open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
वारे

*     वारे 
   हवेच्या जास्त दाबाच्या प्रदेशाकङून कमी दबाच्या प्रदेशाकङे भूपृष्ठालगत क्षितिज समांतर वाहणारया हवेच्या झोतास वारा म्हणतात. 
       वाऱ्याचे प्रमुख चार प्रकार
   1. गृहिय वारे
   2. हंगामी वारे 
   3. स्थानिक वारे
   4. आवर्त व प्रत्यावतॆ वारे 
गृहीय वारे - भूपृष्ठावर जास्त वायुभार पट्टयांकडून कमी वायुभार पट्टयांकडे उत्तर गोलार्धात पृथ्वीच्या परिवलनामुळे आपल्या उजवीकडे आणि दक्षिण गोलार्धात आपल्या डावीकडे वळून वाहणाऱ्या नित्य वाऱ्यांना गृहीय वारे म्हणतात .या  वाऱ्यानांच नित्य वारे किंवा प्रचलित वारे असे म्हणतात .

गृहीय वाऱ्यांचे ३ प्रकार पडतात .

१) व्यापारी वारे _ उपोषण जास्त वायुभर पटट्यांकडून विषुववृत्तीय कमी वायुभार  वाऱ्यानं व्यापारी वारे म्हणतात.व्यापारी वाऱ्याचे त्यांच्या वाहण्याच्या दिशेवरून २ उपप्रकार पडतात.  ते खालील प्रमाणे :- 

१) उत्तर गोलार्धातील ईशान्य व्यापारी वारे २) दक्षिण गोलार्धातील आग्नेय व्यापारी वारे  

२) पश्चिमी वारे किंवा प्रतीव्यापारी वारे - उपोषण जास्त वायुभर पत्त्यांक्डून उप्धृवीय कमी वायुभर पत्त्यांकडे वाहणाऱ्या वाऱ्यानं पश्चिमी वारे म्हणतात .हे  वारे व्यापारी वाऱ्याच्या विरुद्ध दिशेने वाहत असल्यामुळे त्यांना प्रतीव्यापारी वारे असे म्हणतात. याचे २ प्रकार पडतात  ते खालीलप्रमाणे - 

१) उत्तर गोलार्धातील नैऋत्य प्रतीव्यापारी वारे  

२) दक्षिण गोलार्धातील वायव्य प्रतीव्यापारी वारे   

३) ध्रुवीय वारे किंवा पूर्वीय वारे - ध्रुवीय जास्त दाबाच्या प्रदेशाकडून समशीतोष्ण कमी दाबाच्या पत्त्यांकडे वाहणाऱ्या वाऱ्यानं दृवीय वारे असे म्हणतात .या वाऱ्यांचे उत्तर धृवीय वारे व दक्षिण दृवीय वारे असे २ प्रकार पडतात . 

स्थानिक वारे:
जे वारे ठराविक काळात विशिष्ट परि्थितीमुळे निर्माण होतात व तुलनेने मर्यादित शेत्रात वाहतात , त्यांना स्थानिक वारे आसे म्हणतात. स्थानिक वाऱ्याचा परिणाम ते ज्या प्रदेशात वाहतात तेथील हवामानावर झालेला दिसून येतो . हे वारे वेगवेळ्या नावानी ओळखले जातात. त्यांतील प्रमुख खलीलप्रमाणे आहेत.
१) दरीय वारे व पर्वतीय वारे:
दिवसा पर्वत शिखरावरील हवा लवकर तापून हलकी होऊन वर जाते. त्यामानाने दरितील हवा तापलेली नसते. या वेळी दरिशेत्रात शिखर भागापेक्षा वयुदाब जास्त असतो, म्हणून वारे दरीतून पर्वत शिखराकडे वाहू लागतात.
दारणा नदी

**दारणा नदी** ही महाराष्ट्रातील नाशिक जिल्हातील गोदावरीची एक उपनदी आहे. ही नदी कळसुबाई डोंगररांगेत उत्तरेकडे उगम पावते. नाशिक जिल्ह्यातील इगतपुरी, नाशिक, निफाड या तालुक्यातून वाहत जाऊन पुढे दारणासांगवी येथे गोदावरीत विलीन होते.

वर्ग:महाराष्ट्रातील नद्या
शारदा लिपी

**शारदा लिपी** ही प्रामुख्याने काश्मीर प्रांतात वापरली जाणारी लिपी आहे. संस्कृत लिहिण्यासाठी शारदा लिपीचा वापर काश्मिरी पंडित करत असत. ही लिपी ब्राह्मी लिपीपासून विकसित झाली. 
ह्या लिपीच्या नावाच्या उगमाबद्दल अनेक मान्यता आहेत. शारदा देवी ही काश्मीरची मूळ देवता असल्याने तिच्या नावाने ह्या लिपीला शारदा म्हणून ओळखतात.
सध्या वापरात असलेली गुरुमुखी लिपीचा विकास शारदा लिपीतून झाला आहे. 

ही लिपी अन्य भारतीय लिपींंप्रमाणे डावीकडून उजवीकडे लिहितात. ह्या लिपीची वर्णमाला देवनागरीप्रमाणेच आहे. शारदा लिपीत ब्राह्मी लिपीप्रमाणे जोडाक्षरे एकाखाली एक लिहितात.

## वर्णमाला
### स्वर
चित्र:शारदा स्वर.jpg

### स्वरचिन्हे
चित्र:Письмо шарада - залежні знаки для голосних.png

### व्यंजने
चित्र:शारदा व्यंजने.jpg

## युनिकोड
जानेवारी २०१२मध्ये युनिकोडच्या ६.१ आवृत्तीत शारदा लिपीलाही स्थान दिले गेले.

http://www.unicode.org/charts/PDF/U11180.pdf

## संदर्भ
## टिपा
वर्ग:लिप्या
काला आजार

**काला आजार** एक परजीवी रोगाचा एक गंभीर रोग मुख्यत: उष्णकटिबंधीय भागाचा ताप आहे

वर्ग:रोग
शिमबारा किल्ला

शिमबारा किल्ला (ima 原 城 शिमबारा-जा), ज्याला मोरिटेक किल्ला (城 城 मोरिटाके-जा) किंवा तकाकी किल्ला (高 城 城 तकाकी-जा) म्हणूनही ओळखला जातो. हा किल्ला शिमाबरा, हिजेन प्रांतात स्थित आहे (सध्याचे नागासाकी प्रांत). ही पाच मजली पांढरी इमारत शेजारच्या कुमामोटो प्रांतातील काळ्या कुमामोटो किल्ल्याच्या अगदी उलट आहे. 

## वर्णन
शिमबारा किल्ला हा एक भूईकोट (平城 हिरजीरो) किल्ला आहे. तो अरिआके बे आणि माउंट उन्झेन यांच्या दरम्यान स्थित आहे. बाह्य खंदक, सुमारे  खोल आणि रुंदी  ते च्या दरम्यान आहे. हा खंदक  पूर्व-पश्चिम आणि  उत्तर-दक्षिणेस पसरलेला आहे आणि हा तीन भिंतीमध्ये विभागला आहे. भिंती  पर्यंत वाढवलेल्या आहेत. आणि महत्त्वाच्या ठिकाणी विविध आकाराचे १६ बुरुज (यगुरा) होते. बालेकिल्ला (डोन्जॉन) पाच मजली आणि  उंच आहे. तो दोन दुय्यम बालेकिल्ल्यांशी जोडलेला होता, त्यात प्रत्येकी तीन मजले होते. यातून केवळ ४०,००० कोकूंचे उत्पन्न येत होते. उत्पन्नाच्या मानाने सुभेदारासाठी हा खूपच मोठा किल्ला होता.

## इतिहास
किरीशितन सुभेदार्(डेमियो)  हे अरिमा कुातीलळहोते. शिमाबारा क्षेत्र  हिनोई किलल्यापासूना आणि हाराकिल्ल्यापर्यंतनहोते.  मुरोमाची कलावधीच्या्शेवटी्त शिमाबाक्षेत्रावर्यांनी नवर राज्य क राष्ट्रीय अलगाव धोरण सुरू झाल्यानंतर, टोकुगावा बाकुफू यांनी १६१४ पासून ख्रिश्चन धर्मावर बंदी घातली आणि अरिमा नौझुमीची जागा मत्सुकुरा शिगेमासाने घेतली. मत्सुकुरा ख्रिस्त धर्माचा प्रसार करणाऱ्यांना मोठ्या प्रमाणात फाशी देऊन बंदीची काटेकोरपणे अंमलबजावणी केली. तसेच १६१८ ते १६२४ दरम्यान शिमाबरा किल्ल्याच्या बांधकामासाठी कर वाढविले. कर वाढवून केलेली दडपशाही शिमाबराच्या बंडाला कारणीभूत ठरली. 

शिमबारा बंडखोरी दरम्यान किल्ल्याला वेढा घालण्यात आला, परंतु त्याचे नुकसान झाले नाही. पुढे शिमबारा किल्ल्यावरून बऱ्याच वेगवेगळ्या कुळांनी शिमबारा क्षेत्रावर राज्य केले.  कोरिकि कूळ १६३८ – १६६८, मत्सुदैरा कूळ (१६६९ - १७४७, १७७४ - १८७१) आणि तोडा कूळ (१७४७ – १७७४) 

इ.स. १८६८ मध्ये मेईजी पुनर्संचयित होईपर्यंत मत्सुदैरा सुभेदार (डेमयो) शिमबारा किल्ल्यातच रहात होते. इ.स. १८७१ पर्यंत येथूनच स्थानिक सरकार चालवले जात होते. त्यानंतर शिमबारा क्षेत्र नागासाकी प्रदेशात विलीन केले गेले. इ.स. १८७६ मध्ये याचा बालेकिल्ला आणि इतर संरचना तोडण्यात आल्या. तिसऱ्या भिंतीचे शाळेच्या मैदान बनवले आणि किल्ल्याच्या आतील बहुतेक जागा शेती करण्यासाठी दिली गेली. 

आज, केवळ खंदक आणि दगडांच्या भिंती उरल्या आहेत. १९६० आणि १९७२ मध्ये अनेक बुरुज (यगुरा) पुनर्संचयित केले गेले आणि १९६४ मध्ये बलेकिल्ला काँक्रीटमध्ये पुन्हा बांधण्यात आला आणि त्याचे संग्रहालय बनवण्यात आले. तेथे किरीशितन संस्कृती, शिमाबारा विद्रोह आणि सामंत काळात घडलेल्या गोष्टींचे प्रदर्शन भरवण्यात आले. इ.स. १९८० मध्ये, प्रख्यात शिल्पकार सेइबो कितामुरा यांच्या सन्मानार्थ एक स्मारक संग्रहालय उघडण्यात आले. इ.स. २००६ मध्ये जपान कॅसल फाऊंडेशनने शिमाबरा किल्ल्याला जपानच्या १०० उत्तम किल्ल्यांच्या यादीत स्थान दिले.

## संदर्भ
*
*
*
*
*

## बाह्य दुवे
*Shimabara Castle home page 
*Photo Gallery
*JCastle Information Page
*JNTO Site

वर्ग:जपानमधील किल्ले
फकीर मोहम्मद इब्राहिम कलीफुल्ला

**फकीर मोहम्मद इब्राहिम कलीफुल्ला** (२३ जुलै १९५१) हे भारतीय सर्वोच्च न्यायालयाचे माजी न्यायाधीश आहे. त्यांचा जन्म भारताच्या तामिळनाडूच्या शिवगंगा जिल्ह्यात कारैकुडी येथे झाला.

## कारकीर्द 
२० ऑगस्ट १९७५ रोजी कालिफुल्ला यांना वकिलाची सनद मिळाली आणि त्यानंतर त्यांनी टीएस गोपालन औन्ड कंपनीच्या लॉ फर्ममध्ये कामगार कायद्यात काम करण्यास सुरुवात केली. त्यांनी विविध सार्वजनिक आणि खाजगी क्षेत्रातील उपक्रम, राष्ट्रीयकृत आणि अनुसूचित बँकांचे प्रतिनिधित्व केले. ते तामिळनाडू विद्युत मंडळाचे स्थायी वकील होते. २ मार्च २००० रोजी त्यांची मद्रास उच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश म्हणून नियुक्ती झाली. २००७ मध्ये, त्यांनी महत्त्वपूर्ण निर्णय दिला ज्यामध्ये चेन्नई कॉर्पोरेशनच्या नागरी निवडणुकांसाठी १५५ पैकी ९९ वॉर्डांत पुन्हा निवडणुका घेण्याचे आदेश देण्यात आले. राज्य निवडणूक आयुक्त यांना "अत्यंत बेजबाबदार" असे संबोधले आणि ते "त्यांच्या कामकाजातील कामात गंभीरपणे अपयशी ठरले" असे त्यांनी नमूद केले. १३ ऑक्टोबर २००६ रोजी निवडणुका घेण्यात आल्या जिथे राज्य निवडणूक आयोग निवडणुकीत होणारी घोटाळा आणि बूथ पकडण्यात रोखण्यात अपयशी ठरले. राज्य निवडणूक आयोगाने द्रविड मुन्नेट्र कळगम पार्टीसोबत हात मिळवणी केल्याचे आरोप होते. भारतीय विद्यापीठांमध्ये वैदिक ज्योतिष शास्त्रीय अभ्यासाचा अभ्यासक्रम म्हणून समाविष्ट केल्याचा महत्त्वपूर्ण निर्णयही त्यांनी दिला आहे. न्यायमूर्ती ठाकूर यांच्यासमवेत त्यांनी भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ (बीसीसीआय) प्रशासनाच्या प्रकरणातही महत्त्वपूर्ण भूमिका निभावली.

फेब्रुवारी २०११ मध्ये ते जम्मू-काश्मीरच्या उच्च न्यायालयाचे सदस्य झाले आणि दोन महिन्यांनंतर त्यांना कार्यवाहक सरन्यायाधीश म्हणून नियुक्त केले गेले. सप्टेंबर २०११ मध्ये त्याला जम्मू-काश्मीरच्या उच्च न्यायालयाचे मुख्य न्यायाधीश म्हणून नेमण्यात आले. जम्मू-काश्मीरच्या उच्च न्यायालयाचे मुख्य न्यायाधीश म्हणून सर्व सामान्य माणसाला न्याया मिळावा या उद्देशाने त्यांनी राज्यभर दौरे केले. त्यांनी राज्यभर, अगदी लहान दुर्गम गावांमध्ये, अनेक कायदेशीर मदत शिबीरांची स्थापना केली. २ एप्रिल २०१२ रोजी त्यांना सर्वोच्च न्यायालयातील न्यायाधीशपदाचा मान देण्यात आला. मुख्य न्यायाधीश सरोश होमी कापडिया यांनी त्यांना शपथ दिली. २२ जुलै २०१४ रोजी न्यायमूर्ती कलीफुल्ला भारतीय सर्वोच्च न्यायालयातून निवृत्त झाले.

८ मार्च २०१९ रोजी अयोध्येत रामजन्मभूमी-बाबरी वादविवादासाठी तीन सदस्यांचे पॅनेल नेमण्यात आले होते; ज्यामध्ये कालिफुल्ला, आध्यात्मिक गुरू श्री श्री रविशंकर आणि लवाद तज्ज्ञ अ‍ॅड. श्रीराम पंचू यांचा समावेश झाला.

## संदर्भ 
वर्ग:भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश
वर्ग:इ.स. १९५१ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरच्या उच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश
धामाटणे

**धामाटणे** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील डहाणू तालुक्यातील एक गाव आहे.

## भौगोलिक स्थान
डहाणू बस स्थानकापासून जव्हार मार्गाने गेल्यावर पुढे राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक ४८ ने गेल्यानंतर हे गाव लागते. डहाणू बस स्थानकापासून हे गाव ३१ किमी अंतरावर आहे.

## हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.पावसाळ्यात येथे भातशेती,नागलीशेती केली जाते.ह्या गावाला सूर्या कालव्याचे सिंचनासाठी पाणी पुरविण्यात येते आणि त्या पाण्यावर उन्हाळ्यात भातशेती केली जाते.

## लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात २८५ कुटुंबे राहतात. एकूण १३३१ लोकसंख्येपैकी ६४४ पुरुष तर ६८७ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ४५.२५ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ५६.४७ आहे तर स्त्री साक्षरता ३५.११ आहे. गावातील शून्य ते सहा वर्षे वयाच्या लहान मुलांची संख्या २५७ आहे. ती एकूण लोकसंख्येच्या १९.३१ टक्के आहे.आदिवासी समाजातील लोक येथे राहतात. येथे शेती हा व्यवसाय असून काही लोक शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, खाजगी नोकर, कामगार म्हणूनही काम करतात. दुग्धव्यवसाय, बकरीपालन, कुक्कुटपालन सुद्धा केले जाते.

## नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत. महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बस डहाणू बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्षा सुद्धा डहाणूवरून उपलब्ध असतात.

## जवळपासची गावे
निकावळी, भारड, घोळ, तवा, कोल्हण, पेठ, धाकटी डहाणू, ताडीआळे, धुमकेत, पोखरण, गुंगावाडा ही जवळपासची गावे आहेत.तवा समूह ग्रामपंचायतीमध्ये धामाटणे, कोल्हण, पेठ, आणि तवा ही गावे येतात.

## संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html

२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html

३.
https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/

४.
http://tourism.gov.in/

५.
http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036

६.
https://palghar.gov.in/

७.
https://palghar.gov.in/tourism/

वर्ग:डहाणू तालुक्यातील गावे
देशद्रोह

**देशद्रोह** म्हणजे प्रस्थापित हुकूमप्रणालीविरूद्ध भाषण किंवा संघटन यासारख्या बंडखोरीचा उठाव होण्याकडे झुकते करणे. देशद्रोहात अनेकदा घटना मोडतोड करणे आणि असमाधान दाखवणे किंवा प्रस्थापित अधिकाऱ्याविरूद्ध प्रतिकार करणे यांचा समावेश आहे. देशद्रोहामध्ये कुठल्याही हालचालीचा समावेश असू शकतो, जरी कायदा विरुद्ध थेट आणि उघड हिंसाचाराचे उद्दीष्ट नसले तरी. **देशद्रोही** म्हणजेच देशद्रोहात करणारा किंवा त्याला प्रोत्साहित करणारा.

## सामान्य कायदा क्षेत्रातील इतिहास 
### भारत 
२०१० मध्ये, लेखक अरुंधती रॉय यांच्यावर काश्मीर आणि माओवाद्यांवरील भाष्यांबद्दल देशद्रोहाचा आरोप ठेवण्यात आला होता. २००७ पासून दोन व्यक्तींवर देशद्रोहाचा आरोप आहे. बिनायक सेन, एक भारतीय डॉक्टर आणि सार्वजनिक आरोग्य विशेषज्ञ, आणि कार्यकर्ता देशद्रोहासाठी दोषी आढळले. ते पीपल्स युनियन फॉर सिव्हिल लिबर्टीज (पीयूसीएल)चे राष्ट्रीय उपाध्यक्ष आहेत. २ डिसेंबर २०१० रोजी अतिरिक्त सत्रे व जिल्हा कोर्टाचे न्यायाधीश बी. पी. वर्मा रायपूर यांना बिनायक सेन, नक्षलवादी विचारसरणी नारायण सन्याल (राजकारणी) आणि कोलकाता येथील व्यापारी पियुष गुहा यांना माओवाद्यांनी राज्याविरूद्ध लढा देण्यासाठी मदत केल्याबद्दल दोषी ठरवले. त्यांना जन्मठेपेची शिक्षा सुनावण्यात आली होती, परंतु १६ एप्रिल २०११ रोजी त्याला सर्वोच्च न्यायालयात जामीन मिळाला.

१० सप्टेंबर २०१२ रोजी भ्रष्टाचाराविरोधात असीम त्रिवेदी या राजकीय व्यंगचित्रकाराने अनेक व्यंगचित्र छापले. देशद्रोहाच्या आरोपाखाली त्यांना २४ सप्टेंबर २०१२ पर्यंत न्यायालयीन कोठडी सुनावण्यात आली. २०११ मध्ये मुंबईत झालेल्या भ्रष्टाचारविरोधी निषेध मोर्चाच्या वेळी घटनेचा अवमान केल्याचा आरोप होता. देशद्रोह अंतर्गत त्रिवेदींच्या अटकेची भारताभर टीका झाली. प्रेस कौन्सिल ऑफ इंडियाने (पीसीआय) त्याला "मूर्ख" चाल म्हणले आहे.

फेब्रुवारी २०१६ मध्ये जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठ (जेएनयू) विद्यार्थी संघटनेचे अध्यक्ष कन्हैया कुमार यांना भारतीय दंड संहितेच्या कलम १२४-ए अन्वये "तुकडे तुकडे टोळी" साठी राजद्रोहच्या आरोपाखाली अटक करण्यात आली होती. त्यांच्या अटकेमुळे देशात राजकीय गोंधळ उडाला आणि शैक्षणिक कार्यकर्ते सरकारच्या या निर्णयाविरोधात मोर्चा काढत निषेध करत होते. निर्णायक पुराव्यांच्या अभावामुळे २ मार्च २०१६ रोजी जामिनावर त्यांची सुटका करण्यात आली होती. १३ जानेवारी २०१९ रोजी दिल्ली पोलिसांनी कन्हैया कुमार आणि इतरांविरुद्ध २०१६ मध्ये दाखल केलेल्या देशद्रोहाच्या प्रकरणात दोषारोपपत्र दाखल केले.

### अमेरिकेचे संयुक्त संस्थान 
अमेरिकेचे अध्यक्ष जॉन अ‍ॅडम्स यांनी १७९८ च्या राजद्रोह कायद्यावर स्वाक्षरी केली, ज्यात "अमेरिकेच्या कोणत्याही कायद्याचा विरोध किंवा प्रतिकार" केल्याबद्दल किंवा "खोटे, निंदनीय आणि दुर्भावनायुक्त लेखन"  किंवा प्रकाशिन केल्याबद्दल दोन वर्षापर्यंतची शिक्षा ठोठावली जायची. १८०१ मध्ये या कायद्याची मुदत संपली. सरकारने मंजूर केलेल्या इतर अनेक कायद्यांमध्ये देशद्रोहाशी संबंधित कलमांचा समावेश होता. युनायटेड स्टेट्स कोडच्या १८व्या शीर्षकाद्वारे सध्या देशद्रोहाचा विचार केला जातो. यात देशद्रोहीला दंड किंवा २० वर्षांपेक्षा कमीचा तुरूंगवास किंवा दोन्हीची शिक्षा होऊ शकते.

## संदर्भ 
वर्ग:गुन्हे
जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठ

**जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठ** (जेएनयू) हे एक नवी दिल्लीमधील विद्यापीठ आहे. त्याची स्थापना १९६९ मध्ये झाली. विद्यापीठाची स्थापना संसदेच्या अधिनियमाने केली. भारताचे पहिले पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरू यांच्या नावावर विद्यापीठचे नाव ठेवले गेले. 

## इतिहास 
जी. पार्थार्थी हे विद्यापीठचे पहिले कुलगुरू होते. प्रा.मुनीस रझा हे संस्थापक अध्यक्ष आणि निरीक्षक होते. जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठाच्या स्थापनेचे विधेयक १ सप्टेंबर १९६५ रोजी तत्कालीन शिक्षणमंत्री एम. सी. चागला यांनी राज्यसभेत ठेवले होते. त्यानंतर झालेल्या चर्चेदरम्यान खासदार भूषण गुप्ता यांनी हे आणखी एक विद्यापीठ होऊ नये, असे मत व्यक्त केले. वैज्ञानिक समाजवादासह नवीन विद्याशाखा तयार केल्या पाहिजेत आणि या विद्यापीठाने एक गोष्ट निश्चित केली पाहिजे की त्यांनी उदात्त कल्पना मनात ठेवल्या पाहिजेत आणि समाजातील दुर्बल घटकांमधील विद्यार्थ्यांना प्रवेश प्रदान केला पाहिजे. जेएनयू विधेयक १६ नोव्हेंबर १९६६ रोजी लोकसभेत मंजूर झाले आणि जेएनयू कायदा २२ एप्रिल १९६९ रोजी लागू झाला.

## सामाजिक सक्रियता आणि वाद 
जेएनयू कॅम्पसमध्ये जीवन तीव्र राजकीय घाडामोडींनी भरलेले आहे. जे विद्यार्थी कॅम्पस सोडतात ते विद्यार्थी राजकारणाच्या परिणामी जीवनाबद्दल कायमचा बदललेला दृष्टीकोन घेतात असे म्हणतात. कॅम्पस जीवनात राजकारणामुळे स्त्रीवाद, अल्पसंख्याक हक्क, सामाजिक आणि आर्थिक न्याय यासारख्या सामाजिक विषयांत भाग घेतला जातो. अशा सर्व बाबी औपचारिक आणि अनौपचारिक मेळाव्यात जोरदारपणे चर्चेत असतात. जेएनयू विद्यार्थ्यांचे राजकारण डावे केंद्रीत आहे, जरी अलिकडच्या वर्षांत, उजव्या विचारांच्या विद्यार्थी गटांनीही या क्षेत्रात प्रवेश केला आहे. विद्यार्थी संघटनांच्या निवडणुका आधी वादविवाद आणि बैठका घेऊन सर्व विद्यार्थ्यांना राजकारणात समावुन घेतात.

फेब्रुवारी २०१६ मध्ये जेएनयू विद्यार्थी संघटनेचे अध्यक्ष कन्हैया कुमार यांना अन्वये "तुकडे तुकडे टोळी" साठी देशद्रोहच्या आरोपाखाली अटक करण्यात आली होती. निषेध मेळाव्यात "पाकिस्तान झिंदाबाद", "काश्मीर की आजादी तक जंग चलेगी, भारत की बरबादी तक जंग चलेगी" अफजल हम शरमिंदा हे तेरे कातील जिन्दा हे भारत तेरे तुकडे होंगे इंशह अल्ला ,अशा भारतविरोधी घोषणा काढण्यात आले असा आरोप झाला. त्यांच्या अटकेमुळे देशात राजकीय गोंधळ उडाला आणि शैक्षणिक कार्यकर्ते सरकारच्या या निर्णयाविरोधात मोर्चा काढत निषेध करत होते. निर्णायक पुराव्यांच्या अभावामुळे २ मार्च २०१६ रोजी जामिनावर त्यांची सुटका करण्यात आली होती. १३ जानेवारी २०१९ रोजी दिल्ली पोलिसांनी कुमार आणि इतरांविरुद्ध २०१६ मध्ये दाखल केलेल्या देशद्रोहाच्या प्रकरणात दोषारोपपत्र दाखल केले.

## क्रमांक 
जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठ हे भारतातील आघाडीचे विद्यापीठ आहे, आणि अध्यापन आणि संशोधनाचे जागतिक नामांकित केंद्र आहे. २०१६ मध्ये भारत सरकारच्या नॅशनल इन्स्टिट्यूशनल रॅंकिंग फ्रेमवर्क मध्ये  तिसरा क्रमांक व २०१७ मध्ये दुसरा क्रमांक मिळाला होता.

## उल्लेखनीय माजी विद्यार्थी आणि प्राध्यापक 
### माजी विद्यार्थी 
विद्यापीठाच्या माजी विद्यार्थ्यांमध्ये अर्थशास्त्रातील नोबेल पुरस्कार विजेते प्रो. अभिजित बॅनर्जी, लिबियाचे माजी पंतप्रधान अली झेईदान आणि नेपाळचे माजी पंतप्रधान बाबुराम भट्टराई तसेच अनेक राजकारणी (निर्मला सीतारामन्, सीताराम येचुरी), कलाकार (स्वरा भास्कर), शिक्षणतज्ज्ञ आणि शास्त्रज्ञ (आलोक भट्टाचार्य, सुमन कुमार धार) यांचा समावेश आहे.

### प्राध्यापक 
भाषाविज्ञान विभागात जेएनयूमध्ये प्राध्यापक म्हणून विविध लेखक होते जसे अंविता अब्बी, आयशा किदवई, मकरंद परांजपे.

## संदर्भ 
वर्ग:दिल्लीतील विद्यापीठे
वर्ग:भारतातील केंद्रीय विद्यापीठे
टाकळी हाजी

**टाकळी हाजी** हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील शिरूर तालुक्यातील एक गाव आहे.

## भौगोलिक स्थान
````टाकळी हाजी हे गाव पुणे जिल्ह्यातील घोडनदी नदीच्या काठावर वसलेले गाव आहे. हे गाव दोन नद्यांच्या मध्ये वसलेले  (घोडनदी व कुकडी)आहे,म्हणून या गावाला बेट भाग असेही म्हणले जाते.   या गावात जगप्रसिद्ध म्हणून ओळखले जाणारे रांजणखळगे येथील कुकडी नदीवर आहे. शिरूर तालुक्यातील महागणपती व रांजणखळगे ही पर्यटन स्थळे पर्यटकांची मने आकर्षित करतात. शिरूर पासून हे गाव २२किमी अंतरावर आहे तर रांजणगाव पासून १८किमी वर आहे.या गावापासून अण्णा हजारे यांचे राळेगणसिद्धी हे गाव 10किमी अंतरावर आहे.
## हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा  आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ४७० मिमी पर्यंत असते.

## लोकजीवन
## प्रेक्षणीय स्थळे
## नागरी सुविधा
## जवळपासची गावे
## संदर्भ
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate 

वर्ग:शिरूर तालुक्यातील गावे
वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
सकळ लिपी

**सकळ** ही मराठी भाषेची उपलिपी म्हणून संबोधली जाते. मराठी भाषेच्या सुवर्णकाळात सकळ लिपीचा उगम झाला. सकळ लिपी कर्ता म्हणजे सह्याद्रीवर्णन ग्रंथाचे कर्ते रवलोबास होय. ते महाराष्ट्रातील परभणी जिल्ह्यातील पाथरी या गावचे. रवळोबास हे हिराईसा यांचे शिष्य होते. त्यांनी तयार केलेल्या सकळ लिपीला नागरी लिपी म्हणून सुरुवातीला संबोधले जायचे परंतु सकळ आणि सकळीत हीच नावे पुढे प्रामुख्याने दृढ झाली. हरिबास आणि सोंगोबास यांच्या अन्वस्थळामध्ये  ‘मग हिराइसाचिया रवळोबासाची नागरलिपी लिहून दोन प्रती केलिया’ असा उल्लेख आलेला आहे. तर कृष्णमुनींच्या अन्वस्थळामध्ये ‘लिपकृत्य त्याचेः नागरिक’ अशी नोंद आढळून येते. तिसरा अर्थ सर्वज्ञ श्रीचक्रधर स्वामींच्या सर्व अनुयायांना ही सकळ लिपी मान्य असून हे सर्व शास्त्र संकलनाचे काम या लिपितून होत होत आहे. म्हणून सकळ लिपी असे म्हणले गेले आहे. असा उल्लेख सह्याद्रीवर्णन नावाच्या ग्रंथात वि.भी.कोलते यांनी प्रस्तावनेत केला आहे.

सुरुवातीला या संप्रदायामध्ये ही एकच लिपी अस्तित्वात होती. परंतु महानुभाव वर्ग हा बुद्धिजीवी लोकांचा वर्ग होता. त्यांच्या आचरणाची आणि विचारांची बाजू ही फार कुशलतेची होती. म्हणून पुढे अनेक विद्वानांनी स्वतःची स्वतंत्र लिपी बनविण्याची प्रवृत्ती दृढ होत गेली.त्यामुळे  सकळीलिपीप्रमाणे आणखी काही लिप्या याच एकमेव संप्रदायात निर्माण झाल्या. सुंदरी लिपी, पारमांडल्य लिपी, अंकलिपी, शून्यलिपी, सुभद्रालिपी, श्रीलिपी, वजलिपी, मनोहरालिपी, कवीशेरी लिपी इत्यादी लिप्या निर्माण झाल्या परंतु  बरेच ग्रंथ प्रारंभीच्या सकळी लिपीतच बांधेले गेले आहे. अर्थात सकळी लिपीचा संकेतच पंथात विशेष रूढ आहे. क्वचित बाइंदेशकर किंवा तळेगावकर यांसारख्या परंपरांनी अनुक्रमे सुंदरी लिपी व अंकलिपी वापरल्या आहेत.

सकळ लिपी प्रशिक्षण कार्यशाळा 
महानुभाव साहित्य व शैक्षणिज प्रतिष्ठान आणि कविकुलगुरू कालिदास संस्कृत विद्यापीठ रामटेक यांच्या वतीने सात दिवसीय प्रशिक्षण आयोजित करण्यात आले होते.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:लिप्या
श्री पारदेश्वर महादेव मंदीर

## श्री मृत्युंजय पारदेश्वर महादेव मंदिर परभणी महाराष्ट्र.
### 'भारत देशामधील सर्वात विशाल पारद शिवलिंग'
भारत देशामधील सर्वात विशाल असे श्री पारद शिवलिंग महाराष्ट्रातील परभणी या शहरात आहे.

या मंदिराची स्थापना प.पू.सदगुरू परमादर्श महामंडलेश्वर श्री १०८ स्वामी सच्चिदानंद सरस्वतीजी महाराज यांच्या प्रयत्नातून पारदलिंगचे निर्माण स्वतः अद्भुत आणि अभूतपूर्व घटना आहे.

या कार्यात प.पू.आचार्य परमादर्श महामंडलेश्वर श्री १०८ स्वामी महेंद्रनंद सरस्वतीजी महाराज यांचे महत्त्वपूर्ण योगदान आहे.

### पारदलिंगचे महात्म्य
शिवपुराण मध्ये भगवान महादेवजी स्वतः मुखातून आई पार्वतीजी यांना पारदचे गुप्त ज्ञान देताना सांगतात 'मम बीजं तू पारदः' अर्थात पारद ही माझी बीज शक्ती आहे.

पारद हा धातु आहे त्यालाच इंग्रजी मध्ये Mercury असे म्हणतात.

पृथ्वीतलावर जेवढे केदार, पशुपतिनाथ, व्दादश ज्योर्तिलिंग आहेत, त्यांच्या दर्शनातुन जे पुण्य प्राप्त होते तेवढे पुण्य एका पारद शिवलिंगच्या दर्शनाने प्राप्त होते. श्री पारदेश्वर महादेवजीचे ह्रदयात नामस्मरण करण्याने जन्मजन्मांतराचे पाप पासून लवकर मुक्ती मिळते.

### मंदिर संरचना
श्री मृत्युंजय पारदेश्वर महादेवजीचे मंदिर मुख्य द्वार दर्शनिय आहे, ज्यावर तेजस्वी पारद शिवलिंग विराजमान आहे.

### संदर्भ
महाराष्ट्र शासन परभणी जिल्हा संकेतस्थळ
पानिपत (चित्रपट)

**पानिपत** हा २०१९मध्ये प्रदर्शित झालेला हिंदी भाषेतील चित्रपट आहे. हा चित्रपट पानिपतची तिसरी लढाईवर आधारित आहे. प्रसिद्ध दिग्दर्शक आशुतोष अशोक गोवारीकर यांनी ह्या चित्रपटाचे दिग्दर्शन केले आहे.

## कलाकार व त्यांच्या भूमिका
* मोहनीश बहल - बाळाजी बाजीराव पेशवे, मराठा साम्राज्याचे ७वे पेशवे
* पद्मिनी कोल्हापुरे - गोपिकाबाई, बाळाजी पेशव्यांच्या पत्नी
* अर्जुन कपूर - सदाशिवरावभाऊ, बाळाजी पेशव्यांचा चुलतभाऊ
* कृती सनॉन - पार्वतीबाई पेशवे, भाऊंची पत्नी
* झीनत अमान - सकिना बेगम
* संजय दत्त - अहमदशाह अब्दाली, अफगाणिस्तानचा राजा
* साहिल सलाठिया - समशेर बहादुर, बाजीराव पेशव्यांचा मुलगा
* कुणाल कपूर - शुजा उद दौला, अवधचा नवाब
* अभिषेक निगम - विश्वासराव पेशवे, बाळाजी पेशव्यांचा थोरला पुत्र
* रवींद्र महाजनी - मल्हारराव होळकर, छत्रपती आणि पेशव्यांचे सरदार (तळ **इंदूर**)
* गश्मीर महाजनी - जनकोजी शिंदे, छत्रपती आणि पेशव्यांचे सरदार (तळ **ग्वाल्हेर**)
* नवाब शाह - इब्राहिम खान गारदी, मराठ्यांच्या तोफखान्याचा प्रमुख
* मंत्रा - नजीब उद दौला, रोहिलखंडचा नवाब

वर्ग:इ.स. २०१९ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:आशुतोष गोवारीकर दिग्दर्शित चित्रपट
कोचि किल्ला

कोचि किल्ला (高 知 ō Kōchi-jō) जपानच्या कोचि प्रांताच्या कोचि येथे आहे.

## इतिहास
इ.स. १६०० मधील सेकीगहाराच्या लढाईनंतर कोचि किल्ल्याचे बांधकाम टोसा प्रांतात केले होते. याचे बांधकाम यामानोची काझुतोयो यांनी केले. त्यांनी टोकुगावा विजयानंतर या प्रांताचा ताबा घेतला.उराडो यांचा हा किल्ला बांधण्यामागचा हेतू ओटाकासा प्रांताचा बचाव अजून भक्कम करण्याचा होता.  याचे बांधकाम इ.स. १६०१ मध्ये सुरू झाले आणि १६११ मध्ये पूर्ण झाले. इ.स. १७२७ मध्ये मोठ्या प्रमाणात मूळ किल्ल्याचा नाश झाला. इ.स. १७२९ ते १७५३ च्या दरम्यान हा किल्ला त्याच्या मूळ शैलीमध्ये परत बांधण्यात आला. १९४८ ते १९५९ च्या दरम्यान किल्ल्याचा मोठा जीर्णोद्धार झाला. या किल्ल्यावर कोणत्याही लढाया लढल्या गेल्या नाहीत त्यामुळे या किल्ल्याची सध्याची रचना ही मूळ रचनेसारखीच आहे. जपानमधील एकमेव किल्ला आहे जेथे मूळ टेंशू, बालेकिल्ला, तेथील राजवाडा, स्थानिक सुभेदार (डेम्यो) यांचे निवासस्थान जशेच्या तसेच आहे.  वस्तुतः 'होन्मरू' किंवा मूळ संरक्षणाची भिंत अजूनही उभी असलेला हा एकमेव किल्ला आहे.

### ओटाकासा टेकडी
ओटाकासा टेकडीवर दोनदा किल्ला बांधण्याचा प्रयत्न करण्यात आला होता. परंतु ते दोन्ही प्रयत्न फसले. पहिला प्रयत्न ओटाकास मत्सुममारूने हियन कालावधीच्या उत्तरार्धात किंवा कामकुरा कालावधीत केला होता. दुसरा प्रयत्न इ.स्. १५८८ मध्ये शिकोकूचा विजेता चोसोकाबे मोटोचिका याने केला होता. कागामी नदीच्या काठावरील गाळामुळे या टेकडीच्या आजूबाजूचा परिसर अत्यंत दलदलीय होता. परिणामी, पूर्वी ज्यांनी येथे किल्ला बांधण्याचे प्रयत्न केले ते सारे फसले आणि आज ज्या ठिकाणी कोचि किल्ला उभे आहेत तेथे कायम स्वरुपी किल्ला स्थापित करण्यात यश आले नाही. 

### राष्ट्रीय ऐतिहासिक वारसा
कोचि किल्ला जपानमधील फक्त बारा अखंड किल्ल्यांपैकी एक म्हणून लोकप्रिय आहे आणि त्याचमुळे याला राष्ट्रीय ऐतिहासिक वारस्याचे (国宝) महत्त्व दिले होते. हे १९५०चा राष्ट्रीय कोषागार संरक्षण कायदा (文化 財 保護 法 施) लागू करण्यापूर्वी झाले होते. कायदा संमत झाल्यानंतर त्याला महत्त्वपूर्ण सांस्कृतिक मालमत्तेच्या (文化 財) मानाने खालचा दर्जा दिला गेला. 

### लोकप्रिय संस्कृतीत
क्लासी रीयूनियन सीन दरम्यान स्टुडिओ गिबली यांनी लिहिलेले ओशन वेव्हज (मी कॅन हियर द सी) या अ‍ॅनिमेटेड चित्रपटाच्या पार्श्वभूमीवर कोची किल्ला दिसतो. 'द हरिमाया ब्रिज' या चित्रपटात हा किल्ला प्रामुख्याने दिसतो. चित्रपटातील मुख्य देखावे ओटेमन गेटच्या अगदी आतच अंगणात, किल्ल्याच्या वरच्या स्तरावर आणि ओटेमन गेटच्या अगदी बाहेर किल्ल्याच्या प्रवेशद्वाराजवळ चित्रित केलेले आढळतात. 

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
*
*
* Kōchi Castle official site in Japanese

वर्ग:जपानमधील किल्ले
आश्लेषा तावडे

मेजर  डॉ.  आश्लेषा तावडे केळकर  (सेवा  -निवृत्त) महाराष्ट्रातील सर्व महिला वर्गासाठी एक आदर्श आणि प्रेरणादायी आहेत. सैनिक आणि डॉक्टर अशा दोन मुख्य भूमीतकेत त्यांनी आपला वारसा जपला. मूळच्या कोकणातील वाडा येथील आणि त्यांचे निवासस्थान ठाणे येथे आहे. 
सैन्यातून निवृत्त होऊन त्या सध्या महात्मा गांधी मिशन वैद्यकीय महाविद्यालय येथे जन औषध वैद्यकशास्त्र कम्युनिटी मेडिसिन विषयाच्या प्राध्यापिका म्हणून कार्यरत आहेत. 

वर्ग : भारतीय सैन्यदल
कोसेसरी

**कोसेसरी** हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील डहाणू तालुक्यातील एक गाव आहे.

## भौगोलिक स्थान
डहाणू बस स्थानकापासून जव्हार मार्गाने गेल्यावर पुढे महाराष्ट्र राज्य महामार्ग क्रमांक ७३ ने गेल्यानंतर धरमपूर-कोसेसरी-भावडी ग्रामपंचायत कार्यालयानंतर हे गाव लागते. डहाणू बस स्थानकापासून हे गाव ३९ किमी अंतरावर आहे.

## हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.पावसाळ्यात येथे भातशेती,नागलीशेती केली जाते.

## लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात २१६ कुटुंबे राहतात. एकूण १०९२ लोकसंख्येपैकी ५३९ पुरुष तर ५५३ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ३२.९० टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ४५.६७ आहे तर स्त्री साक्षरता २०.७८ आहे. गावातील शून्य ते सहा वर्षे वयाच्या लहान मुलांची संख्या २३८ आहे. ती एकूण लोकसंख्येच्या २१.७९ टक्के आहे.आदिवासी समाजातील लोक येथे राहतात. येथे  शेती हा व्यवसाय असून काही लोक शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, खाजगी नोकर, कामगार म्हणूनही काम करतात. दुग्धव्यवसाय, बकरीपालन, कुक्कुटपालन सुद्धा केले जाते.

## नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत. महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बस डहाणू बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्षा सुद्धा डहाणूवरून उपलब्ध असतात.

## जवळपासची गावे
कोळवळी, विरे, वनाई, चंद्रनगर, भावडी, वेती, मुरबाड, वनगरजे, पिंपळशेतबुद्रुक, चिंचणी, थेरुंडे ही जवळपासची गावे आहेत.धरमपूर समूह ग्रामपंचायतीमध्ये भावडी, धरमपूर आणि कोसेसरी ही गावे येतात.

## संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html

२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html

३.
https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/

४.
http://tourism.gov.in/

५.
http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036

६.
https://palghar.gov.in/

७.
https://palghar.gov.in/tourism/

वर्ग:डहाणू तालुक्यातील गावे
अ.स. शेट्ये

**अनंत सदाशिव शेट्ये** (१९०१ - १९८९:मुंबई, महाराष्ट्र) हे मराठी कवी होते. त्यांनी *स्वानंद लहरी* हा कवितासंग्रह लिहिला.

वर्ग:मराठी कवी
वर्ग:इ.स. १९०१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८९ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
उभयलैंगिकता

]]
**उभयलैंगिकता** म्हणजे नर व मादी दोघांप्रती, किंवा एकापेक्षा जास्त लिंगा प्रती असलेले प्रणयपुर्ण आकर्षण, लैंगिक आकर्षण किंवा लैंगिक वर्तन. उभयलैंगिकता हा शब्द पुरुष आणि स्त्रिया दोघांबद्दलच्या प्रणयपुर्ण किंवा लैंगिक भावना दर्शविण्यासाठी, मुख्यतः मानवी आकर्षणाच्या संदर्भात वापरला जातो. ही संकल्पना लैंगिक प्रवृत्तीच्या तीन मुख्य वर्गीकरणांपैकी एक आहे जसे: विषमलैंगिकता आणी समलैंगिकता.

वैज्ञानिकांना लैंगिक प्रवृत्तीचे नेमके कारण माहित नाही, परंतु ते सिद्धांत सांगतात की हे अनुवांशिक, हार्मोनल आणि पर्यावरणीय प्रभावांच्या जटिल गुंतागुंतमुळे उद्भवले आहे, आणि ही एक निवड म्हणून त्या दृष्टीने पाहत नाहीत. लैंगिक अभिमुखतेच्या कारणास्तव अद्याप कोणत्याही एका सिद्धांताला व्यापक पाठिंबा मिळाला नाही, परंतु वैज्ञानिक जैविक दृष्ट्या आधारित सिद्धांतांना जास्त अनुकूल मानत आहेत. 

उभयलैंगिकता विविध मानवी समाजात आणि इतरत्र प्राणी साम्राज्यात आढळली जाते. तथापि, उभयलैंगिक हा शब्द, विषमलैंगिकता आणि समलैंगिकता या शब्दाप्रमाणेच १९व्या शतकात आला.

अमेरिकन सायकोलॉजिकल असोसिएशन असे नमूद करते की लैंगिक प्रवृत्ती सतत बदलत जाते. दुसऱ्या शब्दांत सांगायचे तर, एखाद्याला केवळ समलैंगिक किंवा विषमलैंगिक असणे आवश्यक नसते, परंतु त्या दोघांचे वेगवेगळे अंश जाणवू शकतात. लैंगिक आवड एखाद्या व्यक्तीच्या आयुष्यात विकसित होते व वेगवेगळ्या लोकांना वेगवेगळ्या गोष्टी लक्षात येतात ज्याने त्यांच्या जीवनात असे मुद्दे दर्शवतात की ते भिन्नलैंगिक, उभयलैंगिक किंवा समलैंगिक आहेत.

एक सामान्य समज आहे की प्रत्येकजण उभयलैंगिक आहे (विशेषतः पुरुषांपेक्षा स्त्रिया), किंवा ती उभयलैंगिकता एक वेगळी ओळख म्हणुन अस्तित्वात नाही.

## लोकसंख्याशास्त्र 
उभयलैंगिकपणासाठी लोकसंख्याशास्त्र अंदाज लावणाऱ्या अभ्यासाचे भिन्न परिणाम आहेत. १९९३ मध्ये प्रकाशित झालेल्या लैंगिक वर्तनावरील जॅनस अहवालात असे दिसून आले आहे की ५ टक्के पुरुष आणि ३ टक्के स्त्रिया स्वतःला उभयलैंगिक मानतात आणि ४ टक्के पुरुष आणि २ टक्के स्त्रिया स्वतःला समलैंगिक मानतात. सर्व संस्कृतींमध्ये, उभयलैंगिक वर्तनाच्या व्याप्तीत काही भिन्नता आढळते, परंतु समलैंगिक आकर्षणाच्या दरामध्ये बरेच भिन्नता असल्याचा कोणताही खात्री पटणारा पुरावा नाही.

## समुदाय 
इतर एलजीबीटी लैंगिकतेच्या लोकांप्रमाणेच, उभयलैंगिक लोकांना बऱ्याचदा भेदभावाचा सामना करावा लागतो. होमोफोबियाशी संबंधित भेदभावाव्यतिरिक्त, उभयलैंगिक लोकांना गे व 
लेस्बियन समाजातील भेदभावांना सामोरे जावे लागते. 

## इतिहास 
प्राचीन ग्रीक आणि रोमन लोक लैंगिक संबंध चांगल्या परिभाषित शिक्क्यां सोबत जोडत नव्हते जसे आधुनिक पाश्चात्य समाज करतो. पुरुषांवर प्रेम करणारे पुरुष समलैंगिक म्हणून ओळखले जात नव्हते आणि कदाचित त्यांच्या बायका किंवा इतर महिला प्रेमी पण असत.

## मीडिया 
उभयलैंगिकता दाखवणारे अनेक चित्रपट आहेत जसे कि ब्रोकबॅक माउंटन (२००५), कॉल मी बाय युअर नेम (२०१७).

ॲंजेलिना जोली ही एक खुलेआम उभयलैंगिक अमेरिकन अभिनेत्री आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:प्रेम
वर्ग:लैंगिकता
वर्ग:लैंगिक कल
वर्ग:उभयलैंगिकता
वॉल्टर स्पिंक

**वॉल्टर एम. स्पिंक** (१६ फेब्रुवारी, १९२८ - २३ नोव्हेंबर २०१९)  हे इतिहासाचे प्राध्यापक आणि संशोघक होते. अमेरिकेतील मिशिगन विद्यापीठात ते इतिहास ह्या विषयाचे प्राध्यापक होते. अजिंठा येथील लेण्यांचे अभ्यासक म्हणून ते प्रसिद्ध होते. अजिंठ्याच्या लेण्यांविषयीचा त्यांचा अभ्यास आणि संशोधन हे *अजंता : हिस्ट्री अँड डेव्हेलपमेंट* (अजिंठ्याचा इतिहास आणि विकास) ह्या शीर्षकांतर्गत सात खंडात प्रकाशित झाले आहे.

## संदर्भ
## संदर्भसूची
* 

* 

* 
## बाह्य दुवे
* वॉल्टर स्पिंक ह्यांच्याविषयीचे संकेतस्थळ  
* वॉल्टर स्पिंक ह्यांची मुलाखत : भाग १ (यूट्यूब)
* वॉल्टर स्पिंक ह्यांची मुलाखत : भाग २ (यूट्यूब)

वर्ग:इतिहास संशोधक
वर्ग:इ.स. १९२८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१९ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सार्वत्रिक लसीकरण कार्यक्रम

**वैश्विक लसीकरण कार्यक्रम** हा भारत सरकारने १९८५ मध्ये सुरू केलेला लसीकरण कार्यक्रम आहे. १९९२ मध्ये हा बाल अस्तित्त्व आणि सुरक्षित मातृत्व कार्यक्रमाचा एक भाग बनला आणि २००५ पासून राष्ट्रीय ग्रामीण आरोग्य अभियानांतर्गत (एनआरएचएम) हा एक महत्त्वाचा भाग आहे.http://www.isical.ac.in/~wemp/Papers/PaperNilanjanPatra.pdf यालाच **सार्वत्रिक लसीकरण कार्यक्रम** किंवा **नियमित लसीकरण कार्यक्रम** असेही म्हणतात. 

## समाविष्ट असलेल्या लसी 
या कार्यक्रमात आता क्षयरोग, डिप्थीरिया, डांग्या खोकला, धनुर्वात, पोलिओमायलाईटिस, गोवर, हिपॅटायटीस बी, अतिसार, जपानी एन्सेफलायटीस, रुबेला, न्यूमोनिया (हिमोफिलस इन्फ्लुएंझा टाइप बी) आणि न्यूमोकोकल रोग (न्यूमोकोकल आणि न्युमोनिया आणि मेंदूज्वराचे लसीकरण) समाविष्ट आहे. हिपॅटायटीस बी आणि न्यूमोकोकल रोग अनुक्रमे २००७ आणि २०१७ मध्ये जोडले गेले.

यूआयपीमध्ये समावेश झालेल्या इतर रोगांच्या लसी म्हणजे निष्क्रिय पोलिओ लस (आयपीव्ही), रोटाव्हायरस लस (आरव्हीव्ही), गोवर-रुबेला लस (एमआर). देशातील वैश्विक लसीकरण कार्यक्रमात (यूआयपी) चार नवीन लसी आणल्या गेल्या आहेत, ज्यात इंजेक्टेबल पोलिओ लस, जपानी एन्सेफलायटीस आणि न्यूमोकोकल कन्जुगेट लस यासाठी प्रौढांच्या लसींचादेखील समावेश आहे.

रोटा विषाणू, रूबेला आणि पोलिओ (इंजेक्टेबल) या लसी देशाला सहस्रक विकास उद्दिष्टातील ४ उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठी मदत करतील. या उद्दिष्टांमध्ये २०१५ पर्यंत बालमृत्यू दर दोन-तृतीयांशने कमी करणे, तसेच जागतिक स्तरावर पोलिओ निर्मूलनाचे लक्ष्य गाठणे समाविष्ट आहे. जपानी एन्सेफलायटीस विरुद्ध प्रौढांची लसदेखील हा रोग मोठ्या प्रमाणावर असलेल्या जिल्ह्यांमध्ये लागू केली जाईल. देशातील लसीकरणविषयक सर्वोच्च वैज्ञानिक सल्लागार संस्था, नॅशनल टेक्निकल ॲडव्हायझरी ग्रुप ऑफ इंडियाने (एनटीएटीआय) असंख्य वैज्ञानिक अभ्यास आणि सर्वसमावेशक विचारविनिमयानंतर या नवीन लसी लागू करण्याच्या शिफारसी केल्या आहेत.

या नवीन लसींच्या सहाय्याने आता भारताचा वैश्विक लसीकरण कार्यक्रम (युआयपी) दरवर्षी २.७ कोटी दशलक्ष बालकांना ३ रोगांविरुद्ध विनामूल्य लस प्रदान करेल. पेंटाव्हॅलेंट लस समाविष्ट करण्याच्या ताज्या निर्णयामुळे सुमारे एक लाख शिशु आणि प्रौढ लोकांचा मृत्यू रोखण्यास मदत होईल आणि या रोगांमुळे दरवर्षी सुमारे १० लाख व्यक्तींना रुग्णालयात दाखल केले जाते, ते टाळले जाईल.

“चार नवीन जीवनरक्षक लसींचा समावेश, देशातील बालपण आणि बालमृत्यू आणि विकृती कमी करण्यात महत्त्वाची  भूमिका बजावेल. यापैकी अनेक लसी आधीच खाजगी प्रॅक्टिशनर्सच्या माध्यमातून ज्यांना परवडतील त्यांना उपलब्ध आहेत. सामाजिक आणि आर्थिक स्थिती विचारात न घेता लसीकरणाचे फायदे समाजातील सर्व घटकांपर्यंत पोहोचतील हे आता सरकार सुनिश्चित करेल", असे पंतप्रधान म्हणाले. 

फेब्रुवारी २०१७ पासून केंद्रीय आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालयाने यूआयपीमध्ये गोवर-रुबेला लस आणली.

## लसीकरण सेवा उपलब्ध असलेली ठिकाणे 
लसीकरण सेवा खालील ठिकाणी उपलब्ध असतात.

* प्राथमिक आरोग्य केंद्रे 
* ग्रामीण रुग्णालये 
* नगरपालिका दवाखाने 
* उपजिल्हा रुग्णालये 
* जिल्हा रुग्णालये 
* महानगरपालिका रुग्णालये 
* वैद्यकीय महाविद्यालय रुग्णालये 
* धर्मादाय व स्वयंसेवी रुग्णालये
## संदर्भ 
वर्ग:आरोग्य
वर्ग:भारतातील शासकीय योजना
वर्ग:लसीकरण
तावडी बोली साहित्य संमेलन

**तावडी बोली भाषेचे पहिले महाराष्ट्र राज्यस्तरीय साहित्य संमेलन** जळगाव जिल्ह्यातल्या जामनेर  येथे ३० डिसेंबर २०१८ रोजी भरले होते, ज्येष्ठ साहित्यिक गो.तु. पाटील संमेलनाध्यक्ष होते. 

## हे सुद्धा पहा
* मराठी साहित्य संमेलने

वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
खान्देशी बोली साहित्य संमेलन

मुंबईच्या महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळपुरस्कृत खान्देशी बोली साहित्य संमेलन अमळनेर येथे २३-२४ नोव्हेंबर २०१९ रोजी झाले. संमेलनाध्यक्ष अशोक कौतिक कोळी होते. 

पहा : साहित्य संमेलने

वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
अशोक कौतिक कोळी

**अशोक कौतिक कोळी** हे मराठी भाषेतील एक कवी आणि साहित्यिक आहेत. 

## पुस्तके
* आसूड (कथासंग्रह)
* कुंधा (कादंबरी)
* कूड (कथासंग्रह)
* गावाच्या तावडीतून सुटका (कादंबरी)
* गावाकडल्या कविता (कवितासंग्रह)
* तावडी बोली (भाषाविषयक)
* पाडा (कादंबरी)
* रक्ताळलेल्या तुरी (कादंबरी)
* शेतकऱ्याचा असूड : एक आकलन (समीक्षा)

## पुरस्कार आणि सन्मान
* अमळनेर येथे २३-२४ नोव्हेंबर २०१९ रोजी भरलेल्या खान्देशी बोली साहित्य संमेलनाचे अध्यक्षपद.

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
प्रभाकर भोगले

**प्रभाकर भोगले** हे एक मराठी साहित्यिक आहेत. 

## पुस्तके
* तू हसत रहा (विनोदी कथासंग्रह)
* मालवणी मुलखातील सण, उत्सव, रुढी, परंपरा 
* मालवणी शब्द, साधने आणि जीवनशैली 
* हसरी भगल (विनोद)
* हसहसाट (कथासंग्रह)

## पुरस्कार आणि सन्मान
* प्रभाकर भोगले हे २३ जून २०१९ रोजी मुंबईत भरलेल्या ६व्या मालवणी बोली साहित्य संमेलनाचे अध्यक्ष होते. 

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बादशाह (गायक)

इवलेसे|बादशाह
**आदित्य प्रतिकसिंग सिसोदिया** तथा **बादशाह** हा एक भारतीय रॅपर आणि गायक आहे.  २००६मध्ये यो-यो हनी सिंग यांच्यासोबत त्याने त्याच्या करिअरची सुरुवात "माफिया मुंडेयर" या बॅंडमध्ये केली होती. बादशाह मुख्यतः हिंदी, हरियाणवी आणि पंजाबी गाण्यांसाठी ओळखला जातो.
## संदर्भ
वर्ग:भारतीय रॅपर
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९८५ मधील जन्म
मराठवाडा बोली व झाडी बोली साहित्य संमेलन

**मराठवाडा बोली व झाडी बोली साहित्य संमेलन** नावाचे एक संमेलन नांदेड जिल्ह्यातील किनवट येथे २०-२१ सप्टेंबर २०१९ रोजी भरले होते. हे संमेलन मुंबईतील महाराष्ट्र राज्य साहित्य व संस्कृती महामंडळाच्या बोली संवर्धन प्रकल्पाअंतर्गत भरले होते. 

पहा : साहित्य संमेलने

वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
अमेरिकेतील भारतीय क्रांतिकारी चळवळ

अमेरिकेतील क्रांतिकारी चळवळीचे सूत्रधार लाला हरदयाळ होत. हरदयाळ यांना लंडन येथे शिक्षण घेण्यासाठी शासकीय शिष्यवृत्ती लाभली होती. तेथे गेल्यावर त्यांना भारतातील ज्वलंत समस्यांची व क्रांतीकारकावरील अन्यायाची जाणीव झाली व त्यांनी शिष्यवृतीचा त्याग केला आणि ते भारतात आले. लाहोर येथे त्यांनी क्रांतीच्या प्रचारास आरंभ केला. तथापि ब्रिटिश प्रशासनाच्या करड्या नजरेखाली असे कार्य करता येणार नाही याची त्यांना कल्पना आली व त्यांनी १९११ मध्ये सानफ्रान्सिस्कोला प्रयाण केले. तेथे त्यांनी समविचारी भारतीयांचे संघटन करून १९१३ मध्ये ' हिंदी असोसिएशन  ॲाफ अमेरिका ' या नावाचे केंद्र सुरू केले. भारतीय क्रांती लढ्याकडे अमेरिकन जनतेचे व शासनाचे लक्ष आकृष्ट करण्यासाठी त्यांनी गदर नावाचे साप्ताहिक सुरू केले. गदर या नावावरूनच त्यांना क्रांतिकारी संघटना म्हणून  ओळखले जाऊ लागले. गदर संघटना अल्पावधीतच लोकप्रिय झाली व तिची सदस्य संख्या ५००० च्या वर गेली. अमेरिका व कॅनडा येथे उत्तम प्रतिसाद मिळून ६२ शाखा उघडल्या गेल्या भरपूर निधी उपलब्ध झाला. तेव्हा गदरनी आपली काही उद्दिष्टे जाहीर केली. त्यामध्ये भारतातील ब्रिटिश सत्ता , शस्त्रास्तरांचा वापर करून नष्ट करणे, ब्रिटिश अधिकाऱ्यांचे खून करणे, सरकारी तिजोरी लुटणे यांचा अंतर्भाव होता . तसेच भारतीय सैनिकांची सहानुभूती प्राप्त करणे , हे त्यामधील प्रमुख अंग होते.

या चळवळीचा वाढता प्रभाव लक्षात येताच ब्रिटिश सरकारने अमेरिकन सरकारवर दडपण आणून लाला हरदयाळ यांना अटक करून त्यांच्यावर खटला चालविण्यास भाग पाडले. तथापि अमेरिकन न्यायाधीशाने त्यांना निर्दोष मुक्त केले. यामध्ये भारताविषयी सहानुभूती बाळगणाऱ्या ब्रियन या परराष्ट्र सचिवाचा हात असावा असे बोलले जात होते. त्यानंतर हरदयाळ स्विझर्लंडला निघून गेले . तथापि गदर पक्षाचे कार्य १९२३ पर्यंत चालू असल्याचे दिसते.

वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढा
धुंदळवाडी

**धुंदळवाडी** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील डहाणू तालुक्यातील एक गाव आहे.

## भौगोलिक स्थान
डहाणू बस स्थानकापासून जव्हार मार्गाने गेल्यावर पुढे 'भुपेंद्र कलेक्शन'आणि आंबेसरीनाका बसथांब्यानंतर हे गाव लागते. डहाणू बस स्थानकापासून हे गाव २४ किमी अंतरावर आहे.

## हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.पावसाळ्यात येथे भातशेती,नागलीशेती केली जाते.

## लोकजीवन
हे मोठ्या आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात ३६५ कुटुंबे राहतात. एकूण २०५९ लोकसंख्येपैकी १०२५ पुरुष तर १०३४ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ६६.७६ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ७८.८१ आहे तर स्त्री साक्षरता ५४.७१ आहे. गावातील शून्य ते सहा वर्षे वयाच्या लहान मुलांची संख्या २३६ आहे. ती एकूण लोकसंख्येच्या ११.४६ टक्के आहे.आदिवासी समाजातील लोक येथे राहतात. येथे शेती हा व्यवसाय असून काही लोक शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, खाजगी नोकर, कामगार म्हणूनही काम करतात. दुग्धव्यवसाय, बकरीपालन, कुक्कुटपालन सुद्धा केले जाते.

## नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत. महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बस डहाणू बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्षा सुद्धा डहाणूवरून उपलब्ध असतात.

## जवळपासची गावे
व्याहाळी,रामपूर,रायपूर,मोडगाव, हाळापाडा,पारडी, ब्राह्मणवाडी, बहारे, घाडणे, जिनगाव, गांगणगाव ही जवळपासची गावे आहेत.धुंदळवाडी ग्रामपंचायतीमध्ये धुंदळवाडी आणि पारडी ही गावे येतात.

## संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html

२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html

३.
https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/

४.
http://tourism.gov.in/

५.
http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036

६.
https://palghar.gov.in/

७.
https://palghar.gov.in/tourism/

वर्ग:डहाणू तालुक्यातील गावे
ट्रिपल सीट

***ट्रिपल सीट***  हा २०१९ सालचा मराठी चित्रपट आहे. या चित्रपटाचे निर्माते संकेत पावसे आणि नरेंद्र फिरोदिया आहेत. अनुष्का मोशन पिक्चर्स आणि एंटरटेनमेंट, अहमदनगर फिल्म कंपनी यांनी हा चित्रपट निर्माण केलेला आहे.

## कलाकार 
* अंकुश चौधरी
* शिवानी सुर्वे
* योगेश शिरसाट
* पल्लवी पाटील
* प्रवीण तरडे
२०१९ आल्बेनिया भूकंप

२६ नोव्हेंबर २०१९ रोजी वायव्य आल्बेनिया क्षेत्रात ६.४ रिश्टर तिव्रतेचा भूकंप झाला. हा भूकंप ०३:५४ मध्य युरोपीय प्रमाणवेळला (सीईटी‌) ममुर्रसच्या १२ किलोमीटर (७.५ मैल) दूर येथे झाला जे भुकंपकेन्द्र होते. हा भूकंप अल्बेनियाची राजधानी तिराना येथे देखील जाणवला. भूकंपात कमीतकमी ५१ लोक ठार झाले आणि ३००० जखमी झाले. आल्बेनिया ४० वर्षात येणारा हा सर्वात भयंकर भूकंप होता. १ एप्रिल १९७९ रोजी ६.९ रिश्टर]] तिव्रतेचा भूकंप झाला होता. २०१९ मधील आल्बेनियामधील हा तिसरा भूकंप आहे. यापूर्वीचे दोन भूकंप १ जून आणि २१ सप्टेंबर रोजी झाले आहेत.

## भूकंप 
भूकंपानंतर २७ नोव्हेंबर पर्यंत शेकडो आफ्टरशॉक झाले आहेत, त्यापैकी चार एम 5.0 पेक्षा मोठे आहेत आणि पुढील सहा एम 4 ते 5 दरम्यान आहेत. सर्वात मोठा आफ्टर शॉक ०७:०८ सीईटी  येथे आला, जो मुख्य भूकंपाच्या चार तासांपेक्षा कमी वेळेत आहे व एम 5.4 च्या तीव्रतेसह होता. यामुळे तीव्रता VII (खूप मजबूत) चे थरथराट जाणवले. 

## नुकसान 
भूकंपाच्या केंद्राजवळ असलेल्या दुरिस व कोदर-थुमाने या मोठ्या बंदरांमध्ये नुकसान फार गंभीर होते. दुरिसमध्ये दोन हॉटेल आणि दोन अपार्टमेंट ब्लॉक्स कोसळले. कोदर-थुमाने येथे पाच मजली अपार्टमेंट सह चार इमारती कोसळल्या. अनेक लोक उद्ध्वस्त झालेल्या इमारतींच्या अवशेषात अडकले होते. विशेष सैन्याने बेपत्ता झालेल्यांचा शोध सुरू ठेवला. भूकंपामुळे २,५०० लोक विस्थापित झाले आहेत आणि त्यांना दुरिस फुटबॉल स्टेडियममध्ये तंबू किंवा हॉटेलमध्ये तात्पुरते सामावून घेण्यात आले होते.
 
आल्बेनिया आणि शेजारच्या कोसोव्हो येथे राष्ट्रीय शोक दिन जाहीर करण्यात आला. कोसोवो देशात आल्बेनियन बहुसंख्य लोकसंख्या आहे आणि दोन बळी याच देशातील आहेत. दुरिस आणि टिरानासाठी आपत्कालीन स्थिती जाहीर केली गेली.

## आंतरराष्ट्रीय सहाय्य 
बल्गेरियाच्या सरकारने आल्बानियाला मानवतावादी मदतीसाठी १००,००० युरोचे वाटप केले. आंतरिक मंत्रालयाच्या नागरी संरक्षणासाठी संचालनालयाच्या १५ सदस्यांचे आणि शोध आणि बचाव कुत्र्यांचा समावेश असलेले शोध कार्यसंघ, तसेच दोन लष्करी हेलिकॉप्टर क्रोएशियामधून पाठविण्यात आले. फ्रान्स, ग्रीस, इटली, कोसोव्हो, मॉन्टेनेग्रो, उत्तर मॅसेडोनिया, रोमानिया, सर्बिया, स्वित्झर्लंड, तुर्की आणि युनायटेड स्टेट्स ऑफ अमेरिका यासारख्या अनेक देशांनी सहाय्य करून अशीच आर्थिक मदत केली. विविध शेजारी देशांनी निधी उभारणीचे कार्यक्रमदेखील सुरू केले ज्याद्वारे नागरिकांनीही हातभार लावला. कोसोव्होच्या नागरिकांनी मदतीसाठी ३.५ दशलक्ष युरोपेक्षा जास्त योगदान दिले. अन्न आणि वैद्यकीय मदत देखील पुरविली गेली.

## संदर्भ 
वर्ग:आल्बेनिया
वर्ग:भूकंप
हिरोशिमा किल्ला

इवलेसे|इ.स. १९४५ मधील किल्ल्याचा मुख्य मनोरा, त्याला पाडण्या आधी

हिरोशिमा किल्ला (広 島 城 हिरोशिमा-जा), ज्याला कार्प किल्ला (鯉城 रिजा) या नावानेही ओळखले जातो. हा किल्ला हिरोशिमा, जपान येथे स्थित आहे. येथे हिरोशिमा हान (फिफ)च्या डेम्यो (सामंत) यांचे घर होते. किल्ल्याचे बांधकाम १५९० च्या दशकात केले गेले होते, आणि ६ ऑगस्ट १९४५ रोजी अमेरिकेने केलेल्या अणुबाँब हल्ल्यामध्ये तो उध्वस्त झाला. इ.स. १९५८ मध्ये हा किल्ला परत मुळ प्रतिकृतीनुसार बांधला. सध्या तिथे इतिहासाचे संग्रहालय बांधले आहे जे हिरोशिमाचा इतिहास दर्शवतो. 

## इतिहास 
मेरी टेरुमोटो हे टोयोटोमी हिडिओशीच्या पाच सदस्यिय मंडळातील एक होते. त्यांनी १५८९ ते १५९९ दरम्यान हिरोशिमा किल्ला बांधला.  हा किल्ला ओटागावा नदीच्या मुखाजवळील त्रिभुज प्रदेशात स्थित होता. त्यावेळी हिरोशिमा शहर किंवा गाव नव्हते आणि त्या भागास गोकामुरा असे म्हणतात, म्हणजे "पाच गावे". इ.स. १५९१ च्या सुरुवातीस मोरी टेरुमोटो हे योशिदा-क्रिमामा किल्ल्याहून येथे आले आणि या किल्ल्यावरून त्यांनी नऊ प्रांत चालविले, ज्यात सध्याची शिमने, यामागुची, तोतोरी, ओकायमा आणि हिरोशिमा प्रांते आहेत. जेव्हा किल्ल्याचे बांधकाम सुरू झाले तेव्हा गोकामुराचे नाव बदलून हिरोशिमा असे ठेवले गेले. याचे मागचे कारण लोकांनी अधिक प्रभावी नावाची मागणी केली होती. "हिरो" हे नाव मुरी घराण्याचे पूर्वज ओनो हिरोमोटोकडून घेतले होते, आणि "शिमा" फुकुशिमा मोटोनागाकडून घेतले गेले होते, ज्याने मेरी टेरुमोटोला किल्ल्याची जागा निवडण्यास मदत केली. "हिरोशीमा" हे नाव मोठे बेट म्हणजे किल्ल्याच्या जागेजवळील ओटागावा नदीच्या मुखाजवळील त्रिभुज प्रदेशातील अनेक मोठ्या बेटांच्या अस्तित्वातून आलेले आहे, अशी काहीजण ख्याती सांगतात. 

इ.स. १६०० मध्ये सेकीगहाराच्या लढाईनंतर मोरीला या किल्ल्यातून बाहेर काढले गेले. त्यांनी आजच्या यामागुची प्रांतात हगी येथे आसरा घेतला. त्यानंतर फुकुशिमा मसानोरी अकी आणि बिंगो प्रांत (आजचा हिरोशिमा प्रांत) आणि हिरोशिमा किल्ल्याचा स्वामी बनला. तथापि, नवीन टोकुगावा शोगुनेटने इडोच्या परवानगीशिवाय कोणत्याही किल्ल्याचे बांधकाम करण्यास मनाई केली. हा शोगुनेटचा एक आराखडा होता ज्यामुळे तेथील सामंतांना (डेम्यो) मोठ्या प्रमाणात शक्ती मिळवता येणार नाही आणि शोगुनेटला त्यांच्यापासून धोका निर्माण होणार नाही. इडोच्या परवानगीशिवाय इ.स.१६१९ मध्ये आलेल्या पूरानंतर फुकुशिमाने किल्ल्याची दुरुस्ती केली तेव्हा त्याला शिक्षा म्हणून आजच्या नागानो प्रांतात कवनकाजीमा येथे पाठवण्यात आले. त्यानंतर असानो नागाकिरा किल्ल्याचा स्वामी बनला.

## संदर्भ 
जपानचे सामुराई किल्ले.   https://www.samuraicastles.com 

 
## बाह्य दुवे
* 
* Junji Akechi, "New theory offered for collapse of Hiroshima Castle tower in the bombing" Chugoku Shimbun Website 
*

वर्ग:जपानमधील किल्ले
मारुगामे किल्ला

मारुगामे किल्ला (丸 ame 城 मारुगामे-जे), याला काम्यामा किल्ला आणि होराई किल्ला या नावानेही ओळखले जाते. जपानच्या कागावा प्रांतातील मारुगामे येथे वसलेला आहे. हा एक हिरयामा शिरो (टेकडीवरचा किल्ला ज्याच्या सभोवताली सपाट मैदान आहे) प्रकारचा किल्ला आहे.

## इतिहास
या किल्ल्याच्या जागेवर बांधलेली पहिली तटबंदी ही नारा मोटोयासू यांच्या नेतृत्वाखाली नार कुळातील लोकांनी उभारली होती. हेच मुरोमाची कालखंडात होसोकावा कुळाचे अनुयायी होते. या गोष्टीचा आज फारच थोडा पुरावा उपलब्ध आहे.

या किल्ल्याची मुळे १५८७ मध्ये सापडतात. त्यावेळेस मारुगामे किल्ल्यात सनुकी प्रांताचा मालक इकोमा चिकमसा हे रहात होते.  काझुमासाने ताबडतोब किल्ल्याचे नूतनीकरण करण्यास सुरुवात केली आणि किल्ला अजून मजबूत केला. तथापि, १६१५ मध्ये शोगुनालने काढलेल्या फरमानाप्रमाणे, प्रत्येक प्रांताला फक्त एकच किल्ला असायला हवा होता. त्यामुळे मारुगामे किल्ला उध्वस्त करण्यात आला. 

इ.स. १६३८ मध्ये, शिमाबारा बंडखोरीच्या पराक्रमासाठी यमाझाकी इहारूला किल्ल्यातील पश्चिमेकडील सनुकीचा एक छोटासा भाग (मारुगामे किल्ल्याच्या उरलेल्या भागातून) बक्षीस म्हणून देण्यात आला. इहारूने तेव्हा वाचलेल्या अवशेषांवर नवीन इमारतींचे बांधकाम केले. त्याने केलेले बहुतेक काम आजही दिसून येते. त्याचे बांधकाम इ.स. १६४४ मध्ये पूर्ण झाले. तथापि, १६५८ मध्ये हा किल्ला किगोको कुळाकडे सुपूर्द करण्यात आला. इ.स. १६७० मध्ये ओटेमॉन कॉम्प्लेक्सची पुनर्बांधणी करून त्यांनी किल्ल्यात आणखी सुधारणा केली. शाही सरकारने मेइजीच्या जीर्णोद्धारादरम्यान किल्ला ताब्यात घेईपर्यंत किर्गोकूने किल्ल्यावरील नियंत्रण अबाधित राखले. 

इ.स. १८६९ मध्ये किल्ल्यात आग लागली आणि बऱ्याच इमारती नष्ट झाल्या.  त्यानंतर १८७० मध्ये जे काही राहिले होते त्यातील बरेच काही शाही सरकारने नष्ट केले. त्यानंतर लवकरच बाह्य खंदक देखील मातीने भरून टाकला. 

## सद्यस्थिती
दगडी भिंतींच्या व्यतिरिक्त, आजही मारुगामे किल्ल्यातील काही इमारती उभ्या आहेत. इ.स. १९५० मध्ये ओटे इचिनो गेट, ओटे निनो गेट आणि टेन्शु (बालेकिल्ला) यांचे मोठ्या प्रमाणात जीर्णोद्धार करण्यात आले. या मूळ इमारती जपानी सरकारने महत्त्वपूर्ण सांस्कृतिक ठेवा म्हणून घोषित केल्या आहेत. इ.स. १८६० पूर्वी बांधलेला आणि मूळ लाकडी टेंशू हयात असलेल्या फक्त डझनभर जपानी किल्ल्यांपैकी मारुगामे हा एक किल्ला आहे.  हा किल्ला सध्या काम्यामा पार्कमध्ये संरक्षित आहे. त्याचे संग्रहालय त्याच्या टेंशूमध्ये बांधलेले आहे. 
या किल्ल्याचे नाव जपानमधीला १०० उत्तम किल्ल्यांच्या यादीत टाकलेले आहे. 

## साहित्य
*
*
*

## संदर्भ 
वर्ग:जपानमधील किल्ले
कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय (भारत)

**कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय** (पूर्वीचे नाव **कृषी मंत्रालय**) ही भारत सरकारची एक शाखा आहे. ही भारतातील शेतीशी संबंधित नियम आणि कायदे तयार करण्यासाठी व प्रशासनासाठी सर्वोच्च संस्था आहे. मंत्रालयाच्या कार्यक्षेत्रातील तीन व्यापक क्षेत्रे म्हणजे कृषी, अन्न प्रक्रिया आणि सहकार. कृषी मंत्रालयाचे अध्यक्ष कृषिमंत्री नरेंद्र सिंग तोमर हे आहेत. अभिषेक सिंग चौहान, कृष्णा राज आणि परसोत्तमभाई रूपाला हे राज्यमंत्री आहेत.

भारतातील अर्ध्याहून अधिक लोकसंख्येसाठी शेती हा जगण्याचा मुख्य स्रोत आहे. शेती हा बिगर-शेती क्षेत्राला आवश्यक असणारा बराच वेतन आणि उद्योग क्षेत्रातील कच्चा माल पुरविते. भारत ही मोठ्या प्रमाणात कृषी अर्थव्यवस्था आहे. २००९-१० मध्ये ५२.१% लोक थेट किंवा अप्रत्यक्षरित्या कृषी व त्यासंबंधित क्षेत्रात काम करतात असे आर्थिक सर्वेक्षण ने प्रकाशीत केले. केंद्र सरकार, राज्य सरकार आणि शेतकरी समुदायाच्या संयुक्त प्रयत्नांना यश आले आहे आणी २०१०-११ मध्ये २४४.७८ दशलक्षसाचा:भारतीय जनता पक्ष/meta/color टन धान्याचे विक्रमी उत्पादन झाले. कृषी व सहकार विभागाच्या मार्गदर्शनाखाली राबविल्या जाणाऱ्या कृषी मिशन मोड प्रकल्प (Agriculture MMP‌) सारख्या विविध पीक विकास योजनांतर्गत नवीन विकसित पीक उत्पादन तंत्रज्ञान शेतकऱ्यांना प्रभावीपणे हस्तांतरित करून हे विक्रमी उत्पादन साध्य केले गेले आहे. विक्रमी उत्पादन होण्यामागील इतर कारणांमध्ये वाढीव किमान आधारभूत किंमतींच्या माध्यमातून विविध पिकांच्या प्रतिफळ किंमतीचा समावेश आहे.

## इतिहास 
भारतातील सर्व शेतीविषयक बाबी हाताळण्यासाठी जून १८७१ मध्ये महसूल, कृषी व वाणिज्य विभाग स्थापन करण्यात आले. हे मंत्रालय स्थापन होईपर्यंत शेतीशी संबंधित बाबी गृह खात्याच्या कामकाजात येत होत्या. १८८१ मध्ये शिक्षण, आरोग्य, कृषी, महसूल यांना एकत्रितपणे सामोरे जाण्यासाठी महसूल व कृषी विभाग स्थापन करण्यात आला. तथापि, १९४७ मध्ये, कृषी विभाग हे कृषी मंत्रालयाच्या रूपात पुन्हा नामित करण्यात आले. शेती समुदायाच्या गरजा भागविल्या पाहिजेत म्हणून १५ ऑगस्ट २०१५ रोजी कृषी मंत्रालयाचे नाव बदलून कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय असे नामकरण झाले.

## रचना आणि विभाग 
कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालयात खालील दोन विभाग आहेत:
;कृषी, सहकार व शेतकरी कल्याण विभाग:
या विभागाच्या जबाबदाऱ्या भारत सरकार (व्यवसायाचे वाटप) नियम, १९६१ मध्ये देण्यात आल्या आहेत, ज्या वेळोवेळी सुधारित होतात. या संदर्भातील "सहकार" हे शेतकरी सहकारी चळवळ आहे ज्यास सरकार मोठ्या प्रमाणात प्रोत्साहन देते. कृषी एमएमपी हा एक वेगळा कार्यक्रम आहे जो विविध प्रांतात राष्ट्रीय स्तरावर आणि विविध माध्यमांमार्फत राबविल्या जाणाऱ्या कृषी ई-गव्हर्नन्स प्रकल्प आहे.

;कृषी संशोधन व शिक्षण विभाग:
या विभागाच्या जबाबदाऱ्या मूलभूत आणि ऑपरेशन संशोधन, तंत्रज्ञान विकास, देशभरातील विविध संस्था आणि राज्य सरकार यांच्यात संबंध सुधारणे आहेत. याव्यतिरिक्त, हा विभाग भारतीय कृषी संशोधन परिषदेचे व्यवस्थापन करतो.

## मंत्री 
## संदर्भ 
वर्ग:भारत सरकार
वर्ग:भारतीय कृषीमंत्री