open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
शेर्पा

[250 px|इवलेसे|[माउंट एव्हरेस्ट ह्या जगातील सर्वात उंच पर्वतशिखरावर यशस्वी चढाई करणारा शेर्पा तेनझिंग नोर्गे हा जगातील सर्वात पहिला गिर्यारोहक होता.]]
**शेर्पा** हा प्रामुख्याने हिमालय परिसरात वास्तव्य करणारा एक वांशिक समूह आहे. शेर्पा लोक प्रामुख्याने नेपाळ देशात तसेच चीनच्या तिबेट भागात आढळतात. त्याचबरोबर भूतान तसेच भारताच्या ईशान्येकडील राज्यांमध्ये (प्रामुख्याने सिक्कीम) देखील शेर्पा लोक वसले आहेत. प्रामुख्याने बौद्ध धर्मीय असलेले शेर्पा लोक नेपाळी व शेर्पा ह्या भाषा वापरतात. आजच्या घडीला जगभर शेर्पा लोकांची लोकसंख्या सुमारे ५.२ लाख इतकी आहे.

शेर्पा लोक प्रामुख्याने त्यांच्या गिर्यारोहण कौशल्यासाठी ओळखले जातात. हिमालयामधील माउंट एव्हरेस्टसह बहुतेक सर्व दुर्गम शिखरे चढण्यासाठी गिर्यरोहकांकडून शेर्पांची मदत घेतली जाते.

## हे सुद्धा पहा
*ल्हक्पा तेनझिंग शेर्पा

## बाह्य दुवे 
* शेर्पा संस्कृतीबद्द्ल माहिती 

वर्ग:जमाती
बाल्टी भाषा

**बाल्टी** (ལ་དྭགས་སྐད་) ही दक्षिण आशियातील तिबेटी भाषासमूहामधील एक भाषा आहे. ही भाषा प्रामुख्याने पाकिस्तानच्या गिलगिट-बाल्टिस्तान ह्या प्रदेशामध्ये तसेच भारताच्या लडाख ह्या केंद्रशासित प्रदेशातील लेह व कारगिल ह्या जिल्यांमध्ये वापरली जाते. भारताच्या लडाख ह्या केंद्रशासित प्रदेशामध्ये वापरली जाते. बाल्टिस्तानमधील स्कर्दू, तसेच लडाखमधील कारगिल, लेह, तुर्तुक लेह ह्या गावांमधील ही एक प्रमुख भाषा आहे. ही भाषा तिबेटी भाषासमूहामधील असली तरीही ती तिबेटीसोबत मिळतीजुळती नाही.

## हे सुद्धा पहा 
* जगातील भाषांची यादी

वर्ग:तिबेटी भाषासमूह
वर्ग:भारतामधील भाषा
वर्ग:पाकिस्तानमधील भाषा
भा
दारी भाषा

**दारी** ही फारसीची अफगाणिस्तान देशामध्ये वापरली जाणारी एक आवृत्ती आहे. इंडो-युरोपीय भाषाकुळातील एक भाषा  मध्ये बोलली जाते. १९६४ सालापासून अफगाण सरकारने फारसी भाषेसाठी दारी हा शब्द्प्रयोग् करण्यास सुरुवात केली. दारी व पश्तो ह्या दोन भाषा अफगाणिस्तानच्या राजकीय भाषा मानल्या जातात. आजच्या घडीला अफगाणिस्तानम्धील ४०-४५ टक्के रहिवासी दारीचा वापर करतात व सुमारे ७८ टक्के लोकांना दारी समजते.

हिंद-आर्य भाषासमूहामधील उर्दू, हिंदी, पंजाबी इत्यादी प्रमुख भाषांमध्ये दारीचे अनेक शब्द आढळतात. 

## हे सुद्धा पहा 
* जगातील भाषांची यादी

## संदर्भ 
वर्ग:फारसी भाषा
वर्ग:इराणी भाषासमूह
वर्ग:अफगाणिस्तानमधील भाषा
शेर्पा भाषा

**शेर्पा** ही दक्षिण आशियातील तिबेटी भाषासमूहामधील एक भाषा आहे. ही भाषा प्रामुख्याने नेपाळमधील शेर्पा वंशाचे लोक वापरतात. त्याचसोबत भारताच्या सिक्कीम राज्यात तसेच तिबेटमध्ये देखील शेर्पा भाषिक रहिवासी आहेत. शेर्पा ही प्रामुख्याने बोलीभाषा आहे परंतु ती तिबेटी व देवनागरी ह्या दोन्ही लिप्यांमध्ये लिहिली जाते.

## हे सुद्धा पहा 
* जगातील भाषांची यादी

वर्ग:चिनी-तिबेटी भाषासमूह
वर्ग:नेपाळमधील भाषा
हिब्रू वर्णमाला

**हिब्रू वर्णमाला** ही इस्रायलमधील हिब्रू व इतर ज्यू भाषा लिहिण्यासाठी वापरली जाते. हिब्रू व अरबी वर्णमालांमध्ये साम्य असून दोन्ही उजवीकडून डावीकडे लिहिल्या जातात. हिब्रूसोबत यिडिश ही भाषा देखील हिब्रू वर्णमालेची आवृत्ती वापरते.हिब्रू वर्णमालात २२ अक्षरे आहेत. त्यात केस नाही. शब्दाच्या शेवटी वापरल्या जाणाऱ्या पाच अक्षरांची वेगवेगळी रूपे असतात. हिब्रू ही उजवीकडून डावीकडे लिहिली जाते.

#### वर्णमाला 
हे खालील तक्त्यामध्ये सामान्य स्वरूपाच्या खाली दर्शविले आहेत (अक्षरांची नावे युनिकोड मानक आहेत  ). जरी हिब्रू उजवीकडून डावीकडे वाचले आणि लिहिले जाते, तरी खालील तक्त्यामध्ये डावीकडून उजवीकडे क्रमाने अक्षरे दर्शविली आहेत:

## संदर्भ यादी 
वर्ग:हिब्रू भाषा
वर्ग:वर्णमाला
२ (संख्या)

*** २ - दोन ***   ही एक संख्या आहे, ती १  नंतरची आणि  ३  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे.  इंग्रजीत: 
2 - two .
	
	
## गुणधर्म
* २  ही सम संख्या आहे.
* फिबोनाची संख्या,०, १, १, २, ३, ५, ८, १३, २१, ३४, ५५, ८९, १४४, ...
*  ही एकमेव सम मूळ संख्या आहे.

## वेगवेगळ्या क्षेत्रात संख्या म्हणून वापर
* इ.स. २
* राष्ट्रीय महामार्ग २
* द्विनेत्री
* द्विमान संख्येचा पाया २ .
* दुप्पट
* २ जी
**भारतीय संस्कृतीत**
* द्वितीया दुसरी तिथी
* दोन आद्य शाहीर- लव आणि कुश
* दोन अयने- उत्तरायण, दक्षिणायन
* दोन उपासना पद्धति- सगुण, निर्गुण
* दोन गोलार्ध- उत्तर, दक्षिण; तसेच पूर्व, पश्चिम
* दोन चैतन्ये- जीवचैतन्य आणि ब्रह्मचैतन्य
* दोन जगे- ऐहिक आणि पारमार्थिक
* दोन मार्ग- प्रवृत्ति मार्ग, निवृत्ति मार्ग
* दोन पक्ष- शुक्लपक्ष, कृष्णपक्ष
* दोन प्रकारचा विनोद- शब्दनिष्ठ आणि प्रसंगनिष्ठ
* दोन प्रयत्‍न(व्याकरणशास्त्र)- आभ्यंतर, बाह्य
* दोन भारतीय महाकवी- व्यास आणि वाल्मीकी
* क्रमांक दोन हे द्वैत स्थितीचे प्रतीकात्मक प्रतिनिधित्व आहे जे आपण आपल्या मन आणि इंद्रियांद्वारे वस्तुनिष्ठपणे अनुभवतो. हे पुरुष आणि प्रकृती (देव आणि निसर्ग), ब्राह्मण आणि आत्मा हे दोन स्वतंत्र अस्तित्त्व, जाणता आणि ज्ञात, विषय आणि वस्तू, कर्ता आणि कर्म, स्वतः आणि नसलेले, भूतात्मन (अहंकार किंवा भौतिक आत्म) आणि अंतरात्मन (वास्तविक स्व), शिव आणि शक्ती, विष्णू आणि लक्ष्मी, ब्रह्मा आणि सरस्वती, पृथ्वी आणि आकाश, कारण आणि परिणाम, दिवस आणि रात्र, स्वर्ग आणि नरक, चांगले आणि वाईट, योग्य आणि अयोग्य, ज्ञान आणि अज्ञान, उच्च ज्ञान आणि कमी ज्ञान, जीवन आणि मृत्यू, भ्रम आणि प्रकाश आणि मृत्यु आणि अमरत्व.
* अंकशास्त्रानुसार, २ हा अंक चंद्र या  ग्रहाच्या अधिपत्याखाली येतो. दर महिन्याच्या २, ११ किंवा २०,२९ तारखेला जन्मलेले लोक आहे.
*

#### **विज्ञान** 
२ हा हेलियम-Heचा अणु क्रमांक आहे.

#### ताओवाद 
इवलेसे|यिन आणि यांग चिन्ह
यिन आणि यांग हे  मध्ये दोन एकमेकांविरुद्ध काळे आणि पांढरे रंग असते.

यिन यांग चिन्हाचा अर्थ काय आहे?

## संदर्भ यादि 
## हे सुद्धा पहा 
* संख्या	
* अंक	
* अंकगणित	
* गणित	
* भारतीय संस्कृतीतील संख्या संकेत

वर्ग: पूर्णांक संख्या	
वर्ग: संख्या
४ (संख्या)

*** ४ - चार ***   ही एक संख्या आहे, ती ३  नंतरची आणि  ५  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे.  इंग्रजीत: 
4 - four .
	
	
## गुणधर्म
* ४  ही सम संख्या आहे.
* ४  ही एक अर्ध मुळसंख्या आहे.
* ४ ही पूर्ण वर्ग संख्या आहे.
* ४ ही संयुक्त संख्या आहे.
* चौकोन
 
## वेगवेगळ्या क्षेत्रात संख्या म्हणून वापर
* ४ हा बेरिलियम-Beचा अणु क्रमांकआहे.
* इ.स. ४
* राष्ट्रीय महामार्ग ४
* पदार्थांच्या चार अवस्था वायु, द्रव, घन, प्लाझ्मा अवस्था
* चार अक्कल दाडा असतात.
* जी ४
* ४ जी
* ४ बीट = १ निबल
* सस्तन प्राण्याच्या ह्रदयाला ४ कप्पे असतात.
* चार दिशा उत्तर, दक्षिण, पूर्व, पश्चिम
* चार उपदिशा

**भारतीय संस्कृतीत**
* हिंदू धर्मात चार वेद, पुरुषार्थ, आश्रम, वर्ण, युग आहेत
* चार वेद- ऋग्वेद, यजुर्वेद, सामवेद, अथर्ववेद
* चार वर्ण- ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य, शूद्र
* चार आश्रम- ब्रह्नचर्य, गृहस्थ, वानप्रस्थ, संन्यास
* चार धाम - रामेश्वर, बद्रीनाथ, द्वारका, जगन्नाथपुरी
* चार कुंभमेळा स्थाने - उज्जैन, नाशिक, हरिद्वार, प्रयाग
* चार पुरुषार्थ- धर्म, अर्थ, काम, मोक्ष
* चार उपाय - साम, दाम, दंड, भेद
* बौद्ध धर्मातील चार आर्यसत्य
* चतुर्थी चौथी तिथी
	
## हे सुद्धा पहा 
* संख्या	
* अंक	
* अंकगणित	
* गणित	
वर्ग: पूर्णांक संख्या	
वर्ग: संख्या
३ (संख्या)

*** ३ - तीन ***   ही एक संख्या आहे, ती २  नंतरची आणि  ४  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे.  इंग्रजीत: 
3 - three .
	
	
## गुणधर्म
* ३  ही विषम संख्या आहे.
* फिबोनाची संख्या,०, १, १, २, ३, ५, ८, १३, २१, ३४, ५५, ८९, १४४, ...
* ३ ही एक स्व: संख्या आहे
* ३ ही प्रथम विषम मूळ संख्या आहे.
* त्रिकोणाला ३ बाजू असतात.
	
	

## वेगवेगळ्या क्षेत्रात संख्या म्हणून वापर
* ३ हा लिथियम-Liचा अणु क्रमांक आहे.
* इ.स. ३
* राष्ट्रीय महामार्ग ३
* तिरंगा झेंडा
* ट्रिनिटी
* ३ तलाख
* ३ जी
* त्रिपुरा
**भारतीय संस्कृतीत**
* तृतीया ३ री तिथी
* त्रिदेव
* तीन अंगे (प्राणायामाची)- पूरक, कुंभक, रेचक
* तीन अवस्था (देहाच्या)- बाल्य, तारुण्य, वार्धक्य
* तीन ऋतु- उन्हाळा पावसाळा, हिवाळा
* तीन काळ- सकाळ, दुपार, संध्याकाळ; भूतकाळ वर्तमानकाळ, भविष्यकाळ
* तीन गण- देवगण, मनुष्यगण, राक्षसगण
* तीन देव- ब्रह्मा, विष्णू, महेश (यांना त्रिमूर्ती किंवा त्रिदेव सुद्धा म्हणतात.)
* तीन लोक - स्वर्ग, मृत्यू, पाताळ
* तीन गुण - सत्त्वगुण, रजोगुण, तमोगुण
* तीन गुण(काव्याचे)- उपमा, अर्थगौरव, पदलालित्य
* तीन गुण वाङ्मयातले- माधुर्य, ओज, प्रसाद
* तीन गोष्टी, परत न येणाऱ्या- सुटलेला बाण, बोललेला शब्द, गेलेली अब्रू
* तीन दुःख - दैहिक दुःख, दैवी दुःख, भौतिक दु"ख
* त्रिफळा - बेहडा, हिरडा आणि आवळकाठी (यांचे एकत्रित चूर्ण)	
	
## हे सुद्धा पहा 
* संख्या	
* अंक	
* अंकगणित	
* गणित	
वर्ग: पूर्णांक संख्या	
वर्ग: संख्या
फारसी वर्णमाला

**फारसी वर्णमाला** ही इराणमधील फारसी व अफगाणिस्तानमधील दारी ह्या भाषा लिहिण्यासाठी वापरली जाते. ही वर्णमाला अरबी लिपीपासून बनली असून अरबी वर्णमालेप्रमाणे ही पण प्रामुख्याने उजवीकडून डावीकडे लिहिली जाते. फारसीसोबत अफगाणिस्तानमधील पश्तो तसेच पाकिस्तानमधील उर्दू, पंजाबी, सिंधी, बाल्टी, काश्मिरी इत्यादी भाषा देखील फारसी वर्णमालेची आवृत्ती वापरतात.

## अक्षरे
फारसी वर्णमालेमध्ये ३२ अक्षरे असून अक्षराच्या शब्दातील जागेनुसार अक्षराचे स्वरूप बदलते.

वर्ग:फारसी भाषा
वर्ग:वर्णमाला
स्कर्दू

**स्कर्दू** (उर्दू: سکردو‎; बाल्टी: སྐར་དོ) हे पाकव्याप्त काश्मीर भागाच्या गिलगिट-बाल्टिस्तान ह्या प्रदेशामधील एक शहर आहे. हे शहर बाल्टिस्तान भागात सिंधू व शिगर ह्या नद्यांच्या संगमावर समुद्रसपाटीपासून ७,३१० फूट इतक्या उंचीवर वसले आहे. येथे काराकोरम व हिमालय ह्या पर्वतरांगा जुळतात. गिलगिट खालोखाल स्कर्दू हे ह्या भागातील एक प्रमुख पर्यटनकेंद्र असून ८००० मीटरहून अधिक उंचीवर असणारी सर्वोच्च शिखरे सर करणाऱ्या गिर्यारोहकांसाठी स्कर्दू हा महत्त्वाचा तळ आहे.

गिलगिटमधून धावणारा काराकोरम महामार्ग स्कर्दूला उर्वरित पाकिस्तानसोबत जोडतो. येथील स्कर्दू विमानतळावरून इस्लामाबादसाठी दैनंदिन विमानसेवा चालते.

## हे सुद्धा पहा
*पाकिस्तानमधील शहरांची यादी

## बाह्य दुवे
वर्ग:पाकिस्तानमधील शहरे
वर्ग:गिलगिट-बाल्टिस्तान
राष्ट्रीय महामार्ग १

**राष्ट्रीय महामार्ग १** (National Highway 1) हा भारताच्या जम्मू आणि काश्मीर व लडाख ह्या केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये धावणारा एक राष्ट्रीय महामार्ग आहे. जुन्या राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांकनानुसार हा मार्ग राष्ट्रीय महामार्ग १ डी ह्या नावाने ओळखला जात असे. सुमारे ५३४ किमी लांबीचा हा महामार्ग श्रीनगरला लेहसोबत जोडतो. हिमालयामधील दुर्गम भागातून वाट काढणारा हा महामार्ग भारत-पाकिस्तान नियंत्रणरेषेच्या जवळून धावतो. बारामुल्ला, सोनमर्ग, झोजी ला, द्रास, कारगिल इत्यादी स्थाने ह्याच महामार्गावर स्थित आहेत.

लडाखला उर्वरित भारतासोबत जोडणाऱ्या २ महामार्गांपैकी हा एक आहे (दुसरा: लेह-मनाली महामार्ग).

## जुळणारे प्रमुख महामार्ग
*लेह - 
*कारगिल - 
*श्रीनगर - 

वर्ग:भारतातील राष्ट्रीय महामार्ग
वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरमधील वाहतूक
वर्ग:लडाखमधील वाहतूक
द्रास

**द्रास** हे भारताच्या लडाख ह्या केंद्रशासित प्रदेशाच्या कारगिल जिल्ह्यामधील एक छोटे शहर आहे. लडाखचे प्रवेशद्वार समजले जाणारे द्रास श्रीनगर ते लेह दरम्यान धावणाऱ्या राष्ट्रीय महामार्ग १ वर समुद्रसपाटीपासून १०,८०० फूट उंचीवर वसले आहे. द्रासच्या उत्तरेला पाकिस्तानचा गिलगिट-बाल्टिस्तान तर पश्चिमेला भारताचा जम्मू आणि काश्मीर हा केंद्रशासित प्रदेश आहेत. द्रास येथील निसर्गसौंदर्यामुळे एक लोकप्रिय पर्यटनकेंद्र आहे. काश्मीर खोऱ्याला द्रासखोऱ्यासोबत जोडणारा झोजी ला हा घाट तसेच कारगिल शहर येथून जवळच स्थित आहेत. द्रास हे भारतामधील सर्वात थंड तर जगातील दुसऱ्या क्रमांकाचे थंड शहर मानले जाते. हिवाळ्यात येथील सरासरी किमान तापमान —२० °से असते.  

१९९९ साली घडलेल्या कारगिल युद्धादरम्यान द्रासमध्ये धुमश्चक्री झाली होती.

## बाह्य दुवे
वर्ग:लडाखमधील शहरे
वर्ग:कारगिल जिल्हा
५ (संख्या)

*** ५ - पाच ***   ही एक संख्या आहे, ती ४  नंतरची आणि  ६  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे.  इंग्रजीत: 
5 - five .
	

## गुणधर्म
* ५  ही विषम संख्या आहे.
* फिबोनाची संख्या,०, १, १, २, ३, ५, ८, १३, २१, ३४, ५५, ८९, १४४, ...
* ५ ही एक स्व: संख्या आहे.
* फिबोनाची संख्या,०, १, १, २, ३, ५, ८, १३, २१, ३४, ५५, ८९, १४४, ...
* पंचकोनाला पाच बाजू असतात.
* ५nच्या एकक स्थानाला प्रत्येकवेळी ५ येते.n ही नैसर्गिक संख्या आहे.

## वेगवेगळ्या क्षेत्रात संख्या म्हणून वापर
* ५ हा बोरॉन-Bचा अणु क्रमांकआहे.
* इ.स. ५
* राष्ट्रीय महामार्ग ५
* ५ चेतना
* पाच बोटे
* स्टारफिशच्या उपांगांची संख्या
* इस्लामचे पाच स्तंभ
* पंचवार्षिक योजना
**भारतीय संस्कृतीत**
* पंचाक्षरी
* पंचक्रोशीत
* पाच पांडव
* पंचशिल तत्त्वे
* पंचधातू
* पंचमी पाचवी तिथी
* पंचगव्य - (गाईचे) दूध, दही, तूप, शेण, मूत्र यांचे मिश्रण
* पंच तत्त्व- पृथ्वी, आप, तेज, वायु, आकाश
* पंच देव- शिव, गणेश, विष्णू, सूर्य, दुर्गा
* पंच ज्ञानेंद्रिये- नाक, कान(कर्ण), डोळा, जीभ(रसना), त्वचा
* पंचामृत- दूध, दही, तूप, साखर, मध
* पंच कन्या- अहल्या, द्रौपदी, सीता, तारा, मंदोदरी
* पंच प्राण- प्राण, अपान, समान, व्यान, उदान
* पंच पुष्पबाण- कमल, अशोक, आम्र, नवमल्लिका, नीलोत्पल
* पंच नद- झेलम, चिनाब, रावी, सतलज, बियास
* पंच रत्न- सोने, हिरा, नीलम, माणिक, मोती
* पंच पीर- जाहर, नरसिंह, भज्जू ग्वारपहरिया, घोड़ा बालाभंजी, रुहरदलेले
* पंच "ग"कार(वैष्णवांचे)- गंगा, गीता, गाय, गोविंद. गायत्री
* पंच "म"कार(शाक्तांचे)- मद्य, मांस, मत्स्य, मुद्रा, मैथुन

## हे सुद्धा पहा 
* संख्या	
* अंक	
* अंकगणित	
* गणित	
वर्ग: पूर्णांक संख्या	
वर्ग: संख्या
मोक्कन

इवलेसे| मोक्कनच्या प्रतिकृती
 या जपानी पुरातत्त्व स्थळांवर सापडलेल्या लाकडी पट्ट्या आहेत. या लाकडी पट्ट्या बहुतेक ७ व्या शतकाच्या मध्यापासून ते ८ व्या शतकाच्या मध्यापर्यंतच्या आहेत. परंतु काही नजीकच्या आधुनिक काळातील देखील आहेत. त्या संपूर्ण जपानमधील विविध ठिकाणच्या साइट्समध्ये आढळल्या आहेत. परंतु मुख्यतः नारा आणि फुजिवाराच्या जुन्या राजधानीच्या आसपास सापडल्या. त्या अनौपचारिक कारणांसाठी वापरल्या जात होत्या. उदा शिपिंग टॅग, स्मरणपत्र आणि साधे संदेश, आणि अशा प्रकारे कागदावर प्रसारित केलेल्या अधिकृत नोंदींना पूरक होत्या. 

## शोध 
पहिले मोक्कन १९२८ मध्ये मि प्रांतामध्ये सापडले होते. परंतु १९६० पासून, विशेषतः १९८० आणि १९९० च्या दशकात बांधकाम कार्यादरम्यान मोठ्या प्रमाणात याचे साठे सापडले आहेत. ऑगस्ट १९८८ मध्ये, नारा येथील एका डिपार्टमेंटल स्टोअरसाठी उत्खनन करताना ८व्या शतकाच्या सुरुवातीच्या सुमारे ५०,००० पट्ट्या सापडल्या. नारा दरबारातील मंत्री, प्रिन्स नागाया यांचे निवासस्थान असलेले ठिकाण आणि पट्ट्यांनी इतिहासकारांची त्या काळातील समज सुधारली आहे. आत्तापर्यंत १,५०,०००हून अधिक पुनर्प्राप्त केले गेले आहेत.

## भाषा 
काही मोक्कन शास्त्रीय चीनी भाषेत लिहिलेले आहेत. परंतु अनेक जुन्या जपानी भाषेत लिहिलेले आहेत. हे दाखवून देतात की ७ व्या शतकाच्या उत्तरार्धात साक्षरता व्यापक होती. पुरातन जपानी लोकांचे मुख्य भाग बनवणाऱ्या औपचारिक कविता आणि धार्मिक विधींपेक्षा ग्रंथ सामान्यत: लहान आणि अधिक बोलचाल करणारे होते.

## हे सुद्धा पहा 
* बांबू आणि लाकडी स्लिप्स

## संदर्भ 
 

### कामे उद्धृत केली 
* 
* 

## बाह्य दुवे 
* वुडन टॅब्लेट डेटाबेस, नारा नॅशनल रिसर्च इन्स्टिट्यूट फॉर कल्चरल प्रॉपर्टीज
* मोक्कन, जपानी अभ्यास विभाग, केयू लुवेन

वर्ग: जुने जपानी मजकूर
वर्ग: लेखनाचे माध्यम
वर्ग: जपानमधील ७वे शतक
वर्ग: जपानमधील ८वे शतक
८ (संख्या)

*** ८ - आठ ***   ही एक संख्या आहे, ती ७  नंतरची आणि  ९  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे.  इंग्रजीत: 8 - eight .
	
## गुणधर्म
* ८  ही सम संख्या आहे.
* फिबोनाची संख्या,०, १, १, २, ३, ५, ८, १३, २१, ३४, ५५, ८९, १४४, ...
* ८  ही एक संयुक्त आहे.
* ८, ही पूर्ण घन संख्या आहे.
* अष्टमान संख्येचा पाया २ 
## वेगवेगळ्या क्षेत्रात संख्या म्हणून वापर
* ८ हा ऑक्सिजन (प्राणवायू)-Oचा अणु क्रमांकआहे.
* इ.स. ८
* राष्ट्रीय महामार्ग ८
* विंडोज ८
* ८ बीट = १ बाईट
* सूर्यमालेत ८ ग्रह आहेत.
* अणूच्या अंतिम (बाह्यतम) कक्षेत मात्र ८ इलेक्ट्रॉनपेक्षा जास्त इलेकट्रॉन नसतात. संयुजा कक्षा.

**भारतीय संस्कृतीत**
* अष्टमंडळ
* अष्टपैलू
* अष्टविनायक
* अष्टकला
* अष्टधातू	
## हे सुद्धा पहा 
* संख्या	
* अंक	
* अंकगणित	
* गणित	
वर्ग: पूर्णांक संख्या	
वर्ग: संख्या
९ (संख्या)

*** ९ - नऊ ***   ही एक संख्या आहे, ती ८  नंतरची आणि  १०  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे.  इंग्रजीत: 
9 - nine .
	
	
## गुणधर्म
* ९  ही विषम संख्या आहे.
* ९ ही एक स्व: संख्या आहे.
*  ही एक कापरेकर संख्या आहे.,  ९२ = ८१ , ९  = ८ + १
*  ९ ही पूर्ण वर्ग संख्या आहे.
* दशमान पद्धती मध्ये, जर एखाद्या संख्येच्या अंकाची बेरीज ९ येत असेल तर तिला ९ ने भाग जातो. 
** २ × ९ = १८ (१ + ८ = ९)
** ३ × ९ = २७ (२ + ७ = ९)
** ९ × ९ = ८१ (८ + १ = ९)
** १२१ × ९ = १०८९ (१ + ० + ८ + ९ = १८; १ + ८ = ९)
** २३४ × ९ = २१०६ (२ + १ + ० + ६ = ९)
** ५७८३२९ × ९ = ५२०४९६१ (५ + २ + ० + ४ + ९ + ६ + १ = २७; २ + ७ = ९)
** ४८२७२९२३५६०१ × ९ = ४३४४५६३१२०४०९ (४ + ३ + ४ + ४ + ५ + ६ + ३ + १ + २ + ० + ४ + ० + ९ = ४५; ४ + ५ = ९)

* नऊच्या पटीत इतर मनोरंजक गुणाकार आहेत:
** १२३४५६७९ × ९ = १११११११११
** १२३४५६७९ × १८ = २२२२२२२२२
** १२३४५६७९ × ८१ = ९९९९९९९९९
** हे ९ च्या सर्व गुणाकारांसाठी लागू होते.

## वेगवेगळ्या क्षेत्रात संख्या म्हणून वापर
* ९ हा फ्लोरिन-Fचा अणु क्रमांकआहे.
* इ.स. ९
* राष्ट्रीय महामार्ग ९
**भारतीय संस्कृतीत**
* नवग्रह
* नवरात्री
* नवरत्न
*नऊवारी साडी

## जेमॅट्रिया 
जेमॅट्रियानुसार् ९ हा  ईश्वराचा अंक ९९९ आहे  जसे ९९९ विरुद्ध सैतान ६६६ होय. म्हणजे ६ चा पाढे  If A=6, B=12, C=18, ... Z=156 इंग्रजी वर्णमाला वापरून जेमॅट्रियानुसार पाहून मोजली जाते.

## संदर्भ यादि 
## हे सुद्धा पहा 
* संख्या	
* अंक	
* अंकगणित	
* गणित	
वर्ग: पूर्णांक संख्या	
वर्ग: संख्या
राष्ट्रीय महामार्ग २

**राष्ट्रीय महामार्ग २** (National Highway 2) हा भारताच्या ईशान्य भागातील एक प्रमुख महामार्ग आहे. सुमारे १,३२६ किमी लांबीचा हा महामार्ग उत्तर आसाममधील दिब्रुगढ शहराला दक्षिण मिझोराममधील तिपा ह्या नगरासोबत जोडतो. नागालँड राज्याची राजधानी कोहिमा तसेच मणिपूरची राजधानी इम्फाळ सह ईशान्य भारतामधील सिबसागर, मोकोकचुंग, वोखा, सेनापती, चुराचांदपूर, सरछिप, लाँग्ट्लाइ इत्यादी प्रमुख शहरे राष्ट्रीय महामार्गाद्वारे जोडली गेली आहेत.

## जुळणारे प्रमुख महामार्ग
*दिब्रुगढ - 
*कोहिमा - 
*इम्फाळ - 
*इम्फाळ - 
*सेलिंग - 

वर्ग:भारतातील राष्ट्रीय महामार्ग
वर्ग:आसाममधील वाहतूक
वर्ग:नागालँडमधील वाहतूक
वर्ग:मणिपूरमधील वाहतूक
वर्ग:मिझोरममधील वाहतूक
११ (संख्या)

*** ११ - अकरा ***   ही एक संख्या आहे, ती १०  नंतरची आणि  १२  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे.  इंग्रजीत: 
11 - eleven .
	
	
## गुणधर्म
* ११  ही विषम संख्या आहे.
* ११  ही एक उलटसुलट संख्या (पॅलिंड्रोम नंबर) आहे.
	
## वेगवेगळ्या क्षेत्रात संख्या म्हणून वापर
* ११ हा सोडियम-Naचा अणु क्रमांकआहे.
* क्रिकेट मधील खेळाडूंची संख्या ११
* इ.स. ११
* आयफोन ११
* विंडोज ११
* अपोलो ११
* राष्ट्रीय महामार्ग ११
**भारतीय संस्कृतीत**
* संख्या महात्म्य ११
* ११ मारुती
* ११ इंद्रिये
* एकादशी ११ वी तिथी

## हे सुद्धा पहा 
* संख्या	
* अंक	
* अंकगणित	
* गणित	
वर्ग: पूर्णांक संख्या	
वर्ग: संख्या
१० (संख्या)

*** १० - दहा ***   ही एक संख्या आहे, ती ९  नंतरची आणि  ११  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे.  इंग्रजीत: 
10 - ten .
दहावा,दशक-decade.
	
## गुणधर्म
* १०  ही सम संख्या आहे.
* १०  ही एक हर्षद संख्या आहे.
* १०  ही एक संयुक्त संख्या आहे.
* १०  ही एक अर्ध मुळसंख्या आहे.
* दशमान पद्धत ही १० वर आधारित आहे.

## वेगवेगळ्या क्षेत्रात संख्या म्हणून वापर
* १० हा निऑन-Neचा अणु क्रमांकआहे.
* इ.स. १०
* राष्ट्रीय महामार्ग १०
* आयफोन १०
* १० वी बोर्ड परिक्षा

* विंडोज १०

* दहा- हाताची व पायाची बोटेइवलेसे|मानवी  उजवा हातइवलेसे|मानवी पायाची हाडे (नावासहित)

**भारतीय संस्कृतीत**

* दशावतार
* दशानन रावण
* दशमी दहावी तिथी
* दशक्रिया
* संख्या महात्म्य १०
* दश महविद्या

## यहूदी धर्म 
* कब्बाला(**१० सेफिरोट)** वर जीवनाचे झाड विरुद्ध मृत्यूचे झाड
	
## हे सुद्धा पहा 
* संख्या	
* अंक	
* अंकगणित	
* गणित
* कब्बाला

## संदर्भ यादि 
वर्ग: पूर्णांक संख्या	
वर्ग: संख्या
राष्ट्रीय महामार्ग ४४

**राष्ट्रीय महामार्ग ४४** (National Highway 44) हा भारतामधील एक प्रमुख राष्ट्रीय महामार्ग आहे जो उत्तर भारताला दक्षिण भारताशी जोडतो.

वर्ग:भारतातील राष्ट्रीय महामार्ग
वर्ग:चित्र हवे
जिरिबाम रेल्वे स्थानक

**जिरिबाम रेल्वे स्थानक** हे भारताच्या मणिपूर राज्याच्या जिरिबाम शहरामधील रेल्वे स्थानक आहे. हे मणिपूर राज्यातील सर्वात पहिले रेल्वे स्थानक असून येथून आसामच्या सिलचर रेल्वे स्थानकासाठी पॅसेंजर गाडी धावते. जिरिबाम-इम्फाळ ह्या १११ किमी लांबीच्या रेल्वेमार्गाचे बांधकाम सुरू आहे व २०२३ सालापर्यंत ह्या मार्गावर वाहतूक सुरू होण्याचा अंदाज आहे. 

## बाह्य दुवे
*माहिती

वर्ग: मणिपूरमधील रेल्वे स्थानके
वर्ग:जिरिबाम जिल्हा
जिरिबाम जिल्हा

**जिरिबाम** हा भारताच्या मणिपूर राज्यामधील एक लहान जिल्हा आहे. २०१६ साली पूर्व इम्फाळ जिल्ह्यापासून हा जिल्हा वेगळा करण्यात आला. २०११ साली जिरिबाम जिल्ह्याची लोकसंख्या ४३,८३८ इतकी होती. हा जिल्हा मणिपूरच्या पश्चिम भागात आसाम राज्याच्या सीमेवर आहे. राष्ट्रीय महामार्ग ३७ जिरिबाम जिल्ह्यामधून धावतो व मणिपूरला आसामच्या सिलचरसोबत जोडतो. जिरिबाम रेल्वे स्थानक मणिपूरमधील एकमेव कार्यरत रेल्वे स्थानक आहे.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ


वर्ग:मणिपूरमधील जिल्हे
साजिद खान

**साजिद खान** (३ सप्टेंबर, १९९३:खैबर पख्तूनख्वा, पाकिस्तान - हयात) ही च्या क्रिकेट संघाकडून २०२१ पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने ऑफ-ब्रेक गोलंदाजी आणि फलंदाजी करतो.

वर्ग:पाकिस्तानचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९३ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जिरिबाम

**जिरिबाम** हे भारताच्या मणिपूर राज्याच्या जिरिबाम ह्याच नावाच्या जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे. मणिपूरचे प्रवेशद्वार समजले जाणारे जिरिबाम मणिपूर राज्याच्या पश्चिम भागात आसाम राज्याच्या सीमेवर स्थित असून ते राजधानी इम्फाळपासून सुमारे २२० किमी अंतरावर आहे. २०११ साली जिरिबामची लोकसंख्या ७,३४३ होती. मणिपुरी व बांग्ला ह्या येथील प्रमुख भाषा आहेत.

जिरिबाम रेल्वे स्थानक हे मणिपूर राज्यामधील सर्वात पहिले रेल्वे स्थानक असून ते भारतीय रेल्वेच्या उत्तर पूर्व सीमा रेल्वे क्षेत्राच्या अखत्यारीत येते. येथून सिलचरसाठी पॅसेंजर रेल्वे धावते. जिरिबाम-इम्फाळ रेल्वेमार्गाचे काम सुरू असून डिसेंबर २०२३ मध्ये हा मार्ग वाहतूकीसाठी खुला होईल.

वर्ग:मणिपूरमधील शहरे
वर्ग:जिरिबाम जिल्हा
मार्क स्टिकेटी

**मार्क थॉमस स्टीकेटी** (१७ जानेवारी, १९९४:क्वीन्सलंड, ऑस्ट्रेलिया - हयात) हा चा क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि उजव्या हाताने मध्यमगती गोलंदाजी करणारा अष्टपैलू खेळाडू आहे. ऑस्ट्रेलियाच्या राष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धांमध्ये तो क्वीन्सलंड क्रिकेट संघातर्फे खेळतो. तर बीग बॅश लीगमध्ये तो २०१३ पासून ब्रिस्बेन हीटतर्फे खेळतो

वर्ग:इ.स. १९९४ मधील जन्म
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
लियाम नॉर्वेल

**लियाम कॉनर नॉर्वेल** (२७ डिसेंबर, १९९१:डॉर्सेट, इंग्लंड - हयात) हा चा क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि उजव्या हाताने मधमगती गोलंदाजी करणारा अष्टपैलू खेळाडू आहे. इंग्लंडच्या राष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धांमध्ये त्याने २०११ पासून २०१८ पर्यंत ग्लाउस्टरशायरतर्फे खेळला. २०१९ पासून लियाम  वॉरविकशायरतर्फे खेळतो.

वर्ग:इ.स. १९९१ मधील जन्म
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ॲलेक्स लीस

**अलेक्झांडर झॅक लीस** (१४ एप्रिल, १९९३:यॉर्कशायर, इंग्लंड - हयात) हा चा क्रिकेट खेळाडू आहे. हा डाव्या हाताने फलंदाजी करतो. इंग्लंडच्या राष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धांमध्ये तो यॉर्कशायरतर्फे खेळतो.

त्याने यॉर्कशायरतर्फे ५ जून २०१० रोजी भारत अविरुद्ध प्रथम-श्रेणी पदार्पण केले. ८ मार्च २०२२ रोजी त्याने वेस्ट इंडीजविरुद्ध कसोटी पदार्पण केले.

वर्ग:इ.स. १९९३ मधील जन्म
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
१४ (संख्या)

***१४-चौदा***  ही एक संख्या आहे, ती १३  नंतरची आणि  १५  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे.
	  इंग्रजीत: 14 - fourteen
	
## गुणधर्म
* १४  ही सम संख्या आहे
* १४! = ८७१७८२९१२००  ( फॅक्टोरियल / क्रमगुणीत)
* १/१४ = ०.०७१४२८५७१४२८५७१४
* १४चा घन, १४³ = २७४४, घनमूळ ३√१४ =  २.४१०१४२२६४१७५२३
* १४  ही एक अर्ध मुळसंख्या आहे.
	
## वेगवेगळ्या क्षेत्रात संख्या म्हणून वापर
* १४ हा सिलिकॉन-Siचा अणु क्रमांकआहे
*	रामाने १४ वर्षे वनवास भोगला
*	इ.स. १४
* राष्ट्रीय महामार्ग १४
**भारतीय संस्कृतीत**
*	हिंदू धर्मातील चौदा महत्त्वाच्या गोष्टी
*	चौदा रत्ने
*	चौदा विद्या
*	चौदा मन्वंतरे
*	चतुर्दश विद्या
*	चतुर्दशी १४ वी तिथी

## हे सुद्धा पहा 
* संख्या	
* अंक	
* अंकगणित	
* गणित	
वर्ग: पूर्णांक संख्या
१५ (संख्या)

***१५-पंधरा***  ही एक संख्या आहे, ती १४  नंतरची आणि  १६  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे.
	  इंग्रजीत: 15 - fifteen
	
## गुणधर्म
* १५  ही विषम संख्या आहे
* १/१५ = ०.०६६६६६६६६६६६६६६७
* १५चा घन, १५³ = ३३७५, घनमूळ ३√१५ =  २.४६६२१२०७४३३०४७
* १५  ही एक अर्ध मुळसंख्या आहे.
	

## वेगवेगळ्या क्षेत्रात संख्या म्हणून वापर
* १५ हा फॉस्फरस (स्फुरद)-Pचा अणु क्रमांकआहे
*	इ.स. १५
* राष्ट्रीय महामार्ग १५
* १५ ऑगस्ट
* पक्ष पंधरवडा
* पाक्षिक

## हे सुद्धा पहा 
* संख्या	
* अंक	
* अंकगणित	
* गणित	
वर्ग: पूर्णांक संख्या
१२ (संख्या)

***१२-बारा***  ही एक संख्या आहे, ती ११  नंतरची आणि  १३  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे.  इंग्रजीत: 12 - twelve
	
## गुणधर्म
* १२  ही सम संख्या आहे
* १२! = ४७९००१६००  ( फॅक्टोरियल / क्रमगुणीत)
* १/१२ = ०.०८३३३३३३३३३३३३३३
* १२चा घन, १२³ = १७२८, घनमूळ ३√१२ =  २.२८९४२८४८५१०६६६
* १२  ही एक हर्षद संख्या आहे	
## वेगवेगळ्या क्षेत्रात संख्या म्हणून वापर
* १२ महिने मास १ वर्ष
* घड्याळातील काटे १२ 
* फंक्शन कीज १२ 	F1-F12
* १२ हा मॅग्नेशियम-Mgचा अणु क्रमांकआहे
* गुरू ग्रहाला सूर्याभोवती प्रदक्षिणा करण्यास १२ वर्षे लागतात. 
* इ.स. १२
* १२ राशी
* १२ इंच = १ फूट
* १२ वी 
* बारा ऑलिंपियन दैवते
* राष्ट्रीय महामार्ग १२
* आयफोन १२

भारतीय संस्कृतीत
* संख्या महात्म्य १२
* १२ ज्योतिर्लिंग
* पांडवांना राज्यत्याग करून बारा वर्षांचा वनवास व एक वर्षाचा अज्ञातवास भोगण्याची अट पाळावी लागली.
* बारा आळ्वार
*  द्वादशी १४ वी तिथी

## यहुदी आणि ख्रिस्ती धर्म 
हिब्रू बायबलमध्ये आणि ख्रिश्चन धर्मात १२ ही संख्या उल्लेखनीय आहे.

अब्राहामचा ज्येष्ठ पुत्र इश्माएलला १२ पुत्र/राजकुमार आहेत (उत्पत्ति २५:१६), आणि याकोबालाही १२ पुत्र आहेत, जे इस्राएलच्या बारा वंशांचे पूर्वज आहेत. हे ख्रिश्चन परंपरेत, विशेषतः बारा प्रेषितांमध्ये प्रतिबिंबित होते. जेव्हा यहूदा इस्करियोटला अपमानित केले जाते, तेव्हा संत मथियासला पुन्हा एकदा बारा संख्या पूर्ण करण्यासाठी एक बैठक आयोजित केली जाते (प्रेषितांची कृत्ये). प्रकटीकरणाच्या पुस्तकात बरेच संख्यात्मक प्रतीकात्मकता आहे आणि उल्लेख केलेल्या अनेक संख्यांना विभाजक म्हणून १२ आहे. १२:१ मध्ये एका महिलेचा उल्लेख आहे - ज्याचा अर्थ इस्रायल, चर्च आणि व्हर्जिन मेरीचे लोक म्हणून केला जातो - बारा ताऱ्यांचा मुकुट परिधान करते (इस्राएलच्या बारा वंशांपैकी प्रत्येकाचे प्रतिनिधित्व करते). शिवाय, इस्राएलच्या बारा वंशांमधून प्रत्येकी १२,००० लोक शिक्का मारण्यात आले आहेत (दान वंश वगळण्यात आला आहे तर मनश्शेचा उल्लेख आहे), ज्यामुळे एकूण १,४४,००० लोक होतात (जो १२ चा वर्ग हजाराने गुणला जातो).

नवीन करारानुसार, येशूचे बारा प्रेषित होते.

## संदर्भ यादि 
## हे सुद्धा पहा 
* १२ राशी
* १२ ज्योतिर्लिंग	
* संख्या	
* अंक	
* अंकगणित	
* गणित	
वर्ग: पूर्णांक संख्या
७ (संख्या)

*** ७ - सात ***   ही एक संख्या आहे, ती ६  नंतरची आणि  ८  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे.  इंग्रजीत: 7 - seven .
	
	
## गुणधर्म
* ७  ही विषम संख्या आहे.
* ७ ही एक स्व: संख्या आहे.
* ७ ही एक मूळ संख्या आहे.
सप्तकोन ७ बाजू

## वेगवेगळ्या क्षेत्रात संख्या म्हणून वापर
* सात (निःसंदिग्धीकरण)
* रशिया, कझाकस्तान (+७) या देशाचा आंतरराष्ट्रीय दूरध्वनी क्रमांक (कॉलिंग कोड)
* इ.स. ७
* राष्ट्रीय महामार्ग ७

* आठवड्याचे दिवस सात

* सप्ताह

* विंडोज ७
* जी ७
* सात खंड
* प्राचीन जगाचे सात आश्चर्य

**भारतीय संस्कृतीत**

* अंकशास्त्रानुसार, ७ हा अंक केतू ग्रहाच्या अधिपत्याखाली येतो. दर महिन्याच्या ७, १६ किंवा २५ तारखेला जन्मलेले लोक आहे 
* सात पर्वत- महेंद्र, मलय, सह्याद्री, शुक्तिमान, ऋक्षमान, विंध्य, पारियात्र. ..(महेन्द्रो मलयः सह्यः शुक्तिमानृक्षपर्वत:। विन्ध्यश्च पारियात्रश्च सप्तैते कुलपर्वता:।।विष्णूपुराण २.३.३)
* सप्तर्षी
* सप्तपदी
* सप्तसिंधू
* सात चक्र
* सप्तलोक
* सप्तमी ७ वी तिथी
* ७ मरुत
* सात शिखर

#### विज्ञान 
* इंद्रधनुष्यातील सात रंग ( तांबडा, नारंगी, पिवळा ,हिरवा ,निळा, पांढरा किंवा इंडिगो ,जांभळा .)
* ७ हा नायट्रोजन (नत्रवायू )-Nचा अणु क्रमांकआहे.
* डायटोनिक स्केल (७ नोट्स)

#### भूगोल 
### सात समुद्र 
# हिंदी महासागर 
# प्रशांत महासागर
* सात तारे
* देवाचे सात आत्मे

#### कब्बाला जेमॅट्रिया 
*सप्तम (अंक प्रणाली) Septenary (numeral system)

## संदर्भ यादी 
## हे सुद्धा पहा 
* संख्या	
* अंक	
* अंकगणित	
* गणित	
वर्ग: पूर्णांक संख्या	
वर्ग: संख्या
१७ (संख्या)

***१७-सतरा***  ही एक संख्या आहे, ती १६  नंतरची आणि  १८  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे.
	  इंग्रजीत: 17 - seventeen
	
## गुणधर्म
* १७  ही विषम संख्या आहे
* १/१७ = ०.०५८८२३५२९४११७६४७
* १७चा घन, १७³ = ४९१३, घनमूळ ३√१७ =  २.५७१२८१५९०६५८२४
* १+=१७ and +३=१७

## वेगवेगळ्या क्षेत्रात संख्या म्हणून वापर
* १७ हा क्लोरीन-Clचा अणु क्रमांकआहे
*	इ.स. १७
* सतरा प्रांत
* राष्ट्रीय महामार्ग १७

## हे सुद्धा पहा 
* संख्या	
* अंक	
* अंकगणित	
* गणित	
वर्ग: पूर्णांक संख्या
१६ (संख्या)

***१६-सोळा***  ही एक संख्या आहे, ती १५  नंतरची आणि  १७  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे.
	  इंग्रजीत: 16 - sixteen
	
## गुणधर्म
* १६  ही सम संख्या आहे
* १/१६ = ०.०६२५
* १६चा घन, १६³ = ४०९६, घनमूळ ३√१६ =  २.५१९८४२०९९७८९७५
	
## वेगवेगळ्या क्षेत्रात संख्या म्हणून वापर
* १६ हा सल्फर (गंधक)-Sचा अणु क्रमांकआहे
* इ.स. १६
* सोळा संस्कार
* राष्ट्रीय महामार्ग १६
* सोळा महाजनपदे
*  षोडशोपचार- सोळा उपचार
*  श्रीविष्णु षोडश् (१६ नावे ) नाम स्तोत्रम्(संस्कृत भाषेत)
*  श्रीकृष्णाचे वर्णन अनेकदा १६ कलांचे स्वामी म्हणून केले जाते

## हे सुद्धा पहा 
* संख्या	
* अंक	
* अंकगणित	
* गणित

## संदर्भ यादि 
वर्ग: पूर्णांक संख्या
१८ (संख्या)

***१८-अठरा***  ही एक संख्या आहे, ती १७  नंतरची आणि  १९  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे.
	  इंग्रजीत: 18 - eighteen
	
## गुणधर्म
* १८  ही सम संख्या आहे
* १/१८ = ०.०५५५५५५५५५५५५५५६
* १८चा घन, १८³ = ५८३२, घनमूळ ३√१८ =  २.६२०७४१३९४२०८९
* १८  ही एक हर्षद संख्या आहे	
## वेगवेगळ्या क्षेत्रात संख्या म्हणून वापर
* १८ हा आर्गॉन-Arचा अणु क्रमांकआहे.
* १८ व्या गणातील मूलद्रव्यांना राजवायू म्हणतात.
* मतदान करण्यासाठीचे किमान वय १८ वर्षे.
*इ.स. १८
* राष्ट्रीय महामार्ग १८
* १८ वे शतक
**भारतीय संस्कृतीत**
* श्रीमदभगवद्‌गीतेत अठरा अध्याय आहेत.
* गीतेची अठरा नावे
* अठरा अलुतेदार
* अठरा पुराणे

## हे सुद्धा पहा 
* संख्या	
* अंक	
* अंकगणित	
* गणित	
वर्ग: पूर्णांक संख्या
२० (संख्या)

***२०-वीस***  ही एक संख्या आहे, ती १९  नंतरची आणि  २१  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे.
	  इंग्रजीत: 20 - twenty
	
## गुणधर्म
* २०  ही सम संख्या आहे
* १/२० = ०.०५
* २०चा घन, २०³ = ८०००, घनमूळ ३√२० =  २.७१४४१७६१६५९४९१
* २० ही एक स्व: संख्या आहे
* २०  ही एक हर्षद संख्या आहे
## वेगवेगळ्या क्षेत्रात संख्या म्हणून वापर
* इजिप्त (+२०) या देशाचा आंतरराष्ट्रीय दूरध्वनी क्रमांक (कॉलिंग कोड)
* २० हा कॅल्शियम-Caचा अणु क्रमांकआहे
* जी-२०
* **२०-२० सामने** 
* इ.स. २०
* राष्ट्रीय महामार्ग २०
* २० वे शतक

## हे सुद्धा पहा 
* संख्या	
* अंक	
* अंकगणित	
* गणित	
वर्ग: पूर्णांक संख्या
१३ (संख्या)

***१३-तेरा***  ही एक संख्या आहे, ती १२  नंतरची आणि  १४  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे.  इंग्रजीत: 13 - thirteen
	
## गुणधर्म
* १३  ही विषम संख्या आहे
* १३! = ६२२७०२०८००  ( फॅक्टोरियल / क्रमगुणीत)
* १/१३ = ०.०७६९२३०७६९२३०७६९
* १३चा घन, १३³ = २१९७, घनमूळ ३√१३ =  २.३५१३३४६८७७२०७६
* फिबोनाची संख्या,०, १, १, २, ३, ५, ८, १३, २१, ३४, ५५, ८९, १४४, ...
	
	
## वेगवेगळ्या क्षेत्रात संख्या म्हणून वापर
* १३ हा अॅल्युमिनियम-Alचा अणु क्रमांकआहे
*	इ.स. १३
*	राष्ट्रीय महामार्ग १३
भारतीय संस्कृतीत
*	संख्या महात्म्य १३
*	त्रयोदशगुणी विडा
*	प्रजापती दक्षाच्या तेरा कन्या
*	त्रयोदशी- १३ वी तिथी

## हे सुद्धा पहा 
* १३ (संख्या)/महात्म्य
* संख्या	
* अंक	
* अंकगणित	
* गणित	

वर्ग: पूर्णांक संख्या
२२ (संख्या)

***२२-बावीस***  ही एक संख्या आहे, ती २१  नंतरची आणि  २३  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे.
	  इंग्रजीत: 22 - twenty-two.
	
## गुणधर्म
* २२  ही सम संख्या आहे.
* १/२२ = ०.०४५४५४५४५४५४५४५५
* २२चा घन, २२³ = १०६४८, घनमूळ ३√२२ =  २.८०२०३९३३०६५५३९
* २२  ही एक उलटसुलट संख्या (पॅलिंड्रोम नंबर) आहे.
* २२  ही एक अर्ध मुळसंख्या आहे.
## वेगवेगळ्या क्षेत्रात संख्या म्हणून वापर
* २२ हा टायटॅनियम-Tiचा अणु क्रमांकआहे.
* बौद्ध धम्माची दीक्षा देताना बावीस प्रतिज्ञा घेतल्या जातात.
* इ.स. २२
* राष्ट्रीय महामार्ग २२
* २२ अधिकृत भाषा

## हे सुद्धा पहा 
* संख्या	
* अंक	
* अंकगणित	
* गणित	
वर्ग: पूर्णांक संख्या
२१ (संख्या)

***२१-एकवीस***  ही एक संख्या आहे, ती २०  नंतरची आणि  २२  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे.
	  इंग्रजीत: 21 - twenty-one.
	
## गुणधर्म
* २१  ही विषम संख्या आहे.
* १/२१ = ०.०४७६१९०४७६१९०४७६
* २१चा घन, २१³ = ९२६१, घनमूळ ३√२१ =  २.७५८९२४१७६३८११२
* फिबोनाची संख्या,०, १, १, २, ३, ५, ८, १३, २१, ३४, ५५, ८९, १४४, ...
* २१  ही एक हर्षद संख्या आहे.
* २१  ही एक अर्ध मुळसंख्या आहे.

## वेगवेगळ्या क्षेत्रात संख्या म्हणून वापर
* २१ हा स्कॅन्डियम-Scचा अणु क्रमांकआहे.
* २१ वे शतक.
* इ.स. २१.
* राष्ट्रीय महामार्ग २१

## हे सुद्धा पहा 
* संख्या	
* अंक	
* अंकगणित	
* गणित	
वर्ग: पूर्णांक संख्या
१९ (संख्या)

***१९-एकोणीस***  ही एक संख्या आहे, ती १८  नंतरची आणि  २०  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे.
	  इंग्रजीत: 19 - nineteen
	
## गुणधर्म
* १९  ही विषम संख्या आहे
* १/१९ = ०.०५२६३१५७८९४७३६८४
* १९चा घन, १९³ = ६८५९, घनमूळ ३√१९ =  २.६६८४०१६४८७२१९४

## वेगवेगळ्या क्षेत्रात संख्या म्हणून वापर
* १९ हा पोटॅशियम-Kचा अणु क्रमांकआहे	
* इ.स. १९
* राष्ट्रीय महामार्ग १९
* १९ वे शतक
* कोविड-१९

## हे सुद्धा पहा 
* संख्या	
* अंक	
* अंकगणित	
* गणित	
वर्ग: पूर्णांक संख्या
२५ (संख्या)

***२५-पंचवीस***  ही एक संख्या आहे, ती २४  नंतरची आणि  २६  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे.
	  इंग्रजीत: 25 - twenty-five.
	
## गुणधर्म
* २५  ही विषम संख्या आहे.
* १/२५ = ०.०४
* २५चा घन, २५³ = १५६२५,  घनमूळ  ३√२५ =  २.९२४०१७७३८२१२८७
* ३² + ४² = ५²=२५, a² + b² =c² - पायथागोरसची त्रिकूटे.

	
## वेगवेगळ्या क्षेत्रात संख्या म्हणून वापर
* २५ हा मॅंगनीज-Mnचा अणु क्रमांकआहे.
*	कुराणामधील २५ धर्मगुरू.
*	इ.स. २५
*राष्ट्रीय महामार्ग २५
## हे सुद्धा पहा 
* संख्या	
* अंक	
* अंकगणित	
* गणित	
वर्ग: पूर्णांक संख्या
२३ (संख्या)

***२३-तेवीस***  ही एक संख्या आहे, ती २२  नंतरची आणि  २४  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे.
	  इंग्रजीत: 23 - twenty-three.
	
## गुणधर्म
* २३  ही विषम संख्या आहे.
* १/२३ = ०.०४३४७८२६०८६९५६५२
* २३चा घन, २३³ = १२१६७, घनमूळ ३√२३ =  २.८४३८६६९७९८५१५७
## वेगवेगळ्या क्षेत्रात संख्या म्हणून वापर
* २३ हा व्हेनेडियम-Vचा अणु क्रमांकआहे.
*	इ.स. २३
*राष्ट्रीय महामार्ग २३
## हे सुद्धा पहा 
* संख्या	
* अंक	
* अंकगणित	
* गणित	
वर्ग: पूर्णांक संख्या
३० (संख्या)

***३०-तीस***  ही एक संख्या आहे, ती २९  नंतरची आणि  ३१  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे.
	  इंग्रजीत: 30 - thirty.
	
## गुणधर्म
* ३०  ही सम संख्या आहे.
* १/३० = ०.०३३३३३३३३३३३३३३३
* ३०चा घन, ३०³ = २७०००, घनमूळ ३√३० =  ३.१०७२३२५०५९५३८६
* ३०  ही एक हर्षद संख्या आहे.
	
## वेगवेगळ्या क्षेत्रात संख्या म्हणून वापर
* ग्रीस (+३०) या देशाचा आंतरराष्ट्रीय दूरध्वनी क्रमांक (कॉलिंग कोड)
* ३० हा जस्त (झिंक)-Znचा अणु क्रमांकआहे.
* महिन्यातील दिवस
* इ.स. ३०
*राष्ट्रीय महामार्ग ३०
## हे सुद्धा पहा 
* संख्या	
* अंक	
* अंकगणित	
* गणित	
वर्ग: पूर्णांक संख्या
२७ (संख्या)

***२७-सत्तावीस***  ही एक संख्या आहे, ती २६  नंतरची आणि  २८  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे. इंग्रजीत: 27 - twenty-seven.
	
## गुणधर्म
* २७  ही विषम संख्या आहे.
* १/२७ = ०.०३७०३७०३७०३७०३७
* २७चा घन, २७³ = १९६८३, घनमूळ ३√२७ =  ३
* २७  ही एक हर्षद संख्या आहे.
*  २७, ही पूर्ण घन संख्या आहे..
	
	
## वेगवेगळ्या क्षेत्रात संख्या म्हणून वापर
* दक्षिण आफ्रिका (+२७) या देशाचा आंतरराष्ट्रीय दूरध्वनी क्रमांक (कॉलिंग कोड).
* २७ हा कोबाल्ट-Coचा अणु क्रमांकआहे.
* स्पॅनिश वरणमलेतील अक्षरांची संख्या २७.
* २७ नक्षत्रे
*राष्ट्रीय महामार्ग २७
* इ.स. २७

## हे सुद्धा पहा 
* संख्या	
* अंक	
* अंकगणित	
* गणित	
वर्ग: पूर्णांक संख्या
२४ (संख्या)

***२४-चोवीस***  ही एक संख्या आहे, ती २३  नंतरची आणि  २५  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे.
	  इंग्रजीत: 24 - twenty-four
	
## गुणधर्म
* २४  ही सम संख्या आहे.
* १/२४ = ०.०४१६६६६६६६६६६६६७
* २४चा घन, २४³ = १३८२४, घनमूळ ३√२४ =  २.८८४४९९१४०६१४८२
* २४  ही एक हर्षद संख्या आहे.
## वेगवेगळ्या क्षेत्रात संख्या म्हणून वापर
* २४ हा क्रोमियम-Crचा अणु क्रमांकआहे.
* २४ जैन तीर्थंकर
* इ.स. २४
*दिवसाचे २४ तास
*राष्ट्रीय महामार्ग २४

## हे सुद्धा पहा 
* संख्या	
* अंक	
* अंकगणित	
* गणित	
वर्ग: पूर्णांक संख्या
२८ (संख्या)

***२८-अठ्ठावीस***  ही एक संख्या आहे, ती २७  नंतरची आणि  २९  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे.   इंग्रजीत: 28 - twenty-eight.
	
## गुणधर्म
* २८  ही सम संख्या आहे.
* १/२८ = ०.०३५७१४२८५७१४२८५७
* २८चा घन, २८³ = २१९५२, घनमूळ ३√२८ =  ३.०३६५८८९७१८७५६६

	
## वेगवेगळ्या क्षेत्रात संख्या म्हणून वापर
* २८ हा निकेल-Niचा अणु क्रमांकआहे.
* इ.स. २८
*युगें अठ्ठावीस विटेवरी उभा । (आरती)
*राष्ट्रीय महामार्ग २८
## हे सुद्धा पहा 
* संख्या	
* अंक	
* अंकगणित	
* गणित	
वर्ग: पूर्णांक संख्या
कालिदास रंगालय

**कालिदास रंगालय** हे बिहारच्या सुप्रसिद्ध थिएटरपैकी एक आहे. ते पाटणा, भारतातील सांस्कृतिक कार्यक्रमांचे केंद्र आहे. हे गांधी मैदानाच्या आग्नेय कोपऱ्यात आहे. ते बिहार आर्ट थिएटरद्वारे चालवले जाते. तसेच आंतरराष्ट्रीय थिएटर इन्स्टिट्यूट, युनेस्को, पॅरिसचे प्रादेशिक केंद्र आहे. 

## इतिहास 
कालिदासाच्या नावावरून, याची स्थापना ९ ऑक्टोबर १९७४ रोजी अनिल कुमार मुखर्जी यांनी केली. राज्याच्या राजधानीत नाट्य आणि सांस्कृतिक उपक्रमांना प्रोत्साहन देण्यासाठी आणि त्याचा पाठपुरावा करण्यासाठी बिहार सरकारने बिहार आर्ट थिएटरला दिलेल्या जमिनीवर हे बांधले गेले आहे. 

## आढावा 
आज कालिदास रंगालयात एक रंगमंच, सभागृह, बिहार इन्स्टिट्यूट ऑफ ड्रामाटिक्स ऑफिस आणि 'अन्नपूर्णा' म्हणून ओळखले जाणारे उपहारगृह आहे. या कॉम्प्लेक्समध्ये शकुंतला जनता थिएटर, प्रियंबदा चिल्ड्रन थिएटर, अनसूया आर्ट गॅलरी आणि कलाकारांसाठी अभ्यथना गेस्ट हाऊस आहे. संकुलात नृत्य आणि संगीत, चित्रकला आणि छायाचित्रणाचे वर्ग दिले जातात.

## हे सुद्धा पहा 
* भारतीय नृत्य कला मंदिर
* प्रेमचंद रंगशाळा
* मनोज भावुक यांनी नाटकाचा डिप्लोमा केला आहे

## संदर्भ 
वर्ग:भारतातील कला संग्रहालये आणि गॅलरी
वर्ग: पाटणा येथील चित्रपटगृहे
वर्ग: १९७४ची बिहारमधील आस्थापने
वर्ग: भारतातील कला संस्था
वर्ग: भारतातील संगीत शाळा
वर्ग: भारतातील कला शाळा
वर्ग: पाटणामधील शिक्षण
वर्ग: बिहारची संस्कृती
वर्ग: भारतातील नृत्य शाळा
आलमपूर संग्रहालय

**आलमपूर एएसआय संग्रहालय** हे तेलंगणातील महबूबनगर, आलमपूर या ऐतिहासिक शहरात असलेले एक संग्रहालय आहे. ते नवब्रह्म मंदिराजवळ वसलेले आणि भारतीय पुरातत्त्व सर्वेक्षणाद्वारे नोंदणीकृत आहे.

## इतिहास 
आलमपूर संग्रहालयाची स्थापना १९५२ साली झाली. हे संग्रहालय लोकप्रिय नवब्रह्म मंदिरांच्या शेजारी आहे या संग्रहालयात ६४ किरकोळ शिल्प, १२४हून अधिक दगडी शिल्पे आणि २६ शिलालेख ठेवलेले आहेत. या शिल्पांचा काळ इसवी सनाच्या सहाव्या ते सोळाव्या शतकापर्यंतचा असून ती काकती, चालुक्य आणि विजयनगर राजघराण्यातील आहेत. आलमपूर गॅलरीत मोठ्या कॉरिडॉरमध्ये आयोजित केलेल्या शिल्पांच्या विशाल आणि वैविध्यपूर्ण संग्रहासाठी प्रसिद्ध आहे. प्रदर्शनातील संग्रहांमध्ये अनेक सुंदर नमुने आहेत, त्यापैकी काही स्वच्छ केलेल्या काळ्या दगडात आहेत जे दर्शविते की हे अकराव्या शतकातील काकतीयांचे आहेत.

## संग्रह 
यात मोठ्या आणि वैविध्यपूर्ण शिल्पांचा संग्रह आहे. बहुतेक नमुने ७ व्या शतकातील चालुक्य काळातील आहेत आणि काही दगड १२ व्या शतकातील काकतीय काळातील आहेत. त्यात अष्टदिग्पालकांसह शिवाच्या प्रतिमा आणि काकत्यांच्या छतावर नटराजाच्या प्रतिमेसह नंदी समोर आहे.

## अधिक वाचन 
* 
* 
* 
* 

## संदर्भ 
 
वर्ग: भारतातील कला संग्रहालये आणि गॅलरी
वर्ग: तेलंगणामधील संग्रहालये
वर्ग: तेलंगणाची संस्कृती
वर्ग: भारतातील पुरातत्त्व संग्रहालये
मायकेल नेसर

**मायकेल गर्टगेस नेसर** (२९ मार्च, १९९०:प्रिटोरिया, दक्षिण आफ्रिका - हयात) हा च्या क्रिकेट संघाकडून २०१८ पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा क्रिकेट खेळाडू आहे. 

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९० मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
६ (संख्या)

*** ६ - सहा ***   ही एक संख्या आहे, ती ५  नंतरची आणि  ७  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे.  इंग्रजीत: 
6 - six .

## गुणधर्म
* ६  ही सम संख्या आहे.
* ६  ही एक अर्ध मुळसंख्या आहे.
* ६ ही परिपूर्ण संख्या आहे.
* ६  ही संयुक्त संख्या आहे.
* षटकोनाला ६ बाजू असतात.
* घनाला ६ पृष्ठ असतात.
	
## वेगवेगळ्या क्षेत्रात संख्या म्हणून वापर
* ६ हा कार्बन-Cचा अणु क्रमांकआहे.
* इ.स. ६
* राष्ट्रीय महामार्ग ६
* षटक 
**भारतीय संस्कृतीत**
* षष्टी ६ वी तिथी
* सहा ऋतू- वसंत, ग्रीष्म, वर्षा, शरद, हेमंत, शिशिर
* षड् रिपु- काम, क्रोध, लोभ, मोह, मद, मत्सर
* सहा रस- कडू, तिखट, आंबट, गोड, खारट, तुरट
* सहा अकाल- अतिवृष्टि, अनावृष्टि, उंदरांचे वाढलेले प्रमाण, परकीय आक्रमण, टोळधाड, पक्ष्यांचे वाढलेले प्रमाण
* सहा शास्त्रे- मीमांसा, न्याय, वैशेषिक, योग, सांख्य, वेदान्त
* सहा हास्ये- स्मित, हसित, विहसित, अवहसित, अपहसित, अतिहसित

## हे सुद्धा पहा 
* संख्या	
* अंक	
* अंकगणित	
* गणित	
वर्ग: पूर्णांक संख्या	
वर्ग: संख्या
जॉश बोहॅनन

**जॉशुआ** *जॉश* **जेम्स बोहॅनन** (९ एप्रिल, १९९७:मॅंचेस्टर, इंग्लंड - हयात) हा चा क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि उजव्या हाताने मधमगती गोलंदाजी करणारा अष्टपैलू खेळाडू आहे. इंग्लंडच्या राष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धांमध्ये तो २०१७ पासून लॅंकेशायरतर्फे खेळतो. २

वर्ग:इ.स. १९९७ मधील जन्म
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
राष्ट्रीय महामार्ग ७०

**राष्ट्रीय महामार्ग ७०** (National Highway 70) हा भारतामधील एक प्रमुख राष्ट्रीय महामार्ग आहे.

वर्ग:भारतातील राष्ट्रीय महामार्ग
वर्ग:चित्र हवे
२६ (संख्या)

***२६-सव्वीस***  ही एक संख्या आहे, ती २५  नंतरची आणि  २७  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे.  इंग्रजीत: 26 - twenty-six.
	
## गुणधर्म
* २६  ही सम संख्या आहे.
* १/२६ = ०.०३८४६१५३८४६१५३८५
* २६चा घन, २६³ = १७५७६, घनमूळ ३√२६ =  २.९६२४९६०६८४०७३७
* २६  ही एक अर्ध मुळसंख्या आहे.

	
## वेगवेगळ्या क्षेत्रात संख्या म्हणून वापर
* २६ हा लोखंड-Feचा अणु क्रमांकआहे.
*	इंग्रजी वर्णमलेतील अक्षरांची संख्या २६.
*	इ.स. २६
*राष्ट्रीय महामार्ग २६
## हे सुद्धा पहा 
* संख्या	
* अंक	
* अंकगणित	
* गणित	
वर्ग: पूर्णांक संख्या
शुभमंगल ऑनलाईन

**शुभमंगल ऑनलाईन** ही कलर्स मराठी वाहिनीवर प्रसारित झालेली एक मालिका आहे.

## कलाकार 
* सुयश टिळक
* सायली संजीव
* सुकन्या कुलकर्णी-मोने
* अमिता खोपकर
* समिधा गुरु
* आनंद इंगळे
* अर्चना निपाणकर
* गुरू दिवेकर
* अंकिता पानवेलकर
* अस्मिता खटखटे
* योगेश केळकर
* मिलिंद फाटक
* सचिन देशपांडे

## नवीन वेळेत 
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका
वर्ग:कलर्स मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका
२९ (संख्या)

'**२९-एकोणतीस**''  ही एक संख्या आहे, ती २८  नंतरची आणि  ३०  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे.
	  इंग्रजीत: 29 - twenty-nine.
	
## गुणधर्म
* २९  ही विषम संख्या आहे.
* १/२९ = ०.०३४४८२७५८६२०६८९७
* २९चा घन, २९³ = २४३८९, घनमूळ ३√२९ =  ३.०७२३१६८२५६८५८५
	
	
		
## वेगवेगळ्या क्षेत्रात संख्या म्हणून वापर 
* २९ हा तांबे (कॉपर)-Cuचा अणु क्रमांकआहे.
* लीप वर्षामध्ये फेब्रुवारी महिन्यात २९ दिवस असतात.
* इ.स. २९
*राष्ट्रीय महामार्ग २९
*बिश्नोई(पश्चिम थार वाळवंट आणि भारताच्या उत्तरेकडील राज्यांमध्ये आढळणारा एक समुदाय.)
## हे सुद्धा पहा 
* संख्या	
* अंक	
* अंकगणित	
* गणित	
वर्ग: पूर्णांक संख्या
गुणाकार व्यस्त संख्या

ज्या दोन संख्यांचा गुणाकार 1 येतो, त्यांना एकमेकीच्या गुणाकार व्यस्त संख्या म्हणतात.

/ या परिमेय संख्यांची गुणाकार व्यस्त /.

 aचा व्यस्त \frac{1}{a}

\frac{a}{b}चा गुणाकार व्यस्त \frac{b}{a}

## हे सुद्धा पहा
* गुणाकार
* अंकगणित
* बेरीज व्यस्त संख्या
* संख्या

वर्ग:अंकगणित
वर्ग:संख्या
बेरीज व्यस्त संख्या

***बेरीज व्यस्त संख्या*** : ज्या दोन संख्यांची बेरीज 0 येते, त्यांना एकमेकीच्या बेरीज व्यस्त संख्या किंवा विरुद्ध संख्या म्हणतात.

 3/7 या संख्येची बेरीज व्यस्त संख्या -3/7
 x+(-x) = 0

## हे सुद्धा पहा
* बेरीज
* अंकगणित
* गुणाकार व्यस्त संख्या
* संख्या

वर्ग:अंकगणित
वर्ग:संख्या
४० (संख्या)

***४०-चाळीस***  ही एक संख्या आहे, ती ३९  नंतरची आणि  ४१  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे.
	  इंग्रजीत: 40 - forty.
	
## गुणधर्म
* ४०  ही सम संख्या आहे.
* १/४० = ०.०२५
* ४०चा घन, ४०³ = ६४०००, घनमूळ ३√४० =  ३.४१९९५१८९३३५३३९
* ४०  ही एक हर्षद संख्या आहे.
	
## वेगवेगळ्या क्षेत्रात संख्या म्हणून वापर
* रोमानिया (+४०) या देशाचा आंतरराष्ट्रीय दूरध्वनी क्रमांक (कॉलिंग कोड)
* ४० हा झिरकोनिअम-Zrचा अणु क्रमांकआहे.
* हनुमान चालीसा मध्ये ४० श्लोक आहेत.
* इ.स. ४०
*राष्ट्रीय महामार्ग ४०
## हे सुद्धा पहा 
* संख्या	
* अंक	
* अंकगणित	
* गणित	
वर्ग: पूर्णांक संख्या
राष्ट्रीय महामार्ग ३

**राष्ट्रीय महामार्ग ३** (National Highway 1) हा भारताच्या पंजाब, हिमाचल प्रदेश व लडाख ह्या राज्यांमधून धावणारा एक राष्ट्रीय महामार्ग आहे. हा महामार्ग पंजाबमधील भारत-पाकिस्तान सीमारेषेवरील अटारी ह्या गावामध्ये सुरू होतो व पूर्व व ईशान्य दिशांना ५५६ किमी धावून लडाखची राजधानी लेह येथे संपतो. अमृतसर, कर्तारपूर, जालंधर, होशियारपूर, हमीरपूर, मंडी, कुलू, मनाली ही नगरे ह्याच महामार्गावर स्थित आहेत.

## इतिहास
२०१० मध्ये राष्ट्रीय महामार्गांचे क्रमांकन बदलल्यानंतर खालील तीन महामार्गांचे भाग एकत्रित करून राष्ट्रीय महामार्ग ३ची निर्मिती करण्यात आली.
*अटारी - जालंधर पट्टा - राष्ट्रीय महामार्ग १
*जालंधर - मंडी पट्टा - राष्ट्रीय महामार्ग ७०
*मंडी - मनाली पट्टा - राष्ट्रीय महामार्ग २१
*मनाली - लेह पट्टा - लेह–मनाली महामार्ग

## मार्ग
राष्ट्रीय महामार्ग ३चा मोठा हिस्सा हिमालय पर्वतरांगांमधून वाट काढत जातो. ह्या मार्गावरील मनाली ते लेह दरम्यान जगातील सर्वात उंचीवर असलेले काही घाट अस्तित्वात आहेत. ह्यांपैकी बरेचसे घाट हिवाळ्यामध्ये हिमवृष्टीमुळे बंद राहतात. सुमारे १३,००० फूट उंचीवर असलेला रोहतांग घाट कुलू जिल्ह्याला लाहौल आणि स्पिति जिल्ह्यासोबत जोडतो. रोहतांग घाटावरील ताण कमी करण्यासाठी २०१० साली अटल बोगदा वाहतुकीसाठी खुला करण्यात आला. तसेच सुमारे १६,००० फूट उंचीवर असलेला लुंगालाचा घाट व १७,४८० फूट उंचावरील टगलांग ला हे दुर्गम घाट राष्ट्रीय महामार्ग ३ वर आहेत.  

## जुळणारे प्रमुख महामार्ग
*अमृतसर - 
*जालंधर - 
*लेह - 

वर्ग:भारतातील राष्ट्रीय महामार्ग
वर्ग:पंजाबमधील वाहतूक
वर्ग:हिमाचल प्रदेशमधील वाहतूक
वर्ग:लडाखमधील वाहतूक
क्रमगुणित

गणितामध्ये कोणत्याही ऋण नसलेल्या पूर्णांकाचा nचा **क्रमगुणित (factorial- फॅक्टोरियल)** हा n! ने दर्शवतात.क्रमगुणित म्हणजे ती संख्या व तिच्यापेक्षा लहान धन पूर्णांकाचा गुणाकार होय.
 
  **n! = n . (n-१) . (n-२) . (n-३) . (n-४) ..... ४ . ३ . २ . १**

उदाहरणार्थ,

  **! =  .  .  .  .  = **

याचा उपयोग बीजगणित, मांडणी व जुळवणी मध्ये केला जातो.

!चे मूल्य!  आहे.
कारण, 
  ⇒n!=n×(n−)!
  समजा nची किंमत १ धरल्यास,
  ⇒!=!×(−)!
  ⇒!=!×()!

डावी बाजू = उजवी बाजू असले पाहिजे,
हा नियम पूर्ण होण्यासाठी, ! =  असणे हे गरजेचे आहे.
## गॅमा व पाय फल (फलन)
गैर-ऋण (ऋण नसलेला) पूर्णांकाशिवाय अपूर्णांकांचा सुद्धा क्रमगुणित काढला जाऊ शकतो, परंतु यासाठी गणितीय विश्लेषणातील अधिक प्रगत साधने (क्रिया) आवश्यक आहेत.

गॅमा फल हे फॅक्टोरियलचे विस्तारित रूप आहे. आणि हे  ने दर्शवतात. गॅमा फलाचे उत्तर हे  क्रमगुणित मूल्यांमध्ये येते  फक्त गॅमा फलातील चलाची किंमत ही १ ने बदलल्यास म्हणजे  = 1!, = 2!, नॉन-पॉझिटिव्ह पूर्णांक वगळता सर्व संमिश्र संख्यांसाठी ते परिभाषित केले जाते, आणि जर वास्तविक भाग हा धन असेल तर,\Gamma(z)=\int_0^\infty t^{z-1} e^{-t}\, dt.प्रत्येक गैर-ऋण पूर्णांक संख्या n साठी क्रमगुणित आणि गॅमा फल यांमधील संबंध हा  असा असतो.

यूलरचे गॅमा फलाचे मूळचे सूत्र \Gamma(z)=\lim_{n\to\infty}\frac{n^zn!}{\displaystyle\prod_{k=0}^n (z+k)}. 

कार्ल फ्रेडरिक गॉस यांनी समान हेच दर्शविण्यासाठी   चिन्ह वापरले, परंतु चलाची किंमत ही १ ने बदलली आहे, जेणेकरून ते गैर-ऋणात्मक पूर्णांकांच्या क्रमगुणितांसाठी बरोबर ठरेन. पाय फलाची व्याख्या\Pi(z)=\int_0^\infty t^z e^{-t}\, dt.तच

पाय आणि गॅमा फलामधील संबंधाचे सूत्र  . 

अशाप्रकारे प्रत्येक गैर-ऋण पूर्णांक संख्या n साठी,  .

या व्यतिरिक्त , पाय फल हे  क्रमगुणिताप्रमाणे परिभाषित केलेल्या प्रत्येक  (परिभाषित केलेली संमिश्र संख्यां) ला पुनरावृत्ती दर्शविते. \Pi(z) = z\Pi(z-1)\,.

हे पुनरावृत्ती संबंध आहे. याला गॅमा फलात लिहील्यास, हे पुनरावृत्त राहत नाही.\Gamma(n+1)=n\Gamma(n)\,.

अर्ध-पूर्णांक संख्यांना या फलांची किंमत ही त्यांच्यापैकी एकाद्वारे निर्धारित केली जाते:\Gamma\left (\frac{1}{2}\right )=\left (-\frac{1}{2}\right )!=\Pi\left (-\frac{1}{2}\right ) = \sqrt{\pi}\,,
हे&nbsp; साठी,\begin{align}
& \Gamma\left (\frac{1}{2}+n\right ) = \left (-\frac{1}{2}+n\right )! = \Pi\left (-\frac{1}{2}+n\right ) \\[5pt]
= {} & \sqrt{\pi} \prod_{k=1}^n \frac{2k - 1}{2} = \frac{(2n)!}{4^n n!} \sqrt{\pi} = \frac{(2n-1)!}{2^{2n-1}(n-1)!} \sqrt{\pi}\,.
\end{align}उदाहरणार्थ,
\Gamma\left(\frac{9}{2}\right) = \frac{7}{2}! = \Pi\left(\frac{7}{2}\right) = \frac{1}{2} \cdot \frac{3}{2} \cdot \frac{5}{2} \cdot \frac{7}{2} \sqrt{\pi} = \frac{8!}{4^4 4!} \sqrt{\pi} = \frac{7!}{2^7 3!} \sqrt{\pi} = \frac{105}{16} \sqrt{\pi} \approx 11.631\,728\ldots

सर्व&nbsp; साठी,
\Gamma\left (\frac{1}{2}-n\right ) = \left (-\frac{1}{2}-n\right )! = \Pi\left (-\frac{1}{2}-n\right ) = \sqrt{\pi} \prod_{k=1}^n \frac{2}{1 - 2k} = \frac{\left(-4\right)^n n!}{(2n)!} \sqrt{\pi}\,.
उदाहरणार्थ,
\Gamma\left(-\frac{5}{2}\right) = \left(-\frac{7}{2}\right)! = \Pi\left(-\frac{7}{2}\right) = \frac{2}{-1}\cdot\frac{2}{-3}\cdot\frac{2}{-5} \sqrt{\pi} = \frac{\left(-4\right)^3 3!}{6!} \sqrt{\pi} = -\frac{8}{15} \sqrt{\pi} \approx -0.945\,308\ldots

वर्ग: गणित
वर्ग: अंकगणित
३९ (संख्या)

***३९-एकोणचाळीस***  ही एक संख्या आहे, ती ३८  नंतरची आणि  ४०  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे.
	  इंग्रजीत: 39 - thirty-nine.
	
## गुणधर्म
* ३९  ही विषम संख्या आहे.
* १/३९ = ०.०२५६४१०२५६४१०२५६
* ३९चा घन, ३९³ = ५९३१९, घनमूळ ३√३९ =  ३.३९१२११४४३०१४१७
* ३९  ही एक अर्ध मुळसंख्या आहे..
	
## वेगवेगळ्या क्षेत्रात संख्या म्हणून वापर
* इटली (+३९) या देशाचा आंतरराष्ट्रीय दूरध्वनी क्रमांक (कॉलिंग कोड)
* ३९ हा यत्रियम-Yचा अणु क्रमांकआहे.
* इ.स. ३९
*राष्ट्रीय महामार्ग ३९
## हे सुद्धा पहा 
* संख्या	
* अंक	
* अंकगणित	
* गणित	
वर्ग: पूर्णांक संख्या
३२ (संख्या)

***३२-बत्तीस***  ही एक संख्या आहे, ती ३१  नंतरची आणि  ३३  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे..
	  इंग्रजीत: 32 - thirty-two
	
## गुणधर्म
* ३२  ही सम संख्या आहे.
* १/३२ = ०.०३१२५
* ३२चा घन, ३२³ = ३२७६८, घनमूळ ३√३२ =  ३.१७४८०२१०३९३६४
## वेगवेगळ्या क्षेत्रात संख्या म्हणून वापर
* बेल्जियम (+३२) या देशाचा आंतरराष्ट्रीय दूरध्वनी क्रमांक (कॉलिंग कोड)
* ३२ हा जर्मेनियम-Geचा अणु क्रमांकआहे.
* इ.स. ३२
*राष्ट्रीय महामार्ग ३२
*प्रौढ व्यक्तीच्या तोंडात ३२ दात असतात.
## हे सुद्धा पहा 
* संख्या	
* अंक	
* अंकगणित	
* गणित	
वर्ग: पूर्णांक संख्या
३४ (संख्या)

***३४-चौतीस***  ही एक संख्या आहे, ती ३३  नंतरची आणि  ३५  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे.  इंग्रजीत: 34 - thirty-four
	
## गुणधर्म
* ३४  ही सम संख्या आहे.
* १/३४ = ०.०२९४११७६४७०५८८२४
* ३४चा घन, ३४ = ३९३०४, घनमूळ √३४ =  ३.२३९६११८०१२७७४८
* फिबोनाची संख्या,०, १, १, २, ३, ५, ८, १३, २१, ३४, ५५, ८९, १४४, ...
* ३४  ही एक अर्ध मुळसंख्या आहे..

## वेगवेगळ्या क्षेत्रात संख्या म्हणून वापर
* स्पेन (+३४) या देशाचा आंतरराष्ट्रीय दूरध्वनी क्रमांक (कॉलिंग कोड)
* ३४ हा सेलेनियम-Seचा अणु क्रमांकआहे.
* इ.स. ३४
*राष्ट्रीय महामार्ग ३४
## हे सुद्धा पहा 
* संख्या	
* अंक	
* अंकगणित	
* गणित	
वर्ग: पूर्णांक संख्या
३५ (संख्या)

***३५-पस्तीस***  ही एक संख्या आहे, ती ३४  नंतरची आणि  ३६  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे.
	  इंग्रजीत: 35 - thirty-five
	
## गुणधर्म
* ३५  ही विषम संख्या आहे.
* १/३५ = ०.०२८५७१४२८५७१४२८६
* ३५चा घन, ३५ = ४२८७५, घनमूळ ३√३५ =  ३.२७१०६६३१०१८८५९
* ३५  ही एक अर्ध मुळसंख्या आहे..

## वेगवेगळ्या क्षेत्रात संख्या म्हणून वापर
* ३५ हा ब्रोमिन-Brचा अणु क्रमांकआहे.
*	इ.स. ३५
*राष्ट्रीय महामार्ग ३५
## हे सुद्धा पहा 
* संख्या	
* अंक	
* अंकगणित	
* गणित	
वर्ग: पूर्णांक संख्या
३७ (संख्या)

***३७-सदतीस***  ही एक संख्या आहे, ती ३६  नंतरची आणि  ३८  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे.
	  इंग्रजीत: 37 - thirty-seven.
	
## गुणधर्म
* ३७  ही विषम संख्या आहे.
* १/३७ = ०.०२७०२७०२७०२७०२७
* ३७चा घन, ३७ = ५०६५३, घनमूळ ३√३७ =  ३.३३२२२१८५१६४५९	
	
	
## वेगवेगळ्या क्षेत्रात संख्या म्हणून वापर
* ३७ हा रुबिडियम-Rbचा अणु क्रमांकआहे.
* इ.स. ३७
*राष्ट्रीय महामार्ग ३७
## हे सुद्धा पहा 
* संख्या	
* अंक	
* अंकगणित	
* गणित	
वर्ग: पूर्णांक संख्या
३८ (संख्या)

***३८-अडतीस***  ही एक संख्या आहे, ती ३७  नंतरची आणि  ३९  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे..
	  इंग्रजीत: 38 - thirty-eight
	
## गुणधर्म
* ३८  ही सम संख्या आहे.
* १/३८ = ०.०२६३१५७८९४७३६८४२
* ३८चा घन, ३८³ = ५४८७२, घनमूळ ३√३८ =  ३.३६१९७५४०६७९८९६
* ३८  ही एक अर्ध मुळसंख्या आहे..
	
## वेगवेगळ्या क्षेत्रात संख्या म्हणून वापर
* ३८ हा स्ट्रॉन्टियम-Srचा अणु क्रमांकआहे.
* इ.स. ३८
*राष्ट्रीय महामार्ग ३८
## हे सुद्धा पहा 
* संख्या	
* अंक	
* अंकगणित	
* गणित	
वर्ग: पूर्णांक संख्या
प्रेमचंद रंगशाळा

**प्रेमचंद रंगशाळा** हे पटना, बिहार, भारत येथे स्थित एक थिएटर आहे. ते राजेंद्र नगर येथे आहे.

## इतिहास 
हे स.न. १९७१ मध्ये बिहार सरकारने स्थापित केले होते. पूर्व भारतातील सर्वात मोठ्या चित्रपटगृहांपैकी एक आहे. १९७२ नंतर सभागृहात एकही नाटक सादर झाले नाही आणि १९७४ मध्ये ते केंद्रीय राखीव पोलीस दलाकडे सुपूर्द करण्यात आले. १९८७ मध्ये, सांस्कृतिक कार्यकर्त्यांनी सतत दबाव आणल्यानंतर सभागृह सीआरपीएफपासून मुक्त करण्यात आले. त्यानंतर ठराविक अंतराने यात नाटके रंगली.

२०११ मध्ये, थिएटरचे मोठे नूतनीकरण झाले. एकूण नूतनीकरणाचा खर्च अंदाजे  ५.९१ कोटी इतका होता. २०१२ पर्यंत १०० नवीन जागा जोडण्यात आल्या. त्या आधी तेथे ५०० जागेची क्षमता होती. थिएटरची रचना देखील सुधारली गेली. नूतनीकरणानंतर, अत्याधुनिक थिएटरचे उद्घाटन फेब्रुवारी २०१२ मध्ये बिहारचे मुख्यमंत्री नितीश कुमार यांच्या हस्ते करण्यात आले.

## हे सुद्धा पहा 
* कालिदास रंगालय
* भारतीय नृत्य कला मंदिर
* रवींद्र परिषद

## संदर्भ 
 
वर्ग:भारतातील कला संस्था
वर्ग:पाटणा येथील चित्रपटगृहे