open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
जून ४

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
### अकरावे शतक 
* १०३९ - हेन्री तिसरा पवित्र रोमन सम्राटपदी.
### अठरावे शतक 
* १७९२ - कॅप्टन जॉर्ज व्हॅनकूवरने प्युजेट साउंड हा अखात ग्रेट ब्रिटनच्या नावे जाहीर केला.
* १७९४ - ब्रिटिश सैन्याने हैतीची राजधानी पोर्ट-औ-प्रिन्स जिंकली.
### एकोणविसावे शतक 
* १८०४ - आपल्या पत्नीच्या मृत्यूने व्यथित असलेल्या सार्डिनियाच्या राजा चार्ल्स इम्मॅन्युएल चौथ्याने पदत्याग केला. त्याचा भाऊ व्हिक्टर इम्मॅन्युएल राजेपदी.
* १८६२ - अमेरिकन यादवी युद्ध - दक्षिणेच्या सैन्याने फोर्ट पिलोतून पळ काढला. उत्तरेने मेम्फिस, टेनेसीवर चाल केली.
* १८७६ - न्यू यॉर्कहून निघालेली ट्रान्सकॉंटिनेन्टल एक्सप्रेस ही रेल्वे गाडी ८३ तास ३९ मिनिटांच्या प्रवासानंतर सान फ्रांसिस्को येथे पोचली. अमेरिकेच्या दोन तीरांना जोडणारी ही रेल्वेची पहिली प्रवासी खेप होती.
* १८७८ - ऑट्टोमन साम्राज्याने सायप्रस युनायटेड किंग्डमच्या हवाली केले.
### विसावे शतक 
* १९१२ - मॅसेच्युसेट्स कामगारांचा लघुत्तम पगार ठरवणारे पहिले अमेरिक राज्य झाले.
* १९२० - ट्रायानॉनचा तह.
* १९२८ - तैवानच्या राष्ट्राध्यक्ष झ्हॉंग झुओलिनची हत्या.
* १९३९ - ज्यूंचे शिरकाण - युरोपमधून ९६३ ज्यूंना घेउन आलेल्या एस.एस. सेंट लुईस या बोटीला अमेरिकेने परवानगी नाकारली. यापूर्वी क्युबानेही हे प्रवासी स्वीकारण्यास नकार दिल्यामुळे ही बोट युरोपला परतली. यातील अनेक प्रवासी नाझींच्या छळसत्रात मृत्यू पावले.
* १९४० - दुसरे महायुद्ध - जर्मन सैन्य पॅरिसमध्ये घुसले.
* १९४२ - दुसरे महायुद्ध-मिडवेची लढाई सुरू.
* १९४३ - आर्जेन्टिनामध्ये लश्करी उठाव, रमोन कॅस्टियोची हकालपट्टी.
* १९४४ - अमेरिकेच्या हंटर किलर प्रकारच्या पाणबुड्यांनी जर्मनीची यु-५०५ ही पाणबुडी पकडली.
* १९४४ - दुसरे महायुद्ध - दोस्त सैन्याने रोम जिंकले.
* १९६७ - ब्रिटिश मिडलॅंड विमान कंपनीचे विमान कोसळले. ७२ ठार.
* १९७० - टोंगाला युनायटेड किंग्डमपासून स्वातंत्र्य.
* १९७९ - घानामध्ये लश्करी उठाव.
* १९८९ - आयातोल्ला रुहोल्लाह खोमेनीच्या मृत्यूनंतर आयातोल्ला अली खामेनेई इराणच्या नेतेपदी.

### एकविसावे शतक 
* २००१ - नेपाळचा शेवटचा राजा ग्यानेंद्र राज्यपदावर.

## जन्म 
* १९२७ - भ.ग. कुंटे भारतीय इतिहाससंशोधक
* १९३१ - बीना राय, हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
* १९३६ - नूतन, हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
* १९५९ - अनिल अंबानी, भारतीय उद्योगपती
* १९७४ - जेकब सहाय्य कुमार अरुणी, भारतीय पाककृतींचे आचारी
* १९९० - जेत्सुन पेमा वांग्चुक, भूतानाची राणी.

## मृत्यू 
* १९१८ - गोविंद वासुदेव कानिटकर, मराठी साहित्यिक.
* १९४७ - धर्मानंद दामोदर कोसंबी, बौद्ध धर्माभ्यासक, पंडित.
* १९६२ - चार्ल्स विल्यम बीब, अमेरिकन निसर्गतज्ञ.
* १९६२ - यशवंतराव मार्तंडराव मुकणे, भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
* १९९८ - डॉ. अश्विन दासगुप्ता, इतिहासतज्ञ, शिक्षणतज्ञ.
* २०२३ - सुलोचना लाटकर, मराठी व हिंदी चित्रपट अभिनेत्री

## प्रतिवार्षिक पालन 
* राष्ट्र सेवादल दिवस.
* हुतात्मा दिन.
* विश्व निष्पाप बालक व आक्रमणपीडित दिन.
* सेना दिन - फिनलंड.
* स्वातंत्र्य दिन - टोंगा.

## बाह्य दुवे 
----
जून २ - जून ३ - जून ४ - जून ५ -  जून ६ (जून महिना)
जून ८

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
### पहिले शतक 
* ६८ - रोमन सेनेटने गॅल्बाची रोमन सम्राटपदी निवड केली.
### सहावे शतक 
* ५३६ - संत सिल्व्हेरियस पोपपदी.
### सातवे शतक 
* ७९३ - इंग्लंडवरील व्हाइकिंग टोळ्यांच्या हल्ल्यांची पहिली नोंद.
### सतरावे शतक 
* १६२४ - पेरूमध्ये भूकंप.
### अठरावे शतक 
* १७८३ - आइसलॅंडमधील लाकी ज्वालामुखीचा उद्रेक. ९,००० ठार, पुढील ७ वर्षे दुष्काळ.
* १७८९ - अमेरिकेचा राष्ट्राध्यक्ष जेम्स मॅडिसनने नागरिकांच्या हक्कनाम्याचा मसुदा अमेरिकन संसदेत माडला.
### एकोणिसावे शतक 
* १८६१ - अमेरिकन यादवी युद्ध - टेनेसी अमेरिकेपासून विभक्त झाले.
* १८६६ - कॅनडाच्या संसदेची ओटावामध्ये पहिली बैठक.
* १८८७ - हर्मन हॉलेरिथला पंच कार्ड कॅल्क्युलेटर साठी पेटंट प्रदान.

### विसावे शतक 
* १९४१ - दुसरे महायुद्ध - दोस्त राष्ट्रांनी सिरीया व लॅबेनॉन वर आक्रमण केले.
* १९४२ - दुसरे महायुद्ध - जपानच्या पाणबुड्यांनी ऑस्ट्रेलियातील सिडनी व न्यूकॅसल शहरांवर बॉम्बफेक केली.
* १९४८ - जॉर्ज ओरवेलची नाइन्टीन एटी फोर(१९८४) ही कादंबरी प्रसिद्ध झाली.
* १९५३ - अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाने हॉटेलांतून श्यामवर्णीय गिऱ्हाईकांना सेवा नाकारणे बेकायदा ठरवले.
* १९६७ - सहा दिवसांचे युद्ध - इस्रायेलच्या लढाउ विमानांनी चकुन अमेरिकेची युद्धनौका यु.एस.एस. लिबर्टी वर हल्ला केला. ३४ ठार, १७१ जखमी.
* १९६८ - मार्टिन ल्युथर किंगच्या खुनाबद्दल जेम्स अर्ल रेला अटक.
* १९८६ - कर्ट वाल्धेम ऑस्ट्रियाच्या राष्ट्राध्यक्षपदी.

### एकविसावे शतक 
* २००६ - इराकमधील अल कायदाचा म्होरक्या अबू मुसाब अल झरकावी विमानहल्ल्यात ठार.

## जन्म 
* १९१० - दिनकर केशव बेडेकर, मराठी तत्त्वचिंतक, समीक्षक.
* १९१७ - गजाननराव वाटवे, भावगीत गायक आणि संगीतकार.
* १९२१ - सुहार्तो, इंडोनेशियाचा राष्ट्राध्यक्ष.
* १९२५ - बार्बरा बुश, अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष जॉर्ज बुशची पत्नी व जॉर्ज डब्ल्यु. बुशची आई.
* १९३२ - सैयद नझीर अली, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
* १९३२ - रे इलिंगवर्थ, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* १९३५ - डेरेक अंडरवूड, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* १९३६ - केनीथ गेडीज विल्सन,अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ व नोबेल पारितोषिक विजेता.
* १९७६ - लिंडसे डॅव्हेनपोर्ट, अमेरिकेची टेनिस खेळाडू.
* १९८३ - किम क्लाइस्टर्स, बेल्जियमची टेनिस खेळाडू.
* १९८३ - नादिया पेट्रोव्हा, रशियाची टेनिस खेळाडू.

## मृत्यू 
* ६२ - क्लॉडिया ऑक्टाव्हिया, रोमन सम्राट नीरोची पत्नी.
* २१८ - मॅक्रिनस, रोमन सम्राट.
* ६३२ - मोहंमद पैगंबर, इस्लामचे संस्थापक.
* १०४२ - हार्थाकॅन्युट, इंग्लंडचा राजा.
* १५०५ - होंग-सी, चीनी सम्राट.
* १७९५ - लुई सतरावा, फ्रांसचा राजा.
* १८४५ - अँड्र्यू जॅक्सन, अमेरिकेचा सातवा राष्ट्राध्यक्ष.
* १९२४ - जॉर्ज मॅलोरी, इंग्लिश गिर्यारोहक.
* १९२४ - अँड्रु अर्व्हाइन, इंग्लिश गिर्यारोहक.
* १९९८ - सानी अबाचा, नायजेरियाचा राष्ट्राध्यक्ष.

## प्रतिवार्षिक पालन 
* जागतिक समुद्र दिन.

## बाह्य दुवे
----
जून ६ - जून ७ - **जून ८** - जून ९ -  जून १० (जून महिना)
मे ३१

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
### तेरावे शतक 
* १२२३ - खाल्का नदीची लढाई - चंगीझ खान व पूर्व स्लाव्हिक सैन्यांमध्ये चकमक. मोंगोल सैन्याचा विजय.

### अठरावे शतक 
* १७५९ - अमेरिकेच्या पेनसिल्व्हेनिया प्रांतात नाटकांवर बंदी.
* १७९० - अमेरिकेत १७९०चा कॉपीराईट कायदा लागू.
### एकोणिसावे शतक 
* १८६२ - अमेरिकन यादवी युद्ध - सेव्हेन पाईन्सची लढाई.
* १८६४ - अमेरिकन यादवी युद्ध - कोल्ड हार्बरची लढाई.
* १८८४ - जॉन हार्वे केलॉगने कॉर्न फ्लेक्सचा पेटंट मिळवला.
* १८८९ - जॉन्सटाउनचा पूर - अमेरिकेच्या पेनसिल्व्हेनिया राज्यातील कॉनेमॉ सरोवरावरचा बांध फुटला. जॉन्सटाउन शहरात ६० फूट पाणी. २,००० ठार.
### विसावे शतक 
* १९०२ - दुसरे बोअर युद्ध-प्रिटोरियाचा तह - उरलेल्या आफ्रिकानर सैन्याने पराभव मान्य केला व दक्षिण आफ्रिकेवरील ब्रिटिश वर्चस्व कायम झाले.
* १९१० - दक्षिण आफ्रिकेला स्वातंत्र्य.
* १९१३ - अमेरिकेच्या संविधानातील १३वा बदल संमत.
* १९२१ - अमेरिकेतील तल्सा शहरात वांशिक दंगे. ३९हून अधिक ठार.
* १९२४ - सोवियेत संघाने बाह्य मोंगोलियावरील चीनचे आधिपत्य मान्य केले.
* १९२७ - फोर्ड मोटर कंपनीची मॉडेल टी प्रकारची शेवटची कार तयार झाली. या प्रकारच्या एकूण १,५०,०७,००३ कार तयार केल्या गेल्या.
* १९४२ - दुसरे महायुद्ध - जपानच्या पाणबुड्यांनी सिडनीवर हल्ला केला.
* १९४२ - दुसरे महायुद्ध - लुफ्तवाफेने इंग्लंडमधील कोव्हेन्ट्री गावावर बॉम्बफेक केली.
* १९५२ - जनरल ड्वाइट डी. आयझेनहॉवर अमेरिकन सैन्यातून निवृत्त.
* १९६१ - दक्षिण आफ्रिका प्रजासत्ताक झाले.
* १९६२ - वेस्ट इंडीज संघाचे विघटन.
* १९७० - पेरू मध्ये भूकंप. डोंगर कोसळून युंगे गाव नष्ट. ४७,००० ठार.
* १९७४ - यॉम किप्पुर युद्ध इस्रायेल व सिरीयामध्ये तह.

### एकविसावे शतक 
* २००५ - वॉटरगेट कुभांड - डब्ल्यु. मार्क फेल्टने आपणच डीप थ्रोट नावाने ओळखला जाणारा गुप्त बातमीदार असल्याचे कबूल केले.

## जन्म 
* १४६९ - मनुएल पहिला, पोर्तुगालचा राजा.
* १५५७ - फियोदोर पहिला, रशियाचा झार.
* १६४० - मिकाल विस्नियोवीकी, पोलंडचा राजा.
* १७२५ - अहिल्याबाई होळकर, इंदूरच्या शासक.
* १८५२ - फ्रान्सिस्को मोरेनो, आर्जेन्टिनाचा शोधक.
* १८५७ - पोप पायस अकरावा.
* १८८३ - लॉरी क्रिस्चियन रिलॅन्डर, फिनलंडचा राष्ट्राध्यक्ष.
* १९१० - भा. रा. भागवत, मराठी बालसाहित्यकार आणि विज्ञान कथाकार.
* १९२३ - रैनिये तिसरा, मोनॅकोचा राजा.
* १९२८ - पंकज रॉय, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
* १९३० - क्लिंट ईस्टवूड, अमेरिकन अभिनेता, चित्रपट निर्माता, दिग्दर्शक.
* १९३१ -  जॉन रॉबर्ट श्रीफर, अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ.
* १९३५ - जिम बॉल्जर, न्यू झीलंडचा पंतप्रधान.
* १९३८ - जॉन प्रेस्कॉट, युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान.
* १९४३ -  ज्यो नेमथ, अमेरिकन 'फूटबॉल'पटू.
* १९६६ - रोशन महानामा, श्रीलंकेचा क्रिकेट खेळाडू.

## मृत्यू 
* १४०८ - आशिकागा योशिमित्सु, जपानी शोगन.
* १४१० - मार्टिन पहिला, अरागॉनचा राजा.
* १७४० - फ्रीडरीक पहिला, प्रशियाचा राजा.
* १७९९ - पिएर लेमॉनिये, फ्रेंच अंतरिक्षशास्त्रज्ञ.
* १८७४ - भाऊ दाजी लाड, प्राच्यविद्यापंडित आणि समाजसेवक.
* १९६२ - एडॉल्फ आइकमन, नाझी अधिकारी.
* २००२ - सुभाष गुप्ते, भारतीय क्रिकेट खेळाडू, लेग स्पिनर गोलंदाज, त्रिनिदाद येथे.

## प्रतिवार्षिक पालन 
* जागतिक तंबाखूसेवन विरोधी दिन.
* स्वातंत्र्य दिन - दक्षिण आफ्रिका.

## बाह्य दुवे 
----
मे २९ - मे ३० - **मे ३१** - जून १ -  जून २ (मे महिना)
जून १०

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
### बारावे शतक 
* ११९० - जेरुसलेमवर चाल करून निघालेला फ्रेडरिक बार्बारोसा सॅली नदीत बुडुन मृत्यू पावला.
### सतरावे शतक 
* १६९२ - सेलम, मॅसेच्युसेट्स मध्ये ब्रिजेट बिशपला चेटकीण ठरवून फाशी देण्यात आले.
### अठरावे शतक 
* १७७० - कॅप्टन जेम्स कूकचे जहाज ऑस्ट्रेलियाच्या किनाऱ्यावरील ग्रेट बॅरियर रीफ वर अडकले.
### एकोणिसावे शतक 
* १८०५ - पहिले बार्बरी युद्ध - युसिफ करामानलीने अमेरिकेशी संधी केली.
* १८३८ - म्यॉल क्रीकची कत्तल - ऑस्ट्रेलियातील २८ स्थानिक आदिवासी व्यक्तींची हत्या.
* १८८६ - न्यू झीलंडमधील माउंट तारावेरा ज्वालामुखीचा उद्रेक. १५३ ठार.
* १८९८ - स्पॅनिश-अमेरिकन युद्ध - अमेरिकेचे मरीन सैनिक क्युबात उतरले.

### विसावे शतक 
* १९१८ - पहिले महायुद्ध - इटलीच्या छोट्या मोटारबोटीने टोरपेडो मारून हंगेरीची बॅटलशिप एस.एम.एस. इस्तवान बुडवली.
* १९२४ - इटलीच्या समाजवादी नेता ज्याकोमो मॅट्टेओटीची हत्या.
* १९३५ - एक्रन, ओहायोमध्ये आल्कोहोलिक्स ऍनॉनिमसची स्थापना.
* १९४० - दुसरे महायुद्ध - इटलीने फ्रांस व युनायटेड किंग्डमविरुद्ध युद्ध पुकारले.
* १९४० - दुसरे महायुद्ध - कॅनडाने इटली विरुद्ध युद्ध पुकारले.
* १९४० - दुसरे महायुद्ध - फील्ड मार्शल एर्विन रोमेलचे जर्मन सैन्य इंग्लिश चॅनल पर्यंत चाल करून गेले.
* १९४० - दुसरे महायुद्ध - नॉर्वेने जर्मनीसमोर शरणागती पत्करली.
* १९४४ - ओरादू-सुर-ग्लेनची कत्तल - स्त्री व बालकांसह ६४२ व्यक्तींची हत्या.
* १९४४ - डिस्टोमोची कत्तल - जर्मन सैन्याने स्त्री व बालकांसह २१८ व्यक्तींची हत्या केली.
* १९६५ - व्हियेतनाम युद्ध-डॉंग सोआइची लढाई.
* १९६७ - सहा दिवसांचे युद्ध-इस्रायेल व सिरियात संधी.
* १९९७ - ख्मेर रूज नेता पॉल पॉटने आपल्याच संरक्षणमंत्री सॉन सेन व त्याच्या ११ कुटुंबियांची हत्या करण्याचे आदेश देउन पलायन केले.
### एकविसावे शतक 
* २००३ - स्पिरिट रोव्हर मंगळाकडे रवाना.

## जन्म 
* १९०८ - जनरल जयंतनाथ चौधरी, भारतीय लष्करप्रमुख.
* १९३८ - राहुल बजाज, भारतीय उद्योगपती.

## मृत्यू 
* १९०० - सूरसिंह तख्तसिंह गोहिल ऊर्फ कवी कलापी, गुजराती कवी.
* १९०३ - लुइगी क्रेमॉना, इटालियन गणितज्ञ.
* २००१ - फुलवंतीबाई झोडगे, सामाजिक कार्यकर्त्या.

## प्रतिवार्षिक पालन 
## बाह्य दुवे
जून ८ -  जून ९ -  **जून १०** -  जून ११ - जून १२ (जून महिना)
जून महिना

**जून** हा ग्रेगरीय दिनदर्शिकेनुसार वर्षातील सहावा महिना आहे.

वर्ग:जून महिना
वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका
जून ११

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
### अठरावे शतक 
* १७८८ - रशियाचा शोधक गेरासिम इझ्माइलोव्ह अलास्काला पोचला.
### एकोणविसावे शतक 
* १८०५ - डेट्रॉइट शहर आगीत जवळजवळ नष्ट.
* १८६६ - अलाहाबाद उच्च न्यायालयाची स्थापना.
* १९०१ - न्यू झीलंडने कूक द्वीपे बळकावली.
* १९०७ - नॉर्धॅम्प्टनशायर क्रिकेट संघ १२ धावांत सर्वबाद.
### विसावे शतक 
* १९१७ - पहिले महायुद्ध - दोस्त राष्ट्रांच्या दबावाखाली ग्रीसचा राजा कॉन्स्टन्टाईनने पदत्याग केला. त्याचा मुलगा अलेक्झांडर राजेपदी.
* १९३५ - एडविन आर्मस्ट्रॉंगने पहिल्यांदा एफ.एम. लहरींचे प्रसारण केले.
* १९३७ - जोसेफ स्टालिनने आपल्याच आठ लश्करी अधिकाऱ्यांना ठार करवले.
* १९३८ - दुसरे चिनी-जपानी युद्ध - चालून येणाऱ्या जपानी सैन्याला रोखण्यासाठी चीनने यांगत्से नदीला कृत्रिम पूर आणला. यात ५,००,००० ते ९,००,००० नागरिक मारले गेले.
* १९४२ - दुसरे महायुद्ध - अमेरिकेने लेंड लीझ अंतर्गत सोवियेत संघाला मदत पाठवण्याचे ठरवले.
* १९५५ - ल मान्स शर्यतीत दोन गाड्यांची टक्कर झाली. या अपघातात ८३ प्रेक्षक ठार तर १०० जखमी झाले.
* १९६२ - फ्रँक मॉरिस, जॉन ॲंग्लिन व क्लॅरेन्स ॲंग्लिननी आल्कात्राझ बेटावरील तुरुंगातून पलायन केले. या तुरुंगातून कैदी पळण्याची ही एकमेव घटना आहे
* १९६३ - दोन श्यामवर्णीय विद्यार्थ्यांना अलाबामा विद्यापीठात शिरु न देण्याकरता अलाबामा राज्याचा गव्हर्नर जॉर्ज वॉलेस स्वतः दारात उभा राहिला.
* १९६४ - जर्मनीच्या कोलोन शहरातील प्राथमिक शाळेत वॉल्टर सायफर्टने धुमाकूळ घातला. आठ विद्यार्थी व दोन शिक्षक ठार.
* १९७० - ऍना मे हेस व एलिझाबेथ पी. हॉइसिंग्टन अमेरिकन सैन्यातील पहिल्या स्त्री जनरल झाल्या.
* १९७२ - दारू पिउन रेल्वे गाडी चालवण्याऱ्यां चालकामुळे एल्थाम वेल हॉल येथे रेल्वे अपघात. सहा ठार, १२६ जखमी.
### एकविसावे शतक 
* २००१ - ओक्लाहोमा सिटीतील बॉम्बस्फोट घडवून आणण्याबद्दल टिमोथी मॅकव्हेला मृत्युदंड.
* २००४ - कॅसिनी-हायगेन्स अंतराळयान शनिच्या उपग्रह फीबीच्या जवळून पसार झाला.

## जन्म 
* १९२० -  महेन्द्र - नेपाळचे राजे

## मृत्यू
* १९२४ - वासुदेवशास्त्री खरे, इतिहास संशोधक व नाटककार.
* १९५० - पांडुरंग सदाशिव साने ऊर्फ साने गुरुजी, बालसाहित्यिक, समाजवादी नेता आणि स्वातंत्र्य सैनिक.
* १९८३ - घनश्यामदास बिर्ला, भारतीय उद्योगपती.
* २००० - राजेश पायलट, कॉॅंग्रेस नेता व केंद्रीय मंत्री.

## प्रतिवार्षिक पालन 
## बाह्य दुवे
जून ९ -  जून १० -  **जून ११** -  जून १२ - जून १३ (जून महिना)
जून ९

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
### पहिले शतक 
* ६८ - रोमन सम्राट नीरोने आत्महत्या केली.
### अठरावे शतक 
* १७३२ - जेम्स ओगलथॉर्पला अमेरिकेत जॉर्जिया येथे वसाहत करण्याची मुभा मिळाली.
### एकोणिसावे शतक 
* १८५६ - ५०० मॉर्मोन पंथीयांनी पंथीयांनी आपला धर्म अनिर्बंध पाळण्यासाठी आयोवा सिटी येथूनसॉल्ट लेक सिटीकरता प्रस्थान केले.
* १८६३ - अमेरिकन यादवी युद्ध - ब्रॅन्डी स्टेशनची लढाई.
### विसावे शतक 
* १९२३ - बल्गेरियात लश्करी उठाव.
* १९३४ - डोनाल्ड डकचे चित्रपटसृष्टीत चित्रपट द वाइज लिटल हेन या चित्रपटाद्वारे पदार्पण.
* १९३५ - चीनने ईशान्य चीन मधील जपानची घुसखोरी मान्य केली.
* १९७८ - मॉर्मोन चर्चने श्यामवर्णीय पुरूषांना पादरी होण्याची परवानगी दिली.
* १९९९ - युगोस्लाव्हिया व नाटोमध्ये संधी.

### एकविसावे शतक 
* २००६ - २००६ फिफा विश्वचषक जर्मनीच्या म्युनिक शहरात सुरू.

## जन्म 
* १५९५ - व्लादिस्लॉस चौथा, पोलंडचा राजा.
* १६४० - लिओपोल्ड पहिला, पवित्र रोमन सम्राट.
* १६६१ - फियोदोर तिसरा, रशियाचा झार.
* १६७२ - पीटर पहिला, रशियाचा झार.
* १९४७ - किरण बेदी, भारतातील सर्वप्रथम स्त्री आय.पी.एस. अधिकारी.
* १९६१ - मायकेल जे. फॉक्स, अमेरिकन अभिनेता.
* १९६३ - जॉनी डेप, अमेरिकन अभिनेता.
* १९७५ - अँड्रु सिमन्ड्स, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.

## मृत्यू 
* १९०० - बिरसा मुंडा
*६८ - नीरो, रोमन सम्राट.
* ६३० - शहर्बराझ, पर्शियाचा राजा.
* १७१६ - बंदा बहादुर, शीख सेनापती.
* १९४६ - राम तिसरा, थायलंडचा राजा.
* १९७३ - एरिक फॉन मॅनस्टाईन, दुसऱ्या महायुद्धातील जर्मन सेनानी. 
* १९९३ - ‘सत्येन बोस’ – बंगाली आणि हिंदी चित्रपट दिगदर्शक आणि पटकथा लेखक.
* १९९५ - प्रा. एन. जी. रंगा, ज्येष्ठ स्वातंत्र्य सैनिक, संसदपटू.

## प्रतिवार्षिक पालन 
## बाह्य दुवे
जून ७ - जून ८ - **जून ९** - जून १० - जून ११ (जून महिना)
एन.जी. रंगा

thumb|100px|right|प्रा. एन. जी. रंगा यांचा पूर्णाकृती पुतळा
**गोजिनेनी रंगा नायुकुलू** (नोव्हेंबर ७, इ.स. १९०० - जून ९, इ.स. १९९५ ) (तेलुगू: ఎన్. జీ. రంగా ; रोमन लिपी: *Gogineni Ranga nayukulu* ;) हे तेलुगू, भारतीय राजकारणी होते. ते काँग्रेस पक्षाचे आंध्र प्रदेशातील ज्येष्ठ नेते होते. ते काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९५७च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये राज्यातील तेनाली लोकसभा मतदारसंघातून तर इ.स. १९८०, इ.स. १९८४ आणि इ.स. १९८९ सालांतील लोकसभा निवडणुकांमध्ये गुंटुर लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले. तसेच ते इ.स. १९६२ आणि इ.स. १९६७च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये राज्यातील चित्तूर आणि श्रीकाकुलम लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.

राजकारण, समाजकारण या क्षेत्रांतील योगदानासाठी इ.स. १९९१ साली भारतीय केंद्रशासनाने त्यांना पद्मविभूषण पुरस्कार देऊन गौरवले.

## राजकीय कारकीर्द 
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक
वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:तेलुगू राजकारणी
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:स्वतंत्र पक्ष नेते
वर्ग:२ री लोकसभा सदस्य
वर्ग:३ री लोकसभा सदस्य
वर्ग:४ थी लोकसभा सदस्य
वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:तेनालीचे खासदार
वर्ग:चितूरचे खासदार
वर्ग:श्रीकाकुलमचे खासदार
वर्ग:गुंटुरचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९०० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९५ मधील मृत्यू
वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती
वर्ग:भारतीय संविधान सभेचे सदस्य
वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते
जून १२

## ठळक घटना आणि घडामोडी
### दहावे शतक
* ९५० - सम्राट रैझै, जपानी सम्राट.
### पंधरावे शतक
* १४१८ - पॅरिसमध्ये उठाव, बरगंडीने शहर काबीज केले.
### सतरावे शतक
* १६५३ - गॅबार्डची लढाई.
### अठरावे शतक
* १७७५ - इंग्लंडने अमेरिकेच्या मॅसेच्युसेट्स राज्यातील बंड मोडून काढण्यासाठी लश्करी कायदा लागू केला.
### एकोणिसावे शतक
* १८६४ - अमेरिकन यादवी युद्ध - कोल्ड हार्बरची लढाई.
* १८८९ - उत्तर आयर्लंडच्या आर्माघ गावाजवळ रेल्वे अपघात. ८८ ठार.
* १८९६ - जे.टी. हर्न प्रथम दर्जाच्या क्रिकेट सामन्यात १०० बळी घेणारा पहिला खेळाडू झाला.
### विसावे शतक
* १९३५ - बॉलिव्हिया व पेराग्वेमधील चाको युद्ध समाप्त.
* १९९६ - भारतीय पंतप्रधान एच.डी.देवेगौडा यांच्या संयुक्त आघाडी सरकारने लोकसभेत बहुमत सिद्ध केले.

### एकविसावे शतक
* २०२४ - कुवेतच्या अहमदी प्रांतात लागलेल्या आगीत ४६ भारतीयांसह ५० व्यक्ती मृत्युमुखी.
* २०२५ - अहमदाबाद विमानळावरुन झेप घेताच एर इंडिया फ्लाइट १७१ हे बोईंग ७८७-९ प्रकारचे विमान कोसळून २५०+ लोकांचा मृत्यू.

## जन्म
* १८९४ - पुरुषोत्तम विश्वनाथ बापट, पाली भाषा कोविद; बौद्ध धर्म ग्रंथांचे भाषांतरकार आणि संपादक.
* १९२४ - जॉर्ज बुश , अमेरिकेचा ४१वा राष्ट्राध्यक्ष.

## मृत्यू
* १९६४ - कृष्णाजी पांडुरंग कुलकर्णी, मराठी भाषेचे गाढे अभ्यासक.
* १९७५ - दुर्गाप्रसाद धर, स्वातंत्र्योत्तर काळातील एक मुत्सद्दी व उपाध्यक्ष-नियोजन आयोग.
* १९७८ - गुओ मोरुओ, चिनी भाषेमधील कवी, लेखक, इतिहासकार.
* २००० - पु. ल. देशपांडे, मराठी मनावर दीर्घ काळ प्रसन्नतेचे अधिराज्य गाजवणारे लेखक, कवी, नाटककार, अभिनेता (चित्रपट, रंगभूमी), दिग्दर्शक, निर्माता, संगीतकार.
* २००१ - शकुंतला बोरगावकर, विनोदी लेखिका.

## प्रतिवार्षिक पालन
## बाह्य दुवे
जून १० -  जून ११ -  **जून १२** -  जून १३ - जून १४ (जून महिना)

fiu-vro:12. piimäkuu päiv
जयप्रकाश नारायण

इवलेसे|जयप्रकाश नारायण
**जयप्रकाश नारायण** (जन्म : ११ ऑक्टोबर १९०२;  - ८ ऑक्टोबर १९७९) हे स्वातंत्र्यसैनिक, समाजवादी पुढारी आणि सर्वोदय चळवळीचे प्रमुख नेते होते. भारतीय जनसंघाच्या संस्थापक सदस्यांपैकी एक होते. 

जयप्रकाश नारायण यांच्यावरील मराठी पुस्तके
* गांधी, विनोबा आणि जयप्रकाश (मिलिंद बोकील)
* जयप्रकाश नारायण (चरित्र; बालवाङ्मय, लेखक - रमेश मुधोळकर) 
* मानवतेचा उपासक व लोकनायक जयप्रकाश नारायण (शांताराम विसपुते) 
* संपूर्ण क्रांतीच्या दिशेने जयप्रकाशजी (वसंत नारगोलकर)

## हे सुद्धा पहा 
* समाजवादी पक्ष
* राममनोहर लोहिया

वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक
वर्ग:भारतरत्‍न पुरस्कारविजेते
वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती
वर्ग:मॅग्सेसे पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. १९०२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७९ मधील मृत्यू
भारतीय जनसंघ

भारतीय जनसंघ---जनता पक्ष---- भारतीय जनता पक्ष

## संबंधित नेते/व्यक्ती 
* बलराज मधोक
* श्यामाप्रसाद मुखर्जी
* नानाजी देशमुख

## हे सुद्धा पहा 
* राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ
* भारतीय जनता पक्ष

जनसंघ
क्षिप्रा नदी

येथे पूजा करण्यात येत आहे.]]
**क्षिप्रा नदी** भारताच्या मध्य प्रदेश राज्यातून वाहणारी नदी आहे.

विंध्य पर्वतात धारजवळ उगम पावून ही नदी माळव्यातून वाहते व चंबळ नदीस मिळते. क्षिप्रा नदी हिंदू धर्मातील पवित्र नद्यांपैकी एक मानली जाते. उज्जैन शहर या नदीच्या काठावर आहे.

हीस *शिप्रा नदी* असेही म्हणतात.

वर्ग:भारतातील नद्या
जून १६

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
### अठरावे शतक 
* १७७९ - स्पेनने ग्रेट ब्रिटनविरुद्ध युद्ध पुकारले व जिब्राल्टरला वेढा घातला.
### एकोणिसावे शतक 
* १८४६ - पोप पायस नववा पोपपदी.
* १८५८ - अठराशे सत्तावनच्या संग्रामातील मोरारची लढाई
* १८९१ - जॉन ऍबट कॅनडाच्या पंतप्रधानपदी.

### विसावे शतक 
* १९०३ - फोर्ड मोटर कंपनीची स्थापना.
* १९४० - दुसरे महायुद्ध - हेन्री फिलिप पेटें विची फ्रांसच्या पंतप्रधानपदी.
* १८४६ - पोप पायस बाराव्याने हुआन पेरॉनला वाळीत टाकले.
* १९६३ - व्हॅलेन्तिना तेरेश्कोवा पहिली स्त्री अंतराळयात्री झाली.
* १९७६ - दक्षिण आफ्रिकेच्या सोवेटो शहरात दंगलखोरांवर पोलिसांचा गोळीबार ५६६ विद्यार्थी ठार.
* १९७७ - ऑरेकल कॉर्पोरेशनची *सॉफ्टवेर डेव्हलपमेंट लॅबोरेटरीझ* नावाने स्थापना.
* १९९४ - चीनचे तुपोलेव तू-१५४ प्रकारचे विमान कोसळले. १६० ठार.
* १९९७ - दैरात लॅबग्वेरची कत्तल - अल्जीरियात ५० ठार.

### एकविसावे शतक 
## जन्म 
* ११३९ - कोनो, जपानी सम्राट.
* १६१२ - मुराद चौथा, ऑट्टोमन सम्राट.
* १६३३ - ज्याँ दि थिवेनो, फ्रेंच भटक्या.
* १८०१ - जुलियस प्लकर, जर्मन भौतिकशास्त्रज्ञ व गणितज्ञ.
* १८०६ - एडवर्ड डेव्ही, ब्रिटिश रसायनशास्त्रज्ञ.
* १८२९ - जेरोनिमो, अपाचे नेता.
* १८५८ - गुस्ताफ पाचवा, स्वीडनचा राजा.
* १८७४ - आर्थर मेइघेन, कॅनडाचा नववा पंतप्रधान.
* १८८८ - अलेक्झांडर अलेक्झांड्रोविच फ्रीडमन, रशियन भौतिकशास्त्रज्ञ.
* १८८८ - पीटर स्टोनर, अमेरिकन गणितज्ञ व अंतराळतज्ञ.
* १८९७ - जॉर्ज विट्टिग, नोबेल पारितोषिकविजेता जर्मन रसायनशास्त्रज्ञ.
* १९१० - हुआन व्हेलास्को, पेरूचा राष्ट्राध्यक्ष.
* १९२० - हेमंत कुमार मुखोपाध्याय, प्रसिद्ध गायक, संगीतकार.
* १९२० - जॉन हॉवर्ड ग्रिफिन, अमेरिकन लेखक.
* १९२० - होजे लोपेझ पोर्तियो, मेक्सिकोचा राष्ट्राध्यक्ष.
* १९२७ - टॉम ग्रेव्हनी, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* १९३७ - सिमियॉन सॅक्से-कोबर्ग-गोथा, बल्गेरियाचा झार.
* १९४१ - ऍल्ड्रिच एम्स, सी.आय.ए.त काम करणारा सोवियेत संघाचा हेर.
* १९८६ - फरहाद रझा, बांगलादेशचा क्रिकेट खेळाडू.
* १९९४ - आर्या आंबेकर, मराठी गायिका.

## मृत्यू 
* १९२५ - देशबंधू चित्तरंजन दास, बंगालमधील कायदेपंडित.
* १९३० - एल्मर ॲंब्रॉझी स्पेरी, अमेरिकन संशोधक.
* १९७७ - श्रीपाद गोविंद नेवरेकर, मराठी रंगभूमीवरील लोकप्रिय गायक, नट.
* २०२० - हरीभाऊ माधव जावळे, राजकारणी.

## प्रतिवार्षिक पालन 
## बाह्य दुवे 
जून १४ - जून १५ - **जून १६** - जून १७ - जून १८ (जून महिना)
जून १४

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
### सतरावे शतक 
* १६४८ - मॅसेच्युसेट्समध्ये मार्गारेट जोन्सला चेटकीण ठरवून फाशी देण्यात आली.
### अठरावे शतक 
* १७७५ - अमेरिकन क्रांती - खंडीय सेनेची स्थापना.
* १७७७ - अमेरिकेने स्टार्स अँड स्ट्राइप्सचा आपला ध्वज म्हणून स्वीकार केला.
* १७८९ - केंटकीमध्ये इलायजाह क्रेगने प्रथमतः बर्बन व्हिस्की तयार केली.
### एकोणिसावे शतक 
* १८०० - नेपोलियन बोनापार्टने मॅरेंगोच्या लढाईत ऑस्ट्रियाला हरवले व इटलीचा प्रदेश जिंकला.
* १८०७ - नेपोलियन बोनापार्टने फ्रीडलॅंडच्या लढाईत रशियाचा पराभव केला.
* १८४६ - बेर फ्लॅग क्रांती - गोऱ्या नागरिकांनी सोनोमा, कॅलिफोर्निया येथे मेक्सिको विरुद्ध उठाव सुरू केला.

### विसावे शतक 
* १९०० - हवाई अमेरिकेचा प्रांत झाला.
* १९०० - राइकस्टॅगने जर्मनीचे आरमार वाढवण्याचे ठरवले.
* १९०७ - नॉर्वेत स्त्रीयांना मतदानाचा अधिकार.
* १९१९ - जॉन ऍल्कॉक व आर्थर व्हिटन विमानातून सेंट जॉन्स, न्यू फाउंडलॅंडमधून न थांबता अटलांटिक महासागर पार करण्यासाठी निघाले.
* १९२६ - ब्राझिल लीग ऑफ नेशन्समधून बाहेर.
* १९३८ - सुपरमॅनची चित्रपकथा पहिल्यांदा प्रकाशित.
* १९४० - दुसरे महायुद्ध - पॅरिस जर्मनीच्या हवाली.
* १९४० - दुसरे महायुद्ध - ऑश्वित्झ छळ केंद्रात पोलंडचे ७२८ राजकीय कैदी दाखल.
* १९५२ - अमेरिकेने अणुशक्तीवर चालणारी पहिली पाणबुडी यु.एस.एस. नॉटिलस बांधण्यास सुरुवात केली.
* १९६२ - ऍना स्लेसर्स आल्बर्ट डिसाल्व्हो उर्फ *बॉस्टन स्ट्रॅंग्लर*ची पहिली शिकार झाली.
* १९६६ - व्हॅटिकन सिटीने लिबोरम प्रोहिबिटम (बंदी घातलेल्या पुस्तकांची यादी) जाहीर करणे बंद केले.
* १९६७ - मरीनर ५ या अंतराळयानाचे शुक्राकडे प्रक्षेपित.
* १९८२ - फॉकलॅंड युद्ध समाप्त.
* १९८५ - हिझबोल्लाहने अथेन्सहून निघालेले टी.डब्ल्यु.ए. फ्लाइट ८४७ या विमानाचे अपहरण केले.
### एकविसावे शतक 
## जन्म 
* १९६९ -  स्टेफी ग्राफ, जर्मन  टेनिस खेळाडू.
* १९२२ - के. आसिफ, हिंदी चित्रपट दिग्दर्शक, निर्माता, पटकथालेखक.

## मृत्यू 
* १९१६ - गोविंद बल्लाळ देवल, मराठी नाटककार नाट्यदिग्दर्शक.
* १९४६ - जॉन लोगी बेअर्ड, ब्रिटिश शास्त्रज्ञ, आद्य दूरचित्रवाणी संशोधक.
* १९८९ - सुहासिनी मुळगावकर, मराठी अभिनेत्री व संस्कृत पंडित.
* २०२० - सुशांत सिंह राजपूत, अभिनेता (आत्महत्या)

## प्रतिवार्षिक पालन 
## बाह्य दुवे
-----
जून १२ -  जून १३ -  **जून १४** -  जून १५ - जून १६ (जून महिना)
वडापाव

**वडापाव** हा मूळ महाराष्ट्र राज्यातील एक शाकाहारी खाद्यपदार्थ आहे. तो जलद खाद्यपदार्थांच्या वर्गात येतो.  यामध्ये खोल तळलेले बटाटे  पावामध्ये ठेवलेले असतात. हे पाव जवळजवळ मध्यभागी अर्धे कापलेले असतात. वडापाव साधारणपणे एक किंवा अधिक चटण्या आणि हिरवी मिरची सोबत खातात. जरी मुंबईत परवडणारे स्ट्रीट फूड म्हणून याचा उगम झाला असला तरी, ते आता भारतभरातील फूड स्टॉल्स आणि रेस्टॉरंटमध्ये दिले जाते. याला *बॉम्बे बर्गर* असेही म्हणतात. त्याचे मूळ आणि बाह्य स्वरूप बर्गरसारखेच आहे.

महाराष्ट्रातील आवडत्या पदार्थांपैकी एक असणारा वडापाव हा मराठी संस्कृतीचा एक भाग असल्याचे म्हणले जाते. 

## इतिहास 
वडापावच्या उत्पत्तीचा सर्वात सामान्य सिद्धांत असा आहे की त्याचा शोध मध्य मुंबईच्या पूर्वीच्या मिल-हार्टलँडमध्ये झाला होता. दादरच्या अशोक वैद्य यांना 1966 मध्ये दादर रेल्वे स्थानकाबाहेर पहिला वडा पाव स्टॉल सुरू करण्याचे श्रेय दिले जाते. वडा पाव विकणाऱ्या सर्वात आधीच्या किऑस्कपैकी एक म्हणजे कल्याणमध्ये असलेला खिडकी वडा पाव असल्याचे म्हणले जाते. हे 1960च्या उत्तरार्धात वाझे कुटुंबाने सुरू केले होते, जे त्यांच्या घराच्या खिडकीतून (खिडकी) रस्त्याकडे तोंड करून वडा पाव देत असत.

कार्बोहायड्रेट युक्त नाश्ता गिरणगाव म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या गिरणी कामगारांना पुरवला जात असे. पावाच्या आत ठेवलेला हा बटाटा वडा (बटाटा वडा) पटकन बनायचा, स्वस्त होता (1971 मध्ये 10-15 पैसे), आणि बटाटा भजी आणि चपाती(जे खाणे गर्दीने भरलेल्या लोकल गाड्यांमध्ये शक्य नव्हते) यांच्यापेक्षा जास्त सोयीस्कर होता.

वडापाव हा शिवसेनेच्या राजकीय पक्षाशी घट्ट जोडलेला आहे. मध्य मुंबईतील कापड गिरण्या बंद पडल्याने 1970च्या दशकात अशांतता निर्माण झाली. शिवसेना, या परिवर्तनाच्या काळात स्थापन झालेला स्वदेशी पक्ष, गिरणी कामगारांच्या हिताचा पक्ष म्हणून स्वतःचा आधार आहे. पक्षप्रमुख बाळासाहेब ठाकरे यांनी 1960च्या दशकात मराठी लोकांना उद्योजक होण्यासाठी प्रोत्साहन दिले, म्हणजे दक्षिण भारतीयांनी उडुपी रेस्टॉरंट्स उभारल्याप्रमाणे खाद्यपदार्थांचे स्टॉल सुरू केले. शिवसेनेने आंदोलने तसेच वडा पाव संमेलन (वडा पाव जंबोरी) सारख्या शेजारच्या स्तरावरील कार्यक्रमांद्वारे शारीरिक आणि वैचारिकपणे रस्त्यावर दावा करण्याचा प्रयत्न केला. ही थीम अलिकडच्या वर्षांतही चालू आहे, उदा. 2009 मध्ये शिव वडापाव 

## थोडक्यात कृती 
250px|इवलेसे|उजवे|वडा-पाव तळताना
ह्या पदार्थाचे दोन मूळ भाग आहेत: वडा आणि पाव.

**वडा करण्याची सर्वसाधारण कृती:**
*:उकडलेला बटाटा कुस्करून, त्यात मिरची, कोथिंबीर, आले, लसूण, हळद, कडीपत्ता , वगैरे मिसळून, त्याला हिंग-मोहरीची फोडणी देतात. अशाप्रकारे तयार झालेल्या मिश्रणाचे छोटे गोळे करून पाण्याने पातळ केलेल्या चण्याच्या पिठात बुडवून त्यांना मध्यम गरम तेलात तळून वडे बनविले जातात.

*:सोनेरी रंग झाला की वडे तयार झाले असे समजावे. वडे कढईतून काढताना अतिरिक्त तेल नितळू द्यावे. स्वछ टीप कागदावर वडे काढल्यास अतिरिक्त तेल कागदात शोषले जाते.

*:पाव सहसा घरात न बनवता बेकरीमधून आणला जातो. ह्या पावाची एक विशिष्ट चव असते.

## बाह्य दुवे
## संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रातील खाद्यपदार्थ
वर्ग:मराठी विकिबुक्स बंधूप्रकल्पात स्थानांतरित करावयाचे लेख
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
जून १७

विवेक बोरकर यांचा जन्म|जून|१७|२००४

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
### सोळावे शतक 
* १५७९ - सर फ्रांसिस ड्रेकने *नोव्हा आल्बियोन* (सध्याचे कॅलिफोर्निया) इंग्लंडचा भाग असल्याचे जाहीर केले.
### अठरावे शतक 
* १७७५ - अमेरिकन क्रांती - बंकर हिलची लढाई.
### एकोणिसावे शतक 
* १८३९ - हवाईचा राजा कामेहामेहा तिसऱ्याने रोमन कॅथोलिक लोकांना धर्मस्वातंत्र्य दिले.
* १८८५ - स्वतंत्रतादेवीचा पुतळा न्यू यॉर्कला पोचला.
* १९३३ - कुख्यात दरोडेखोर फ्रँक नॅशच्या साथीदारांनी त्याला सोडवण्यासाठी कॅन्सस सिटी, मिसूरीच्या रेल्वे स्थानकावर अंदाधुंद गोळीबार केला. चार एफ.बी.आय. अधिकारी व स्वतः नॅश ठार.
### विसावे शतक 
* १९४० - दुसरे महायुद्ध-ऑपरेशन एरियेल - दोस्त सैन्यांनी फ्रांसमधून माघार घेण्यास सुरुवात केली.
* १९४० - दुसरे महायुद्ध-एस्टोनिया, लात्व्हिया व लिथुएनिया सोवियेत संघाच्या आधिपत्याखाली.
* १९४४ - आइसलॅंड प्रजासत्ताक झाले.
* १९४८ - युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ६२४ हे डी.सी.-६ प्रकारचे विमान माउंट कार्मेल, पेनसिल्व्हेनियाजवळ कोसळले. ४३ ठार.
* १९५३ - पूर्व जर्मनीत दंगेखोर कामगारांना दडपण्यासाठी सोवियेत संघाने सैन्य पाठवले.
* १९६३ - अमेरिकेचे सर्वोच्च न्यायालयाने सार्वजनिक शाळांतून बायबलचे पठण करणे कायदेबाह्य ठरवले.
* १९७२ - वॉटरगेट कुभांड - डेमोक्रॅटिक पक्षाचे कार्यालय फोडून कागदपत्रे पळवल्याबद्दल रिचर्ड निक्सनच्या चार साथीदारांना अटक.
* १९८२ - रोबेर्तो कॅल्व्हीची हत्या.
* १९९१ - दक्षिण आफ्रिकेत बाळाचा जन्म झाल्यावर त्याचा वंशाची नोंदणी करणे बंद केले.
* १९९४ - आपली पत्नी निकोल ब्राउन सिम्पसन व तिचा मित्र रोनाल्ड गोल्डमनचा खून केल्याबद्दल ओ.जे. सिम्पसनला अटक.

### एकविसावे शतक 
* २०१३ - भारताच्या उत्तराखंड राज्यात ढगफुटी होऊन एका दिवसात ३४० मिमी (१३ इंच पाउस) पडला. शेकडो व्यक्ती मृत्युमुखी, हजारो यात्रेकरी अडकले.

## जन्म 
* १२३९ - एडवर्ड पहिला, इंग्लंडचा राजा.
* १६८२ - चार्ल्स बारावा, स्वीडनचा राजा.
* १६९१ - जियोव्हानी पाओलो पनिनी, इटालियन चित्रकार व स्थपती.
* १८६७ - जॉन रॉबर्ट ग्रेग, लघुलेखन पद्धतीचा शोधक.
* १८९८ - कार्ल हेर्मान, जर्मन भौतिकशास्त्रज्ञ.
* १९०२ - ऍलेक हरवूड, ऑस्ट्रेलियाचा क्रिकेट खेळाडू.
* १९२० - फ्रांस्वा जेकब, नोबेल पारितोषिक विजेता फ्रेंच जीवशास्त्रज्ञ.
* १९३० - ब्रायन स्टॅधाम, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* १९७३ - लियॅंडर पेस, भारतीय टेनिस खेळाडू.
* १९८० - व्हिनस विल्यम्स, अमेरिकन टेनिस खेळाडू.
* १९८१ - शेन वॉट्सन, ऑस्ट्रेलियाचा क्रिकेट खेळाडू.

## मृत्यू 
* १२९७ - श्री निवृत्तीनाथ महाराज ज्येष्ठ गुरू संत

* १६७४ - राजमाता जिजाबाई शहाजी भोसले, छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या  आईसाहेब .
* १८५८ - राणी लक्ष्मीबाई, झाशीची राणी(लढाईत).
* १८९५ - गोपाळ गणेश आगरकर, समाजसुधारक, विचारवंत.
* १९९६ - मधुकर दत्तात्रेय देवरस, राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे माजी सरसंघचालक.
* २००४ - इंदुमती पारीख, सामाजिक कार्यकर्त्या.

## प्रतिवार्षिक पालन 
## बाह्य दुवे
जून १५ -  जून १६ -  **जून १७** -  जून १८ - जून १९ (जून महिना)
इ.स. १८९५

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* एप्रिल १७ - माग्वानचा तह - जपानने पराभूत चीनला अपमानास्पद कलमे असलेला तह मंजूर करण्यास भाग पाडले.
* मे २५ - फोर्मोसाच्या प्रजासत्ताकची स्थापना.

## जन्म 
* जानेवारी १७ - विठ्ठल दत्तात्रय घाटे, मराठी लेखक, शिक्षणतज्ञ.
* मे ११ - जे. कृष्णमुर्ती, भारतीय तत्त्वज्ञानी.
* मे ३० - मॉरिस टेट, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* ऑगस्ट १० - हॅमी लव्ह, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
* सप्टेंबर १४ - चार्ल्स मॅरियट, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* डिसेंबर १४ - जॉर्ज सहावा, इंग्लंडचा राजा.
* सप्टेंबर १८ - जॉन डिफेनबेकर, कॅनडाचा १३वा पंतप्रधान.

## मृत्यू 
* जून १७ - गोपाळ गणेश आगरकर, भारतीय समाजसुधारक आणि विचारवंत.
* जून २९ - थॉमस हेन्री हक्सले, ब्रिटिश जीवशास्त्रज्ञ.

वर्ग:इ.स. १८९५
वर्ग:इ.स.च्या १८९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
जून १८

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
### अठरावे शतक 
* १७६७ - सॅम्युएल वॉलिस ताहितीला पोचणारा पहिला युरोपीय झाला.
* १७७८ - अमेरिकन क्रांती - ब्रिटिश सैन्याने फिलाडेल्फियातून पळ काढला.
### एकोणिसावे शतक 
* १८१२ - १८१२ चेयुद्ध - अमेरिकेने युनायटेड किंग्डमविरुद्ध युद्ध पुकारले.
* १८१५ - वॉटर्लूच्या युद्धानंतर नेपोलियन बोनापार्टने फ्रांसचे राज्य सोडले.
### विसावे शतक 
* १९०० - चीनने देशातील बाल-स्त्रीयांसकट सगळ्या परदेशी व्यक्तींना ठार मारण्याचा हुकुम सोडला.
* १९०८ - ७८१ जपानी व्यक्ती पेरूच्या किनाऱ्यावर पोचले.
* १९५३ - इजिप्त प्रजासत्ताक झाले.
* १९५३ - अमेरिकेचे सी.-१२४ प्रकारचे विमान टोक्योजवळ कोसळले. १२९ ठार.
* १९५४ - पिएर मेंडेस-फ्रांस फ्रांसच्या पंतप्रधानपदी.
* १९७९ - अमेरिका व सोवियेत संघात सॉल्ट २ तह.
* १९८३ - सॅली राइड पहिली अमेरिकन महिला अंतराळयात्री झाली.
### एकविसावे शतक 
* २००६ - कॅझसॅट या कझाकस्तानच्या पहिल्या उपग्रहाचे प्रक्षेपण.
* २०१३ - भारताच्या उत्तराखंड राज्यात मुसळधार पाउस पडून मंदाकिनी व अलकनंदा नद्यांना महापूर. शेकडो मृत्युमुखी, हजारो बेघर.

## जन्म 
* १५१७ - ओगिमाची, जपानी सम्राट.
* १५५२ - गॅब्रियेलो चियाब्रेरा, इटालियन कवी.
* १८१२ - इव्हान गॉन्चारोव्ह, रशियन लेखक.
* १९१५ - रेड अडेर, अमेरिकन अग्निशामक.
* १८१८ - जेरोम कार्ल, नोबेल पारितोषिक विजेता अमेरिकन रसायनशास्त्रज्ञ.
* १९३१ - फर्नान्डो हेनरिके कार्दोसो, ब्राझिलचा राष्ट्राध्यक्ष.
* १९३२ - डडली आर. हर्शबाख, नोबेल पारितोषिक विजेता अमेरिकन रसायनशास्त्रज्ञ.
* १९३७ - जॉन डी. रॉकेफेलर चौथा, अमेरिकन सेनेटर.
* १९४२ - सर पॉल मॅककार्टनी, इंग्लिश संगीतकार.
* १९४२ - थाबो म्बेकी, दक्षिण आफ्रिकेचा राष्ट्राध्यक्ष.
* १९४९ - लेक कझिन्स्की, पोलंडचा राष्ट्राध्यक्ष.
* १९४९ - यारोस्लॉ कझिन्स्की, पोलंडचा पंतप्रधान, लेक कझिन्स्कीचा जुळा भाऊ.
* १९६४ - उदय हुसेन, इराकी नेता.

## मृत्यू 
* १६७४ - राजमाता जिजाबाई (छत्रपती शिवाजी यांची आई)
* १९०१ - रामचंद्र भिकाजी गुंजीकर, विविध ज्ञानविस्तार या मासिकाचे संपादक.
* १९७१ - पॉल कारर, स्विस रसायनशास्त्रज्ञ व नोबेल पारितोषिक विजेता.
* १९९९ - श्रीपाद रामकृष्ण काळे, मराठी साहित्यिक
* २००३ - जानकीदास, भारतीय चरित्र अभिनेता.

## प्रतिवार्षिक पालन 
* राष्ट्र दिन - सेशेल्स.
* वॉटरलू दिन - युनायटेड किंग्डम.

## बाह्य दुवे 
----
जून १६ -  जून १७ -  **जून १८** -  जून १९ - जून २० (जून महिना)
पहिला चंद्रगुप्त

**चंद्रगुप्त पहिला** हा गुप्त साम्राज्याचा संस्थापक मानला जातो. महाराज श्रीगुप्त यांनी स्थापलेल्या गुप्त राज्याचे साम्राज्य करण्यात चंद्रगुप्त यांचे मोठे योगदान आहे. चंद्रगुप्त हा महाराज घटत्कोच यांचा पुत्र होता. श्रीगुप्त व घटत्कोच यांना महाराज किताब होता तर चंद्रगुप्त ने स्वता:ला महाराजाधिराज म्हणवले. चंद्रगुप्तने आपल्या कार्यकालात अनेक स्वता:च्या नावाने अनेक मोहरा काढल्या ज्या त्याच्या कार्यकालातील त्याचा प्रभाव दर्शावतात.  चंद्रगुप्त पहिल्याचा कार्यकाल साधारणपणे इस ३२० ते ३३५ होता व हा काल भारतीय संस्कृतीचा सुवर्ण काळ मानला जातो. चंद्रगुप्त ने अनेक जनपदांना आपल्या अधिपत्याखाली आणले. प्रयाग, साकेत मगध ही भारतातील महत्त्वाची राज्ये गुप्त साम्राज्याच्या अधिपत्याखाली आली.  

वैशालीच्या लिच्छवी राज्याशी वैवाहिक संबंध प्रस्थापित करणे ही  चंद्रगुप्ताच्या जीवनातील मह्त्त्वाची घटना आहे. तत्कालीन राजकीय जीवनात वैशालीचे लिच्छवी घराणे अत्यंत सामर्थ्यसंपन्न समजले जाई. लिच्छवीची राजकन्या कुमारदेवीशी त्यांचा विवाह झाला. या वैवाहिक संबंधामुळे चंद्रगुप्त यांचे महत्त्व वाढले. राजकीय सामर्थ्य व प्रतिष्ठेत वाढ झाली. चंद्रगुप्ताने लिच्छवीच्या मदतीने मगध प्रदेश जिंकून घेतला. नंतर प्रयाग,अयोध्या,बिहार हे प्रदेश त्याने जिंकले. त्याने स्वतःचा राज्यभिषेक करून घेतला. चंद्रगुप्त पहिला व कुमारदेवी यांची प्रतिमा असलेली नाणी तसेच दुसऱ्या बाजुवर सिंहावर बसलेली दुर्गा व त्या खाली 'लिच्छवी’ असे अंकित केले आहे. चंद्रगुप्त प्रथम व कुमारदेवीचा पुत्र म्हणजे समुद्रगुप्त होय. 

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:गुप्त साम्राज्य
वर्ग:इ.स. ३३५ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:हिंदू साम्राज्ये
विविध ज्ञानविस्तार (नियतकालिक)

**विविध ज्ञानविस्तार** हे इ.स. १८६७ साली सुरू झालेले मराठी भाषेतील मासिक होते. रामचंद्र भिकाजी गुंजीकर यांनी या मासिकाची स्थापना केली. भौतिक व सामाजिक शास्त्रांतील विविध ज्ञानशाखांविषयी तत्कालीन विद्वानांनी, अभ्यासकांनी लिहिलेले लेख या मासिकात छापून येत असत. हे मासिक इ.स. १९३७ सालापर्यंत चालले.

## वाटचाल 
इ.स. १८६७ साली रामचंद्र भिकाजी गुंजीकरांनी विविध ज्ञानविस्ताराची सुरुवात केली. या मासिकाचे ते संस्थापक संपादक होते; मात्र त्यावर ते संपादक म्हणून आपले नाव घालत नसत . मासिकाच्या आरंभिक काळापासून भाषा, व्याकरण, भाषिक व्युत्पत्ती इत्यादी विषयांवर त्यात लेख छापून येत असत. सात वर्षे संपादनाचा व्याप सांभाळल्यानंतर गुंजीकर विविधज्ञानविस्तारातून बाहेर पडले .

## संकेतस्थळावर विविध ज्ञानविस्‍तारचे अंक
जुलै १८६७ ते जानेवारी १९३५ या कालावधीतील विविध ज्ञानविस्तारचे १०० अंक  ‘राज्य मराठी विकास संस्थे’च्या संकेतस्थळावर उतरवून घेण्यासाठी उपलब्ध आहेत. संकेतस्थळाच्या दुर्मिळ ग्रंथ या पानावरील ४९ ते ८६ या अनुक्रमांकावर ह्यातला अंक उतरवून घेण्याची कळ आहे.

## संदर्भ व नोंदी 
वर्ग:मराठी भाषेमधील नियतकालिके
बंकिम चंद्र चॅटर्जी

**बंकिमचंद्र चट्टोपाध्याय** (बंगाली: বঙ্কিম চন্দ্র চট্টোপাধ্যায় ; उच्चार: *बोंकिमचोंद्रो चोट्टोपाद्धाय*) (जन्म : २६ जून १८३८;  - ८ एप्रिल १८९४) हे बंगाली कवी, कादंबरीकार, पत्रकार होते. भविष्यात भारतीय प्रजासत्ताकाचे राष्ट्रगान ठरलेल्या वंदे मातरम् या गीताचे रचनाकार होते. इ.स. १८७६ साली त्यांच्या आनंदमठ या कादंबरीमध्ये त्यांनी हे गीत लिहिले. ही कादंबरी इ.स. १८८२ साली प्रकाशित झाली आणि काही दिवसातच हे गीत भारतीय स्वातंत्र्यलढ्याचे प्रेरणागीत बनले.

बंकिंमचंद्रचा मूळ पिंड लेखकाचा होता. बंगाली मधून लिहलेल्या कादंबऱ्या, कविता खूप लोकप्रिय झाल्या. त्यांच्या साहित्याचे सर्व देशी भाषामधून अनुवाद झाले. 'राजमोहन्स वाईफ' (इंग्रजी) (१८६४) ही बंकिमचंद्रांनी लिहिलेली पहिली कादंबरी.      

## प्रकाशित साहित्य 
### कादंबऱ्या 
वा.गो. आपटे यांनी चार खंडांत, बंकिमचंद्र यांचे संपूर्ण कादंबरी वाङ्मय, त्यातील बंगाली वातावरण, पार्श्वभूमी व पात्रांची नावे कायम ठेवून मराठीत आणले आहे. 

### निबंध 
## पत्रकारिता 
* वंगदर्शन पत्रिका (१८७२-१८७६)

## योगदान 
देशभक्तीचा धर्म ही बंकिमचंद्रांच्या लिखाणाची प्रमुख कल्पना आहे असे श्रीअरविंद घोष यांनी म्हणले आहे. वंदे मातरम् हे राष्ट्रगान आणि देशभक्तीचा धर्म या दोन गोष्टी म्हणजे त्यांनी राष्ट्राला दिलेले योगदान आहे असे ते म्हणतात. बंकिमचंद्रांनी भारतीयांना भारताकडे माता या रूपात पाहण्याची दृष्टी दिली हे त्यांचे आणखी एक योगदान आहे असेही त्यांनी म्हणले आहे. आणि म्हणून बंकिंमचंद्र हे नवभारताचे प्रेरणास्रोत आणि राजकीय गुरू आहेत, असे श्रीअरविंद म्हणतात. 

## पूरक वाचन 
ऋषी बंकिम चंद्र या नावाचा बंदे मातरम् या नियतकालिकामधील १६ एप्रिल १९०७ साली श्रीअरविंद घोष यांनी इंग्लिश भाषेत लिहिलेला लेख.

## संदर्भ 

वर्ग:बंगाली साहित्यिक
वर्ग:इ.स. १८३८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८९४ मधील मृत्यू
वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती
जून १५

## ठळक घटना आणि घडामोडी
### दहावे शतक
* ९२३ - सॉइसॉंची लढाई - फ्रांसचा राजा रॉबर्ट पहिला मारला गेला.
### बारावे शतक
* ११८४ - फिमराइटची लढाई - नॉर्वेचा राजा मॅग्नुस पाचवा मारला गेला.
### तेरावे शतक
* १२१५ - इंग्लंडच्या राजा जॉनने मॅग्ना कार्टा मान्य केले मारला गेला.
### चौदावे शतक
* १३८९ - कोसोवोची लढाई - ऑट्टोमन सैन्याने सर्बिया व बॉस्नियाच्या सैन्याला हरवले.
### सोळावे शतक
* १५२० - पोप लिओ दहाव्याने एक्सर्जे डॉमने हा पोपचा फतवा काढून मार्टिन ल्युथरला वाळीत टाकण्याची धमकी दिली.
### सतरावे शतक
* १६६७ - डॉ.ज्याँ-बॅप्टिस्ट डेनिसने पहिल्यांदा मानवाला दुसऱ्याचे रक्त दिले.
### अठरावे शतक
* १७५२ - बेंजामिन फ्रॅंकलिनने आकाशातील वीज ही वीज असल्याचे सिद्ध केले.
* १७७५ - अमेरिकन क्रांती - जॉर्ज वॉशिंग्टनची खंडीय सेनेच्या नेतेपदी नेमणूक.
### एकोणिसावे शतक
* १८०४ - अमेरिकेच्या संविधानातील बारावा बदल स्वीकृत.
* १८०८ - जोसेफ बोनापार्ट स्पेनच्या राजेपदी.
* १८३६ - आर्कान्सा अमेरिकेची २५वे राज्य झाले.
* १८४६ - ऑरेगोनचा तह - ४९० उत्तर अक्षांश अमेरिका व कॅनडामधील सीमा ठरवण्यात आली.
* १८५९ - ऑरेगोनच्या तहाबद्दलच्या गैरसमजूतीमुळे अमेरिका व कॅनडाच्या नागरिकांत युद्ध.
* १८८८ - विल्हेल्म दुसरा जर्मनीच्या कैसरपदी.
### विसावे शतक
* १९०४ - न्यू यॉर्कमध्ये एस.एस. जनरल स्लोकम या बोटीला आग लागून १,००० मृत्युमुखी.
* १९११ - आय.बी.एम.च्या पूर्वज कंपनी टॅब्युलेटिंग कम्प्युटिंग रेकोर्डिंग कंपनीची स्थापना.
* १९४४ - दुसरे महायुद्ध - सैपानची लढाई सुरू.
* १९५४ - युएफाची स्थापना.
* १९९२ - अमेरिकेचे सर्वोच्च न्यायालयाने ठरवले की अमेरिकेला हव्या असलेल्या संशयितांना इतर देशांतून पळवून आणणे कायदेशीर आहे.
### एकविसावे शतक
* २००२ - नियर अर्थ ऍस्टेरॉइड २००२ एम.एन. पृथ्वीपासून फक्त १,२०,००० कि.मी. (७५,००० मैल) दूरून गेला.

## जन्म
* १८९८ - डॉ. ग. श्री. खरे, शिक्षणतज्ज्ञ आणि गीतेचे अभ्यासक.
* १९२९ - सुरैय्या, हिंदी चित्रपटातील अभिनेत्री आणि गायिका.
* १९३३ - सरोजिनी वैद्य, मराठी लेखिका, समीक्षिका.
* १९३८ - अण्णा हजारे, मराठी समाजसेवक.

## मृत्यू
* १९३१ - अच्युत बळवंत कोल्हटकर, संदेशकार.
* १९७१ - वेंडेल मेरेडिथ स्टॅनले, नोबेल पारितोषिक विजेता अमेरिकन जीवरसायनशास्त्रज्ञ.

## प्रतिवार्षिक पालन
## बाह्य दुवे
जून १३ - जून १४ - **जून १५** - जून १६ - जून १७ (जून महिना)
जानकीदास

हिंदी चित्रपटसृष्टीतील ज्येष्ठ चरित्र कलाकार.

वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:इ.स. २००३ मधील मृत्यू
इ.स. १८७६

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* बंकिमचंद्र चॅटर्जी यांनी त्यांची प्रसिद्ध कादंबरी आनंदमठ आणि वन्दे मातरम् हे गीत लिहिले.
* फेब्रुवारी १४ - अलेक्झांडर ग्रॅहॅम बेल व एलिशा ग्रेने एकाच दिवशी दूरभाष यंत्रणेच्या पेटंटसाठी अर्ज केला.
* मार्च ७ - अलेक्झांडर ग्रॅहॅम बेलला टेलिफोनच्या शोधासाठी पेटंट मिळाला.
* एप्रिल २० - बल्गेरियात उठाव.
* मे १८ - कॅन्ससच्या डॉज सिटी शहरात वायेट अर्प पोलिसकामात रुजू झाला.
* मे ३० - ऑट्टोमन सम्राट अब्दुल अझीझ विरुद्ध उठाव. मुरात पाचव्याने सत्ता हाती घेतली.
* ऑगस्ट १ - कॉलोराडो अमेरिकेचे ३८वे राज्य झाले.

## जन्म
* मार्च २ - पोप पायस बारावा.
* मार्च ११ - डेव्हिड विंकूप, क्रांतीकारी डच समाजशास्त्रज्ञ.
* मार्च ११ - कार्ल रगेल्स, रचनाकार.
* मे १८ - हरमन म्युलर, जर्मनीचा चान्सेलर.
* जुलै १९ - जॉन गन, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* सप्टेंबर १३ - पर्सी ट्वेंटीमन-जोन्स, दक्षिण आफ्रिकेचा क्रिकेट खेळाडू.
* सप्टेंबर १८ - जेम्स स्कलिन, ऑस्ट्रेलियाचा ९वा पंतप्रधान.
* सप्टेंबर २९ - चार्ल्स लेवेलिन, दक्षिण आफ्रिकेचा क्रिकेट खेळाडू.

## मृत्यू
वर्ग:इ.स. १८७६
वर्ग:इ.स.च्या १८७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८८२

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* बंकिमचंद्र चॅटर्जी यांच्या आनंदमठ कादंबरीचे प्रकाशन झाले.
* जानेवारी ९ - ऑस्कार वाइल्डने न्यू यॉर्कमध्येइंग्लिश कलेचे पुनरुत्थान या विषयावर पहिले व्याख्यान दिले.
* जून ६ - मुंबईत चक्रीवादळ. १,००,०००हून अधिक ठार.

## जन्म 
* जानेवारी ३० - फ्रॅंकलिन डिलानो रूझवेल्ट, अमेरिकन अध्यक्ष.
* फेब्रुवारी १ - लुई स्टीवन सेंट लॉरें, कॅनडाचा १२वा पंतप्रधान.
* एप्रिल १९ - गेतुइलो व्हार्गास, ब्राझिलचा पंतप्रधान.
* मे १९ - मोहम्मद मोसादेघ, इराणचा पंतप्रधान.
* जुलै ५ - हजरत इनायत खान, शास्त्रीय गायक.
* जुलै २७- जॉफ्रे डी हॅविललॅंड, ब्रिटिश विमान अभियंता.
* सप्टेंबर १३ - रमोन ग्राउ, क्युबाचा राष्ट्राध्यक्ष.
* ऑक्टोबर ५ - रॉबर्ट गॉडार्ड, अमेरिकन रॉकेटतज्ञ.
* ऑक्टोबर २३ - वालचंद हिराचंद, भारतीय उद्योगपती
* ऑक्टोबर ३० - विल्यम हॅल्सी, जुनियर, अमेरिकन दर्यासारंग.
* नोव्हेंबर २५ - सावळाराम लक्ष्मण हळदणकर, मराठी चित्रकार.
* डिसेंबर १६ - सर जॅक हॉब्स, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.

## मृत्यू 
* मार्च १७ - विष्णूशास्त्री चिपळूणकर, आधुनिक मराठी गद्याचे जनक, ग्रंथकार.

वर्ग:इ.स. १८८२
वर्ग:इ.स.च्या १८८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
श्रीपाद रामकृष्ण काळे

**श्रीपाद रामकृष्ण काळे** (? - जून १८, १९९९) हे मराठी साहित्यिक होते.जन्म 8जुलै १९२८

वर्ग:मराठी साहित्यिक
वर्ग:इ.स. १९९९ मधील मृत्यू
इ.स. २००४

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
### जानेवारी-जून 
* जानेवारी ४ - मिखाइल साकाश्विली जॉर्जियाच्या राष्ट्राध्यक्षपदी.
* जानेवारी ४ - नासाची मानवरहित गाडी, स्पिरिट, मंगळावर उतरली.
* फेब्रुवारी १ - मक्केत हज चालु असताना चेंगराचेंगरीत २४४ ठार.
* फेब्रुवारी २७ - फिलिपाईन्समध्ये अबु सयफ या अतिरेकी गटाने फेरीवर बॉम्बस्फोट घडवले ११६ ठार.
* मार्च १ - मोहम्मद बह्र अल-उलुम इराकच्या राष्ट्राध्यक्षपदी.
* मार्च २ - इराकवरील अमेरिकन आक्रमण - अल कायदाने अशुराचा मुहुर्त साधून १७० व्यक्तिंची हत्या केली. ५०० जखमी.
* मार्च २ - संयुक्त राष्ट्रांचा शस्त्रनिरीक्षण संघाने ने जाहीर केले की इ.स. १९९४ नंतर इराककडे अतिविनाशकारी शस्त्रास्त्रे नव्हतीच.
* एप्रिल १ - गूगलने जीमेल ही ई-पत्र प्रणाली सुरू केली.
* एप्रिल २० - युटिका, ईलिनॉय शहरात एफ.३ टोर्नेडो. ८ ठार.
* एप्रिल २० - इराकच्या अबु गरीब तुरुंगावर हल्ला. २२ कैदी ठार. ९२ जखमी.
* मे ९ - एका जाहीर कार्यक्रमात व्यासपीठाखाली ठेवलेल्या बॉम्बच्या स्फोटात चेच्न्याच्या राष्ट्राध्यक्ष अखमद काडिरोव्हचा मृत्यू.
* मे २२ - अमेरिकेच्या नेब्रास्का राज्यातील हलाम या गावात एफ.४ टोर्नेडो. ४ कि.मी. रुंदी असलेल्या या टोर्नेडोने सगळे गाव नेस्तनाबूद केले. आधीच धोक्याची सूचना मिळाल्यामुळे फक्त एक नागरिक ठार.
* मे २२ - भारताचे पंतप्रधान म्हणून मनमोहन सिंग यांचा शपथविधी
* मे २३ - पॅरिसच्या चार्ल्स दि गॉल विमानतळाचा काही भाग कोसळला. ५ ठार. ३ जखमी.
* जून ७ - शिरोमणी अकाली दल (लॉॅंगोवाल) या राजकीय पक्षाची स्थापना.
* जून २१ - स्पेसशिपवन या पहिल्या खाजगी अंतराळयानाचे पहिले उड्डाण.

### जुलै-डिसेंबर 
* जुलै ३ - थायलंडची राजधानी बॅंगकॉकची भुयारी रेल्वे सुरू.
* जुलै ११ - सी.आय.ए.च्या निदेशक जॉर्ज टेनेटने राजीनामा दिला.
* जुलै १२ - पेद्रो संताना लोपेस पोर्तुगालच्या पंतप्रधानपदी.
* जुलै १७ - भारतातील कुंभकोणम शहरात शाळेला आग लागली. ९० विद्यार्थी ठार.
* ऑगस्ट १ - पेराग्वेची राजधानी ऍसन्शनमधील सुपरमार्केटमध्ये आग. २१५ ठार, ३०० जखमी.

## जन्म 
## मृत्यू
* फेब्रुवारी २३ - विजय आनंद, भारतीय चित्रपट दिग्दर्शक.
* फेब्रुवारी २३ - सिकंदर बख्त, भारतीय राजकारणी, केरळचा राज्यपाल.
* एप्रिल १७ - सौंदर्या, दक्षिण भारतीय अभिनेत्री.
* एप्रिल १८ - रतु सर कामिसेसे मारा, फिजीचा प्रथम पंतप्रधान, राष्ट्राध्यक्ष.
* मे १७ - कमिला तय्यबजी, वकील, समाजसेविका.
* जून १७ - इंदुमती परीख, सामाजिक कार्यकर्त्या.
* जून ५ - रोनाल्ड रेगन, अमेरिकेचा राष्ट्राध्यक्ष.
* जून २६ - यश जोहर, भारतीय चित्रपट निर्माता.
* जुलै ५ - ह्यू शियरर, जमैकाचा पंतप्रधान.
* जुलै ६ - थॉमस क्लेस्टिल, ऑस्ट्रियाचा राष्ट्राध्यक्ष.
* जुलै १९ - झेन्को सुझुकी, जपानचा पंतप्रधान.
* ऑगस्ट १५ - अमरसिंह चौधरी, गुजरातचा मुख्यमंत्री.
* सप्टेंबर १८ - डॉ. भालचंद्र दिनकर फडके, मराठी समीक्षक, साहित्यिक.
* ऑक्टोबर ५ - रॉडनी डेंजरफील्ड, अमेरिकन अभिनेता.
* डिसेंबर २१ - औतारसिंग पेंटल, भारतीय वैद्यकीय शास्त्रज्ञ.
* डिसेंबर २८ - जेरी ऑर्बाख, अमेरिकन अभिनेता.

वर्ग:इ.स. २००४
वर्ग:इ.स.च्या २००० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २१ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ३ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
पाउल कारर

**पाउल कारर** (देवनागरी लेखनभेद: **पॉल कारर**; स्विस जर्मन: Paul Karrer) (एप्रिल २१, १८८९ - जून १८, १९७१) हा स्विस जैवरसायनशास्त्रज्ञ होता. १९३७ साली जैवरसायनशास्त्रातील कामगिरीबद्दल त्याला नोबेल पारितोषिक देऊन गौरवण्यात आले.

वर्ग:स्विस रसायनशास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १८८९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७१ मधील मृत्यू
वर्ग:रसायनशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जून २०

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
### सतरावे शतक 
* १६३१ - आयर्लंडमधील बाल्टिमोर शहर अल्जीरियाच्या चाच्यांनी लुटले.
### अठरावे शतक 
* १७५६ - कोलकाताचा फोर्ट विल्यम हा ब्रिटिश किल्ला जिंकल्यावर बंगालच्या नवाब सिराज उद् दौलाने ब्रिटिश सैनिकांना तुरुंगात डांबले.
* १७८२ - अमेरिकेच्या कॉॅंग्रेसने राष्ट्रमुद्रा ठरवली.
* १७८९ - पॅरिसमध्ये सुमारे ५०० लोकप्रतिनिधींनी टेनिस कोर्टवरील शपथ घेतली व फ्रेंच क्रांतीला बळ दिले.
* १७९१ - फ्रेंच क्रांतीत आपले मरण असल्याचे ओळखून फ्रेंच राजघराण्याने व्हारेनला पळ काढण्याचा प्रयत्न सुरू केला.
### एकोणिसावे शतक 
* १८३७ - व्हिक्टोरिया इंग्लंडच्या राणीपदी.
* १८६२ - रोमेनियाचा पंतप्रधान बार्बु कटार्जुची हत्या.
* १८६३ - वेस्ट व्हर्जिनीया अमेरिकेचे ३५वे राज्य झाले.
* १८७७ - अलेक्झांडर ग्रॅहॅम बेलने कॅनडातील हॅमिल्टन शहरात व्यापारी तत्त्वावर चालणारा प्रथम दूरध्वनी बसवला.
### विसावे शतक 
* १९१९ - मायाग्वेझ, पोर्तोरिको येथील तियात्रो याग्वेझ या नाट्यगृहाला आग. १५० ठार.
* १९५६ - व्हेनेझुएलाचे सुपर कॉन्स्टेलेशन प्रकारचे विमान अमेरिकेच्या ऍस्बरी पार्क, न्यू जर्सी शहराजवळ समुद्रात कोसळले. ७४ ठार.
* १९६० - मालीला फ्रांसपासून स्वातंत्र्य.
* १९६० - सेनेगालला फ्रांसपासून स्वातंत्र्य.
* १९६९ - जॉक शबान-देल्मास फ्रांसच्या पंतप्रधानपदी.
### एकविसावे शतक 
* २००१ - परवेझ मुशर्रफ पाकिस्तानच्या राष्ट्राध्यक्षपदी.

## जन्म 
* १००५ - अली अझ-झहीर, खलिफा.
* १५६६ - सिगिस्मंड तिसरा, पोलंडचा राजा.
* १६३४ - चार्ल्स इमॅन्युएल, सव्हॉयचा राजा.
* १८६० - जॅक वॉराल, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू, फुटबॉल खेळाडू व प्रशिक्षक.
* १८६९ - लक्ष्मणराव किर्लोस्कर, मराठी उद्योगपती, किर्लोस्कर उद्योग समुहाचे संस्थापक.
* १९३९ - रमाकांत देसाई, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
* १९४६ - जनाना गुस्माव, पूर्व तिमोरचा राष्ट्राध्यक्ष.
* १९४८ - लुडविग स्कॉटी, नौरूचा राष्ट्राध्यक्ष.
* १९५४ - ऍलन लॅम्ब, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* १९७२ - पारस म्हाम्ब्रे, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.

## मृत्यू 
* ४५१ - थियोडोरिड, व्हिझिगॉथ राजा.
* ८४० - भक्त लुई, फ्रँक राजा.
* १६६८ - हाइनरिक रॉथ, जर्मनीचा संस्कृत भाषाप्रवण.
* १८३७ - विल्यम चौथा, इंग्लंडचा राजा.
* १९१७ - जेम्स मेसन क्राफ्ट्स, अमेरिकन रसायनशास्त्रज्ञ.
* १९९७ - बासू भट्टाचार्य, भारतीय चित्रपट दिग्दर्शक.
* १९९७ - वासुदेव वामन पाटणकर ऊर्फ भाऊसाहेब पाटणकर, मराठीतील प्रथम शायर.
* २००८ - चंद्रकांत गोखले, मराठी रंगभूमी नट व चित्रपट अभिनेता.

## प्रतिवार्षिक पालन 
* ध्वज दिन - आर्जेन्टिना.

## बाह्य दुवे
----
जून १८ - जून १९ - **जून २०** - जून २१ - जून २२ - (जून महिना)
जून २२

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
### इ.स.पूर्व तिसरे शतक 
* २१७ - ईजिप्तच्या टॉलेमी चौथ्याच्या सैन्याने ॲंटियोकस तिसऱ्याचा पराभव केला.
### इ.स.पूर्व दुसरे शतक 
* १६८ - लुसियस एमिलियस पॉलसच्या नेतृत्वाखाली रोमन सैन्याने मेसिडोनियाच्या पर्स्युसचा पराभव केला.
### चौदावे शतक 
* १३७७ - वयाच्या दहाव्या वर्षी दुसरा रिर्चड इंग्लंडचा राजा झाला.

### सतरावे शतक 
* १६३३ - पोपच्या दबावाखाली गॅलिलियोने कबूल केले की पृथ्वीच सूर्यमालेचा केन्द्रबिंदू आहे, सूर्य नव्हे.
### अठरावे शतक 
* १७५७ - पलाशीची लढाई. या लढाईत विजय मिळाल्याने भारतात इंग्रजी सत्तेचा पाया घातला गेला.
* १७७२ - एखाद्या गुलामाने इंग्लंडमध्ये प्रवेश केला, तर त्याला स्वतंत्र नागरिक समजण्यात येऊ लागले.

### एकोणिसावे शतक 
* १८१२ - नेपोलियन बोनापार्टने रशियावर चढाई केली.
* १८९३ - युनायटेड किंग्डमच्या युद्धनौका एच.एस.एस. कॅम्परडाउनने एच.एम.एस. व्हिक्टोरियाला धडक दिली. व्हिक्टोरिया ३५८ खलाशी व अधिकाऱ्यांसह बुडाली.
* १८९७ - चार्ल्स रँड याला दामोदर हरी चाफेकर यांनी पुण्यातील जुलमाचा प्रतिशोध म्हणून बंदुकीने गोळ्या घातल्या.
* १८९८ - स्पॅनिश-अमेरिकन युद्ध - अमेरिकन सैनिक क्युबात उतरले.
### विसावे शतक 
* १९११ - जॉर्ज पाचवा तथा *पंचम जॉर्ज* इंग्लंडच्या राजेपदी.
* १९३७ - कॅमिल शॉटेम्प्स फ्रांसच्या पंतप्रधानपदी.
* १९४० - सुभाषचंद्र बोस यांनी काँग्रेसबाहेर पडून फॉरवर्ड ब्लॉक या पक्षाची स्थापना केली.
* १९४० - दुसरे महायुद्ध - फ्रांसने जर्मनीसमोर हार पत्करून संधी केली.
* १९४१ - जर्मनीने रशियावर चढाई केली.
* १९६२ - एर फ्रांसचे बोईंग ७०७ जातीचे विमान वेस्ट ईंडीझमधील ग्वादालुपे बेटाजवळ कोसळले.
* १९६३ - पॉल सहावा पोपपदी.
* १९७६ - कॅनडाने मृत्यूदंडावर बंदी घातली.
* १९७८ - प्लुटोचा उपग्रह खारॉनचा शोध लागला.
* १९८३ - तिसऱ्या क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेत  चा उपांत्य फेरीत पराभव केला.
* १९८३ - तिसऱ्या क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेत वेस्ट ईंडीझने पाकिस्तानचा उपांत्य फेरीत पराभव केला.
* १९८६ - मेक्सिकोच्या डियेगो माराडोनाने इंग्लंडविरुद्ध हँड ऑफ गॉड व गोल ऑफ द सेन्चुरी नावाने प्रख्यात झालेले गोल नोंदवून विजय मिळवला.

### एकविसावे शतक 
* २००२ - इराणमध्ये भूकंप. २६१ ठार.

## जन्म 
* १७१३ - लॉर्ड जॉन फिलिप सॅकव्हिल, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* १९३५ - वामन कुमार, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
* १८९६ - बाबुराव पेंढारकर, भारतीय अभिनेता.
* १९०८ - डॉ. विष्णू भिकाजी कोलते, महानुभाव साहित्य संशोधक.

## मृत्यू 
* १२७६ - पोप इनोसंट पाचवा.
* १४२९ - गियात अल काशी, पर्शियन अंतराळतज्ञ व गणितज्ञ.
* १९४० - ब्लाडिमार पी. कोपेन, रशियन हवामानशास्त्रज्ञ.
* २००१ - डॉ. अरुण घोष, भारतीय अर्थतज्ञ.

## प्रतिवार्षिक पालन 
* फाशीवाद विरोधी आंदोलन दिन - क्रोएशिया.
* शिक्षक दिन - एल साल्वादोर.

## बाह्य दुवे 
----
जून २० - जून २१ - **जून २२** - जून २३ - जून २४ (जून महिना)