open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
अनुरा टेनेकून

**अनुरा टेनेकून** ( २९ ऑक्टोबर १९४६) हा श्रीलंकेचा एक माजी क्रिकेट खेळाडू व कर्णधार होता. त्याचे शिक्षण सेंट थॉमस कॉलेज माउंट लेव्हीनिया येथे झाले. तो त्यावेळेस शाळेच्या क्रिकेट टिमचा कर्णधार होता. त्यावेळी त्याची निवड शाळाकरी मुलांमधील उत्तम फलंदाज म्हणून झाली होती. त्यानंतर तो श्रीलंकेतर्फे प्रथम श्रेणीचे क्रिकेट खेळण्यास गेला. त्याने एक दिवसीय क्रिकेटमध्ये वेस्ट इंडीज विरुद्धच्या सामन्यात सन १९७५ मध्ये पदार्पण केले. त्याचे प्रयत्नांमुळे श्रीलंकेला १९७५चा प्रथम क्रिकेट वर्ल्ड कप मिळाला.

टेनेकून, अनुरा
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ॲडम बाचर

**ॲडम मार्क बाचर** (२९ ऑक्टोबर, इ.स. १९७३:जोहान्सबर्ग, दक्षिण आफ्रिका - ) हा दक्षिण आफ्रिकेकडून १९ कसोटी आणि १३ एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.

बाचर, ऍडम
वर्ग:इ.स. १९७३ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
डॅन ब्राऊन

'''''' ( जून २२, इ.स. १९६४ - हयात) हा प्रसिद्ध अमेरिकन लेखक आहे. त्यांनी अमेरिकेतील ‘ॲमहर्स्ट कॉलेज अँड एक्झिटर ॲकॅडमी’मधून पदवी संपादन केली आणि त्याचे कॉलेजात ते इंग्रजीचे प्राध्यापक झाले. डॅन ब्राऊन यांचे इ.स. २००३ साली "द दा विंची कोड" हे वादातीत पुस्तक प्रकाशित झाले. डॅन ब्राऊन यांच्या सध्याच्या कादंबऱ्यांमध्ये रॉबर्ट लॅंगडन हे मध्यवर्ती पात्र असते. कादंबरीचे कथानक कोडी, षड्यंत्रे, चिन्हे, गुपिते याच्यावर आधारित असते. या कहाण्यांमध्ये कोड्याचा / गुपितांचा उलगडा साधारणतः २४ तासाच्या आत होतो. त्यांच्या कादंबऱ्यांचे ५२ विविध भाषांत अनुवाद झाले आहे. त्यांनी लिहिलेल्या कादंबऱ्यांच्या २० कोटी पेक्षा जास्ती प्रती विकल्या गेल्या आहेत. मराठीतील बहुतेक अनुवादित पुस्तके पुण्याच्या मेहता पब्लिशिंग हाऊसने प्रसिद्ध केली आहेत.

‘टाईम मॅगेझीन’ने जगातील शंभर प्रभावी व्यक्तींपैकी एक असा डॅन ब्राऊन यांचा उल्लेख केला आहे..

## प्रकाशित पुस्तके 
### रॉबर्ट लॅंगडन कथानके
# एन्जल्स अँड डेमन्स (२०००); मराठी अनुवाद - बाळ भागवत
# द दा विंची कोड (२००३); मराठी अनुवाद - अजित ठाकूर
# द लॉस्ट सिम्बॉल (२००९); मराठी अनुवाद - अशोक पाध्ये
# इन्फर्नो (२०१३)

### इतर कथानके
# डिजिटल फॉर्टेस (१९९८); मराठी अनुवाद - अशोक पाध्ये
# डिसेप्शन पॉईंट (२००१); मराठी अनुवाद - अशोक पाध्ये

## बाह्य दुवे
* डॅन ब्राऊन 
## संदर्भ
ब्राऊन,डॅन
ब्राऊन,डॅन
वर्ग:इ.स. १९६४ मधील जन्म
फ्रांत्स फॉन पापेन

फोन पापेन, फ्रांझ
फोन पापेन, फ्रांझ
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चुक्यो

वर्ग:जपानी सम्राट
वर्ग:इ.स. १२१८ मधील जन्म
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जॉन अ‍ॅडम्स

**जॉन अ‍ॅडम्स** (इंग्लिश: *John Adams*) (३० ऑक्टोबर, इ.स. १७३५ - ४ जुलै, इ.स. १८२६) हा अमेरिकन राजकारणी व राजकीय तत्त्वज्ञ होता. ४ मार्च, १७९७ ते ४ मार्च, इ.स. १८०१ या कालखंडात तो अमेरिकेचा दुसरा राष्ट्राध्यक्ष होता. जॉर्ज वॉशिंग्टनाच्या राष्ट्राध्यक्षपदाच्या कारकिर्दीत २१ एप्रिल, इ.स. १७८९ ते ४ मार्च, इ.स. १७९७ या काळात तो नवनिर्मित देशाचा पहिला उपराष्ट्राध्यक्ष होता. न्यू इंग्लंड येथून आलेला अ‍ॅडम्स हा बॉस्टन शहरातील नामवंत वकील होता. खंडीय कॉंग्रेशीत मॅसेच्युसेट्स संस्थानाचे प्रतिनिधित्व केलेल्या अ‍ॅडम्साने इ.स. १७७६ सालचा अमेरिकेच्या स्वातंत्र्याचा जाहीरनामा लिहिण्यास थॉमस जेफरसनास साहाय्य केले.

## बाह्य दुवे 
* 
* 
* 

वर्ग:अमेरिकेचा इतिहास
वर्ग:अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १७३५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८२६ मधील मृत्यू
वर्ग:अमेरिकेचे उपराष्ट्राध्यक्ष
लेन हॉपवूड

**जॉन लिओनार्ड हॉपवूड** (ऑक्टोबर ३०, इ.स. १९०३:न्यूटन, चेशायर, इंग्लंड - जून १५, इ.स. १९८५:डेंटन, मँचेस्टर, इंग्लंड) हा कडून दोन कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.

हॉपवूड, लेन
हॉपवूड, लेन
हॉपवूड, लेन
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कोर्टनी वॉल्श

250 px|इवलेसे|कोर्टनी वॉल्श
**कोर्टनी वॉल्श** (Courtney Walsh;  ३० ऑक्टोबर १९६२, किंग्स्टन, जमैका) हा एक निवृत्त जमैकन क्रिकेट खेळाडू आहे. उजव्या हाताने जलद गोलंदाजी करणारा वॉल्श १९८४ ते २००१ दरम्यान वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळला. १९८४ ते १९९८ दरम्यान वॉल्श ग्लाउस्टरशायर ह्या इंग्लंडमधील काउंटी क्रिकेट संघाचा भाग होता.

कोर्टनी वॉल्शने १३२ कसोटी सामन्यांमध्ये ५१९ तर २०५ एकदिवसीय सामन्यांमध्ये २२७ बळी घेतले. कर्टली ॲम्ब्रोससोबत त्याची आघाडीची गोलंदाज जोडगोळी लोकप्रिय होती. अचूक दृतगती गोलंदाजीसोबत वॉल्श त्याच्या खिलाडूवृत्तीसाठी देखील प्रसिद्ध होता.

## बाह्य दुवे
*आर्काईव्हवरील माहिती

वर्ग:इ.स. १९६२ मधील जन्म
वर्ग:वेस्ट इंडीजचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:जमैकन व्यक्ती
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:वेस्ट इंडीजचे कसोटी क्रिकेट संघनायक
वर्ग:वेस्ट इंडीजचे एकदिवसीय क्रिकेट संघनायक
माइक व्हेलेटा

व्हेलेटा, माइक
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सिडने शेल्डन

## जीवनचरित्र आणि कारकीर्द
## सिडने शेल्डन याने लिहिलेली पुस्तके
# द अदर साईड ऑफ मिडनाईट (कादंबरी,१९७३) : मराठी अनुवादक - मोहनतारा पाटील
# द अदर साईड ऑफ मी (आत्मवरित्र,२००५)
# आफ्टर द डार्कनेस (कादंबरी)
# आर यू अफ्रेड ऑफ डार्क? (कादंबरी,२००४)
# इफ टुमॉरो कम्स (कादंबरी,१९८५) : मराठी अनुवादक - विजय देवधर
# द टाईड्स ऑफ मेमरी (कादंबरी) : 'आफ्टर द डार्कनेस'चा पुढचा भाग, लेखक - टिली बॅगशाॅ
# टेल मी युअर ड्रीम्स (कादंबरी,१९९८) : मराठी अनुवादक - अनिल काळे
# द डूम्स डे कॉन्स्पिरसी (कादंबरी,१९९१) : मराठी अनुवादक - विजय देवधर
# नथिंग लास्ट्स फॉरएव्हर (कादंबरी,१९९४) : मराठी अनुवादक - अजित कात्रे
# द नेकेड फेस (कादंबरी, १९७०) : मराठीतले अनुवादक - विजय देवधर
# द बेस्ट लेड प्लॅन्स (कादंबरी,१९९७) : मराठी अनुवादक - अनिल काळे
# ब्लडलाईन (कादंबरी,१९७७) : मराठी अनुवादक - विजय देवधर
# माॅर्निंग, नून अँड नाईट (कादंबरी,१९९५) : मराठी अनुवादक - माधच कर्वे
# मास्टर ऑफ द गेम (कादंबरी,१९८२) : मराठी अनुवादक - विजय देवधर
# मिस्ट्रेस ऑफ द गेम (कादंबरी,२००८) : 'मास्टर ऑफ द गेम'चा पुढला भाग, लेखक - टिली बॅगशाॅ
# मेमरीज ऑफ मिडनाईट (कादंबरी,१९९०) : मराठी अनुवादक - विजय देवधर
# रेज ऑफ एन्जल्स (कादंबरी,१९८०) : मराठी अनुवादक - विजय देवधर
# विंडमिल्स ऑफ गॉड्स (कादंबरी,१९८७) : मराठी अनुवादक - डाॅ. अजित कात्रे
# द सॅन्ड्स ऑफ टाईम (कादंबरी,१९८८) : मराठी अनुवादक - डाॅ. अजित कात्रे
# द स्काय इज फॉलिंग (कादंबरी,२००१) : मराठी अनुवादक - माधच कर्वे
# द स्टार्स शाईन डाऊन (कादंबरी,१९९२) : मराठी अनुवादक - रवींद्र गुर्जर
# ए स्ट्रेंजर इन द मिरर (कादंबरी,१९७६) : मराठी अनुवादक - माधव कर्वे

## कादंबरीवरून निघालेले चित्रपट
## पुरस्कार
शेल्डन, सिडने
शेल्डन, सिडने
वर्ग:इ.स. २००७ मधील मृत्यू
गो-कोम्यो

180px|इवलेसे|उजवे|गो-कोम्यो
**गो-कोम्यो** (जपानी:後光明天皇; २० एप्रिल, इ.स. १६३३ - ३० ऑक्टोबर, इ.स. १६५४) हा जपानचा ११०वा सम्राट होता.

कोम्यो
वर्ग:इ.स. १६३३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १६५४ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जॉन जोसेफ काल्डवेल ॲबट

इवलेसे
**जॉन जोसेफ काल्डवेल ॲबट** (१२ मार्च, १९२१ - १८९३) कॅनडाचा तिसरा पंतप्रधान होता. हा १८९१-९२ दरम्यान सत्तेवर होता

वर्ग:कॅनडाचे पंतप्रधान
वर्ग:इ.स. १८९३ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १८२१ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चार्ल्स टपर

thumb|right|चार्ल्स टपर
**चार्ल्स टपर** (२ जुलै, १८२१ - ३० ऑक्टोबर, १९१५) कॅनडाचा पाचवा पंतप्रधान होता.

वर्ग:कॅनडाचे पंतप्रधान
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १८२१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९१५ मधील मृत्यू
चिंटू

**चिंटू** ही सकाळ वृत्तपत्रात प्रसिद्ध होणारी मजेदार चित्रकथा आहे. चारुहास पंडित आणि प्रभाकर वाडेकर हे चिंटूचे लेखक आहेत. चिंटूचा पहिला अंक नोव्हेंबर २१, इ.स. १९९१ रोजी सकाळ वृत्तपत्रातून प्रसिद्ध झाला. तेव्हापासून आजवर चिंटू अनेक आबालवृद्धांचा लाडका बनला आहे. दोन वर्षे ही चित्रकथा लोकसत्ता वृत्तपत्रातून प्रकाशित होत होती.

या चित्रकथेतील पात्रांवर आधारित असलेला एक मराठी चित्रपट चिंटू याच नावाने २०१२ मध्ये प्रदर्शित झाला.

सध्या इंस्टाग्रामवर chintoo_toon ह्या पानावरदेखील ही चित्रकथा प्रकाशित केली जाते.

## कथानक 
चिंटू, या मालिकेचा नायक, एका मध्यमवर्गीय मराठी घरातील मुलगा आहे. या चित्रकथेच्या मालिकेत त्याच्या दिवसातील घटनांना एक विनोदी वळण दिले आहे. चिंटूला त्याच्या वयाच्या सर्व मुलांपुढे असणऱ्या समस्या भेडसावतात. उदाहरणार्थ पालकांकडून अभ्यासाचा दबाव, गुंड मुलांकडून त्रास वैगेरे. त्याला खोड्या काढायला खूप आवडते. चिंटू छोट्या छोट्या गोष्टींमधून मजा करत असतो. त्याला क्रिकेट बघणे आणि नवे खेळ घेऊन खेळणे आवडते. शेजारच्या जोशीकाकूंच्या बागेतून आंबे किंवा कैऱ्या तोडणे हा त्याचा एक आवडता उद्योग आहे. त्याला प्राणी, विशेषतः कुत्रा पाळणे आवडते पण त्याचे आई-पप्पा त्याला यासाठी परवानगी देत नाहीत.

## पात्रे 
### पप्पा 
चिंटूचे बाबा (वडील).

### आई 
चिंटूची आई.(दीपा)

### आजोबा आणि आजी
चिंटू त्याच्या आजी आणि आजोबांचा लाडका आहे. विशेषतः आजोबांना चिंटूचे लाड करायला आवडते. चिंटूला नवीन खेळ किंवा आणखी काही हट्ट करायचे असतील तर तो आजोबांकडे जातो.

### पप्पू 
चिंटूचा सर्वात जवळचा मित्र. हा चिंटूला संकटात नेहमी मदत करतो. पण राजू हे एक खूप मोठे संकट आहे जे कुणालाच आवरता येत नाही.

### मिनी 
चिंटूच्या कंपुतली मुलगी. हिला शाळेत जाणे, परीक्षा आणि अभ्यास आवडतो. ती मनापासून कविता करते परंतु तिच्या कंपूमध्ये कुणालाच तिच्या कविता आवडत नाहीत. मिनीला आवडणार सर्व गोष्टी चिंटूला नकोश्या वाटतात. चिंटू आणि मिनीचे बहुतेक वेळेस पटत नाही.

### बगळ्या 
कंपूतला बावळट. ह्याचे नाव त्याच्या उंच आकृतीमुळे पडले आहे. 

### राजू 
राजू हा कंपूतला गुंड मुलगा. हा ताकदवान आहे पण थोडा मंद. ह्याला विनोद पटकन कळत नाहीत, जर तुम्ही हुशार असाल तर त्याच्या नकळत तुम्ही त्याच्यासमोर त्याच्यावर विनोद करून सुटू शकता. पण जर त्याच्या लक्षात आले तर मात्र खैर नाही, तो चोप दिल्याशिवाय सोडणार नाही. चिंटू राजूची नेहमी चेष्टा करतो आणि भरपूर मार खातो.

### जोशी काकू 
चिंटूच्या शेजारी, यांच्या घरामध्ये एक बाग आहे. आजूबाजूच्या मुलांच्या खोड्यांचा यांना खूप त्रास होतो. उदाहरणार्थ क्रिकेट खेळतांना फुटलेल्या काचा किंवा चोरीला गेलेल्या कैऱ्या.

### सोनू 
चिंटूच्या घराच्या आसपास राहणारा एक छोटा मुलगा. लहान मुलांचा गोंडस, निरागस तर कधी खट्याळ अश्या रुपात सोनू ह्या कथेत येतो. 

### बंटी
बंटी हा बगळ्याचा पाळीव कुत्रा आहे. बंटीला सांभाळताना बगळ्या आणि इतरांची अनेकदा तारांबळ उडते, मात्र तो सगळ्यांचा आवडता आहे.

### नेहा
चिंटूच्या कंपूतील एक मुलगी. नेहाचे पात्र कथेत सुरुवातीच्या काळात मिनीची मैत्रीण म्हणून आले आहे. कालांतराने ती मूळ कंपूत दाखल झाली. इतर मित्रांच्या मानाने ती कथेत कमी वेळा येते.

### सतिश दादा
चिंटूच्या शेजारी राहणारा कॉलेजवयीन तरुण. तो कथेत तरुण लोकांचे प्रातिनिधिक रूप म्हणून कधी कधी येतो.

### जोशी काका
जोशी काकूंचे पती. काही भागातून ते जोशी काकूंसोबत दिसतात.

## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:काल्पनिक व्यक्ती
वर्ग:मराठी चित्रकथा
पश्चिम आशिया

**पश्चिम आशिया** हा आशिया खंडामधील सर्वात पश्चिमेकडील भौगोलिक प्रदेश आहे. अनेकदा ह्या भागाचा उल्लेख करण्यासाठी मध्यपूर्व हे नाव देखील वापरले जाते. परंतु संयुक्त राष्ट्रे व इतर अनेक आंतरराष्ट्रीय संस्था पश्चिम आशिया हेच नाव वापरतात.

पश्चिम आशिया पूर्व युरोप प्रदेशाच्या दक्षिणेस स्थित असून तो एजियन समुद्र, काळा समुद्र, भूमध्य समुद्र, अरबी समुद्र, कॅस्पियन समुद्र, इराणचे आखात व लाल समुद्र ह्या सात समुद्रांनी वेढला गेला आहे. उत्तरेकडे हा प्रदेश युरोपापासून कॉकेसस पर्वताने वेगळा केला गेला आहे.

## साधारण माहिती
## संदर्भ
वर्ग:आशिया खंडामधील भौगोलिक प्रदेश
वर्ग:पश्चिम आशिया
पोप क्लेमेंट चौदावा

thumb|right|पोप क्लेमेंट चौदावा
**पोप क्लेमेंट चौदावा** (ऑक्टोबर ३१, इ.स. १७०५:सांत आर्केंजेलो दि रोमान्या, इटली - सप्टेंबर २२, इ.स. १७७४:रोम) हा अठराव्या शतकातील पोप होता.

याचे मूळ नाव *जियोव्हानी व्हिन्सेंझो* असे होते.

क्लेमेंट १४
क्लेमेंट १४
वर्ग:इ.स. १७०५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १७७४ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जेरुसलेम

**जेरुसलेम** ही इस्रायल देशाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. जेरुसलेम हे जगातील सर्वात जुन्या व पौराणिक शहरांपैकी एक आहे. यहुदी धर्मामध्ये जेरुसलेम शहर पृथ्वीवरील सर्वात पवित्र तर इस्लाम धर्मामध्ये तिसरे सर्वात पवित्र ठिकाण मानले जाते. तसेच जेरुसलेम येथे अनेक ऐतिहासिक ख्रिस्ती स्थळे व वास्तू आहेत.

जेरुसलेमचा ताबा व अखत्यारी हे इस्रायल-पॅलेस्टाइन दरम्यान सुरू असलेल्या भांडणाचे प्रमुख कारण आहे. पूर्व जेरुसलेम कायदेशीर रित्या जरी वेस्ट बँकचा भूभाग असला तरी तेथील अनेक जागांवर इस्रायलने लष्करी कब्जा करून अतिक्रमण केले आहे.

जेरुसलेममधील अस्थिर राजकीय परिस्थितीमुळे अनेक देशांनी आपले इस्रायलमधील दूतावास तेल अवीव येथे हलवले आहेत.

## हे सुद्धा बघा
* इस्रायल संग्रहालय

वर्ग:इस्रायलमधील शहरे
वर्ग:आशियातील देशांच्या राजधानीची शहरे
वर्ग:जेरुसलेम
तेल अवीव

**तेल अवीव याफो** (वापरातील नाव: *तेल अवीव*) हे इस्रायल देशातील दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. तेल अवीव इस्रायलचे आर्थिक केंद्र व देशातील सर्वांत श्रीमंत शहर आहे. तेल अवीव मध्यपूर्वेतील सर्वांत महागडे तर जगातील १७वे महाग शहर आहे.

वर्ग:इस्रायलमधील शहरे
*
डॉजर व्हायसॉल

**विल्यम विल्फ्रिड** *डॉजर* **व्हायसॉल** (ऑक्टोबर ३१, इ.स. १८८७:वूड्सबोरो, नॉटिंगहॅमशायर - नोव्हेंबर ११, इ.स. १९३०:नॉटिंगहॅम) हा कडून चार कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.

व्हायसॉल नॉटिंगहॅमकडून काउंटी क्रिकेट खेळला.

व्हायसॉल, विल्यम
व्हायसॉल, विल्यम
व्हायसॉल, विल्यम
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
भूमध्य समुद्र

250 px|उजवे|इवलेसे|भूमध्य समुद्राचा राजकीय नकाशा
**भूमध्य समुद्र** हा अटलांटिक महासागराचा एक भाग व पृथ्वीवरील एक प्रमुख समुद्र आहे. हा समुद्र चारही बाजूंनी जमिनीने वेढला गेला असून त्याच्या उत्तरेस युरोप व अनातोलिया तर दक्षिणेस आफ्रिका खंड आहेत. भूमध्य समुद्र पश्चिमेला जिब्राल्टरच्या सामुद्रधुनीने अटलांटिक महासागरासोबत जोडला गेला आहे. डार्डेनेल्झ व बोस्फोरस ह्या सामुद्रधुन्या भूमध्य समुद्राला मार्माराच्या समुद्रासोबत व काळ्या समुद्रासोबत जोडतात. तसेच इजिप्तमधील सुएझ कालवा भूमध्य समुद्राला लाल समुद्रासोबत जोडतो.

तांत्रिक दृष्ट्या अटलांटिक महासागराचाच एक भाग असला तरी बरेचदा भूमध्य समुद्र एक वेगळा पाण्याचा साठा समजला जातो. २५ लाख चौरस किमी इतके पृष्ठभागाचे क्षेत्रफळ असलेल्या भूमध्य समुद्राची सरासरी खोली १,५०० मी तर कमाल खोली ५,२६७ मी इतकी आहे.

## उपसागर 
आंतरराष्ट्रीय जलसर्वेक्षण संस्थेनुसार भूमध्य समुद्राचे खालील विभाग आहेत.
इवलेसे|350px|भूमध्य समुद्राचे विभाग
इवलेसे|220px|सिसिली व सार्दिनिया: दोन सर्वात मोठी बेटे
[इवलेसे|[क्रोएशियामधील एक शहर]]
[इवलेसे|[सार्दिनियाचा पूर्व किनारा]]
[इवलेसे|[मॉंटेनिग्रोमधील एक शहर]]
[इवलेसे|A view of [Raouché off the coast of Beirut, Lebanon]]
[इवलेसे|View of the [Cinque Terre Mediterranean shoreline, Italy]]

[इवलेसे|The beach of la Courtade in the [Îles d'Hyères, फ्रांस]]
[इवलेसे|Rocky coast of [Darnah, Libya|Darnah, Libya]]
[इवलेसे|Old city of [Ibiza Town, स्पेन]]
[इवलेसे|[Europa Point, Gibraltar (UK)]]
* जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी;
* अल्बोरन समुद्र: स्पेन व मोनॅकोदरम्यान;
* बालेआरिक समुद्र: स्पेन व बालेआरिक द्वीपसमूहादरम्यान;
* लिगुरियन समुद्र: कोर्सिका व लिगुरियादरम्यान;
* तिऱ्हेनियन समुद्र: सार्दिनिया, इटालियन द्वीपकल्प व सिसिलीदरम्यान;
* आयोनियन समुद्र: इटली, आल्बेनिया व ग्रीसदरम्यान;
* एड्रियाटिक समुद्र: इटली, स्लोव्हेनिया, क्रोएशिया, बोस्निया आणि हर्जेगोविना, मॉंटेनिग्रो व आल्बेनियादरम्यान;
* एजियन समुद्र: ग्रीस व तुर्कस्तानदरम्यान.

## प्रमुख बेटे 
खालील दहा भूमध्य समुद्रामधील प्रमुख बेटे आहेत.

ह्या शिवाय माल्टा व बालेआरिक द्वीपसमूहामधील मेनोर्का व इबिथा ही देखील भूमध्यातील महत्त्वाची बेटे आहेत.

## भोवतालचे देश व प्रदेश 
एकूण २१ सार्वभौम देश भूमध्य समुद्राच्या भोवताली स्थित आहेत.
* **युरोप**: , , , , , , , , , ,  व 
* **आशिया**:  (अनातोलिया), , , , ,  (सिनाई द्वीपकल्प)
* **आफ्रिका**: , , ,  and 

तसेच खालील भूभाग देखील भूमध्य समुद्र प्रदेशात मोडतात.
* 30px जिब्राल्टर
* 30px 30px सेउता व मेलिया ही स्पेनची विशेष शहरे
* 30px आक्रोतिरी आणि ढेकेलिया
* 30px उत्तर सायप्रस (वादग्रस्त)
* 30px पॅलेस्टाईनची गाझा पट्टी

## मोठी शहरे 
खालील यादीत भूमध्य समुद्रावर (वा जवळ) वसलेली देशांच्या राजधानीची व २ लाखापेक्षा अधिक लोकसंख्या असलेली शहरे दिली आहेत.

## हवामान 
भूमध्य समुद्राचे व भोवतालच्या भूभागांचे हवामान सौम्य व आर्द्र स्वरूपाचे आहे. येथील उन्हाळे उष्ण व रूक्ष तर हिवाळे सौम्य व पावसाळी असतात. भूमध्य हवामान ऑलिव्ह, द्राक्षे, संत्री इत्यादी पिकांसाठी अनुकूल आहे. ऑलिव्ह तेल, वाईन ही भूमध्य क्षेत्रामधील प्रसिद्ध उत्पादने आहेत. येथील प्रसन्न हवामानामुळे भूमध्य किनाऱ्यावरील अनेक शहरांमधे पर्यटन हा मोठा व महत्त्वाचा उद्योग आहे.

## संदर्भ 

वर्ग:समुद्र
मिस मार्पल

**मिस जेन मार्पल** (इंग्लिश: *Jane Marple*) ही अगाथा ख्रिस्ती हिने इंग्लिश भाषेत लिहिलेल्या कादंबरी मालिकेतील मुख्य काल्पनिक नायिका आहे.

वर्ग:काल्पनिक सत्यान्वेषी
ब्योमकेश बक्षी

**ब्योमकेश बक्षी** (बंगाली: ব্যোমকেশ বক্সী) हा शरदिंदु बंडोपाध्याय याने लिहिलेल्या बंगाली भाषेतील कादंबरी मालिकेचा मुख्य काल्पनिक नायक आहे.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:काल्पनिक सत्यान्वेषी
ॲगाथा क्रिस्टी

**ॲगाथा मेरी क्लॅरिसा, लेडी मॅलोवान**, तथा **अगाथा ख्रिस्ती** (जन्म : टॉर्की (इंग्लंड), १५ सप्टेंबर १८९०;  - चोल्सी (इंग्लंड), १२ जानेवारी १९७६ ही इंग्लिश भाषेत लिखाण करणारी लेखिका होती.

ॲगाथा ख्रिस्तीने *मेरी वेस्टमॅकॉट* नावानेही लेखन केलेले आहे,  परंतु तिने लिहीलेल्या हरक्युल पॉयरॉ व मिस मार्पल या काल्पनिक सत्यान्वेषी नायक/मदतनीस मध्यवर्ती असलेल्या रहस्यकथां कथांनी तिला *क्वीन ऑफ क्राईम* अशी पदवी मिळवून दिली. तिने नंतरच्या अनेक रहस्यकथा लेखकांना प्रभावित केले. 

ॲगाथा ख्रिस्तीच्या अनेक कादंबऱ्या मधुकर तोरडमल आणि रेखा देशपांडे यांनी मराठीत अनुवादित केल्या आहेत. या कादंबऱ्या एकूण पाच संचांत आहेत. त्याशिवाय, 

अनिल गुजर यांनीही ॲगाथा ख्रिस्तीच्या एका कादंबरीचा 'थोडक्यात चुकलं' या नावाचा अनुवाद केला आहे..

अगाथाच्या 'हिकरी डिकरी डॉक' या पुस्तकाचा अनुवाद मंजिरी जोशी हिने केला आहे.  	

सविता दामले हिने अगाथा ख्रिस्तीच्या 'द क्रुकेड हाऊस' या कादंबरीचा अनुवाद केला आहे.

अपर्णा भावे हिने 'मृत्युचं सावट' लिहिली आहे (मूळ कादंबरीकार अगाथा ख्रिस्ती).

## अगाथा ख्रिस्तीच्या इंग्रजी कादंबऱ्या
# The Adventure of the Christmas Pudding
# The Big Four
# Curtain poirot's last case
# द क्रुकेड हाऊस
# Five Little Pigs
# हिकरी डिकरी डॉक
# The Hollow
# The Hound Of Death
# द लेबर्स ऑफ हर्क्युलस 
# The Man In The Brown Suit
# The Mirror Crack’d from Side to Side
# The Murder On The Links
# The Mysterious Mr. Quin
# Ordeal By Innocence
# Peril at End House
# The Secret Of Chimneys
# Three Act Tragedy
# While The Light Lasts
# Witness for the Prosecution

ख्रिस्ती, ॲगाथा
ख्रिस्ती, ॲगाथा
ख्रिस्ती, ॲगाथा
प्रदोषचंद्र मित्तर

**प्रदोषचंद्र मित्र** ऊर्फ **फेलूदा** (बंगाली: প্রদোষচন্দ্র মিত্র, ফেলুদা ; )  हा सत्यजित राय यांनी बंगाली भाषेत लिहिलेल्या कादंबरी मालिकेचा मुख्य काल्पनिक नायक होता.

## सुरुवात 
सत्यजित रायांच्या "फेलूदार ग्योंईंदागिरी" (फेलूदाची हेरगिरी) या लघुकथेतून तो इ.स. १९६५ साली पहिल्यांदा वाचकांसमोर अवतीर्ण झाला. सत्यजित रायांचे आजोबा, उपेंद्रकुमार राय यांनी सुरू केलेल्या *संदेश* या बालकुमारांच्या मासिकामधे ही कथा प्रकाशित झाली. 

## व्यक्तिरेखा 
कथांमधे वर्णल्याप्रमाणे, फेलूदाचे वय साधारण २७ वर्षे आहे, त्याची उंची ६ फूट २ इंच असून बांधा मजबूत आहे. दणकट शरीर असून त्याला मार्शल आर्टही येतात. असे शरीर असूनही तो प्रश्न सोडवण्यासाठी आपल्या बुद्धीचा जास्त वापर करतो. त्याच्याजवळ ३२ कोल्ट रिव्हॅल्व्हर आहे ज्याचा अगदी क्वचितच वापर झालेला दाखवला आहे. आणि त्याने कोणालाही या शस्त्राने मारलेले नाही. मात्र सत्यजित रायांनी बनवलेल्या चित्रपटांमध्ये फेलूदाने बऱ्याचदा हे शस्त्र वापरले आहे.
तो योगासने करतो. तो चारमीनार सिगरेटचा ओढतो. फेलूदा प्रचंड वाचतो.

फेलूदाला अगदी उत्तम वेषांतर करता येते. "जोय बाबा फेलूदा", मराठीत "गणेशाचे गौडबंगाल", या कथेमधे फेलूदा साधूचा वेश करतो. तर आणखी एका कथेत तोपेश आणि लालमोहनबाबूंनाही ओळखू येणार नाही असा वेश करून कोळी बनतो.

सत्यजित राय आणि फेलूदा हे ऑर्थर कॅनाॅन डाॅईलच्या शेरलॅाक होम्समुळे बरेच प्रभावीत झालेले दिसतात. बऱ्याच कथांत फेलूदा शेरलॅाक होम्स वाचताना दिसते. त्याची कामाची पद्धतही शेरलॅाक होम्सच्या "Science of deduction" सारखी आहे. जसे डाॅ. वॅटसन शेरलॅाक होम्सच्या कथा लिहीतात, तसे तोपेश फेलूदाच्या कथा लिहीतो. शेरलाॅकला आणि फेलूदाला धूम्रपानाचे व्यसन (वा आवड) आहे. शेरलाॅकप्रमाणेच फेलूदाही पैशांपेक्षा एखादे प्रकरण किती आव्हानात्मक आहे, हे पाहतो.

प्रकरणांची टिपणं फेलूदा त्याच्या एका वहीत काढतो. हे लिखाण तो एका सांकेतिक पद्धतीने लिहीतो. तोपेशला त्याने सांगितल्याप्रमाणे, या सांकेतिक पद्धतीत तो ग्रीक लिपीमधे आणि इंग्रजी भाषेमधे लिहीतो.

फेलूदा स्वतःला खाजगी "गुप्तहेर"न म्हणवता खाजगी "सत्यान्वेषी", सत्याचा शोध घेणारा, असे म्हणवतो.

## मराठीतील फेलूदा 
अशोक जैन यांनी फेलूदावरील बारा कादंबऱ्यांचा मराठीमध्ये अनुवाद केला आहे. ही अनुवादित पुस्तके रोहन प्रकाशनाने छापली आहेत. या पुस्तकमालिकेमधे नवी आठ पुस्तके २०१४-१५ च्या सुमारास प्रकाशित झाली. त्यामुळे एकूण बारा+चार+चार=वीस पुस्तकांचा हा संग्रह झाला आहे. 

गोपा मुजूमदार यांनी राययांच्या मूळ बंगाली पुस्तकांचा इंग्रजीमधे अनुवाद केला होता. प्रसिद्ध इंग्रजी प्रकाशन पेंग्वीनने हा अनुवाद प्रकाशिक केला होता. अशोक जैन यांनी गोपा मुजूमदारांच्या या इंग्रजी पुस्तकांचे मराठी भाषांतर केले आहे, असे ते वरील सर्व पुस्तकांच्या प्रस्तावनेत म्हणतात.

## बाह्य दुवे 
* 

## संदर्भ
वर्ग:काल्पनिक सत्यान्वेषी
वर्षा उसगांवकर

**वर्षा उसगांवकर** (जन्म: २८ फेब्रुवारी, १९६८) ही एक मराठी, हिंदी भाषिक चित्रपट, नाटक, दूरचित्रवाणी इत्यादी माध्यमांतली अभिनेत्री आहे. त्यांनी औरंगाबादला लक्ष्मण देशपांडे यांच्याकडे  नाट्यशास्त्राचे दोन वर्षे रीतसर शिक्षण घेतले आहे. 

महापूर या नाटकात त्यांनी केलेल्या भूमिकेला मुंबई आंतर राज्य नाट्य सुवर्णपदक प्राप्त झाले. अजय शर्मा यांच्याशी त्यांचा विवाह झाला.

वर्षा उसगांवकर ह्या मूळच्या गोव्याच्या. त्यांचा पहिला चित्रपट होता *गंमत जंमत*. सचिनने दिग्दर्शित केलेल्या या चित्रपटाने मराठी चित्रपटसृष्टीत निखळ विनोदी चित्रपटाचा एक नवा ट्रेंड आणला. नंतर  *खट्याळ सून नाठाळ सासू*, *तुझ्याविना करमेना*, *हमाल दे धमाल*, *मुंबई ते मॉरिशस* आणि *लपंडाव* यांसारखे त्यांचे अनेक चित्रपट गाजले. या सगळ्यामध्ये त्यांचा संजय सूरकर दिग्दर्शित 'यज्ञ' हा चित्रपट आला, या काळातच त्यांच्याकडे हिंदी चित्रपट येण्याची सुरुवात झाली. जॅकी श्रॉफबरोबर त्यांनी *दूध का कर्ज* हा हिंदी चित्रपट केला. हा चित्रपट मराठीत उपकार दुधाचे नावाचे डब केला गेला होता. १९९० च्या दशकात दूरदर्शन हेच एक प्रभावी माध्यम होते. त्यात महाभारत या लोकप्रिय मालिकेत उत्तराच्या भूमिकेसाठी तिची निवड झाली. दिग्दर्शक जब्बार पटेल दिग्दर्शित *एक होता विदूषक* सारख्या आशयघन चित्रपटातून, तसेच सचिन दिग्दर्शित *आत्मविश्वास* चित्रपटातील महत्त्वाच्या भूमिकांत त्यांचे अस्तित्त्व ठळकपणे जाणवते. त्यांचे *ब्रह्मचारी* हे नाटक गाजले आहे. *वक्त *, *चौदहवी का चांद* या सारख्या क्लासिक चित्रपटांचे संगीतकार मास्टर रवी हे वर्षा उसगांवकर यांचे सासरे होत.
इवलेसे|वर्षा आणि अजय शर्मा (२०१५)

## चित्रपट कारकीर्द 
वर्षा उसगावकर यांनी मराठी चित्रपटांमधून अभिनयास प्रारंभ केला. त्यांनी दिग्गज कलाकार लक्ष्मीकांत बेर्डे, सचिन पिळगांवकर तसेच अशोक सराफ यांसारख्या प्रसिद्ध अभिनेेेेत्यांबरोबर काम केले आहे.

## चित्रपट सूची 
### मराठी 
### हिंदी 
### दूरचित्रवाहिनी मालिका 
* महाभारत
* सुख म्हणजे नक्की काय असतं!

## समाजकार्य 
वर्षा उसगांवकर यांची सांगाती नावाची एक संस्था आहे. ही संस्था आयुष्यभर कलेची सेवा करणाऱ्या कलावंतांना वृद्धापकाळात मायेचा हात देण्याचे कार्य ही संस्था करते.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* मराठी तारका संकेतस्थळ 

वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेत्री
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
उसगांवकर, वर्षा
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
मुर्तिजापूर

**मुर्तिजापूर** हे महाराष्ट्रातील अकोला जिल्ह्यातील शहर व नगरपालिका क्षेत्र आहे. हे अकोला जिल्ह्यातील मुर्तिजापूर तालुक्याचे मुख्यालय आहे.

मुर्तिजापूर शहर राष्ट्रीय महामार्ग क्र. ६ वर अकोला शहरापासून ४५ कि. मी. अंतरावर आणि अमरावती शहरापासून ६० कि. मी. अंतरावर आहे. अकोला, वाशिम आणि अमरावती या जिल्ह्यांना जोडणारे हे महत्त्वाचे शहर असून रेल्वेचे जंकशन आहे. भारतातील जुन्या रेल्वेपैकी एक **शकुंतला** गाडी यवतमाळ आणि मुर्तिजापूर या शहरांना जोडते तर अचलपूर आणि मुर्तिजापूर या शहरांना जोडणारी एक गाडी आहे. तसेच मुंबई ते कोलकाता अशी पूर्व पश्चिम भारतास जोडणारी अत्यंत महत्त्वाची रेल्वेही मुर्तिजापूरहून जाते. 

मुर्तिजापूर शहर हे संत गाडगेबाबा आणि संत पुंडलिक महाराज यांची भूमी म्हणूनही प्रसिद्ध आहे.

वर्ग:अकोला जिल्हा
ऑर्थर कॉनन डॉयल

*सर* **आर्थर इग्नेशियस कॉनन डॉयल** (इंग्लिश: *Arthur Ignatius Conan Doyle*, जन्म : एडिनबरो-स्कॉटलंड,  २२ मे १८५९;  - क्रोबरो, ईस्ट ससेक्स, इंग्लंड, ७ जुलै १९३०) हा स्कॉटिश लेखक होता. त्याने इंग्लिश भाषेत रहस्यकथा, विज्ञानकथा, कादंबऱ्या व कविता लिहिल्या. त्याने लिहिलेल्या शेरलॉक होम्स या काल्पनिक सत्यान्वेषी पात्राच्या रहस्यकथा लोकप्रिय असून गुन्हेगारीविषयक इंग्लिश साहित्यातील मानदंड मानल्या जातात.

सर आर्थर कॉनन डॉयल यांच्या ’शेरलॉक होम्स’ कथांची मराठीत अनेक भाषांतरे झाली आहेत. त्यांतली काही अशी (कंसात अनुवादकार) : -
* संपूर्ण शेरलॉक होम्स (गजानन क्षीरसागर)
* शेरलॉक होम्सच्या कर्तृत्त्व कथा  (जैको प्रकाशन) 
* शेरलॉक होम्सच्या साहसी कथा (जैको प्रकाशन) 
* शेरलॉक होम्सच्या अखेरच्या काही साहसी कथा (जैको प्रकाशन)
* शेरलॉक होम्सः सुपर-ब्रेन (पंढरीनाथ सावंत)-"द हाउंड ऑफ दि बास्करव्हिल्स" व "द व्हॅली ऑफ फिअर" या दोन कादंबऱ्या.
* द साईन ऑफ फोर (कादंबरी) (प्रवीण जोशी)
* द व्हॅली ऑफ फिअर (कादंबरी) (प्रवीण जोशी)
* द हाउंड ऑफ दि बास्करव्हिल्स  (प्रवीण जोशी)
* शेरलॉक होम्सच्या पाच कथा (बिंबा केळकर) -  द डिसॲपिरन्स ऑफ लेडी फ्रँन्सिस कार फॅक्स (काळ आला होता पण...), द ॲडव्हेंचर ऑफ ब्लॅक पीटर (काळोखातले कृष्णकृत्य), द ॲडव्हेंचर्स ऑफ द डेव्हिल्स फूट (सैतानी पाऊल) आणि द प्रॉब्लेम अँड थॉर ब्रिज (थॉर ब्रिजवरचे सूडनाट्य).
* शाबास, शेरलॉक होम्स! (भा.रा. भागवत) - पाच पुस्तके
* शेरलॉक होम्सच्या चातुर्यकथा भाग १ ते ६ (भालबा केळकर)
* साहसी शेरलॉक होम्स (संजय कप्तान)

## बाह्य दुवे 
* 
* 
* 

वर्ग:इ.स. १८५९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९३० मधील मृत्यू
वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:स्कॉटिश व्यक्ती
जेराल्ड स्मिथसन

**जेराल्ड आर्थर** *जेरी* **स्मिथसन** (नोव्हेंबर १, इ.स. १९२६:स्पॉफ्फोर्थ, यॉर्कशायर, इंग्लंड - सप्टेंबर ६, इ.स. १९७०:ऍबिंग्डन, ऑक्सफर्डशायर, इंग्लंड) हा कडून दोन कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.

स्मिथसन, जेराल्ड
स्मिथसन, जेराल्ड
स्मिथसन, जेराल्ड
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ब्रुस डूलँड

डूलॅंड, ब्रुस
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नोव्हेंबर ३

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
### अठरावे शतक 
### एकोणिसावे शतक
* १८३८ - द टाइम्स ऑफ इंडियाची द बॉम्बे टाइम्स ॲण्ड जर्नल ऑफ कॉमर्स या नावाने स्थापना
### विसावे शतक 
* १९०३ - शेव्हरोलेची स्थापना
* १९१८ - पोलंड रशीया पासून स्वतंत्र
* १९८८ -  श्रीलंकेतून आलेल्या तमिळ भाडोत्री सैनिकांनी मालदीववर हल्ला केला. तेथील सरकारच्या विनंतीवरून भारतीय सैन्याने तो मोडून काढला व सरकार वाचवले
* १९९८ - पूर्वी धंदेवाईक पैलवान असलेल्या जेसी व्हेंचुराची मिनेसोटाच्या राज्यपालपदी निवड

### एकविसावे शतक 
* २००७ - पाकिस्तानच्या राष्ट्राध्यक्ष परवेझ मुशर्रफनी देशाच्या सर्वोच्च न्यायाधीशांची हकालपट्टी करून देशात आणीबाणी लागू केली

## जन्म 
* ३९ - ल्युकान, रोमन कवि
* १६०४ - उस्मान दुसरा, ऑट्टोमन सम्राट
* १६१८ - औरंगझेब, मोगल सम्राट
* १७९३ - स्टीवन ऑस्टिन, टेक्सासचा क्रांतिकारी
* १८०१ - कार्ल बेडेकेर, जर्मन लेखक व प्रकाशक
* १८५२ - मैजी, जपानी सम्राट
* १८८४ - क्लॉड फोकेट, दक्षिण आफ्रिकेचा क्रिकेट खेळाडू
* १८९२ - ज्यो स्मॉल, वेस्ट ईंडीझचा क्रिकेट खेळाडू
* १९०० - रॉजर ब्लंट, न्यू झीलंडचा क्रिकेट खेळाडू
* १९०१ - लिओपोल्ड तिसरा, बेल्जियमचा राजा
* १९०२ - चार्ल्स जोन्स, वेस्ट ईंडीझचा क्रिकेट खेळाडू
* १९१२ - आल्फ्रेदो स्त्रॉसनर, पेराग्वेचा राष्ट्राध्यक्ष
* १९२६ - व्हाल्दास आडम्कुस, लिथुएनियाचा राष्ट्राध्यक्ष
* १९३३ - अमर्त्य सेन, भारतीय अर्थतज्ञ
* १९३३ - मायकेल डुकाकिस, अमेरिकन राजकारणी
* १९३४ - डिक रिचर्डसन, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू
* १९५१ - अझमत राणा, पाकिस्तानी क्रिकेट खेळाडू
* १९५९ - व्हॉन ब्राउन, न्यू झीलंडचा क्रिकेट खेळाडू
* १९६४ - ब्रायन यंग, न्यू झीलंडचा क्रिकेट खेळाडू
* १९७७ - हेमंता बोटेजु, श्रीलंकेचा क्रिकेट खेळाडू

## मृत्यू 
* ३६१ - कॉन्स्टॅन्टियस दुसरा, रोमन सम्राट
* १२५४ - जॉन तिसरा डुकास व्हेटाट्झेस, बायझेन्टाईन सम्राट
* १९७० - पीटर दुसरा, युगोस्लाव्हियाचा राजा
* १९९६ - ज्यॉॅं-बेडेल बोकासा, मध्य आफ्रिकेच्या प्रजासत्ताकचा राष्ट्राध्यक्ष
* २००४ - शेख झायेद बिन सुल्तान अल नहायान, संयुक्त अरब अमिरातीचा राष्ट्राध्यक्ष

## प्रतिवार्षिक पालन 
* स्वातंत्र्य दिन- पनामा, डॉमिनिका, मायक्रोनेशिया
* संस्कृती दिन- जपान

----
नोव्हेंबर १ - नोव्हेंबर २ - **नोव्हेंबर ३** - नोव्हेंबर ४ - नोव्हेंबर ५ - नोव्हेंबर महिना

## बाह्य दुवे
कोसला कुरुप्पुअराच्ची

**अजित कोसला कुरुप्पुअराच्ची** (१ नोव्हेंबर, इ.स. १९६४:कोलंबो, श्रीलंका - ) हा कडून दोन कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. याने आपल्या पहिल्या कसोटीमध्ये विरुद्ध पहिल्या डावात पाच बळी मिळवले.

वर्ग:श्रीलंकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९६४ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अक्रम खान

**मोहम्मद अक्रम हुसेन खान** (नोव्हेंबर १, इ.स. १९६८:चटगांव, बांगलादेश - ) हा बांगलादेशकडून ८ कसोटी व ४४ आंतरराष्ट्रीय एक-दिवसीय क्रिकेट सामने खेळलेला खेळाडू आहे.

खानने १५ एक-दिवसीय सामन्यांत बांगलादेशचे नेतृत्त्व केले

खान, अक्रम
खान, अक्रम
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शर्विन कॅम्पबेल

कॅम्पबेल, शर्विन
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सम्राट हुईजोंग

**सोंग हुईजोंग** (नवी चिनी चित्रलिपी: 徽宗; जुनी चिनी चित्रलिपी: 徽宗; फीनयीन: huīzōng; उच्चार: हुईऽऽऽ-जोंऽऽऽङ्ग) (नोव्हेंबर २ १०८२ - जून ४ ११३५) हा चीनवर राज्य करणारा सोंग राजवंशातला आठवा आणि सर्वात प्रसिद्ध सोंगवंशीय सम्राटांपैकी एक होता.

वर्ग:चिनी सम्राट
वर्ग:सोंग राजवंश
वर्ग:इ.स. १०८२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. ११३५ मधील मृत्यू
फ्रेड बेकवेल

बेकवेल, फ्रेड
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हॅरी इलियट

**हॅरी इलियट** (नोव्हेंबर २, इ.स. १८९१:स्कारक्लिफ, डर्बीशायर, इंग्लंड - फेब्रुवारी २, इ.स. १९७६:डर्बी, डर्बीशायर, इंग्लंड) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू होता.

इलियट आंतरराष्ट्रीय कसोट्यांमध्ये पंचही होता.

इलियट, हॅरी
इलियट, हॅरी
इलियट, हॅरी
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शेख झायेद बिन सुल्तान अल नाह्यान

**शेख झायेद बिन सुल्तान अल नाह्यान** (; १ डिसेंबर १९१८ - २ नोव्हेंबर २००४) हा मध्य पूर्वेतील अबु धाबीचा अमीर व संयुक्त अरब अमिरातीचा पहिला राष्ट्राध्यक्ष होता. १९७१ साली अमिरातीला स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर ते मृत्यूपर्यंत तो अध्यक्षपदावर होता. तो अमिरातीच्या सर्वात लोकप्रिय राज्यकर्त्यांपैकी एक मानला जातो.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:संयुक्त अरब अमिरातीचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आर्मांड फॅलियेरेस

**क्लेमेंट आर्मांड फॅलियेरेस** (नोव्हेंबर ६, इ.स. १८४१ - जून २२, इ.स. १९३१) हा इ.स. १९०६ ते इ.स. १९१३ दरम्यान फ्रांसच्या प्रजासत्ताकचा राष्ट्राध्यक्ष होता.

वर्ग:फ्रान्सचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १८४१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९३१ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सुप्रिया पिळगांवकर

**सुप्रिया पिळगांवकर** (१७ ऑगस्ट, इ.स. १९६७ - हयात), अनेकदा फक्त सुप्रिया म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या, या भारतीय अभिनेत्री आहेत. त्यांचे लग्न अभिनेते सचिन पिळगावकर यांच्याशी झाले.

सुप्रिया यांना स्टार प्लस वरील "तू तू - मैं मैं" या कार्यक्रमातील सुनेच्या भूमिकेसाठी विशेष प्रसिद्धी मिळाली. सुप्रिया आणि सचिन यांनी नच बलिये कार्यक्रमाच्या पहिल्या पर्वाचे विजेतेपद मिळवले होते.

मराठी चित्रपटांमध्ये त्यांचे मोठे योगदान आहे. पती सचिन पिळगावकर यांच्यासोबत त्यांनी अभिनय केलेल्या नवरी मिळे नवऱ्याला, माझा पती करोडपती, अशी ही बनवाबनवी, आयत्या घरात घरोबा चित्रपटांना मोठे यश मिळाले.

## खाजगी आयुष्य 
[इवलेसे|पती [सचिन पिळगावकर|सचिन पिळगावकरसोबत (२०१२)]]
पिळगावकर यांचा जन्म 16 ऑगस्ट 1967 रोजी मुंबई येथे एका मराठी कुटुंबात सुप्रिया सबनीस म्हणून झाला. नवरी मिळे नवऱ्याला या मराठी चित्रपटाच्या शूटिंगच्या वेळी त्यांची भेट पती सचिन पिळगावकर यांच्याशी झाली. 1985 मध्ये त्यांचे लग्न झाले, जेव्हा त्या 18 वर्षांच्या होत्या. त्यांना श्रिया पिळगावकर ही मुलगी आहे.

## कारकीर्द 
### चित्रपट
* नवरी मिळे नवऱ्याला
* माझा पती करोडपती
* अशी ही बनवाबनवी
* आयत्या घरात घरोबा
* कुंकू
* नवरा माझा नवसाचा

### हिंदी कार्यक्रम 
*तू तू-मैं मैं
*नच बलिये (पर्व -१)

## पुरस्कार 
* 2002: इंडियन टेलिव्हिजन अकादमी अवॉर्ड्स-  सर्वोत्कृष्ट विनोदी अभिनेत्री- तू तू मैं मैं जीती 
* 2010:  सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री ससुराल गेंदा फूल 
* 2010:  इंडियन टेली अवॉर्ड्स सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री 
* 2016: सुवर्ण पुरस्कार सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री कुछ रंग प्यार के ऐसे भी - नामांकन
* 2017: लायन्स गोल्ड अवॉर्ड्स सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री जिंकले इंडियन टेलिव्हिजन अकादमी पुरस्कार-  नामांकन
* 2018: सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री- वेब मालिका  
* 2019 iReel पुरस्कार सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री (नाटक)

## बाह्य दुवे
* 
* Supriya Pilgaonkar Biography  

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:इ.स. १९६७ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
रमेश चंद्र लाहोटी

**रमेश चंद्र लाहोटी** हे भारताचे पस्तिसावे सरन्यायाधीश होते. हे १ जून २००४ पासून १ नोव्हेंबर २००५ या कालावधीत सरन्यायाधीश होते.

वर्ग:भारताचे सरन्यायाधीश
वर्ग:इ.स. १९४० मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जेरी अलेक्झांडर

(1928-2011)

अलेक्झांडर, जेरी
वर्ग:इ.स. १९२८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०११ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कम्युनिस्ट पक्ष

**कम्युनिस्ट पक्ष** या साम्यवाद विचारसरणीच्या राजकीय संस्था आहेत. त्यांचे ध्येय कम्युनिस्ट राज्याची स्थापना व कारभार चालवण्याची असते. सामान्यत: मजुर/ कष्टकरी वर्ग हे कम्युनिस्ट पक्षाचे समर्थक असतात.

या देशात कम्युनिस्ट राज्यपद्धती आहे:
* चीन
* क्युबा
* व्हियेतनाम
* उत्तर कोरिया
* लाओस

वर्ग:साम्यवाद
*
फ्रेंच राज्यक्रांती

[thumb|right|300px|[बास्तीय किल्ल्याचा पाडाव, १४ जुलै, इ.स. १७८९]]
**फ्रेंच राज्यक्रांती** (फ्रेंच: *Révolution française*) म्हणजे फ्रान्समध्ये इ.स. १७८९ ते इ.स. १७९९ या कालखंडात घडून आलेली सामाजिक व राजकीय उलथापालथ होय. या घटनाक्रमाने फ्रान्स व उर्वरित युरोपच्या इतिहासास कलाटणी दिली. अनेक शतके फ्रान्सवर राज्य केलेली अनियंत्रित राजेशाही राज्यक्रांतीच्या तीनच वर्षांमध्ये उलथून पडली. कट्टर डाव्या विचारसरणीच्या राजकीय गटांच्या, रस्त्यावर उतरलेल्या लोकशक्तीच्या व शेतकऱ्यांच्या एकत्रित रेट्यामुळे फ्रेंच समाजावरचा सरंजामशाहीवादी, धर्मशास्त्रप्रणीत मूल्यव्यवस्थेचा पगडा ओसरून समाजात मोठे पुनरुत्थान घडून आले. जुन्या रूढीगत परंपरा, तसेच राजेशाही, सरंजामशाही, धर्मसत्ता यांच्या योगे रुजलेल्या सामाजिक कल्पना व उतरंडीची व्यवस्था झुगारून दिल्या गेल्या व त्यांच्या जागी समता, नागरिकत्व, आणि मानवी हक्क ही प्रबोधक मूल्ये अंगिकारली गेली. या काळात मॅान्टेस्क्यू या विचारवंताने 'सत्ता विभाजनाचा सिद्धांत' मांडला होता. तसेच फ्रान्समधील अनियंत्रीत राजेशाही व्यवस्था सदोष असल्याने ती बदलणे आवश्यक आहे, असे प्रतिपादन केले. त्याच्या विचारांचा प्रभाव फ्रान्समधील बुद्धिवादी लोकांवर मोठ्या प्रमाणात पडला होता. जॉ जॅकवेस रुसो यांना फ्रेंच राज्यक्रांतीचे जनक म्हणून संबोधले जाते.

इ.स. १७८९ च्या मे महिन्यात  भरलेल्या "ल एता-जेनेरो", अर्थात समाजातील पुरोहित, सरंजामदार महाजन व सामान्यजन अशा तीन इस्टेटींच्या, सर्वसाधारण सभेमधून क्रांतीची ठिणगी पडली. जून महिन्यात तिसऱ्या इस्टेटीने टेनिस कोर्टावर प्रतिज्ञा घेतली; तर जुलै महिन्यात बॅस्तिये किल्ल्याचा पाडाव झाला. ऑगस्ट महिन्यात मानवाच्या व नागरिकांच्या हक्कांचा जाहीरनामा स्वीकारण्यात आला. ऑक्टोबर महिन्यात इतिहासप्रसिद्ध झालेल्या व्हर्सायवरच्या मोर्च्याने राजदरबाराला पॅरिसला परतण्यास भाग पाडले. पुढील काही वर्षे विविध  मुक्तिवादी  गट आणि परिवर्तनवादी प्रयत्नांना हाणून पाडू पाहणारी दक्षिणपंथी राजसत्ता यांच्यादरम्यान संघर्ष घडतच राहिले.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:फ्रान्सचा इतिहास
साम्यवादी जाहीरनामा

**कम्युनिस्ट मॅनिफेस्टो** (जर्मन: *Manifest der kommunistischen Partei*)

कार्ल मार्क्स व फ्रेडरिच एन्गेल्स यांनी इ.स. १८४८ रोजी लंडन येथे प्रसिद्ध करून कम्युनिस्ट विचारसरणीचा पाया घातला.

याचे प्रस्तावना व चार खंड असे पाच भाग आहेत.

वर्ग:साम्यवाद
वर्ग:कार्ल मार्क्स
नोव्हेंबर ७

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
### अठरावे शतक 
### एकोणिसावे शतक
* १८३७ - गुलामगिरीविरुद्ध मजकूर व पुस्तके प्रसिद्ध करणाऱ्या एलायजाह पी. लव्हजॉयची आल्टन, इलिनॉयमधील मुद्रणशाळा तिसऱ्यांदा जाळण्यासाठी आलेल्या जमावाचा विरोध करताना लव्हजॉयचा मृत्यू

### विसावे शतक 
* १९०७ - डेल्टा सिग्मा पायची न्यू यॉर्क युनिव्हर्सिटी मध्ये स्थापना
* १९९६ - नायजेरियाचे बोईंग ७२७ प्रकारचे विमान लागोसपासून आग्नेय दिशेस ४० मैलावर कोसळले. १४३ ठार
* १९९६ - नासा तर्फे मार्स ग्लोबल सर्व्हेयरचे प्रक्षेपण

### एकविसावे शतक 
* २००० - हिलरी क्लिंटनची अमेरिकेच्या सेनेटवर निवड
* २००१ - एकमेव स्वनातीत प्रवासी विमान कॉॅंकोर्ड १५ महिन्यांच्या बंदीनंतर पुन्हा आकाशात झेपावले
* २००२ - इराणने अमेरिकन वस्तूंच्या जाहिरातींवर बंदी घातली

## जन्म 
* ९९४ - इब्न हज्म, अरब तत्त्वज्ञानी
* १८६७ - मेरी क्युरी, पोलिश भौतिकशास्त्रज्ञ
* १८७४ - जोसेफ विलोबी, दक्षिण आफ्रिकेचा क्रिकेट खेळाडू
* १८७६ - चार्ली टाउनसेन्ड, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू
* १८७६ - टेड आर्नोल्ड, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू
* १८७९ - लेऑन ट्रॉट्स्की, रशियन क्रांतिकारी
* १८८४ - पांडुरंग सदाशिव खानखोजे, भारतीय क्रांतिकारक
* १८८८ - सर चंद्रशेखर वेंकट रमण, भारतीय शास्त्रज्ञ
* १८८९ - लॉर्ड लायोनेल टेनिसन, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू
* १८८९ - डस्टी टॅपस्कॉट, दक्षिण आफ्रिकेचा क्रिकेट खेळाडू
* १९१८ - बिली ग्रॅहाम, अमेरिकन धर्मप्रसारक
* १९५४ - कमल हासन, भारतीय चित्रपट अभिनेता
* १९५९ - श्रीनिवास,  भारतीय पार्श्वगायक
* १९६१ - रॉन हार्ट, न्यू झीलंडचा क्रिकेट खेळाडू
* १९६२ - वेन एन. फिलिप्स, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू
* १९६६ - मार्टिन सुआ, न्यू झीलंडचा क्रिकेट खेळाडू
* १९७२ - तनवीर मेहदी, पाकिस्तानी क्रिकेट खेळाडू
* १९७९ - मंजुरल इस्लाम, बांगलादेशी क्रिकेट खेळाडू
* १९८० - जेम्स फ्रॅंकलिन, न्यू झीलंडचा क्रिकेट खेळाडू
* १९८० - कार्तिक - भारतीय पार्श्वगायक
* १९८१ - अनुष्का शेट्टी, भारतीय अभिनेत्री

## मृत्यू 
* १९१० - लिओ टॉल्स्टॉय, रशियन लेखक
* १९६७ - जॉन गार्नर, अमेरिकेचा उपराष्ट्राध्यक्ष
* २००० - सी. सुब्रम्हण्यम - गांधीवादी नेते, केंद्रीय मंत्री व महाराष्ट्राचे राज्यपाल
* २००६ - पॉली उमरीगर, भारतीय क्रिकेट खेळाडू

## प्रतिवार्षिक पालन 
* ऑक्टोबर क्रांती दिन - रशिया
* विद्यार्थी दिवस – महाराष्ट्र राज्य
----
नोव्हेंबर ५ - नोव्हेंबर ६ - **नोव्हेंबर ७** - नोव्हेंबर ८ - नोव्हेंबर ९ - नोव्हेंबर महिना

## बाह्य दुवे
रॉसकॉसमॉस

इवलेसे|मॉस्कोमधील रोस्कोस्मोसची नवीन मुख्य इमारत

**रॉसकॉसमॉस** ( Федеральное космическое агентство России ) ही अंतराळ संशोधन करणारी रशियन संस्था आहे.
## बाह्य दुवे 
* रॉसकॉसमॉस 

वर्ग:खगोलशास्त्र
वर्ग:अंतराळ संशोधन संस्था
नोव्हेंबर ६

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
### सोळावे शतक 
* १५२८ - समुद्री वादळात आपले जहाज बुडाल्यावर किनाऱ्यावर आलेला स्पेनचा आल्व्हार नुन्येझ काबेझा दि व्हाका टेक्सासमध्ये पाय ठेवणारा पहिला युरोपीय झाला

### एकोणिसावे शतक 
* १८४४ - डॉमिनिकन प्रजासत्ताकने आपले पहिले संविधान अंगिकारले
* १८६० - अब्राहम लिंकन अमेरिकेचा १६वा राष्ट्राध्यक्ष झाला
* १८६१ - जेफरसन डेव्हिस कॉन्फेडरेट स्टेट्स ऑफ अमेरिकेचा राष्ट्राध्यक्ष झाला
* १८६५ - अमेरिकन यादवी युद्ध - जगप्रदक्षिणा करून आलेल्या दक्षिणेच्या सी.एस.एस. शेनान्डोआह या युद्धनौकेने उत्तरेच्या सैन्यासमोर आत्मसमर्पण केले

### विसावे शतक 
* १९१३ - दक्षिण आफ्रिकेत भारतीय वंशाच्या खाणकामगारांच्या मोर्चाचे नेतृत्व केल्याबद्दल महात्मा गांधींना अटक
* १९४१ - दुसरे महायुद्ध - जोसेफ स्टालिनने आपल्या राजवटीत फक्त दुसऱ्यांदा सोवियेत संघाला उद्देशून भाषण केले सोवियेत संघाचे ३.५ लाख सैनिक ठार झाले असले तरी जर्मनीचे ४५ लाख सैनिक ठार झाल्याचा दावा केला
* १९४३ - दुसरे महायुद्ध - सोवियेत संघाने क्यीव परत घेतले. शहर सोडण्याआधी जर्मन सैनिकांनी तेथील जुन्या इमारतींची नासधूस केली
* १९६५ - क्युबा आणि अमेरिकेने क्युबाच्या अमेरिकेस जाण्यास तयार असलेल्या नागरिकांना हलविण्याचे सुरू केले. १९७१पर्यंत सुमारे अडीच लाख क्युबन यामार्गे अमेरिकेत आले
* १९८५ - कोलंबियामध्ये दहशतवाद्यांनी सर्वोच्च न्यायालयाची इमारत काबीज करून ११ न्यायाधीशांसह ११५ व्यक्तींना ठार मारले
* १९८६ - ब्रिटिश इंटरनॅशनल हेलिकॉप्टर्सचे बोईंग २३४एलआर प्रकारचे हेलिकॉप्टर कोसळून ४५ ठार

### एकविसावे शतक 
* २००२ - पॅरिसहून व्हियेनाला जाणाऱ्या रेल्वेगाडीला आग. १२ ठार
* २००४ - इंग्लंडमध्ये उफ्टन गावाजवळ मोटारगाडीला रेल्वेगाडीची धडक. ६ ठार, १५० जखमी
* २००५ - अमेरिकेच्या एव्हान्सव्हिल शहराजवळ टोर्नॅडोमुळे २५ ठार
* २००५ - म्यानमारच्या लश्करी राजवटीने राजधानी रंगूनहून प्यिन्मना शहरास हलवली

## जन्म 
* १४९४ - सुलेमान, ऑट्टोमन सम्राट
* १६६१ - कार्लोस दुसरा, स्पेनचा राजा
* १८४१ - आर्मांड फॅलियेरेस, फ्रांसचा राष्ट्राध्यक्ष
* १८६० - इग्नास पादेरेव्स्की, पोलंडचा राष्ट्राध्यक्ष
* १८७६ - अर्नी हेस, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू
* १८९३ - एड्सेल फोर्ड, अमेरिकन उद्योगपती
* १८९७ - जॅक ओ'कॉनोर, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू
* १९१९ - ऍलन लिसेट, न्यू झीलंडचा क्रिकेट खेळाडू
* १९२१ - जॉफ राबोन, न्यू झीलंडचा क्रिकेट खेळाडू
* १९२७ - एरिक ऍटकिन्सन, वेस्ट ईंडीझचा क्रिकेट खेळाडू
* १९४६ - सॅली फील्ड, अमेरिकन चित्रपट अभिनेत्री
* १९४८ - ग्लेन फ्रे, अमेरिकन संगीतकार
* १९५६ - ग्रेम वूड, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू

## मृत्यू 
* १२३१ - त्सुचिमिकाडो, जपानी सम्राट
* १४०६ - पोप इनोसंट सातवा
* १६३२ - गुस्ताफस ऍडोल्फस, स्वीडनचा राजा
* १६५६ - होआव चौथा, पोर्तुगालचा राजा
* १७९६ - कॅथेरिन दुसरी, रशियाची सम्राज्ञी
* १८३६ - चार्ल्स दहावा, फ्रांसचा राजा
* १८९३ - पीटर इल्यिच त्चैकोव्स्की, रशियन संगीतकार
* १९२५ - खै दिन्ह, व्हियेतनामचा राजा
* १९२९ - मॅक्सिमिलियन फोन बाडेन, जर्मनीचा चान्सेलर
* १९८७ - भालबा केळकर, मराठी लेखक, नाट्यअभिनेते
* २०२५ - नरेश दधीच, भारतीय भौतिकशास्त्रज्ञ.

## प्रतिवार्षिक पालन 
* संविधान दिन - डॉमिनिकन प्रजासत्ताक, ताजिकीस्तान
* गुस्ताफस ऍडोल्फस दिन - स्वीडन.
----
नोव्हेंबर ४ - नोव्हेंबर ५ - **नोव्हेंबर ६** - नोव्हेंबर ७ - नोव्हेंबर ८ - नोव्हेंबर महिना

## बाह्य दुवे
सिनेस

सिनेस Centre National d'Études Spatiales(CNES) ही अंतराळ संशोधन करणारी फ्रांसची संस्था आहे.
## अंतराळ संशोधनाचा इतिहास 
## महत्त्वपुर्ण घटना 
## उपग्रह 
## प्रेक्षपण स्थळ
## इतर माहिती 
## बाह्य दुवे 
* सिनेस  

वर्ग:खगोलशास्त्र
वर्ग:अंतराळ संशोधन संस्था
मराठी वाङ्मयाचा (गाळीव) इतिहास

वर्ग:मराठी साहित्य यादी
वर्ग:पु.ल. देशपांडे यांचे साहित्य
युरोपियन अंतराळ संस्था

**युरोपीय अंतराळ संस्था** (European Space Agency (ESA) (**इसा**)) ही संयुक्त युरोपीयन देशांनी एकत्र येऊन स्थापलेली अंतराळ संशोधन करणारी संस्था आहे.
## अंतराळ संशोधनाचा इतिहास 
## महत्त्वपूर्ण घटना 
## उपग्रह 
## प्रेक्षपण स्थळ
## इतर माहिती 
## बाह्य दुवे 
* इसा 

## संदर्भ 
वर्ग:खगोलशास्त्र
वर्ग:अंतराळ संशोधन संस्था
अंतराळ संस्था
क्लॉड फोकेट

फोकेट, क्लॉड
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ज्यो स्मॉल

**जोसेफ ए. स्मॉल** (नोव्हेंबर ३, इ.स. १८९२ - एप्रिल २६, इ.स. १९५८) हा कडून तीन कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.

स्मॉल वेस्ट इंडीजच्या सर्वप्रथम कसोटी सामन्यात खेळला.

स्मॉल, ज्यो
स्मॉल, ज्यो
स्मॉल, ज्यो
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चार्ल्स जोन्स

**चार्ल्स अर्नेस्ट लेवेलिन जोन्स** (३ नोव्हेंबर, इ.स. १९०२ - १० डिसेंबर, इ.स. १९५९) हा कडून चार कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.

वर्ग:वेस्ट इंडीजचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९०२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९५९ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रॉजर ब्लंट

**रॉजर चार्ल्स ब्लंट** (नोव्हेंबर ३, इ.स. १९००:ड्युरॅम, इंग्लंड - जून २२, इ.स. १९६६:वेस्टमिन्स्टर, इंग्लंड) हा कडून नऊ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.

ब्लंट, रॉजर
ब्लंट, रॉजर
ब्लंट, रॉजर
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
व्हॉन ब्राउन

**व्हॉन रेमंड ब्राउन** (नोव्हेंबर ३, इ.स. १९५९:क्राइस्टचर्च, न्यू झीलँड - ) हा कडून दोन कसोटी आणि तीन एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.

ब्राउन, व्हॉन
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ब्रायन यंग

**ब्रायन अँड्रु यंग** (नोव्हेंबर ३, इ.स. १९६४:व्हांगेराई, न्यू झीलँड - ) हा कडून ३५ कसोटी आणि ७४ एकदिवसीय क्रिकेट सामने खेळलेला खेळाडू आहे. हा यष्टिरक्षण आणि उजव्या हाताने फलंदाजी करीत असे.

वर्ग:न्यू झीलंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९६४ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
व्हाल्दास अदाम्कुस

250 px|इवलेसे|
**व्हाल्दास अदाम्कुस** (लिथुएनियन: Valdas Adamkus;  , कॉनास) हा लिथुएनिया देशाचा माजी राष्ट्राध्यक्ष आहे. अदाम्कुस १९९८ ते २००३ व २००४ ते २००९ ह्या दरम्यान राष्ट्राध्यक्षपदावर होता.

## बाह्य दुवे
* राष्ट्राध्यक्षाचे अधिकृत संकेतस्थळ 

|-

वर्ग:लिथुएनियाचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
डिक रिचर्डसन

**डेरेक वॉल्टर** *डिक* **रिचर्डसन** (नोव्हेंबर ३, इ.स. १९३४:हीयरफोर्डशायर, इंग्लंड - ) हा इ.स. १९५७मध्ये कडून एक कसोटी सामना खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.

रिचर्डसन, डिक
रिचर्डसन, डिक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अझमत राणा

**अझमत राणा** हा पाकिस्तानचा क्रिकेट खेळाडू आहे.

राणा, अझमत
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हेमंता बोटेजु

**जयवर्धने वेलथंथ्रिगे हेमंता देवाप्रिया बोटेजू**, जे सामान्यतः **हेमंता बोटेजू** म्हणून ओळखले जातात, (जन्म ३ नोव्हेंबर १९७७) हे श्रीलंकेचे माजी क्रिकेटपटू आहेत, ज्यांनी १९९९ मध्ये दोन एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय सामने खेळले. ते उजव्या हाताने फलंदाजी आणि उजव्या हाताने मध्यमगती गोलंदाजी करत असे.
## पंच म्हणून कारकीर्द
तो सध्या पंच म्हणून काम करतो आणि जुलै २०१६ मध्ये ऑस्ट्रेलियाच्या श्रीलंका दौऱ्यादरम्यान एका सराव सामन्यात त्याने पंच म्हणून काम केले होते.
## संदर्भयादी
बोटेजु, हेमंता
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९७७ मधील जन्म
आल्फ्रेदो स्त्रॉसनर

**आल्फ्रेदो स्त्रॉसनर मात्याउदा** (; ३ नोव्हेंबर १९१२ - १६ ऑगस्ट २००६) हा दक्षिण अमेरिकेमधील पेराग्वे देशाचा एक लष्करी अधिकारी व हुकुमशहा होता. १९५४ साली एका लष्करी बंडाद्वारे स्त्रॉसनरने पेराग्वेची सत्ता बळकावली. पुढील ३५ वर्षे पेराग्नेच्या राष्ट्राध्यक्षपदावर राहिलेल्या स्त्रॉसनरने त्याच्या कार्यकाळात सर्व राजकीय विरोधकांना डांबून ठेवले व पेराग्वेमधील जनतेच्या मानवी हक्कांची मोठ्या प्रमाणावर पायमल्ली केली. त्याच्या कट्टर कम्युनिस्ट-विरोधी विचारांमुळे अमेरिकेचा राष्ट्राध्यक्ष ड्वाइट डी. आयझेनहॉवरचा स्त्रॉसनरला पाठिंबा होता.

१९८९ साली आंद्रेस रॉद्रिग्वेझने केलेल्या एका लष्करी बंदामध्ये स्त्रॉसनरला सत्ता सोडावी लागली. त्याने ब्राझीलला पलायन केले व मृत्यूपर्यंत पुढील १७ वर्षे तो ब्राझिलिया येथे वास्तव्यास होता.

## बाह्य दुवे 
* श्रद्धांजली

वर्ग:पेराग्वेचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ज्याँ-बेडेल बोकासा

**ज्यॉॅं-बेडेल बोकासा** (फेब्रुवारी २२, इ.स. १९२१ - नोव्हेंबर ३, इ.स. १९९६) हा मध्य आफ्रिकेचे प्रजासत्ताकचा राष्ट्राध्यक्ष, हुकुमशहा व सम्राट होता.

जानेवारी १, इ.स. १९६६ रोजी बोकासा सैन्याच्या मदतीने सत्तेवर आला व त्याने स्वतःला राष्ट्राध्यक्ष करून घेतले. डिसेंबर ४, इ.स. १९७६ रोजी त्याने स्वतःला *बोकासा पहिला* (अथवा पहिला बोकासा) या नावाने मध्य आफ्रिकेचा सम्राट घोषित केले. सप्टेंबर २०, इ.स. १९७९ रोजी त्याची सत्तेवरून हकालपट्टी झाली. याला *सलाह एद्दिन अहमद बोकासा* या नावानेही ओळखतात.

बोकासा, ज्यॉॅं-बेडेल
बोकासा, ज्यॉॅं-बेडेल
बोकासा, ज्यॉॅं-बेडेल
वर्ग:हुकूमशाह
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सरीवर सरी (चित्रपट)

**सरीवर सरी**

निर्मिती वर्ष
२००५

दिग्दर्शक
गजेंद्र अहिरे

कथा लेखक
गजेंद्र अहिरे

पटकथाकार
गजेंद्र अहिरे

संवाद लेखक
गजेंद्र अहिरे

संकलन
शिवाजी चौधरी, महेश पावसकर, गजेंद्र अहिरे

छायांकन
इम्तियाज बारगीर

गीतकार
गजेंद्र अहिरे

संगीत
भास्कर चंदावरकर

ध्वनी दिग्दर्शक
रियाज नागपूरवाला, ओंकार केळकर

पार्श्वगायन
हरीहरन, शंकर महादेवन, साधना सरगम, वैशाली सामंत, राहुल जोशी

वेशभूषा

रंगभूषा

प्रमुख अभिनेते
मधुरा वेलणकर, मानसी साळवी, मोहन जोशी, नीना कुळकर्णी, भरत जाधव, श्रेयस तळपदे, मिलिंद गुणाजी

एक गाजलेला मराठी चित्रपट. गजेंद्र अहिरे यांनी दिग्दर्शीत केलेल्या या चित्रपटात मुख्य भूमिका मधुरा वेलणकर, मोहन जोशी व नीना कुलकर्णी यांच्या आहेत.

## पार्श्वभूमी
## कथानक
## उल्लेखनीय
या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.
*कंठ आणि आभाळ दाटून येती

## बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. २००५ मधील मराठी चित्रपट
भुताचा भाऊ (चित्रपट)

**भुताचा भाऊ** हा १९८९ला प्रदर्शित झालेला मराठी चित्रपट आहे. अशोक सराफ आणि सचिन पिळगावकर यांनी या चित्रपटात मुख्य भूमिका निभावल्या आहेत.

## कथा 
बंडूला अप्पाजी, इंद्रसेन आणि दयाराम या तीन गुंडांनी ठार केले. तो भूत बनतो. तो आपला दीर्घ हरवलेला भाऊ आणि आई शोधण्यासाठी प्रवास करतो. त्याचा लहान भाऊ नंदू (सचिन पिळगावकर) हा भेकड माणूस आहे. बंडू त्याला भेटतो आणि या गुंडांनी त्याला कसे मारले ते सांगते. तो त्याला गावी यायला सांगतो. बंडूचा आत्मा फक्त नंदूलाच दिसतो. बंडूचा आत्मा बऱ्याच वेळा नंदूच्या शरीरात शिरला आणि ते एकत्र या गुंडांशी युद्ध करतात.

## कलाकार
कलाकार आणि त्यांनी साकारलेल्या भूमिका -
*अशोक सराफ - बंडू
*सचिन पिळगांवकर - नंदू (नंदकुमार)
*वर्षा उसगावकर - अंजू (अंजली)
*जयराम कुळकर्णी - राव साहेब
*भारती आचरेकर - नंदुची आई
*लक्ष्मीकांत बेर्डे - बारकू
*रेखा राव - बिट्टी
*जॉनी लिव्हर - गप्पाजी
*विजय पाटकर - वॉर्ड बॉय

हिंदीतील नामवंत विनोदी कलाकार जॉनी लिव्हर यांचा मराठी चित्रपटसृष्टीतील पहिला चित्रपट.

## निर्माण 
भुताचा भाऊ या चित्रपटाचं निर्माण नंदिनी फिल्म्स ने आणि पद्मिनी फिल्म्स प्रोडक्शन प्रा. ली. ने केलं होत. हा चित्रपट २१ मार्च १९८९ला प्रदर्शित झाला होता. सचिन पिळगावकर ने कथा, पटकथा लिहिली होती. अरुण पौडवाल हे संगीत दिग्दर्शक होते. सचिन पिळगावकर हे या चित्रपटाचे दिग्दर्शक होते.

## संदर्भ
वर्ग:इ.स. १९८९ मधील मराठी चित्रपट
अर्नी हेस

**अर्नी हेस** तथा अर्नेस्ट जॉर्ज हेस ( ६ नोव्हेंबर १८७६ पॅकहॅम,लंडन - मृत्यू: २ डिसेंबर १९५३,वेस्ट डल्विच, लंडन) हा एक क्रिकेट खेळाडू होता जो सरे,लिसेस्टरशायर व इंग्लंडसाठी खेळत होता.अर्नी हेस हा उजखोरा फलंदाज होता, जो साधारणपणे तिसऱ्या क्रमांकावर खेळत असे. तो फटके मारण्यात व पुलिंगमध्ये निष्णात होता.तसेच तो लेग ब्रेक गोलंदाजही होता. तो फाईन स्लिपमध्ये फिल्डिंग करीत असे.दुसरे विश्व युद्ध सुरू होईपर्यंत, तो सरेमार्फत सुमारे १५ वर्षे खेळला. सन १८९९ते १९१४ या दरम्यानच्या प्रत्येक मोसमात त्याने १००० व त्याअधिक धावा कमाविल्या. सन १९१६ हे त्याचे सर्वात चांगले वर्ष होते.त्या मोसमात त्याने दर इनिंग ४५ पेक्षा जास्त धावांच्या सरासरीने २३०९ धावा केल्यात. त्याला त्यामुळे सन १९०७ मध्ये 'विस्डन क्रिकेट खेळाडू ऑफ द इयर' असे नाव देण्यात आले.त्याने सन १९०९ मध्ये हॅम्पशायर विरुद्ध ओव्हल मैदानावर २७६ ही सर्वोच्च धावसंख्या कमाविली.यातच त्याने जॅक हॉब्ज सोबत, दुसऱ्या विकेटसाठी ३७१ धावांची भागिदारी केली जी आजतागायत सरेमधील अत्युच्च आहे.
हेसची गोलंदाजी ही अधून मधून फायदेशीर राहिली.सन १९०५ मध्ये त्याने ७६ बळी घेतले व १९१२ मध्ये ६०. पण इतर मोसमात फारच कमी बळी घेतले व तो पुष्कळ धावा देणारा गोलंदाज राहिला.सर्व सामन्यात मिळून त्याने स्लिपचा फिल्डर म्हणून  ६०० झेल घेतले.

हेस, अर्नी
वर्ग:इ.स. १८७६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९५३ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जॅक ओ'कॉनोर

'''जॅक ओ'कॉनोर''' (नोव्हेंबर ६, इ.स. १८९७:कॅम्ब्रिज, इंग्लंड - फेब्रुवारी २२, इ.स. १९७७:बकहर्स्ट हिल, एसेक्स, इंग्लंड) हा कडून १९२९-३० मोसमात चार कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.

ओ'कॉनोर, जॅक
ओ'कॉनोर, जॅक
ओ'कॉनोर, जॅक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इग्नास पादेरेव्स्की

thumb|right|इग्नास पादेरेव्स्की	

वर्ग:पोलंडचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १८६० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९४१ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पूर्वरंग

**पूर्वरंग** हे पु. ल. देशपांडे यांनी लिहिलेले मराठी भाषेतील प्रवासवर्णनात्मक पुस्तक आहे. देशपांड्यांनी केलेल्या आग्नेय आशिया व पूर्व आशियातील देशांतील भ्रमंतीवर हे प्रवासवर्णन लिहिले आहे. इ.स. १९६२ सालच्या जानेवारी ते मे महिन्यांदरम्यान हा प्रवास पु.ल.देशपांडे व त्यांच्या पत्नी सुनीता देशपांडे यांनी केला. आग्नेय आशियातील सिंगापुरापासून प्रवासाची सुरुवात होऊन पूर्व आशियातील जपानभेटीने त्याची सांगता होते. या प्रवासात सिंगापूर व जपानाव्यतिरिक्त त्यांनी मलेशिया (तत्कालीन *मलाया*), थायलंड, इंडोनेशियातील जावा व बाली बेटे, पूर्व आशियातील हॉंगकॉंग या ठिकाणांस भेट दिली. तसेच, जहाजप्रवासाचा पहिला थांबा असलेल्या श्रीलंकेतील कोलंबो शहरातल्या भटकंतीचे वर्णन या पुस्तकात अंतर्भूत आहे. 

या चार महिन्यांतील प्रवासात भेट दिलेल्या विविध देशांतील अनुभव, तिथे भेटलेले लोक, स्थानिक भाषा, तिथले सांस्कृतिक वातावरण, कलाप्रकार, खाद्यसंस्कृती अशांसारख्या अनेक गोष्टी पुस्तकात मांडल्या आहेत. 

पुस्तकाचे मुखपृष्ठ दीनानाथ दलाल यांनी चितारले असून आतील मजकुरास समर्पक बोधचित्रे हास्यचित्रकार शि.द. फडणीस यांनी काढली आहेत.  

वर्ग:मराठी साहित्य यादी
वर्ग:पु.ल. देशपांडे यांचे साहित्य
जावे त्यांच्या देशा (पुस्तक)

हे पु. ल. देशपांडे यांनी लिहिलेले मराठीतील एक पुस्तक आहे.

अनुक्रमाणिका

१. - दर्शन - १९७३ - ९

२. - निळाई - १९७३ - २०

३. - फ्लोरेन्स आणि आद्य शंकराचार्य - १९७३ - ३६

४. - एक बेपत्ता देश - १९७३ - ५८

६. - मिस्टर सान्फ्रान्सिस्को १९७३ - ८४

५. - हंगेरी - माझा नवा स्नेही - १९७४ - १२९

६. - उदंडा पाहिले पाणी - १९७३ - १९५

वर्ग:मराठी साहित्य यादी
वर्ग:पु.ल. देशपांडे यांचे साहित्य