open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
भोजनकुतूहल

भोजनकुतूहल हा रघुनाथ नवहस्ते लिखित ग्रंथ आहे. या ग्रंथाची रचना सतराव्या शतकात झाली. महाराष्ट्रात घरोघरी रोज होणाऱ्या पदार्थांचे मूळ येथे नोंदवलेले आढळते. तसेच सणावारी होणाऱ्या पाककृती ग्रंथात दिसून येतात.

## इतिहास
तंजावर येथील मराठा राजे एकोजी भोसले यांची पत्नी दीपाबाई हिने रघुनाथ नवहस्ते यांच्याकडून 'भोजन कुतूहल' हा पाककलेवर ग्रंथ लिहून घेतला असे मानले जाते. परंतु पाठभेदाने हा ग्रंथ मूलत: अकराव्या शतकात लिहिला गेला व असे मानणारे अभ्यासक आहेत. रघुनाथ नवहस्ते याची शुद्धप्रत तयार केली.
## स्वरूप
भोजनकुतूहल हा ग्रंथ संस्कृत भाषेत लिहिलेला आहे. यात सुमारे चारशे पाककृतींचे पद्धतशीर वर्णन आहे. या पाककृती पद्यात मांडलेल्या आहेत. शिवाय अन्न व त्यामुळे होणारे परिणाम याचे ही विवेचन यात आहे. धान्याचे प्रकार, भाज्यांचे प्रकार याचे विस्तृत वर्णन आहे.

### विभाग
* शूकधान्य
* शिम्बीधान्य
* तृणधान्य
* भाजले जाणारे पदार्थ
* शिजवले जाणारे पदार्थ
## पदार्थ
या ग्रंथात दिलेले पदार्थ सुमारे चारशे आहेत. त्यात खालील उल्लेखही आढळतात.
*अपूप (अप्पे/घारगे), 
*शालिपूप (अनारसे), 
*शंखपाला (शंकरपाळे), 
*सम्पाव (सारोटी), 
*मधुशीर्षक (खाजे), 
*शष्कुली (करंजी), 
*चणकपुरीका (बेसनाच्या तिखट पुऱ्या), 
*मुद्गलड्ड (मुगाचे लाडू), 
*सेविका (शेवया), 
*चक्रिका (चकली)
===उदाहरण==
पुरणपोळी या मराठी पदार्थाचे वर्णन पुढील ओळीत आहे. ''पोळिका पूर्णगर्भा तु गुर्वी स्याद्गुडदालिता।  स्वैर भाषांतर-  जिच्या गर्भात गुळ व डाळीचे मिश्रण आहे ती पुर्णपोळी होय.

समोसे बनवण्याची कृती यात दिली आहे. हे समिष म्हणजे मांस घातलेले समोसे आहेत. त्या वेळी यांना मांसशृङ्गाटकं असे म्हणत.

शुद्धमांसं तनूकृत्य कर्तितं स्वेदितं जले। लवङ्गहिङ्गुलवणमरीचार्द्रकसंयुतम्॥  एलाजीरकधान्याकनिम्बूरससमन्वितम्।  घृते सुगन्धे तद्भृष्टं पूरणं प्रोच्यते बुधै:॥  शृङ्गाटकं समितया कृतं पूरणपूरितम्। न: सर्पिषि संभृष्टं मांसशृङ्गाटकं वदेत्॥

## प्रकाशन
त्रावणकोर विद्यापीठाने १९५६ साली याची आवृत्ती छापली आहे. भांडारकर प्राच्यविद्या संस्थेचे डॉ. प. कृ. गोडे यांनी ग्रंथावर संशोधन केले आहे.

## इतर ग्रंथ
* नलराजाने 'नलपाकदर्पण' हा पाकशास्त्रावर ग्रंथ रचला होता.
* क्षेमकुतूहल
*

वर्ग:ग्रंथ
वर्ग:पाककला
वर्ग:आहारशास्त्र
वर्ग:इतिहास
चंपा

200px|इवलेसे|उजवे|चाफ्याचे फूल
**चंपा** हे मुख्यत्वे गरम प्रदेशांत आढळणारे फुलझाड आहे.

## हे सुद्धा पहा 
* चाफा

वर्ग:फुलझाडे
भास्कर गणेश चितळे

**भास्कर गणेश चितळे** हे चितळे बंधू उद्योग समूहाचे संस्थापक होते.

यांनी सांगली जिल्ह्यातील भिलवडी गावी चितळे डेरी सुरू केली व त्यातून मोठा उद्योग उभा केला.

#### संदर्भ
वर्ग:मराठी उद्योगपती
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जयपूरचा प्रताप सिंह

महाराजा **प्रताप सिंह** हे जयपूर राज्याचे एक राजा होते.

## जन्म 
महाराजा प्रताप सिंह हे महाराजा माधो सिंह (प्रथम) यांचे पुत्र होते. त्यांचा जन्म २ डिसेंबर १७६४ या दिवशी झाला.

## कार्यकाळ 
महाराजा प्रताप सिंह यांनी १७७८ ते १८०३ या काळात जयपुरवर शासन केले. जयपूर नगरातील प्रसिद्ध 'हवामहाल' या वास्तूची निर्मिती महाराजा प्रताप सिंह यांनी केली.

## मृत्यू 
महाराजा प्रताप सिंह यांचा मृत्यू १ ऑगस्ट १८०३ या दिवशी झाला.

वर्ग:जयपूरचे राजे
वर्ग:इ.स. १७६४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८०३ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चंपाकळी हार

**चंपाकळी हार** हा स्त्रियांचा गळ्यात घालण्याचा एक पारंपरिक दागिना आहे. या दागिन्यातला प्रत्येक घटक हा सोन(चाफ्याच्या) कळीप्रमाणे फुगीर असतो. सोन्यात बनविलेल्या हा हाराची जडण-घडण कळ्यांच्या गजऱ्यासारखी दिसते.

सोबतच्या छायाचित्रात चंपा हे फूल दाखविले आहे -

## बाह्य दुवे
http://jewellery-indiaa.blogspot.com/2013/02/maharashtrian-wedding-bridal-jewelry.html
वर्ग:दागिने
द.ज. सरदेशपांडे

गुरुवर्य दत्तात्रय जगन्नाथ उर्फ दादासाहेब सरदेशपांडे हे महाराष्ट्रातील शिक्षणतज्ज्ञ होते. त्यांना भारत सरकारचा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला होता. 
यांचे मूळ गाव हे संगमेश्वर तालुक्यातील कोंडगाव होते. परंतु ते राजापूर या गावात राहत असत.

## शिक्षण क्षेत्रातील वाटा  
राजापूर या गावातील शिक्षण क्षेत्रात यांचा मोलाचा वाटा होता. राजापूरमधील राजापूर हायस्कूल या विद्यालयामध्ये ते सन १९३० ते १९५६ या कालावधीत मुख्याध्यापक होते. कै. द. ज. सरदेशपांडे यांचा इंग्रजी, विज्ञान आणि संस्कृत यांसारख्या विषयाच्या अध्यापनामध्ये हातखंडा होता. सन १९३० मध्ये गुरुवर्य द. ज. सरदेशपांडे यांनी रत्‍नागिरी येथे 'जिल्हा माध्यमिक शाळा संघाची' स्थापना केली. १९६० साली गुरुवर्य द. ज. सरदेशपांडे यांच्या शिक्षणातील महत्वपूर्ण योगदानाबद्दल राष्ट्रपती डॉ. राजेंद्र प्रसाद यांच्या हस्ते त्यांना राष्ट्रीय “आदर्श शिक्षक पुरस्कार” देऊन त्यांचा यथोचित गौरव केला होता. 

तसेच देवरुख गावातील देवरुख शिक्षण प्रसारक मंडळ या शैक्षणिक संस्थेच्या स्थापनेत देखील यांचा सहभाग होता. 

५ फेब्रुवारी १९७७ या दिवशी त्यांचे अल्पशा आजाराने निधन झाले. यांच्या स्मृतिप्रीत्यर्थ राजापुरातील नाट्यगृहाला दादासाहेब सरदेशपांडे असे नाव देण्यात आले.

वर्ग:मराठी शिक्षणतज्ज्ञ
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बोधिधर्म

इवलेसे
**बोधिधर्म** हे एक भारतीय बौद्ध भिक्खू होते, ज्यांनी चीनमध्ये कुंफूचा प्रसार केला. ते इसवी सन ५व्या ते ६व्या शतकात होऊन गेले. झेन (चान) बौद्ध संप्रदायाचे ते जनक होते आणि त्यांना 'दुसरे बुद्ध' असेही संबोधले जाते. त्यांना कुंगफूचे जनक म्हणले जाते.

त्यांचे नेत्र निळ्या रंगाचे असून त्यांचा वशीकरणाच्या विद्येचा उत्तम अभ्यास होता.गुरूंच्या आदेशानुसार ते चीनमध्ये गेले. त्यांच्याच नेतृत्वातून चीनमध्ये शाओलिन कंग फू या युद्धप्रकाराचा उदय झाला. औषधशास्त्राचेही त्यांना अतिशय सखोल ज्ञान होते. त्यांनी आपल्या विद्येचा मोठया प्रमाणात प्रसार केला. जपान, चीन व कोरिया मधील बौद्ध अनुयायी त्यांना बुद्धांनंतरचा दर्जा देतात.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:चिनी बौद्ध 
वर्ग:बौद्ध भिक्खू
वर्ग:भारतीय बौद्ध
वर्ग:धर्म संस्थापक
वर्ग:तमिळ व्यक्ती
वर्ग:महायान बौद्ध धर्म
वर्ग:लाल वर्ग असणारे लेख
दिगंबर परशुराम दांडेकर

**दिगंबर परशुराम** तथा **काकासाहेब दांडेकर** (२७ डिसेंबर, १९०७ - ११ ऑक्टोबर, १९९४) हे एक भारतीय समाजशास्त्रज्ञ तथा कॅम्लिन उद्योगसमूहाचे संस्थापक होते. ते शिकागो आणि नॉर्थवेस्टर्न इंडियाना येथील लोकसंख्येच्या ट्रेंडवरील संशोधनासाठी तसेच त्यांचे आत्मचरित्र 'अ ट्रॅव्हल ऑन कॅमल (१९७७)' साठी प्रसिद्ध होते. इ.स. १९३१ मध्ये त्यांनी आपल्या भावाच्या मदतीने कॅम्लिन कंपनीची स्थापना केली होती.

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी उद्योगपती
वर्ग: पुरुष चरित्रलेख
ब्रॉडवे (न्यू यॉर्क)

इवलेसे

**ब्रॉडवे** हा न्यू यॉर्क शहरातील मॅनहॅटन भागातील प्रमुख रस्ता आहे. या रस्त्याभोवती ५०० किंवा अधिक प्रेक्षकांची सोय असलेली सुमारे ४० नाट्यगृहे आहेत. हा रस्ता बोलिंग ग्रीन उद्यानापाशी स्टेट स्ट्रीटपासून सुरू होतो आणि मॅनहॅटनमधून २१ किमी साधारण उत्तरेस धावतो. पुढे ३.२ किमी ब्रॉंक्समधून जात ह रस्ता शहराबाहेर पडतो व यॉंकर्स, हेस्टिंग्स-ऑन-हडसन, डॉब्स फेरी, अर्विंग्टन आणि टॅरीटाउन उपनगरांतून जात वेस्टचेस्टर काउंटीतील स्लीपी हॉलो या गावात संपतो.

न्यू यॉर्क शहरात ब्रॉडवे नावाचे इतर चार रस्ते आहेत. हे ब्रूकलिन, स्टॅटन आयलंड आणि क्वीन्समध्ये (२) आहेत.

## हे सुद्धा पहा 
* ब्रॉडवे थियेटर डिस्ट्रिक्ट

वर्ग:न्यू यॉर्क शहर
वर्ग:मॅनहॅटन
पुरोगामी साहित्य संमेलन

* ६वे पुरोगामी साहित्य संमेलन अहमदपूर येथे २१-२२ फेब्रुवारी २०१५ या काळात झाले. उत्तम कांबळे संमेलनाध्यक्ष होते.

आधीची पाच संमेलने केव्हा आणि कुठे झाली त्याची माहिती उपलब्ध नाही. 

## हे सुदधा पहा 
* मराठी साहित्य संमेलने

वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
नीती मोहन

**नीती मोहन** ( १८ नोव्हेंबर १९७९) ही एक भारतीय गायिका आहे. २०१२ सालच्या *स्टुडन्ट ऑफ द इयर* ह्या बॉलिवुड चित्रपटामधील *इश्क वाला लव्ह* व *जब तक है जान* मधील *जिया रे* ह्या दोन गाण्यांसाठी नीती प्रसिद्धीच्या झोतात आली. ह्या दोन्ही गाण्यांसाठी गाण्यासाठी तिला एकत्रितपणे फिल्मफेअर आर.डी. बर्मन पुरस्कार मिळाला.

नीतीने २००५ सालच्या *सोचाना था* ह्य चित्रपटामध्ये एक सहाय्यक भूमिका देखील केली होती.

## बाह्य दुवे
*फेसबुकवरील पान

वर्ग:भारतीय पार्श्वगायक
शाओलिन कंग फू

** शाओलिन कंग फू**  () तथा शाओलिन () किंवा शाओलिन क्वन () हा एक युद्ध प्रकार आहे तो चीन देशात लोकप्रिय आहे.

वर्ग:चिनी संस्कृती
वर्ग:स्वसंरक्षण
फिल्मफेर आर.डी. बर्मन पुरस्कार

**फिल्मफेर आर.डी. बर्मन पुरस्कार** हा दरवर्षी फिल्मफेर नियतकालिकातर्फे बॉलिवूडमध्ये नवीन संगीतकार, पार्श्वगायक/पार्श्वगायिका, गीतकार यांना दिला जातो. प्रसिद्ध भारतीय संगीत दिग्दर्शक आर.डी. बर्मन यांच्या नावाने दिला जाणारा हा फिल्मफेर पुरस्कारांमधील एक पुरस्कार आहे. 
बर्मन यांचे ४ जानेवारी १९९४ रोजी वयाच्या ५४ व्या वर्षी हृदयविकाराने निधन झाले. त्यांचा शेवटाचा चित्रपट *१९४२: अ लव्ह स्टोरी* च्या प्रदर्शनाच्या काही दिवस आधीचे त्यांचे निधन झाले व ४० व्या फिल्मफेर पुरस्कार सोहळ्यात (१९९५) बर्मनयांना सर्वोत्तम संगीत दिग्दर्शकाचा पुरस्कार मिळाला. ह्याच सोहळ्यात १९९५ साली फिल्मफेरने आर.डी. बर्मन पुरस्कार देण्यास सुरुवात केली व पहिले विजेते ए.आर. रहमान होते ज्यांना *रोजा* चित्रपटाच्या संगीत दिग्दर्शनासाठी पुरस्कार मिळाला.

२०२४ पर्यंत हा पुरस्कार २६ व्यक्तिंना दिला गेला आहे, ज्यात १४ संगीत दिग्दर्शक, ११ गायक/गायिका आणि फक्त एक गीतकार (मेहबूब कोतवाल - *रंगीला*) आहे. २०१५, २०१८, २०२१ आणि २०२२ मध्ये ह्या पुरस्काराचे कोणीच मानकरी नव्हते. 

## यादी 
## संदर्भ 
आर.डी. बर्मन
सिद्धार्थ महादेवन

**सिद्धार्थ महादेवन** ( १६ एप्रिल १९९३) हा एक भारतीय पार्श्वगायक आहे. २०१३ सालच्या *भाग मिल्खा भाग* ह्या बॉलिवुड चित्रपटामधील *जिंदा* ह्या गाण्यासाठी सिद्धार्थ प्रसिद्धीच्या झोतात आला. ह्या गाण्यासाठी त्याला फिल्मफेअर आर.डी. बर्मन पुरस्कार मिळाला.

सिद्धार्थ प्रसिद्ध भारतीय गायक व संगीतकार शंकर महादेवन ह्याचा मुलगा आहे.

## बाह्य दुवे
*माहिती

वर्ग:भारतीय पार्श्वगायक
नेल्सन (न्यू झीलंड)

नेल्सन हे न्यू झीलंड मधील टास्मान बेच्या पूर्व किनाऱ्यावर वसलेले एक शहर आहे, तसेच ते नेल्सन क्षेत्राचे आर्थिक आणि सांस्कृतिक केंद्र आहे . १८४१ मध्ये स्थापन झालेले हे न्यू झीलंडमधील दुसरे सर्वात जुने आणि दक्षिण बेटावरील सर्वात जुने स्थायिक शहर आहे आणि रॉयल चार्टरने १८५८ मध्ये हे शहर घोषित केले.

वर्ग:न्यू झीलंडमधील शहरे
*
व्होलाप्युक

**व्होलाप्युक** ही १९व्या शतकामध्ये तयार केली गेलेली एक कृत्रिम भाषा आहे. ह्या भाषेची रचना १८७९-१८८० दरम्यान जर्मन साम्राज्याच्या बाडेन येथील योहान मार्टिन श्लेयर ह्या ख्रिश्चन धर्मगुरूने केली. श्लेयरला आंतरराष्ट्रीय भाषा निर्माण करण्यासाठी देवाने आदेश दिला असे त्याचे म्हटणे होते. व्होलाप्युक भाषेच्या १८८४ मध्ये फ्रीडरिक्सहाफेन येथे, १८८७ मध्ये म्युन्शेन येथे तर १८८९ मध्ये पॅरिस ह्या तीन मोठ्या परिषदा भरवल्या गेल्या होत्या.

परंतु १८९० सालापासून व्होलाप्युकची लोकप्रियता घसरणीला लागली. व्होलाप्युक सदस्यांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर वाद सुरू झाले. ह्याच दरम्यान एस्पेरांतो, इदो इत्यादी नव्या कृत्रिम भाषांचे आगमन झाले व व्होलाप्युक भाषा मागे पडत गेली.

## बाह्य दुवे
*व्होलाप्युक दालन

वर्ग:कृत्रिम भाषा
इदो

इवलेसे|इदो भाषेचा ध्वज
**इदो** ही २०व्या शतकामध्ये तयार केली गेलेली एक कृत्रिम भाषा आहे. एस्पेरांतोमधील काही त्रुटी भरून काढण्याच्या उद्देशाने काही सुधारक एस्पेरांतो भाषिकांनी १९०७ साली इदोची रचना केली. एस्पेरांतो व इंटरलिंग्वासह इदो ही जगातील सर्वाधिक वापर असलेली कृत्रिम भाषा समजली जाते. इदो जगातील अनेक नैसर्गिक भाषांमधील व्याकरण व शब्दकोशामधील समानता वापरून बनवली गेली आहे.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:कृत्रिम भाषा
चंदन हार

**चंदन हार** हा स्त्रियांचा घालण्याचा एक पारंपारिक दागिना आहे. हा एक सोन्याच्या साखळ्यांचा गुंतागुंतीचा दागिना आहे. यामध्ये सोन्याच्या ३-४ साखळ्या एकमेकांमध्ये गुंफलेल्या असतात.

## बाह्य दुवे
http://jewellery-indiaa.blogspot.com/2013/02/maharashtrian-wedding-bridal-jewelry.html
वर्ग:दागिने
राकेश कुमार

राकेश कुमार हे सद्य स्थितीतील भारतीय कबड्डी संघाचे कर्णधार आहेत. याशिवाय ते प्रो कबड्डी मधील पटना पायरेट्स या संघाचेही कर्णधार आहेत.

वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:प्रो कबड्डी खेळाडू
फुझुली

[250 px|इवलेसे|[बाकूमधील संग्रहालयामध्ये ठेवलेले फुझुलीचे चित्र]]
**फुझुली** (अरबी: فضولی; अझरबैजानी: Füzuli; इ.स. १४९४ - इ.स. १५५६) हा १०व्या शतकामधील एक मध्य युगीन कवी होता. ह्याचे खरे नाव *मोहम्मद बिन सुलेमान* असे होते. अझरबैजानी वाग्मयामध्ये फुझुलीचे योगदान अद्वितीय मानले जाते. ओस्मानी साम्राज्यामधील सर्वात लोकप्रिय साहित्यिकांपैकी एक असलेल्या फुझुलीने अझरबैजानी, अरबी व फारसी ह्या तीन भाषांमधून कविता लिहिल्या आहेत. काव्यासोबत फुझुलीचा गणित व खगोलशास्त्रामध्ये देखील अभ्यास होता.

## बाह्य दुवे
*व्यक्तिचित्र

वर्ग:इ.स. १४९४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १५५६ मधील मृत्यू
वर्ग:अझरबैजानी व्यक्ती
हार्वर्ड बिझनेस स्कूल

इवलेसे
इवलेसे

**हार्वर्ड बिझनेस स्कूल** तथा **एचबीएस** ही हार्वर्ड विद्यापीठाची व्यवसायशिक्षण संस्था आहे. अमेरिकेच्या बॉस्टन शहरात असलेली ही संस्था एमबीए, पीएचडी, एचबीएक्स तसेच इतर अनेक पदव्योत्तर अभ्यासक्रम चालवते.

ही संस्था हार्वर्ड बिझनेस स्कूल पब्लिशिंग ही प्रकाशनसंस्था सुद्धा चालवते. याद्वारे अनेक व्यवसायलक्षी पुस्तके तसेच हार्वर्ड बिझनेस रिव्ह्यू हे मासिक प्रकाशित होते.

वर्ग:अमेरिकेतील शैक्षणिक संस्था
वर्ग:हार्वर्ड विद्यापीठ
वर्ग:हार्वर्ड बिझनेस स्कूल
भिगबाळी

हा पुरुषांचा एक कानात घालायचा दागिना आहे.सोन्याच्या तारेत मोती, माणिक हिरे जडवलेला हा दागिना पेशवाईत बुद्धिमान व श्रीमंत लोक वापरत असत. भिकबाळी वापरणे हे पांडित्याचे लक्षण  समजले जाई.हा दागिना उजव्या कानात घातला जातो.कानाचा वरची पाळी त्यासाठी टोचली जाते. आजकाल  हा दागिना वापरणे तरुण पिढीचे वैशिष्ट्य बनले आहे.

## फायदे
कर्णवेध संस्कार करून बाळी, भिकबाळी किंवा सुंकली घातली जाते.त्यामुळे मेंदूचा विकास,तणावापासून सुटका,आदी आरोग्यविषयक फायदे होतात.लठ्ठपणा कमी होतो.

## बाह्य दुवे
http://jewellery-indiaa.blogspot.com/2013/02/maharashtrian-wedding-bridal-jewelry.html
वर्ग:दागिने
आर्थर रिम्बॉ

250 px|इवलेसे|
**ज्यां निकोलस आर्थर रिम्बॉ** (फ्रेंच: Jean Nicolas Arthur Rimbaud; २० ऑक्टोबर १८५४, शार्लव्हिल - १० नोव्हेंबर १८९१, मार्सेल) हा एक फ्रेंच कवी होता. रिम्बॉने अत्यंत तरुण वयामध्ये कविता लेखन सुरू केले व वयाच्या २१व्या वर्षी काव्यलेखन बंद केले. जगभर प्रवासाची आवड असलेला रिम्बॉ वयाच्या ३७व्या वर्षी कर्करोगने मृत्यू पावला.

रिम्बॉच्या काव्यशैलीचा प्रभाव विसाव्या शतकामधील पाब्लो पिकासो. डिलन थॉमस, व्लादिमिर नाबोकोव्ह, बॉब डायलन इत्यादी अनेक कलावंतांवर पडला होता.

## बाह्य दुवे 
* रिम्बॉचे साहित्य

वर्ग:इ.स. १८५४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८९१ मधील मृत्यू
वर्ग:फ्रेंच कवी
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शार्लव्हिल-मेझिएया

**शार्लव्हिल-मेझिएया** () हे फ्रान्स देशाच्या उत्तर भागातील एक लहान शहर व अ‍ॅर्देन ह्या विभागाचे मुख्यालय आहे. हे शहर फ्रान्स-बेल्जियम सीमेजवळ म्युझ नदीच्या काठावर वसले आहे. शार्लव्हिल १९व्या शतकातील प्रसिद्ध कवी आर्थर रिम्बॉ ह्याचे जन्मस्थान आहे.

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:फ्रान्समधील शहरे
वर्ग:शांपेन-अ‍ॅर्देन
शोटा रुस्ताव्हेली

**शोटा रुस्ताव्हेली** (जॉर्जियन: შოთა რუსთაველი) हा १२व्या-१३व्या शतकामधील एक जॉर्जियन कवी होता. शोटाव्हेली जॉर्जियन साहित्यामधील सर्वात मोठा साहित्यिक मानला जातो. त्याने लिहिलेली *चित्त्याच्या कातडीमधला सरदार* (ვეფხისტყაოსანი) ही कविता जॉर्जिया देशाची राष्ट्रीय कविता मानली जाते.

## बाह्य दुवे
*शोटा रुस्ताव्हेली संस्था 

वर्ग:जॉर्जियन व्यक्ती
विद्या विकास एज्युकेशन सोसायटी (मुंबई)

विद्या विकास एज्युकेशन सोसायटी, विक्रोळी मुंबई (स्थापनावर्ष १९६२) ही मुंबईमधील घाटकोपर आणि विक्रोळी तसेच ठाणे जिल्ह्यातील नीमशहरी आणि ग्रामीण भागात  विविध शैक्षणिक विद्यालये आणि महाविद्यालये चालवणारी संस्था आहे. 

संस्थेची सुरुवात १९६२ मध्ये रात्रशाळेच्या स्वरूपात झाली. १९ शैक्षणिक शाखांच्या माध्यमातून सुमारे चौदा हजार पेक्षा अधिक विद्यार्थ्यांना संस्था शैक्षणिक सुविधा पुरवते.

## संस्थेची विद्यालये
## संस्थेची महाविद्यालये
## विकास रीयुनियन
शाळेतील विद्यार्थ्यांनी * विकास रियुनियन ग्रुप * अशी संघटना उभी केली आहे.

वर्ग:मुंबईमधील शैक्षणिक संस्था
वर्ग:महाराष्ट्रातील शैक्षणिक संस्था
माधव कंदली

**माधव कंदली** हे असमीया भाषेतील कवी होते. त्यांनी वाल्मीकी रामायणाचा असमियात अनुवाद केला.

वर्ग:आसामी साहित्यिक
रिंगणनाट्य

**रिंगणनाट्य** हे नाटकाचा एक प्रकार आहे. रिंगणनाट्य हे पथनाट्यासारखे असते.

अतुल पेठे व राजू इनामदार यांच्या संकल्पनेतून अंधश्रद्धा निर्मूलन समितीच्या लोकरंगमंच रिंगणनाट्याची स्थापना झाली. 

## रिंगणनाट्याचा इतिहास
अतुल पेठे, राजू इनामदार व अश्विन फडके यांनी कार्यकर्त्यांना नाटकाबद्दल प्रशिक्षण देण्यासाठी काही कार्यशाळा घेण्याचे ठरविले.  शिराळा-सांगली, कोल्हापूर, जळगाव, सोलापूर अशा चार ठिकाणी कार्यशाळा घेण्यात आल्या. कार्यशाळांत एकूण २५० कलाकार - कार्येकर्ते सहभागी झाले होते. कार्यकर्त्यांचे वेगवेगळे गट पाडून अंधश्रद्धेचे परिणाम, कारणे, उपाय लिहिण्यास सांगितले गेले. ते लिहिल्यानंतर प्रत्येक गटाने त्याचे सादरीकरण केले. त्‍यानंतर शब्द कसे स्पष्ट उच्चारावे यासाठी व्यायाम घेण्यात आला. व्यायामानंतर एकेका गटाला नाटकांचे विषय देण्यात आले. प्रत्येक गटाने नाटके लिहिली आणि बसविलीदेखील. शेवटी बसविलेल्या नाटकांची सादरीकरणे झाली. अतुल पेठे व राजू इनामदार यांनी त्या नाटकांना योग्य साच्यात बसविले व मूर्त रूप दिले. या नाटकांना रिंगणनाट्य असे नाव दिले गेले.

डॉ. नरेंद्र दाभोलकर यांच्या हत्येनंतर, त्यांचा अंधश्रद्धा निर्मूलनाचा संदेश देण्यासाठी रिंगण नाट्य चळवळ महाराष्ट्रात उभी राहिली आणि दोन वर्षांत ती फोफावली. २७-२-२०१६ रोजी पुण्यात या चळवळीतील अंनिसच्या इस्लामपूर शाखेच्या 'सॉक्रेटिस ते दाभोलकर-पानसरे व्हाया तुकाराम' या रिंगणनाट्याचा १२०वा, पिंपरी-चिंचवड शाखेच्या 'अस्लमबाबा' नाट्याचा १००वा आणि पुणे शाखेच्या 'ऐसे कैसे झाले भोंदू'चा ६५वा प्रयोग सादर झाला.

## काही प्रसिद्ध रिंगणनाट्ये
* अंधश्रद्धा
* अस्लमबाबा (१००हून अधिक प्रयोग)
* आधुनिक अंधश्रद्धा
* ऐसे कैसे झाले भोंदू (६५हून अधिक प्रयोग)
* चेटूक 
* सॉक्रिटिस ते दाभोलकर-पानसरे व्हाया तुकाराम
* सापडलं रे सापडलं

## रिंगणनाट्य (पुस्तक)
महाराष्ट्र अंधश्रद्धा निर्मूलन समितीचे कार्याध्यक्ष (कै.) डॉ. नरेंद्र दाभोलकर यांच्या हत्येचा निषेध ‘महाराष्ट्र अंनिस’ लोकरंगमंचच्या कार्यकर्त्यांनी सनदशीर आणि सर्जनशील मार्गाने केला. रिंगणनाट्याच्या माध्यमातून ठिकठिकाणी हा निषेध करण्यात आला. या रिंगणनाट्याच्या निर्मितीसाठी ज्या कार्यशाळा अतुल पेठे आणि राजू इनामदार यांनी घेतल्या, त्या कार्यशाळांचा आणि रिंगणनाट्यांचा वेध ‘रिंगणनाट्य’ या पुस्तकात घेण्यात आला आहे. 

वर्ग:नाटक
वर्ग:लोककला
जमशेदजी फ्रामजी मदन

**जमशेटजी फ्रामजी** तथा **जे.एफ. मादन** (१८५६ – १९२३) हे भारतीय चित्रपटव्यवसायाच्या आद्य प्रवर्तकांपैकी एक होते. त्यांनी एल‌फिन्स्टन बायोस्कोप कंपनीची स्थापना करून अनेक चित्रपटांचे निर्माण केले तसेच एल‌फिन्स्टन नावाचे कायम स्वरूपाचे पहिले चित्रपटगृह १९०७ मध्ये कोलकातामध्ये सुरू केले.

वर्ग:चित्रपट
वर्ग:इ.स. १८५६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९२३ मधील मृत्यू
जगदीशचंद्र माथुर

**जगदीशचंद्र माथुर** (१६ जुलै, १९१७:खुर्जा, बुलंदशहर जिल्हा, उत्तर प्रदेश - १९७८) हे हिंदी नाटककार व एकांकिका लेखक होते.

वर्ग:हिंदी साहित्यिक
वर्ग:इ.स. १९१७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७८ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मातृसत्ताक कुटुंबपद्धती

**मातृसत्ताक कुटुंबपद्धति** ही एक कुटुंबपद्धती आहे.

यात कुटुंबातील मातेची किंवा वडिलधाऱ्या स्त्रीची अधिसत्ता व्यक्ती, मालमत्ता आणि व्यवहार यांच्यावर चालते.

वर्ग:कुटुंब
फ्रीडरिक्सहाफेन

**फ्रीडरिक्सहाफेन** () हे जर्मनी देशाच्या बाडेन-व्युर्टेंबर्ग या राज्यातील एक छोटे शहर आहे. फ्रीडरिक्सहाफेन शहर जर्मनीच्या दक्षिण भागात बोडनसे सरोवराच्या काठावर जर्मनीच्या ऑस्ट्रिया व स्वित्झर्लंड देशांसोबतच्या सीमेजवळ वसले आहे. फ्रीडरिक्सहाफेन प्रामुख्याने येथील झेपलिन ह्या हवाई जहाजाच्या कारखान्यासाठी प्रसिद्ध आहे.

फ्रीदरिक्सहाफेन व्युर्टेंबर्ग राजतंत्राद्वारे नेपोलियोनिक युद्धांदरम्यान इ.स. १८११ साली वसवले गेले. १९व्या शतकाच्या अखेरीस फर्डिनांड फॉन झेपलिनने  येथे झेपेलिन जहाजांचे उत्पादन सुरू केले होते. दुसऱ्या महायुद्धकाळात फ्रीडरिक्सहाफेनचा २/३ भाग दोस्त राष्ट्रांच्या बॉबहल्ल्यामध्ये उध्वस्त झाला होता.

## संदर्भ 
## हे सुद्धा पहा
*जर्मनीमधील शहरांची यादी

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ
* 

वर्ग:जर्मनीमधील शहरे
वर्ग:बाडेन-व्युर्टेंबर्ग
विनायक मासोजी

**विनायक मासोजी** हे नामवंत शिल्पकार होते.

वर्ग:भारतीय शिल्पकार
वर्ग:भारतीय चित्रकार
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
एर कोस्टा

250 px|इवलेसे|एर कोस्टाचे विमान
**एर कोस्टा** ही एक भारतीय प्रादेशिक विमान वाहतूक कंपनी आहे. ऑक्टोबर २०१३ पासून सेवा पुरवत असलेल्या एर कोस्टाचे मुख्यालय विजयवाडा येथे तर प्रमुख वाहतूकतळ चेन्नईच्या चेन्नई आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर आहे. भारतामधील दुय्यम क्ष्रेणीच्या शहरांना विमानसेवा पुरवणे हे एर कोस्टाचे उद्दिष्ट आहे.

## गंतव्यस्थाने
## संदर्भ व नोंदी 
## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:भारतीय विमानवाहतूक कंपन्या
वर्ग:बंद पडलेल्या विमानवाहतूक कंपन्या
जोझे सारामागो

250 px|इवलेसे|
**जोझे दे सूसा सारामागो** (पोर्तुगीज: José de Sousa Saramago; १६ नोव्हेंबर १९२२ - १८ जून २०१०) हा एक वादग्रस्त पोर्तुगीज लेखक होता. सारामागोला १९९८ सालचे साहित्यातील नोबेल पारितोषिक मिळाले होते. नास्तिक विचारांच्या सारामागोने १९९१ साली येशू ख्रिस्ताच्या जीवनावर लिहिलेली एक काल्पनिक कादंबरी वादाच्या भोवऱ्यात सापडली होती.

## बाह्य दुवे
*जोझे सारामागो फाउंडेशन

वर्ग:इ.स. १९२२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१० मधील मृत्यू
वर्ग:साहित्यातील नोबेल पारितोषिकविजेते
वर्ग:पोर्तुगीज लेखक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पशुवैद्यक

**पशुवैद्यक** म्हणजे पशुपक्ष्यांचे रोग, त्यांचे निदान, प्रतिबंध व त्यांवरील उपाय यांचा अभ्यास करणारा वैद्यक होय.

वर्ग:पशुवैद्यकशास्त्र
वर्ग:पशुवैद्यक
चिंदू श्रीधरन

**चिंदू श्रीधरन** हे ब्रिटनच्या दक्षिण किनारी प्रदेशात असलेल्या बोर्नमथ विद्यापीठातील पत्रकारितेचे प्राध्यापक व माजी वार्ताहर आहेत. त्यांनी भारतीय महाकाव्य महाभारत ट्विटरच्या माध्यमातून कथाकथन शैलीतून सांगण्याचा प्रयोग २००९ मध्ये सुरू केला व त्यावर २,७०० ट्विटस लिहिले. त्यानंतर या ट्विटस आधारीत पहिली ट्विटर कादंबरी ‘एपिक रिटोल्ड’ नावाने डिसेंबर २०१४ पूर्ण झाली.

वर्ग:इंग्लिश लेखक
स्व-संघटन

**स्व-संघटन** (इंग्लिश:Self-organization) म्हणजे अशी प्रक्रिया, ज्यामध्यॆ ज्यामुळॆ एखाद्या प्रणालीतील वैश्विक पातळीवरील समन्वय आणि शिस्त, सुरुवातीला अराजक असलॆल्या प्रणालीच्या उपघटकांमधील 'स्थानिक' अंतःक्रियेतून निर्माण होते.  सामान्यतः ही प्रक्रिया स्वयंभू असते आणि अशा प्रकारचा प्रक्रयेत समन्वय किंवा शिस्त निर्माण करण्यासाठी कुठल्याही बाह्य व्यक्ती किंवा यंत्रणेच्या हस्तक्षेपाची गरज नसतॆ. काही अत्यंत प्राथमिक स्वरूपाच्या मार्गदर्शक तत्त्वांचे पालन करून प्रणालीचे उपघटकच अशी शिस्त निर्माण करतात. यातून निर्माण हॊणारी यंत्रणा ही पूर्णपणे विकेंद्रित असते. सामान्यतः ही व्यवस्था अतिशय चिवट (robust) असते आणि दीर्घकाळ टिकणारी व ऋणात्मक पुनर्भरणाच्या (negative feedback) साह्यानॆ स्वतःलाच दुरूस्त करू शकणारी असतॆ.

वर्ग:समाजशास्त्र
वर्ग:भौतिकशास्त्र
इंटरलिंग्वा

**इंटरलिंग्वा** ही २०व्या शतकामध्ये तयार केली गेलेली एक कृत्रिम भाषा लॅटिनचे आधुनिक रूप मानले जाते. ह्या भाषेची रचना १९३७ ते १९५१ दरम्यान *आंतरराष्ट्रीय सहय्यक भाषा संस्था* ह्या संघटनेने केली. एस्पेरांतो व इदोसह इंटरलिंग्वा ही जगातील सर्वाधिक वापर असलेली कृत्रिम भाषा समजली जाते. इंटरलिंग्वा जगातील अनेक नैसर्गिक भाषांमधील व्याकरण व शब्दकोशामधील समानता वापरून बनवली गेली आहे. इंटरलिंग्वाचे स्पॅनिशसोबत साधर्म्य आढळते. रोमान्स भाषासमूहामधील भाषा वापरणाऱ्या लाखो भाषिकांना इंटरलिंग्वा सहजपणे समजू शकते.

इंटरलिंग्वा भाषेची रचना करताना इंग्लिश, फ्रेंच, इटालियन, स्पॅनिश, पोर्तुगीज, जर्मन व रशियन ह्या भाषांमधील शब्दांचा व व्याकरण नियमांचा वापर करण्यात आला आहे.  

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:कृत्रिम भाषा
वृत्तवेध (नियतकालिक)

**वृत्तवेध** हे सौदी अरेबियातून प्रकाशित होणारे मराठी नियतकालिक आहे. 

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:मराठी भाषेमधील नियतकालिके
चिंचपेटी हार

हा एक स्त्रियांचा पारंपारिक उंच ताठ कॉलर असलेला दागिना आहे. हा दागिना मानेभोवती उंच ताठ कॉलर असल्यासारखा दिसून येतो. याचे वैशिष्ट्य म्हणजे यावरती किर्तीमुख आणि मत्स्य यांचे नक्षीकाम असते. यामध्ये कीर्तिमुख याचे महत्त्व म्हणजे, हा दागिना परिधान करणाऱ्याला कीर्तिमुख नकारात्मक स्पंदनांपासून रक्षा करते आणि मत्स्य हे त्या व्यक्तीचे विचार पवित्र ठेवून त्यांची पवित्रता वाढविण्यास मदत करते.

वर्ग:दागिने
सांगली संस्थान

इवलेसे|सांगली संस्थानाचा ध्वज
इवलेसे|उजवे|सांगली संस्थानाचा स्टँपेड कागद
सांगली संस्थान हे ब्रिटिश भारतातील मुंबई इलाख्यातील डेक्कन स्टेट्स एजन्सीतील एक संस्थान होते. या संस्थानाचे क्षेत्रफळ सन १९०१ मध्ये २,८८० चौरस किमी इतके होते.
सांगली संस्थान हे मराठा साम्राज्याचाच भाग होता.

## राजधानी 
सांगली संस्थानाची राजधानी 'सांगली' या नगरात होती. सांगली हा शब्द 'सहा गली(सहा गल्ल्या)' या शब्दाचा अपभ्रंश आहे. 

## संस्थानिक 
सांगली संस्थानाचे संस्थानिक पटवर्धन घराणे होते. ते चित्पावन कोकणस्थ ब्राह्मण होते. येथील संस्थानिक सुरुवातीच्या काळात 'राव' ही पदवी वापरत. नंतर त्यांनी 'राजा' ही पदवी वापरायला सुरुवात केली.

वर्ग:भारतातील संस्थाने
वर्ग:डेक्कन स्टेट्स एजन्सीच्या आधिपत्याखालील संस्थाने
नारायण लक्ष्मण सोनवडेकर

**नारायण लक्ष्मण सोनवडेकर** (२१ जानेवारी, इ.स. १९३३-९ एप्रिल, इ.स. २००२) हे स्मारकशिल्पे, व्यक्तिशिल्पे घडविणारे नामवंत शिल्पकार होते. १९७१ साली कन्याकुमारी येथील स्वामी विवेकानंदांचा १० फुट उंचीचा भव्य पूर्णाकृती ब्राँझचा पुतळा सोनवडेकरांनी घडविला. 

## वैशिष्ट्यपूर्ण शिल्पाकृती
* महात्मा गांधींचा पुतळा (उंची ९ फुट-२·७४ मी.), महाराष्ट्र विधानभवन, नागपूर.
* सर मोक्षगुंडम विश्वेश्वरय्या यांचा ब्राँझचा अर्धपुतळा (३ फुट-०·९१ मी.), शिपिंग कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया.
* छत्रपती शिवाजी महाराजांचा ब्राँझचा अश्वारूढ पुतळा (उंची १३ फुट-३·९६ मी.), फर्मागुडी, गोवा.
* महात्मा जोतीबा फुले यांचा ब्राँझ पुतळा (२० फुट-६·०९ मी.), महाराष्ट्र विधानभवन, मुंबई

वर्ग:भारतीय शिल्पकार
वर्ग:मराठी व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९३३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००२ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पुतळी हार

**पुतळी हार** हा स्त्रियांचा घालण्याचा एक पारंपारिक दागिना आहे. हा विशेष म्हण्जे एक कोल्हापुरी दागिना आहे. या  साखळीवर देवी लक्ष्मी किंवा भगवान राम-सीता यांचे  कोरीव काम असते.

## बाह्य दुवे
* 
वर्ग:दागिने
नीला वासवानी

**नीला वासवानी** या मूळ भारतीय वंशाच्या लेखिका, सामाजिक कार्यकर्त्या आहेत. यांना २०१५ साली मलाला युसुफझाईवर आधारित असलेल्या 'आय ॲम मलाला' या अल्बम'साठी संगीत क्षेत्रातील सर्वांत प्रतिष्ठेच्या मानल्या जाणाऱ्या ग्रॅमी पुरस्कारांनी सन्मानीत करण्यात आले.

यांनी अमेरिकन चित्रपट अभिनेता होल्टर ग्रॅहामशी लग्न केले.

वर्ग:ग्रॅमी पुरस्कारविजेते‎
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
परमादेश

परमादेश/आज्ञा
(परम असा आदेश न्यायालयीन न्यायाधिशाचा)
हा लैटिन ( mandamus ) या शब्दाचा खरा अर्थ प्रतिबद्ध करतो आहे.
परमादेश "आज्ञा करतो " असा बोध घ्यावा.
हा आदेश मुलभुत हक्क मोड़कळीस अनणाऱ्या विरुद्ध प्राधिलेखा द्वारे उच्च व सर्वोच्च न्यायालया कडून काढला जातो.
कलम 32 सर्वोच्च न्यायालय
कलम 226 उच्च न्यायालय
परमादेश काढू शकते
●कोना विरुद्ध काढला जातो?
सार्वजनिक संस्था,सरकारी निम् सरकारी, उच्च व् सर्वोच्च न्यायालये सोडून सर्व न्यायालया विरुद्ध काढला जाऊ शकतो,सरकार विरोधात, या संस्था मधील एका व्यक्ति विरुद्ध ही.
●कोना विरोधात काढला जाऊ शकत नाही?
खाजगी संस्था,राज्यपाल,राष्ट्रपति,सरन्यायाधीशा विरुद्ध काढला जाऊ शकत नाही,
उच्च न्यायालया विरुद्ध हा आदेश सर्वोच्च न्यायालय काढू शकत नाही.
या साठीचा व्यक्ति परमादेश रिट अर्ज द्वारे न्यायालयात देऊ शकतो.
दंतमंजन

**दंतमंजन** हे दात घासण्यासाठी उपयोगात येणारे एक चूर्ण आहे. हे बहुदा कोरड्या स्वरूपात मिळते. यास दंतधावन असेही म्हणतात.

## स्वरूप व घटक
दंतमंजन बनवताना वड, विजयसार, अर्क, खैर, करंज, जाई, करवीर, अर्जुन, निंब यापैकी एक किंवा अनेक  वनस्पतींचा उपयोग केला जातो. औषधी चूर्णांनी बनविलेले हे मंजन पोटात गेले तरी किंवा तोंडात राहिले तरी कुठलाच त्रास होत नाही. यामुळे इतर कोणत्याही पेस्ट पेक्षा मंजन वापरणे जास्त सुरक्षित मानले जाते. मात्र काही उत्पादनात तंबाखुचा वापर केला जातो ही उत्पादने सुरक्षित नसतात.
## व्यावसायिक उत्पादने
* शुभ्रा (शारंगधर फार्मा) 
* नंबुद्रीज दंतधावन चूर्ण 
* विको वज्रदंती 
* डाबर लाल दंतमंजन 
* वैद्यनाथ लाल मंजन 
* सुधावन 
* पतंजलीचे दंतकांति 
* कामधेनूमंजन

वर्ग:दंतचिकित्सा
वर्ग:आयुर्वेदिक औषधे
बडोदा संस्थान

इवलेसे|उजवे|बडोद्याचा राजवाडा(लक्ष्मी विलास राजमहाल)
इवलेसे|उजवे|बडोदा नरेश महाराजा सयाजीराव गायकवाड (३रे)
इवलेसे|उजवे|बडोदा संस्थानाचे चलन

बडोदा संस्थान हे ब्रिटिश भारतातील मुंबई इलाख्यातील एक महत्त्वाचे संस्थान होते. या संस्थानाची राजधानी बडोदा ही होती. या संस्थानाची स्थापना १७२१ या वर्षी झाली.

## संस्थानिक 
बडोदा संस्थानाचे संस्थानिक गायकवाड घराणे होते. ते हिंदू ९६ कुळी मराठा समाजातील होते.

* पिलाजीराव गायकवाड (१७२१-१७३२)
* दमाजीराव गायकवाड (१७३२-१७६८)
* गोविंदराव गायकवाड (१७६८-१७७१)
* सयाजीराव गायकवाड प्रथम (१७७१-१७८९)
* मानाजीराव गायकवाड (१७८९-१७९३)
* गोविंदराव गायकवाड (पुनर्स्थापित १७९३-१८००)
* आनंदराव गायकवाड (१८००-१८१८)
* सयाजीराव गायकवाड द्वितीय (१८१८-१८४७)
* गणपतराव गायकवाड (१८४७-१८५६)
* खंडेराव गायकवाड (१८५६-१८७०)
* मल्हारराव गायकवाड (१८७०-१८७५)
* सयाजीराव गायकवाड तृतीय (१८७५-१९३९)
* प्रतापसिंह गायकवाड (१९३९-१९५१) - १९४७मध्ये राज्य भारतात विलीन
* फत्तेसिंहराव गायकवाड (१९५१-१९८८) - इ.स. १९६९पर्यंत नाममात्र राजे

वर्ग:वडोदरा
वर्ग:भारतातील संस्थाने
वर्ग:बडोदा संस्थान
तापसी पन्नू

**तापसी पन्नू** (जन्म : १ ऑगस्ट १९८७) ही एक भारतीय सिने-अभिनेत्री आहे. २०१० साली एका तेलुगू सिनेमामध्ये भूमिका करून अभिनय कारकिर्दीची सुरुवात करणाऱ्या तापसीने तमिळ व मल्याळी भाषिक चित्रपटांमध्ये देखील भूमिका केल्या आहेत. २०१३ साली प्रदर्शित झालेल्या *चष्मे बद्दूर* ह्या चित्रपटामध्ये भूमिका करून तापसीने बॉलिवूडमध्ये पदार्पण केले. २०१५ सालच्या यशस्वी बेबी ह्या चित्रपटामध्ये देखील तिने भूमिका केली आहे. २०१६ साली प्रदर्शित झालेल्या पिंक ह्या चित्रपटामध्ये तिची आघाडीची भूमिका होती.

## चित्रपटे
## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 
*

वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:तेलुगू चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:मल्याळम चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
नीरज पांडे

**नीरज पांडे** हा एक भारतीय चित्रपट दिग्दर्शक, निर्माता व लेखक आहे. २००८ साली त्याने दिग्दर्शित केलेला अ वेन्सडे हा पहिला बॉलिवूड चित्रपट प्रचंड गाजला व पांडे प्रसिद्धीझोतात आला. ह्या चित्रपटासाठी त्याला राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, स्क्रीन पुरस्कार व आय.आय.एफ.ए. पुरस्कार मिळाले. २०१३ सालचा स्पेशल २६ व २०१५ सालचा बेबी हे त्याने दिग्दर्शन केलेले पुढील दोन चित्रपट देखील प्रेक्षकांच्या पसंदीस उतरले. 

## चित्रपट यादी
## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:इ.स. १९७३ मधील जन्म
वर्ग:भारतीय चित्रपट दिग्दर्शक
वर्ग:भारतीय चित्रपट निर्माते
वोल्खोव नदी

**वोल्खोव** () ही वायव्य रशियामधील एक नदी आहे. वोल्खोव नदी रशियाच्या इल्मेन सरोवराला लदोगा सरोवरासोबत जोडते. एकूण २२४ किमी लांबी असलेली वोल्खोव रशियाच्या नॉवगोरोद व लेनिनग्राद ह्या ओब्लास्तांमधून वाहते. 

वेलिकी नॉवगोरोद हे वोल्खोव नदीच्या काठावर वसलेले प्रमुख शहर आहे.

वर्ग:रशियामधील नद्या
शुभदा गोगटे

**शुभदा शरद गोगटे** (२ सप्टेंबर १९४३) मराठी साहित्यातील एक प्रथितयश लेखिका आहेत. त्यांनी कथासंग्रह, कादंबरी, विज्ञानकथा, ललित लेख असे वैविध्यपूर्ण साहित्यप्रकार हाताळले आहेत. 

’खंडाळ्याच्या घाटासाठी’ हे त्यांचे एक गाजलेले पुस्तक आहे.

## शुभदा गोगटे यांची प्रकाशित पुस्तके
* अयोध्या आणि हिंदू समाजापुढील प्रश्न (अनुवाद, मूळ इंग्रजी लेखक - कॉन्‍राड एल्स्ट, सह‍अनुवादक - वि.ग. कानिटकर)
* अस्मानी (विज्ञानकथा)
* खंडाळ्याच्या घाटासाठी 
* घर (कथासंग्रह, गूढकथा)
* चला जाणून घेऊया - तणाव व राग (माहितीपर)
* चला जाणून घेऊया - फेंग शुई (माहितीपर)
* चला जाणून घेऊया - रेकी (माहितीपर)
* चला जाणून घेऊया - सुख (माहितीपर)
* चला जाणून घेऊ या - स्मरणशक्ती कशी वाढवावी? (माहितीपर)
* निरामय यशासाठी ध्यान (माहितीपर)  
* यंत्रायणी (विज्ञान कादंबरी)
* वसुदेने नेला कृष्ण (विज्ञानकथा)
* सांधा बदलताना  (ब्रिटिश आमदनीत रेल्वेसेवा सुरू होण्याच्या काळात ’बडोदा संस्थानात झालली राजकीय व सामाजिक उलथापालथ’ या विषयावरील कादंबरी)
* हृदयविकार कमी करण्यासाठी काय करावं, हृदयरुग्णांची जीवनशैली (माहितीपर) 
* हृदयविकार निवारण (माहितीपर) 

वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:मराठी विज्ञानकथा लेखक
इंदूर संस्थान

इवलेसे|इंदोरचा राजवाडा

**इंदूर संस्थान** हे ब्रिटिश भारतातील सेन्ट्रल इंडिया एजन्सी मधील एक महत्त्वाचे संस्थान होते. या संस्थानाला होळकर संस्थान असेही म्हणत. या संस्थानाचे संस्थानिक होळकर घराणे होते.

## क्षेत्रफळ 
इंदूर संस्थानाचे क्षेत्रफळ २४,६०५ चौरस किमी इतके होते. या संस्थानात सुमारे ३,३६८ गावे होती.

## राजधानी 
या संस्थानाची राजधानी इंदूर या नगरात होती.

## स्थापना 
इंदूर संस्थानाची स्थापना सन १७३३ या वर्षी मल्हारराव होळकर यांनी केली.

## स्वातंत्र्योत्तर काळ 
इंदूर संस्थानाचे महाराजा यशवंतराव(द्वितीय) यांनी भारत स्वतंत्र झाल्यावर १ जानेवारी १९५० या दिवशी हे संस्थान भारतीय संघराज्यात विलीन केले.

वर्ग:भारतातील संस्थाने
वर्ग:सेन्ट्रल इंडिया एजन्सीच्या आधिपत्याखालील संस्थाने
*
जंजिरा संस्थान

इवलेसे|जंजिरा संस्थानाचा ध्वज
इवलेसे|जंजिरा किल्ला

**जंजिरा संस्थान** हे ब्रिटिश भारतातील मुंबई इलाख्यातील  कुलाबा एजन्सीतील एक संस्थान होते. काठियावाड मधील जाफराबाद हा देखील याच संस्थानाचा एक भाग आहे. संस्थानाचे आठ महाल आहेत.

## राजधानी 
या संस्थानाची राजधानी जंजिरा येथे आहे. जंजिरा हे नाव मूळ अरबी शब्द जझीराड म्हणजे बेट या शब्दाचा अपभ्रंश आहे.

## क्षेत्रफळ 
जंजिरा संस्थानाचे क्षेत्रफळ ८३९ चौरस किमी इतके होते.

## संस्थानिक 
या संस्थानाचे संस्थानिक सिद्दी वंशाचे होते. ते सुन्नी पंथाचे मुसलमान होते. येथील संस्थानिक नवाब ही पदवी लावत असत.

## स्वातंत्र्योत्तर कालखंड 
भारत स्वतंत्र झाल्यावर जंजिराच्या नवाबाने हे संस्थान भारतीय संघराज्यात विलीन केले. हे संस्थान सध्याच्या महाराष्ट्रातील रायगड जिल्ह्यातील एक तालुका आहे.

वर्ग:रायगड जिल्हा
वर्ग:भारतातील संस्थाने
जमखंडी संस्थान

जमखिंडी हे ब्रिटिश भारतातील मुंबई इलाख्यातील डेक्कन स्टेट्स एजन्सीतील एक संस्थान होते. 

## राजधानी 
या संस्थानाची राजधानी ही जमखिंडी नगरात होती.

## क्षेत्रफळ 
या संस्थानाचे क्षेत्रफळ ५२४ चौरस मैल इतके होते.या संस्थानाचे जमखिंडी,बिद्री आणि कुंदगोळ हे तीन तालुके होते. या संस्थांमध्ये अंदाजे ८० च्या सुमारास गावे होती.

## संस्थानिक 
या संस्थानाचे संस्थानिक पटवर्धन घराणे होते.

## स्वातंत्र्योत्तर काळ 
भारत स्वतंत्र झाल्यावर सर्वप्रथम संस्थान विलीन करण्याचा निर्णय जमखिंडीच्या पटवर्धनांनी घेतला.

वर्ग:डेक्कन स्टेट्स एजन्सीच्या आधिपत्याखालील संस्थाने
ग्लेन मॅक्सवेल

**ग्लेन जेम्स मॅक्सवेल** (१४ ऑक्टोबर, इ.स. १९८८ - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा अष्टपैलू खेळाडू आहे.

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८८ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
थाई एरवेझ

[250 px|[फ्रांकफुर्ट विमानतळावरील थाई एअरवेजचे एअरबस ए३८० विमान|इवलेसे]]
**थाई एअरवेज** (थाई: บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน)) ही थायलंड देशाची राष्ट्रीय विमान वाहतूक कंपनी आहे. १९६० साली स्थापन झालेली थाई एअरवेज आशिया, युरोप, अमेरिका इत्यादी खंडांच्या ३५ देशांतील ७८ शहरांना विमानसेवा पुरवते. बँकॉकजवळील सुवर्णभूमी विमानतळावर प्रमुख तळ असलेली थाई एअरवेज स्टार अलायन्सच्या संस्थापक सदस्यांपैकी एक आहे.

## बाह्य दुवे
*

वर्ग:थायलंडमधील विमानवाहतूक कंपन्या
वर्ग:स्टार अलायन्स
वेलिकी नॉवगोरोद

[250 px|इवलेसे|वेलिकी नॉवगोरोद हे [युनेस्कोचे जागतिक वारसा स्थान आहे.]]
**वेलिकी नॉवगोरोद** (; तातर: Казан) हे रशिया देशातील सर्वात ऐतिहासिक महत्त्वाच्या शहरांपैकी एक आहे. रशियाच्या वायव्य भागात मॉस्को व सेंट पीटर्सबर्ग दरम्यान वोल्खोव नदीच्या काठावर वसलेले वेलिकी नॉवगोरोद रशियाच्या नॉवगोरोद ओब्लास्ताचे मुख्यालय आहे. 

१४व्या शतकामध्ये वेलिकी नॉवगोरोद युरोपामधील सर्वात मोठ्या शहरांपैकी एक होते.

## हे सुद्धा पहा
*रशियामधील शहरांची यादी

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ
*पर्यटन माहिती
*

वर्ग:रशियामधील शहरे
वर्ग:रशियामधील जागतिक वारसा स्थाने
मीरा कोसंबी

डॉ. **मीरा कोसंबी** (२४ एप्रिल, १९३९ - २६ फेब्रुवारी, २०१५) या एक मराठी लेखिका आणि प्रख्यात भारतीय समाजशास्त्रज्ञ होत्या. त्यांचे वडील डॉ. दामोदर धर्मानंद कोसंबी हे इतिहासतज्ज्ञ आणि मोठे गणिती होते. मीराबाईंचे आजोबा आचार्य धर्मानंद दामोदर कोसंबी हे एक बौद्ध धर्माचे अभ्यासक आणि पाली भाषेचे उत्तम जाणकार होते.

मीरा कोसंबी यांचे उच्च शिक्षण स्टॉकहोम विद्यापीठात झाले होते. १९व्या शतकातील प्रबोधनपर्व हा त्यांच्या पीएच.डीचा विषय होता. त्यापूर्वी त्या पुण्याच्या फर्ग्युसन कॉलेजात शिकत होत्या. याच कॉलेजात पुढे त्यांनी काही काळ अध्यापनाचे काम केले. त्यानंतर त्यांनी २० वर्षे स्वीडनमध्ये प्राध्यापकी केली. त्या अविवाहित होत्या.

स्त्रीसाहित्य आणि चळवळी या विषयांचाही त्यांचा अभ्यास होता. एसएनडीटी विद्यापीठातील स्त्री अभ्यास आणि संशोधन केंद्राच्या त्या प्रमुख होत्या. विविध विषयांवरील सुमारे १२ ग्रंथ त्यांनी लिहिले आहेत.  डॉ. मीरा कोसंबी यांनी अनेक संशोधनपर लेखनात एकाचवेळी अनेक विषयांचा सखोलतेने अभ्यास केला असल्याचे आढळून येते. `मानववंशशास्त्रज्ञ, समाजशास्त्रज्ञ, इतिहासशास्त्रज्ञ, भूगोलतज्‍ज्ञ आणि अर्थतज्‍ज्ञ’ या विषयांत त्यांचा संशोधनपर व्यासंग अव्याहतपणे चालत असे. एकाचवेळी अनेक विषयांवर होणारे त्यांचे बेफाट आणि अफाट वाचन हे संशोधक, पंडित आणि अभ्यासकांनाही अक्षरशः अवाक करणारे होते. या त्यांच्या संशोधनात भाषा, बोली, साहित्य, लोकसाहित्य हे विषय असतच. परंतु या विषयांची सांस्कृतिक, भौगोलिक आणि ऐतिहासिक वैशिष्ट्येसुद्धा त्या अभ्यासून पाहत असत. त्यांच्या इंग्रजी आणि मराठी साहित्यात त्यांची लेखनशैली स्वतंत्रपणे उठून दिसते.  `इंडियन कौन्सिल ऑफ सोशल सायन्स रिसर्च’साठी त्यांनी पुणे, मुंबई तसेच पंढरपूर वगैरे भागातील अनाथ मुलांवर केलेल लेखन खूपच संशोधनपर आणि माहितीपूर्ण आहे. हे संशोधन करता करता त्यांनी मराठी रंगभूमी आणि सिनेमा तसेच अनेक चांगल्या साहित्यकृतींचाही दांडगा अभ्यास केलेला होता.

## पुस्तके
* Bombay in transition
* Crossing Thresholds: Feminist Essays in Social History
* Dharmanand Kosambi: The Essential Writings 
* Gender, Culture, and Performance: Marathi Theatre and Cinema Before Independence
* Intersections 
* Mahatma Gandhi and Prema Kantak: Exploring a Relationship, Exploring History 
* Nivedan: The Autobiography of Dharmanand Kosambi (मीरा कोसंबी यांचे संपादन आणि त्यांच्या टिपा)
* Feminist Vision or Treason Against Men?: Kashibai Kanitkar and the Engendering of Marathi Literature 
* Pandita Ramabai's American Encounter 
* Pandita Ramabai's American Encounter: The Peoples of the United States (1889) (सहलेखिका पंडिता रमाबाई)
* भारतातील पहिल्या महिला डॉक्टर आनंदीबाई जोशी यांचे चरित्र (मूळ मराठीचे इंग्रजी भाषांतर)
* पंडिता रमाबाई यांचे चरित्र (मूळ मराठीचे इंग्रजी भाषांतर)

वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:इ.स. १९३९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१५ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
बेबी (२०१५ चित्रपट)

**बेबी** हा एक २०१५ साली प्रदर्शित झालेला एक बॉलिवूड थरारपट आहे. अ वेन्सडे व स्पेशल २६ नंतर नीरज पांडेने दिग्दर्शित केलेला हा तिसरा हिंदी चित्रपट होता. बेबीचे काल्पनिक कथानक भारतामध्ये दहशतवादी हल्ले घडवून आणणाऱ्या अतिरेक्यांना पकडणाऱ्या एका सुरक्षा पथकाच्या साहसकथांवर आधारित आहे. अक्षय कुमार, डॅनी डेंझोग्पा व अनुपम खेर ह्यांच्या बेबीमध्ये आघाडीच्या भूमिका आहेत. बेबी २३ जानेवारी २०१५ रोजी प्रदर्शित झाला व त्याला टीकाकार व प्रेक्षकांचा उत्सुर्त प्रतिसाद लाभला. विशेषतः अक्षय कुमारच्या अभिनयाचे व नीरज पांडेच्या दिग्दर्शनाचे समीक्षकांनी कौतुक केले.

## कलाकार
*अक्षय कुमार
*डॅनी डेंझोग्पा
*अनुपम खेर
*राणा दग्गुबाती
*तापसी पन्नू
*के.के. मेनन
*सुशांत सिंग
*मधुरिमा तुली

## बाह्य दुवे
*

वर्ग:इ.स. २०१५ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:नीरज पांडे दिग्दर्शित चित्रपट
लुंबिनी

**लुंबिनी** हे नेपाळ देशामधील एक ऐतिहासिक स्थान आहे. येथे इ.स.पूर्व ५६३ मध्ये राणी मायादेवीने सिद्धार्थ गौतमाला जन्म दिला होता. लुंबिनी नेपाळच्या दक्षिण भागात नेपाळ-भारत सीमेजवळ स्थित असून ते भारताच्या गोरखपूर शहरापासून ९५ किमी अंतरावर स्थित आहे. लुंबिनी, बोधगया, कुशीनगर व सारनाथ ही बौद्ध धर्मामधील चार सर्वात पवित्र स्थाने आहेत.

इ.स. १९९७ साली लुंबिनीला युनेस्कोच्या जागतिक वारसा स्थान ह्या यादीमध्ये समाविष्ट करण्यात आले.

## बाह्य दुवे 
*

वर्ग:नेपाळमधील शहरे
वर्ग:नेपाळमधील जागतिक वारसा स्थाने
सारनाथ

**सारनाथ** हे भारत देशाच्या उत्तर प्रदेश राज्यामधील एक ऐतिहासिक स्थान आहे. सारनाथ उत्तर प्रदेशच्या वाराणसी जिल्ह्यात वाराणसी शहरापासून १३ किमी अंतरावर गंगा व गोमती नदींच्या संगमावर स्थित आहे. सारनाथ येथे भगवान गौतम बुद्धांनी सर्वप्रथम धम्मचे प्रशिक्षण दिले होते असे मानण्यात येते. सारनाथ, बोधगया, लुंबिनी व कुशीनगर ही बौद्ध धर्मामधील चार सर्वात पवित्र स्थाने आहेत.

## बाह्य दुवे 
*

वर्ग:वाराणसी जिल्हा
वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील शहरे
वर्ग:उत्तर प्रदेशातील पुरातत्त्वीय स्थळे
सावरगाव बर्डे

**सावरगाव बर्डे**
सावरगाव बर्डे हे गाव दिल्ली ते चन्नई या रोड वर महाराष्ट्रातील विदर्भ प्रांतातील  अकोल्या पासून ७० कि. मि. अंतरावर वाशीम पासून १० कि. मि. अलीकडे आहे. 
सावरगाव बर्डेचा तालुका जिल्हा वाशीम असून पोस्टल पिन कोड नंबर ४४४५०५ आहे तसेच फोन कोड ०७२५२ हा आहे.
यागावत खडकेश्वर महादेवाचे मंदिर ,हनुमानाचे मंदिर ,शेनल्याच्या आईचे मंदिर ,तसेच इतरही  हिंदूची  तीर्थ स्थळे आहेत.बुद्धांची अतिशय सुंदर मूर्ती आहे . 
सावरगाव याठिकाणी आलेल्या खड्केश्वराच्या दर्शनास्थ प्रभू रामचंद्र सीतामाता तसेच बंधू लक्ष्मण तपोवन दर्शना नंतर आले होते  अशी  आख्यायिका आहे . 
यागावा मध्ये हिंदू , बौद्ध , मुस्लिम,  अश्या विविध धर्माची लोक एकत्र सुखाने नांदतात . 
यागावा मध्ये पाटील, कड, बर्डे , शेळके,गोटे,कुटे ,सरकटे,जाधव,शेख,लबडे,हिवाळे, इत्यादी आडनावाचे लोक राहतात. 
सावरगाव बर्डेची लोकसंख्या २००१ जनगणना नुसार  १५३५ एवढी होती परंतु  आज(२०१५) साधारण पने २००० एवढी असेल मतदार संख्या १४५० इतकी आहे.
सावरगाव बर्डे  इथून तामसी ,धारकाटा  ,खडकी,जाभरून परांडे,काटा,पांगरी नवघरे ,जाभरून वाडी ,चीवरा,इत्यादी गावांना जोडणाऱ्या पायवाटा तसेच गाडवाटा आहेत. 
या ठिकाणी  विजय सुभाष पाटील यांनी ग्रामीण विद्यार्थ्यांच्या  सोयी साठी. " मातोश्री श्रीमती लक्ष्मीबाई सुभाषराव जी  पाटील बहुउद्देशीय शिक्षण संस्था सावरगाव बर्डे ता. जि. वाशीम ." ही संस्था  स्थापन केली याद्वारे२००९ साली" माऊली ज्ञान मंदिर पूर्व प्राथमिक इंग्रजी शाळा  " सुरू केली .य़ा  परंतु  ती शाळा दोन वर्ष सुरळीत चालल्या नंतर तिसऱ्या वर्षी काही अपरिहार्य कारणाने  बंद  केली. मात्र शिक्षणाचा वसा  पुढे  सुरू  ठेवीत  २०१२ साली  यागावा मध्ये "माऊली कॉम्पुटर्स सावरगाव बर्डे  " सुरू करून कॉम्पुटरचे असे नव नवीन अभ्यासक्रम आणले . 
ठिकाणी इयत्ता पहिली पासून तर आठवी पर्यंत  शिकण्यासाठी जिल्हा परिषदेची शाळा असून पुढील शिक्षणा साठी गावापासून अर्धाकिमी अंतरावर संमती इंजिनीअर कॉलेज असून तेथे अभियांत्रिकी पदवी (BE) 1 स्थापत्य अभियांत्रिकी 2 संगणक विज्ञान आणि अभियांत्रिकी 3 विद्युत अभियांत्रिकी 4 इलेक्ट्रॉनिक्स आणि दूरसंचार इंजिनियरिंग 5 मेकॅनिकल इंजिनिअरिंग . वकिली , वाणिज्य , इत्यादी  क्षेत्रे  आहेत .
सावरगाव बर्डे हे गाव आजही पांडुरंग पाटील यांचे म्हणून ओळखले जाते . पांडुरंग पाटील हे सावरगाव बर्डे  यथे  १९१३ साली सर्वसाधारण कुटुंबात जन्माला येऊन, जास्त शिक्षण  नसूनही त्यांनी स्वातंत्र्याच्या  कार्यात सहभाग घेतला. महाराष्ट्र स्थापणे नंतर सावरगाव बर्डेचे   ते पाच वर्ष  सरपंच  राहिले.
जत संस्थान

**जत संस्थान** हे ब्रिटिश भारतातील मुंबई इलाख्यातील डेक्कन स्टेट्स एजन्सीतील एक संस्थान होते.

## स्थापना 
या संस्थानाची स्थापना १६८८ या वर्षी झाली.

## राजधानी 
या संस्थानाची राजधानी जत नगरात होते.

## क्षेत्रफळ 
या संस्थानाचे क्षेत्रफळ २,५३८ चौरस किमी इतके आहे. या संस्थानात सुमारे ११९ गावे होती.

## संस्थानिक 
या संस्थानाचे संस्थानिक डफळे घराणे आहे. यांचे मूळ आडनाव चव्हाण होते. ते ९६ कुळी मराठे आहेत.

## स्वातंत्र्योत्तर काळ 
८ मार्च १९४८ या दिवशी जतचे महाराजा विजयसिंह राव यांनी हे संस्थान भारतीय संघराज्यात विलीन केले.

वर्ग:डेक्कन स्टेट्स एजन्सीच्या आधिपत्याखालील संस्थाने
संस्थान
उत्तर बेट (न्यू झीलंड)

**न्यू झीलँडचे उत्तर बेट** या देशातील दोन प्रमुख बेटांपैकी आहे. १,१३,७२९ किमी२ क्षेत्रफळाचे हे बेट आकारानुसार जगातील १४व्या क्रमांकाचे आहे. जून २०१४ च्या अंदाजानुसार येथील लोकसंख्या ३४,५०,८०० इतकी होती. ही लोकसंख्या न्यू झीलँडच्या एकूण लोकसंख्येच्या ७७% होती.

माओरी भाषेत **टे इका-आ-मौई** असे नाव असलेल्या बेटाच्या आणि दक्षिण बेटाच्या मध्ये कूकची सामुद्रधुनी आहे. उत्तर बेटावर ऑकलंड, हॅमिल्टन, रोटोरुआ, नेपियर, हेस्टिंग्ज आणि वेलिंग्टन ही मोठी शहरे आहेत.

## हे सुद्धा पहा 
* दक्षिण बेट, न्यू झीलंड

वर्ग:न्यू झीलंड
बोधगया

**बोधगया** हे भारत देशाच्या बिहार राज्यामधील एक ऐतिहासिक स्थान आहे. बिहारच्या गया जिल्ह्यात गया शहरापासून १५ किमी अंतरावर असलेल्या बोधगया येथील महाबोधी मंदिरासाठी जगप्रसिद्ध आहे. येथील बोधी वृक्षाखाली बसून भगवान गौतम बुद्धांना ज्ञानप्राप्ती झाली होती असे मानण्यात येते. बोधगया, कुशीनगर, लुंबिनी व सारनाथ ही बौद्ध धर्मामधील चार सर्वात पवित्र स्थाने आहेत.

२००२ साली महाबोधी मंदिराला युनेस्कोच्या जागतिक वारसा स्थाने ह्या यादीमध्ये स्थान मिळाले. बोधगयेला भेट देणाऱ्या पर्यटकांसाठी गया विमानतळावर अनेक आंतरराष्ट्रीय कंपन्या सेवा पुरवतात.

## बाह्य दुवे 
* बोधगयाचा इतिहास 

वर्ग:गया जिल्हा
वर्ग:बिहारमधील शहरे
*
आरारूट

इवलेसे|उजवे|आरारुटचा कांदा
**आरारूट** ही एक औषधी वनस्पती आहे.

## वनस्पतीचे वर्णन 
आरारुट ही वनस्पती हळद या वनस्पतीसारखी दिसते. परंतु या वनस्पतीची पाने अधिक गडद हिरवी असतात. या वनस्पतीची मुळे पांढरी शुभ्र रंगाची असतात.

## वापर 
आरारूट या वनस्पतीच्या कंदांपासून सत्त्व तयार करतात. हे सत्त्व पचण्यास हलके असल्याने त्याची खीर करून लहान मुलांना, वृद्धांना आणि आजारी व्यक्तींना दिली जाते. तोंड आले असता आरारूटचे सत्त्व घेतले जाते. तसेच हे पित्तशामक आहे.

## लागवड 
आरारूटची लागवड ही मे महिन्यात केली जाते. जानेवारी किंवा फेब्रुवारी महिन्यात याची काढणी केली जाते.

वर्ग:औषधी वनस्पती
गुस्ताव माहलर

**गुस्ताफ माहलर** (; ७ जुलै १८६० - १८ मे १९११) हा एक ऑस्ट्रियन संगीतकार होता. जन्माने ज्यू धर्मीय असलेला माहलर १९व्या शतकामधील एक प्रभावी संगीतकार मानला जात असे.

## बाह्य दुवे 
*माहलरची गाणी

वर्ग:ऑस्ट्रियन संगीतकार
ए.एम. घाटगे

प्रा. अमृत माधव घाटगे (A.M. Ghatage) (जन्म : इ.स. १९१३;  - ८ मे, २००३) हे एक जागतिक कीर्तीचे भारतविद्याशास्त्रज्ञ (इंडॉलॉजिस्ट) होते. 

ते डेक्कन कॉलेज आणि भांडारकर प्राच्यविद्या संशोधन संस्था यांचे निवृत्त संचालक होते. डेक्कन कॉलेजात ज्याचे काम गेली कित्येक वर्षे चालू आहे त्या संस्कृत शब्दकोशाचे आणि शिवाय प्राकृत शब्दकोशाचे ते एक संपादक होते. 

व्ही.एन. झा यांनी घाटगे यांचा परिचय करून देणारे Vidya-Vratin Professor A.M. Ghatage हे पुस्तक लिहिले आहे. 

## ए.एम. घाटगे यांनी लिहिलेली/संपादित केलेली पुस्तके
* A comprehensive and critical dictionary of the Prakrit languages with special reference to Jain literature 
* Amrita: The collected papers contributed by Prof. A.M. Ghatage (Shresthi Kasturbhai Lalbhai collected research-articles series)
* An Encyclopaedic Dictionary of Sanskrit on Historical Principles (१० खंड) (सहसंपादक - एस.डी. जोशी) 
* Introduction to Ardha-Magadhi
* काणकोणची कोकणी (Konkani of Kankon, इंग्रजी)
* कासरगोडची मराठी (Marati of Kasargod इंग्रजी)
* कुडाळी - Kudali, (A survey of Marathi dialects इंग्रजी)
* कोचीनची मराठी बोलीभाषा - Dialect of Cochin (Marathi dialect texts, इंग्रजी)
* गावडी - Gawdi, (Survey of Marathi dialects -इंग्रजी)
* ठाण्याची वारली (Warli of Thana, इंग्रजी)
* दक्षिणी कानडाची कोकणी - Konkani of South Kanara, इंग्रजी)
* Marathi dialect texts, (Centre of Advanced Study in Linguistics, University of Poona. Series)
* महाडची कुणबी (Kunabi of Mahad - A survey of Marathi dialects इंग्रजी)
* Phonemic and morphemic frequencies in Malayalam (CIIL silver jubilee publication series)
* Phonemic and morphemic frequencies in Hindi (Publications in linguistics / Poona University and Deccan College) 
* Some aspects of applied linguistics (Shivaji University. Extension lecture series) 

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:इ.स. १९१३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००३ मधील मृत्यू
वर्ग:भाषाशास्त्रज्ञ
काणकोणची कोकणी

गोव्यातील काणकोण या गावाच्या आसपास बोलली जाणारी काणकोणची कोकणी ही एक मराठी भाषेची स्वतंत्र बोली आहे.  तिथले श्रीमंत हिंदू शेतकरी ही बोली बोलतात. गोव्यातीलच शेतमजुरांची बोली, ख्रिश्चनांची बोली, गावड्यांची बोली किंवा कारवारी या बोलींपेक्षा काणकोणची कोकणी भिन्‍न आहे.  

;केवळ नाकात उच्चारल्याने काही शब्दांचे अर्थ बदलतात: उदा० 

दाताक - एका दाताला; दातांक - अनेक दातांना
न्हयिक - नदीकडे; न्हयिंक - नदीमध्ये 
निडलो - (तो) झोपला; निडलों - (मी) झोपलो
निडले - (आम्ही/तुम्ही/ते) झोपले; निडलें - (मी) झोपले

;’ओ’च्या जागी ’ऑ’ उच्चारल्याने अर्थ बदलतात: उदा०

पोट - गर्भ; पॉट - पोट
फोड - फोड (मोठी पुटकुळी); फॉड - (नागाचा) फणा
कोळसो - कोळसा; कॉळसो - कळशी
तोड - तोडगा; तॉड - (लाकडाचा) ओंडका
बोट - जहाज; बॉट - (हाताचे किंवा पायाचे) बोट

;काही सर्वनामे:

हाव - मी
मका/म्हाका - मला
मागे - माझा, माझे, माझ्या
तूं - तू
तुक - तुला
तुगे - तुझा, तुझे, तुझ्या 
तेका - त्याला

## संदर्भ
Konkani of Kankon (महाराष्ट्र सरकारचे प्रकाशन; लेखक - ए.एम. घाटगे)

वर्ग:मराठी बोलीभाषा
लिओनार्ड निमॉय

**लिओनार्ड सायमन निमॉय** (२६ मार्च, इ.स. १९३१:बॉस्टन, मॅसेच्युसेट्स, अमेरिका - २७ फेब्रुवारी, इ.स. २०१५:बेल एर, कॅलिफोर्निया, अमेरिका) हा अमेरिकन अभिनेता, चित्रपट दिग्दर्शक, कवी, गायक आणि छायाचित्रकार होता. निमॉयने स्टार ट्रेक या दूरचित्रवाणीमालिकेत स्पॉकची भूमिका केली होती.

निमॉयने आय ॲम नॉट स्पॉक (१९७५) आणि आय ॲम स्पॉक (१९९५) ही दोन आत्मचरित्रात्मक पुस्तके लिहिली.

वर्ग:अमेरिकन चित्रपट दिग्दर्शक
वर्ग:इंग्लिश चित्रपट अभिनेते
वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:इ.स. १९३१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१५ मधील मृत्यू
वर्ग:स्टार ट्रेक
नारायणपेठी बोली

नारायणपेठी बोली ही मराठीची एक बोलीभाषा आहे. नारायणपेठ हे आंध्र प्रदेशातील मेहबूबनगर जिल्ह्यातले एक गाव आहे. या गावी मोठ्या प्रमाणावर वास्तव्यास असलेले विणकर समाजाचे लोक नारायण पेठी ही मराठी बोली आजही बोलतात. देशाच्या अन्य राज्यांत उपजीविकेसाठी स्थलांतरित झालेले लोक त्या राज्यांमध्ये आपापल्या उंबऱ्याच्या आत हीच नारायणपेठी बोली बोलतात. तर, या गावातून नोकरी-व्यवसायासाठी अन्य ठिकाणी गेलेले लोकही घरांमध्ये याच बोलीचा वापर करतात. 

## स्वकुळ साळी समाज
साडी, सतरंजी, चादर, पितांबर यांची हातमागावर कापड विणून निर्मिती करणारा अशी स्वकुळ साळी समाजाची ओळख आहे. अहमदाबाद, आदोनी, इचलकरंजी, इंदूर, उज्जैन, नवसारी, नाशिक, पुणे, पैठण, बंगलोर, बेळगाव, मुंबई, येवला, सुरत, सोलापूर, हुबळी अशा बाजारपेठेच्या ठिकाणी या समाजाची वस्ती आहे. भारतभर विखुरल्या गेलेल्या स्वकुळ साळी म्हणजेच विणकर समाजाची 'नारायणपेठी' ही बोलीभाषा आहे.

## नारायणपेठी - मराठीची बोलीभाषा
नारायणपेठी बोली भाषा मराठीशी संबंधितच आहे. ही बोलण्यास सहज सुलभ, ऐकण्यास गोड आणि मवाळ असून विणकर समाजाची स्वतंत्र अशी वैशिष्ट्यपूर्ण बोली आहे. हैदराबाद येथील उस्मानिया विद्यापीठाचे माजी मराठी विभागप्रमुख श्रीधर रंगनाथ कुलकर्णी यांच्या 'तेलंगणातील मराठा समाज-भाषा आणि संस्कृती' या संशोधन प्रबंधामध्ये स्वतःची बोली असलेल्या अनेक जमाती तेलंगणामध्ये आढळून आल्या असून त्यामध्ये स्वकुळ साळी या जातीचा उल्लेख करण्यात आला आहे. हातमागावर विणकाम करणे हाच व्यवसाय असल्याने हा समाज शैक्षणिकदृष्ट्या मागासलेला आहे. त्यामुळे या बोलीची लिपी देवनागरी असली, तरी या बोलीतील लिखित साहित्य आणि दस्तऐवज उपलब्ध होणे दुर्मिळ आहे. तरीही काही समाजबांधवांकडून या बोलीचे सर्वेक्षण आणि अभ्यास सुरू झाला आहे.

## मराठी आणि नारायणपेठी शब्द (पहिला शब्द मराठी, दुसरा नारायणपेठी)
काय झाले? - का झालू?
कोठून - कटून
तुझे - तुझ 
दुखते - दुखालै
देऊळ - गुडी
बघ - देक 
बरे - बरू
बोलावणे - बोलिला
भाकरी - भक्कर
मडके - मडकू 
माझे - माझ
लहान - धकटू
सतरंजी - झमकाना 

## नारायणपेठी बोलीतील काही वाक्ये आणि वाक्प्रचार
### काही वाक्ये :-
तो घरी आला - तेने घरांन आला
मी काम करतो - मी काम करतैय
मी घरी गेलो - मी घरांन गेलू
ही आता आली - हिने आंता आली. 

### काही वाक्प्रचार :-
आता मला काम करण्यास जायचे आहे - आंता मज काम करास जॉंवई.  
मुलगी पसंत पडली वाङ्‌निश्चय झाला - पैर पसंत पडली घट्ट झालू.   

वर्ग:मराठी बोलीभाषा
केदारनाथ सिंह

**केदारनाथ सिंह** (जन्म : ७ जुलै, इ.स. १९३४:चकिया, बलिया जिल्हा, उत्तर प्रदेश -  - १९ मार्च, इ.स. २०१८) हे हिंदी साहित्यकार आहेl. त्यांना २०१३चा ज्ञानपीठ पुरस्कार प्रदान करण्यात आला. इ.स. १९५६ साली बनारस हिंदू विद्यापीठातून हिंदीमध्ये एमए आणि इ.स. १९६४ साली विद्यावाचस्पती झाले.

## लेखन 
* ‘अभी बिल्कुल अभी’ (कवितासंग्रह)
* ‘जमीन पक रही है’ (कवितासंग्रह)
* ‘बाघ’ (कवितासंग्रह)
* ‘अकाल में सारस’ (कवितासंग्रह)
* ‘तालस्ताय और साइकिल’ (कवितासंग्रह)
* ‘सृष्टि पर पहरा’ (कवितासंग्रह)
* ‘कल्पना और छायावाद’ (समीक्षाग्रंथ)
* ‘आधुनिक हिंदी कविता में बिंबविधान’(समीक्षाग्रंथ)
* ‘मेरे समय के शब्द’ (समीक्षाग्रंथ)

## पुरस्कार 
* साहित्य अकादमी पुरस्कार इ.स. १९८९
* ज्ञानपीठ पुरस्कार इ.स. २०१३

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:ज्ञानपीठ पुरस्कार विजेते
वर्ग:इ.स. १९३४ मधील जन्म
वर्ग:हिंदी साहित्यिक
वर्ग:इ.स. २०१८ मधील मृत्यू
वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते
वर्ग:साहित्य अकादमी फेलोशिप विजेते
जोडीदार (पुस्तक)

मराठीत ’जोडीदार’ या नावाचे किंवा शीर्षकात ’जोडीदार’ हा शब्द असलेले पुस्तक लिहिणारे अनेक लेखक आहेत.  त्यांपैकी काही हे :-

;पुस्तकाचे नाव (लेखक):
* जोडीदार (अर्चना वर्टीकर)
* जोडीदार (उषा खाडीलकर)
* मी तुझी जोडीदार (चंद्रकांत काकोडकर)
* जोडीदार (माधव कानिटकर)
* जोडीदार (रत्‍नाकर मतकरी}
* जोडीदार (राजा राजवाडे)
* जोडीदार (रमेश गोळे)
* जोडीदार (विजय पोतनीस यांच्या कन्या - रेवती गोळे)
* जीवनातील जोडीदार (मूळ लेखिका मार्शल कॅथरीन; अनुवादक - शंकर लक्ष्मण चिटणीस)

वर्ग:मराठी साहित्य यादी