open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
स्टार्टअप इंडिया

**स्टार्टअप इंडिया** ही भारत सरकारची एक महत्वाकांक्षी योजना आहे, ज्याची घोषणा पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी १६ जानेवारी २०१६ रोजी दिल्ली येथील विज्ञान भवनात केली. या योजनेचा मुख्य उद्देश म्हणजे देशातील युवकांना स्टार्टअप उद्योग उभारण्यासाठी प्रोत्साहित करणे, रोजगारनिर्मिती वाढवणे आणि नवोन्मेषाला चालना देणे.

## पार्श्वभूमी 
२०१५ साली "मन की बात" या कार्यक्रमात पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी भारतात स्टार्टअप संस्कृती विकसित करण्याची गरज व्यक्त केली होती. त्यानंतर स्टार्टअप इंडिया मोहिमेची घोषणा झाली. आर्थिक वर्ष २०१६-१७ च्या केंद्रीय अर्थसंकल्पात स्टार्टअप उद्योगांसाठी विविध कर सवलती आणि प्रोत्साहनपर उपाययोजनांची घोषणा करण्यात आली.

## उद्दिष्टे 
स्टार्टअप इंडिया मोहिमेची प्रमुख उद्दिष्टे पुढीलप्रमाणे आहेत:
* नवउद्योजकतेला गती देणे आणि स्टार्टअप्ससाठी अनुकूल वातावरण निर्माण करणे
* भारतात रोजगारनिर्मिती वाढवणे
* नवोन्मेष, संशोधन आणि उत्पादकता वाढवणे
* देशांतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय गुंतवणूक आकर्षित करणे

## मुख्य उपक्रम व योजना 
स्टार्टअप इंडिया अंतर्गत खालील प्रमुख उपक्रम राबवले जात आहेत:

### स्टार्टअप इंडिया हब 
उद्योजकांना मार्गदर्शन देण्यासाठी आणि बँका, गुंतवणूकदार, सरकारी संस्था यांच्याशी जोडण्यासाठी एक ऑनलाइन व्यासपीठ उभारले आहे.

### सेल्फ सर्टिफिकेशन 
कामगार कायदे व पर्यावरणीय कायद्यांमध्ये स्टार्टअप्सना स्वतःच प्रमाणित करण्याची मुभा दिली गेली आहे.

### कर सवलत 
अधिकृत मान्यता मिळालेल्या स्टार्टअप्सना तीन वर्षांसाठी उत्पन्न कर सवलत देण्यात येते.

### पेटंट अर्ज प्रक्रिया 
स्टार्टअप्ससाठी पेटंट अर्ज प्रक्रियेला गती देण्यात आली असून शुल्कामध्येही मोठी सवलत देण्यात आली आहे.

### निधी व अनुदान 
'Fund of Funds for Startups' योजनेअंतर्गत SIDBI मार्फत स्टार्टअप्समध्ये निधी गुंतविला जातो. तसेच, 'Startup India Seed Fund Scheme' अंतर्गत प्रकल्प आरंभ टप्प्यात मदत केली जाते.

## पात्रता निकष 
स्टार्टअप इंडिया अंतर्गत सुविधा मिळवण्यासाठी काही पात्रता निकष आहेत:
* कंपनीचा नोंदणी कालावधी १० वर्षांपेक्षा कमी असावा.
* वार्षिक उलाढाल ₹१०० कोटींपेक्षा कमी असावी.
* उत्पादन किंवा सेवा नवोन्मेषी असावी आणि मोठ्या प्रमाणावर वाढण्याची क्षमता असावी.
* कंपनीचे मूळ उद्दिष्ट विभाजन किंवा पुनर्रचना नसावे.

## योजनेचा प्रभाव 
स्टार्टअप इंडिया मोहिमेमुळे देशातील स्टार्टअप इकोसिस्टममध्ये मोठी वाढ झाली आहे. सरकारच्या आकडेवारीनुसार २०२५ पर्यंत लाखो स्टार्टअप्सची नोंदणी झाली आहे. डिजिटल इंडिया, मेक इन इंडिया, आत्मनिर्भर भारत अशा विविध राष्ट्रीय कार्यक्रमांशी ही मोहीम पूरक ठरली आहे.

## टीका व आव्हाने 
* ग्रामीण व आदिवासी भागांतील स्टार्टअप्सना अजूनही पुरेशा सुविधा पोहोचवण्यात अडचणी आहेत.
* नियामक प्रक्रियेमधील जटिलता काही प्रमाणात टिकून आहे.
* वित्तीय सहाय्य मिळवण्यासाठी स्टार्टअप्सना अनेकदा मोठ्या अडचणींचा सामना करावा लागतो.

## संदर्भ 
* Startup India अधिकृत संकेतस्थळ
* Press Information Bureau (PIB) Startup India घोषणाबाबत प्रेस रिलीज
## बाह्य दुवे 
* Startup India Portal
* Startup India Seed Fund Scheme
मक्का मेट्रो

**मक्का मेट्रो**  ही सौदी अरेबियातील मक्का शहरात चार नियोजित मार्गांची एक मेट्रो प्रणाली आहे. मेट्रोचे बांधकाम चायना रेल्वे कंस्ट्रक्शन कॉर्पोरेशन  ने केले आहे आणि ही प्रणाली मक्का मास रेल ट्रान्झिट कंपनी द्वारे चालवली जाते. मेट्रो ही ६२ अब्ज रियालच्या मक्का सार्वजनिक वाहतूक कार्यक्रमाचा भाग आहे, ज्यामध्ये एकात्मिक बस सेवांचा देखील समावेश असेल.   

प्रस्तावित चार मेट्रो मार्गिका  मक्का, अराफत, मुजदलिफा आणि मीना यांना जोडणाऱ्या १८.१ किमी लांबीच्या सध्याच्या अल मशाएर–अल मुगद्दस्साह मेट्रो मार्गिकेला  वाढावा म्हणून असेल. ही मार्गिका नोव्हेंबर २०१० मध्ये उघडल्या गेली होती.  

हज दरम्यान बरेच लोक मक्का मेट्रोचा वापर करतात. मेट्रोची किंमत २५० रियाल आहे, आणि हजच्या शेवटच्या दिवशी प्रवास केल्यास किंमत १०० रियालपर्यंत कमी होते. 

## नियोजन 
ऑगस्ट २०१२ मध्ये, सौदी सरकारने चार मेट्रो मार्गिकांच्या (  प्रणालीला मजुरी देण्याची घोषणा केली.  या घोषणेत १० वर्षांच्या कालावधी मध्ये बांधकाम पूर्ण होण्याचे सांगितले होते. जानेवारी २०१३ मध्ये निविदा बोलाविण्यात येणार होत्या. 

खालील प्रमाणे चार नवीन मार्गिका बांधल्या जाणार आहेत. 

* **मार्गिका**  : मक्काला दक्षिणेकडून ईशान्येकडे मोठ्या बहुस्तरीय पार्किंग सुविधांशी जोडेल.
* **मार्गिका**  : हा मीना आणि मक्का यांच्यातील सरळ मार्ग आहे आणि नैऋत्येला हरामैन द्रुतगती रेल्वे मार्गाला समांतर असेल.
* **मार्गिका**   : अराफत आणि मीना यांना मक्केच्या पश्चिम भागाशी जोडेल आणि पुढे वायव्य दिशेने चालेल.
* **मार्गिका**  : पश्चिमेकडील सरळ विस्तारून दक्षिण भागाला मक्केशी जोडेल. 

८७ नवीन स्थानकांसह लांबीच्या मार्गांवर वर बांधकाम २०१५ मध्ये सुरू होण्याची अपेक्षा होती,  नंतर ही तारीख २०१६ पर्यंत ढकलण्यात आली.  परंतु तेव्हापासून काम सुरू झाले नसल्याचे कळले आहे. २०१७ मध्ये अयशस्वी झालेल्या निविदा नंतर,  सौदी सरकारने २०२४ च्या उन्हाळ्यात प्रकल्पाच्या पहिल्या टप्प्यावर व्यवहार्यता अभ्यासाचे आदेश देऊन प्रकल्प पुन्हा सुरू केला. ८ अब्ज अमेरिकन डॉलरच्या आर्थिक अंदाजासह या टप्प्यात नियोजित मार्गिका बी आणि मार्गिका सी चा बहुतेक भाग असेल.  मार्गिका ए दुसऱ्या टप्प्यात असेल आणि मार्गिका डी आणि मार्गिका सी चा उत्तरेकडील विस्तार हा  तिसऱ्या टप्प्याचा भाग असेल. 

## हे देखील बघा 
* जेद्दाह मेट्रो
* मदीना मेट्रो
* रियाध मेट्रो
* हरामैन द्रुतगती रेल्वे
* अल मशाएर–अल मुगद्दासाह मेट्रो मार्गिका

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* Makkah at *UrbanRail.net*
वर्ग:मक्का मेट्रो
वर्ग:सौदी अरेबियामधील जलद परिवहन
भीखा बेहराम विहीर

**भीखा बेहराम विहीर**
चर्चगेट रेल्वे स्थानक ते फोर्ट (मुंबई) येथे जाणाऱ्या रस्त्यावर डाव्या बाजूला भीखा बेहराम नावाची विहीर आहे.ही विहीर आझाद मैदानाच्या कोपऱ्यावर आहे. ही विहीर झोरोस्ट्रियन /पारसी समाजाची आहे.

## इतिहास
सन १७२५ मध्ये भीखा बेहराम यांच्या स्वप्नात दृष्टांत झाला आणि त्याप्रमाणे त्यांनी एक विहीर खणण्यास चालू केले. ती २१ मार्च १७२५ रोजी पूर्ण झाली.ही विहीर त्यांच्याच नावाने प्रसिद्ध झाली.ह्या विहिरीला २१ मार्च २०२५ रोजी ३०० वर्षे पूर्ण झाली आहेत. ही विहीर समुद्राच्या जवळ असूनही तिला गोडे पाणी आहे. ह्या ३०० वर्षांच्या कालात विहिरीला बऱ्याच अडचणींना तोंड द्यावे लागले. ह्यामध्ये भराव घालणे, तोडफोड, बेकायदा फेरीवाल्यांचे बस्तान, स्वच्छतागृहाची उभारणी,मेट्रो रेल्वेचा बोगदा वगैरे गोष्टी आहेत. काचेचे नक्षीकाम तोडले होते तेही आता पूर्ववत केले आहे. मुंबई येथील लहानश्या पारसी समुदायासाठी ह्या विहीरीचे महत्त्व फार आहे.
## तीन शतक साजरे
ह्या विहीरीला ३ शतके पूर्ण झाल्याच्या निमित्ताने **वॉटरनामा - ३०० इयर्स ऑफ मुंबईज भीखा बेहरामवेल** हे पुस्तक प्रकाशित करण्यात येणार आहे. बच्छी करकेरिया ह्यांनी ह्या पुस्तकाचे संपादन केले आहे. पुस्तकात खालील व्यक्तींचे लेख आहेत.
#दस्तूर फिरोज कोतवाल.
#एरवर्ड कारंजिया.
#रोहिन्टन नरीमन.
#देवदत्त पटनाईक.
#वायू नायडू.

वर्ग:मुंबई
ट्वेंटी डॉलर्स ए वीक

**ट्वेंटी डॉलर्स ए वीक** हा १९३५ साली प्रदर्शित झालेला अमेरिकन नाट्यचित्रपट आहे. याचे दिग्दर्शन वेस्ली फोर्ड यांनी केले असून, यात जेम्स मरे, पॉलिन स्टार्क आणि ग्वेन ली यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत. चित्रपट २ फेब्रुवारी १९३५ रोजी प्रदर्शित झाला.

## कथानक 
सॅली ब्लेअर ही एक उत्साही तरुणी आहे, जी विमा एजंट मिस्टर वॉर्नर यांच्याकडे स्टेनोग्राफर म्हणून काम करते. वॉर्नरला सॅली आवडते. सॅली त्याच्याबरोबर डेटला जाते, पण तिने आधीच नवीन सेल्समन पीटर डग्लसबरोबर योजना आखली आहे. वॉर्नर सॅलीला नाइटक्लबमध्ये घेऊन जातो आणि तिथे तिच्यावर जबरदस्ती करतो. सॅली त्याला ठोसा मारते. तरीही, वॉर्नर तिला त्याची वैयक्तिक सचिव बनवतो. नंतर एका लग्नात पीटर सॅलीला प्रपोज करतो. पीटरची आई सॅलीला त्याच्या पैशांमागे असल्याचा आरोप करते आणि तिला त्याच्यापासून दूर राहण्यास सांगते. तरीही, सॅली आणि पीटर लग्न करतात.

## कलाकार 
*पॉलिन स्टार्क - सॅली ब्लेअर
*जेम्स मरे - पीटर डग्लस
*ग्वेन ली - ॲन सेमोर
*डोरोथी रेव्हियर - लिंडा डेव्हिडसन
*विल्यम वर्थिंग्टन - मिस्टर डेव्हिडसन
*अँडी राइस ज्युनियर - मॅक टायर्नी
*बार्टलेट कॅरे - जिमी डेल
*ग्लोरियन ग्रे - मॅमी
*ब्रायंट वॉशबर्न - वॉर्नर
*व्हेसी फॅरेल - मिसेस डग्लस

## निर्मिती 
नोव्हेंबर १९३४ मध्ये रॉब ईडन यांच्या कथेवर आधारित हा चित्रपट स्वतंत्र निर्माता बर्टन एल. किंग यांनी विकत घेतला. त्यांनी अजाक्स डिस्ट्रिब्युटिंग कॉर्पोरेशनद्वारे चित्रपट वितरित करण्याचे ठरवले. हा चित्रपट चार चित्रपटांच्या मालिकेतील पहिला होता. नोव्हेंबरच्या अखेरीस, किंग यांनी फोर-लीफ क्लोव्हर प्रॉडक्शन्स नावाची निर्मिती कंपनी स्थापन केली आणि पॉलिन स्टार्क यांना मुख्य भूमिकेसाठी करारबद्ध केले. डिसेंबर १९३४ मध्ये कंपनीचे नाव अजाक्स पिक्चर्स असे झाले आणि हा चित्रपट त्यांच्या नियोजित १० चित्रपटांपैकी पहिला होता. डिसेंबर १९३४ च्या अखेरीस चित्रपटाचे चित्रीकरण पूर्ण झाले. जानेवारी १९३५ मध्ये जेम्स मरे यांचीही या चित्रपटात मुख्य भूमिका असल्याचे जाहीर झाले.

## समीक्षा 
*द फिल्म डेली* या नियतकालिकाने चित्रपटाला नकारात्मक समीक्षा दिली. त्यांनी वेस्ली फोर्ड यांच्या दिग्दर्शनाला "अनैसर्गिक" म्हटले आणि आर्थर मार्टिनेली यांच्या छायाचित्रणाला सामान्य दर्जाचे ठरवले. तथापि, त्यांनी पॉलिन स्टार्क यांच्या अभिनयाचे कौतुक केले आणि सांगितले की, चित्रपटाच्या मध्यम दर्जाच्या बाबतीतही त्यांचा अभिनय काही ठिकाणी उत्कृष्ट होता.

## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे 
*
२०२५ ऑस्ट्रेलियन ओपन

## विजेते
### पुरूष एकेरी
*  **यानिक सिनर** ने  अलेक्झांडर झ्वेरेवला, ६-३, ७-६४, ६३ असे हरवले.

### महिला एकेरी
*  **मॅडिसन कीझ** ने  अरिना सबालेंकाला, ६-३, २-६, ७-५ असे हरवले.

### पुरूष दुहेरी
### महिला दुहेरी
### मिश्र दुहेरी
वर्ग:ऑस्ट्रेलियन ओपन
ऑस्ट्रेलियन ओपन
वर्ग:२०२५ ऑस्ट्रेलियन ओपन
२०२२ फ्रेंच ओपन – महिला एकेरी

२०२२ फ्रेंच ओपन महिला एकेरी स्पर्धेत इगा स्वियातेकने अंतिम फेरीत कोको गॉफचा ६-१, ६-३ असा पराभव करून विजेतेपद मिळवले.  हे तिचे दुसरे फ्रेंच ओपन जेतेपद आणि एकूण दुसरे ग्रँड स्लॅम जेतेपद होते. स्पर्धेत तिने चौथ्या फेरीत चिनवेन झेंगला फक्त एक सेट गमावला होता. 

## मानांकन 
## नोंदी 
### अंतिम फेऱ्या 
### वरचा अर्ध 
#### विभाग १ 
#### विभाग २ 
## संदर्भ 
वर्ग:२०२२ फ्रेंच ओपन
ट्युनिस लघुभार मेट्रो

**ट्युनिस लघुभार मेट्रो** ( फ्रेंच *Tunis métro léger*, म्हणजे **ट्युनिस लघुभार रेल्वे**, अरबी : *المترو الخفيف لمدينة تونس* ) ही ट्युनिस महानगर क्षेत्रात सेवा देणारे लघुभार रेल्वेचे जाळे आहे. ही सेवा १९८५ मध्ये सुरू झाली. 

काही आफ्रिकन शहरांमध्ये एकेकाळी पारंपारिक विद्युतीकृत ट्रॅम प्रणाली होती, परंतु अलेक्झांड्रिया ट्रॅम वगळता सर्व शहरांमधील सेवा बंद करण्यात आली. ट्युनिसची आधुनिक लघुभर रेल्वे व्यवस्था मूळतः आफ्रिकेत अद्वितीय होती, परंतु आता अल्जेरिया आणि मोरोक्कोमध्ये देखील आधुनिक ट्राम आहेत.
[इवलेसे| १९९४ मध्ये [ट्युनिस|ट्युनिसमध्ये ट्राम]]

## जाळे 
## आधारभूत संरचना 
इवलेसे|220x220अंश| बार्डोमधील बोगद्याच्या उताराचे दृश्य.
शहराची लोकसंख्या वाढत असल्याने, मेट्रो लेजेर या लघुभर रेल्वेसाठी प्राथमिक अभ्यास १९७४ मध्ये सुरू झाला. १,४३५ मिमी, ओव्हरहेड सप्लाय सरफेस नेटवर्क तयार करण्याचा कंत्राट सीमेन्सच्या नेतृत्वात असलेल्या कन्सोर्टियमने जिंकला. ट्युनिस मीरीन ( टीजीएमसाठी शहरी बस अंत्यस्थानाक) ते दक्षिणेकडील बेन आरुस पर्यंत, मार्गिका १ १९८५ मध्ये उघडण्यात अली. 
 
२००६ पर्यंत, १३६ संधिबद्ध प्रवासी ट्राम गाड्या ट्राम कार्यरत होत्या. या गाड्या सीमेन्सने उत्पादित केल्या होत्या, आणि १९८४ ते १९९७ दरम्यान वितरित केले गेले. या ट्रॅम मुळात हॅनोव्हर स्टॅडबानसाठी विकसित केलेल्या TW 6000 वरून अनुजात केल्या गेल्या होत्या. द्वि-दिशात्मक ट्राम ७५० व्होल्ट डीसी उपरि तारांद्वारे आणि १४३५ मिमी रुंदीच्या लोहमार्गावर चालवल्या जातात.   

२००४ मध्ये, फ्रेंच आणि ट्युनिशिया सरकारमधील करारामुळे ३० नवीन अल्स्टॉम सिटाडिस ट्रॅम गाड्यांची मागणी देण्यात आली. प्रत्येक ट्रॅममध्ये ६४ मीटर लांबीचे दोन एकक असतात आणि त्यात २०८ लोक उभे राहू शकतात आणि ५८ बसू शकतात. अशा पहिल्या ट्रॅमगाड्या १७ सप्टेंबर २००७ रोजी ल्यूटणीस मेट्रोमार्गांवर सुरू झाल्या.  जुलै २०१० मध्ये अल्स्टॉमकडून आणखी १६ ट्राम मागवण्यात आल्या. 

## संदर्भ 
वर्ग:ट्युनिस लघुभार मेट्रो
वर्ग:ट्युनिसमधील वाहतूक
ट्युनिस महानगर

उजवे|इवलेसे|283x283अंश| प्रदेशाचा नकाशा.
**बृहत ट्युनिस** ( अरबी : *تونس الكبرى*, फ्रेंच : *Grand Tunis* ) हे ट्युनिसियामधील, देशाच्या राजधानी ट्युनिसवर केंद्रित, सर्वात मोठे महानगरीय क्षेत्र आहे. यात चार राज्यपाल क्षेत्र आहेत: ट्युनिस, आरियाना, मानूबा आणि बेन आरूस . २००४ च्या जनगणनेनुसार, बृहत ट्युनिसच्या परिसरात २२,४७,८०० लोक राहतात. 

## संदर्भ 
वर्ग:ट्युनिसियाचा भूगोल
वर्ग:ट्युनिस
वर्ग:आफ्रिका खंडामधील महानगर क्षेत्र
मदीना मेट्रो

**मदीना** **मेट्रो** ही सौदी अरेबियातील मदीना शहरासाठी नियोजित तीन-मार्गिका असलेली मेट्रो प्रणाली आहे. 

## नियोजन 
४ नोव्हेंबर २०१३ रोजी सौदी मंत्रिमंडळाने घोषणा केली की आठ वर्षांत मदीनामध्ये मेट्रो बांधली जाईल.  या प्रकल्पासाठी एक समिती मदीनाचे राज्यपाल राजकुमार फैसल बिन सलमान यांच्या अध्यक्षतेखाली स्थापन करण्यात येणार होती.  ही प्रणाली २०२० च्या दशकात उघडणार असून, दोन टप्प्यात बांधली जाणार आहे. 

## जाळे 
* मार्गिका 
* मार्गिका 
* मार्गिका 

एकूण मार्गाची लांबी ९५ किमी आहे. यापैकी २५ किमी भूमिगत असेल आणि ४८ किमी उन्नत मार्ग असतील. 

## हे देखील बघा 
* जेद्दाह मेट्रो
* मक्का मेट्रो
* रियाध मेट्रो
* हरामैन द्रुतगती रेल्वे

## संदर्भ 
वर्ग:प्रस्तावित जलद परिवहन
वर्ग:मदीना
वर्ग:सौदी अरेबियामधील जलद परिवहन
मार्गिका १ (रियाध मेट्रो)

**निळी मार्गिका** (अरबी : المسار الأزرق  ) किंवा **मार्गिका** **१** ही सौदी अरेबियातील रियाधमधील रियाध मेट्रोमधील सहा मार्गिकांपैकी एक आहे.      ही मार्गिका   किंग सलमान बिन अब्दुल अझीझ रस्त्याच्या उत्तरेस सुरू होऊन, ओलाया आणि बाथा रस्त्यांसह उत्तर-दक्षिण दिशेने चालते आणि दक्षिणेकडील दार अल-बैदा क्रीडा मैदानावर समाप्त होते. या ३८ किमी लांबीच्या मार्गिकेवर एसएबीबी ते अद दार अल-बैदा पर्यंत २५ स्थानके आणि ४ अदलाबदल स्थानके आहेत.

## मार्ग 
## संदर्भ 
वर्ग:रियाध मेट्रो
स्टार्टअप कंपनी

**स्टार्टअप कंपनी** म्हणजे अशी एक उदयोन्मुख कंपनी असते जी नवे उत्पादन, सेवा किंवा नावीन्यपूर्ण व्यवसाय मॉडेल विकसित करण्याचा प्रयत्न करते आणि जी उच्च वाढीची क्षमता बाळगते. स्टार्टअप्सना सामान्यतः मोठ्या प्रमाणावर अनिश्चितता आणि जोखमीचा सामना करावा लागतो.

## इतिहास 
स्टार्टअप संकल्पनेचा उदय १९९० च्या दशकात झाला, विशेषतः माहिती तंत्रज्ञानाच्या क्षेत्रात. सिलीकॉन व्हॅली (अमेरिका) हे पहिले मोठे स्टार्टअप केंद्र म्हणून उदयास आले. नंतर जगभरात विविध शहरांमध्ये स्टार्टअप संस्कृतीने मूळ धरले.

## वैशिष्ट्ये 
स्टार्टअप कंपन्यांची काही प्रमुख वैशिष्ट्ये पुढीलप्रमाणे आहेत:
* नवोन्मेषावर आधारित उत्पादन किंवा सेवा
* लवचिक व्यवसाय मॉडेल आणि जलद विस्ताराची क्षमता
* अपयशाचा उच्च धोका
* प्रारंभिक टप्प्यात मर्यादित संसाधने
* भांडवल उभारणीसाठी Angel Investors किंवा Venture Capitalists वर अवलंबित्व

## भांडवली व्यवस्था 
स्टार्टअप्स प्रामुख्याने खालील माध्यमांद्वारे भांडवल उभारतात:
* **एंजल गुंतवणूकदार** (Angel Investors)
* **व्हेंचर कॅपिटल कंपन्या** (Venture Capitalists)
* **क्राउडफंडिंग प्लॅटफॉर्म्स**
* **सरकारी सहाय्यक योजना** (Startup India Scheme सारख्या)

## कार्यक्षेत्रे 
स्टार्टअप कंपन्या विविध क्षेत्रांमध्ये कार्यरत आहेत:
* माहिती तंत्रज्ञान व सॉफ्टवेअर
* बायोटेक्नॉलॉजी आणि हेल्थटेक
* शिक्षण व एडटेक
* कृषी तंत्रज्ञान (AgriTech)
* हरित ऊर्जा (Green Energy)

## भारतातील स्टार्टअप्स 
भारत सध्या जगातील सर्वात गतिमान स्टार्टअप इकोसिस्टमपैकी एक मानला जातो. बेंगळुरू, हैदराबाद, पुणे, आणि दिल्ली-एनसीआर ही भारतातील प्रमुख स्टार्टअप केंद्रे आहेत.  
२०१६ मध्ये भारत सरकारने **स्टार्टअप इंडिया** योजना सुरू केली, ज्याचा उद्देश नवउद्योजकतेला चालना देणे आणि स्टार्टअप्ससाठी अनुकूल वातावरण निर्माण करणे होता.

डॉ. युवराज परदेशी लिखित **स्टार्टअप रोडमॅप** या पुस्तकात भारतीय स्टार्टअप प्रवासाचे टप्पे, नवउद्योजकांसमोरील आव्हाने, तसेच यशस्वी स्टार्टअप्सचे विविध पैलू अत्यंत सोप्या भाषेत सविस्तरपणे मांडले आहेत.

## अपयशाची कारणे 
अनेक स्टार्टअप्सना प्रारंभीच अपयश येते. त्यामागची प्रमुख कारणे पुढीलप्रमाणे आहेत:
* चुकीचा बाजार संशोधन (Market Research)
* निधीचा अभाव
* चुकीचा वेळ किंवा बाजारातील मागणीचा अभाव
* अनुभवाचा अभाव
* अकार्यक्षम संघटन

## संदर्भ 
* Startup India Portal
* Startup Roadmap - दीपस्तंभ बुक्स
* Various academic studies on Startup Success and Failure rates

## बाह्य दुवे 
* Startup Company on English Wikipedia
* स्टार्टअप कंपनी हिंदी विकिपीडिया
जॅक द रिपर

**जॅक द रिपर** हा एक अज्ञात सिरीयल किलर होता जो १८८८ मध्ये इंग्लंडमधील लंडनच्या गरीब व्हाईटचॅपल जिल्ह्यात आणि त्याच्या आसपासच्या परिसरात सक्रिय होता. काही गुन्हेगारी खटल्यांच्या फायली आणि समकालीन पत्रकारितेच्या अहवालांमध्ये, खुन्याला **व्हाईटचॅपल मर्डरर** आणि **लेदर अ‍ॅप्रन** असेही म्हटले गेले आहे.

जॅक द रिपरने केलेल्या हल्ल्यांमध्ये सामान्यतः लंडनच्या ईस्ट एंडच्या झोपडपट्ट्यांमध्ये राहणाऱ्या वेश्या महिलांचा समावेश होता. त्यांचे पोट व गळे कापण्यात आले होते. कमीतकमी तीन पीडितांचे अंतर्गत अवयव काढून टाकल्यामुळे असा अंदाज बांधला जात होता की ह्या मारेकऱ्याला शारीरिक किंवा शस्त्रक्रियेचे ज्ञान होते. सप्टेंबर आणि ऑक्टोबर १८८८ मध्ये या खुनांचा आपसात संबंध असल्याच्या अफवा तीव्र झाल्या आणि खुनी असल्याचा दावा करणाऱ्या लोकांकडून माध्यमे आणि स्कॉटलंड यार्ड पोलीसांना असंख्य पत्रे मिळाली.

"जॅक द रिपर" हे नाव खुनी असल्याचा दावा करणाऱ्या एका व्यक्तीने लिहिलेल्या "प्रिय बॉस पत्रातून" आले, जे प्रेसमध्ये प्रसारित झाले. हे पत्र खोटे असल्याचे मानले जाते आणि पत्रकारांनी या कथेत रस वाढवण्यासाठी आणि त्यांच्या वृत्तपत्रांचा प्रसार वाढवण्यासाठी ते लिहिले असावे असे मानले जाते. दुसरे, "नरकातून आलेले पत्र", व्हाईटचॅपल दक्षता समितीचे जॉर्ज लस्क यांना मिळाले आणि त्यात अर्धे जतन केलेले मानवी मूत्रपिंड होते, जे एका पीडिताकडून घेतले असल्याचा दावा होता. जॅक द रिपर नावाचा हा एकच सिरीयल किलर असल्याचा जनतेला विश्वास बसला.

व्यापक वृत्तपत्रीय लेखांमुळे रिपरला चिरस्थायी आंतरराष्ट्रीय बदनामी मिळाली आणि ही आख्यायिका अधिक दृढ झाली. १८८८ ते १८९१ दरम्यान व्हाईटचॅपल आणि स्पिटलफील्ड्समध्ये झालेल्या अकरा क्रूर हत्यांच्या मालिकेतील पोलिस तपासात सर्व हत्यांचा संबंध १८८८ च्या हत्यांशी जोडता आला नाही. पाच बळी - मेरी अँन निकोल्स, अँनी चॅपमन, एलिझाबेथ स्ट्राइड, कॅथरीन एडॉव्स आणि मेरी जेन केली - यांना "कॅनॉनिकल फाइव्ह" म्हणून ओळखले जाते आणि ३१ ऑगस्ट ते ९ नोव्हेंबर १८८८ दरम्यान झालेल्या त्यांच्या हत्येचा आपसातला संबंध सर्वात जास्त असल्याचे मानले जाते.

या खूनांची उकल कधीच झाली नाही आणि या गुन्ह्यांशी संबंधित दंतकथा ऐतिहासिक संशोधन, लोककथा आणि छद्म इतिहासाचे मिश्रण बनल्या, ज्या आजपर्यंत सार्वजनिक कल्पनाशक्तीला आकर्षित करतात.

## संदर्भ 
वर्ग:सिरीयल किलर
वर्ग:लंडनचा इतिहास
वर्ग:इ.स. १८८८ मधील मृत्यू
मार्गिका ४ (रियाध मेट्रो)

**पिवळी मार्गिका** (अरबी: المسار الأصفر) किंवा **मार्गिका** **४** ही सौदी अरेबियातील रियाधमधील रियाध मेट्रोमधील सहा मार्गिकांपैकी एक आहे.     ही २९.६ किमी लांबीची माहिक किंग खालिद आंतरराष्ट्रीय विमानतळापासून किंग अब्दुल्ला फायनान्शियल डिस्ट्रिक्ट (KAFD) पर्यंत जाते आणि या मार्गिकेवर ९ स्थानके आणि ४ अदलाबदल स्थानके आहेत.

## मार्ग 
## संदर्भ 
वर्ग:रियाध मेट्रो
देवमाणूस - मधला अध्याय

**देवमाणूस - मधला अध्याय** ही झी मराठी वाहिनीवर प्रसारित होणारी एक मालिका आहे. ही मालिका देवमाणूसच्या पहिल्या व दुसऱ्या पर्वाच्या मधला भाग आहे.

## पर्व 
## कलाकार 
* किरण गायकवाड - अजितकुमार देव (गोपाळ)
* माधव अभ्यंकर - हिम्मत देशमुख (अप्पा)
* सोनम म्हसवेकर - लतिका सुभाष जगदाळे / लतिका गोपाळ देशमुख (लाली)
* रुक्मिणी सुतार - नरू देशमुख / सरू पाटील
* रोहित भोसले - सुधाकर हिम्मत देशमुख
* प्रेरणा बादणे - शामल सुधाकर देशमुख
* दुर्गावती स्वामी - फुला हिम्मत देशमुख
* अपर्णा क्षेमकल्याणी - रंजना हिम्मत देशमुख
* अर्णव तौर - ऋतिक सुधाकर देशमुख
* शिवन्या शिंदे - हौसा हिम्मत देशमुख (हॅश)
* ऐश्वर्या मल्लिकार्जुन - मनीषा मकरंद देसाई
* चैतन्य चंद्रात्रे - मकरंद देसाई (मॅक)
* मिलिंद शिंदे - मार्तंड जामकर
* कादंबरी खेडकर - आर्या जामकर
* एकता डांगर - गंगा गुप्ता
* अंकुश मांडेकर - बाबू पाटील
* प्रदीप कोथमिरे - सुभाष जगदाळे
* मृणाल साळुंखे - शालिनी
* अवधूत माळी - साकेत
* अनिल राबाडे - पक्या
* ओमकार भोसले - लकी
* सूरज भोसले - खुसपुटे (झुंजार)
* अतिश हरेल - मंग्या
* सुमंत शिंदे - जित्या
* सायली शिर्के - माधुरी
* गौतमी पाटील

## बाह्य दुवे 
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका
वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका
२०२५ ऑस्ट्रेलियन ओपन – महिला एकेरी

२०२५ च्या ऑस्ट्रेलियन ओपनम महिला एकेरी स्पर्धेत मॅडिसन कीझने अंतिम फेरीत दोन वेळची गतविजेती अरिना सबालेंकाचा ६-३, २-६, ७-५ असा पराभव केला. हे कीझचे पहिलेच ग्रँड स्लॅमविजेतेपद होते.    

## मानांकन 
## नोंदी 
### अंतिम फेऱ्या 
### वरचा अर्ध 
#### विभाग १ 
#### विभाग २ 
#### विभाग ३ 
#### विभाग ४ 
### खालचा अर्ध 
#### विभाग ५ 
#### विभाग ६ 
#### विभाग ७ 
#### विभाग ८ 
## संदर्भ 
वर्ग:२०२५ ऑस्ट्रेलियन ओपन
कै. ज्ञा.म. नारकर वाचनालय

**कै.ज्ञा.म.नारकर वाचनालय** हे रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील राजापूर तालुक्यातील पाचल गावी आहे.

## संकल्पना
सन १९४२ च्या आसपास अनेक स्वातंत्र्य सैनिक पाचल पंचक्रोशीत होते. महात्मा गांधी यांच्या आवाहनाला प्रतिसाद देत येथील स्वातंत्र्य सैनिक गोपाळआबा नारकर ह्यांनी पाचल विकास आराखडा तयार केला. प्रत्येक भागात बालवाडी, शाळा,आणि प्रत्येक गावात हायस्कूल, सेवा सोसायटी व वाचनालय निर्माण करण्याचे उद्दिष्ट ठरवले. त्यावेळचे पाचल गावाचे सरपंच रघुनाथ रेडीज ह्यांनी गावातील लोकांच्या मदतीने ग्राम वाचनालय चालू केले.१४ एप्रिल १९७६ रोजी **ज्ञा.म.नारकर वाचनालय** म्हणून त्याची धर्मादाय आयुक्तांकडे नोंदणी केली गेली.
## प्रगती
पाचल येथील सरस्वती विद्या मंदिर येथे शिक्षक म्हणून रुजू झालेले आणि त्याच शाळेतून मुख्याध्यापक म्हणून निवृत्त झालेल्या मोहन साखळकर ह्यांनी हे वाचनालय पाच दशके व्यवस्थित सांभाळले व त्याचा फायदा गावातील विद्यार्थी, शिक्षक, सर्वसामान्य नागरिकांना भरपूर झाला. त्यांच्या शाळेत शिकणाऱ्या विद्यार्थ्यांना त्याचा फार उपयोग झाला आणि अनेक विद्यार्थी पुढे चांगले शिक्षण घेऊन चागल्या व्यवसायात स्थिर झाले.
महाराष्ट्र सरकारचा भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर सर्वोत्कृष्ट वाचनालय पुरस्कार ह्या वाचनालयाला मिळाला.रत्‍नागिरी जिल्हा ग्रंथालय संघाचा उत्कृष्ट ग्रंथपाल पुरस्कार ग्रंथपाल विठोबा चव्हाण ह्यांना मिळाला.
## सुवर्ण महोत्सव
ह्यावर्षी वाचनालय पन्नासाव्या वर्षात पदार्पण करीत आहे.अशी फारच कमी वाचनालये असतील की ती आपला सुवर्णमहोत्सव साजरा करीत असतील. गावातील नागरिकांचा सक्रीय सहभाग असणे हे ही तितकेच महत्त्वाचे आहे.येथील लोक शेती, बागायती तसेच व्यापार ह्या व्यवसायात व्यग्र असतानासुद्धा सुशिक्षित आणि सुसंस्कृत आहेत. इथे नाटक, लोककला,कुस्तीफड इत्यादी अनेक कार्यक्रम आयोजित होत असतात. इथल्या वाचन संस्कृतीची जोपासना येथील कै.ज्ञा.म.नारकर वाचनालय गेली पन्नास वर्षे करीत आहे.

वर्ग:राजापूर तालुका
वर्ग:इ.स. १९७६ मधील निर्मिती
वर्ग:महाराष्ट्रातील ग्रंथालये
मार्गिका ३ (रियाध मेट्रो)

**केशरी मार्गिका** (अरबी : المسار البرتقالي) किंवा **मार्गिका ३** ही सौदी अरेबियातील रियाधमधील रियाध मेट्रोमधील सहा मार्गिकांपैकी एक आहे.   ही मार्गिका जेद्दाह द्रुतगतीमार्गाजवळ पश्चिमेकडून सुरू होऊन अल-मदीना अल-मुनाव्वारा मार्ग आणि प्रिन्स साद बिन अब्दुलरहमान अल-अवल मार्गाच्या बाजूने पूर्व-पश्चिमे दिशेने धावते आणि खाश्म अल-अनच्या राष्ट्रीय रक्षक छावणीजवळ पूर्वेकडे संपते. या ४०.७ किमी लांबीचे मार्गिकेवर २१ स्थानके आणि २ अदलाबल स्थानके आहेत.

## मार्ग 
## संदर्भ 
वर्ग:रियाध मेट्रो
थिऑसॉफिकल सोसायटी

**थियोसॉफिकल सोसायटी** ही एक आध्यात्मिक चळवळ आहे जी १८७५ मध्ये अमेरिकेतील न्यू यॉर्कमध्ये स्थापन करण्यात आली. हेलेना पेत्रोवना ब्लावाटस्की आणि हेनरी स्टील ओल्कॉट यांनी या सोसायटीची स्थापना केली.  

## उद्दिष्ट 
या संस्थेचे मुख्य उद्दिष्ट म्हणजे **धर्म, विज्ञान आणि तत्त्वज्ञान यांचा समन्वय** साधणे आणि सर्व धर्मांत साम्य व सार्वत्रिक सत्य शोधणे.

भारतामध्ये ही चळवळ **१८७९** मध्ये आली आणि पुढे **चेन्नईजवळील अड्यार (Adayar)** येथे तिचे मुख्यालय स्थापन करण्यात आले. या संस्थेचा भारतात खूप प्रभाव पडला, विशेषतः राष्ट्रीय चळवळीच्या आध्यात्मिक बाजूंवर.
----

## प्रमुख व्यक्ती 
### ॲनी बेझंट (Annie Besant) 
**ॲनी बेझंट** (१८४७–१९३३) या इंग्लंडमधील समाजसुधारक, लेखिका, वक्त्या आणि नंतरच्या काळात भारतातील स्वातंत्र्य चळवळीतील एक महत्त्वपूर्ण नेत्या होत्या.

त्या **१८९३ साली भारतात आल्या** आणि नंतर त्यांनी **थियोसॉफिकल सोसायटी ऑफ इंडिया** मध्ये सक्रीय भाग घेतला. त्यांनी अड्यार येथील मुख्यालयात कार्यरत राहून भारतीय अध्यात्म आणि वेदांत विचारांचा प्रसार केला.

#### ॲनी बेझंट यांचे कार्य: 
* त्यांनी भारतीय संस्कृतीचा गौरव केला आणि भारताच्या स्वातंत्र्याच्या मागणीला बळ दिलं.
* **"Home Rule Movement" (स्वराज्य चळवळ)** सुरू केली (१९१६), जी नंतर महात्मा गांधींच्या चळवळीची पूर्वतयारी ठरली.
* त्या काही काळासाठी **इंडियन नॅशनल काँग्रेसच्या अध्यक्षपदी**ही होत्या (१९१७).
* त्यांचे कार्य भारतीय शिक्षण, विशेषतः **बनारस हिंदू विद्यापीठाच्या स्थापनेत**ही महत्त्वाचे होते.

----**चार्लेस वेब्स्टर लिडबीटर (Charles Webster Leadbeater)** 

थियोसॉफिकल सोसायटीच्या सुरुवातीच्या काळातील मुख्य अग्रणी व्यक्तींपैकी एक. 

## निष्कर्ष: 
थियोसॉफिकल सोसायटी ऑफ इंडिया ही एक अशी संस्था आहे जिला आध्यात्मिक समन्वय आणि ज्ञानाचा प्रचार करण्याचे उद्दिष्ट होते. ॲनी बेझंट या संस्थेच्या माध्यमातून भारतात आल्या आणि नंतर त्यांनी भारतीय स्वातंत्र्य, शिक्षण आणि अध्यात्म यामध्ये मोठे योगदान दिले.BY source द हिंदू Academy MPSC UPSC MUMBAI

## संदर्भ
मार्गिका २ (रियाध मेट्रो)

**लाल मार्गिका**  (अरबी: المسار الأحمر) किंवा **मार्गिका** **२** ही सौदी अरेबियातील रियाधमधील रियाध मेट्रोमधील सहा मार्गिकांपैकी एक आहे.    ही मार्गिका किंग सौद विद्यापीठ आणि किंग फहद स्पोर्ट्स सिटी दरम्यान, किंग अब्दुल्ला मार्गावर पूर्व-पश्चिम दिशेने चालते.  ही मार्गिका नियोजित मुक्तमार्गाच्या मध्यभागी एका उन्नतमार्गावरून चालते. या २५.३ किमी लांबीच्या मार्गिकेवर १५ स्थानके आणि ३ अदलाबदल स्थानके आहेत.

## मार्ग 
## संदर्भ 
वर्ग:रियाध मेट्रो
मार्गिका ५ (रियाध मेट्रो)

**हिरवी मार्गिका** (अरबी : المسار الأخضر) किंवा **मार्गिका** **५** ही सौदी अरेबियातील रियाधमधील रियाध मेट्रो मधील सहा मार्गिकांपैकी एक आहे.   ही मार्गिक किंग अब्दुल्लाह ऐतिहासिक केंद्र आणि रियाध वायुसेना तळ दरम्यान किंग अब्दुल्लाह मार्गावर भुयारी मार्गाने जाते आणि तिथून  किंग अब्दुल्लाह मार्गाला जोडल्या जाते. या १२.९ किमी लांबीच्या मार्गिकेवर ११ स्थानके आणि २ अदलाबदल स्टेशन आहेत.

## मार्ग 
## संदर्भ 
वर्ग:रियाध मेट्रो
मार्गिका ६ (रियाध मेट्रो)

**जांभळी मार्गिका** (अरबी : المسار البنفسجي) किंवा **मार्गिका ६**,  ही सौदी अरेबियातील रियाधमधील रियाध मेट्रोमधील सहा मार्गिकांपैकी एक आहे.     ही मार्गिका इमाम मुहम्मद इब्न सौद इस्लामिक युनिव्हर्सिटी मार्गे किंग अब्दुल्ला फायनान्शियल डिस्ट्रिक्टपासून अर्ध्या वर्तुळमार्गाने प्रिन्स साद इब्न अब्दुलरहमान अल-अवल मार्गापर्यंत चालते. शेख हसन बिन हुसेन बिन अली मार्ग वगळता ही मार्गिका बहुतेक ठिकाणी उन्नतमार्गावर आहे. या मार्गावर ११ स्थानके आहेत ज्यात ३ अदलाबदल स्थानके आहेत.

## मार्ग 
## संदर्भ 
वर्ग:रियाध मेट्रो
यांगून जलद बस परिवहन

**यांगून जलद बस परिवहन**  ही  यांगून, म्यानमार मधील संयुक्त सार्वजनिक-खाजगी उपक्रम यंगून बस पब्लिक कंपनी लिमिटेड (ရန်ကုန်ဘတ်စကား အများနှင့်သက်ဆိုင်သော ကုမ္ပဏီလီမိတက်) द्वारे चालविली जाणारी एक बस जलद परिवहन व्यवस्था आहे.  ही प्रणाली ७ फेब्रुवारी २०१६ रोजी दोन वर्तुळाकार मार्गांसह सुरू करण्यात आली. *एनी पे* नावाचे पूर्वदत्त कार्ड पेमेंट तसेच रोख रकमेसाठी पेमेंटदेखील उपलब्ध आहे. या सेवेचे सरसकट दर दरडोई ३०० क्याट (सुमारे US$०.२४) इतके आहे. सध्या ही सेवा सकाळी  ६:०० वाजे पासून  रात्री ७:३० वाजे पर्यंत चालते.

## ताफा 
डाउनटाउन यंगून (म्यानमार) परिसरात सेवा देणारी यांगून जलद बस परिवहन व्यवस्था ६५ बासांचा  ताफा चालवते: 

* १५ किंग लाँग XM6119G
* १५ हायगर सिटी-बस
* १५ देवू सिटी-बस
* १५ हुंडई सिटी-बस
* ५ स्कॅनिया मार्कोपोलो

शहरात सेवा देणाऱ्या इतर कोणत्याही बसप्रमाणे, कंपनीचे नाव आणि बोधचिन्ह (लोगो) बसच्या पुढच्या बाजूला सर्वात वर असतो. कंपनीच्या बोधचिन्हाखाली मार्ग क्रमांक दर्शविला जातो. बस थांब्यांचे नावे देखील समोरच्या काचेच्या तळाशी दर्शविली जातात .

यांगून बस पब्लिक कंपनी ही म्यानमारमधील एकमेव बस परिवहन कंपनी आहे जी पूर्णपणे वातानुकूलित बस चालवते.

## मार्गिका १ 
## हे देखील बघा 
* यांगून ट्रॅम

## संदर्भ 
वर्ग:यांगूनमधील वाहतूक
वर्ग:जलद बस परिवहन
शिरच्छेद

[इवलेसे|हिंदू पौराणिक कथेनुसार, [कृष्ण|कृष्णाने आपल्या सुदर्शन चक्राने शिशुपालाचे शिरच्छेद केले.]]

**शिरच्छेद** म्हणजे डोके शरीरापासून पूर्णपणे वेगळे करणे. अशी दुखापत मानवांसाठी आणि सर्व पृष्ठवंशी प्राण्यांसाठी नेहमीच घातक असते, कारण ती मेंदूला जग्युलर शिर आणि सामान्य कॅरोटिड धमनीतून ऑक्सिजनयुक्त रक्तापासून वंचित ठेवते, आणि इतर सर्व अवयव कार्य करण्यासाठी आवश्यक असलेल्या अनैच्छिक कार्यांपासून वंचित राहतात. **शिरच्छेद** हा शब्द एखाद्या व्यक्तीचा जाणूनबुजून शिरच्छेद करण्याच्या कृतीला सूचित करतो, एकतर खून करण्यासाठी किंवा फाशी म्हणून; ते कुऱ्हाडी, तलवार किंवा चाकूने किंवा गिलोटिनसारख्या यांत्रिक मार्गांनी केले जाऊ शकते. अपघाती शिरच्छेद हा स्फोट,  कार किंवा औद्योगिक अपघात, फाशी देऊन अयोग्यरित्या दिलेली मृत्युदंड किंवा इतर हिंसक दुखापतीचा परिणाम असू शकतो.

सौदी अरेबिया आणि येमेनचे राष्ट्रीय कायदे  शिरच्छेद करण्यास परवानगी देतात. शरिया अंतर्गत, जे केवळ मुस्लिमांना लागू होते, नायजेरियातील झामफारा राज्यात शिरच्छेद करणे देखील कायदेशीर शिक्षा आहे. प्रत्यक्षात, सौदी अरेबिया हा एकमेव देश आहे जो मृत्युदंडाच्या गुन्ह्यांसाठी नियमितपणे गुन्हेगारांचा शिरच्छेद करत राहतो.

कमी प्रमाणात, शिरच्छेद म्हणजे आधीच मृत झालेल्या शरीरातून डोके काढून टाकणे देखील असू शकते. हे डोके विजयाची निशाणी म्हणून घेण्यासाठी केले जाऊ शकते.

## संदर्भ 
वर्ग:मृत्यूची कारणे
वर्ग:मृत्युदंड
सुदर्शन चक्र

**सुदर्शन चक्र** हे एक दिव्य चक्र आहे, जे हिंदू धर्मग्रंथांमध्ये विष्णूला दिले आहे. सुदर्शन चक्र सामान्यतः विष्णूच्या उजव्या मागच्या हातात दर्शविले जाते आणि इतर हातांमध्ये पंचजन्य (शंख), कौमोदकी (गदा) आणि पद्म (कमळ) आहे.

*ऋग्वेदात*, सुदर्शन चक्र हे काळाचे चक्र म्हणून विष्णूचे प्रतीक असल्याचे सांगितले आहे. ही चकती नंतर आयुधपुरुष (एक मानववंशीय रूप) म्हणून उदयास आली, जे विष्णूचे भयंकर रूप आहे जे राक्षसांच्या नाशासाठी वापरली जाते. *आयुधपुरुष* म्हणून या देवतेला *चक्रपेरुमल* किंवा *चक्रतलवार* म्हणून ओळखले जाते.
इवलेसे| सुदर्शन चक्र चक्रातलवार म्हणून चित्रित केले आहे जो आयुधपुरुष आहे.
अल्ट=Sudarshana Chakra at Asian Civilisations Museum.|इवलेसे| सिंगापूरमधील आशियाई संस्कृती संग्रहालयात १८ व्या शतकातील सुदर्शन चक्राचे कांस्य प्रतिरूप.

## संदर्भ 
वर्ग:विष्णूची रूपे
स्वजातिभक्षण

इवलेसे| त्याच प्रजातीच्या मृत प्राण्याला खाणारी *एरियन वल्गारिस* जातीची एक गोगलगाय.
**स्वजातिभक्षण** म्हणजे अन्न म्हणून त्याच प्रजातीच्या दुसऱ्या व्यक्ती/प्राणीचे सेवन करणे. स्वजातिभक्षण हा प्राण्यांच्या जगात एक सामान्य पर्यावरणीय संवाद आहे आणि १,५०० हून अधिक प्रजातींमध्ये त्याची नोंद झाली आहे. प्राचीन आणि अलिकडच्या काळातही मानवी स्वजातिभक्षण म्हणजे नरभक्षणाच्या नोंदी केल्या आहेत.

पोषक तत्वांच्या दृष्टीने कमी असलेल्या वातावरणात स्वजातिभक्षण होण्याचे प्रमाण वाढते कारण जीव त्यांच्या स्वतःच्या प्रजातीच्या सदस्यांकडे अतिरिक्त अन्न स्रोत म्हणून बघतात. स्वजातिभक्षण लोकसंख्येचे नियमन करते, ज्यामुळे संभाव्य स्पर्धा कमी झाल्यामुळे अन्न, निवारा आणि प्रदेश यासारखी संसाधने अधिक सहज उपलब्ध होतात. स्वजातिभक्षण - पूर्वी मानले जात होते तसे - केवळ अत्यंत अन्नटंचाईमुळे किंवा कृत्रिम/अनैसर्गिक परिस्थितीमुळे होत नाही, तर ते विविध प्रजातींमध्ये नैसर्गिक परिस्थितीत देखील होऊ शकते.

परिसंस्थेच्या पातळीवर, जलचर वातावरणात स्वजातिभक्षणाचे प्रमाण सर्वात सामान्य आहे, माशांमध्ये स्वजातिभक्षण होण्याचे प्रमाण ०.३% पर्यंत आहे. स्वजातिभक्षण केवळ मांसभक्षक प्रजातींपुरते मर्यादित नाही तर ते शाकाहारी आणि डेट्रिटिव्होर्समध्ये देखील आढळते. लैंगिक स्वजातिभक्षणामध्ये सामान्यतः मादी व्यक्ती संभोग करण्यापूर्वी, दरम्यान किंवा नंतर नराचे सेवन करते.

## संदर्भ 
वर्ग:मृत्यू
वर्ग:जेवण
आरटीएक्स कॉर्पोरेशन

**आरटीएक्स कॉर्पोरेशन**, पूर्वी **रेथिऑन टेक्नॉलॉजीज कॉर्पोरेशन**,   ही एक अमेरिकन बहुराष्ट्रीय एरोस्पेस आणि संरक्षण समूह आहे ज्याचे मुख्यालय आर्लिंग्टन, व्हर्जिनिया येथे आहे. महसूल आणि बाजार भांडवलाच्या बाबतीत हे जगातील सर्वात मोठ्या एरोस्पेस आणि संरक्षण उत्पादकांपैकी एक आहे, तसेच गुप्तचर सेवांच्या सर्वात मोठ्या प्रदात्यांपैकी एक आहे. आरटीएक्स विमान इंजिन, एव्हियोनिक्स, एरोस्ट्रक्चर्स, सायबरसुरक्षा उपाय, मार्गदर्शित क्षेपणास्त्रे, हवाई संरक्षण प्रणाली, उपग्रह आणि ड्रोन तयार करते.  

२०२० मध्ये युनायटेड टेक्नॉलॉजीज कॉर्पोरेशन (UTC) आणि रेथिऑन कंपनीच्या एरोस्पेस उपकंपन्यांमधील समतुल्य कंपन्यांच्या विलीनीकरणातून ही कंपनी स्थापन झाली. विलीनीकरणापूर्वी, UTC ने त्यांच्या नॉन-एरोस्पेस उपकंपन्या ओटिस एलिवेटर कंपनी आणि कॅरियर कॉर्पोरेशन वेगळे केले . यूटीसीचे माजी सीईओ आणि अध्यक्ष ग्रेगरी जे. हेस हे संयुक्त कंपनीचे अध्यक्ष आणि सीईओ आहेत. ही कंपनी एक मोठी लष्करी कंत्राटदार आहे, तिला तिचा बराचसा महसूल अमेरिकन सरकारकडून मिळतो
वर्ग:न्यू यॉर्क रोखे बाजारातील नोंदणीकृत कंपन्या
भारतीय लोक दल

**भारतीय लोक दल** हा एक भारतीय राजकीय पक्ष होता जो १९७४ साली स्थापन झाला. सदर पक्ष १९७७ मध्ये जनता पक्षात विलीन झाला.

वर्ग:भारतातील राजकीय पक्ष
वर्ग:इ.स. १९७४ मधील निर्मिती
वर्ग:इ.स. १९७७ मधील समाप्ती
नाखचिवान स्वायत्त प्रजासत्ताक

**नाखचिवान स्वायत्त प्रजासत्ताक** (अझरबैजानी: Naxçıvan Muxtar Respublikası) हा अझरबैजान प्रजासत्ताकाचा एक भूपरिवेष्टित (पूर्णतया वेढलेला असा) भुभाग आहे. हा प्रदेश ५,५०२.७५ किमी २ (२,१२४.६२ चौरस मैल) क्षेत्रफळाचा असून या देशाची लोकसंख्या ४५९,६०० आहे. त्याच्या पूर्वेला आणि उत्तरेला आर्मेनिया, नैऋत्येला इराण आणि पश्चिमेला तुर्की आहे. हे अझरबैजानचे एकमेव स्वायत्त प्रजासत्ताक आहे, जे त्याच्या स्वतःच्या निवडून आलेल्या कायदेमंडळाद्वारे शासित आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:अझरबैजान
नरभक्षण

**नरभक्षण** म्हणजे मानवांनी इतर मानवांचे मांस किंवा अंतर्गत अवयव खाण्याची कृती किंवा प्रथा. नरभक्षण करणाऱ्या व्यक्तीला **नरभक्षक** म्हणतात. "स्वजातिभक्षण" या शब्दाचा अर्थ प्राणीशास्त्रात विस्तारित केला गेला आहे ज्यामध्ये प्राण्यांना एकाच प्रजातीच्या व्यक्तींचे काही भाग अन्न म्हणून खाणे असे वर्णन केले आहे.

शारीरिकदृष्ट्या आधुनिक मानव, निअँडरथाल आणि *होमो अँटेसेसर यांनी* काही प्रमाणात प्लेइस्टोसीन काळामध्ये नरभक्षण केले होते असे ज्ञात आहे.  इजिप्त मध्ये  प्राचीन काळात आणि रोमन काळात तसेच नंतर तीव्र दुष्काळात कधीकधी नरभक्षण केले जात असे. लेसर अँटिल्सच्या बेट कॅरिब्सला मानवी मांस खाणारे म्हणून दीर्घकाळापासून प्रतिष्ठा मिळवली, ज्यांच्या नावावरून नरभक्षकणासाठी इंग्रजीमध्ये "कॅनेबलीजम" ह्या शब्दाचा उगम झाला.

फिजी (एकेकाळी "नरभक्षक बेटे" असे टोपणनाव असलेले), अमेझॉन बेसिन, काँगो आणि न्यू झीलंडमधील माओरी लोकांसह, जगातील बहुतेक भागात नरभक्षकपणाचे चांगले दस्तऐवजीकरण केले गेले आहे. न्यू गिनी आणि सोलोमन बेटांच्या काही भागातही नरभक्षण केले जात असे आणि मेलनेशियाच्या काही भागांमध्ये आणि काँगो बेसिनमधील बाजारपेठांमध्ये मानवी मांस विकले जात असे. आधुनिक युरोपच्या सुरुवातीच्या काळात नरभक्षणाचा एक प्रकार म्हणजे वैद्यकीय कारणांसाठी शरीराचे अवयव किंवा रक्त सेवन करणे असा होता. १७ व्या शतकात शिगेला पोहोचलेली ही प्रथा काही प्रकरणांमध्ये १९ व्या शतकाच्या उत्तरार्धातही चालू राहिली.

दुष्काळाने त्रस्त असलेल्या लोकांकडून कधीकधी शेवटचा उपाय म्हणून नरभक्षणाचा वापर केला जातो. दुर्दैवी डोनर पार्टी (१८४६-१८४७), होलोडोमोर (१९३२-१९३३) आणि उरुग्वेयन एअर फोर्स फ्लाइट ५७१ (१९७२) चा अपघात, ज्यानंतर वाचलेल्यांनी मृतांचे देह खाल्ले, ही सुप्रसिद्ध उदाहरणे आहेत. याव्यतिरिक्त, लैंगिक सुखासाठी नरभक्षण करणाऱ्या लोकांची प्रकरणे आहेत, जसे की अल्बर्ट फिश, इस्सेई सागावा, जेफ्री डाहमर आणि आर्मिन मेईवेस. अलिकडच्या अनेक युद्धांमध्ये, विशेषतः लायबेरिया  आणि काँगोचे लोकशाही प्रजासत्ताक मध्ये, नरभक्षण केले गेले आहे आणि त्याचा तीव्र निषेध केला झाला. सांस्कृतिक कारणांमुळे २०१२ पर्यंत पापुआ न्यू गिनीमध्ये ते पाळले जात होते.

## संदर्भ 
वर्ग:मानवी क्रिया
वर्ग:मृत्यू
अजमेर बलात्कार प्रकरण

**अजमेर बलात्कार प्रकरण** हे १९९०-९२ मध्ये ११ ते २० वयोगटातील २५० विद्यार्थिनी सामूहिक बलात्कार आणि ब्लॅकमेलिंगच्या मालिकेला बळी पडल्याची घटणा आहे. फारुख चिश्ती आणि नफीस चिश्ती यांच्या नेतृत्वाखालील हे गुन्हे झाले; जे अजमेर शरीफ दर्ग्याच्या विस्तारित खादिम कुटुंबाचे सदस्य होते. १९९२ पर्यंत, अनेक वर्षे, त्यांनी पीडितांना दुर्गम फार्महाऊस किंवा बंगल्यात आणले, जिथे एक किंवा अनेक पुरुषांनी त्यांच्यावर लैंगिक अत्याचार केले आणि महिलांनी तक्रार नोंदवू नये म्हणून त्यांचे नग्न फोटो काढून त्यांना वेठीस धरले. स्थानिक अधिकाऱ्यांनी केलेल्या पूर्व माहितीच्या आरोपांदरम्यान, *दैनिक नवज्योती* या स्थानिक वृत्तपत्रातून आणि त्यानंतरच्या पोलिस तपासातून हा घोटाळा उघडकीस आला.

सीआयडी-क्राइम ब्रँचचे तत्कालीन पोलिस अधीक्षक एन.के. पटणी यांनी टिप्पणी केली की, लालकृष्ण अडवाणींच्या *रथयात्रेनंतर* आणि बाबरी मशीद  पाडण्याच्या काही महिन्यांपूर्वी भारतात वाढत्या जातीय तणावाच्या काळात हे प्रकरण समोर आले. मुख्य आरोपी मुस्लिम होते आणि बहुतेक बळी हिंदू होते, त्यामुळे या प्रकरणाचे जातीयीकरण रोखण्यातील आव्हानांवर पटणी यांनी प्रकाश टाकला.

सप्टेंबर १९९२ मध्ये, १८ गुन्हेगारांवर आरोप ठेवण्यात आले, त्यापैकी एकाचा १९९४ मध्ये आत्महत्या करून मृत्यू झाला. खटल्यातील पहिल्या आठ जणांना जन्मठेपेची शिक्षा सुनावण्यात आली, जरी नंतर २००१ मध्ये राजस्थान उच्च न्यायालयाने चौघांना निर्दोष सोडले. २००७ मध्ये, फारुख चिश्ती यांना जलदगती न्यायालयाने दोषी ठरवले  परंतु शिक्षा भोगल्यानंतर २०१३ मध्ये त्यांची सुटका झाली. राजस्थानचे निवृत्त डीजीपी ओमेंद्र भारद्वाज यांनी नोंदवले की आरोपींच्या प्रभावामुळे पीडितांना साक्ष देणे कठीण झाले. सर्वोच्च न्यायालयाने मान्य केले की अनेक पीडितांनी कलंक आणि त्यांच्या भविष्यातील जीवनावर होणाऱ्या संभाव्य परिणामांमुळे साक्ष देण्यास नकार दिला, ही चिंता सर्वोच्च न्यायालयाने आपल्या निरीक्षणात मान्य केली. या प्रकरणाचा संबंध या प्रदेशातील इतर गुन्हेगारी कारवायांशी देखील होता, ज्यामध्ये १९९२ मध्ये अजमेर येथे झालेल्या एका खून प्रकरणात अडकलेल्या खलील चिश्तीचा सहभाग होता.

या घोटाळ्यावर आधारित *अजमेर ९२* हा चित्रपट २१ जुलै २०२३ रोजी प्रदर्शित झाला.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतातील बलात्कार
वर्ग:भारतातील महिलांवरील हिंसा
ओफिओकॉर्डिसेप्स सायनेन्सिस

डोल्पो प्रदेशात *O. sinensis* यार्सागुम्बा चे फळ देणारे शरीर]]

***ओफिओकॉर्डिसेप्स सायनेन्सिस*** ( समानार्थी शब्द ***कॉर्डीसेप्स सायनेन्सिस*** ), ज्याला बोलीभाषेत **सुरवंट बुरशी** म्हणून ओळखले जाते, ही ओफिओकॉर्डिसीपिटेसी कुटुंबातील एक एंटोमोपॅथोजेनिक बुरशी (कीटकांवर वाढणारी बुरशी) आहे. हे प्रामुख्याने  वरील कुरणात आढळते. तिबेटमधील तिबेटी पठारावर आणि भूतान, भारत आणि नेपाळच्या हिमालयीन प्रदेशांवर. ते भूत पतंगांच्या अळ्यांना परजीवी बनवते आणि फळ देणारे शरीर तयार करते ज्याला पारंपारिक चिनी औषधांमध्ये कामोत्तेजक म्हणून महत्त्व दिले जाते. तथापि, नैसर्गिकरित्या कापणी केलेल्या फळांच्या शरीरात अनेकदा आर्सेनिक आणि इतर जड धातूंचे प्रमाण जास्त असते, ज्यामुळे ते संभाव्यतः विषारी बनतात. परिणामी, २०१६ पासून चीनच्या राज्य बाजार नियमन प्रशासनाने त्यांच्या विक्रीचे काटेकोरपणे नियमन केले आहे. 

*ओ. सायनेन्सिस* हेपियालिडे कुटुंबातील पतंगांच्या अळ्यांना परजीवी बनवतो, विशेषतः तिबेटी पठारावर आणि हिमालयात,  उंचीच्या दरम्यान आढळणाऱ्या प्रजाती. . ही बुरशी जिवंत अळीमध्ये अंकुरित होते, तिला मारते आणि ममी बनवते आणि नंतर काही सेंटीमीटर लांबीचा गडद तपकिरी देठासारखा फळ देणारा मृतदेह बाहेर पडतो आणि सरळ उभा राहतो.

*ओ. सायनेन्सिस* हे औषधी मशरूम म्हणून वर्गीकृत आहे आणि पारंपारिक चिनी औषधांमध्ये तसेच पारंपारिक तिबेटी औषधांमध्ये त्याचा वापर दीर्घ इतिहास आहे.  हाताने गोळा केलेल्या, अखंड बुरशी-सुरवंटाच्या शरीराला औषधी वनस्पतीशास्त्रज्ञ औषध म्हणून महत्त्व देतात आणि त्याच्या किमतीमुळे, त्याचा वापर देखील एक दर्जा प्रतीक आहे.

या बुरशीच्या फळ देणाऱ्या शरीराची चीनच्या बाहेर व्यावसायिकरित्या लागवड केली जात नाही, परंतु मायसेलियम स्वरूपात इन विट्रो लागवड करता येते.   जास्त कापणी आणि अतिशोषणामुळे चीनमध्ये *ओ. सायनेन्सिसला* धोक्यात असलेल्या प्रजाती म्हणून वर्गीकृत करण्यात आले आहे.  संवर्धन आणि इष्टतम वापरासाठी त्याचे आकारविज्ञान आणि वाढीच्या सवयी समजून घेण्यासाठी अतिरिक्त संशोधन करणे आवश्यक आहे.
माहरंग बलोच

**माहरंग बलोच** ही बलुचिस्तान मधील बलुची नागरिक हक्कासाठी संघर्ष करणारी ३२ वर्षांची मानवाधिकार कार्यकर्ती आहे.

## पार्श्वभूमी
माहरंग ही बलुची नागरिक अब्दुल गफ्फार लैंगोव ह्यांची मुलगी आहे. पाक सरकारच्या दडपशाही विरोधी आंदोलनात तिच्या वडिलांचे अपहरण केले होते. तेव्हा ती १६ वर्षांची होती. सुरक्षा यंत्रणानी नंतर त्यांची सुटका केली होती. परंतु पुन्हा सुरक्षा यंत्रणानी दोन वर्षांनंतर अपहरण केले. त्यावेळी त्यांना ठार मारण्यात आले. बलोच विद्यार्थी चळवळीचे नेतृत्व माहरंगने केले तेव्हा ती वैद्यकीय शिक्षण घेत होती. तिच्या नेतृत्वाखाली तुर्बत ते इस्लामाबाद असा लाँग मार्च काढण्यात आला होता. माहरंग सध्या तुरुंगात आहे. टाइम मासिकात तिचा उल्लेख १०० उदयोन्मुख प्रभावशाली नेत्यांच्या यादीत केला आहे. तिला समर्थन देणाऱ्या व्यक्तींमध्ये ग्रेटा थनबर्ग ही पर्यावरणवादी कार्यकर्ती आणि मलाला युसुफझाई ही मानवी अधिकारांसाठी लढा देणारी कार्यकर्ती आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:बलुची व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९९३ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
एडमंड केम्पर

**एडमंड एमिल केम्पर तिसरा** (जन्म १८ डिसेंबर १९४८) हा एक अमेरिकन सिरीयल किलर आहे ज्याला मे १९७२ ते एप्रिल १९७३ दरम्यान सात महिला आणि एका मुलीची हत्या केल्याचा दोषी ठरवण्यात आला आहे. काही वर्षांपूर्वी, वयाच्या १५ व्या वर्षी, केम्परने त्याच्या आजी-आजोबांची हत्या केली होती. केम्परला "**को-एड किलर**" असे टोपणनाव देण्यात आले, कारण त्याच्या कुटुंबाबाहेरील बहुतेक बळी कॅलिफोर्नियातील सांताक्रूझ काउंटीच्या परिसरात पर्यारोहण करणाऱ्या महिला महाविद्यालयीन विद्यार्थिनी होत्या. त्याच्या बहुतेक खूनांमध्ये मृतदेहासह लैंगिकता, शिरच्छेद, अवयवांचे तुकडे आणि कदाचित नरभक्षण यांचा समावेश होता.

१९७३ मध्ये त्याच्या खटल्यात तो निरोगी आणि दोषी आढळला, तेव्हा केम्परने त्याच्या गुन्ह्यांसाठी मृत्युदंडाची विनंती केली. त्यावेळी कॅलिफोर्नियामध्ये फाशीची शिक्षा स्थगित करण्यात आली होती आणि त्याऐवजी त्याला एकाच वेळी आठ जन्मठेपांची शिक्षा सुनावण्यात आली. तेव्हापासून, तो व्हॅकाव्हिल येथील कॅलिफोर्निया मेडिकल फॅसिलिटीमध्ये तुरुंगात आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९४८ मधील जन्म
वर्ग:सिरीयल किलर
झोडियाक किलर

**झोडियाक किलर** हे एका अज्ञात सिरीयल किलरचे टोपणनाव आहे ज्याने डिसेंबर १९६८ ते ऑक्टोबर १९६९ दरम्यान सॅन फ्रान्सिस्को बे एरियामध्ये पाच ज्ञात बळींची हत्या केली होती. या प्रकरणाचे वर्णन "अमेरिकन इतिहासातील सर्वात प्रसिद्ध न सुटलेला खून खटला" असे केले गेले आहे. ते लोकप्रिय संस्कृतीचे एक केंद्रबिंदू आणि हौशी गुप्तहेरांच्या प्रयत्नांचे केंद्रबिंदू बनले आहे.

झोडियाकचे ज्ञात हल्ले बेनिसिया, व्हॅलेजो, असंघटित नापा काउंटी आणि सॅन फ्रान्सिस्को शहर आणि काउंटीमध्ये झाले. त्याने तीन तरुण जोडप्यांवर आणि एका एकमेव पुरुष कॅब ड्रायव्हरवर हल्ला केला. यापैकी दोन बळी वाचले. प्रादेशिक वृत्तपत्रांना पाठवलेल्या उपहासात्मक संदेशांच्या मालिकेत "झोडियाक" हे त्याने त्याचे नाव घेतले होते. हे पत्र जर छापले नाहीत तर आणखी लोक मारण्याची आणि बॉम्बस्फोट करण्याची धमकी त्याने दिली होती. त्याने असेही म्हटले की तो त्याच्या बळींना मृत्युनंतरच्या जीवनासाठी गुलाम म्हणून गोळा करत आहे. त्यांनी त्यांच्या पत्रव्यवहारात चार कोडी समाविष्ट केले होती. त्यापैकी दोन १९६९ आणि २०२० मध्ये सोडवीण्यात आली आणि दोन सामान्यतः अजुनही न सुटलेले आहे.

१९७४ मध्ये, झोडियाकने त्याच्या शेवटच्या पुष्टी केलेल्या पत्रात ३७ बळींचा दावा केला होता. यामध्ये दक्षिण कॅलिफोर्नियातील बळींचा समावेश होता जसे की चेरी जो बेट्स, ज्याची १९६६ मध्ये रिव्हरसाइड येथे हत्या करण्यात आली होती. झोडियाकच्या ओळखीबद्दल अनेक सिद्धांत असूनही, अधिकाऱ्यांनी ज्या एकमेव संशयिताचे नाव घेतले ते म्हणजे आर्थर लेह ऍलन, एक माजी प्राथमिक शाळेतील शिक्षक आणि दोषी लैंगिक गुन्हेगार ज्याचा १९९२ मध्ये मृत्यू झाला.
इवलेसे| *सॅन फ्रान्सिस्को क्रॉनिकलला*  झोडियाक किलरने लिहीलेले पत्र. १ ऑगस्ट १९६९.
[[चित्र:Zodiac_Killer_cipher_deciphered_by_Donald_and_Bettye_Harden.pdf|इवलेसे| डोनाल्ड आणि बेट्टी हार्डन यांनी सोडवलेले झेड४०८ कोड्याचा भाग १ (भाग २ आणि ३)]]

## संदर्भ 
वर्ग:जन्म वर्ष अज्ञात
वर्ग:सिरीयल किलर
रायपूर आणि नवे रायपूर जलद बस परिवहन प्रणाली

**रायपूर आणि नवे रायपूर जलद बस परिवहन प्रणाली** किंवा **तत्पर** ही भारतातील छत्तीसगड राज्यामधील  रायपूर आणि नवे रायपूर येथील जलद बस परिवहन सेवा आहे.  ही सेवा  नवे रायपूर मास ट्रान्सपोर्ट लिमिटेड द्वारे चालवले जाते. २ नोव्हेंबर २०१६ रोजी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते या व्यवस्थेचे उद्घाटन झाले.

## मार्ग 
हा जलद बस मार्ग प्रवाशांना रायपूर रेल्वे स्थानकाशी जोडतो. या मार्गाची लांबी ४० किमी असून या मार्गावर ९ स्थानके आहे आणि या मार्गावरच्या बस मार्गण प्रणाली आणि स्वयंचलित दरवाजे यासारख्या मूलभूत वैशिष्ट्यांनी सुसज्ज आहेत. पहिला मार्ग रेल्वे स्थानकापासून राजधानी संकुल पर्यंत चालतो आणि दुसरा मार्ग नवे रायपूर आणि रायपूर दरम्यान चालतो. 

## संदर्भ 
वर्ग:भारतामधील जलद बस परिवहन
वर्ग:नवे रायपूर
वर्ग:रायपूरमधील वाहतूक
विद्युत खुर्ची

**विद्युत खुर्ची** किंवा **इलेक्ट्रिक खुर्ची** हे एक विशेष उपकरण आहे जे विजेच्या झटक्याने मृत्युदंड देण्यासाठी वापरले जाते. दोषी व्यक्तीला लाकडी खुर्चीला बांधले जाते आणि डोक्याला आणि पायाला जोडलेल्या इलेक्ट्रोडद्वारे त्याला विजेचा धक्का दिला जातो. १८८१ मध्ये न्यू यॉर्कमधील बफेलो येथील दंतवैद्य अल्फ्रेड पी. साउथविक यांनी ही पद्धत विकसित केली. पुढील दशकात पारंपारिक फाशीच्या एवजी अधिक मानवीय पर्याय म्हणून ते विकसित केले गेले. १८९० मध्ये ही पहिल्यांदा वापरण्यात आली.

फिलीपिन्समध्येही विद्युत खुर्चीचा मोठ्या प्रमाणात वापर केला जात असे. सुरुवातीला मेंदूच्या नुकसानीमुळे मृत्यू होतो असे मानले जात होते, परंतु १८९९ मध्ये वैज्ञानिकदृष्ट्या हे सिद्ध झाले की मृत्यू प्रामुख्याने वेंट्रिक्युलर फायब्रिलेशन आणि हृदयघातामुळे होतो. अमेरिकन मृत्युदंडाच्या शिक्षेत ऐतिहासिक महत्त्व असूनही, प्राणघातक इंजेक्शनचा अवलंब केल्याने विद्युत खुर्चीचा वापर कमी झाला आहे. काही राज्यांमध्ये वीजेचा झटका ही कायदेशीर अंमलबजावणी पद्धत म्हणून कायम ठेवली जाते, परंतु दोषी व्यक्तीच्या पसंतीनुसार ती अनेकदा दुय्यम पर्याय असते. अपवादांमध्ये दक्षिण कॅरोलिना समाविष्ट आहे, जिथे ही प्राथमिक पद्धत आहे आणि टेनेसी, जिथे प्राणघातक इंजेक्शन औषधे उपलब्ध नसल्यास कैद्यांच्या इच्छेशिवाय ती वापरली जाऊ शकते.

२०२५ मध्ये, अलाबामा, दक्षिण कॅरोलिना आणि फ्लोरिडा सारख्या राज्यांमध्ये विजेचा झटका हा एक पर्याय राहिला आहे, जिथे कैदी त्याऐवजी प्राणघातक इंजेक्शन निवडू शकतात. आर्कान्सा, केंटकी आणि टेनेसी येथे विशिष्ट तारखेपूर्वी शिक्षा झालेल्यांना विद्युत खुर्ची दिली जाते.
इवलेसे| ६ ऑगस्ट १८९० रोजी विल्यम केम्लरचा मृत्युदंड

## संदर्भ 
वर्ग:खुर्च्या
वर्ग:मृत्युदंड
वर्ग:विद्युत उपकरणे
टेड बंडी

**थियोडोर रॉबर्ट बंडी** (२४ नोव्हेंबर १९४६ - २४ जानेवारी १९८९) हा एक अमेरिकन सिरीयल किलर होता ज्याने १९७४ ते १९७८ दरम्यान डझनभर तरुणी आणि महिलांचे अपहरण, बलात्कार आणि हत्या केली. त्याच्या *कामाची पद्धत* सामान्यतः आपल्याला मदतीची गरज आहे हे पटवून देणे किंवा तिला आपण एक अधिकारवान व्यक्ती आहोत असे समजायला लावणे अशी होती. त्यानंतर तो त्याच्या पीडितेला त्याच्या गाडीकडे नेई, त्यानंतर तो तिला बेशुद्ध करेल, नंतर तिला हातकड्या घालून अडवेल आणि नंतर तिचा लैंगिक अत्याचार करून ठार मारण्यासाठी दूरच्या ठिकाणी घेऊन जाईल.

बंडीने जानेवारी १९७४ मध्ये वॉशिंग्टनमध्ये त्याच्या पहिल्या ज्ञात बळीची हत्या केली आणि नंतर त्याचे गुन्हे ओरेगन, कॉलोराडो आणि युटापर्यंत पसरले. तो वारंवार त्याच्या बळींच्या मृतदेहांना भेट देत असे, मृतदेहांना सजवत असे आणि त्यांच्यावर लैंगिक कृत्ये करत असे, जोपर्यंत वन्य प्राण्यांकडून किंवा कुजण्याने त्यांचा नाश होत नसे. खूनांसोबतच, बंडी हा एक सराईत दरोडेखोरही होता आणि काही वेळा तो रात्री घरात घुसून झोपेत त्यांच्या घरात मारहाण, अपंगत्व, गळा दाबून हत्या आणि लैंगिक अत्याचार करत असे.

१९७५ मध्ये, बंडीला अपहरण आणि गुन्हेगारी हल्ल्याचा प्रयत्न केल्याबद्दल युटामध्ये अटक करून तुरुंगात टाकण्यात आले. त्यानंतर तो अनेक राज्यांमध्ये न सुटलेल्या हत्याकांडांच्या उत्तरोत्तर लांबलचक यादीत संशयित बनला. कॉलोराडोमध्ये खुनाच्या आरोपांना तोंड देत, बंडीने दोन नाट्यमय पलायन केले आणि १९७८ मध्ये पुन्हा ताब्यात घेण्यापूर्वी फ्लोरिडामध्ये तीन खूनांसह आणखी हल्ले केले. फ्लोरिडा हत्याकांडासाठी, त्याला दोन खटल्यांमध्ये तीन मृत्युदंडाची शिक्षा सुनावण्यात आली आणि २४ जानेवारी १९८९ रोजी फ्लोरिडा राज्य तुरुंगात विद्युत खुर्चीने त्याला मृत्यूदंड देण्यात आला.

चरित्रकार अँन रुल यांनी बंडीचे वर्णन "एक दुःखी समाजोपचार करणारा व्यक्ती म्हणून केले आहे जो दुसऱ्या माणसाच्या वेदना आणि त्याच्या बळींवर असलेल्या नियंत्रणातून, मृत्यूपर्यंत आणि नंतरही आनंद घेत असे." बंडीने एकदा स्वतःचे वर्णन "सर्वात भावनाशून्य" असे केले होते.  या विधानाशी त्याच्या शेवटच्या बचाव पथकातील सदस्य असलेल्या वकील पॉली नेल्सन सहमत होते. तिने लिहिले की "टेड हा निर्दयी वाईट व्यक्तीची व्याख्या आहे."

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९८९ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९४६ मधील जन्म
वर्ग:सिरीयल किलर
वर्ग:अमेरिकन व्यक्ती
कमळी (मालिका)

**कमळी** ही झी मराठी वाहिनीवर प्रसारित होणारी एक मालिका आहे. या मालिकेची मूळ कथा झी तेलुगूवरील **मुत्याला मुग्गू** या तेलुगू मालिकेवर आधारित आहे.

## कलाकार 
* विजया बाबर - कमळी मोहिते / कमळी राजन महाजन
* निखिल दामले - हृषी सतीश इनामदार
* केतकी कुलकर्णी - अनिका राजन महाजन
* इला भाटे - अन्नपूर्णा सदानंद महाजन
* आशा शेलार - कामिनी महाजन
* सारिका नवाथे - नयनतारा सतीश इनामदार
* प्रदीप पंडित - सदानंद महाजन
* सुषमा मुरुडकर - रागिणी राजन महाजन
* अनिकेत केळकर - राजन सदानंद महाजन
* योगिनी चौक - गौरी राजन महाजन / सरोज मोहिते
* महेश जोशी - सतीश इनामदार
* क्रांती मोरे - प्राजक्ता सतीश इनामदार
* सई कल्याणकर - राधिका रोहित इनामदार
* अधोक्षज कऱ्हाडे - रोहित सतीश इनामदार
* कृष्णा काकडे - नायशा रोहित इनामदार
* साक्षी सुभाष - निलांबरी घोरपडे (निंगी)
* आदित्य भोसले - बंड्या घोरपडे
* अभिषेक कुलकर्णी - सायबा
* दीपकार पारकर / दीपेश ठाकरे - चरण
* कमलानंद पाटील - रिहान
* स्वप्नील परजणे - करण
* अर्चना तांदळे - वर्षा
* नंदिनी साळवी - अदिती
* देवांशी धामणकर
* रेणुका चौधरी
* प्रज्ञेश डिंगोरकर
* विजय गोखले
* सागर कोरडे
* अवधूत जोशी
* विघ्नेश जोशी

## पुनर्निर्मिती 
## बाह्य दुवे 
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका
वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका
ग्रोसर हाफनर

उजवे|इवलेसे|प्रागैतिहासिक वसाहतीची जागा
**ग्रॉसनर हाफनर** ही जागा १११ सीरियल साइट्सपैकी एक आहे.  युनेस्को जागतिक वारसा स्थळांच्या यादीतील आल्प्सच्या आसपास प्रागैतिहासिक स्टिल्ट घरांसाठीचा एक वर्ग आहे. त्यापैकी ५६ जागा स्वित्झर्लंडमध्ये आहेत.  झ्युरिक सरोवराच्या खालच्या खोऱ्यातील पाणथळ मातीच्या वस्तीच्या जवळ हे अवशेष होते. उत्खननाऐवजी, बांधकाम कामे नऊ महिन्यांसाठी थांबवण्यात आली आणि वस्तीचे अवशेष पद्धतशीरपणे पुरातत्वीयदृष्ट्या नोंदवले गेले. उत्खननाचे परिणाम तलावाच्या किनाऱ्यावरील मंडपात कायमचे दाखवले जातात.
चित्र:Archäologie_im_Parkhaus_Opéra_-_Pavillion_Sechseläutenplatz_2014-10-31_17-05-29.JPG|अल्ट=Entrance to the archaeological exhibition| पुरातत्व प्रदर्शनाचे प्रवेशद्वार
चित्र:Archäologie_im_Parkhaus_Opéra_-_Ausstellung_im_Tiefparkhaus_Sechseläutenplatz_-_Horgener_Kultur_-_Fragment_eines_Topfes_mit_(!)_Verzierungen_2014-10-31_17-09-36.jpg|अल्ट=Horgen culture, fragment of ceramics| हॉर्गेन कल्चर, मातीच्या भांड्यांचे तुकडे
चित्र:Archäologie_im_Parkhaus_Opéra_-_Ausstellung_im_Tiefparkhaus_Sechseläutenplatz_-_Horgener_Kultur_-_Steinbeil_in_'Zwischenfutter'_aus_Hirschgeweih_aus_Originalsediment_2014-10-31_17-10-11.jpg|अल्ट=Horgen culture, fragment of a shafted stone axe| हॉर्गेन कल्चर, एका शाफ्ट केलेल्या दगडी कुऱ्हाडीचा तुकडा
चित्र:Archäologie_im_Parkhaus_Opéra_-_Ausstellung_im_Tiefparkhaus_Sechseläutenplatz_-_Horgener_Kultur_-_Silexdolch_aus_Norditalien_(Replik)_und_Pfeilspitzen_2014-10-31_17-13-33.jpg|अल्ट=Horgen culture, silex knife and stone arrowheads| हॉर्गेन संस्कृती, सायलेक्स चाकू आणि दगडी बाणांचे टोक
चित्र:Archäologie_im_Parkhaus_Opéra_-_Ausstellung_im_Tiefparkhaus_Sechseläutenplatz_2014-10-31_17-09-11.jpg|अल्ट=multimedia presentation at the lakeshore pavilion| लेकशोअर पॅव्हेलियनमध्ये मल्टीमीडिया सादरीकरण

## संरक्षण 
राष्ट्रीय आणि प्रादेशिक महत्त्वाच्या सांस्कृतिक मालमत्तेच्या स्विस इन्व्हेंटरीमध्ये ही वसाहत राष्ट्रीय महत्त्वाच्या *वर्ग अ* वस्तू म्हणून सूचीबद्ध आहे. १ जुलै १९६६ च्या निसर्ग आणि सांस्कृतिक वारसा विषयक स्विस संघीय कायद्याच्या (जर्मन: Bundesgesetz über den Natur- und Heimatschutz NHG) अर्थानुसार, हे क्षेत्र संघीय संरक्षणाखाली एक ऐतिहासिक स्थळ म्हणून प्रदान केले आहे. अनुच्छेद २४ नुसार अनधिकृत संशोधन आणि हेतुपुरस्सर निष्कर्ष गोळा करणे हा फौजदारी गुन्हा आहे. 

## साहित्य 
* पीटर जे. सुटर, *हेल्मुट* श्लिचथर्ले आणि अन्य. पॅलाफिट्स, बीएल २००९.  .
* बीट एबरश्विलर: *Ur- und frühgeschichtliche Verkehrswege über den Zürichsee: Erste Ergebnisse aus den Taucharchäologischen Untersuchungen beim Seedamm* . मध्ये: मित्तेइलुंगेन डेस हिस्टोरिसचेन व्हेरेन्स डेस काँटोन्स श्वाइझ, खंड 96, श्वाईझ 2004. 

## संदर्भ 
वर्ग:स्वित्झर्लंडमधील प्रागैतिहासिक स्टिल्ट घरे
वर्ग:झ्युरिक सरोवर
वर्ग:झ्युरिकच्या कॅन्टोनमधील राष्ट्रीय महत्त्वाची सांस्कृतिक मालमत्ता
वर्ग:झ्युरिकचा इतिहास
वर्ग:स्वित्झर्लंडची बेटे