open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
द्विमान पद्धत

या पद्धतीत सर्व संख्या ० आणि १ या अंकांचा वापर करून लिहिल्या जातात. त्यामुळे, १ हा या पद्धतीतील सर्वात मोठा अंक आहे. उदाहरणार्थ, दशमान पद्धतीतील १० व ३ हे द्विमान पद्धतीत १०१० व ११ असे लिहतात. संगणक शास्त्रात, संगणकाला समजेल अशा भाषेत संदेश देण्यासाठी ही पद्धत वापरली जाते. द्विमान पद्धतीत अंकाच्या स्थानांची किंमत २ च्या पटीत वाढते. ११०१० या द्विमान संख्येची फोड : १*१६+१*८+०*४+१*२+०*१ = २६ (दशमान) अशी होते. अशाप्रकारे द्विमानातल्या कोणत्याही संख्येचे दशमानात रूपांतर करणे सोपे आहे. १००११० या द्विमान संख्येचे रूपांतर १*२५ + ०*२४ + ०*२३ + १*२२ + १*२१ + ०*२० = ३२ + ४ + २ = ३८ (दशमान) असे होते.

----
**हे सुद्धा पहा**

पंचमान पद्धत
दशमान पद्धत
रोमन पद्धत
वर्ग:अंकगणित
वर्ग:संख्या प्रणाली
पंचमान पद्धत

या पद्धतीत सर्व संख्या ०, १,२,३ आणि ४ या अंकांचा वापर करून लिहल्या जातात. त्यामुळे, ४ हा या पद्धतीतील सर्वांत मोठा अंक आहे. उदाहरणार्थ, दशमान पद्धतीतील १० व ३ हे द्विमान पद्धतीत २० व ३ असे लिहतात. दशमान पद्धतीत संख्येच्या प्रत्येक अंकाच्या स्थानाची किमत १० च्या पटीने वाढत जाते, तसेच पंचमान पद्धतीत अंकाच्या स्थानांची किमत ५ च्या पटीत वाढते.

२१३ ही संख्या दशमान व पंचमान या दोन्ही पद्धतीत असु शकते. पण त्या संख्येची किमत व प्रत्येक अंकाची किमत मात्र वेगळी आहे.
दशमान पद्धतीत,  २*१००+१*१०+२*१ = २१३ (दोनशे तेरा)  तर पंचमान पद्धतीत २*२५+१*५+३*१ = ५८ (अठ्ठावन) होते. अशाप्रकारे
पंचमान पद्धतितील कोणत्याही मोठ्या अंकाचे दशमान पद्धतीत रूपांतर करणे सोपे आहे.

४३१४ या पंचमान संख्येचे रूपांतर

4*5^3+3*5^2+1*5^1+4*5^0 = 584
 
= ५८४ (दशमान)
----
**हे सुद्धा पहा**

द्विमान पद्धत

दशमान पद्धत

रोमन पद्धत

वर्ग:अंकगणित
वर्ग:संख्या प्रणाली
इ.स. १५५०

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* फेब्रुवारी ७ - ज्युलियस तिसरा पोपपदी.

## जन्म 
* जून २७ - चार्ल्स नववा, फ्रांसचा राजा.
* ऑक्टोबर ४ - चार्ल्स नववा, स्वीडनचा राजा.

## मृत्यू 
वर्ग:इ.स. १५५०
वर्ग:इ.स.च्या १५५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७४०

## जन्म 
* ऑक्टोबर २० - इसाबेल दि शारिएर, डच लेखक.

## मृत्यू 
* फेब्रुवारी ६ - पोप क्लेमेंट बारावा.
* एप्रिल २० - थोरले बाजीराव पेशवे, मराठा साम्राज्याचे पेशवे.
* मे ३१ - फ्रीडरीक पहिला, प्रशियाचा राजा.


वर्ग:इ.स.च्या १७४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८१२

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* मे ११ - युनायटेड किंग्डमच्या पंतप्रधान स्पेन्सर पर्सिव्हालची हाउस ऑफ कॉमन्समध्ये हत्या.
* जून २२ - नेपोलियन बोनापार्टने रशियावर चढाई केली.
* जुलै १२ - १८१२ चेयुद्ध - अमेरिकेने कॅनडावर आक्रमण केले.
* ऑगस्ट १६ - १८१२ चेयुद्ध - अमेरिकन सेनापती विल्यम हलने फोर्ट डेट्रोईट हा किल्ला न लढताच ब्रिटिश सैन्याच्या हवाली केला.

## जन्म 
* फेब्रुवारी ७ - चार्ल्स डिकन्स, इंग्लिश लेखक.
* मार्च ११ - जेम्स स्पीड, ऍटोर्नी जनरल.
* मार्च ११ - पिटर ब्लुस व्हॅन औड अल्ब्लास, डच अर्थमंत्री.
* मार्च ११ - विल्यम व्हिंसेंट वॉलेस, रचनाकार.

## मृत्यू 
* मे ११ - स्पेन्सर पर्सिव्हाल, युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान.


वर्ग:इ.स.च्या १८१० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १६९३

## ठळक घटना आणि घडामोडी
## जन्म
* फेब्रुवारी ७ - ऍना, रशियाची साम्राज्ञी.
* मार्च ७ - पोप क्लेमेंट तेरावा.
* मार्च १६- सुभेदार मल्हारराव होळकर

## मृत्यू
* जानेवारी ६ - चौथा मेहमेद, ओस्मानी सम्राट.

वर्ग:इ.स. १६९३
वर्ग:इ.स.च्या १६९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १०४५

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* मे १ - ग्रेगोरी सहावा पोपपदी.

## जन्म
## मृत्यू
* फेब्रुवारी ७ - गो-सुझाकु, जपानी सम्राट.

## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. १०४५
वर्ग:इ.स.च्या १०४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ११ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
रमेश पोवार

पोवार, रमेश
वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
लिओ पहिला

**सीझर फ्लाव्हियस व्हॅलेरियस लिओ ऑगस्टस** (इ.स. ४०१ - जानेवारी १८, इ.स. ४७४) हा इ.स. फेब्रुवारी ७, इ.स. ४५७ ते मृत्युपर्यंत बायझेन्टाईन सम्राटपदी होता. बायझेन्टाईन सेनापती ऍस्पारने बसवलेल्या सम्राटांपैकी हा शेवटचा होय.

लिओच्या राज्यकालात बाल्कन प्रदेशात हूण व वेस्ट गॉथ यांच्या टोळ्यांनी धुमाकूळ घातला होता. परंतु त्यांना कॉन्स्टेन्टिनोपल घेता आले नाही. लिओचा रोमन राजकारणात प्रभाव होता. त्याने रोमन सम्राटपदी ऍन्थेमियसच्या केलेल्या नेमणुकीतुन हे दिसुन येते. लिओने आपली मुलगी इसॉरियन राजा तारासिकॉडिसाला दिली व त्याजोगे ऍस्पारला बायझेन्टाईन राजकारणातून दुर केले.

वयाच्या ७२व्या वर्षी लिओ अतिसाराने मृत्यु पावला.

वर्ग:इतिहास
वर्ग:इ.स. ४७४ मधील मृत्यू
वर्ग:बायझेंटाईन सम्राट
वर्ग:इ.स. ४०१ मधील जन्म
भारतीय गणितज्ञ

* आसा
* बौधयाना (७०० B.C.)
* आपस्तम्ब (६०० B.C.)
* पाणिनी (५०० B.C.)
* ऊमास्वाति (१५० B.C.)
* पहिला आर्यभट्ट (४७६- ५५० A.D.)
* वराहमिहिर (ca. ५०५-५५८)
* ब्रह्मगुप्त (ca. ५९८-६७०)
* गोविंदस्वामि (ca. ८००-८५०)
* महावीर (महवीराचार्य) (८५०)
* प्रुथुदाकस्वामि (८५०)
* श्रिधर (९००)
* मन्जुल (९३०)
* आर्यभट्ट II (९५०)    
* प्रशस्तिधर (इ.स. ९५८)
* हलायुध (इ.स. ९७५)
*  जयदेव (इ.स. १०००)
* श्रिपति (इ.स. १०३९)
* हेमचन्द्र सुरी (इ.स. १०८९)
*  भास्कराचार्य(भास्कर) (इ.स. १११४-११८५)
*  कांगदेव (इ.स. १२०५)
*  माधव (संगमग्राम) (१३४०-१४२५)
*  नारायम पंडित (इ.स. १३५०)
*  परमेश्वर (१३६०-१४५५)
*  निळकंठ सोमयजि (१४५५-१५५५)
*  शंकर वरीआर (१५००-१५६०)
*  नारायण (१५००-१५७५)
*  ज्येष्ठदेव (इ.स. १५५०)
*  अच्युत पिसरति (१५५०-१६२१)
*  पुतुमान सोमयाजी (१६६०-१७४०)
*  जगन्नाथ पंडित (इ.स. १७००)
*  शंकर वर्मन (इ.स. १८००)
इ.स. १८२१

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* जुलै २८ - पेरूने स्वतःलास्पेनपासून स्वतंत्र जाहीर केले.
* ऑगस्ट १० - मिसुरी अमेरिकेचे २४वे राज्य झाले.

## जन्म
* नोव्हेंबर ११ - फ्योदर दस्तयेवस्की, रशियन लेखक.

## मृत्यू
* मे ५ - नेपोलियन बोनापार्ट, फ्रांसचा सम्राट.
* जून ७ - ट्युडोर व्ह्लादिमिरेस्कु, रोमेनियाचा क्रांतीकारी.

वर्ग:इ.स. १८२१
वर्ग:इ.स.च्या १८२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
ग्रेनेडा

**ग्रेनेडा** हा कॅरिबियनच्या लेसर ॲंटिल्स द्वीपसमूहामधील एक छोटा द्वीप-देश आहे. ग्रेनेडा ह्याच नावाचे मोठे बेट तसेच ग्रेनेडीन्स द्वीपसमूहातील दक्षिणेकडील सहा बेटे ग्रेनेडाच्या अधिपत्याखाली आहेत तर उत्तरेकडील बेटांवर सेंट व्हिन्सेंट आणि ग्रेनेडीन्स देशाची सत्ता आहे.

राष्ट्रकुल परिषदेचा सदस्य असणाऱ्या ग्रेनेडामध्ये संविधानिक एकाधिकारशाही व सांसदीय लोकशाही प्रकारचे सरकार आहे. युनायटेड किंग्डमची राणी एलिझाबेथ दुसरी हे ग्रेनेडाची राष्ट्रप्रमुख असून टिलमन थॉमस हा विद्यमान पंतप्रधान आहे.

ग्रेनेडा देश येथील मोठ्या प्रमाणावर लागवड होणाऱ्या जायफळासाठी ओळखला जातो. येथील एकूण लोकसंख्या केवळ १.१ लाख इतकी आहे.

## इतिहास 
### नावाची व्युत्पत्ती 
### प्रागैतिहासिक कालखंड
## भूगोल 
### चतुःसीमा 
### राजकीय विभाग
ग्रेनेडा देश सहा जिल्ह्यांमध्ये विभागला गेला आहे.
### मोठी शहरे 
## समाजव्यवस्था 
### वस्तीविभागणी 
### धर्म
### शिक्षण 
### संस्कृती
## राजकारण 
## अर्थतंत्र
## बाह्य दुवे
## बाह्य दुवे 
* 
* 
* 

वर्ग:कॅरिबियन
जॉर्डन

**जॉर्डन**, अधिकृत नाव **जॉर्डनाचे हाशेमी राजसत्ताक** (किंवा जॉर्डनचे हाशेमाईट राज्य)(अरबी: المملكة الأردنية الهاشمية , *अल्‌ मामलका अल्‌ उर्दुन्निया अल्‌ हाशिमिया* ;) हा पश्चिम आशियातील एक राजसत्ताक देश आहे. हा देश जॉर्डन नदीच्या पूर्व तीरावर वसला असून याच्या आग्नेयेस सौदी अरेबिया, पूर्वेस इराक, उत्तरेस सीरिया व पश्चिमेस मृत समुद्रावर सह-अधिकार असलेले इस्राएल व वेस्ट बँक हे देश आहेत. अम्मान ही जॉर्डनाची राजधानी आहे.
## भूगोल
उन्हाळ्यात उष्ण असणाऱ्या या देशात हिवाळ्यात अम्मानसह व इतर काही डोंगराळ भागांत हिमवृष्टी होते.

## इतिहास
या भागात आतापर्यंत मानवाच्या सर्वात जुन्या सांस्कृतिक जडणघडणीचे अवशेष सापडले आहेत आणि अजूनही सापडत आहेत. प्राचीन काळापासून या प्रदेशात आणि त्याच्या चारी बाजूला प्रबळ राज्ये-साम्राज्ये असल्याने महत्त्व होते. तसेच महत्त्वाचे व्यापारी मार्ग तेथून जात असल्याने या भागाला अनन्यसाधारण राजकीय आणि आर्थिक महत्त्व पूर्वी होते. इस पूर्वी चवथ्या शतकाच्या आसपास स्थापन झालेल्या नेबॅतियन राज्याचे अवशेष येथे पाहायला मिळतात. या नेबॅतियन राज्याचे पेत्रा दरी (पेत्रा व्हॅली) हे त्यापैकी सर्वात महत्त्वाचे आणि जगप्रसिद्ध ठिकाण आहे. 
### आधुनिक काळ
इ.स. १९४६ साली जॉर्डनला ब्रिटन नेपूर्ण स्वातंत्र्य जाहीर केले आणि पहिला राजा अब्दुल्ला आधुनिक जॉर्डनचा पहिला राजा बनला.

## राजकिय
जॉर्डनमध्ये २००३ मध्ये लोकसभेची पहिली निवडणूक होऊन लोकांनी निवडलेल्या संसदेची स्थापना झाली.
## बाह्य दुवे 
* 
* 

वर्ग:आशियातील देश
इ.स. १६१३

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* फेब्रुवारी ७ - मिखाइल रोमानोव्ह रशियाच्या झारपदी.
* जून २९ - विल्यम शेक्सपियरच्या नाटकांचे प्रयोग जेथे झाले ते ग्लोब थियेटर आगीत भस्मसात.

## जन्म 
## मृत्यू
वर्ग:इ.स. १६१३
वर्ग:इ.स.च्या १६१० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १६६३

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जुलै २७ - ब्रिटिश संसदेने कायदा केला ज्यानुसार अमेरिकेत जाणारा सगळा माल ईंग्लंडच्याच जहाजातून इंग्लिश बंदरातूनच पाठवणे बंधनकारक ठरले.

## जन्म 
## मृत्यू
वर्ग:इ.स. १६६३
वर्ग:इ.स.च्या १६६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १६५७

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* एप्रिल २० - न्यू यॉर्कमधील ज्यू व्यक्तिंना धर्मस्वातंत्र्य देण्यात आले.

## जन्म
* जुलै ११ - फ्रेडरिक पहिला, प्रशियाचा राजा.
* मे १४ - छत्रपती संभाजी महाराज, मराठ्यांचे राजे

वर्ग:इ.स. १६५७
वर्ग:इ.स.च्या १६५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १५७२

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* फेब्रुवारी १० - इंग्लंडची राणी पहिली एलिझाबेथ हिच्या आदेशाने लंडनमधील हॅरो स्कूलची स्थापना झाली.

## जन्म
* सुसेन्योस, इथियोपियाचा सम्राट.

## मृत्यू 
* मे १ - पोप पायस पाचवा.
* जुलै ७ - सिगिस्मंड दुसरा ऑगस्टस, पोलंडचा राजा.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:इ.स. १५७२
वर्ग:इ.स.च्या १५७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १६५२

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* मे १८ - अमेरिकेच्या ऱ्होड आयलंड राज्याने गुलामगिरी बेकायदेशीर ठरवली.

## जन्म
* एप्रिल ७ - पोप क्लेमेंट बारावा.

## मृत्यू
वर्ग:इ.स. १६५२
वर्ग:इ.स.च्या १६५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १६५०

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* इथियोपियाने ख्रिश्चन धर्मप्रसारक आणि राजदूतांची हकालपट्टी केली.

## जन्म
## मृत्यू 
* डिसेंबर ३१ - दॉर्गोन, चीनी सम्राट.

वर्ग:इ.स. १६५०
वर्ग:इ.स.च्या १६५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १६४८

## ठळक घटना आणि घडामोडी
## जन्म
* एप्रिल २६ - पेद्रो दुसरा, पोर्तुगालचा राजा.

## मृत्यू
* फेब्रुवारी २८ - क्रिस्चियन चौथा, डेन्मार्कचा राजा.

वर्ग:इ.स. १६४८
वर्ग:इ.स.च्या १६४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
चाणक्य मंडल

**चाणक्य मंडल** ही एक अविनाश धर्माधिकारी संचलीत शासकीय स्पर्धापरीक्षांसाठी विद्यार्थ्यांची पुर्वतयारी करून घेणारी पुणे येथील खासगी शिकवणी संस्था आहे. चाणक्य मंडलची स्थापना १० ऑगस्ट १९९६ रोजी झाली.

'चाणक्य मंडल परिवार'ची उद्योजकता विकास केंद्र स्वयंरोजगार आणि उद्योजकता विकास कार्यक्रम घेते.

### 'चाणक्य मंडल परिवार'
### कार्यक्रम
युवापिढी म्हणजे सर्वसाधारणपणे वयोगट १४ ते ३०. हा वयोगट डोळ्यांसमोर ठेवून युवक-युवतींना सर्वप्रकारच्या , व्यवसाय मार्गदर्शन, उद्योजकता विकास आणि व्यक्तिमत्त्व विकसन यांचं मार्गदर्शन करतं असं केंद्र म्हणजे 'चाणक्य मंडल परिवार' युवकांच्या बुद्धीचा कल ओळखण्यासाठी त्यांच्या  Aptitude Tests  घेऊन त्या युवकाला योग्य कारकीर्द निवडायला 'चाणक्य मंडल परिवार' मदत करते.

इयत्ता दहावीतल्या NTS पासून ते बँकिंग, संरक्षण, कारकून भरती, तसंच UPSC द्वारे  IAS,IFS,IPS, केंद्रीय सेवा आणि  MPSC द्वारे उपजिल्हाधीकारी , पो. उपअधीक्षक , तहसीलदार, गट विकास अधिकारी, अन्य राज्यसेवा अश्यांसारख्या वरिष्ठ पदांवर अधिकारी ज्या परीक्षांमधून निवडले जातात अश्या सर्व स्पर्धापरीक्षा. या परीक्षांची  तयारी करून घेते.

'चाणक्य मंडल परिवार'ची ध्येयवाक्ये आहेत :

१) **वैश्विकतेचे भान आणि कर्तृत्त्व असलेल्या युवापिढीसाठी......** 
आणि

२)** राष्ट्रीय चारित्र्याचे व्यावसायिक तज्ज्ञ तयार व्हावेत म्हणून ......**

## अधिकृत संकेतस्थळ 
## संदर्भ
*[ http://chanakyamandal.org ]

वर्ग:स्पर्धा परिक्षा मार्गदर्शन संस्था
इ.स. १६४७

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
## जन्म
* योहान हाइनरिश आकर, जर्मन लेखक

## मृत्यू 
* मार्च ७ - दादोजी कोंडदेव, छत्रपती शिवाजी महाराज यांचे गुरू.

वर्ग:इ.स. १६४७
वर्ग:इ.स.च्या १६४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १६६७

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* एप्रिल २७ - अंधत्त्व व हलाखीत दिवस काढणाऱ्या जॉन मिल्टनने आपले महाकाव्य पॅरेडाईझ लॉस्ट १० ब्रिटिश पाउंडला विकले.

## जन्म
* जुलै २७- योहान बर्नोली, स्विस गणितज्ञ.

## मृत्यू
* मे २२ - पोप अलेक्झांडर सातवा.

वर्ग:इ.स. १६६७
वर्ग:इ.स.च्या १६६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १६५१

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* जून २८ - बेरेस्टेक्झोची लढाई.

## जन्म
* एप्रिल १० - एह्रेनफ्रीड वाल्थर फॉन चिर्नहाउस, जर्मन गणितज्ञ, भौतिकशास्त्रज्ञ आणि तत्त्वज्ञ.

## मृत्यू
वर्ग:इ.स. १६५१
वर्ग:इ.स.च्या १६५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
सुरेश रैना

**सुरेश रैना** (२७ नोव्हेंबर, इ.स. १९८६ - ) हा  क्रिकेट संघातील एक डावखुरा आक्रमक फलंदाज होता. तो अधूनमधून फिरकी गोलंदाजी सुद्धा करत असे. तो उत्तर प्रदेश क्रिकेट संघाकडून राष्ट्रीय सामने खेळत असे. आय.पी.एल स्पर्धेत रैना चेन्नई सुपर किंग्स या संघाचा उपकर्णधार होता. आय.पी.एल. मधील सर्वात जास्त धावा व झेल त्याच्याच नावावर आहे. आय.पी.एल मधील सर्वात जास्त सामने त्याने खेळले आहेत. सुरेश रैना याने २००५ मध्ये १८ वर्षाचा असताना  विरुद्ध् आपल्या एकदिवसीय कारा=किर्दीस सुरुवात केली. कसोटी सामने खेळण्यास त्याने २०१० मध्ये सुरुवात केली. २०११ क्रिकेट विश्वचषक विजेत्या भारतीय संघातील तो एक सदस्य होता.याने १ डिसेंबर २००६ रोजी दक्षिण आफ्रिका संघाविरुद्ध टी ट्वेंटी क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले.हा भारताचा पहिलाच टी ट्वेंटी सामना होता.

## वैयक्तिक जीवन
सुरेशचे वडील त्रिलोक चंद निवृत्त लष्करी अधिकारी आहेत. त्याचा परिवार १९८० मध्ये श्रीनगर येथून मधुन गाझियाबाद येथे स्थलांतरीत झाला. त्याला ३ मोठे भाऊ दिनेश, नरेश, मुकेश आणि १ मोठी बहिण रेनु आहे.

वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:चेन्नई सुपर किंग्स माजी खेळाडू
वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८६ मधील जन्म
वर्ग:२०११ विश्वचषक सामन्यांतील क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२०१५ विश्वचषक सामन्यांतील क्रिकेट खेळाडू
इ.स. १६२२

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* फेब्रुवारी ८ - ईंग्लंडचा राजा जेम्स पहिल्याने संसद बरखास्त केली.

## जन्म
* जानेवारी १५ - मोलियेर, फ्रेंच नाटककार.

## मृत्यू
* मे २० - दुसरा ओस्मान, ओस्मानी सम्राट.

वर्ग:इ.स. १६२२
वर्ग:इ.स.च्या १६२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १५८७

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* फेब्रुवारी ८ - मेरी स्टुअर्टला मृत्युदंड.
* एप्रिल १९ - सर फ्रांसिस ड्रेकने केडिझच्या बंदरात स्पेनच्या आरमाराचा पराभव केला.

## जन्म
* जानेवारी ५ - झु झियाके.

## मृत्यू
* फेब्रुवारी ८ - मेरी स्टुअर्ट

वर्ग:इ.स. १५८७
वर्ग:इ.स.च्या १५८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १२९१

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* मे १० - स्कॉटिश सरदारांनी इंग्लंडचा राजा एडवर्ड पहिला याचे वर्चस्व स्वीकारले.
* ऑगस्ट १ - स्वित्झर्लंड राष्ट्राची रचना.

## जन्म 
* फेब्रुवारी ८ - आल्फोन्सो चौथा, पोर्तुगालचा राजा.

## मृत्यू 
* जुलै १५ - पहिला रुडॉल्फ, पवित्र रोमन सम्राट.

वर्ग:इ.स. १२९१
वर्ग:इ.स.च्या १२९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १३ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १६९२

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* फेब्रुवारी ८ - सेलम, मॅसेच्युसेट्सच्या एक डॉक्टरने जाहीर केले की तीन मुलींच्या अंगात सैतान आहे.
* जून ७ - वेस्ट ईंडीझमधील पोर्ट रॉयल, जमैका येथे तीव्र भूकंप. अवघ्या ३ मिनिटांत १,६०० ठार, ३,००० जखमी.
* जुलै १९ - अमेरिकेतील सेलम शहरात चेटकीण असल्याच्या आरोपाखाली ५ स्त्रीयांना फाशी देण्यात आली.

## जन्म 
## मृत्यू
* जून १० - ब्रिजेट बिशप, १६९२ च्या सेलम चेटूक खटल्यांद्वारे फाशी दिलेली पहिली स्त्री.

वर्ग:इ.स. १६९२
वर्ग:इ.स.च्या १६९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
शिवाजी विद्यापीठ

**शिवाजी विद्यापीठ** महाराष्ट्राच्या कोल्हापूर शहरातील विद्यापीठ आहे. याची स्थापना १९६२ साली त्या काळचे राष्ट्रपती सर्वपल्ली राधाकृष्णन यांच्या हस्ते झाले.

याला शिवाजी विद्यापीठ असेही म्हणतात.  विद्यापीठाच्या स्थापनेच्या वेळी या विद्यापीठाच्या क्षेत्रात कोल्हापूर, रत्‍नागिरी, सांगली, सातारा, सोलापूर असे पाच जिल्हे असावेत अशी योजना होती.  पण रत्‍नागिरी जिल्हा मुंबई विद्यापीठाकडेच राहिला आणि सोलापूर जिल्हा सोलापूर विद्यापीठाकडे गेला (इ.स. २००४). त्यामुळे आता कोलहापूर, सांगली आणि सातारा असे तीनच जिल्हे कोल्हापूर विद्यापीठाच्या अधिकार क्षेत्रात येतात. कोल्हापूर येथील शिवाजी विद्यापीठ हे महाराष्ट्रातील सर्वात प्राचीन विद्यापीटापैकी एक आहे.

## हे सुद्धा पहा
* महाराष्ट्रातील अध्यासने

*
वर्ग:महाराष्ट्रातील विद्यापीठे
वर्ग:मराठी भाषा गौरव दिन
वर्ग:शिवाजी महाराज यांच्या नावे असलेल्या गोष्टी
इ.स. १२६५

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* नोगाई खानच्या नेतृत्त्वाखाली मोंगोल सैन्याने ग्रीसमधील थ्रेस शहरावर धाड घातली.

## जन्म
* मे १० - फुशिमि, जपानी सम्राट.

## मृत्यू 
* फेब्रुवारी ८ - हुलागु खान, मोंगोल राजा.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:इ.स. १२६५
वर्ग:इ.स.च्या १२६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १३ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १६९६

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जानेवारी २१ - इंग्लंडच्या संसदेने चलनात असलेले चांदीचे बनावट शिक्के रद्द करण्यासाठी रिकॉइनेज अॅक्ट हा कायदा पारित केला.

## जन्म
* ऑगस्ट २ - महमूद पहिला, ओट्टोमन सम्राट.
* जून ९ - शिवाजी द्वितीय (मराठा छत्रपती)

## मृत्यू 
* फेब्रुवारी ८ - इव्हान पाचवा, रशियाचा झार.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:इ.स. १६९६
वर्ग:इ.स.च्या १६९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७२७

## ठळक घटना आणि घडामोडी
## जन्म
## मृत्यू
* मार्च ३१ - सर आयझेक न्यूटन, इंग्लिश शास्त्रज्ञ व तत्त्वज्ञानी.
* मे १७ - कॅथेरिन पहिली, रशियाची साम्राज्ञी.

वर्ग:इ.स. १७२७
वर्ग:इ.स.च्या १७२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७२९

## ठळक घटना आणि घडामोडी
## जन्म
* एप्रिल २१ - कॅथेरिन दुसरी, रशियाची सम्राज्ञी.
* मे २ - कॅथेरिन, रशियाची सम्राज्ञी.

## मृत्यू
वर्ग:इ.स. १७२९
वर्ग:इ.स.च्या १७२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७३१

## ठळक घटना आणि घडामोडी
## जन्म
* मार्च ११ - रॉबर्ट ट्रीट पेन, न्यायाधिश, स्वातंत्र्यघोषणेचा गायक.

## मृत्यू
* २० डिसेंबर - छत्रसाल बुंदेला, पन्ना संस्थानचा राजा.

वर्ग:इ.स. १७३१
वर्ग:इ.स.च्या १७३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १२९६

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* एप्रिल २७ - डनबारची लढाई - एडवर्ड पहिल्याने स्कॉटलंडचा पराभव केला.

## मृत्यू 
* फेब्रुवारी ८ - प्रझेमिसल, पोलंडचा राजा.
* मे १९ - पोप सेलेस्टाईन पाचवा.


वर्ग:इ.स.च्या १२९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १३ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७३२

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* जून ९ - जेम्स ओगलथॉर्पला अमेरिकेत जॉर्जिया येथे वसाहत करण्याची मुभा मिळाली.

## जन्म
* फेब्रुवारी २२ - जॉर्ज वॉशिंग्टन, अमेरिकेचा पहिला राष्ट्राध्यक्ष.
* जून २१ - योहान क्रिस्चियन बाख, जर्मन संगीतकार.

## मृत्यू
* * २४ सप्टेंबर - रैगेन, जपानी सम्राट.

वर्ग:इ.स. १७३२
वर्ग:इ.स.च्या १७३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७३४

## ठळक घटना आणि घडामोडी
## जन्म
* एप्रिल १७ - तक्सिन, थायलंडचा राजा.
* ऑक्टोबर ७ - राल्फ ॲबरक्रॉम्बी, स्कॉटिश सैन्याधिकारी.
* डिसेंबर १७ - पोर्तुगालची पहिली मरिया. (मृ १८१६)

## मृत्यू
वर्ग:इ.स. १७३४
वर्ग:इ.स.च्या १७३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७२५

## ठळक घटना आणि घडामोडी
## जन्म
* अहिल्याबाई होळकर, होळकर घराण्यातील इंदूरच्या राज्यकर्त्या.

## मृत्यू
* फेब्रुवारी ८ - पीटर पहिला, रशियाचा झार.

वर्ग:इ.स. १७२५
वर्ग:इ.स.च्या १७२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७३५

## ठळक घटना आणि घडामोडी
## जन्म
* ऑक्टोबर ३० - जॉन ऍडम्स, अमेरिकेचा राष्ट्राध्यक्ष.

## मृत्यू
* ऑक्टोबर ८ - यॉंगचंग, चिनी सम्राट.

वर्ग:इ.स. १७३५
वर्ग:इ.स.च्या १७३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७४३

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* फेब्रुवारी १४ - हेन्री पेल्हाम ईंग्लंडच्या पंतप्रधानपदी.

## जन्म 
* एप्रिल १३ - थॉमस जेफरसन, अमेरिकेचा तिसरा राष्ट्राध्यक्ष.

## मृत्यू 
* सप्टेंबर २१ - सवाई जयसिंह, जयपूर संस्थानाचा राजा.

वर्ग:इ.स. १७४३
वर्ग:इ.स.च्या १७४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७४५

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
## जन्म
* फेब्रुवारी १६ - थोरले माधवराव पेशवे

## मृत्यू 
* जुलै १९ - राणोजी शिंदे, ग्वाल्हेरच्या शिंदे घराण्याचे स्थापक.

वर्ग:इ.स. १७४५
वर्ग:इ.स.च्या १७४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७४७

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
## जन्म
* मे ५ - लिओपोल्ड दुसरा, पवित्र रोमन सम्राट.
* जेम्स वेल्स, स्कॉटिश चित्रकार.

## मृत्यू 
वर्ग:इ.स. १७४७
वर्ग:इ.स.च्या १७४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७५१

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
## जन्म
* मार्च १६ - जेम्स मॅडिसन, अमेरिकेचा ४था राष्ट्राध्यक्ष. (मृ. इ.स. १८३६)

## मृत्यू 
वर्ग:इ.स. १७५१
वर्ग:इ.स.च्या १७५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७४९

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* मे १९ - ईंग्लंडचा राजा जॉर्ज दुसऱ्याने ओहायो कंपनीला अमेरिकेतील ओहायो प्रदेशातील जागा दिली.
* जून २१ - कॅनडाच्या नोव्हा स्कॉशिया प्रांतात हॅलिफॅक्स शहराची स्थापना.

## जन्म 
* ऑगस्ट २८ - योहान वोल्फगांग फॉन ग्यॉटे, जर्मन साहित्यिक.

## मृत्यू 
* डिसेंबर १५ - मराठा साम्राज्याचे सम्राट शाहू महाराज

वर्ग:इ.स. १७४९
वर्ग:इ.स.च्या १७४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७५७

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जानेवारी २ - ब्रिटिश ईस्ट ईंडीया कंपनीने कोलकाता काबीज केले.

## जन्म 
* मे २० - हेन्‍री अ‍ॅडिंग्टन, युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान.

## मृत्यू
वर्ग:इ.स. १७५७
वर्ग:इ.स.च्या १७५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७५९

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* मे ३१ - अमेरिकेच्या पेनसिल्व्हेनिया प्रांतात नाटकांवर बंदी.

## जन्म 
## मृत्यू
* ऑगस्ट १० - फर्डिनांड सहावा, स्पेनचा राजा.

वर्ग:इ.स. १७५९
वर्ग:इ.स.च्या १७५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७३९

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* फेब्रुवारी २४ - कर्नालची लढाई - नादिरशहाचा मुघल सैन्यावर विजय.
* मार्च २० - नादिरशहाच्या सैन्याने दिल्लीची नासधूस केली व मयूरासन आणि कोहिनूर हिऱ्यासह अमाप संपत्ती लुटून नेली.

## जन्म 
## मृत्यू
वर्ग:इ.स. १७३९
वर्ग:इ.स.च्या १७३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७६६

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
## जन्म
* थॉमस रॉबर्ट माल्थस, ब्रिटिश तत्त्वज्ञ.

## मृत्यू 
* फेब्रुवारी २३ - स्तानिस्लॉ लेस्झिन्सकी, पोलंडचा राजा.

वर्ग:इ.स. १७६६
वर्ग:इ.स.च्या १७६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७६८

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* मे १० - न्यू ब्रिटोन या नियतकालिकात राजा जॉर्ज तिसऱ्यावर टीका करणारा लेख लिहिल्याबद्दल जॉन विल्किसला तुरुंगात टाकण्यात आले. लंडनमध्ये दंगे.

## जन्म 
## मृत्यू
वर्ग:इ.स. १७६८
वर्ग:इ.स.च्या १७६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७२०

## ठळक घटना आणि घडामोडी
## जन्म
* फेब्रुवारी ८ - साकुरामाची, जपानी सम्राट.
* मे ११ - कार्ल फ्रेडरिक हियेरोनिमस फ्राइहेर फोन मंचहाउसेन, जर्मन सेनाधिकारी व भटक्या.
* मे १५ - मॅक्सिमिलियन हेल, स्लोव्हेकियन अंतराळतज्ञ.

## मृत्यू
वर्ग:इ.स. १७२०
वर्ग:इ.स.च्या १७२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७७१

## ठळक घटना आणि घडामोडी
## जन्म
* जून ५ - अर्नेस्ट पहिला, हॅनोव्हरचा राजा.
* ऑगस्ट १५ - सर वॉल्टर स्कॉट, इंग्लिश कादंबरीकार.

## मृत्यू 
वर्ग:इ.स. १७७१
वर्ग:इ.स.च्या १७७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७६४

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* फेब्रुवारी १५ - अमेरिकेतील मिसुरी राज्यात सेंट लुई शहराची स्थापना.

## जन्म 
* जून १९ - होजे गेर्व्हासियो आर्तिगास, उरुग्वेचा राष्ट्रपिता.

## मृत्यू 
वर्ग:इ.स. १७६४
वर्ग:इ.स.च्या १७६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७७४

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* मे १० - लुई सोळावा फ्रांसच्या राजेपदी.
* जुलै २१ - कुचुक-कैनार्जीची संधी - ऑट्टोमन साम्राज्य व रशियाने युद्ध संपवले.
* ऑगस्ट १ - जोसेफ प्रीस्टली व कार्ल विल्हेमने ऑक्सिजन मूलतत्त्वाचा शोध लावला.

## जन्म 
## मृत्यू
* मे १० - लुई पंधरावा, फ्रांसचा राजा.

वर्ग:इ.स. १७७४
वर्ग:इ.स.च्या १७७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
हसवणूक (पुस्तक)

हे मराठीतील एक पुस्तक आहे.

अनुक्रमणिका:

१. - आमचा धंदा : एक विलापिका -१९६१ - १

२. - माझे खाद्यजीवन - १९६२-१३

३. - बिगरी ते मॅट्रिक - १९६३ - ३७

४. - माशी - १९६१ - ५२

५. - साता वारांची कहाणी - १९६० - ५७

६. - मी आणि माझा शत्रुपक्ष - १९६५ - ६४

७. - माझे पौष्टिक जीवन - १९६५ - ८२

८. - चाळशी - १९६१ - ९५

९. - काही अप-काही डाऊन - १९६४ - १०२

१०. - काही नवीन ग्रहयोग - १९६३ - ११८

११. - रस्ते - १९६० - १३१

१२. - पाळीव प्राणी - १९६३ - १३९

वर्ग:मराठी साहित्य यादी
वर्ग:पु.ल. देशपांडे यांचे साहित्य
मालवाहू विमान

**उपयोगानुसार वर्गीकरण**
* टपालवाहू
* अन्यवाहू
* फवारा मारण्यासाठी

वर्ग:विमाने
इ.स. १७७६

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जून २८ - अमेरिकेच्या पहिल्या राष्ट्राध्यक्ष जॉर्ज वॉशिंग्टनला पळवून नेण्याचा कट रचल्याबद्दल त्याच्या अंगरक्षक थॉमस हिन्कीला फाशी.
* सप्टेंबर ९ - अमेरिकेची अधिकृ्तरित्या देश म्हणून घोषणा करण्यात आली.

## जन्म 
## मृत्यू 
वर्ग:इ.स. १७७६
वर्ग:इ.स.च्या १७७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७८१

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* जानेवारी १७ - अमेरिकन क्रांती - जनरल डॅनियल मॉर्गनच्या अमेरिकन सैन्याने लेफ्टनंट कर्नल बानास्ट्रे टार्ल्टनच्या ब्रिटिश सैन्याला हरवले.

## जन्म
* मार्च ११ - ऍन्टॉनी फिलिप हेन्रिक, रचनाकार.
* जून २१ - सिमिओन-डेनिस पॉइसॉन, फ्रेंच गणितज्ञ व भौतिकशास्त्रज्ञ.

## मृत्यू
जुलै ९ - योहान निकोलॉस गोत्झ, जर्मन साहित्यिक, (ज. १७२१)

वर्ग:इ.स. १७८१
वर्ग:इ.स.च्या १७८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
दळणवळण

उत्तम **दळणवळण** हे आजच्या काळातील महत्त्वाची गरज बनली आहे. भुतलावर, जलाशयावरून व आकाशातून दळणवळण होउ शकते. दळणवळणासाठी वाहने लागतात पण खुष्की वाहतुकीसाठी वेगवेगळ्या ठिकाणांना जोडणारे रस्ते किंवा रुळमार्ग असावे लागतात. 

** भारतात रस्त्यांचे खालील प्रकार आहेत:**   
* राष्ट्रीय महामार्ग: हे मार्ग देशाच्या विकासात फार मोठा हातभार लावतात. या रस्त्यांची बांधणी आणि देखभाल केंद्र सरकार करते.
* राजकीय महामार्ग: हे महामार्ग राज्य सरकारच्या अखत्यारीत येतात.
* प्रमुख जिल्हा रस्ता
* इतर प्रमुख जिल्हा रस्ता
* ग्रामीण रस्ता
* द्रुतगतीमार्ग: प्रगत देशात विस्तृत जाळे असणारा पण भारतात नवीन असणारा हा रस्ता प्रकार गेल्या ५ वर्षात भारतातही अवतरला आहे. त्यात वर्षागणिक संख्येने व लांबीने वाढ होत आहे. या रस्त्यांवर कमीतकमी विशिष्ट गति असलेल्या वाहनांनाच प्रवेश असतो.

**वाहनांचे प्रकार:**

**१. रस्त्यावरची वाहने**

**२. रेल्वे**

**३. जहाज**

**४. विमान**

याशिवाय दळणवळणाचे आणखी प्रकार :-

१. दूरध्वनी (टेलीफोन)

२. रेडियो

३. दूरदर्शन

४. अंतरजाल (इंटरनेट)

वर्ग:दळणवळण
इ.स. १६२१

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* फेब्रुवारी ९ - ग्रेगोरी पंधरावा पोपपदी.

## जन्म
## मृत्यू
* जानेवारी २८ - पोप पॉल पाचवा.
* मार्च २१ - स्पेनचा तिसरा फेलिपे.

वर्ग:इ.स. १६२१
वर्ग:इ.स.च्या १६२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
रस्त्यावरची वाहने

रस्त्यावरील वाहनांचे प्रामुख्याने दोन प्रकार आहेत. १) इंधनावर चालणारी वाहने २) इंधनरहित वाहने

या व्यतिरीक्त वाहनांचे अजून दोन प्रकार आहेत. १) प्रवासीवाहू वाहने, व २) मालवाहू वाहने असे प्रकार पाडता येतात.

## कार मोटरसायकल 
### स्कूटर / फटफटी/ मोटार सायकल 
स्वातंत्र्याच्या आघी भारतात स्कूटर नसाव्यात. फटफटी होत्या  पण भारतात बहुतेक बनत नव्हत्या. त्यांची किंमतही परवडण्यापलीकडे असावी. त्यामुळे भारतीय उत्पादकांनी स्कूटरपासून सुरुवात केली. कौटुंबिक वाहन म्हणून स्कूटरला प्रचंड लोकप्रियता लाभली. १९५० ते १९९० ह्या काळात स्कूटर उत्पादक भरभराटीत राहीले व स्कूटर शहरी रस्यांवर साम्राज्य करीत राहिली. १९९० नंतर जेव्हा भारतात फटफटी बनू लागल्या तेव्हा भारतीय तरुणवर्ग तिच्या मर्दानी, अश्वारूढ अशा प्रसिद्धीमाध्यमांनी तयार केलेल्या प्रतिमेच्या प्रेमातच पडला. स्कूटर पर्वाला अवकळा आली तर फटफटींची वाढ प्रचंड वेगाने होऊ लागली आणि ती वाढ आजतागायत चालूच आहे. नोकरी लागलेला तरुण, आजकाल कौटुंबिक जबाबदाऱ्या झाल्याने, बऱ्याच अंशी त्याची पहिली मोठी खरेदी फटफटी घेऊन (हप्त्यानेका होइना) करतो.

### कार 
कार हे आजकाल सर्वांना परिचीत असे वाहन आहे.

### हलका ट्रक/मालवाहू टेंपो 
हलक्या ट्रकची सामान क्षमता तुलनेने कमी असते पण ती वहातुकीत चालविणे जास्त सोपे असते. हलक्या ट्रकचा वापर प्रामुख्याने शहरात व जिल्ह्यापुरता केला जातो.
### जड ट्रक 
जड ट्रक जास्तीचे सामान नेण्यास व आंतरराज्यीय वहातुकीसाठी होतो. दोन्ही प्रकारचे ट्रक व्यापारी व भाडे तत्त्वावर वापरतात.

## इंधनरहित वाहने 
### सायकल 
दुचाकीचा वापर भारतात शतकाआघीपासून होत असावा. पुण्यात, फार पूर्वी, दुचाकी रात्री दिवा लावल्याशिवाय चालवल्यास ’गुन्हा’ म्हणून फौजदार सराफखान्यात नेत, असे आपण वाचतो. १९५० च्या कळात दुचाकी हेच प्रमुख वाहन होते. स्कूटर आल्यावर मात्र कनिष्ठ मध्यमवर्गीयांसाठी सायकल, मध्यमवर्गीयांसाठी स्कूटर व श्रीमंतांसाठी मोटार अशी वर्गवारी झाली. मर्यादित अंतरापर्यॅंत कामावर जाण्यायेण्यास व कौटुंबिक वाहन म्हणून दुचाकी योग्यतम ठरते. दुचाकी वाहनांना (मग त्यात स्कूटर व फटफटीहि आली) पायवाट सुद्धा पुरते. त्यामुळे गावात, शेतात, रानात कुठेहि चालवता येते. पायबळावर चालत असल्याने इंधनाचा खर्च नसतो. मोटार चालवताना यंत्र बंद पडण्याची असलेली भीती नसते. अधूनमधून खर्च होतो हवा भरण्यावर किंवा ट्यूबला छिद्र पडल्यास ते दुरूस्त करण्यात पण तो खर्च परवडण्यासारखा असतो. दुस्वारी, तिस्वारी इत्यादी प्रकार सर्व दुचाकी वाहनांना लागू पडतात.

## हे सुद्धा पहा 
प्राणिचलित वाहतूक साधने

वर्ग:वाहने
इ.स. १४०४

## ठळक घटना आणि घडामोडी
## जन्म
* फेब्रुवारी ९ - कॉन्स्टन्टाईन अकरावा, शेवटचा बायझेन्टाईन सम्राट.

## मृत्यू
* ऑक्टोबर १ - पोप बॉनिफेस नववा.

वर्ग:इ.स. १४०४
वर्ग:इ.स.च्या १४०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १५ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ११९९

## ठळक घटना आणि घडामोडी
## जन्म
* गुट्टोर्म सिगुर्डसन, नॉर्वेचा राजा.
* पोप अलेक्झांडर चौथा.

## मृत्यू
* जानेवारी २३ - याकुब, खलिफा.
* फेब्रुवारी ९ - मिनामोटोनो योरिमोटो, जपानी शोगन.

वर्ग:इ.स. ११९९
वर्ग:इ.स.च्या ११९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १२ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १६३४

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* डचांनी कुरासावो जिंकून घेतले.

## जन्म
* जून २० - चार्ल्स इमॅन्युएल, सव्हॉयचा राजा.

## मृत्यू
* फेब्रुवारी ९ - मुराद चौथा, ऑट्टोमन सम्राट.

वर्ग:इ.स. १६३४
वर्ग:इ.स.च्या १६३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७८५

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* जुलै ६ - अमेरिकेने पूर्णतः दशमान पद्धतीवर आधारित डॉलरला चलन म्हणून मान्यता दिली.

## जन्म
## मृत्यू
वर्ग:इ.स. १७८५
वर्ग:इ.स.च्या १७८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १६१९

## ठळक घटना आणि घडामोडी
## जन्म
* एप्रिल २१ - यान व्हान रीबेक, दक्षिण आफ्रिकेच्या केप टाउन शहराच्या ठिकाणी वस्ती केलेला पहिला युरोपीय.

## मृत्यू
* मार्च २० - मॅथियस, पवित्र रोमन सम्राट.
* ऑक्टोबर १४ - सॅम्युएल डॅनियेल, इंग्लिश कवी

वर्ग:इ.स. १६१९
वर्ग:इ.स.च्या १६१० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
डॉमिनिकन प्रजासत्ताक

**डॉमिनिकन प्रजासत्ताक** हा कॅरिबियनमधील एक देश आहे. डॉमिनिकन प्रजासत्ताक हिस्पॅनियोला बेटाच्या पूर्व भागात वसला आहे. ह्या बेटाचा पश्चिम भाग हैती देशाने व्यापला आहे.

## इतिहास 
### नावाची व्युत्पत्ती 
### प्रागैतिहासिक कालखंड
## भूगोल 
### चतुःसीमा 
### राजकीय विभाग
### मोठी शहरे 
## समाजव्यवस्था 
### वस्तीविभागणी 
### धर्म
### शिक्षण 
### संस्कृती
## राजकारण 
## अर्थतंत्र
वर्ग:कॅरिबियन
वर्ग:लॅटिन अमेरिका
इ.स. १५७५

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* फेब्रुवारी १३ - हेन्री तिसरा फ्रांसच्या राजेपदी.

## जन्म
* सप्टेंबर १२ - हेन्री हडसन, इंग्लिश शोधक.

## मृत्यू
वर्ग:इ.स. १५७५
वर्ग:इ.स.च्या १५७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
पोप ग्रेगोरी पंधरावा

**ग्रेगोरी पंधरावा** (जानेवारी ९, इ.स. १५५४:बोलोन्या - जुलै ८, इ.स. १६२३:रोम) हा फेब्रुवारी ९, इ.स. १६२१ ते मृत्युपर्यंत पोप होता.

याचे मूळ नाव *अलेस्सान्द्रो लुडोविसी* होते. लहानपणी रोम येथे जेसुइट शिक्षण घेतल्यावर उच्चशिक्षणासाठी हा बोलोन्या विद्यापीठास गेला व तेथे धर्मग्रंथ व कायद्याची पदवी मिळवली. इ.स. १६१२मध्ये पोप पॉल पाचव्याने अलेस्सान्द्रोला बोलोन्याचा आर्चबिशप नेमला व सव्होय व स्पेनमध्ये मध्यस्थी करण्यास प्रतिनिधी म्हणून पाठवले. पॉल पाचव्याच्या मृत्युनंतर अलेस्सान्द्रो रोमला पोपच्या निवडणुकीसाठी गेला. तेथे त्याला पोपपदी निवडण्यात आले. त्याने स्वतःला ग्रेगोरी पंधरावा हे नाव दिले.

पोपपदी बसल्याच्या तिसऱ्या दिवशी ग्रेगोरीने आपल्या पुतण्याला कार्डिनल केले व आपल्या भावास सेनापतीपदी नेमले.

पवित्र रोमन सम्राट फर्डिनान्ड दुसऱ्याला प्रोटेस्टंट सैन्याविरूद्ध व पोलंडच्या सिगिस्मंड तिसऱ्याला तुर्कस्तानविरूद्ध मदत करण्याव्यतिरीक्त ग्रेगोरीने युरोपच्या राजकारणात फारशी ढवळाढवळ केली नाही.

ग्रेगोरी नंतर अर्बन आठवा पोपपदी आला.

ग्रेगोरी १५
ग्रेगोरी १५
वर्ग:इ.स. १५५४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १६२३ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स. १५८१

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जानेवारी १६ - ईंग्लंडच्या संसदेने रोमन कॅथोलिक धर्माला बेकायदा जाहीर केले.

## जन्म 
## मृत्यू
* सप्टेंबर १ - गुरू रामदास, चौथे शीख गुरू.

वर्ग:इ.स. १५८१
वर्ग:इ.स.च्या १५८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
डेव्हिस चषक

150px|right|thumb|मानचिह्न

**डेव्हिस करंडक** ही टेनिसची सगळ्यात महत्त्वाची आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा आहे.

जगातील १३४ देश यात भाग घेतात. त्यातून १६ देश शेवटच्या पातळीवर पोचतात.

फेब्रुवारी ९, इ.स. १९०० रोजी या स्पर्धेचा पहिला सामना खेळला गेला.

## देशानुसार कामगिरी 
वर्ग:टेनिस स्पर्धा
*
इ.स. १८२४

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* ऑगस्ट १५ - अमेरिकेतील गुलामगिरीपासून सुटका झालेल्या व्यक्तींनी लायबेरिया हे राष्ट्र निर्माण केले.


वर्ग:इ.स.च्या १८२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८१६

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* डिसेंबर ११ - इंडियाना अमेरिकेचे १९वे राज्य झाले.

## जन्म 
* ऑगस्ट ७ - माटा हारी, डच गुप्तहेर.

## मृत्यू 
वर्ग:इ.स. १८१६
वर्ग:इ.स.च्या १८१० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १५७३

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* जुलै ६ - कोर्दोबा, अर्जेन्टीना शहराची स्थापना.

## जन्म
* जुलै १५ - इनिगो जोन्स, लंडनचा वास्तुशास्त्रज्ञ ज्याने सेंट पॉलचे चर्च पुनर्स्थापित केले.
## मृत्यू
वर्ग:इ.स. १५७३
वर्ग:इ.स.च्या १५७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १६४६

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* मे ५ - ईंग्लंडचा राजा चार्ल्स पहिला याने स्कॉटलंडच्या सैन्यासमोर शरणागती पत्करली.

## जन्म
* फेब्रुवारी २३ - तोकुगावा त्सुनायोशी, जपानी शोगन.

## मृत्यू
वर्ग:इ.स. १६४६
वर्ग:इ.स.च्या १६४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १५६१

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
## जन्म
* जानेवारी २२ - फ्रांसिस बेकन, इंग्लिश लेखक.
* फेब्रुवारी २२ - फुजिवारा सैका, जपानी तत्त्वज्ञ. (मृ. १६१९)

## मृत्यू 
वर्ग:इ.स. १५६१
वर्ग:इ.स.च्या १५६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १५६५

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* जानेवारी २३ - तालिकोटची लढाई - विजयनगर साम्राज्याच्या विरुद्ध अहमदनगरचा निझामशहा, विजापूरचा आदिलशाही, बिदरचा इमादशहा, बेरारचा बरीदशहा व गोवळकोंडाचा कुतुबशहा या दखनी सुलतानांनी एकी करून रामरायाचा पाडाव केला. येथून दक्षिण भारतात अनिर्बंध मुस्लिम सत्तेला सुरुवात झाली.
* मार्च १ - ब्राझिलमध्ये रियो दि जानेरो शहराची स्थापना.

## जन्म
## मृत्यू
* ऑक्टोबर ५ - लोडोव्हिको फेरारी, इटालियन गणितज्ञ.
* डिसेंबर ९ - पोप पायस चौथा.

वर्ग:इ.स. १५६५
वर्ग:इ.स.च्या १५६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १५९२

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
## जन्म
* जानेवारी ५ - शाह जहान, मुघल सम्राट.

## मृत्यू 
* नोव्हेंबर २७ - योहान तिसरा, स्वीडनचा राजा

वर्ग:इ.स. १५९२
वर्ग:इ.स.च्या १५९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १५४०

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जुलै २८ - दरबारी राजकारणात इंग्लंडचा राजा हेन्री आठव्याने थॉमस क्रॉमवेलला मृत्युदंड दिला.
* ऑगस्ट १५ - पेरूतील अरेकिपा शहराची स्थापना.


वर्ग:इ.स.च्या १५४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १५३४

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* जानेवारी १५ - इंग्लंडच्या संसदेने कायद्याने आठव्या हेन्री आणि अॅन बोलेनचे लग्न संमत करून त्यांच्या होणाऱ्या मुलांना राज्याधिकारी ठरवलिे.
* मे १० - जॉक कार्टियेने न्यू फाउंडलंड भेट दिली.

## जन्म
## मृत्यू
* सप्टेंबर २५ - पोप क्लेमेंट सातवा.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:इ.स. १५३४
वर्ग:इ.स.च्या १५३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १६२७

## ठळक घटना आणि घडामोडी
## जन्म
* जानेवारी २५ - रॉबर्ट बॉईल, इंग्लिश रसायनशास्त्रज्ञ.

## मृत्यू
* नोव्हेंबर ८ - जहांगीर, मुघल सम्राट.

वर्ग:इ.स. १६२७
वर्ग:इ.स.च्या १६२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १५६७

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* जुलै २४ - मेरी क्वीन ऑफ स्कॉट्स पदच्युत. १ वर्षाचा जेम्स सहावा स्कॉटलंडच्या राजेपदी.

## जन्म
## मृत्यू
* जानेवारी २३ - सम्राट चियाचिंग, चिनी सम्राट

वर्ग:इ.स. १५६७
वर्ग:इ.स.च्या १५६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८०२

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* एप्रिल २६ - नेपोलियन बोनापार्टने फ्रेंच क्रांतीत देशाबाहेर पळून गेलेल्या जहागिरदारांना माफी जाहीर केली व परत फ्रांसमध्ये बोलावले.
* मे १७ - नेपोलियन बोनापार्टने पोपची राष्ट्रे फ्रांसमध्ये समाविष्ट करून घेतली.

## जन्म 
* जुलै २६ - मेरियानो अरिस्ता मेक्सिकोचा राष्ट्राध्यक्ष.
* नोव्हेंबर २९ - विल्हेल्म हाउफ, जर्मन कवी.

## मृत्यू 
वर्ग:इ.स. १८०२
वर्ग:इ.स.च्या १८०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १२५८

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* फेब्रुवारी १० - मोंगोल सरदार हुलागु खानने बगदाद लुटले व तेथील नागरिकांची हत्या केली. अंदाज १०,००० ते ८,००,०००.

## जन्म
## मृत्यू
* फेब्रुवारी २० - अल मुस्तसिम, बगदादचा खलिफा.

वर्ग:इ.स. १२५८
वर्ग:इ.स.च्या १२५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १३ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
बगदाद

**बगदाद** ही इराक देशाची राजधानी व स्वतः एक प्रांतही आहे. २०११ मध्ये बगदादची लोकसंख्या लघबग ७२,१६,०४० होती ज्यामुळे ते इराकमधले सर्वात मोठे शहर, तसेच अरबी देशांत कैरो, इजिप्त पाठोपाठ दुसऱ्या क्रमांकाचे व पश्चिम आशियात तेहरान, इराण नंतर दुसऱ्या क्रमांकाचे शहर ठरते.

तैग्रिस नदीच्या काठावर असलेले हे शहर ८व्या शतकात स्थापले गेले आणि अब्बासिद कालिफातीची राजधानी बनले. स्थापनेनंतर थोड्याच काळात बगदादची प्रगती इस्लाम जगातले एक महत्त्वाचे सांस्कृतिक, व्यापारी व विचारवंतांचे केंद्र इथपर झाली. इथे बऱ्याच शैक्षणिक संस्था कार्यरत असल्याने बगदादला शिक्षणाचे माहेरघर असा मान प्राप्त झाला. ११ ते १३ व्या शतकांत अंदाजे १२,००,००० लोकसंख्येचे बगदाद हे जगातील सर्वात मोठे शहर आहे असे मानले जाई. मंगोल साम्राज्याहाती ह्या शहराचा १५२८ मध्ये जवळजवळ विध्वंस झाला. तिथून सुरू झालेली अधोगती ही पुढील बरीच शतके वरचेवर होणारा प्लेग व एकामागून एक झालेले साम्राज्य बदल ह्यामुळे चालूच राहिली. शेवटी १९३८ मध्ये स्वतंत्र देश म्हणून मान्यता मिळाल्यावर बगदाद शहराने हळूहळू करत अरब जगाचे सांस्कृतिक केंद्र ही आपली पुर्वीची ओळख परत मिळवली.

हल्लीच्याच काळात मार्च २००३ला अमेरिकेच्या आघाडीने केलेल्या इराकवरील कब्जा जो डिसेंबर २०११ पर्यंत टिकला व ज्या दरम्यान प्रचंड जातीय दंगे झाले त्यात बगदाद शहरातल्या मूलभूत सोयीचे (रस्ते, पूल, इमारती इ. ) बरेच नुकसान झाले. अजूनही बगदाद शहराला अतिरेकी व आतंकवादी कारवायांपासून नुकसान सोसावे लागत आहे.

*
वर्ग:इराकमधील शहरे
वर्ग:आशियातील देशांच्या राजधानीची शहरे
इ.स. ११६२

## ठळक घटना आणि घडामोडी
## जन्म
* चंगीझ खान - मंगोल सम्राट

## मृत्यू
* फेब्रुवारी १० - बाल्डविन तिसरा, जेरुसलेमचा राजा.

वर्ग:इ.स. ११६२
वर्ग:इ.स.च्या ११६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १२ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १५९४

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* फेब्रुवारी २७ - हेन्री चौथा फ्रांसच्या राजेपदी.

## जन्म 
* मार्च १५ - शहाजीराजे भोसले.

## मृत्यू
वर्ग:इ.स. १५९४
वर्ग:इ.स.च्या १५९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १६४३

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
## जन्म
* जानेवारी ४ - सर आयझेक न्यूटन, इंग्लिश शास्त्रज्ञ व तत्त्वज्ञानी.

## मृत्यू 
* बनारसीदास खरगसेन जैन, हिंदी कवी.

वर्ग:इ.स. १६४३
वर्ग:इ.स.च्या १६४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १६२८

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* जानेवारी २३ - डोळे काढून घेउन कैदेत घातलेल्या मुघल सम्राट शहरयार आणि त्याचे पुतणे दावर बख्श, गर्शास्प, ताहमुरास आणि होशंग यांना ठार मारण्यात आले.

## जन्म
* एप्रिल २३ - योहान्स हड्ड, ॲम्स्टरडॅमचा महापौर आणि डच ईस्ट इंडिया कंपनीचा चालक.

## मृत्यू
वर्ग:इ.स. १६२८
वर्ग:इ.स.च्या १६२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १५९०

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* मे १७ - डेन्मार्कची ऍन स्कॉटलंडच्या राणीपदी.

## जन्म 
* एप्रिल १८ - पहिला एहमेद.
* जुलै १३ - पोप क्लेमेंट दहावा.

## मृत्यू 
* सप्टेंबर २७ - पोप अर्बन सातवा.

वर्ग:इ.स. १५९०
वर्ग:इ.स.च्या १५९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १६२९

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* इंग्लंडचा राजा जॉर्ज तिसऱ्याने सनद दिल्यावर मॅसेच्युसेट्स बे कॉलोनीची स्थापना झाली. साधारणपणे सध्याच्या मॅसेच्युसेट्स राज्यातील ही वसाहत अमेरिकेतील पहिली इंग्लिश वसाहत होती.

## जन्म
* मार्च ९ - अलेक्सिस पहिला, रशियाचा झार.
* ऑगस्ट १७ - जॉन तिसरा, पोलंडचा राजा.

## मृत्यू
वर्ग:इ.स. १६२९
वर्ग:इ.स.च्या १६२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १५६९

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
## जन्म
* ऑगस्ट ३१ - जहांगीर, मुघल सम्राट.

## मृत्यू 
* सप्टेंबर ९ - पीटर ब्रूघेल,डच चित्रकार.

वर्ग:इ.स. १५६९
वर्ग:इ.स.च्या १५६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १६७९

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जानेवारी २४ -ईंग्लंडचा राजा चार्ल्स दुसऱ्याने संसद बरखास्त केली.

## जन्म 
## मृत्यू
* डिसेंबर ३१ - जियोव्हानी आल्फोन्सो बोरेली, इटालियन गणितज्ञ आणि भौतिकशास्त्रज्ञ.

वर्ग:इ.स. १६७९
वर्ग:इ.स.च्या १६७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १६७६

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
## जन्म
* ऑगस्ट २६- रॉबर्ट वाल्पोल, युनायटेड किंग्डमचा पहिला पंतप्रधान.

## मृत्यू 
* जुलै २२ - पोप क्लेमेंट दहावा.

वर्ग:इ.स. १६७६
वर्ग:इ.स.च्या १६७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १६४४

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जानेवारी २२ - इंग्लंडच्या राजा चार्ल्स पहिल्याने आपल्या बाजूने असलेल्या ऑक्सफर्डच्या संसदेला पहिल्यांदा पाचारण केले.

## जन्म
* मात्सुओ बाशो, जपानी कवी.

## मृत्यू 
* एप्रिल २५ - चॉॅंगझेंग, चीनी सम्राट.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:इ.स. १६४४
वर्ग:इ.स.च्या १६४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १०६८

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
* इंग्लंडच्या पहिल्या विल्यमने एक्झेटर शहराला १८ दिवसांच्या वेढ्यानंतर जिंकून घेतले व तेथून तो ईस्ट मिडलँड्स भागातील नॉटिंगहॅम, स्टॅफर्ड, लिंकन आणि यॉर्क शहरांमधील बंड मोडून काढण्यास चालून गेला.

## जन्म 
## मृत्यू 
* मे २२ - गो-राइझाइ, जपानी सम्राट.

## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. १०६८
वर्ग:इ.स.च्या १०६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ११ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १५९९

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
## जन्म
* फेब्रुवारी १३ - पोप अलेक्झांडर सातवा.
* एप्रिल २५ - ऑलिव्हर क्रॉमवेल, ब्रिटिश राजकारणी, अघोषित राजा.

## मृत्यू 
* चांदबिबी - आदिलशाही व निजामशाही सुलताना.
* एप्रिल १४ - हेन्री वॅलप, इंग्लिश राजकारणी.

वर्ग:इ.स. १५९९
वर्ग:इ.स.च्या १५९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १२१९

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
## जन्म
## मृत्यू 
* फेब्रुवारी १३ - मिनामोटोनो सानेटोमो, जपानी शोगन.
* मे ५ - लिओ दुसरा, आर्मेनियाचा राजा.

वर्ग:इ.स. १२१९
वर्ग:इ.स.च्या १२१० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १३ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
पोप इनोसंट दुसरा

**इनोसंट दुसरा** (???:रोम - सप्टेंबर २४, इ.स. ११४३:रोम) हा फेब्रुवारी १३, इ.स. ११३० ते मृत्युपर्यंत पोप होता.

याचे मूळ नाव *ग्रेगोरियो पापारेची* असे होते. पोप ऑनरियस दुसऱ्याच्या मृत्युनंतर याने क्लेर्व्हॉच्या बर्नार्डच्या मदतीने पोपपद मिळवले. इनोसंट दुसऱ्याच्या राज्यकालाविषयी फारशी माहिती उपलब्ध नाही.

इनोसंट ०२
इनोसंट ०२
वर्ग:इ.स. ११४३ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चेलियुस्किन

**चेलियुस्किन** हे वाफेवर चालणारे रशियाचे जहाज होते.
इवलेसे|चेलियुस्किन - या लेखाचे संपादन
याची बांधणी डेन्मार्कमध्ये इ.स. १९३३ साली झाली व याला रशियाच्या ध्रुवीय शोधक सेमियोन इव्हानोविच चेलियुस्किनचे नाव दिले गेले.

इ.स. १९३४मध्ये उत्तर ध्रुवीय प्रदेशात असताना हे जहाज बर्फात अडकले व हे हिमनग जेथे जातील तेथे भरकटू लागले. शेवटी फेब्रुवारी १३ला बर्फाचा दाब वाढुन याचे तुकडे झाले. यातील खलाश्यांनी बर्फावरच आश्रय घेतला. २ महिन्यांनंतर जवळजवळ सगळ्यांना बर्फावर उतरणाऱ्या विमानाद्वारे वाचवण्यात आले.

वर्ग:जहाज
वर्ग:आर्क्टिक महासागर
बुडापेस्ट

**बुडापेस्ट** ही हंगेरीची राजधानी व सगळ्यात मोठे शहर आहे.

डॅन्युब नदीच्या किनारी वसलेले हे शहर मुळात बुडा व पेस्ट अशी दोन जवळजवळची शहरे होती. १७,००,००० लोकसंख्या असलेले हे शहर या बाबतीत युरोपमध्ये सहाव्या क्रमांकावर आहे. मध्य युरोपातील एक महत्त्वाचे केंद्र असलेले बुडापेस्ट शहर युरोपातील सर्वात सुंदर शहरांपैकी एक मानले जाते.

## बाह्य दुवे 
* Budapest hotels and info Portal 
* बुडापेस्टमधील रेल्वे, बस व ईतर प्रवाससाधने 
* बुडापेस्टचा प्रवासी नकाशा 

वर्ग:हंगेरीमधील शहरे
वर्ग:युरोपातील देशांच्या राजधानीची शहरे
*
इ.स. १४४८

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* ॲंजूच्या मार्गारेटने कॅंब्रिजमध्ये क्वीन्स कॉलेजची स्थापना केली.

## जन्म
* नोव्हेंबर ४ - आल्फोन्सो दुसरा, नेपल्सचा राजा.

## मृत्यू 
वर्ग:इ.स. १४४८
वर्ग:इ.स.च्या १४४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १५ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
देवप्रिया

**देवप्रिया** हे मराठी भाषेत फार मोठ्या प्रमाणात वापरले गेलेले वृत्त आहे. हे नावही श्री. माधव ज्युलियन यांनी दिलेले आहे.
या अक्षरगणवृत्ताचे मात्रांच्या हिशोबात ७-७-७-५ असे उपभाग आहेत. 'विबुधप्रिया' या शंकराचार्य, मोरोपंत आदी कवींनी हाताळलेल्या छंदातही सप्तमात्रिक उपभाग असल्यामुळे त्या छंदाला जवळचे असे 'देवप्रिया' हे नाव या छंदाला माधवराव पटवर्धन यांनी दिले. जगन्नाथ प्रसाद 'भानु' यांच्या छन्द: प्रभाकर या हिंदी ग्रंथांत या वृत्ताचा उल्लेख 'सीता' या नावाने केला आहे.

याचा लघुगुरू आणि मात्रांचा क्रम असा आहे :

मूळ उर्दू बहरचे नाव - *रमल मुतदारिकुल आखिर सालिम मुरक्कब मुसम्मन*' असे असून बहर-ए-रमलचे हे उपवृत्त समजले जाते.

रमलच्या शेवटच्या खंडात गा-ल-गा-गा वजनाऐवजी गा-ल-गा हे वजन घेतल्यास देवप्रिया होते.

 खंड- ४, मात्रा २६ ( ७/७/७/५)

मराठी भाषेत या वृत्तात चपखल बसणाऱ्या शब्दांचा फार मोठा खजिना आहे. प्रत्येक वृत्त प्रत्येक भाषेत चालतेच असे नाही.

उदाहरणार्थ, उर्दूतील हलन्त लघु असणारी वृत्ते मराठीत वापरता येत नाहीत. कारण आपल्याकडे ती पद्धत नाही. आपण शेवटचे अक्षर हे गुरूच मानतो. आटापिटा करून वापरल्यास ती शोभत नाहीत.

### देवप्रियाची काही उदाहरणे
१)  
    कालच्या स्वप्नात माझ्या, येउनी गेलास तू
    वेदना माझ्या उशाला, ठेवुनी गेलास तू..
                      --- सुभाषचंद्र आपटे

२)  
    दाटलेल्या हुंदक्याला दाबणे नाही बरे
    आसवांना पापण्यांनी रोखणे नाही बरे...
                    --- सुभाषचंद्र आपटे

३)  
    सांजवेळी सोबतीला सावली देऊन जा
    भैरवी गाईन मी तू, मारवा गाऊन जा...
                     --- इलाही जमादार

### काही इतर लोकप्रिय गीते
१) शुक्रतारा मंदवारा चांदणे पाण्यातुनी

२) त्या फुलांच्या गंधकोशी सांग तू आहेस का

३) चांदणे शिंपित जाशी चालता तू चंचले

## बाह्य दुवे
मनोगतावरील माहिती 

वर्ग:वृत्त
मालिनी (वृत्त)

मालिनी हे संस्कृत-मराठीत आणि अन्य भारतीय भाषांतील काव्यांत वापरात असलेले अक्षरगणवृत्त आहे. या कविते(काव्या)च्या प्रत्येक कडव्यात चार चरण (ओळी) असून प्रत्येक चरणात १५ अक्षरे असतात. या १५ अक्षरांचे तीनतीनचे गट केले तर न,न,म,य,य, असे गण पडतात. प्रत्येक ओळीतली यती ८व्या अक्षरावर असतो. 

ह्या वृत्ताचा लघुगुरू आणि मात्रांचा क्रम असा आहे :

## वृत्ताची लक्षणगीते 
* ननमयय गणांनी मालिनी वृत्त होते । 

*नमन नमन मानावा यमाचा यमाचा । 

* म्हणति कवि तयाला मालिनी वृत्त तेव्हा ॥
न न म य य असे हे संघ येतात जेव्हा ॥
प्रतिचरणिहि पंध्रा अक्षरे ही तयाची ॥ 
हरिहर - चरणांला आपुले हीत याची ॥ 

* न-न-मयययुतेयं मालिनी भोगिलोकैः । (संस्कृत)

* ननमयय भएमा मालिनी छन्द भन्छन् । (नेपाळी भाषा)

## मालिनी वृत्तात लिहिलेल्या कविता
* समर्थ रामदासांची करुणाष्टके (अनुदिन अनुतापे तापलो रामराया,...)
* पंगतीत भोजनापूर्वी म्हटल्या जाणारा श्लोक : 'वदनि कवळ घेता नाम घ्या श्रीहरीचे'
* प्रथम घर कला का व्यास की पाठशाला (हिंदी)
* तरुवर सुफलांच्या आगमी नम्र होती. 
जलदहि जलभारे खालती फार येती ॥
(शाकुंतल नाटक - गोविंद बल्लाळ देवल)

* मालिनी वृत्तात लिहिलेली ग्रेस यांची कविता :
कणभर उरलेले रूप माझे उरी घे
मधुतर जळवंती हात माझे करी घे
तनुभर जमलेली रात्र घेना मिठीला
क्षणभर जवळी ये झाकुनी दे दिठीला

## बाह्य दुवे
http://www.manogat.com/node/383
इ.स. ११२९

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
## जन्म
* जुलै २४ - शिराकावा, जपानी सम्राट.

## मृत्यू 
* जानेवारी २९ - मिनामोतोनो शुनरै, जपानी कवी (ज. १०५५)

वर्ग:इ.स. ११२९
वर्ग:इ.स.च्या ११२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १२ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १६३०

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* जुलै ६ - तीस वर्षाचे युद्ध - स्वीडिश सैनिक पोमरेनियात उतरले.

## जन्म 
* फेब्रुवारी १९ - शिवाजी महाराज

## मृत्यू
* नोव्हेंबर १५ - योहानेस केप्लर, वर्ग:जर्मन खगोलशास्त्रज्ञ, वर्ग:जर्मन गणितज्ञ.

वर्ग:इ.स. १६३०
वर्ग:इ.स.च्या १६३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे