open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
कृतिका सेंगर

**कृतिका सेंगर धीर** (जन्म ३ जुलै १९८६) ही एक भारतीय अभिनेत्री आहे जी प्रामुख्याने हिंदी दूरदर्शनमध्ये काम करते. *एक वीर स्त्री की कहानी - झाशी की रानी* मधील राणी लक्ष्मीबाईची भूमिका आणि *कसम तेरे प्यार की* मधील तनुश्री खुराना बेदी / तनुजा सिकंद बेदी यांच्या दुहेरी भूमिकेसाठी सेंगरला सर्वत्र ओळखले जाते. तिला गोल्ड पुरस्कार मिळाला आहे.

सेंगरने *क्यूंकी सास भी कभी बहू थी* मधून तिच्या अभिनयाची सुरुवात केली, जिथे तिने सांची आणि सुगंधी विराणी यांची भूमिका साकारली होती. तिची पहिली प्रमुख भूमिका प्रेरणा गिल गरेवालची *कसौटी जिंदगी की* मधील भूमिका होती. *पुनर विवाह – जिंदगी मिलेगी दोबारा* आणि  *सर्व्हिस वाली बहूमध्ये*  भूमिका साकारताना सेंगरने आणखी यश मिळवले.

## वैयक्तिक जीवन 
कृतिका सेंगरचा जन्म ४ जुलै १९८६ रोजी कानपूर, उत्तर प्रदेश येथे झाला . ती कानपूर येथील मेथोडिस्ट हायस्कूलमध्ये गेली आणि नंतर दिल्लीला गेली आणि नोएडातील अ‍ॅमिटी युनिव्हर्सिटीमधून मास कम्युनिकेशनमध्ये पदवी प्राप्त केली.

कृतिका सेंगरने ३ सप्टेंबर २०१४ रोजी अभिनेता पंकज धीर यांचा मुलगा निकितिन धीर याच्याशी विवाह केला. नोव्हेंबर २०२१ मध्ये, सेंगरने तिच्या गरोदरपणाची घोषणा केली. १२ मे २०२२ रोजी या जोडप्याने त्यांच्या पहिल्या अपत्याचे, देविका धीर या मुलीचे जगात स्वागत केले.

## कारकीर्द 
कृतिका सेंगरने २००७ मध्ये *कसौटी जिंदगी के* मालिकेतून अभिनय कारकिर्दीला सुरुवात केली आणि २००८ मध्ये *क्योंकी सास भी कभी बहू थी* मध्ये पण काम केले.  त्यानंतर तिने २००८ मध्ये बालाजी टेलिफिल्म्सचा आणखी एक शो *क्या दिल में है* मिळवला. नंतर, तिने सोनी टीव्हीवरील कॉमेडी शो *बुरा ना मानो होली है* मध्ये एक छोटी पाहुणी भूमिका साकारली. ती *कौन जीतेगा बॉलिवूड का तिकीट* या रिॲलिटी शोमध्येही दिसली.

२००९ मध्ये, सेंगरला झी टीव्हीवरील *झांसी की रानी* या शोमध्ये पहिली मुख्य भूमिका मिळाली. बालाजीच्या *किस देश में है मेरा दिल* या शोमध्ये तिने एक छोटीशी भूमिका केली होती. २०१० मध्ये ती *आहत* मध्ये एका एपिसोडिक भूमिकेत देखील दिसली.

२०१२ मध्ये, कृतिकाने गुरमीत चौधरीसोबत झी टीव्हीवरील *पुनर विवाह* या शोद्वारे टेलिव्हिजनवर पुनरागमन केले. हा शो १७ मे २०१३ रोजी संपला. आरतीची भूमिका साकारताना, ती तिच्या शोच्या प्रमोशनसाठी *कुबूल है* मध्ये आली. जानेवारी २०१४ मध्ये, तिने स्टार प्लसवरील *एक वीर की अरदास...वीरा* या मालिकेत विशेष भूमिका साकारली.  वर्षाच्या शेवटी, तिने लाईफ ओकेच्या शो *देवों के देव...महादेव* मध्ये प्रवेश केला. ज्यात मोहित रैना आणि मौनी रॉय होते. ह्यात तिने मनसा देवीची भूमीका केली होती.

तिने २०१४ मध्ये *माय फादर गॉडफादर* या चित्रपटातून चित्रपटसृष्टीत पदार्पण केले. हा पंकज धीर यांनी दिग्दर्शित केला होता आणि त्यात अभिनेता शरद मल्होत्रा ​​आणि आदित्य पंचोली होते. पण चित्रपट फ्लॉप झाला. २०१५ मध्ये, कृतिकाने झी टीव्हीवरील *सर्व्हिस वाली बहू* मध्ये काम केले.

२०१६ मध्ये, सेंगर एकता कपूरच्या *कसम तेरे प्यार की* शोमध्ये दिसली. तिच्या भूमिकेची जागा शिवानी तोमरने घेतली पण ती सप्टेंबर २०१६ मध्ये परत आली. हा शो २७ जुलै २०१८ रोजी बंद झाला.

२०१७ मध्ये, तिने *चंद्रकांता* या मालिकेत निवेदक म्हणून काम केले. 

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९८६ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
रेवण्णा उमादेवी नागराज

**रेवण्णा उमादेवी नागराज** (जन्म: ११ फेब्रुवारी, १९६५), ही इंग्रजी बिलियर्ड्स आणि स्नूकरची एक राष्ट्रीय स्तरावरील भारतीय खेळाडू आहे. ती जागतिक महिला बिलियर्ड ची २०१२ सालची विजेता  तसेच सहा वेळा भारतीय राष्ट्रीय बिलियर्ड्स विजेता आहे.
 लंडन येथे २०१२ साली झालेल्या बिलियर्ड्स चॅम्पियनशिपमध्ये जागतिक क्रमवारीत १३ व्या स्थानावर असलेल्या इवा पाल्मियसला हरवून उमादेवी विश्वविजेता बनली होती.

## जीवन 
उमादेवीचा जन्म १९६५ मध्ये कर्नाटक राज्यात झाला. बंगळूर येथे टायपिस्ट म्हणून काम करत असताना, ती 'कर्नाटक सरकारी सचिवालय क्लब' येथे टेबल टेनिस खेळण्यासाठी जात असे. एक दिवस, उमदेवी टेबल टेनिस खेळण्यासाठी क्लब मध्ये गेली होती. परंतु टेनिस खेळण्यासाठी तिचा नंबर यायला अजून वेळ होता. बराच वेळ वाट पाहत असताना कंटाळून जाऊन तिने आपला मोर्चा बिलियर्ड्स खेळाकडे वळवला. कालांतराने टेनिस ऐवजी तिचा बिलियर्ड्स मध्ये रस निर्माण झाला. पुढे ती या खेळात प्रवीण बनली आणि त्यानंतर तिने परत कधी मागे वळून पाहिले नाही. या खेळात तिला अरविंद सावूर, एस. जयराज आणि एम.जी. जयराम सारख्या प्रसिद्ध बिलियर्ड्स खेळाडू आणि प्रशिक्षकांकडून मार्गदर्शन लाभले.

२०१२ मध्ये, उमादेवीने जागतिक बिलियर्ड्स चॅम्पियन तसेच ८ बॉल पूल राष्ट्रीय चॅम्पियनचा किताब जिंकला. उमादेवी आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील बिलियर्ड्स स्पर्धांमध्ये अव्वल स्थान मिळविण्यासाठी नियमित सराव करत असते. यातील अनुभवामुळे तिने निवृत्तीनंतर संबंधित क्रीडा क्षेत्रात क्रीडा प्रशिक्षक बनून उदयोन्मुख क्रीडापटूंना उत्तम बिलियर्ड्स पटू बनवण्याचा ठाम निर्णय घेतला.

## पुरस्कार आणि सन्मान 
* २००९ मध्ये कर्नाटक सरकारने बिलियर्ड्समधील योगदानाबद्दल तिला एकलव्य पुरस्काराने सन्मानित केले.
* २०१२ मध्ये ती जागतिक बिलियर्ड्स चॅम्पियन आणि ८ बॉल पूल राष्ट्रीय चॅम्पियन बनली.
* २०१७ च्या नारी शक्ती पुरस्कारासाठी भारतातील एकूण ३० विजेता महिलांच्या यादीत तिचा समावेश झाला. ८ मार्च २०१८ साली भारताचे तत्कालीन राष्ट्रपती रामनाथ कोविंद यांच्या हस्ते तिला नारी शक्ती पुरस्कार प्रदान करण्यात आला.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९६५ मधील जन्म
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:नारी शक्ती पुरस्कारविजेते
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
नामिबिया क्रिकेट मैदान

**नामिबिया क्रिकेट ग्राउंड**, जे प्रायोजकत्वाच्या कारणास्तव **एफएनबी नामिबिया क्रिकेट ग्राउंड** म्हणून ओळखले जाते, विंडहोक, नामिबियामध्ये निर्माणाधीन असलेले एक क्रिकेट मैदान आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:नामिबियामधील क्रिकेट मैदाने
वर्ग:विंडहोक
दिव्या देशमुख

**दिव्या देशमुख** (जन्म: ९ डिसेंबर २००५) ही एक भारतीय बुद्धिबळपटू आहे. तिला २०२५ मध्ये महिला बुद्धीबळ विश्वचषक जिंकल्याबद्दल थेट ग्रँडमास्टर ही पदवी मिळाली व ती २०२६ च्या महिला कॅंडिडेट्स स्पर्धेसाठी पात्र ठरली. तिने बुद्धिबळ ऑलिंपियाडमध्ये तीन वेळा सुवर्णपदक जिंकले आहे. दिव्याने आशियाई अजिंक्यपद स्पर्धा, जागतिक ज्युनियर बुद्धिबळ अजिंक्यपद स्पर्धा तसेच जागतिक युवा बुद्धिबळ अजिंक्यपद स्पर्धेत अनेक सुवर्णपदके जिंकली आहेत.

## संदर्भ
## सुरुवातीचे जीवन 
दिव्याचा जन्म नागपूर येथे एका मराठी कुटुंबात झाला. तिचे आई-वडील जितेंद्र देशमुख आणि नम्रता देशमुख हे डॉक्टर आहेत. तिने तिचे सुरुवातीचे शिक्षण भवन्स भगवानदास पुरोहित विद्या मंदिर येथून घेतले.

## कारकीर्द 
२०२१ मध्ये दिव्या देशमुख भारताची २१ वी महिला बुद्धिबळ ग्रँडमास्टर बनली. तिने २०२२ ची महिला भारतीय बुद्धिबळ स्पर्धा जिंकली. तिने २०२२ च्या बुद्धिबळ ऑलिंपियाडमध्ये वैयक्तिक कांस्यपदकही जिंकले. ती सुवर्णपदक विजेत्या FIDE ऑनलाइन बुद्धिबळ ऑलिंपियाड २०२० संघाचाही भाग होती. डिसेंबर २०२४ रोजी, ती भारतातील दुसऱ्या क्रमांकाची महिला बुद्धिबळपटू आहे. 

२०२३ मध्ये, अल्माटी येथे तिने आशियाई महिला बुद्धिबळ अजिंक्यपद जिंकले. त्यानंतर तिने टाटा स्टील इंडिया बुद्धिबळ स्पर्धेत सर्वांत शेवटचे सीडिंग असूनही महिलांच्या रॅपिड  विभागात तिने पहिले स्थान पटकावले. या स्पर्धेत तिने हरिका द्रोणवल्ली, वंतिका अग्रवाल, कोनेरू हम्पी, सविता श्री बी, इरिना क्रश आणि निनो बत्सियाश्विली यांना पराभूत केले, महिला विश्वविजेत्या जू वेंजुन आणि ॲना उशेनिना यांच्याविरुद्ध बरोबरी साधली आणि पोलिना शुवालोवा हिच्याकडून तिचा एकमेव पराभव झाला.

मे २०२४ मध्ये, देशमुख शारजा चॅलेंजर्स स्पर्धेत विजेती ठरली, एक मोठी ओपन टूर्नामेंट जिंकल्याने तिला पुढच्या वर्षी शारजा मास्टर्समध्ये स्थान मिळाले. जूनमध्ये, ती २०२४ ची FIDE वर्ल्ड 20 वर्षांखालील मुलींच्या स्पर्धेची विजेती बनली. २००१ मध्ये कोनेरू हम्पी, २००८ मध्ये हरिका द्रोणवल्ली आणि २००९ मध्ये सौम्या स्वामीनाथन यांच्यानंतर ती जागतिक ज्युनियर मुलींचे विजेतेपद जिंकणारी चौथी भारतीय ठरली. अंतिम फेरीत विजयाची आवश्यकता असताना, तिने पाच तासांच्या दीर्घ लढतीत बल्गेरियाच्या तिसऱ्या मानांकित बेलोस्लावा क्रॅस्टेवाला पराभूत करून संभाव्य ११ पैकी १० गुण मिळवले आणि सुवर्णपदक जिंकले. सप्टेंबर २०२४ मध्ये, तिने २०२४ मध्ये झालेल्या ४५ व्या बुद्धिबळ ऑलिंपियाडमध्ये सांघिक सुवर्ण तसेच वैयक्तिक सुवर्णपदके जिंकली.
## वर्ल्ड कप
कोनेरू हंपी आणि दिव्या देशमुख ह्यांच्यातील वर्ल्ड कप महिला बुद्धीबळ स्पर्धा जॉर्जिया येथे चालू आहे. दोघींमध्ये पहिला व दुसरा डाव बरोबरीत सुटला. आजच्या तिसऱ्या डावात दिव्या देशमुख ही विजेती ठरली आहे आणि वर्ल्ड कप तिच्या नावावर झाला आहे. आतापर्यंत तिने
#महिला ग्रँडमास्टर
#वर्ल्ड कप विजेतेपद
जिंकलेले आहे आणि ती आणखी विक्रम नोंद करण्यासाठी प्रयत्न करणार आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:भारतीय बुद्धिबळपटू
वर्ग:भारतीय ग्रँडमास्टर
वर्ग:इ.स. २००५ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
मेट्रो रिएल

**मेट्रो रियल** ही ग्वातेमालाची राजधानी ग्वातेमाला सिटीसाठी प्रस्तावित एक हलकी रेल्वे मार्गिका आहे.

## पार्श्वभूमी 
ऑक्टोबर २०१६ मध्ये, असे वृत्त आले की स्पॅनिश सल्लागार अभियंता आय डी ओ एमने ग्वातेमाला सिटीसाठी  लांबीच्या हलकी रेल्वे वावस्थेच्या व्यवहार्यता अहवालाट या प्रकल्पाची किंमत $७७ कोटीअसेल असे कळविले.&#x5B; '''' &#x5D;  मार्गाच्या दोन अंत्यस्थानकांमधील प्रवासासाठी ३ ०  किमी प्रति तासाच्या वेगाने सुमारे ४० मिनिटे लागतील लागतील.  त्यानंतर हा प्रकल्प स्थगित करण्यात आला, परंतु २०१८ मध्ये यावर पुन्हा विचारा सुरू झाला. 

एप्रिल २०१९ मध्ये, ग्वातेमालाची राष्ट्रीय स्पर्धा एजन्सी प्रोनाकोम आणि सार्वजनिक खाजगी भागीदारी प्रमोशन एजन्सी "आनादीए" यांनी मेट्रो रिएलच्या प्रगत संकल्पना अभ्यासासाठी सल्लागार शोधण्यास सुरुवात केली. 

## बांधकाम 
२०१९ मध्ये, ग्वातेमाला सिटीच्या नगरपालिकेने प्रकल्पासाठी वापरीत नसलेल्या जड रेल्वे संरेखनाचा वापर करण्यासाठी देशाच्या रेल्वे पायाभूत सुविधा व्यवस्थापक फेरोवियास यांच्याशी करार केला. २०२१ मध्ये या मार्गाचे बांधकाम सुरू होण्याची अपेक्षा होती. 

## संदर्भ 
वर्ग:ग्वातेमाला सिटी
वर्ग:ग्वातेमालामधील वाहतूक
स्मिता तंडी

**स्मिता तंडी** (जन्म: १९९२) ह्या छत्तीसगढ राज्यातील एक भारतीय महिला पोलीस शिपाई आहेत. आर्थिक परिस्थितीमुळे वैद्यकीय उपचार घेण्यास असमर्थ असलेल्या लोकांना मदत करण्यासाठी तंडी यांनी एक निधी उभारला. याच मानवतावादी प्रयत्नांची दखल घेऊन त्यांना भारत सरकार तर्फे २०१६ चा नारी शक्ती पुरस्कार प्रदान करण्यात आला.

## कारकिर्द 
स्मिता तंडी ह्या पोलिस कॉन्स्टेबल म्हणून कार्यरत आहेत. त्यांचे वडील देखील पोलिस कॉन्स्टेबल होते. २०१३ साली उपचारविना त्यांचे निधन झाले. केवळ आर्थिक परिस्थिती बेताची असल्याने वडिलांचा झालेला मृत्यू स्मिताच्या जिव्हारी  लागला. भविष्यात असे इतर कुणासोबत घडू नये म्हणून तंडी यांनी आपल्या वडिलांच्या स्मृतिप्रीत्यर्थ जीवनदीप नावाचा निधी उभारला. २०१५ मध्ये या निधीचा प्रचार प्रसार करण्यासाठी तंडी यांनी फेसबुकवर एक खाते उघडले. पुढील केवळ वीस महिन्यांत त्यांचे जवळजवळ ७.२ लाख फॉलोअर्स झाले. जेव्हा केव्हा एखादी गरीब व्यक्ती उपचारासाठी तंडी यांच्याशी संपर्क साधते तेव्हा त्या सदरील गरजू व्यक्तीला भेटते आणि जर खरच ती व्यक्ती वरील निधीसाठी पात्र असेल, तर  तंडी आपल्या फेसबुक वरील खात्यावर पोस्ट करून निधीसाठी आवाहन करतात. लवकरच त्यांच्या या कामाची माहिती त्यांच्या कार्यालयातील वरिष्ठांच्या कानावर पडली. तंडीच्या या कार्याची दखल घेत त्यांच्या वरिष्ठांनी त्यांची भिलाई महिला हेल्पलाइनवर सोशल मीडिया तक्रारी हाताळणाऱ्या पदावर नेमणूक केली.

## संदर्भ 
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९९२ मधील जन्म
वर्ग:भारतीय महिला कार्यकर्त्या
वर्ग:नारी शक्ती पुरस्कारविजेते
वर्ग:स्त्री  चरित्रलेख
मालविका अय्यर

**मालविका अय्यर** (जन्म: १८ फेब्रुवारी, १९८९) ह्या एक समाजसेविका आणि अपंगत्व हक्क कार्यकर्त्या आहेत. लहानपणी अनवधानाने अय्यर यांनी ग्रेनेड उचलला होता, ज्यामुळे त्यांना आपले दोन्ही हात कायम स्वरुपी गमवावे लागले. अय्यर ह्या सुलभ फॅशनची एक मॉडेल देखील आहे. अय्यर यांनी २०१७ मध्ये *मद्रास स्कूल ऑफ सोशल वर्क* मधून सामाजिक कार्य विषयात मानद पदवी मिळवली. त्यांचा हा प्रबंध अपंग लोकांच्या प्रति हीन दृष्टिकोन ठेवण्याविषयीचा आहे.

## प्रारंभिक आयुष्य 
अय्यर यांचा जन्म १८ फेब्रुवारी १९८९ रोजी कुंभकोणम, तमिळनाडू येथे झाला. त्यांच्या वडिलांचे नाव बी. कृष्णन आणि आईचे नाव हेमा कृष्णन असे आहे. २६ मे २००२ रोजी, वयाच्या १३ व्या वर्षी, बिकानेर येथील त्यांच्या राहत्या घरी त्यांनी चुकून एक ग्रेनेड उचलला. काही वेळात हा ग्रेनेड लहान अय्यरया हातात फुटला आणि त्यांचे दोन्ही हात कायम स्वरुपी पंगू झाले. याशिवाय पायांना देखील अनेक ठिकाणी फ्रॅक्चर झाले. शिवाय त्यांना मज्जातंतूंचा पक्षाघात आणि अतिसंवेदनशीलता (हायपोस्थेसिया) सह गंभीर आजार भोगावे लागले. अतिसंवेदनशीलता, अर्थात शरीराचा विशिष्ट भाग सुन्न होणे, ज्यामुळे स्पर्श, तापमान किंवा वेदना यांसारख्या संवेदना कमी जाणवतात असा आजार होय.

## शिक्षण 
पुढे २००४ साली अय्यर यांनी चेन्नई येथे माध्यमिक शालेय प्रमाणपत्र परीक्षेत (दहावीत) बाह्य परीक्षार्थी बनून परीक्षा दिली.

## सक्रियता 
२०१३ साली अय्यर यांनी *भारत समावेशन शिखर परिषदेचे* आयोजन केले होते. सुलभ फॅशनच्या समर्थक असलेल्या अय्यर यांनी चेन्नईतील राष्ट्रीय फॅशन तंत्रज्ञान संस्था (नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ फॅशन टेक्नॉलॉजी) आणि ॲबिलिटी फाउंडेशनसाठी शोस्टॉपर म्हणून रॅम्प वॉक केला जिथे त्यांनी अपंग लोकांसाठी कार्यक्षमता आणि शैली असलेले कपडे डिझाइन करण्याची गरज यावर भर दिला. २०१४ मध्ये, अय्यर यांना जागतिक आर्थिक मंचाच्या पुढाकाराने आयोजित केलेल्या ग्लोबल शेपर्स कम्युनिटीच्या चेन्नई हबमध्ये ग्लोबल शेपर म्हणून निवडण्यात आले. त्या युनायटेड नेशन्स इंटर-एजन्सी नेटवर्क ऑन युथ डेव्हलपमेंटच्या वर्किंग ग्रुप ऑन युथ अँड जेंडर इक्वॅलिटीमध्ये सहभागी झाल्या होत्या. तर मार्च २०१७ मध्ये त्यांना न्यू यॉर्कमधील युनायटेड नेशन्समध्ये भाषण देण्यासाठी आमंत्रित करण्यात आले. ऑक्टोबर २०१७ मध्ये, त्यांना नवी दिल्लीतील हॉटेल ताज पॅलेस येथे झालेल्या जागतिक आर्थिक मंचाच्या भारत आर्थिक शिखर परिषदेचे सह-अध्यक्ष म्हणून आमंत्रित करण्यात आले होते.

## पुरस्कार आणि सन्मान 
८ मार्च २०१८ रोजी आंतरराष्ट्रीय महिला दिनी राष्ट्रपती रामनाथ कोविंद यांच्या हस्ते अय्यर यांना महिला सक्षमीकरणात योगदान दिल्याबद्दल महिलांसाठीचा सर्वोच्च नागरी सन्मान, नारी शक्ती पुरस्कार प्रदान करण्यात आला. ८ मार्च २०२० रोजी, भारताचे तत्कालीन पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी त्यांची सोशल मीडिया खाती सांभाळण्यासाठी तिची निवड केली. २०१६ मध्ये न्यू यॉर्कमध्ये झालेल्या पहिल्या महिला उदयोन्मुख नेते पुरस्काराच्या मानकरी म्हणून त्यांना सन्मानित करण्यात आले. २०१५ मध्ये डेक्कन क्रॉनिकलने अय्यर यांना दशकातील १०० चेंज एजंट्स आणि न्यूजमेकर्सपैकी एक म्हणून दखल घेतली होती.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९८९ मधील जन्म
वर्ग:तमिळनाडूतील सामाजिक कार्यकर्ते
वर्ग:तमिळनाडूतील महिला शिक्षिका
वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय शिक्षक
वर्ग:तमिळनाडूतील शिक्षक
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:नारी शक्ती पुरस्कारविजेते
२०२५ इंडियन प्रीमियर लीग संघ

**२०२५ इंडियन प्रीमियर लीगमधील १० संघात** खालील खेळाडू होते.

## संदर्भ आणि नोंदी 
संघ
पालकमंत्री

महाराष्ट्र राज्य सरकार तर्फे एखाद्या मंत्र्याची जिल्ह्याचे पालकमंत्री पदी म्हणून निवड होते तो मंत्री जिल्ह्यातील सर्व काम पाहतो
यांगून शहरी प्रपुंज जलद परिवहन

**यांगून शहरी प्रपुंज जलद परिवहन**( बर्मी : ရန်ကုန်မြို့ပြလူထုရထားပို့ဆောင်ရေးစီမံကိန်း **YUMRT** ) ही म्यानमार मधील सर्वात मोठे शहर यांगून यासाठी प्रस्तावित जलद वाहतूक प्रणाली आहे. सुरुवातीच्या मार्गिका २०२७ मध्ये पूर्ण होणार असल्याचे सांगितले आहे, आणि ही म्यानमारची पहिली जलद वाहतूक प्रणाली बनेल.

## पार्श्वभूमी 
२०१५ मध्ये जपान इंटरनॅशनल कोऑपरेशन एजन्सी (JICA) कडून आलेल्या एका सुरुवातीच्या प्रस्तावात यांगूनमध्ये हलक्या जलद वाहतूक नेटवर्कसह दोन भुयारी रेल्वे मार्गांची कल्पना करण्यात आली होती.  एप्रिल २०१९ मध्ये, JICA ने या प्रकल्पाबाबत बर्मी वाहतूक मंत्रालयाला मदत करण्याची घोषणा केली होती, आणि नांतर यामध्ये उन्नत मार्गिका असल्याचे कळविण्यात आली. 

## जाळे 
पहिली मार्गिका (  ) ह्लाईंगथाया टाउनशिप ते पारामी रेल्वे स्थानका पर्यंत  लांबीची उन्नत मार्गिका असणार आहे.  प्रस्तावित मार्ग ह्लाईंगथाया स्टेशनपासून सुरू होईल, बायिनॉंग ब्रिजच्या दक्षिणेस ह्लाईंग नदी ओलांडून, पारमी रोडने ओक्क्यिन रेल्वे स्थानक येथे पोहोचेल. अखेर ही मार्गिका टो ग्याउंग गा ले रेल्वे स्टेशनवर पर्यंत बांधण्यात येईल. 

## हे देखील बघा 
* म्यानमारमधील रेल्वे वाहतूक
* यांगून वर्तुळाकार रेल्वे
* यांगून ट्रॅम
* यांगून जलद बस परिवहन

## संदर्भ 
वर्ग:यांगून
वर्ग:म्यानमारमधील जलद परिवहन
वर्ग:यांगूनमधील वाहतूक
२०२५ इंडियन प्रीमियर लीग

**२०२५ इंडियन प्रीमियर लीग** तथा **आयपीएल १८** किंवा **टाटा आयपीएल २०२५** ही स्पर्धा इंडियन प्रीमियर लीगची १८ वी आवृत्ती होती. या स्पर्धेत २२ मार्च ते २५ मे २०२५ या कालावधीत दहा संघ ७४ सामने खेळले. ही स्पर्धा भारतातील १३ शहरांमध्ये आयोजित केली गेली होती. याचा  उद्घाटन समारंभ आणि अंतिम सामना कोलकाता येथे झाला. कोलकाता नाईट रायडर्स हा गतविजेता असल्याने हे सामने त्यांच्या घरच्या मैदानावर खेळले गेले.

कोलकाता नाईट रायडर्सने मागील हंगामाच्या अंतिम सामन्यात सनरायझर्स हैदराबादला हरवून आपले तिसरे विजेतेपद जिंकले होते.

## स्वरूप 
प्रत्येक संघ त्यांच्या गटातील संघांविरुद्ध आणि दुसऱ्या गटातील एका संघाविरुद्ध (खालील तक्त्यातील त्याच ओळीत असलेले संघ) दोनदा आणि दुसऱ्या गटातील उरलेल्या चार संघांविरुद्ध एकदा खेळेल. साखळी सामन्यांनंतर एकूण गुणांच्या आधारे सर्वोच्च चार संघ बाद फेरीत जातील. या फेरीत सर्वोच्च दोन संघ एकमेकांशी खेळतील. यातील विजेता संघ थेट अंतिम सामन्यात जाईल. इतर दोन संघ एकमेकांशी खेळतील. पहिल्या सामन्यातील पराभूत संघ दुसऱ्या सामन्यातील विजेत्या संघाशी खेळेल. याचा विजेता अंतिम सामन्यात जाईल. या मोसमात जरी ७४ सामने असले तरी पुढील दोन मोसमांत ८४ सामने असतील.

## संघ 
## मैदाने 
साखळी सामने भारतातील १३ मैदानांमध्ये खेळले जातील. उद्घाटन सामना ईडन गार्डन्सवर होईल. एचपीसीए क्रिकेट स्टेडियममध्ये पंजाब किंग्जचे तीन घरचे सामने होतील, बरसपारा क्रिकेट स्टेडियममध्ये राजस्थान रॉयल्सचे दोन सामने होतील आणि दिल्ली कॅपिटल्स एसीए-व्हीडीसीए क्रिकेट स्टेडियममध्ये दोन घरचे सामने खेळतील.   बादफेरीचे पहिले दोन सामने हैदराबादमध्ये खेळवले जातील आणि इतर सामने कोलकातामध्ये खेळले जातील. 

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय प्रीमियर लीग
वर्ग:२०२५ इंडियन प्रीमियर लीग
वर्ग:इ.स. २०२५ मधील क्रिकेट
साईलक्ष्मी बालीजेपल्ली

**साईलक्ष्मी बालीजेपल्ली** (२५ जानेवारी, १९७४ - १६ डिसेंबर, २०२३) ह्या एक भारतीय बालरोगतज्ज्ञ होत्या. त्या बालक आणि माता आरोग्य आणि कल्याण या क्षेत्रात काम करणाऱ्या *एकम फाउंडेशन* या स्वयंसेवी संस्थेच्या संस्थापक होत्या. याकामासाठी त्यांना भारत सरकार तर्फे २०१४ सालचा नारी शक्ती पुरस्कार प्रदान करण्यात आला.

## जीवन आणि कारकिर्द 
बालीजेपल्लीचे संगोपन भारतातील सिकंदराबाद येथे झाले. त्यांचे शालेय शिक्षण *कीज हायस्कूल फॉर गर्ल्स* सिकंदराबाद येथे झाले. त्यांचे आई आणि वडील, दोघेही डॉक्टर होते. यामुळे बालीजेपल्ली यांनाही डॉक्टर होण्याची इच्छा होती. त्यांची मोठी बहीण शारदा त्यांच्यासाठी एक आदर्श होती. शारदा ह्या देखील डॉक्टर असून त्या हृदयरोगतज्ज्ञ आहेत. *सेंट फ्रान्सिस कॉलेज फॉर वुमन* येथे त्यांनी आपले महाविद्यालयीन शिक्षण घेतले. त्यानंतर *गांधी मेडिकल कॉलेज* मधून त्यांनी आपले वैद्यकीय शिक्षण पूर्ण केले आणि डॉक्टर आणि शल्यविशारद म्हणून पात्रता मिळवली.

२० जानेवारी २००१ रोजी गुजरातमध्ये भूकंप झाला, ज्यामध्ये २०,००० लोक मृत्युमुखी पडले आणि अनेक जण जखमी झाले होते. बालीजेपल्लीची परीक्षा जवळ असतानाही, त्यांनी स्वयंसेवक बनून तेथे वैद्यकीय सेवा दिली. पुढे सात वर्षांनंतर, बिहारमधील पुरामुळे नदीचा मार्ग बदलला आणि मानवी वस्तीत पाणी शिरले. येथे देखील बालीजेपल्लीने पुन्हा स्वयंसेवा दिली. हा पुरस्कार जागतिक महिला दिनी भारताचे तत्कालीन राष्ट्रपती प्रणब मुखर्जी यांनी प्रदान केला होता.

२०१८ मध्ये, एकम फाउंडेशनने कांचीपुरम मधील माता आणि मुलांचे आरोग्य आणि कल्याण सुधारण्याच्या उद्देशाने रॉयल एनफील्ड मोटर्स सोबत भागीदारी केली. या फाउंडेशनने चेंगलपट्टू मेडिकल कॉलेजला वैद्यकीय उपकरणे मदत म्हणून दान केली.

बालीजेपल्ली यांचे १६ डिसेंबर २०२३ रोजी वयाच्या ४९ व्या वर्षी कर्करोगाच्या आजाराने त्यांचे निधन झाले.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०२३ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९७५ मधील जन्म
वर्ग:नारी शक्ती पुरस्कारविजेते
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:तेलुगू व्यक्ती
वर्ग:वैद्यकीय पेशामधील व्यक्ती
वर्ग:सामाजिक कार्यकर्त्या
बॅरी विल्मोर

**बॅरी युजीन "बुच" विल्मोर** (जन्म: २९ डिसेंबर, १९६२) हे एक अमेरिकन अंतराळवीर आणि अमेरिकेचे नौदलातील चाचणी वैमानिक (टेस्ट पायलट) आहेत. त्यांनी आतापर्यंत तीन अंतराळ मोहिमा केल्या आहेत. त्यांची पहिली मोहीम STS-129 ही २००९ मध्ये आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकावर ११ दिवसांची होती. त्यानंतर त्यांनी एक्सपेडिशन ४१ आणि एक्सपेडिशन ४२ मध्ये भाग घेतला. ५ जून २०२४ रोजी ते बोईंग क्रू फ्लाइट टेस्ट या बोईंग स्टारलाइनरच्या पहिल्या मानवयुक्त मोहिमेसाठी अंतराळात गेले. १८ मार्च २०२५ रोजी ते स्पेसएक्स क्रू-९ मोहिमेसह पृथ्वीवर परतले. त्यांनी अंतराळात एकूण ४६४ दिवस, ८ तास आणि ३ मिनिटे घालवली आहेत.

## वैयक्तिक जीवन 
बॅरी विल्मोर यांचा जन्म मर्फ्रीसबोरो, टेनेसी येथे झाला आणि ते माउंट ज्युलियट, टेनेसी येथे वाढले. त्यांच्या आईचे नाव फाये आणि वडिलांचे नाव युजीन आहे. त्यांना एक भाऊ आहे जो फ्रँकलिन, टेनेसी येथे राहतो. बॅरी यांचे लग्न डीना विल्मोर (मूळ आडनाव: न्यूपोर्ट) यांच्याशी झाले आहे. डीना या हेलेनवूड, टेनेसी येथील आहेत. त्यांना दोन मुली आहेत.

बॅरी हे पासाडेना, टेक्सास येथील प्रॉव्हिडन्स बॅप्टिस्ट चर्चमध्ये वडील (एल्डर) म्हणून काम करतात.

## शिक्षण 
बॅरी यांनी माउंट ज्युलियट हायस्कूल मधून शिक्षण पूर्ण केले. त्यांनी टेनेसी टेक्नॉलॉजिकल युनिव्हर्सिटी मधून विद्युत अभियांत्रिकी मध्ये बी.एस. आणि एम.एस. या दोन्ही पदव्या मिळवल्या. त्यानंतर त्यांनी युनिव्हर्सिटी ऑफ टेनेसी, नॉक्सव्हिल मधून विमानचालन प्रणाली (एव्हिएशन सिस्टिम्स) मध्ये एम.एस. पदवी घेतली.

### एक्सपेडिशन ४१/४२ 
सप्टेंबर २०१४ मध्ये बॅरी सोयुझ TMA-14M या मोहिमेसह आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकावर गेले. ते एक्सपेडिशन ४१ आणि एक्सपेडिशन ४२ चे सदस्य होते. या मोहिमेदरम्यान त्यांनी पहिल्यांदा अंतराळात ३-डी प्रिंटरचा वापर करून एक साधन (रॅचेट रेंच) बनवले. हे साधन त्यांना पृथ्वीवरून पाठवलेल्या डिझाइनवर आधारित बनवले गेले होते.

### बोईंग क्रू फ्लाइट टेस्ट 
१६ जून २०२२ रोजी नासाने बॅरी आणि सुनीता विल्यम्स यांची बोईंग क्रू फ्लाइट टेस्ट साठी निवड केली. ५ जून २०२४ रोजी बोईंग स्टारलाइनर यानाने यशस्वी उड्डाण केले आणि ६ जून रोजी ते आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकावर पोहोचले.

ही मोहीम ८ दिवसांची असायला हवी होती, पण यानाच्या थ्रस्टर्समध्ये (प्रणोदकांमध्ये) बिघाड झाल्याने बॅरी आणि सुनीता यांना स्टारलाइनरमधून परत आणणे धोक्याचे ठरले. स्टारलाइनर ६ सप्टेंबर २०२४ रोजी पृथ्वीवर परतले, पण बॅरी आणि सुनीता अंतराळ स्थानकावरच राहिले. अखेरीस ते १८ मार्च २०२५ रोजी स्पेसएक्स क्रू-९ मोहिमेसह पृथ्वीवर परतले.

## सन्मान आणि पुरस्कार 
बॅरी विल्मोर यांना अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत:
* लिजन ऑफ मेरिट
* डिफेन्स सुपीरियर सर्व्हिस मेडल
* डिफेन्स मेरिटोरियस सर्व्हिस मेडल
* दोन नेव्ही मेरिटोरियस सर्व्हिस मेडल्स
* पाच एअर मेडल्स (त्यापैकी तीन "कॉम्बॅट V" सह)
* सहा नेव्ही कमेंडेशन मेडल्स (त्यापैकी तीन "कॉम्बॅट V" सह)
* नासा डिस्टिंग्विश्ड सर्व्हिस मेडल
* दोन नासा स्पेस फ्लाइट मेडल्स
* दोन नेव्ही अचिव्हमेंट मेडल्स

त्यांना नौदल प्रशिक्षणात "डिस्टिंग्विश्ड नेव्हल ग्रॅज्युएट" पुरस्कार मिळाला. तसेच ते "कमोडोर लिस्ट विथ डिस्टिंक्शन" मध्ये होते. त्यांना १९९१ मध्ये "लाइट अटॅक विंग वन – पायलट ऑफ द इयर" आणि १९९९ मध्ये "स्ट्राइक फायटर एव्हिएटर ऑफ द इयर" पुरस्कार मिळाले. १९९८ मध्ये त्यांना "स्कॉट स्पीचर अवॉर्ड" मिळाले. २००३ मध्ये त्यांचा टेनेसी टेक्नॉलॉजिकल युनिव्हर्सिटी च्या "स्पोर्ट्स हॉल ऑफ फेम" मध्ये समावेश झाला.

## संदर्भ 
वर्ग:अमेरिकेचे अंतराळवीर
वर्ग:इ.स. १९६२ मधील जन्म
चार तपस्या

**चार तपस्या** - पूर्णयोगामध्ये चार प्रकारच्या तपस्या आवश्यक आहेत असे श्रीमाताजींनी सांगितले आहे. या तपस्या अतिमानसिक सत्याचे आविष्करण करण्यास व्यक्तीस पात्र बनवितात.  या चार तपस्या पुढीलप्रमाणे -

## चार तपस्या
### ०१) प्रेमविषयक तपस्या 
भावभावना किंवा प्रेमविषयक तपस्या ही सर्व तपस्यांमध्ये सर्वात कठीण तपस्या आहे. ईश्वरविषयक प्रेम हे खरे प्रेम आहे, हे ध्यानात ठेवून इतरांशी वागताना प्रेमाची जागा संपूर्ण, अविचल, निरंतर दयाळूपणा आणि सदिच्छा या गोष्टींनी घेतली जाणे अपेक्षित आहे. त्यामध्ये कोणतीही अपेक्षा नसेल. येथे केवळ एका ईश्वरावर सर्व भाव केंद्रित करणे अपेक्षित असते.

### ०२) ज्ञानविषयक तपस्या 
ही मानसिक तपस्या असते. यामध्ये पुढील गोष्टींचा समावेश होतो.

* ध्यानाभ्यास
* वाक-संयम

### ०३) शक्तीविषयक तपस्या 
प्राणाधिष्ठित संवेदनांची तपस्या म्हणजे शक्तीविषयक तपस्या. प्राणशक्तीला, इंद्रियसंवेदनांना वळण लावले तर ती सुसंस्कृत, धैर्यशील आणि निःस्वार्थी होऊ शकते. परिणामतः कालांतराने दिव्य आनंदाच्या प्राप्तीसाठी इंद्रियांच्या क्षुद्र व भ्रामक सुखांचा ती सहजच त्याग करते.  हा सर्व विचार या तपस्येमध्ये केला जातो.

### ०४) सौदर्यविषयक तपस्या  
ही तपस्या प्रामुख्याने शरीरविषयक तपस्या असते. सुंदर बांधा, सुसंवादी ठेवण, चपळ व लवचीक हालचाली, कार्य करण्यासाठी सामर्थ्यसंपन्न व प्रतिकारशक्तिपूर्ण प्रकृती असे शरीर असणे आवश्यक असते. त्यासाठी ही सौदर्यविषयक तपस्या करणे अभिप्रेत असते. चांगल्या सवयी लावणे पण सवयींचे गुलाम न होणे, आवश्यक तेवढे श्रम करायचे, शरीराचा ज्यामुळे ह्रास होईल अशा गोष्टींपासून स्वतःला दूर ठेवायचे यांचा समावेश या तपस्येमध्ये होतो. व्यसने असता कामा नयेत. या तप्स्येमध्ये पुढील तपास्यांचा समावेश होतो.
* आहारविषय तपस्या 
* निद्राविषयक तपस्या
* दैनंदिन कार्यविषयक तपस्या - यामध्ये व्यायाम व कर्मविषयक तपस्येचा समावेश होतो.
* कामवासनाविषयक तपस्या

## चार प्रकारच्या मुक्ती 
चार तपस्या केल्या असता साधकास चार प्रकारच्या मुक्ती प्राप्त होतात असे श्रीमाताजी सांगतात. 

## पूरक वाचन 
चार तपस्या व चार मुक्ती, मूळ लेखक - श्रीमाताजी, अनुवाद - विमल भिडे, संजीवन कार्यालय, पुडुचेरी

## संदर्भ 
वर्ग:पूर्णयोग तत्त्वज्ञान
शैलजादेवी वहिनीसाहेब प्रतिनिधी

**शैलजादेवी वहिनीसाहेब प्रतिनिधी** (जन्म - १३ डिसेंबर १९१७ - मृत्यू ०६ जानेवारी १९९२) 

१७ जून १९३४ रोजी शैलजादेवी यांचा विवाह श्रीमंत त्र्यंबकराव ऊर्फ आप्पासाहेब पंतप्रतिनिधी यांच्याबरोबर झाला. त्या कोल्हापुरातील विशालगड वाड्यातील ज्येष्ठ स्नुषा झाल्या. या दोघांना राजेसाहेब, कुमारसाहेब, कन्या मंगलाराजे व उर्मिलादेवी अशी अपत्ये होती. शैलजादेवी यांनी माँटेसरीचा कोर्स केला होता. त्यांनी राजवाड्यात एक शाळा सुरू केली.

पुढे त्यांनी एम.ए ही पदवी संपादन केली. त्या एस.एन.डी.टी. विद्यापीठात प्रथम आल्या. स्त्रियांना रोजगार मिळावा म्हणून त्यांनी 'शांता फॅब्रिक्स' या नावाचा हातमागाचा उद्योग सुरू केला. हा उद्योग व शाळा त्यांनी सुमारे दहा वर्षे चालविली.

त्यांना इंग्रजी व मराठी भाषा अवगत होत्या. गुरुदेव रानडे यांचे कानडी ग्रंथ वाचता यावेत म्हणून त्यांनी वयाच्या सत्तराव्या वर्षी कानडी भाषा व लिपि शिकून घेतली.

त्यांना पावसच्या स्वामी स्वरुपानंदांचा अनुग्रह लाभलेला होता.

कोल्हापूरात ज्ञानेश्वरीचे सामूहिक वाचन करण्यासाठी म्हणून त्यांनी 'सखी मंडळ' सुरू केले होते. त्या मंडळामध्ये त्या ज्ञानेश्वरीच्या कठीण ओव्यांचा अर्थ समजावून देत असत. त्यातूनच पुढे श्रीज्ञानेश्वरी मुक्तचिंतन या पुस्तकाची निर्मिती झाली.

सावित्री या महाकाव्याच्या अनुवादामधील काही भागाचे गायन जानेवारी १९९१ मध्ये पुण्याच्या टिळक स्मारक मंदिर येथे करण्यात आले होते. या कार्यक्रमास औंधचे आप्पासाहेब पंत अध्यक्ष म्हणून उपस्थित होते.

## प्रकाशित लेखन 
* श्रीकृष्णचरितामृत, मेहता पब्लिशिंग हाऊस, ISBN13: 9789386175168 
* , महाराष्ट्र राज्य साहित्य व संस्कृती मंडळ, प्रकाशन वर्ष - १९८९
*सावित्री (एक आख्यायिका आणि एक प्रतीक) - (श्रीअरविंद लिखित महाकाव्याचा हा छन्दोबद्ध भावानुवाद आहे.) श्रीअरविंद आश्रम, पाँडिचेरी, प्रकाशन वर्ष - १९९३, ISBN: 81-7058-334-9 
*सावित्री (श्रीअरविंद यांच्या सावित्री या महाकाव्याचे कथारूप), महाराष्ट्र ग्रंथ भांडार, कोल्हापूर, २४ नोव्हेंबर २००७ (पहिली आवृत्ती)

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
नेहा किरपाल

**नेहा किरपाल** ह्या एक भारतीय सामाजिक उद्योजिका आहेत. कला आणि मानसिक आरोग्य क्षेत्रातील त्यांचे योगदान हे त्यांची ओळख आहे. त्यांनी २००८ मध्ये *इंडिया आर्ट फेर*ची स्थापना केली, याच बरोबर त्या अमाहा नामक मानसिक आरोग्य संस्थेच्या सह-संस्थापिका देखील आहेत. भारत सरकार तर्फे त्यांना महिलांसाठीचा भारतातील सर्वोच्च नागरी सन्मान, नारी शक्ती पुरस्कार प्रदान करण्यात आला.

## प्रारंभिक आयुष्य आणि शिक्षण 
किरपाल यांचा जन्म नवी दिल्ली, भारत येथे झाला. दिल्लीतच त्या लहानाच्या मोठ्या झाल्या. इथून त्यांनी सरदार पटेल विद्यालय येथून आपले शालेय शिक्षण पूर्ण केले. नंतर दिल्लीतील लेडी श्री राम कॉलेजमध्ये राज्यशास्त्राचे शिक्षण घेतले. त्यांनी लंडन विद्यापीठातून मार्केटिंगमध्ये पदव्युत्तर पदवी प्राप्त केली आहे.

किरपाल यांनी २००८ मध्ये *इंडिया आर्ट फेर* (पूर्वीचे इंडिया आर्ट समिट) ची स्थापना केली. हा मेळा समकालीन कलेवर लक्ष केंद्रित करण्यासाठी ओळखला जातो. भारतातील कला बाजारपेठ पुनरुज्जीवित करण्याचे श्रेय किरपाल यांना दिले जाते. एका दशकानंतर, त्यांनी आपला कला व्यवसाय स्वित्झर्लंड मधील एमसीएच ग्रुपला विकला.

किरपाल यांनी फेडरेशन ऑफ इंडियन चेंबर्स ऑफ कॉमर्स अँड इंडस्ट्री (FICCI) च्या कलाविषयक राष्ट्रीय सल्लागार समितीवर देखील काम केले.

२०१९ मध्ये, किरपाल अमित मलिकसोबत अमाहा हेल्थ (पूर्वीचे इनरअवर) मध्ये सामील झाल्या. अमाहा हेल्थ ही एक मानसिक आरोग्य संस्था आहे जी संपूर्ण भारतात मानसिक उपचार प्रदान करते.

२०२४ मध्ये किरपाल यांनी डॉ. नंदिनी मुरली यांच्यासोबत "मेंटल हेल्थ: लिव्हड एक्स्पेरियन्स ऑफ  रेसिलेन्स अँड होप" या पुस्तकाचे सह-लेखन केले.. 

## पुरस्कार आणि सन्मान 
२०१२ मध्ये, किरपालचा *इंडिया टुडेच्या* २५ पॉवर वुमनच्या यादीत समावेश करण्यात आला. २०१४ आणि २०१५ मध्ये, *फॉर्च्यून इंडियाने* किरपाल यांना त्यांच्या ४० वर्षांखालील ४० च्या यादीत समाविष्ट केले.  २०१४ मध्ये, त्यांना *इंडिया टुडे* कडून सर्वात शक्तिशाली महिला पुरस्कार मिळाला.  *बिझनेस टुडे* मासिकाने किरपाल यांना २०१२-१४ साठी "व्यवसायातील सर्वात शक्तिशाली महिला" म्हणून घोषित केले. २०१४ साली, *फोर्ब्स इंडिया आर्ट अवॉर्ड्स*मध्ये किरपाल यांना वर्षातील सर्वोत्तम कला उद्योजक म्हणून गौरवण्यात आले.

२०१५ मध्ये किरपाल यांना नारी शक्ती पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. हा पुरस्कार भारत सरकारच्या महिला आणि बाल विकास मंत्रालयातर्फे दिला जातो. जागतिक महिला दिनी भारताचे तत्कालीन राष्ट्रपती प्रणव मुखर्जी यांच्या हस्ते हा पुरस्कार त्यांना प्रदान करण्यात आला.  त्यांना*एनडीटीव्ही ने* २०१५ चा इंडियन ऑफ द इयर पुरस्काराने सन्मानित केले. २०१७ मध्ये, किरपाल *अपोलो* मासिकाच्या "४० अंडर ४० ग्लोबल" मध्ये होत्या.

किरपाल ह्या अनंता अस्पेन सेंटरच्या कमलनयन बजाज फेलोशिपची फेलो आहे. २०१८ मध्ये, त्यांची आयझेनहॉवर इनोव्हेशन फेलो म्हणून निवड झाली.  *सीएनबीसी टीव्ही१८ने* २०२४ मध्ये 'फ्यूचर फीमेल फॉरवर्ड' च्या दुसऱ्या सीझनमध्ये लिंग समानतेला प्रोत्साहन दिल्याबद्दल त्यांची दखल घेतली.

## संदर्भ 
वर्ग:जन्म वर्ष गहाळ (जिवंत लोक)
वर्ग:नवी दिल्लीतील लोक
वर्ग:लेडी श्री राम महाविद्यालयाचे माजी विद्यार्थी
वर्ग:नारी शक्ती पुरस्कारविजेते
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:भारतीय उद्योगिनी
सुरभी चंदना

**सुरभी चंदना** (जन्म ११ सप्टेंबर १९८९) ही एक भारतीय अभिनेत्री आहे जी प्रामुख्याने हिंदी टेलिव्हिजनमध्ये काम करते. *इश्कबाज* मधील अनिका त्रिवेदी सिंग ओबेरॉय आणि *नागिन ५* मधील बानी शर्मा सिंघानिया यांच्या भूमिकेसाठी चंदना मोठ्या प्रमाणावर ओळखली जाते. या दोन्ही कामगिरीमुळे तिला सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री - पॉप्युलरसाठी दोन आयटीए पुरस्कार मिळाले.

चंदनाने २००९ मध्ये *तारक मेहता का उल्टा चष्मा* मालिकेत स्वीटीच्या कॅमिओसह अभिनयात पदार्पण केले. *कुबूल है* मध्ये तिने हया कुरेशीची पहिली प्रमुख भूमिका साकारली होती. ती *संजीवनीमध्ये* डॉ. ईशानी अरोरा आणि *शेरदिल शेरगिलमध्ये* मनमीत शेरगिलची भूमिका साकारण्यासाठी देखील ओळखली जाते. २०२४ मध्ये, चंदना यांनी अमेझॉन मिनी टीव्हीच्या *रक्षक - इंडियाज ब्रेव्हजसह* वेब शोमध्ये काम केले.

## वैयक्तिक जीवन 
सुरभी चंदना यांचा जन्म ११ सप्टेंबर १९८९ रोजी मुंबई, महाराष्ट्र येथे झाला.

चंदना आणि उद्योजक करण शर्मा २०१० पासून रिलेशनशिपमध्ये होते. १३ वर्षे डेटिंग केल्यानंतर, या जोडप्याने २ मार्च २०२४ रोजी जयपूरमध्ये पारंपारिक हिंदू विवाह सोहळ्यात लग्न केले. 

## कारकीर्द 
२००९ मध्ये चंदनाने सोनी सबवर प्रसारित होणाऱ्या सर्वात जास्त काळ चालणाऱ्या सिटकॉम *तारक मेहता का उल्टा चष्मा* मध्ये स्वीटी या भूमिकेतून टेलिव्हिजनवर पदार्पण केले. चार वर्षांच्या ब्रेकनंतर तिने स्टार प्लसच्या *एक नानद की खुशी की चाबी... मेरी भाभी* मध्ये सुझानची भूमिका केली. २०१४ मध्ये चंदनाने *बॉबी जासूस* या हिंदी चित्रपटात आमना खानची भूमिका केली होती.

२०१४ ते २०१५ पर्यंत, चंदनाने दीपक वाधवा सोबत *कुबूल है* मध्ये मूकबधिर हया कुरेशी अन्सारीची भूमिका केली. २०१५ मध्ये, तिने *आहटच्या* एका भागात सियाची भूमिका देखील केली होती.

२०१६ ते २०१८ पर्यंत, चंदनाने नकुल मेहता सोबत *इश्कबाजमध्ये* अनिका त्रिवेदी सिंग ओबेरॉयची भूमिका केली होती. हा कार्यक्रम तिच्यासाठी एक मोठे यश ठरला आणि तिला ओळख मिळवून दिली. अनिकाची भूमिका साकारल्याबद्दल, तिला सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री - पॉप्युलरसाठी आयटीए पुरस्कारासह अनेक पुरस्कार मिळाले आणि मेहतासोबतच्या तिच्या जोडीने त्यांना गोल्ड बेस्ट ऑनस्क्रीन जोडी पुरस्कार जिंकला. २०१७ मध्ये, तिने स्पिन-ऑफ मालिकेत, *दिल बोले ओबेरॉयमध्ये* नकुल मेहता यांच्या सोबत अनिकाची भूमिका केली. 

२०१९ ते २०२० पर्यंत, चंदनाने *संजीवनीमध्ये* नमित खन्ना सोबत डॉ. इशानी अरोरा माथूरची भूमिका केली होती.

२०२० ते २०२१ पर्यंत, चंदनाने शरद मल्होत्रा सोबत, *नागिनमध्ये* बानी शर्मा सिंघानिया या इच्छाधारी नागाची भूमिका केली. या शोसाठी तिला सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री - पॉप्युलरसाठी आणखी एक आयटीए पुरस्कार मिळाला.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९८९ मधील जन्म
वर्ग:भारतीय चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
कविता काणे

**कविता काणे** (जन्म ५ ऑगस्ट १९६६) ही एक भारतीय लेखिका आणि माजी पत्रकार आहे. ती पौराणिक कथा-काल्पनिक कथा लिहिण्यासाठी प्रसिद्ध आहे. तीची सर्व पुस्तके भारतीय पौराणिक कथांवर आधारित आहेत. तिची सर्वात प्रसिद्ध कादंबरी कर्णची पत्नी: बहिष्कृत राणी आहे. तीला कथा नविन पद्धतीने सांगायला आवडतात.

## बालपण आणि शिक्षण 
मुंबईत जन्मलेल्या कविता काणे यांची वाढ पटना, दिल्ली आणि पुणे यासारख्या शहरांमध्ये झाली. ती फर्ग्युसन महाविद्यालयाची माजी विद्यार्थीनी आहे. तिने पुणे विद्यापीठातून इंग्रजी साहित्य आणि मास कम्युनिकेशन या दोन्ही विषयात पदव्युत्तर शिक्षण घेतले आहे.&#x5B;''''&#x5D; सुरुवातीला तिला प्रशासकीय सेवांमध्ये राहायचे होते, परंतु नंतर तिने पत्रकारितेतील करिअर निवडले कारण तिला लिहायचे होते आणि लेखन करण्यासाठी हा एकमेव व्यावहारिक करिअर पर्याय होता. तिने विविध मीडिया हाऊसमध्ये २० वर्षे काम केले. त्यातील मॅग्ना पब्लिकेशन्स, डीएनए वृत्तपत्र आणि टाईम्स ऑफ इंडिया अशी काही निवडक नावे आहेत. कर्णची पत्नी या पहिल्या कादंबरीच्या यशानंतर तिने पूर्णवेळ लेखक होण्याचे ठरवले.

## वैयक्तिक जीवन 
तिचे बालपण संपूर्णपणे पटना, दिल्ली आणि पुणे येथे गेले. तिच्या पालकांसह आणि दोन बहिणींसह गेले. ती कबूल करते की त्या सर्वांसाठी सर्वोत्तम साथीदार फक्त एकमेकांचेच नव्हते तर पुस्तके होती. 'माझ्या वडिलांचे १०,००० पेक्षा जास्त पुस्तकांचे वैयक्तिक संग्रह आहे आणि जर तुम्ही वाचले नाही तर तुम्हाला एक विचित्र मानले जात असे!' चित्रपट आणि नाट्यप्रेमी, तिचे छंद वाचन आणि तिच्या कुटुंबापुरते मर्यादित आहेत. प्रकाश काणे नावाच्या एका खलाशीशी तिने लग्न केले. त्यानंतर ती पुण्यात राहते. तिला किमाया आणि अमीया या दोन मुली आहेत.&#x5B;''''&#x5D;

## ग्रंथसंग्रह 
* कर्णची पत्नी: बहिष्कृत राणी (२०१३)
* सीताची बहीण (२०१४)
* मेनाकाची निवड (२०१५)
* लंकेची राजकुमारी (२०१६)
* फिशर क्वीनची राजवंश (२०१७)
* अहल्या जागृती (२०१९)
* सरस्वतीची भेट (२०२१)
* ताराची शांतता (२०२३)

## संदर्भ 
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९६६ मधील जन्म
वर्ग:मुंबईतील लेखक
वर्ग:महाराष्ट्रातील लेखिका
रुबीना दिलैक

**रुबीना दिलैक** (जन्म २६ ऑगस्ट १९८७) ही एक भारतीय अभिनेत्री आहे जी हिंदी टेलिव्हिजनमध्ये काम करते. *छोटी बहू* मधील राधिका आणि *शक्ती - अस्तित्व के एहसास की* मधील सौम्या यांच्या भूमिकेसाठी दिलैक मोठ्या प्रमाणावर ओळखली जाते. ती *बिग बॉस १४*  या रिॲलिटी शोची विजेती देखील आहे. तिने पुढे *फिअर फॅक्टर: खतरों के खिलाडी १२* आणि *झलक दिखला जा १०* मध्ये भाग घेतला होता. तिच्या इतर उल्लेखनीय कामांमध्ये *पुनर विवाह*  आणि *जीनी और जुजू* यांचा समावेश आहे. पलाश मुच्छाल यांच्या *अर्ध* चित्रपटातून तिने हिंदी चित्रपटसृष्टीत पदार्पण केले. २०२४ मध्ये ती कलर्स टीव्हीवरील स्वयंपाकावर आधारित लोकप्रिय शो, *लाफ्टर शेफ्स - अनलिमिटेड एंटरटेनमेंट २* मध्ये सहभागी झाली.

## सुरुवातीचे जीवन आणि काम 
दिलैक यांचा जन्म २६ ऑगस्ट १९८७

## कारकीर्द 
तिने *छोटी बहू* मधून तिच्या अभिनय कारकिर्दीची सुरुवात केली, जरी तिला आयएएस व्हायचे होते आणि ती तयारी करत होती परंतु चंदीगडमधील ऑडिशनमध्ये तिची निवड झाली. झी टीव्हीवरील *छोटी बहू* या मालिकेत अविनाश सचदेव यांच्यासोबत राधिका शास्त्रीची भूमिका साकारून आणि शोच्या सिक्वेलमध्ये पुन्हा एकदा ती भूमिका साकारून दिलैकला ओळख मिळाली. २०१२ मध्ये, तिने सोनी टीव्हीवरील *सास बिना ससुराल* मध्ये सिमरन "स्माइली" गिलची भूमिका केली.

२०१३ मध्ये, तिने झी टीव्हीच्या *पुनर विवाह - एक नई उमीद* मालिकेमध्ये करण ग्रोव्हरसोबत दिव्या जाखोटियाची भूमिका केली होती.

२०१३ ते २०१४ पर्यंत, तिने लाईफ ओकेच्या पौराणिक शो *देवों के देव...महादेव* मध्ये सीतेची भूमिका साकारली व सब टीव्हीवरील *जीनी और जुजू* मध्ये ती  जीनी होती.

जून २०१६ ते जानेवारी २०२० पर्यंत, दिलैकने कलर्स टीव्हीवरील दीर्घकाळ चालणाऱ्या लोकप्रिय शो *शक्ती - अस्तित्व के एहसास की* मध्ये विवियन दसेना सोबत सौम्या सिंग नावाच्या तृतीयपंथी महिलाची भूमिका साकारली, ज्यासाठी तिला कलर्सच्या गोल्डन पेटल अवॉर्ड्स २०१७ मध्ये सर्वोत्कृष्ट व्यक्तिमत्व आणि आयटीए अवॉर्ड्स २०१७ मध्ये सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री म्हणून सन्मानित करण्यात आले. ती मार्च २०२१ मध्ये मालिकेत परतली, जी २०२१ च्या अखेरीस बंद पडली. तिच्या कारकिर्दीत हा एक महत्त्वाचा टप्पा ठरला.

ऑक्टोबर २०२० मध्ये, दिलैकने *बिग बॉसच्या* चौदाव्या सीझनमध्ये स्पर्धक म्हणून प्रवेश केला, जो रिॲलिटी टीव्ही शो *बिग ब्रदरचा* भारतीय आवृत्ती आहे. तिने तिच्या पती अभिनव शुक्लासोबत घरात भाग घेतला. ती वीस आठवडे घरात राहिली आणि विजेता झाली.

## वैयक्तिक जीवन 
इवलेसे| २०२२ मध्ये पतीसोबत दिलैक
दिलैकने २१ जून २०१८ रोजी शिमला येथे तिचा जुना प्रियकर, अभिनेता अभिनव शुक्लासोबत लग्न केले. दिलैने *बिग बॉस १४* (२०२०-२१) मध्ये हे उघड केले की शोमध्ये येण्यापूर्वीच तिचे आणि शुक्ला यांचे लग्न तुटत होते. घटस्फोटापूर्वी त्यांनी एकमेकांना सहा महिने दिले होते हेही तिने उघड केले. तथापि, शो नंतर त्यांनी त्यांचे लग्न चालू ठेवण्याचा निर्णय घेतला, व तिच्या पतीने सांगितले की, "घटस्फोट होणार नाही". या जोडप्याने २७ नोव्हेंबर २०२३ रोजी जीवा आणि एधा या जुळ्या मुलींचे जगात स्वागत केले.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय अभिनेत्री
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
वर्ग:इ.स. १९८७ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:हिमाचल प्रदेशातील अभिनेत्री
वेदांमधील कथा

**वेदांमधील कथा** -  वेदांमध्ये ज्या कथा येतात त्यांना प्रतीकात्मक आध्यात्मिक अर्थ आहे. 

०१) पणी नावाच्या दैत्यांनी किंवा वल नावाच्या शत्रूने गायी गुहेत लपवून ठेवल्या होत्या. इंद्र आणि बृहस्पती यांनी अंगिरस आणि सरमा नावाची श्वानकन्या यांच्या मदतीने या गायींची मुक्तता केली अशी कथा ऋग्वेदामध्ये येते. वेदांचे रहस्य जाणून घेण्यासाठी ही कथा गुरुकिल्लीप्रमाणे उपयोगी ठरते. 

०२) अंगिरस ऋषींनी हरवलेला प्रकाश आणि हरवलेला सूर्य नऊ ते दहा महिन्यांच्या तपश्चर्येनंतर परत मिळवला अशी एक कथा आहे. (वेद-रहस्य:पा. ११४)

०३) वृत्राच्या पराभवानंतर जलप्रवाह मोकळे झाले, अशी एक कथा आहे. त्याच्या वधानंतर सूर्याच्या जन्माची नांदी होते, उषेचा उदय होतो. (वेदरहस्य: पा. १३२)

०४) वल या असुराच्या वधानंतर पशुधन मोकळे झाले, अशी एक कथा आहे. (वेदरहस्य: पा. १३२)

०५) सूर्य अंधारात राहत होता. दहा महिने तप करून अंगिरस ऋषींनी त्याचा शोध लावला असे वेदामध्ये लिहिले आहे. या कथेचा उगम जुना आहे. या कथेला समांतर अशी कथा इजिप्शियन संस्कृतीच्या आधी अमेरिकेत असलेल्या मय संस्कृतीमध्ये एक कथा येते. 

## संदर्भ 
वर्ग:वैदिक साहित्य
वर्ग:हिंदू संस्कृती
सेंट पीट-क्लियरवॉटर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ

**सेंट पीट-क्लियरवॉटर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ**  हा अमेरिकेच्या फ्लोरिडा राज्यातील पिनेलास काउंटीमधील एक सार्वजनिक/लष्करी विमानतळ आहे. हा विमानतळ टँपा बे महानगरात सेंट पीटर्सबर्ग शहराच्या उत्तरेस १४ किमी (९ मैल),  क्लियरवॉटरच्या आग्नेयेस ११ किमी (७ मैल) आणि टँपाच्या नैऋत्येस २७ किमी (२७ मैलावर आहे.

## विमान कंपन्या आणि गंतव्यस्थाने 
## सांख्यिकी 
## संदर्भ 
वर्ग:फ्लोरिडामधील विमानतळ
वर्ग:सेंट पीटर्सबर्ग (फ्लोरिडा)
वर्ग:टँपा (फ्लोरिडा)
वर्ग:इ.स. १९४१ मधील निर्मिती
वैदिक देवदेवता आणि दैत्यासुर

**वैदिक देवदेवता -** वेद वाङ्मयामध्ये काही देवदेवतांचे उल्लेख येतात. त्यांना उद्देशून सूक्तांची रचना केलेली आढळते.

## वैदिक देव 
खालील देव हे वैदिक देव म्हणून ओळखले जातात. 

## वैदिक देवता 
वेदांमध्ये पुढील देवतांचे उल्लेख येतात.

इला, सरस्वती आणि सरमा या वैदिक देवता म्हणजे अंतःस्फूर्त ज्ञानाची प्रतीके आहेत.

ऋतम किंवा सत्यचेतना चार प्रकारे आविष्कृत होते.

## वैदिक असुर 
## संदर्भ 
वर्ग:वैदिक संस्कृती
वर्ग:हिंदू संस्कृती
गौरी पिंटो

**गौरी पिंटो** (जन्म - १६ नोव्हेंबर १९३७ बंगलोर ), श्री अरविंद इंटरनॅशनल सेंटर ऑफ एज्युकेशनमधील एक शिक्षिका आणि लेखिका म्हणून परिचित आहेत.

## जीवन 
यांचे मूळ नाव ज्युडी ॲन पिंटो असे होते. श्रीमाताजींनी त्यांना दिलेले नाव गौरी हे होते. पुढे त्याच नावाने त्या ओळखल्या जाऊ लागल्या. मोना आणि लॉरेन्स (उदार-दा) पिंटो यांच्या गौरी या कन्या. श्रीअरविंद आश्रमातील हठयोगाचे प्रशिक्षक असलेले अंबू यांच्या देखरेखीखाली गौरीचे बालपण गेले. निसर्ग व प्राण्यांची गौरी यांना अतिशय आवड होती. पॉल ब्रंटन यांच्या सचिव असणाऱ्या पविता यांच्याकडे गौरी यांचे प्राथमिक शिक्षण झाले.

१९६८, १९७५, १९८६ आणि १९९० साली गौरी आपल्या आईबरोबर नातेवाईकांकडे लंडनला गेल्या होत्या. पण आश्रमातील जीवनाला सरावलेल्या गौरी यांच्या मनात विवाहाचा कधी विचारच आला नाही, असे त्या सांगतात. 

श्री अरविंद इंटरनॅशनल सेंटर ऑफ एज्युकेशनमध्ये त्या पंचेचाळीस वर्षे शिक्षिका म्हणून कार्यरत होत्या. त्या इंग्रजी विषय आणि चित्रकलेचे अध्यापन करत असत.

## पूरक 
श्रीमती गौरी पिंटो यांची मुलाखत

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय लेखिका
अनोयारा खातून

**अनोयारा खातून** (जन्म: १९९६) ही एक भारतीय बाल हक्क कार्यकर्ती आहे. २०१७ मध्ये, वयाच्या २१ व्या वर्षी, पश्चिम बंगाल राज्यात बाल तस्करी आणि बालविवाहाविरुद्ध लढण्यात दिलेल्या योगदानाबद्दल तिला महिलांसाठीचा भारतातील सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, नारीशक्ती पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.

## आयुष्य 
अनोयाराचा जन्म १९९६ मध्ये पश्चिम बंगालमधील उत्तर २४ परगणा जिल्ह्यातील संदेशखली येथील *छोटो असगरा* गावात एका दारिद्रय रेषेखालील कुटुंबात झाला. लहान वयातच तिचे वडील वारले होते. वयाच्या बाराव्या वर्षी तिला नवी दिल्लीला नेण्यात आले जिथे ती बालमजूर बनून घरकाम करू लागली. इथे लहान मुलांना जबरदस्तीने मजुरी करायला लावली जात होती. काहींना शहरांमध्ये तर  काहींना सीमेपलीकडे बांगलादेशात नेण्यात येत होते. 

[डावे|इवलेसे| नारी शक्ती पुरस्कार २०१६ च्या विजेत्यांशी संवाद साधताना पंतप्रधान [नरेंद्र मोदी, अनोयारा खातून आणि मेनका गांधी.]]
२०११ मध्ये मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी यांनी तिचा सत्कार केला. २०१२ मध्ये, आंतरराष्ट्रीय बाल शांती पुरस्कारासाठी नामांकित झालेल्या तीन व्यक्तींपैकी एक अनोयारा होती. ८ मार्च २०१७ रोजी, आंतरराष्ट्रीय महिला दिनी, पश्चिम बंगाल राज्यात बाल तस्करी आणि बालविवाहाविरुद्ध लढण्यात दिलेल्या योगदानाबद्दल, अनोयारा खातून यांना २०१६ सालचा महिलांसाठीचा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, नारीशक्ती पुरस्कार प्रदान करण्यात आला. २०१५ आणि २०१६ मध्ये मुलांच्या हक्कांच्या समर्थक म्हणून अनोयारा खातून यांना संयुक्त राष्ट्रांच्या महासभेत सहभागी होण्यासाठी आमंत्रित करण्यात आले होते.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९९६ मधील जन्म
वर्ग:नारी शक्ती पुरस्कारविजेते
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:मुस्लिम व्यक्ती
वर्ग:समाजसेविका
इरा सरकार

**इरा सरकार** - (मृत्यू - २५ जुलै २०१५, वय ७८) श्रीअरविंद आश्रमाशी संबंधित लहान मुलांसाठीच्या वसतिगृहाच्या प्रमुख म्हणून ओळखल्या जातात. सुमारे ४० वर्षे त्या ही जबाबदारी सांभाळत होत्या. या नृत्यांगना, नृत्यदिग्दर्शक, गायिका होत्या.

## जीवन 
१९४० साली मामा अनिलबरन रॉय यांच्या समवेत इरा या पाँडिचेरी येथे वास्तव्यास आल्या. आश्रमातील अनु पुराणी यांच्याकडून त्या नृत्य तर सहाना देवींकडून गायनाचे शिक्षण घेतले. 

नवीन वसतिगृहास श्रीमाताजींनी 'इराज होम' हे नाव दिले आणि इरा यांच्यावर प्रमुख म्हणून जबाबदारी सोपविली. येथे राहणाऱ्या सर्व विद्यार्थ्यांना इरा  गायन व नृत्याचे शिक्षण देत असत. त्या कुस्ती-प्रशिक्षकदेखील होत्या. पहिली वीस वर्षे त्या मुले आणि मुली दोघांच्या वसतिगृहाचे काम सांभाळत असत. आणि नंतरची वीस वर्षे त्यांच्यावर प्राथमिक शाळेतील मुलींच्या वसतिगृहाची जबाबदारी सोपविण्यात आली होती. अनेक वर्षे त्या एक ज्येष्ठ आश्रमवासी नोलिनी कांत गुप्ता यांच्या वाढदिवसानिमित्त लहान मुलांचे गायन व नृत्याचे कार्यक्रम सादर करत असत. नंतरच्या काळात त्यांनी बंगाली नव-वर्ष निमित्ताने असे कार्यक्रम आयोजित करायला सुरुवात केली.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय नृत्यरचनाकार
वर्ग:भारतीय गायिका
वर्ग:वसतिगृह प्रमुख
हेली शाह

**हेली शाह** (जन्म ७ जानेवारी १९९६) ही एक भारतीय अभिनेत्री आणि मॉडेल आहे जी प्रामुख्याने हिंदी टेलिव्हिजनमध्ये काम करते. तिने २०१० मध्ये *जिंदगी का हर रंग...गुलाल*  या मालिकेतून अभिनय क्षेत्रात पदार्पण केले. *स्वरागिनी* मधील स्वरा बोस माहेश्वरी आणि *देवांशी* मधील देवांशी बक्षी यांच्या भूमिकेसाठी ती प्रसिद्ध आहे.

*सुफियाना प्यार मेरा* मधील सलतनत आणि कायनात शाह यांची दुहेरी भूमिका आणि *इश्क में मरजावां २* मधील तिची रिद्धिमा रायसिंघानियाची भूमिका आणि *इश्क में मरजावां २: नया सफर* या वेब सीरिजमुळे शाहने व्यापक ओळख मिळवली.

## सुरुवातीचे जीवन 
शाह यांचा जन्म ७ जानेवारी १९९६ रोजी झाला. ती अहमदाबादची गुजराती आहे. ती शाकाहारी आहे.

## कारकीर्द 
शाहने तिच्या अभिनय कारकिर्दीला सुरुवात ती आठवी इयत्तेत असताना केली. तिच्या कारकिर्दीची सुरुवात स्टार प्लसच्या *गुलाल* या शोपासून झाली. त्यानंतर ती सोनी पलच्या *खुशियों की गुल्लक आशी* मध्ये दिसली होती.

मार्च २०१५ ते डिसेंबर २०१६ पर्यंत, शाहने स्वरा माहेश्वरीची भूमिका *स्वरागिनीमध्ये केली होती.*

२०१६ मध्ये, शाहने कलर्स टीव्हीच्या *झलक दिखला जा (सीझन ९)* मध्ये भाग घेतला होता. २०१७  मध्ये, तिने *देवांशीमध्ये* देवांशी उपाध्याय/बक्षीची भूमिका साकारली. २०१९ मध्ये, तिने स्टार भारतच्या *सुफियाना प्यार मेरा* मध्ये सलतनत शाह आणि कायनात शाह यांची दुहेरी भूमिका साकारली.  पुढे, ती स्टार प्लसच्या *ये रिश्ते हैं प्यार के* मध्ये नेहा म्हणून दिसली. 

कलर्स टीव्हीवर १३ जुलै २०२० ते १३ मार्च २०२१ या कालावधीत प्रसारित झालेल्या *इश्क में मरजावां २* मध्ये शाह यांनी राहूल सुधीर आणि विशाल वशिष्ठ यांच्या सोबत   भूमिका केली आहे.

तिने १८ मे २०२२ रोजी कान्स रेड कार्पेटवर पदार्पण केले. २१ मे रोजी कान्स फिल्म फेस्टिव्हलमध्ये तिने तिच्या पहिल्या चित्रपट *काया पलट* चे पोस्टर अनावरण केले.  या अभिनेत्रीने कान्स फिल्म फेस्टिव्हलमध्ये लॉरियल पॅरिससाठी रेड कार्पेटवर वॉक केला, ती कार्यक्रम प्रायोजक लॉरियल पॅरिससाठी वॉक करणारी पहिली भारतीय टेलिव्हिजन अभिनेत्री होती. मार्च २०२३ पर्यंत, शाह वत्सल सेठ सोबत एका आगामी गुजराती चित्रपटाचे चित्रीकरण करत आहेत.

मार्च २०२५ पासून, ती काजल ठक्कर म्हणून कलर्स टीव्हीच्या *झ्यादा मत उड* मध्ये शेहजाद शेखच्या सोबत भूमिका करत आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय अभिनेत्री
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
वर्ग:भारतीय चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:इ.स. १९९६ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
सुनयना पांडा

**सुनयना पांडा** - श्री अरबिंदो इंटरनॅशनल सेंटर ऑफ एज्युकेशनमधून पदवीधर झालेल्या सुनयना पांडा या अभिनेत्री आणि लेखिका आहेत. 

## जीवन 
सुनयना या [द गोल्डन चेन](https://wiki.auroville.org.in/wiki/The_Golden_Chain_(journal))च्या संपादकीय सदस्यांपैकी एक आहेत. गोल्डन चेन  हे श्रीअरबिंदो इंटरनॅशनल सेंटर ऑफ एज्युकेशनच्या माजी विद्यार्थ्यांचे नियतकालिक आहे.

त्या वीस वर्षे फ्रेंच शाळेत शिकवीत असत. त्या लंडन आणि पाँडिचेरी येथे वास्तव्यास असतात.

## प्रकाशित पुस्तके 
* सेव्हन डेडिकेटेड लाईव्हज (जुलै २००९), - श्रीअरविंद आश्रमात आश्रमवासी म्हणून राहणाऱ्या निरोदबरन, तेहमी, रिषभचंद, मिली, कृष्णलाल, मोना पिंटो, उदार यांच्या जीवनावर आधारित लेख या पुस्तकात समाविष्ट करण्यात आलेले आहेत.
* फॉलोइंग इन देअर फूटस्टेप्स (ऑक्टोबर २०१०) - श्रीअरविंद यांचे इंग्लंडमधील जीवनावर आणि श्रीमाताजींच्या जपानमधील जीवनावर आधारित पुस्तक
* श्री अरबिंदो अँड द क्रिप्स मिशन (जून २०१२)
* द ल्युमिनस पास्ट (ऑगस्ट २०१४) - प्रमिला देवीच्या आठवणींचे बंगालीतून इंग्रजीत केलेले भाषांतर, सहलेखन - प्रमिला देवी आणि सुनयना पांडा. - प्रमिला देवी या श्रीअरविंद आश्रमात १९४१ ते १९८० या कालावधीत राहत होत्या. त्यांच्या या आठवणी प्रथम मदर इंडियाच्या अंकात सदर रूपाने प्रकाशित झालेल्या होत्या. ISBN: 978-0-9562923-3-9
* मीरा अल्फासा - द मदर, हर लाईफ अँड हर वर्क (फेब्रुवारी २०१९)
* द ब्रिज ऑफ लव
* मीरा अल्फासा - द मदर (जानेवारी २०२४)

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय लेखिका
शाक्त उपनिषदे

**शाक्त उपनिषदे** ही हिंदू धर्मातील लघु उपनिषदांचा एक समूह आहे जी  देवीला सर्वोच्च अस्तित्व मानण्याच्या शक्तीवादाच्या धर्मशास्त्राशी संबंधित आहे. १०८ उपनिषदांच्या मुक्तिक संकलनात ८ शाक्त उपनिषदे आहेत. ते, इतर लघु उपनिषदांसह, सामान्यतः प्राचीन वैदिक परंपरेतील मानल्या जाणाऱ्या तेरा प्रमुख उपनिषदांपासून वेगळे वर्गीकृत केले जातात.

शाक्त उपनिषदांमध्ये इतर लहान उपनिषदांच्या गटांपासून देखील फरक आहे, जसे की सामान्य स्वरूपाचे सामान्य उपनिषद, हिंदू त्याग आणि मठ पद्धतीवर लक्ष केंद्रित करणारे संन्यास उपनिषद, योगाशी संबंधित योग उपनिषद, शैव पंथाचे पैलू अधोरेखित करणारे शैव उपनिषद आणि वैष्णव पंथावर प्रकाश टाकणारे वैष्णव उपनिषद हे आहे.

मध्ययुगीन भारतात रचलेले, शाक्त उपनिषद हे सर्वात अलीकडील लघु उपनिषदांपैकी एक आहेत आणि देवी उपासना आणि तंत्र-संबंधित धर्मशास्त्रावरील माहितीचा एक महत्त्वाचा स्रोत आहेत. काही शाक्त उपनिषदे एकापेक्षा जास्त आवृत्त्यांमध्ये अस्तित्वात आहेत.

शाक्त उपनिषदे स्त्रीत्वाला सर्वोच्च, आदिम कारण आणि हिंदू धर्मातील ब्रह्म आणि आत्मा या आधिभौतिक संकल्पना म्हणून घोषित करण्यासाठी आणि त्यांचा आदर करण्यासाठी उल्लेखनीय आहेत. जून मॅकडॅनियल सांगतात की अनेक शाक्त उपनिषदांमधील तात्विक परिसर, सांख्य आणि हिंदू तत्त्वज्ञानाच्या अद्वैत वेदांत शाळांचा समन्वय आहे, ज्याला *शक्तिद्वैतवाद* (शब्दशः अद्वैतवादी शक्तीचा मार्ग) असे म्हणतात. 

## तारीख 
शाक्त उपनिषदांच्या रचना तारखा आणि लेखक अज्ञात आहेत. भारतशास्त्रज्ञ पॅट्रिक ऑलिव्हेल म्हणतात की अथर्ववेदाशी संबंधित सांप्रदायिक उपनिषदे कदाचित दुसऱ्या सहस्राब्दीमध्ये, सुमारे १६ व्या शतकापर्यंत रचली गेली असतील. डेनिस कुश म्हणतात की, शाक्त उपनिषदे १२ व्या आणि १५ व्या शतकाच्या दरम्यान रचली गेली. शाक्त उपनिषदे ही त्या काळातील आहेत जिथे देवीची प्रमुख देवता म्हणून पूजा करणे महत्त्वाचे होते. ते देवीला देवतांमध्ये सर्वोच्च मानतात. यामध्ये उल्लेख केलेल्या काही उपासना पद्धती आणि पद्धती इतर उपनिषदांमध्ये उल्लेख केलेल्या पद्धतींपेक्षा वेगळ्या आहेत. श्रीचक्रांची पूजा करण्याची परंपरा देखील या ग्रंथांचा एक भाग आहे.

## शाक्त उपनिषदे 
आठ शाक्त उपनिषदे खालील प्रमाणे आहे:

## संदर्भ 
### स्रोत 
*
*
*
*
*
*
*
*
*

#
स्वराज विद्वान

**स्वराज विद्वान** ह्या एक भारतीय सामाजिक कार्यकर्त्या असून त्या समाजातील दुर्लक्षित घटकांसाठी कार्यकरत असतात. त्या राष्ट्रीय अनुसूचित जाती आयोगाच्या माजी सदस्या देखील आहेत.

## आयुष्य 
विद्वान ह्या समाजातील असुरक्षित आणि दुर्लक्षित गटांसाठी काम करत असतात. २००० च्या सुमारास त्यांनी उत्तरकाशीतून आपले सामाजिक कार्य सुरू केले. सर्वसामान्य नागरिकांना सक्षम करण्यासाठी त्यांनी १०० हून अधिक बचत गटांची स्थापना केली. १६० गरीब महिलांना लग्न करण्यासाठी निधीची व्यवस्थाही केली. त्याच बरोबर त्यांनी १२०० महिलांना पेन्शन मिळवून दिले. तर ५०० महिलांना स्वयंरोजगार निर्मितीसाठी आर्थिक मदत करण्याची व्यवस्था केली.

२०१५ मध्ये आंतरराष्ट्रीय महिला दिनी तिला नारी शक्ती पुरस्कार मिळाला. गेल्या वर्षी तिच्या सामाजिक कामगिरीसाठी तिला पहिल्या आठ नारी शक्ती पुरस्कारांपैकी एक महिला म्हणून निवडण्यात आले. हा पुरस्कार तत्कालीन भारतीय राष्ट्रपती प्रणव मुखर्जी यांच्या हस्ते प्रदान करण्यात आला.

विद्वान ह्या बलात्कार पीडित महिलांसाठी देखील कार्य करत असतात. त्यांच्या मते पीडिता ही जर खालच्या जातीची असेल तर पोलिस आणि प्रशासन अशा प्रकरणांकडे दुर्लक्ष करत असतात. २०१८ मध्ये राष्ट्रीय अनुसूचित जाती आयोगाच्या मदतीने विद्वान यांनी एका १६ वर्षांच्या बलात्कार पीडितेला न्याय मिळवून देण्याचा प्रयत्न केला. त्यावेळी पोलिसांनी ज्या माणसाला आरोपी म्हणून पकडले होते, त्याचाच पोलिस कोठडीत मृत्यू झाला. या प्रकरणात विद्वानने पोलिस कर्मचाऱ्यावर खुनाचा आरोप केला होता. त्यांच्या मते त्या आरोपीच्या मृत्यूमुळे खरे बलात्कारी सोयिस्करपणे सुटले.

## राजकारण 
विद्वान ह्या भारतीय जनता पक्षाशी संलग्न असून त्या भाजप अनुसूचित जाती मोर्चाच्या सरचिटणीस म्हणून काम करतात.

## संदर्भ 
वर्ग:जन्म वर्ष गहाळ (जिवंत लोक)
वर्ग:भारतीय मानवाधिकार कार्यकर्ते
वर्ग:भारतीय महिला कार्यकर्त्या
वर्ग:उत्तराखंडमधील लोक
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:नारी शक्ती पुरस्कारविजेते
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
देवराव भोंगळे

**देवराव विठोबा भोंगळे** हे महाराष्ट्रातील राजकारणी आहेत. ते २०२४ पासून महाराष्ट्र विधानसभेचे सदस्य आहेत, आणि भारतीय जनता पक्षाचे सदस्य म्हणून राजुरा विधानसभा मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करतात.

## हेही पहा 
* महाराष्ट्राच्या मुख्यमंत्र्यांची यादी
* महाराष्ट्र विधानसभा

## संदर्भ 
वर्ग:राजुराचे आमदार
वर्ग:महाराष्ट्राच्या १५ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
वर्ग:चंद्रपूर जिल्ह्यातील व्यक्ती
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख