वालाची उसळ

वालाला मोड आणून केलेल्या उसळीला वालाची उसळ म्हणतात.

## वालाची उसळ पाक कृती 
### कोकणी पद्धत (बिरडं) 
कोकणात सण-समारंभाला किंवा खास जेवणात वालाची उसळ आवर्जून केली जाते. पांढऱ्या शुभ्र वाल्यांना मोड आणून, त्यांची टरफले काढून (डाळिंब्या करून) ही उसळ बनवली जाते.

#### साहित्य 
* मुख्य घटक: २ कप भिजवलेले आणि सोललेले वाल (डाळिंब्या).
* वाटणासाठी: १ कप ओला नारळ (खवलेला), १ मध्यम कांदा (भाजलेला), ४-५ लसणाच्या पाकळ्या, १ इंच आले, कोथिंबीर.
* फोडणीसाठी: २ मोठे चमचे तेल, १/४ चमचा मोहरी, १/४ चमचा जिरे, चिमूटभर हिंग, १/२ चमचा हळद, ७-८ कढीलिंबाची पाने.
* मसाले: २ चमचे मालवणी मसाला (किंवा कांदा-लसूण मसाला), १ चमचा गूळ, २-३ कोकम (आमसुल).
* चवीनुसार: मीठ आणि सजावटीसाठी बारीक चिरलेली कोथिंबीर.

#### कृती 
# वाल तयार करणे: वाल रात्रभर पाण्यात भिजत घालावेत. सकाळी पाणी उपसून ते उबदार ठिकाणी मोड येण्यासाठी ठेवावेत. मोड आल्यावर कोमट पाण्यात भिजवून त्यांची टरफले काढून 'डाळिंब्या' तयार करून घ्याव्यात.
# वाटण तयार करणे: भाजलेला कांदा आणि ओला नारळ एकत्र करून त्यात आले, लसूण आणि कोथिंबीर घालून मिक्सरवर थोडे पाणी घालून बारीक वाटून घ्यावे.
# फोडणी: कढईत तेल गरम करून त्यात मोहरी, जिरे, हिंग, कढीपत्ता आणि हळद घालून फोडणी तयार करावी.
# वाल शिजवणे: फोडणीत सोललेले वाल घालून २ मिनिटे परतावे. त्यानंतर त्यात गरम पाणी घालून वाल ७०-८०% शिजवून घ्यावेत. (टीप: वाल जास्त विरघळणार नाहीत याची काळजी घ्यावी).
# मसाले आणि वाटण: वाल अर्धवट शिजले की त्यात मालवणी मसाला, चवीनुसार मीठ आणि तयार केलेले ओल्या नारळाचे वाटण घालावे. सर्व नीट ढवळून घ्यावे.
# अंतिम हात: उसळीला उकळी आली की त्यात कोकम आणि गुळ घालावा. यामुळे उसळीला छान आंबट-गोड चव येते. मंद आचेवर ५ मिनिटे शिजवून घ्यावे.
# वाढणे: गॅस बंद करून वरून भरपूर कोथिंबीर घालावी. ही उसळ तांदळाच्या भाकरीसोबत किंवा गरम भातासोबत अप्रतिम लागते.

#### टीपा 
* वाल भिजवताना नेहमी गरम पाण्याचा वापर करावा, यामुळे वालाची चव टिकून राहते आणि ते लवकर शिजतात.
* कोकणी उसळीत टोमॅटोऐजी कोकम वापरल्याने एक वेगळाच स्वाद येतो.
* वाल सोलताना नखे काळवंडू नयेत म्हणून बोटांना थोडे तेल लावून घ्यावे.

### देशावरची पद्धत 
देशावरची (पश्चिम महाराष्ट्र) वालाची उसळ ही प्रामुख्याने कांदा-लसूण मसाला किंवा गोडा मसाला वापरून केली जाते. कोकणापेक्षा या उसळीला सुक्या खोबऱ्याच्या वाटणामुळे एक वेगळाच खमंगपणा असतो. देशावर (पुणे, सातारा, कोल्हापूर प्रदेश) केली जाणारी ही उसळ भाकरीसोबत खाल्ली जाते.

#### साहित्य 
* २ कप मोड आलेले वाल (सोललेले किंवा सालीसकट).
* २ मध्यम कांदे (बारीक चिरलेले).
* १/४ कप सुके खोबरे (किसून भाजलेले).
* ४-५ लसणाच्या पाकळ्या.
* १ इंच आले.
* २ मोठे चमचे शेंगदाणा तेल.
* १/२ चमचा मोहरी.
* १/२ चमचा जिरे.
* १/४ चमचा हळद.
* चिमूटभर हिंग.
* २ चमचे कांदा-लसूण मसाला (किंवा तिखट).
* १ चमचा गोडा मसाला.
* १ छोटा तुकडा गूळ.
* चवीनुसार मीठ.
* सजावटीसाठी बारीक चिरलेली कोथिंबीर.

#### कृती 
# वाटण तयार करणे: भाजलेले सुके खोबरे, आले आणि लसूण थोडे पाणी घालून मिक्सरवर बारीक वाटून घ्यावे.
# फोडणी: कढईत तेल गरम करून त्यात मोहरी, जिरे, हिंग आणि हळद घालून फोडणी तयार करावी.
# कांदा परतणे: फोडणीत बारीक चिरलेला कांदा घालून तो गुलाबी होईपर्यंत परतावा.
# मसाले घालणे: कांदा परतून झाल्यावर त्यात तयार केलेले खोबऱ्याचे वाटण, कांदा-लसूण मसाला आणि गोडा मसाला घालून तेल सुटेपर्यंत परतावे.
# वाल शिजवणे: मसाल्यात मोड आलेले वाल घालून नीट मिसळावे. त्यात दोन कप गरम पाणी आणि चवीनुसार मीठ घालून वाल मऊ शिजवून घ्यावेत.
# गोडवा आणि दाटपणा: वाल शिजत आले की त्यात थोडा गूळ घालावा. रस्सा दाट हवा असल्यास त्यात एक चमचा दाण्याचा कूट घालता येतो.
# वाढणे: उसळीला छान तररी आली की गॅस बंद करावा आणि कोथिंबीर पेरून गरम बाजरीच्या किंवा ज्वारीच्या भाकरीसोबत वाढावी.

#### टीपा 
* देशावरची उसळ अनेकदा सालीसकट वाल्यांची केली जाते, ज्यामुळे तिला एक विशिष्ट 'गावरान' चव येते.
* या उसळीत टोमॅटोचा वापर टाळून केवळ चिंच-गुळाचा वापर केला तरी ती चविष्ट लागते.-

वर्ग:खाद्यपदार्थ
वर्ग:महाराष्ट्रातील खाद्यपदार्थ