open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
राष्ट्रकूट राजघराणे

**राष्ट्रकूट** हे इ.स. ७५३ - इ.स. ९८२ या कालखंडादरम्यान भारतीय उपखंडाच्या दक्षिण, मध्य व काही अंशी उत्तरेकडील भूभागावर पसरलेल्या साम्राज्यावर राज्य करणारे क्षत्रिय मराठा राजघराणे होते. या कालखंडात राष्ट्र कुटांनी आंतरसंबंधित, परंतु स्वतंत्र असणाऱ्या विविध कुळशाखांमधून राज्य केले. राष्ट्रकूट राजघराणे याच्या भरभराटीच्या काळात राष्ट्रकुटांची सत्ता ही विंध्य पर्वतापासून ते दक्षिणेला कन्याकुमारीपर्यंत पसरलेली होती. दंतिदुर्ग हा या घराण्यातील प्रथम सत्ताधीश, त्याची सत्ता महाराष्ट्रामध्ये होती. कृष्णराजा पहिला याने वेरुळचे सुप्रसिद्ध कैलास मंदिर खोदले.

राष्ट्रकूट राजा अमोघवर्षाच्या काळात जैन धर्माचा प्रसार झाला. अजिंठा-वेरूळ येथील लेणी राष्ट्र कुटांच्या काळात कोरण्यात आली. गोविंद राष्ट्रकुट १ला हा राष्ट्रकूट साम्राज्याचा प्रभावी राजा होऊन गेला त्याने साम्राज्य विस्तारासाठी मोठे प्रयत्न केले. राष्ट्रकुटांच्या कालखंड हा महाराष्ट्राच्या संदर्भामध्ये वैभव संपन्न असा कालखंड होता, या काळामध्ये सांस्कृतिक दृष्ट्याही महाराष्ट्राचे मोठी प्रगती घडून आली. राष्ट्रकूट घराण्यातील दंतिदुर्ग हा पहिला पराक्रमी शासक होता राष्ट्रकूट घराण्याची सत्ता विंध्य पर्वतापासून ते दक्षिणेला कन्याकुमारी पर्यंत पसरलेली होती. दंतिदुर्ग यानंतर त्याचा चुलता कृष्ण पहिला हा गादीवर आला, त्याने चालुक्यांची सत्ता समुळ नष्ट केली. कृष्ण पहिला या राजाने वेरुळचे प्रसिद्ध कैलास मंदिर खोदले, त्यानंतर आलेल्या राष्ट्रकूट राजांनी उत्तर भारतात आपला प्रभाव निर्माण केला. अमोघवर्ष हा राष्ट्रकूट घराण्यातील कर्तबगार राजा होता. त्यांनी रत्नमालिका व कवी राजमार्ग या दोन ग्रंथांची रचना केली. त्याने सोलापूर जवळ मानखेड किंवा मालखेड हे नवे नगर वसवले. परमार आणि कल्याणीचे चालुक्य यांनी केलेल्या आक्रमणाने राष्ट्रकूट घराण्याचा रास झाला.

## हे सुद्धा पहा
*भारतातील सर्वात मोठ्या साम्राज्यांची यादी
*मौर्य साम्राज्य
*चालुक्य राजवंश

वर्ग:भारतीय राजवंश
वर्ग:भारतीय साम्राज्ये
वर्ग:महाराष्ट्राचा इतिहास
वर्ग:कर्नाटकचा इतिहास
टाटा मोटर्स

**टाटा मोटर्स** ही भारतातील सर्वांत मोठी व्यावसायिक वाहने बनवणारी टाटा समूहाची कंपनी असून विविध प्रकारचे ट्रक हे या कंपनीचे वैशिष्ट्य आहे. मागील १५ ते २० वर्षात टाटा मोटर्सने लहान व मध्यम गाड्यांमध्ये लक्षणीय झेप घेतली आहे. या कंपनीने जगातील सर्वांत स्वस्त गाडी बनवण्याचा ध्यास घेतला असून. टाटा नॅनो १ लाख रुपयात सर्व सामान्यांसाठी चारचाकी गाडी असे सादरीकरण केले आहे. यामुळे प्रथमच भारतीय वाहननिर्मितीची आंतराष्ट्रीय स्तरावर कौतुकास्पद दखल घेतली गेली. तसेच प्रसिद्ध लँड रोव्हर व जॅग्वार ह्या ब्रिटिश वाहन कंपन्या या कंपनीने विकत घेतल्या. त्यामुळे टाटा मोटर्स या कंपनीचा व भारताचा आंतराष्ट्रीय वाहन निर्मितीत भारताचा दबदबा वाढला. या कंपनीचा पुणे येथे मोठा कारखाना आहे. किंबहुना पुणे शहराची औद्योगिक शहर म्हणून ओळख होण्यास या कंपनीचा मोठा वाटा आहे. तसेच जमशेदपूर येथेही कारखाना आहे. नॅनोसाठी पश्चिम बंगालमध्ये सिंगूर येथे टाटा मोटर्स या कंपनीने घेतलेल्या जागेवर २००७-०८ मध्ये बरेच आंदोलन झाले व टाटा मोटर्स कंपनी यामुळे माध्यमांमध्ये चर्चेत होती.

[right|thumb|[टाटा इंडिका]]
[right|thumb|[टाटा नॅनो]]

## उत्पादने 
* टाटा सिएरा
* टाटा इस्टेट
* टाटा सुमो
* टाटा सुमो ग्रॅंडे
* टाटा सफारी
* टाटा इंडिका
* टाटा इंडिका व्हिस्टा
* टाटा इंडिगो
* टाटा इंडिगो मरीना
* टाटा इंडिगो मान्झा
* टाटा विंगर
* टाटा मॅजिक
* टाटा नॅनो
* टाटा झेनॉन
* टाटा आरिया
* टाटा व्हेन्चर
* टाटा मॅजिक आयरिस

### कनसेप्ट वाहने 
* २००० आरिया रोडस्टार
* २००१ आरिया कूप
* २००२ टाटा इंडिका
* २००४ टाटा इंडिगो एडवेन्ट
* २००५ टाटा होवर
* २००६ टाटा क्लिफराईडर
* २००७ टाटा एलेगेन्ट
* २००९ टाटा प्र१मा
* २०१० टाटा व्हर्सा
* २०१० टाटा इसोटा
* २०११ टाटा पिक्सल
* २०११ टाटा सनी

### व्यावसायिक 
right|250px|thumb|टाटा ९०९ ट्रक
right|thumb|250px|टाटा ११०९ ट्रक
right|thumb|250px|टाटा १६१३ ट्रक

* टाटा एस
* टाटा टीएल/टेलीकोलीन/२०७ डीआई पिकअप ट्रक
* टाटा ४०७ एक्स आणि एक्स२ :मालवाहतुकीसाठी तसेच प्रवासी वाहतुकीसाठी, शहरी आणि ग्रामीण भागात उपयुक्त असे छोटे व्यावसायिक वाहन.
* टाटा ७०९ एक्स
* टाटा ८०९ एक्स आणि एक्स २
* टाटा ९०९ एक्स आणि एक्स २
* टाटा ११०९ (मध्यम ट्रक)
* टाटा १५१०/१५१२ (मध्यम बस)
* टाटा १६१०/१६१६ (भारी बस)
* टाटा १६१३/१६१५ (मध्यम ट्रक)
* टाटा २५१५/२५१६ (मध्यम ट्रक)
* टाटा ३०१५ (भारी ट्रक)
* टाटा ३५१६ (भारी ट्रक)
* टाटा नोव्हस (या जड ट्रकचा आराखडा टाटा देवूने तयार केला)

### सैनिकी वाहने 
* टाटा ४०७ ट्रूप कॅरियर,
* टाटा एलपीटीए ७१३ टीसी (४x४)
* टाटा एलपीटी ७०९ ई
* टाटा एसडी १०१५ टीसी (४x४)
* टाटा एलपीटीए १६१५ टीसी (४x४)
* टाटा एलपीटीए १६२१ टीसी (६x६)
* टाटा एलपीटीए १६१५ टीसी (४x२)

## इतर प्रसिद्ध ब्रँड 
* लँड रोव्हर
* जॅग्वार कार्स

## संदर्भ 
वर्ग:पुण्यातील अभियांत्रिकी उद्योग
वर्ग:वाहन उत्पादक कंपन्या
वर्ग:न्यू यॉर्क रोखे बाजारातील नोंदणीकृत कंपन्या‎
वर्ग:टाटा उद्योगसमूह
वर्ग:मुंबई रोखे बाजारातील नोंदणीकृत कंपन्या
वर्ग:निफ्टी ५० घटक
पुणे महानगरपालिका

इवलेसे
पुणे शहराची स्थानिक स्वराज्य संस्था असलेल्या पुणे महानगरपालिकेची स्थापना इ.स. १९५० साली झाली. *वरं जनहितं ध्येयम्‌* असे या महापालिकेचे बोधवाक्य आहे. 

इंद्रधनुष्य पर्यावरण व नागरिकत्व केंद्र हे महानगरपालिकेचे पर्यावरण संबंधी जनजागृती केंद्र आहे.  हे केंद्र नवी पेठ, राजेंद्रनगर, म्हात्रे पुलाजवळ स्थित आहे. 

पुणे महानगरपालिका माहिती:
 
पुणे महानगरपालिका स्थापना: १५ फेब्रुवारी, १९५०
लोकसंख्या: (वर्ष २०११)	३३,७१,६२६  (अस्थायी)
३८ गावे-लोकसंख्या:   	२५,३८,४७३
क्षेत्रफळ:	३४०.४५  किमी२
एकूण झोन:	४८
मनपा सभासद:	१६२ + (५ नामांकित)
पुणे मनपा  कर्मचारी:
वर्ग	कर्मचारी​ संख्या
१)१११ 
२)३६८ 
३)४,२६८ 
४)४,२९३ 
घाणभत्ता लागू असणारे सेवक:	५)७,२३२  
 	एकूण:	१६,२७२

अर्थसंकल्प: (२०१८ -२०१९ )	 रु. ५८७०  कोटी
महानगरपालिका बाजार	कंत्राटी तत्त्वावर	३
मासिक भाडे तत्त्वावर	२४
महानगरपालिका उद्यान	१११
नौकाविहार क्लब	२
प्राणीसंग्रहालय	१
मत्स्यालय	१
सर्पोद्यान	१
जलतरण तलाव	३० 
अग्निशामक केंद्रे	१४ 
प्रिंटिंग प्रेस	१
प्राथमिक शाळा	२६७ 
पूर्व - प्राथमिक शाळा	२३९
प्राथमिक शाळा एकूण विद्यार्थी	७५,३७३ 
पूर्व प्राथमिक शाळा एकूण विद्यार्थी	मुले	१३,६८४
मुली	४,९६८
एकूण	१२,१८२
नवीन विद्यार्थी	 
शाळा	उच्च माध्यमिक शाळा	६
माध्यमिक शाळा	३९
एकूण	४५
औद्योगिक प्रशिक्षण केंद्र	१
तांत्रिक उच्च माध्यमिक शाळा	१
उच्च माध्यमिक शाळा मध्ये एकूण विद्यार्थी	मुले	५,९५६
मुली	६१२२
एकूण	१२,०७८
औद्योगिक शाळा मध्ये एकूण विद्यार्थी	मुले	१६२
मुली	८
एकूण	१७०
डॉ.आंबेडकर वसतीगृह	मुले	४००
महापालिकेच्या रुग्णालये	बाह्यरूग्ण विभाग	२९
प्रसूतिगृह	१८
सामान्य	२
संसर्गजन्य	१
चिकित्सालय	४७+३  फिरता
एकूण रुग्ण	१३,००० दैनंदिन(सरासरी)
झोपडपट्टी संख्या	५६४
घोषित झोपडपट्टी	३५३
पाणीपुरवठा	१३०० दशलक्ष लिटर / दिवस
पाणी निचरा	५६७ दशलक्ष लिटर / दिवस
 
अखेरचे अद्यतनित :जून २०१९

## पुणे महानगरपालिकेतर्फे देण्यात येणारे पुरस्कार
* पठ्ठे बापूराव पुरस्कार
* बालगंधर्व पुरस्कार
* रोहिणी भाटे पुरस्कार
* स्वरभास्कर पुरस्कार
* पुणे शहरातील योगदानाबद्दल पुरस्कार

## संदर्भ
* पुणे म.न.पा. अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:पुणे
वर्ग:महाराष्ट्रातील महानगरपालिका
इन्फोसिस

**इन्फोसिस टेक्नॉलॉजीज्‌ लिमिटेड** (, ) ही एन्‌.आर. नारायण मूर्ती आणि त्यांच्या सहा सहकाऱ्यांनी पुण्यात १९८१मध्ये स्थापलेली माहिती तंत्रज्ञान सेवा कंपनी आहे. १९८३ साली कंपनीचे मुख्यालय बंगळूर येथे हलवण्यात आले. तिची भारतात नऊ सॉफ्टवेर विकासकेंद्रे असून जगभरात ३० ठिकाणी कार्यालये आहेत. 
इन्फोसिसचे अदमासे ८८,६०१ कर्मचारी आहेत (डिसेंबर ३१, इ.स. २००७ रोजी). २००६-२००७ सालात कंपनीचे वार्षिक उत्त्पन्न ३.१ अब्ज आणि बाजारमूल्य ३० अब्ज अमेरिकन डॉलरांपेक्षा जास्त होते.

## इतिहास 
इन्फोसिस टेक्नॉलॉजीज्‌ लिमिटेड एन्‌.आर. नारायण मूर्ती आणि नंदन नीलेकणी, एन.एस. राघवन, क्रिस गोपालकृष्णन, एस.डी. सिबुलाल, के. दिनेश व अशोक अरोरा या त्यांच्या सहा सहकाऱ्यांनी पुण्यात जुलै २ १९८१ मध्ये स्थापन केली. राघवन हे कंपनेचे पहिले कर्मचारी होते. मूर्तींनी त्यांच्या पत्नी सुधा मूर्ती यांच्याकडून १०,००० रुपये उधार घेतले होते आणि तेच कंपनीचे भांडवल उभारण्याकरता वापरले. कंपनीची नोंदणी  "इन्फोसिस कन्सल्टंट्स प्रायव्हेट लिमिटेड" या नावाने करण्यात आली होती. राघवन यांचे माटुंगा, उत्तर-मध्य मुंबई येथील घर हे कंपनीचे नोंदणीकृत कार्यालय होते.
२००१ मध्ये 'बिझनेस टुडे' नियतकालिकाने कंपनीला "भारतातील सर्वोत्कृष्ट नियोक्ता" (नियुक्तकर्ता) किताब दिला होता.

## महत्त्वाचे विभाग 
इन्फोसिसमध्ये सेवाक्षेत्रांनुसार विभाग करण्यात आले आहेत. त्यांना ’इंडस्ट्रियल इंटिग्रेटेड बिझनेस युनिट’ अशी संज्ञा कंपनीमध्ये वापरली जाते. हे विभाग खालीलप्रमाणे:

* बँकिंग आणि भांडवली बाजार
* दूरसंचार माध्यमे आणि मनोरंजन
* ऊर्जा, युटिलिटीज आणि सेवा
* विमा, आरोग्यसेवा आणि जैव शास्त्रे
* उत्पादन 
* रिटेल, ग्राहकोपयोगी उत्पादने आणि पुरवठा यंत्रणा
* न्यू ग्रोथ इंजिन
* भारतीय उद्योग

left|thumb|250px|इन्फोसिस मुख्यालय, बेंगलुरू.

यांव्यतिरिक्त, येथे स्तरीय विभाग (हॉरिझॉंटल बिसनेस युनिट) आहेत:
* सल्ला (कन्सल्टिंग)
* एंटरप्राइझ सोल्यूशन
* पायाभूत सुविधा व्यवस्थापनसेवा 
* प्रॉडक्ट इंजिनियरिग आणि व्हॅलिडेशन सेवा
* सिस्टिमस् इंटिग्रेशन

## जागतिक कार्यालये 
### आशिया 
* भारत: बेंगळुरू, पुणे, हैदराबाद, चेन्नई, भुवनेश्वर, मंगळूर,नवी दिल्ली, म्हैसूर, मोहाली, तिरुअनंतपुरम, चंदिगढ, विशाखापट्टणम (प्रस्तावित) 
* ऑस्ट्रेलिया: मेलबर्न, सिडनी
* चीन: बीजिंग, शांघाय 
* हॉंगकॉंग: हॉंगकॉंग
* जपान: टोक्यो
* मॉरिशस: मॉरिशस
* संयुक्त अरब अमिराती: शारजा
* फिलिपाइन्स: Taguig City

### उत्तर अमेरिका 
* कॅनडा: टोरोंटो
* अमेरिका: अटलांटा, बेलवू, ब्रिजवॉटर, शारलेट (NC), साउथफील्ड (MI), फ्रेमॉंट, ह्युस्टन, ग्लेस्टनबरी, लेक फॉरेस्ट, Lisle (IL), न्यू यॉर्क, फिनिक्स, प्लानो, क्विंसी, रेस्टन
* मेक्सिको: मॉंटेरे

### युरोप 
* बेल्जियम: ब्रुसेल्स
* डेन्मार्कः कोपनहेगन
* फिनलंड: हेलसिंकी
* फ्रान्स: पॅरिस
* जर्मनी: फ्रांकफुर्ट, श्टुटगार्ट
* इटली: मिलानो
* नॉर्वे: ऑस्लो
* पोलंड: Lodz
* नेदरलंड: उट्रेख्ट
* स्पेन: माद्रिद, Burgos
* स्वीडन: स्टॉकहोम
* स्वित्झर्लंड: त्स्युरिख
* युके: कॅनरी व्हार्फ, लंडन

## संदर्भ 
वर्ग:भारतातील माहिती तंत्रज्ञान कंपन्या
वर्ग:न्यू यॉर्क रोखे बाजारातील नोंदणीकृत कंपन्या‎
वर्ग:निफ्टी ५० घटक
कोका-कोला

**कोका-कोला** किंवा **कोक** (Coca-Cola) हे सोडा असलेले एक शीतपेय आहे. हे पेय अमेरिकेच्या अटलांटा येथे मुख्यालय असलेल्या द कोका-कोला कंपनी मार्फत बनवले व विकले जाते. जगभर प्रचंड लोकप्रिय असणारे हे शीतपेय अमेरिकेच्या जॉन पेंबर्टन ह्या वैद्याने १९व्या शतकाच्या उत्तरार्धात प्रथम बनवले.

सध्या कोका-कोला जगातील २०० देशांमध्ये विकले जाते व रोज सुमारे १.८ अब्ज लोक कोका-कोला पितात.

## कोका-कोलावर मराठी पुस्तक
* अंतरंग कोका-कोलाचे (मूळ लेखक - नेव्हिल इझडेल व डेव्हिड बीसले; मराठी अनुवादक - प्रदीप सिंदेकर) 

वर्ग:शीतपेये
वर्ग:कोका कोला कंपनी
महिंद्रा सत्यम

**महिंद्रा सत्यम** पूर्वीची **सत्यम कॉंप्युटर सर्व्हिसेस लिमिटेड** () ही आंतरराष्ट्रीय पातळीवर माहिती तंत्रज्ञान सल्ला आणि सेवा पुरवणारी भारतीय मूळ असलेली कंपनी आहे.

## इतिहास 
बी. रामलिंग राजू यांनी इ.स. १९८७ साली सत्यमची स्थापना केली. त्यावेळी सत्यम ही खाजगी कंपनी होती. इ.स. १९९१ साली सत्यमची नोंदणी मुंबई रोखे-विनिमय बाजारात झाली आणि इ.स. २००१ साली न्यू यॉर्क रोखे-विनिमय बाजारात ए.डी.आर. स्वरूपात झाली. इ.स. १९९१ साली कंपनीला पहिला फॉर्च्यून-५०० ग्राहक जॉन डीयर अँड कंपनीद्वारे मिळाला. नव्वदीच्या दशकात सत्यमने माहिती तंत्रज्ञान क्षेत्रात वेगवेगळ्या संधी मिळवत काही नवीन व्यवसायात उडी घेतली. याच प्रयत्नातून भारतीय आंतरजाल बाजारपेठेत सत्यम इन्फोवे ही एक यशस्वी कंपनी बनली. २१ व्या शतकाच्या सुरुवातीला सत्यमने भारताबाहेर कार्यालये थाटली आणि अतिशय वेगाने व्यवसायवृद्धी केली.

२००७-०८ आर्थिक वर्षात कंपनीची जगभरात ६६ ठिकाणी कार्यालये असून ५२००० कर्मचारी कंपनीच्या ६७० आंतरराष्ट्रीय ग्राहकांसाठी काम करतात. सत्यम ही भारतातील माहिती तंत्रज्ञानक्षेत्रात महसुलानुसार क्रमांक ४ची कंपनी आहे

## आर्थिक घोटाळा 
जानेवारी ७, इ.स. २००९ रोजी बी. रामलिंग राजूनी सत्यमने गेली अनेक वर्षे आपल्या ताळेबंदात घोटाळे केल्याचे मान्य केले व आपल्या पदांचा राजीनामा दिला. त्यानंतर राम मायनापतीनी सत्यमचे नेतृत्व हाती घेतले.

## जागतिक कार्यालये आणि विकसन केंद्रे 
### भारत 
बंगळूर, भुवनेश्वर, चेन्नई, दिल्ली, हैदराबाद, मुंबई, पुणे, विशाखापट्टणम

### आशिया-प्रशांत 
हाँग काँग , जपान, मलेशिया, सिंगापुर, तैवान, चीन, दक्षिण कोरिया, न्यू झीलंड, ऑस्ट्रेलिया, थायलंड

### युरोप 
बेल्जियम, डेन्मार्क, फिनलंड, फ्रांस, जर्मनी, हंगेरी, आयर्लंड, इटली, नेदरलंड, स्पेन, स्वीडन, स्वित्झर्लंड, युनायटेड किंग्डम

### उत्तर अमेरिका 
कॅनडा, अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने

### दक्षिण अमेरिका 
ब्राझिल

### मध्य पूर्व आशिया 
संयुक्त अरब अमिराती

### आफ्रिका 
दक्षिण आफ्रिका, मॉरिशस

## सेवा आणि उत्पादने 
### माहिती तंत्रज्ञान सेवा क्षेत्रे (Information Technology Services) 
:पायाभूत सुविधा व्यवस्थापन (Infrastrcuture Management Services) 
:व्यवसाय आणि उद्योग सेवा (Business and Enterprise Solutions) 
:एकात्मिक अभियांत्रिकी सेवा (Integrated Engineering Solutions)
### उद्योग क्षेत्रे 
:बँकिंग (Banking)
:वित्त सेवा (Financial Services)
:उर्जा-साधनसंपत्ती सेवा (Energy and Utilities)
:सार्वजनिक सेवा (Public Services)
:आरोग्य आणि आयुर्शास्त्र (Healthcare and Life Science)
:उच्च तंत्रद्यान (Hi-Tech)
:विमा (Insurance)
:उत्पादन (Manufacturing)
:किरकोळ व्यापार आणि ग्राहकोपयोगी वस्तु (Retail and Consumer Goods)
:दुरसंचार (Telecom)
:प्रवास आणि परिवहन (Travel and Logistics)
:माध्यमे आणि मनोरंजन(Media and Entertainment)
:संरक्षण(Defense)
:रसायनी(Chemical)

वर्ग:भारतातील माहिती तंत्रज्ञान कंपन्या
*
भुसावळ

**भुसावळ** हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील जळगाव जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.

भुसावळ हे गाव उत्तर महाराष्ट्रात येते.  भारतातल्या मोठ्या रेल्वे जंक्शनपैकी हे एक आहे. मनमाड, भोपाळ आणि नागपूरकडे जाणारे रेल्वेमार्ग भुसावळहून निघतात. महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे भुसावळ हे आशिया खंडातील सर्वात मोठे रेल्वे यार्ड आहे. येथे आशिया खंडातले रेल्वेचे दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे इंजिन प्रांगण (लोकोमोटिव्ह यार्ड) आहे. भुसावळ शेजारीच दोन आयुध निर्माण कारखाने व एक औष्णिक  विद्युत निर्मिती केंद्र आहे. भुसावळ हे गाव तापी नदीशेजारी वसले आहे. या गावाची लोकसंख्या जवळपास ४ लाख आहे. 
भुसावळ हे 21°02′50.56″N 75°47′15.99″E वसलेले आहे. त्याची सरासरी उंची २०९ [ ६८५ फूट ] मीटर आहे . भुसावळ हा जळगावातील सर्वात मोठा तालुका आहे, आणि हा तालुका राष्ट्रीय महामार्ग  ६ वर वसलेला आहे.  जग प्रसिद्ध अजिंठा लेणी येथून अवघ्या ६० किलो मीटर अंतरावर आहे. भुसावळची इंग्लिश मधील स्पेलिंग [ Bhusawal & Bhusaval ] 
Central Goverment India आंनी नगरपालिकेने वापरली आहे .

## लोकसंख्या आणि साक्षरता.
भुसावळची लोकसंख्या २०४,०१६ {२ लाख चार हजार सोळा} आहे . त्यात पुरुष प्रमाण १०५,१६४ आणि महिला ९८ ,८५२ आहेत . भुसावळचे  साक्षरता प्रमाण हे ९०.५३% आहे जे भारतातल्या शहरी साक्षरतेच्या ८५% पेक्षाही जास्त  आहे. साक्षरतेचे  पुरुष आणि महिला प्रमाण हे ९४.९४% आणि ८५% अनुक्रमे आहे . 

## नद्या
भुसावळ हे तापी नदीच्या तीरावर वसलेले शहर आहे. तापी नदी भारतातील एक प्रमुख नदी असून तिची लांबी ७२४ किलोमीटर इतकी आहे . तापी नदीचा उगम मध्य प्रदेशातील बैतुल येथे होतो. नर्मदा आणि तापी ह्या नद्या पश्चिमेकडे वाहतात आणि अरबी समुद्राला मिळतात.

## रस्ता
भुसावळ हे शहर हायवे  ४२ वर स्थित आहे. वरणगाव रोड, खडका रोड, साक्री फाटा जामनेर रोड, जळगाव रोड हे देखील खूप व्यस्त रोड्स आहेत . भुसावळच्या बाहेर जाण्यासाठी एकून चार रस्ते आहेत. नाशिक इथून  फक्त साडे तीन तासांच्या अंतरावर आहे आणि जळगाव अर्ध्या तासाच्या अंतरावर आहे जे भारताच्या पूर्व राष्ट्रपती प्रतिभा पाटील ह्यांचे घर आहे. शेगाव येथून १२० किलोमीटर अंतरावर आहे.

## रेल्वेमार्ग
भुसावळ रेल्वे स्थानक देशातील सगळ्या मोठ्या शहरांशी जोडलेले आहे.

## संदर्भ
## बाह्य दुवे 
* http://www.ebrightmedia.com/article/  ई ब्राईट मिडिया.कॉम]
* भुसावळ.कॉम
* महाजेनकोचे संकेतस्थळ 
*http://www.ecoindia.com/rivers/tapi.html इको इंडिया टूर्स अँड ट्रॅव्हल्स 

वर्ग:वीज निर्मिती प्रकल्प असणारी गावे
वर्ग:भुसावळ
मिनामोटो नो योरिमोटो

मिनामोटो नो योरिटोमो (源 頼朝, 9 मे, 1147 - 9 फेब्रुवारी, 1199) हा जपानच्या कामाकुरा शोगुनेटचा संस्थापक आणि पहिला शोगुन होता , 1192 ते 1199 पर्यंत राज्य करत होता.

वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:इ.स. ११९९ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. ११४७ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख

योरिटोमो हा मिनामोटो नो योशितोमोचा मुलगा होता आणि तो सेवा गेन्जीच्या प्रतिष्ठित कवाची गेन्जी कुटुंबातील होता. मिनामोटो कुळाचा योग्य वारस ठरवल्यानंतर, त्याने 1180 मध्ये जेनपेई युद्धाला सुरुवात करून कामाकुरा येथील राजधानीतून तैरा कुळाच्या विरोधात आपल्या कुळाचे नेतृत्व केले. पाच वर्षांच्या युद्धानंतर, शेवटी डॅनच्या लढाईत त्याने तैरा कुळाचा पराभव केला. नो-उरा 1185 मध्ये. योरिटोमोने अशा प्रकारे योद्धा समुराई जातीचे वर्चस्व प्रस्थापित केले आणि कामाकुरा येथे प्रथम शोगुनेट (बाकुफू) , जपानमधील सरंजामशाही युगाची सुरुवात केली, जे 19 व्या शतकाच्या मध्यापर्यंत टिकले.
वासुदेव (लोककलाकार)

**वासुदेव**https://marathivishwakosh.org/17670/ हा महाराष्ट्रातील गावांमध्ये सकाळच्या वेळी घरोघर हिंडून पांडुरंगावरील अभंग - गवळणी गात दान मागणारा लोककलाकार आहे.

## वर्णन
डोक्यावर मोरपिसांची टोपी, पायघोळ अंगरखा, पायांत विजार किंवा धोतर, कमरेभोवती शेलावजा उपरणे गुंडाळलेले, एका हातात चिपळ्या, दुसऱ्या हातात पितळी टाळ कमरेला पांवा, मंजिरी अशी वाद्ये आणि काखेला झोळी,गळ्यात कवड्यांच्या व रंगीबेरंगी मण्यांच्या माळा,हातात तांब्याचे कडे,कपाळावर व कंठावर गंधाचे टिळे असा वासुदेवाचा वेष असतो.

## तत्त्वज्ञान
* वासुदेव ही समाज प्रबोधन करणारी एक संस्था आहे, अशा शब्दात वासुदेवाचा गौरव केला जातो.
वासुदेव आपल्या गीतातून जे तत्त्वज्ञान सांगतो त्यामध्ये दैववाद आहे. 
* आपण चागंले काम करीत रहावे आणि आयुष्यात मिळणार-या चांगल्या वाईट अनुभवाची ईश्वरावर सोपवावी, अशी वासुदेवाची जीवनदृष्टी आहे.

## ऐतिहासिक दाखले
वासुदेवाच्या साहाय्याने छत्रपती शिवाजी महाराजनी मावळ्यांच्या घरी निरोप पाठवले आहेत. 
*तसेच वासुदेवाचा हेरगिरीसाठी उपयोग करून शत्रूंच्या गोटातल्या बातम्याही मिळवल्या आहेत.

## परंपरेचा उगम 
मराठी संस्कृतीतील वासुदेवांची परंपरा सुमारे हजार-बाराशे वर्षे जुनी असावी, असा अंदाज आहे. ज्ञानेश्वर, तुकाराम, नामदेव यांच्या साहित्यात वासुदेवावरील रूपके आढळतात. परंतु एकनाथ महाराजांनी त्याला आणखी प्रसिद्धीच्या झोतात आणले.

## वासुदेवावरील रूपकाचा नमूना 
गातों वासुदेव मी ऐका ।
चित्त ठायीं ठेवून ऐका ।
डोळे झांकून रात्र करूं नका । 
काळ करीत बैसला असे लेखा गा ॥
राम राम स्मरा आधीं ॥ ॥**

वासुदेव हरी वासुदेव हरी | 
सकाळच्या पारी आली वासुदेवाची स्वारी | 
सीता सावली माना दान करी वासुदेवा | 
श्रीकृष्ण घ्या सखा नाही होणार तुला धोका ||**

### वासुदेव आला हो वासुदेव आला
चित्रपट: देवता, गायकः जयवंत कुलकर्णी,
संगीत: राम-लक्ष्मण, गीत: मधुसूदन कालेलकर 

दान पावलं बाबा दान पावलं
वासुदेव आला हो वासुदेव आला
सकाळच्या पारी हरीनाम बोला ||धृ||
 
नाही कुणी जागं झोपलं पहारा
दुःखी जीव तुला देवाचा सहारा
तुझ्यासाठी देव वासुदेव झाला ||१||
 
जागा हो माणसा संधी ही अमोल
तुझ्या रे जीवाला लाखाचं रे मोलं
घालतील वैरी अचानक घाला ||२||
 
इच्चेच्या झाडाला बांधलाय घोडा
घालूनिया घावं सारे बंध तोडा
नको रे उशीर,वेळ फार झाला ||३||

## हे सुद्धा पहा 
भटके कलावंत आणि भिक्षेकरी

## चित्रदालन

File:वेळापुरचा वासुदेव.jpg|वासुदेव लोककलाकार
File:वासुदेवाची पूजा.jpg|वासुदेवाची पुजा
चित्र:Vasudev from pune.jpg|एका वासुदेवाचे आणि सोबतच्या मुलाचे पुणे, महाराष्ट्र येथे घेतलेले प्रकाशचित्र (इ.स. २००७)

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:मराठी लोककलाकार
वर्ग:मराठी लोकसंस्कृतीचे उपासक
भारत फोर्ज

**भारत फोर्ज** ही पुण्यातील मुंढवा परिसरातील एक प्रमुख कंपनी असून, भारतातील अग्रगण्य फोर्जिंग कंपन्यात समावेश होतो. ही कंपनी १९६१ सुमारास नीळकंठराव कल्याणी यांनी स्थापन केली.

ही कंपनी वाहने, उर्जा, खनिज तेल व वायू, बांधकाम, खाणकाम, रेल्वे इंजिने आणि विमान उद्योगांशी निगडीत आहे.

वर्ग:पुण्यातील अभियांत्रिकी उद्योग
सिन्नर

**सिन्नर** हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील सिन्नर तालुक्याचे गाव आहे.

येथे मोठ्या प्रमाणात औद्योगिक वसाहत निर्माण करण्यात आली आहे. हे नाशिक शहराचे एक उपनगर म्हणून उदयास येईल अशी चिन्हे आहेत, मात्र गावात पाण्याचा प्रश्न उग्र आहे.

सिन्नर येथे नगरपालिका असून हे गाव चहूबाजूंनी भिंती बांधून सीमित केले होते. 

*हे शहर यदुवंशी क्षत्रिय मराठा राजा सेऊनचंद्र प्रथम याने 9 व्या शतकात वसविले आहे, याच राजाच्या नावावरून या प्रदेशाला सेऊनदेश देखील म्हणले जायचे.
येथील गोंदेश्वर व ऐश्वर्येश्वर ही मंदिरे प्राचीन आहेत.
* यदुवंशी क्षत्रिय मराठा राजा राजगोविंद यादवाने इथे गोंदेश्वर महादेव मंदिर बांधले.
जवळच देवपुर गावात प्रसिद्ध राणेखान वाडा आहे आणि संत बाबा भागवत महाराज संजीवन समाधी आहे. या मंदिराची व्यवस्था ह.भ.प रामायणाचार्य प्रसाद महाराज भागवत आणि ह.भ.प.धर्माचार्य दिगंबर महाराज भागवत हे पाहतात. (इ.स. २०१६ साली)
* सिन्नर येथे प्रसिद्ध विडी कारखाना आहे.
तसेच सिन्नर येथून 25 किलोमीटर पश्चिमेस असलेले औंढेवाडी येथे शिवकालीन औंढा किल्ला प्रसिद्ध  आहे.

वर्ग:सिन्नर तालुका
वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
मोहम्मद बह्र अल-उलुम

आयतोल्लाह **मोहम्मद बह्र अल-उलुम** (अरबी:محمد بحر العلوم‎: डिसेंबर, १९२७ - ७ एप्रिल, २०१५) हे इराकमधील प्रभावशाली राजकारणी व धर्मगुरू होते.

वर्ग:इराकचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १९२७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१५ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
तार्या हेलोनेन

250 px|इवलेसे|ताऱ्या हेलोनेन
**ताऱ्या हेलोनेन** (;  २४ डिसेंबर १९४३, हेलसिंकी) ही फिनलंड देशाची माजी राष्ट्राध्यक्ष आहे. मार्च २००० ते मार्च २०१२ दरम्यान ह्या पदावर राहिलेली हेलोनेन ही फिनलंडची पहिलीच महिला राष्ट्राध्यक्ष आहे. राष्ट्राध्यक्षपदावर निवडून येण्यापूर्वी हेलोनेन १९७९ ते २००० ह्या काळामध्ये फिनलंडच्या संसदेची सदस्य होती.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:फिनलंडचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १९४३ मधील जन्म
डी.एच. लॉरेन्स

**डेव्हिड हर्बर्ट** तथा **डी.एच. लॉरेन्स** (सप्टेंबर ११, इ.स. १८८५ - मार्च २, इ.स. १९३०) हा इंग्लिश साहित्यिक होता.

वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:इ.स. १८८५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९३० मधील मृत्यू
ॲडोल्फ तियेर

इवलेसे|उजवे|ॲडोल्फ तियेर

**मरी जोसेफ लुईस ॲडोल्फ तियेर** () (१५ एप्रिल, १७९७ - ३ सप्टेंबर १८७७) हा फ्रेंच इतिहासकार होता. तो फ्रांसचा दुसरा राष्ट्राध्यक्ष होता. फ्रेंचच्या तिसऱ्या प्रजासत्ताकाचा पहिला पंतप्रधान होता.

वर्ग:फ्रान्सचे पंतप्रधान
वर्ग:फ्रान्सचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १७९७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८७७ मधील मृत्यू
नोएल डेव्हिड

**नोएल डेव्हिड** (रोमन लिपी: *Noel Arthur David*) (फेब्रुवारी २६, इ.स. १९७१ - हयात) हा भारतीय पुरुष क्रिकेट संघाकडून खेळलेला माजी क्रिकेट खेळाडू आहे. त्याने इ.स. १९९७ सालातील हंगामात भारताच्या राष्ट्रीय संघाकडून ४ एकदिवसीय सामने खेळले. देशांतर्गत क्रिकेट स्पर्धांमध्ये त्याने हैदराबाद संघाकडून सहभाग घेतला. डेव्हिड उजव्या हाताने ऑफब्रेक गोलंदाजी करत असे.

## बाह्य दुवे 
* क्रिकइन्फो.कॉम - प्रोफाइल (इंग्लिश मजकूर)

वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२६ फेब्रुवारी रोजी जन्मलेले क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७१ मधील जन्म
चार्ल्स कोव्हेन्ट्री (झिम्बाब्वेचा क्रिकेट खेळाडू)

**चार्ल्स केव्हिन** *चार्ली* **कोव्हेन्ट्री** (८ मार्च, इ.स. १९८३:क्वेक्वे, झिम्बाब्वे - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू आहे.

वर्ग:झिम्बाब्वेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८३ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बिल जॉन्स्टन

जॉन्स्टन, बिल
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कीथ थॉमसन

वर्ग:न्यू झीलंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९४१ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:रिकामी पाने
एव्हर्टन वीक्स

सर **एव्हर्टन डिकूर्सी वीक्स** हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू होता. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि लेगब्रेक गोलंदाजी करीत असे. हा क्वचित यष्टिरक्षण सुद्धा करीत असे.

वीक्स, फ्रँक वॉरेल आणि क्लाइड वॉलकॉट या त्रयीला *द थ्री डब्ल्युज* या नावाने उल्लेखिले जाते.

वर्ग:वेस्ट इंडीजचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९२५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०२० मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
व्हिक्तोर युगो

thumb|right|व्हिक्टर ह्यूगो
**व्हिक्टर ह्यूगो** (, फेब्रुवारी २६ १८०२ - मे २२ १८८५) हा एक सुप्रसिद्ध फ्रेंच लेखक, नाटककार, कवी, चित्रकार होता. तो इंग्लिश कवी विल्यम वर्ड्‌सवर्थ ह्याचा समकालीन आणि Romantic Movement (चर्चापान पाहावे!)चा कट्टर पुरस्कर्ता म्हणून ओळखला जातो.

वर्ग:फ्रेंच लेखक
वर्ग:फ्रेंच नाटककार
वर्ग:फ्रेंच कवी
वर्ग:फ्रेंच चित्रकार
वर्ग:इ.स. १८०२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८८५ मधील मृत्यू
अलेक्सांद्रास स्टुल्जिन्स्किस

thumb|right|अलेक्सांद्रास स्टुल्जिन्स्किस**अलेक्सांद्रास स्टुल्जिन्स्किस** (२६ फेब्रुवारी, १८८५:कुतालिऐ, रशिया - २२ सप्टेंबर, १९६९:कौनास, लिथुएनिया) हा लिथुएनियाचा दुसरा राष्ट्राध्यक्ष होता. हा १९२० ते १९२६ दरम्यान सत्तेवर होता.

वर्ग:इ.स. १८८५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६९ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रेसेप तय्यिप एर्दोगान

**रेसेप तय्यिप एर्दोगान** (तुर्की: Recep Tayyip Erdoğan) तुर्कस्तानचा पंतप्रधान आहे.

वर्ग:इ.स. १९५४ मधील जन्म
एर्दोगान, रेसेप तय्यिप
एर्दोगान, रेसेप तय्यिप
हेलन क्लार्क

**हेलन एलिझाबेथ क्लार्क** (;  २६ फेब्रुवारी १९५०) ही न्यू झीलँड देशाची भूतपूर्व पंतप्रधान आहे. ती ह्या पदावर डिसेंबर १९९९ ते नोव्हेंबर २००८ दरम्यान होती. १९७४ सालापासून न्यू झीलंडच्या राजकारणामध्ये सक्रीय राहिलेली क्लार्क १९८१ ते २००९ दरम्यान न्यू झीलंड संसदेची सदस्य तसेच १९९३ ते १९९९ दरम्यान विरोधी पक्षनेता होती.

२००९ सालापासून क्लार्क संयुक्त राष्ट्रांच्या विकास कार्यक्रमाच्या प्रबंधकपदावर आहे.

## बाह्य दुवे 
*यू.एन.डी.पी. संकेतस्थळावरील माहिती 

वर्ग:न्यू झीलंडचे पंतप्रधान
वर्ग:संयुक्त राष्ट्रे व्यक्ती
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
राष्ट्रीय संरक्षण प्रबोधिनी

इवलेसे|राष्ट्रीय संरक्षण प्रबोधिनी, सुदान ब्लॉक
**राष्ट्रीय संरक्षण प्रबोधिनी** ही महाविद्यालयीन पातळीवरील विद्यार्थ्यांमधून भारतीय संरक्षणदलांतील अधिकारी घडवण्याकरिता निर्मिलेली पुण्यातील सैनिकी प्रशिक्षणसंस्था आहे. कमिशन-पूर्व प्रशिक्षणासाठी संबंधित अकादम्यांमध्ये पाठवण्याआधी भूदल, वायुदल व नौदल या तिन्ही दलांसाठी या प्रबोधिनीत संयुक्त प्रशिक्षण दिले जाते. १९५४ साली प्रबोधिनीची स्थापना झाली.
पुण्यात तिन्ही दलाचे प्रशिक्षण दिले जाते.

## प्रवेश पात्रतेच्या अटी 
येथे प्रवेश देण्यासाठी केंद्रीय लोकसेवा आयोगातर्फे (यू.पी.एस.सी.) वर्षांतून दोन वेळा परीक्षा घेण्यात येते. परीक्षेची जाहिरात दीड ते दोन महिने आधी फक्त एकदाच एम्लॉयमेंट न्यूझ वर्तमानपत्रामध्ये येते. इच्छुक उमेदवारांनी विहित नमुन्यातील अर्ज, ‘सचिव, यू. पी. एस. सी., धोलपूर हाऊस, शाहजहान रोड, न्यू दिल्ली,’ या पत्त्यावर वेळेवर पाठविणे आवश्यक असते.
### वयोमर्यादा 
यासाठी 17 वर्षे ते 19 वर्षे अशी वयोमर्यादा असते. बारावीला भौतिकशास्त्र व गणित हे विषय असणे आवश्यक असते.

### शैक्षणिक पात्रता 
प्रवेशासाठी - कोणत्याही शाखेची (आर्टस्, सायन्स, कॉमर्स, व्होकेशनल) इ. १२ वीची परीक्षा उत्तीर्ण असणे आवश्यक.

### शारीरिक पात्रता 
उंची कमीतकमी १५७.५ सें.मी. व वजन उंचीच्या प्रमाणात.

### लेखी परीक्षा 
परीक्षा एकूण ९०० गुणांची असते. यामध्ये ३०० गुण गणित व ६०० गुण सामान्य क्षमता चाचणी असे दोन प्रत्येकी अडीच तासांचे पेपर्स असतात.

## बाह्य दुवे 
* राष्ट्रीय संरक्षण प्रबोधिनी पुणे - प्रवेश विषयक संपूर्ण माहिती 
* सैनिकी शाळा
* अधिकारपदाचे राजमार्ग
* सराव स्पर्धा परीक्षांचा
* आकाशाला गवसणी घालण्याचे स्वप्न साकार होणार
* पूर्व तयारी

वर्ग:पुणे
वर्ग:पुण्यातील शैक्षणिक संस्था
वर्ग:भारतीय सैनिकी प्रशिक्षणसंस्था
वर्ग:सैनिकी प्रशिक्षणसंस्था
प्रशिक्षण संस्था
बृहन्महाराष्ट्र वाणिज्य महाविद्यालय

**बृहन्महाराष्ट्र कॉलेज ऑफ कॉमर्स** पुण्यातील वाणिज्य शाखेचे शिक्षण देणारे जुने महाविद्यालय आहे. पुणे विद्यापीठाशी संलग्न असलेल्या या महाविद्यालयाची स्थापना १९४३मध्ये झाली. डेक्कन एज्युकेशन सोसायटीने चालविलेल्या या महाविद्यालयाला १९४४मध्ये बृहन्महाराष्ट्र शुगर सिंडिकेट लि.च्या मालक चंद्रशेखर आगाशे यांनी २,००,००० रुपयांची देणगी दिल्यावर याचे नाव बृहन्महाराष्ट्र कॉलेज ऑफ कॉमर्स ठेवण्यात आले.हे एक पुण्यातील नामांकित काॅलेज आहे ज्यास संयुक्त रूपात "BMCC"असे म्हणतात . महाविद्यालयाला मोठे मैदान आहे व शेजारीच "MMCC" म्हणजे मराठवाडा मित्रमंडळ वाणिज्य व विज्ञान महाविद्यालय आहे . BMCCला मोठे मैदान व वसतीगृह देखील आहे . बृहन् महाराष्ट्र वाणिज्य महाविद्यालय हे भारतातील एक अग्रणी, प्रमुख पदवी वाणिज्य महाविद्यालय आहे.स्वातंत्र्याच्या उंबरठ्यावर असलेल्या देशाला वाणिज्य आणि व्यवसायाच्या क्षेत्रात प्रबुद्ध नेतृत्व आणि प्रशिक्षित मनुष्यबळ प्रदान करण्याच्या हेतूने डेक्कन एज्युकेशन सोसायटीने 1943 मध्ये कॉलेजची स्थापना केली. कॉलेज पुणे विद्यापीठाशी संलग्न आहे आणि शरद पवार, सायरस पूनावाला आणि सुलज्जा फिरोदिया सारखे अनेक उल्लेखनीय नेते, व्यापारी आणि उद्योगपती निर्माण केले आहेत.

प्रा.डी.जी. कर्वे, प्रसिद्ध अर्थतज्ज्ञ आणि काही काळ रिझर्व्ह बँकेचे डेप्युटी गव्हर्नर हे कॉलेजचे पहिले प्राचार्य होते. खडबडीत फर्ग्युसन कॉलेज टेकडीच्या पायथ्याशी वसलेले आणि चहुबाजूंनी हिरवीगार झाडे आणि झुडुपे असलेले ठिपके असलेले, येथे अतिशय सुंदर आणि आकर्षक वातावरण आहे. बीएमसीसीने अलीकडेच यूजीसी कडून 'उत्कृष्टतेच्या संभाव्यतेसह कॉलेज'चा पुरस्कार मिळवला आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:पुण्यातील शैक्षणिक संस्था
सुरेश कलमाडी

## संदर्भ 
*लोकसभेच्या अधिकृत संकेतस्थळावरील व्यक्तिचित्र
*

वर्ग:इ.स. १९४४ मधील जन्म
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी
वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:पुण्याचे खासदार
वर्ग:भारतातील भ्रष्टाचाराचे आरोपी
वर्ग:महाराष्ट्राचे खासदार
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बालेवाडी

**बालेवाडी** पुणे शहराजवळचे एक गाव आहे.

येथील शिवछत्रपती स्पोर्ट्स कॉम्प्लेक्समध्ये इ.स. १९९४ चे राष्ट्रीय खेळ झाले होते व इ.स. २००८ मध्ये कॉमनवेल्थ खेळ बालेवाडी तेथे पार पडले.

वर्ग:पुणे जिल्हा
महाराष्ट्र हेराल्ड

**महाराष्ट्र हेराल्ड** पुण्यातून प्रसिद्ध होणारे एक इंग्लिश वृत्तपत्र आहे.

वर्ग:भारतामधील वृत्तपत्रे
माल मॅथिसन

मॅथिसन, माल
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९०६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८५ मधील मृत्यू
ग्रेम पोलॉक

thumb|300px| ग्रेम पोलॉक
**रॉबर्ट ग्रेम पोलॉक** (फेब्रुवारी २७, इ.स. १९४४:दरबान, नाताल प्रांत, दक्षिण आफ्रिका - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू आहे.

वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९४४ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रेज सिम्पसन

सिम्पसन, रेज
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९२० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१३ मधील मृत्यू
फ्रांसिस मॅककिनन

**फ्रांसिस अलेक्झांडर मॅककिनन**, *मॅककिननांपैकी ३५वा मॅककिनन* (एप्रिल ९, इ.स. १८४८ - फेब्रुवारी २७, इ.स. १९४७) हा इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू होता.

मॅककिनन सर्वाधिक जगलेला कसोटी क्रिकेट खेळाडू होता. मृत्युसमयी याचे वय ९८ वर्षे व ३२४ दिवस होते.

मॅककिनन, एफ.ए.
वर्ग:इ.स. १८४८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९४७ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नॉर्मन मार्शल

**नॉर्मन एडगर मार्शल** (फेब्रुवारी २७, इ.स. १९२४:वेल्चमन हॉल प्लॅंटेशन, सेंट थॉमस, बार्बाडोस - ऑगस्ट ११, इ.स. २००७) हा वेस्ट ईंडीझकडून एक कसोटी क्रिकेट सामना खेळलेला खेळाडू होता.

मार्शल, नॉर्मन
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बोरिस त्रायकोव्स्की

इवलेसे
**बोरिस त्रायकोव्स्की** (मॅसिडोनियन: Борис Трајковски; २५ जून, इ.स. १९५६ - २६ फेब्रुवारी, इ.स. २००४) हा १९९९ ते २००४ पर्यंत मॅसिडोनियाचा राष्ट्राध्यक्ष आणि सरसेनापती होता.

वर्ग:मॅसिडोनियाचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १९५६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००४ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ॲशली वूडकॉक

**ॲशली जेम्स वूडकॉक** (फेब्रुवारी २७, इ.स. १९४७:ऍडलेड, दक्षिण ऑस्ट्रेलिया - ) हा कडून प्रत्येकी एक कसोटी व एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.

वूडकॉक, ॲशली
वूडकॉक, ॲशली
वूडकॉक, ॲशली
वूडकॉक, ॲशली
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जिमी माहर

माहर, जिमी
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आबासाहेब गरवारे महाविद्यालय

**आबासाहेब गरवारे महाविद्यालय** (पूर्वीचे MES College) पुण्यातील जुने महाविद्यालय आहे व सर्वसाधारणपणे "गरवारे महाविद्यालय" म्हणून ओळखले जाते.
या महाविद्यालयात कला (Arts) व शास्त्र (Science) शाखांचे शिक्षण दिले जाते. भारतातील दुसऱ्या क्रमांकाचे सूक्ष्मजीवशास्त्र (Microbiology) विभाग व जैवविविधतेतील (Bio Diversity) पदव्युत्तर शिक्षण (MSc) हे गरवारे महाविद्यालयाचे वैशिष्ट्य आहे .

## अध्ययन विषय 
*मराठी (Marathi)
*इंग्रजी (English)
*हिंदी (Hindi)
*इतिहास (History)
*भूगोल (Geography)
*राज्यशास्त्र (Political Science)
*समाजशास्त्र (Sociology)
*मानसशास्त्र (Psychology)
*पदार्थविज्ञान (Physics)
*रसायनशास्त्र (Chemistry)
*वनस्पतिशास्त्र (Botany)
*जीवशास्त्र (Zoology)
*सूक्ष्मजीवशास्त्र (Microbiology)
*संगणकशास्त्र (Computer Science)
*जनसंवाद माध्यमे (Mass Communication)
*अर्थशास्त्र (Economics)

## उपक्रम
या व्यतिरिक्त अभ्यासपूरक घडामोडींसाठी महाविद्यालयात आगम कला मंडळ (Arts Circle) , (Physics Association), (Chemistry Association), (Science Association) असून वेळोवेळी विविध विषयांवरील चर्चासत्रे, कार्यक्रम,स्पर्धा घेण्यात येतात व यांच्या आयोजनात विद्यार्थ्यांचा मोठा सहभाग असतो.

वर्ग:पुण्यातील शैक्षणिक संस्था
योग्यकर्ता

**योग्यकर्ता** हे इंडोनेशियातील एक शहर आहे. हे शहर तेथील बाटिक, नृत्य, नाट्य, संगीत, कविता, कळसूत्री बाहुल्यांचे खेळ, इ. कलांचे केंद्र आहे.

वर्ग:इंडोनेशियामधील शहरे
सॅम ह्युस्टन

इवलेसे
ह्युस्टन, सॅम
ह्युस्टन, सॅम
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:इ.स. १८६३ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सर परशुरामभाऊ महाविद्यालय

**सर परशुरामभाऊ महाविद्यालय** तथा **एस.पी. कॉलेज** पुण्यातील एक प्रतिष्ठित स्वायत (2019-20 पासून) महाविद्यालय आहे. **स.प महाविद्यालय** ह्या नावाने ओळखले जाणारे हे महाविद्यालय इ.स. १९१६ मध्ये  शिक्षण प्रसारक मंडळी या संस्थेने स्थापन केले आहे.

## अध्ययन शाखा
*कला
*वाणिज्य
*विज्ञान
*संगणक शास्त्र
*व्यापार प्रशिक्षण
*कौशल्य विकास केंद्र

## उपक्रम
*राष्ट्रीय छात्र सेना
*राष्ट्रीय सेवा योजना
*वाग्नंमय मंडल
*डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर अभ्यास मंडळ
*कला मंडळ
*पुस्तक संघ
*वादसभा:- विविध स्पर्धांमध्ये सहभाग व विविध स्पर्धांचे उत्कृष्ट आयोजान वादसभेचे विद्यार्थी सदस्य करत असतात.
*चित्रपट संघ
*ऊर्मी कला आणि संस्कृती मंडळ
* वाणिज्य मंडळ 
* विज्ञान मंडळ
* साहसी क्रीडा विभाग

## क्रीडा विभाग
*खोखो
*कब्बडी 
*हॉकी
*बेसबॉल
*दोगेबॉल
*फुटबॉल
*हॉलीबॉल
*क्रिकेट

## संस्थेचे बोधवाक्य
स.प. महाविद्यालयाचे बोधवाक्य आहे :  **निर्वाहः प्रतिपन्नवस्तुषु**

हे वाक्य भर्तृहरीच्या नीतिशतकातून घेतले आहॆ.  मूळ श्लोक असा :.

**किं कूर्मस्य भरव्यथा न वपुषि क्ष्मां न क्षिपत्येष यत्**

**किं वा नास्ति परिश्रमो दिनपतेरास्ते न यन्निश्चलः |**

**किंत्वङ्गीकृतमुत्सृजन्कृपणवत् श्लाघ्यो जनो लज्जते**

**निर्वाहः प्रतिपन्नवस्तुषु सतामेतद्धि गोत्रव्रतम् ||**

... भर्तृहरि नीतिशतक ११७.

अर्थ :-  कूर्म हा पाठीवरून पृथ्वीचे ओझे ढकलून देत नाही म्हणजे काय ते त्याला जड वाटत नसेल? सूर्य कधीच थांबत नाही तर त्याला काय थकवा येत नसेल? एकदा सुरू केलेले काम क्षुद्रपणे मधेच सोडून द्यायला थोर लोकांना संकोच वाटतो. हाती घेतले ते तडीस नेणे हे थोरांचे कुलव्रतच असते.

## महाविद्यालयातील सांस्कृतिक उपक्रम
कलामंडळ, मराठी संस्कृती मंडळ, परशुरामीय वार्षिक स्मरणिका संपादकीय मंडळ, सप्रेम सप असे अनेक उपक्रम संस्थेत चालतात.  कलामंडळात वर्षभर अभिनयाची आवड असलेले विद्यार्थी अभिनयाचा सराव करतात. मराठी संस्कृती मंडळाचे विद्यार्थी महाविद्यालयात विविध प्रकारचे उत्तमोत्तम कार्यक्रम (उदा- अक्षरोत्सव) आयोजित करतात. वगैरे.

वर्ग:पुण्यातील शैक्षणिक संस्था
वर्ग:शैक्षणिक संस्था
अब्देलअझीझ बुतेफ्लिका

**अब्देलअझीझ बुतेफ्लिका** (फ्रेंच: Abdelaziz Bouteflika, ;  २ मार्च १९३७) हे उत्तर आफ्रिकेतील अल्जीरिया देशाचा विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष आहे. सुमारे १५ वर्षे सत्तेवर असलेला बुतेफ्लिका आजवरचा सर्वाधिक काळ पदावर असणारे राष्ट्राध्यक्ष आहे. १९७० च्या दशकामध्ये त्यांनी संयुक्त राष्ट्रे आमसभा अध्यक्षपदाची जबाबदारी देखील सांभाळली आहे.

## हे सुद्धा पहा
*जगातील देशांच्या राष्ट्रप्रमुख व सरकारप्रमुखांची यादी

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:अल्जीरियाचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पोप पेलाजियस पहिला

**पोप पेलाजियस पहिला** (?? - ४ मार्च, इ.स. ५६१) हा १५ एप्रिल, इ.स. ५५६ ते मृत्यूपर्यंत पोपपदी होता.

त्याची निवड बायझेंटाईन सम्राट पहिला जस्टिनियन याच्या प्रभावाखाली झाली होती. यामुळे सुरुवातीला इटलीमधील ख्रिश्चन समुदायाने त्यांना विरोध केला होता । त्यांच्या कारकिर्दीतील *तीन प्रकरणे* हा धार्मिक वाद मिटवणे हे त्याच्या कारकीर्दीतील सगळ्यात मोठे आव्हान होते. होते. हा वाद मिटवण्यासाठी त्याने कॉन्स्टँटिनोपलच्या समितीने घेतलेल्या निर्णयांचे समर्थन केले. परिणामी मिलान आणि अक्विलिया सारख्या भागांतील चर्चमध्ये फूट पडली होती. या धार्मिक संघर्षाव्यतिरिक्त पेलाजियसने युद्धाने उद्ध्वस्त झालेल्या रोम शहराच्या पुनर्बांधणीसाठी आणि गरीबांच्या मदतीसाठी मोठे कार्य केले । त्यांनी चर्चच्या संपत्तीचे सुव्यवस्थित नियोजन करून सामाजिक कल्याणावर भर दिला, ज्यामुळे त्यांना नंतरच्या काळात 'रोमचा तारणहार' म्हणून ओळखले गेले.

पेलाजियस ०१
वर्ग:इ.स. ५६१ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इटालियन पोप
इ.स. २७२

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
## जन्म
* फेब्रुवारी २७ - कॉन्स्टन्टाईन पहिला, रोमन सम्राट.

## मृत्यू
## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. २७२
वर्ग:इ.स.च्या २७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ३ ऱ्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इयोन इलेस्कु

**इयोन इलेस्कू** (; ३ मार्च १९३० - ) हा पूर्व युरोपामधील रोमेनिया देशाचा माजी राष्ट्राध्यक्ष आहे. इलेस्कू १९८९ ते १९९६ व २००० ते २००४ सालांदरम्यान रोमेनियाच्या राष्ट्राध्यक्षपदी होता. १९८९ सालच्या क्रांतीदरम्यान निकोलाइ चाउसेस्कुची जुलुमी कम्युनिस्ट राजवट उलथवुन टाकली गेली व रोमेनियामध्ये निवडणुका घेण्यात आल्या. ह्या निवडणुकांमध्ये इलेस्कू निवडुन आला. रोमेनियाच्या नव्या लोकशाही पर्वामधील सुरुवातीच्या १५ वर्षांमध्ये राजकीय व आर्थिक स्थैर्य मिळवण्याबद्दल इलेस्कुला रोमेनियाच्या इतिहासात मानाचे स्थान आहे.

## बाह्य दुवे 
*इलेस्कूचे व्यक्तिचित्र

वर्ग:इ.स. १९३० मधील जन्म
वर्ग:रोमेनियाचे राष्ट्राध्यक्ष
धाकटा जॉर्ज हर्मन रुथ

**जॉर्ज हर्मन** *बेब* **रुथ** (६ फेब्रुवारी, १८०५ - १६ ऑगस्ट, १९४८) हा अमेरिकेतील बेसबॉल खेळाडू होता. हा मेजर लीग बेसबॉलमध्ये १९१४ ते १९३५ अशी २२ वर्षे खेळला. बेसबॉलमधील सर्वात प्रसिद्ध खेळाडूंमध्ये याची गणना होते.

या *द बॅम्बिनो* आणि *द सल्टन ऑफ स्वॉट* सह अनेक टोपणनावे मिळाली होती.

वर्ग:अमेरिकन बेसबॉल खेळाडू
वर्ग:प्रेसिडेन्शियल मेडल ऑफ फ्रीडम विजेते
वर्ग:इ.स. १८९५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९४८ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:न्यू यॉर्क यांकीझ
वर्ग:बॉस्टन रेड सॉक्स
लष्करी अभियांत्रिकी महाविद्यालय (पुणे)

इवलेसे
**लष्करी यांत्रिकी महाविद्यालय** किंवा **कॉलेज ऑफ मिलिटरी इंजिनियरिंग** (College of Military Engineering) ही भारतीय लष्कराच्या *कोअर ऑफ इंजिनियर्स* ह्या शाखेची एक तंत्रज्ञान प्रशिक्षण संस्था आहे. येथे भारतीय लष्करातील निवडक जवानांना यांत्रिकीचे प्रशिक्षण दिले जाते.

मुंबई–पुणे महामार्गावर पुणे महानगरातील खडकी लष्कर तळाजवळ हे कॉलेज आहे. कॉलेजचा परिसर मुळा नदीच्या काठावर  क्षेत्रावर पसरला असून येथे केवळ लष्करी अधिकाऱ्यांना व व लष्करातील नागरी कर्मचाऱ्यांना प्रवेश मिळतो.

वर्ग:पुणे
वर्ग:पुण्यातील शैक्षणिक संस्था
वर्ग:भारतीय सैनिकी प्रशिक्षणसंस्था
वर्ग:सैनिकी प्रशिक्षणसंस्था
छेदी जगन

200 px|इवलेसे|छेदी जगन
**छेदी जगन** (२२ मार्च, इ.स. १९१८ - ६ मार्च, इ.स. १९९७) हा इ.स. १९९२ ते १९९७ दरम्यान गयाना देशाचा राष्ट्राध्यक्ष व त्यापूर्वी १९६१ ते १९६४ दरम्यान ब्रिटिश गयानाचा पंतप्रधान होता. 

## बाह्य दुवे
*माहिती

वर्ग:गयानाचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १९१८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९७ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मायकेल मॅन्ली

इवलेसे
**मायकेल नॉर्मन मॅन्ली** (डिसेंबर १०, इ.स. १९२४ - मार्च ६, इ.स. १९९७) हा जमैकाचा चौथा पंतप्रधान होता.

मॅन्ली १९७२-१९८० व १९८९-१९९२ या दोन कालखंडात पंतप्रधान होता.

मॅन्ली, मायकेल
मॅन्ली, मायकेल
मॅन्ली, मायकेल
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
लेस्टर किंग

**लेस्टर अँथोनी किंग** (फेब्रुवारी २७, इ.स. १९३९:सेंट कॅथेरिन, जमैका - जुलै ९, इ.स. १९९८:किंग्स्टन, जमैका) हा १९६२ व १९६८ मध्ये वेस्ट इंडीजकडून दोन कसोटी क्रिकेट सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.

किंग, लेस्टर
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
विल्यम हॉवार्ड टाफ्ट

**विल्यम हॉवार्ड टाफ्ट** (इंग्लिश: *William Howard Taft*) (१५ सप्टेंबर, इ.स. १८५७ - ८ मार्च, इ.स. १९३०) हा अमेरिकेचा २७वा राष्ट्राध्यक्ष होता. याने ४ मार्च, इ.स. १९०९ ते ४ मार्च, इ.स. १९१३ या कालखंडात राष्ट्राध्यक्षपदाची सूत्रे सांभाळली. अध्यक्षीय कारकीर्द सरल्यावर इ.स. १९२१ ते इ.स. १९३० या कालखंडात हा अमेरिकेचा १०वा सरन्यायाधीश बनला. राष्ट्राध्यक्षपद व सरन्यायाधीशपद या दोन्ही पदांवर काम केलेला हा एकमेव अमेरिकन व्यक्ती आहे.

टाफ्ट याच्या अध्यक्षीय कार्यकाळात *आंतरसंस्थानीय वाणिज्य आयोगा*ची घडी बसवण्यात आली, टपाल सेवेची कार्यक्षमता सुधारण्यात आली. टाफ्ट प्रशासनाच्या काळात अमेरिकन राज्यघटनेतील सोळावी घटनादुरुस्ती संमत करण्यात आली.

अध्यक्षपदावर नेमणूक होण्याअगोदर इ.स. १८९० साली टाफ्ट अमेरिकेचा सॉलिसिटर जनरल म्हणून नेमला गेला. विल्यम मॅककिन्लीच्या अध्यक्षीय राजवटीत त्याला फिलिपिन्साचे गव्हर्नर जनरलपदी नेमणूक मिळाली.

## बाह्य दुवे 
* 
* 
* 

वर्ग:अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १९३० मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १८५७ मधील जन्म
वर्ग:डेमोक्रॅटिक पक्ष (अमेरिका) मधील राजकारणी
वर्ग:अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाचे सरन्यायाधीश
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
टाफ्ट
पूर्व जर्मनी

**जर्मनीचे लोकशाहीवादी प्रजासत्ताक** (जर्मन: *Deutsche Demokratische Republik*, *डॉयच डेमोक्राटिश रेपुब्लिक*) किंवा **पूर्व जर्मनी** (जर्मन: *Ostdeutschland*, *ओस्टडॉइचलांड*) हे एक समाजवादी राष्ट्र होते. दुसऱ्या महायुद्धानंतर व्याप्त जर्मनीच्या *सोव्हिएत भागात* सोव्हिएत संघाने इ.स. १९४९ साली या समाजवादी राष्ट्राची प्रतिष्ठापना केली.

वर्ग:युरोपातील भूतपूर्व देश
वर्ग:जर्मनीचा इतिहास
मिलार्ड फिलमोर

**मिलार्ड फिलमोर** (इंग्लिश: *Millard Fillmore* ;) (७ जानेवारी, इ.स. १८०० - ८ मार्च, इ.स. १८७४) हा अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांचा तेरावा अध्यक्ष होता. व्हिग पक्षाचा सदस्य असलेला तो अखेरचा राष्ट्राध्यक्ष होता. बारावा राष्ट्राध्यक्ष झकॅरी टेलर याच्या अध्यक्षीय कारकिर्दीत उपराष्ट्राध्यक्ष असलेला फिलमोर टेलराच्या मृत्यूनंतर अध्यक्षपदी बसला. ९ जुलै, इ.स. १८५० ते ४ मार्च, इ.स. १८५३ या काळात त्याने अध्यक्षपद सांभाळले.

त्याने मेक्सिकन-अमेरिकन युद्धांती अमेरिकेस जोडल्या गेलेल्या दक्षिणेकडील प्रदेशांतून गुलामीचे उच्चाटन करण्याच्या प्रस्तावास दक्षिणेकडील गुलामी-समर्थकांची मर्जी सांभाळण्यासाठी विरोध केला व इ.स. १८५० च्या तडजोडीस पाठिंबा दिला.

फिलमोर बफेलो विद्यापीठाच्या सहसंस्थापकांपैकी एक होता.

## बाह्य दुवे 
* 
* 
* 

वर्ग:अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १८७४ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १८०० मधील जन्म
वर्ग:अमेरिकेचे उपराष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:अमेरिकेच्या प्रतिनिधीगृहाचे सदस्य
पोप कोनॉन

इवलेसे|right|180px|पोप कोनॉन
**पोप कोनॉन** (इ.स. ६३० - सप्टेंबर २१, इ.स. ६८७) हा ऑक्टोबर २१, इ.स. ६८६ पासून मृत्यूपर्यंत पोपपदी होता.

कोनॉन
वर्ग:इ.स. ६३० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. ६८७ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स. ६४२

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
## जन्म 
## मृत्यू 
## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. ६४२
वर्ग:इ.स.च्या ६४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
पोप सेव्हेरिनस

इवलेसे|उजवे|180px|पोप सेव्हेरिनस
**पोप सेव्हेरिनस** (इटालियन: *सेव्हेरिनो*) (?? - ऑगस्ट २, इ.स. ६४०) हा मे २८, ६४०पासून जेमतेम २ महिने पोपपदावर होता.

सेव्हेरिनस
वर्ग:इ.स. ६४० मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पोप बेनेडिक्ट दुसरा

**पोप बेनेडिक्ट दुसरा** (इ.स. ६३५ - ८ मे, इ.स. ६८५) हा २६ जून, इ.स. ६८४ पासून मृत्यूपर्यंत पोप होता.

बेनेडिक्ट ०२
बेनेडिक्ट ०२
वर्ग:इ.स. ६३५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. ६८५ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
क्लाइव्ह हाल्से

हाल्से, क्लाइव्ह
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ग्रॅहाम व्हिवियन

**ग्रॅहाम एलेरी व्हिवियन** (फेब्रुवारी २८, इ.स. १९४६ - ) हा कडून १९६५ ते १९७२ च्या दरम्यान पाच कसोटी आणि एक एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.

व्हिवियन, ग्रॅहाम
व्हिवियन, ग्रॅहाम
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
यासिर हमीद

हमीद, यासिर
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बी.जे. वैद्यकीय महाविद्यालय

**बैरामजी जीजीभॉय** ऊर्फ **बी.जे** **मेडिकल कॉलेज** हे पुण्यातील वैद्यकीय महाविद्यालय आहे.

हे महाविद्यालय १८७८मध्ये बी.जे. वैद्यकीय शाळा नावाने सुरू झाले व १९४६मध्ये त्याला महाविद्यालयाचा दर्जा देण्यात आला. सध्या महाराष्ट्र सरकार हे चालवते.  ससून रुग्णालयाशी हे संलग्न असून या दोन्ही संस्था पुणे रेल्वे स्थानकापासून चालत पाच मिनिटांच्या अंतरावर आहेत.. या महाविद्यालयात एक सुसज्ज नाट्यगृह आहे.  त्याचा फायदा घेऊन या महाविद्यालयाचे  डॉ.श्रीराम लागू, डॉ.मोहन आगाशे, डॉ.जब्बार पटेल हे विद्यार्थी पुढे नामवंत अभिनेते झाले. चित्रकार डॉ.नितिन लवंगारे आणि कवि डॉ. शंतनू चिंधडे हे याच बी.जे. महाविद्यालयातून डॉक्टर झाले.

बी.जे. मेडिकल कॉलेज
वर्ग:महाराष्ट्रातील शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालये
पेरु (फळ)

thumb|पेरु
**पेरू** एक आंबट-गोड फळ आहे. याची झाडे विषुववृत्तीय व उष्ण हवामान असलेल्या भागात वाढतात. हे आतून पांढरे अथवा लालसर असते.कच्चा पेरू वरून हिरवा तर पिकल्यावर पिवळ्या रंगाचा असते. नंतर गर बियाळ असतो व चव गोड असते. पेरू अनेक पक्ष्यांचे ही खाद्य आहे. याचे शास्त्रीय नाव *सिडियम ग्वाजाव्हा* असे आहे.  इंग्रजी मध्ये पेरूला  guava  म्हणतात.तर हिंदीत अमरुद, जाम या नावाने ओळखले जाते.कच्चा पेरू कडक तर पिकल्यावर मऊ होते. 

वर्ग:फळेखूप वर्षांपूर्वी पोर्तुगिजांनी दक्षिण अमेरिकेतून हे फळ भारतात आणले. सध्या भारतभर पेरूची मोठ्या प्रमाणात लागवड होते. यास "जाम' किंवा "अमरूद' असेही संबोधले जाते. आवळ्याच्या खालोखाल भरपूर "क' जीवनसत्त्व देणारे हे फळ असून, पावसाळ्याच्या व थंडीच्या दिवसांत निरनिराळ्या "व्हायरस'पासून संरक्षण मिळवून देणारे आहे. आंबट खाल्ले की सर्दी-खोकला होतो, असा एक खूप मोठा गैरसमज जनमानसात रुजलेला आढळतो. त्यामुळे सामान्यतः मुलांना चिंच, आवळा, पेरू यापासून दूर ठेवण्याकडे कल असतो. शेकडो माणसात एखाद्याला आंबट पदार्थ सहन होत नाही व त्याचा त्रास होतो. परंतु म्हणून सर्वांनाच या पौष्टिक फळांपासून वंचित करणे अयोग्य आहे. नियमित पेरू खाणाऱ्या लोकांमध्ये लोहाची कमतरता (anaemia) निर्माण होत नाही. कारण त्यातील "क' जीवनसत्त्व हे लोहाचे शोषण करण्यास मदत करते.

पेरू पासून आइसक्रीम व गोळ्या बनविल्या जातात.पेरूला इंग्रजी मध्ये guava असे म्हणतात.
द्राक्ष

thumb|काळ्या द्राक्षाचा घोस
**द्राक्ष** ही एक वेलवर्गातील वनस्पती आहे. याच्या दोन जाती आहेत: पिवळी द्राक्षे व काळी द्राक्षे. ही फळे उन्हाळ्यात मिळतात. नाशिक जिल्ह्यात द्राक्षाचे प्रचंड उत्पादन होते. सध्या सांगली जिल्ह्यातील तासगाव,कवठे महांकाळ, मिरज हे तालुकेही  द्राक्षे उत्पादनात अग्रेसर आहेत .येथील द्राक्षांना आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत मोठ्या प्रमाणात मागणी आहे. येथील वातावरण द्राक्षांसाठी व मनुका उत्पादनासाथी अनुकुल आहे. मनुका उत्पादनात भारतात पहिल्या क्रमांकावर आहे. द्राक्षे खाण्यासाठी तसेच जाम, जेली, ज्यूस, दारु व मनुका तयार करण्यासाठी वापरतात.द्राक्षे ही मधुर रसाची असतात

द्राक्षापासून बेदाणे  तयार केले जातात. बेदाणे खूप दिवस टिकतात.

द्राक्षे हे मूळ आर्मेनियातील  पीक आहे. महाराष्ट्रातील द्राक्ष लागवडीसाठी प्रसिद्ध जिल्हे- नाशिक आणि सांगली आहेत. राज्याच्या 50 टक्के द्राक्ष उत्पादन नाशिक मध्ये होते. भारतात द्राक्ष उत्पन्न करणाऱ्या राज्‍यांमध्‍ये आघाडीचे राज्य म्हणून महाराष्ट्र प्रसिद्ध आहे. महाग्रेप संस्था शेतकऱ्यांना शीत गोदामे उपलब्ध उपलब्ध करून देते आणि युरोपीय बाजारात द्राक्षे विक्रीसाठी पाठवते.

## द्राक्षांच्या जाती  
# मर्लो
#शरद
#थॉमसन
#माणिकचमन
#[सोनाक्का]
#[सुपर सोनाक्का]  
# अनाबेशाही
# गुलाबी
# बंगलोर पर्पल
# काळी साहेबी 
# फकडी
# तास-ए-गणेश
# किशमिश चोर्नी 
# माणिक चमन 
# फ्लेम सीडलेस
# एस.एस एन
# आर व्ही टी

## हे सुद्धा पहा 
* मनुका


वर्ग:फळे
वर्ग:वनस्पती
मिखाइल गोर्बाचेव

**मिखाईल सेर्गेयेविच गोर्बाचेव** (;  २ मार्च, १९३१ - ३० ऑगस्ट, २०२२) हे एक माजी सोव्हिएत राजकारणी होते. हे सोव्हिएत संघाचा सातवे व अखेरचे राष्ट्रप्रमुख होते. मार्च १९८५ ते ऑगस्ट १९९१ दरम्यान गोर्बाचेव सोव्हिएत संघाच्या कम्युनिस्ट पक्षाचा सरचिटणीस होते.

१९५५ साली कायद्याचे शिक्षण घेत असताना गोर्बाचेवने कम्युनिस्ट पक्षामध्ये प्रवेश घेतला व लवकरच तो पक्षात कार्यशील बनला. १९७९ साली कार्यकारी समितीचा (पॉलिटब्युरो) सदस्य बनलेला गोर्बाचेव लिओनिद ब्रेझनेवच्या मृत्यूच्या तीन वर्षांनंतर कम्युनिस्ट पक्षाचा सरचिटणीस व सोव्हिएत संघाचा राष्ट्रप्रमुख बनला. झपाट्याने खालावत चाललेल्या सोव्हिएत आर्थिक स्थितीदरम्यान सत्तेवर आलेल्या गोर्बाचेवने परिस्थिती सुधारण्यासाठी ग्लास्नोस्त (पारदर्शकता) व पेरेस्त्रोयका (पुनररचना) ही दोन धोरणे जाहीर केली. तत्कालीन अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष रॉनल्ड रेगनसोबत अनेक बैठका घेऊन शीत युद्ध संपवण्यासाठी गोर्बाचेवने केलेले प्रयत्न दखलपात्र ठरले. त्याने सोव्हिएत कम्युनिस्ट पक्षाचे सोव्हिएत संघावरील संपूर्ण नियंत्रण काढून घेतले ज्याचा परिणाम सोव्हिएत संघाच्या विघटनामध्ये झाला.

## प्रमुख पुरस्कार
*१९८७ - इंदिरा गांधी पुरस्कार
*१९९० - नोबेल शांतता पारितोषिक

## बाह्य दुवे
*गोर्बाचेव फाउंडेशन

वर्ग:सोव्हिएत संघाचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:नोबेल शांतता पारितोषिकविजेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. २०२२ मधील मृत्यू
मोसंबी

**मोसंबी** हे पिवळट हिरव्या रंगाचे लिंबू वर्गातील आंबट-गोड फळ आहे.

thumb|मोसंबीए, बी आणि सी जीवनसत्त्व आहेत. शर्करा आणि फॉस्फरसचं प्रमाण अधिक असतं. चवीला आंबट-गोड असल्याने अधिक गुणकारी असतं. रोगप्रतिकारशक्ती वाढत असल्यामुळे मुलांसाठी मोसंबी विशेष फायदेशीर आहे

हे फळ पिकल्यावर किंवा परिपक्व झाल्यावर या फळाचा रंग सोनेरी - पिवळ्या ते हिरवी राहू शकते. मोसंबी हे फळ आतील भागांमध्ये पातळ, पांढऱ्या पडद्याद्वारे दहा विभागात विभागलेला आहे आणि त्यामध्ये काही न खाता येणाऱ्या मलई रंगाच्या बिया देखील आहेत. मोसंबी हे फळ सुगंधित, रसाळ आणि गोड असते आणि कमी आंबटपणामुळे या फळाला मधुर, सौम्य आणि गोड चव तयार होते.

## यावर येणारे रोग
मंगू सारखे रोग येतात 

या वनस्पतीवर डिंक्या या कवकजन्य रोगाचा प्रादुर्भाव होतो.
## संदर्भ
वर्ग:फळे
पोप क्लेमेंट आठवा

**पोप क्लेमेंट आठवा** (फेब्रुवारी २४, इ.स. १५३६ - मार्च ३, इ.स. १६०५:रोम, इटली) हा जानेवारी ३०, इ.स. १५९२ पासून मृत्यूपर्यंत पोपपदी होता.

क्लेमेंट ०८
क्लेमेंट ०८
वर्ग:इ.स. १५३६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १६०५ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अनिसुर रहमान

**अनिसुर रहमान** (१ मार्च, १९७१:ढाका, बांगलादेश) हा १९९५ ते १९९८ या काळात दोन एकदिवसीय सामने खेळलेला बांगलादेशी क्रिकेट खेळाडू आहे. २०१४ पासून पाच एकदिवसीय सामन्यांमध्ये त्याने पंच म्हणून आणि २०१२ पासून अकरा ट्वेंटी२० सामन्यांत पंच म्हणूनही त्यांनी काम पाहिले. 

वर्ग:बांगलादेशचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७१ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शाहिद इस्रार

इस्रार, शहीद
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९५० मध्ये जन्मलेले क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. २०१३ मधील मृत्यू
सज्जाद अकबर

अकबर, सज्जाद
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. २०२४ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९६१ मधील जन्म
पोप थियोडोर पहिला

**पोप थियोडोर पहिला** (??:जेरुसलेम - मे १४, इ.स. ६४९) हा नोव्हेंबर २४, इ.स. ६४२ पासून मृत्यूपर्यंत पोपपदी होता. हा मूळचा ग्रीसचा असून याचे वडील जेरुसलेममध्ये बिशप होते.

थियोडोर ०१
थियोडोर ०१
वर्ग:इ.स. ६४९ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आझम खान

**मोहम्मद आझम खान** (१ मार्च, इ.स. १९६९:कराची, पाकिस्तान - ) हा कडून १९९६ ते १९९८ दरम्यान एक कसोटी आणि सहा एक दिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.

खान, आझम
वर्ग:इ.स. १९६९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
झहूर इलाही

**झहूर इलाही** (मार्च १, १९७१ - हयात) हा पाकिस्तानी क्रिकेट खेळाडू आहे. १९९६ ते इ.स. १९९७ या काळात तो २ आंतरराष्ट्रीय कसोटी सामने व १४ एकदिवसीय सामने खेळला. तो उजव्या हाताने फलंदाजी व उजव्या हाताने मध्यमगती गोलंदाजी करत असे.

## बाह्य दुवे 
* क्रिकइन्फो.कॉम -  (इंग्लिश मजकूर)

वर्ग:पाकिस्तानचे पुरूष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७१ मध्ये जन्मलेले क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
संजीवा वीरासिंघे

**कोलंबागो डॉन उदेश संजीवा वीरासिंघे** (१ मार्च, १९६८:कोलंबो, श्रीलंका - ) हा श्रीलंकेकडून १९८५मध्ये एक कसोटी सामना खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.

वीरासिंघे, संजीवा
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गणेश पेठ (पुणे)

**गणेश पेठ, पुणे** हा भारताच्या पुणे शहरातील एक भाग आहे.

वर्ग:पुण्यातील पेठा
भवानी पेठ (पुणे)

**भवानी पेठ** हा भारताच्या पुणे शहरातील एक भाग आहे. येथे बांधकाम, सुतारकाम व तत्सम उद्योगांच्या सामानाची किरकोळ तसेच ठोक विक्री करणारी दुकाने आहेत.

वर्ग:पुण्यातील पेठा
रास्ता पेठ (पुणे)

**रास्ता पेठ, पुणे** हा भारताच्या पुणे शहरातील एक भाग आहे. याला सरदार (आंनदराव लक्ष्मणराव) रास्तेंचे नाव देण्यात आले. 

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:पुण्यातील पेठा
नवी पेठ (पुणे)

**नवी पेठ** हा भारताच्या पुणे शहरातील एक भाग आहे. हा भाग पानशेतच्या पूरानंतर निर्वासित झालेल्या व्यक्तींना वसविण्यासाठी पहिल्यांदा विकसित केला गेला.

अलका टॉकीझ चौकापासून दांडेकर पुलापर्यंतच्या लाल बहादूर शास्त्री मार्गाच्या दुतर्फा असलेला भाग यात मोडतो.

वर्ग:पुण्यातील पेठा
गंज पेठ (पुणे)

**गंज पेठ, पुणे** हा भारताच्या पुणे शहरातील एक भाग आहे.

**गंज पेठ** हा पुण्यातील एक भाग आहे.

वर्ग:पुण्यातील पेठा
 ganja peth madhe peshveyani mithachi bajar peth vasavli hoti
सदाशिव पेठ (पुणे)

**सदाशिव पेठ, पुणे** हा भारताच्या पुणे शहरातील एक भाग आहे. जुन्या शहरातील या भागाला सदाशिवराव भाऊंचे नाव देण्यात आले.

पानिपतच्या लढाईमध्ये सदाशिवराव भाऊंना वीरगती प्राप्त झाली. त्यानंतर ह्या पेठेला सदाशिव पेठ असे नाव देण्यात आले.

ही पेठ पुणे शहराच्या मध्यवर्ती भागात मोडते. या पेठेत मराठी ब्राह्मण वस्ती जास्त प्रमाणात आहे.
पुण्यातील असंख्य जुने वाडे येथे आजही बघायला मिळतात.
आणि इथे राहणाऱ्या लोकांनी स्वतःची एक नवीन शैली तयार केली आहे.
ह्या शैलीमुळे मराठीमध्ये "सदाशिव पेठ" हे नवे विशेषण तयार झाले आहे.

सदाशिव पेठेतील महत्त्वाची स्थळे:
*भारत इतिहास संशोधक मंडळ
*राजा दिनकर केळकर वस्तू संग्रहालय
*नेहरू क्रीडांगण
*सर परशुरामभाऊ महाविद्यालय
*भरत नाट्य मंदिर
*टिळक स्मारक मंदिर
*मराठा चेंबर्स ऑफ कॉमर्स

महत्त्वाची मंदिरे:
*खुन्या मुरलीधर
*विश्रामबाग वाडा
*सारसबाग
*भिकारदास मारुती

वर्ग:पुण्यातील पेठा