open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
चौसंवेग

सापेक्षतेच्या सिद्धान्तात **चौसंवेग** हे अभिजात संवेगाचे चौमितीतील रूप असून ऊर्जा भागिले प्रकाशाचा वेग हा त्याचा कालनिर्देशक घटक आणि संवेग त्रिदिश **p** = (*px*, *py*, *pz*) हा त्याचा त्रिमितीतील x, y, z सहनिर्देशक घटक होयः

:
\mathbf{P} = \begin{pmatrix}
P^0 \\ P^1 \\ P^2 \\ P^3 
\end{pmatrix} = 
\begin{pmatrix}
E/c \\ p_x \\ p_y \\ p_z 
\end{pmatrix}

## चौवेगाची संबंध 
अवजड कणासाठी चौसंवेग म्हणजे कणाचे *m* अचल वस्तूमान गुणिले कणाचा चौवेग::
:P^\mu = m \, U^\mu\!

येथे चौवेग म्हणजे:
:
\begin{pmatrix}
U^0 \\ U^1 \\ U^2 \\ U^3 
\end{pmatrix} = 
\begin{pmatrix}
\gamma c \\ \gamma v_x \\ \gamma v_y \\ \gamma v_z 
\end{pmatrix}

आणि
:\gamma = \frac{1}{\sqrt{1-\left(\frac{v}{c}\right)^2}} 
हा लॉरेंझ घटक, *c* हा प्रकाशाचा वेग.

वर्ग:मिन्कोवस्की अवकाश
वर्ग:भौतिकीवरील अपूर्ण लेख
चौबल

सापेक्षतेच्या सिद्धान्तात **चौबल** हे अभिजात बलाचे चौमितीतील रूप असून कणाच्या स्वतःच्या कालसापेक्ष चौसंवेगाचा बदलाचा दर अशी त्याची व्याखा केली जाते:

:\mathbf{F} = {d\mathbf{P} \over d\tau}.

अचल वस्तुमानाच्या *m* > ० कणाकरता,  \mathbf{P} = m\mathbf{U} \, (येथे \mathbf{U} \, हा चौवेग) आपण न्यूटनचा दुसऱ्या नियमाप्रमाणेच चौबलाचा चौत्वरणाची संबंध लावू शकतो.

:\mathbf{F} = m\mathbf{A} = \left(\gamma {\mathbf{f}\cdot\mathbf{u} \over c},\gamma{\mathbf f}\right).

येथे: 

:{\mathbf f}={d \over dt} \left(\gamma m {\mathbf u} \right)={d\mathbf{p} \over dt} 

आणि

:{\mathbf{f}\cdot\mathbf{u}}={d \over dt} \left(\gamma mc^2 \right)={dE \over dt}.

येथे \mathbf{u}, \mathbf{p} आणि \mathbf{f} हे अनुक्रमे वेग, संवेग आणि बल त्रिदिश होय.

वर्ग:मिन्कोवस्की अवकाश
वर्ग:भौतिकीवरील अपूर्ण लेख
चौवेग

सापेक्षतेच्या सिद्धान्तात **चौवेग** हा त्रिमितीतल्या वेगाचे चौमितीतील व्यापक स्वरूप आहे.
त्याची व्याख्या पुढीलप्रमाणे:

:\mathbf{U} = \frac{\mathrm{d}\mathbf{x}}{\mathrm{d} \tau} 

येथे, \mathbf{x} हे कणाने विस्थापित केलेले चौअंतर आणि  \tau \,  हा उचित काल.

वर्ग:मिन्कोवस्की अवकाश
वर्ग:भौतिकीवरील अपूर्ण लेख
वस्तुमान चौधारा

सापेक्षतेच्या सिद्धान्तात **वस्तूमान चौधारा** ही सापेक्षित सदिश असून ती प्रवाही यामिकीमधल्या अदिश वस्तूमान घनता आणि सदिश वस्तूमान धारा घनता ह्यांना चौमितीत एकाच सदिशात - चौसदिशात व्याख्यित करते.

## व्याख्या
;मिन्कोवस्की अंतरी:

(+−−−) ह्या अंतरी चिन्हेन्हांसहित मिन्कोवस्की अंतरी \eta_{\mu\nu} वापरल्यास **वस्तूमान चौधारा**चे चार घटक खालीलप्रमाणे दिले जाते:

:J^\alpha_m = \left(c \rho_m, j^1_m , j^2_m , j^3_m \right) = \left(c \rho_m, \mathbf{j}_m \right)

येथे *c* हा प्रकाशाचा वेग, *ρ*m ही घनतावस्तूमान घनता आणि **j**m ही नेहमीची वस्तूमान धारा घनता. उर्ध्वघात *α* हे अवकाशकाल मितींना खूणते.

वर्ग:मिन्कोवस्की अवकाश
वर्ग:भौतिकीवरील अपूर्ण लेख
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर विचारवेध साहित्य संमेलन

विचारवेध साहित्य संमेलने ही विविध नावांनी भरतात.

आदिवासी विचारवेध संमेलन, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर विचारवेध साहित्य संमेलन, दलित साहित्य विचारवेध संमेलन, राजर्षी शाहू विचारवेध संमेलन आणि नुसतेच विचारवेध संमेलन ही त्यांची काही नावे आहेत. ही संमेलने भरवणाऱ्या  संस्थाही एकाहून अधिक आहेत. त्यामुळे एकाच क्रमांकाची दोन-तीन संमेलने असू शकतील. अशी काही आंबेडकरी विचारवेध संमेलने आणि त्यांचे तपशील : 

## हे सुद्धा पहा 
* डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या नावावर असलेल्या गोष्टींची यादी
* डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर संबंधित लेखांची सूची
* विचारवेध साहित्य संमेलन 
* मराठी साहित्य संमेलने

वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या नावे असलेल्या गोष्टी
वर्ग:संमेलने
चौवारंवारता

सापेक्षतेचा सिद्धान्तात **चौवारंवारता** चौमितीतील वारंवारता सदिश असून तिची व्याख्या पुढीलप्रमाणे:

:N^a = \left( \nu, \nu \mathbf{n} \right)

येथे, \nu ही एखाद्या कणाची वारंवारता आणि \mathbf{n} हे त्या कणाच्या गतिच्या दिशेला असलेले सदिश एकक. चौवारंवारता ही नेहमीच भवितव्याच्या दिशेला असते आणि रिक्त सदिश. चौवेगगाने V जाणारा निरिक्षक पुढीलप्रमाणे वारंवारता नोंदवेल:

: \tfrac{1}{c}\eta(N^a,V) 

येथे \eta हा (+---)चिन्हांसहित मिन्कोवस्की आंतर गुणाकार.

वर्ग:मिन्कोवस्की अवकाश
वर्ग:भौतिकीवरील अपूर्ण लेख
यशवंतराव गडाख

**यशवंतराव गडाख** हे मराठीत वैचारिक लेखन करणारे एक लेखक आहेत. त्यांच्या व्यक्तिचित्रणात्मक लेखांचा संग्रह असलेल्या ’अंतर्वेध’ या पुस्तकाला महाराष्ट्र साहित्य परिषदेचा विद्याधर पुंडलिक पुरस्कार मिळालेला आहे.

## **यशवंतराव गडाखां**चे साहित्य
* अंतर्वेध (व्यक्तिचित्रणात्मक लेखसंग्रह-३री आवृत्ती,इ.स. २०१२)
* अर्धविराम : (पुणे विद्यापीठात बी.ए.ला नेमलेला लेखसंग्रह) -महाराष्ट्र साहित्य परिषदेचा न.चिं. केळकर पुरस्कार
* सहवास (लेखसंग्रह)

## हे सुद्धा पहा
* महाराष्ट्राचे खासदार

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य
गुरुत्व चौविभव

गुरुत्वविद्युतचुंबकीतील **गुरुत्व चौविभव** ही सापेक्षित सदिश असून ती त्रिमितीतल्या गुरुत्व अदिश विभव आणि गुरुत्वचुंबकी सदिश विभवास चौमितीत एकाच सदिशात - चौसदिशात व्याख्यित करते.

## व्याख्या
**गुरुत्व चौविभवा**ची व्याख्या:

:

येथे *ϕ* हा गुरुत्व विभव, आणि **h** हा गुरुत्वचुंबकी सदिश विभव.

गुरुत्व आणि गुरुत्वचुंबकी क्षेत्रांचा संबंध ह्या चौविभवांवरून लावला जातो:

:

सारणीरूपांत ते खालीलप्रमाणे लिहिले जाते:
:H^\alpha =
\begin{pmatrix}
H^0 \\ H^1 \\ H^2 \\ H^3 
\end{pmatrix} = 
\begin{pmatrix}
\phi_m / c \\ h_x \\h_y \\ h_z 
\end{pmatrix}

येथे, H० हा त्रिमितीतील गुरुत्व विभव आणि H१,H२,H३ हे गुरुत्वचुंबकी विभवाचे त्रिमितीतील त्रिदिश घटक दाखविते.

वर्ग:मिन्कोवस्की अवकाश
वर्ग:गुरुत्वविद्युतचुंबकी
वर्ग:भौतिकीवरील अपूर्ण लेख
वस्तुमान धारा

**वस्तुमान धारा** किंवा **वस्तुमान वहन** हे वस्तुमान किंवा गुरुत्व प्रभाराचे प्रवाही माध्यमातले वहन होय.

## गणिती रूप
वस्तुमान धारा (किंवा थोडक्यात धारा)ची व्याख्या :-
:*वस्तुमानातील बदलाचा कालसापेक्ष दर म्हणजेच वस्तूमान धारा होय.*(Change of mass in unit time)
गणिती स्वरूपात-
:I_m = {M \over t} \, ,
किंवा भैदन रूपात:
:I_m = \frac{\mathrm{d}M}{\mathrm{d}t} \, .
येथे,
:Im - वस्तूमान धारा
:M, dM - वस्तुमान
:t, dt - काल

वस्तुमान धारा घनताच्या संकल्पनेतली धाराची व्याख्या :-
:*वस्तुमान धारा घनता सदिश आणि क्षेत्र सदिश ह्यांच्यामधील बिंदू गुणाकार म्हणजेच वस्तूमान धारा होय.*
गणिती रूपात -
:I_m = \vec{J}_m \cdot \vec{A}
येथे,
:Jm - वस्तुमान धारा घनता
:dA - क्षेत्र सदिश

वर्ग: भौतिकीवरील अपूर्ण लेख
डेल (निःसंदिग्धीकरण)

डेलचे विविध अर्थ असू शकतात:

* डेल (क्रियक)
* डेल (कंपनी)

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
वस्तुमान धारा घनता

**वस्तुमान धारा घनता** हे वस्तुमानाच्या वहनाची घनता मोजण्याचे परिमाण आहे.

## व्याख्या
वस्तुमान धारा घनता म्हणजे थोडक्यात एका मापाच्या क्षेत्रफळातून वाहणारे (एखाद्या गोष्टीचे) वस्तुमान. किंवा वस्तुमान धारा Im प्रति क्षेत्रफळ A होय. मर्यादा किंवा सीमाच्या संज्ञेत:-
:J_m = \lim\limits_{A \rightarrow 0}\frac{I_m}{A}
किंवा भैदिक स्वरूपात-
:J_m = \frac{\mathrm{d}I_m}{\mathrm{d}A} \, .
येथे,
:Jm ही वस्तुमान धारा घनता
:Im, dIm ही वस्तुमान धारा
:A, dA हे क्षेत्रफळ (किंवा अधिक अचूकपणे क्षेत्र सदिश)

वर्ग: भौतिकीवरील अपूर्ण लेख
प्रवाही यामिकीमधल्या समीकरणांची यादी

या लेखात प्रवाही यामिकीतील समीकरणांची यादी दिली आहे

## व्याख्या
, d**S** is the differential vector area element, **n** is the unit normal to the surface. **Left:** No flux passes in the surface, the maximum amount flows normal to the surface. **Right:** The reduction in flux passing through a surface can be visualized by reduction in **F** or d**S** equivalently (resolved into components, θ is angle to normal **n**). **F**•d**S** is the component of flux passing though the surface, multiplied by the area of the surface (see dot product). For this reason flux represents physically a flow *per unit area*.]]

येथे  \mathbf{\hat{t}} \,\! प्रवाहाच्या दिशेला असलेले सदिश एकक आहे.

:

## समीकरणे
:

## हे सुद्धा पहा
*अभिजात यामिकीमधल्या समीकरणांची यादी
*औष्मगतिक समीकरणांचा तक्ता
*सापेक्षित यामिकीमधल्या समीकरणांची यादी
*गुरुत्वाकर्षणामधल्या समीकरणांची यादी
*विद्युतचुंबकत्वमधल्या समीकरणांची यादी
*प्राकणीमधल्या समीकरणांची यादी
*पुंज यामिकीमधल्या समीकरणांची यादी
*केंद्री आणि कण भौतिकीमधल्या समीकरणांची यादी

## तळटीप
## स्रोत
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## प्रगत वाचन
* 
* 
* 
* 

वर्ग:भौतिकीवरील अपूर्ण लेख
निरंजन

300px|thumb|right|निरंजन बी

**निरंजन** हे एक फळ असून रक्ती मूळव्याधीवर याचा उपयोग होतो.

वर्ग:फळे
वर्ग:औषधी वनस्पती
चौदिश

सापेक्षतेच्या सिद्धान्तात **चौदिश** किंवा **४-दिश** ही ज्याला मिन्कोवस्की अवकाश म्हणतात अशा चौमितीतील वास्तव सदिश अवकाशातील एक सदिश आहे. ही सदिश युक्लिडियन सदिशीपेक्षा वेगळी असून ती लॉरेंझच्या रूपांतरणाखाली रूपांतरित होते. *चौबल* ह्या नावाचा वापर त्या सदिशाचे प्रमाणित पायाधाराचे संदर्भ घटक गृहीत धरून केला जातो. अवकाश स्थानांतरण, अवकाश घूर्णन अवकाश आणि काल व्यस्तन वर्धन ह्यांसारख्या रूपांतरणात पायाधारांमधील घटक अवकाश आणि काल सहनिर्देशकांमधील फरकाने  (*c*Δ*t*, Δ*x*, Δ*y*, Δ*z*) रूपांतरित होतो.

## चौदिशाचे गणित
### सामान्य चौदिश
चौदिशाची व्याख्या अशी:

: V^\nu = (V^0, \, V^1, \, V^2, \, V^3) 

येथे, उर्ध्वघात ही सदिश प्रतिचल असल्याचे दर्शविते. अंतरी प्रदिश gच्या मदतीने ही व्याख्या सहचलाच्या रूपातही लिहिता येऊ शकते:

: V_\mu = g_{\mu\nu}V^\nu = (V_0, \, V_1, \, V_2, \, V_3) 

### अदिश गुणाकार
दोन चौदिश \mathbf{U} and \mathbf{V} ह्यांचा अदिश गुणाकार खालीलप्रमाणे (आइनस्टाइनच्या दर्शकांत): 

:
\mathbf{U \cdot V}
= \eta_{\mu \nu} U^{\mu} V^{\nu}
= \left( \begin{matrix}U^0 & U^1 & U^2 & U^3 \end{matrix} \right)
\left( \begin{matrix} 1 & 0 & 0 & 0 \\ 0 & -1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & -1 & 0 \\ 0 & 0 & 0 & -1 \end{matrix} \right)
\left( \begin{matrix}V^0 \\ V^1 \\ V^2 \\ V^3 \end{matrix} \right)
=  U^0 V^0 - U^1 V^1 - U^2 V^2 - U^3 V^3

येथे, \eta_{\mu \nu} हे मिन्कोवस्की अंतरी \eta मधील \muवी रांग आणि 
\nuवा स्तंभातील घटक आहे. कधीकधी ह्या आंतर गुणाकारास मिन्कोवस्की आंतर गुणाकार असेही म्हणतात. येथे हे लक्षात घ्या की मिन्कोवस्की अंतरी हे युक्लिडियन अंतरी प्रमाणे नाही.

## चौस्थान
मिन्कोवस्की अवकाशातील बिंदूस "घटना" असे म्हणतात आणि ते प्रमाणित पायाधारांत चार सहनिर्देशकांच्या संचात मांडले जाते:

: \mathbf{X} = X^{\mu} := \left(X^0, X^1, X^2, X^3 \right) = \left(ct, x, y, z \right) 

येथे, \mu &nbsp;=&nbsp;०,&nbsp;१,&nbsp;२,&nbsp;३, हे अवकाशकाल मितींना खूणते आणि *c* हा प्रकाशाचा वेग.  X^0 = ct ही व्याख्या सगळ्या सहनिर्देशकांना एकच एकक (लांबी) असल्याची खात्री देते. ही सहनिर्देशके एखाद्या घटनेच्या *चौदिश स्थाना*चे घटक आहेत.
दोन घटनांना जोडणारा एक "बाण" अशी *चौदिश विस्थापना*ची व्याख्या केली जाते:

: \Delta X^{\mu} := \left(c\Delta t, \Delta x, \Delta y, \Delta z \right) 

चौस्थानाचे स्वतःशी अदिश गुणाकार म्हणजे:

:\mathbf{X}\cdot\mathbf{X} = \|\mathbf{X}\|^2 = X^\mu X_\mu=(c\tau)^2=s^2 \,\!

ज्यात मिन्कोवस्की अवकाशकालातील अचल अवकाशकाल अंतराल *s* आणि उचित काल *τ* आहे. त्याचप्रमाणे भैदिज चौस्थानाचे स्वतःशी अदिश गुणाकार:

:d\mathbf{X}\cdot d\mathbf{X} = \|d\mathbf{X}\|^2 = dX^\mu dX_\mu=c^2d\tau^2=ds^2 \,\!

ह्यात रेषा घटक d*s* आणि उचित काल वाढ d*τ*चा अंतर्भाव आहे.

## चलनकी
## संदर्भ
## हे सुद्धा पहा
*चौस्थान
*चौविस्थापन
*चौवेग
*चौत्वरण
*चौसंवेग
*चौबल
*चौधारा
*विद्युतचुंबकी चौविभव
*चौप्रवण
*चौवारंवारता
*परादिश
*तरंग चौदिश
*वक्र अवकाशकालाच्या गणिताबद्द्ल प्राथमिक प्रस्तावना
*मिन्कोवस्की अवकाश

वर्ग:मिन्कोवस्की अवकाश
वर्ग:भौतिकीवरील अपूर्ण लेख
संग्रहणी

मूळव्याध मध्ये गुदद्वाराची आकुंचन क्षमता क्रमशः नष्ट होत जाते. पुष्कळ काळ लोटल्यावर मग संग्रहणी हा रोग होतो. 

वर्ग:रोग
पोहे

**पोहे** हे स्वयंपाकात वापरला जाणारा पदार्थ आहे. पोहे सहसा धानापासून तयार करतात.पोहे तयार करण्यासाठी साळीचा (धान) वापर करतात. देशातील तांदळाच्या उत्पादनाचा सुमारे १०% तांदुळ हा पोह्यासाठी व तत्सम गोष्टींसाठी (चुरमुरे, लाह्या, फ्लेक्स) वापरला जातो.

## पोहयांपासून बनविले जाणारे खाद्यपदार्थ
# कांदे पोहे
# दडपे पोहे
# चिवडा
# फोडणीचे पोहे
# पोह्याचे पापड
# बटाटा पोहे
# दही पोहे
# मिक्स पोहे
## संदर्भ
वर्ग:पाककलेमध्ये वापरले जाणारे पदार्थ
वर्ग:तांदूळ
वर्ग:शेतीपूरक व्यवसाय
डाळ

डाळ हा भारतीय जॆवणातला मुख्य पदार्थ आहे. हा प्रोटीन्सचा मुख्य स्रोतसुद्धा आहे. 

डाळीचे विविध प्रकार:
# हरभरा डाळ/ चणा डाळ
# मूग डाळ
# चणा डाळ
# तूर डाळ
# लाखी डाळ
# उडीद डाळ
# मसूर डाळ
# मटकी डाळ

डाळीपासून बनविले जाणारे काही खाद्यपदार्थ :
# वरण
# आमटी
# डाल फ्राय
# पुरणपोळी
# खिचडी
# उसळ
# इडली, डोसा, उत्तप्पा वगैरे दक्षिणी भारतीय पदार्थ

वर्ग:पाककलेमध्ये वापरले जाणारे पदार्थ
उसळ

उसळ हा धान्याला मोड आणून केलेला एक पदार्थ आहे. महाराष्ट्र आणि गुजरात या राज्यात हा पदार्थ  केला जातो. प्रथिनांचा स्रोत म्हणून उसळ या पदार्थाला आहारात स्थान देण्यात आले आहे. 

उसळीचे प्रकार:
# मुगाची उसळ
# मटकीची उसळ
# वालाची उसळ

## संदर्भ 
वर्ग:खाद्यपदार्थ
वर्ग:महाराष्ट्रातील खाद्यपदार्थ
वर्ग:मराठी विकिबुक्स बंधूप्रकल्पात स्थानांतरित करावयाचे लेख
मटकीची उसळ

**मटकीची उसळ** एक महाराष्ट्रीय खाद्यपदार्थ आहे. या उसळीत मोड आलेली मटकी वापरतात. 

## पाक कृती
वर्ग:खाद्यपदार्थ
वर्ग:भाज्यांच्या पाककृती
वर्ग:महाराष्ट्रातील खाद्यपदार्थ
वर्ग:मराठी विकिबुक्स बंधूप्रकल्पात स्थानांतरित करावयाचे लेख
मुगाची उसळ

मुगाला मोड आणून केलेल्या उसळीला मुगाची उसळ म्हणतात. 

## मुगाची उसळ पाक कृती
मुगाची उसळ

साहित्य :-
१)      मोड आलेले मूग पाव किलो
२)     कोथिंबीर पाव वाटी
३)     धने-जिऱ्याची पूड दोन चमचे
४)     आवडीप्रमाणे लाल तिखट
५)    तेल दोन मोठे चमचे
६)      फोडणीचं साहित्य
७)    चवीपुरतं मीठ व चिमुटभर साखर . 

कृती :-
१)      मूग आधी कुकरमध्ये शिजवून घ्यावेत .  असं करायचं नसेल तर प्रेशर    पैनमध्ये तेलाची फोडणी करून त्यात मोडाचे मूग , धने-जिरे पूड , लाल     तिखट , मीठ , चवीपुरती साखर , पाव वाटी कोथिंबीर आणि एक वाटी      पाणी घालून मंद आचेवर दहा मिनिटं शिजू दयावं . 
२)     नंतर खाली काढून डिशमध्ये घालताना लिंबाची , टोमाटोची चकती व    कोथिंबीरीनं सजवावी . 

वर्ग:खाद्यपदार्थ
वर्ग:भाज्यांच्या पाककृती
वर्ग:महाराष्ट्रातील खाद्यपदार्थ

वर्ग:मराठी विकिबुक्स बंधूप्रकल्पात स्थानांतरित करावयाचे लेख
फेलिक्स बॉमगार्टनर

**फेलिक्स बॉमगार्टनर** (जन्मः २० एप्रिल १९६९) हा ऑस्ट्रियन स्कायडायव्हर आणि बी.ए.एस.इ. जम्पर आहे. १४ ऑक्टोबर २०१२ रोजी त्याने अंदाजे ३९ किलोमीटर (१,२८,००० फूट) वरून ताशी १,३४२ (८३४ मैल)च्या वेगाने स्काय-डायविंग करून विश्वविक्रम प्रस्थापित केला.  बॉमगार्टनर हा त्याने त्याच्या कारकिर्दीत केलेल्या खतरनाक स्टंटस् बद्दल प्रसिद्ध आहे. बॉमगार्टनर काही काळ ऑस्ट्रियन सैन्यामध्ये व्यतित केला, जिथे त्याने पॅराशुट उडीचा सराव केला, ज्यामध्ये फारच छोट्या जागेवर उतरण्याचे प्रशिक्षणही त्याने घेतले.

## संदर्भ 
## बाह्यदुवे 
* 
* रेड बुल स्ट्रॅटोज प्रोजेक्ट
* ख्रिस्त रिडीमर - रीओ दी जनेरिओ - ब्राझील येथून फिलिक्सची उडी
* डब्लू. सी. न्युज स्टोरी - फेलिक्स बॉमगार्टनर 

वर्ग:ऑस्ट्रियन व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९६९ मधील जन्म
अमर उपाध्याय

**अमर उपाध्याय** (१ ऑगस्ट १९७६) हा भारतीय अभिनेता व  *क्योंकी सांस भी कभी बहू थी* या कार्यक्रमा मुळे ओळखला जातो.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९७६ मधील जन्म
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेते
वर्ग:भारतीय चित्रपट आणि दूरचित्रवाणी संस्थेचे माजी विद्यार्थी
मधमाश्यांचे पोळे

thumb|मधमाश्यांच्या पोळ्याचा एक भाग-नजिकचे दृश्य
मधमाश्या या बाराही महिने समूहाने मेणाचे पोळे बनवून त्यात मध साठवतात. मधाचे पोळे हा राणीमाशी, अनेक कामकरी माश्या आणि थोडे नर यांचा एकत्रित समूह असतो. एकदा नव्या राणी माशीचे फलन झाले म्हणजे पोळ्यातील कामकरी माश्या आणि राणीमाशी नवे पोळे बांधायला बाहेर पडतात. नव्या पोळ्याची जागा कामकरी माश्यांनी आधीच शोधून ठेवलेली असते. नव्या जागेवर आल्याआल्या त्या नव्या पोळ्यासाठी मेणाच्या कोठड्या बांधायला घेतात. त्याच वेळी नव्या कामकरी माश्यांचे उत्पादन चालू होते. सामूहिक कीटक सृष्टीमध्ये असे वर्तन इतर जातीमध्ये आढळत नाही. 

मधमाश्यांमधील एका वेगळ्या प्रकाराच्या नांगी नसलेल्या माश्या राणी माशी येण्याआधीच पोळे बांधून तयार ठेवतात.

## हे सुद्धा पहा
* मध
* मधमाशी
* माशी
* खोडमाशी
* मधमाश्यांचे पोळे
* गांधीलमाशी

वर्ग:कीटक
वर्ग:कीटकशास्त्र
तावरजा नदी

**तावरजा नदी** ही मांजरा नदीची उपनदी आहे. ही नदी लातूर जिल्ह्यातून वाहते. या नदीवर औसा शहराजवळ २.२२२ किमी लांबीचे आणि १४.३ मी उंचीचे धरण आहे.

तावरजा नदी लातुर् जिल्हातील औसा तालुक्यातील आलमला गावाजवळून जाते तर ही नदी या गावामधे अगदी लहान रुंदी होती त्यानंतर २०१४-१५ मध्ये त्या नदीचे लोकसहभागातून रुंदीकरण करण्यात आले.
वर्ग:महाराष्ट्रातील नद्या
इंडोनेशियाचा ध्वज

**इंडोनेशियाचा ध्वज** १७ ऑगस्ट १९४५ रोजी स्वीकारला गेला. 

## हे सुद्धा पहा
* जगातील देशांचे ध्वज

वर्ग:इंडोनेशिया
वर्ग:देशानुसार ध्वज
पुराणकथा

सर्वच संस्कृतींमध्ये पुराणकथा असतात. काही कथा काल्पनिक असल्या तरी त्यांच्यामागे ऐतिहासिक घटना असू शकतात. माणसाच्या मनावर चांगले संस्कार ठसवण्यासाठी हिंदू पौराणिक कथांचा मोठाच उपयोग होतो. कथांच्या रूपाने तत्त्वे समजावण्याचे काम पुराणकारांनी केले आहे. या बऱ्याचशा कथा ही रूपकात्मक लिखाणे आहेत. असे असले तरी देशाच्या इतिहासात आणि माणसाला घडविण्यात पुराणे आणि पौराणिक कथा महत्त्वाची भूमिका बजावतात  .

## पुराणकथांवरील मराठी पुस्तके
* ग्रीक कथा (प्रा. गो.वि. तुळपुळे)  
* ग्रीकपुराण : कथा, महाकाव्य, शोकांतिका (डॉ. सुप्रिया सहस्रबुद्धे)  
* ग्रीक पुराणकथा (पंढरीनाथ रेगे)  
* ग्रीक महाकाव्ये : महाकवी कवी होमरकृत इलियड व ओडिसी (स्मिता कापसे)

वर्ग:पुराणे
शिवणी बुद्रुक (लातूर)

**शिवणी बु.** हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील लातूर जिल्ह्याच्या दक्षिणेस वसलेले एक छोटेसे गाव आहे. या गावात गोदावरी नदीची उपनदी मांजरा व तावरजा या नद्यांचा संगम आहे.

## धार्मिक स्थळे 
शिवणी बु. गावात महादेव मंदिर, मारुती मंदिर, विठ्ठल मंदिर अंबाबाई मंदिर, दर्गा ही काही मुख्य धार्मिकस्थळे आहेत.

## परंपरा 
शिवणी बु. गावात दरवर्षी खंडोबा मंदिर येथे यात्रा भरते. 

## शैक्षणिक स्थान 
शिवणी बु. गावात एक जिल्हा परिषद शाळा आहे. त्याशिवाय या गावात बळीराजा शिक्षण संस्था कार्यरत आहे. बळीराजा शिक्षण संस्थेचे माध्यमिक शाळा व अध्यापक महाविद्यालय आहे.

## उद्योग 
गावात साईबाबा शुगर्स लि. हा साखर कारखाना आहे. गावापासून ५ कि.मी. अंतरावर आहे. 
त्याशिवाय गावात विकासजी ही आय.टी. कंपनी आहे. कंपनी वेब डेव्हलपमेंट, वेब होस्टिंग, ग्राफिक डिझाईनिंग क्षेत्रात कार्यरत आहे.

## आर्थिक 
गावात साईबाबा बँक, बळीराजा पतसंस्था आहे. 

## बाह्य दुवे 
* latur1.com लातूर विषयी माहिती देणारे संकेतस्थळ 
* VikasG Web Solutions 

## राजकीय स्थान 
राष्ट्रवादी काँग्रेस पार्टीचे लातूर जिल्हा कार्याध्यक्ष श्री. बबन भोसले हे शिवणी बु. गावचे आहेत. 

वर्ग:लातूर जिल्ह्यातील गावे
मेडलाइनप्लस

चौकट|उजवे|मेडलाईन प्लस
**मेडलाइन प्लस** हे एक रुग्णांच्या व त्यांच्या कुटुंबांना व वैद्यकीय व्यावसायिकांना महिती उपलब्ध करून देण्याकरिता असलेले संकेतस्थळ आहे. अमेरिकेच्या राष्ट्रीय आरोग्य संस्था व राष्ट्रीय आरोग्य ग्रंथालयाची माहिती या द्वारे उपलब्ध आहे.

वर्ग:संकेतस्थळे
लसीकरण

प्रत्येक लस म्हणजे खुद्द त्या त्या रोगाचे मेलेले किंवा अर्धमेले केलेले जंतू असतात, किंवा त्या जंतूंचा अंश असतो. ही लस शरीरात गेली तर जणू काही त्या रोगाची रंगीत तालीमच होते. लसींत सबळ जंतू नसल्याने रोग तर होत नाही पण शरीराला त्या रोगजंतूंशी लढण्याचा अनुभव प्राप्त होतो. प्रतिकारशक्ती वाढविण्यासाठी या लसीचे शरीरात देणे म्हणजे **लसीकरण** होय. लसीकरणामुळे आजाराची तीव्रता कमी केली जाते किंवा काही आजार टाळले जातात.

## पोलिओ लसीकरण 
जगात पोलिओ निर्मूलनासाठी दोन महत्त्वाच्या लसीकरण पद्धती वापरल्या जातात. पहिली पद्धत जोन्स साल्क यांनी १९५२ साली यशस्वीरित्या शोधून काढली. या पद्धतीत लस म्हणजे मेलेल्या जीवाणूंचा संच वापरला गेला. हे जीवाणू शरीरात स्नायूमार्फत टोचून दिले जात. नंतर अल्बर्ट सबिन यांनी मुखामार्गे लसीकरणाची पद्धत शोधून काढली.
पोलिओचे जीवाणू कोणत्याही प्राण्याच्या शरीरामध्ये फार वेळ राहू शकत नाहीत कारण त्या प्राण्याची रोग प्रतिकार शक्ती त्या पोलिओ विशानुना पळवून लावते व त्यामुळे पोलिओचे कायम स्वरूपी निश्चित असे वाहक निसर्गात नाहीत. या गोष्टीमुळे आपल्या हे लक्षात आले कि मनुष्यांतर्गत पोलिओ विषाणूंचा होणारा प्रसार रोखणे ही जागतिक पोलिओ निर्मुलनातील सगळ्यात महत्त्वाची गोष्ट आहे. असे केल्यामुळे व या दोन लसीकरण पद्धतींचा अवलंब केल्यामुळे आज जगातील सगळ्या देशांमध्ये पोलिओ रुग्णांची संख्या कमी झालेली आहे. याचा पुरावा हा कि गेल्या २० वर्षांमध्ये ३,५०,००० पासून १५०० रुग्णांपर्यंत पोलिओमध्ये घट झालेली आहे.

## बाळ जन्मल्याबरोबर अर्ध्या तासात केलेले स्तनपान म्हणजे बाळाचे पहिले लसीकरण 
चीक घट्ट दुधासारखा असतो. त्याचा रंग लिंबाच्या रंगासारखा पिवळसर हिरवा असतो. दुधामध्ये पहिले तीन ते सहा दिवस हा चीक असतो. चीकातील रोगप्रतिबंधक शक्तीमुळे बाळाचे अनेक रोगांपासून संरक्षण होते. उदा. जुलाब, सर्दी, खोकला, कान फुटणे, पोलियो, दमा इत्यादी आजारांपासून बाळाचा बचाव होतो. हा चीक पोटात गेल्यामुळे बाळाला शौचास साफ होते आणि पोटातील काळी घाण शौचावाटे आपोआपच बाहेत पडते. चीक जरी घट्ट असला तरी पचायला तो हलका असतो. या चीकामुळे आतड्यात पाचकरस तयार होण्यास मदत होते. चीक व दुधातील अन्न घटक बाळाला पोषक ठरतात.

वर्ग:वैद्यकशास्त्र
वर्ग:लसीकरण
सैंधव मीठ

**सैंधव मीठ** (Rock Salt) हा एक मिठाचा प्रकार आहे. यास शेंदेलोण/सेंधा नमक असेही म्हणतात. या मिठाशिवाय, साधे समुद्री मीठ (Common Salt), पादेलोण (Black Salt), बीडलवण, सांबारलोण (सांबार सरोवराजवळ मिळणारे मीठ)हे मिठाचे चार प्रकार आहेत. याचा संदर्भ आयुर्वेद आयुर्वेदात दिलेला आढळतो. सैंधव मीठ हे खाणीतून मिळते म्हणून ते खनिज मीठ आहे. सैंधव हे आरोग्यास हितकारक व त्रिदोषशामक असते, म्हणून चरकाचार्य सैंधवाला सर्वात श्रेष्ठ लवण (मीठ) असे म्हणतात.  या मिठामध्ये लोह तत्त्वाचा आणि गंधकाचा अंश असतो. सैंधवाचा वापर उपवासाच्या पदार्थांमध्ये केला जातो. पचनशक्ती सुधारण्यासाठी आणि भूक वाढण्यासाठी हे मीठ उपयुक्त आहे. हे मीठ कफवर्धक नाही. 

## इतिहास
सुमारे पाचशे दशलक्ष वर्षांपूर्वी समुद्र आणि प्रस्तर भूखंड यातील घडामोडी होऊन समुद्राच्या काही भागात भूमी तयार होत गेली. येथील मीठ या भूमीवर तसेच राहिले. त्यावर  या मिठामध्ये झिंक, लोह, मँगनीज, मॅग्नेशिअम, पोटॅशिअम व  इतर द्रव्यांचा परिणाम होत गेला. आणि यथावकाश भूगर्भात मिठागरे तयार झाली. 

## सैधव मिठाचे फायदे
सैंधव मीठ नाकाच्या हाडासाठी  देखील उपयुक्त आहे
* तणाव कमी करण्यासाठी सैंधव मिठाचे सेवन फायदेशीर ठरते.
* सैंधव मीठ रेचक म्हणून पोटाच्या आरोग्यासाठी उपयुक्त ठरू शकते. 
* सैंधव मिठाच्या पाण्याची वाफ श्वसनसंस्थेच्या आरोग्यासाठी अतिशय उपयुक्त ठरू शकते. 

वर्ग:मीठ
वर्ग:पाककलेमध्ये वापरले जाणारे पदार्थ
मालदीवचा ध्वज

**मालदीवचा ध्वज** (धिवेही भाषा: ދިވެހިރާއްޖެގެ ދިދަ; *धिवेही राज्जेयगे धिधा*) हिरवा असून त्याला लाल किनार आहेत. ध्वजाच्या मध्यात पांढरी चंद्रकोर आहे. हा ध्वज २५ जुलै १९६५ रोजी स्वीकारला गेला. 

## हे सुद्धा पहा
* जगातील देशांचे ध्वज

ध्वज
वर्ग:देशानुसार ध्वज
कुवेतचा ध्वज

**कुवेतचा ध्वज** ७ सप्टेंबर १९६१ रोजी स्वीकारला गेला. या ध्वजातील हिरवा रंग जमीन, पांढरा रंग कर्तृत्त्व, लाल आणि काळा रंग अनुक्रमे कुवेती तलवारींवरील रक्त आणि युद्धे दर्शवितात.

## हे सुद्धा पहा
* जगातील देशांचे ध्वज

वर्ग:कुवेत
वर्ग:देशानुसार ध्वज
वळीवडे

वळीवडे हे भारतातील कोल्हापूर जिल्ह्यातील करवीर तालुक्यात आहे.हे गाव कोल्हापूर शहरापासून सुमारे १२ किलोमीटर आहे.

वर्ग:कोल्हापूर जिल्ह्यातील गावे
वर्ग:करवीर तालुका
पौरुष ग्रंथीचा कर्करोग

**प्रोस्टेट कर्करोग** तथा **प्रोस्टेट कर्करोग** हा पुरुषांमधील मूत्राशयाच्या खाली असलेल्या पौरुष ग्रंथीचा कर्करोग होय. ही ग्रंथी वीर्य निर्माण करते. या ग्रंथीमध्ये काही समस्या निर्माण झाल्यास वेळोवेळी लघवीला जाण्याची इच्छा होते. वेळीच उपचार न केल्यास प्रोस्टेट कॅन्सरची शक्यता वाढते. वयाची पासष्टी ओलांडलेल्या दर शंभर जणांमध्ये किमान २२ जणांना प्रोस्टेट कर्करोग होण्याची शक्यता असते.

प्रोस्टेट कॅन्सरसारख्या विषयाकडे लक्ष वेधण्यासाठी जागतिक स्तरावर सप्टेंबर हा महिना जनजागृती महिना म्हणून पाळला जातो. जगात कर्करोगाने दगावणाऱ्या एकूण रुग्णांमध्ये प्रोस्टेट कॅन्सर हा मृत्यूचे सहावे मोठे कारण म्हणून गणला जातो.

## रोगाचे निदान
प्रोस्टेट कर्करोगाची तपासणी डिजिटल रेक्टल परीक्षणने (डीआरई) केली जाते. ज्या पुरुषांच्या रक्तामध्ये प्रोस्टेट स्फेसिफिक ॲंटिजनचा (पीएसए) स्तर ४ ते १० दरम्यान असतो, त्यांच्यातील चारपैकी एकाला प्रोस्टेट कॅन्सर होण्याची शक्यता असते. जर पीएसएचा स्तर दहापेक्षा जास्त असेल तर प्रोस्टेट कॅन्सर होण्याची शंका ५० टक्क्यांपेक्षा जास्त असते. प्रोस्टेट कॅन्सरच्या सुरुवातीच्या अवस्थेत लक्षणे दिसून येत नाही. परंतु, तपासणीमुळे माहिती होऊ शकते. प्रोस्टेट कॅन्सर कोणतेही नुकसान न करता शरीरात निष्क्रिय रूपाने पडून राहू शकतो. हा आजार अधिक वाढल्यानंतर ग्रस्त रुग्णांचा मूत्रप्रवाह बाधित किंवा कमजोर होतो. 

## संस्था
कल्याणी समूह आणि रुबी हॉल क्‍लिनिकतर्फे प्रोटेस्ट कर्करोगावर संशोधन, निदान, उपचार आणि शिक्षणासाठी पुण्यात अत्याधुनिक "प्रोस्टेस्ट कर्करोग संस्था' स्थापन करण्यात आली आहे. भारतातील लोकांना जागतिक दर्जाच्या सुविधा उपलब्ध करून देणे आणि आजारावर संशोधन करणे हा प्रोस्टेट कर्करोग संस्थेचा मुख्य उद्देश आहे

वर्ग:कर्करोग
दंतक्षय

दात किडणे किंवा **दंतक्षय** म्हणजे दातांवरचे आवरण नाहीसे होऊन दातांवर खड्डा तयार होतो. दात किडणे व दाताला असह्य ठणका लागणे या दातांना होणाऱ्या प्रमुख आजारांत दंतक्षयाचा पहिला क्रमांक लागतो.

## लक्षणे
## रोजचे  निधान 
## तपासण्या
## वर्गीकरण
## उपचार
## आढळ
वर्ग:वैद्यकशास्त्र
मस्तिष्कावरणशोथ

**मस्तिष्कावरणशोथ** (इंग्लिश: Meningitis, *मेनिन्जायटिस*) हा मेंदू व मज्जारज्जू यांच्यावरील आवरणांची सूज आणणारा आजार आहे. या रोगाचे कारण जीवाणू, विषाणू, सूक्ष्मजीव किंवा काही अंशी सेवन केलेल्या औषधांचा दुष्परिणाम हे असते. मेंदूज्वर या सोप्या नावाने हा आजार जनसामान्यांस माहित असतो.
## इतिहास 
## लक्षणे
या आजारात खालील लक्षणे असतात.
* मान आखडणे,
* ताप
* प्रकाशभय, उजेड नकोसा वाटणे, दिवाभीतता
* आवाज नकोसा वाटणे, आवाज सहन न होणे, ध्वनिभय
* अस्वस्थता 
* त्वचेवर पुरळ येणे.
* त्रीव्र डोकेदुखी, 
* उलटी आणि मळमळ, 
* वारंवार डोखे दुखी आणि संभ्रमावस्था.

## आजाराची कारणे 
हा आजार  बहुतांशी विषाणुजन्य असतो.

## तपासण्या:  
## १. रक्त तपासणी, 
## २.CT स्कॅन, MRI 
## ३. मेंदू व मज्जारजुच्या भोवती असलेल्या आवरणाची चाचणी 
## ४.घश्यातील लाळेच्या जंतुंची कृत्रिम वाढ  
## वर्गीकरण
## उपचार: 
प्रतिजैविकांचा वापर,

असिटोअमिनोफेन (पॅरासिटामोल),

स्टिरॉइड्स, 

## आढळ
वर्ग:वैद्यकशास्त्र
राष्ट्रीय बंधुता साहित्य संमेलन

राष्ट्रीय बंधुता साहित्य परिषदेने भरविलेली आतापर्यंतची ज्ञात ’बंधुता साहित्य संमेलने’; ही बहुतेक संमेलने पुणे जिल्ह्यात भरली होती. : -
* १ले राष्ट्रीय बंधुता साहित्य संमेलन, पुणे येथे मे १९९९मध्ये झाले. अध्यक्षस्थानी ज्येष्ठ समीक्षक प्रा. रा.ग. जाधव होते.
* २ऱ्या संमेलनाचे अध्यक्ष डॉ. निर्मलकुमार फडकुले होते. हे संमेलन पिंपरी-विंचवडच्या सांगवी या उपनगरात झाले.
* २रे राष्ट्रीय बंधुता साहित्य संमेलन,  अध्यक्ष - नागनाथअण्णा नायकवडी व नागनाथ कोतापल्ले;   वाळवा 
* ३रे राष्ट्रीय बंधुता संमेलन संमेलन पिंपरी येथील आचार्य अत्रे सभागृहात झाले; संमेलनाध्यक्ष प्रा.डॉ.रावसाहेब कसबे होते.
* ४थे संमेलन चिखली येथे, संमेलनाध्यक्ष डॉ.यू.म. पठाण.
* ५वे बंधुता साहित्य संमेलन, नाशिक येथे २२ फेब्रुवारी २००४ला भरले होते. संमेलनाध्यक्ष उत्तम कांबळे होते.
* ६वे संमेलन अहमदनगरला. अध्यक्ष फादर फ्रान्सिस दिब्रिटो (की कोतापल्ले?)
* ८वे राष्ट्रीय बंधुता साहित्य संमेलन २४ आणि २५ फेब्रुवारी २००७ या कालावधीत पुण्यात झाले. ज्येष्ठ विचारवंत भाई वैद्य संमेलनाध्यक्ष होते. 
* ९वे राष्ट्रीय बंधुता साहित्य संमेलन, २३ फेब्रुवारी २००८ रोजी भरले होते; स्वागताध्यक्ष उत्तम कांबळे होते. अध्यक्ष होते डॉ. मा.प. मंगुडकर.
* १०वे राष्ट्रीय बंधुता साहित्य संमेलन भोसरी येथे, (२००९), संमेलनाध्यक्षा डॉ. सिसिलिया कार्व्हालो
* ११वे : २३-२४ जानेवारी २०१० या तारखांना ११वे राष्ट्रीय बंधुता साहित्य संमेलन तळेगावमध्ये  झाले. साहित्यिक गंगाधर पानतावणे या संमेलनाचे अध्यक्ष होते.
* १२वे : राष्ट्रीय बंधुता साहित्य परिषद आणि बंधुता प्रतिष्ठानतर्फे २२-२३ जानेवारी २०११ या तारखांना जुन्नर तालुक्‍यातील चाळकवाडी (पिंपळवंडी) येथे बारावे "राष्ट्रीय बंधुता साहित्य संमेलन' झाले. संत साहित्याचे अभ्यासक डॉ. रामचंद्र देखणे हे संमेलनाध्यक्ष होते.
* १३वे : राष्ट्रीय बंधुता साहित्य परिषद आणि बंधुता प्रतिष्ठानच्या वतीने  तेरावे राष्ट्रीय बंधुता साहित्य संमेलन पुण्यात २१-२२जानेवारी २०१२ या तारखांना झाले. संमेलनाच्या अध्यक्षपदी निवृत्त न्यायमूर्ती नरेंद्र चपळगावकर होते.
* १४वे तळेगाव दाभाडे येथे, संमेलनाध्यक्ष कॉ. गोविंद पानसरे होते.
* ११-१२ जानेवारी २०१४मध्ये मंचरला भरलेल्या १५व्या राष्ट्रीय बंधुता साहित्य संमेलनाचे अध्यक्ष अ‍ॅडव्होकेट भास्करराव आव्हाड होते..
* १७-१८ जानेवारी २०१५ या काळात पुणे शहरात झालेल्या १६व्या राष्ट्रीय बंधुता साहित्य संमेलनाचे अध्यक्ष डॉ. शरणकुमार लिंबाळे होते.
* १७व्या अखिल भारतीय बंधुता साहित्य संमेलनच्या अध्यक्षा डॉ. अश्विनी धोंगडे होत्या. संमेलन २०१६ सालच्या फेब्रुवारीत झाले..
* २६-२७ डिसेंबर, २०१६ या कालावधीत पुण्यातील नवी पेठ येथे झालेल्या १८व्या संमेलनाचे अध्यक्ष प्रकाश रोकडे होते. संमेलनादरम्यान विजय वडवेकर, अनुराधा गोरखे, गंगाधर रासगे, शिरीष चिटणीस, डॉ रझिया पटेल, डॉ. रामनाथ चव्हाण आणि बाबुराव घोलप महाविद्यालय यांना विविध पुरस्कार प्रदान करण्यात आले. 
* १९वे : २४ व २५ डिसेंबर २०१७. इस्लामपूर; अध्यक्ष कवी उद्धव कानडे. या संमेलनादरम्यान शेतकरी कामगार पक्षाचे प्रा. एन.डी. पाटील यांना राष्ट्रीय बंधुता पुरस्कार प्रदान झाला. 
* २०वे : ३-४ जानेवारी २०१९; भोसरी (पुणे); प्रीतम-प्रकाश महाविद्यालय, इंद्रायणनगर, भोसरी (पुणे); संमेलनाध्यक्ष डाॅ. श्रीपाल सबनीस. संमेलनादरम्यान ज्येष्ठ साहित्यिक डॉ. शरणकुमार लिंबाळे यांना 'प्रा. रा.ग. जाधव साहित्यसाधना पुरस्कार' दिला गेला..
* २१वे : २१ व २२ डिसेंबर २०१९; प्रीतम-प्रकाश महाविद्यालय, इंद्रायणनगर, भोसरी (पुणे); संमेलनाध्यक्ष : डाॅ अशोककुमार पगारिया

पहा : साहित्य संमेलने; दलित साहित्य संमेलन

वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
चुंबकन

अभिजात विद्युतचुंबकीत चुंबकन किंवा चुंबकन ध्रुवीकरण किंवा चुंबकीकरण हे एक सदिश क्षेत्र असून ते चुंबकी पदार्थांत कायमस्वरूपी किंवा प्रस्थापित झालेल्या चुंबकी द्विध्रुव जोराच्या घनतेचे मापन आहे.

## व्याख्या
चुंबकन खालीलप्रमाणे दाखविता येते:
:\mathbf{M}=\frac{N}{V}\mathbf{m}=n\mathbf{m}
येथे, **M** हे चुंबकन; **m** ही चुंबकी जोर सदिश; V हे आकारमान; आणि *N* पदार्थांमधले एकूण चुंबकी जोर.  *N/V* हे परिमाण सहजा संख्या घनता ह्या अर्थाने *n* असे लिहिले जाते, आणि येथे ते चुंबकी जोराची संख्या घनता बनते. M-क्षेत्र हे एसआय एककांत ॲम्पिअर प्रति मीटर (A/m) मध्ये मोजले जाते.

## संदर्भ
वर्ग:भौतिकीवरील अपूर्ण लेख
फालंक्स फळी

***फालंक्स*** (प्राचीन ग्रीकः φάλαγξ, आधुनिक ग्रीकः φάλαγγα, फालंग; अ.व. **फालंक्सेस** किंवा **फालंगेस**; प्राचीन आणि आधुनिक ग्रीकः φάλαγγες, फालंगेस) ही एक आयताकृती असलेली प्रचंड सैनिकांची फळी असून त्यात सामान्यपणे भाला, पाइक (शस्त्र), सारिसा किंवा ह्यांसारखे शस्त्रधारी असलेले भारी पायदळी असतात.

वर्ग:ग्रीसवरील अपूर्ण लेख
वर्ग:प्राचीन ग्रीस
वर्ग:प्राचीन ग्रीसमधील सैनिकी फळ्या
टोक्सोटेस (निःसंदिग्धीकरण)

**टोक्सोटेस**चे पुढीलप्रमाणे अर्थ होतात:

*टोक्सोटाइचे एकवचन 
*आर्चर मासाचे जीनस
*टोक्सोटेस, क्सान्थी, ग्रीकमधील एक गाव

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
विश्व हिंदी संमेलन

इ.स. १९७५ पासून ते इ.स. २०१२पर्यंत नऊ विश्व हिंदी संमेलने झाली आहेत.  पहिले संमेलन नागपूर येथे भरले होते.  त्याचे आयोजन वर्ध्याच्या राष्ट्रभाषा प्रचार समितीने केले होते.  त्या सर्व संमेलनांचे तपशील असे :-

{| class="wikitable" align="left" 
|+**विश्व हिंदी संमेलने** 
!क्रमांक
!तारखा
!स्थळ
!देश
|- 
||१ ||१०-१४ जानेवारी १९७५ ||नागपूर|| भारत 
|-
||२ ||२८-३० ऑगस्ट १९७६ ||पोर्ट लुई|| मॉरिशस  
|-
||३ ||२८-३० ऑक्टोबर १९८३ ||नवी दिल्ली|| भारत     
|-
||४ ||२-४ डिसेंबर १९९३ ||पोर्ट लुई|| मॉरिशस 
|-
||५ ||४-८ एप्रिल १९९६ ||पोर्ट ऑफ स्पेन || त्रिनिदाद व टोबॅगो
|-
||६ ||१४-१८ सप्टेंबर १९९९ ||लंडन|| इंग्लंड    
|-
||७ ||५-९ जून २००३ ||पारामरिबो|| सुरीनाम
|-
||८ ||१३-१५ जुलै २००७||न्यू यॉर्क|| अमेरिका
|-
||९ ||२२-२४ सप्टेंबर २०१२||जोहान्सबर्ग|| दक्षिण आफ्रिका
|-
|-}

वर्ग:संमेलने
टोक्सोटाइ

250px|thumb|right|टोक्सोटाइ
**टोक्सोटाइ** (ग्रीक, "धनुर्धारी"; *टोक्सोटेस*चे अनेकवचन, τοξότης) हे छोटे धनुष्य आणि छोटी तलवार बाळगणारे ग्रीक धनुर्धर होते. ते छोटे पेल्टे (किंवा पेल्टा) (Greek: πέλτη) ढालही बाळगीत. क्रीटन ग्रीक धनुर्धर जवळपास अशीच शस्त्रे वापरित, तथापि ते फक्त लांब धनुष्य वापरित.

"हिप्पो-टोक्सोटाइ" हे स्वार-धनुर्धर आणि इतर घोडदळांपुढे ते दौडत असत.

कधीकधी *टोक्सोटेस* हा शब्दप्रयोग पौराणिक सॅगिटॅरियसच्या (सेंटॉरसारखा असणारा एक अख्यायिकी प्राणी) बाबतीत केला जातो.

## संदर्भ 
वर्ग:ग्रीसवरील अपूर्ण लेख
वर्ग:प्राचीन ग्रीस
वर्ग:प्राचीन ग्रीसमधील सैनिकी फळ्या
पेल्टास्ट

वाल्या हातात धरलेले आहे.]]

**पेल्टास्ट** (प्राचीन ग्रीक: πελταστής) हे प्राचीन ग्रीसमधल्या साध्या पायदळींमधला एक प्रकार होता आणि तो बऱ्याचदा चकमके म्हणून किंवा गनिमी काव्यासाठी वापरले जात.

वर्ग:ग्रीसवरील अपूर्ण लेख
वर्ग:प्राचीन ग्रीस
वर्ग:प्राचीन ग्रीसमधील सैनिकी फळ्या
हायपास्पिस्ट

**हायपास्पिस्ट** (ग्रीक भाषा:  "ढालवाही" किंवा "ढालझाकित") हे ग्रीक सैन्यात शस्त्रधारी सैनिक किंवा "ढाल वाहक" म्हणून असत. हे सहसा चाल करून जाणाऱ्या तुकडीच्या अग्रभागी असत.

वर्ग:ग्रीसवरील अपूर्ण लेख
वर्ग:प्राचीन ग्रीस
वर्ग:प्राचीन ग्रीसमधील सैनिकी फळ्या
हॉपलाइट

**हॉपलाइट** हे प्राचीन ग्रीक नगरराज्यांमधील नागरिक-सैनिक होते. प्रथमतः हॉपलाइट हे भालेदारी होत आणि फालंक्स फळीत राहून लढत. "*हॉपलाइट"* (ग्रीक:  *हॉपलाइटस*; अ.व.  *हॉपलिटाइ*) हा शब्द सैनिक वापरतात अशी एक ढाल - "*हॉपलॉन*" (, अ.व. *हॉपला* ), वरून बनलेला आहे, तथापि, "हॉपला" हा शब्द शस्त्र किंवा लढाईची जय्यत तयारी ह्या अर्थाने सुद्धा वापरला जाइ. नंतरच्या लिखाणांत, *हॉपलाइट* ही संज्ञा कुठल्याही शस्त्रधारी पायदळी सैनिकास वापरलेला आढळते.

## संदर्भ
वर्ग:ग्रीसवरील अपूर्ण लेख
वर्ग:प्राचीन ग्रीस
वर्ग:प्राचीन ग्रीसमधील सैनिकी फळ्या
चकमक्या

250px|इवलेसे|उजवे|चकमके

**चकमक्या (skirmisher)** हा पायदळाचा किंवा घोडदळाचा सैनिक असून त्यास फलटणीच्या आघाडीस ठेवले जाते. अशा सैनिकाला बहुतेक,  **चकमक रेषेवर** ठेवून शत्रूला हैराण करण्यास त्याचा उपयोग करून घेतात.

वर्ग:सैनिकी फळींवरील अपूर्ण लेख
वर्ग:युद्धशास्त्र
मायर्मिडन्स

**मायर्मिडन्स** किंवा **मायर्मिडोनेस** () हे ग्रीक इतिहासातील अख्यायिकी लोक होते. होमरच्या *इलियड* महाकाव्यात उल्लेखिल्याप्रमाणे ॲचिलिसच्या हाताखाली लढणारे ते कुशल आणि शूर योद्धे होते.

## संदर्भ
वर्ग:ग्रीसवरील अपूर्ण लेख
मायर्मिडन (निःसंदिग्धीकरण)

**मायर्मिडन**चे खालीलप्रमाणे अर्थ होऊ शकतात:

* मायर्मिडन्स, ग्रीक पुराणांमधील प्राचीन देश.
* मायर्मिडन (नायक), पौराणिक मायर्मिडन्सचा पूर्वज
* मायर्मिडन क्लबचा सदस्य

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
प्रोड्रोमोइ

प्राचीन ग्रीसमध्ये, **प्रोड्रोमोइ** (ए.व.: प्रोड्रोमोस) हे साधे चकमके घोडदळी होते. त्यांच्या नावाचा (प्राचीन ग्रीक: *πρόδρομοι*, प्रोड्रोमोइ, शब्दशः "पूर्व-धावक", "पहिले-धावक" किंवा "पुढील-धावक") अर्थ "सगाळ्या सैन्याआधी आगेकूच करणारे" असा होतो.

वर्ग:ग्रीसवरील अपूर्ण लेख
वर्ग:प्राचीन ग्रीस
वर्ग:प्राचीन ग्रीसमधील सैनिकी फळ्या
गॅस्ट्राफेटेस

म्हणण्याप्रमाणे गॅस्ट्राफेटेसची रचना. (अधिक स्प्ष्टीकरणार्थ टिचकी द्या)]]
**गॅस्ट्राफेटेस** (प्राचीन ग्रीक γαστραφέτης, "उदर-मुक्तक") हे एक हस्तधारित फूलीधनुष्य असून ते प्राचीन ग्रीकांकडून वापरले जाई.

## संदर्भ
वर्ग:ग्रीसवरील अपूर्ण लेख
वर्ग:प्राचीन ग्रीस
वर्ग:प्राचीन ग्रीसमधील सैनिकी फळ्या
सहस्वार

*, showing the Battle of Issus, from the House of the Faun, Pompeii]]
**सहस्वार** (, *हेटाइरोइ'') राजा मेसिडोनचा दुसरा फिलिपच्या काळापासून हे मेसिडोनियन लष्करातील उच्च घोडदळी सैनिक होते आणि अलेक्झांडर द ग्रेटच्या काळी ते प्रतिष्ठित बनले आणि प्राचीन जगात उत्तम स्वारांपैकी समजले जाऊ लागलेआणि पहिले धडक स्वार होते. पुढे काही निवडक सहस्वार/हेटाइरोइ हे राजाचे उच्च रक्षक (सोमाटोफायलाकेस) बनत.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:ग्रीसवरील अपूर्ण लेख
वर्ग:प्राचीन ग्रीस
वर्ग:प्राचीन ग्रीसमधील सैनिकी फळ्या
हेलेपोलिस

**हेलेपोलिस** (, "शहरांचा ताबा घेणारे") हे एक प्राचीन वेढा यंत्र असून ह्याचा शोध थेसालीचा पोलिडसने लावला. हा वेढा मनोरा सारखाच प्रकार आहे.

याची रचना सर्वप्रथम थेसालीच्या पॉलायडसने केली होती व ऱ्होड्सच्या वेढ्यादरम्यान मॅसेडोनच्या डिमिट्रियस पहिला व अॅथेन्सच्या एपिमाकसने यात सुधारणा केल्या.

वर्ग:ग्रीसवरील अपूर्ण लेख
वर्ग:युद्धशास्त्र
वर्ग:प्राचीन ग्रीस
जग्गरनॉट

**जगरनॉट** हा एक इंग्लिश शब्द असून त्याचा अर्थ *निर्दयी विध्वंसक* आणि *अनावरोध* असा होतो. हा शब्द पुरीच्या जगन्नाथाचा रथावरून बनला आहे.

वर्ग:मूळ संस्कृत असलेले इंग्लिश शब्द
श्रीलंकेचा ध्वज

**श्रीलंकेचा ध्वज** २२ मे १९७२ रोजी स्वीकारला गेला.

## हे सुद्धा पहा
* जगातील देशांचे ध्वज

वर्ग:श्रीलंका
वर्ग:देशानुसार ध्वज
वर्ग:इ.स. १९७२ मधील निर्मिती
जागतिक मराठी परिषद

## स्थापना
**जागतिक मराठी परिषदे**ची स्थापना १९८९ साली झाली.
## संस्थापक
भा.कृ देसाई, मनोहर जोशी, माधव गडकरी आणि शरद पवार.

## उद्देश
जागतिक पातळीवर मराठी भाषकांना एकत्र आणावे, मराठी भाषा व संस्कृती यांची जपणूक करून ती वृद्धिंगत करावी, उद्योगात मराठी माणसाची प्रगती होण्यासाठी त्याला उद्युक्त करावे आणि या सर्व संदर्भात विचारांची देव-घेव व्हावी या उद्देशाने **जागतिक मराठी परिषदे**ची स्थापना झाली.
## अधिवेशने
* १९८९ - मुंबई (अध्यक्ष वि.वा. शिरवाडकर
* १९९१ - मॉरिशस (अध्यक्ष पु.ल. देशपांडे)
* १९९४ - दिल्ली (अध्यक्ष वसंत गोवारीकर)
* १९९६ - जेरुसलेम, इस्रायल (अध्यक्ष प्रभाकर देवधर)
* १९९९ - हैदराबाद (अध्यक्ष रघुनाथ माशेलकर)

## जागतिक मराठी अकादमी
**जागतिक मराठीपरिषदे**ची एक शाखा म्हणून १९९४ साली जागतिक मराठी अकादमीची स्थापना झाली. या नव्या संस्थेने २००४ सालापासून ‘शोध मराठी मनाचा’ या नावाची संमेलने घेण्यास सुरुवात केली.

## हे सुद्धा पहा
* मराठी साहित्य संमेलने
* अखिल ऑस्ट्रेलिया मराठी संमेलन
वर्ग:मराठी साहित्य
वर्ग:मराठी संमेलने
वर्ग:संमेलने
वर्ग:मराठी भाषा
जागतिक मराठी अकादमी

जागतिक मराठी परिषदेची एक शाखा म्हणून १९९४ साली **जागतिक मराठी अकादमी**ची स्थापना झाली.  सुरुवातीच्या काळात,  माधव गडकरी (सन १९९४ ते १९९९) आणि राधाकृष्ण नार्वेकर (सन १९९९ ते २००२) हे या संस्थेचे कार्याध्यक्ष होते. संस्थेची रीतसर नोंदणी २४-८-२००२ला झाली. या नव्या संस्थेने २००४ सालापासून ‘शोध मराठी मनाचा’ या नावाची संमेलने घेण्यास सुरुवात केली.

## शोध मराठी मनाचा या नावाची आत्तापर्यंतची संमेलने
१. २००४ - नागपूर 
२. २००५ -अहमदनगर 
३. २००६ - मुंबई 
४. २००७ - एम्‌आय्‌टी मायर्स, पुणे--६-७ जानेवारी
५. २००८ - कला अकादमी, पणजी(गोवा)-- ४-५-६ जानेवारी
६. २००९ - शिवाजी विद्यापीठ, कोल्हापूर -- ३-४- जानेवारी 
७. २०१० - हुतात्मा स्मृति मंदिर, सोलापूर -- २-३ जानेेवारी
८. २०११ - मराठवाडा शिक्षण प्रसारक मंडळ, औरंगाबाद -- ७-८-९ जानेवारी
९. २०१२ - विरार
१०. २०१३ - कालिदास कलामंदिर, नाशिक -- ५-६ जानेवारी; अध्यक्ष आशुतोष गोवारीकर
११. २०१४ - रत्‍नागिरी
१२. २०१५ - सातारा
१३. २०१६ - अमरावती
१४. २०१७ - शिवाजी नाट्यमंदिर, दादर, मुंबई
१५. २०१८ - पुणे
१६. २०१९ - नागपूर
१७. २०२० -  पीएनपी नाट्यगृह चेंढरे, अलिबाग
१८. २०२३ - डाॅ. डी. वाय. पाटील विद्यापीठ, संत तुकाराम नगर, पिंपरी

## हे सुद्धा पहा
website- http://www.jagtikmarathiacademy.org
* मराठी साहित्य संमेलने
*अखिल ऑस्ट्रेलिया मराठी संमेलन
*शोध मराठी मनाचा

वर्ग:मराठी साहित्य
वर्ग:मराठी संमेलने
वर्ग:संमेलने
वर्ग:मराठी भाषा
वाडा (पुणे)

**वाडा** हे पुणे जिल्ह्यातील एक छोटे गाव आहे. ह्या गावात दर शनिवारी बाझार भरतो, वाडा गावात धर्मारायाची मोठी यात्रा भरते.

## हवामान
येथे जून, जुलै, ऑगस्ट आणि सप्टेंबर महिन्यात भरपूर पाऊस पडतो.जानेवारी, फेब्रुवारी, मार्च, एप्रिल, मे, नोव्हेंबर आणि डिसेंबर या कालावधीत कोरडे हवामान असते.जुलै महिना हा सर्वात आर्द्र महिना असतो.मार्च हा सर्वात शीतल महिना असतो. वार्षिक पर्जन्यमान २,२६० मिमी असते.

वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
शोध मराठी मनाचा

१९९४ साली स्थापन झालेल्या जागतिक मराठी अकादमीने २००४ सालापासून **शोध मराठी मनाचा** या नावाने संमेलने घेण्यास सुरुवात केली.

## **शोध मराठी मनाचा** या नावाने झालेली आत्तापर्यंतची संमेलने
* २००४ - नागपूर; अध्यक्ष राम शेवाळकर
* २००५ -अहमदनगर; अध्यक्ष श्रीराम लागू
* २००६ - मुंबई
* २००७ - एम्‌आय्‌टी मायर्स, पुणे; ६-७ जानेवारी, अध्यक्ष प्रकाश भालेराव
* २००८ - कला अकादमी, पणजी(गोवा); ४-५-६ जानेवारी; अध्यक्ष निळू फुले
* २००९ - शिवाजी विद्यापीठ, कोल्हापूर; ३-४- जानेवारी; अध्यक्ष सुहास काकडे  
* २०१० - हुतात्मा स्मृति मंदिर, सोलापूर; २-३ जानेवारी
* २०११ - मराठवाडा शिक्षण प्रसारक मंडळ, औरंगाबाद; ७-८-९ जानेवारी, अध्यक्ष विजय भटकर
* २०१२ - विवा काॅलेज, विरार, ७-८ जानेवारी; अध्यक्ष अरुण फिरोदिया
* २०१३ - कालिदास कलामंदिर, नाशिक; ५-६ जानेवारी; अध्यक्ष आशुतोष गोवारीकर
* २०१४ - खातू नाट्यगृह,रत्‍नागिरी; १८-१९ जानेवारी; अध्यक्ष मधु मंगेश कर्णिक
* २०१५ - सातारा, ३-५ जानेवारी; अध्यक्ष सुनिल सूर्यवंशी
* २०१६ - संत ज्ञानेश्वर सांस्कृतिक भवन, अमरावती; १-२ जानेवारी, अध्यक्ष विक्रम गोखले.
* २०१७ - मुंबई, ७-८ जानेवारी; अध्यक्षपदी अमेरिका येथील प्रसिद्ध उद्योगपती अविनाश राचमाले 
* २०१८ - पुणे, १-३ जानेवारी; अध्यक्ष ऑर्डर ऑफ ऑस्ट्रेलिया या पुरस्काराने सन्मानित डॉ. विजय जोशी.

## हे सुद्धा पहा
* मराठी साहित्य संमेलने
* अखिल ऑस्ट्रेलिया मराठी संमेलन

वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
वर्ग:मराठी संमेलने
थायलंडचा ध्वज

**थायलंडचा ध्वज** २८ सप्टेंबर १९१७ रोजी स्वीकारला गेला.

## हे सुद्धा पहा
* जगातील देशांचे ध्वज

वर्ग:थायलंड
वर्ग:देशानुसार ध्वज
वर्ग:इ.स. १९१७ मधील निर्मिती
वाडा (इमारत)

right|thumb|325px|सासवड जवळील जाधववाडी येथील एक वाडा

**वाडा** हा इमारतीचा एक प्रकार आहे.हे एक प्रकारचे छोटे गढीसदृश बांधकाम असते. आक्रमण किंवा चोरी/दरोडा यांपासून बचाव करण्यासाठी व सुरक्षेसाठी या वास्तूसभोवतालच्या परिमितीवर बहुधा एक उंच भिंत बांधण्यात आलेली असते. या वास्तूचे मुख्य प्रवेशद्वार लाकडाच्या जाड फळ्यांनी बनविलेले असते. हे दार बंद करण्यास, आतील बाजूस लोखंडी साखळकोंड्याची व्यवस्था असते. अनेक ठिकाणी यास अडसरही लावण्यात येतो. दारात खालच्या बाजूस एक छोटा दिंडी दरवाजा असतो.  या वास्तूच्या बांधकामात लाकडाचा, चुन्याचा, दगडांचा व मातीचा मुक्त वापर केलेला असतो. भिंतीत खुंट्या, कोनाडे आणि फडताळे असतात. भिंती खूप जाड असल्याने या वास्तूत नैसर्गिकरीत्या उन्हाळ्यात थंडावा व हिवाळ्यात उष्णता मिळते. वाड्याच्या दरवाज्यावर सुशोभीकरणासाठी कलाकुसरही असते. दरवाज्याच्या वरच्या लाकडी फळीत मध्यभागी एक लाकडी गणपती बसवलेला असतो. वाडा हा प्रकार मुख्यत्वे महाराष्ट्रात देशावर आढळतो. पुणे येथील काही वाडे प्रसिद्ध आहेत.

## पुस्तक
* महाराष्ट्रातील ऐतिहासिक वाडे : भाग १ (लेखक - डॉ. सदाशिव शिवदे; स्नेहल प्रकाशन, पुणे)

## हे सुद्धा पहा 
* चौसोपी वाडा

वर्ग:इमारती व वास्तू
मराठा चेंबर ऑफ कॉमर्स, इंडस्ट्रीज अँड ॲग्रीकल्चर

**मराठा चेंबर ऑफ कॉमर्स इंडस्ट्रीज अँड ॲग्रिकल्चर** (MCCIA) हे भारतातील काही वाणिज्य चेंबर्सपैकी एक आहे ज्याची स्थापना स्वातंत्र्यापूर्वी झाली होती, ज्या काळात देशातील औद्योगिक क्रियाकलाप अद्याप खऱ्या अर्थाने भरभराटीला आलेला नव्हता. पुण्याच्या उद्यम आणि नवोपक्रमाची क्षमता वाढवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावणाऱ्या संस्थेची ही एक झलक आहे.

## महाराष्ट्र चेंबर ऑफ कॉमर्सची स्थापना कधी झाली?
ए.आर. भट, डब्ल्यू.जी. काळे, धनंजयराव गाडगीळ, एन.सी. केळकर, जे.एस. करंदीकर, धोंडुमामा साठे, रामभाऊ अभ्यंकर, श्रीधरपंत आपटे आणि बी.व्ही. घारपुरे यांसारख्या दूरदर्शी लोकांनी एकत्र येऊन १६ मार्च १९३४ रोजी मराठा चेंबर ऑफ कॉमर्स अँड इंडस्ट्रीजची (एमसीसीआय) स्थापना केली.

## उद्देश
## इतिहास
## कारकीर्द
## पुरस्कार
चेंबरचे अध्यक्ष एस. के. जैन आणि महासंचालक अनंत सरदेशमुख यांनी बुधवारी चेंबरच्या वतीने दरवर्षी देण्यात येणाऱ्या विविध औद्योगिक पुरस्कारांची घोषणा केली. यंदा ९१ उद्योजकांनी या पुरस्कारासाठी प्रवेशिका सादर केल्या होत्या. मारिको लिमिटेडचे अध्यक्ष व व्यवस्थापकीय संचालक हर्ष मारिवाला यांच्या हस्ते १९-१०-२०१२ रोजी हे पुरस्कार दिले गेले. दरवर्षी औद्योगिक नावीन्यपूर्ण काम किंवा संशोधनासाठी मराठा चेंबर ऑफ कॉमर्स पुरस्कार देते. हे पुरस्कार ज्यांना मिळाले आशा काही व्यक्ती किंवा कंपन्या :
* मराठा चेंबर ऑफ कॉमर्स, इंडस्ट्रीज अँड ॲग्रिकल्चरच्या वतीने देण्यात येणारा २०१२ सालचा जी. एस. पारखे औद्योगिक पुरस्कार पुण्यातील ॲक्वा कन्सेप्टचे शिरीष पटवर्धन यांच्या "इव्हालॅक' या नावीन्यपूर्ण उत्पादनास जाहीर झाला आहे. ’इव्हॉलॉक' एस.आर.पी. फिल्मच्या वापराने, साठवलेल्या पाण्याच्या वेगाने होणारे बाष्पीभवन ३६ टक्के कमी करता येणे शक्‍य झाले आहे. 
* नवे उत्पादन आणि त्याच्या रचनेसाठी देण्यात येणाऱ्या *हरी मालिनी जोशी पुरस्कार* सांगलीच्या कुपवाड औद्योगिक वसाहतीतील (बाश्को) बॅश्‍को इंजिनिअरिंगच्या शेखर कोरे यांना दिला गेला.
* चिन्मय देवधर या तरुण उद्योजकालाही त्याच्या ’ड्युएल फंक्‍शन ५ मिलिमीटर लॅप्रोस्कोपिक सर्जिकल इन्स्ट्‌रुमेन्टच्या' निर्मितीसाठी विशेष पुरस्काराने गौरविण्यात आले आहे.
* महिलांसाठी असलेल्या ’रमाबाई अनंत जोशी’ पुरस्कार पुण्याच्या मेलुक्‍स कंट्रोल गिअर्सच्या मानसी बिडकर यांना दिला गेला आहे. त्यांनी विजेची बचत करण्यास मदत करणाऱ्या एलईडी एनर्जी फिक्चर्स, एलईडी ड्रायव्हर्सची निर्मिती केली आहे. असाच एक  पुरस्कार फ्ल्युएंट सर्व्हिसेसच्या मुग्धा चांदकर व अनुपमा टिळक यांना दिला गेला आहे.
* सामाजिक बांधिलकीच्या कामाबद्दल उद्योगांना देण्यात येणारा बी. जी. देशमुख सर्वोत्कृष्ट पुरस्कार टाटा मोटर्सला, तर अशाच प्रकारच्या नावीन्यपूर्ण कामासाठीचा पुरस्कार प्राज इंडस्ट्रीजला दिला गेला. 
* सामाजिक बांधिलकीच्या कामासाठी लघु व मध्यम उद्योगांना देण्यात येणारा ’मराठा चेंबर व बी. जी. देशमुख पुरस्कार' एक्‍स्पोन्शिअल इंजिनिअरिंगला मिळाला आहे.
* प्रदूषण कमी करण्यासाठीच्या प्रयत्नांकरिता देण्यात येणारा मराठा चेंबर आणि डॉ. आर. जे. राठी पुरस्कार रिलायन्स इंडस्ट्रीजच्या नागोठणे येथील प्रकल्पाला, तर या क्षेत्रातील उत्तम कार्यासाठी उत्तेजनार्थ म्हणून रांजणगाव औद्योगिक क्षेत्रातील महाराष्ट्र एनव्हायरो पॉवरलाही पुरस्काराने गौरविण्यात आले.

वर्ग:महाराष्ट्रातील संस्था
संजीव जैस्वाल

**संजीव जायसवाल** *शूद्र द राइजिंग* या ऐतिहासिक  हिंदी चित्रपटाचे निर्माता निर्देशक आणि लेखक आहेत.

## चित्रपट निर्मिती
*"फरेब' 
*"अनवर' 
**शूद्र द राइजिंग* 
## संदर्भयादी
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक
वर्ग:इ.स. १९७२ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नीळकंठ कल्याणी

डॉ. नीळकंठ कल्याणी यांनी 'भारत फोर्ज'चा नावलौकिक देशात, आशिया खंडात आणि आता जगभरात नेण्याची कामगिरी करून दाखविली आहे. 

वर्ग:भारतीय उद्योगपती
आदिवासी विचारवेध संमेलन

विचारवेध साहित्य संमेलने ही विविध नावांनी भरतात. 
आदिवासी विचारवेध संमेलन, डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर विचारवेध साहित्य संमेलन, दलित साहित्य विचारवेध संमेलन, राजर्षी शाहू विचारवेध संमेलन आणि नुसतेच विचारवेध संमेलन ही त्यांची काही नावे आहेत. ही संमेलने भरवणाऱ्या  संस्थाही एकाहून अधिक आहेत. त्यामुळे एकाच क्रमांकाची दोन-तीन संमेलने असू शकतील. अशी काही विचारवेध संमेलने आणि त्यांचे तपशील :   

पहा : विचारवेध साहित्य संमेलन   
मराठी साहित्य संमेलने
अरुण फिरोदिया

वर्ग:भारतीय उद्योगपती
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. १९४३ मधील जन्म
हायड्रोथेरेपी

वर्ग:वैद्यकशास्त्र
वर्ग:उपचारपद्धती
वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र
वर्ग:रिकामी पाने
ॲक्युप्रेशर

**ॲक्युप्रेशर** ही शरीराच्या विविध भागांवर विशिष्ट प्रकारे दाब देऊन उपचार करण्याची पद्धती आहे.

वर्ग:वैद्यकशास्त्र
वर्ग:उपचारपद्धती
वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र
किरणोपचार

**किरणोपचार** ही किरणोत्सर्ग वापरून करण्या येणारी उपचारपद्धती आहे. ही पद्धती सहसा कर्करोग किंवा तत्सम रोगांसाठी वापरण्यात येते.

वर्ग:वैद्यकशास्त्र
वर्ग:उपचारपद्धती
वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र
चुंबकीय उपचार

चुंबकीय उपचार म्हणजे चुंबक किंवा इलेक्ट्रोमॅग्नेट्सचा वापर समाविष्ट असलेल्या थेरपीचा संदर्भ देते.

## प्रकारांमध्ये समाविष्ट आहे: 
१. बायोइलेक्ट्रोमॅग्नेटिक्स, इलेक्ट्रोमॅग्नेटिक फील्ड जैविक प्रक्रियांशी कसा संवाद साधतात आणि प्रभावित करतात याचा अभ्यास.

२. इलेक्ट्रोथेरपी, वैद्यकातील विद्युत किंवा विद्युत चुंबकीय ऊर्जेचा वापर;

३. इलेक्ट्रोमॅग्नेटिक थेरपी (पर्यायी औषध), रोगावर उपचार करण्यासाठी इलेक्ट्रोमॅग्नेटिक रेडिएशनचा वापर. परिणामकारकतेचा पुरावा कमी आहे.

४. स्पंदित इलेक्ट्रोमॅग्नेटिक फील्ड थेरपी, किंवा PEMF, ऑस्टियोजेनेसिस सुरू करण्यासाठी कमकुवत इलेक्ट्रोमॅग्नेटिक फील्डचा वापर.

५. अल्टरनेटिंग इलेक्ट्रिक फील्ड थेरपी, ज्याला "ट्यूमर ट्रीटिंग फील्ड्स" असेही म्हणतात, कॅन्सरच्या रुग्णांसाठी अँटी-माइटोटिक थेरपी म्हणून इलेक्ट्रिक फील्डचा वापर.
वर्ग:वैद्यकशास्त्र
वर्ग:उपचारपद्धती
वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र
वर्ग:फक्त चित्र असलेली पाने
कायरोप्रॅक्टिक

**किरोप्रॅक्टीक** ही एक पर्यायी उपचारपद्धती आहे. या उपचार पद्धतीमध्ये चेतासंस्था व हाडा-मांसल प्रणालीला उपयोगी ठरतात. यात सांधे व मणके यांना हाताळून वा व्यायामाने दुरुस्त केले जाते.

वर्ग:वैद्यकशास्त्र
वर्ग:उपचारपद्धती
वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र
सिंगापूरचा ध्वज

**सिंगापूरचा ध्वज** ३ डिसेंबर १९५९ रोजी स्वीकारला गेला.

## हे सुद्धा पहा
* जगातील देशांचे ध्वज

वर्ग:सिंगापूर
वर्ग:देशानुसार ध्वज
दीप्ती नंबीयार

**दीप्ती नंबीयार** (जुलै ११, इ.स. १९८६:पुणे, महाराष्ट्र, भारत - ) ही दक्षिण भारतीय भाषांतील चित्रपटअभिनेत्री आहे. तिने तमिळ आणि मलयाळम भाषेतील चित्रपटांत कामेकेली आहेत..

वर्ग:इ.स. १९८६ मधील जन्म
वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेत्री
निसर्गोपचार

'निसर्गोपचार' चिकित्सेत नैसर्गिक साधनांचा म्हणजे सूर्यप्रकाश, उष्णता, शीतता, ध्वनी, पाणी, फळे, इत्यादींचाच उपयोग करतात.  मानवी रोगांच्या चिकित्सेकरिता कोणतेही औषध किंवा शल्यचिकित्सा न वापरता ही चिकित्सा केली जाते.  पारंपारिक आजार दुर करण्याची क्षमता नॅचरोपॅथी मध्ये आहे. जुना आजार बरा करण्यासाठी नॅचरोपॅथी म्हणजेच निसर्गोपचार पद्धतीचा वापर केला जातो.

निसर्गोपचार तज्ज्ञ आपल्या रूग्णाच्या जीवनशैलीवर लक्ष देतात. त्यामुळे त्या रुग्णाची सर्व प्रकारची आजार नाहीशी होतात. 

नॅचरोपॅथी (Naturopathy) म्हणजे निसर्गाधारित उपचार पद्धती. ही एक आरोग्य सेवा प्रणाली आहे जी नैसर्गिकरित्या शरीराला बरे करण्यासाठी उपचारांचा वापर करते. यात औषधी वनस्पती, आहार, जीवनशैलीतील बदल आणि इतर नैसर्गिक पद्धतींचा समावेश होतो. नॅचरोपॅथीमध्ये, शरीराची स्वतःची उपचार करण्याची क्षमता असते यावर विश्वास ठेवला जातो आणि त्यावर आधारित उपचार केले जातात. 

नॅचरोपॅथीचे मुख्य घटक: 

आहार: योग्य आहार योजना आणि जीवनशैलीतील बदल. 

वनस्पती: औषधी वनस्पतींचा वापर. 

व्यायाम: शारीरिक हालचाली आणि योगासने. 

मानसिक आरोग्य: तणाव व्यवस्थापन आणि मानसिक शांतता. 

नैसर्गिक घटक: सूर्यप्रकाश, हवा आणि पाणी.

नॅचरोपॅथीचा उद्देश: 

आजारांचे मूळ कारण शोधून त्यावर उपचार करणे, शरीराची नैसर्गिकरित्या बरे होण्याची क्षमता वाढवणे, प्रतिबंधात्मक आरोग्य सेवा प्रदान करणे, निरोगी जीवनशैली जगण्यास मदत करणे.

नॅचरोपॅथी आणि इतर उपचार पद्धतींमधील फरक: 

नॅचरोपॅथी, ऍलोपॅथी (Allopathy) किंवा होमिओपॅथी (Homeopathy) पेक्षा वेगळी आहे. ऍलोपॅथीमध्ये, रोगलक्षणे कमी करण्यासाठी औषधे दिली जातात, तर नॅचरोपॅथीमध्ये, शरीराच्या नैसर्गिक उपचारांना प्रोत्साहन दिले जाते.

निष्कर्ष: 

नॅचरोपॅथी ही एक समग्र उपचार पद्धती आहे जी व्यक्तीला निरोगी आणि संतुलित जीवनशैली जगण्यास मदत करते.

वर्ग:वैद्यकशास्त्र
वर्ग:उपचारपद्धती
वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र
एक था टायगर

**एक था टायगर** हा हिंदी चित्रपट २०१२ साली चित्रपटगृहांत प्रकाशित झाला. यश राज फिल्म्सच्या या चित्रपटाचे दिग्दर्शन कबीर खान ह्यांनी केले आहे तर आदित्य चोप्रा हा निर्माता आहे. ह्या चित्रपटात सलमान खान आणि कतरिना कैफ यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत. रणवीर शोरी, गिरीश कर्नाड, रोशन सेठ, गाविये चहल हे साहाय्यक अभिनेता व अभिनेत्री आहेत

## पात्रयोजना
* सलमान खान - टायगर (गुप्त नाम)/मनीष चंद्रा (मिशनकाळातले नाव)/अविनाश सिंह राठोड (खरे नाव)
* कतरिना कैफ - ज़ोया
* रणवीर शोरी - गोपी
* गिरीश कर्नाड - शिनॉय
* रोशन सेठ - किडवाई
* गवी चहल - अबरार

## संगीत
## बाह्य दुवे
* 
* 

वर्ग:इ.स. २०१२ मधील हिंदी चित्रपट
पूर्णिया विभाग

200px|इवलेसे|उजवे|बिहारची राजमुद्रा
पूर्णिया विभाग हा बिहार राज्यामधील एक प्रशासकीय व भौगोलिक विभाग आहे. या विभागाची निर्मिती इ.स. २००५मध्ये झाली.

## जिल्हे
या विभागात खालील जिल्हे आहेत. 
* पूर्णिया जिल्हा
* कटिहार जिल्हा
* अरारिया जिल्हा
* किशनगंज जिल्हा

## मुख्यालय
पूर्णिया विभागाचे मुखालय पूर्णिया येथे आहे.

वर्ग:बिहारमधील विभाग