डब्ल्यू एच. ऑडेन

व्हेस्टॅन ह्यू ऑडेन हा इंग्रज-अमेरिकन कवी होता. याचा जन्म २१ फेब्रुवारी १९०७ रोजी झाला. याचा मृत्यु १ सप्टेंबर १९७३ रोजी झाला. ऑडेनच्या कवितेची शैली कलात्मक आणि वेगळ्या तंत्रासाठी प्रख्यात होती. त्याची कविता राजकारण, नैतिकता, प्रेम आणि धर्म यांच्याशी आणि त्यातील स्वर, स्वरूप आणि आशयाची विविधता यावर आधारित होती. "फ्युनरल ब्लूज" सारख्या प्रेम कवितेसाठी तो प्रख्यात आहे. त्याच्या १ सप्टेंबर १९३९ "आणि" द शील्ड ऑफ अ‍ॅचिलिस "यासारख्या राजकीय आणि सामाजिक विषयांवरील कविता; "द एज ऑफ ॲंझायटी" यासारख्या सांस्कृतिक आणि मानसशास्त्रीय विषयांवर कविता; आणि "फॉर द टाइम बीइंग" आणि "होरा कॅनोनिका" यासारख्या धार्मिक थीमवरील कविताही प्रसिद्ध आहेत.

त्यांचा जन्म यॉर्कमध्ये झाला होता. बर्मिंघॅम येथील एका व्यावसायिक मध्यम-वर्गातील कुटुंबात ते मोठे झाले. त्यांनी स्वतंत्र इंग्रजी शाळेमध्ये शिक्षण घेतले. ऑक्सफर्डच्या क्राइस्ट चर्चमध्ये इंग्रजीचे भाषेचे शिक्षण घेतले. १९२८ - १९२९ मध्ये बर्लिनमध्ये काही महिने राहिल्यानंतर त्यांनी पाच वर्षे (१९३० - १९३५) ब्रिटिश सार्वजनिक शाळांमध्ये शिकवण्याचे काम केले. त्यानंतर प्रवास वर्णनाची पुस्तके लिहिण्यासाठी आइसलॅंड आणि चीनला प्रवास केला. इ.स. १९३९ मध्ये ते अमेरिकेत गेला आणि १९४६ मध्ये ते अमेरिकन नागरिक झाले. १९४१ ते १९४५ या काळात त्यांनी अमेरिकन विद्यापीठांत शिकवण्याचे काम केले आणि त्यानंतर १९५० च्या दशकात शिकवण्यासाठी भेटी दिल्या. इ.स. १९४७ ते १९५७ च्या दरम्यान ते हिवाळ्यात न्यू यॉर्कमध्ये आणि उन्हाळ्यात इस्चियामध्ये रहात होते. इ.स. १९५८ पासून ते आयुष्याच्या शेवटापर्यंत ते हिवाळ्यात न्यू यॉर्कमध्ये तर उन्हाळ्यात लोअर ऑस्ट्रियामधील किर्स्स्टेटनमध्ये रहात होते.

इ.स. १९३० मध्ये वयाच्या तेवीसाव्या वर्षी त्यांनी लिहिलेल्या त्यांच्या पहिल्या कविता संग्रहामुळे ते सर्वांच्या नजरेत आले. त्यानंतर इ.स. १९३२ मध्ये दि ऑरेटर्स नावाचा कविता संग्रह देखील खुप गाजला. १९३५ ते १९३८ च्या दरम्यान ख्रिस्तोफर ईशरवुड यांच्या सहकार्याने लिहिलेल्या तीन नाटकांनी डाव्या विचारसरणीच्या राजकीय लेखक म्हणून त्यांची प्रतिष्ठा वाढविली. ऑडेन या प्रतिष्ठेचा प्रभाव कमी करण्यासाठी अमेरिकेत गेले. तिथे १९४० च्या दशकात त्यांनी धार्मिक विषयावर काम केले. ज्यात धार्मिक विषयावर लक्ष केंद्रित करणारी "फॉर द टाइम बीयिंग" आणि "द सी अँड मिरर" या दीर्घ कवितांचा समावेश होता. इ.स. १९४७ साली 'द एज ऑफ ॲंझायटी' या कवितेसाठी त्यांनी कविता पुलित्झर पुरस्कार जिंकला. याचे शीर्षक आधुनिक युगाचे वर्णन करणारे एक लोकप्रिय वाक्य बनले. इ.स. १९५६ ते १९६१ पर्यंत ते ऑक्सफोर्ड येथे कवितेचे प्राध्यापक होते. त्यांची व्याख्याने विद्यार्थी आणि प्राध्यापकांमध्ये लोकप्रिय होती. त्यांचा गद्यसंग्रह 'द डायर हॅन्ड' लिहिण्यामध्ये या व्याख्यानांची मदत झाली.

इ.स. १९२७ ते १९३९ च्या दरम्यान ऑडेन आणि ईशरवुड यांनी कायमस्वरुपी मैत्री ठेवली. इ.स. १९३९ मध्ये, ऑडेन चेस्टर कॅलमनच्या प्रेमात पडले. त्यांनी त्यांचे नाते विवाह म्हणून मानले, परंतु १९४१ मध्ये जेव्हा कॅडमनने ऑडेनला विश्वासू नातेसंबंध स्वीकारण्यास नकार दिला तेव्हा या नात्याचा अंत झाला. तथापि, दोघांनी आपली मैत्री कायम ठेवली. इ.स. १९४७ पासून ऑडेनच्या मृत्यूपर्यंत ते लैंगिक संबंध न ठेवता ते एकाच घरात किंवा अपार्टमेंटमध्ये राहत असावेत. ते बहुतेकदा 'द रॅक प्रोग्रेस' सारख्या ओपेरा लिब्रेटी सादर करत. याचे संगीत इगोर स्ट्रॅव्हन्स्की यांनी दिले होते.

ऑडेन यांनी मोठ्या प्रमाणात गद्यनिबंध लिहिले. तसेच त्यांनी साहित्यिक, राजकीय, मानसिक आणि धार्मिक विषयांवर बरिच पुनरावलोकने केली. डॉक्युमेंटरी चित्रपट, काव्य नाटक आणि इतर प्रकारच्या कामगिरीवर त्यांनी विविध वेळी काम केले. संपूर्ण कारकिर्दीत ते वादग्रस्त आणि प्रभावी दोन्हीही होते. त्याच्या कामांबद्दल टीकाकार एकदम टोकाच्या भूमिका होत्या. काही जण त्यांना डब्ल्यू. बी. येट्स आणि टी. एस. इलियट यांच्यापेक्षा कमी उल्लेखनीय मानत. तर जोसेफ ब्रॉडस्कीच्या दाव्यानुसार,"ते विसाव्या शतकातीला सर्वात मोठे विचारवंत" आहेत. त्यांच्या निधनानंतर, त्यांच्या कविता चित्रपट, प्रसारण आणि लोकप्रिय माध्यमांद्वारे मोठ्या प्रमाणात प्रसिद्ध झाल्या.

## संदर्भ