किरणजीत अहलुवालिया

**किरणजीत अहलुवालिया** (जन्म १९५५) ह्या एक भारतीय महिला आहेत. त्या १९८९ मध्ये यूकेमध्ये त्यांच्या अत्याचारी पतीला जाळून मारल्यानंतर आंतरराष्ट्रीय स्तरावर चर्चेत आल्या होत्या. दहा वर्षांच्या शारीरिक, मानसिक आणि लैंगिक अत्याचाराला प्रतिसाद म्हणून हे कृत्य केल्याचा त्यांनी हा दावा केला. सुरुवातीला हत्येसाठी दोषी ठरल्यानंतर आणि तुरुंगात जन्मठेपेची शिक्षा सुनावल्यानंतर, अहलुवालियाची शिक्षा नंतर अपर्याप्त वकिलाच्या कारणास्तव रद्द करण्यात आली आणि त्याची जागा ऐच्छिक हत्याकांडाने घेतली. त्यांचे चिथावणी देण्याचे सादरीकरण अयशस्वी झाले असले तरी (आर विरुद्ध डफी अंतर्गत नियंत्रण गमावणे अचानक होणे आवश्यक होते, जे झाले नव्हते). त्यांनी एस.२ होमिसाईड ऍक्ट १९५७ च्या अंतर्गत कमी झालेल्या जबाबदारीच्या आंशिक बचावाची यशस्वीपणे बाजू मांडली कारण ताज्या वैद्यकीय पुरावे (जे तिच्या मूळ चाचणीत उपलब्ध नव्हते) कमी झालेली मानसिक जबाबदारी दर्शवू शकत होते.

प्रोवोक्ड (२००६) हा चित्रपट अहलुवालिया यांच्या जीवनाचा काल्पनिक वर्णन आहे.

## पार्श्वभूमी 
१९७७ मध्ये, वयाच्या २१ व्या वर्षी किरणजीतने कॅनडाला जाण्यासाठी पंजाबमधील चक कलाल येथील त्यांचे घर सोडले. त्यांच्या बहिणीला भेटायला गेल्या. २१ जुलै १९७९ रोजी त्या यूकेला गेल्या. जिथे त्यांनी दीपकशी लग्न केले. त्याला फक्त एकदाच भेटल्या होत्या. त्यांनी सांगितले की तिला दहा वर्षांपासून घरगुती अत्याचार सहन करावा लागला होता. ज्यात शारीरिक हिंसा, अन्नाची कमतरता आणि वैवाहिक बलात्कार यांचा समावेश होता.

जेव्हा किरणजीत यांनी त्यांच्या कुटुंबाकडे मदत मागितली तेव्हा त्यांनी पतीसोबतच राहण्याचा देत त्यांना फटकारले होते. त्यांनी शेवटी घरातून पळून जाण्याचा प्रयत्न केला पण त्यांच्या पतीने त्यांना शोधून परत आणले. त्यांच्या लग्नादरम्यान किरणजीतला दोन मुलगे होत. त्यांनी सहन केलेल्या हिंसाचाराचे अनेकदा ते साक्षीदार असल्याचा दावा त्यांनी केला.

नंतरच्या एका मुलाखतीत त्यांनी सांगितले: "मी त्याला किती दुखावले हे दाखवायचे ठरवले. काही वेळा मी पळून जाण्याचा प्रयत्न केला होता, पण तो मला पकडून आणखी जोरात मारायचा. तो माझ्यामागे धावू नये म्हणून मी त्याचे पाय जाळण्याचे ठरवले."

## कोर्टातील केस 
डिसेंबर १९८९ मध्ये किरणजीतला हत्येप्रकरणी दोषी ठरवण्यात आले. खटल्याच्या वेळी, फिर्यादी पक्षाने असा युक्तिवाद केला की जरी त्या घटनेच्या रात्री तिला गरम सळईने चटका देण्याची धमकी देण्यात आली होती, तरीही तिचा पती झोपेपर्यंत तिने वाट पाहिली ही वस्तुस्थिती आहे. या दरम्यान तिला शांत होण्यासाठी वेळ मिळाला होता.

## अपील आणि सुटका 
त्यांचे प्रकरण अखेरीस साउथॉल ब्लॅक सिस्टर्सच्या निदर्शनास आले. त्यांनी खटला चालवण्यासाठी दबाव आणला. १९९२ मध्ये केलेल्या अपिलामुळे किरणजीतची शिक्षा रद्द करण्यात आली. कारण जुन्या वकिलाच्या अपुऱ्या ज्ञानामुळे किरणजीतला नीट माहिती दिली नव्हती की ती कमी जबाबदारीच्या कारणास्तव मनुष्यवधाचा गुन्हा कबूल करू शकते. या व्यतिरिक्त, जेव्हा तिने तिच्या पतीला फटकारले तेव्हा तिला तीव्र नैराश्याने ग्रासले होते हे समोर आले, ज्याबद्दल तिच्या नवीन वकिलांनी युक्तिवाद केला की नंतर तिच्या निर्णय घेण्याची क्षमता बदलली. त्याच वर्षी तिचे अपील होते. यामुळे एम्मा हम्फ्रे आणि सारा थॉर्नटन यांची मुक्तता झाली.

किरणजीतच्या अनुभवाच्या विषयावर गीता सहगल यांनी ब्रिटिश दूरचित्रवाणी इन्व्हेस्टिगेटिव्ह डॉक्युमेंटरी प्रोग्राम डिस्पॅचेससाठी अनप्रोवोक्ड नावाचा चित्रपट बनवला.

२००७ च्या कान्स फिल्म फेस्टिव्हलमध्ये प्रदर्शित झालेल्या प्रोव्होक्ड चित्रपटात ही कथा काल्पनिक होती. नवीन अँड्र्यूजने दीपकची भूमिका केली होती आणि ऐश्वर्या रायने किरणजीतची भूमिका केली होती. कान्समधील स्क्रिनिंगदरम्यान, किरणजीत रायच्या शेजारी बसली, तिचा हात धरला आणि सर्वात हिंसक दृश्यांमध्ये ती रडत होती.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय महिला कार्यकर्त्या
वर्ग:पंजाबी व्यक्ती
वर्ग:भारतीय महिला हक्क कार्यकर्ते
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९५५ मधील जन्म
वर्ग:Pages with unreviewed translations