open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
महादेव विनायक रानडे

**महादेव विनायक रानडे** हे एक स्वातंत्र्यपूर्व काळातील आद्यक्रांतिकारक होते. फेब्रुवारी १८९७  मध्ये तत्कालीन पुण्यात प्लेगची साथ मोठ्या प्रमाणात पसरली होती. पुण्यातील प्लेगची साथ रोखण्यासाठी  ब्रिटिश ऑफिसर वॉल्टर चार्ल्स रँड यांच्या अध्यक्षतेखाली एक विशेष प्लेग समिती स्थापन करण्यात आली. आणीबाणीचा सामना करण्यासाठी त्यांनी युरोपियन सैन्य आणले. रँड आणि इतर ब्रिटिश अधिकारी प्लेगच्या नावाखाली सामान्य जनतेच्या छळ व लूट करू लागले. त्यामुळे चाफेकर बंधूनी २२ जून १८९७ रोजी रँड आणि लेफ्टनंट आयरेश यांची हत्या केली.

पुण्यातील द्रविड बंधूनी पोलिसांना दामोदर हरी चाफेकरची माहिती दिल्याने, त्यांना अटक झाली. द्रविड बंधूंचा बदला घेण्यासाठी वासुदेव हरी चाफेकर, महादेव रानडे आणि खंडो विष्णू साठे यांनी त्यांना गोळ्या घातल्या. फेब्रुवारी १८९९ पर्यंत या सर्वांना पकडण्यात आले आणि त्यांच्यावर खटला भरण्यात आला. चापेकर बंधू बाळकृष्ण हरी, वासुदेव हरी आणि  महादेव रानडे यांना फाशीची शिक्षा सुनावण्यात आली आणि फाशी देण्यात आली, वासुदेव हरी: ८ मे १८९९, महादेव विनायक रानडे: १० मे १८९९, बाळकृष्ण हरी: १२ मे १८९९. साठे अल्पवयीन होते म्हणून त्यांना १० वर्षांच्या सश्रम कारावासाची शिक्षा झाली.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढा
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक
२०१८-१९ महिला टी२० चॅलेंजर करंडक

वर्ग:इ.स. २०१८ मधील क्रिकेट
वर्ग:भारतीय क्रिकेट
वर्ग:महिला क्रिकेट
श्यामजी कृष्ण वर्मा

**श्यामजी कृष्ण वर्मा** (जन्म : कच्छ-मांडवी, ४ ऑक्टोबर १८५७;  - ३० मार्च १९३०) हे एक भारतीय क्रांतिकारक,  लढाऊ देशभक्त, वकील आणि पत्रकार होते. त्यांनी इंडियन होम रूल सोसायटी, इंडिया हाऊस आणि लंडनमधील भारतीय समाजशास्त्र संस्था यांची स्थापना केली. बॉलियॉल महाविद्यालयाचे पदवीधर असलेले कृष्णा वर्मा संस्कृत आणि इतर भारतीय भाषांचे एक प्रख्यात विद्वान होते.
## सुरुवातीचे जीवन
श्यामजी कृष्ण वर्मा ४ ऑक्टोबर १८५७ रोजी गुजरातमधील  कच्छ जिल्ह्यातील   मांडवी येथे जन्मले. त्यांच्या वडिलांचे नाव कृष्णदास भानुशाली आणि आईचे गोमतीबाई.  वडील एका काॅटन प्रेस कंपनीत काम करीत.त्यांचे निधन झाले तेव्हा श्यामजी फक्त ११ वर्षांचे होते. त्यांच्या आजीने त्यांचा सांभाळ केला. कच्छ जिल्ह्यातील अबडासा तालुक्यात त्यांचे गाव होते. त्यांनी कामाच्या शोधात आणि पारिवारिक वादांमुळे मांडवी येथे बिऱ्हाड केले होते. भुजमधील विल्सन हायस्कूलमध्ये शालेय शिक्षण झाल्यावर श्यामजी पुढील शिक्षणासाठी मुंबईला गेले. मुंबईत असताना ते संस्कृत शिकले.

श्यामजी कृष्ण यांनी भारतात वकिली सुरू केली आणि भारतातील अनेक संस्थानी राज्यांचे दिवाण म्हणून काम पाहिले.

तथापि त्यांचे काही संस्थानिकांशी मतभेद झाले आणि जुनागडमधील स्थानिक ब्रिटिश अधिकाऱ्याने कट करून त्यांना वगळले.  त्यामुळे त्यांनी इंग्लंडला परतण्याचा निर्णय घेतला.

दयानंद सरस्वतीच्या सांस्कृतिक राष्ट्रवादाचा दृष्टिकोन असूनही कृष्णा वर्मा अनेक भारतीय क्रांतिकारकांचे प्रेरणास्रोत होते. ज्यांना ऑक्सफर्ड विद्यापीठात बॅरिस्टरी शिकवायला मिळाले असे ते पहिले भारतीय होते. त्यांनी  पुणे येथे दिलेल्या संस्कृत भाषेचे भाषणामुळे प्रभावित होऊन संस्कृत-इंग्रजी शब्दकोश लिहिणारे मोनियर विल्यम्स यांनी श्यामजी कृष्ण वर्मा यांना संस्कृतचे साहाय्यक प्रोफेसर बनवले. काशीच्या विद्वानांनी त्यांना पंडित ही पदवी दिली. १९०५ मध्ये श्यामजींनी लंडनमध्ये इंडिया हाऊसची स्थापना केली. १९०७ मध्ये ते पॅरिस येथे स्थलांतरित झाले.

१८७७ साली श्यामजीने एका श्रीमंत उद्योजकाच्या मुलीशी-आपल्या शाळेतील मित्र रामदास याच्या बहिणीशी- म्हणजेच भानुमतीशी लग्न केले.

त्यानंतर ते राष्ट्रवादी स्वामी दयानंद सरस्वती यांच्या संपर्कात आले आणि त्यांनी आर्य समाजाची स्थापना केली. त्यानंतर ते त्यांचे शिष्य बनले आणि त्यांनी वैदिक तत्त्वज्ञान आणि धर्म यांवर व्याख्याने दिली. 

नंतर १९०५ मध्ये, श्यामजी यांनी लंडनमधील होलबर्न टाऊन हॉलमध्ये झालेल्या भारत-अमेरिका डेमोक्रॅट्सच्या परिषदेत भारतीय होम रूल लीगचे प्रतिनिधी म्हणून भाग घेतला.
त्यांच्यामुळे संपूर्ण परिषदेत उत्साह निर्माण झाला. परंतु, श्यामजींच्या इंग्लंडमधील कारवायांमुळे ब्रिटिश सरकारची चिंता वाढली आणि ३० मार्च १९०९ रोजी  इंग्लंडमधील इंडियन सोशॅलाॅजिस्ट या नियतकालिकात ब्रिटिशांविरुद्ध लेख लिहिण्यासाठी त्यांना लंडन कोर्टाच्या इनर टेंपलपासून (आंतर्वर्तुळापासून) वंचित केले; सदस्यता यादीतून काढून टाकले. बरीच ब्रिटिश वृत्तपत्रे श्यामजीविरोधी होती. त्यामुळे श्यामजीवर प्रचंड आरोप करण्यात आले. असे असले तरी, इंग्लंडमधील काही वर्तमानपत्रांनी ब्रिटिशांच्या वर्तनावर टीका केली आणि श्यामजींना समर्थन दिले.  मात्र त्यानंतर ब्रिटिश गुप्त हेर खात्याने श्यामजी कृष्ण वर्मांवर नजर ठेवायला सुरुवात केली. हे लक्षात आल्यावर श्यामजींनी त्यांच्या कार्याचे मुख्यालय पॅरिसला हलविले.पहिल्या महायुद्धकाळात श्यामजींना पॅरिसनंतर जिनिव्हात वास्तव करावे लागले.

## मृत्यू आणि स्मरण 
30 मार्च 1930 रोजी जिनिव्हा, स्विझरलँड येथे झाला.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:इ.स. १८५७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९३० मधील मृत्यू
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढा
चहाडे

**चहाडे** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील पालघर जिल्ह्यातील पालघर तालुक्यातील गाव आहे.

## भौगोलिक स्थान
पालघर रेल्वे स्थानकापासून मनोर राज्य महामार्गावर १० किमी अंतरावर हे गाव स्थित आहे.वाघोबा खिंड पार केल्यानंतर लगेचच ह्या गावाची हद्द चालू होते.

## हवामान
येथे हिवाळ्यात थंडगार वातावरण असते आणि वाघोबा खिंडीतून जाताना भरपूर धुके अनुभवायला मिळते. पावसाळ्यात मुसळधार पावसामुळे जागोजागी झरे तयार झालेले असतात आणि त्यामध्ये नैसर्गिकरीत्या मासे पैदास होते.उन्हाळ्यात येथे उष्ण हवामान असते.

## लोकजीवन
हे मोठ्या आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात ५०६ कुटुंबे राहतात. एकूण २२९३ लोकसंख्येपैकी ११६० पुरुष तर ११३३ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ७१.३३ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ८०.७१ आहे तर स्त्री साक्षरता ६१.९० आहे. गावातील शून्य ते सहा वर्षे वयाच्या लहान मुलांची संख्या ३२९ आहे. ती एकूण लोकसंख्येच्या १४.३५ टक्के आहे.मुख्यतः कुणबी, आदिवासी समाजातील लोक येथे पिढ्यानपिढ्या स्थायिक आहेत.खरीप हंगामातील भातशेती, नागलीशेती बरोबरच रब्बी हंगामात फुलभाज्या, फळभाज्या, पालेभाज्या ह्यांचे उत्पादन घेतले जाते. सूर्या नदी गावाजवळून वाहत असल्याने आणि बारमाही पाणी उपलब्ध झाल्याने काकडी, पडवळ,दुधी,गलका, कारले, केळी, आळू,शिराळा, कोबी, कांदा, मिरची ह्यांचे भरपूर प्रमाणात उत्पन्न घेतले जाते.
येथे भरपूर प्रमाणात रानभाज्या मिळतात. खरशिंग,करडू,बाफली,पेंढर, बांबूशिंद,कवळ, खुरासनीचा पाला, लोत, शेवळी, उडदाचा पाला, काकड, रानचिकू, आभईची शेंग, अळबी, आंबट बिबली, माड, चावा वेल,टेरा, कर्टुलं,लोथी, सतरा, हळंदा, शेवळे,कोरड, टाकळा, शेवगा, तेरे, कुडाची फुलं, घोळ, कोळू, रताळ्याचे कोंब, टेंभरण, मोहदोडे,नारळी, मोखा, चायवळ, वांगोटी, भोपा, बोंडारा, रानकेळी, भारंगा ह्या काही रानभाज्या आहेत. ह्या भाज्या मुख्यतः पावसाळ्यात होतात.ह्या भाज्या पोटाचे विकार, खोकला आणि इतर तत्सम आजारावर गुणकारी असतात. आदिवासी समाज बांधवांना त्याची चांगली समज असते. तारपा नृत्य आणि वारली रंगकला हे आदिवासी समाजाचे अविभाज्य भाग आहेत.येथे सगळ्या परिसरात भात पिकत असल्याने परंपरेने तेच मुख्य अन्न आहे. रोजच्या जेवणासह सण, उत्सव, प्रथा, परंपरा यात भाताचे स्थान अनन्यसाधारण आहे. ताटात घरी पिकविलेल्या भातावर माशाचे कालवण पडल्यावरच येथील माणसांचे पोट भरते. भात किंवा तांदळापासून बनविलेले अनेक पदार्थ आहारात वापरतात.कणेरी, रवळी,रोळी, थालकुली, सानं, पोवं, ओतवल्याची भाकर, पानोल्या, पानमोड्या, पीठीचे लाडू, कोंडी, पापड्या, कुरडया, खरवड्या हे सगळे पदार्थ तांदूळापासून बनविले जातात.

## नागरी सुविधा
येथे प्राथमिक शिक्षणाची सोय आहे.गावात सरकारी प्राथमिक आरोग्य केंद्र आहे. माध्यमिक, उच्च माध्यमिक, उच्च शिक्षण तसेच न्यायालयीन कामकाज, महसूल कामकाजासाठी पालघर येथे जिल्ह्याच्या ठिकाणी जावे लागते.

## संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html

२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html

३.
https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/

४.
http://tourism.gov.in/

५.
http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036

६.
https://palghar.gov.in/

वर्ग:पालघर तालुक्यातील गावे
खुदाई खिदमतगार

[thumb|230px|[खान अब्दुल गफारखान (डावीकडे) महात्मा गांधी (उजवीकडे) यांचे ई. स. १९४० चे चित्र]]
**खुदाई खिदमतगार** (Pashto: خدايي خدمتگار शब्दशः "देवाचे सेवक") ब्रिटिश भारतातील (आता पाकिस्तान मध्ये) पश्चिमोत्तर सीमान्त प्रांतात खान अब्दुल गफारखानद्वारे चालवलेले एक अहिंसक आंदोलन होते.

## संदर्भ
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढा
गणेशवाडी (मंगळवेढा)

**गणेशवाडी** हे महाराष्ट्रातील सोलापूर जिल्ह्यातील मंगळवेढा तालुक्यातील एक  गाव आहे.मंगळवेढा सांगोला रोडजवळ मंगळवेढ्यापासुन नऊ किलोमीटर अंतरावर हे गाव आहे.  

 

## भौगोलिक स्थान
गणेशवाडी हे गाव मंगळवेढ्याच्या पश्चिमेला 9 किमी अंतरावर तर सांगोल्याच्या पूर्वेला 22 किमी अंतरावर आहे.

## शैक्षणिक सुविधा
गावामध्ये १ली ते ७वी साठी प्राथमिक शाळा आहे आणि ८वी ते १0वी साठी माध्यमिक विद्यालय आहे.

## लोकसंख्या
2011च्या जनगणनेनुसार गावाची एकूण लोकसंख्या 1401 आहे.

## जवळपासची गावे
#आंधळगाव
#शेलेवाडी
#अकोला
#खुपसंगी
#कचरेवाडी

## चित्रदालन
## संदर्भ
वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
वर्ग:मंगळवेढा तालुक्यातील गावे
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
भारतीय नाविक बंड

इवलेसे|भारतीय नाविक बंड स्मारक

**भारतीय नाविक बंड** (याला **राॅयल इंडियन नेव्ही म्युटिनी (शाही भारतीय नौदलाचे बंड)** किंवा **मुंबईचे बंड** किंवा **नाविक उठाव** या नावाने ओळखले जाते) हे ब्रिटिश भारतीय आरमारामध्ये झालेले बंड होते. याची सुरुवात १८ फेब्रुवारी, १९४६ रोजी जहाजांवर आणि किनाऱ्यावरील आस्थापनांमध्ये, शाही भारतीय नौदलातील नाविकांच्या संपाने झाली. त्यानंतर मुंबईमध्ये उघड बंडाची सुरुवात होऊन हे लोण कराची ते कोलकाता असे पूर्ण ब्रिटिश भारतात पसरले आणि तेथील नाविकांकडून त्याला पाठिंबा मिळाला. यात ७८ जहाजांमधील २०,००० पेक्षा जास्त नाविक आणि किनाऱ्यावरील आस्थापनांतील कर्मचाऱ्यांचा सहभाग होता.

ब्रिटिश सरकारने हे बंड ब्रिटिश सैनिक आणि शाही नौदलाच्या युद्धनौकांचा बळाचा वापर करून चिरडले. यात ८ जणांचा मृत्यू आणि ३३ जण जखमी झाले. काँग्रेस आणि मुस्लिम लीगने या संपाचा निषेध केला होता.

## उठावाचा इतिहास
१८ फेब्रुवारी, १९४६रोजी शाही भारतीय नौसेनेच्या खलाशी व इतर खालच्या स्तरावर काम करणाऱ्या कामगारांनी कामाच्या परिस्थितींबाबत तक्रार करत बंद पुकारला. त्यांना मिळणारे राहाण्याच्या ठिकाणाचा आणि अन्नाचा निकृष्ट दर्जा हे या संपाचे तात्कालिक कारण होते. १९ फेब्रुवारीच्या पहाटेपर्यंत याचे नेतृत्व करण्यासाठी केंद्रीय समिती निवडण्यात आली. या समितीचे नेते म्हणून सिग्नलमॅन लेफ्टटनंट मोहम्मद शरिफ आणि पेटी ऑफिसर टेलिग्राफिस्ट मदन सिंग यांची प्रधान आणि उपप्रधान म्हणून एकमताने नेमणूक करण्यात आली या बंदाला भारतीय जनतेमध्ये थोड्याफार प्रमाणात पाठिंबा मिळाला होता, परंतु बहुतांश राजकीय नेत्यांनी पाठिंबा देण्याचे टाळले हो.

## घटनाक्रम
180px|इवलेसे|डावे|मुंबईतील कुलाबा येथील स्मारक
दुसऱ्या महायुद्धात शाही भारतीय नौदलाचा मोठ्या प्रमाणावर विस्तार करण्यात आला. १९३९ ते १९४५ दरम्यान या दलाचा आकार दहा पटीने वाढला. युद्धपरिस्थितीमध्ये लष्करातील भरती लढवय्या जमातींमधून न करता मिळेल त्या विविध सामाजिक स्तरातील पुरुषांची केली गेली होती. १९४२ ते १९४५ दरम्यान भारतीय साम्यवादी पक्षाच्या नेत्यांनी नाझी जर्मनी विरुद्ध लढण्यासाठी ब्रिटिश भारतीय सेना आणि शाही भारतीय नौदलातील मोठ्या प्रमाणवरील भरती साठी मदत केली ज्यामध्ये प्रामुख्याने साम्यवादी कार्यकर्त्यांचा समावेश होता. पण युद्ध संपल्यानंतर, नव्याने भरती झालेले लोक ब्रिटिशांविरुद्ध उठले.

## संदर्भ
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढा
वर्ग:मुंबई
वर्ग:रॉयल नेव्ही
वर्ग:इ.स. १९४६
डेव्हिड मॅकक्लेलँड

इवलेसे|David McClelland.
**डेव्हिड क्लॅरेन्स मॅकक्लेलॅंड** (२० मे, १९१७ - २७ मार्च, १९९८) हे अमेरिकेचे मानसशास्त्रज्ञ होते. त्यांनी मोटिव्हेशन नीड थियरीवर काम केले. त्यांनी १९५० आणि १९६० च्या दशकात मानसशास्त्रावर अनेक पुस्तके लिहिली.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:अमेरिकन मानसशास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १९१७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९८ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पत्री सरकार

**पत्री सरकार** म्हणजेच प्रती सरकार होय . हे सरकार क्रांतिसिंह नाना पाटील यांनी स्थापन केले होते. इंग्रजांच्या जुलमी सरकारला शांततेने विरोध करण्यासाठी कोल्हापूर येथे हे सरकार स्थापन केले गेले. आजही त्यांच्या नावाने कोल्हापूर येथे एक नगरही प्रसिद्ध आहे.

## संदर्भ
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढा
मारियाचे स्वर्गारोहण

ख्रिश्चन मान्यतेनुसार **मारियाचे स्वर्गारोहण** हे येशू ख्रिस्तांची आई मारिया हिचे पृथ्वीवरील जीवन संपवून सदेह स्वर्गात जाण्याची घटना होय. 

ही घटना दर वर्षी १५ ऑगस्टला साजरी केली जाते. अनेक देशांत यादिवशी सुट्टी असते.

## उत्सव 
व्हर्जिन मेरीचा स्वर्गातील वाढदिवस साजरा करण्याचा दिवसा हा अनेक कॅथलिक आणि ऑर्थोडॉक्स ख्रिश्चन लोकांसाठी महत्त्वाचा दिवस आहे. स्वर्गीय वैभवाच्या तिच्या स्वीकृतीची मान्यता काही ख्रिश्चन अभिव्यक्तीचे प्रतीक म्हणून पाहतात. ते मानतात की पुढे त्यांनादेखील नंदनवनात आणले जाईल. १५ ऑगस्टला ईस्टर्न चर्चमध्ये हा सोहळा सहाव्या शतकापासून साजरा केला जात आहे. कॅथोलिक चर्चने कुमारी मारियाला स्मरणात ठेवण्यासाठीचा पवित्र दिवस म्हणून ही तारीख स्वीकारली.  त्याच्या अनैतिकतेत आणि वास्तविक शरीर शारीरिक, शारीरिक कल्याणमधील एखाद्याच्या श्रद्धेचा संदर्भ (असंबद्ध वाक्य)

### सार्वजनिक सुट्टी 
असम्पेप्शन दिवस म्हणून आडोरा, ऑस्ट्रिया, बेल्जियम, बुरुंडी, कॅमेरून, सेंट्रल आफ्रिकन रिपब्लिक, चिली, काँगो, कोस्ट डि आयव्हरी, क्रोएशिया, कोलंबिया, कोस्टा रिका, सायप्रस, पूर्व तिमोर, फ्रान्स येथे राष्ट्रव्यापी जाहीर सुट्टी असते. गॅबॉन, ग्रीस, जॉर्जिया, गिनी गणराज्य, हैती, इटली, लेबेनॉन, लिथुआनिया, लक्झमबर्ग, मॅसेडोनिया गणराज्य, मादागास्कर, माल्टा, मॉरिशस, मोल्दोव्हा, मोनॅको, मॉन्टेनेग्रो (अल्बेनियन कॅथोलिक), पॅराग्वे, पोलंड (पोलिश सेना दिन), पोर्तुगाल, रोमानिया, रवांडा, सेनेगल, सेशेल्स, स्लोव्हेनिया, स्पेन, सीरिया, ताहिती, टोगो आणि वानुआतु आदी देशांत १५ ऑगस्ट हा दिवस राष्ट्रीय सार्वजनिक सुट्टी म्हणून जाहीर केला जातो.  हंगेरीतही हा दिवस १९४८ पर्यंत पाळला जात होता. भारतामध्ये ऑगस्ट १५ हा दिवस स्वातंत्र्य दिन म्हणून साजरा होतो..

## संदर्भ 
वर्ग:ख्रिश्चन सण
चीन शत्रु विनाशिनी स्तोत्र

*चीन शत्रु विनाशिनी* हे स्तोत्र १९६२ भारत-चीन युद्धाच्यावेळी लिहिले गेले असून यामध्ये चीनला हरवण्यासाठी साक्षात् चंडिकेकडे प्रार्थना केलेली आहे. या स्तोत्राचे अनावरण सिंधी साहित्य सभेद्वारा जयहिंद कॉलेजचे प्रा.राम पंजवाणी यांनी सिंधी भाषेच्या वीर-रस काव्य संमेलनामध्ये केले. तसेच यापूर्वी या स्तोत्राचा काही अंश संस्कृत भाषेतील "भारत-वाणी" (अंक क्र.२१) या पाक्षिकात शके १८८४ म्हणजेच सन १९६२ साली प्रकाशित झाला होता. यानंतर काही भाग नागपूरच्या संस्कृत भाषा प्रचारिणी सभा या संस्थेच्या "संस्कृत भवितव्य" या साप्ताहिकामध्येही प्रकाशित झाला.या साप्ताहिकाच्या १००० प्रती काढण्यात आल्या होत्या. असे असले तरी त्यावर "अमूल्य" असे लिहले आहे.अमूल्य असे लिहिण्याचे एक कारण असेही होते की सदर स्तोत्राच्या प्रती त्यांनी विक्री न करता वाटल्या होत्या.तसेच याची मागवून घेण्याचीही सोय होती .

साधारणत: स्तोत्र या साहित्यप्रकारात एखाद्या देवतेची स्तुती करून त्या देवतेस प्रार्थना करून तिच्याकडून अमुक प्राप्ती होवो तमुक प्राप्ती होवो असे सांगितलेले असते; पण हे स्तोत्रच वेगळ्या धाटणीचे असून अशा विषयावरही स्तोत्र होऊ शकते ही कल्पनाच मुळी नवी आहे. ऋग्वेदामध्ये भेरी सूक्त अशाच प्रकारचे आहे.या भेरी सूक्ततामध्ये दाशराज्ञ युद्धाच्या सुरुवातींस वीरश्री संचारण्यासाठी ते म्हणले गेले आहे. या स्तोत्रातही असेच वर्णन केले गेलेले आहे.'ज्या चीनने हिंदी-चीनी भाई भाई असे म्हणून पाठीवर प्रहार केला आणि साम्यवादाच्या सिद्धान्ताला काळिमा फासला,त्या  चिन्यांच्या  नाशासाठी भगवत्चंडिकेस मागणे मागतो की या चिन्यांचा युद्धात पराभव करून आम्हास विजय प्राप्त होवो!

संदर्भ नाही . संदर्भ -
निहे

**निहे** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील पालघर जिल्ह्यातील पालघर तालुक्यातील गाव आहे. हे गाव उत्तर कोकणात मोडते.

## भौगोलिक स्थान
पालघरहून मनोर राज्यमहामार्गाने मासवणमार्गे काटाळे गावानंतर हे गाव वसलेले आहे. पालघर ते निहे १९ किमी अंतर आहे.पालघरवरून येथे येण्यासाठी एसटी बसेसची सोय आहे.डमडम,जीप तसेच ऑटोरिक्षा सुद्धा पालघर रेल्वे स्थानकातून येथे येण्यासाठी उपलब्ध असतात.

## हवामान
येथील हवामान उन्हाळ्यात उष्ण तर हिवाळ्यात थंड असते. पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो. पावसाळ्यात पाऊस पडणारे दिवस सोडले तर इतर दिवशी हवा उष्ण व दमट असते.

## लोकजीवन
येथे मुख्यतः कुणबी समाजातील लोक पिढ्यानपिढ्या राहत आहेत. खरीप हंगामात भातशेती, नागलीशेती केली जाते. पालेभाज्या, फळभाज्या, फुलभाज्या रब्बी हंगामात घेतल्या जातात. घरगुती वापरासाठी कुक्कुटपालन केले जाते तसेच काही प्रमाणात दुग्धव्यवसाय सुद्धा केला जातो. बाजाररहाटासाठी मनोर किंवा पालघर येथे जावे लागते.
येथे भरपूर प्रमाणात रानभाज्या मिळतात. खरशिंग,करडू,बाफली,पेंढर, बांबूशिंद,कवळ, खुरासनीचा पाला, लोत, शेवळी, उडदाचा पाला, काकड, रानचिकू, आभईची शेंग, अळबी, आंबट बिबली, माड, चावा वेल,टेरा, कर्टुलं,लोथी, सतरा, हळंदा, शेवळे,कोरड, टाकळा, शेवगा, तेरे, कुडाची फुलं, घोळ, कोळू, रताळ्याचे कोंब, टेंभरण, मोहदोडे,नारळी, मोखा, चायवळ, वांगोटी, भोपा, बोंडारा, रानकेळी, भारंगा ह्या काही रानभाज्या आहेत. ह्या भाज्या मुख्यतः पावसाळ्यात होतात.ह्या भाज्या पोटाचे विकार, खोकला आणि इतर तत्सम आजारावर गुणकारी असतात. आदिवासी समाज बांधवांना त्याची चांगली समज असते. तारपा नृत्य आणि वारली रंगकला हे आदिवासी समाजाचे अविभाज्य भाग आहेत.

## नागरी सुविधा
ग्रामपंचायततर्फे सार्वजनिक स्वच्छता, रस्ते वीजपुरवठा, आरोग्य पाहिले जाते. प्राथमिक शिक्षणाची गावात सोय आहे. माध्यमिक शिक्षणासाठी मासवण गावात तर उच्च शिक्षणासाठी पालघरला जावे लागते.
## संदर्भ
https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html

२.
http://tourism.gov.in/india-tourism-development-corporation-itdc

वर्ग:पालघर तालुक्यातील गावे
कनकलता बरुआ

**कनकलास बरुआ** (२२ डिसेंबर १९२४- २० सप्टेंबर १९४२) या भारतातील आसाम राज्यातील स्वातंत्र्य सैनिक होत्या. १९४२चा भारत छोडो आंदोलन मध्ये इंग्रजांनी केलेल्या गोळीबारात त्या शहीद झाल्या. त्यांना वीरबाला असेही म्हणले जाते. १९४२ च्या स्वातंत्र्य चळवळीमध्ये त्यांनी सक्रीय भूमिका निभावली.
## सुरुवातीचे जीवन
कनकलाता यांचा जन्म कृष्णा कांता आणि कर्णेश्वरी बरुआ यांच्या कन्या म्हणून आसाममधील अविभाजित दारंग जिल्ह्यातील बोरानगारी गावात झाला. त्यांचे आजोबा घाना कांता बरुआ दारंगमध्ये प्रसिद्ध शिकारी होते. त्यांचे पूर्वज पूर्वीच्या अहोम राज्यातील डोलखारिया बरुआ साम्राज्य (चुतीया वकील मुख्य सुप्रसिद्ध) होते. नंतर त्यांनी डोलकाखेरियाचे पद सोडले आणि बरुआ पद कायम राखले. त्या फक्त पाच वर्षाच्या असताना त्यांची आई मरण पावली आणि त्यांच्या वडिलांनी पुन्हा विवाह केला. त्या १३ वर्षाच्या असताना त्यांचे वडील मरण पावले. लहान भावंडांची काळजी घेणे आवश्यक असल्यामुळे त्यांनी इयत्ता तिसरीनंतर शाळा सोडली. 
## स्वातंत्र्य सैनिक
भारत छोडो आंदोलनादरम्यान कनकलता आसामच्या गोहपूर उपविभागातून युवकांच्या गटांचा समावेश असलेल्या मृत्यू वाहिनी या गटामध्ये सामील झाल्या. २० सप्टेंबर १९४२ रोजी स्थानिक पोलीस स्टेशनमध्ये राष्ट्रीय ध्वज फडकाविण्याचा निर्णय घेण्यात आला. बरुआच्या नेतृत्वाखाली विनाशस्त्र गावकऱ्यांची मिरवणूक निघाली. रेवती महान सोम यांच्या नेतृत्वाखाली पोलिसांनी मिरवणूक थांबवण्याचा इशारा दिला. मिरवणूक सुरूच राहिल्यावर पोलिसांनी गोळीबार केला. त्यात कनकबालांचा मृत्यू झाला. त्यांच्या हातातील ध्वज मुकुंदा काकोती यांनी घेतेला. त्यांनाही गोळी घालण्यात आली. त्यांचाही मृत्यू झाला. मृत्यू समयी कनकबाला १७ वर्षांच्या होत्या.   
## मृत्यू आणि स्मरण
१९९७ मध्ये सुरू करण्यात आलेल्या भारतीय तटरक्षक दलाच्या फास्ट पेट्रोल व्हेसलचे आयसीजीएस कनकलता बरुआ असे नामकरण करण्यात आले. २०११ मध्ये गौरीपूर येथे त्यांचा एक पुतळा उभाररण्यात आला. मृत्यूपूर्वी त्यांनी केलेले भाषण अनेकांसाठी प्रेरणादायी ठरले. 
## लोकप्रिय संस्कृती
चंद्रा मुडोईच्या चित्रपटातील एपाह फुलील एपाह झोरिल या चित्रपटातील त्यांची कथा सांगण्यात आली. पुरब की आवाज नामक चित्रपटाच्या हिंदी आवृत्तीला,मोठ्या प्रेक्षकांपर्यंत पोहोचण्यासाठी देखील रिलीज करण्यात आले. 
## हे सुद्धा पहा
पुष्पलता दास
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:इ.स. १९२४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९४२ मधील मृत्यू
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
बिदाई (१९७४ चित्रपट)

**बिदाई** हा १९७४ मध्ये निर्मित एक हिंदी फिल्म आहे.

* दिग्दर्शक एल.व्ही. प्रसाद
* निर्माता	एल.व्ही. प्रसाद
* लेखक	एन.टी. रामाराव
* पटकथा	एल.व्ही. प्रसाद
* अभिनेता	जितेन्द्र, लीना चन्दावरकर, दुर्गा खोटे, मदन पुरी, सत्येन्द्र कपूर, अनवर हुसैन, कानन कौशल, मीना टी, अर्पना चौधरी, ए के हंगल, असरानी, सत्यजीत पुरी, श्याम कुमार, दिनेश हिंगू
* संगीतकार लक्ष्मीकांत प्यारेलाल, आनंद बक्षी (गीत)
* छायाकार	जाल मिस्त्री
* संपादन	शिवाजी अवधूत
* प्रदर्शन तारीख	९ ऑक्टोबर १९७४

वर्ग:इ.स. १९७४ मधील हिंदी चित्रपट
उषा मेहता

**उषा मेहता** (मार्च २५,इ.स. १९२० - ऑगस्ट ११,इ.स. २०००)यांच्या भारत स्वातंत्र्य आंदोलनात सक्रिय भूमिका होत्या. १९४२ मधील भारत छोडो आंदोलनात काही महिने कार्यरत असलेल्या काँग्रेस रेडिओ या गुप्त रेडिओ केंद्राच्या त्या आयोजक होत्या. १९९८ मध्ये भारत सरकारने त्यांना पद्म विभूषण पुरस्कार प्रदान केला.

## सुरुवातीचे जीवन
उषा मेहता यांचा जन्म गुजरातमधील सुरत जवळ सारस गावात झाला. पाच वर्षाच्या असताना त्यांनी प्रथम अहमदाबाद येथील साबरमती आश्रमाच्या भेटीदरम्यान गांधींना यांना पाहिले. १९२८ मध्ये आठ वर्षीय उषा सायमन कमिशनच्या विरुद्ध निषेध मोर्च्यात सहभागी झाल्या.
उषा यांचे वडील ब्रिटिश राजवटीखाली न्यायाधीश होते. म्हणूनच त्यांनी उषा यांना स्वातंत्र्य चळवळीत सहभागी होण्याचे प्रोत्साहन दिले नाही.
१९३० साली जेव्हा त्यांचे वडील निवृत्त झाले तेव्हा ही मर्यादा काढून टाकली. १९३२ साली जेव्हा उषा १२ वर्षांचा झाल्या तेव्हा त्यांचे कुटुंब मुंबईला रवाना झाले आणि स्वातंत्र्य चळवळीत अधिक सक्रियपणे सहभागी होऊ शकले. त्या आणि इतर मुलांनी गुप्त पत्रके आणि प्रकाशने,तुरुंगातील नातेवाईकांना भेट दिली आणि या कैद्यांना संदेश पाठवला.
त्यांनी जीवनाभर ब्रह्मचारी राहण्याचा एक प्रारंभिक निर्णय घेतला आणि एक स्पार्टन,गांधीवादी जीवनशैली घेतली.खादी कपडे घातले 
## स्वातंत्र्य चळवळीतील भूमिका
गांधीजी आणि काँग्रेसने घोषित केले की मुंबई येथून गोवालिया टॅंक मैदानात एक रॅली सह ९ ऑगस्ट १९४२ला भारत छोडो आंदोलन सुरू होणार आहे. गांधींसह जवळपास सर्व नेत्यांना त्या तारखेपूर्वी अटक करण्यात आली. तथापि, नियुक्त केलेल्या दिवशी गोवालिया टॅंक ग्राउंडवर भारतीय जमातींची मोठी गर्दी जमली होती. राष्ट्रीय ध्वज उंचवण्याकरता जुनियर नेत्या व कार्यकर्त्यांच्या गटाला सोडण्यात आले.९ ऑगस्ट १९४२ रोजी गोवालिया टॅंक ग्राऊंडवर तिरंगा फडकाविनाऱ्या उषा त्यापैकी एक होत्या.त्याचे नाव "ऑगस्ट क्रांति मैदान" असे ठेवण्यात आले.
१४ ऑगस्ट १९४२ रोजी उषा आणि त्यांच्या जवळच्या काही मित्रांनी गुप्त काँग्रेस रेडिओ, एक गुप्त रेडियो स्टेशन सुरू केले. त्यांच्या आवाजात प्रसारित केलेले पहिले शब्द होते: "भारतातील कुठूनतरी ४२.३४ मीटर इतक्या काँग्रेस रेडिओ कॉलिंग आहे." तिच्या सहकाऱ्यांनी विठ्ठलभाई झावेरी, चंद्रकांत झावेरी, बाबूभाई ठक्कर आणि शिकागो रेडिओच्या नाना मोटवाणी यांचा समावेश आहे. त्यांनी उपकरणांची पूर्तता केली आणि तंत्रज्ञ प्रदान केले. डॉ. राम मनोहर लोहिया, अच्युतराव पटवर्धन आणि पुरुषोत्तम त्रिकमदास यांच्यासह अनेक नेत्यांनी गुप्त काँग्रेस रेडिओला मदत केली. रेडिओ प्रसारणाने गांधी आणि भारतातील इतर प्रमुख नेते यांच्याकडून संदेश पाठविला. अधिकाऱ्यांना रोखण्यासाठी,आयोजकांनी स्टेशन जवळजवळ दररोज स्थानांतरित केले. अखेरीस,पोलिसांनी त्यांना १२ नोव्हेंबर १९४२ रोजी सापळा घातला आणि उषा मेहता यांच्यासह आयोजकांना अटक केली. सर्व नंतर तुरुंगात होते.
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढा
वर्ग:इ.स. १९२० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००० मधील मृत्यू
वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:माहितीचौकटीची आवश्यकता असणारे लेख
गदर पार्टी

**गदर पार्टी**(स्थापना २५ जून १९१३) भारताला स्वातंत्र्य मिळवून देण्यासाठी ही एक क्रांतिकारी संस्था होती, अमेरिका आणि कॅनडा मध्ये जे भारतीय रहिवासी राहत होते, त्यांनी मिळून ही क्रांतिकारी संस्था स्थापन केली होती. ज्यामध्ये हिंदू, शीख आणि मुस्लिम नेते होते. पक्षाचे मुख्य कार्यालय सॅन फ्रान्सिस्को(अमेरिका) येथे होते. त्या संघटने मध्ये पुढील सदस्य होते, परमानंद भाई, सोहनसिंह भक्ना, हर दयाल, मोहम्मद इक्बाल शेदाई, करतार सिंग साराभा, अब्दुल हाफिज मोहम्मद बरकातुल्ला, सुलेमान चौधरी, आमिर चौधरी, रासबिहारी बोस आणि गुलाब कौर यांचा समावेश होता.

## अर्थ
गदर म्हणजे बंड होय ज्याचा मुख्य उद्देश भारत मध्ये क्रांती आणणे हा होता. ज्यासाठी इंग्रजांना हद्दपार करून भारत मुक्त करणे. सॅन फ्रान्सिस्कोमध्ये गदर पार्टीचे मुख्यालय स्थापन करण्यात आले. ज्याचे प्रमुख कार्य म्हणजे तरुण भारतीयांमध्ये देशभक्तीची भावना पसरवणे आणि त्यांना बंड करण्यास प्रवृत्त करणे हा हेतु होता.

## स्थापना
गदर पार्टीची स्थापना २५ जून १९१३ रोजी अमेरिकेतील सॅन फ्रान्सिस्कोच्या अस्टोरिया या शहरामध्ये झाली. गदर पार्टीचे अध्यक्ष सोहनसिंह भकना हे होते, तर  केसर सिंह थथगढ - उपाध्यक्ष, लाला हरदयाल - महामंत्री, लाला ठाकुर दास धुरी - संयुक्त सचिव आणि पंडित काशी राम मदरोली - कोशाध्यक्ष होते. लाला हरदाळ हे त्याचे सरचिटणीस होते. 'गदर' या पत्राच्या आधारे पक्षाचे नाव 'गदर पार्टी' असे ठेवण्यात आले होते. 'गदर' या पत्राने भारतावर ब्रिटीशांच्या होणाऱ्या जुलुमांवर जगाचे लक्ष वेधून घेतले. ह्या संघटनेच्या शाखा कॅनडा, चीन, जपान इत्यादी मध्ये उघडण्यात आल्या. डिसेंबर १९१३ कॅलिफोर्नियातील सॅक्रामॅटो येथे गदर पार्टीची पहिली सभा झाली.

## हेतु
गदर पार्टीचा उद्देश भारत मध्ये क्रांती आणणे हा होता. ज्यासाठी इंग्रजांना हद्दपार करून भारत मुक्त करणे. ज्याचे प्रमुख कार्य म्हणजे तरुण भारतीयांमध्ये देशभक्तीची भावना पसरवणे आणि त्यांना बंड करण्यास प्रवृत्त करणे हा हेतु होता.

## गदर साप्ताहिक पत्र
१ नोव्हेंबर १९१३ पासून या संस्थेने 'गदर' या साप्ताहिक पत्राचे प्रकाशन सुरू केले. हे पत्र सॅन फ्रान्सिस्कोच्या हिमालयन या आश्रमातून प्रकाशित करण्यात आले. ते प्रथम उर्दू या भाषेमध्ये प्रकाशित झाले, नंतर ते इतर भाषांमध्ये प्रकाशित करण्यात आले. . "युगांतचार आश्रम" हे गदर पार्टीचे मुख्यालय होते.

## सदस्य
*सोहनसिंग भक्ना
*करार सिंह सराभा
*पांडुरंग सदाशिव खानखोजे
*गडा सिंग
*बाबा उज्जरसिंह
*तेजा सिंग सुक्रिक्ट
*ग्रीन शेर ओएसमन
*हरनाम सिंग टुंडालाट
*बाबा वसाकांचा दिडेहर
*हरनाम सिंग कैरो सहरा
*लाला हर दयाल
*बाबा भगवान सिंग दुसनं
*मौलवी बरकततुल्ला
*तारकनाथ दास
*बाबा दुल्ला सिंग जलालवाला
*हरनाम सिंग ब्लॅक सांगियान
*बाबा गुरमुख सिंग लाथॉन
*सोहन लाल पाठक
*भगतसिंग बिलगा
*बाबा ठकार सिंह
*हरनाम सिंग सैनी
*विष्णू गणेश पिंगळे
*भाऊ रणधीर सिंग
*बाबा हजारा सिंग
*हरीकशन तळवड
*बाबा चौधरीदान लिलाव
*बाबा ज्वाला सिंग
*मा उधमसिंह कासळ
*बाबा लाल सिंग साहिबण
*जमालसिंग ढाका 
*मुंशा सिंह नाखूष
*करीम बख्ष

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढा
सोलापूर स्वातंत्र्य लढा

इवलेसे|सोलापूरचे चार हुतात्मे: (डावीकडून) मल्लप्पा धनशेट्टी, किसन सारडा, जगन्नाथ शिंदे, कुर्बान हुसेन

**सोलापूरचा स्वातंत्र्यलढा** हा भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीतील एक ऐतिहासिक लढा होता. हे आंदोलन दडपण्यासाठी मार्शल लॉ लागू करून ब्रिटिश सरकारने सोलापूर लष्कराच्या ताब्यात दिले होते. या ऐतिहासिक घटनाक्रमात देशाला स्वातंत्र्य मिळण्याच्या १७ वर्षांपूर्वीच सोलापूरला चार दिवसांचे स्वातंत्र्य मिळाले होते.

ब्रिटिशकालीन भारतात अनेक शहरांत आंदोलने झाली असली तरी केवळ सोलापूर शहरातच 'मार्शल लॉ' ब्रिटिशांनी लावला होता. ब्रिटिशांच्या १५० वर्षांच्या राजवटीत 'मार्शल लॉ'ची अंमलबजावणी झालेले एकमेव शहर सोलापूर होते, अशी ऐतिहासिक दस्ताऐवजांत नोंद आहे.

या लढ्यात १२ जानेवारी १९३१ रोजी मल्लप्पा धनशेट्टी, किसन सारडा, जगन्नाथ शिंदे, कुर्बान हुसेन या चार क्रांतिकारकांना फाशी दिली गेली.

## इतिहास 
भारतातील एकमेव ब्रिटीशांच्या राजवटीमध्ये स्वातंत्र्य उपभोगणारा जिल्हा आहे. ती घटना सोलापुरात १९३० साली घडली. सोलापूर मध्ये लोकांचा उठाव एवढा जोरदार होता, की सोलापुरातील ब्रिटिश अधिका-यांना पळून जावे लागले. एकही ब्रिटिश अधिकारी शहरात चार दिवस नव्हता. सोलापूरच्या कार्यकर्त्यांनी त्या चार दिवसांत पर्यायी सरकार स्थापन केले. ते सरकार कायमसाठी अभिप्रेत होते, पण ब्रिटिशांनी गावात लष्करी कायदा पुकारून ते सरकार आणि जनतेचा उठाव मोडून काढला. भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्यात लष्करी कायदा पुकारला जाण्याचा तो एकमेव प्रसंग. पंडित नेहरू त्यामुळे सोलापूरला ‘शोला’पूर म्हणत असत.ब्रिटिशांनी महात्मा गांधींना गुजरातेत ४ मे १९३० रोजी अटक केली. ती बातमी सोलापुरात येऊन थडकली. लोकांच्या मनात गांधीजींच्या अटकेबद्दल चीड निर्माण केली. काँग्रेसचे नेते रामकृष्ण जाजू यांनी टिळक चौकात ६ मे रोजी जाहीर सभा घेतली आणि ती बातमी जाहीर केली. त्यांनी जनतेला शांततेचे आवाहन केले होते, पण तरीही चिडलेल्या जनतेच्या मनाचा उद्रेक झाला. तो आधी संपाच्या रूपाने प्रकट झाला. गिरणी कामगारांनी संप पुकारून छोट्या छोट्या मिरवणुका काढल्या. त्यात महिलांचीही मिरवणूक होती. मिरवणुका पोलिसांनी अडवल्या. लोकांच्या पोलिसांशी चकमकी झडल्या. शहरात अन्य ठिकाणीही मिरवणुका निघाल्या.जमावाने दारूच्या दुकानांचीही नासधूस केली. ती दुकाने बंद करण्यात आली. मिरवणुका आणि सरकारविरोधी घोषणाबाजी यांचे सत्र जारी राहिले. काँग्रेसच्या नेत्यांनी शांततेचे आवाहन केले असूनही हुल्लडबाजीचे प्रकार सुरूच राहिले. तो प्रकार ७ मे रोजीही सुरू होता.८ मी रोजी आंदोलन सुरू असताना त्यामधील आंदोलक रूपा भवानीकडे धावले. तेथे ताडीची झाडे होती. महात्मा गांधी हे कट्टर दारूबंदीवादी होते. त्यामुळे त्यांच्या सत्याग्रहाच्या कार्यक्रमात ताडीची झाडे तोडण्याचा आदेश होता. म्हणून ते तरुण तिकडे धावले होते. ती गोष्ट कळताच पोलीस निरीक्षक नॅपेट दोन लॉ-या भरून पोलीस घेऊन तिकडे गेला. काही वेळांत कलेक्टर हेन्री नाईट आणि पोलीस अधीक्षक प्लेफेअर हेही तेथे आले. कारण जमाव मोठा होता आणि त्याला झाडे तोडण्यास प्रतिबंध करणे गरजेचे होते. पोलीस तसा प्रयत्न करत होते, पण त्यांच्या वाटा दगड आणि झाडाच्या फांद्या आडव्या टाकून अडवण्यात आल्या होत्या. त्यावर पोलिसांनी नऊजणांना पकडले. जमावाने त्यांना सोडण्याची मागणी केली. ती मागणी मान्य होत नसल्याने जमाव प्रक्षुब्ध झाला. ती बातमी कळताच मल्लप्पा धनशेट्टी तेथे आले. त्यांनीही पकडलेल्या नऊजणांना सोडण्याचा आग्रह धरला.

वरील अनेक गोष्टींमुळे चवताळलेल्या ब्रिटिशांनी १२ मे रोजी तेथे मार्शल लॉ लागू केला. सोलापुरातील अनेकांवर त्यावेळी मार्शल लॉ या कायद्याने अनेक लोकांवर कारवाई करण्यात आली.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढा
वर्ग:सोलापूर
जगन्नाथ भगवान शिंदे

**जगन्नाथ भगवान शिंदे** (१९०६-१९३१) हे सोलापुरातील स्वातंत्र्यलढ्यातील युवक नेते होते. त्यांच्यावर गाधीजींच्या आवाहनाचा प्रभाव पडला होता. त्यांना फाशी दिली गेली.

शहरातील गिरण्यांमुळे मजूर वर्गाच्या प्रश्नांची त्यांना जाण होती. १९२५ साली कॉग्रेस कार्यकर्ते शिवलाल बोरामणीकर आणि परशुरामजी राठी यांना सिटी कोर्टाने दीड वर्षाची शिक्षा ठोठावली.  त्यावेळी कोर्टाच्या दारातच श्री शिदे यांनी निषेधाची सभा घेऊन जोरदार भाषण केले व निषेध केला. शिंदे हे तालीम संघाचे सभासद होते. हिंदू समाज शक्तिमान असावा अशी त्याची धारणा होती. युवक संघाच्या अधिवेशनातील ठरावावर त्याचे विचार स्पष्ट होतात.

# प्राथमिक शिक्षण हे सक्तीचे व मोफत केले जावे. यूटीसीत प्रवेश वाढवावा, तरुणांना तीन वर्षे लष्करी  शिक्षण द्यावे. 
# जातवार मतदार संघ, जातवार प्रतिनिधी, जातवार नोकरी प्रधान्य व जाती प्रधान प्ंरातविभागणी या सर्व गोष्टी देशासाठी घातक आहेत असे या सभेचे मत आहे.
# विशीष्ट भावनापेक्षा राष्ट्रधर्म आदर्श आहे. देशात जातिविशिष्ट भावनांना प्राधान्य दिल्यामुळे दुही व कलह माजले आहेत.

सार्वजनिक गणपती व शिवजयंती यामध्ये श्री शिंदे हे प्रामुख्याने भाग घेत असत. बाळ गणेश मेळाव्याचे ते एक आधार होते.१० मे हा स्वतंत्र दिन म्हणून यूथ लीग साजरा करीत होते. त्यावेळी सर्वश्री शिंदे, बेके, डॉ अत्रीळीकर यांच्याबरोबर मुलांनाही भाषणाची संधी मिळत असे. 

मिठाचा सत्याग्रह सुरू झाल्यापासून शहरात दररोज सभा होत असत. या सभामधून काही वक्ते भडक भाषणे देत असत. याचा परिणाम हिंसाचारात होईल असे शिंदे यांना वाटत असे. त्यासाठी गिरण्या बंद पाडू नका, हुल्लडबाजी करू नका असे आवाहन त्यांनी सभांमधून केले होते. १९३० सालच्या ८ मेला जमनालाल बजाज आणि वीर नरीमन यांना अटक केल्याची बातमी सोलापुरात येऊन थडकली. त्यावेळी युवक संघाने महामिरवणूक काढली. त्यात जगन्नाथ शिंदे, कवी कुंजविहारी, तुळशीदास जाधव, मल्लप्पा धनशेट्टी, शेठ गुलाबचंद सहभागी झालेले होते. त्यादिवशी निघालेल्या मिरवणुका शांततेत पार पडल्या. परंतु जमावातील काही लोक आणि गिरणीतील मजूर शिंदीची झाडे तोडण्यासाठी रूपाभवानी मंदिर परिसराकडे गेले, त्यावेळी हिंसाचार आणि गोळीबार झाला. परंतु त्या हिसाचारात शिंदे याचा अजिबात सहभाग नव्हता. कारण मिरवणुकीनंतर ते घरी गेले होते. परंतु सरकारच्या रोषाला ते बळी पडले. त्यांना अटक करून वयाच्या २५ व्या वर्षी फासावर लटकवून तरुणाच्या मनात दहशत बसविण्याचा प्रयत्न ब्रिटिश अधिकाऱ्यांनी केला.

## संदर्भ 
## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढा
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक
वर्ग:सोलापूर
वर्ग:ऐतिहासिक व्यक्ती
पंडित नेहरू आणि सोलापूर मार्शल लॉ

१२ मे १९३० रोजी सोलापूर शहरात इंग्रज सरकारने मार्शल कायदा लागू केला .या कायद्यामुळे तिरंगा फडकावणे हा गुन्हा ठरवण्यात आला . या कायद्याच्या विरोधात सोलापूर शहरातील स्वातंत्र्य सैनिकांनी आदोलन केले .या आदोलानातील चार आदोलाकाना इंग्रज सरकारने फासावर चढविले. पंडित नेहरुंची सोलापूरच्या या चार हुतात्मा बद्दल प्रतिक्रिया स्वाभाविकपणे तीव्र होती.त्यांनी १७ मे ते २७ मार्च १९३१ या दरम्यानच्या महत्त्वाच्या भाषणात सोलापूरच्या मार्शल कायद्याचा उल्लेख केला . अलाहाबाद भाषणात त्यांनी सोलापूरच्या मार्शल कायदा आणि चार हुतात्मा बद्दल दाखला दिला . पंडित नेहृरुना वाटत होते कि सोलापूर सारखी हजारो शहरे देशात निर्माण व्हावीत भारताच्या संकट समयी सोलापूर येथील हुतात्माच्या बलिदानाला साजेसे वर्तन व्हावे असे त्यांना वाटत होते. या चार हुतात्माच्या योगदानाने सोलापूरला देशात तीन दिवस स्वातंत्र्य अनुभवायला मिळाले होते

वर्ग:सोलापूर
अमृतबझार पत्रिका

**अमृतबझार पत्रिका** हे स्वातंत्र्यपूर्वकाळात बंगाली आणि इंग्लिश भाषेतून प्रसिद्ध होणारे दैनिक होते. हे बांगलादेशातील सर्वात जुने वृत्तपत्र आहे. याची सुरुवात शिशिर घोष आणि मोतीलाल घोष या बंधूंनी केली. अमृतबझारचे पहिले प्रकाशन २० फेब्रुवारी १८६८ ला झाले. सलग १२३ वर्षांच्या प्रकाशनानंतर १९९१ साली ते बंद झाले. तथापि २००६ पासून ढाका येथून बंगाली भाषेत ते पुन्हा प्रसिद्ध होऊ लागले आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढा
वर्ग:बांगलादेशमधील वृत्तपत्रे
भारतातील महानगरपालिका

महानगरपालिका, नगर निगम, शहर निगम किंवा नगर सभा हे भारतातील स्थानिक प्रशासन (सरकार) असते. हे दहा लाखांपेक्षा जास्त लोकसंख्या असलेल्या शहरी क्षेत्राचे व्यवस्थापन करते. भारतातील विविध शहरांमध्ये वाढती लोकसंख्या आणि शहरीकरणास स्थानिक प्रशासकीय संस्थेची आवश्यकता आहे. ही स्थानिक संस्था राज्य सरकारकडून मालमत्ता कर आणि निश्चित अनुदान गोळा करून आरोग्यसेवा, शैक्षणिक संस्था, घरबांधणी, सार्वजनिक वाहतूक इत्यादींंसारखी समाजासाठी आवश्यक असणारी सेवा पुरविण्यासाठी काम करू शकते.
* भारताच्या ७४ व्या घटनादुरुस्तीत शहरी स्थानिक स्वराज्याबाबत संबंधित तरतुदी करण्यात आल्या.

ज्या मोठ्या शहराची लोकसंख्या तीन लाखांहून अधिक असते तेथील नगरपालिका या स्थानिक स्वराज्य संस्थेचे रूपांतर यथावकाश **महानगरपालिका** या वरच्या दर्जाच्या संस्थेत केले जाते. महानगरपालिकेला इंग्रजीत म्युनिसिपल कॉर्पोरेशन, मध्य प्रदेश राज्यात नगर पालिका निगम आणि अन्य हिंदी भाषक राज्यांत नगर निगम म्हणतात.
* महानगरपालिका या लांबलचक शब्दाऐवजी मराठीत या संस्थेचा उल्लेख **महापालिका** किंवा "मनपा" या सुटसुटीत नावाने होतो.

## संस्थात्मक पदानुक्रम 
## हे सुद्धा पहा 
* भारतातील महानगरपालिकांची यादी

## संदर्भ
वर्ग:नागरिकशास्त्र
वर्ग:भारतातील स्थानिक शासन
माईन काम्फ

**माईन काम्फ** (मराठी: माझा लढा) हे ॲडॉल्फ हिटलरने १९२५ मध्ये लिहिलेले त्याचे आत्मचरित्र आहे.

वर्ग:आत्मचरित्रे
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
वर्ग:नाझीवाद
भोगराजू पट्टाभि सितारामैय्या

**भोगराजू पट्टाभि सितारामैय्या** (२४ नोव्हेंबर, १८८० - १७ डिसेंबर, १९५९) हे एक भारतीय स्वातंत्रसेनानी आणि आंध्र प्रदेशमधील एक राजकीय नेते होते. ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे अध्यक्ष होते. त्यांचा जन्म गुंडगोलानू या गावात झाला. आर्थिक क्षेत्रात आघाडीवर असणारी 'आंध्र बँक' पट्टाभी यांनी १९२३ मध्ये स्थापन केली.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १८८० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९५९ मधील मृत्यू
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढा
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक
वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती
आनंद मठ (चित्रपट)

**आनंद मठ** हा भारतीय ऐतिहासिक देशभक्तीपर चित्रपट आहे. हा चित्रपट हिंदी भाषेत आहे. इ.स.१८८२ मध्ये बंकिमचंद्र चॅटर्जी यांनी बंगाली भाषेत ‘आनंदमठ’ही  कादंबरी लिहिली. या कादंबरीवर आधारित हा चित्रपट आहे.

## कथानक
हा चित्रपट बंगालमधील १८ व्या व १९ व्या शतकातील संन्यासी आणि ब्रिटिश यातील स्वातंत्र्यलढ्यावर आधारित आहे. २००३ साली १६५ देशांत आयोजित करण्यात आलेल्या बीबीसी वर्ल्ड सर्व्हिसच्या सर्वेक्षणात लता मंगेशकर यांनी गायलेले, बंकिमचंद्र चटर्जी यांनी लिहिलेले ‘वंदे मातरम्’ गाणे हे जगातील "टॉप टेन" गाण्यांमध्ये दुसरे होते.

## दिग्दर्शन
या चित्रपटाचे दिग्दर्शक हेमंत गुप्ता हे आहेत.

## प्रमुख कलाकार
या चित्रपटात पृथ्वीराज कपूर, भरत भूषण, गीता बाली, प्रदीप कुमार आणि अजित यांनी प्रमुख भूमिका साकारल्या होत्या. चित्रपटाचे संगीत दिग्दर्शक हेमंत कुमार हे होते.

## हे सुद्धा पहा
* आनंदमठ (कादंबरी)

वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढ्याशी संबंधित कलाकृती
वर्ग:इ.स. १९५२ मधील हिंदी चित्रपट
सारे जहाँ से अच्छा

"सारे जहाँ से अच्छा" हे एक भारतीय देशभक्तीपर गीत आहे.**तराना-ए-हिंदी** म्हणजे भारतीयांचे राष्ट्रगीत या नावानेही हे गीत ओळखले जाते. मोहम्मद इकबाल यांनी लहान मुलांसाठी लिहिलेले हे देशभक्तीचे काव्य असून उर्दू भाषेतील गझल या काव्यप्रकारात हे गीत रचण्यात आलेले आहे. १६ ऑगस्ट १९०४ रोजी इत्तेहाद नावाच्या साप्ताहिकात हे गीत प्रथम प्रकाशित झाले.

## संपूर्ण गीत 
सारे जहाँ से अच्छा हिन्दोसिताँ हमारा 
हम बुलबुलें हैं इसकी यह गुलसिताँ हमारा

ग़ुर्बत में हों अगर हम, रहता है दिल वतन में 
समझो वहीं हमें भी दिल हो जहाँ हमारा

परबत वह सबसे ऊँचा, हम्साया आसमाँ का 
वह संतरी हमारा, वह पासबाँ हमारा

गोदी में खेलती हैं इसकी हज़ारों नदियाँ 
गुल्शन है जिनके दम से रश्क-ए-जनाँ हमारा

ऐ आब-ए-रूद-ए-गंगा! वह दिन हैं याद तुझको? 
उतरा तिरे किनारे जब कारवाँ हमारा

मज़्हब नहीं सिखाता आपस में बैर रखना 
हिंदी हैं हम, वतन है हिन्दोसिताँ हमारा

यूनान-ओ-मिस्र-ओ-रूमा सब मिट गए जहाँ से 
अब तक मगर है बाक़ी नाम-ओ-निशाँ हमारा

कुछ बात है कि हस्ती मिटती नहीं हमारी 
सदियों रहा है दुश्मन दौर-ए-ज़माँ हमारा

इक़्बाल! कोई महरम अपना नहीं जहाँ में 
मालूम क्या किसी को दर्द-ए-निहाँ हमारा !

## रचना 
इकबाल हे लाहोरच्या शासकीय महाविद्यालयात प्राध्यापक असताना त्यांचा विद्यार्थी लाला हरदयाल याने त्यांना एका कार्यक्रमाचे अध्यक्ष म्हणून आमंत्रित केले. त्यावेळी अध्यक्षीय भाषण करण्याऐवजी भारतीयांची संस्कृती बिंबविणारे हे गीतच त्यांनी सर्वाना गाऊन दाखविले.
भारत,पाकिस्तान म्हणजे तत्कालीन ब्रिटिश भारत, बांगलादेश अशा सर्व ठिकाणी या गीताचा प्रसार झाला परंतु भारतात हे गीत विशेष लोकप्रिय झाले. भारतीय सैन्याच्या संचलनात या गीताच्या सुरावटीवर  संचलन केले जाते.
## अन्य 
नंतरच्या काळात इकबाल हे तीन वर्षांसाठी युरोपात गेले आणि त्यानंतर इस्लामचे धार्मिक मार्गदर्शक म्हणून ते कार्यरत राहिले.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढ्याशी संबंधित कलाकृती
वर्ग:देशभक्ती गीते
वर्ग:उर्दू भाषा
रासबिहारी बोस

**रासबिहारी बोस** () (मे २५, इ.स. १८८६; सुबलदाह, बर्धमान जिल्हा, बंगाल प्रेसिडेंसी - जानेवारी २१, इ.स. १९४५; तोक्यो, जपान) हे भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील एक क्रांतिकारक नेते होते. गदर मुक्ती आणि नंतर भारतीय राष्ट्रीय सेना या संस्थांचे ते मुख्य संयोजक होते.

## क्रांतिकारी कार्य 
रासबिहारींना सुरुवातीपासूनच क्रांतिकारी कृतीत रस होता. सुरुवातीची काही वर्षे रासबिहारी पश्चिम बंगालच्या हुगळी जिल्ह्यात राहिले. त्यांनी १९०८ मध्ये अलिपोर बॉम्बचा खटला चालविण्यासाठी बंगाल सोडले. देहरादून येथे त्यांनी वन संशोधन संस्थेमध्ये प्रमुख कारकून म्हणून त्यांनी काम केले. तेथे, युगंतरच्या अमरेन्द्र चटर्जीद्वारे ते गुप्तपणे बंगालच्या क्रांतिकारकांसोबत सहभागी झाले. तिथे त्यांची ओळख युनायटेड प्रॉव्हिन्सेस (सध्याचे उत्तर प्रदेश) आणि पंजाबमधील आर्य समाजातील अनेक प्रमुख क्रांतिकारी सदश्यांशी झाली.

राशबिहारींच्या नेतृत्वाखाली २३ डिसेंबर १९१२ रोजी लॉर्ड हार्डिंग हे किंग जॉर्ज पाचव्याच्या  दिल्ली दरबारमधून परत येत असतानाचा त्यांच्या खुनाचा प्रयत्न करण्यात आला. अमरेंद्र चॅटर्जींचे शिष्य बसंत कुमार विश्वास यांनी मणिंद्र नाथ नायक ह्यांनी बनवलेला बॉम्ब हार्डिंगच्या हौदात फेकला. पण या हल्ल्यात हार्डिंग बचावले आणि हा कट फसला व त्यानंतर राशबिहारींना अद्यातवासात जावे लागले. जवळपास ३ वर्षे राशबिहारींनी ब्रिटिश सरकारला यशस्वीपणे हुलकावणी दिली. या दरम्यान ते गदर कटात सामील झाले. तद्नंतर ब्रिटिशांनी त्यांचा कसून शोध सुरू केला. पुढील कार्यासाठी त्यांनी जपानला पलायन केले.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढा
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक
वर्ग:इ.स. १८८६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९४५ मधील मृत्यू
वर्ग:भारतीय क्रांतिकारक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
भुवनेश कीर्तने

**भुवनेश कीर्तने ऊर्फ भुवनेश्वर महाराज ** महाराजांचा जन्म दिनांक ३ एप्रिल १९१८ साली भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील पालघर जिल्ह्यातील पालघर तालुक्यातील माहीम ऊर्फ के.माहीम गावी केशवनाथ स्वामींच्या कुळात झाला.

## ऐतिहासिक पार्श्वभूमी
केमाहीम ऊर्फ माहीम हे त्यावेळी तालुक्याचे ठिकाण होते.प्रभू श्रीरामचंद्राच्या  पदस्पर्शाने पावन झालेल्या ह्या पुण्यभूमीत केशवनाथ स्वामी, सोनोपंत दांडेकर, प्रज्ञानंद सरस्वती ह्या थोर विभूतीं सुद्धा जन्माला आलेल्या होत्या.त्याकाळी देशात स्वातंत्र्याचे वारे वाहत होते. अनेक चळवळी चालू होत्या. देशप्रेमाने प्रेरित होऊन महात्मा गांधींच्या १९४२ च्या चलेजाव आंदोलनात महाराजांनी सहभाग घेतला.त्यांना अटक होऊन येरवडा कारागृहात शिक्षा झाली.गांधी विचारांचा प्रभाव होऊन त्यांनी आजन्म खादीवस्राचा वापर केला.

## शैक्षणिक पार्श्वभूमी
महाराजांनी आपले प्राथमिक शिक्षण माहीममध्येच घेतले. माध्यमिक शिक्षणासाठी डहाणू येथे पोंदा माध्यमिक शाळेत जावे लागले. तेथे त्यांना त्यावेळचे प्रसिद्ध वकील आप्पासाहेब कीर्तने ह्यांची मदत झाली. नाशिक येथे एच.पी.टी.महाविद्यालयात शिक्षण घेतल्यानंतर त्यांनी मुंबईतील चर्नीरोड स्थित विल्सन महाविद्यालयातून बी.ए.ऑनर्स पदवी संपादन केली.नंतर बी.टी. पदवीसुद्धा त्यांनी प्राप्त केली.

## भुवनेश कीर्तने विद्यालय
त्याकाळी आसपासच्या परिसरात माध्यमिक शिक्षणाची सोय उपलब्ध नव्हती. समाजातील प्रतिष्ठित लोकांना एकत्र करून स्वतंत्र माध्यमिक शाळा सुरू करण्यासाठी त्यांनी प्रथम इयत्तावार वर्ग चालू केले आणि नंतर केळवा-माहीम मधील पानव्यापारी,बागायतदार, सधन शेतकरी ह्यांची आर्थिक मदत घेऊन तसेच विद्यार्थी,स्वयंसेवक आणि कार्यकर्ते ह्यांच्या श्रमदानातून विद्यालयाची इमारत उभी केली.१५ जून १९४४ रोजी कै.पां.वा. गाडगीळ ह्यांच्या हस्ते शाळेचे उद् घाटन होऊन  कै.काकासाहेब चित्रे ह्यांच्या मुख्याध्यापक पदाखाली महिकावती परिसरात माध्यमिक शिक्षणाची द्वारे खुली झाली. काकासाहेबानंतर शाळेच्या मुख्याध्यापकाची धुरा भुवनेश्वर महाराजांनी स्वतः सांभाळत नाममात्र केवळ एक रुपया वेतन घेऊन संस्था उत्तरोत्तर वाढविली.
या शाळेच्या उभारणीत महाराजांना अनेक प्रापंचिक अडचणी आल्या. फक्त शाळा हा ध्यास असल्यामुळे आणि उत्पन्नाचे साधन नसल्यामुळे त्यांना आपली 5 एकर जमीन विकावी लागली. प्रसंगी पत्नीचे दागिने विकावे लागले. अनेक गरीब विध्यार्थी व शिक्षक महाराजांच्या घरी आश्रयास असत. अवघ्या 42 व्या वर्षी त्यांना प्रकृतीकडे दुर्लक्ष केल्यामुळे मृत्यू आला. इस्पितळात भेटायला जाणाऱ्या व्यक्तीला माझी मुले व पत्नी कसे आहेत हे त्यांनी कधी विचारले नाही. आपली शाळा कशी आहे हेच फक्त ते विचारायचे. पदवीनंतर त्यांना बॅरिस्टर होण्यासाठी इंग्लंडला पाठवीत होते पण त्यांनी ते शाळेच्या ध्येयासाठी नाकारले. ते पालघर कोन्ग्रेस कमिटीचे अध्यक्ष होते पण स्वातंत्र्य प्राप्तीनंतर त्यांनी राजकारण संन्यास घेतला व फक्त शैक्षणिक कार्यास वाहून घेतले.
## संदर्भ
#गुरुवर्य महाराज :माहीम शिक्षण संस्था, माहीम, ता.जि.पालघर,महाराष्ट्र.मुद्रक-आनंद प्रिंटींग प्रेस, पालघर.२७ डिसेंबर२००९.

वर्ग:मराठी समाजसेवक
वर्ग:इ.स. १९१८ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
राम प्रसाद बिस्मिल

**राम प्रसाद बिस्मिल** (११ जून, इ.स. १८९७ - डिसेंबर १९, इ.स. १९२७) हे भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील एक सशस्त्र क्रांतिकारक होते. त्यांनी १९१८ च्या मैनपुरी कांडात आणि १९२५ च्या काकोरी कांडात भाग घेतला आणि ब्रिटिश साम्राज्यविरोधी विरोधात लढा दिला. त्यांच्या क्रांतिकारी कारवायांमुळे ब्रिटिश सरकारने १९ डिसेंबर १९२७ रोजी त्यांना फाशी दिली. 
## लेखन
बिस्मिल स्वातंत्र्य सेनानी तर होतेच पण एक देशभक्त कवीसुद्धा होते. त्यांनी हिंदी व उर्दू भाषेत राम, अज्ञात, बिस्मिल या टोपणनावाने लिखाण केले. त्यात "बिस्मिल" हे टोपणनाव सर्वात लोकप्रिय आहे. बिस्मिल क्रांतिकारक संघटना हिंदुस्तान रिपब्लिकन असोसिएशनचे संस्थापक सदस्य होते.

## रामप्रसाद बिस्मिल यांच्यावरील पुस्तके
* कथा क्रांतिवीरांच्या भाग १ ते ५ (रामप्रसाद बिस्मिल, अशफ़ाक़उल्ला खाँ, सुखदेव, भगतसिंह, चंद्रशेखर आज़ाद यांच्या कहाण्या, पाच पुस्तकांतून; लेखिका - नयनतारा देसाई))
* Krantiveer Ramprasad Bismil (इंग्रजी, लेखिका - नयनतारा देसाई)
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:भारतीय क्रांतिकारक
वर्ग:इ.स. १८९७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९२७ मधील मृत्यू
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढा
चंद्रादीप शशिकांत नरके

पांडुरंग निवृत्ती पाटील  करवीर विधानसभा मतदार संघातून २०04व २०19 असे दोन वेळा आमदार म्हणून विधानसभेवर निवडून आले आहेत. ते सध्या भोगावती  सहकारी साखर कारखान्याचे चेरमन आहेत.

वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
गुळवंची (उत्तर सोलापूर)

**गुळवंची** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यातील उत्तर सोलापूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
## पार्श्वभूमी
गुळवंची हे गाव सोलापूर जिल्ह्यातील उत्तर सोलापूर तालुक्यातील शहरालगतचे एक छोटेशे खेडेगाव आहे.

सोलापूर बार्शी रोडवर हे गाव वसलेले आहे.

गावची लोकसंख्या २७०६ आहे.

गावामध्ये श्री प्रभाकर स्वामी महाराज मंदिर आहे.

गावचे पोलीस पाटील तानाजी संभाजी यादव आहेत.

गावामध्ये मध्यम वर्गीय लोकांची संख्या जास्त आहे.

गावामध्ये जिल्हा परिषद शाळा माध्यमिक शाळा आहेत.
## भौगोलिक स्थान
## हवामान
येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते.  सोलापूर कोरडे हवामानाच्या श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० अंश सेल्सियस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मिमी पाऊस पडतो. सोलापुरात हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सियसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्यातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सियस असते.

## लोकजीवन
## प्रेक्षणीय स्थळे
## नागरी सुविधा
## जवळपासची गावे
## संदर्भ
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate 

वर्ग:उत्तर सोलापूर तालुक्यातील गावे
वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
राणी गाइदिन्ल्यू

**राणी गाइदिन्ल्यू** (जानेवारी २६, १९१५ - फेब्रुवारी १७, १९९३) ह्या एक आध्यात्मिक आणि राजकीय नेत्या होत्या. ज्यांनी भारतात ब्रिटिश राजवटीविरुद्ध बंड केले.

वयाच्या १३ व्या वर्षी त्या हेरका या धार्मिक चळवळीत सामील झाल्या.नंतर आंदोलन मणिपूर आणि आसपासच्या नागा भागातून इंग्रजांना बाहेर काढण्यासाठी एका राजकीय चळवळमध्ये सामील झाल्या.
१९३२ मध्ये १६ वर्षांच्या असताना गाइदिन्ल्यू यांना अटक करण्यात आली आणि त्यांना ब्रिटिश राज्यकर्त्यांनी जन्मठेपेची शिक्षा सुनावली.१९३७ मध्ये जवाहरलाल नेहरू त्यांना  शिलाँग कारागारात भेटले आणि त्यांनी गाइदिन्ल्यू यांची सुटका करण्याचे वचन त्यांना दिले.नेहरूंनी त्यांना "राणी"ही पदवी दिली.

१९४८ मध्ये त्या भारताच्या स्वातंत्र्यप्राप्तीनंतर जेल मधून सुटून आल्या.आपल्या लोकांच्या उत्थानासाठी काम करत राहिल्या.त्यांना स्वातंत्र्य सेनानी म्हणून सन्मानित करण्यात आले आणि त्याला भारत सरकारने पद्मभूषण पुरस्काराने सन्मानित केले.

## सुरुवातीचे जीवन
राणी गाइदिन्ल्यू  यांचा जन्म २६ जानेवारी १९१५ साली तामंगलगोंग जिल्ह्यातील सध्याच्या तौसम उप-विभागात मणिपूरमधील नुंगका (किंवा लांबकाओ) गावात झाला. त्या रोंगमेई टोळी (सुद्धा काबुई म्हणून ओळखली जाणारी) ओळखल्या जात होत्या. लोंथोनांग पामेली आणि कच्छकलेन्ली या दांपत्यापासून जन्मलेल्या सहा बहिणी, एक धाकटा भाऊ,आणि राणी ह्या आठव्या क्रमांकावर होत्या. हे कुटुंब गावातील सत्ताधारी वंशांचे सदस्य होते. एकूण आठ भावंडांत पाचवी असलेली गाइदिन्ल्यू लहानपणापासूनच अतिशय धाडसी होती. या भागात शाळा नसल्यामुळे तिचे शिक्षण होऊ शकले नाही. ब्रिटिश अधिसत्तेच्या या कालखंडात भारतभर ब्रिटिशविरोधी लढे सुरू होते. गाइदिन्ल्यूचा चुलतभाऊ हैपोऊ जादोनांग याने हेराका नावाचे धार्मिक आंदोलन सुरू केले. विशेषतः नागा लोकांच्या  ख्रिश्चनीकरणास त्यांनी विरोध केला. हळूहळू हे आंदोलन सशस्त्र बनले. झेलियनग्रोंग जमातीतील लोक (झेमी, लाईंगमाय, रौंग्मी, काबुईस) या आंदोलनाकडे आकर्षित झाले. वयाच्या तेराव्या वर्षी गाइदिन्ल्यू या आंदोलनात सहभागी झाली. मणिपूर- नागालँडमधून ब्रिटिशांना बाहेर हाकलून प्राचीन नागा संस्कृतीचे  पुन्नरुज्जीवन करणे या उद्देशाने जादोनांग आणि त्याचे सर्व सहकारी कार्य करत होते. ब्रिटिशांनी जादोनांगला पकडून २९ ऑगस्ट १९३१ रोजी फाशी दिली. पुढे हेराका आंदोलनाचे नेतृत्व अवघ्या सोळा वर्षांच्या गाइदिन्ल्यूकडे आले. गनिमी काव्यात, शस्त्र चालविण्यात तरबेज असलेल्या गाइदिन्ल्यूबरोबर सु. चार हजार क्रांतिकारी लोकांचे संघटन होते. जादोनांगला फाशी दिल्यानंतर नागा लोकांत असंतोष पसरला होता. त्याला ब्रिटिशविरोधाकडे वळविण्यात तिला यश मिळाले.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* राणी गाइदिन्ल्यू (मराठी विश्वकोश)

वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक
वर्ग:इ.स. १९१५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९३ मधील मृत्यू
वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती
वृत्तपत्र संपादक

वृत्तपत्र या लेखात मुख्य शब्द वृत्त असा असला तरी केवळ वृत्त देणे एवढाच वृत्तपत्राचा आवाका नाही. वृत्तपत्रे ही वाचकांच्या जीवनाशी,विचारांशी,ध्येयवादाशी त्यांच्या सामान्य गरजा,त्यांचे प्रश्न  त्यांवरील अन्याय,त्यांचे अभिमान,त्यांचे आनंद आणि दुख:हि अशा वेगवेगळ्या प्रसंगाशी समरस झालेली असते.इ.स.सन १८३२ मध्ये बाळशास्त्री जांभेकर यांनी काढलेले दर्पण हे मराठी पत्रकारितेची गंगोत्री समजली जाते. 
वृत्तपत्रीय लेखन
गजानन विश्वास केतकर

श्री केतकर हे [[लोकमान्य टिळक|लोकमान्य टिळकांची] मुलगी सौ. पार्वतीबाई केतकर [४]हिचा मुलगा होते, या नात्याने ते लोकमान्य टिळकांचे नातू (मुलीचे पुत्र) होते.[५]त्यांचे बालपणाची वर्षे व तरुणपणाची काही वर्षे टिळकांच्या देखरेखीखाली गेली. टिळकांच्या सल्ल्यानुसार कायद्याची परीक्षा (बी.ए. एल्‌एल.बी) देऊन ते "केसरी' वर्तमानपत्रात दाखल झाले.                     
पोपट इंगोले

   गजानना विश्वनाथ केतकर यांनी आपल्या केलले कार्य हे फार मोटे आहे व
त्यांना बाळकडूच मीळाले होते व लोकमान्य टिळकाच्या मुलीचे पुत्र म्हणून
त्यानां ‘केसरी’चा सहवास लाभला व वीध्यार्थी असल्या पासुण लाभला
केतकरांचे  महाविद्यालयीन शिक्षण पुण्यात टिळकांकडेच पूर्ण झाले
वृत्तपत्र व्यवसाया कडे वळ्यांच्या त्याचां निर्णय झाला होता त्यांनी बी
ऐ साटी इतिहास व अर्थशात्र हे विषय घेतले होते  न चि केळकरांच्या रजेच्या
कालावधीत १९२८ मध्ये केतकर ‘केसरी’चे सपादंक झाले मिठाच्या सत्याग्रा हात
[१९३० ]भाग घेतल्य बदल केतकरांना शिक्षा झाली

वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक
राष्ट्रीय मधुमक्षिका दिन

"राष्ट्रीय मधुमक्षिका दिवस " हा प्रतिवर्षी  ऑगस्ट महिन्याच्या  तिसऱ्या शनिवारी  साजरा केला जातो. जगात मधमाशी विषयक जाणीव जागृती करण्यासाठी अमेरिकेतील मधमाशी पालन करणाऱ्या  सदस्यांनी हा दिवस साजरा करायला प्रारंभ केला. यांच्या आयोजकांच्या मतानुसार एका साध्या संकल्पनेवर आधारित अशी या विशेष दिवसाची योजना केलेली आहे.
२०१८ साली हा दिवस १८ ऑगस्ट रोजी संपन्न होत आहे. 
## हेतू
जगभरातील मधमाशी पालकांनी एकत्र यावे, मधमाशी पालन आणि त्यासंबंधीची अन्य उत्पादने यांच्या संबंधी अधिक विकसित आणि प्रगत विचार करावा, कृती आराखडा तयार करावा, परस्परांच्या अनुभवांची देवाणघेवाण व्हावी अशा हेतूने हा दिवस साजरा केला जातो.या विषयाशी संबंधित काम करीत असलेल्या संस्था, संघटना यांचेही यानिमित्ताने वैचारिक व कृतीरूप आदानप्रदान होते. 
या उपक्रमाची सुरुवात इ.स. २००९ साली झाली. मधमाशीपालन करणाऱ्या  छोट्या समूहाने यासाठी विनंती अर्ज दाखल केला आणि त्याचे औपचारिक घोषणापत्र अमेरिकेने तयार केले.  पेनसिल्व्हानिया  विद्यापीठाच्या कृषी विभागातर्फे या विषयाचा प्रचार आणि प्रसार करण्याचे विशेष कार्य नियोजित केले जाते. २२ ऑगस्ट रोजी सुरू झालेला हा उपक्रम नंतर  प्रतिवर्षी ऑगस्ट महिन्याच्या तिसऱ्या शनिवारी साजरा करणे निश्चित झाले.

## चित्रपट्टीका
## हे ही पहा
* मधमाशी पालन 
* मधमाशी
* मध

## संदर्भ 
वर्ग:विशेष दिवस
वर्ग:कीटकशास्त्र
वर्ग:जागतिक प्रतिवार्षिक दिनपालन
निरीश्वरवाद

**निरीश्वरवाद** हे इश्वर, देव किंवा तत्सम संकल्पना नाकारणारे तत्त्वज्ञान आहे. 

## **संदर्भ** 
वर्ग:तत्त्वज्ञान
मेरा रंग दे बसंती चोला (गीत)

**मेरा रंग दे बसंती चोला** हे एक देशभक्तीपर गीत आहे.

## इतिहास
काकोरीच्या संग्रामानंतर तुरुंगवास भोगत असताना राम प्रसाद बिस्मिल आणि त्यांच्या सहकारी सदस्यांनी या गीताचा पाया घातला असे मानले जाते. ही मूळ रचना वसंत ऋतुशी संबंधित असून रामप्रसाद बिस्मिल यांनी ती केलेली आहे .
शहीद भगतसिंग यांच्यासंदर्भात हे गीत विशेष प्रसिद्ध पावलेले आहे.

## लोकप्रियता
१९६५ साली प्रदर्शित झालेल्या शहीद चित्रपटातील हे गीत घेतले गेले आहे. चित्रपटामुळे ते अधिक लोकप्रिय झाले.

## हे ही पहा
भगतसिंग

रामप्रसाद बिस्मिल

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढ्याशी संबंधित कलाकृती
वर्ग:देशभक्ती गीते