालनोबीस व एस्.एन्. रॉय यांच्याबरोबर D२ -संख्यानकासंबंधी महत्त्वाचे संशोधन केले. स्विस गणितज्ञ लेनर्ड ऑयलर यांनी ‘४ ट + ३ या क्रमाचे दोन परस्पर जात्य लॅटिन चौरस अस्तित्वात असणे शक्य नाही’ असे अनुमान १७८२ मध्ये काढले होते. अनेक गणितज्ञांनी या अनुमानाचे खंडन करण्याचा प्रयत्न केला होता. बोस यांनी श. शं. श्रीखंडे व ई. टी. पार्कर यांच्या सहाकार्याने प्रयोगांच्या अभिकल्पातील संतुलित व अशंतः संतुलित अपूर्ण खंड अभिकल्पांच्या संदर्भात विकसित केलेल्या समचयात्मक पद्धतींच्या [⟶ समचयात्मक विश्लेषण] साहाय्याने १९५९ मध्ये ऑयलर यांच्या अनुमानाचे संपूर्णपणे खंडन केले [⟶ प्रयोगांचा अभिकल्प]. हे कार्य त्यांनी संगणकाच्या (गणक यंत्राच्या) मदतीशिवाय केले हे विशेष होय. त्यांनी संकेतन पद्धती व प-मितीय भूमिती या विषयांतही महत्त्वाचे सिद्धांत मांडले आहेत.

## इतर    
इंटरनॅशनल स्टॅटिस्टिकल इन्स्टिट्यूट, इन्स्टिट्यूट ऑफ मॅथेमॅटिकल स्टॅटिस्टिक्स, नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्स (भारत), अमेरिकन ॲसोसिएशन फॉर ॲडव्हान्समेंट ऑफ सायन्स, नॅशनल ॲकॅडेमी  ऑफ सायन्सेस, न्यू यॉर्क ॲकॅडेमी  ऑफ सायन्सेस, अमेरिकन स्टॅटिस्टिकल ॲसोसिएशन, अमेरिकन व कॅनेडियन मॅथेमॅटिकल सोसायटी या संस्थांचे ते सदस्य आहेत. भारतीय विज्ञान परिषदेच्या सांख्यिकी विभागाचे १९४७ साली ते अध्यक्ष होते. इन्स्टिट्यूट ऑफ मॅथेमॅटिकल स्टॅटिस्टिक्सचे ते १९७१-७२ मध्ये अध्यक्ष होते. १९७४ साली इंडियन स्टॅटिस्टिकल इन्स्टिट्यूटने त्यांना डी.एस्‌सी. ही सन्माननीय पदवी दिली.

वर्ग:महिला संपादनेथॉन- २०२३
वर्ग:महिला संपादनेथॉन
गणपती बाप्पा मोरया

**गणपती बाप्पा मोरया** ही कलर्स मराठी वाहिनीवर प्रसारित झालेली एक पौराणिक मालिका आहे.

## कलाकार 
* स्वराज येवले / आदिश वैद्य - गणपती
* अंलेश देसाई - शंकर
* सायली पाटील - पार्वती

## टीआरपी 
## संदर्भ 
वर्ग:कलर्स मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका
गढवाली कला

**गढवाल**चा विभाग पंजाबच्या टेकड्यांच्या आग्नेयीस आहे. त्याची ही अलग अवस्थाच त्याचे स्वतंत्र अस्तित्त्व आणि लघुचित्रणातील त्याची किरकोळ परंतु महत्त्वाची सिद्धी विशद करते.

१६५८ मध्ये औरंगजेबापासून त्याचा पुतण्या सुलैमान गढवालला पळून जात असता त्याने दोन कलावंत बरोबर नेले. त्यांनी प्रवर्तित केलेली शैली जुजबी असून ती मोलारामच्या (१७५०–१८३३) काळापर्यंत तशीच अनाकर्षक राहिली. चित्रकार म्हणून मोलाराम हा ओबडधोबड आणि अकल्पक होता. गढवाल संस्थानात बाहेरून येणाऱ्या लोकांविषयी त्याच्या मनात अढी होती, हे त्याच्या लेखनावरून दिसून येते. या नव्यांच्या या प्रांतात झालेल्या आगमनामुळे नव्या शैलीचा आविष्कार घडला, हे स्पष्ट दिसून येते. कदाचित हा बदल घडण्यास शेजारचा कांग्रा संप्रदायही कारणीभूत झाला असावा किंवा राजा प्रद्युमनाचा गुलेर संस्थानच्या राजकन्येबरोबर विवाह झाला, त्यामुळेदेखील हे परिवर्तन घडले असावे. एक गोष्ट मात्र खरी, की या नव्या घटकामुळे या प्रांतात एक वैशिष्ट्यपूर्ण नवी शैली घडली गेली हे एका अनामिक कलाप्रभूच्या कृतींत दिसते. त्याची विसांहून कमीच चित्रे उपलब्ध आहेत. त्याच्या कृतीतली पहिली अवस्था काव्यात्म भाववृत्तीची आहे. उत्क नायिकांच्या त्याच्या चित्रणात त्याने निळे, तांबडे रंग काळ्याशार व हिरव्या रंगांत आलटून पालटून वापरले आहेत.

त्यानंतरच्या त्याच्या कृतींच्या दुसऱ्या अवस्थेत निसर्गदृश्यांबद्दलचे भान प्रकट झालेले दिसते. झाडाच्या निष्पर्ण फांद्या सडपातळ नारीप्रमाणे कमनीयतेने खाली वाकलेल्या दिसतात. दोन प्रियजन बाझबहादूर व रूपमती चांदण्यारात्रीच्या एकांतवासात आहेत, हे चित्र या दुसऱ्या अवस्थेचे निदर्शक आहे. गढवाल अभिव्यक्तीचे सर्वांत मोठे वैशिष्ट्य तिसऱ्या अवस्थेत आढळते. *कालियादमन* या चित्रात दिसणाऱ्या जललहरी. त्यातील कुरळ व बाकदार आकृत्या गढवाल संप्रदायाची गुंफित लय अभिव्यक्त करतात.

त्यानंतरचे कलावंत पहिल्या कलाप्रभूच्याच कृतींचे अनुकरण करण्यात संतुष्ट होते. हे अनुकरण त्याच त्या नारीसदृश असणाऱ्या निष्पर्ण शाखा, तारकाकार फुलाची टोके, उसळत्या पाण्याचे वातावरण इत्यादींतून दिसते. नवे अगर वैशिष्ट्यपूर्ण असे काही देण्याजोगे त्यांच्याजवळ नव्हतेच. १८०३ मध्ये या भागावर आक्रमण झाले व तेथील कलावंत राजधानी सोडून निघून गेले.

गढवाल संप्रदायाचा एकमेव वारसदार चैतूशहा (टेहरीमध्ये काम करणारा) याने एकोणिसाव्या शतकाच्या दुसऱ्या दशकात निष्पर्ण तेच ते वृक्षांचे वातावरण निर्माण केले फक्त त्याने झाडे अधिक उजाड पार्श्वभूमीवर काढली.

वर्ग:महिला संपादनेथॉन- २०२३
वर्ग:महिला संपादनेथॉन
कुर्ती टॉप

**कुर्ती टॉप** हा भारतीय उपखंडात परिधान करण्याचा पोशाख आहे. हा  पोशाख शरीराच्या वरचा भागात घालतात. ज्यामध्ये कमरकोट, जॅकेट आणि ब्लाउज समाविष्ट आहेत.

## कुर्ती 
आधुनिक वापरात, लहान कुर्त्याला कुर्ती म्हणून संबोधले जाते. हा स्त्रियांचा पोशाख आहे. तथापि, पारंपारिकपणे, कुर्ती या शब्दाचा अर्थ कंबरेचे कोट,  जॅकेट आणि ब्लाउज  जे कंबरेच्या वर बाजूच्या स्लिट्सशिवाय बसतात, आणि शुंगा कालखंडातील अंगरखा (इ.पू. दुसरे शतक) पासून आलेले मानले जातात. कुर्तीला चोलीपासून वेगळे केले जाते जे नंतरचे मिड्रिफ उघडते.

हा भारतीयांचा खासकरून उत्तरेकडील प्रदेशांचा एक विशिष्ट ड्रेसिंग पॅटर्न आहे.

या कपड्यांच्या शैलीचा ट्रेंड आणि मूळ उत्तर भारतातील आहे. आजही देशाच्या इतर भागांमध्ये आधुनिक कुर्ती परिधान केली जाते परंतु ती मुख्यतः उत्तरेकडील स्त्रिया परिधान करतात. दक्षिणेकडील स्त्रिया साडी पसंत करतात.

कुर्तीच्या अनेक शैली आहेत ज्यात खालील गोष्टींचा समावेश आहे:

## पंजाबी कुर्ती 
पंजाब प्रदेशात, कुर्ती हा एक लहान सुती कंबर कोट असतो. ज्याला कंबरेच्या पुढील भागापर्यंत बटण दिले जाते. पूर्वी स्त्रिया बटनाभोवती सोन्याची किंवा चांदीची जंजिरी नावाची साखळी घालत. पंजाब प्रदेशात पुरुष कुर्त्यावर जंजिरी घालत.

पंजाबी कुर्तीची आणखी एक शैली म्हणजे अंगाची छोटी आवृत्ती. कुर्ती अर्ध्या किंवा पूर्ण बाहीची आणि नितंबाची लांबीची देखील असू शकते. ज्यामध्ये पुढचा किंवा मागचा भाग नसतो. पुरुषांच्या कुर्तीला पंजाबीमध्ये फातुई किंवा वास्तकोट म्हणतात. दक्षिण पंजाब, पाकिस्तानमधील कुर्तीला सरायकी कुर्ती असे संबोधले जाते.

ग्राहकांच्या इच्छेनुसार कुर्तीची लांबी ठरवता येते.
चित्र:A Punjabi woman in Kurti and suthan visiting the Attar, the pharmacist. 1852.jpg|कुर्ती आणि सुथनमधली पंजाबी महिला अत्तार, फार्मासिस्टला भेटत आहे. 1852
चित्र:Saraiki children wearing cloths & saraiki Fashion ofr children.JPG|सराईकी कुर्ती
चित्र:An Oberoi Hotel employee doing Namaste, New Delhi.jpg|निळ्या कुर्ती आणि तपकिरी साडीत भारतीय हॉटेल कर्मचारी.

## बिहारी कुर्ती 
बिहारमध्ये, कुर्ती हा शब्द चोळीसाठी वापरला जातो. जी चोली आणि जॅकेटचे संयोजन आहे.

## उत्तर प्रदेश 
उत्तर प्रदेश आणि लगतच्या हिमालय प्रदेशातील कुर्ती हा एक छोटा ब्लाउज आहे.
चित्र:Choli.JPG|उत्तर प्रदेशची कुर्ती

## गुजरात 
गुजरात आणि काठियावाडमध्ये कुर्तीचा प्रकार कमरेच्या अगदी खाली येतो.
चित्र:Kutch blouse.jpg|कच्छ ब्लाउज

## राजस्थान 
राजस्थानमधील पुरुषांचा कर्ट हा पूर्ण बाही असलेला, घट्ट बसणारा, बटणविरहित बनियान सारखी असते.

## सिंध 

चित्र:Muslim_girl_sind1870.jpg|स्त्री, सिंध, ब्रिटिश भारत, कुर्तीमध्ये

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय पोशाख
वर्ग:पाकिस्तानी कपडे
वर्ग:टॉप्स (कपडे)
वर्ग:लोक वेशभूषा
चित्रचौकटी

चित्राचे संरक्षण होऊन सौंदर्यही वाढावे, म्हणून पूर्वीपासून चित्रांना चौकटी लावण्याची प्रथा आहे. चित्रांप्रमाणेच द्विमितीय शिल्पाकृती, नक्षीकाम, पडदे यांनाही चौकटी लावण्यात येतात. चित्रचौकटींमुळे कलाकृती योग्य जागी ठेवण्यास मदत होते.

चित्रचौकटींचा विकास वास्तुकलेच्या अनुषंगाने झाला. यूरोपात चर्चमधील साधुसंतांच्या चित्रांना योग्य जागी बांधून ठेवण्यास त्यांचा सुरुवातीला उपयोग होऊ लागला.

प्रबोधनकाळात चित्रचौकटींना विशेष चालना मिळाली. सतराव्या शतकातील ‘बरोक’ कलासंप्रदायात चित्रचौकटी अधिक भव्य, ठसठशीत व रेखीव बनल्या. अठराव्या शतकात निरनिराळ्या चित्रशैलींप्रमाणे चित्रचौकटीही कधी नाजूक, तर कधी कोरीव बनल्या. पुढे त्यांना अधिक कलात्मक व प्रशस्त रूप प्राप्त झाले. अठराव्या शतकात चित्रचौकटींकरिता लाकूड, हस्तिदंत, चांदी, कचकडे इत्यादींचा उपयोग होत असला, तरी लाकूड हेच मुख्य माध्यम होते. त्यावर कोरीवकाम करून व त्यास चकाकी देऊन ते अधिक प्रभावी करण्यात येई. परंतु पुढे मागणी वाढल्याने साच्यातून निर्माण केलेल्या चित्रचौकटींचा वापर होऊ लागला. चित्रचौकटींचे घाऊक स्वरूपात उत्पादन होऊ लागले व त्यामुळे त्यांची कलात्मकता कमी होऊ लागली. एकोणिसाव्या शतकात सरासारख्या चित्रकारांनी आपल्या चित्रांस योग्य अशा चौकटी स्वतःच बनवून घेण्यास सुरुवात केली. बहुतेक आधुनिक चित्रकारही आपल्या चित्रांसाठी स्वतःच चित्रचौकटीची योजना करतात. चित्रचौकटींचे महत्त्व लक्षात घेऊन लंडन येथील ‘रॉयल कॉलेज ऑफ आर्ट’सारख्या संस्थांनी त्यांच्या शास्त्रोक्त अभ्यासासाठी स्वतंत्र अभ्यासक्रम सुरू केले आहेत.

वर्ग:महिला संपादनेथॉन- २०२३
वर्ग:महिला संपादनेथॉन
मार्गारेट वूड्रो विल्सन

**मार्गारेट वुड्रो विल्सन** (जन्म - १६ एप्रिल, १८८६ -  मृत्यु - १२ फेब्रुवारी, १९४४) ही राष्ट्राध्यक्ष वुड्रो विल्सन आणि एलेन लुईस ऍक्सन यांची सर्वात मोठी मुलगी होती. जेसी आणि एलेनॉर या त्यांच्या दोन भगिनी होत्या. १९१४ मध्ये त्यांच्या आईच्या मृत्यूनंतर, मार्गारेटने आपल्या वडिलांची व्हाईट हाऊसची सामाजिक परिचारिका म्हणून सेवा केली.  त्यामुळे त्यांना अमेरिकेच्या 'प्रथम महिला' या नात्याने सन्मान प्राप्त झाला होता. त्यांच्या वडिलांनी १९१५ मध्ये दुसरे लग्न केले तेव्हा त्यांचा तो मान संपुष्टात आला.
इवलेसे|मार्गारेट वूड्रो विल्सन

## जीवन 
मार्गारेट वुड्रो विल्सन यांचा जन्म १६ एप्रिल १८८६ रोजी जॉर्जियामधील गेनेसविले येथे झाला. आई-वडील दोघेही उत्तर अमेरिकेत राहत होते तरीदेखील दोघांचेही दक्षिण अमेरिकेशी घनिष्ठ नाते होते.

परिणामी, एलेन विल्सनला (मार्गारेट यांच्या आईला) त्यांची मुले यँकीज म्हणून जन्माला यावी असे वाटत नव्हते आणि त्यांनी पहिल्या दोन मुलींच्या जन्मासाठी गेनेसव्हिलमध्ये कुटुंबासोबत राहण्याची व्यवस्था केली. मार्गारेट, त्यांचे वडील ज्या महाविद्यालयात शिकवायचे त्या महाविद्यालयाशी संलग्न असणाऱ्या स्थानिक शाळेमध्ये शिकल्या.

मार्गारेटच्या वडिलांनी त्यांच्या मृत्यूपत्रात, मार्गारेट यांना वार्षिक $2,500 ची रक्कम दिली होती. जोपर्यंत ती रक्कम त्यांच्या इस्टेटच्या वार्षिक उत्पन्नाच्या एक तृतीयांशपेक्षा जास्त होत नाही आणि जोपर्यंत मार्गारेट अविवाहित राहतील तोपर्यंत त्यांना ती रक्कम मिळत राहील अशी वडिलांनी व्यवस्था केली होती.  

मार्गारेट यांचे १२ फेब्रुवारी १९४४ रोजी वयाच्या ५७ व्या वर्षी युरेमियामुळे निधन झाले आणि भारतातील पॉंडिचेरी येथे त्यांचे दफन करण्यात आले. 

## कार्य 
मार्गारेट गायिका म्हणून सुविख्यात होत्या. युद्धजन्य परिस्थितीत त्या सैनिकांचे मनोधैर्य वाढविण्यासाठी, त्यांना शुभेच्छा देण्यासाठी गाण्याच्या मैफिली आयोजित करत असत. ऑक्टोबर १९१५ ते मार्च १९१८ या काळामध्ये या कार्यासाठी त्यांनी प्रचंड प्रवास केला. या काळात त्यांनी त्यांच्या गळ्यावर एवढा ताण दिला की नंतर त्यांचा गाता गळा बंद झाला.  त्यांची अनेक रेकॉर्डिंग प्रकाशित करण्यात आली होती. १९१४ मध्ये, "माय लॅडी" नावाचा अल्बम कोलंबिया रेकॉर्ड्स, वर प्रदर्शित झाला.   

१९३८ मध्ये मार्गारेट विल्सन भारतातील पाँडिचेरी येथील श्रीअरविंद आश्रमात आल्या आणि नंतर पूर्ण आयुष्यभर त्या तिथे राहिल्या. मार्गारेट या आश्रमवासी झाल्या. त्यांना श्रीअरविंद यांनी 'निष्ठा' हे नाव दिले. श्रीअरविंद यांनी लिहिलेले लिखाण मार्गारेट टंकलिखित करत असत. 

मार्गारेट आणि अभ्यासक जोसेफ कॅम्पबेल यांनी स्वामी निखिलानंद लिखित  श्री रामकृष्ण परमहंस यांच्या *द गॉस्पेल ऑफ श्री रामकृष्ण* या अभिजात साहित्याचे इंग्रजी भाषांतर संपादित केले, ते रामकृष्ण-विवेकानंद सेंटर, न्यू यॉर्क यांनी १९४२ मध्ये प्रकाशित केले होते. 

## बाह्य दुवे 
श्रीअरविंद आश्रमातील मार्गारेट

## संदर्भ 
वर्ग:२०व्या शतकातील अमेरिकन गायक
वर्ग:इ.स. १९४४ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १८८६ मधील जन्म
वर्ग:पूर्णयोग
वर्ग:अमेरिकेच्या प्रथम महिला
पंडितराव नगरकर

पंडीतराव नगरकर ( -मृत्यू 28 जुलै 1977)

मराठी रंगभूमीवरील व चित्रपटातील प्रसिद्ध गायक-नट. पूर्ण नाव **गोविंद परशुराम नगरकर** परंतु पंडितराव याच नावाने प्रसिद्ध. त्यांचा जन्म अहमदनगर जिल्ह्यातील भातोडी-पारगाव येथे झाला. त्यांचे शिक्षण मॅट्रिकपर्यंतच झाले.  लहानपणापासूनच पंडितरावांचा गायनाकडे कल होता. सुप्रसिद्ध गायक-नट विष्णुपंत पागनीस यांच्याकडे प्रथम आणि नंतर पुणे येथील भारत गायन समाजात त्यांनी शास्त्रोक्त गायनाचा अभ्यास केला. मित्रमंडळीच्या आणि चाहत्यांच्या वर्तुळात पंडितरावांनी गायिलेल्या गीतांचा बोलबाला झाल्यामुळे, १९३० साली ओडियन कंपनीने त्यांच्या काही गीतांच्या ध्वनिमुद्रिका प्रकाशित केल्या. त्यांपैकी ‘जा के मथुरा’, ‘बोल हसरे बोल प्यारे’, ‘रामरंगी रंगले मन’ इ. गीतांच्या ध्वनिमुद्रिका बऱ्याच लोकप्रिय झाल्या. आकाशवाणीच्या मुंबई केंद्राशी त्यांचा संबंध सुरुवातीपासून होता. इंपीरिअल कंपनीच्या *रुक्मिणीहरण* (१९३४) या मराठी चित्रपटात त्यांनी काम केले. त्यावेळी त्यांचा परिचय सुलोचना पालकर या गायिकेशी झाला आणि तो दीर्घकाळ टिकून राहिला. त्यांचे दोन विवाह झाले होते.

हरिभाऊ शुक्ल यांच्या *मंगला*  नाटकात काम करून पंडितरावांनी नाट्यसृष्टीत प्रवेश केला. पुढे सुलोचना पालकर हिच्या सहकार्याने पंडितरावांनी १९३४ साली ‘सुलोचना संगीत मंडळी’ या नाट्यसंस्थेची स्थापना केली व १९३७ पर्यंत कंपनीच्या नाट्यप्रयोगांत नायकाच्या भूमिका केल्या. *संशयकल्लोळ* तसेच खाडिलकर यांचे *संगीत* *त्रिदंडी संन्यास  *ही नाटके ‘*सुलोचना संगीत मंडळी* ’ करीत असे. त्यांशिवाय *मृच्छकटिक, मानापमान, सौभद्र, लग्नाची बेडी*, ना. सी. फडक्यांचे *संजीवन*  इ. नाटकेही या संस्थेने रंगमंचावर आणली होती. १९३७ मध्ये कंपनी बंद पडली. नंतर दामुअण्णा जोशी यांच्या ‘कलाविलास’च्या *देहूरोड* या नाटकात पंडितरावांनी काम केले. त्यातील ‘मी गातो नाचतो’ हे पंडितरावांचे गाणे खूपच गाजले. शेवटी १९७६ मध्ये रांगणेकरांच्या *पिकली पाने*  या गद्य नाटकात त्यांनी भूमिका केली व ही त्यांची शेवटचीच भूमिका ठरली.

व्ही. शांताराम यांनी १९५०-५१ साली त्यांच्या *अमरभूपाळी*  या बोलपटातील होनाजीच्या भूमिकेसाठी पंडितरावांची निवड केली. त्या बोलपटात लता मंगेशकर आणि पंडितराव यांनी जोडीने गायिलेली ‘घनःश्याम सुंदरा’ ही भूपाळी अविस्मरणीय ठरली. मधुर आवाज, मार्दवता, तल्लीनता आणि भावमधुरता हे त्यांच्या गायनातले उल्लेखनीय गुण होते. पुणे येथे त्यांचे निधन झाले.

वर्ग:महिला संपादनेथॉन- २०२३
वर्ग:महिला संपादनेथॉन
आंध्र विद्यापीठ

**आंध्र विद्यापीठ** हे आंध्र प्रदेश राज्यातील वॉल्टेअर येथे १९२६ मध्ये स्थापन झालेले विद्यापीठ. मद्रास विधान परिषद-कायद्यानुसार तेलुगू भाषिकांकरिता स्थापण्यात आलेल्या या विद्यापीठाचे पूर्वीचे नाव ‘वॉल्टेअर विद्यापीठ’होते. राज्यपुनर्रचनेनंतर विद्यापीठास‘आंध्र विद्यापीठ ’असे नाव देण्यात आले. उस्मानिया आणि श्री वेंकटेश्वर ह्या विद्यापीठांच्या कक्षेत येणारा भाग सोडून आंध्र राज्यातील श्रीकाकुलम्, विशाखापटनम्, पूर्व गोदावरी, प. गोदावरी, कृष्णा व गुंतूर हे जिल्हे विद्यापीठाच्या कक्षेत येतात. विद्यापीठात प्रत्यक्ष अध्यापनाची व्यवस्था नाही. मात्र सर्व विषयांच्या विद्यापीठीय शाखा वॉल्टेअर येथील सहा विद्यापीठीय महाविद्यालयांत विखुरलेल्या आहेत व तेथेच विद्यापीठीय अध्ययन चालते. ह्या सहा विद्यापीठीय महाविद्यालयांव्यतिरिक्त १९७१ पर्यंत आणखी ७१ महाविद्यालये विद्यापीठाशी संलग्न असून प्राच्यविद्या शिकविणाऱ्या २७ महाविद्यालयांस विद्यापीठाने मान्यता दिली होती.

या सर्व महाविद्यालयांमधून १९७०-७१ मध्ये ७६,४८९ विद्यार्थी शिकत होते. विद्यापीठीय महाविद्यालयांत पदवी व पदव्युत्तर परीक्षांसाठी अध्यापन होते. महासागर-विज्ञान, हवामानशास्त्र, पदार्थविज्ञानशास्त्र, आण्विक संशोधन, वर्णपटविज्ञान, तेलुगू व इतिहास या विषयांचे येथे विशेष अध्ययन चालते. सर्व महाविद्यालयांतून इंग्रजी हे माध्यम आहे. विद्यापीठाचा अर्थसंकल्प १९७१-७२ मध्ये रु. १२९.१० लाख होता.

वर्ग:महिला संपादनेथॉन
वर्ग:महिला संपादनेथॉन- २०२३
आरोग्यशिक्षण

निकोप शरीरसंवर्धनासाठी विद्यार्थांना जे शिक्षण दिले जाते, त्यास आरोग्यशिक्षण म्हणतात. शारीरिक स्वास्थ्य राखणे, शरीर सुदृढ करणे, तसेच ते स्वच्छ ठेवणे ही आरोग्यशिक्षणाची काही प्रमुख उद्दिष्टे होत. शिक्षणसंस्थांतील आरोग्यानुकुल परिस्थिती, वैद्यकीय तपासणी व उपचार, आरोग्यसाधक तरतुदी व त्यांचे शास्त्रशुद्ध शिक्षण ह्या त्रिविध उपायांनी आरोग्यशिक्षण साधले जाते. वैयक्तिक व सामुदायिक आरोग्याचे परिपोषण करण्याच्या दृष्टीने विद्यार्थ्यांना योग्य सवयी जडविणे व त्यासाठी त्यांचे सम्यक ज्ञान करून देणे आवश्यक असते. यासाठी पालक, शिक्षक व समाज यांचे सहकार्य अत्यंत आवश्यक आहे. त्याचप्रमाणे सरकार व इतर संबंधित संस्था आणि सार्वजनिक आरोग्यखाते ह्यांचेही साहाय्य आवश्यक आहे.

आरोग्यशिक्षणाच्या अभ्यासक्रमात शारीरक्रियाविज्ञानाची तोंडओळख हा प्रमुख भाग असून त्याशिवाय शरीराची निगा, व्यायामाची गरज, आहारातील जीवनसत्त्वांचे महत्त्व, नाक, कान, डोळे, आदी इंद्रियांची स्वच्छता इत्यादींसंबंधींची माहिती अंतर्भूत केलेली असते. रोगप्रतिबंधक उपाय व रोगनिर्मूलन हे विषयही त्यात समाविष्ट केलेले असतात. ह्याशिवाय आहारविद्या, भौतिकी, जीवविज्ञान, वनस्पतिविज्ञान यांतील काही आवश्यक भाग निवडून अभ्यासक्रम तयार केलेला असतो. विशेषतः मुलींसाठी असलेल्या गृहविज्ञान या विषयाकडे विशेष लक्ष पुरविले जाते. अलीकडे लैंगिक शिक्षणाचाही सदर अभ्यासक्रमात समावेश केला असून व्यसनांपासून होणाऱ्या अपायांचीही माहिती ह्या अभ्यासक्रमाद्वारे दिली जाते. वैयक्तिक व सामुदायिक आरोग्याबाबत आपली जबाबदारी काय आहे, ह्याची जाणीव प्रत्येक विद्यार्थ्यास असणे आवश्यक असते. आरोग्यशिक्षण कृतिपर व अनुभवाधिष्टित असावे, असे तज्ञांचे सर्वसाधारण मत आहे. त्यायोगे विद्यार्थ्यांना बरेचसे ज्ञान सुलभपणे होते. शिवाय विद्यार्थ्यांस कृतिपर अनुभवातून एक वेगळा आनंद मिळतो व वातावरणही प्रसन्न राहते. घराची, शाळेची व शाळेच्या आवाराची सफाई त्यांच्याकडून करून घेऊन तिचे महत्त्व त्यांस पटवून दिले जाते. सर्वांत स्वच्छ वर्गास उत्तेजनपर बक्षीस दिल्यास विद्यार्थ्यांत उत्साह वाढून स्वच्छतेची चुरस वाढते. गावातील रस्ते व गटारे यांच्या निरीक्षणातून व तत्संबंधी चर्चेतून विद्यार्थांना आरोग्यविषयक माहिती देता येते. आरोग्यशिक्षण हे निषेधस्वरूप नसावे, ते विधायक असावे. प्राथमिक शाळेत दररोज सकाळी शिक्षकाने मुलांची नखे, डोळे, कान यांचे निरीक्षण केल्यास त्याचा चांगला परिणाम होतो. माध्यमिक शाळेत आरोग्यशिक्षण चर्चेद्वाराही दिले जाते. प्राथमिक शाळांतील सामुदायिक जीवन या विषयात आता आरोग्यशिक्षणाच्या अभ्यासक्रमाचा समावेश झाला आहे. तसेच आरोग्यशिक्षण शारीरिक शिक्षणाशीही निगडित करण्यात आले आहे. दृक्‌श्राव्य साधनांचा उपयोगही ह्यासाठी अलीकडे करण्यात येतो.

वर्ग:महिला संपादनेथॉन
वर्ग:महिला संपादनेथॉन- २०२३
आश्रमशाळा

**आश्रमशाळा** म्हणजे जनजाती, गिरिजन, विमुक्त जमाती, भटक्या जमाती व इतर आदिवासी ह्यांच्या शैक्षणिक प्रगतीकरिता उघडलेली विद्यालये. समान संधीच्या युगात काही जमातींनी शिक्षणापासून वंचित राहणे योग्य नाही, म्हणून भारतीय संविधानाच्या शेहेचाळीसाव्या अनुच्छेदात मागासलेल्या जमातींच्या शैक्षणिक व आर्थिक प्रगतीकडे शासनाने विशेष लक्ष द्यावे, असे विहित केले आहे. या अनुच्छेदास अनुसरून सरकारी अनुदानाने केलेली तरतूद म्हणजेच आश्रमशाळा होत. या शाळा वसतिगृहयुक्त असून त्यांत प्राचीन गुरुकुलपद्धती, अर्वाचीन जीवनशिक्षणपद्धती वा मूलोद्योगपद्धती यांच्या वैशिष्ट्यांचा समन्वय केलेला आहे. या शाळांत वर उल्लेखिलेल्या जमातींच्या मुलामुलींच्या निवासाची, भोजनाची व शिक्षणाची सोय सरकारी खर्चाने केली जाते. प्रत्येक शाळेतील निवासी विद्यार्थ्यांची संख्या जास्तीत जास्त १२० असते. ह्याशिवाय स्वतःच्या घरी राहून शिकणाऱ्या विद्यार्थ्यांनाही येथे प्रवेश देण्यात येतो. प्रशिक्षित व ध्येयवादी अध्यापकांच्या मार्गदर्शनाखाली शालेय व बहिःशालेय उपक्रमांनी विद्यार्थ्यांना सुविद्य व स्वावलंबी नागरिक बनविणे, हे ह्या शाळांचे ध्येय आहे. अभ्यासक्रम, पाठ्यपुस्तके, परीक्षा यांबाबतीत त्यांस सर्वसामान्य नियमच लागू आहेत मात्र सर्वसाधारण शिक्षणाबरोबर सुतारकाम, विणकाम, शिवणकाम, लोहारकाम व शेती या व्यवसायांचेही शिक्षण येथे दिले जाते. 

जुन्या मुंबई राज्यात १९५३–५४ साली प्रथम आश्रमशाळा काढण्यात आल्या. १९६९–७० साली महाराष्ट्रातील आश्रमशाळांची संख्या ६८ होती. त्यांपैकी ५८ गिरिजनांसाठी, सात विमुक्त जमातींसाठी व तीन भटक्या जमातींसाठी होत्या. आरंभीच्या आश्रमशाळा इयत्ता पहिली ते सातवीपर्यंत शिक्षण देणाऱ्या होत्या. १९६७–६८ साली इयत्ता पहिली ते अकरावीपर्यंत शिक्षण देणाऱ्या तीन उत्तर बुनियादी शाळा सुरू करण्यात आल्या. १९७०–७१ पर्यंत उत्तर बुनियादी शाळांची संख्या नऊपर्यंत वाढविण्यात आली. 

महाराष्ट्राखेरीज ओरिसा, केरळ, गुजरात, तमिळनाडू, राजस्थान व हिमाचल प्रदेश या राज्यांतही आश्रमशाळा काढल्या असून त्यांची संख्या १९६३ साली सु. सहाशे होती. 

अरुणाचल प्रदेश, आंध्र, आसाम, नागालँड व बिहार राज्यांत अशा पद्धतीच्या प्राथमिक शाळा सुरू करण्याची व शिक्षण बोलीभाषेत देण्याची योजना संबंधित राज्यांनी आखली आहे. ओरिसामध्ये मागासलेल्या जमातींसाठी आश्रमशाळांव्यतिरिक्त सेवाश्रम नावाच्या शाळा आहेत मात्र यांत विद्यार्थ्यांच्या निवासाची सोय नसते. सेवाश्रमांचा बहुतेक शिक्षणक्रम आश्रमशाळांप्रमाणेच व्यवसायशिक्षणावर भर देणारा आहे. विद्यार्थ्यांना कपडे, पुस्तके व व्यवसायाची साधने सरकारी खर्चाने पुरवितात. 

वर्ग:महिला संपादनेथॉन
वर्ग:महिला संपादनेथॉन- २०२३
प्रेमा नंदकुमार

डॉ. प्रेमा नंदकुमार 

(जन्म - १९३९, तिरुची.) 

या 'श्रीअरविंद साहित्या'च्या अभ्यासक आहेत. त्या लेखिका, समीक्षक, अनुवादक आहेत.

## वारसा 
डॉ. प्रेमा नंदकुमार या श्रीअरविंदांचे पहिले चरित्रकार श्रीनिवास अय्यंगार यांच्या कन्या आहेत.

## संशोधन कार्य 
डॉ. प्रेमा नंदकुमार यांनी १९६१ मध्ये, श्रीअरविंदांच्या सावित्री या महाकाव्यावर पीएच.डी.साठी संशोधन केले. 'अ स्टडी ऑफ सावित्री' हे त्यांच्या प्रबंधाचे नाव आहे. सावित्रीवर शैक्षणिक संशोधन या स्वरूपाचा असा हा पहिला प्रबंध होता. डॉक्टरेटच्या प्रबंधानंतर डॉ. नंदकुमार यांनी दांते आणि श्रीअरविंद यांची तुलना करणारे पोस्ट-डॉक्टरेट संशोधन कार्य केले.

## लेखन आणि व्याख्याने 
डॉ. नंदकुमार या श्रीअरबिंदोज अक्शन, मदर इंडिया,  द अडव्हेंट आणि द कॉल बियॉन्ड यांसहित आश्रमाशी संबंधित अनेक जर्नल्समध्ये वारंवार योगदान देतात. त्या तेलगु भाषेमध्ये व्याख्याने देतात. तमिळ आणि इंग्रजी भाषेमध्ये त्या लेखन करतात. त्यांनी तमिळ आणि इंग्लिश भाषेत एकूण २५ ग्रंथांचे लेखन केले आहे. त्यामध्ये सुब्रह्मण्यम भारती, स्वामी विवेकानंद, आदि शंकराचार्य, श्री मध्व, द मदर, द मदर ऑफ श्रीऑरोबिंदो आश्रम, सिस्टर निवेदिता अँड श्रीअरबिंदो, कुमुदिनी, टी.व्ही.कपालीशास्त्री इत्यादी पुस्तकांचा समावेश आहे.

### पुस्तकांचा तपशील 
०१) अ स्टडी ऑफ सावित्री, प्रथम आवृत्ती - श्रीअरविंद आश्रम, १९६२ 

०२) श्रीऑरोबिंदो -  अ ब्रिफ बायोग्राफी, मिनिस्ट्री ऑफ इन्फोर्मेशन अँड ब्रॉडकास्टिंग, भारत सरकार, १९७२

०३) श्रीऑरोबिंदो - अ क्रिटीकल इंट्रोडक्शन, ओरिएन्तल युनिव्हर्सिटी प्रेस, लंडन, १९८८

०४) भारती - मेकर्स ऑफ इंडियन लिटरेचर, साहित्य अकादमी, दिल्ली, १९८९, 

०५) कुमुदिनी, मेकर्स ऑफ इंडियन लिटरेचर, साहित्य अकादमी, दिल्ली, २००८, ISBN: 9798126024390

०६) द मदर ऑफ श्रीऑरोबिंदो आश्रम, नॅशनल बुक ट्रस्ट, २०१२, (श्रीमाताजी यांचे चरित्र)

०७) पोएम्स ऑफ सुब्रह्मण्यम भारती, साहित्य अकादमी, दिल्ली - सुब्रह्मण्यम भारती यांचे लिखाण या पुस्तकाच्या निमित्ताने प्रथमच इंग्लिश भाषेत अनुवादित झाले. त्यानंतर त्यांच्या अन्य साहित्याचे भाषांतर करण्यासाठी युनेस्कोतर्फे डॉ.प्रेमा नंदकुमार यांना विनंती करण्यात आली.
* त्या समीक्षक म्हणून देखील कार्यरत आहेत. 

## पुरस्कार 
* भारतीय साहित्यातील त्यांच्या योगदानाबद्दल त्यांना अनेक पुरस्कारांनी सन्मानित करण्यात आले आहे. त्यांना श्रीअरविंद पुरस्कार, पंडित रत्न पुरस्कार प्राप्त झाले आहेत. 

* जानेवारी २०१३ मध्ये त्यांना तमिळ साहित्यातील योगदानासाठी 'द तमिळ थेन्द्रल थिरू वि.का. अवार्ड' (The Thamizh Thendral Thiru. Vi. Ka. Award) या पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. मुख्यमंत्री जयललिता यांच्या हस्ते हा पुरस्कार त्यांना प्रदान करण्यात आला होता. 

## बाह्य दुवे 
अल्प परिचय

डॉ.प्रेमा नंदकुमार यांची मुलाखत (इंग्रजी)

## संदर्भ 
वर्ग:अरविंद घोष यांचे साहित्य
वर्ग:लेखिका
वर्ग:तमिळ साहित्य
वर्ग:इ.स. १९३९ मधील जन्म
वर्ग:पूर्णयोग
वर्ग:अनुवाद
देवी (अशोकपत्नी)

**महाराणी देवी** (पूर्ण नाव: **वेदिसा-महादेवी शाक्यकुमारी**) श्रीलंकेच्या इतिहासानुसार, तिसरा मौर्य सम्राट सम्राट अशोक याची पहिली पत्नी आणि राणी होती. अशोकाच्या पहिल्या दोन मुलांचीही ती आई होती - त्यांचा मुलगा महेंद्र आणि मुलगी संघमित्रा - या दोघांनीही बौद्ध धर्माचा इतर देशांमध्ये प्रसार करण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली. तिला सांची स्तूपासाठी देखील स्मरणात ठेवले जाते.

वर्ग:सम्राट अशोक
वर्ग:मौर्य सम्राज्ञी
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख

## सुरुवात 
सिलोनच्या इतिहासानुसार, अशोकाची पहिली पत्नी वेदसागिरी (सध्याची विदिशा ) ही एका व्यापाऱ्याची मुलगी होती. जिच्याशी अशोकाने उज्जैन येथे व्हाईसरॉय असताना लग्न केले होते. महाबोधिवंश (एक सिलोनीचा स्रोत) तिला वेदिसा-महादेवी आणि शाक्यनी किंवा शाक्यकुमारी असे संबोधतात. त्यांनी आपल्या मातृभूमीला विदुदभाच्या भीतीने वेदिस नगरम येथे स्थलांतरित केलेल्या शाक्यांच्या कुळाची मुलगी होती. मौर्य घराण्याच्या राजपुत्राला जोडीदारासाठी व्यापाऱ्याची मुलगी असणे अयोग्य ठरले असते आणि अशोकासाठी अधिक योग्य पत्नी राजकुमारी अस्संधिमित्रामध्ये सापडली होती जी त्याच्या बहुतांश कारकिर्दीत त्यांची मुख्य राणी होती.

देवीचे वर्णन वेदसागिरीच्या महान विहाराच्या बांधकामास कारणीभूत आहे. बहुधा सांची आणि भिलसाच्या स्मारकांपैकी पहिले स्मारक आहे. अशोकाने त्याच्या वास्तुशिल्प उपक्रमांसाठी सांची आणि त्याच्या सुंदर परिसराची निवड का केली हे स्पष्ट करते. पूर्वीच्या साहित्यात वेदिसाचेही एक महत्त्वाचे बौद्ध स्थळ आहे. 

## लोकप्रिय संस्कृतीत 
अशोकासंबंधीच्या आधुनिक कलात्मक रूपांतरांमध्ये सम्राज्ञी देवी महत्त्वाची भूमिका बजावते. त्यात त्यांची प्रेमाची आवड आणि पत्नीची भूमिका बजावते.

* अशोक हा एक बॉलीवूड चित्रपट आहे जिथे तिची भूमिका हृषिता भट्टने केली आहे
* चक्रवर्ती अशोक सम्राट, एक टीव्ही मालिका ज्यामध्ये ती काजोल श्रीवास्तव यांनी साकारली आहे

## संदर्भ 
वर्ग:उज्जैनमधील लोक
वर्ग:मध्य प्रदेशातील महिला
वर्ग:अशोक राजाच्या पत्नी
वर्ग:मौर्य सम्राज्ञी
वर्ग:भारतीय महिला
अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२१-२२

अफगाणिस्तान क्रिकेट संघ सप्टेंबर २०२१ मध्ये तीन एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय (वनडे) सामने खेळण्यासाठी पाकिस्तानचा दौरा करणार होता. एकदिवसीय मालिका २०२०-२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीगच्या उद्घाटनाचा भाग बनली असती.

मुळात हे सामने संयुक्त अरब अमिरातीमध्ये होणार होते. तथापि, यूएई मध्ये होणाऱ्या २०२१ इंडियन प्रीमियर लीग (आयपीएल) चे पुनर्नियोजित सामन्यांमुळे, मालिका जुलै २०२१ मध्ये श्रीलंकेत हलवण्यात आली. ऑगस्ट २०२१ मध्ये, अफगाणिस्तानमधील तालिबान आक्रमण आणि श्रीलंकेत कोविड-१९ प्रकरणांमध्ये वाढ झाल्यामुळे, या वेळी ही मालिका पुन्हा पाकिस्तानमध्ये हलवण्यात आली. २३ ऑगस्ट २०२१ रोजी, अफगाणिस्तान क्रिकेट बोर्ड (एसीबी) चे सीईओ, हमीद शिनवारी यांनी पुष्टी केली की, अफगाणिस्तानमधील परिस्थिती, प्रवासातील रसद आणि इतर कारणांमुळे हा दौरा पुढे ढकलण्यात आला आहे. दोन्ही क्रिकेट बोर्डांनी २०२२ मध्ये काही मुद्द्यांसाठी सामने पुन्हा शेड्यूल करण्याचे मान्य केले.

## एकदिवसीय मालिका
### पहिला सामना
### दुसरा सामना
### तिसरा सामना
## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०२१ मधील क्रिकेट
वर्ग:अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचे पाकिस्तान दौरे
इंग्लंड महिला क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०२१-२२

इंग्लंड महिला क्रिकेट संघ ऑक्टोबर २०२१ मध्ये पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाविरुद्ध तीन महिला एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय सामने आणि दोन महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय सामने खेळण्यासाठी नियोजित होता. सर्व सामने रावळपिंडी येथे होणार होते. इंग्लंडच्या महिला संघाने पहिल्यांदाच पाकिस्तानचा दौरा केला गेला असता. २०२२ च्या महिला क्रिकेट विश्वचषकाची तयारी म्हणून महिला एकदिवसीय सामन्यांचा वापर करून पाकिस्तान विरुद्ध इंग्लंड पुरुष खेळांसोबत महिला टी२०आ सामने दुहेरी-हेडर सामने म्हणून खेळवले जाणार होते. डिसेंबर २०१९ मध्ये दोन्ही संघ शेवटचा सामना मलेशियामध्ये खेळले होते.

१३ ऑगस्ट २०२१ रोजी, पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड (पीसीबी) ने दौऱ्याच्या कार्यक्रमात किरकोळ बदल केला, तार्किक कारणांमुळे सामने कराचीच्या नॅशनल स्टेडियमवरून रावळपिंडी क्रिकेट स्टेडियमवर हलवले. २४ ऑगस्ट २०२१ रोजी, पीसीबी ने वेळापत्रकात आणखी एक फेरबदल केला, यावेळी दौरा तीन दिवसांनी पुढे आणला.

१७ सप्टेंबर २०२१ रोजी, इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्ड (ईसीबी) ने सांगितले की ते पुढील २४ ते ४८ तासांत ते दौऱ्याला पुढे जातील की नाही हे ठरवतील, सुरक्षेच्या धोक्यामुळे न्यू झीलंडने त्यांचा पाकिस्तान दौरा रद्द केल्यानंतर. 20 सप्टेंबर रोजी, ईसीबी ने घोषित केले की ही मालिका रद्द करण्यात आली आहे, आरोग्यासंबंधी समस्या आणि प्रदेशात प्रवास करण्याच्या चिंतेचा हवाला देऊन. पाकिस्तान क्रिकेट बोर्ड (पीसीबी) चे अध्यक्ष रमीझ राजा यांनी ट्विटरवर आपली निराशा व्यक्त केली आणि "त्यांच्या क्रिकेट बंधुत्वाच्या सदस्याला अपयशी ठरल्याबद्दल" इंग्लंडवर टीका केली.

## महिला टी२०आ मालिका
### पहिली महिला टी२०आ
### दुसरी महिला टी२०आ
## महिला एकदिवसीय मालिका
### पहिली महिला वनडे
### दुसरी महिला वनडे
### तिसरी महिला वनडे
## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०२१ मधील क्रिकेट
वर्ग:इंग्लंड महिला क्रिकेट संघाचे पाकिस्तान दौरे
इंदुलता सुक्ला

**इंदुलता एल. सुक्ला** (७ मार्च १९४४ - ३० जून २०२२)  या भारतीय अभ्यासिका होत्या. त्या संबलपूर विद्यापीठ, संबलपूर, ओडिशा येथे तीन दशकांहून अधिक काळ गणिताच्या प्राध्यापिका होत्या.

त्यांचे शालेय शिक्षण महाराणी प्रेम कुमारी कन्या शाळेत झाले. त्यांनी बी.एस्सी. एमपीसी कॉलेज, बारीपाडा मधून गणित ऑनर्ससह पुर्ण केली. त्यांनी एम.एस्सी. १९६६ मध्ये कटकच्या रेवेनशॉ कॉलेजमधून गणित विषयात पुर्ण केले. त्यानंतर एमपीसी कॉलेजमध्ये व्याख्याता म्हणून काही काळ काम केले. पीएच.डी.साठी सी एस आय आर  फेलोशिपसह जबलपूर विद्यापीठात गेल्या. त्यांच्या संशोधनाचा पाठपुरावा करत असताना, त्यांनी संबलपूर विद्यापीठात नोव्हेंबर १९७० मध्ये स्कूल ऑफ मॅथेमॅटिकल सायन्सेसमध्ये लेक्चरर म्हणून प्रवेश घेतला आणि मार्च २००४ मध्ये त्यांची सेवानिवृत्ती होईपर्यंत त्या तिथेच राहिल्या. 

ती पाठ्यपुस्तक संख्या सिद्धांत आणि क्रिप्टोग्राफीचे अनुप्रयोग (कटक: कल्याणी पब्लिशर्स, २०००) च्या लेखिका आहेत. त्यांच्या संशोधनात त्यांनी इंग्लिश गणितज्ञ ब्रायन कटनर यांच्यासोबत फूरियर सिरीजवर काम केले. त्या अमेरिकन मॅथेमॅटिकल सोसायटी (ए एम एस) आणि इंडियन मॅथेमॅटिकल सोसायटी (आय एम एस) च्या आजीवन सदस्य होत्या. 

## पुरस्कार आणि सन्मान 
ओरिसा मॅथेमॅटिकल सोसायटी (ओ एम एस) ने त्यांना नंबर थिअरी, क्रिप्टोग्राफी आणि ॲनालिसिसमधील कामासाठी जीवनगौरव पुरस्कार दिला. ७ फेब्रुवारी २०१५ रोजी व्यासनगर ऑटोनॉमस कॉलेज, जाजपूर रोड, ओरिसा येथे आयोजित ओ एम एस च्या ४२ व्या वार्षिक परिषदेत चेन्नईच्या गणित विज्ञान संस्थेचे संचालक प्रोफेसर रामचंद्रन बालसुब्रमण्यन यांच्याकडून त्यांना हा पुरस्कार देण्यात आला.

## निवडक प्रकाशने 
* सुक्ला, इंदुलता (1982), "ए टॉबेरियन प्रमेय फॉर स्ट्राँग एबेल समेबिलिटी प्रकार", प्रोसिडिंग ऑफ द अमेरिकन मॅथेमॅटिकल सोसायटी, 84 (2): 185–191, doi:10.2307/2043662, JSTOR 2043662, MR6163.
* कटनर, बी.; सुक्ला, आय. एल. (१९८५), "ऑन (डी, एच(एन)) समेबिलिटी मेथड्स", केंब्रिज फिलॉसॉफिकल सोसायटीच्या गणितीय कार्यवाही, ९७ (२): १८९-१९३, 

## संदर्भ 
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय महिला शास्त्रज्ञ
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय गणितज्ञ
वर्ग:इ.स. १९४४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०२२ मधील मृत्यू
वर्ग:भारतीय महिला गणितज्ञ
वर्ग:ओडिशातील शास्त्रज्ञ
वर्ग:बारीपाड्यातील लोक
वर्ग:अमेरिकन मॅथेमॅटिकल सोसायटीचे फेलो
वर्ग:संख्या सिद्धांतवादी
वर्ग:ओडिशातील महिला शास्त्रज्ञ
वर्ग:२०व्या शतकातील महिला गणितज्ञ
वर्ग:संबलपूर विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०२१-२२

अफगाणिस्तान क्रिकेट संघ एक कसोटी सामना खेळण्यासाठी नोव्हेंबर २०२१ मध्ये ऑस्ट्रेलिया दौऱ्यावर जाणार होता. दोन्ही संघांमधला हा पहिलाच कसोटी सामना ठरला असता. मूलतः सामना डिसेंबर २०२० मध्ये आयोजित करण्याचे नियोजित होते, परंतु कोविड-१९ साथीच्या आजारामुळे पुढे ढकलण्यात आले. मे २०२१ मध्ये, क्रिकेट ऑस्ट्रेलियाने सामन्याच्या पुन्हा शेड्यूल केलेल्या तारखांची पुष्टी केली. तथापि, सप्टेंबर २०२१ मध्ये, क्रिकेट तस्मानियाने पुष्टी केली की तालिबानने महिला क्रिकेटला पाठिंबा न दिल्यामुळे, अफगाणिस्तानमधील तालिबानच्या हल्ल्यानंतर हा सामना होणार नाही.

## एकमेव कसोटी
## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०२१ मधील क्रिकेट
वर्ग:अफगाणिस्तान क्रिकेट संघाचे ऑस्ट्रेलिया दौरे
सुधीरा दास

**सुधीरा दास** (८ मार्च १९३२ - ३० ऑक्टोबर २०१५) ह्या एक भारतीय अभियंता होत्या. ओडिशा राज्यातील त्या पहिल्या महिला अभियंता होत्या. भारतातील महिलांसाठी शिक्षण निषिद्ध होते अशा वेळी त्या इंजिनियर बनल्या.

### शिक्षण 
त्यांनी १९५१ मध्ये रेवेनशॉ कॉलेजमधून बॅचलर ऑफ सायन्ससह पदवी प्राप्त केली. त्यानंतर त्यांनी १९५६ मध्ये कलकत्ता येथील विज्ञान आणि तंत्रज्ञान विद्यापीठात रेडिओ फिजिक्स आणि इलेक्ट्रॉनिक्समध्ये पदव्युत्तर शिक्षण घेतले.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:ओडिशातील महिला शास्त्रज्ञ
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय महिला शास्त्रज्ञ
वर्ग:कलकत्ता विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी
वर्ग:इ.स. २०१५ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९३२ मधील जन्म
वर्ग:भारतीय महिला अभियंता
वर्ग:कटक येथील लोक
वर्ग:रेवेनशॉ विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय अभियंते
वर्ग:ओडिशातील अभियंते
वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय महिला शास्त्रज्ञ
वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय अभियंते
वर्ग:२०व्या शतकातील महिला अभियंता
वर्ग:२१व्या शतकातील महिला अभियंता
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२१-२२

**२०२१-२२ असोसिएट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट** हंगाम सप्टेंबर २०२१ ते एप्रिल २०२२ पर्यंत होता. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या असोसिएट सदस्यांमधील सर्व अधिकृत वीस षटकांचे सामने पूर्ण ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय किंवा महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय दर्जा मिळण्यास पात्र होते, कारण आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेने १ जुलै २०१८ पासून (महिला संघ) आणि १ जानेवारी २०१९ पासून (पुरुष संघ) त्याच्या सर्व सदस्यांमधील सामन्यांना टी२०आ दर्जा दिला. सीझनमध्ये सर्व टी२०आ/मटी२०आ क्रिकेट मालिका समाविष्ट होत्या ज्यात मुख्यतः आयसीसी सहयोगी सदस्यांचा समावेश होता, ज्या २०२१-२२ मध्ये आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये समाविष्ट असलेल्या मालिकेव्यतिरिक्त खेळल्या गेल्या होत्या.

## मोसम आढावा 
## सप्टेंबर
### आयसीसी महिला टी२० विश्वचषक ईएपी पात्रता
कोविड-१९ महामारीमुळे ही स्पर्धा रद्द करण्यात आली.

### महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आफ्रिका पात्रता
#### संघांची अंतिम स्थानस्थिती
### युगांडा तिरंगी मालिका
### बेल्जियम महिलांचा ऑस्ट्रिया दौरा
## ऑक्टोबर
### एस्टोनियाचा सायप्रस दौरा आणि सायप्रस तिरंगी मालिका
### आयसीसी टी२० विश्वचषक ईएपी पात्रता
कोविड-१९ महामारीमुळे ही स्पर्धा रद्द करण्यात आली.

### ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक युरोप पात्रता
### ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आफ्रिका पात्रता गट अ
### महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका पात्रता
### सियेरा लिओनचा नायजेरिया दौरा
### वॅल्लेट्टा चषक आणि जिब्राल्टरचा माल्टा दौरा
### ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आशिया पात्रता गट अ
## नोव्हेंबर
### ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आफ्रिका पात्रता गट ब
### ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका पात्रता
### आयसीसी पुरुष टी२० विश्वचषक आशिया पात्रता गट ब
कोविड-१९ महामारीमुळे ही स्पर्धा रद्द करण्यात आली.

### नेपाळ महिलांचा कतार दौरा
### ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आफ्रिका पात्रता प्रादेशिक अंतिम फेरी
### महिला ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आशिया पात्रता
## जानेवारी
### राष्ट्रकुल खेळ पात्रता
## फेब्रुवारी
### ओमान चौरंगी मालिका
### ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रता गट अ
**संघांची अंतिम स्थानस्थिती**

## मार्च
### आखाती परिषद महिला चषक
### नेपाळ तिरंगी मालिका
### नायजेरिया महिला निमंत्रण ट्वेंटी२० चषक
## एप्रिल
### युगांडाचा नामिबिया दौरा
### बहामासचा केमन द्वीपसमूह दौरा
### कॅप्रीकॉन महिला तिरंगी मालिका
### हाँग काँग महिलांचा संयुक्त अरब अमिराती दौरा
## संदर्भ आणि नोंदी
२०२१-२२
वर्ग:इ.स. २०२१ मधील क्रिकेट
वर्ग:इ.स. २०२२ मधील क्रिकेट
वीर बाला रस्तोगी

**वीर बाला रस्तोगी** या भारतातील जीवशास्त्रावरील पाठ्यपुस्तकांची लेखिका आहेत. गुणवत्तेच्या क्रमाने प्रथम स्थान मिळवून त्यांने प्राणीशास्त्रात पदव्युत्तर पदवी प्राप्त केली. यासाठी त्यांना सुवर्णपदक मिळाले होते. त्यांनी मेरठ विद्यापीठातून पीएच.डी. पुर्ण केली. त्यांनी पीएच.डी. प्रख्यात प्राणीशास्त्रज्ञ दिवंगत डॉ एम एल भाटिया यांच्या मार्गदर्शनाखाली केली. ते दिल्ली विद्यापीठात प्राणिशास्त्राचे प्राध्यापक होते.

वीर बाला रस्तोगी हे "अकादमी ऑफ प्राणीशास्त्र" चे सदस्या होत्या.,  आणि "पाठ्यपुस्तक उत्क्रांती समिती", एनसी इ आर टी, नवी दिल्ली चे सदस्या होत्या.  १९६१ ते १९६७ या काळात त्या मेरठ कॉलेज, मेरठ (उत्तर प्रदेश) येथील प्राणीशास्त्राच्या शैक्षणिक कर्मचाऱ्यांच्या सदस्य होत्या. पाच दशकांहून अधिक काळ त्या पुस्तके लिहित आहेत. त्यांनी आयएससी, सीबीएसइ परीक्षार्थी तसेच अनेक राज्य मंडळांसाठी जीवशास्त्रची पुस्तके लिहिली आहेत. सायटोलॉजी, जेनेटिक्स, इकोलॉजी आणि इव्होल्यूशनरी बायोलॉजी या विषयावरील तिची पुस्तके भारतभर विद्यापीठ स्तरावर खूप लोकप्रिय आहेत. दिल्ली, भारतातील फेडरेशन ऑफ एज्युकेशनल पब्लिशर्सने त्यांच्या उत्कृष्ट कार्यासाठी २०१२ मध्ये त्यांना वर्षातील प्रतिष्ठित लेखिका पुरस्काराने सन्मानित केले. फंडामेंटल्स ऑफ मॉलिक्युलर बायोलॉजी हे बाला रस्तोगी यांचे महत्त्वाचे काम आहे. अलीकडेच त्यांचे ११वीचे पाठ्यपुस्तक भूतानच्या राष्ट्रीय पाठ्यपुस्तकासाठी निवडले गेले होते.

## संदर्भ 
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय महिला
वर्ग:जन्म वर्ष गहाळ (जिवंत लोक)
वर्ग:भारतीय महिला जीवशास्त्रज्ञ
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय प्राणीशास्त्रज्ञ
वर्ग:महिला प्राणीशास्त्रज्ञ
वर्ग:उत्तर प्रदेशातील शास्त्रज्ञ
वर्ग:उत्तर प्रदेशातील महिला शास्त्रज्ञ
वर्ग:चौधरी चरण सिंग विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी