open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
पश्चिम बंगालमधील जिल्हे

भारताच्या पश्चिम बंगाल राज्यात २३ जिल्हे आहेत. १ ऑगस्ट २०२२ला पश्चिम बंगाल राज्य सरकारने अजून ७ जिल्हे जाहिर केले; ज्याने एकूण संख्या ३० वर जाणार.

## यादी 
## पुर्वीचे जिल्हे 
## नवे जिल्हे 
१ ऑगस्ट २०२२ला पश्चिम बंगाल राज्य सरकारने जे ७ नवे जिल्हे जाहिर केले ते आहे:
# सुंदरबन जिल्हा - विद्यमान दक्षिण २४ परगणा जिल्ह्याचे विघटन होणार.
# इछामती जिल्हा - विद्यमान उत्तर २४ परगणा जिल्ह्याचे विघटन होणार.
# बसीरहाट जिल्हा - विद्यमान उत्तर २४ परगणा जिल्ह्याचे विघटन होणार.
# राणाघाट जिल्हा - विद्यमान नदिया जिल्ह्याचे विघटन होणार.
# बिष्णुपूर जिल्हा - विद्यमान बांकुरा जिल्ह्याचे विघटन होणार.
# जंगीपूर जिल्हा - विद्यमान मुर्शिदाबाद जिल्ह्याचे विघटन होणार.
# बेरहामपूर जिल्हा - विद्यमान मुर्शिदाबाद जिल्ह्याचे विघटन होणार.

## संदर्भ 
*
वर्ग:भारतामधील जिल्हे
पुरुलिया जिल्हा

*हा लेख पुरुलिया जिल्ह्याविषयी आहे. पुरुलिया शहराविषयीचा लेख येथे आहे.*

**मिदनापोर** हा भारताच्या पश्चिम बंगाल राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र पुरुलिया येथे आहे.

वर्ग:पुरुलिया जिल्हा
फिरोजपूर जिल्हा

*हा लेख फिरोज[प्प्र जिल्ह्याविषयी आहे. फिरोजपूर शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**फिरोजपूर** हा भारताच्या पंजाब राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र फिरोजपूर येथे आहे.

## चतुःसीमा
* उत्तरदिशा- अमृतसर जिल्हा, पाकिस्तानकपुरथला
* पूर्व दिशा- जालंधर जिल्हा, मोगा जिल्हा, फरीदकोट जिल्हा, मुक्तसर जिल्हा
* पश्चिम दिशा- पाकिस्तान
* दक्षिण दिशा- राजस्थान
## तालुके
वर्ग:फिरोजपूर जिल्हा
वर्ग:पंजाबमधील जिल्हे
बठिंडा जिल्हा

*हा लेख बठिंडा जिल्ह्याविषयी आहे. बठिंडा शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**बठिंडा** हा भारताच्या पंजाब राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र बठिंडा येथे आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या १३,८८,५२५ होती.

## चतुःसीमा
## तालुके
वर्ग:बठिंडा जिल्हा
वर्ग:पंजाबमधील जिल्हे
फरीदकोट जिल्हा

*हा लेख फरीदकोट जिल्ह्याविषयी आहे. फरीदकोट शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**फरीदकोट** हा भारताच्या पंजाब राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र फरीदकोट येथे आहे.

## चित्रदालन 

File:Entrance of Farmer's House Faridkot 02.jpg|Entrance of Farmer's House Faridkot 
File:Foundation Stone of Harindra - Civil Hospital Faridkot 04.jpg|Foundation Stone of Harindra - Civil Hospital Faridkot
File:Foundation Stone of Harindra - Civil Hospital Faridkot 05.jpg|Foundation Stone of Harindra - Civil Hospital Faridkot 
File:Foundation stone of Govt. School of Bargari.jpg|Foundation stone of Govt. School of Bargari (Faridkot)
File:Entrance of District Court Faridkot.jpg|Entrance of District Court Faridkot
File:Foundation Stone of Davies Model Agricultural Farm and Farmers's House Faridkot 03.jpg|Foundation Stone of Davies Model Agricultural Farm and Farmers's House Faridkot 
File:Govt. Brijindra College Faridkot.jpg|Govt. Brijindra College Faridkot
File:Its pic of Govt.Brijindra College Faridkot.jpg|Govt.Brijindra College Faridkot

वर्ग:फरीदकोट जिल्हा
वर्ग:पंजाबमधील जिल्हे
गुरदासपूर जिल्हा

*हा लेख गुरदासपुर जिल्ह्याविषयी आहे. गुरदासपुर शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**गुरदासपुर** हा भारताच्या पंजाब राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र गुरदासपुर येथे आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
वर्ग:गुरदासपूर जिल्हा
वर्ग:पंजाबमधील जिल्हे
होशियारपूर जिल्हा

*हा लेख होशियारपूर जिल्ह्याविषयी आहे. होशियारपूर शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**होशियारपूर** हा भारताच्या पंजाब राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र होशियारपूर येथे आहे.

## चतुःसीमा 
## तालुके 
वर्ग:होशियारपूर जिल्हा
वर्ग:पंजाबमधील जिल्हे
जालंधर जिल्हा

*हा लेख जालंधर जिल्ह्याविषयी आहे. जालंधर शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

*जालंधर*' हा भारताच्या पंजाब राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र जालंधर येथे आहे.

२०१७ च्या अंदाजानुसार येथील लोकसंख्या ४१,९३,५९० इतकी होती.

## चतुःसीमा
## तालुके
वर्ग:जालंधर जिल्हा
वर्ग:पंजाबमधील जिल्हे
पंजाबमधील जिल्हे

भारताच्या **पंजाब** राज्यात एकूण २२ जिल्हे आहेत. 

## यादी
# होशियारपूर
# जालंधर
# अमृतसर
# बर्नाला
# भटिंडा
# फरीदकोट
# फतेहगढ साहिब
# फजिल्का
# फिरोजपूर
# गुरदासपूर
# लुधियाना
# कपुरथला
# मानसा
# मोगा
# साहिबझादा अजितसिंग नगर
# रूपनगर 
# मुक्तसर
# शहीद भगतसिंग नगर
# संगरूर
# पतियाळा
# पठाणकोट
# तरन तारन


वर्ग:भारतामधील जिल्हे
लुधियाना जिल्हा

*हा लेख लुधियाना जिल्ह्याविषयी आहे. लुधियाना शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**लुधियाना** हा भारताच्या पंजाब राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र लुधियाना येथे आहे.

२०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ३४,९८,७३९ इतकी होती.

## चतुःसीमा
## तालुके
वर्ग:लुधियाना जिल्हा
वर्ग:पंजाबमधील जिल्हे
मानसा जिल्हा

*हा लेख मान्सा जिल्ह्याविषयी आहे. मान्सा शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**मान्सा** हा भारताच्या पंजाब राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र मान्सा येथे आहे.

## चतुःसीमा
वर्ग:मानसा जिल्हा
वर्ग:पंजाबमधील जिल्हे
मोगा जिल्हा

*हा लेख मोगा जिल्ह्याविषयी आहे. मोगा शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**मोगा** हा भारताच्या पंजाब राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र मोगा येथे आहे.

२०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या९,९५,७४६ इतकी होती.

## चतुःसीमा
## तालुके
वर्ग:मोगा जिल्हा
वर्ग:पंजाबमधील जिल्हे
मुक्तसर जिल्हा

*हा लेख मुक्तसर जिल्ह्याविषयी आहे. मुक्तसर शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**मुक्तसर** हा भारताच्या पंजाब राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र मुक्तसर येथे आहे.
२०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ९,०१,८९६ इतकी होती.

## चतुःसीमा
## तालुके
वर्ग:मुक्तसर जिल्हा
वर्ग:पंजाबमधील जिल्हे
शहीद भगतसिंग नगर जिल्हा

**शहीद भगतसिंग नगर जिल्हा** हा भारताच्या पंजाब राज्यातील २३ जिल्ह्यांपैकी एक आहे.

वर्ग:शहीद भगतसिंग नगर जिल्हा
वर्ग:पंजाबमधील जिल्हे
पतियाळा जिल्हा

*हा लेख पतियाला जिल्ह्याविषयी आहे. पतियाला शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**पतियाला** हा भारताच्या पंजाब राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र पतियाला येथे आहे.

## चतुःसीमा
वर्ग:पतियाळा जिल्हा
वर्ग:पंजाबमधील जिल्हे
रूपनगर जिल्हा

*रूपनगर* हा भारताच्या पंजाब राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र रूपनगर येथे आहे.

## चतुःसीमा
*
वर्ग:पंजाबमधील जिल्हे
फतेहगढ साहिब जिल्हा

*हा लेख फतेहगढ साहिब जिल्ह्याविषयी आहे. फतेहगढ साहिब शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**फतेहगढ साहिब** हा भारताच्या पंजाब राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र फतेहगढ साहिब येथे आहे.

## तालुके 

वर्ग:पंजाबमधील जिल्हे
बठिंडा

**बठिंडा** (पंजाबी: ਮਾਨਸਾ; जुने नाव: **भटिंडा**) हे भारताच्या पंजाब राज्यामधील एक प्रमुख शहर व बठिंडा जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे. बठिंडा शहर पंजाबच्या दक्षिण भागात राजधानी चंदिगढच्या २२५ किमी नैऋत्येस वसले आहे. २०११ साली बठिंडाची लोकसंख्या २.८५ लाख होती.

पंजाबच्या इतिहासात महत्त्वाचे स्थान असलेले बठिंडा सध्या ह्या भागातील मोठे वाहतूककेंद्र आहे. बठिंडा रेल्वे स्थानक पंजाबमधील सर्वात वर्दळीच्या स्थानकांपैकी एक असून येथे ६ मार्ग जुळतात. बठिंडामध्ये भारतीय लष्कराचा मोठा तळ आहे.

वर्ग:पंजाबमधील शहरे
वर्ग:बठिंडा जिल्हा
वर्ग:बठिंडा
झुन्हेबोटो जिल्हा

*हा लेख झुन्हेबोटो जिल्ह्याविषयी आहे. झुन्हेबोटो शहराविषयीचा लेख येथे आहे.*

**झुन्हेबोटो** हा भारताच्या नागालॅंड राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र झुन्हेबोटो येथे आहे.

वर्ग:झुन्हेबोटो जिल्हा
वर्ग:नागालँडमधील जिल्हे
फरीदकोट

**फरीदकोट** भारताच्या पंजाब राज्यातील एक शहर आहे. हे शहर फरीदकोट जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

## चित्रदालन 

File:Entrance of Farmer's House Faridkot 02.jpg|Entrance of Farmer's House Faridkot 
File:Foundation Stone of Harindra - Civil Hospital Faridkot 04.jpg|Foundation Stone of Harindra - Civil Hospital Faridkot
File:Foundation Stone of Harindra - Civil Hospital Faridkot 05.jpg|Foundation Stone of Harindra - Civil Hospital Faridkot 
File:Foundation stone of Govt. School of Bargari.jpg|Foundation stone of Govt. School of Bargari (Faridkot)
File:Entrance of District Court Faridkot.jpg|Entrance of District Court Faridkot
File:Foundation Stone of Davies Model Agricultural Farm and Farmers's House Faridkot 03.jpg|Foundation Stone of Davies Model Agricultural Farm and Farmers's House Faridkot 
File:Govt. Brijindra College Faridkot.jpg|Govt. Brijindra College Faridkot
File:Its pic of Govt.Brijindra College Faridkot.jpg|Govt.Brijindra College Faridkot

वर्ग:पंजाबमधील शहरे
वर्ग:फरीदकोट जिल्हा
अमृतसर जिल्हा

*हा लेख अमृतसर जिल्ह्याविषयी आहे. अमृतसर शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**अमृतसर** हा भारताच्या पंजाब राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र अमृतसर येथे आहे.

## चतुःसीमा
* उत्तरदिशा- गुरदासपुर, पाकिस्तान
* पूर्व दिशा- कपुरथला
* पश्चिम दिशा- पाकिस्तान
* दक्षिण दिशा- फिरोजपुर

## तालुके
वर्ग:अमृतसर जिल्हा
वर्ग:पंजाबमधील जिल्हे
गुरदासपूर

**गुरदासपूर** भारताच्या पंजाब राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर गुरदासपूर जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या २२,९९,०२६ इतकी होती.

या शहरात १३ अभियांत्रिकी आणि इतर महाविद्यालये आहेत. 

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:पंजाबमधील शहरे
वर्ग:गुरदासपूर जिल्हा
फतेहगढ साहिब

**फतेहगढ साहिब** (पंजाबी: ਫ਼ਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ) हे भारताच्या पंजाब राज्यामधील एक लहान शहर व फतेहगढ साहिब जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे. फतेहगढ साहिब शहर पंजाबच्या पूर्व भागात पटियालाच्या ४० किमी उत्तरेस तर चंदिगढच्या ४० किमी पश्चिमेस वसले आहे. २०११ साली फतेहगढ साहिबची लोकसंख्या सुमारे ५० हजार होती. सरहिंद-फतेहगढ हे ऐतिहासिक शहर फतेहगढ साहिबपासून केवळ ५ किमी अंतरावर आहे.

वर्ग:पंजाबमधील शहरे
वर्ग:फतेहगढ साहिब जिल्हा
होशियारपूर

**होशियारपूर** भारताच्या पंजाब राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर होशियारपूर जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

वर्ग:पंजाबमधील शहरे
वर्ग:होशियारपूर जिल्हा
लुधियाना

**लुधियाना** (पंजाबी: ਲੁਧਿਆਣਾ) हे भारताच्या पंजाब राज्यामधील सर्वाधिक लोकसंख्येचे शहर आहे. लुधियाना शहर पंजाबच्या पूर्व भागात सतलज नदीच्या जुन्या काठावर राजधानी चंदिगढच्या ९८ किमी पश्चिमेस वसले आहे. लुधियाना दिल्लीच्या उत्तरेकडील भारताचे सर्वात मोठे शहर असून ते उत्तर भारतातील एक प्रमुख औद्योगिक केंद्र मानले जाते. जागतिक बँकेनुसार २००९ व २०१३ साली वाणिज्य व व्यापारासाठी लुधियाना भारतातील सर्वोत्तम शहर होते. २०११ साली लुधियानाची लोकसंख्या १६.१९ लाख होती.

नवी दिल्ली ते अमृतसर दरम्यान धावणारा राष्ट्रीय महामार्ग १ लुधियानामधून जातो. तसेच लुधियाना रेल्वे स्थानक हे भारतीय रेल्वेचे एक वर्दळीचे जंक्शन आहे.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

*
कपुरथळा

**कपुरथळा** हे भारताच्या पंजाब राज्यातील एक शहर आहे. हे शहर कपुरथळा जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. कपुरथळा येथे रेल्वेचे डबे तयार करण्याचा कारखाना आहे.

## कपुरथळा संस्थान
भारतातील सध्याच्या पंजाब राज्याच्या उत्तरेकडील कपूरथाळा हे ‘शीख राज्यसंघा’तील महत्त्वाचे संस्थान होते. लाहोरजवळच्या अहलु येथील जस्सासिंगचे वडील त्याच्या वयाच्या पाचव्या वर्षी निधन पावल्यामुळे शिखांचे दहावे गुरू गोविंदसिंग यांची विधवा पत्‍नी मातासुंदरीने जस्साचे पालनपोषण केले. पुढे नवाब कपूरसिंग याने त्याचे पालकत्व स्वीकारले. पुढे सैन्याचा एक गटप्रमुख झालेल्या जस्साने खालसा संघाला लाहोर मिळवून देण्याची मोठी कामगिरी केल्यामुळे खालसा संघाने त्याला सुलतान-उल-अवाम हा किताब दिला.

१७५३ साली कपूरसिंगाने जस्साला जरी आपले वारस नेमले होते तरी जस्साने १७७२ साली कपूरसिंगाच्या नावाने कपूरथाळा हे राज्य स्थापन केले. जस्सासिंग हा अहलुवालिया किंवा वालिया हे आडनाव लावणारी पहिली व्यक्ती होती. जस्साचे पुढील वारस महाराजा रणजीतसिंगच्या उदयापर्यंत प्रबळ होते. कपूरथाळा राजघराण्यातले लोक व बहुसंख्य नागरिकदेखील त्यांच्यातल्या लष्करी कौशल्यामुळे प्रसिद्ध होते.

जस्सासिंगनंतर त्याच्या वारसांपकी बाघसिंग, फतेहसिंग, निहालसिंग, रणधीरसिंग, जगतजीतसिंग या शासकांनी कपूरथाळा संस्थानाला उत्तम प्रशासन देऊन एक वैभवसंपन्न राज्य म्हणून प्रसिद्धीस आणले. राजा फतेहसिंग याने १८०६ साली ईस्ट इंडिया कंपनीशी संरक्षण करार करून त्यांची तनाती फौज राखणे सुरू केले. १५५० किमी२ राज्य क्षेत्र असलेल्या कपूरथाळा संस्थानात १६७ खेडी आणि दोन शहरे अंतर्भूत होती. १९०१ च्या जनगणनेनुसार संस्थानाची लोकसंख्या ३,१५,००० होती, तर महसुली उत्पन्न वीस लाख रुपयांचे होते. ब्रिटिशांशी चांगले संबंध व उत्तम प्रशासन यामुळे संस्थानाला १३, तर शासकाला व्यक्तिशः १५ तोफांच्या सलामींचा बहुमान मिळाला होता. शालेय आणि महाविद्यालयीन शिक्षण, सनिकी शिक्षण, संगीताच्या शिक्षण क्षेत्रात भरीव कामगिरी केलेल्या कपूरथाळा शासकांनी औद्योगिक विकासातही लक्ष घातले. परंतु काही महाराजांचे बडेजाव, रंगेल-विलासी खासगी जीवन, यांबाबतही कपूरथाळा प्रसिद्ध आहे. 

## चित्रदालन
 
File:Kapurthala Sainik School, Punjab, India 01.jpg|
File:Kapurthala Sainik School, Punjab, India 02.jpg|
File:Kapurthala Sainik School, Punjab, India 03.jpg|
File:Entrancd of Kapurthala Sainik School, Punjab, India 04.jpg|
File:Entrancd of Kapurthala Sainik School, Punjab, India 05.jpg|
File:Artwork on bulilding of Kapurthala Sainik School, Punjab, India 06.jpg|

##### Guest house building of Kapurthala 
 
File:Guest house building of Kapurthala 01.jpg|
File:Foundation stone of Guest house building of Kapurthala 02.jpg|

##### NAWAB JASSA SINGH AHLUWALIA GOVERNMENT COLLEGE
 
File:NAWAB JASSA SINGH AHLUWALIA GOVERNMENT COLLEGE - KAPURTHALA 01.jpg| 
File:NAWAB JASSA SINGH AHLUWALIA GOVERNMENT COLLEGE - KAPURTHALA 02.jpg|

#### Moorish Mosque of Kapurthala 
 
File:Moorish Mosque of Kapurthala in the state of Punjab 01.jpg|
File:Moorish Mosque of Kapurthala in the state of Punjab 03.jpg|
File:Moorish Mosque of Kapurthala in the state of Punjab 04.jpg|
File:Moorish Mosque of Kapurthala in the state of Punjab 05.jpg|
File:Moorish Mosque of Kapurthala in the state of Punjab 06.jpg|
File:Moorish Mosque of Kapurthala in the state of Punjab 07.jpg|

वर्ग:कपुरथळा
वर्ग:पंजाबमधील शहरे
वर्ग:कपुरथळा जिल्हा
मानसा

**मानसा** (पंजाबी: ਮਾਨਸਾ) हे भारताच्या पंजाब राज्यामधील एक छोटे शहर व मानसा जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे. मानसा शहर पंजाबच्या दक्षिण भागात राजधानी चंदिगढच्या १७० किमी नैऋत्येस व भटिंडाच्या ६० किमी पूर्वेस वसले आहे. २०११ साली मानसाची लोकसंख्या ८२ हजार होती.

वर्ग:पंजाबमधील शहरे
वर्ग:मानसा जिल्हा
नवान शहर

**नवान शहर** भारताच्या पंजाब राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर शहीद भगतसिंग नगर जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

वर्ग:पंजाबमधील शहरे
वर्ग:शहीद भगतसिंग नगर जिल्हा
पतियाळा

**पातियाळा** (पंजाबी: ਪਟਿਆਲਾ, स्थानिक उच्चार: पटियाला) हे भारताच्या पंजाब राज्यामधील एक प्रमुख शहर आहे. पातियाळा शहर पंजाबच्या आग्नेय भागात राजधानी चंदिगढपासून ७० किमी तर दिल्लीहून २७० किमी अंतरावर वसले आहे. १७५४ साली स्थापन झालेले पातियाळा भारताच्या स्वातंत्र्यापर्यंत पातियाळा संस्थानाचे केंद्र होते. येथील किला मुबारक हा शीख वास्तूशास्त्राचा सर्वोत्तम नमुना मानला जातो.

वर्ग:पंजाबमधील शहरे
वर्ग:पतियाळा जिल्हा
वर्ग:पतियाळा
इ.स. १३९०

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* ऑट्टोमन साम्राज्याने अनातोलियामधील फिलाडेल्फिया हे शेवटचे बायझेन्टाइन शहर जिंकून घेतले.

## जन्म
## मृत्यू 
* एप्रिल १९ - रॉबर्ट तिसरा, स्कॉटलंडचा राजा.

वर्ग:इ.स. १३९०
वर्ग:इ.स.च्या १३९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १४ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १३२०

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* इंग्लंडमध्ये बहुसंख्य घोडे फार्सीन नावाच्या रोगाला बळी पडले.

## जन्म
* एप्रिल १९ - पेद्रो पहिला, पोर्तुगालचा राजा.

## मृत्यू
* जुलै २० - ओशिन, आर्मेनियाचा राजा.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:इ.स. १३२०
वर्ग:इ.स.च्या १३२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १४ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
बिहारमधील जिल्हे

400 px|इवलेसे|बिहारमधील जिल्हे
भारताचे बिहार राज्य ९ प्रशासकीय विभागांत विभागले गेले आहे. सर्व विभागांत मिळून एकूण ३८ जिल्हे आहेत. 


वर्ग:भारतामधील जिल्हे
अरारिया जिल्हा

*हा लेख अरारिया जिल्ह्याविषयी आहे. अरारिया शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**अरारिया** हा भारताच्या बिहार राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र अरारिया येथे आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
वर्ग:अरारिया जिल्हा
वर्ग:बिहारमधील जिल्हे
औरंगाबाद जिल्हा (बिहार)

**औरंगाबाद** हा भारताच्या बिहार राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र औरंगाबाद येथे आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
## बाह्य दुवे
वर्ग:औरंगाबाद जिल्हा (बिहार)
वर्ग:बिहारमधील जिल्हे
बांका जिल्हा

*हा लेख बिहार राज्यातील बांका जिल्ह्याविषयी आहे. बांका शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**बांका** हा भारताच्या बिहार राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र बांका येथे आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
वर्ग:बांका जिल्हा
वर्ग:बिहारमधील जिल्हे
भागलपूर जिल्हा

*हा लेख बिहार राज्यातील भागलपूर जिल्ह्याविषयी आहे. भागलपुर शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**भागलपूर** हा भारताच्या बिहार राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र भागलपुर येथे आहे.

## चतुःसीमा
वर्ग:भागलपूर जिल्हा
वर्ग:बिहारमधील जिल्हे
बक्सर जिल्हा

*हा लेख बिहार राज्यातील बक्सर जिल्ह्याविषयी आहे. बक्सर शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**बक्सर** हा भारताच्या बिहार राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र बक्सर येथे आहे.

२०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या १७,०६,३५२ इतकी होती.

## चतुःसीमा 
## तालुके 
वर्ग:बक्सर जिल्हा
वर्ग:बिहारमधील जिल्हे
वर्ग:इ.स. १९९१ मधील निर्मिती
गया जिल्हा

*हा लेख बिहार राज्यातील गया जिल्ह्याविषयी आहे. गया शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**गया** हा भारताच्या बिहार राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र गया येथे आहे.

## बाह्य दुवे 

वर्ग:बिहारमधील जिल्हे
जमुई जिल्हा

*हा लेख बिहार राज्यातील जमुई जिल्ह्याविषयी आहे. जमुई शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**जमुई** हा भारताच्या बिहार राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र जमुई येथे आहे. या जिल्ह्याची रचना २१ फेब्रुवारी, १९९१ रोजी मुंगेर जिल्ह्यातून करण्यात आली.

## तालुके 
*
वर्ग:बिहारमधील जिल्हे
वर्ग:इ.स. १९९१ मधील जन्म
कटिहार जिल्हा

*हा लेख बिहार राज्यातील कटिहार जिल्ह्याविषयी आहे. कटिहार शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**कटिहार** हा भारताच्या बिहार राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र कटिहार येथे आहे.

## तालुके 

वर्ग:बिहारमधील जिल्हे
लखीसराई जिल्हा

*हा लेख बिहार राज्यातील लखीसराई जिल्ह्याविषयी आहे. लखीसराई शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**लखीसराई** हा भारताच्या बिहार राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र लखीसराई येथे आहे.

या जिल्ह्याची रचना ३ जुलै, १९९४ रोजी मुंगेर जिल्ह्याच्या लखीसराई विभागातून करण्यात आली.

## तालुके 

वर्ग:बिहारमधील जिल्हे
वर्ग:इ.स. १९९४ मधील निर्मिती
मधुबनी जिल्हा

[250 px|इवलेसे|[मधुबनी चित्रशैलीचा एक नमुना]]
**मधुबनी जिल्हा** हा बिहारच्या ३८ जिल्ह्यांपैकी एक जिल्हा आहे. १९७२ साली शेजारील दरभंगा जिल्ह्याचे विभाजन करून हा जिल्हा निर्माण करण्यात आला. मधुबनी जिल्हा बिहारच्या उत्तर भागात भारत-नेपाळच्या सीमेलगत वसला असून मधुबनी येथे त्याचे मुख्यालय आहे. २०११ साली मधुबनी जिल्ह्याची लोकसंख्या सुमारे ४५ लाख होती. मधुबनी हा भारतामधील सर्वात अविकसित २५० जिल्ह्यांपैकी एक असून ह्या जिल्ह्याला केंद्र सरकारकडून मदत मिळत आहे.

मधुबनी चित्रशैली ह्या जगप्रसिद्ध चित्रकलेचा उगम मधुबनी परिसरामध्येच झाला. आजच्या घडीला मधुबनी चित्रांची विक्री व निर्यात हा येथील एक प्रमुख व्यवसाय आहे. राष्ट्रीय महामार्ग २७ हा येथून धावणारा प्रमुख महामार्ग आहे. जयनगर हे भारत-नेपाळ सीमेजवळील एक नगर रेल्वेचे टर्मिनस आहे.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ


वर्ग:बिहारमधील जिल्हे
मुझफ्फरपूर जिल्हा

*हा लेख बिहार राज्यातील मुझफ्फरपूर जिल्ह्याविषयी आहे. मुझफ्फरपूर शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**मुझफ्फरपूर** हा भारताच्या बिहार राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र मुझफ्फरपुर येथे आहे.

२०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ४८,०१,०६२ इतकी होती.

*
वर्ग:बिहारमधील जिल्हे
पूर्णिया जिल्हा

*हा लेख बिहार राज्यातील पूर्णिया जिल्ह्याविषयी आहे. पूर्णिया शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**पूर्णिया** हा भारताच्या बिहार राज्यातील जिल्हा आहे. ह्याचे मुख्यालय पूर्णिया ह्या शहरात आहे.

## चतुःसीमा
वर्ग:पूर्णिया जिल्हा
वर्ग:बिहारमधील जिल्हे
पाटणा जिल्हा

*हा लेख बिहार राज्यातील पाटणा जिल्ह्याविषयी आहे. पाटणा शहराबद्दलचा लेख पाटणा आहे.*

**पाटणा** हा भारताच्या बिहार राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र पाटणा येथे आहे.

## चतुःसीमा
वर्ग:पाटणा जिल्हा
वर्ग:बिहारमधील जिल्हे
वर्ग:इ.स. १७९३ मधील निर्मिती
कपुरथळा जिल्हा

*हा लेख कपुरथळा जिल्ह्याविषयी आहे. कपुरथळा शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**कपुरथळा** हा भारताच्या पंजाब राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र कपुरथळा येथे आहे.

२०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ८,१५,१६८ इतकी होती. हा जिल्हा दोन विलग भागांमध्ये असून पंजामधील वस्ती आणि आकाराच्या मानाने सगळ्यात लहान जिल्ह्यांपैकी एक आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
वर्ग:कपुरथळा जिल्हा
वर्ग:पंजाबमधील जिल्हे
समस्तीपूर जिल्हा

*हा लेख बिहार राज्यातील समस्तीपुर जिल्ह्याविषयी आहे. समस्तीपुर शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**समस्तीपुर** हा भारताच्या बिहार राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र समस्तीपुर येथे आहे.

## चतुःसीमा 
## तालुके 
वर्ग:समस्तीपूर जिल्हा
वर्ग:बिहारमधील जिल्हे
संगरूर जिल्हा

*हा लेख संगरूर जिल्ह्याविषयी आहे. संगरूर शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**संगरूर** हा भारताच्या पंजाब राज्यातील एक जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र संगरूर येथे आहे.

२०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्यया १२,२५,४१५ होती.

## चतुःसीमा
वर्ग:संगरूर जिल्हा
वर्ग:पंजाबमधील जिल्हे
पश्चिम चंपारण जिल्हा

**पश्चिम चम्पारण** हा भारताच्या बिहार राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र बेट्टिया येथे आहे.


वर्ग:बिहारमधील जिल्हे
कैमूर जिल्हा

**कैमुर** हा भारताच्या बिहार राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र भबुआ येथे आहे.

## चतुःसीमा
वर्ग:कैमूर जिल्हा
वर्ग:बिहारमधील जिल्हे
पूर्वी चंपारण जिल्हा

**पूर्व चम्पारण** हा भारताच्या बिहार राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र मोतीहारी येथे आहे.

## चतुःसीमा 
वर्ग:पूर्वी चंपारण जिल्हा
वर्ग:बिहारमधील जिल्हे
सीतामढी जिल्हा

[250 px|इवलेसे|[सीतामढी येथील जानकी कुंड]]
**सीतामढी जिल्हा** हा बिहारच्या ३८ जिल्ह्यांपैकी एक जिल्हा आहे. १९७२ साली शेजारील मुझफ्फरपूर जिल्ह्याचे विभाजन करून हा जिल्हा निर्माण करण्यात आला. सीतामढी जिल्हा बिहारच्या उत्तर भागात भारत-नेपाळच्या सीमेलगत वसला असून सीतामढी येथे त्याचे मुख्यालय आहे. रामायणामधील सीतेचा जन्म ह्या स्थळी झाला असे मानण्यात येते.

२०११ साली सीतामढी जिल्ह्याची लोकसंख्या सुमारे ३४ लाख होती. बज्जिका ही मैथिलीची एक बोली ह्या भागात वापरली जाते. सीतामढी हा भारतामधील सर्वात अविकसित २५० जिल्ह्यांपैकी एक असून ह्या जिल्ह्याला केंद्र सरकारकडून मदत मिळत आहे.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ


वर्ग:बिहारमधील जिल्हे
अरारिया

**अरारिया** हे भारताच्या बिहार राज्याच्या अरारिया ह्याच नावाच्या जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे. अरारिया शहर बिहार राज्याच्या उत्तर-पूर्व भागात नेपाळ देशाच्या सीमेजवळ स्थित आहे. २०११ साली अरारियाची लोकसंख्या सुमारे ७९ हजार होती. राष्ट्रीय महामार्ग २७ हा भरतामधील एक प्रमुख महामार्ग अरारियामधून धावतो.

वर्ग:बिहारमधील शहरे
वर्ग:अरारिया जिल्हा
औरंगाबाद (बिहार)

**औरंगाबाद** भारताच्या बिहार राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर औरंगाबाद जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

वर्ग:बिहारमधील शहरे
वर्ग:औरंगाबाद जिल्हा (बिहार)
बेगुसराई

**बेगुसराई** भारताच्या बिहार राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर बेगुसराई जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या २,५२,००८ होती.

या गावाला दुर्गा महाराणीच्या बेगू नावाच्या भक्ताचे नाव दिलेले आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:बिहारमधील शहरे
वर्ग:बेगुसराई जिल्हा
सुपौल जिल्हा

*हा लेख बिहार राज्यातील सुपौल जिल्ह्याविषयी आहे. सुपौल शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**सुपौल** हा भारताच्या बिहार राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र सुपौल येथे आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
वर्ग:सुपौल जिल्हा
वर्ग:बिहारमधील जिल्हे
वर्ग:इ.स. १९९१ मधील निर्मिती
सिवान जिल्हा

*हा लेख बिहार राज्यातील शिवन जिल्ह्याविषयी आहे. शिवन शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**शिवन** हा भारताच्या बिहार राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र शिवन येथे आहे.

२०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ३३,३०,४६४ इतकी होती..

## चतुःसीमा
## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:सिवान जिल्हा
वर्ग:बिहारमधील जिल्हे
दरभंगा

**दरभंगा** हे भारताच्या बिहार राज्याच्या दरभंगा ह्याच नावाच्या जिल्ह्याचे मुख्यालय व उत्तर बिहारमधील एक प्रमुख शहर आहे. जगातील सर्वात प्राचीन शहरांपैकी एक मानले जाणारे दरभंगा ऐतिहासिक मिथिला राज्याचे राजधानीचे शहर होते. आजच्या घडीला दरभंगाला बिहारचे सांस्कृतिक केंद्र मानण्यात येते. २०११ साली दरभंगाची लोकसंख्या सुमारे ३.८ लाख होती. 

दरभंगा उत्तर बिहारमधील सर्वात मोठे वाहतूककेंद्र आहे. भारतीय रेल्वेच्या पूर्व मध्य रेल्वे क्षेत्राच्या अखत्यारीखालील दरभंगा जंक्शन रेल्वे स्थानक येथील मुख्य रेल्वे स्थानक असून येथून दिल्ली, कोलकाता, पाटणा तसेच इतर अनेक प्रमुख शहरांसाठी रेल्वेगाड्या सुटतात. दरभंगा विमानतळ २०२० साली खुला करण्यात आला व आजच्या घडीला इंडिगो व स्पाईसजेट मार्फत येथून हैद्राबाद, मुंबई, बंगळूर, कोलकाता इत्यादी शहरांना जोडणारी थेट विमानसेवा चालू आहे. राष्ट्रीय महामार्ग २७ हा भारतामधील एक प्रमुख महामार्ग दरभंगामधून धावतो.

वर्ग:बिहारमधील शहरे
वर्ग:दरभंगा जिल्हा
*
खगरिया

**खगरिया** भारताच्या बिहार राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर खगरिया जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

याशहराची उंची समुद्रसपाटीपासून ३६ मीटर (११८ फूट) आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ४९,४०६ इतकी होती.

वर्ग:बिहारमधील शहरे
वर्ग:खगरिया जिल्हा
किशनगंज

**किशनगंज** हे भारत देशाच्या बिहार राज्यामधील किशनगंज जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे. किशनगंज शहर बिहार व पश्चिम बंगाल राज्यांच्या सीमेवर वसले असून ते ऐतिहासिक काळामध्ये सिक्किम व नेपाळ प्रांतांचा भाग होते.

वर्ग:बिहारमधील शहरे
वर्ग:किशनगंज जिल्हा
मोतीहारी

**मोतीहारी** भारताच्या बिहार राज्यातील एक शहर आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या १,२५,१८३ होती.

हे शहर पूर्व चंपारण जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. या शहराच्या मध्यात मोतीझील हे तळे आहे.

वर्ग:बिहारमधील शहरे
वर्ग:पूर्वी चंपारण जिल्हा
सिवान

**सिवान** हे भारत देशाच्या बिहार राज्याच्या सिवान जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे. सिवान शहर पाटणाच्या १४० किमी वायव्येस वसले असून २०११ साली येथील लोकसंख्या सुमारे १.३५ लाख होती. 

## हे सुद्धा पहा
* सिवान लोकसभा मतदारसंघ

## संदर्भ
वर्ग:बिहारमधील शहरे
वर्ग:सिवान जिल्हा
नवदा

**नवदा** भारताच्या बिहार राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर नवदा जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

वर्ग:बिहारमधील शहरे
वर्ग:नवदा जिल्हा
छप्रा

**छप्रा** भारताच्या बिहार राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर सरन जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

वर्ग:बिहारमधील शहरे
वर्ग:सरन जिल्हा
मणिपूरमधील जिल्हे

भारताच्या मणिपूर राज्यात १६ जिल्हे आहेत. ९ डिसेंबर २०१६ रोजी मणिपूरमध्ये ७ नवे जिल्हे तयार केले गेले.


वर्ग:भारतामधील जिल्हे
अमृतसर

**अमृतसर** (पंजाबी: ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ) हे भारताच्या पंजाब राज्यामधील एक प्रमुख शहर आहे. अमृतसर शहर पंजाबच्या वायव्य भागात भारत-पाकिस्तानच्या सीमेजवळ वसले असून येथून वाघा सीमा केवळ २८ किमी तर पाकिस्तानचे लाहोर शहर ५० किमी अंतरावर आहे. शीख धर्माचे सांस्कृतिक केंद्र मानल्या जात असलेल्या अमृतसरमध्ये जगप्रसिद्ध सुवर्णमंदिर आहे. 

अमृतसरच्या रहिवाश्याला अंबरसरिया म्हणतात. हा शब्द फुकरे (म्हणजे बिनकामाचा, कामचुकार) या हिंदी चित्रपटातील एका गाण्यात आला आहे. ते गाणे असे :- अंबरसरिया मुंडवे कच्चिया कलियॉं ना तोड ...

## इतिहास
पंजाब प्रदेशामधील सर्वात मोठ्या शहरांपैकी एक असलेल्या अमृतसरची स्थापना शीख धर्मगुरू गुरू रामदास ह्यांनी १५७४ साली केली. १५८५ साली गुरू अर्जुनदेवांनी येथे हरमंदिर साहिब (सुवर्णमंदिर) हा गुरुद्वारा बांधण्याची संकल्पना मांडली व १६०४ साली हा गुरुद्वारा बांधून पूर्ण झाला. १७व्या व १८व्या शतकात अमृतसरमध्ये अनेक संरक्षक भिंती बांधल्या गेल्या.

भारत ब्रिटिश राजवटीखाली असताना १३ एप्रिल १९१९ रोजी अमृतसरच्या जालियानवाला बाग येथे एक संहारक हत्याकांड घडले. ब्रिटिशांच्या धोरणांचा विरोध करण्यासाठी जालियनवाला बाग येथे भरलेल्या एका निशस्त्र शांततासभेवर तत्कालीन ब्रिटिश ब्रिगेडियर-जनरल रेजिनाल्ड डायर ह्याच्या हुकुमावरून त्याच्या सैन्याने कोणतीही सूचना न देता बेछूट गोळीबार केला. ह्या हत्याकांडामध्ये १००० पेक्षा अधिक पुरुष, महिला व मुले मृत्यूमुखी पडली.

ऑगस्ट १९४७ मध्ये स्वातंत्र्यावेळी भारताची फाळणी केली गेली व अमृतसर व लाहोर ही समान संस्कृती असलेली दोन जवळची शहरे अलग झाली. ह्यादरम्यान लाहोर व अमृतसर शहरांमध्ये भयानक दंगली झाल्या ज्यामध्ये हजारो निरपराध कुटुंबांना बेघर व्हावे लागले.

१९८० च्या दशकातील खलिस्तान चळवळीचे अमृतसर प्रमुख केंद्र होते. जून १९८४ मध्ये सुवर्णमंदिर परिसरामध्ये लपून बसलेला प्रमुख खलिस्तानी अतिरेकी जरनैल सिंग भिंद्रनवाले व त्याच्या सहकाऱ्यांना हुसकावून लावण्यासाठी तत्कालीन भारतीय पंतप्रधान इंदिरा गांधी ह्यांच्या आदेशावरून ऑपरेशन ब्लू स्टार ह्या लष्करी कारवाईकरून मंदिरपरिसराचा गैरवापर करणाऱ्या सर्व अतिरेक्यांना ठार मारले. शिखांसाठी पवित्र असलेल्या सुवर्णमंदिरामध्ये लष्कर घुसवल्याबद्दल शीख लोकांमध्ये असंतोष पसरला. त्याची परिणती ३१ ऑक्टोबर १९८४ ला इंदिरा गांधींच्या हत्येमध्ये झाली.

## जनसांख्यिकी
## वाहतूक
अमृतसर शहर भारतामधील इतर भागांसोबत महामार्ग व रेल्वेमार्गांद्वारे जोडले गेले आहे. येथील अमृतसर रेल्वे स्थानकासाठी मुंबई, दिल्ली व इतर अनेक प्रमुख शहरांमधून थेट प्रवासी रेल्वेगाड्या सुटतात. लाहोर ते दिल्ली दरम्यान धावणारी समझौता एक्सप्रेस पूर्वी लाहोर ते अमृतसर दरम्यानच धावत असे.

जालंधर, लुधियाना, अंबाला व पानिपतमार्गे धावणारा राष्ट्रीय महामार्ग १ अमृतसरला नवी दिल्लीसोबत जोडतो. पठाणकोट ते गुजरातदरम्यान धावणारा राष्ट्रीय महामार्ग १५ अमृतसरमधूनच जातो.

अमृतसर विमानतळ अमृतसरच्या ११ किमी ईशान्येस असून येथून भारतामधील प्रमुख शहरांसोबतच दुबई, दोहा, बर्मिंगहॅम, ताश्कंद इत्यादी आंतरराष्ट्रीय शहरांसाठी देखील प्रवासी विमानसेवा उपलब्ध आहे.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

*
इ.स. १३१४

## ठळक घटना आणि घडामोडी
## जन्म
## मृत्यू
* एप्रिल २० - पोप क्लेमेंट पाचवा
* नोव्हेंबर २९ - फिलिप चौथा, फ्रांसचा राजा.

वर्ग:इ.स. १३१४
वर्ग:इ.स.च्या १३१० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १४ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
जबलपूर जिल्हा

*हा लेख जबलपूर जिल्ह्याविषयी आहे. जबलपूर शहराविषयीचा लेख येथे आहे.*

**जबलपूर जिल्हा** भारतातील मध्य प्रदेश राज्यातील एक जिल्हा आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
वर्ग:जबलपूर जिल्हा
वर्ग:मध्य प्रदेशमधील जिल्हे
वर्ग:जबलपूर जिल्हा
बिश्नुपूर जिल्हा

**बिश्नुपूर** भारताच्या मणिपूर राज्यातील एक जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र बिश्नुपूर येथे आहे.


वर्ग:मणिपूरमधील जिल्हे
जबलपूर

**जबलपूर** हे भारताच्या मध्यप्रदेश राज्यातील एक शहर आहे. हे शहर जबलपूर जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. या शहरास संस्कारधानी असेही म्हणतात. याचे जुने नाव जाबालीपुरम असे होते. हे महर्षि जाबालीच्या नावावरून पडले होते.  जबलपूर जवळच भेडाघाट हे प्रेक्षणीय स्थान आहे. तसेच नजीक मदन-महालचा किल्ला व चोसष्ठ योगिनी मंदिरही आहे. विंध्य पर्वतरांगेत असलेले जबलपूर हे नर्मदा नदीच्या काठावर वसले आहे. 

## इतिहास 
पुराण आणि पौराणिक कथेनुसार या शहराचे नाव पूर्वी जबालीपुरम होते, कारण ते महर्षि जबालीशी संबंधित आहे. त्यांचे येथे वास्तव्य होते असे म्हणतात. १७८१ नंतरच जेव्हा मराठ्यांचे मुख्यालय म्हणून निवडले गेले, तेव्हा या शहराची ख्याती वाढली, नंतर ते सागर आणि नर्मदा प्रांताच्या ब्रिटिश कमिशनचे मुख्यालय बनले. येथे १८६४ साली नगरपालिका स्थापन झाली. एका टेकडीवर मदन महलचा किल्ला आहे. राजा गोविंद किल्लेदार राजा मदनसिंग यांनी सुमारे ११०० इ. स. मध्ये  रणनीतिक उद्देशाने बांधलेला हा किल्ला आहे. त्यात राहण्याची व्यवस्था नव्हती. याच्या पश्चिमेस हा किल्ला आहे, जे चौदाव्या शतकातील चार स्वतंत्र गोंड राज्यांचे प्रमुख शहर होते. भेडाघाट, ग्वारीघाट आणि जबलपूर येथून मिळालेल्या जीवाश्मांवरून असे दिसून येते की तो प्रागैतिहासिक काळातील पुरापाषाणीक माणसाचा वास होता. मदन महल, शहरातील अनेक तळे आणि गोंड राजांनी बांधलेली अनेक मंदिरे या ठिकाणच्या प्राचीन वैभवाची साक्ष आहेत. या प्रदेशात बौद्ध, हिंदू आणि जैन यांचेही अवशेष आहेत. असे म्हणले जाते की जबलपूरमध्ये असलेल्या ५२ पुरातन तलावांनी त्यांची ओळख वाढविली आहे, त्यापैकी केवळ काही तलाव बाकी आहेत परंतु त्या प्राचीन ताल-तलावांची नावे अजूनही प्रचलित आहेत. त्यापैकी काही आहेत; आधारताल, रनिताल, चेरीताल, हनुमानताल, फुटाताल, माथाताल, हथिताल, सुपुटाला, देवताल, कोतालल, बघताल, ठाकुरताला, गुलाआऊ ता, माधोटल, माथाताल, सुताल, खंबाताल, गोकलपूर तलाव, शहातीलब, महानदाडा तलाव, उखारीया तैलैया, टिळक भूमि तैलैया, बैनसिंह तलैया, तीर्थलैया, लोको तलैया, काकरैय तलैय्या, जुडितालैया, गंगासागर, संग्रामसागर. जबलपूर भेडाघाट मार्गावरील त्रिपुरा सुंदरी मंदिर हथियागार संस्कृत कवी राजशेखर यांच्याशी संबंधित आहे. 

## भौगोलिक स्थिती 
विंध्या पर्वत रांगेत हे शहर पवित्र नर्मदा नदीच्या काठी वसलेले आहे. जबलपूर हे शहर दिल्ली हैदराबाद अहमदाबाद पुणे कोलकाता आणि मुंबईशी हवाई मार्गाने जोडले गेले आहे. 

## शेती आणि खनिजे 
त्याच्या आसपासच्या भागात अत्यंत सुपीक, नर्मदा नदीच्या खोऱ्याच्या पश्चिमेला गव्हाच्या लागवडीचा क्षेत्र आहे. भात, ज्वारी हरभरा आणि तेलबिया ही आसपासच्या भागातील इतर महत्त्वाची पिके आहेत. लोह धातू, चुनखडी बॉक्साइट, चिकणमाती, अग्निस चिकणमाती, शेल, फेलस्पर, मॅंगनीज आणि जेर येथे मोठ्या प्रमाणात खाणकाम केले जाते. 

## प्रसिद्ध स्थळ 
राणी दुर्गावतीचा मदन महल - मदन महलचा किल्ला राजा मदन शाह यांनी १११६ मध्ये बांधला होता. आचार्य विनोबा भावे यांनी जबलपूरचे नाव 'संस्कारधानी' ठेवले.

भेडाघाट - भारतीय पुरातत्त्व विभागाने संरक्षित चौसठ योगिनी मंदिर जवळच आहे - धुवाधार धबधबा, भेडाघाट हे एक आकर्षक पर्यटन स्थळ आहे. thumb|right|जबलपूर येथील 'कचनार सिटी' या वसाहतीतील भव्य शिवमूर्ती

वर्ग:जबलपूर जिल्हा
वर्ग:मध्य प्रदेशमधील शहरे
*
चुराचांदपूर जिल्हा

*हा लेख चुराचांदपुर जिल्ह्याविषयी आहे. चुराचांदपुर शहराविषयीचा लेख येथे आहे.*

**चुराचांदपुर जिल्हा** भारतातील मणिपुर राज्यातील एक जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र चुराचांदपुर येथे आहे.

## चतुःसीमा

वर्ग:मणिपूरमधील जिल्हे
चंदेल जिल्हा

*हा लेख चंदेल जिल्ह्याविषयी आहे. चंदेल शहराविषयीचा लेख येथे आहे.*

**चंदेल जिल्हा** भारतातील मणिपुर राज्यातील एक जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र चंदेल येथे आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके

वर्ग:मणिपूरमधील जिल्हे
तामेंगलाँग जिल्हा

*हा लेख तामेंगलॉॅंग जिल्ह्याविषयी आहे. तामेंगलॉॅंग शहराविषयीचा लेख येथे आहे.*

**तामेंगलॉॅंग जिल्हा** भारतातील मणिपुर राज्यातील एक जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र तामेंगलॉॅंग येथे आहे.

## चतुःसीमा

वर्ग:मणिपूरमधील जिल्हे
थोउबाल जिल्हा

*हा लेख थोउबाल जिल्ह्याविषयी आहे. थोउबाल शहराविषयीचा लेख येथे आहे.*

**थोउबाल जिल्हा** भारतातील मणिपुर राज्यातील एक जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र थोउबाल येथे आहे.

२०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या २,८६,६८७ इतकी होती.

## तालुके 
## संदर्भ आणि नोंदी 

वर्ग:मणिपूरमधील जिल्हे
पूर्व इंफाळ जिल्हा

**पूर्व इम्फाल जिल्हा** भारतातील मणिपुर राज्यातील एक जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र पोरोम्पाट येथे आहे.


वर्ग:मणिपूरमधील जिल्हे
पश्चिम इंफाळ जिल्हा

**पश्चिम इम्फाल जिल्हा** भारतातील मणिपुर राज्यातील एक जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र लाम्फेलपाट येथे आहे.

२०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ५,१७,९९२ इतकी होती. हे सुमारे केप व्हेर्दे देशाच्या एकूण लोकसंख्येच्या जवळ आहे.

## चतुःसीमा
## संदर्भ आणि नोंदी 

वर्ग:मणिपूरमधील जिल्हे
बिश्नुपूर

**बिश्नुपुर** हे भारताच्या मणिपूर राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर बिश्नुपूर जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. २००१ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ९,७०४ होती.

बिश्नुपूर शहराचे प्रशासन १२ वॉर्डमध्ये विभागलेले आहे.

वर्ग:मणिपूरमधील शहरे
वर्ग:बिश्नुपूर जिल्हा
चुराचांदपूर

**चुराचांदपूर** हे भारताच्या मणिपुर राज्यातील एक शहर आहे. हे शहर चुराचांदपूर जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

वर्ग:मणिपूरमधील शहरे
वर्ग:चुराचांदपूर जिल्हा
चंदेल (मणिपूर)

*हा लेख मणिपुरमधील चंदेल शहराविषयी आहे. चंदेलच्या इतर संदर्भांसाठी पहा - चंदेल-निःसंदिग्धीकरण*

**चंदेल** हे भारताच्या मणिपूर राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर चंदेल जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

वर्ग:मणिपूरमधील शहरे
वर्ग:चंदेल जिल्हा
तामेंगलाँग

**तामेंगलॉंग** हे भारताच्या मणिपूर राज्यातील एक शहर आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या १९,३६३ इतकी होती. हे शहर तामेंगलॉंग जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

वर्ग:मणिपूरमधील शहरे
वर्ग:तामेंगलाँग जिल्हा
उख्रुल

**उख्रुल** हे भारताच्या मणिपुर राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर उख्रुल जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.
## शिरुई लिली उत्सव
भारतातील मणिपूर राज्यातील उखरुल जिल्ह्यात शिरुई लिली उत्सव साजरा करतात. शिरुई लिली हे मणिपूर राज्याचे राज्य फूल आहे.ह्या फुलांचे सौंदर्य छान असते व ते साजरे करण्यासाठी हा उत्सव दरवर्षी उखरुल जिल्ह्यात होतो. ह्या उत्सवात कलाकार स्थानिक कला सादर करतात.

वर्ग:मणिपूरमधील शहरे
वर्ग:उख्रुल जिल्हा
लाम्फेलपाट

**लाम्फेलपाट** हे भारताच्या मणिपुर राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर पश्चिम इंफाळ जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

वर्ग:मणिपूरमधील शहरे
वर्ग:पश्चिम इंफाळ जिल्हा
मिझोरममधील जिल्हे

भारताच्या मिझोरम राज्यात ८ जिल्हे आहेत. त्यांवर एक दृष्टिक्षेप.

वर्ग:मिझोरममधील जिल्हे
वर्ग:भारतामधील जिल्हे
चंफाई जिल्हा

**चंफाई** हा भारताच्या मिझोरम राज्यामधील एक जिल्हा आहे. चंफाई येथे ह्या जिल्ह्याचे प्रशासकीय मुख्यालय आहे.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ


वर्ग:मिझोरममधील जिल्हे
ऐझॉल जिल्हा

*हा लेख ऐझॉल जिल्ह्याविषयी आहे. ऐझॉल शहराविषयीचा लेख येथे आहे.*

**ऐझॉल जिल्हा** भारतातील मिझोरम राज्यातील एक जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र ऐझॉल येथे आहे.

## चतुःसीमा
* उत्तर - कोलासिब जिल्हा
* पश्चिम - मामित जिल्हा
* दक्षिण - सरछिप जिल्हा
* नैऋत्य - लुंग्लेई जिल्हा
* पूर्व - चंफाई जिल्हा

## तालुके
वर्ग:ऐझॉल जिल्हा
कोलासिब जिल्हा

*हा लेख कोलासिब जिल्ह्याविषयी आहे. कोलासिब शहराविषयीचा लेख येथे आहे.*

**कोलासिब जिल्हा** भारतातील मिझोरम राज्यातील एक जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र कोलासिब येथे आहे.

२०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ८३,९५५ इतकी होती.

## चतुःसीमा
## तालुके
वर्ग:कोलासिब जिल्हा
फिरोजपूर

**फिरोजपूर** भारताच्या पंजाब राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर फिरोजपूर जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

वर्ग:पंजाबमधील शहरे
वर्ग:फिरोजपूर जिल्हा
लुंग्लेइ जिल्हा

*हा लेख लुंग्लेइ जिल्ह्याविषयी आहे. लुंग्लेइ शहराविषयीचा लेख येथे आहे.*

**लुंग्लेइ जिल्हा** भारतातील मिझोरम राज्यातील एक जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र लुंग्लेइ येथे आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
वर्ग:लुंग्लेइ जिल्हा
ऐझॉल

**ऐझॉल** हे भारत देशाच्या मिझोरम राज्याच्या राजधानीचे शहर व ईशान्य भारतामधील एक प्रमुख शहर आहे. ऐझॉल शहर मिझोरमच्या मध्य भागात समुद्रसपाटीपासून ३,७१५ फूट इतक्या उंचीवर वसले आहे. २०११ साली सुमारे ३ लाख इतकी लोकसंख्या असलेले ऐझॉल मिझोरमचे आर्थिक, सांस्कृतिक व राजकीय केंद्र आहे. ऐझॉलमध्ये मिझोरम राज्य सरकारचे कार्यालय, विधानसभा व ऐझॉल उच्च न्यायालय स्थित आहेत. येथे प्रामुख्याने मिझो वंशाच्या लोकांचे वास्तव्य असून मिझो ही मिझोरमची एक राजकीय भाषा आहे.

## इतिहास
ऐझॉल गावाची स्थापना ब्रिटिशांच्या काळात केली गेली व येथे १८९० च्या दशकात ब्रिटिशांनी एक किल्ला बांधला. भारताला स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर ऐझॉल व जवळची खेडी एकत्रित करून ऐझोल शहराची निर्मिती झाली. ब्रिटिश काळापासूनच येथे ख्रिस्ती धर्माचा मोठ्या प्रमाणावर प्रसार झाला होता. आजच्या घडीला ऐझॉलमधील ९० टक्क्याहून अधिक रहिवासी ख्रिस्ती धर्मीय आहेत.

## वाहतूक
लेंगपुई विमानतळ हा ऐझॉल व मिझोरमला उर्वरित भारतासोबत जोडणारा सर्वात महत्त्वाचा दुवा आहे. येथून दिल्ली, कोलकाता व गुवाहाटी ह्या प्रमुख शहरांसाठी थेट प्रवासी विमानसेवा उपलब्ध आहे. राष्ट्रीय महामार्ग ऐझॉलला आगरताळा, इम्फाळ व सिलचरसोबत जोडतात. बैराबी हे मिझोरममधील एकमेव रेल्वे स्थानक ऐझॉलच्या ८० किमी उत्तरेस स्थित आहे. बैराबी ते ऐझॉल रेल्वेमार्गाचे काम प्रस्तावित आहे. 

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ
*


वर्ग:मिझोरममधील शहरे
वर्ग:कामरूप जिल्हा
वर्ग:ईशान्य भारत
कोलासिब

**कोलासिब** हे भारताच्या मिझोरम राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर कोलासिब जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

वर्ग:मिझोरममधील शहरे
वर्ग:कोलासिब जिल्हा
मामित

**मामित** हे भारताच्या मिझोरम राज्यातील मामित जिल्ह्याचे मुख्यालय व एक लहान गाव आहे. हे नगर राजधानी ऐझॉलच्या ९५ किमी वायव्येस राष्ट्रीय महामार्ग १०८ वर वसले असून २०११ साली येथील लोकसंख्या ७,८८४ इतकी होती.

## हे सुद्धा पहा
वर्ग:मिझोरममधील शहरे
वर्ग:मामित जिल्हा
लुंग्लेइ

**लुंग्लेइ** हे भारताच्या मिझोरम राज्यातील एक शहर आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ५७,०११ होती.

हे शहर लुंग्लेइ जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:मिझोरममधील शहरे
वर्ग:लुंग्लेइ जिल्हा

## बाह्य दुवे 
* moviesverse Official Website 
* vegamovies Official Website 
* isaimini Official Website 
* 9xmovies Official Website 
* downloadhub Official Website 
* extramovies Official Website 
* moviesda Official Website 
* moviezwap Official Website 
* tamilplay Official Website 
* movie4me Official Website
इ.स. १०१३

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
## जन्म 
## मृत्यू 
* एप्रिल २१ - पोप अलेक्झांडर दुसरा.

## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. १०१३
वर्ग:इ.स.च्या १०१० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ११ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ७४८

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
## जन्म
## मृत्यू
* एप्रिल २१ - गेन्शो, जपानी सम्राज्ञी.

## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ७४८
वर्ग:इ.स.च्या ७४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स.पू. ७५३

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* एप्रिल २१ - रोम्युलसने रोम शहराच्या उभारणीस सुरुवात केली.

## जन्म
## मृत्यू
इ.स.पू. ७५५ - इ.स.पू. ७५४ - इ.स.पू. ७५३ - इ.स.पू. ७५२ - इ.स.पू. ७५१

*
रोहिणी (नक्षत्र)

**रोहिणी नक्षत्र** हे आकाशात दिसणाऱ्या २७ नक्षत्रांपैकी (तारकापुंजांपैकी) एक आहे.

## हे सुद्धा पहा
* चांदण्यांची नावे
* नक्षत्र

भारतीय २७ नक्षत्रांपैकी चवथे नक्षत्र. यातील पाच तारे मिळून इंग्रजी V (व्ही) सारखा वा समद्विभुज त्रिकोणासारखा आकार दिसतो. या त्रिकोणाचा शिरोबिंदू पश्चिमेस असून दक्षिणेकडील भुजेच्या टोकास रोहिणी (आल्डेबरन) हा तेजस्वी तारा आहे. मृगाचे तोंड व कृत्तिका यांना जोडणारी रेषा या नक्षत्रातून जाते. याचा समावेश वृषभ व मिथुन राशींत केला असून आल्डेबरन हा योग तारा या वृषभाचा तांबूस डोळा आहे, असे मानलेले आहे. या ताऱ्याचे शास्त्रीय नाव आल्फा टौरी असून तो होरा ४ ता. ३२ मि. ५६ से. आणि क्रांती उ. १६० २४' २३” [⟶ ज्योतिषशास्त्रीय सहनिर्देशक पद्धति] येथे दिसतो. याची ⇨ प्रत ०.८७ वर्णपटीय प्रकार K5,  दीप्ति-प्रकार III असून हा ताबंडा महातारा आहे [⟶ तारा]. ६८ प्रकाशवर्षे अंतरावर असलेल्या या ताऱ्याची दीप्ती सूर्याच्या दीप्तीच्या ४०० पट व त्याचे पृष्ठीय तापमान ३,६००० के. (सूर्यापेक्षा कमी) आढळले आहे. हा युग्मतारा असून याचा सहचर १३ प्रतीचा व याच्यापासून ३१” दूर आहे. याच्या दृश्य बिबांचा व्यास ०'.२३ असून तो सूर्याच्या व्यासाच्या ५६ पट असल्याचे आढळले आहे. आल्डेबरन या अरबी शब्दाचा अर्थ अनुचर (मागून जाणारा) असा असून हा कृत्तिकेमागून उगवत असल्याने याला कृत्तिकेचा अनुचर मानतात. आकाशातील १५ तेजस्वी ताऱ्यांपैकी हा एक असून दृष्टिरेषेशी काटकोन करणाऱ्या दिशेत याची वार्षिक गती ०”.२० येते. चंद्र मधून मधून याचे पिधान करतो. मघा, ज्येष्ठ, चित्रा या ताऱ्यांप्रमाणे तेजस्वी असल्याने चंद्र अगदी जवळ येईपर्यंत हा दिसत असतो. पिधानाच्या क्षणी चंद्राची पूर्वेकडील कडा याला अगदी टेकल्यासारखी दिसते व पुढच्याच क्षणी तो चंद्रबिंबाआड जाऊन दिसेनासा होतो. यामुळे पिधानाचा हा देखावा सुंदर असतो. असे पिधान तासभर चालते. ५ सप्टेंबर १४९७ रोजी कोपर्निकस यांनी असे विधान पाहिल्याचा उल्लेख आढळतो. रोहिणीचे पिधान वरचेवर होते. त्यामुळे सत्तावीसपैकी या पत्नीवर चंद्राचे विशेष प्रेम असून त्याबद्दल दक्षप्रजापतीने चंद्राला क्षयाचा शाप व नंतर त्यावरील उःशापही दिला, अशी पुराणकथा आहे.

यातील उरलेले शकटावे चार तारे हायडीझ या खुल्या तारकागुच्छात येतात. या तारकागुच्छात शेकडो तारे असून त्याचा व्यास १६ प्रकाशवर्षे आहे. यातील तारे सु. १३० प्रकाशवर्षे दूर असून ते सेकंदाला ४५ किमी. एवढ्या वेगाने मृगाकडे जात आहेत. रोहिणी नक्षत्र ऑक्टोबरात दिसू लागते व मार्चमध्ये मावळते. म्हणून याचा पावसाळ्याशी संबंध जोडला जातो आणि यावरून पावसाळी अर्थाचे हायडीझ हे नाव आले असावे. हे नक्षत्र फेब्रुवारीच्या सुरुवातीस रात्री नऊच्या सुमारास मध्यमंडळावर येते.ब्रह्मा किंवा प्रजापती हा या नक्षत्राचा स्वामी तर शकट किंवा देवालय ही याची आकृती मानली आहे. चंद्र हा रोहिणीचा पती आणि बुध हा रोहिणीचा मुलगा मानला आहे. फलज्योतिषशास्त्राच्या दृष्टीने हे नक्षत्र ध्रुव, स्थिर, ऊर्ध्वमुख व अंधलोचन मानले असून ते शुक्राचे स्वगृह व चंद्राचे उच्च स्थानही मानतात.
मेघालयमधील जिल्हे

भारताचे **मेघालय** राज्य एकूण १२ प्रशासकीय जिल्ह्यांमध्ये विभागले गेले आहे.

## बाह्य दुवे
*मेघालयचे सरकारी संकेतस्थळ


वर्ग:भारतामधील जिल्हे
लाँग्ट्लाइ जिल्हा

*हा लेख लॉँग्ट्लाइ जिल्ह्याविषयी आहे. लॉँग्ट्लाइ शहराविषयीचा लेख येथे आहे.*

**लॉँग्ट्लाइ जिल्हा** भारतातील मिझोरम राज्यातील एक जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र लॉँग्ट्लाइ येथे आहे.

२०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या १,१७,८९४ इतकी होती.

## चतुःसीमा
वर्ग:लाँग्ट्लाइ जिल्हा
गया

**गया** हे भारत देशाच्या बिहार राज्यामधील गया जिल्ह्याचे मुख्यालय व पाटणा खालोखाल राज्यातील दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. गया शहर पाटणाच्या १०० किमी दक्षिणेस फल्गू नदीच्या काठावर वसले असून ते हिंदू, बौद्ध व जैन धर्मीयांसाठी एक पवित्र स्थान आहे. इ.स.२०११ साली येथील लोकसंख्या सुमारे ४.६८ लाख होती. हिंदीसोबतच येथे मगधी ही भाषा देखील वापरली जाते.

बोधगया हे स्थान गयाच्या ११ किमी दक्षिणेस स्थित असून ते बौद्ध धर्मातील सर्वात महत्त्वाच्या ४ स्थळांपैकी एक आहे. येथील बोधी वृक्षाखाली बसून गौतम बुद्धांना ज्ञानप्राप्ती झाली होती असे मानण्यात येते. ऐतिहासिक काळात मगध प्रांतामध्ये पाटलीपुत्रपासून जवळ स्थित असल्यामुळे गया हे एक मोठे शैक्षणिक केंद्र होते. 

गया विमानतळ बिहारमधील दुसऱ्या क्रमांकाचे वर्दळीचे विमानतळ आहे. येथून यांगून, भूतान, बँकॉक इत्यादी अनेक आंतरराष्ट्रीय स्थानांसाठी थेट विमानसेवा उपलब्ध आहे. गया रेल्वे स्थानक हावडा-मुंबई व दिल्ली-गया-हावडा रेल्वेमार्गावर स्थित असून येथे दररोज राजधानी एक्सप्रेससह सुमारे १०० गाड्या थांबतात.

## बाह्य दुवे
*

वर्ग:बिहारमधील शहरे
वर्ग:गया जिल्हा
*
पूर्व खासी हिल्स जिल्हा

**पूर्व खासी हिल्स** हा भारताच्या मेघालय राज्यामधील एक जिल्हा आहे. पूर्व खासी हिल्स जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र शिलाँग येथे असून एकूण ८.२४ लाख लोकसंख्या असलेला हा मेघालयमधील सर्वाधिक लोकसंख्येचा जिल्हा आहे. येथे खासी जमातीचे लोक मोठ्या प्रमाणावर आढळतात.

चेरापुंजी हे जगातील सर्वाधिक पर्जन्यवर्षा होणारे शहर ह्याच राज्यात स्थित आहे.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:मेघालयमधील जिल्हे
दक्षिण गारो हिल्स जिल्हा

**दक्षिण गारो हिल्स** हा भारताच्या मेघालय राज्यामधील एक जिल्हा आहे. हा जिल्हा मेघालयच्या दक्षिण भागात स्थित असून त्याच्या दक्षिणेस बांगलादेशचा मयमसिंह हा विभाग आहे. दक्षिण गारो हिल्स जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र बाघमरा येथे आहे. गारो ही येथील प्रमुख भाषा आहे.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:मेघालयमधील जिल्हे
जैंतिया हिल्स जिल्हा

**जैंतिया  हिल्स** हा भारताच्या मेघालय राज्यातील एक भूतपूर्व जिल्हा आहे. प्रामुख्याने जैंतिया लोकांचे स्थान असलेला हा जिल्हा मेघालय राज्याच्या पूर्व भागात स्थित होता. ह्याचे प्रशासकीय केंद्र जोवाई येथे होते.

२०१२ साली जैंतिया हिल्स जिल्ह्याचे दोन नव्या जिल्ह्यांमध्ये विभाजन करण्यात आले:

* पूर्व जैंतिया हिल्स जिल्हा: ह्या जिल्ह्याचे मुख्यालय ख्लिरियात येथे आहे.
* पश्चिम जैंतिया हिल्स जिल्हा: ह्या जिल्ह्याचे मुख्यालय जोवई येथे आहे.

## चतुःसीमा

वर्ग:मेघालयमधील जिल्हे
विल्यमनगर

**विल्यमनगर** भारताच्या मेघालय राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर पूर्व गारो हिल्स जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. २००१ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या १८,२५१ होती.

या शहराला मेघालयच्या पहिल्या मुख्यमंत्री विल्यमसन ए. संगमा यांचे नाव दिलेले आहे.

वर्ग:मेघालयमधील शहरे
वर्ग:पूर्व गारो हिल्स जिल्हा
पश्चिम गारो हिल्स जिल्हा

**पश्चिम गारो हिल्स** हा भारताच्या मेघालय राज्यामधील एक जिल्हा आहे. हा जिल्हा मेघालय राज्याच्या पश्चिम भागात स्थित असून त्याच्या दक्षिणेस बांगलादेशचा मयमनसिंह हा विभाग तर उत्तरेला आसाम राज्याचा गोलपारा जिल्हा आहेत. २०११ साली पश्चिम गारो हिल्स जिल्ह्याची लोकसंख्या सुमारे ४.७ लाख इतकी होती. लोकसंख्येच्या बाबतीत पश्चिम गारो हिल्स जिल्हा मेघालयमध्ये दुसऱ्या क्रमांकावर आहे. तुरा नावाचे नगर पश्चिम गारो हिल्स जिल्ह्याचे मुख्यालय असून ते मेघालयमधील दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. 

प्रामुख्याने ग्रामीण स्वरूपाच्या असणाऱ्या पश्चिम गारो हिल्स जिल्ह्यामधील बहुसंख्य रहिवासी गारो जमातीचे असून ख्रिश्चन हा येथील प्रमुख धर्म आहे. गारो ही येथील प्र्मुख भाषा आहे.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ


वर्ग:मेघालयमधील जिल्हे
जोवाई

**जोवाल** भारताच्या मेघालय राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर जैंतिया हिल्स जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

वर्ग:मेघालयमधील शहरे
वर्ग:जैंतिया हिल्स जिल्हा
नाँगपोह

**नॉॅंगपोह** भारताच्या मेघालय राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर रि-भोई जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

२०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या १७,०५५ होती. यांपैकी ८.५३६ पुरुष तर ८.५१९ स्त्रीया होत्या.

नाँगपोहची सरासरी उंची ४८५ मी (१,५९१ फू) होती.

वर्ग:मेघालयमधील शहरे
वर्ग:रि-भोई जिल्हा
पश्चिम खासी हिल्स जिल्हा

[250 px|इवलेसे|येथील [लांगशियांग धबधबा भारतामधील तिसरा सर्वात उंच धबधबा आहे.]]
**पश्चिम खासी हिल्स** हा भारताच्या मेघालय राज्यामधील एक जिल्हा आहे. हा जिल्हा मेघालय राज्याच्या मध्य भागात स्थित असून त्याच्या उत्तरेस आसाम राज्याचा गोलपारा जिल्हा आहेत. २०११ साली पश्चिम खासी हिल्स जिल्ह्याची लोकसंख्या सुमारे २.८८ लाख इतकी होती. नाँगस्टॉइन नावाचे नगर पश्चिम खासी हिल्स जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे. 

प्रामुख्याने ग्रामीण स्वरूपाच्या असणाऱ्या पश्चिम खासी हिल्स जिल्ह्यामधील बहुसंख्य रहिवासी खासी जमातीचे असून ख्रिश्चन हा येथील प्रमुख धर्म आहे. खासी ही येथील प्रमुख भाषा आहे.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ


वर्ग:मेघालयमधील जिल्हे
नाँगस्टॉइन

**नॉंगस्टॉइन** भारताच्या मेघालय राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर पश्चिम खासी हिल्स जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या २८,७४२ होती.

लांगशियांग धबधबा येथून २४ किमी अंतरावर आहे.

वर्ग:मेघालयमधील शहरे
वर्ग:पश्चिम खासी हिल्स जिल्हा
जम्मू आणि काश्मीरमधील जिल्हे

450 px|इवलेसे|जम्मू आणि काश्मीरचे जिल्हे
भारताच्या जम्मू आणि काश्मीर राज्यात २२ जिल्हे आहेत. ह्यांपैकी ८ जिल्हे २००७ साली निर्माण केले गेले.

## यादी
## संदर्भ आणि नोंदी
रि-भोई जिल्हा

**रि-भोई** हा भारताच्या मेघालय राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र नॉॅंगपोह येथे आहे.

## चतुःसीमा
## तालुके
वर्ग:रि-भोई जिल्हा
वर्ग:मेघालयमधील जिल्हे
बिहार शरीफ

**बिहार शरीफ** हे भारत देशाच्या बिहार राज्यामधील नालंदा जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे. बिहार शरीफ शहर पाटणाच्या ७० किमी आग्नेयेस वसले असून २०११ साली येथील लोकसंख्या सुमारे ३.३१ लाख होती. हिंदीसोबतच येथे मगधी ही भाषा देखील वापरली जाते.

वर्ग:बिहारमधील शहरे
वर्ग:नालंदा जिल्हा
*
इ.स.पू. ११८४

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* एप्रिल २४ - शहराबाहेर आणुन ठेवलेल्या प्रचंड लाकडी घोडा (ट्रोजन हॉर्स) ट्रॉयच्या सैन्याने कुतुहलापायी आत घेतला. घोड्यात लपलेले ग्रीक सैनिक रात्री बाहेर पडले व दहा वर्षे चाललेल्या ट्रॉयचा वेढा संपवला.

## जन्म
## मृत्यू
इ.स.पू. ११८६ - इ.स.पू. ११८५ - इ.स.पू. ११८४ - इ.स.पू. ११८३ - इ.स.पू. ११८२

वर्ग:प्राचीन घटना
इ.स. १३४२

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
## जन्म
## मृत्यू 
* एप्रिल २५ - पोप बेनेडिक्ट बारावा.
* जुलै १६ - हंगेरीचा पहिला चार्ल्स.

वर्ग:इ.स. १३४२
वर्ग:इ.स.च्या १३४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १४ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे