open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
शा.श. १६६६

**शालिवाहन शक १६६६** या शकाविषयीचा हा लेख आहे.

## जन्म 
### अज्ञात तिथी 
* अनंतफंदी - मराठी कवी, शाहीर.

१६६६
शा.श. १९९८

**शालिवाहन शक १९९८** या शकाविषयीचा हा लेख आहे.

## जन्म 
* चैत्र कृष्ण षष्ठी - आसाराम बापू, भारतातील आध्यात्मिक गुरू.

१९९८
शा.श. १२१२

**शालिवाहन शक १२१२** या शकाविषयीचा हा लेख आहे.

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
### अज्ञात तिथी 
* संत ज्ञानेश्वरांनी ज्ञानेश्वरी हा भगवद्गीतेवरील टीकात्मक स्वरूपाचा मराठी ग्रंथ रचला.

१२१२
२ ऱ्या लोकसभेचे सदस्य

१९५७ च्या सार्वत्रिक निवडणुकांद्वारे भारताच्या **२ऱ्या लोकसभेवर निवडून गेलेल्या खासदारांची** राज्यनिहाय यादी येथे आहे.

## खासदार
### अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूह
### आंध्र प्रदेश
### आसाम
### बिहार
### बॉम्बे
### दिल्ली
### हिमाचल प्रदेश
### जम्मू आणि काश्मीर
१९५७ साली लोकसभा मतदारसंघांचे जम्मू आणि काश्मीर मधील परिसिमन झालेले नसल्याने जम्मू आणि काश्मीरमधून एकूण सहा खासदार हे थेट राष्ट्रपतींद्वारा नियुक्त केले गेले. सदर नियुक्ती ही अशी झाली की जम्मू आणि काश्मीर विधानसभेच्या आमदारांनी खासदारांना निवडून दिले व त्यांस राष्ट्रपतींनी संमती दिली. 

### केरळ
### लक्कदीव, मिनिकॉय आणि अमनदीवी द्वीपसमूह
### मध्य प्रदेश
### मद्रास
### मणिपूर
### म्हैसूर
### पुर्वोत्तर सीमावर्ती प्रांत
### ओरिसा
### पंजाब
### राजस्थान
### त्रिपुरा
### उत्तर प्रदेश
### पश्चिम बंगाल
### नामनिर्देशित
## हे सुद्धा पहा 
दुसरी लोकसभा

## नोंदी
वर्ग:२ री लोकसभा सदस्य
वर्ग:लोकसभा सदस्य
टॉर्च तपासणी

टॉक्झोप्लाझ्मा, जर्मन गोवर, कांजिण्या व हार्पिस या चार विषाणूसाठी रक्ततपासणी केली जाते. हे चारही आजार गरोदरपणात घातक असतात. या विषाणूंनी मुळे गर्भामध्ये विकृती तयार होण्याचे शक्यता असते. या विषाणूंमुळे गर्भामध्ये गर्भपात होण्याचा संभव असतो.

वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र
वर्ग:रोग
वर्ग:वैद्यकशास्त्र
सोनोराचे वाळवंट

[right|thumb|200 px|[उत्तर अमेरिका|उत्तर अमेरिकेच्या नकाशावर सोनोराचे वाळवंट]]
**सोनोराचे वाळवंट** (; ) हे उत्तर अमेरिकेमधील एक उष्ण वाळवंट आहे. हे वाळव्ंट अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने व मेक्सिकोच्या सीमाक्षेत्रात असून अमेरिकेच्या अ‍ॅरिझोना व कॅलिफोर्निया तसेच मेक्सिकोच्या सोनोरा, बाशा कालिफोर्निया व बाशा कालिफोर्निया सुर ह्या राज्यांचे मोठे भाग ह्या वाळवंटात वसले आहेत. सुमारे ३.११ लाख चौरस किमी विस्तार असलेले सोनोराचे वाळवंट उत्तर अमेरिकेमधील सर्वात रुक्ष व उष्ण वाळवंट आहे.
[thumb|सोनोराच्या वाळवंटामधील [निवडुंग]]

क्षमस्व, कॉलोराडो या शब्दाच्या चुकीच्या उच्चाराबद्दल धन्यवाद. तुमच्या दुरुस्तीनुसार मी सुधारित अनुवाद खालीलप्रमाणे देत आहे:

## संरक्षित क्षेत्रे 
[thumb|upright|[सोनोरन वाळवंट राष्ट्रीय स्मारक|सोनोरन वाळवंट राष्ट्रीय स्मारकातील मेक्सिकन सुवर्ण पोपी]]

येथे अनेक राष्ट्रीय उद्याने आणि स्मारके; संघीय आणि राज्य निसर्ग राखीव क्षेत्रे आणि वन्यजीव अभयारण्ये; राज्य, काउंटी आणि शहर उद्याने; आणि सरकार किंवा नफाहेतू नसलेल्या गटांद्वारे चालवली जाणारी नैसर्गिक इतिहास संग्रहालये, विज्ञान संशोधन संस्था आणि वनस्पती उद्याने तसेच वाळवंटी लँडस्केप उद्याने आहेत.

:वर्ग:सोनोरन वाळवंटातील संरक्षित क्षेत्रे

:वर्ग:कॉलोराडो वाळवंटातील संरक्षित क्षेत्रे

;सोनोरन वाळवंटातील संरक्षित क्षेत्रांमध्ये खालील ठिकाणांचा समावेश होतो:

ॲरिझोना-सोनोरा वाळवंट संग्रहालय

सोनोरन वाळवंट राष्ट्रीय स्मारक 

बॉईस थॉम्पसन अर्बोरेटम स्टेट पार्क – सोनोरन वाळवंटातील वनस्पतींचे उद्यान

अन्झा-बोरेगो डिझर्ट स्टेट पार्क

ऑर्गन पाईप कॅक्टस राष्ट्रीय स्मारक

सगुआरो राष्ट्रीय उद्यान

जॉशुआ ट्री राष्ट्रीय उद्यान

रिझर्व्हा डी ला बायोस्फेरा एल पिनाकाते वाय ग्रॅन डिझिएर्टो डी अल्टर – पिनाकाते राष्ट्रीय उद्यान, सोनोरा, मेक्सिको

इंडियो हिल्स पाम्स स्टेट रिझर्व्ह

कोचेला व्हॅली राष्ट्रीय वन्यजीव अभयारण्य

काबेझा प्रिएटा राष्ट्रीय वन्यजीव अभयारण्य

कोफा राष्ट्रीय वन्यजीव अभयारण्य

साउथ माउंटेन पार्क

सोनोरन आर्थ्रोपॉड स्टडीज इन्स्टिट्यूट

स्कायलाईन प्रादेशिक उद्यान

वर्ग:वाळवंटे
वर्ग:उत्तर अमेरिकेचा भूगोल
फीनिक्स (ॲरिझोना)

**फीनिक्स** हे अमेरिका देशातील अ‍ॅरिझोना राज्याचे राजधानीचे व सर्वात मोठे शहर आहे. सुमारे १५ लाख शहर लोकसंख्या व ४० लाख महनगर लोकसंख्या असलेले फीनिक्स शहर ह्या दृष्टीने सध्या अमेरिकेतील सहाव्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. अमेरिकेच्या नैऋत्य भागात सोनोराच्या वाळवंटामध्ये वसलेल्या फीनिक्स शहराचे हवामान अत्यंत रुक्ष व उष्ण आहे.

## खेळ 
खालील चार व्यावसायिक संघ फीनिक्स महानगरामध्ये स्थित आहेत. अमेरिकेमधील चारही मोठ्या खेळांमधील व्यावसायिक संघ असलेले फीनिक्स हे १२ पैकी एक शहर आहे.

## वाहतूक 
फीनिक्स स्काय हार्बर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ हा येथील प्रमुख विमानतळ आहे. अमेरिकेमधील इंटरस्टेट १० हा प्रमुख इंटरस्टेट महामार्ग फीनिक्स शहरामधून जातो.
## गॅलरी 

चित्र:Downtown_Phoenix_Aerial_Looking_Northeast.jpg|शहर केंद्र
चित्र:AmericaWestArena.jpg|यु.एस. एअरवेज दालन
चित्र:Phoenix city hall-1600x1200.jpg|नागरी दालन
चित्र:Azcap.jpg|अरिझोना राज्य संसद भवन

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ 
* फीनिक्स कला संग्रहालय
* Phoenix.org


वर्ग:ॲरिझोनामधील शहरे
वर्ग:अमेरिकेतील राज्यांच्या राजधानीची शहरे
वर्ग:मॅरिकोपा काउंटी (ॲरिझोना)
बर्मिंगहॅम (अलाबामा)

**बर्मिंगहॅम** () हे अमेरिका देशाच्या अलाबामा राज्यामधील सर्वात मोठे शहर आहे. राज्याच्या दक्षिण-मध्य भागात वसलेल्या बर्मिंगहॅम शहराची लोकसंख्या २.१२ लाख इतकी आहे.

इ.स. १८७१ साली स्थापन झालेल्या ह्या शहराचे नाव इंग्लंडमधील बर्मिंगहॅम ह्या शहरावरून देण्यात आले आहे. बर्मिंगहॅम हे अमेरिकेच्या दक्षिण भागातील एक महत्त्वाचे बँकिंग व व्यापार केंद्र आहे.

## हे सुद्धा पहा
*मॉंटगोमेरी
*अमेरिकेमधील शहरांची यादी

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ
*वाणिज्य भवन 
*

## संदर्भ 
वर्ग:अलाबामामधील शहरे
वर्ग:जेफरसन काउंटी (अलाबामा)
कर्ण (निःसंदिग्धीकरण)

कर्णाचे खालीलप्रमाणे अर्थ होऊ शकतात.
* कर्ण : व्यासकृत महाभारतातील एक योद्धा.
* कर्ण : जी सरळ रेषा एखाद्या बहुभुजाकृतीतल्या संलग्न नसणाऱ्या कोनांचे शिरोबिंदू जोडते त्या रेषेला कर्ण म्हणतात.
* कर्ण म्हणजे कान
खोडकिडा

**खोडकिडा** (इंग्लिश:*Shothole Borer*; शास्त्रीय नाव: *Scolytus rugulosus*;)
## बाह्य दुवे
* पिकांवरील विविध किडींची भरपूर चित्रे
* पंजाबराव कृषी विद्यापीठ अकोला, मार्फत विदर्भातील विविध किडींचे वर्णन व त्यावरील उपाययोजना

वर्ग:पिकांवरील किडी
वर्ग:रिकामी पाने
भारतीय क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०११

## संघ
## ट्वेंटी२० मालिका
### एकमेव २०-२० मालिका
## एकदिवसीय मालिका
### पहिला एकदिवसीय सामना
### दुसरा एकदिवसीय सामना
### तिसरा एकदिवसीय सामना
### चौथा  एकदिवसीय सामना
### पाचवा एकदिवसीय सामना
## कसोटी सामने
### पहिला कसोटी सामना
### दुसरा कसोटी सामना
### तिसरा कसोटी सामना
## संदर्भ आणि नोंदी 
२०११
वेस्ट इंडीज
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघांचे वेस्ट इंडीज दौरे
महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००४

**२००४ महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुक** ही १३ ऑक्टोबर २००४ रोजी आयोजित करण्यात आलेली निवडणूक होती. याद्वारे महाराष्ट्राची ११वी विधानसभा निवडण्यात आली. निवडणुकीपूर्वी राज्यात भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस व राष्ट्रवादी काँग्रेसचे लोकशाही आघाडी सरकार होते. मुख्य लढत प्रमुख आघाडी म्हणजे लोकशाही आघाडी आणि भारतीय जनता पार्टी - शिवसेना यांची युती ह्यांच्या मध्ये होती. इतर प्रमुख राजकीय पक्षांमध्ये बहुजन समाज पक्ष, समाजवादी पक्ष, राष्ट्रीय जनता दल, कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ इंडिया (मार्क्सवादी) आणि लोकजनशक्ती पक्ष ह्यांचा समावेश होता. ह्या निवडणुकीत आघाडी सरकारने चुरशीच्या लढतीत युतीचा पराभव करून आपली सत्ता कायम ठेवली. विलासराव देशमुख आघाडी सरकारचे मुख्यमंत्री बनले. ही मुख्यमंत्री म्हणून त्यांची दुसरी आणि अखेरची कारकीर्द ठरली.

### निवडणूक प्रक्रिया आकडेवारी 
महाराष्ट्र विधानसभेच्या २८८ सदस्यांना निवडण्यासाठी एकूण ६४,५०८ मतदान केंद्रावर ६६,००० इलेक्ट्रॉनिक मतदान यंत्रे वापरली गेली. एकूण २,६७८ उम्मेदवारांनी ही निवडणूक लढवली ज्यात १,०८३ अपक्ष आणि १५७ महिला उम्मेदवारांचा समावेश होता. एकूण ६,५९,६६,२९६ पात्र मतदारांपैकी ४,१८,२९,६४५ मतदारांनी आपला मतदानाचा हक्क बजावला, अशा रीतीने एकूण ६३.४१% मतदान झाले.

### निकाल
निवडणुकीचा निकाल १७ ऑक्टोबर २००४ रोजी घोषित करण्यात आला, ज्यात काँग्रेस आणि मित्र पक्षांनी मिळून बनवल्या आघाडीला म्हणजेच लोकशाही आघाडीला बहुमत मिळाले. भारतीय जनता पक्षाच्या निवडणुकीतील पराभवाची जबाबदारी घेत वेंकय्या नायडूंनी आपला राजीनामा दिला आणि त्यानंतर लालकृष्ण आडवाणी यांना पक्षाची कमान मिळाली.

निवडणुकीत भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसला सर्वाधिक २१.०६% मते मिळाली. त्यानंतर शिवसेना १९.९७%, राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष १८.७५% आणि भारतीय जनता पक्षाला १३.६७% मते मिळाली. २८८ सदस्यांच्या विधानसभेत लोकशाही आघाडीने एकत्रितपणे १४१  जागा जिंकल्या. ज्यात राष्ट्रवादी काँग्रेसने सर्वाधिक ७१, काँग्रेसने ६९ आणि रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले) एक जागा जिंकल्या. अशाप्रकारे आघाडीला साधारण बहुसंख्य पाठबळाच्या चार जागा कमी मिळाल्या. त्यांचे मुख्य प्रतिस्पर्धी शिवसेना-भारतीय जनता पार्टीच्या युतीने ११७ जागा जिंकल्या. त्यात शिवसेना ६२, भाजपा ५४ आणि स्वातंत्र्य भारत पक्षाने (एस टी बी पी) एक जागा जिंकल्या. निवडणुकीच्या निकालामुळे फेकले जाणारे आणखी एक मोठे आश्चर्य म्हणजे बहुजन समाज पार्टीने सर्वाधिक २७२ जागा लढवल्या पण त्यांना एकही जागा जिकता आली नाही. निवडणुकीत १९ अपक्ष उम्मेदवार आणि १२ महिला उम्मेदवार विजयी झाले.

## निवडणूक कार्यक्रम
## मतदान
### माहिती
* एकूण मतदारसंघ: २८८
* उमेदवार: २६७८  (पैकी १५७ महिला)
* मतदारांची एकूण संख्या :
**पुरुष : ३,४३,७४,३६४
**महिला : ३,१५,९१,४२८
**एकूण : ६,५९,६५,७९२
* मतदान केंद्राची संख्या : ६४,५०८
* सर्वाधिक उमेदवार असणारे केंद्र :चिमुर - २२ उमेदवार
* सर्वांत कमी उमेदवार असलेले केंद्र : शिर्डी - २ उमेदवार
* सर्वाधिक मतदार असलेले केंद्र :
* सर्वांत कमी मतदार असलेले केंद्र :
* सर्वाधिक म्हणजे चार महिला उमेदवार असलेला-
* एकूण मतदान: ६३.४४%

## पक्षनिहाय उमेदवार
## पक्षनिहाय विजेते
## विभागानुसार
#### उत्तर महाराष्ट्र
#### विदर्भ 
#### मराठवाडा  
#### मुंबई शहर आणि उपनगर  
#### ठाणे आणि कोकण  
#### पश्चिम महाराष्ट्र 
### पक्षनिहाय मतदान
]]

२००४
वर्ग:महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुका २००४
वर्ग:महाराष्ट्राची १२ वी विधानसभा
शौर्य चक्र

**शौर्य चक्र** भारताचे शांततेच्या काळातील शौर्याचे पदक आहे. हा सन्मान सैनिकांना व असैनिकांना असाधारण शौर्य किंवा उघड दिसणारी शूरता किंवा बलिदानासाठी दिला जातो. हा मरणोत्तर सुद्धा दिला जाऊ शकतो. 

## पात्रता
* सैन्य, नौदल आणि हवाई दल, कोणत्याही राखीव दलाचे, प्रादेशिक सैन्याचे, मिलिशियाचे आणि इतर कोणत्याही कायदेशीररित्या स्थापन केलेल्या दलांचे अधिकारी, पुरुष आणि महिला

* सशस्त्र दलांच्या नर्सिंग सेवांचे सदस्य

*जीवनाच्या सर्व क्षेत्रातील एकतर लिंग असलेले नागरी नागरिक आणि केंद्रीय निमलष्करी दल आणि रेल्वे संरक्षण दलासह पोलीस दलांचे सदस्य.

## प्राप्तकर्ता 
## हे ही पहा
* परमवीर चक्र
* अशोक चक्र
* महावीर चक्र
* कीर्ति चक्र
* वीर चक्र
* शौर्य चक्र

वर्ग:भारतीय पुरस्कार
ओहायो स्टेट युनिव्हर्सिटी

**ओहायो राज्य विद्यापीठ** () हे अमेरिकेच्या ओहायो राज्यातील कोलंबस ह्या शहरात असलेले एक सरकारी विद्यापीठ आहे. इ.स. १८७०मध्ये स्थापन झालेले हे विद्यापीठ विद्यार्थ्यांच्या संख्येच्या दृष्टीने अमेरिकेमध्ये तिसऱ्या क्रमांकावर आहे.

## बाह्य दुवे
* अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:अमेरिकेमधील विद्यापीठे
वर्ग:कोलंबस (ओहायो)
मनमोहन नातू

**मनमोहन नातू** ऊर्फ **गोपाळ नरहर नातू** (११ नोव्हेंबर, इ.स. १९११:माणगाव, कोल्हापूर जिल्हा, महाराष्ट्र - ७ मे, इ.स. १९९१) हे एक मराठी कवी होते. लोककवी मनमोहन या नावाने ते अधिक प्रसिद्ध होते. मीनाक्षी दादरकर हेही त्यांचे एक टोपणनाव होते. त्यांनी अंदाजे ५,००० मंगलाष्टके लिहिली, भविष्ये लिहिली आणि याशिवाय त्यांनी कादंबऱ्या आणि लघुकथाही लिहिल्या. डॉन ब्रॅडमनवर त्यांनी लिहिलेल्या पुस्तकाची नवी आवृत्ती उत्कर्ष प्रकाशनने प्रकाशित केली आहे.  त्यांच्या आठवणी सांगणारे *आठवणीतील मनमोहन* (लेखिका : संध्या देवरुखकर) हे पुस्तक उत्कर्ष प्रकाशनातर्फे २८-६-२०११ला प्रकाशित झाले.  या पुस्तकात भा.द. खेर, रमेश मंत्री, रॉय किणीकर, प्रा.शंकर वैद्य, शं.ना. नवरे वगैरेंनी वेळोवेळी मनमोहन नातूंवर लिहिलेले लेख आहेत. जयवंत दळवी यांनी घेतलेल्या मनमोहन यांच्या मुलाखतीचाही या पुस्तकात समावेश केलेला आहे. जयवंत दळवी यांनी नातूंचे वर्णन *चंद्र-सूर्याची बटणे खमिसाला लावणारा माणूस* असे केले आहे.

मनमोहन नातू यांचे निधन ७ मे १९९१ या दिवशी झाले.

## मनमोहन नातू यांचे गद्य लेखन
* छत्रपती संभाजी (कादंबरी, १९७०)
* संभवामि युगे युगे (संभाजीवरील कादंबरी, १९७०)
* तोरणा
* प्रतापगड
*आग्ऱ्याहून सुटका
* सूर्य असा मावळला
* छत्रपती राजाराम
* छत्रपती शाहू
* आनंदधन ( प्रथमपुरुषी निवेदनात्मक कादंबरी)

## मनमोहन नातूंच्या गाजलेल्या कविता
* आमुचे नाव आसू गं (भावगीत; गायक आणि संगीतकार जी.एन. जोशी)
* आरसा फोडलात तुम्ही, आता वेणी घाला माझी (भावगीत; गायक आणि संगीत गजानन वाटवे)
* कसा गं बाई झाला, कुणी गं बाई केला, राधे तुझा सैल अंबाडा (भावगीत; गायक आणि संगीत गजानन वाटवे)
* जेव्हा पदराला ढळत्या, पदाराला तू दिलास झटका, लांब सडक तिपेडी, तुला वेणीचा मारला फटका
* ती पहा ती पहा बापुजींची प्राणज्योती (स्फूर्तिगीत; गायक आणि संगीत गजानन वाटवे)
* मी मुक्तांमधला मुक्त आणि तू, कैद्यांमधला कैदी ।  माझेनी तुझे व्हायचे कधी ते, सूर कसे संवादी ॥|
* मैत्रिणिंनो सांगू नका नाव घ्यायला (भावगीत; गायिका : रंजना जोगळेकर, संगीत : गजानन वाटवे)
* विश्वाशी मीं वैर धरिले, कान्हा कोणासाठी? दुनियेशी मीं दावा धरिला, लाला कोणासाठी?
* शव हे कविचे जाळू नका हो, जन्मभरी तो जळतच होता । फुलेही त्यावर उधळू नका हो, जन्मभरी तो फुलतच होता
* सांग पोरी सांग सारे (भावगीत; गायक बबनराव नावडीकर)
* हळूहळू बोल कृष्णा हळूहळू बोल. (भावगीत; गायक आणि संगीत गजानन वाटवे)
* मृत्युच्या समयी गुलाबा, घेऊन ये तू फक्त काटे प्रसिद्धीचे लोट आले, ते ललाटी लेख होते.  माझ्याहूनी चांगले जे, नाव नव्हते गाव नव्हते,  अप्रसिद्धांच्या त्या वह्यांना, तू पाकळ्यांचा गंध दे.  मृत्युच्या समयी गुलाबा…

## मनमोहन नातू यांच्या दीर्घ कविता
* उद्धार (१९३३)
* काॅलेजियन (१९२९)
* बाॅम्ब (१९३४)
* युगायुगांचे सहप्रवासी (१९४६)....वगैरे.

## मनमोहन नातू यांचे काव्यसंग्रह
* अफूच्या गोळ्या
* उद्धार
* युगायुगांचे सहप्रवासी
* शिवशिल्पांजली
* सुनीतगंगा

## बाह्य दुवे
* आठवणीतील गाणी वर मनमोहन नातू - 

वर्ग:इ.स. १९११ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९१ मधील मृत्यू
वर्ग:मराठी कवी
रॉड ब्लेगोयेविच

इवलेसे
**रॉड आर. ब्लागोयेविच** (डिसेंबर १०, इ.स. १९५६ - ) हा अमेरिकेतील इलिनॉय या राज्याचा भूतपूर्व (४०वा) गव्हर्नर आहे.

ब्लागोयेविच, रॉड
ब्लागोयेविच, रॉड
वर्ग:डेमोक्रॅटिक पक्ष (अमेरिका) मधील राजकारणी
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रोहिणी (रक्तवाहिनी)

या रक्तवाहिन्या हृदयापासून उगम होऊन अन्य अवयवांकडे जातात. रोहिणी ही शुद्ध रक्त वाहून नेणारी रक्त वाहिनी असते.(अपवाद- फुफ्फुसीय रोहिणी-पल्मोनरी आर्टरी) त्या चित्रात लाल रंगाने दर्शविल्या जातात. या रक्तवाहिन्यांमध्ये रक्ताचा दाब असतो. हृदयाचे आकुंचन होताना असणारा उच्चतम दाब प्रकुंचनीय दाब म्हणून ओळखला जातो.
## मुख्य रोहिणी
शरीरातील रक्त हृदयाकडून इतर भागाकडे वाहून नेणा‍ऱ्या रक्तवाहिनीस रोहिणी असे म्हणतात. रोहिणीमधील रक्त दाबाने वाहते. बहुदा, रोहिणीमधील रक्तामध्ये २० मिलि प्रति शंभर मिलिलिटर एवढा प्राणवायू असतो. फुफ्फुस्रोहिणीमधील रक्तामध्ये १५ मिलि प्रतिशंभर मिलिलिटर प्राणवायू असतो. पाच टक्के कार्बन डायऑक्साइड फुफ्फुसरोहिणीमध्ये असतो. रोहिणीच्या भित्तिका तीन थरांच्या आणि जाड असतात. नीला याच तीन थरांनी बनलेली असते.पण नीलेच्या भित्तिका त्यामानाने पातळ असतात. 
## रक्तवाहिन्या 
## महाधमनी
वर्ग:जीवशास्त्र
वर्ग:शरीरशास्त्र
अँजिओग्राफी

उजवे|200px|इवलेसे|मेंदुचे ॲंजिओग्राफी चित्र
'''''' ही मानवाच्या वैद्यकीय तपासण्यांमधील एक आहे. रक्तवाहिन्यांमध्ये क्ष-किरणांद्वारे दिसणारे रंग सोडून रक्तवाहिन्यांची भरण क्षमता तपासली जाते. याद्वारे रक्त वाहिन्यांतील अडथळे दिसून येतात.
## इतिहास 
या पद्धतीचा प्रथमतः पोर्तुगीज चिकित्सक इगास मोनिज यांनी मेंदूच्या विविध आजार व रक्तवाहिन्यांतील दोष शोधण्यासाठी वापर केला. त्यांनी लिस्बन मध्ये पहिली इ.स. १९२७ला ॲंजिओग्राफी केली. रियनार्डो सिद डोस यांनी इ.स. १९२९ पहिला अ‍ॅओर्टोग्राम काढला. इ.स. १९५३ साली सेल्डिंगर टेक्निकच्या साहाय्याने अवयवांची ॲंजिओग्राफी करणे सोपे झाले.

## तपासणी पद्धती 
200px|उजवे|इवलेसे|ॲंजिओग्राफीसाठीची यंत्रणा
प्राथमिक तपासण्या पार पाडल्यावर ॲंजिओग्राफीसाठी रुग्णाला रुग्णालयात भरती केले जाते. त्याच्या जांघेतील शिरेतून किंवा हातातील शिरेतून ॲंजिओग्राफी कॅथेटर टाकला जातो. तो संबंधीत रक्तवाहिनी पर्यंत जातो. हा कॅथेटर स्क्रीनवर डॉक्टरांना दिसतो. तो योग्य ठिकाणी पोहोचल्यावर त्यातून क्ष-किरणांत दिसणारा डाय सोडला जाते. हा डाय अपारदर्शक असतो. हा डाय सोडल्याबरोबर तो रोहिणीतून जातो.. रक्तवाहिनी दिसण्यासाठी वेगवेगळी छायाचित्रे सीटी स्कॅन किंवा एमआरआय द्वारे घेतले जातात या प्रवाहात कुठेही अडथळा असल्यास तो भाग निमुळता होतो. त्यावरून अडथळा कुठे आहे ते कळते व तो किती टक्के आहे ते ही मोजता येते.

## हे सुद्धा पहा 
* आरोग्य.कॉम वरील माहिती 
* हृदयशस्त्रक्रियांविषयी थोडेसे!- लोकसत्तामधील लेख

वर्ग:शस्त्रक्रिया
ओहायो नदी

right|thumb|300 px|अमेरिकेच्या नकाशावर ओहायो नदीचा मार्ग
[right|thumb|300 px|[पिट्सबर्ग ह्या शहरामध्ये अलेघेनी व मनोंगहेला ह्या नद्यांच्या संगमातून ओहायो नदीची सुरुवात होते.]]
[right|thumb|300 px|[लुईव्हिल ह्या केंटकीमधील शहराजवळ ओहायो नदीचे पात्र १ मैल रुंद आहे.]]
**ओहायो नदी** () ही मिसिसिपी नदीची सर्वात मोठी उपनदी व अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने देशाच्या पूर्व भागामधील एक प्रमुख नदी आहे. पेनसिल्व्हेनिया राज्यातील पिट्सबर्ग शहरात अलेघेनी व मनोंगहेला ह्या नद्यांच्या संगमातून ओहायो नदीची सुरुवात होते. तेथून नैऋत्य  दिशेला १,५७९ किमी लांब वाहत जाउन ओहायो नदी इलिनॉय व मिसूरी राज्यांच्या सीमेवरील कैरो ह्या शहराजवळ मिसिसिपी नदीला मिळते.

ओहायो नदीचे पाणलोट क्षेत्र ४,९०,६०० चौरस किमी पसरले असून ह्या क्षेत्रामध्ये १४ राज्यांचा समावेश होतो. ओहायो, इंडियाना व इलिनॉय ह्या राज्यांच्या दक्षिण सीमा तसेच वेस्ट व्हर्जिनिया व केंटकी राज्यांच्या उत्तर सीमा ओहायो नदीने आखल्या आहेत.

## प्रमुख शहरे
खालील प्रमुख शहरे व महानगरे ओहायो नदीच्या काठावर वसलेली अहेत.

वर्ग:अमेरिकेतील नद्या
वर्ग:मिसिसिपी नदी
हेरॉल्ड-डोमर साचा

**हेरॉल्ड-डोमर प्रतिमान** (इंग्लिश: *Harrod–Domar model*) हा इंग्लिश अर्थशास्त्रज्ञ सर रॉय फोर्ब्स हेरॉल्ड यांनी इ.स.१९३९ मध्ये, तर त्यानंतर अवघ्या सात वर्षानंतर अमेरिकेतील रशियन अर्थशास्त्रज्ञ एव्ह्से डेविड डोमर यांनी इ.स. १९४६ मध्ये विकसित केलेला साचा आहे.

वर्ग:अर्थशास्त्र
भूत लेणी

पुणे जिल्ह्यातल्या जुन्नर तालुक्यात येणाऱ्या मानमोडी डोंगरातील भीमाशंकर आणि अंबा-अंबिका या लेण्यांबरोबरच त्याच डोंगरात **भूत लेणी** नावाने ओळखल्या जाणारा लेण्यांचा एक तिसरा गट आहे. अंबा-अंबिका गटापासून अर्धा किलोमीटरवर ही लेणी आहेत. डोंगरकड्यालगत आणि झाडीभरल्या या वाटेवरून पंधरा-वीस मिनिटे चालले की ऐन कड्यावर ही भूत लेणी दिसतात. 

ही लेणी या डोंगरावरील सर्वात प्राचीन, म्हणजे इसवी सनाच्या पहिल्या शतकातल्या उत्तरार्धात खोदली गेली आहेत. एकूण ३६ लेणी. यांना ३४ ते ४९ असे क्रमांक दिले आहेत. या लेण्यांत कायकाय आहे? बौद्धविहार, पाण्याचे टाके, चैत्यगृह, ब्राह्मीलिपीतील दानधर्म केल्याचा शिलालेख, चैत्यकमानी, स्तूप, आणि कोरलेली फुलांची नक्षी, नंदीपद आणि त्रिरत्न. श्रीवत्स आणि धम्मचक्र ही शुभचिन्हे. काही पुरुषाकृती आणि बोधीवृक्ष.

लेण्यांमध्ये कोरलेले नाग, गरुड, हत्ती आणि संमिश्र पशुपक्षी मानवाने कोरले असणे शक्य नाही.  हे भुतांचेच काम असले पाहिजे, या समजुतीनेच बहुधा या लेण्यांना भूतलेणी म्हणत असावेत.

वर्ग:पुणे जिल्हा
वर्ग:बौद्ध लेणी
वर्ग: महाराष्ट्रातील लेणी
सुग्रण

**सुग्रण** (किंवा सुगरण) म्हणजे पाककलेत निपुण असणारी स्त्री.

वर्ग:पाककला
येशू ख्रिस्ताच्या आधुनिक संतांचे चर्च

[right|thumb|300 px|[सॉल्ट लेक मंदिर हे मॉर्मन धर्मामधील सर्वात मोठे प्रार्थनागृह आहे.]]
**येशू ख्रिस्ताच्या आधुनिक संतांचे चर्च** (; इतर नावे: मॉर्मन चर्च, एलडीएस चर्च) हा ख्रिस्ती धर्माच्या उपधर्मांपैकी एक आहे. ह्या धर्माची स्थापना १८३० साली जोसेफ स्मिथ, जुनियर ह्या धार्मिक पुढाऱ्याने अमेरिकेच्या न्यू यॉर्क राज्यामध्ये केली. ह्या चर्चचे मुख्यालय युटाच्या सॉल्ट लेक सिटी ह्या शहरामध्ये असून जगभर त्याचे ५०,००० प्रचारक व १.४१ कोटी अनुयायी आहेत.

## बाह्य दुवे 
* LDS.org एलडीएस चर्चचे अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:ख्रिश्चन धर्म
वर्ग:मॉर्मन पंथ
नारू

thumb|right|300px|जखमेतून बाहेर येणारा नारुकृमी
**नारू** (इंग्रजी:*Dracunculiasis*;) हा गोलकृमी वर्गातील ड्रॅक्युंक्यूलस मेडिनेन्सिस अथवा गिनी वर्म ह्या सुतासारख्या दिसणाऱ्या व मीटरभर लांब वाढणाऱ्या परजीवी कृमींमुळे होणारा रोग आहे.

## आढळ
ब्रह्मदेश, अरबस्थान, इराण, आफ्रिका, वेस्ट इंडीज, दक्षिण अमेरिका, रशियातील तु्र्कस्थान विभाग, भारतातील राजस्थान, मध्यप्रदेश, पंजाब, तामिळनाडू, महाराष्ट्र वगैरे.

## बाह्य दुवे
## संदर्भ
वर्ग:रोग
वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र
२०११ विंबल्डन स्पर्धा

'''''' ही विंबल्डन टेनिस स्पर्धेची १२५ वी आवृत्ती होती. ही स्पर्धा २० जून ते ३ जुलै दरम्यान लंडन येथे भरवण्यात आली.

## मुख्य स्पर्धा
### पुरूष एकेरी
### महिला एकेरी
### पुरूष दुहेरी
### महिला दुहेरी
### मिश्र दुहेरी
## युवा
### मुले एकेरी
### मुली एकेरी
### मुले दुहेरी
### मुली दुहेरी
## हे सुद्धा पहा
*२०११ फ्रेंच ओपन
*२०११ ऑस्ट्रेलियन ओपन
*२०११ यू.एस. ओपन
अलका तोमर

**अलका तोमर** ही २०१० राष्ट्रकुल खेळांमध्ये सुवर्णपदक जिंकलेली भारतीय कुस्तीगीर आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:भारतीय कुस्तीगीर
वर्ग:अर्जुन पुरस्कारविजेते
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
लेंगरे

**लेंगरे** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील खानापूर (विटा) तालुक्यातील एक गाव आहे.

## भौगोलिक स्थान
**लेंगरे** हे महाराष्ट्राच्या सांगली जिल्ह्यातल्या खानापूर (विटा) तालुक्यातील एक गाव आहे.

## हवामान 
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.
## जवळची ठिकाणे
* विटा
* खानापूर
* भूड

## संदर्भ आणि नोंदी
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate 

वर्ग:खानापूर (विटा) तालुक्यातील गावे
वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
कृष्णराव शितोळे

राजराजेंद्र सरदार **कृष्णराव मालोजीराव शितोळे** देशमुख (३० ऑक्टोबर, इ.स. १९२३; ग्वाल्हेर - इ.स. २०११; पुणे) हे ग्वाल्हेरच्या शितोळे घराण्यात जन्मलेले जहागीरदार सरदार, देशमुख होते. शितोळे देशमुखांचा भव्य व अभेद्य वाडा पुणे-सोलापूर महामार्गावर पुण्यापासून ३५ कि.मी. अंतरावर पाटस या गावी आहे.  या वाड्याचे बांधकाम इ. स. १७३० ते १७६० या दरम्यान म्हणजे सरदार महादजी शिंद्यांच्या कारकिर्दीत झाल्याचे सांगितले जाते. गावाच्या वेशीतून आत प्रवेश केल्यावर साधारणपणे ५०० मीटरवर हा पूर्वाभिमुख भव्य वाडा आहे. 

राजराजेंद्र सरदार मालोजीराव ऊर्फ बाळासाहेब नरसिंहराव शितोळे देशमुख त्यांचे वडील होते. त्यांचे पूर्वज मध्य प्रदेशातल्या पोहरी येथील राजे होते. शितोळे घराण्याकडे महाराष्ट्रातील पुणे, सांगवी( पिंपरी- चिंचवड), मावळ, पुरंदर, वानवडी, हडपसर, मांजरी, मोशी, लवळे, कासारसाई,पाषाण अशी पुणे परिसरातल्या सुमारे साडेतीनशे गावांची जहागिरी होती. याव्यतिरिक्त मध्य प्रदेश व हरियाणा या प्रांतांतील हुशंगाबाद, सहजाबाद, खांडवा, पानिपत व सोनपत या गावांच्या क्षेत्रांत त्यांची जहागिरी पसरलेली होती.  

सरदार शितोळे देशमुख यांचे प्राथमिक शालेय शिक्षण ग्वाल्हेरच्या किल्ल्यातील सरदारांसाठी असलेल्या सिंदिया शाळेत झाले. महाविद्यालयीन शिक्षणासाठी ते नैनिताल येथे गेले.  त्यानंतर त्यांनी बनारस हिंदू विश्वविद्यालयात इतिहास, राज्यशास्त्र आणि इंग्रजीचे अध्ययन केले. युद्धकला आणि शस्त्रविद्येत ते प्रवीण होते. 

कृष्णराव शितोळ्यांना सिधोजीराजे व प्रल्हादराजे हे दोन पुत्र आणि यशोधराराजे व हेमांगनाराजे या दोन विवाहित कन्या आहेत. कृष्णरावांच्या भगिनी सुशीलादेवी (३० जानेवारी, इ.स. १९१६ - ३१ मार्च, इ.स. २०११) या कर्नाटकातील सोंडूर संस्थानच्या राजमाता होत्या. त्यांचे लग्न सोंडूर संस्थानाचे अधिपती महाराज यशवंतराव घोरपडे यांच्याशी झाले होते.

वर्ग:मराठा साम्राज्य
वर्ग:मराठी राजे
वर्ग:इ.स. १९२३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०११ मधील मृत्यू
राम गबाले

**राम नारायण गबाले** (इ.स. १९२४ -  जानेवारी ९, इ.स. २००९) हे मराठी चित्रपट दिग्दर्शक, निर्माते, पटकथालेखक, संवादलेखक होते. त्यांनी मराठीत देशभक्तीपर आणि सामाजिक विषयांवर आधारित असे ७०हून अधिक चित्रपट व अनेक दर्जेदार बालचित्रपट केले. 

## कारकीर्द 
### चित्रपट 
* दूधभात 
* वंदेमातरम्
* देवबाप्पा
* जशास तसे
* मोठी माणसे
* पोस्टातली मुलगी
* छोटा जवान

## पुरस्कार आणि सन्मान 
* महाराष्ट्र सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट पुरस्कार (छोटा जवान)
* पंतप्रधानांचे सर्वोत्तम बालचित्रपटाचे सुवर्णपदक (फूल और कलियॉं)
* लाइपत्सिगच्या आंतरराष्ट्रीय फिल्म फेस्टिव्हलचा पुरस्कार (काले गोरे)
* राज्य पुरस्कार (द स्टोरी ऑफ डॉ. कर्वे)
* सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपटासाठी फिल्म फेअर अ‍ॅवॉर्ड (जिव्हाळा) 
* गदिमा पुरस्कार
* शासनाचा जीवनगौरव पुरस्कार 
* आल्फा टीव्ही मराठीचा आल्फा जीवनगौरव पुरस्कार

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:मराठी भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक
वर्ग:इ.स. १९२४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००९ मधील मृत्यू
एल पॅसो (टेक्सास)

**एल पॅसो** (, पर्यायी उच्चारः एल पासो) हे अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने देशाच्या टेक्सास राज्यामधील एक शहर आहे. पश्चिम टेक्सासमध्ये मेक्सिको देशाच्या व न्यू मेक्सिको राज्याच्या सीमेवर व रियो ग्रांदे नदीच्या किनारी वसलेले एल पासो हे टेक्सासमधील सहव्या क्रमांकाचे तर अमेरिकेतील १९व्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. २०१० साली एल पॅसो शहराची लोकसंख्या ६.५ लाख तर महानगरीय क्षेत्राची लोकसंख्या सुमारे ८ लाख होती. गेल्या १० वर्षात येथील लोकसंख्या १५ टक्क्यांनी वाढली आहे.

एल पॅसो मेक्सिकोच्या सिउदाद हुआरेझ शहराचे जुळे शहर समजले जाते. हुआरेझ हे अंमली पदार्थांची तस्करी करणाऱ्या माफियांमुळे जगातील सर्वात धोकादायक शहरांपैकी एक मानले जाते तर एल पॅसोला २०१० साली अमेरिकेतील सर्वात सुरक्षित मोठे शहर हा पुरस्कार मिळाला. 

## इतिहास 
## भूगोल 
### हवामान 
एल पॅसोमधील हवामान साधारणपणे उष्ण व रूक्ष स्वरूपाचे आहे.

## जनसांख्यिकी 
२०१० सालच्या जनगणनेनुसार एल पॅसो शहराची लोक्संख्या ६,४९,१२१ इतकी होती. मेक्सिकोच्या सीमेवर असल्यामुळे येथील ८६.२ टक्के लोक लॅटिन अमेरिकन वंशाचे आहेत.

## शहर रचना 
## संदर्भ व नोंदी 
## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ
*वाणिज्य भवन
*

वर्ग:टेक्सासमधील शहरे
वर्ग:एल पॅसो (टेक्सास)
किसन कथोरे

**किसन शंकर कथोरे** हे मराठी राजकारणी आहेत. इ.स. २००९ सालातील महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुकींत ते ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड विधानसभा मतदारसंघातून राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाच्या तिकिटावर महाराष्ट्राच्या बाराव्या विधानसभेवर निवडून गेले. यानंतर ते भारतीय जनता पक्षाकडून तेराव्या आणि चौदाव्या विधानसभेवर निवडून गेले.

वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी
वर्ग:महाराष्ट्राच्या १४ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:महाराष्ट्राच्या १२ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:महाराष्ट्राच्या १३ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:मुरबाडचे आमदार
वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
वर्ग:राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आघूर्ण

thumb|300px|right|बल लावलेल्या बिंदूपासून **r** एवढ्या अंतरावर एक कण वसला आहे. त्या कणाला **F** हे बल लावल्यास, त्या बलाचा **F**⊥ हा लंब-घटकच आघूर्ण उत्पन्न करू शकतो. हा आघूर्ण **τ**&nbsp;=&nbsp;**r**&nbsp;×&nbsp;**F** या सदिश गुणाकाराएवढा असून त्याचे परिमाण *τ*&nbsp;=&nbsp;**r****F**⊥&nbsp;=&nbsp;**r****F**&thinsp;sin*θ* एवढे आहे, तर त्याची दिशा पानातून बाहेरील बाजूस आहे.
**आघूर्ण**, अर्थात **मोटन** (इंग्लिश: *Torque* , *टॉर्क* ;) म्हणजे एखाद्या वस्तूला अक्षाभोवती किंवा बिजागरीभोवती फिरवणारी बलाची प्रवृत्ती होय.  नुसते बल एखाद्या वस्तूस ढकलते किंवा ओढते; तर आघूर्ण वस्तूला पिळते.

गणितीय सूत्रानुसार बल आणि परिबलभुजा, म्हणजे वस्तूच्या अक्षापासून(किंवा बिजागिरीपासून) बल लावलेल्या बिंदूपर्यंतचे अंतर, यांचा सदिश गुणाकार म्हणजे आघूर्ण होय. सदिश गुणाकारामुळे अर्थातच येणाऱ्या आघूर्णाची राशी सदिश असते.
:\boldsymbol \tau = \mathbf{r}\times \mathbf{F}\,\!

:\boldsymbol \tau = rF\sin \theta\,\!

यांमध्ये
:**τ** (टो)हे सदिश आघूर्ण असून तोच टो(*τ*) आघूर्णाचे परिमाण(माप) आहे,
:**r** (आर) हे सदिश अंतर आहे (आघूर्ण मापण्याच्या बिंदूपासून बल लावलेल्या बिंदूपर्यंतचे सदिश अंतर), आणि *r* हे त्या अंतराचे परिमाण(मोजमाप) आहे,
:**F** (एफ) हे सदिश बल असून, तोच *F* त्या बलाचे परिमाण(मोजमाप) आहे,
:× सदिश गुणाकाराचे चिन्ह आहे,
:*θ* (थीटा)हा बल सदिश व अंतर सदिश यांमधील कोन आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:अभिजात यामिकी
वर्ग:भौतिकशास्त्रामधील मूलभूत संकल्पना
गोवर

**गोवर** हा गोवर विषाणूमुळे होणारा एक अत्यंत संसर्गजन्य असा संसर्गजन्य रोग आहे. संसर्ग झालेल्या व्यक्तीच्या संपर्कात आल्यानंतर 10 ते 12 दिवसांनंतर लक्षणे दिसू लागतात आणि 7 ते 10 दिवसांपर्यंत टिकतात. सुरुवातीच्या लक्षणांमध्ये विशेषतः ताप, बहुतेक वेळा  पेक्षा जास्त असतो, खोकला, वाहणारे नाक आणि डोळ्यांची जळजळ यांचा समावेश होतो. कोप्लिकचे स्पॉट्स म्हणून ओळखले जाणारे लहान पांढरे डाग लक्षणे सुरू झाल्याच्या दोन किंवा तीन दिवसांच्या नंतर तोंडामध्ये तयार होऊ शकतात. लक्षणे सुरू झाल्याच्या तीन ते पाच दिवसांनंतर लाल, सपाट पुरळ सामान्यत: चेहऱ्यावर येते आणि नंतर उर्वरित शरीरावर सामान्यतः पसरणे सुरू होते. सामान्य गुंतागुंतींच्यामध्ये अतिसार (8% प्रकरणांमध्ये), मध्य कर्ण संसर्ग (7%) आणि न्यूमोनिया (6%) यांचा समावेश होतो. हे काही प्रमाणात गोवर-प्रेरित इम्यूनोसप्रेशनमुळे उद्भवते. क्वचित फेफरे, अंधत्व किंवा मेंदूची जळजळ होण्याची शक्यता असते. इतर नावांमध्ये मॉरबिली, रुबेला, लाल गोवर आणि इंग्रजी गोवर समाविष्ट आहे. "जर्मन गोवर" म्हणून ओळखले जाणारे दोन्ही रुबेला आणि रोझोला हे असंबंधित विषाणूंमुळे उद्भवणारे भिन्न रोग आहेत. 

गोवर हा हवाजनित रोग आहे जो संसर्ग झालेल्या लोकांच्या खोकल्यामुळे आणि शिंकण्यामुळे सहज पसरतो. हा तोंड किंवा नाकातील स्राव यांच्या थेट संपर्काद्वारे देखील पसरू शकतो. रोगप्रतिकार करू शकत नसलेल्या आणि संसर्ग झालेल्या व्यक्तीबरोबर राहण्याची जागा सामायिक करणाऱ्या दहापैकी नऊ जणांना हा संसर्ग होईल. पुरळ सुरू झाल्याच्या चार दिवसांपूर्वी ते चार दिवसांच्या नंतर पर्यंत असे लोक इतरांसाठी संसर्गजन्य असतात. बहुतांश लोकांना हा रोग एकापेक्षा जास्त वेळा होत नाही. सार्वजनिक आरोग्याच्या प्रयत्नांसाठी संशयास्पद प्रकरणांमध्ये गोवरच्या विषाणूची तपासणी महत्त्वपूर्ण आहे. 

गोवर लस रोगाचा प्रतिबंध करण्यासाठी प्रभावी आहे, आणि इतर लसींच्या संयोगाने बऱ्याचदा ती दिली जाते. लसीकरणामुळे 2000 ते 2000 ते 2017 यादरम्यान गोवरमुळे होणाऱ्या मृत्यूंमध्ये 80% घट झाली असून जगभरातील सुमारे 85% मुलांना 2017 पर्यंत प्रथम डोस मिळाला आहे. जरी सहाय्यक काळजी घेतल्याने परिणाम सुधारू शकत असले तरीही, एकदा का एखाद्या व्यक्तीस संसर्ग झाला, की कोणतेही विशिष्ट उपचार उपलब्ध नाहीत अशा प्रकारच्या काळजीमध्ये तोंडी रीहायड्रेशन द्रावण (किंचित गोड आणि खारट द्रव), पोषक अन्न आणि ताप नियंत्रित करण्यासाठीचे औषधोपचार यांचा समावेश होतो. जर कानामध्ये झालेला संसर्ग किंवा न्यूमोनियासारख्या दुय्यम जिवाणूचा संसर्ग झाला तर प्रतिजैविके घेण्याचा सल्ला दिला पाहिजे. मुलांसाठी अ जीवनसत्त्व पूरकाची देखील शिफारस केली जाते. 

गोवर मुख्यतः आफ्रिका आणि आशियाच्या विकसनशील भागामध्ये दरवर्षी सुमारे 20 दशलक्ष लोकांवर परिणाम करतो,. अनेकदा बालपणातील आजार म्हणून मानले जात असले तरी त्याचा परिणाम कोणत्याही वयोगटातील लोकांना होऊ शकतो. या रोगाचा परिणीती मृत्यूमध्ये होऊ शकते असा हा एक लसीने प्रतिबंधित करता येऊ शकणारा अग्रगण्य रोग आहे. 1980 मध्ये, या रोगामुळे 2.6 दशलक्ष लोक मरण पावले, आणि 1990 मध्ये, 545,000 मरण पावले; 2014 पर्यंत जागतिक लसीकरण कार्यक्रमांनी गोवरमुळे होणाऱ्या मृत्यूंची संख्या 73000 पर्यंत कमी केली होती. असा कल असूनही, लसीकरण कमी झाल्याने रोग आणि मृत्यूचे प्रमाण 2017 ते 2019 मध्ये वाढले आहे. संसर्ग झालेल्या लोकांमध्ये मृत्यूचा धोका सुमारे 0.2% इतका आहे, परंतु कुपोषण असलेल्या लोकांमध्ये हे प्रमाण 10% पर्यंत असू शकते. जे लोक संसर्गामुळे मरण पावतात त्यांच्यापैकी बहुतांश हे पाच वर्षापेक्षा कमी वयाचे असतात. इतर प्राण्यांमध्ये गोवर झाल्याचे आढळलेले नाही.

## संदर्भ 
वर्ग:संसर्गजन्य रोग
मातीची चूल

**मातीची चूल** म्हणजे चिक्कण माती  किंवा कुंभारी माती वापरून तयार केलेली एक छोटी बांधणी. चुलीवर लाकूडफाटा, शेणाच्या गोवऱ्या, काडीकचरा, इ. जैवभार इंधने वापरून स्वयंपाक करता येतो. हिचा आकार इंग्रजी आद्याक्षर 'U ' सारखा असतो. Uची वर्तुळाकार बंद बाजू मागच्या बाजूला आणि खुली बाजू आपल्या समोर असते. चुलीची  उंची साधारण‌‌तः २५ ते ३० सें मी. असते. हिच्यावर भांडे ठेवल्यावर त्याला खाली जळणाऱ्या इंधनापासून उष्णता मिळते व भांड्यातील अन्न शिजते.

या चुलीवर वरील बाजूस, (U आकाराच्या दोन्ही टोकावर व मध्ये)  सुमारे ३-४ सें मी. व्यासाचे तीन गोलाकार उंचवटे बनविलेले असतात.त्यांना 'टोणगे' असे म्हणतात. त्यांचा उपयोग भांड्यांना आधारासाठी टेकू म्हणून तसेच खालील जळणाचा धूर बाहेर निघण्यासाठी जागा देण्यासाठी होतो.

काही ठिकाणी एक तोंडाच्या (एकावेळी एकच भांडे ठेवता येणाऱ्या), तर काही ठिकाणी दोन किंवा तीन तोंडांच्या चुली वापरल्या जातात. काही ठिकाणी भाजलेल्या मातीची हातवाही (पाहिजे तिथे हलवता येणारी) चूलही वापरली जाते. 

बऱ्याच ठिकाणी, विशेषतः ग्रामीण भागांत मातीच्या चुलीवर जेवण बनते. चुलीवरील जेवण हे अतिशय चवदार असते. परिणामी ग्रामीण भागातील जेवण हे चविष्ट लागते त्यामुळे लहान गावात सहलील्या गेल्यावर लोक चुलीवरच्या जेवणाची मागणी करतात.

## चुलींचे प्रांंतानुसार प्रकार
कोकणात नरम प्रकृतीचा जांभा दगड मुबलक प्रमाणात असल्याने तेथे जांभा कापून अखंड स्वरूपाची चूल तयार केली जाते.ही चूल चुना,माती यांनी लिंपली जाते. गोमंतक बेळगाव परिसरात लाल मातीचे प्रमाण अधिक असल्याने तिथे लाल मातीच्या चुली असतात. केरळच्या काही भूभागांत खडकाळ जमीन, वाळूमिश्रित मुरूम व माती असल्याने पालापाचोळा घालून तिथल्या चुली तयार करतात. सोमनाथ वेरावळ भागात वाळूपासून चुली करतात. विजयनगर हंपी या कर्नाटकातील परिसरात शहाबादी खडकापासून केलेल्या चुली आढळतात.

## चित्रदालन 

File:वहीलाची चुल.jpg|वैलाची चूल
File:चुल मातीची.jpg|सडी चूल 

## संदर्भ
वर्ग:पाकसाधने
वर्ग:चूल
विनी परांजपे

**विनी परांजपे** ह्या मराठी अभिनेत्री आहेत. त्या प्रसिद्ध दिग्दर्शक सई परांजपे ह्याच्या कन्या आहेत. त्यांनी अनेक मराठी आणि हिंदी चित्रपटात तसेच दूरचित्रवाणी मालिकांमध्ये भूमिका केल्या आहेत.

अडोस पडोस (१९८४)ह्या दूरदर्शन वरील मालिकेतील त्याची भूमिका अतिशय लोकप्रिय झाली होती. 
#चष्मे बद्दूर (१९८१)
#कथा (१९८३) 
#पपीहा (१९९३) 
#चकाचक (२००५) 
आदी  त्यांची उल्लेखनीय भूमिका असलेले चित्रपट होत.

विनी, परांजपे
विनी, परांजपे
विनी, परांजपे
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
निसर्गायण (पुस्तक)

## निसर्गायण (पुस्तक)
"निसर्गायण - पर्यावरणाचा मूलगामी आणि एकात्म विचार"  हे दिलीप कुलकर्णी यांनी पर्यावरण या विषयावर लिहिलेले मराठीतील पुस्तक आहे. 

प्रकाशक - राजहंस प्रकाशन, पुणे.

पहिली आवृत्ती - ऑगस्ट १९८६ 

पर्यावरणाच्या समस्येचे मूळ मानवाच्या अपरिमित भोगलालसेत आहे  आणि ती भोगवादी वृत्ती, जडवादी तात्त्विक भूमिकेतून निर्माण होते. 
या भोगवादी वृत्तीपासून सोडवणूक करून घेण्यासाठी मूलभूत वैचारिक परिवर्तन आवश्यक आहे. हे वैचारिक परिवर्तन आधुनिक पाश्चात्य विज्ञान आणि प्राचीन पौर्वात्य तत्त्वज्ञान यांच्या आधारे  करता येईल असे प्रतिपादन लेखकाने या पुस्तकात केले आहे.

वर्ग:मराठी साहित्य यादी
ॲस्पेन (कॉलोराडो)

right|180px|thumb|ॲस्पेन शहर आणि स्की उतार
**ॲस्पेन** (लेखनभेद:**आस्पेन**) हे अमेरिकेच्या कॉलोराडो राज्यातील छोटे शहर व स्की रिझॉर्ट आहे. हे शहर पिटकिन काउंटीचे प्रशासकीय केंद्र आहे. २०१० च्या गणनेनुसार येथील लोकसंख्या ६,६५८ होती.

ह्या भागात मुबलक प्रमाणात असलेल्या ॲस्पेन झाडांमुळे या गावाचे नाव ॲस्पेन ठेवले गेले. पूर्वी चांदीच्या खाणी असलेल्या या शहराची गणना आता जगातील सगळ्यात महागड्या स्की रिझॉर्टमध्ये होते. रोअरिंग फोर्क नदीकाठी वसलेले हे शहर समुद्रसपाटीपासून सुमारे ८,००० फूटांवर आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ
*

वर्ग:कॉलोराडोमधील स्की रिसॉर्ट
वर्ग:कॉलोराडोमधील शहरे
वर्ग:पिटकिन काउंटी (कॉलोराडो)
हुप्पा हुय्या

**हुप्पा हुय्या** हा अनिल सुर्वे दिग्दर्शित भारतीय मराठी भाषेचा चित्रपट आहे. हा सिनेमा २६ मार्च २०१० रोजी प्रदर्शित झाला होता. या चित्रपटाची शैली विनोदी-नाटक आहे. या सिनेमातील मुख्य भूमिका सिद्धार्थ जाधव, मोहन जोशी आणि उषा नाडकर्णी यांच्या आहेत.

## कलाकार / गायक 
* सिद्धार्थ जाधव
* मंगेश देसाई
* गिरिजा ओक
* मोहन जोशी
* मानसी मागीकर
* उषा नाडकर्णी
* गणेश यादव
* स्वप्नील बांदोडकर - गायक 
* वैशाली सामंत - गायिका 
* कुशल बद्रिके
* वैभव मांगले

## कथा 
हनम्या गावचे सरपंच आणि त्यांची पत्नी यांनी वाढवले आहेत तो भगवान हनुमानाचा भक्त आहे आणि ग्रामस्थांची काळजी घेत आहे, दररोजच्या कामात गरजूंना मदत करणे आणि अन्यायविरूद्ध लढा देणे हे समाविष्ट आहे. एका वृद्ध महिला अक्काला जंगलातून वनौषधी गोळा करण्यात मदत केली जाते. एकदा वनौषधी गोळा करताना हनम्या वानरांशी संवाद साधतो आणि त्यातील एकाने फळ खाल्ले. जेव्हा तो अक्क्याकडे परत आला तेव्हा तिला आढळले की त्याच्यात त्याला जादूची शक्ती मिळाली आहे जी देवाची देणगी आहे आणि ती केवळ ११ वेळा वापरली जाऊ शकते.

## बाह्य साइट 
 आयएमडीबीवर 

## संदर्भ
भौगोलिक दूरता

पृथ्वीवरील एखाद्या बिंदूची **भौगोलिक दूरता** हे त्या बिंदूपेक्षा जास्त उंची असलेल्या सगळ्यात जवळच्या बिंदूपर्यंतचे ग्रेट सर्कल अंतर आहे. हे परिमाण सहसा पर्वतशिखरांच्या उंचीच्या संदर्भात वापरले जाते.

वर्ग:भूगोल
कॉलोराडोमधील फॉर्टीनर्स

इवलेसे|माउंट एल्बर्ट
**कॉलोराडोमधील फॉर्टीनर्स** ही अमेरिकेच्या कॉलोराडो राज्यात असलेली १४,००० फूटांपेक्षा (४,२६७.२ मीटर) जास्त उंचीची शिखरे आहेत. फॉर्टीनर्स हे विशेषण आसपासच्या प्रदेशापेक्षा कमीतकमी ३०० फूट उंच असलेल्या आणि १४,००फूटांपेक्षा जास्त उंची असलेल्या अमेरिकेतील पर्वतशिखरांना दिले जाते.

## शिखरे
याशिवाय खालील पाच शिखरांची उंची १४,०० फूट पेक्षा जास्त आहे पण त्यांची भौगोलिक दूरता ३०० फूट पेक्षा कमी आहे.
* माउंट कॅमेरॉन, उंची = , भौगोलिक उठाव = .
* एल दियेंते पीक, उंची = , भौगोलिक उठाव = .
* नॉर्थ कॉनन्ड्रम पीक, उंची > , भौगोलिक उठाव = 200–280 feet.
* नॉर्थ एओलस, उंची = ,  भौगोलिक उठाव = 159–199 feet.
* नॉर्थ मरून पीक, उंची = , भौगोलिक उठाव = . हे शिखर अनेकदा फॉर्टीनर्समध्ये गणले जाते.

## संदर्भ आणि नोंदी 
*
वर्ग:अमेरिकेतील पर्वतशिखरे
फॉर्टीनर्स
वर्ग:गिऱ्यारोहण
चंद्रकांता (१९९४ मालिका)

**चंद्रकांता** ही काल्पनिक कथेवर आधारित हिंदी मालिका दूरदर्शनवर इ.स. १९९५ च्या दरम्यान प्रसारित झाली होती. ही मालिका देवकीनंदन खत्री  यांच्या "चंद्रकांता" ह्या कादंबरीवर अंशतः आधारित होती. सदर मालिका विवादाच्या भोवऱ्यात अडकल्यामुळे इ.स. १९९६ मध्ये तिचे प्रक्षेपण थांबवण्यात आले होते. मालिकेचे प्रक्षेपण सुरू करण्यासाठी अखेर निर्मात्याला न्यायालयात धाव घ्यावी लागली होती.

## बाह्य दुवे
* चंद्रकांता  
* न्यायालयाची दूरदर्शनला नोटीस  

वर्ग:दूरदर्शन दूरचित्रवाहिनी मालिका
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी मालिका
अलिफ लैला

**अलिफ लैला** ही  भारतातील दूरचित्रवाणी वरून प्रक्षेपित झालेली शौर्य कथा मालिका होती. ही मालिका प्रसिद्ध "अरेबियन नाईट्स"च्या  कथांवर आधारित होती. यातील काही कथा -
# सिंदबाद खलाशी आणि त्याच्या सात सफरी
# अलिबाबा आणि चाळीस चोर
# अल्लाउद्दिन आणि जादूचा दिवा

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:दूरदर्शन दूरचित्रवाहिनी मालिका
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी मालिका
वर्ग:चित्र हवे
असोसिएशन ऑफ टेनिस प्रोफेशनल्स

**असोसिएशन ऑफ टेनिस प्रोफेशनल्स** (; व्यावसायिक टेनिसपटूंची संघटना, संक्षेपः एटीपी) ही व्यावसायिक पुरूष टेनिसपटूंसाठी १९७२ साली स्थापन करण्यात आलेली एक क्रीडा संघटना आहे. १९९० सालापासून एटीपी जगातील सर्व व्यावसायिक पुरुष टेनिस स्पर्धांचे आयोजन करते व पुरुष खेळाडूंची क्रमवारी कार्यरत ठेवते. टेनिस जगतामधील चार मानाच्या ग्रँड स्लॅम स्पर्धा, ९ ए.टी.पी. वर्ल्ड टूर मास्टर्स १००० स्पर्धा तसेच वर्षाखेरीस खेळवली जाणारी ए.टी.पी. वर्ल्ड टूर फायनल्स ह्या स्पर्धांचे आयोजन ए.टी.पी.द्वारे केले जाते.

विमेन्स टेनिस असोसिएशन ही संस्था महिला टेनिसपटूंसाठी स्थापन झाली असून तिचे कार्य बव्हंशी ए.टी.पी. समान चालते.

## एकेरी क्रमवारी
## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

## संदर्भ

वर्ग:क्रीडा संघटना
माउंट एल्बर्ट

**माउंट एल्बर्ट** अमेरिकेतील रॉकी माउंटन्स पर्वतरांगांचा भाग असलेल्या सावाच पर्वतरांगेतील सर्वोच्च शिखर आहे. हे शिखर कॉलोराडो राज्यात आहे. १४,४४० फूट (४,४०१ मी) उंचीचे हे शिखर रॉकी माउंटन्समधील सर्वोच्च तर अमेरिकेतील दुसऱ्या क्रमांकाचे शिखर आहे. हे शिखर लेडव्हिलपासून अंदाजे १६ किमी (१० मैल) आग्नेयेस आहे.

कॉलोराडोतील राजकारणी व कॉलोराडो प्रदेशाचा गव्हर्नर असलेल्या सॅम्युएल हिट एल्बर्टचे नाव या शिखराला देण्यात आले आहे. हेन्री सकल याने इ.स. १८७४मध्ये या शिखरावर चढाई केल्याची सगळ्यात जुनी नोंद आहे.

एल्बर्ट
एल्बर्ट
वर्ग:लेक काउंटी, कॉलोराडो
यिंगलक शिनावत्रा

**यिंगलक शिनावत्रा** (थाई: ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร ; रोमन लिपी: *Yingluck Shinawatra* ; जन्मः जून २१, इ.स. १९६७) ही एक थाई राजकारणी व देशाची माजी पंतप्रधान आहे. जून २०११ मधील सार्वत्रिक निवडणुकांमध्ये फिउ थाई पक्षाला बहुमत मिळावून शिनावत्रा थायलंडची २८ वी पंतप्रधान बनली. हा मान मिळवणाऱी ती पहिलीच थाई महिला आहे.

सुमारे ३ वर्षे सत्तेवर राहिल्यानंतर ७ मे २०१४ रोजी थायलंडच्या उच्च न्यायालयाने शिनावत्राला सत्तेचा गैरवापर, भ्रष्टाचार इत्यादी आरोपांवरून सत्ता सोडण्याचा आदेश दिला. २३ मे २०१४ रोजी थायलंडातील लष्करी बंडादरम्यान शिनावत्रा व तिच्या सहकाऱ्यांना अटक करण्यात आली.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:थायलंडचे पंतप्रधान
वर्ग:थाई बौद्ध
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
पार्थेनॉन

right|thumb|300 px|पार्थेनॉन
**पार्थेनॉन** (प्राचीन ग्रीक: Παρθενών) हे अथेन्सच्या अ‍ॅक्रोपोलिसवरील अथेना ह्या ग्रीक देवीचे एक मंदिर आहे. पार्थेनॉनचे बांधकाम इ.स.पू. ४४७ साली सुरू झाले व इ.स.पू. ४३२ साली हे मंदिर बांधून पूर्ण करण्यात आले. पार्थेनॉन ही आजवर टिकलेली प्रागैतिहासिक ग्रीक साम्राज्यामधील सर्वात महत्त्वाची इमारत आहे.

तत्कालीन ग्रीसमधील इतर मंदिरांप्रमाणे पार्थेनॉनचा वापर देखील तिजोरी ठेवण्यासाठी होत असे. पाचव्या शतकामध्ये ह्या मंदिराचे रूपांतर एका ख्रिश्चन चर्चमध्ये करण्यात आले तर १५ व्या शतकादरम्यान ओस्मानी साम्राज्याने पार्थेनॉनचा मशीद म्हणून वापर केला. त्या काळात पार्थेनॉनवर एक मिनार देखील बांधण्यात आला होता. २६ सप्टेंबर १६८७ रोजी एका लढाईदरम्यान पार्थेनॉनचा मोठा भाग उध्वस्त झाला.

## गॅलरी 

चित्र:Parthenon from south.jpg|दक्षिणेकडून
चित्र:Parthenon XL.jpg|इमारतीची पडझड
चित्र:ParthenonNight.jpg|पार्थेनॉनचे रात्रीच्या वेळचे दृष्य
चित्र:Parthenon.Southern.Side.damaged.jpg
चित्र:Parthenon in the rain.jpg|जीर्णोद्धार
चित्र:Parthenon.at.Nashville.Tenenssee.01.jpg|अमेरिकेच्या नॅशव्हिल शहरामधील पार्थेनॉनची प्रतिकृती

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ  
* अ‍ॅक्रोपोलिस जीर्णोद्धार प्रकल्प 
* अथेन्सचे अ‍ॅक्रोपोलिस - युनेस्कोचे जागतिक वारसा स्थान.

वर्ग:ॲथेन्स
वर्ग:ग्रीसमधील इमारती व वास्तू
युरिपिडिस

**युरिपिडिस** (इ.स.पू. ४८५? - इ.स. ४०६?) इ.स.पू. पाचव्या शतकातील ग्रीक नाटककार होता. जन्म ख्रिस्तपूर्व ४८५ च्या सुमारास , मृत्यु ख्रिस्तपूर्व ४०६ च्या सुमारास 
युरिपिडिसने एकूण ९२ नाटके लिहिली . त्यातील १९ नाटके सध्या अस्तित्वात आहेत. त्याच्या समकालीन समिक्षकांनी त्याच्या नाटकातल्या साध्या, गबाळ्या नायकांबद्दल अन् अकुलीन, चारित्र्यहीन नायिकांबद्दल त्याची निंदा केली. अशा धर्तीची पात्रे रंगविल्याने शोकांत नाटकांच्या उदात्त व पवित्र प्रतिमा मलिन होताता हा त्या काळच्या कर्मठ समिक्षकांचा दावा होता. सर्व सामान्य प्रेक्षकांनी मात्र युरिपिडीसच्या सर्व नाटकांचे मनापासून स्वागत केले. युरिपिडीसच्या मृत्यूनंतरही त्याच्या नाटकांची लोकप्रियता कमी झाली नाही. नाट्यशास्त्राच्या इतिहासात युरिपिडिसला आधुनिक युरोपियन शोकांत नाटकांचा जनक मानले जाते.

वर्ग:ग्रीक साहित्यिक
जगदीश नानावटी

**जगदीश नाणावटी** (लेखनभेद: **जगदीश नानावटी**)(जन्म: इ.स. १९२८;मृत्यू: २९-६-२०११) हे महाराष्ट्रातील पहिल्या पिढीतील गिर्यारोहक होते.  इ.स. १९५५ पासून ते  गिर्यारोहण क्षेत्रात काम करत होते.  एखादे शिखर सर केले की, नाही हे ठरविण्याची शास्त्रशुद्ध पद्धत त्यांनी भारतीय गिर्यारोहण क्षेत्रात विकसत केली होती.

इ.स. १९५५ मध्ये नानावटींनी  गिर्यारोहणाचे प्रशिक्षण पूर्ण केले. नानावटींची गिर्यारोहण कारकीर्द सुरू झाली तेव्हा महाराष्ट्रात गिर्यारोहणाचा मागमूसही नव्हता. डोंगर भटकणे येथे नवीन नव्हते पण क्रीडाप्रकार म्हणून त्याला मान्यता नव्हती. इ.स. १९५५ मधे कसौरीपास ट्रेक, इ.स. १९६१ मधे निलगिरी पर्वत मोहीम, इ.स. १९७० मधे बथर टोली मोहीम ते अगदी इ.स. १९९२च्या पंचचुली व्हॅली अशी त्यांची भ्रमंती सुरू होती.  इ.स. १९६१ मधली त्यांची निलगिरी पर्वत मोहीम आजच्या तुलेनेने ही मोहीम कदाचित छोटी आणि साधी वाटू शकेल पण त्याकाळात नकाशांची व साधनांची कमतरता असतानाही त्यांनी ही मोहीम यशस्वी केली.

मोठ्या हिमालयन मोहिमा करण्यापेक्षा त्यांचा सारा भर गिर्यारोहणाचा प्रसार व प्रचार करण्यावर होता. आपल्याला मिळालेले ज्ञान सर्वत्र पोहोचावे, यासाठी इ.स. १९६० मधे त्यांनी हिमालयन क्लबच्या सदस्यांसोबत मुंबई जवळच्या ठाणे जिल्ह्यात, मुंब्रा प्रस्तर परिसरात गिर्यारोहणाचे प्रशिक्षण अभ्यासक्रम सुरू केले.  दार्जिलिंगहून यासाठी नवांग गोंबू आंग कामी यासारखे शेर्पा प्रशिक्षक बोलावण्यात आले. त्यामुळे महाराष्ट्रात गिर्यारोहणाचे दर्जेदार प्रशिक्षण मिळू लागले.

यापूर्वी एखाद्या गिर्यारोहकाने एखादे विवक्षित शिखर सर केले की, नाही हे  फक्त त्याने सांगितलेल्या माहितीवर आणि  छायाचित्रांवरच अवलंबून असायचे. पण नकाशे, परिसराची माहिती, शिखरावरून दिसणारी डोंगररांग अशा विविध मुद्द्यांचा तौलनिक अभ्यास केला तर एक गणित मांडता येते आणि शिखर सर झाले की, नाही हे ठामपणे सिद्ध करता येते, हे सांगणारे पहिले गिर्यारोहक जगदीश नानावटी होते. 
 
इ.स. १९६५ मध्ये नीलकंठ शिखर सेनादलाच्या चमूने सर केले आणि त्याच्या सत्यतेबाबत प्रश्नचिन्ह उभे राहिले. तेव्हा पट्टीचे गिर्यारोहक असलेल्या नानावटी यांनी सर्व तांत्रिक मुद्द्यांचा अभ्यास केला, प्रत्यक्षात शिखर परिसरात प्रचंड भटकंती केली, आणि नीलकंठ शिखर सर झालेलेच नाही हे सिद्ध केले. हे पटवून देण्यासाठी ते अगदी पार सरकारशीही लढले. नानावटी यांनी नेगी, कांगसांग, मात्री कोकथांग अशा मोहिमांचेही परीक्षण करून त्यांतील फोलपणा उघडकीस आणला.

नानावटी यांनी वापरलेली ही शास्त्रीय पद्धत आज सर्वत्र वापरली जाते. अर्थात भारतीयांना त्यावेळेस ती शास्त्रीय पद्धत फारशी रुचणारी नव्हती. पण या पद्धतीची दखल ‘लंडन अल्पाइन क्लब’ने घेतली. त्यांच्या जर्नलमध्ये नीलकंठ आरोहणावर परखड भाष्य करणारा लेख प्रसिद्ध झाला, व आणि जगदीश नानावटींच्या त्या कर्तृत्वावर जागतिक शिक्कामोर्तब झाले. लंडन अल्पाइन क्लबने त्यांना सदस्यत्व बहाल केले आणि ‘माऊंटेनिअरिंग क्लेम्स व्हेरिफिकेशन’ या जागतिक समितीवर त्यांना पाचारण केले. नंतर इंडिअन माऊंटेनिअरिंग फाउंडेशननेही अशाच प्रकारची कमिटी स्थापन केली, आणि त्यावर सल्लागार म्हणून नानावटींना नेमले.

जगभरात प्रतिष्ठित समजल्या जाणाऱ्या हिमालयन क्लबचे कार्यालय मुंबईत स्थलांतरित झाले, तेव्हापासून म्हणजे इ.स. १९७० पासून २१ वर्षे ते संस्थेचे सचिव आणि नंतर आठ वर्ष अध्यक्ष होते. गिर्यारोहणाबरोबरच ते विविध सामाजिक संस्थांचे सक्रिय सभासद होते. नानावटी हॉस्पिटल ट्रस्ट, नानावटी एज्युकेशन ट्रस्ट, कोरा केंद्र, खादी भवन आदी ठिकाणी त्यांचे महत्त्वाचे योगदान आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
नाणावटी, जगदीश
वर्ग:इ.स. १९२८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०११ मधील मृत्यू
वोल्फगांग आमाडेउस मोझार्ट

**वोल्फगांग आमाडेउस मोझार्ट** (; २७ जानेवारी १७५६ - ५ डिसेंबर १७९१) हा अठराव्या शतकातील एक श्रेष्ठ व प्रभावी संगीतकार होता. ऐतिहासिक संगीत पर्वामधील तो सर्वात लोकप्रिय संगीतकार मानला जातो. सिंफनी, पियानो, कोरस, कन्सेर्तो इत्यादी प्रकारांमध्ये त्याने सुमारे ६०० संगीतरचना केल्या ज्यांपैकी अनेक रचना आजवरच्या संगीतामधील सर्वोत्तम मानल्या जातात.

पवित्र रोमन साम्राज्यातील सध्याच्या ऑस्ट्रियातील साल्झबुर्ग येथे जन्मलेल्या मोझार्टने वयाच्या पाचव्या वर्षापासून पेटी व व्हायोलिनवर संगीतरचना करण्यास सुरुवात केली. वयाच्या सतराव्या वर्षी त्याने साल्झबुर्ग सोडले व ऑस्ट्रियाची राजधानी  व्हियेनामध्ये वास्तव्यास आला. त्याच्या अनेक अजरामर रचनांची निर्मिती येथेच झाली. संगीतकार ह्या पेशामध्ये त्याला भरपूर प्रसिद्धी मिळाली परंतु त्याची आर्थिक स्थिती हलाखीचीच राहिली. १७९१ साली ३५ वर्ष वयाचा असताना त्याचे गूढ परिस्थितीमध्ये निधन झाले. मृत्यूपूर्वी त्याने निर्माण केलेल्या संगीतरचना आजवर सर्वोत्तम मानल्या जातात.

## बाह्य दुवे 
* मोझार्टाहुस
* साल्झबुर्ग पर्यटन माहिती 

वर्ग:ऑस्ट्रियन संगीतकार
वर्ग:इ.स. १७५६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १७९१ मधील मृत्यू
अडोस पडोस (मालिका)

अडोस पडोस ही भारतातील दूरचित्रवाणी वरून प्रक्षेपित झालेली विनोदी मालिका आहे. ह्या मलिकेचे दिग्दर्शन प्रसिद्ध मराठी दिग्दर्शिका सई परांजपे ह्यांनी केले होते. ही मालिका दूरदर्शन ह्या दूरचित्रवाहिनीवरून १९८३ साली प्रक्षेपित करण्यात आली होती.

वर्ग:दूरदर्शन दूरचित्रवाहिनी मालिका
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी मालिका
राइशस्टाग

right|thumb|300 px|बर्लिनमधील राइचश्टाग
**राइचश्टाग** (शब्दभेदः राइखश्टाग; ) ही बर्लिन शहरामधील एक ऐतिहासिक वास्तू आहे. १८९४ साली जर्मन साम्राज्याच्या संसदेसाठी बांधण्यात आलेले राइचश्टाग सध्या जर्मन सरकारचे अधिकृत मुख्यालय आहे.

## बाह्य दुवे 
* बुंडेश्टागचे अधिकृत संकेतस्थळ

## गॅलरी 

चित्र:Reichstag und Siegessäule um 1900.jpg|१९०० साली
चित्र:Ruins of the Reichstag in Berlin, 3 June 1945. BU8573.jpg|दुसऱ्या महायुद्धामध्ये राइच्श्टागची मोठ्या प्रमाणावर पडझड झाली.
चित्र:Reichstag Building 2011.jpg|२०११ साली

वर्ग:बर्लिनमधील इमारती व वास्तू
ब्रांडेनबुर्ग गेट

इवलेसे|300x300अंश|ब्रांडेनबुर्ग फाटक
**ब्रांडेनबुर्ग फाटक** () हे बर्लिन शहरामधील एक ऐतिहासिक फाटक आहे व बर्लिन आणि जर्मनीमधील सर्वात प्रसिद्ध स्थळचिन्ह आहे. हे फाटक प्रशियाचा फ्रेडरिक विल्यम दुसरा ह्याच्या कारकिर्दीत १७८८ ते १७९१ दरम्यान एक शांततेचे प्रातिक म्हणून बांधले गेले.

## बाह्य दुवे 
*ब्रांडेनबुर्ग फाटक
*बर्लिन वास्तू जीर्णोद्धार संस्था 
*ऐतिहासिक माहिती 
*विस्तृता चित्र

वर्ग:बर्लिनमधील इमारती व वास्तू
वर्ग:इ.स. १७९१ मधील निर्मिती
तर्कशास्त्र

**तर्कशास्त्र** म्हणजे प्रमाण अनुमानांचे शास्त्र होय. अनुमान ही विचारांची एक पद्धती आहे. ह्या विचारपद्धतीत चिकित्सापूर्वक निष्कर्षाप्रत येणे अभिप्रेत असते. अनुमानांचे प्रकार, त्यांचे स्वरूप, कोणती अनुमाने प्रमाण ठरतात, प्रमाण ठरण्यासाठी कोणत्या अटींची पूर्तता व्हावी लागते इत्यादी प्रश्नांचा विचार तर्कशास्त्रात होत असतो. 

## संज्ञा आणि व्युत्पत्ती
तर्कशास्त्र ही मराठी संज्ञा म्हणजे तर्क आणि शास्त्र ह्या दोन शब्दांनी साधलेला सामासिक शब्द आहे. ह्यांपैकी तर्क ही संज्ञा मराठीत अटकळ बांधणे किंवा लक्षणदर्शनावरून झालेलें एखाद्या पदार्थाचें, गोष्टीचें ज्ञान, कल्पना ह्या अर्थांनी रूढ आहे. 

## तर्कशास्त्राचे लक्षण/ व्याख्या

अनुमानाची व युक्तिवादाची युक्तता ज्यावर आधारित असते अशा तत्त्वांचा शोध घेऊन त्यांचे व्यवस्थापन करणारे व त्यामुळे अनुमितीचे व युक्तिवादाचे प्रामाण्य ठरविण्यास उपयोगी पडणारे शास्त्र ते तर्कशास्त्र होय

## संदर्भसूची
## संदर्भसूची
* 

* 

* 

* 


वर्ग:तत्त्वज्ञान
माउंट मासिव्ह

**माउंट मासिव्ह** अमेरिकेतील रॉकी माउंटन्स पर्वतरांगांचा भाग असलेल्या सावाच पर्वतरांगेतील एक शिखर आहे. १४,४२८ फूट उंचीचे हे शिखर कॉलोराडो राज्यात आहे. हे शिखर रॉकी माउंटन्स रांगेतील दुसऱ्या क्रमांकाचे सर्वोच्च शिखर आहे. याची उंची माउंट एल्बर्टपेक्षा १२ फुटांनी कमी तर माउंट हार्वर्डपेक्षा ७ फुटांनी जास्त आहे.

१९२९मधील जागतिक मंदीनंतर माउंट एल्बर्ट आणि माउंट मासिव्हच्या उंचीबद्दल अनेक वाद झालेले आहेत. माउंट मासिव्हचे चाहते अनेकदा येथे दगडधोंडे रचून त्याची उंची माउंट एल्बर्टपेक्षा जास्त करण्याचा प्रयत्न करतात. माउंट एल्बर्टचे चाहते हे मोडून पाडतात.

## संदर्भ
मासिव्ह
मासिव्ह
केन्सिंग्टन व चेल्सी

**केन्सिंग्टन व चेल्सीचा शाही बरो** () हा इंग्लंडमधील ग्रेटर लंडन शहराचा एक बरो आहे. केन्सिंग्टन व चेल्सी हे युनायटेड किंग्डममधील सर्वात घनदाट लोकसंख्येचे नगर आहे.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:लंडनचे बरो
क्रॉयडन

**क्रॉयडन** () हा इंग्लंडमधील ग्रेटर लंडन शहरातील सर्वाधिक लोकसंख्येचा बरो आहे. 

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:लंडनचे बरो
हाउन्स्लो

**हाउन्स्लो** () हा इंग्लंडमधील ग्रेटर लंडन शहरातील एक बरो आहे. 

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:लंडनचे बरो
हिलिंग्डन

**हिलिंग्डन** () हा इंग्लंडमधील ग्रेटर लंडन शहरातील एक बरो आहे. लंडन हीथ्रो विमानतळ तसेच ब्रिटिश एरवेझ ह्या युनायटेड किंग्डममधील सर्वात मोठ्या विमान कंपनीचे मुख्यालय हिलिंग्ड्नमध्ये स्थित आहेत.

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:लंडनचे बरो
परिचारिका

डॉक्टर्सनी सांगितलेली उपाययोजना परिचारिका राबवत असतात. सर्वसाधारणपणे सरकारी, निमसरकारी रुग्णालये, खाजगी प्रसूतिगृहे, नर्सिंग होम्स व पंचतारांकित सुपर स्पेशालिटी इस्पितळे या सर्व आस्थापनांमध्ये रुग्णाच्या सतत संपर्कात असणारी व्यक्ती म्हणजे परिचारिका. डॉक्टर्स आणि रुग्ण यांच्यातील परिचारिका एक महत्त्वाचा दुवा असतात. 
## भारत 
महर्षी अण्णासाहेब कर्वे यांच्या प्रेरणेने इ.स. १९५२ मध्ये एस. एन. डी. टी. महिला विद्यापीठांतर्गत लीलाबाई ठाकरसी कॉलेज ऑफ नर्सिगची स्थापना झाली. परिचारिका ही संकल्पना इतर पाश्चात्य कल्पनांबरोबर आपल्या देशात आली असावी असे मानले जाते. 
भारतात परिचारिकांना मोठी मागणी आहे. 
## भारता बाहेर 
उत्तम प्रशिक्षित परिचारिकांना भारताबाहेरही चांगली मागणी असते. परदेशी जाणाऱ्या बहुतेक परिचारिकांमध्ये केरळी आणि इतर दक्षिण भारतीय परिचारिकांची संख्या जास्त आहे. भारतीय परिचारिकांच्या दृष्टीने ब्रिटन आणि युरोपियन देशांत त्यांना अधिक वाव आहे. मात्र यासाठी त्यांना स्थानिक देशातील परीक्षा द्यावी लागते. उदा. ब्रिटनमध्ये सर्व परिचारिकांना परीक्षा द्यावी लागते. 

## परिचर्या परिषद 
परिचर्या परिषद ही परिचारिकांची प्रमाणीकरण व नोंदणी करणारी भारतातील मानद संस्था आहे.
ही संस्था पुढील कार्ये करते
* परिचारिकांची नोंदणी करणे.
* परिचारिकांच्या वागणुकीसंबंधी नियमावली करणे.
* परिचारिकांना गैरवर्तणुकीबद्दल ताकीद देणे व जरूर पडल्यास त्यांची नोंदणी रद्द करणे.
* परिचारिकांच्या कोसेर्सची आखणी करणे, अशा अभ्यासक्रमांना मान्यता देणे व या संबंधीच्या परीक्षा घेणे.
* परिचारिका अभ्यासक्रमांविषयी पुस्तके प्रसिद्ध करणे, पदवी व पदविका देणे, विविध बक्षिसे व शिष्यवृत्त्या देणे.
* परिचारिकांचे शिक्षण देणाऱ्या संस्थांना मान्यता देणे व त्यांची वेळोवेळी तपासणी करणे.
* सरकारी मान्यतेनुसार देणग्या स्वीकारणे. 

वर्ग:पेशानुसार व्यक्ती