open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
माह्ले बेहेर

**माहले बेहेर** ही एक जर्मनीतील कंपनी आहे. या कंपनीचे मुख्यालय स्टुट्गार्टमध्ये आहे.  ही कंपनी गाड्यांना लागणारे रेडिएटर व वातानुकुलन यंत्रणा बनवते. युरोप तसेच अमेरिकेतील बहुतांशी मोटारनिर्मिती करणाऱ्या कंपन्याना माह्ले बेहेर वरील सुटे पार्ट्स बनवते. कंपनीचे युरोपमध्ये फ्रांस, स्पेन, चेक प्रजासत्ताक, दक्षिण आफ्रिका, चीन तसेच अमेरिकेत डेटन आणि भारतात पुणे येथे कारखाने आहेत.

वर्ग:जर्मनीमधील कंपन्या
आय.एस.ओ. ३१६६-२:आय.एन.

**आय.एस.ओ. ३१६६-२:आय.एन.** हा भारत देशासाठी वापरला जाणारा आय.एस.ओ. ३१६६-२ ह्या आय.एस.ओ. प्रमाणाचा एक घटक आहे. ह्यामध्ये भारताच्या २८ राज्ये व ८ केंद्रशासित प्रदेशांसाठी वैयक्तिक कोड दिले आहेत. प्रत्येक कोडची सुरुवात आय.एस.ओ. ३१६६-१ मधील भारतासाठी वापरल्या जाणाऱ्या  आय.एन. (IN) ह्या संक्षेपाने होते. पुढील दोन अक्षरे प्रत्येक राज्यासाठी वेगळी आहेत. ही दोन अक्षरे भारतीय वाहन नंबरप्लेटसाठी देखील वापरली जातात.

## यादी
## संदर्भ 
वर्ग:आय.एस.ओ. ३१६६
बांदीपूर राष्ट्रीय उद्यान

वर्ग:भारतातील राष्ट्रीय उद्याने
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पश्चिम घाट
वर्ग:पश्चिम घाटातील राष्ट्रीय उद्याने
अखलाकुर रहमान किडवाई

**अखलाकुर रहमान किडवाई** (जुलै १, इ.स. १९२० - ) हा भारतीय राजकारणी आहे. हा २००४ ते २००९ पर्यंत हरियाणाचा राज्यपाल होता.

किडवाई, ए.आर.
किडवाई, ए.आर.
वॉटर्लूची लढाई

**वॉटर्लूची लढाई** ही १८ जून, इ.स. १८१५ रोजी तत्कालीन नेदरलँड्सच्या संघटित राजतंत्रातील वॉटर्लू येथे (वर्तमान बेल्जियम) झालेली लढाई होती. या लढाईत ब्रिटन, हॉलंड, बेल्जियम, प्रशिया यांचा समावेश असलेल्या नेपोलियन विरोधी ७ व्या युतीच्या सैन्याने फ्रेंच सम्राट नेपोलियन याच्या नेतृत्वाखालील फ्रेंच साम्राज्याच्या सैन्याचा निर्णायक पराभव केला.

## पार्श्वभूमी 
१८१५ मध्ये नेपोलियन एल्बा येथुन नजरकैदेतून सुटून पुन्हा पॅरिसला आला व आपले साम्राज्य पुनःप्रस्थापित करण्याच्या उद्योगाला लागला. त्याने आपले मोठे सैन्य पुन्हा एकत्र केले व आपल्या जुन्या शत्रुंविरुद्ध आघाडी उघडली. हॉलंड, प्रशिया, बेल्जियम व युनायटेड किंग्डम यांनी देखिल प्रत्युतर म्हणून नेपोलियन विरुद्ध संयुक्त आघाडी उघडली. या आघाडीचे नेतृत्व जनरल आर्थर वेलस्ली कडे देण्यात आले. व १८ जून १८१५ रोजी वॉटर्लु येथे दोन्ही फौजा एकमेकांना भिडल्या.

वेलस्लीने पारंपारिक व्यूहरचना केलेली होती. आसपासच्या प्रदेशाची टेहळणी करून त्याने आपल्या सैन्याचा मुक्काम हा एका टेकडीच्या उतारावर ठोकला. तेथून त्याने आपले सैन्य नेपोलियनच्या सैन्याला आडवे घातले व लढण्यास भाग पाडले. नेपोलियनला या व्यूहातील आपला गैरफायदा माहिती होता परंतु अधिक वेळ काढला असता मागून चालून येणारे प्रशियन सैन्य व ब्रिटिश या दोघांशी लढणे अधिकच कठीण गेले असते. असे असता त्याने वेलस्लीवर चाल केली. सुरुवातीला वेलस्लीने बचावाचे घोरण स्वीकारले व पर्शियन सैन्य येईपर्यंत वेळकाढूपणा अवलंबला. दरम्यान फ्रेंच सैन्याच्या अनेक चाली ब्रिटिश सैन्याने परतवून लावल्या. सरतेशेवटी नेपोलियनने आपले इंपिरियल गार्ड ब्रिटिशांवर घातले परंतु ते देखील फसले. नेपोलियनने आपली सगळी हुकमी पाने वापरलेली पाहून वेलेस्लीने आता आपले सैन्य आक्रमक पवित्र्यात आणले व तो फ्रेंचांवर चाल करून गेला. काही वेळातच फ्रेंच सैन्याला पराभव स्पष्ट होऊ लागला व त्यांनी तेथून काढता पाय घेण्यास सुरू केले.

वर्ग:लढाया
भारतीय राज्ये व केंद्रशासित प्रदेशांची लोकसंख्येनुसार सूची

**भारतातील २८ राज्ये व ८ केंद्रशासित प्रदेशांची लोकसंख्या** येथे नोंदवली आहे. २०२४ पर्यंत, अंदाजे १.४८४ अब्ज लोकसंख्येसह, भारत हा जगातील सर्वाधिक लोकसंख्या असलेला देश आहे. भारताने जगात फक्त २.४% क्षेत्र व्यापले आहे पण जगातील १७.५% लोकसंख्या येथे आहे. 

## आकडेवारीचा सारांश 
भारतीय लोकसंख्येची गणना पहिल्यांदा ब्रिटीश काळात १८७२ मध्ये झाली आणि स्वातंत्र्यानंतर १९५१ पासून दर १० वर्षांनी जनगणना होते. गृह मंत्रालयाच्या देखत असलेल्या रजिस्ट्रार जनरल आणि जनगणना आयुक्त हे काम करतात व हे केंद्र सरकारच्या कामांमधील सर्वात मोठ्या व व्यापक कामांपैकी एक आहे.

नवीनतम लोकसंख्येचे आकडे भारताच्या २०११ च्या जनगणनेवर आधारित आहेत. २००१-११ च्या दशकात, भारताचा वार्षिक लोकसंख्या वाढीचा दर २.१५% वरून १.७६% टक्क्यांवर घसरला आहे. दशवार्षिक जनगणनेच्या आकडेवारीवर आधारित, दादरा व नगर हवेली आणि दमण व दीवचा सर्वात वेगवान वाढ ५५.१% टक्के आहे व त्यानंतर पुडुचेरी (२८.१%), मेघालय (२७.९%) आणि अरुणाचल प्रदेश (२६%) आहे. नागालँडने सर्वात कमी (-०.६%) लोकसंख्या वाढ नोंदविली आहे. सर्वाधिल लोकसंख्याचे राज्य हे उत्तर प्रदेश असून केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये दिल्ली पहिली आहे. पहिली ५ राज्ये (उत्तर प्रदेश, महाराष्ट्र, बिहार, पश्चिम बंगाल आणि मध्य प्रदेश) मिळून देशाच्या जवळपास निम्मी (४७.९३%) लोकसंख्या आहे. राज्यांमध्ये सर्ताव कमी लोकसंखा सिक्कीमची असून लक्षद्वीप हा सर्वात कमी वस्तीचा केंद्रशासित प्रदेश आहे. देशाची राजधानी व प्रगत शहर असल्याने दिल्लीची घनता सर्वाधिक आहे तर थंड ओसाड व उंचावर वसलेल्या लडाखची घनता कमी आहे.

भारतात ६,४१,००० वस्ती असलेली ग्रामीण गावे आहेत आणि एकूण लोकसंख्येपैकी जवळपास ६८% लोक या ग्रामीण भागात राहतात. सर्वाधिक ग्रामीण लोकसंख्या हिमाचल प्रदेश (~९०%) असून सर्वात कमी ही राजधानीचे केंद्रशासित प्रदेश दिल्लीत (२.५%) आहे. महाराष्ट्रात सर्वाधिक २३ लाख स्थलांतरित लोक वसले असून, त्यानंतर दिल्ली (१७ लाख), गुजरात (६.८ लाख) आणि हरियाणा (६.७ लाख) होते. आंतरराज्यीय स्थलांतरीतांच्या यादीत उत्तर प्रदेश (२६ लाख) आणि बिहार (१७ लाख) शीर्षस्थानी आहेत.

## यादी 

## संदर्भ 
; इतर माहिती
भारत जनगणना २००१ 

वर्ग:लोकसंख्या
वर्ग:भारतीय राज्ये
मुकुट मिठी

**मुकुट मिठी** ( १ जानेवारी १९५२) हे भारतातील  अरुणाचल प्रदेश राज्यामधील एक राजकारणी व भारताच्या राज्यसभेचे विद्यमान सदस्य आहेत. ह्यापूर्वी मिठी ह्यांनी पॉंडिचेरीचे उप-राज्यपाल व अरुणाचल प्रदेशचे मुख्यमंत्री ही प्रमुख पदे सांभाळली आहेत.

वर्ग:राज्यसभा सदस्य
वर्ग:अरुणाचल प्रदेशचे मुख्यमंत्री
वर्ग:पुडुचेरीचे राज्यपाल
वर्ग:भारतीय राजकारणी
होजे अझ्कोना देल होयो

250 px|इवलेसे|चे पेन्सिल चित्र
**होजे अझ्कोना देल होयो** (; २६ जानेवारी १९२७ - २४ ऑक्टोबर २००५) हा मध्य अमेरिकेमधील होन्डुरास देशाचा माजी राष्ट्राध्यक्ष होता. तो जानेवारी १९८६ ते जानेवारी १९९० दरम्यान ह्या पदावर होता. 

## बाह्य दुवे
*व्यक्तिचित्र

वर्ग:इ.स. १९२७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००५ मधील मृत्यू
वर्ग:होन्डुरासचे राष्ट्राध्यक्ष
हडपसर

इवलेसे

हडपसर हे महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील एक वाढते उपनगर आहे. हे पुणे शहराच्या दक्षिण-पूर्व भागात वसलेले असून, राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक ६५ (NH-65) आणि रेल्वे नेटवर्कमुळे येथे वाहतूक सुविधा चांगल्या आहेत. हडपसर हे औद्योगिक आणि शहरी विकासाचे केंद्र म्हणून ओळखले जाते, जिथे अनेक मोठ्या कंपन्या आणि माहिती तंत्रज्ञान केंद्रे कार्यरत आहेत. येथील लोकसंख्या आणि आर्थिक घडामोडींमध्ये गेल्या काही दशकांत लक्षणीय वाढ झाली आहे.

## उद्योग 
हडपसर हे औद्योगिक दृष्ट्या महत्त्वाचे ठिकाण आहे. येथे माहिती तंत्रज्ञान क्षेत्रातील कार्यालये आणि काही मोठ्या कंपन्या कार्यरत आहेत, ज्यामुळे रोजगाराच्या संधी वाढल्या आहेत. हे ठिकाण पुणेतील औद्योगिक वाढीचा भाग आहे, जिथे अनेक उद्योग आणि व्यापारी केंद्रे विकसित होत आहेत.

## भौगोलिक स्थान
हडपसर हे पुणे शहरापासून सुमारे ८ ते १० किलोमीटर अंतरावर दक्षिण-पूर्वेस आहे. नकाशांनुसार, याचा पिन कोड ४११०२८ आहे आणि हे पुणे जिल्ह्यातील हवेली तालुक्यात येते. हे ठिकाण सह्याद्री पर्वतांच्या पायथ्याजवळ आणि दख्खन पठाराच्या सीमेवर वसलेले आहे, ज्यामुळे भौगोलिकदृष्ट्या याचे महत्त्व आहे. पुणे-सोलापूर रेल्वे मार्गावर असलेले हडपसर रेल्वे स्थानक येथील वाहतुकीचे एक महत्त्वाचे केंद्र आहे.

## हवामान
हडपसरचे हवामान पुणे परिसरासारखेच आहे, जे उष्ण आणि कोरडे असते. मधील माहितीनुसार, पुणे परिसरात उन्हाळ्यात तापमान ३५ ते ४० अंश सेल्सिअस आणि हिवाळ्यात १० ते २५ अंश सेल्सिअस दरम्यान राहते. पावसाळ्यात (जून ते सप्टेंबर) सुमारे ७०० ते ८०० मिमी पाऊस पडतो, जो पश्चिमी मोसमी वाऱ्यांमुळे होतो. हडपसरमध्ये शहरी प्रभावामुळे उष्णतेचा काही प्रमाणात परिणाम जाणवतो.

## लोकजीवन
हडपसरमधील लोकजीवन हे शहरी आणि औद्योगिक प्रभावाने बदलत चालले आहे. येथे स्थानिक मराठी लोकांसह इतर प्रांतांतील लोक स्थायिक झाले आहेत, ज्यामुळे संस्कृती आणि जीवनशैलीत विविधता दिसते. लोकसंख्या वाढीमुळे येथील जीवन हे गतिमान आणि व्यस्त बनले आहे, विशेषतः कामगार आणि आयटी व्यावसायिकांसाठी.

## प्रेक्षणीय स्थळे
हडपसरमध्ये थेट मोठी प्रेक्षणीय स्थळे नाहीत, परंतु येथून जवळील पुणे शहरातील पर्यटनस्थळे आकर्षणाचे ठरतात. पुणे परिसरातील शनिवारवाडा, पर्वती, आणि आळंदी हे ठिकाणे पर्यटकांसाठी लोकप्रिय आहेत, ज्यापर्यंत हडपसरमधून सहज पोहोचता येते.

## नागरी सुविधा
हडपसरमध्ये नागरी सुविधा उपलब्ध आहेत, ज्यात पाणीपुरवठा, वीज, आणि वाहतूक सुविधांचा समावेश होतो. हे ठिकाण पुणे महानगरपालिकेच्या अखत्यारीत येते, जिथे मूलभूत सुविधा पुरवल्या जातात. बस आणि रेल्वे सेवेमुळे वाहतूक सोयीस्कर आहे.

## जवळपासची गावे
हडपसरजवळील गावांमध्ये मगरपट्टा, खराडी, वानवडी, आणि कात्रज यांचा समावेश होतो. ही गावे हडपसरपासून ५ ते १५ किलोमीटर अंतरावर आहेत आणि औद्योगिक विकासामुळे यांचेही शहरीकरण होत आहे.

## हे सुद्धा पहा
* हडपसर रेल्वे स्थानक

## संदर्भ
वर्ग:पुणे
वर्ग:हवेली तालुक्यातील गावे
वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
शाही रक्षक (नेपोलियन बोनापार्ट)

thumb|right|200px|जुन्या रक्षकांमधील ग्रेनेडियर (इ.स. १८१३)
**शाही रक्षक** (फ्रेंच: *Garde Impériale*) म्हणजे नेपोलियन बोनापार्टच्या हुकमतीखाली असलेली, फ्रेंच सैन्यातील निवडक सैनिकांची तुकडी होती. कालौघात या रक्षकतुकडीचे स्वरूप बदलत गेले. ही तुकडी नेपोलियनाचे अंगरक्षक, तसेच रणांगणावरील राखीव तुकडी म्हणून भूमिका बजावत असे. शाही रक्षकांमध्ये स्वीय कर्मचारी, भूदल, घोडदळ, तोफखान्याच्या रेजिमेंटी, तसेच सॅपर व मरीन सैनिकांच्या बटालियनी अशा प्रकारे वर्गवारी होती. याखेरीज काही वेळा प्रदीर्घ अनुभवापासून अल्प अनुभवापर्यंतच्या प्रतवारीनुसार **जुने रक्षक**, **मध्यम ‍रक्षक** व **तरणे रक्षक** अशा गटांमध्ये रक्षकांच्या तुकडीची गटवारी केली जाई.

वर्ग:फ्रान्सचा इतिहास
मोगादिशू

**मोगादिशू** (सोमाली: Muqdisho; ) ही पूर्व आफ्रिकेमधील सोमालिया देशाची राजधानी व सगळ्यात मोठे शहर आहे. मोगादिशू शहर आफ्रिकेच्या शिंग प्रदेशातील सोमालियाच्या पूर्व भागात हिंदी महासागराच्या किनाऱ्यावर वसले आहे. जगातील सर्वात प्राचीन शहरांपैकी एक असलेल्या मोगादिशूचे १९९१ पासून चालू असलेल्या सोमाली गृहयुद्धामध्ये मोठे नुकसान झाले. ऑगस्ट २०११ मध्ये अल-शबाब ह्या अतिरेकी संघटनेला मोगादिशूमधून हाकलवून लावण्यात यश मिळाल्यानंतर सोमालिया सरकारने मोगादिशूची झपाट्याने पुनर्बांधणी सुरू केली आहे.

मोगादिशू सोमालियाचे राजकीय, सांस्कृतिक व शैक्षणिक केंद्र आहे.

## बाह्य दुवे
*

वर्ग:सोमालियामधील शहरे
वर्ग:आफ्रिकेतील देशांच्या राजधानीची शहरे
एन. रंगास्वामी

नटेसन कृष्णसामी रंगासामी (जन्म 4 ऑगस्ट 1950) हे एक भारतीय राजकारणी आहेत जे पुडुचेरी केंद्रशासित प्रदेशाचे मुख्यमंत्री आहेत.  त्यांनी यापूर्वी 2001 ते 2006 पर्यंत पॉंडिचेरीचे शेवटचे मुख्यमंत्री आणि 2006 ते 2008 या काळात भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे सदस्य म्हणून आणि नंतर 2011 ते 2016 पर्यंत त्यांच्याच पक्षाचे सदस्य म्हणून पुद्दुचेरीचे पहिले मुख्यमंत्री, अखिल भारतीय N.R.  काँग्रेस.  स्वतःचा पक्ष काढल्यानंतर तीन महिन्यांत मुख्यमंत्री होण्याचा विक्रम त्यांच्या नावावर आहे.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 

## संदर्भ
वर्ग:पुडुचेरीचे मुख्यमंत्री
वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
लुईस कॅरोल

**लुईस कॅरोल** तथा **चार्ल्स लुटविज डॉजसन** (जानेवारी २७, इ.स. १८३२ - जानेवारी १४, इ.स. १८९८) हा इंग्लिश साहित्यिक होता.

ॲलिसेस ॲडव्हेंचर्स इन वंडरलँड ही त्याची कृती सगळ्यात प्रसिद्ध आहे.

वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:इ.स. १८३२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८९८ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
दुसरा एहमेद

thumb|right|
सुलतान '''*दुसरा* एहमेद''' (ओस्मानी तुर्की: احمد ثانى ; एहमेद-इ-सानी) (फेब्रुवारी २५, इ.स. १६४३ - फेब्रुवारी ६, इ.स. १६९५) हा इ.स. १६९१ ते इ.स. १६९५ सालांदरम्यान ओस्मानी सम्राट होता.

वर्ग:ओस्मानी सम्राट
वर्ग:इ.स. १६९५ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १६४३ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
फेलिक्स गोआं

गोआं, फेलिक्स
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:इ.स. १८८४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७७ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
दमण

**दमण** (पोर्तुगीज:**Damão**) हे शहर भारताच्या दमण आणि दीव या केंद्रशासित प्रदेशातील एकमेव शहर आहे.
इवलेसे|उजवे

## भूगोल 
समुद्रकाठी वसलेल्या दमणची उंची समुद्र सपाटीपासून साधारण ५ मीटर आहे.

## दमण शहर 
इवलेसे|200px|उजवे|दमण किल्ला प्रवेशद्वार
दमणगंगा नदीकाठी असलेले हे शहर नानीदमण (छोटी दमण) आणि मोटीदमण (मोठी दमण) या दोन भागामध्ये विभागले आहे.

## पर्यटन 
दिव

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* Administration of Daman and Diu: Official Website
* Daman Tourism Website
महातिर मोहम्मद

[250 px|इवलेसे|महातिरच्या काळात [क्वालालंपूरमध्ये पेट्रोनास जुळे मनोरे व इतर अनेक मोठ्या इमारती उभ्या राहिल्या.]]
**महातिर मोहम्मद** (१० जुलै १९२५) हे मलेशिया देशाचा चौथे पंतप्रधान होते. १९८१ ते २००३ दरम्यान २२ वर्षे पंतप्रधानपदावर राहिलेला महातिर हे मलेशियामधील सर्वाधिक काळ सत्तेवर असलेले पंतप्रधान आहेत. त्यांच्या कार्यकाळात मलेशियाने झपाट्याने आर्थिक प्रगती केली.

## बाह्य दुवे 
वर्ग:मलेशियाचे पंतप्रधान
वर्ग:शतायुषी माणसे
आस्की (निःसंदिग्धीकरण)

आस्की (ASCII) हा American Standard Code for Information Interchange (माहितीच्या देवाणघेवाणीची अमेरिकन प्रमाण संकेतपद्धत) या शब्दाचा संक्षेप आहे.

या लेखात पुढील लेख आहेत.

* आस्की (मासिक), जपानमध्ये प्रकाशित होणारे एक संगणक विषयक मासिक.
* आस्की (कंपनी), आस्की मासिक प्रकाशित करणारी प्रकाशन संस्था.
* आस्की (संकेतपद्धत), संगणकात वापरली जाणारी माहितीच्या देवाणघेवाणीची प्रमाण संकेतपद्धत.
* विस्तारित आस्की, विस्तारित आस्की प्रमाण संकेतपद्धत.
* उल्कापिंड ३५६८ आस्की
तोर्कोन

**तोर्कोन** (देवनागरी लेखनभेद : **त्वोर्कोन**, **दोर्गोन**; मांचू: 16px;  ; सोपी चिनी लिपी: 多尔衮; पारंपरिक चिनी लिपी: 多爾袞; फीनयीन: Duō'ěrgǔn;) (नोव्हेंबर १७, इ.स. १६१२ - डिसेंबर ३१, इ.स. १६५०) हा चीनमध्ये मांचू राजवटीचा पाया घालणारा मांचू छिंगवंशीय सम्राट होता. 

वर्ग:चिनी सम्राट
वर्ग:छिंग राजवंश
वर्ग:इ.स. १६५० मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १६१२ मधील जन्म
ओवैस शाह

**ओवैस अलम शाह** ( २२ ऑक्टोबर १९७८ कराची, सिंध, पाकिस्तान) हा पाकिस्तानी वंशाचा इंग्लंडचा क्रिकेट खेळाडू आहे.

वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पाकिस्तानी वंशाच्या व्यक्ती
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मरीन ड्राइव्ह

इवलेसे

**मरीन ड्राइव्ह** हा मुंबईतील एक रस्ता आहे जो नरीमन पॉइंटला सुरू होऊन गिरगाव चौपाटी येथे संपतो. समुद्रालगत असलेला हा रस्ता प्रेक्षणीय स्थळ आहे. येथील समुद्रात टेट्रापॉड्स दगड आहेत.

वर्ग:मुंबईतील प्रेक्षणीय स्थळे
इ.स. २००९

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
## जन्म 
## मृत्यू 
* जानेवारी २१ - पॅट क्रॉफर्ड, ऑस्ट्रेलियाचा क्रिकेट खेळाडू.
* फेब्रुवारी २२ - डॉ.लक्ष्मण देशपांडे, मराठी लेखक, दिग्दर्शक व कलाकार.


वर्ग:इ.स.च्या २००० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २१ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ३ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
मायावती

**मायावती** ( मायावती प्रभुदास; १५ जानेवारी, इ.स. १९५६) ह्या भारतीय हिंदी भाषक राजकारणी व उत्तर प्रदेशच्या माजी मुख्यमंत्री आहेत. बहुजन समाज पार्टी या पक्षाला इ.स. २००७ सालातील निवडणुकीमध्ये २/३ बहुमत मिळून त्यांनी उत्तर प्रदेशात दलित नेतृत्वाचे एक नवे समीकरण निर्माण केले आणि चौर वेळा उत्तर प्रदेशाच्या मुख्यमंत्रीपदाची सूत्रे सांभाळली. मायावती **बहेनजी** आणि **कुमारी मायावती** या नावांनी सुद्धा संबोधल्या जातात.

## जीवन 
मायावतींचा जन्म दिल्लीतील लेडी हार्डिंग (सध्याचे श्रीमती सुचेता कृपलानी) इस्पितळात झाला. त्यांच्या वडिलांचे नाव प्रभुदास आणि आईचे नाव रामरती होते. मायावती या उत्तर प्रदेशातल्या गौतम बुद्ध नगर जिल्ह्यातील बादलपूर गांवाच्या मूळ निवासी आहेत. त्या बी.ए., बी.एड. व एल.एल.बी.आहेत. आपल्या कार्यदक्षता व क्षमतेच्या बळावर त्यांना ‘आयर्न लेडी’ (पोलादी स्त्री) व ‘आयकाॅनिक वुमन’ (आदर्श स्त्री) असल्याची ख्याती मिळवली. मायावती अजून अविवाहित आहेत.

## संदर्भ
वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:इ.स. १९५६ मधील जन्म
वर्ग:अकबरपूरचे खासदार
वर्ग:उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री
वर्ग:बहुजन समाज पक्षातील राजकारणी
वर्ग:बिजनोरचे खासदार
वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:दलित महिला
वर्ग:दलित राजकारणी
वर्ग:आंबेडकरवादी
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
गोदागौरव

**गोदागौरव** हे राजकवी चंद्रशेखर यांनी लिहिलेले स्तोत्रकाव्य आहे.

वर्ग:चंद्रशेखर शिवराम गोऱ्हे यांचे साहित्य
कविता रति

**कविता रति** राजकवी चंद्रशेखर शिवराम गोऱ्हे लिखित काव्य आहे.

वर्ग:चंद्रशेखर शिवराम गोऱ्हे यांचे साहित्य
गोपाळकृष्ण लक्ष्मण चंद्रात्रेय

**गोपाळकृष्ण लक्ष्मण चंद्रात्रेय** एक भारतीय गणितज्ज्ञ होते.

शिक्षण व कारकीर्द: ते शिक्षणाने 'रँग्लर' (Wrangler) होते. त्यांनी दिल्लीतील सेंट स्टीफन्स कॉलेजचे प्राचार्य म्हणून आणि पुणे विद्यापीठाच्या गणित विभागाचे प्रमुख म्हणून कार्य केले आहे.    

वर्ग:मराठी गणितज्ञ
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९९३ मधील मृत्यू
रुपेश कुमार

रुपेरी पडद्यावरील खलनायक, निर्माते, दिग्दर्शक.

वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
देवेंद्र मुर्डेश्वर

**देवेंद्र मुर्डेश्वर** हे एक भारतीय बासरीवादक आहेत.

वर्ग:भारतीय बासरीवादक
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:इ.स. १९२३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००० मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
डग्लस डीसी-३

**डग्लस डी.सी. ३** हे अमेरिकन बनावटीचे दोन इंजिनांचे पंख्याद्वारे चालणारे मालवाहक विमान आहे. या विमानाच्या रचनेचा प्रभाव जगभरातील विमानांवर दिसून येतो.

डी.सी. ०३
वर्ग:अमेरिकन बनावटीची विमाने
वर्ग:मालवाहक विमाने
वर्ग:पंख्याद्वारे चालणारी विमाने
जेम्स ऑगस्टस हिकी

**जेम्स ऑगस्टस हिकी** यांनी जानेवारी २९ १७८०ला कोलकाता येथे  'कलकत्ता जनरल ऍडव्हर्टायझर' या नावाने साप्ताहिक वर्तमानपत्र सुरू केले. हेच वर्तमानपत्र हिकीज बेंगाल गॅझेट या नावाने ओळखले जात असे. या वर्तमानपत्रानेच भारतीय पत्रकारितेची सुरुवात झाली.

वर्ग:भारतीय पत्रकार
वर्ग:इ.स. १८०२ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स. २०१०

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
## जन्म 
## मृत्यू 
* मे १२ - तारा वनारसे, मराठी-इंग्लिश डॉक्टर, लेखिका.
* जून ३ - अजय सरपोतदार, मराठी चित्रपटनिर्माते, दिग्दर्शक.
* सप्टेंबर ९ - वसंत नीलकंठ गुप्ते, मराठी कामगार चळवळ कार्यकर्ते, लेखक.

वर्ग:इ.स. २०१०
वर्ग:इ.स.च्या २०१० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २१ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ३ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
मॅकडोनेल डग्लस डीसी-१०

**मॅकडॉनल डग्लस डी.सी. १०** (McDonnell Douglas DC-10) हे मॅकडॉनल डग्लस ह्या अमेरिकन कंपनीने बनवलेले रूंद रचनेचे, मध्यम ते लांब पल्ल्याचे व मध्यम क्षमतेचे प्रवासी विमान आहे. १९६८ ते १९८८ ह्या काळादरम्यान उत्पादित करण्यात आलेले हे विमान सुमारे ३८० प्रवाशांची वाहतूक करू शकते. जगातील बहुतेक सर्व प्रवासी विमान कंपन्यांनी प्रवासी वाहतूकीसाठी हे विमान वापरले होते. सध्या कार्यक्षम असलेली बहुतेक सर्व डी.सी.-१० विमाने केवल मालवाहतूकीसाठी वापरली जातात व फेडेक्स एक्सप्रेस ही कंपनी ह्यांमधील बव्हंशी विमाने वापरते.

## बाह्य दुवे
वर्ग:मॅकडोनेल डग्लस विमाने
वर्ग:अमेरिकन बनावटीची विमाने
वर्ग:प्रवासी विमाने
वर्ग:जेट विमाने
डास

right|thumb|डास
**डास** अथवा **मच्छर** हा कुलिसिडे कुळातील छोटा कीटक आहे.

हा कीटक छोट्या अंतर व उंचीपर्यंत उडू शकतो. इतर प्राण्यांचे रक्त हे याचे खाद्य आहे. डास चावल्याने मलेरिया(हिवताप), डेंग्यू सारखे घातक रोग होतात असा गैरसमज आहे पण मुळात मादी डास चावल्याने हे रोग होतात.

## बाह्य दुवे 
* प्रत्येक घराबाहेर पाणी ठेवून ५ गावांतून डेंग्यू-मलेरियाला केले हद्दपार; या गावांत २० वर्षांपासून कोणालाही डासजन्य आजार नाही

वर्ग:कीटक
बॅटल ऑफ ब्रिटन

**बॅटल ऑफ ब्रिटन** अथवा *ब्रिटनची लढाई* (जुलै १० १९४० - ऑक्टोबर ३१ १९४०); जर्मन वायुसेनेने (लुफ्तवाफे) दुसऱ्या महायुद्धात जुलै १९४० ते ऑक्टोबर १९४० दरम्यान इंग्लंडच्या शाही वायुसेनेवर (रॉयल एयरफोर्स) हवाई प्रभुत्व मिळवण्यासाठी इंग्लंडवर केलेल्या योजनाबद्ध आक्रमणांना बॅटल ऑफ ब्रिटन म्हणून संबोधले जाते. या संज्ञेचा उल्लेख सर्वप्रथम पंतप्रधान विन्स्टन चर्चिल यांनी १८ जून १९४० रोजी देशाला उद्देशून केलेल्या भाषणात केला.

वर्ग:दुसरे महायुद्ध
वर्ग:युनायटेड किंग्डमचा इतिहास
हिकीज बंगाल गॅझेट

जेम्स ऑगस्टस हिकी याने जानेवारी २९, इ.स. १७८० रोजी कोलकाता येथे  **कलकत्ता जनरल अ‍ॅडव्हर्टायझर** (इंग्लिश: *Calcutta General Advertiser*) या नावाने साप्ताहिक वृत्तपत्र सुरू केले. हेच वृत्तपत्र **हिकीज बेंगाल गॅझेट** (इंग्लिश: ''Hicky's Bengal Gazette'') या नावाने ओळखले जात असे. या वृत्तपत्रानेच भारतीय पत्रकारितेस आरंभ झाला असे मानले जाते.

मार्च २३, इ.स. १७८२ रोजी या वृत्तपत्राचे प्रकाशन बंद पडले.

वर्ग:इंग्लिश भाषेमधील वृत्तपत्रे
वर्ग:भारतामधील वृत्तपत्रे
वर्ग:इ.स. १७८० मधील निर्मिती
वर्ग:इ.स. १७८२ मधील समाप्ती
जनार्दन हरी चिंचाळकर

मानववंशशास्त्रज्ञ व सामाजिक कार्यकर्ते.

चिंचाळकर,जनार्दन हरी
जीवाश्म

right|thumb|300px|माशाचे जीवाश्म

मृत प्राणी, वनस्पती यांचे नैसर्गिक रित्या जतन केले गेलेले अवशेष म्हणजे जीवाश्म होय. ते खडकांमध्ये, नदी किंवा समुद्रतळाशी पडलेल्या गाळामध्ये तयार होतात. जीवाश्मशास्त्रात जीवाश्मांचा अभ्यास केला जातो. जिवाश्म तयार होण्याऱ्या विविध पद्धती आहेत. जीवाश्म खडकात सापडतात, म्हणून भूवैज्ञानिकांना जीवाश्मांच्या अभ्यासात स्वारस्य असते; तर जीवाश्म अतिप्राचीन काळी अस्तित्वात असणाऱ्या सजीवांचे अवशेष असतात, म्हणून जीववैज्ञानिकांनाही जीवाश्मांच्या अभ्यासाचे महत्त्व वाटते.

वर्ग:जीवाश्मशास्त्र
वर्ग:जीवशास्त्र
वर्ग:इतिहास
वर्ग: पुरावनस्पतीशास्त्र
डिडियस ज्युलियानस

वर्ग:रोमन सम्राट
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:इ.स. १३३ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गोविंदराव पटवर्धन

**गोविंदराव पटवर्धन** एक उत्कृष्ट ऑर्गनवादक होते.त्यांच्यासंबधी ऐकलेले काही प्रसंग:
१) एकदा कोकणात काही वर्षापूर्वी एक नाटक होतं साथीला गोंविंदराव होते आणि वयाच्या पंच्याहत्तरीत असलेले छोटा गंधर्व गायला आले होते तेव्हा एका पदाच्या वेळी गोविंदराव आणि तबलजी गंधर्वांना कैक वेळ समेवर यायलाच देत नव्हते त्यावर छोटा गंधर्व गोविंदरावांना म्हणाले, "अरे गोविंदा माझं वय पंच्याहत्तर आहे आता मी दमलोय आता थांब" गंधर्वांची ही वाक्य गोविंदरावानी ऑर्गनवर जशीच्या तशी उतरवली आणि टाळ्यांचा कडकडाट झाला.
२)पूर्वी नाटकं उघड्यावर आणि बत्तीच्या उजेडात होत.
असंच एका उत्सवाच्या प्रसंगी नाटकाचं आयोजन करण्यात आलं साथीला गोविंदराव होते साधारण दहाचं नाटक पण साडेनऊच्या सुमारास होत पण अचानक पाऊस सुरू झाला सहाजीकच नाटक रद्द झालं त्यावर कोणीतरी म्हणालं गोविंदराव "तुमचा ऑर्गनवादनाचा कार्यक्रम देवळात करा" ते गोविंदरावानी मान्य केलं आणि हा त्यांचा कार्यक्रम तब्बल पहाटे साडेतीन वाजेपर्यंत रंगला.

## संदर्भ 
वर्ग:संवादिनी वादक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रमेश अणावकर

**रमेश अणावकर** हे नावजलेले गीतकार होते. जानेवारी ३०, २००४ रोजी त्यांचे निधन झाले.

## रमेश अणावकर यांची ध्वनिमुद्रित झालेली गीते
*  असा मी काय गुन्हा केला ( भावगीत,  संगीत - वसंत प्रभू, गायिका - आशा भोसले,  राग - पहाडी) 
*  आले मनात माझ्या (भावगीत, संगीत - अशोक पत्की, गायिका - सुमन कल्याणपूर)
*  केशवा माधवा तुझ्या (भक्तिगीत, संगीत - दशरथ पुजारी, गायिका - सुमन कल्याणपूर, राग - दुर्गा, पहाडी)
*  गुपित मनिचे राया 
*  ते गीत कोकिळे गा (भावगीत, संगीत - दशरथ पुजारी, गायिका - उषा वर्तक)
*  ते नयन बोलले काहितरी
*  दिनरात तुला मी किती
*  नकळत सारे घडले
*  नाम घेता तुझे गोविंद
*  निरोप तुज देता ऊर्मिला मी
*  पत्र तुझे ते येतां अवचित
*  प्रभाती सूर नभी रंगती
*  बोले स्वर बासरिचा
*  मज सांग सखे तू सांग
*  मस्त ही हवा नवी
*  मी एकला वेड्यापरी
*  मी मनात हसता प्रीत
*  मुकुंदा रुसू नको इतुका
*  मृदुल करांनी छेडित तारा
*  रंग तुझा सावळा दे मला
*  रविकिरणांची झारी घेउनी
*  लाजली सीता स्वयंवराला
*  लाजवी मला हे नाव गडे
*  वाऱ्यावरती घेत लकेरी
*  सजणा तू सांग कधी 
*  हा दैवाचा खेळ निराळा (भावगीत,  संगीत - 	श्रीकांत ठाकरे, गायक - जयवंत कुलकर्णी)
*  हिरव्याहिरव्या रंगाची (चित्रपटगीत, संगीत - सूरज,  गायक/गायिका - जयवंत कुलकर्णी/शारदा, चित्रत्रपट - ती मी नव्हेच)

## बाह्य दुवे 
वर्ग:मराठी गीतकार
वर्ग:इ.स. २००४ मधील मृत्यू
शरदकुमार दीक्षित

**शरदकुमार दीक्षित** हे एक अनिवासी भारतीय डॉक्टर आहेत. त्यांनी केलेल्या भारतातील गरीब मुलांवर जवळजवळ ५७ हजार प्लॅस्टिक सर्जरींबद्दल त्यांना *एनआरआय ऑफ द इयर* २००१ हा पुरस्कार  जानेवारी ३० २००२ रोजी जाहीर करण्यात आला.

वर्ग:वैद्यकशास्त्रातील पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९३० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०११ मधील मृत्यू
वर्ग:मराठी डॉक्टर
पानिपतची पहिली लढाई

**पानिपतची पहिली लढाई** उत्तर  भारतात पानिपत शहराजवळ  १५२६ साली अफगाण योद्धा बाबर व लोधीवंशीय इब्राहिम यांच्यामधे झालेली लढाई होती. या लढाईने भारतात मुघल साम्राज्याचा पाया रोवला गेला. या लढाईत इब्राहिम लोधी मारला गेला.

बाबराने प्रचंड तयारी करून भारतावर आक्रमण केले. बाबराने पंजाब प्रांतावर आक्रमण करून पंजाबचा सुभेदार दौलतखान लोदीचा पराभव केला व त्याला कैदेत टाकले. सुरुवातीला विजय प्राप्त झाल्याने बाबराचा उत्साह प्रचंड वाढ़ला. 
बाबराने दिल्ली जिंकून घेण्याचा निर्णय घेतला. बाबर आपल्या सैन्यासह दिल्लीजवळ आला व त्याने पानिपतच्या रणमैदानावर सैन्याचा तळ दिला. 
‌‍‌
दिल्ली येथे इब्राहिम लोदीची सत्ता होती. बाबर दिल्लीवर आक्रमण करणार हे पाहुन त्याने युद्धाची तयारी केली व आपले सैन्य घेऊन त्यानेही पानिपतच्या मैदानावर लष्करी तळ दिला. इतिहासकार श्रीवास्तवांच्या मते बाबर जवळ २५ हजाराचे तर इब्राहिम लोदी जवळ ४० हजाराचे सैन्य होते. २१ एप्रिल १५२६ला प्रत्यक्ष युद्धाला सुरुवात झाली. हे युद्ध सकाळी ९ वाजता सुरू झाले व दुपारी तीन वाजता संपले. बाबरने स्वतःच सैन्य रचना केली. प्रत्यक्ष युद्धाला सुरुवात झाली तेव्हा एका विशिष्ट ठिकाणी उभे राहून बाबर सैन्याला मार्गदर्शन करीत होता. बाबरने राखीव फौज ठेवली होती.

इब्राहिम लोदी स्वतः आघाडीवर राहून आपल्या सैन्याचे नेतृत्व करीत होता. झालेल्या युद्धात बाबरने इब्राहिम लोदीचा पूर्ण पराभव करून त्याला युद्धात १५,००० सैन्यासह ठार मारले. जेव्हा इब्राहिम लोदीचा मृत्यू झाला, तेव्हा त्याचे सैनिक पळू लागले. त्यांचा पाठलाग करत बाबराने दिल्ली गाठली. या युद्धात इब्राहिमला मदत करणारा ग्वाल्हेरचा राजा विक्रमजीतही मारला गेला.

वर्ग:भारताचा इतिहास
वर्ग:मुघल साम्राज्य
वर्ग:इ.स. १५२६
मंदिरा बेदी

**मंदिरा बेदी** ( १५ एप्रिल १९७२) ही एक भारतीय अभिनेत्री आहे. दूरदर्शन वरील शांतीच्या ह्या  मालिकेमध्ये प्रमुख भूमिकेत काम केल्याबद्दल व दिलवाले दुल्हनिया ले जायेंगे या चित्रपटात छोटीशी भूमिका केल्याबद्दल ती प्रसिद्ध झाली. २००३ क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेत तिने पहिली महिला समालोचक होण्याचा मान मिळवला. तिच्या समालोचना ऐवजी क्रिकेटच्या अज्ञानावरून व समालोचना दरम्यानच्या तिच्या वेषभूशेमुळे ती जास्त चर्चिली गेली.

## बाह्य दुवे
*

वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
दिलवाले दुल्हनिया ले जायेंगे

**दिलवाले दुल्हनिया ले जायेंगे** (लोकप्रिय संक्षेप: डी.डी.एल.जे) हा १९९५ साली प्रदर्शित झालेला एक भारतीय हिंदी चित्रपट आहे. आदित्य चोप्राने दिग्दर्शन केलेल्या ह्या चित्रपटामध्ये शाहरूख खान व काजोल ह्यांच्या आघाडीच्या भूमिका आहेत. हा चित्रपट बॉक्स ऑफिसवर प्रचंड यशस्वी ठरला व त्याला अनेक पुरस्कार मिळाले.

## कलाकार 
* शाहरुख खान - राज मल्होत्रा 
* काजोल - सिमरन सिंग 
* अमरीश पुरी - चौधरी बलदेव सिंग 
* फरीदा जलाल - लाजवंती सिंग (लज्जो)
* अनुपम खेर - धरमवीर मल्होत्रा 
* पूजा रुपारेल - राजेश्वरी सिंग (चुटकी)
* सतीश शाह - अजित सिंग 
* परमीत सेठी - कूलजीत सिंग 
* मंदिरा बेदी - प्रीती सिंग 
* अचाला सचदेव - दादी

## पुरस्कार
### फिल्मफेअर पुरस्कार
एकूण १० फिल्मफेअर पुरस्कार मिळवणाऱ्या दिलवाले दुल्हनिया ले जायेंगेचा ह्या बाबतीत बॉलिवूडमध्ये देवदास सोबत दुसरा क्रमांक लागतो. प्रथम क्रमांकावर ११ पुरस्कार मिळवणारा ब्लॅक हा चित्रपट आहे.
*सर्वोत्तम चित्रपट
*सर्वोत्तम दिग्दर्शक - आदित्य चोप्रा
*सर्वोत्तम अभिनेता - शाहरूख खान
*सर्वोत्तम अभिनेत्री - काजोल
*सर्वोत्तम विनोदी कलाकार - अनुपम खेर
*सर्वोत्तम सहाय्यक अभिनेत्री - फरीदा जलाल
*सर्वोत्तम गीतकार - आनंद बक्षी
*सर्वोत्तम पुरुष पार्श्वगायक - उदीत नारायण

### राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार
*सर्वोत्कृष्ट सर्वांगीण मनोरंजक चित्रपट

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:इ.स. १९९५ मधील हिंदी चित्रपट
गंगटोक जिल्हा

**गंगटोक** (जुने नाव: **पूर्व सिक्कीम जिल्हा**) हा भारताच्या सिक्कीम राज्यामधील एक जिल्हा आहे. हा जिल्हा सिक्कीम राज्याच्या आग्नेय भागात स्थित असून ह्याच्या पूर्वेला भूतान देश तर ईशान्येला तिबेट आहेत. गंगटोक जिल्ह्याचे मुख्यालय सिक्कीमची राजधानी गंगटोक येथेच आहे. नेपाळी हे येथील प्रमुख भाषा आहे. गंगटोक जिल्हा हे सिक्कीममधील गिर्यारोहण केंद्र मानले जाते.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ


वर्ग:सिक्कीममधील जिल्हे
जाणीव

आपण स्वतः व भोवतालची परिस्थिती यांतील संबंध जाणण्याची क्षमता, स्वतःचा दृष्टिकोन, विचार तसेच आपण स्वतः इतरांपासून वेगळे अस्तित्वात आहोत असे जाणण्याची क्षमता म्हणजे जाणीव. मानसशास्त्र व मनाचे तत्त्वज्ञान यांमध्ये हा एक मोठा अभ्यासाचा गहन विषय आहे.

वर्ग:मानसशास्त्र
गंगाधर महांबरे

(महाम्बरे) (: जानेवारी ३१, १९३१;  -  डिसेंबर २३, २००८) हे मराठी लेखक, कवी व गीतकार होते.

## ओळख
त्यांचा जन्म मालवण येथे झाला. पुण्याच्या "फिल्म अँड टेलिव्हिजन इन्स्टिट्यूट ऑफ इंडिया'मध्ये ग्रंथपाल म्हणून त्यांनी काही काळ काम केले.

काव्य/गीत लेखनाबरोबरच त्यांनी इतर (विशेषतः कोकणातले व्यवसाय व त्या संबंधीचे मार्गदर्शन) लिखाणही केले आहे. त्यांच्या काही मालवणी कविता प्रसिद्ध झाल्या आहेत.

## प्रकाशित साहित्य
* ऑटोरिक्षा (देखभाल व दुरुस्ती) 
* आनंदाचे डोही...
* उत्तुंगतेचा सहजसस्पर्श (सहलेखिका - अरुंधती महाम्बरे)
* महिलांसाठी उद्योग व्यवसाय 
* लाखमोलाचे उद्योग व्यवसाय 
* उषःकाल (कवितासंग्रह)
* ओळखपाळख
* किशोरनामा (कथा)
* गांधीजीप्रणीत उद्योग-व्यवसाय 
* भगवान गौतम बुद्ध आणि बौद्ध धर्म 
* ग्रामीण उद्योगाच्या यशस्वी वाटा
* चला जाणून घेऊ या! अंकशास्त्र
* चार्ली चॅप्लिन : काल आणि आज
* जसे आठवले तसे  
* पी. सावळारामांची चित्रगीते
* विस्मरणापलीकडील पु .ल. 
* पु. ल. देशपांडे यांची चित्रगीते 
* फिल्म उद्योगी दादासाहेब फाळके 
* प्रतिभावंतांच्या सहवासात 
* प्रवासातील प्रतिभावंत 
* बिजलीचा टाळ (कादंबरी)
* भावगीतकार ज्ञानेश्वर 
* मौलिक मत्स्यव्यवसाय 
* मराठी गझल 
* मराठी युगुलगीते 
* महाराष्ट्र गौरव गीते 
* महाराष्ट्रातील समाजसुधारक (सहलेखक - सुरेश ढमाल)
* ग.दि. माडगुळकरांची चित्रगीते
* माणसं जनातील मनातील 
* मौनांकित (चरित्र)
* मेडिकल ‍ट्रान्स्क्रिप्शन 
* मोटरसायकल दुरुस्ती : तंत्र व मंत्र 
* मोडी - शिका 
* रंग जीवनाचे (कादंबरी)
* रसिकेषु (ललित)
* कविश्रेष्ठ राजा बढे 
* लघुउद्योगाची लक्ष्मणरेषा 
* वॉल्ट डिस्ने  (चरित्र)
* विद्यार्थ्यासाठी उद्योग व्यवसाय 
* विद्यार्थ्यांसाठी औद्योगिक कल्पकता 
* वि.स. खांडेकरांची चित्रगीते 
* विस्मरणापलीकडील पु .ल. 
* व्यक्तिचित्रे 
* शुभंकरोती 
* साक्षेपी समीक्षा 
* सैगल

## पदलेखन केली नाटके
* गा भैरवी गा
* चाफा बोलेना
* तेथे कर माझे जुळती
* पैसे झाडाला लागतात
* संतांची कृपा
* सर्वस्वी तुझाच

## गीतलेखन केलेले चित्रपट
* धाकटी मेहुणी
* युगे युगे मी वाट पाहिली
* सोबती
* सौभाग्यकांक्षिणी

## लोकप्रिय गीते
* आली आली सर ही ओली
* कंठातच रुतल्या ताना
* चिमकुले घरकुल अपुले
* जीवनाची वाट वेडी
* तुझ्या पंखावरूनि या
* तू विसरुनि जा रे
* त्या तुझिया चिंतनात
* देवाघरच्या फुला
* धुंद धुंद ही हवा
*ना साहवे विराणी
* निळा सावळा नाथ
* पाण्यातले पाहाता प्तिबिंब
* पूर्वेच्या देवा तुझे सूर्यदेव नाव
* बिजलीचा टाळ नभाचा मृदंग
* बोलून प्रेमबोल तू लाविलास
* रसिका तुझ्याचसाठी मी एक गीत गाते
* रंगुनी श्रीहरी कीर्तनी
* वनी एकटी दमयंती
* वाटे भल्या पहाटे यावे तुझ्या महाली
* वायूसंगे येई श्रावणा
* ना साहवे विराणी
* शुभंकरोती म्हणा मुलांनो
* संधीकाली या अशा
* साउलीस का कळे

## बाह्य दुवे
* अवीट गोडीचे महांबरे

वर्ग:मराठी गीतकार
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:इ.स. १९३१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००८ मधील मृत्यू
यूटीआय ॲसेट मॅनेजमेंट

**यूटीआय ॲसेट मॅनेजमेंट** ही पूर्वीच्या **युनिट ट्रस्ट ऑफ इंडिया** भारतातील या वित्तसंस्थेचे नवीन रूप आहे. सेबीने १ फेब्रुवारी, २००३ रोजी याची रचना केली.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:भारतीय वित्तसंस्था
मायकेल पी. अँडरसन

thumb|right|मायकेल पी. अँडरसन
२००३ च्या स्पेस शटल कोलंबियातील यात्री.

वर्ग:अमेरिकेचे अंतराळवीर
वर्ग:इ.स. २००३ मधील मृत्यू
लॉरेल क्लार्क

thumb|right|लॉरेल क्लार्क
२००३ च्या स्पेस शटल कोलंबियातील यात्री.

क्लार्क, लॉरेल
क्लार्क, लॉरेल
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
जॅकी श्रॉफ

**जॅकी श्रॉफ** (१ फेब्रुवारी, इ.स. १९६०, उदगीर, महाराष्ट्र - हयात) हा हिंदी चित्रपटांतील अभिनेता आहे.

इ.स. १९७३ साली *हीरा पन्ना* या हिंदी चित्रपटातल्या छोट्याश्या खलनायकी व्यक्तिरेखेद्वारे याने चित्रपटसृष्टीत पाऊल ठेवले. त्यानंतर इ.स. १९८२ सालातल्या *स्वामी दादा* या चित्रपटाद्वारे याने चित्रपटसृष्टीत पुनर्प्रवेश केला. त्यानंतर इ.स. १९८३ सालच्या *हीरो* चित्रपटाने याला मोठे नाव मिळवून दिले. तेव्हापासून २८ वर्षांत (इ.स. २०११पर्यंत) याने दीडशेंहून अधिक चित्रपटांत भूमिका केल्या आहेत.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:गुजराती व्यक्ती
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:इ.स. १९६० मधील जन्म
जॉन ह्यूम

**जॉन ह्यूम** (१८ जानेवारी, इ.स. १९३७ - ) हे आयर्लंडमधील शांतता प्रक्रियेला चालना देणाऱ्या गुड फ्रायडे कराराचे मुख्य प्रणेते आहेत. या कार्याबद्दल त्यांना राष्ट्रपती के.आर. नारायणन यांच्या हस्ते प्रतिष्ठेचा गांधी शांतता पुरस्कार फेब्रुवारी १ २००२ रोजी प्रदान करण्यात आला.

वर्ग:गांधी शांतता पुरस्कार विजेते
वर्ग:इ.स. १९३७ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
र्‍हाइनलांड

[right|thumb|[ऱ्हाईन नदी भोवतालचा ऱ्हाइनलांड]]
**ऱ्हाइनलँड** हा युरोपामधील ऱ्हाईन नदीच्या भोवतालचा एक भौगोलिक प्रदेश आहे. सध्या हा जवळजवळ सर्व प्रदेश जर्मनी देशाच्या अधिपत्याखाली आहे. ऱ्हाइनलांड-फाल्त्स व नोर्डऱ्हाईन-वेस्टफालन ही जर्मनीची २ राज्ये ऱ्हाइनलँड हा शब्द आपल्या नावात वापरतात.

आखन, बॉन, ड्युसेलडॉर्फ, लेफेरकुसन, क्योल्न इत्यादी मोठी जर्मन शहरे ऱ्हाइनलँड परिसरात वसलेली आहेत.

वर्ग:जर्मनीचा भूगोल
वर्ग:ऱ्हाइनलांड-फाल्त्स
कर्नाटक रक्षणा वेदिके

कर्नाटक रक्षणा वेदिके

(कन्नड: ಕರ್ನಾಟಕ ರಕ್ಷಣಾ ವೇದಿಕೆ) कन्नड भाषा, लोक आणि कर्नाटक यांच्या हक्कांसाठी, त्यांना न्याय मिळवून देण्यासाठी व संवर्धनासाठी लढणारी एक संस्था. अध्यक्ष: नारायण गौडा. ३६८४ शाखा व ४.६ लाख सभासद.

## कार्य
१. महाराष्ट्रात समाविष्ट होण्याचा ठराव केल्याबद्दल ११ नोव्हेंबर २००५ साली बेळगावचे महापौर विजय मोरे यांच्या तोंडाला काळे फासले. तसेच कर्नाटक बंद घडवून आणला. 
२. कावेरी पाणी प्रश्नाबाबत तामिळनाडूला केंद्राने झुकते माप दिल्याच्या निषेधार्थ १२ फे २००७ रोजी कर्नाटक बंद घडवून आणला. ४ मे २००७ रोजी २०,००० कन्नडिगांनी नवी दिल्लीत निदर्शने केली 
३. कर्नाटकात स्थानिक कन्नड लोकांना खासगी, सरकारी नोकऱ्यांमध्ये, रेल्वेमध्ये प्राधान्य मिळवून देण्यासाठी कार्यरत.
४. राज्यात सर्वत्र कन्नड भाषेचा वापर होण्यासाठी कार्यरत. फक्त हिंदी किंवा इतर भाषेतील फलकांवर काळे फासण्यात पुढाकार.
५. केंद्र सरकारच्या शिक्षण, प्रसारमाध्यमे, मनोरंजन, राज्यकारभार इ. मधील हिंदी भाषाच्या सक्तीमुळे, ’भारतीय असण्यासाठी हिंदी बोलता आलेच पाहिजे’ ही भावना वाढीस लागते आणि हे भारतीय राज्यघटनेच्या विरुद्ध असल्याने ही संस्था १४ सप्टें हा दिवस "हिंदी सक्ती विरोधी दिन" म्हणून साजरा करते.

## संकेतस्थळ
http://www.karnatakarakshanavedike.org/

वर्ग:कर्नाटक
अनंत काकबा प्रियोळकर

**अनंत काकबा प्रियोळकर** (५ सप्टेंबर, इ.स. १८९७   - १३ एप्रिल इ.स. १९७३ हे इतिहास व भाषा विषयांमधील संशोधक व मराठी लेखक होते. त्यांच्या प्रेरणेने मुंबईत मराठी संशोधन मंडळाची स्थापना करण्यात आली.

## जीवनपट 
### शिक्षण 
अनंत काकबा प्रियोळकर ह्यांचा जन्म गोव्यातील फोंडे तालुक्यातील प्रियोळ ह्या गावातील कोने ह्या भागात झाला. त्यांचे प्राथमिक मराठी शिक्षण त्यांच्या आजोळी तिसऱ्या इयत्तेपर्यंत झाले. १९१०मध्ये प्रियोळकर पोर्तुगीज सेगुंद ग्राव (पाचवी इयत्ता) ही परीक्षा उत्तीर्ण झाले. फोंडा येथील अल्मैद कॉलेज ह्या संस्थेत त्यांनी हायस्कूल स्तरावरील शिक्षण घेतले. दत्तात्रेय विष्णू आपटे आणि हरी गणेश फाटक हे त्यांचे शिक्षक होते. १८१८मध्ये प्रियोळकर मुंबई विद्यापीठाची मॅट्रिकची परीक्षा उत्तीर्ण झाले. त्याआधी १९१६ ते १९१७ ह्या कालावधीत प्रियोळकर ह्यांनी असोळणे (गोवे) येथे शिक्षकाची नोकरी केली.

पुढील शिक्षणासाठी प्रियोळकरांनी धारवाड येथील कर्नाटक कॉलेजात प्रवेश घेतला. १९१९ ते १९२२ ह्या काळात प्रियोळकर तिथे शिकत होते. १९२२ ह्या वर्षी प्रियोळकर सांगली येथील विलिंग्डन महाविद्यालयात पुढील शिक्षणासाठी रुजू झाले. प्रसिद्ध भाषाशास्त्रज्ञ पां. दा. गुणे ह्यांच्या मार्गदर्शनाचा त्यांना येथे लाभ झाला.

१९२३ ह्या वर्षी प्रियोळकर मुंबई विद्यापीठाची बी. ए. ही परीक्षा उत्तीर्ण होऊन पदवीधर झाले.    

### चित्रकलेची आवड 
प्रियोळकरांना चित्रकलेची आवड असल्याने त्यांना आल्मैद कॉलेजात शिकत असताना चित्रकलेच्या परीक्षांना बसण्यास प्रोत्साहन देण्यात आले होते. पुढील काळात प्रियोळकर लेखक म्हणून प्रसिद्धीस पावले असले तरी त्यांची चित्रकलेची आवड टिकून राहिली. त्यांनी तयार केलेले सार्वजनिक काका (गणेश वासुदेव जोशी) ह्यांचे चित्र पुण्यातील सार्वजनिक सभेत लावण्यात आले असल्याची माहिती त्यांच्या चरित्रकारांनी दिली आहे.   

## प्रकाशित साहित्य
* दि गोवा इन्क्विझिशन (मुंबई विद्यापीठ प्रेस, १९६१)
* ग्रांथिक मराठी भाषा आणि कोंकणी बोली
* दमयंती स्वयंवर (आध्यात्मिक)
* दि प्रिंटिंग प्रेस इन इंडिया (मराठी संशोधन मंडळ, मुंबई १९५८)
* प्रिय आणि अप्रिय (माहितीपर)
* लोकहितवादीकृत निबंध संग्रह (संपादित, ललित प्रकाशन)

## गौरव
* अध्यक्ष, मराठी साहित्य संमेलन, कारवार १९५१
 
## पुरस्कार
डाॅ. का. प्रियोळकर यांच्या स्मृतिप्रीत्यर्थ मुंबई विद्यापीठात सादर झालेल्या सर्वोत्कृष्ट प्रबंधांना पुरस्कार देण्यात येतो.  हा पुरस्कार मिळालेले काही विद्वान : 
# डाॅ. अरुण टिकेकर
# डाॅ. अरुणा ढेरे
# डाॅ.उषा मा. देशमुख
# डाॅ. वि.रा. करंदीकर
# डाॅ. वि.भि. कोलते
# डॉ. प्रकाश खांडगे 

## संदर्भ
## संदर्भसूची
* 

वर्ग:अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनांचे अध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १८९५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७३ मधील मृत्यू
वर्ग:मराठी इतिहास संशोधक
वर्ग:मराठी लेखक
ग्रेट ब्रिटनचा दुसरा जॉर्ज

**जॉर्ज दुसरा** (*जॉर्ज ऑगस्टस*; ; नोव्हेंबर १०, इ.स. १६८३ - ऑक्टोबर २५, इ.स. १७६०) हा ग्रेट ब्रिटन आणि आयर्लंडचा राजा; हानोफरचा ड्यूक व पवित्र रोमन साम्राज्यामधील एक युवराज होता.

## बाह्य दुवे
* जॉर्ज दुसरा - बीबीसीवरील पान
* जॉर्ज दुसरा - ब्रिटिश राजेशाही

जॉर्ज ०२
वर्ग:इ.स. १६८३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १७६० मधील मृत्यू
युनायटेड किंग्डमचा सहावा जॉर्ज

**सहावा जॉर्ज** (*आल्बर्ट फ्रेडरिक आर्थर जॉर्ज*; डिसेंबर १४, इ.स. १८९५ - फेब्रुवारी ६, इ.स. १९५२) हा डिसेंबर ११, इ.स. १९३६ ते फेब्रुवारी ६, इ.स. १९५२ दरम्यान युनायटेड किंग्डम व ब्रिटिश साम्राज्याचा सम्राट होता. त्याच्या कारकिर्दीत ब्रिटिश साम्राज्याने मावळते दिवस पाहिले. दुसऱ्या महायुद्धात ब्रिटनचे मोठे नुकसान झाले तसेच साम्राज्यामधील अनेक देशांना स्वातंत्र्य मिळाले ह्या कारणांस्तव युनायटेड किंग्डमचे जगामधील वर्चस्व बऱ्याच अंशी ढासळले.

आपल्या अडखळत बोलण्याच्या सवयीमुळे तसेच लाजऱ्या स्वभावामुळे जॉर्जला राजा बनण्यात स्वारस्य नव्हते. परंतु वडील पाचवा जॉर्ज ह्यांच्या मृत्यूनंतर सत्तेवर आलेल्या थोरल्या भाऊ एडवर्डने एका घटस्फोटित अमेरिकन स्त्री सोबत विवाह करण्याचे ठरवले. राज्यपदाच्या गादीवर असताना हे होणे शक्य नसल्याने एडवर्डने केवळ एका वर्षात सत्ता सोडली व सहाव्या जॉर्जला नाईलाजाने सत्ता हाती घ्यावी लागली.

२०१० साली प्रदर्शित झालेल्या द किंग्ज स्पीच ह्या चित्रपटामध्ये सहाव्या जॉर्जची संभाषण सुधारण्याची धडपड रेखाटली आहे.

## बाह्य दुवे
*जॉर्ज सहावा 
*जॉर्जच्या भाषणाचा यूट्युब व्हिडियो

जॉर्ज ०६
वर्ग:इ.स. १८९५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९५२ मधील मृत्यू
वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती
जॉर्ज ०६
वाबाश (इंडियाना)

**वाबाश** अमेरिकेच्या इंडियाना राज्यातील एक शहर आहे. येथील रस्त्यांवर सर्वप्रथम वीजेच्या दिव्यांचा वापर केला गेला.

वर्ग:इंडियानामधील शहरे
वर्ग:वाबाश काउंटी (इंडियाना)
साग

**साग** हे विषुववृत्तीय हवामानात आढळणारा एक वृक्ष आहे. याचे लाकूड टणक व टिकाऊ असल्यामुळे बांधकामासह अनेक ठिकाणी उपयोगात आणले जाते.

याचे शास्त्रीय नाव **टेक्टोना** (Tectona) असे आहे.
सागाचे लाकुड पाण्यातही खराब होत नाही.

## उपयोग
*साग या वृक्षाच्या खोडापासून खाण्याची कात तयार करतात.
*लाकडी वस्तू बनवण्यासाठी या झाडाचा उपयोग करतात. व त्या वस्तू दीर्घकाळ टिकतात.

## चित्रदालन 

चित्र:sag_mohor.jpg|साग वृक्षाचा मोहोर
चित्र:Starr 070123-3757 Tectona grandis.jpg|साग वृक्षाचे फुल
चित्र:Tectona grandis Bra44.png|साग वृक्षाच्या बिया
चित्र:sag_pane.jpg|साग वृक्षाची पाने
चित्र:sag_khod.jpg|साग वृक्षाचे खोड
चित्र:Teak (Tectona grandis) flowers.jpg|साग (Tectona grandis) फुल

वर्ग:वनस्पती
वर्ग:वृक्ष
इंग्लंडचा आठवा हेन्री

thumb|right|200px|आठवा हेन्री
**हेन्री आठवा** (इंग्लिश: *Henry VIII of England*) (जून २८, इ.स. १४९१ - जानेवारी २८, इ.स. १५४७) हा एप्रिल २२, इ.स. १५०९ पासून हयात असेपर्यंत इंग्लंडाचा राजा होता. सातव्या हेन्रीचा पुत्र असलेला तो ट्युडोर घराण्यातील दुसरा राजा होता. त्याने सहा वेळा लग्न केले व या वरून रोमन चर्चशी वाद झाल्याकारणाने त्याने स्वतंत्र चर्च ऑफ इंग्लंड स्थापले व ख्रिश्चन धर्मातील प्रोटेस्टंट पंथाची निर्मिती केली. अनिर्बंध सत्ता उपभोगुन आठवा हेन्री ५८ व्या वर्षी मृत्यू पावला.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:इंग्लंडचे राजे
वर्ग:इ.स. १४९१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १५४७ मधील मृत्यू
अण्णासाहेब पटवर्धन

अल्ट=अण्णासाहेब पटवर्धन|इवलेसे|अण्णासाहेब पटवर्धन
लोकमान्य टिळकांचे स्नेही. विख्यात वैद्य. फेब्रुवारी २ १९१७ रोजी त्यांचे निधन झाले.

वर्ग:इ.स. १९१७ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
खान अब्दुल गफारखान

**खान अब्दुल गफारखान** (१८९० - १९८८), *सरहद्द गांधी* तथा *बादशाह खान* हे वायव्य सरहद्द प्रांतातील स्वातंत्र्यसेनानी होते. ज्यांनी भारतीय स्वातंत्र्याच्या लढ्यामध्ये भाग घेतला होता. भारतरत्न पुरस्कार मिळालेले हे पहिले अभारतीय होते. गफारखानांनी १९२९ मध्ये 'खुदाई खिदमतगार' ही संघटना उभारली होती. या संघटनेच्या सदस्यांना "लाल डगले वाले" म्हणून ओळखतात. ही संघटना "सुर्ख पोश" या नावाने देखील ओळखली जात होती.

अब्दुल गफ्फार खान एक राजनैतिक आणि  आध्यात्मिक नेता होते, त्यांना महात्मा गांधी सारखे अहिंसा आंदोलन साठी ओळखले जात होते. ते  महात्मा गांधी यांचे समर्थक होते. ब्रिटिश इंडिया मध्ये त्यांना ‘फ्रंटियर गांधी’ या नावाने संबोधले जायचे. खुदाई खिदमतगारचा यशामुळे ब्रिटिश सरकारने त्यांना आणि त्यांच्या समर्थकांविरुद्ध कठोर कारवाई करण्यास सुरुवात केली आणि भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीतील काही या दडपशाहीस बळी पडले. बच्चा खानने अखिल भारतीय मुस्लिम लीगच्या भारताच्या फाळणीच्या मागणीचा जोरदार विरोध केला. जेव्हा भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसने विभागीय योजनेची स्वीकृती जाहीर केली तेव्हा विभाजनानंतर त्यांनी पाकिस्तान सोबत राहण्याचा निर्णय घेतला.

विभाजनानंतर  बच्चा खान यांनी पाकिस्तानशी एकनिष्ठ राहण्याची शपथ घेतली, पण १९४८ आणि १९५४ च्या दरम्यान पाकिस्तानी सरकारने त्यांना वारंवार अटक केली. १९६९ मध्ये पुन्हा युनिट कार्यक्रमाचा  विरोधात त्यांना पुन्हा अटक करण्यात आली. १९८८ मध्ये पेशावर येथे त्यांचे निधन झाले.

## खुदाई खिदमतगार
खान अब्दुल गफारखान यांना आझाद आणि धर्मनिरपेक्ष असा भारत देश पाहिजे होता, हे लक्ष पूर्ण करण्यासाठी त्यांनी  १९२९ मध्ये ' १९२९ मध्ये 'खुदाई खिदमतगार' नावाची संघटना उभारली होती. ही संघटना "सुर्ख पोश" तसेच "लाल 
डगेलेवाले" या नावाने देखील ओळखली जात होती.' नावाची संघटना उभारली होती. ही संघटना "सुर्ख पोश" या नावाने देखील ओळखली जात होती. खुदाई खिदमतगारची स्थापना महात्मा गॉंधींचा अहिंसा आणि सत्याग्रह सारख्या सिद्धांतावरून प्रेरित होऊन केली गेली होती. ह्या संघटनेमध्ये साधारणतः १,००,००० सदस्य सामील झाल आणि त्यांनी शांततापूर्वक इंग्रज पुलिसांचा विरोध केला.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:भारतरत्‍न पुरस्कारविजेते
वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १८९० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८८ मधील मृत्यू
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढा
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इंग्लंडचा चौथा एडवर्ड

**एडवर्ड चौथा** (एप्रिल २८, इ.स. १४४२ - एप्रिल ९, इ.स. १४८३) हा मार्च ४, इ.स. १४६१ ते ऑक्टोबर २ व एप्रिल ११, इ.स. १४७१ ते एप्रिल ९, इ.स. १४८३ दरम्यान इंग्लंडचा राजा होता.

एडवर्ड ०४
वर्ग:इ.स. १४४२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १४८३ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इंग्लंडचा पहिला जेम्स

thumb|right|जेम्स पहिला, इंग्लंड
thumb|right|जेम्स पहिला, इंग्लंड
**जेम्स पहिला** (जून १९, इ.स. १५६६ - मार्च २७, इ.स. १६२५) हा इंग्लंड, आयर्लंड व स्कॉटलंडचा राजा होता. त्याने जेम्स पहिला या नावाने इंग्लंड आणि आयर्लंडवर व *जेम्स चौथा* या नावाने इ.स. १५६७ पासून स्कॉटलंडवर राज्य केले.

वर्ग:इंग्लंडचे राजे
वर्ग:इ.स. १५६६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १६२५ मधील मृत्यू
श्रीधर व्यंकटेश केतकर

**डॅा श्रीधर व्यंकटेश केतकर** (२ फेब्रुवारी, इ.स. १८८४; रायपूर, ब्रिटिश भारत - १० एप्रिल, इ.स. १९३७; पुणे, ब्रिटिश भारत) हे मराठीतील आद्य महाराष्ट्रीय ज्ञानकोशाचे जनक-संपादक, समाजशास्त्रज्ञ, कादंबरीकार, इतिहास संशोधक व विचारवंत होते. महाराष्ट्रीय ज्ञानकोशाच्या कार्यामुळे *ज्ञानकोशकार केतकर* या नावानेही ते ओळखले जातात.

## सुरुवातीचे जीवन 
केतकरांचा जन्म २ फेब्रुवारी, इ.स. १८८४ रोजी ब्रिटिश भारतात रायपूर येथे झाला. त्यांचे शिक्षण अमरावती व विल्सन कॉलेज, मुंबई येथे झाले. इ.स. १९०६ साली ते उच्चशिक्षणासाठी अमेरिकेस गेले. तेथील कॉर्नेल विद्यापीठातून त्यांनी पीएच.डी. मिळवली. भारतात परतल्यावर ते कलकत्ता विद्यापीठात अर्थशास्त्राचे प्राध्यापक म्हणून रुजू झाले.

इ.स. १९२० साली त्यांचा विवाह इंडिथ व्हिक्टोरिया कोहन या जर्मन ज्यू तरुणीशी पुण्यात झाला. विवाहानंतर तिला शीलवती हे नाव मिळाले.

## महाराष्ट्रीय ज्ञानकोशाचे कार्य 
इ.स. १९२१ ते इ.स. १९२९ या काळात केवळ स्वतःच्या मेहनतीने त्यांनी महाराष्ट्रीय ज्ञानकोशाचे २३ खंड प्रकाशित केले. इ.स. १९१५ सालापासून पुढील १४ वर्षे त्यांनी या प्रचंड कामाच्या संशोधन व लिखाणाला वाहिली. *एन्सायक्लोपीडिया* या इंग्लिश शब्दासाठी केतकरांनी *ज्ञानकोश* असा मराठी प्रतिशब्द बनवला . समीक्षक श्री.के. क्षीरसागर यांच्या मते, युरोपीय विद्वानांच्या मताला सरसकट प्रमाण न धरता *राष्ट्रवादी भूमिकेतून* केतकरांनी ज्ञानकोशाचे कार्य केले .

असे म्हणतात की कमीतकमी काळात ज्ञानकोश लिहून व्हावा, म्हणून केतकर यांनी दोन्ही हातांनी लिहायची सवय ठेवली होती.

## ग्रंथसंपदा
* ‘भारतीय जातिसंस्थेचा इतिहास’ (या त्यांच्या पुस्तकातील समाजशास्त्रीय विवेचन हे पाश्चात्य जगातही मान्यता पावलेले आहे.)
* कादंबऱ्या
** आशावादी (१९३७)
** गांवसासू (१९४२)
** गोंडवनातील प्रियंवदा
** परागंदा (१९२६)
** ब्राह्मणकन्या (१९३०)
** भटक्या (१९३८)
** विचक्षणा (१९३७)
* साहित्यविषयक
** महाराष्ट्रीयांचे काव्यपरीक्षण

## संकीर्ण 
स्वभाषा, स्वदेश आणि स्वराज्य यांसाठी आयुष्य वेचणाऱ्या केतकरांनी मराठी भाषेच्या वृद्धीसाठी अनेक मार्ग सुचवले. 

ते दुसऱ्या शारदोपासक संमेलनाचे अध्यक्ष होते. 

ते इ.स. १९३१ सालातल्या हैदराबाद येथील मराठी साहित्य संमेलनाचे अध्यक्ष होते.

‘जागतिक’, ‘संप्रदाय’, ‘सदाशिवपेठी’ यांसारखे शब्द त्यांनी निर्माण केले.

ज्ञानकोशकार केतकर यांच्यावर परदेशी ज्ञानाचा प्रभाव होता. त्यांची दृष्टी आधुनिक होती. त्यांनी कादंबरी लेखनाच्या माध्यमातून वेश्यासंतती, विवाहबाह्य संबंध, अमेरिकेतील स्थलांतर असे काळाच्या पुढचे विचार मांडले होते. त्यांच्या काळात हे विचार फार बंडखोर समजले गेले.

श्री.व्यं. केतकरांची पत्नी जर्मन होती.

## चरित्रे
* डाॅ. मीना वैशंपायन यांनी श्री.व्यं. केतकरांचे  'ज्ञानकोशकार डॉ. केतकर' या नावाचे चरित्र लिहिले आहे.
* डॉ. केतकर (द.न. गोखले)

## संदर्भ व नोंदी 
## बाह्य दुवे 
वर्ग:भारतीय समाजशास्त्रज्ञ
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:मराठी ज्ञानकोशकार
वर्ग:अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनांचे अध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १८८४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९३७ मधील मृत्यू
वर्ग:कादंबरीकार
वर्ग:मराठी इतिहास संशोधक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग : विचारवंत
वर्ग:कोशकार
दुसरा ट्युवोड्रोस

**ट्युवोड्रोस दुसरा** इथियोपियाचा सम्राट होता.

वर्ग:इथियोपियाचे सम्राट
वर्ग:इ.स. १८६८ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १८१८ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ट्युवोड्रोस (निःसंदिग्धीकरण)

**ट्युवोड्रोस** नावाचे इथियोपियाचे दोन सम्राट होते.

* ट्युवोड्रोस पहिला
* ट्युवोड्रोस दुसरा

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
__DISAMBIG__
रिक डी. हसबंड

thumb|right|रिक डी. हसबंड
२००३ च्या स्पेस शटल कोलंबियातील यात्री.

हसबंड, रिक डी.
हसबंड, रिक डी.
बेनितो हुआरेझ

**बेनितो पाब्लो हुआरेझ गार्सिया** (; २१ मार्च १८०६ - १८ जुलै १८७२) हा मेक्सिको देशाचा राष्ट्राध्यक्ष होता. पेशाने वकील असलेला हुआरेझ १८५८ साली मेक्सिकोच्या सर्वोच्च न्यायालयाचा अध्यक्ष बनला व नव्या संविधानानुसार त्याची नियुक्ती आपोआप राष्ट्राध्यक्षपदावर झाली. १८६१ साली हुआरेझने स्पेन, फ्रान्स व ब्रिटन ह्यांच्याकडून मेक्सिकन सरकारने घेतलेल्या कर्जांची परतफेड करण्यास नकार दिला. ह्यामुळे संतापलेल्या नेपोलियनने मेक्सिकोमध्ये सैन्य पाठवले व लष्करी आक्रमण करून तेथे दुसरे मेक्सिकन साम्राज्य प्रस्थापित केले. १८६४ ते १८६७ दरम्यान अस्तित्वात असलेले हे साम्राज्य १८६७ साली हुआरेझच्या नेतृत्वाखालील मेक्सिकन सेनेद्वारे पराभूत झाले व हुआरेझ पुन्हा एकदा मेक्सिकोचा राष्ट्राध्यक्ष बनला.

आपल्या कारकिर्दीमध्ये हुआरेझने मेक्सिकोमध्ये अनेक सुधारणा घडवून आणल्या.

## बाह्य दुवे 
*ऐतिहासिक माहिती

मेक्सिकोचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बाडेन-व्युर्टेंबर्ग

**बाडेन-व्युर्टेंबर्ग** हे जर्मनीचे एक महत्त्वाचे राज्य असून औद्योगिक व शैक्षणिक दृष्टया पुढारलेले राज्य आहे. जर्मनीचा नैऋत्य (दक्षिण-पश्चिम) दिशेचा बहुतेक भाग व्यापते. ऱ्हाइन नदीचा वरचा भाग हा बहुतांशी या राज्यात येत असला तरी या राज्यातील बहुतेक मुख्य शहरे नेकार नदीच्या किनारी वसलेली आहेत. (उदा: स्टुटगार्ट , ट्युबिंगेन, हाइलब्रॉन, मानहाइम ). याची राजधानी स्टुटगार्ट असून हे जर्मनीतील आकाराने ( ३५,७४२ वर्ग किमी ) व लोकसंख्येने ( १ कोटी ७ लाख ) तिसरे मोठे राज्य आहे.

## भूगोल 
बाडेन-व्युर्टेंबर्ग राज्याच्या पश्चिमेला ऱ्हाइन नदीलगत फ्रान्सची सीमा आहे व दक्षिणेला स्वित्झर्लंडची आंतरराष्ट्रीय सीमा आहे. पूर्वेला बायर्न, तर उत्तरेला ऱ्हाइनलॅंड-फाल्त्स व हेसेन या राज्यांच्या सीमा आहेत. 

राज्यातील प्रमुख नदी - ऱ्हाइन नदी - फ्रान्सच्या सीमेलगत वाहते. राज्यातील इतर प्रमुख नद्यांमध्ये नेकार व डोनाउ यांचा समावेश होतो. नेकार नदी मानहाइम या शहराजवळ ऱ्हाइन नदीला मिळते. डोनाउ नदी ही पूर्ववाहिनी असून तिचा युरोपातील प्रमुख नद्यांत समावेश होतो. ती बायर्नमधून पुढे जाऊन युरोपातील अनेक देशांतून वाहते व सरतेशेवटी रोमानियामध्ये काळ्या समुद्राला जाऊन मिळते. नेकार व डोनाउ या दोन्ही नद्या ब्लॅक फॉरेस्टनजीकच्या पर्वतरांगेत उगम पावतात. 

ब्लॅक फॉरेस्ट अथवा जर्मन भाषेत श्वार्झवाल्ड ही राज्यातील प्रमुख पर्वतरांग आहे. या डोंगररांगामध्ये असलेले पाईन वृक्षांच्या घनदाट जंगलांमु़ळे याचे नाव ब्लॅक फोरेस्ट असे पडले. यामध्ये फेल्डबर्ग हे सर्वात उंच ठिकाण असून त्याची उंची १४९३ मी आहे. ब्लॅक फॉरेस्टने डोंगररांगेनी राज्याचा पश्चिम भाग व्यापला आहे तर पूर्व भागात स्वेबियन आल्प्स ( अथवा श्वाबन आल्प्स) ही डोंगररांग आहे. या दोन डोंगररांगांमुळे हे राज्य बहुतांशी उंच-सखल आहे.

दक्षिणेला स्वित्झर्लंडच्या सीमेलगत बोडेन्जी हे तळे असून जर्मनीतील एक प्रमुख पर्यटन स्थळ आहे.

## मुख्य शहरे 
* श्टुटगार्ट
* कार्ल्सरुहे
* उल्म
* सिंगेन
* हायडेलबर्ग
* फ्रायबुर्ग

## पर्यटन व प्रेक्षणीय स्थळे 
* श्टुटगार्ट
* लुडविग्सबर्ग - येथील राजवाडा प्रसिद्ध आहे.
* हायडेलबर्ग- येथील राजवाडा तसेच अनेक मध्ययुगीन स्थापत्य इथे पाहायला मिळते.
* हेशिंगेन- येथील किल्ला बुर्ग होहेंत्सोलर्न नावाने प्रसिद्ध आहे. 

* ब्लॅक फॉरेस्ट
** बाडेन-बाडेन- ब्लॅक फॉरेस्टचे विहंगम दृश्य तसेच उंचावरून दिसणारे ऱ्हाइन नदीचे खोरे, पण त्यापेक्षाहि वैशिष्ट्य म्हणजे येथील कॅसिनो. 
** टितेसेचा तलाव- ब्लॅक फॉरेस्टच्या कुशीत वसलेला तलाव. चहुबाजूंनी पाइन वृक्षांचे घनदाट जंगल.
** फेल्डबर्ग- ब्लॅक फॉरेस्ट मधील सर्वात उंच ठिकाण. हिवाळ्यात भरपूर बर्फवृष्टी होत असल्याने स्किंइंग करण्यासाठी प्रसिद्ध.
** ट्रीबर्ग- जर्मनीतील सर्वात उंच धबधबा. व चहुबाजुने पाइनचे जंगल. येथील कुकु-घड्याळे प्रसिद्ध आहेत. 

* बोडनसे अथवा कॉन्स्टांत्स तळे - जर्मनीतील सर्वात मोठे सरोवर ( ५३८ किमी-वर्ग). क्रूझ, पाण्यातील अनेक खेळ, तसेच बोटिंग, मच्छीमारीसाठी तसेच इतर अनेक कारणांसाठी प्रसिद्ध. 
** माइनाउ- बोडनसे तळ्यातील कोंस्टांन्स या गावाजवळील बेट. हे बेट येथील फुलांच्या बगीच्यासाठी प्रसिद्ध आहे.
** फ्रीडरिक्सहाफेन- येथील झेपलिन संग्रहालय प्रसिद्ध आहे. तसेच मध्यकालीन महत्त्वाचे बंदर.

## बाह्य दुवे
*

* अधिकृत संकेतस्थळ


वर्ग:जर्मनीची राज्ये
जबर अल-मुबारक अल-सबाह दुसरा

वर्ग:कुवैतचे अमीर
वर्ग:इ.स. १९१७ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:रिकामी पाने
अभिषेक बच्चन

**अभिषेक बच्चन** ( ५ फेब्रुवारी १९७६) हा भारतामधील एक आघाडीचा सिने-अभिनेता व निर्माता आहे. बॉलिवूड सुपरस्टार अमिताभ बच्चन व जया बच्चन ह्यांचा मुलगा असलेल्या अभिषेकने २००० सालच्या रेफ्युजी ह्या चित्रपटामधून आपल्या अभिनय कारकिर्दीची सुरुवात केली. तेव्हापासून त्याने अनेक अयशस्वी हिंदी चित्रपटांमध्ये कामे केली आहेत व त्याला ३ फिल्मफेअर पुरस्कार, १ राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार इत्यादी अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत.

माजी मिस वर्ल्ड विजेती व बॉलिवूडमधील लोकप्रिय अभिनेत्री ऐश्वर्या राय ही अभिषेक बच्चनची पत्नी आहे. त्यांच्या जोडीला सिने-जगतात *अभिवर्या* ह्या टोपणनावाने ओळखले जाते.

## चित्रपट कारकीर्द 
## चित्रदालन 
## बाह्य दुवे 
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
जोहोर क्रिकेट अकादमी

**जोहोर क्रिकेट अकादमी** मलेशियाच्या जोहोर शहरातील क्रिकेट मैदान आणि क्रीडाशाला आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:मलेशियातील क्रिकेट मैदाने
वर्ग:जोहोर
मक्ताब पेर्गुरुआन टेमेंगाँग इब्राहिम

**मक्ताब पेर्गुरूआन टेमेंगाँग इब्राहिम** हे मलेशियाच्या जोहोर शहरातील क्रिकेट मैदान आणि शिक्षणसंस्था आहे.

वर्ग:मलेशियातील क्रिकेट मैदाने
वर्ग:जोहोर
किन्रर अकादमी ओव्हल

**किन्रर अकादमी ओव्हल** मलेशियाच्या सलांगोर भागातील बंदर किन्रार येथे असलेले क्रिकेटचे मैदान आहे. क्वालालंपूर जवळ असलेले हे मैदान २००३ मध्ये बांधले गेले होते. २०१४ पर्यंत येथे ९ आंतरराष्ट्रीय सामने खेळले गेले होते.

वर्ग:मलेशियातील क्रिकेट मैदाने
रॉयल सलांगोर क्लब

**रॉयल सलांगोर क्लब** स्थापना दिनांक इ.स. १८८४ मलेशियातील क्रिकेट मैदान आहे.

वर्ग:मलेशियातील क्रिकेट मैदाने
वर्ग:क्वालालंपूर
युनिव्हर्सिटी सैन्स मलेशिया

**युनिव्हर्सिटी सैन्स मलेशिया** तथा *मलेशियाचे शास्त्रीय विद्यापीठ* हे मलेशियामधील एक शिक्षण संस्था आहे. या संस्थेची स्थापना १ जून, १९६९ रोजी झाली. या संस्थेच्या आवारात मोठे क्रिकेटचे मैदान आहे.

वर्ग:मलेशियातील क्रिकेट मैदाने
वर्ग:मलेशियातील शिक्षण संस्था
वर्ग:इ.स. १९६९ मधील निर्मिती
बायुएमास ओव्हल

**बायुएमास ओव्हल** मलेशियाच्या पांडामरान शहरातील क्रिकेटचे मैदान आहे. न्यू झीलंड स्पोर्ट्स टर्फ इन्स्टिट्यूटने बांधलेले हे मैदान मलेशियातील आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामन्यांसाठी वापरले जाते. येथे २००४मध्ये पहिला सामना खेळला गेला होता.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:मलेशियातील क्रिकेट मैदाने
स्वाती घाटे

इवलेसे|स्वाती घाटे
**स्वाती घाटे** (१६ जानेवारी, १९८० - ) ही एक भारतीय बुद्धिबळपटू आहे. फेब्रुवारी ५ २००४ रोजी महिला ग्रँडमास्टर किताबचा तिसरा व शेवटचा नॉर्म संपादन केला.

वर्ग:भारतीय बुद्धिबळपटू
वर्ग:इ.स. १९८० मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख