भारताच्या राष्ट्रपतींची यादी

भारताचे राष्ट्रपती हे भारताचे राज्यप्रमुख आणि भारतीय सशस्त्र सेना दलांचे सर्वोच्च कमांडर असतात. राष्ट्रपतींचा उल्लेख भारताचा प्रथम नागरिक म्हणून केला जातो. जरी भारतीय संविधानाने या अधिकारांचे अधिकार सोपविले असले तरी हे पद मुख्यत्वे औपचारिक असते आणि कार्यकारी अधिकार पंतप्रधानांच्या अधिकारानुसार असतात. लोकसभा आणि राज्यसभेचे निवडलेले सदस्य आणि विधानसभेचे सदस्य, राज्य विधानसभेचे सदस्य यांच्यासमवेत निवडणूक गण पद्धतीद्वारे राष्ट्रपती निवडले जातात. भारतीय राज्यघटनेच्या अनुच्छेद, ५२, भाग ५ नुसार राष्ट्रपती पाच वर्षांच्या कारकिर्दीवर राहू शकतात. ज्या प्रकरणात राष्ट्रपती पदाचा कार्यकाळ लवकर किंवा राष्ट्रपतींच्या अनुपस्थितीत संपुष्टात आला असेल तेथे उपराष्ट्रपती पदाची सूत्रे स्वीकारतील. भाग ५ च्या ७० कलमानुसार, जेथे हे शक्य नाही तेथे किंवा इतर कोणत्याही अनपेक्षित आपत्कालीन परिस्थितीत राष्ट्रपतींची कामे कशी पार पाडायची हे संसद निर्णय घेऊ शकते.
 
१९५० मध्ये भारतीय राज्यघटना लागू झाल्यावर भारत प्रजासत्ताक म्हणून घोषित करण्यात आला तेव्हापासून आजपर्यंत १५ राष्ट्रपती झाले. या पंधरा व्यतिरिक्त तीन कार्यवाह राष्ट्रपती अल्पावधीसाठी पदावर राहिले आहेत. झाकीर हुसेन यांचे पदावर निधन झाल्यानंतर १९६९ मध्ये वराहगिरी व्यंकटा गिरी हे कार्यवाहक राष्ट्रपती झाले. काही महिन्यांनंतर गिरी यांची राष्ट्रपतिपदी निवड झाली. राष्ट्रपती आणि कार्यवाहक राष्ट्रपती या नात्याने ते एकमेव एकमेव व्यक्ती राहिले आहेत. भारताचे पहिले राष्ट्रपती राजेंद्र प्रसाद हे दोन वेळा पदावर राहणारे एकमेव राष्ट्रपती आहेत. 
                                        निवडून येण्यापूर्वी ७ राष्ट्रपती एका राजकीय पक्षाचे सदस्य होते. यापैकी सहा भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे सक्रिय कार्यकर्ते होते. जनता पक्षाचे एक सदस्य नीलम संजीव रेड्डी होते, जे नंतर राष्ट्रपती झाले. झाकीर हुसेन आणि फखरुद्दीन अली अहमद या दोन राष्ट्रपतींचा कार्यालयात मृत्यू झाला आहे. नवीन राष्ट्रपती निवडून येईपर्यंत त्यांचे उपराष्ट्रपती कार्यवाहक राष्ट्रपती म्हणून काम करीत असत. झाकीर हुसेन यांच्या निधनानंतर नवीन राष्ट्रपती व्ही. व्ही. गिरी यांची निवड होईपर्यंत दोन कार्यकारी राष्ट्रपती पदाची सूत्रे सांभाळली. जेव्हा गिरी यांनी राष्ट्रपती पदाच्या निवडणुकीत भाग घेण्यासाठी राजीनामा दिला तेव्हा त्यांच्यानंतर मोहम्मद हिदायतुल्ला यांनी कार्यकारी राष्ट्रपती म्हणून कार्य केले. २००७ मध्ये निवडल्या गेलेल्या या बाराव्या राष्ट्रपती प्रतिभा पाटील या पदावर काम करणाऱ्या पहिल्या महिला आहेत. २५ जुलै २०२२ रोजी, द्रौपदी मुर्मू यांनी भारताच्या १५ व्या राष्ट्रपती म्हणून पदाची सूत्रे स्वीकारली.

## राष्ट्रपतींची यादी
भारतीय राष्ट्रपतीपदाची निवडणूक जिंकल्यानंतर निवडलेल्या राष्ट्रपतींच्या आधारे ही यादी क्रमांकित आहे. कार्यवाह अध्यक्ष म्हणून काम केलेले वराहगिरी वेंकट गिरी, मोहम्मद हिदायतुल्ला आणि बसप्पा डानप्पा जट्टी यांच्या कार्यकाळात या पदाची नोंद केलेली नाही. भारताचे अध्यक्ष कोणत्याही राजकीय पक्षाचे प्रतिनिधित्व करत नाहीत. तक्त्यामध्ये वापरलेले रंग खालीलप्रमाणे दर्शवितात:
;रंगाचे वर्णन

;इतर चिन्हे
†- कार्यकाळात निधन झालेले 
⸸- नेमलेली मुदत पूर्ण झाली नाही
*- कार्यवाहक राष्ट्रपती
;
## कालरेषा

ImageSize = width:800 height:auto barincrement:20
PlotArea = top:10 bottom:50 right:130 left:20
AlignBars = late

DateFormat = dd/mm/yyyy
Period = from:01/01/1950 till:01/01/2026
TimeAxis = orientation:horizontal
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1950

Colors =
  id:inc   value:pink legend: भा.रा.काॅं.
  id:bjp   value:orange legend:भा.ज.प.
  id:jp   value:blue legend: ज.प.
  id:pres   value:green legend: अपक्ष
  
  
Legend = columns:2 left:150 top:24 columnwidth:100

TextData =
  pos:(20,27) textcolor:black fontsize:M
  text:"Presiden:"

BarData =
  barset:PM

PlotData=
  width:5 align:left fontsize:S shift:(5,-4) anchor:till
  barset:PM

 from: 26/01/1950 till: 13/05/1962 color:pres text:"Rajendra Prasad" fontsize:10
 from: 13/05/1962 till: 13/05/1967 color:pres text:"Sarvepalli Radhakrishnan"  fontsize:10
 from: 13/05/1967 till: 03/05/1969 color:pres text:"Zakir Hussain" fontsize:10
 from: 03/05/1969 till: 20/07/1969 color:bjp text:"Varahagiri Venkata Giri" fontsize:10
 from: 20/07/1969 till: 24/08/1969 color:bjp text:"Muhammad Hidayatullah" fontsize:10
 from: 24/08/1969 till: 24/08/1974 color:pres text:"Varahagiri Venkata Giri" fontsize:10
 from: 24/08/1974 till: 11/02/1977 color:pres text:"Fakhruddin Ali Ahmed" fontsize:10
 from: 11/02/1977 till: 25/07/1977 color:bjp text:"Basappa Danappa Jatti" fontsize:10
 from: 25/07/1977 till: 25/07/1982 color:pres text:"Neelam Sanjiva Reddy" fontsize:10
 from: 25/07/1982 till: 25/07/1987 color:pres text:"Giani Zail Singh" fontsize:10
 from: 25/07/1987 till: 25/07/1992 color:pres text:"Ramaswamy Venkataraman" fontsize:10
 from: 25/07/1992 till: 25/07/1997 color:pres text:"Shankar Dayal Sharma" fontsize:10
 from: 25/07/1997 till: 25/07/2002 color:pres text:"Kocheril Raman Narayanan" fontsize:10
 from: 25/07/2002 till: 25/07/2007 color:pres text:"A. P. J. Abdul Kalam" fontsize:10
 from: 25/07/2007 till: 25/07/2012 color:pres text:"Pratibha Patil" fontsize:10
 from: 25/07/2012 till:25/07/2017 color:pres text:"Pranab Mukherjee" fontsize:10
 from: 25/07/2017 till:25/07/2022 color:pres text:"Ram Nath Kovind" fontsize:10
 from: 25/07/2022 till:01/01/2026 color:bjp text:"Dropardi Murmu" fontsize:10

## हे सुद्धा पहा
* भारताचे राष्ट्रपती
* भारताचे उपराष्ट्रपती
* भारताच्या उपराष्ट्रपतींची यादी 
* भारताच्या पंतप्रधानांची यादी
* भारताच्या उपपंतप्रधानांची यादी

## संदर्भ
### सामान्य
* 
* 

वर्ग:भारताचे राष्ट्रपती