open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
एर्नान्दो दि सोतो

**एर्नान्दो दि सोतो** (२१ ऑक्टोबर, इ.स. १४९६:हेरेझ दि लोस काबायेरोस, बेदाहोझ, एक्सत्रेमादुरा, स्पेन - २१ मे, इ.स. १५४२:फेरिडे, लुईझियाना, अमेरिका) हा स्पेनचा काँकिस्तादोर होता.

वर्ग:स्पॅनिश काँकिस्तादोर
वर्ग:मेक्सिकोचा इतिहास
वर्ग:स्पेनचा इतिहास
वर्ग:इ.स. १४९६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १५४२ मधील मृत्यू
सामानगड

**सामानगड** हा गडहिंग्लज तालुका, कोल्हापूर जिल्ह्यातील भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील एक किल्ला आहे. 
नजिकचे गाव चिंचेवाडी आहे. गडावर अनेक सुबक वास्तू अस्तित्वात आहेत. पाणी नियोजनासाठी अनेक विहिरी आहेत. अनेक बुरुज, एक चोर दरवाजा देखील आहे. सद्यस्थितीत गडावर - "दुर्गवीर प्रतिष्ठान महाराष्ट्र राज्य" या संस्थेमार्फत जतन संवर्धन कार्य सुरू आहे. कोरोना काळात दुर्गवीरांनी जमिनीत पूर्णपणे नष्ट झालेल्या पूर्वाभिमुख महादरवाज्याचे उत्खनन करून संवर्धन केले आहे. तटबंदी बुरुज अनेक वास्तू तग धरून आहेत.
**इतिहास**- १६७४ साली झालेल्या नेसरी खिंडीची लढाई (वेडात मराठे वीर दौडले सात) प्रतापराव गुजर व अन्य सहा वीर ह्याच किल्ल्याशी संबंधित आहे. 
तसेच १८४४ साली भारत भर झालेल्या "गडकरी उठावाची" सुरुवात ह्याचं किल्ल्यावरील झेंडा बुरुजावरून बंडाचे निशाण फडकवून झाली होती. तत्कालीन झालेल्या युद्धाचे पुरावे इतिहासात आढळतात. युद्धप्रसंगी एक ब्रिटिश उच्च अधिकारी आजाराने त्रस्त होऊन सामानगड परिसरात वारला. त्याच्या स्मरणार्थ गडाच्या पठारावर एक शिलालेख कोरून घेतला आहे. तो देखील पहायला मिळतो. 
१९२२ सालातील सामानगडचे चित्र कोल्हापुरातील न्यू पॅलेस येथे पहायला मिळते.

 पहा==
*भारतातील किल्ले

वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले
वर्ग:कोल्हापूर जिल्हा
इर्शाळगड

**इर्शाळगड** हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील एक किल्ला आहे.

इवलेसे|पावसाळ्याच्या महिन्यांत इर्शाळगड गावाजवळून दिसणारे इर्शाळगड पठार आणि शिखराचे दृश्य
इर्शाळगड हा कर्जत विभागात येतो. कर्जत, मलंगगड, प्रबळगड हे सर्व कोकणात येणारे किल्ले आहेत. कल्याण - पुणे लोहमार्गावरून जाताना मलंगगड, देवणीचा सुळका, माथेरान, पेब, म्हसमाळ, प्रबळगड, इरशाळगड हा परिसर सर्वांचे लक्ष वेधून घेतो. सर्वसामान्य जनजीवन असणाऱ्या या भागात मुबलक पावसामुळे भाताची शेती फार मोठ्या प्रमाणावर होते. महामार्गापासून गड जवळच असल्याने पायथ्याच्या गावापर्यंत वाहनाची सोय होते.

## इतिहास 
इर्शाळगडाचा तसा इतिहासात फारसा उल्लेख आढळत नाही. मे १६६६ मध्ये शिवरायांनी कल्याण-भिवंडी-रायरी पर्यंतचा सारा मुलुख घेतला तेव्हा त्यामध्ये हा गड देखील मराठ्यांच्या ताब्यात आला असावा.
छत्रपती शिवाजी महाराजांचे निकटवर्तीय नेताजी पालकर यांचा जन्म इर्शाळगडाच्या पायथ्याशी असलेल्या चौक या गावी झाला.

## गडावरील ठिकाणे 
तसे गडावर पाहण्यासारखे काही नाही. मात्र प्रस्तरारोहणाचा आनंद मात्र अवर्णनीय आहे.
गडावरती एक मोठी गुहा आहे पण त्या गुहेमध्ये जाण्याचा मार्ग खूप जीवघेणे आहे.पाणी साठा कुंड आहेत.

गडमाथ्यावरून प्रबळगड, माथेरान, चंदेरी मलंगगड, कर्नाळा, माणिकगड हा परिसर दिसतो.

## इतर 
जेवणाची सोयः इरशाळवाडीत ५-६ लोकांची सोय होऊ शकते.

पाण्याची सोयः मार्च पर्यंत गडावरील टाक्यात पाणी असते.

पोहोचण्यासाठी लागणारा वेळः इरशाळवाडीतून १ तास.

सूचना: अतिकठीण चढण असल्याने प्रस्तरारोहणाचे तंत्र अवगत असणे आवश्यक आहे. शिवाय, १०० फुटी दोरी व इतर गिर्यारोहणाचे सामान सोबत असणे आवश्यक आहे.

## संदर्भ
वर्ग:रायगड जिल्हा
वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले
जवाहर नवोदय विद्यालय

'**जवाहर नवोदय विद्यालय** ही १००% केंद्र शासन अनुदानीत विद्यालये आहेत. ही योजना राजीव गांधी यांनी मांडली होती. ही विद्यालये शिक्षण मंत्रालयद्वारे राबविली जातात. यात प्रवेशासाठी  ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांना प्राथमिकता दिली जातो. येथे भारतातील काही विशेष,गुणी विद्यार्थांना शिकण्याची संधी मिळते ! या विद्यालयात शिक्षण मिळवण्या साठी प्रत्येक वर्षी - प्रत्येक जिल्हातील 10,000 विद्यार्थी नवोदयची परीक्षा देतात. ज्या परीक्षेत सर्वोत्तम 80 विद्यार्थींची निवड करून त्यांना 6वी-12वी मोफत शिक्षण मिळते. ज्यांचा पूर्ण फायदा घेऊन विद्यार्थी देशाच्या विकासासाठी कार्यरत होतात! 

## नवोदय विद्यालयांची यादी 
सध्या चंदीगड, हैद्राबाद, जयपूर येथे असलेल्या ८ प्रादेशिक कार्यालयांनुसार, सध्याचे 598 विद्यालये कार्यरत आहेत. लखनौ, पाटणा, पुणे आणि शिलांग हे वेगवेगळ्या राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांत आहेत. 

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* जवाहर नवोदय विद्यालय  (इंग्लिश मजकूर)

वर्ग:शैक्षणिक संस्था
शंकु निर्देशक

. स्थिरांक *b* आणि *c* हे अनुक्रमे १ आणि २ म्हणून निवडलेली आहेत. लाल गोल *r*=२ दाखविते तर निळा विवृत्तीय शंकू उभ्या μ=कोज्याअ(१) (μ=cosh(1)) दाखविणाऱ्या *z*-अक्षाबरोबर आहे. आणि पिवळा विवृत्तीय शंकू ν२ = २/३ दाखविणाऱ्या *x*-अक्षाबरोबर (हिरवी रेषा) आहे. ही तीन आवरणे/पृष्ठे एक बिंदू **P** (जो काळा गोल म्हणून दाखविला आहे) कार्टेशियन निर्देशकांत अंदाजे (1.26, -0.78, 1.34) मध्ये छेदतात.]]

**शंकू निर्देशक** हे त्रिमितीय लंबकोनी निर्देशक पद्धती असून ते समकेंद्री वर्तुळे (त्रिज्या r मधून मांडलेली) आणि अनुक्रमे *z*- आणि *x*-अक्षाची समांतर असलेल्या दोन लंबित शंकूकुलांपासून बनलेले आहे.

## प्राथमिक व्याख्या
शंकू निर्देशके (r, \mu, \nu) ह्याची व्याख्या अशी केली जाते:-

:
x = \frac{r\mu\nu}{bc}
 

:
y = \frac{r}{b} \sqrt{\frac{\left( \mu^{2} - b^{2} \right) \left( \nu^{2} - b^{2} \right)}{\left( b^{2} - c^{2} \right)} }

:
z = \frac{r}{c} \sqrt{\frac{\left( \mu^{2} - c^{2} \right) \left( \nu^{2} - c^{2} \right)}{\left( c^{2} - b^{2} \right)} }

आणि खालीलप्रमाणे बंधने:-

:
\nu^{2} 

r स्थिरांकाची आवरणे हे केंद्रबिंदूची केंद्रीत त्रिज्येचे गोल होयः-

:
x^{2} + y^{2} + z^{2} = r^{2}

तसेच, \mu आणि \nu स्थिरांकांची आवरणे ही सहलंबित शंकू होयः-

:
\frac{x^{2}}{\mu^{2}} + \frac{y^{2}}{\mu^{2} - b^{2}} + \frac{z^{2}}{\mu^{2} - c^{2}} = 0

:
\frac{x^{2}}{\nu^{2}} + \frac{y^{2}}{\nu^{2} - b^{2}} + \frac{z^{2}}{\nu^{2} - c^{2}} = 0

ह्या निर्देशक पद्धतीत लॅप्लेसचे समीकरण आणि हेल्महोल्ट्स समीकरण अलग होउ शकते.

## मापक घटक
त्रिज्या rचा मापक घटक हे गोलीय निर्देशकाप्रमाणे एक (h_{r} = 1) असते. दोन शंकू निर्देशकांचे मापक घटक पुढीलप्रमाणे:-

:
h_{\mu} = r \sqrt{\frac{\mu^{2} - \nu^{2}}{\left( b^{2} - \mu^{2} \right) \left( \mu^{2} - c^{2} \right)}}

:
h_{\nu} = r \sqrt{\frac{\mu^{2} - \nu^{2}}{\left( b^{2} - \nu^{2} \right) \left( c^{2} - \nu^{2} \right)}}

## संदर्भ
## संदर्भग्रंथ
*
*
*
*  
*
*

## बाह्य दुवे
*मॅथवर्ल्डवरील शंकू निर्देशकाची माहिती

वर्ग: निर्देशक पद्धती
भैदनासाठी न्यूटनचा दर्शक

**भैदनासाठी न्यूटनचा दर्शक**, किंवा **टिंब दर्शक**, ह्या पद्धतीत फलाच्या काळ भैदिज दाखविण्यासाठी फलावर टिंब दाखवितात. न्यूटन ह्याला *फ्लक्सियॉन* म्हणे.

आयझॅक न्यूटनची दर्शक पद्धती मुख्यत: यांत्रिकीमध्ये वापरली जाते. ते पुढीलप्रमाणे दाखविले जाते:

:\dot{x} = \frac{dx}{dt} = x'(t)

:\ddot{x} = \frac{d^2x}{dt^2} = x''(t)\,

आणि ह्याचप्रमाणे. 

उच्च कोटीच्या भैदिजासाठी टिंब दर्शक पद्धत उपयोगी पडत नाही, परंतु यांत्रिकी आणि इतर अभियांत्रिकी शाखेत, द्विकोटी भैदिजाहून जास्त कोटीच्या भैदिजाचा वापर कमी होतो.

न्यूटनने सांधनासाठी सामान्य गणिती दर्शक विकसित केला नव्हता, पण तो ह्यासाठी बरेच दर्शक वापरायचा; तथापि सांधनासाठी जगमान्य दर्शक पद्धत म्हणजे सांधकासाठी लिबनिझचा दर्शक. भौतिकीत आणि काही शाखेत बहुधा न्यूटनची दर्शक पद्धत काळ भैदिजसाठी वापरली जाते.

## हे सुद्धा पहा
*भैदनासाठी लिबनिझचा दर्शक
*भैदनासाठी दर्शक

भैदन, न्यूटनचा दर्शक
भैदन, दर्शक
वर्ग:कलन
वर्ग:गणिती दर्शक
न्युट्रोफिल्स

right
**न्युट्रोफिल्स** ह्या पांढऱ्या रक्तपेशींपैकी एक आहेत. या शरीराच्या संरक्षक पेशी असतात त्यामुळे शरीरात जंतुसंसर्गमुळे या पेशींचे प्रमाण वाढते.
## रक्तातील प्रमाण 
डीएलसी मध्ये यांचा प्रमाण २५%ते४५% पर्यंत असते. रक्तात प्रमाण २.५ ते ७.५ ×१०^९ प्रति लीटर एवढे असते.

## आकार 
१२ ते १५ मायक्रॉन 
## जीवनकाल 
५.४ दिवस

वर्ग:पांढऱ्या रक्त पेशी
डोंगरयात्रा

**डोंगरयात्रा** हे आनंद पाळंदे यांनी मराठी भाषेत किल्ल्यांच्या संदर्भात लिहिलेले पुस्तक आहे.

## संदर्भ 
सह्याद्रीबुक्स.कॉम 
 वर्ग:मराठी साहित्य यादी
दुर्गभ्रमणगाथा

**दुर्गभ्रमणगाथा** हे गो. नी. दांडेकर यांनी मराठी भाषेत किल्ल्यांच्या संदर्भात लिहिलेले पुस्तक आहे. 
## संदर्भ 
सह्याद्रीबुक्स.कॉम 

 वर्ग:मराठी साहित्य यादी
सांगाती सह्याद्रीचा

**सांगाती सह्याद्रीचा** हे मराठी भाषेत किल्ल्यांच्या संदर्भात लिहिलेले पुस्तक आहे. 
 वर्ग:मराठी साहित्य यादी

## संदर्भ 
सांगाती सह्याद्रीचा-सह्याद्रीबुक्स.कॉम
महाराष्ट्रातील दुर्ग (पुस्तक)

**महाराष्ट्रातील दुर्ग (पुस्तक)** : निनाद बेडेकर यांनी मराठी भाषेत डोंगरी किल्ल्यांविषयी लिहिलेले हे पुस्तक आहे. 
 वर्ग:मराठी साहित्य यादी
दुर्गवैभव

**दुर्गवैभव**  निनाद बेडेकर यांनी मुख्यत: डोंगरी किल्ल्यांच्या संदर्भात मराठी भाषेत लिहिलेले हे पुस्तक आहे. 
 वर्ग:मराठी साहित्य यादी
सह्याद्री (पुस्तक)

**सह्याद्री** हे स.आ. जोगळेकर यांनी मराठी भाषेत सह्याद्रीवरील गडकिल्ले या विषयावर लिहिलेले पुस्तक आहे. 
## संदर्भ 
सह्याद्रीबुक्स 

 वर्ग:मराठी साहित्य यादी
द्विगोलीय निर्देशक

**द्विगोलीय निर्देशके** हे त्रिमितीय लंबकोनी निर्देशक पद्धती असून ते ज्या दोन नाभ्या जोडल्या जातात त्याच्या अक्षाभोवती द्विमितीय द्विध्रुवीय निर्देशक पद्धतींच्या परिवलनाने बनते. म्हणूनच द्विध्रुवीय निर्देशकांतील दोन नाभ्या ह्या द्विगोलीय निर्देशक पद्धतीत सुद्धा (z-अक्षाकडे - परिवलन अक्षाकडे) निर्देशक करते.

## व्याख्या
द्विगोलीय निर्देशकांची (\sigma, \tau, \phi) सर्वसामान्य व्याख्या म्हणजे,

:
x = a \ \frac{\sin \sigma}{\cosh \tau - \cos \sigma} \cos \phi

:
y = a \ \frac{\sin \sigma}{\cosh \tau - \cos \sigma} \sin \phi

:
z = a \ \frac{\sinh \tau}{\cosh \tau - \cos \sigma} 

आणि बिंदू Pचा \sigma निर्देशक F_{1} P F_{2}च्या एवढे असते आणि \tau निर्देशक d_{1} आणि d_{2} ह्या नाभ्यांच्या गुणोत्तराच्या नैसर्गिक शब्दांका एवढे असते.

:
\tau = \ln \frac{d_{1}}{d_{2}}

### निर्देशक पृष्ठे
\sigma स्थिरांकाची पॄष्ठे छेदणाऱ्या विविध त्रिज्येच्या वृत्तवलयासंबंधीत असते.

:
z^{2} +
\left( \sqrt{x^2 + y^2} - a \cot \sigma \right)^2 = \frac{a^2}{\sin^2 \sigma}

हे सगळे नाभीतून पार होतात, परंतु ते समकेंद्री नाहीत. \tau स्थिरांकाची पृष्ठे न छेदणाऱ्या विविध त्रिज्येच्या गोलासंबंधीत असते.

:
\left( x^2 + y^2 \right) +
\left( z - a \coth \tau \right)^2 = \frac{a^2}{\sinh^2 \tau}

हे नाभींच्या भोवती असते. \tau स्थिरांकाच्या केंद्री z-अक्षाच्या बाजूस अनेक गोल असतात, तर \sigmaह्या स्थिरांकाची वृत्तवलये xy प्रतलाच्या केंद्रभागी असते.

### व्यस्त सूत्रे
### मापक घटक
द्विगोलीय निर्देशक \sigma आणि \tau ह्याची मापक घटके पुढीलप्रमाणे असतात:-

:
h_\sigma = h_\tau = \frac{a}{\cosh \tau - \cos\sigma}

आणि दिगंशीय मापक घटक पुढीलप्रमाणे असते:-

:
h_\phi = \frac{a \sin \sigma}{\cosh \tau - \cos\sigma}

म्हणूनच, अतिसूक्ष्म घनफळ पुढीलप्रमाणे असते:-

:
dV = \frac{a^3 \sin \sigma}{\left( \cosh \tau - \cos\sigma \right)^3} \, d\sigma \, d\tau \, d\phi

आणि लॅप्लेसियन पुढीलप्रमाणे दाखविले जाते:-

:
\begin{align}
\nabla^2 \Phi =
\frac{\left( \cosh \tau - \cos\sigma \right)^3}{a^2 \sin \sigma} 
& \left[
\frac{\partial}{\partial \sigma}
\left( \frac{\sin \sigma}{\cosh \tau - \cos\sigma}
\frac{\partial \Phi}{\partial \sigma}
\right) \right. \\[8pt]
&{} \quad + \left.
\sin \sigma \frac{\partial}{\partial \tau}
\left( \frac{1}{\cosh \tau - \cos\sigma}
\frac{\partial \Phi}{\partial \tau}
\right) + 
\frac{1}{\sin \sigma \left( \cosh \tau - \cos\sigma \right)}
\frac{\partial^2 \Phi}{\partial \phi^2}
\right]
\end{align}

\nabla \cdot \mathbf{F} आणि \nabla \times \mathbf{F} सारखे भैदन क्रियक हे लंबकोनी निर्देशकांतील मापक घटकाचे सूत्र वापरून (\sigma, \tau) ह्या निर्देशकांत मांडता येतात.

## उपयोग
द्विगोलीय निर्देशकांचा पारंपारिक वापर म्हणजे अर्धभैदिक समीकरणे सोडविणे होय. उदा. लॅप्लेसचे समीकरण. द्विगोलीय निर्देशके हे समीकरण चलांच्या विलगीकरणात उपयोगी पडते. तथापि, हेल्महोल्ट्स समीकरण द्विगोलीय निर्देशकांत विलग होऊ शकत नाहीत. ह्याच चपखल उदाहरण म्हणून भिन्न त्रिओज्येचे दोन विद्युत प्रवाहित गोलांभोवतालच्या विद्युत क्षेत्रांचे देता येईल.

## संदर्भ
## संदर्भग्रंथ
* 
*
* 
*

## बह्य दुवे
*मॅथवर्ल्डवरील द्विगोलीय निर्देशकांवरील माहिती

वर्ग: निर्देशक पद्धती
अन्वस्ताभीय निर्देशक

**अन्वस्ताभीय निर्देशके** (इंग्लिश:Paraboloidal coordinates)(\lambda, \mu, \nu) ही एक त्रिमितीय लंबकोनी निर्देशक पद्धत  असून ती द्विमितीय अन्वास्तीय निर्देशक पद्धतीचे व्यापक रूप आहे. विवृत्ताभीय निर्देशकांप्रमाणे अन्वस्ताभीय निर्देशक पद्धतीत लंबकोनी द्विघाती निर्देशक प्रतले असतात ती द्विमितीय लंबकोनी पद्धतींच्या प्रक्षेपणाने किंवा परिवलनाने बनत नाहीत

.]]

## प्राथमिक सूत्रे
कार्टेशियन निर्देशके (x, y, z) विवृत्ताभीय निर्देशकांपासून ( \lambda, \mu, \nu ) गणिती सूत्रांनी बनविता येऊ शकतात.

:
x^{2} = \frac{\left( A - \lambda \right) \left( A - \mu \right) \left( A - \nu \right)}{B - A}

:
y^{2} = \frac{\left( B - \lambda \right) \left( B - \mu \right) \left( B - \nu \right)}{A - B}

:
z = 
\frac{1}{2} \left( A + B - \lambda - \mu -\nu \right)

आणि खालील बंधने लागू पडतात.

:
\lambda 

परिणामतः, \lambda ह्या स्थिरांकाची पृष्ठे विवृत्ताभीय अन्वस्ताभ असतात.

:
\frac{x^{2}}{\lambda - A} +  \frac{y^{2}}{\lambda - B}  = 2z + \lambda

आणि \nu ह्या स्थिरांकाची पृष्ठेसुद्धा तसीच असतात:-

:
\frac{x^{2}}{\nu - A} +  \frac{y^{2}}{\nu - B}  = 2z + \nu

तसेच, \mu ह्या स्थिरांकाची पृष्ठे अपास्तीय अन्वस्ताभ असतात:-

:
\frac{x^{2}}{\mu - A} +  \frac{y^{2}}{\mu - B} = 2z + \mu 

## मापक घटक
अन्वस्ताभीय निर्देशकांची (\lambda, \mu, \nu ) मापक घटके ह्याप्रमाणे आहेत:-
 
:
h_{\lambda} = \frac{1}{2} \sqrt{\frac{\left( \mu - \lambda \right) \left( \nu - \lambda \right)}{ \left( A - \lambda \right) \left( B - \lambda \right)}}

:
h_{\mu} = \frac{1}{2} \sqrt{\frac{\left( \nu - \mu \right) \left( \lambda - \mu \right)}{ \left( A - \mu \right) \left( B - \mu \right)}}

:
h_{\nu} = \frac{1}{2} \sqrt{\frac{\left( \lambda - \nu \right) \left( \mu - \nu \right)}{ \left( A - \nu \right) \left( B - \nu \right)}}

म्हणूनच, अतिसूक्ष्म घनफळ पुढीलप्रमाणे असते:-

:
dV = \frac{\left( \mu - \lambda \right) \left( \nu - \lambda \right) \left( \nu - \mu\right)}{8\sqrt{\left( A - \lambda \right) \left( B - \lambda \right) \left( A - \mu \right) \left( \mu - B \right) \left( \nu - A \right) \left( \nu  - B \right) }} \  d\lambda d\mu d\nu

\nabla \cdot \mathbf{F} आणि \nabla \times \mathbf{F} सारखे भैदन क्रियक हे लंबकोनी निर्देशकांतील मापक घटकाचे सूत्र वापरून (\lambda, \mu, \nu) ह्या निर्देशकांत मांडता येतात.

## संदर्भ
## संदर्भग्रंथ
*
*
*
*
*
*  Same as Morse & Feshbach (1953), substituting *u**k* for ξ*k*.  
*

## बाह्य दुवे
*मॅथवर्ल्डवरील एकनाभ अन्वस्ताभीय निर्देशकांवरील माहिती

वर्ग:निर्देशक पद्धती
जीसॅट-८

**जीसॅट-८** हा भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था इस्रोने अवकाशात सोडलेला एक कृत्रिम उपग्रह आहे. 

## विवरण 
* उपग्रह- जीसॅट-८
* अवकाशात प्रक्षेपण- २१ मे २०११
* प्रक्षेपक यान - एरियन-५व्हीए२०२
* प्रक्षेपक स्थान - फ्रेंच गयाना
* काम बंद दिनांक - 
* वजन - ३०९३ किलो
* आकार - २.० × १.७७ × ३.१ मीटर
* ऊर्जा - ५९२२ वॅट्
* उपग्रहावरील यंत्रे - २४ केयु बँड ट्रांसपॉंडर, 'गगण' उपग्रह आधारित विस्तार प्रणाली
* उपग्रह कक्षा - भूस्थिर ५५ रेखांश पूर्व
* कार्यकाळ - १२ वर्ष
* उद्देश्य - दळणवळण, उपग्रह प्रसारण, हवामानशास्त्र, शोध व 'गगण' नावाची स्वदेशी जीपीएस यंत्रणा

## संदर्भ 
भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था, इस्रो

http://www.isro.org/pdf/gsat-8-brochure.pdf 

वर्ग:भारतीय अंतराळ संशोधन
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय उपग्रह
सेव्हेरस स्नेप

**सेव्हेरस स्नेप** हे हॅरी पॉटरच्या कथानकातील एक गूढ वलय असलेले एक पात्र आहे. ते हॉगवॉर्ट्‌ज स्कूल ऑफ विचक्राफ्ट अँड विझार्ड्री ह्या शाळेत एक शिक्षक असतात. हॅरी पॉटर व स्नेप सदैव एकमेकांचा तिरस्कार करत असतात.

## कौटुंबिक आणि शैक्षणिक पार्श्वभूमी 
स्नेपचा जन्म ९ जानेवारी १९६० रोजी झाला. ते एक हाफ-ब्लड जादूगार होते. त्यांचे वडील टोबियास स्नेप हे एक *मगल* (सामान्य माणूस) होते, तर त्यांची आई *आयलीन प्रिन्स* एक विच (चेटकीण) होती. स्नेप यांचे बालपण *स्पिनर्स एंड* नावाच्या एका गरीब वस्तीत गेले. त्यांच्या पालकांमधील सततच्या भांडणांमुळे त्यांचे लहानपण तणावपूर्ण होते. हॉगवर्ट्स स्कूल ऑफ विचक्राफ्ट अँड विझार्ड्रीमध्ये शिक्षण घेत असताना त्यांची स्लिदरिन गृहात निवड झाली. शालेय जीवनात ते काळी जादू आणि औषधनिर्मिती या विषयात अत्यंत निपुण होते. त्यांनी स्वतःला *हाफ-ब्लड प्रिन्स* हे नाव दिले होते.

स्नेप यांचे लिली पॉटर (हॅरी पॉटरची आई) एकतर्फी आणि निस्सीम प्रेम होते. लिली यांच्या मृत्यूनंतर जरी बाह्यतः ते हॅरीचा तिरस्कार करत असल्याचे भासवत असत तरीही स्नेप यांनी गुप्तपणे आल्बस डम्बलडोर यांना साथ दिली आणि हॅरी पॉटरचे संरक्षण करण्याची जबाबदारी स्वीकारली.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:हॅरी पॉटर कथानकातील पात्रे
झ्वोला

**झ्वोला** () ही नेदरलँड्सच्या ओव्हराईजल ह्या प्रांताची राजधानी आहे.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:नेदरलँड्समधील शहरे
आर्नहेम

**आर्नहेम** () ही नेदरलँड्सच्या गेल्डरलांड ह्या प्रांताची राजधानी आहे.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:नेदरलँड्समधील शहरे
गेंट

**गेंट** () ही बेल्जियम देशामधील पूर्व फ्लांडर्स ह्या प्रांताची राजधानी आहे. ५,९४,५८२ इतकी लोकसंख्या असलेले गेंट महानगर बेल्जियममधील चौथ्या क्रमांकाचे मोठे महानगर आहे.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ, 
* पर्यटन माहिती,     

वर्ग:बेल्जियममधील शहरे
किल्ले (पुस्तक)

**किल्ले** हे मराठी भाषेत लिहिलेले गो.नी.दांडेकरांचे पुस्तक आहे. जेमेतेम ११० पाने असलेल्या या पुस्तकात महाराष्ट्रातील २८० प्रमुख किल्ल्यांची माहिती दिली आहे. 

 वर्ग:मराठी साहित्य यादी
वर्ग:गो.नी. दांडेकर यांचे साहित्य
सुभगाद्य

**सुभगाद्य** (शास्त्रीय नाव: *Aegithinidae*, *एजिथीनिडे* ; इंग्लिश: *Iora*, *आयोरा* ;) हे पक्ष्यांच्या चटकाद्या श्रेणीतील एक पक्षिकुळ आहे.

## बाह्य दुवे 
*
हरमायनी ग्रेंजर

**हरमायनी जीन ग्रेंजर** ही लेखिका जे.के. रोलिंग यांच्याच्या हॅरी पॉटर या काल्पनिक कथानकातील एक  पात्र आहे . हरमायनी ही तिच्या मगल जन्मातली , म्हणजेच जिचे पालक जादूगार नाहीत अशी जादुगारीण आहे. तिचा जन्म १९ सप्टेंबर १९७९ रोजी झाला.

## अल्प चरित्र 
हरमायनी ग्रेंजर तिच्या आई-वडलांची एकुलती मुलगी होती. हरमायनी हॉगवॉर्ट्‌ज मध्ये ग्रिफिंडोर विभागातील एक मगल विद्यार्थिनी आहे. ती  हॅरी पॉटर आणि रॉन विजली यांची सर्वात चांगली मैत्रीण आहे. व ती अभ्यासू आणि हुशारही होती.

हर्मायोनीचे पालक दंतवैद्य होते व हरमायनीच्या विचित्र वागण्याचा त्यांना नेहमी विचार पडत असे. तरीपण त्यांना तिचा खूप अभिमान होता.
रोलिंगने लुना लवगूड नावाच्या पात्राचे विचार *हरमायनी विरोधी * असल्याचे वर्णन केले आहे, व दोघींची विचारधारा एकदम विपरीत असल्याचेही वेगळे वर्णन केले आहे. रोलिंगच्या शालेय कारकिर्दीत काही मुली त्यांच्या बरोबर नेहमी गुंडगिरी करत असत, त्या मुलींवर आधारीत, रोलिंगने *पॅन्सी पार्किन्सन* नावाची होगवर्ट्‌जमधील पात्र बनवले.  हे पात्रसुद्धा हरमायनी बरोबर नेहमी गुंडगिरी करत असे. लुना लवगूड आणि पॅन्सी पार्किन्सन या दोघी मुलींची पात्रे रोलिंगच्या जीवनातील खऱ्या मुलींवर आधारित आहेत.

## संदर्भ 
वर्ग:हॅरी पॉटर कथानकातील पात्रे
वर्ग:काल्पनिक व्यक्ती
वाईमार

**वाईमार** () हे जर्मनी देशाच्या थ्युरिंगेन या राज्यातील एक शहर आहे. हे शहर आपल्या सांस्कृतिक इतिहासासाठी प्रसिद्ध आहे.

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ
*

वर्ग:जर्मनीमधील शहरे
आव्हियों

**आव्हियों** हे फ्रान्समधील एक ऐतिहासिक शहर आहे. हे शहर फ्रान्सच्या दक्षिण भागातील व्हॉक्ल्युझ विभागामध्ये रोन नदीच्या काठावर वसले असून ह्याची लोकसंख्या ९४,७८७ इतकी आहे.

*पोपचे शहर* ह्या नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या आव्हियों येथे मध्य युगातील इ.स. १३०९ ते इ.स. १३७८ ह्या सालांदरम्यान पोपचे येथे वास्तव्य असे. खालील सात पोप आव्हियों येथे राहिले होते.
*पोप क्लेमेंट पाचवा: १३०५ - १३१४
*पोप जॉन बावीसावा: १३१६ - १३३४
*पोप बेनेडिक्ट बारावा: १३३४ - १३४२
*पोप क्लेमेंट सहावा: १३४२ - १३५२
*पोप इनोसंट सहावा: १३५२ - १३६२
*पोप अर्बन पाचवा: १३६२ - १३७०
*पोप ग्रेगरी अकरावा: १३७० - १३७८

अकरावा ग्रेगरी निघन पावल्यानंतर पुढील पोप अर्बन सहावा ह्याने रोम येथेच राहणे पसंद केले व पोपची गादी पुन्हा एकदा रोममध्ये गेली.

येथील ऐतिहासिक वास्तूंसाठी आव्हियोंचे नाव युनेस्कोच्या जागतिक वारसा स्थान यादीत दाखल झाले आहे.

### जुळी शहरे 
आव्हियोंची जुळी शहरे:

* कोल्चेस्टर, युनायटेड किंग्डम. १९७२ पासून
* ग्वानाह्वातो, मेक्सिको. १९९० पासून
* द्यूर्बे, सेनेगाल. १९६१ पासून
* न्यू हेवन, अमेरिका. १९९३ पासून
* सियेना, इटली. १९८१ पासून
* तारागोना, स्पेन. १९६८ पासून
* तोर्तोसा, स्पेन. १९६८ पासून
* वेत्झलार, जर्मनी. १९६० पासून

## हे सुद्धा पहा 
* आव्हियों पोपशाही

## बाह्य दुवे 
* पर्यटन माहिती 
* अधिकृत संकेतस्थळ 
* आव्हियों महोत्सव
* 

वर्ग:फ्रान्समधील शहरे

वर्ग:प्रोव्हाँस-आल्प-कोत देझ्युर
पात्रा

**पात्रा** (ग्रीक: Πάτρα) हे ग्रीस देशातील तिसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ
* पात्रा महोत्सव 

वर्ग:ग्रीसमधील शहरे
ब्रूज

**ब्रूज** () ही बेल्जियम देशामधील पश्चिम फ्लांडर्स ह्या प्रांताची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. ऐतिहासिक महत्त्व असलेले ब्रूज शहर युनेस्कोचे जागतिक वारसा स्थान आहे.

## लांबचित्रे 
## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ, 

वर्ग:बेल्जियममधील शहरे
वर्ग:पश्चिम फ्लांडर्स
सिबिव

**सिबिव** (रोमेनियन: Sibiu; ; ) हे रोमेनिया देशाच्या ट्रान्सिल्व्हेनिया प्रदेशामधील एक शहर व रोमेनियामधील महत्त्वाचे सांस्कृतिक केंद्र आहे.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ
* 

वर्ग:रोमेनियामधील शहरे
जगन्नाथबुवा पुरोहित

वाग्येकरा पं. जगन्नाथबुवा पुरोहित हे आग्रा घराण्याचे गवई. बंदिशकार. तबलावादक होते.

उस्ताद विलायत हुसेन खान हे त्यांचे गुरू.

पं राम मराठे, पं जितेंद्र अभिषेकी, पं यशवंतबुवा जोशी, श्रीमती माणिक वर्मा, पं सुरेश तथा भाई गायतोंडे हे जगन्नाथबुवांच्या शिष्यांपैकी काही जण. 

'गुणीदास' या टोपणनावाने जगन्नाथबुवा बंदिशी करत असत.

जगन्नाथबुवा पुरोहित यांना वाग्येयकार म्हणत. (प्राचीन काळामध्ये जी व्यक्ती पदरचना व स्वररचना या दोन्हीमध्ये प्रवीण असे तिला वाग्येयकार म्हणले जात होते. वाक् अर्थात पद्य व गेय अर्थात संगीत; या दोन्हीमध्ये ज्ञात असणारा वाग्येयकार.)

## पुरोहित यांच्यावर लिहिली गेलेली पुस्तके 
* वाग्येयकार कै.पं. जगन्नाथ बुवा पुरोहित (लेखक - डाॅ. स्नेहाशिष दास, मोहन देवरावजी पोकळे). (Laxmi Book Publicाationचे Indian Streams Research Journal, Vol. VI, Issue. XII)

वर्ग:आग्रा घराण्यातील गायक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
स्टावांग्यिर

**स्टावांग्यिर** (नॉर्वेजियन : Stavanger) हे नॉर्वे देशाच्या नैऋत्य भागातील एक शहर आहे.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ
* 

वर्ग:नॉर्वेमधील शहरे
रॉन विजली

**रॉन विजली** हे हॅरी पॉटरच्या काल्पनिक कथानकातील एक पात्र आहे. ह्या कथानकात हॅरी पॉटरची रॉन विजली आणि हर्माइनी ग्रेंजरशी घनिष्ठ मैत्री दाखवली आहे.

वर्ग:हॅरी पॉटर कथानकातील पात्रे
वर्ग:काल्पनिक व्यक्ती
पेच (हंगेरी)

**पेच** हे हंगेरी देशातील पाचव्या क्रमांकाचे शहर आहे. 

## चित्रदालन 

File:Pécs székesegyház.JPG|Chatedral
File:Pécs levéltár.JPG|
File:Jókai Square, Pécs.jpg|
File:Szechenyi square new Pecs.JPG |
File:Pécs, Király St. and Színház Sq. corner.jpg|Király Street
File:Lyceum templom Pécs.JPG|Király Street

File:Post office Pécs 2010.jpg|"Posta" Palace

File:Jokai ter Pecs.jpg|Jókai Square

File:Pécs, Lóránt Palace 01.jpg|City Centre
File:Hotel Nádor Pécs.JPG|Nádor Hotel
File:Hungary Pecs 2005 June 053.jpg|Chapel
File:Tettye Havihegyi kápolna.JPG|Havhegy Chapel

File:Tettye Romok.JPG|Ruins in Tettye
File:Hungary Pecs 2005 June 089.jpg
File:Hungary Pecs 2005 June 030.jpg|Synagogue
File:Yakovali Hassan Mosque 1.jpg|Jakovali Hassan Mosque

File:Pécs MTA-székház.jpg|Hungarian Academy of Sciences in Pécs

File:Hungary Pecs 2005 June 076University.jpg|University of Pécs - Faculty of Human and Real sciences
File:Hungary Pecs 2005 June 032.jpg|Lajos Kossuth statue

File:Hungary pecs - francia emlekmu.jpg|French (Napoleonic War) monument
File:Pecs Tettye 02.jpg|Tettye
File:Megyeszékhely - Baranya megye - Pécs.jpg|Aerial view
File:Pécs látképe.jpg|Panorama

## बाह्य दुवे 
* 
*

वर्ग:हंगेरीमधील शहरे
सेगेड

**सेगेड** हे हंगेरी देशातील तिसऱ्या क्रमांकाचे शहर आहे. हे शहर हंगेरीच्या दक्षिण भागात तिसा नदीच्या काठावर वसले आहे.

## बाह्य दुवे 
*
* अधिकृत संकेतस्थळ
*

वर्ग:हंगेरीमधील शहरे
केंद्रीय अन्वेषण विभाग

**केंद्रीय अन्वेषण विभाग** (Central Bureau of Investigation (CBI) ही भारत सरकारची विशेष पोलीस आस्थापना, गुन्हे अन्वेषण विभाग व गुप्तहेर खाते आहे. त्याची स्थापना १ एप्रिल १९६३ रोजी झाली.लाचलुचपत प्रतिबंध या विषयासंबंधी नेमलेल्या संथानम समितीने(1963) केंद्रीय अन्वेषण विभागाच्या स्थापनेची शिफारस केली होती।।

{उद्दीष्टे-अपराधांचा सखोल तपस करून यशस्वी खटले करणे। पोलीस दलाला नेतृत्व देने।}

वर्ग:भारत सरकार
वर्ग:गुप्तचर संघटना
नर्मदेऽऽ हर हर

**नर्मदेऽऽ हर हर** हे जगन्नाथ कुंटे ह्यांनी लिहिलेले एक पुस्तक आहे. कुंटे ह्यांनी तीन वेळा केलेल्या नर्मदा परिक्रमांचे विस्तृत वर्णन ह्या पुस्तकामध्ये त्यांनी रंगवले आहे.

## हे सुद्धा पहा
* नर्मदा परिक्रमा 
* नर्मदा नदी
* मध्यप्रदेश
* नर्मदा बचाव आंदोलन
* ओंकार मांधाता
## बाह्य दुवे
*प्राजक्त प्रकाशन 

वर्ग:मराठी साहित्य
राष्ट्रीय सुरक्षा समिती (भारत)

**राष्ट्रीय सुरक्षा समिती** ही भारताची राजकिय, आथीक, ऊर्जा, तसेच राष्ट्रीय सुरक्षा विषयी गुप्त माहितीचा आभ्यास करून त्या संदर्भातील भारताची निती व धोरणे ठरवीण्याचे व त्या सदर्भात सरकारला सल्ला देण्याचे काम करणारी भारताची शिखर समिति आहे. या समितिची स्थापना अटलबिहारी वाजपेयी सरकाने १९	नोव्हेंबर १९९८ रोजी केली.
मारिबोर

**मारिबोर** हे स्लोव्हेनिया देशामधील दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. मारिबोर शहर स्लोव्हेनियाच्या ईशान्य भागात द्रावा नदीच्या काठावर वसले आहे.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ 
*

वर्ग:स्लोव्हेनियामधील शहरे
स्लोव्हेन भाषा

**स्लोव्हेन** ही मध्य युरोपात वापरली जाणारी एक स्लाविक भाषा स्लोव्हेनिया देशाची राष्ट्रभाषा व इटली, ऑस्ट्रिया, हंगेरी व क्रोएशिया देशांमधील काही प्रदेशांची अधिकृत भाषा आहे. तसेच युरोपियन संघाच्या २४ अधिकृत भाषांपैकी स्लोव्हेन ही एक भाषा आहे.

## संदर्भ 
## हे सुद्धा पहा 
* जगातील भाषांची यादी

वर्ग:स्लाव्हिक भाषा
भा
वर्ग:भाषा
ब्रागा

**ब्रागा** () हे पोर्तुगाल देशातील तिसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. ब्रागा हे सर्वात जुने पोर्तुगीज शहर व जगातील सर्वात जुन्या ख्रिश्चन शहरांपैकी एक मानले जाते.

## बाह्य दुवे 
* माहिती
* ब्रागाचा नकाशा 
* ब्रागा दालन 
*

वर्ग:पोर्तुगालमधील शहरे
लक्झेंबर्ग (बेल्जियम)

**लक्झेंबर्ग** (; ; ) हा बेल्जियम देशाचा सर्वात दक्षिणेकडील प्रांत आहे. हा प्रांत बेल्जियमच्या फ्रेंच भाषिक वालोनी ह्या प्रदेशात वसला आहे. ह्या प्रांताची पूर्वेकडील सीमा लक्झेंबर्ग देशाला लागून आहे.

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ  

वर्ग:बेल्जियमचे प्रांत
पेलजाईन

**पेलजाईन** () हे चेक प्रजासत्ताक देशातील शहर आहे. प्रागच्या ९० किमी पश्चिमेला वसलेले हे शहर चेक प्रजासत्ताकामधील चौथे मोठे शहर आहे.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ
* 

वर्ग:चेक प्रजासत्ताकामधील शहरे
वालों ब्राबांत

**ब्राबांत वालों** (; ) हा बेल्जियम देशाचा एक प्रांत आहे. 

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:बेल्जियमचे प्रांत
काडिस

**काडिस** () हे स्पेन देशाच्या दक्षिण टोकावरील एक शहर आहे. काडिस हे इबेरियन द्वीपकल्पावरील सर्वात जुने शहर मानले जाते. येथे अनेक ऐतिहासिक व प्रेक्षणीय स्थळे व वास्तू आहेत.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ
*काडिस विद्यापीठ
*स्थानिक वृत्तपत्र
*काडिस फुटबॉल क्लब
*

वर्ग:स्पेनमधील शहरे
ऐनो प्रांत

**एनो** (; ; ) हा बेल्जियम देशाचा एक प्रांत आहे. 

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ 
*दालन

वर्ग:बेल्जियमचे प्रांत
*
वालोनिया

**वालोनिया** (वालून: Walonreye, , , डच: ) हा बेल्जियम देशाचा एक प्रशासकीय प्रदेश आहे. देशाच्या दक्षिण भागातील हा प्रदेश मुख्यतः फ्रेंच भाषिक आहे. बेल्जियमच्या एकूण क्षेत्रफळाचा ५५ टक्के भाग वालोनिया प्रदेशाने व्यापला आहे व एकूण लोकसंख्येच्या ३३ टक्के जनता येथे वसलेली आहे.

नामुर हे वालोनीचे प्रशासकीय मुख्यालय असून चार्लेरॉय, लीज, माँस ही येथील मोठी शहरे आहेत. उत्तरेकडील डच भाषिक फ्लांडर्स प्रदेशाच्या तुलनेत वालोनीची अर्थव्यवस्था बरीच कमकुवत आहे. वाढती बेरोजगारी व ढासळते दरडोई उत्पन्न ह्यांमुळे येथील व फ्लांडर्समधील जनतेमधील दरी वाढत चालली आहे.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ  

* पर्यटन 
* संगीत 
* संस्कृती व कला

वर्ग:बेल्जियमचा भूगोल
*
पूर्व फ्लांडर्स

**पूर्व फ्लांडर्स** (डच: ) हा बेल्जियम देशाच्या फ्लांडर्स प्रदेशामधील एक प्रांत आहे. देशाच्या उत्तर भागातील हा प्रांत मुख्यतः डच भाषिक आहे. 

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ  

वर्ग:बेल्जियमचे प्रांत
अँटवर्प प्रांत

**ॲंटवर्प** (डच: Antwerpen) हा बेल्जियम देशाच्या फ्लांडर्स प्रदेशामधील एक प्रांत आहे. उत्तर भागातील हा प्रांत बेल्जियममधील सर्वाधिक लोकसंख्येचा आसून मुख्यतः डच भाषिक आहे.

## हे सुद्धा पहा 
* ॲंटवर्प
## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:बेल्जियमचे प्रांत
गिमार्येस

**गिमार्येस** () हे पोर्तुगाल देशातील एक ऐतिहासिक शहर व युनेस्कोचे जागतिक वारसा स्थान आहे. 

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ
* 

वर्ग:पोर्तुगालमधील शहरे
वर्ग:गिमार्येस
फ्लाम्स ब्राबांत

**फ्लाम्स ब्राबांत** (डच: ; फ्रेंच: *Brabant flamand*) हा बेल्जियम देशाच्या फ्लांडर्स प्रदेशामधील एक प्रांत आहे. ब्रसेल्स प्रदेश पूर्णपणे फ्लाम्स ब्राबांत प्रांताच्या अंतर्गत आहे परंतु प्रशासकीय दृष्ट्या वेगळा आहे.

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ  

वर्ग:बेल्जियमचे प्रांत
ला आव्र

**ला आव्र** () हे फ्रान्स देशाच्या ओत-नॉर्मंदी प्रांतातील सर्वाधिक लोकसंख्येचे शहर आहे.ला आव्र शहर फ्रान्सच्या वायव्य भागात ओत-नॉर्मंदी प्रांतामध्ये सीन नदीच्या मुखाशी इंग्लिश खाडीवर वसले आहे.

## बाह्य दुवे
* अधिकृत संकेतस्थळ (English/French/German/Spanish)
* पर्यटन माहिती
*

वर्ग:फ्रान्समधील शहरे
फ्लांडर्स

**फ्लांडर्स** (डच: ) हा बेल्जियम देशाचा एक प्रशासकीय प्रदेश आहे. देशाच्या उत्तर भागातील हा प्रदेश मुख्यतः डच भाषिक आहे. फ्लांडर्स प्रदेशा युरोपातील सर्वाधिक लोकसंख्या घनतेच्या भागांपैकी एक आहे व आर्थिक दृष्ट्या सुबत्त व समुद्ध आहे.

फ्लांडर्सचे प्रशासकीय मुख्यालय ब्रसेल्स येथे असून ॲंटवर्प, गेंट, ब्रूज ही येथील मोठी शहरे आहेत. 

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:बेल्जियमचा भूगोल
रोशन आरा बेगम (गायिका)

**रोशनआरा बेगम (गायिका)** (उर्दू : شاهزادی روشن آرا بیگم )  (इ.स. १९१७ - डिसेंबर ६, इ.स. १९८२) या हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीत गायिका होत्या. पाकिस्तानात त्यांना संगीताची महाराणी म्हणून ओळखले जात असे. त्या किराणा घराण्याच्या गायिका होत्या. 

## पूर्वायुष्य
रोशन आरा बेगम यांचा जन्म इ.स. १९१७चे दरम्यान भारतात कोलकाता येथे झाला किराणा घराण्याचे अब्दुल करीम खाँ यांचे बंधू उस्ताद अब्दुल हक खान हे रोशनाआरांचे वडील. लहान वयातच त्यांनी लाहोर येथे होणाऱ्या संगीत जलशांत सहभागी होण्यास सुरुवात केली.  ऑल इंडिया रेडिओ (आकाशवाणी)च्या लाहोर केंद्रावरून त्या आपली गाणी सादर करू लागल्या. तिथे त्यांचे नाव 'बॉम्बेवाली रोशनआरा बेगम' असे प्रसारित होत असे. इ.स. १९३०च्या सुमारास त्या मुंबईला जाऊन अब्दुल करीम खाँ यांचेकडून शास्त्रीय संगीत शिकू लागल्या होत्या. तेव्हापासून त्यांना हे टोपणनाव पडले. अब्दुल करीम खाँ यांचेकडे त्या १५ वर्षे संगीत शिकल्या. इ.स. १९४१चे सुमारास त्यांनी लाहोर येथे सादर केलेल्या कार्यक्रमांनी आणि त्यांच्या गायन कौशल्याने स्थानिक मातब्बर कलावंतांना आश्चर्याचा सुखद धक्का बसला. मुंबईत त्या आपले पती, पोलीस अधिकारी चौधरी मुहम्मद हुसैन यांचेसह वास्तव्य करत होत्या.   

## सांगीतिक कारकीर्द
पाकिस्तानाला स्थलांतरित होण्यापूर्वी फाळणीपूर्व भारतात रोशनआरा बेगम यांना किराणा घराण्याच्या शैलीत ख्याल गायन करणाऱ्या उत्तम गायिका म्हणून प्रसिद्धी व स्थान प्राप्त झाले होते. इ.स. १९४८ मध्ये पाकिस्तानात स्थलांतरित झाल्यावर रोशनआरा बेगम यांनी आपल्या पतींच्या लालामुसा ह्या छोट्याशा गावी बस्तान बसविले. त्या गावापासून लाहोर बरेच लांब होते. तेव्हा लाहोर हे पाकिस्तानाचे सांस्कृतिक केंद्र मानले जायचे. परंतु रोशन आरा बेगम अंतराची पर्वा न करता संगीत जलसे व रेडिओवरील कार्यक्रमांत भाग घेण्यासाठी नित्य लाहोरापर्यंत प्रवास करत असत.

त्यांनी अनेक चित्रपटांसाठीही पार्श्वगायन केले. पहली नजर (इ.स. १९४५), जुगनू (इ.स. १९४७), किस्मत (इ.स. १९५६), रूपमती बाझबहाद्दर (इ.स. १९६०), नीला परबत (इ.स. १९६९) हे त्यातील काही चित्रपट होत. त्यांच्या गायन मैफिलींची ध्वनिमुद्रणेही उपलब्ध आहेत.

इ.स. १९८२ मध्ये पाकिस्तानात त्यांचा वयाच्या साधारण पासष्टाव्या वर्षी मृत्यू झाला.

## बाह्य दुवे
* रोशनआरा बेगम यांवर सईद मलिक यांचा लेख (इंग्लिश मजकूर) 

* सारंगी.इन्फो संस्थळ (इंग्लिश मजकूर) 

वर्ग:हिंदुस्तानी गायक
वर्ग:भारतीय शास्त्रीय गायक
वर्ग:इ.स. १९१७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८२ मधील मृत्यू
ओमोरी प्रांत

**ओमोरी** () हा जपान देशाचा एक प्रांत आहे. हा प्रांत होन्शू बेटाच्या उत्तर भागात तोहोकू प्रदेशामध्ये वसला आहे.

ओमोरी ह्याच नावाचे शहर ह्या प्रांताचे मुख्यालय व सर्वात मोठे शहर आहे.

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ 
*

वर्ग:जपानचे प्रांत
*
उच्च माध्यमिक शिक्षण

Buldna

## २०१०
परीक्षेला बसलेल्या 12 लाख 81 हजार 157 पैकी 9 लाख 24 हजार 599 विद्यार्थी (72.17 टक्के) उत्तीर्ण झाले.

### शाखेनुसार निकाल
### विषयानुसार उत्तीर्णांची टक्केवारी
मराठी-- 95.60
हिंदी--94.41
इंग्रजी-- 83
गणित (विज्ञान शाखा)--86
गणित (वाणिज्य शाखा)--92
भौतिकशास्त्र—86
रसायनशास्त्र—87
जीवशास्त्र—88
तत्त्वज्ञान--69
तर्कशास्त्र—63
वाणिज्य संघटन—74
चिटणिसाची कार्यपद्धती--74
सहकार--81

## २०११
राज्यभरात २०११परिक्षेस तेरा लाख २५ हजार ९३६ विद्यार्थ्यांची नोंदणी झाली होती. त्यापैकी तेरा लाख आठ हजार २७२ विद्यार्थी परीक्षेस बसले होते. त्यापैकी आठ लाख ५८ हजार ४१९ विद्यार्थी उत्तीर्ण झाले. म्हणजेच निकालाची एकूण टक्केवारी ६५.६१ टक्के आहे. बारावीला सहा लाख ५६ हजार ७२५ मुले, तर पाच लाख दोन हजार ६३४ मुली परीक्षेस बसल्या होत्या. त्यापैकी अनुक्रमे चार लाख ३५ हजार ९९९ आणि तीन लाख ८३ हजार ५०३ मुली उत्तीर्ण झाल्या. मुलांपेक्षा मुलींच्या उत्तीर्णतेचे प्रमाण अधिक असून ते ७६.३० टक्के आहे. तर २०११परिक्षेस ६६.३९ टक्के मुले उत्तीर्ण झाली आहेत. पुनर्परीक्षार्थीचा निकाल २६.१४ टक्के लागला आहे. २०११परिक्षेस बारावीला १ लाख ४८ हजार ९०३ विद्यार्थी परीक्षेस बसले होते. त्यापैकी ३८ हजार ९१७ विद्यार्थी उत्तीर्ण होऊ शकले. बारावीच्या निकालात २०११परिक्षेस एमसीव्हीसी विषयात ८२.५६ टक्के विद्यार्थी, तर विज्ञान शाखेत ८१.८१ टक्के विद्यार्थी उत्तीर्ण झाले. तर कला  ६०.१६ टक्के, वाणिज्य ७१.१० टक्के निकाल लागला.

## संदर्भ
## हे सुद्धा पहा
*महाराष्ट्र राज्य माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शिक्षण मंडळ

इ.११वी व १२वी उच्य माध्यमिक स्तर आसतो. इ.११ वीची परिक्षा शालेय स्तरावर घेतली जाते .इ.१२वीची परीक्षा उच्च माध्यमिक शिक्षण मंडळ घेते.

वर्ग:शिक्षण
पद्मावती शाळिग्राम

**पद्मावती शाळिग्राम** (इ.स. १९१८ - हयात) या हिंदुस्तानी संगीतातील मराठी गायिका आहेत. त्या जयपूर-अत्रौली घराण्याच्या शैलीने हिंदुस्तानी गायन करतात.

वर्ग:मराठी गायिका
वर्ग:हिंदुस्तानी गायक
वर्ग:इ.स. १९१८ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
डग्लस मॅकआर्थर

**डग्लस मॅकआर्थर** (जानेवारी २६, इ.स. १८८०:लिटल रॉक, आर्कान्सा, अमेरिका - एप्रिल ५, इ.स. १९६४:वॉशिंग्टन, डी.सी., अमेरिका) हा अमेरिकेचा सेनापती होता. दुसऱ्या महायुद्धात प्रशांत महासागरातील रणांगणात हा दोस्त राष्ट्रांचे सरसेनापती होता. फिलिपाईन्सच्या सैन्याने त्याला फील्ड मार्शल हे पद दिले होते.

मॅकआर्थर, डग्लस
मॅकआर्थर, डग्लस
मॅकआर्थर, डग्लस
इवाते प्रांत

**इवाते** () हा जपान देशाचा एक प्रांत आहे. हा प्रांत होन्शू बेटाच्या उत्तर भागात तोहोकू प्रदेशामध्ये वसला आहे.

मोरिओका ह्या नावाचे शहर इवाते प्रांताचे मुख्यालय आहे.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:जपानचे प्रांत
*
रजनीकांत आरोळे

**रजनीकांत शंकरराव आरोळे** (जन्म :१८ सप्टेंबर, इ.स. १९३४:राहुरी, अहमदनगर जिल्हा, महाराष्ट्र -  - २६ मे, इ.स. २०११:पुणे, महाराष्ट्र) हे महाराष्ट्रातील जामखेड येथील डॉक्टर व समाजसेवक होते. त्यांनी आरोग्यसुविधा गोरगरिबांपर्यंत पोहचवण्यात मोलाची कामगिरी बजावली.

## शिक्षण  
आरोळ्यांनी इ.स. १९५९ वेल्लोर येथील वैद्यकीय महाविद्यालयामध्ये  एम.बी.बी.एस. पूर्ण केले. त्यांनी १९६० मध्ये कर्नाटकातील कोलार येथे निवासी डॉक्टर म्हणून आरोग्य सेवेला प्रारंभ केला. यानंतर १९६२ साली त्यांना नगर जिल्ह्यातील वडाळा मिशनमध्ये काम करण्याची संधी मिळाली. त्यांनी फुलब्राइट शिष्यवृत्तिधारक म्हणून त्यांनी अमेरिकेतील जॉन्स हॉपकिन्स विद्यापीठातून उच्च वैद्यकीय शिक्षण पूर्ण केले.

## समाजकार्य 
त्यांनी, इ.स. १९७० साली त्यांच्या पत्नी मेबेल आरोळे यांच्या सहकार्याने जामखेडच्या ग्रामीण भागात गोरगरिबांसाठी ग्रामीण आरोग्य प्रकल्प सुरू केला. कोठारी कुटुंबीयांनी दान दिलेल्या ७ एकर जमिनीवर त्यांनी हा प्रकल्प राबवायला सुरुवात केली. तेथे त्यांनी अनेक गरिबांना मोफत आरोग्यसेवा पुरविली. त्यांनी मुख्यत्वे कुष्ठरोग, क्षयरोग, आदिवासी भागातील बाळंतपणानंतरचे जंतुसंसर्ग व कुपोषण यावर कार्य केले. त्यांच्या वडाळा मिशन या संस्थेच्या कार्यक्षेत्रात ३०० खेडी येतात.

## निधन 
आरोळे अखेरच्या कालखंडात ट्रायजेमिनल न्यूराल्जिया या दुर्मिळ आजाराने ग्रस्त होते. प्रकृती अधिकच बिघडल्याने २५ मे, इ.स. २०११ला त्यांना जामखेडहून पुण्यातील पूना हॉस्पिटल येथे हलविले. उपचार सुरू असताना रात्री १०.१५ वाजता त्यांना हृदयविकाराचा तीव्र धक्का आला आणि त्यांची प्राणज्योत मालवली. २६ मे, इ.स. २०११ रोजी जामखेड येथे त्यांच्यावर सरकारी इतमामात अंत्यसंस्कार करण्यात आले.

## पुरस्कार 
* इ.स. १९७९ साली आरोळे यांच्या समाजसेवेची दखल घेऊन  त्याना मॅगसेसे पुरस्काराने  गौरवण्यात आले. 
* इ.स. १९९० साली भारत सरकारने त्यांना पद्मभूषण हा  पुरस्कार देऊन त्यांचा गौरव केला.
* इ.स. २००५ साली मदर तेरेसा पुरस्कार देऊन गौरवण्यात आले.

## संदर्भ 
वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:मराठी समाजसेवक
वर्ग:महाराष्ट्रातील सामाजिक कार्यकर्ते
वर्ग:सामाजिक कार्यकर्ते
वर्ग:इ.स. १९३४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०११ मधील मृत्यू
वर्ग:मॅग्सेसे पुरस्कारविजेते
मुकुल शिवपुत्र

**मुकुल शिवपुत्र कोमकली** (२५ मार्च, १९५६ - हयात) हे भारतातील हिंदुस्तानी संगीतातील गायक आहेत. गायक कुमार गंधर्व हे त्यांचे वडील आणि गायिका भानुमती कंस या त्यांच्या आई आहेत.

गुरु: पं कुमार गंधर्व (ग्वाल्हेर घराणे), भानुमती कंस (ग्वाल्हेर घराणे), एम डी रामनाथन (कर्नाटक संगीत), के जी गिंडे (धृपद धमार), बाळकृष्ण आचरेकर (श्रुतीशास्त्र)

## बालपण 
मध्यप्रदेशातील 'इंदौर' या गावी  मुकुल यांचा जन्म झाला. वडील कुमारगंधर्व यांच्याकडून हिंदुस्थानी शास्त्रीय संगीताचे रीतसर शिक्षण घेतल्यावर मुकुल शिवपुत्र यांनी वयाच्या सतराव्या वर्षी घर सोडले. त्यानंतर त्यांनी के.जी. गिंडे यांच्याकडून धृपद-धमाराचे, तर एम. डी.रामनाथन यांच्याकडून कर्नाटक संगीताचे शिक्षण घेतले. भारतातील पाहीली 22 श्रुतीची संवादिनी बनविणारे आचार्य गंगाधरपंत आचरेकर यांचे चिरंजीव बाळकृष्ण आचरेकर यांच्याकडून मुकुल यांनी 1974-75 साली श्रुतीशास्त्राचे संपूर्ण शिक्षण घेतले.

## कारकीर्द 
मुकुल हे ख्याल, भक्तिसंगीत  व  लोकगीतांसाठी विशेष ओळखले जातात. १९७५ पासून ते शास्त्रीय संगीताचे कार्यक्रम करीत आहेत. २३ व्या सवाई गंधर्व महोत्सवापासून त्यांनी गायनाचा श्रीगणेशा केला. ते कुमार गंधर्वांचे चिरंजीव अन् शिष्य असले तरी गायकीत ते कुमारजींच्या खूप पुढे आहेत. "तब्बल वीस वर्षे केवळ मंदिरांमध्ये गाणारा मुकुल जर बैठक न मोडता कार्यक्रम करत गेला असता तर आज तो त्याच्या बापाच्याही पुढे गेला असता" असे पंडित वसंतराव देशपांडे म्हणाले होते. ते उद्गार खरे ठरले आहेत. ग्वाल्हेर घराण्याची गायकी घेऊन हे अवधूत भारतभर फिरले.

संस्कृतमध्ये केलेल्या संगीत रचना ही मुकुल शिवपुत्र यांची भारतीय शास्त्रीय संगीताला दिलेली देणगी आहे.

ग्वाल्हेर , आग्रा, आणि जयपूर या तिन्ही घराण्यांची गायकी त्यांच्या कंठात सरस्वतीच्या रूपाने विराजमान आहे.

## कुणी जाल का सांगाल का 
मुकुल शिवपुत्र हे एका रात्री त्यांच्या घरात गात असताना दुरून कवि अनिल यांनी त्यांचे गाणे ऐकले आणि त्यांनी 'कुणी जाल का, सांगाल का, सुचवाल का या कोकिळा?, रात्री तरी गाऊं नको, खुलवूं नको आपुला गाळा' या अजरामर गीताची रचना केली. हे गाणे वसंतराव देशपांडे यांनी गायले आहे. संगीतकार यशवंत देव आहेत.

## पुरस्कार 
* साहित्यिक ह.मो. मराठे यांच्या हस्ते दिला गेलेला, "स्पंदनकार" साहित्यिक प्रतिभा आचरेकर यांच्या स्मृतीप्रित्यर्थ प्रतिभावंत कलापिठ तर्फे दिला जाणारा "प्रतिभागौरव" पुरस्कार (१५-३-२०१५)

## संदर्भ 
वर्ग: पुरुष चरित्रलेख

वर्ग:भारतीय शास्त्रीय गायक
कलापिनी कोमकली

'''''' (जन्मदिनांक अज्ञात - मृत्युदिनांक अज्ञात) या  भारतातील हिंदुस्तानी शास्त्रीय गायिका आहेत.

वर्ग:कन्नड व्यक्ती
वर्ग:भारतीय शास्त्रीय गायक
वर्ग:मराठी गायक
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
अमेरिकन एरलाइन्स

**अमेरिकन एरलाइन्स, इंक.** ही अमेरिकेतील एक प्रमुख एरलाइन आहे जिचे मुख्यालय डॅलस–फोर्ट वर्थ मेट्रोप्लेक्समध्ये फोर्ट वर्थ, टेक्सास येथे आहे. ही कंपनी ने-आण केलेले प्रवासी आणि दैनंदिन उड्डाणांच्या बाबतीत जगातील सर्वात मोठी विमानकंपनी आहे. तिच्या प्रादेशिक उपकंपन्या आणि अमेरिकन ईगल या नावाखाली काम करणाऱ्या कंत्राटी कंपन्यांसह ४८ देशांमधील सुमारे ३५० गंतव्यस्थानांवर दररोज ६,८०० पेक्षा अधिक उड्डाणांचे विस्तृत आंतरराष्ट्रीय आणि देशांतर्गत जाळे चालवते. ही विमानकंपनी जगातील तीन प्रमुख एरलाइन युतींपैकी एक असलेल्या वनवर्ल्ड युतीची संस्थापक सदस्य आहे.

अमेरिकन एरलाइन्स आणि अमेरिकन ईगलची दहा मुख्य ठाणी आहेत. यांतील डॅलस फोर्ट वर्थ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ (DFW) हे या एरलाइनचे सर्वात मोठे ठाणे आहे. शार्लोट डग्लस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ (CLT) हे दुसरे सर्वात मोठे केंद्र असून ते आग्नेय आणि अटलांटिकपार प्रवासासाठीचे प्राथमिक प्रवेशद्वार म्हणून काम करते. मायामी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ (MIA) आणि फिलाडेल्फिया आंतरराष्ट्रीय विमानतळ (PHL) हे तिसऱ्या स्थानावर आहेत: फिलाडेल्फिया हे पश्चिम अमेरिका आणि युरोपमधील उड्डाणांसाठी प्रमुख जोडणी बिंदू म्हणून काम करते, तर मायामी हे कॅरिबियन, दक्षिण अमेरिका आणि लॅटिन अमेरिकेच्या प्रवासासाठी प्रमुख केंद्र आहे. ही एरलाइन दरवर्षी २० कोटींहून अधिक प्रवाशांना सेवा देते आणि दररोज सरासरी ५ लाखाहून अधिक प्रवासी प्रवास करतात. २०२४मध्ये या कंपनीमध्ये १०३,४४० कर्मचारी काम करीत होते.

वर्ग:अमेरिकेमधील विमानवाहतूक कंपन्या
वर्ग:वनवर्ल्ड
कपोताद्य

**कपोताद्य किंवा कपोते** (शास्त्रीय नाव: *Columbidae*, कोलंबिडे ;) , हे कपोताद्या या पक्ष्यांच्या श्रेणीतील पक्षीकुळ आहे.

## धर्मामध्ये 
इवलेसे|अल्मेडा ज्युनियरने चित्रित केलेल्या येशूच्या बाप्तिस्म्याच्या वेळी कपोतासारखा स्वर्गातून उतरणारा देव पवित्र आत्मा

हिब्रू बायबलमध्ये, लहान कपोते किंवा पारवा हे त्यांच्यासाठी स्वीकार्य यज्ञार्पण आहेत जे अधिक महाग प्राणी घेऊ शकत नाहीत.  उत्पत्तीमध्ये, नोहाने जहाजातून एक कपोते पाठवले, परंतु ते त्याच्याकडे परत आले कारण पुराचे पाणी कमी झाले नव्हते. सात दिवसांनंतर, त्याने ते पुन्हा पाठवले आणि ते तिच्या तोंडात जैतुनाच्या फांदीसह परत आले, हे दर्शविते की जैतुनाचे झाड वाढण्यासाठी पाणी पुरेसे कमी झाले आहे. "कबूतर" हे गाण्यांच्या गाण्यांमध्ये आणि इतरत्रही प्रेमाचा शब्द आहे. हिब्रूमध्ये योना (יוֹנָה) म्हणजे कबूतर.  मधील "जोनासचे चिन्ह" "कपोतांच्या चिन्हाशी" संबंधित आहे.

येशूच्या आईवडिलांनी त्याची सुंता झाल्यानंतर त्याच्या वतीने कपोतांचा बळी दिला (लूक २:२४). नंतर, पवित्र आत्मा येशूवर त्याच्या बाप्तिस्म्याच्या वेळी कपोतांसारखा उतरला (मत्तय), आणि नंतर "शांती कबूतर" पवित्र आत्म्याचे सामान्य ख्रिस्तीय प्रतीक बनले.

## बाह्य दुवे 
* 

## संदर्भ यादि
स्वाती कर्वे

**डॉ. स्वाती कर्वे** या संगीतसमीक्षक आणि लेखिका आहेत.

प्राणिशास्त्रातली आणि कायद्यामधली पदवी घेतल्यानंतर एच.डी.एफ.सी. या गृहकर्ज देणाऱ्या  कंपनीमध्ये स्वाती कर्वे नोकरीला होत्या.  त्यांच्या संगीताच्या शिक्षणाची सुरुवात त्या  शाळेत असतानाच 'गोपाल गायन समाजा'तले गोविंदराव देसाई यांच्याकडे झाली. यानंतर १९८९ ते ९५पर्यंत त्यांचे पुढील संगीताचे शिक्षण शशिकला शिरगोपीकर यांच्याकडे, तर ख्याल गायकीचे शिक्षण (मैफलीचे गाणे) कुमार गंधर्व यांचे शिष्य असलेल्या विजय सरदेशमुख याच्याकडे झाले.

१९९९ नंतर त्यांनी संशोधनासाठी आवश्यक म्हणून संगीतात एम.ए. केले. एम.ए.ला सुवर्णपदक मिळाले, आणि ‘गानहिरा’ या पदवीच्याही त्या मानकरी ठरल्या. यानंतर त्यांना केंद्र सरकारची फेलोशिप मिळाली. तिचा विषय होता ‘संगीताचा मानसिक आरोग्यावर परिणाम’. अशा प्रकारच्या खास प्रयोग करणाऱ्या हॉस्पिटलमध्ये जाऊन निरीक्षण-अभ्यास, त्यामागचे विचार जाणून डोकेदुखी, रक्तदाब, नैराश्य.. अशा आजारांच्या रोग्यांवर स्वतःचे काही नियमित उपचार करून त्यांच्या नोंदी टिपून त्यांनी हा विषय हाताळला. पीएच्‌.डी.साठी *स्त्री गायिकांनी शास्त्रीय-उपशास्त्रीय संगीताला काय दिले?* हा विषय घेतला. त्यासाठी डॉ. स्वाती कर्वे यांनी गोव्याला व नागपूर, कलकत्ता, दिल्ली, इंदूर, भोपाळ इत्यादी गावांना भेटी दिल्या. वाचनालये आणि ध्वनिमुद्रणे उपलब्ध होण्याच्या दृष्टीनेही त्यांच्या प्रवासाचा त्यांना फायदा झाला. स्त्री परिषदांचा इतिहास -इ. स. १८५०-२००० महाराष्ट्राच्या मर्यादेत या पुस्तकाचे संपादन केले आहे.

### पुस्तके
#महाराष्ट्राची संगीत परंपरा
#संगीत

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
गोबी वाळवंट

300px|उजवे|इवलेसे|गोबी वाळवंटाचे नकाशावरील स्थान
गोबी वाळवंट हे आशिया खंडातील सर्वांत मोठे व जगातील पाचव्या क्रमांकाचे वाळवंट आहे. हे वाळवंट चीनच्या उत्तर व वायव्य भागात व मंगोलियाच्या दक्षिण भागात सुमारे १२.९५ लाख चौरस किमी इतक्या क्षेत्रफळाच्या भूभागावर पसरले आहे. येथील हवा अतिशय कोरडी असून प्रतिकुलतेमुळे प्रदेश साधारणतः निर्जन आढळतो. हिंदी महासागराकडून येणारे पावसाचे ढग हिमालय पर्वतामुळे अडले जातात ज्यामुळे गोबी वाळवंटात पाऊस पडत नाही.

मंगोल साम्राज्याचा भाग असलेल्या व रेशीम मार्गावरील अनेक शहरे असलेल्या गोबी वाळवंटाला आशियाच्या इतिहासात स्थान आहे.

वर्ग:वाळवंटे
वर्ग:चीनचा भूगोल
वर्ग:मंगोलियाचा भूगोल
डिव्हाइड (कॉलोराडो)

इवलेसे
**डिव्हाइड** अमेरिकेच्या कॉलोराडो राज्यातील एक छोटे गाव आहे. २०१० च्या जनगणनेनुसार येथील वस्ती १२७ आहे. हे गाव टेलर काउंटीमध्ये आहे.

हे गाव पाइक्स पीकच्या पायथ्याशी असून यूट पास हा घाट येथून पश्चिमेस आहे.

वर्ग:कॉलोराडोमधील शहरे
वर्ग:टेलर काउंटी, कॉलोराडो
गोपीनाथ बोरदोलोई

**गोपीनाथ बोरदोलोई** (६ जून, इ.स. १८९० - ५ ऑगस्ट, इ.स. १९५०) हे भारताच्या आसाम राज्याचे पहिले मुख्यमत्री होते. भारताला स्वातंत्र्य मिळण्यापूर्वी बोरदोलोई एक स्वातंत्र्यसेनानी व ब्रिटिश राजवटीमध्ये आसामचे पंतप्रधान होते. १९९९ साली बोरदोलोई ह्यांना (मृत्यूनंतर) भारतरत्न पुरस्कार देण्यात आला. 

## हे सुद्धा पहा
*लोकप्रिय गोपीनाथ बोरदोलोई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ

वर्ग:इ.स. १८९० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९५० मधील मृत्यू
वर्ग:आसामचे मुख्यमंत्री
वर्ग:भारतरत्‍न पुरस्कारविजेते
संख्या

**संख्या** मोजणीसाठी वापरले जाणारे गणितीय एकक आहे.

प्राचीन काळातील भारतीयांनी गणितासाठी वापरलेल्या चिन्हांना अंक म्हणले आहे. हेच अंक म्हणजे (एक ते नऊ आणि शून्य) सध्याच्या दशमान पद्धतीचे जनक आहेत. आर्यभट्ट यांनी शून्याचा शोध लावला. शून्य ही भारताची जगाला देणगी आहे. "आसा' या वैदिक काळाच्या प्रारंभी असलेल्या वायव्य भारतात राहणाऱ्या भारतीय गणितज्ञांनी सर्वप्रथम दशमान पद्धतीची संकल्पना मांडली. अंकाच्या स्थानानुसार त्याची किंमत बदलेल या 'आसा' यांनी मांडलेल्या संकल्पनेतून जगाला अंकलेखनाच्या दशमान पद्धतीची देणगी मिळाली. अशा पद्धतीने लिहिलेले आकडे हिंदासा नावाने ओळखले जाऊ लागले. साधारणतः इ.स. ५००च्या सुमारास आर्यभट्टकृत दशमान पद्धतीचा प्रसार झाला. शून्यासाठी *ख* या शब्दाचा वापर केला गेला. नंतर त्याला शून्य असे संबोधले गेले.

इंग्लिश पद्धतीत थाऊजंड, मिलियन, बिलियन, ट्रिलियन, क्वाड्रिलियन अशा एक हजाराच्या पटीतील संख्यांनाच संज्ञा आहेत. भारतीय पद्धतीत दहाच्या सतराव्या घातापर्यंतचे अंक आहेत.

विविध कोशांमध्ये किंवा पुस्तकांत भारतीय दशमान पद्धतीनुसार आकडे खालीलप्रमाणे लिहिले जातात-

यातील काही शब्द आता वापरात नाहीत.

## भारतीय दशमान पद्धतीनुसार असणारे आकडेविविध कोशांमध्ये किंवा पुस्तकांत भारतीय दशमान पद्धतीनुसार खालीलप्रमाणे आकडे लिहिले जातात. 
एक , दहा , शंभर , हजार , दहा हजार , लाख , दशलक्ष , कोटी , दशकोटी , अब्ज, दशअब्ज , खर्व , दशखर्व , पद्म , दशपद्म , नील , दशनील , शंख , दशशंख, क्षिती, दश क्षिती , क्षोभ, दशक्षोभ, ऋद्धी , दशऋद्धी , सिद्धी , दशसिद्धी , निधी , दशनिधी , क्षोणी, दशक्षोणी , कल्प , दशकल्प , त्राही , दशत्राही , ब्रह्मांड , दशब्रह्मांड , रुद्र, दशरुद्र , ताल , दशताल , भार , दशभार , बुरुज , दशबुरुज , घंटा , दशघंटा , मील , दशमील , पचूर , दशपचूर, लय , दशलय , फार , दशफार , अषार , दशअषार , वट , दशवट , गिरी, दशगिरी , मन, दशमन , वव , दशवव , शंकु , दशशंकु , बाप, दशबाप , बल, दशबल , झार , दशझार , भीर , दशभीर, वज्र , दशवज्र , लोट , दशलोट , नजे, दशनजे , पट, दशपट , तमे , दशतमे , डंभ , दशडंभ , कैक , दशकैक , अमित , दशअमित, गोल, दशगोल, परिमित , दशपरिमित , अनंत , दशअनंत, -१चाा   ९७ वा घात   . 

## हे सुद्धा पहा 
* अंक	
* अंकगणित	

वर्ग:अंकगणित
वर्ग:संख्या
अवाकाद्य

**अवाकाद्य** (शास्त्रीय नाव: *Threskiornithidae*, *थ्रेस्किऑर्निथिडे* ;) हे पक्ष्यांच्या बकाद्या श्रेणीतील एक पक्षिकुळ आहे.

## बाह्य दुवे 
*
यामागाता प्रांत

**यामागाता** () हा जपान देशाचा एक प्रांत आहे. हा प्रांत होन्शू बेटाच्या उत्तर भागात तोहोकू प्रदेशामध्ये वसला आहे. यामागाता ह्याच नावाचे शहर ह्या प्रांताची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ  

वर्ग:जपानचे प्रांत
*
वूडलँड पार्क (कॉलोराडो)

इवलेसे
**वूडलँड पार्क** अमेरिकेच्या कॉलोराडो राज्यातील एक छोटे गाव आहे. हे गाव टेलर काउंटीमध्ये आहे. २०१० च्या जनगणनेनुसार ६,५१५ लोकसंख्या असलेल्या या गावाच्या सभोवती पाइक नॅशनल फॉरेस्ट हे राष्ट्रीय वन आहे.

वर्ग:कॉलोराडोमधील शहरे
वर्ग:टेलर काउंटी, कॉलोराडो
वर्ग:इ.स. १८८७ मधील निर्मिती
तोचिगी प्रांत

**तोचिगी** () हा जपान देशाचा एक प्रांत आहे. हा प्रांत होन्शू बेटाच्या मध्य भागात कांतो प्रदेशामध्ये वसला आहे.

उत्सुनोमिया ही तोचिगी प्रांताची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ  

वर्ग:जपानचे प्रांत
*
विजय सरदेशमुख

**विजय सरदेशमुख** (जन्म : पुणे, २३ जून १९५२;  - ५ ऑक्टोबर २०१९) रा. हे पुण्यात राहणारे हिंदुस्तानी शास्त्रीय गायक होते.

## बालपण
विजय सरदेशमुख हे विठ्ठलराव सरदेशमुख यांचे धाकटे चिरंजीव होत.

## कारकीर्द
ग्वाल्हेर घराण्याचे गायक असलेल्या विजय सरदेशमुखांनी आयुष्यभर कुमार गंधर्व यांच्या गायकीचा प्रसार केला. कुमार गंधर्व यांचा दीर्घ काळ सहवास त्यांना लाभला होता. कुमार गंधर्व यांची गायकी आत्मसात केलेल्या सरदेशमुख यांनी कुमार गंधर्वांची गायकी युवा पिढीपर्यंत पोहोचवून त्यांनी अनेक शिष्य घडविले. 

पुण्यातील स्वरसाधना महोत्सव,  सवाई गंधर्व महोत्सव, तानसेन महोत्सवासह त्यांनी देशभरांतील विविध संगीत संमेलनांमध्ये त्यांनी बहारदार गायन केले. आकाशवाणी आणि दूरदर्शनचे ते मान्यताप्राप्त कलाकार होते. 

## सन्मान आणि पुरस्कार
* आर्य संगीत प्रसारक मंडळातर्फे वत्सलाबाई जोशी हा पुरस्कार. (सन २०११)

## संदर्भ
*[www.esakal.com/esakal/20111210/5502092414125061670.htm आर्य संगीत प्रसारक मंडळातर्फे वत्सलाबाई जोशी पुरस्कार बातमी - सकाळ]
* आर्य संगीत प्रसारक मंडळातर्फे वत्सलाबाई जोशी पुरस्कार बातमी - लोकसत्ता
* TNN 22 May 2012, Pune, Times of India Pune to host music documentary festival from Thursday 
* EXPRESS FEATURES SERVICE Thu May 24 2012, Story, Indian Express Notes on Reel 
* Pune Mirror Bureau Tuesday, May 22, 2012 Pune Mirror Variety 
* मंगलवार, 30 जून 2009, hindi.webduniya.com जो दमदार होगा, वही टिकेगा ! शास्त्रीय गायक पुष्कर लेले से रवीन्द्र व्यास की बातचीत
* Parichay on maanbindu.com पुष्कर लेले - तरुण पिढीतील आघाडीचा चिंतनशील गायक
* 26 May 2012, Maharashtara Times संगीतावरील लघुपटांच्या सानिध्यात रसिक चिंब 
* Zagag.net सवाई गंधर्व भीमसेन महोत्सवात वैशिष्ट्यपूर्ण उपक्रमांची रेलचेल	

वर्ग:भारतीय शास्त्रीय गायक
वर्ग:मराठी गायक
वर्ग:हिंदुस्तानी गायक
वर्ग:इ.स. १९५२ मधील जन्म
नारिता आंतरराष्ट्रीय विमानतळ

right|250 px|thumb|नारिता आंतरराष्ट्रीय विमानतळाचा नियंत्रण कक्ष
**नारिता आंतरराष्ट्रीय विमानतळ** (; IATA: NRT) हा जपानमधील तोक्यो महानगराला आंतरराष्टीय विमानसेवा पुरवणारा एक विमानतळ आहे. हा विमानतळ तोक्यो स्टेशनच्या ५७ किमी पूर्वेला चिबा प्रांतामधील नारिता ह्या शहरात स्थित आहे. जपानमधील बव्हंशी आंतरराष्ट्रीय विमान वाहतूक ह्या विमानतळातून होते. जपान एरलाइन्स, ऑल निप्पॉन एरलाइन्स आणि निप्पॉन कार्गो एरलाइन्स या कंपन्याचा आंतरराष्ट्रीय वाहतूकतळ तसेच जेटस्टार जपान, पीच आणि व्हॅनिला एर या कंपन्यांचा मुख्य वाहतूक तळ येथे आहे. या शिवाय डेल्टा एर लाइन्स आणि युनायटेड एरलाइन्सचा आशियाई वाहतूकतळ नारिता येथे आहे.

प्रवासी वाहतूकीच्या दृष्टीने नारिता हा जपानमधील दुसऱ्या क्रमांकाचा वर्दळीचा विमानतळ आहे. तोक्यो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ हा तोक्यो शहरामधील दुसरा विमानतळ आहे.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:तोक्योमधील इमारती व वास्तू
वर्ग:जपानमधील विमानतळ
वर्ग:चिबा प्रांत