open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
मासिक पाळी स्वच्छता दिवस

**मासिक पाळी स्वच्छता दिवस** २८ मे रोजी जागतिक स्तरावर चांगल्या मासिक पाळी स्वच्छता व्यवस्थापनाचे (MHM) महत्त्व अधोरेखित करण्यासाठी वार्षिक जागरूकता दिवस आहे. वॉश युनायटेड या जर्मन-आधारित स्वयंसेवी संस्थेने २०१३ मध्ये याची सुरुवात केली आणि २०१४ मध्ये प्रथमच  निरीक्षण केले.

विकसनशील देशांमध्ये, मासिक पाळीच्या स्वच्छता सामग्रीच्या महिलांच्या निवडी सहसा खर्च, उपलब्धता आणि सामाजिक नियमांनुसार मर्यादित असतात.   पुरेशा स्वच्छता सुविधा आणि स्त्री स्वच्छता उत्पादनांची उपलब्धता महत्त्वाची आहे परंतु महिला आणि मुलींना पुरेसे शिक्षण देण्यासाठी सुरुवातीची चर्चा समान महत्त्वाची आहे. संशोधनात असे आढळून आले आहे की मासिक पाळीच्या स्वच्छता व्यवस्थापन उत्पादनांमध्ये प्रवेश नसल्यामुळे मुलींना त्यांच्या मासिक पाळी दरम्यान शाळेतून घरी ठेवता येते. 

मासिक पाळी स्वच्छता दिवस हा सोशल मीडियासह माध्यमांमध्ये माहिती प्रसिद्ध करण्याचा आणि धोरणात्मक संवादात निर्णय घेणाऱ्यांना गुंतवून ठेवण्याचा एक प्रसंग आहे. जागतिक, राष्ट्रीय आणि स्थानिक धोरणे आणि कार्यक्रमांमध्ये मासिक पाळीच्या स्वच्छता व्यवस्थापनाच्या एकात्मतेसाठी समर्थन करणे हा या दिवसाचा उद्देश आहे.
इवलेसे| 'सतीर्थ - द हेल्पिंग हँड' ही भारतातील ईशान्येकडील आसाम राज्यातील एक ना-नफा संस्था या प्रदेशातील किशोरवयीन मुली आणि महिलांसाठी अनुकूल वातावरणासाठी काम करत आहे.
मे २०१८ मध्ये, घानामधील अक्रा मेट्रोपॉलिटन डिस्ट्रिक्ट असेंब्लीने शहरी गरीब शाळांमध्ये मासिक पाळी आरोग्य कार्यक्रम आयोजित केले. ७०० पेक्षा जास्त मुलींनी प्रत्येक कार्यक्रमाला हजेरी लावली आणि प्रत्येकाला सॅनिटरी पॅड्सचे मोफत पॅकेट मिळाले.  याला 'सतीर्थ - द हेल्पिंग हँड' या भारतातील ईशान्येकडील आसाम राज्यात स्थित ना-नफा संस्था या भागातील किशोरवयीन मुली आणि महिलांसाठी अनुकूल वातावरणासाठी काम करत आहे. 

## संदर्भ 
वर्ग:शरीरशास्त्र
जैन सण

जैन उत्सव वर्षातील ठराविक दिवशी येतात. **जैन उत्सव** एकतर तीर्थंकरांच्या जीवनातील घटनांशी संबंधित आहेत किंवा ते आत्म्याच्या शुद्धीकरणाच्या उद्देशाने केले जातात.

## सण 
जैन धर्मात अनेक धार्मिक सण आहेत. त्यापैकी काही पंच कल्याणक म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या तीर्थंकराच्या पाच शुभ जीवन घटनांशी संबंधित आहेत. जैन लोक अनेक वार्षिक उत्सव साजरे करतात. जैन धर्मातील अनेक प्रमुख सण *कॅलेंडरच्या चाओमासा* (संस्कृत: *चातुर्मासा*) कालावधीत आणि आसपास येतात.  हा चार महिन्यांचा पावसाळा कालावधी आहे जेव्हा जैन संन्याशांना जैन परंपरेत एकाच ठिकाणी राहणे बंधनकारक आहे, भारतीय गावे आणि शहरांमध्ये फिरणे किंवा फिरणे आणि कधीही एका जागी एकापेक्षा जास्त काळ न राहणे. महिना *कोमासू* कालावधी जैन समाजाच्या चार आदेशांना एकत्र राहण्याची आणि उत्सवाच्या स्मरणांमध्ये सहभागी होण्यास परवानगी देतो.   

# पर्युषण
# जन्म कालयनक 
# अष्टह्निका पर्व 
# नंदीश्वर अष्टह्निका 
# दिवाळी 
# नवीन वर्ष 
# ज्ञान पंचमी 
# पौष दशमी
# मौन अग्यारस 
# नवपद ओली 
# महामस्तकाभिषेक 
# रोथ तीज 
# वर्षा तप किंवा अक्षय तृतीया तप 
# श्रुत पंचमी 
# पौष दशमी

इवलेसे|270x270अंश|दास लक्षण (पर्युसन) उत्सव, जैन सेंटर ऑफ अमेरिका, न्यू यॉर्क सिटी.
इवलेसे|303x303अंश|ओम ह्रीम सिद्धी चक्र जैनांनी द्राव्य पूजेत वापरले
[उजवे|इवलेसे|267x267अंश|गोम्मटेश्वर [बाहुबली, महामस्तकाभिषेक उत्सव, २००६]]
[उजवे|इवलेसे|267x267अंश|गोम्मटेश्वर [बाहुबली, महामस्तकाभिषेक उत्सव, 2006]]
इवलेसे|राजा श्रेयांसा देत '''' ऋषभला

## संदर्भ
दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, २०१२-१३

दक्षिण आफ्रिकेच्या क्रिकेट संघाने २ नोव्हेंबर ते ३ डिसेंबर २०१२ दरम्यान ऑस्ट्रेलियाचा दौरा केला. या दौऱ्यात तीन कसोटी सामन्यांचा समावेश होता. कसोटी मालिकेपूर्वी दक्षिण आफ्रिका आणि ऑस्ट्रेलियन अ संघ यांच्यातील एक प्रथम श्रेणी सामना होता. मायकेल क्लार्क एका कॅलेंडर वर्षात चार द्विशतके झळकावणारा पहिला माणूस ठरला, जेव्हा त्याने अॅडलेडमधील दुसऱ्या कसोटीच्या पहिल्या डावात २०० धावांचा टप्पा पार केला. ऑस्ट्रेलियाचा माजी कर्णधार रिकी पाँटिंगने खेळलेली ही शेवटची मालिका होती, जो तिसऱ्या कसोटीनंतर निवृत्त झाला होता.

पहिल्या दोन कसोटी अनिर्णित राहिल्यानंतर दक्षिण आफ्रिकेने ऑस्ट्रेलियावर १-० असा विजय मिळवला आणि आयसीसी कसोटी सामन्यांच्या क्रमवारीत त्यांचे पहिले स्थान कायम ठेवले.

## कसोटी मालिका
### पहिली कसोटी
### दुसरी कसोटी
### तिसरी कसोटी
## संदर्भ
वर्ग:दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचे ऑस्ट्रेलिया दौरे
वर्ग:इ.स. २०१२ मधील क्रिकेट
इंग्लंड क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २०११-१२

इंग्लंड क्रिकेट संघाने २६ मार्च ते ७ एप्रिल २०१२ या कालावधीत श्रीलंकेचा दौरा केला. या दौऱ्यात श्रीलंका आणि इंग्लंड यांच्यातील दोन कसोटींचा समावेश होता. दुसऱ्या कसोटीत इंग्लंडच्या विजयासह, त्यांनी जागतिक कसोटी क्रमवारीत त्यांचे अव्वल स्थान कायम राखले आहे.

## कसोटी मालिका
### पहिली कसोटी
### दुसरी कसोटी
## संदर्भ
वर्ग:इंग्लंड क्रिकेट संघाचे श्रीलंका दौरे
वर्ग:इ.स. २०१२ मधील क्रिकेट
राजकुमार हॅरी

**राजकुमार हॅरी (हेन्री चार्ल्स अल्बर्ट डेव्हिड; जन्म १५ सप्टेंबर १९८४)** हे ससेक्स चे सर्वोच्च सामाजिक प्रतिष्ठा असणारी व्‍यक्ति आहेत. ब्रिटिश राजघराण्याचा सदस्य आहे. तो राजा चार्ल्स तिसरा आणि त्याची पहिली पत्नी डायना, प्रिन्सेस ऑफ वेल्सचा धाकटा मुलगा आहे. ब्रिटिश सिंहासनाच्या उत्तरार्धात ते पाचव्या क्रमांकावर आहेत. हे चार्ल्स तिसरे आणि डायना, वेल्सची राजकुमारी यांचा धाकटा मुलगा आहे. तो प्रिन्स विल्यमचा धाकटा भाऊ आहे. त्यांचा जन्म १५ सप्टेंबर १९८४ रोजी सेंट मेरी हॉस्पिटल, लंडन येथे झाला. त्याच्या जन्माच्या वेळी तो त्याची आजी, एलिझाबेथ II च्या उत्तराधिकारात तिसरा होता, तर आज तो पाचवा आहे. तो ब्रिटनमध्ये मोठा झाला आणि तो इटन कॉलेजमध्ये विद्यार्थी होता. आपला अभ्यास पूर्ण केल्यानंतर आणि नंतर ऑस्ट्रेलिया आणि लेसोथोमध्ये काही काळ घालवल्यानंतर, त्याने रॉयल एर फोर्समध्ये सेवा करत लष्करी कारकीर्द करण्याचा निर्णय घेतला. त्याच्या सेवेदरम्यान, तो अफगाणिस्तानमध्येही तैनात होता.

हॅरीचे शिक्षण वेदरबी स्कूल, लुडग्रोव्ह स्कूल आणि इटन कॉलेजमध्ये झाले. त्याने आपल्या अंतराचे काही वर्ष ऑस्ट्रेलिया आणि लेसोथोमध्ये घालवले, त्यानंतर रॉयल मिलिटरी अकादमी सँडहर्स्टमध्ये अधिकारी प्रशिक्षण घेतले. त्याला ब्लूज आणि रॉयल्समध्ये कॉर्नेट म्हणून नियुक्त करण्यात आले, त्याने त्याचा भाऊ विल्यम याच्यासोबत तात्पुरती सेवा केली आणि एक सैन्य नेता म्हणून प्रशिक्षण पूर्ण केले. 2007-2008 मध्ये, त्यांनी हेलमंड प्रांत, अफगाणिस्तानमध्ये दहा आठवड्यांहून अधिक काळ सेवा केली. 2012-2013 मध्ये आर्मी एर कॉर्प्समध्ये 20 आठवड्यांच्या तैनातीसाठी तो अफगाणिस्तानला परतला. जून 2015 मध्ये त्यांनी सैन्यदलाचा राजीनामा दिला.

हॅरीने 2014 मध्ये इनव्हिक्टस गेम्स लाँच केले आणि ते त्याच्या फाउंडेशनचे संरक्षक राहिले. तो HALO ट्रस्ट आणि वॉकिंग विथ द वॉन्डेड यासह इतर अनेक संस्थांना संरक्षण देतो. लोकांना त्यांच्या मानसिक आरोग्याच्या समस्यांबद्दल उघड करण्यास प्रोत्साहित करण्यासाठी, हॅरीने, त्याचा भाऊ आणि वहिनी कॅथरीन यांच्यासमवेत, एप्रिल 2016 मध्ये "हेड्स टुगेदर" ही मानसिक आरोग्य जागरूकता मोहीम सुरू केली.

2018 मध्ये, अमेरिकन अभिनेत्री मेघन मार्कलशी लग्न करण्यापूर्वी हॅरीला ड्यूक ऑफ ससेक्स बनवण्यात आले. त्यांना आर्ची आणि लिलिबेट माउंटबॅटन-विंडसर ही दोन मुले आहेत. जानेवारी 2020 मध्ये, जोडप्याने राजघराण्यातील ज्येष्ठ सदस्य म्हणून पद सोडले आणि डचेसच्या मूळ दक्षिण कॅलिफोर्नियामध्ये राहायला गेले. ऑक्टोबर 2020 मध्ये, त्यांनी Archewell Inc. लाँच केली, एक अमेरिकन सार्वजनिक संस्था जी ना-नफा क्रियाकलाप आणि सर्जनशील मीडिया उपक्रमांवर लक्ष केंद्रित करते. त्याच्या पत्नीसह, हॅरी मार्च 2021 मध्ये ओप्रा विन्फ्रेच्या मोठ्या प्रसिद्ध मुलाखतीसाठी बसला, ज्यांच्याबरोबर त्याने मानसिक आरोग्य माहितीपट मालिका *द मी यू कान्ट सी* देखील तयार केली. त्याने आणि त्याच्या पत्नीने डिसेंबर 2022 मध्ये प्रदर्शित झालेल्या *हॅरी आणि मेघन* या माहितीपट मालिकेचे चित्रीकरण देखील केले. हॅरीने 2023 मध्ये त्याचे *स्पेअर* स्मृती प्रकाशित केले.

## संदर्भ 
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९८४ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पुण्यतिथी

ज्या तारखेला एखाद्याचे निधन झाले असेल, ती तारीख दरवर्षी **पुण्यतिथी** म्हणून साजरी केली जाते. या तिथीला दिवंगत आत्म्याला भावपूर्ण आदरांजली अर्पण केली जाते.
वडनेर बुद्रुक

वडनेर बुद्रुक हे पारनेर तालुक्यातील महत्वाचे गाव आहे. अहमदनगर आणि पुणे जिल्ह्याच्या सीमेवर व कुकडी नदीच्या तीरावर हे गाव वसलेले आहे.
साहिबदीन

[उजवे|इवलेसे| साहिबदीन यांच्या कार्याचे उदाहरण. यात कृष्ण आणि राधा एका धनुष्यात दाखवण्यात आले आहे, *[गीतगोविंद|गीतगोविंदातील* एक दृश्य.]]
[उजवे|इवलेसे|400x400अंश| साहिबद्दीनने रेखाटलेले [रामायण|रामायणातील लंकेच्या युद्धाचे चित्र]]
**साहिबदीन** (१७वे शतक) हे राजस्थान चित्रकलेच्या मेवाड शाळेचे भारतीय लघुचित्रकार होते. ते त्या काळातील आघाडीच्या चित्रकारांपैकी एक होते आणि त्या काळातील काही चित्रकारांपैकी ते एक आहेत ज्यांचे नाव आजही ओळखले जाते (दुसरे चित्रकार मनोहर दास). साहिबद्दीन हा मुस्लिम होता, परंतु याने त्याच्या हिंदू संरक्षकांना आक्षेप घेतला नाही किंवा त्याला हिंदू-थीम असलेली मौल्यवान कामे तयार करण्यापासून रोखले नाही. साहिबद्दीनच्या चित्रांनी "लोकप्रिय मुघल " शैलीचे घटक संपूर्ण उत्तर भारतात सामान्य असलेल्या पारंपारिक राजपूत शैलीशी चतुराईने एकत्र केले.

त्यांची चित्रे जी चांगल्या स्थितीत टिकून आहेत त्यात १६२८ मधील संगीतमय " *रागमाला* " ची मालिका समाविष्ट आहे; १६४८ मधील भागवत पुराण शास्त्रावरील मालिका; आणि १६५२ पासून रामायणाच्या सहाव्या पुस्तकातील युद्धकांडाची चित्रे आहेत.  आपल्या कला शैलीत, त्यांनी गुजराती काळातील आकृती शैली, तसेच मुघल कलेने प्रेरित नवीन घटक (जसे की डोंगराळ प्रदेश दाखवणे) स्वीकारले. 

## संदर्भ
आंचल गुप्ता

**आंचल गुप्ता** (जन्म ८ ऑक्टोबर १९७८ - मुंबई, महाराष्ट्र) ही एक भारतीय नृत्य कोरिओग्राफर, जीवन प्रशिक्षक आणि आर्ट्स इन मोशन स्टुडिओची मालक आहे. मलंग, बाजार आणि सिम्बा यांसारख्या चित्रपटांमध्ये तिच्या नृत्यदिग्दर्शनासाठी ती ओळखली जाते. २०१९ मध्ये, तिला वर्षातील सर्वोत्कृष्ट नृत्यांगना पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. २०२१ मध्ये, तिच्या स्टुडिओला बॉली चॉइस पुरस्कारांद्वारे सर्वोत्कृष्ट नृत्य अकादमीने सन्मानित करण्यात आले.

## शिक्षण आणि कारकीर्द 
आंचलने कार्डिफ बिझनेस स्कूल, युनायटेड किंग्डम येथून व्यवसाय अभ्यासात पदव्युत्तर शिक्षण पूर्ण केले. त्यानंतर तिने, न्यू यॉर्क येथील न्यू यॉर्क फिल्म अकादमीमधून चित्रपट निर्मितीचे शिक्षण घेतले. २०१६ मध्ये तिने तिच्या कॅररला नृत्य शिक्षक म्हणून सुरुवात केली जिथे ती बॉलीवूड डान्स अकादमीमध्ये इंटर्न होती. ती बॉलीवूड गाण्यांमध्ये साईड अक्टर्स डान्स शिकवायची. २०१७ मध्ये ती गोलमान अगेन चित्रपटासाठी सहाय्यक कोरिओग्राफर होती. २०१८ मध्ये तिने बाजार चित्रपटातील "ला ला ला" गाणे कोरिओग्राफ केले. त्याच वर्षी ती सिम्बा चित्रपटाची कोरिओग्राफर होती जिथे तिने रणवीर सिंगला डान्स स्टेप्स शिकवल्या. २०१९ मध्ये बेफिक्रे चित्रपटातील "उदे दिल बेफिक्रे" हे गाणे तिने कोरिओग्राफ केले होते. २०२० मध्ये तिची मलंग चित्रपटात मुख्य नृत्यदिग्दर्शक म्हणून नियुक्ती झाली. २०२१ मध्ये तिने दिग्गज डेबी ऍलन, एमी पुरस्कार विजेते टॅप डान्स कलाकार जेसन सॅम्युअल स्मिथ, जगप्रसिद्ध कथ्थक गुरू पंडित चित्रेश दास, प्रिन्स ऑफ पर्क्यूशन तौफिक कुरेशी यांच्यासह कलाकारांसाठी कार्यशाळा आणि परफॉर्मन्स आयोजित केले.

## नृत्यदिग्दर्शन 
* सिम्बा (२०१८)
* बेफिक्रे (२०१९)
* गोलमान अगेन (२०१७)
* बाजार (२०१८)
* मलंग (२०२०)
* धाकड (२०२२)

## पुरस्कार 
* नृत्या वर्षातील सर्वोत्कृष्ट कलाकार (२०१९)
* बॉली चॉईस पुरस्कारांद्वारे सर्वोत्कृष्ट नृत्य अकादमी (२०२१)

## बाह्य दुवा 
 आयएमडीबीवर 

## संदर्भ
ढमढेरे

[इवलेसे | उजवे | [मराठा साम्राज्य]]
इवलेसे| उजवे | सरदार जयसिंगराव ढमढेरे समाधी
**ढमढेरे** हे मराठा साम्राज्यातील प्रसिद्ध घराणे आहे. तळेगाव ढमढेरे हे या घराण्याचे मूळ ठिकाण आहे. छत्रपती संभाजी महाराज ते पेशवाई कालखंडापर्यंत या घराण्याने उत्तम कामगिरी बजावली आहे. ढमढेरे हे पेशव्यांच्या हुजुरात सैन्यातील प्रमुख सरदारांपैकी एक होते.

## संदर्भ
तुमसर रोड जंक्शन रेल्वे स्थानक

**तुमसर रोड जंक्शन** किंवा **तुमसर रोड रेल्वे स्थानक** (स्टेशन कोड: **TMR** ) हे महाराष्ट्राच्या भंडारा जिल्ह्यातील महत्वाचे रेल्वे स्थानक आहे. हे स्थानक तुमसर शहराला व आजूबाजूच्या गावण भारतातील बहुतेक सर्व प्रमुख शहरांशी जोडते. 'तुमसर-तिरोडी-कटंगी-बालाघाट' आणि 'नागपूर-तुमसर-गोंदिया रायपुर' हे दोन लोहमार्ग तुमसर रोड जंक्शन रेल्वे स्थानकसशी जोडलेले आहेत. उपरोक्त दोन्ही लोहमार्गावरून जाणाऱ्या अनेक 'प्रवासी,मेल-एक्स्प्रेस, जलद (सुपरफास्ट )' इत्यादी गाड्या तुमसर रोड स्थानकात थांबतात. तुमसर रोड रेल्वे स्थानक तुमसर शहरापासून ५ किमी अंतरावर आहे.

## इतिहास 
या स्थानकातून जाणाऱ्या संपूर्ण रेल्वे मार्गिकेचे विद्युतीकरण झाले आहे. गोंदिया-भंडारा रोड विभागाचे १९९०-९१ मध्ये विद्युतीकरण करण्यात आले. तुमसर रोड स्टेशन हे विद्युतीकरणाच्या भंडारा रोड-गोंदिया या दोन रेल्वे स्थानाकांच्या मध्ये स्थित आहे.

## महत्त्वाच्या गाड्यांची यादी 
## समस्या आणि आव्हान 
तुमसर, मोहाडी व गोंदिया जिल्ह्यातील तिरोडा तालुक्याचा सीमावर्ती भाग, तसेच मध्यप्रदेश राज्याच्या दक्षिणेकडील गावांतील नागरिक या स्थानकाचा मोठ्या प्रमाणात वापर करत आहेत; पण या स्थानकात बहुतांश गाड्यांचे थांबे नाहीत. वाढत्या लोकसंख्येबरोबर तुमसर रोड रेल्वे स्थानकावरही काही समस्या आणि आव्हाने निर्माण झाली आहेत.

## प्रमुख समस्या 
* अस्वच्छता: वाढत्या गर्दीचा परिणाम हा स्थानकातील 'स्वच्छता आणि सुव्यवस्था' राखण्यावर होत आहे.
* अपुरे प्लॅटफाॅर्म: तुमसर रोड जंक्शन स्थानकात सध्या ५ प्लॅटफाॅर्म आहेत.

## प्रमुख आव्हाने 
## प्रमुख प्रस्ताव 
तुमसर रेल्वे स्थानकाच्या संदर्भात विविध विचारवंत आणि भंडारा जिल्ह्यातील प्रवासी संघटना यांनी पुढील प्रस्ताव ठेवले आहेत.

* **तुमसर रोड-तुमसर टाऊन-रामटेक रेल्वेमार्ग**

स्वातंत्र्याच्या सात दशकांनंतर बहुप्रतिक्षित रामटेक-तुमसर टाऊन रेल्वे मार्गाच्या २०१६ मध्ये सर्वेक्षणाला हिरवी झेंडी मिळाली होती. यासाठी ६५ लाखांचा निधी मंजूर करण्यात आला आहे होता. हा रेल्वे मार्ग तिरोडी-कटंगी-बालाघाट मार्गाला जोडण्याचा रेल्वेचा प्रस्ताव होता. परंतु अद्यापही या कामाच्या बाबतीत हालचाली दिसत नाहीत.

* **अमृत भारत स्थानक योजनेत समावेश**

तुमसर रोड रेल्वेस्थानकाचा अमृत भारत स्थानक योजनेत समावेश झाला. या योजनेच्या माध्यमातून दोनही रेल्वेस्थानकाचा चेहरामोहरा बदलणार आहे. रेल्वे स्थानक अतिशय देखणे व निटनेटके राहणार आहे. प्रवाशांसाठी आरोग्य सुविधा वृद्ध व दिव्यांग प्रवाशांसाठी विशेष सुविधा, सीसीटीव्ही कॅमेरे, रेल्वे स्थानकावर एटीएमची सुविधा, प्रवाशांसाठी प्रतीक्षालय, शुद्ध पाणी आणि रेल्वे कर्मचान्यासाठी अत्याधुनिक सदनिका बांधण्यात येणार आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:भंडारा जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
वर्ग:महाराष्ट्रामधील रेल्वे जंक्शन स्थानके
वेड (चित्रपट)

***वेड*** हा २०२२ चा भारतीय मराठी भाषेतील रोमँटिक थरारपट आहे जो रितेश देशमुख दिग्दर्शित आहे, त्याच्या दिग्दर्शनात पदार्पण आहे आणि त्याची पत्नी जेनेलिया डिसूझा निर्मित आहे. मुख्य भूमिकेत या जोडप्याला अशोक सराफ आणि जिया शंकर यांनी सोबत केली.

हा २०१९ च्या तेलुगू भाषेतील मजिली चित्रपटाचा रिमेक आहे. *वेड* ३० डिसेंबर २०२२ रोजी थिएटरमध्ये रिलीज झाला, समीक्षकांनी सामान्यतः सिनेमॅटोग्राफी आणि संगीताचे कौतुक केले. बॉक्स ऑफिसवर हा २०२२ चा दुसरा सर्वाधिक कमाई करणारा मराठी चित्रपट ठरला. २३ जानेवारी २०२३ पर्यंत, या चित्रपटाने ₹५५.४० कोटी एवढी कमाई केली आहे.

## कलाकार 
* रितेश देशमुख
* जेनेलिया डिसूझा
* अशोक सराफ
* विद्याधर जोशी
* जिया शंकर
* शुभंकर तावडे
* अनिल राजपूत
* सिद्धार्थ जाधव
* जितेंद्र जोशी
* हृषिकेश जोशी
* सलमान खान

## संदर्भ
कोद्रा

**कोद्रा ** (Paspalum scrobiculatum), हे एक अशी खंडातील, विशेषतः भारत आणि नेपाळ मधील भरड धान्य आहे. हे एक वार्षिक धान्य असून अनेकदा याला चुकून नाचणी समजले जाते. आणि भारत, फिलीपिन्स, इंडोनेशिया, व्हिएतनाम, थायलंड आणि पश्चिम आफ्रिकेत जिथे ते उगम पावले आहे. भारतातील दख्खनच्या पठाराचा अपवाद वगळता, यापैकी बहुतेक भागात हे किरकोळ पीक म्हणून घेतले जाते ज्यात तमिळनाडू, कर्नाटक, मध्यप्रदेश, गुजरात व महाराष्ट्र इत्यादी राज्यांचा समावेश होतो. हे एक अन्नाचा प्रमुख स्रोत म्हणून पिकवले जाते. हे एक अत्यंत चिवट पीक असून दुष्काळ सहन सहन करणारे असून जिथे इतर पिके जगू शकत नाहीत अशा सीमांत जमिनीवर हे वाढते. साधारणतः ४५० ते ९०० किलो धान्य व १,२०० ते १,५०० किग्रॅ. पेंढा प्रति हेक्टर इतके याचे उत्पन्न होते. 

या वनस्पतीला तेलगू भाषेत *अरिकेलू*, तमिळमध्ये *वरगु*, मल्याळममध्ये *वराक (വരക്)*, कन्नडमध्ये *अर्का*, हिंदीमध्ये *कोदो* आणि पंजाबीमध्ये *कोडरा* म्हणतात.

## उपभोग आणि उपयोग 
भारतात, कोद्रा चे पीठ बनवून त्याची खीर केली जाते.  हवाई मध्ये, हे डोंगर उतारावर जेथे इतर गवत वाढत नाहीत तेथे चांगले वाढलेले आढळते. टेकडीवरील शेतात एक उत्तम पीक किंवा अन्नाचा स्रोत म्हणून हे पिकवले जाऊ शकते. 10 ग्रॅम (37-38%) फायबरचा हा उत्कृष्ट स्रोत आहे, जो तांदूळ 0.2/100 ग्रॅम देतो आणि गहू, जो 1.2/100 ग्रॅम देतो. पुरेसा फायबर स्रोत उपासमारीच्या भावनांचा सामना करण्यास मदत करतो. कोडो बाजरीमध्ये 66.6 ग्रॅम कार्बोहायड्रेट्स आणि 353 किलो कॅलरी प्रति 100 ग्रॅम धान्य असते, इतर बाजरीशी तुलना करता येते. त्यात प्रति 100 ग्रॅम 3.6 ग्रॅम चरबी देखील असते. हे 0.5/100 वर कमीत कमी प्रमाणात लोह प्रदान करते&nbsp;mg, आणि कॅल्शियमची किमान मात्रा, आणि 27/100&nbsp;मिग्रॅ 

## संदर्भ 
वर्ग:भरड धान्ये
कारधा पूल (भंडारा)

महाराष्ट्र राज्यातील भंडारा शहरालगत राष्ट्रीय महामार्ग ५३ ला समांतर असलेला वैनगंगा नदीवरील लहान पूल ब्रिटिशांनी १९२९ मध्ये बांधला होता. या पुलाची वयोमर्यादा संपत आल्याने त्याच्या बाजूलाच नवीन पूल बांधण्यात आला. सध्या राष्ट्रीय महामार्ग ५३ वरील जड वाहतूक नवीन पुलावरून सुरू आहे. अजूनही जुना पूल मात्र वाहतुकीस सुरू आहे. सध्या या पुलावरून जड वाहतूक बंद असली; तरी पादचारी व दुचाकींची वाहतूक सुरू आहे. ब्रिटिशांच्या काळात बांधलेला हा दगडी पूल अगदी अरुंद आहे. गोसीखुर्द धरणाचे काम पूर्ण झाल्यानंतर पाण्याची पातळी पुलापर्यंत राहते. पावसाळ्यात तर वैनगंगगेला पूर आला की लहान पुलावरून पाणी वाहू लागते. या पुलाची कालमर्यादा संपली असून या संदर्तोभात ब्रिटिश शासनाकडून म्हणजेच वर्तमान इंग्लंड सरकारकडून भारत सरकारला पत्र पाठविण्यात आले होते. हा वाहतुकीस योग्य नाही. मात्र त्यानंतरही कारधा गावकडे जाण्यासाठी जवळचा पूल म्हणून आजही शेकडो नागरिक लहान पुलाचाच उपयोग करतात. दुचाकी, रिक्षा आदी वाहने येथून भरधाव जातात. यावर्षी पावसाळ्यात दोनदा या पुलावरून पुराचे पाणी वाहून गेले. सुरक्षा कठडेही तुटले होते. पुलावर मोठे खड्डेही पडले आहेत. अशा स्थितीत जीवघेणा प्रवास सुरू आहे.

## हे सुद्धा पहा 
* स्टेट ऑफ आर्ट (आंभोरा पूल)
* माडगी पूल (भंडारा)
* रोहा-मुंढरी पूल (भंडारा)
* भंडारा पूल

## बाह्य दुवे 
* सलग तीन वर्ष वैनगंगेला पुराचा फटका; 'त्या' ब्रिटिशकालीन पुलासोबत जोडला जातोय संबंध

## संदर्भ
आल्बेनियामधील जागतिक वारसा स्थाने

युनेस्को जागतिक वारसा स्थाने ही सन् १९७२ मध्ये स्थापन झालेल्या युनेस्को जागतिक वारसा अधिवेशनात वर्णन केल्याप्रमाणे सांस्कृतिक किंवा नैसर्गिक वारशासाठी महत्त्वाची ठिकाणे आहेत. सांस्कृतिक वारशात स्मारके (जसे की वास्तुशिल्प, स्मारक शिल्पे किंवा शिलालेख), इमारतींचे गट आणि स्थळे (पुरातत्वीय स्थळांसह) यांचा समावेश होतो. नैसर्गिक वैशिष्ट्ये (भौतिक आणि जैविक रचनांचा समावेश असलेला), भूगर्भीय आणि भौतिक रचना (प्राणी आणि वनस्पतींच्या धोक्यात आलेल्या प्रजातींच्या अधिवासांसह), आणि नैसर्गिक स्थळे जी विज्ञान, संरक्षण किंवा नैसर्गिक सौंदर्याच्या दृष्टिकोनातून महत्त्वाची आहेत, त्यांना नैसर्गिक म्हणून परिभाषित केले जाते. 

आल्बेनियाने १० जुलै १९८९ रोजी जागतिक सांस्कृतिक आणि नैसर्गिक वारशाच्या संरक्षणाशी संबंधित अधिवेशनास मान्यता दिली, ज्यामुळे त्यांची ऐतिहासिक स्थळे यादीत समाविष्ट करण्यासाठी पात्र ठरली. सन् २०२२ पर्यंत, आल्बेनियाच्या जागतिक वारसा यादीत ४ स्थाने आहेत व ४ स्थाने ही तात्पुरत्या यादीत आहे.

## यादी 
## तात्पुरती यादी 
## संदर्भ 
*
वनरक्षक

वनरक्षक हा वनाचे संरक्षण करणारा राज्य प्रशासनाचा कर्मचारी आहे. साधारणत: १० ते १२ गावांसाठी एक या प्रमाणे वनरक्षक नियुक्त करण्यात आले आहेत. त्यांच्यावर नजीकचे नियंत्रण वनपालाचे असते. वनरक्षकाच्या नियंत्रणाखाली वनमजूर स्थानिक पातळीवर काम करतात. स्थानिक नागरिकांच्या मदतीने वनांचे संरक्षण व संवर्धन करणे, नवीन वृक्ष लागवड करणे, गाव पातळीवर वन विभागाच्या वेगवेगळ्या योजनांची अंमलबजावणी करणे, वृक्ष लागवड व संगोपनाबाबत लोकांचे प्रबोधन करणे, इत्यादी कामे करतो.

## संदर्भ व नोंदी
कृषी सहाय्यक

कृषी सहाय्यक हा राज्य प्रशासनाचा कृषी विकासासाठी काम करणारा गावातील घटक होय. त्याचे कार्यक्षेत्र साधारणत: २ ते ३ गावांपुरते मर्यादित असते. हा गाव पातळीवर कार्य करणारा कर्मचारी असून त्याच्यावर नजीकचे नियंत्रण मंडळ कृषी अधिकाऱ्याचे असते. सुधारित व संकरीत बी-बियाणांचा प्रचार व प्रसार करणे, शेती उत्पादन व उत्पादकता वाढविण्यासाठी शेतकऱ्यांना मार्गदर्शन करणे, पाणलोट क्षेत्र विकास, मृद व जलसंवर्धन कार्यक्रम आणि कृषी विकासाच्या योजनांची अंमलबजावणी करणे, आपत्कालीन सर्वेक्षण व मदत करणे, गावाचा वार्षिक कृषी आराखडा तयार करणे व तो ग्रामसभेत वाचणे, इत्यादी कामे कृषी सहाय्यक गाव पातळीवर करतो.

## संदर्भ व नोंदी
उत्पादकता

उत्पादकता म्हणजे काही प्रमाणात व्यक्त केलेल्या वस्तू किंवा सेवांच्या उत्पादनाची कार्यक्षमता. उत्पादकतेचे मोजमाप बहुतेक वेळा एकल इनपुट किंवा उत्पादन प्रक्रियेत वापरल्या जाणाऱ्या एकूण इनपुटच्या एकूण आउटपुटचे गुणोत्तर म्हणून व्यक्त केले जाते, म्हणजे इनपुटच्या प्रति युनिट आउटपुट, विशेषतः विशिष्ट कालावधीत.
ओह्रिड सरोवर

**ओह्रिड सरोवर** हे उत्तर मॅसेडोनियाच्या नैऋत्य भाग आणि पूर्व आल्बेनियाच्या दरम्यान असलेल्या पर्वतीय सीमेवर पसरलेले एक सरोवर आहे. जगभरातील महत्त्वाच्या अद्वितीय जलीय परिसंस्थेसह, हे युरोपमधील सर्वात खोल आणि सर्वात जुन्या तलावांपैकी एक आहे जिथे २०० हून अधिक स्थानिक प्रजाती आढळतात. 

ओह्रिड सरोवराच्या उत्तर मॅसेडोनियाची बाजू १९७९ मध्ये युनेस्को द्वारे जागतिक वारसा स्थान घोषित करण्यात आली होती. सन् १९८० मध्ये ओह्रिडच्या सांस्कृतिक आणि ऐतिहासिक क्षेत्राचा समावेश करण्यासाठी या जागेचा विस्तार करण्यात आला होता. ओह्रिड सरोवराच्या आल्बेनियाच्या बाजूस २०१९ मध्ये युनेस्को जागतिक वारसा दर्जा देखील नियुक्त करण्यात आला होता. २०१० मध्ये, नासाने टायटनच्या तलावांपैकी एकाचे नाव ओह्रिड ठेवले. 

तलावाकाठी वसलेली शहरे म्हणजे उत्तर मॅसेडोनियामधील ओह्रिड आणि स्ट्रुगा आणि अल्बेनियामधील पोग्रेडेक आहे. तलाव अन्यथा दोन्ही खोऱ्यातील देशांमध्ये गावे आणि रिसॉर्ट्सच्या रूपात वसाहतींनी वेढलेले आहे.

## भूगोल 
डावे|इवलेसे|250x250अंश| डावीकडे लेक ओह्रिडसह टोपोग्राफिक नकाशा
लेक ओह्रिड हा जगातील सर्वात जुन्या तलावांपैकी एक आहे आणि त्याची कमाल खोली  आहे आणि सरासरी खोली  ची आहे. हा बाल्कन भागामधील सर्वात खोल तलाव आहे. हा  भागावर व्यापलेला आहे आणि त्यात अंदाजे ५५.४ घन किलोमीटर ( ४५ दशलक्ष एकर-फूट ) पाणी आहे. तलाव  लांब आणि  रूंद आहे व  त्याची किनारपट्टी   आहे.

ओह्रिड सरोवराचा ६४% किनारा आणि ६९% पृष्ठभाग उत्तर मॅसेडोनियामध्ये आहे, तर ३६% किनारपट्टी आणि ३१% पृष्ठभाग आल्बेनियामध्ये येतात.

## संदर्भ 
वर्ग:सरोवरे
वर्ग:आल्बेनिया
वर्ग:मॅसिडोनिया
वर्ग:आल्बेनियामधील जागतिक वारसा स्थाने
वर्ग:उत्तर मॅसिडोनियामधील जागतिक वारसा स्थाने
गणेश आचार्य

इवलेसे|गणेश आचार्य
**गणेश आचार्य** (जन्म १४ जून १९७१ मद्रास, तमिळनाडू) हा एक भारतीय कोरिओग्राफर, चित्रपट दिग्दर्शक आणि अभिनेता आहे जो बॉलीवूडमध्ये ठळकपणे काम करतो. भाग मिल्खा भाग (२०१३) मधील "हवन कुंड" आणि टॉयलेट: एक प्रेम कथा (२०१७) मधील "गोरी तू लाठ मार" या गाण्यांसाठी त्यांनी सर्वोत्कृष्ट नृत्यदिग्दर्शनासाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार जिंकला. ६१ व्या फिल्मफेर पुरस्कारांमध्ये, बाजीराव मस्तानी (२०१५) मधील "मल्हारी" या गाण्यासाठी त्याला सर्वोत्कृष्ट कोरिओग्राफरसाठी नामांकन मिळाले होते.

## मागील जीवन 
गणेशचा जन्म भारतातील मद्रास येथील एका तामिळ कुटुंबात झाला. गणेशचे वडील, एक नृत्यांगना आणि नृत्यदिग्दर्शक, ११ वर्षांचे असताना त्यांचे निधन झाले, त्यामुळे त्यांचे कुटुंब आर्थिक उध्वस्त झाले आणि गणेशला त्याचा अभ्यास बंद करण्यास भाग पाडले. नंतर तो कटक, ओरिसा येथे गेला. त्यानंतर बहिणीच्या मदतीने तो नृत्य शिकू लागला.

## कारकीर्द 
गणेशने सहाय्यक म्हणून काम करून, वयाच्या १२व्या वर्षी स्वतःची डान्स कंपनी स्थापन करून कारकिर्दीला सुरुवात केली. त्यानंतर तो कोरिओग्राफर झाला आणि १९९२ मध्ये त्याचा पहिला चित्रपट, अनाम मध्ये काम केले. त्याला "बडी मुश्कील, सर्वोत्कृष्ट नृत्यदिग्दर्शनासाठी नामांकन मिळाले. "लज्जा (२००१) मधील एक गाणे, २००२ मध्ये स्क्रीन वीकली अवॉर्ड्समध्ये. २००५ मध्ये, त्याला खाखी (२००४) मधील "ऐसा जादू डाला रे" या गाण्यासाठी सर्वोत्कृष्ट नृत्यदिग्दर्शकासाठी झी सिने पुरस्कारासाठी नामांकन मिळाले. ओंकारा (२००६) मधील "बीडी" गाण्यासाठी २००७ मध्ये त्यांना सर्वोत्कृष्ट नृत्यदिग्दर्शनाचा फिल्मफेर पुरस्कार मिळाला.

गणेश आचार्य यांनी २००८ मध्‍ये कॉमेडी चित्रपट मनी है तो हनी है दिग्दर्शित केला. २०११ मधील तमिळ चित्रपट रौथिराममध्‍ये तो खलनायकाच्या भूमिकेत दिसला. गणेश आचार्य यांनी २०१२ च्‍या अग्निपथ चित्रपटातील "चिकनी चमेली" हे गाणे कोरिओग्राफ केले, ज्यात कतरिना कैफची भूमिका होती. त्याचा आवडता नर्तक गोविंदा आहे, आणि त्याची आवडती अभिनेत्री माधुरी दीक्षित आहे. त्याने ऑपरेशन मेकाँग (२०१६) या हिट चीनी चित्रपटात मिस्टर झारच्या भूमिकेत एक छोटीशी भूमिका केली होती.

## संदर्भ
अंगणवाडी सेविका

काही वर्षांपूर्वी कौटुंबिक परिस्थिती हालाखीची असल्याने शाळा न शिकणाऱ्या तथा शाळेत न येणाऱ्या मुलांची संख्या फार मोठी होती. तेव्हा शासनाने गावोगावी किवा गरजेच्या ठिकाणी अंगणवाडी केंद्रांची उभारणी करण्यात आली होती. या अंगणवाडी केंद्रात विद्यार्थ्यांची काळजी घेण्यासाठी **अंगणवाडी सेविका** नेमण्यात आल्या. अंगणवाडी सेविकांच्यास कनिष्ट स्तरावर मदतनीस हे पद आहे, तर उच्च स्तरावर अंगणवाडी पर्यवेक्षक हे पद आहे. या सर्वांच्या समन्वयातून प्रत्येक कुटुंबातील मुले औपचारिक शिक्षण घेत आहेत. या अंगणवाडी केंद्रांमुळे शाळाबाह्य मुलांचे प्रमाण किंवा गळतीचे प्रमाण कमी झाले आहे. यामध्ये अंगणवाडी सेविका यांचा मोठा वाटा आहे.

## संदर्भ व नोंदी
ग्रामपंचायत शिपाई

ग्रामपंचायत कार्यालयात ग्रामसेवक यांना त्यांच्या कामात मदत करण्यासाठी आवश्यकतेप्रमाणे **ग्रामपंचायत शिपाई** नियुक्त केला जातो. ग्रामपंचायत सदस्य बैठकीची कार्यक्रमपत्रिका प्रत्येक ग्रामपंचायत सदस्यापर्यंत पोहोचवणे, ग्रामसभा बैठकीची पूर्वतयारी करणे, ग्रामपंचायत कार्यालयात स्वच्छता ठेवणे, गावातील दिवाबत्तीची व्यवस्था ठेवणे, इत्यादी कामे ग्रामपंचायत शिपाई करतो.

## संदर्भ व नोंदी
सिल्वेस्टर स्टॅलोन

**सिल्वेस्टर एन्जिओ स्टॅलोन**  (जन्मनाव : **मायकेल सिल्वेस्टर गार्डन्झिओ स्टॅलोन**; ६ जुलै १९४६) हा एक अमेरिकन अभिनेता आणि चित्रपट निर्माता आहे. १९६९ मध्ये न्यू यॉर्क शहरात आणि नंतर १९७४ मध्ये हॉलीवूडमध्ये आल्यानंतर अनेक वर्षे संघर्षशील अभिनेता म्हणून काम केल्यानंतर, त्याने *द लॉर्ड्स ऑफ फ्लॅटबश* मधील स्टॅनले रोझिएलोच्या भूमिकेसाठी त्याची पहिल्यांदा समीक्षकांची प्रशंसा मिळवली. 

अभिनेता आणि पटकथालेखक म्हणून सर्वात मोठे यश मिळेपर्यंत त्याने मोठ्या बजेटच्या चित्रपटांमध्ये अतिरिक्त किंवा सहायक पात्र म्हणून काम केले. १९७६ मध्ये बॉक्सर रॉकी बाल्बोआच्या भूमिकेने त्याच्या यशस्वी चित्रपटांची सुरुवात झाली. *रॉकी* मालिका (१९७६-सध्यापर्यंत) साठी त्याने पटकथा देखील लिहिली. 

१९७७ मध्ये, सर्वोत्कृष्ट मूळ पटकथा आणि सर्वोत्कृष्ट अभिनेता या दोन अकादमी पुरस्कारांसाठी नामांकन मिळालेला स्टॅलोन हा सिनेमातील तिसरा अभिनेता होता. स्टॅलोनचा चित्रपट *रॉकी* नॅशनल फिल्म रजिस्ट्रीमध्ये समाविष्ट करण्यात आला होता आणि त्याचे प्रॉप्स स्मिथसोनियन म्युझियममध्ये ठेवण्यात आले होते. *रॉकी* मालिकेतील फिलाडेल्फिया म्युझियम ऑफ आर्टच्या समोरील प्रवेशद्वाराचा स्टॅलोनने वापर केल्यामुळे या क्षेत्राला रॉकी स्टेप्स असे टोपणनाव देण्यात आले. फिलाडेल्फियामध्ये त्याच्या रॉकी या पात्राचा पुतळा संग्रहालयाजवळ कायमस्वरूपी ठेवला आहे आणि त्याला आंतरराष्ट्रीय बॉक्सिंग हॉल ऑफ फेममध्ये मतदान करण्यात आले.

२००० च्या दशकाच्या सुरुवातीस स्टॅलोनच्या लोकप्रियतेत घट झाली परंतु २००६ मध्ये *रॉकी* मालिकेतील सहाव्या आणि २००८ मध्ये *रॅम्बो* मालिकेतील चौथ्या चित्रपटाने तो पुन्हा प्रसिद्ध झाला. २०१० च्या दशकात, स्टॅलोनने *द एक्सपेंडेबल्स* चित्रपट मालिका सुरू केली, ज्यामध्ये त्याने भाडोत्री बार्नी रॉसची भूमिका केली. २०१३ मध्ये, त्याने यशस्वी चित्रपट *एस्केप प्लॅनमध्ये* काम केले. २०१५ मध्ये, स्टॅलोन *रॉकी* मालिकेत परतला. हा चित्रपट जे अ‍ॅडोनिस "डॉनी" क्रीडवर  केंद्रित करणारा स्पिन-ऑफ चित्रपट होता. या भूमिकेच्या पुनरावृत्तीने स्टॅलोनची प्रशंसा झाली, आणि पहिल्या *क्रीडसाठी* त्याचा पहिला गोल्डन ग्लोब पुरस्कार आणि तिसरे ऑस्कर नामांकन मिळाली. ४० वर्षांपूर्वी याच भूमिकेसाठी ऑस्कर नामांकन मिळाले होते. २०२२ पासून, त्याने पॅरामाउंट+ साठी तुलसा किंग या समीक्षकांनी प्रशंसित केलेल्या दूरदर्शन मालिकेत काम केले. 

अमेरिकन चित्रपटांच्या इतिहासातील स्टॅलोन हा एकमेव अभिनेता आहे ज्याने सलग सहा दशके तिकीट खिडकीवरच्या पहिल्या क्रमांकाच्या चित्रपटात काम केले आहे. तो इतिहासातील सर्वात प्रसिद्ध भौतिक संस्कृती चिन्हांपैकी एक आहे. 

## संदर्भ
लिथुएनियामधील जागतिक वारसा स्थाने

युनायटेड नेशन्स एज्युकेशनल, सायंटिफिक अँड कल्चरल ऑर्गनायझेशन (UNESCO) 1972 मध्ये स्थापन झालेल्या UNESCO जागतिक वारसा अधिवेशनावर स्वाक्षरी करणाऱ्या देशांनी नामांकित केलेल्या सांस्कृतिक किंवा नैसर्गिक वारशासाठी उत्कृष्ट सार्वत्रिक मूल्य असलेल्या जागतिक वारसा स्थळांना नियुक्त करते.  सांस्कृतिक वारशात स्मारके (जसे की वास्तुशिल्प, स्मारक शिल्पे किंवा शिलालेख), इमारतींचे गट आणि स्थळे (पुरातत्वीय स्थळांसह) यांचा समावेश होतो. नैसर्गिक वैशिष्ट्ये (भौतिक आणि जैविक रचनांचा समावेश असलेला), भूगर्भीय आणि भौतिक रचना (प्राणी आणि वनस्पतींच्या धोक्यात आलेल्या प्रजातींच्या अधिवासांसह), आणि नैसर्गिक स्थळे जी विज्ञान, संरक्षण किंवा नैसर्गिक सौंदर्याच्या दृष्टिकोनातून महत्त्वाची आहेत, त्यांना नैसर्गिक म्हणून परिभाषित केले जाते

लिथुआनियाने ३१ मार्च १९९२ रोजी हे अधिवेशन स्वीकारले, ज्यामुळे त्यांची नैसर्गिक आणि ऐतिहासिक स्थळे यादीत समाविष्ट करण्यासाठी पात्र ठरली. सन् २०२२ पर्यंत, लिथुएनियाच्या जागतिक वारसा यादीत ४ स्थाने आहेत व २ स्थाने ही तात्पुरत्या यादीत आहे. 

## यादी 
## तात्पुरती यादी 
## संदर्भ 
वर्ग:लिथुएनियामधील जागतिक वारसा स्थाने
यूएसबी फ्लॅश ड्राइव्ह

पेन ड्राईव्ह एक डेटा स्टोरेज डिव्हाइस आहे. ते आपल्या कोणत्याही सिस्टीममध्ये सहजपणे कनेक्ट होऊ शकते आणि सहजपणे काढता येऊ शकते. थंब ड्राइव्ह बरेच लहान आहे ऑप्टिकल डिस्कपेक्षा, त्याचे वजन सुमारे ३० ग्रॅमपेक्षा कमी आहे आणि ते इ.स. २००० पासून बाजारात उपलब्ध झाले. पेन ड्राईव्ह  म्हणजेच युएसबी ड्राईव्ह हे आजच्या युगामध्ये खूप उपयोगी ठरत आहे.
चांदपुर जलाशय

इवलेसे|256x256अंश|**चांदपुर जलाशय**
**चांदपुर जलाशय** हे भंडारा जिल्ह्यातील तुमसर तालुक्याच्या उत्तरेला सातपुडा पर्वतरांगांच्या पायथ्याशी स्थित असलेले एक नैसर्गिक जलाशय (तलाव) आहे. या जलाशयाच्या पाण्याचा वापर तालुक्यातील शेतकरी भातशेतीसाठी  व गावातील नागरिक नळाद्वारे पिण्यासाठी करतात. या जलाशयाला ग्रीनव्हॅली चांदपूर पर्यटन स्थळ म्हणून ओळखले जाते. सन २००० ते ऑगस्ट २०१२ पर्यंत या ठिकाणी पर्यटन जोरदार सुरू होते. जलाशयाचा पाणी सोडण्याचा दरवाजा ब्रिटीशकालीन आहे. या दरवाज्यातूनच सिंचनासाठी पाणी सोडले जाते.

भंडारा जिल्ह्यातील नंदनवन म्हणून या स्थळाची ओळख आहे. या स्थळाला **ग्रीन व्हॅली चांदपुर** या नावाने ओळखले जाते.

## नौकानयन 
इवलेसे|206x206अंश|**चांदपुर जलाशय व चांदपुरच्या टेकड्या**
चांदपुर जलाशयाच्या पर्यटन दृष्ट्या विकासासाठी नौकानयनाची मंजूरी मिळणे आवश्यक आहे. याकरिता स्थानिकांनी वेळोवेळी पर्यटन व सांस्कृतिक कार्य विभाग, महाराष्ट्र शासन यांच्याकडे मागणी करत आहेत. यामुळे पर्यटक चांदपुर जलाशयाकडे आकर्षित होतील. चांदपूर गावात हनुमान देवस्थान, ऋषीमुनी आश्रम, चांदशाहवली दर्गा आहे. या संपूर्ण परिसराचा विकास केल्यास स्थानिकांना रोजगाराच्या संधी उपलब्ध होतील.

## संदर्भ
नायब तहसीलदार

**नायब तहसीलदार** हे गट ‘ब’ मधील ‘राजपत्रित’ *(gazetted)* पद आहे. तहसीलदार यांना असलेले जवळपास सर्व अधिकार व कर्तव्य नायब तहसीलदारांना लागू होतात. महसूल विभागाच्या कामकाजाबाबत **अर्धन्यायिक अधिकारी** म्हणूनही नायब तहसीलदार काम बघतो. जात व उत्पन्न प्रमाणपत्र देण्याचे काम नायब तहसीलदार करतो.*कमी तिथे आम्ही* या वाक्याप्रमाणे नायब तहसीलदार विविध विभागांच्या गरजा पूर्ण करतो. राज्य शासनाला तालुक्यासाठी एक किंवा जास्त नायब तहसीलदारांची नेमणूक करण्याचा अधिकार असतो.

## संदर्भ 
वर्ग:नागरिकशास्त्र
वर्ग:राज्य शासनाचे कर्मचारी
वर्ग:न्यायव्यवस्था
वर्ग:महसूल व राजस्व
स्ट्रुव्ह भूपृष्ठमितीशास्त्रचे चाप

**स्ट्रुव्ह भूपृष्ठमितीशास्त्रचे चाप** ही भूपृष्ठमितीशास्त्रातील सर्वेक्षण करण्यासाठी बनवलेली त्रिकोणांची साखळी आहे जी नॉर्वेमधील हॅमरफेस्टपासून काळ्या समुद्रापर्यंत, दहा देशांतून जाते. ही  पेक्षा जास्त लांब पसरलेली आहे ज्याने रेखावृत्ताच्या चापाचे पहिले अचूक मापन दिले. 

ही साखळी १८१६ ते १८५५ मध्ये जर्मन वंशाचे रशियन शास्त्रज्ञ फ्रेडरिक जॉर्ज विल्हेल्म वॅन स्ट्रुव्ह यांनी स्थापन केली आणि पृथ्वीचा अचूक आकार आणि आकार स्थापित करण्यासाठी वापरली होती. त्या वेळी, साखळी फक्त तीन देशांमध्ये होती: नॉर्वे, स्वीडन आणि रशियन साम्राज्य. चापाचा पहिला बिंदू एस्टोनियामधील टार्टू वेधशाळेत आहे, जिथे स्ट्रुव्हने त्याचे बरेच संशोधन केले. त्रिकोणी साखळीच्या मापनामध्ये २५८ मुख्य त्रिकोण आहेत आणि २६५ स्टेशन पॉईंट आहेत. सर्वात उत्तरेकडील बिंदू नॉर्वेमधील हॅमरफेस्टजवळ आहे आणि सर्वात दक्षिणेकडील बिंदू युक्रेनमधील काळ्या समुद्राजवळ आहे.

सन् २००५ मध्ये, ह्या चापाला जागतिक वारसा यादीत समाविष्ट केले गेले, कारण भूपृष्ठमितीशास्त्रात त्याचे महत्त्व आहे आणि आंतरराष्ट्रीय वैज्ञानिक सहकार्याची ही साक्ष आहे. जागतिक वारसा स्थानांमध्ये मूळ २६५ मुख्य स्टेशन पॉईंटपैकी ३४ स्मारक फलक किंवा बांधलेल्या ओबिलिस्कचा समावेश आहे ज्यात खडक, लोखंडी क्रॉस, आणि इतर ठिकाणी ड्रिल केलेले छिद्र आहेत.  हे जागतिक वारसा स्थान दहा देशांमध्ये आहे व असे दुसरे सर्वात मोठा स्थान आहे. 

## स्थान 
जागतिक वारसा स्थळांमध्ये समाविष्ट असलेली ३४ ठिकाणे खालीलप्रमाणे आहेत:

## संदर्भ 
वर्ग:लात्व्हियामधील जागतिक वारसा स्थाने
वर्ग:लिथुएनियामधील जागतिक वारसा स्थाने
वर्ग:नॉर्वेमधील जागतिक वारसा स्थाने
वर्ग:स्वीडनमधील जागतिक वारसा स्थाने
वर्ग:फिनलंडमधील जागतिक वारसा स्थाने
वर्ग:रशियामधील जागतिक वारसा स्थाने
वर्ग:एस्टोनियामधील जागतिक वारसा स्थाने
वर्ग:बेलारूसमधील जागतिक वारसा स्थाने
वर्ग:मोल्दोव्हामधील जागतिक वारसा स्थाने
वर्ग:युक्रेनमधील जागतिक वारसा स्थाने
इंग्लंड क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०१५

इंग्लंडच्या राष्ट्रीय क्रिकेट संघाने एप्रिल ते मे २०१५ दरम्यान वेस्ट इंडीजचा तीन सामन्यांच्या कसोटी मालिकेसाठी दौरा केला, त्यापूर्वी सेंट किट्स इनव्हिटेशनल इलेव्हन विरुद्ध दोन दोन दिवसीय सराव सामने खेळले.

इंग्लंडने १८ मार्च २०१५ रोजी या दौऱ्यासाठी त्यांचा संघ जाहीर केला. २०१५ क्रिकेट विश्वचषकात दुखापतींमुळे मोईन अली आणि ख्रिस वोक्स यांची सुरुवातीला निवड झाली नव्हती, तरीही अली दुसऱ्या कसोटीसाठी संघात सामील झाला होता. अनकॅप्ड कसोटी खेळाडू आदिल रशीद, अॅडम लिथ आणि मार्क वुड यांचा समावेश होता, जोनाथन ट्रॉटसह, जो शेवटचा २०१३-१४ अॅशेस मालिकेत इंग्लंडकडून खेळला होता.

मालिका अनिर्णित राहिली, याचा अर्थ २०१२ मध्ये वेस्ट इंडीजने इंग्लंडचा दौरा केला तेव्हा इंग्लंडने जिंकलेली विस्डेन ट्रॉफी कायम ठेवली. अँटिग्वामधील पहिली कसोटी अनिर्णित राहिल्यानंतर इंग्लंडने ग्रेनेडातील दुसरी कसोटी नऊ गडी राखून जिंकली. तथापि, तिसरी कसोटी तीन दिवसांपेक्षा कमी कालावधीत संपली आणि दुसऱ्या दिवशी १८ विकेट्स मिळाल्या, हा वेस्ट इंडीजमधील कसोटीचा विक्रम आहे; १९२ धावांच्या लक्ष्याचा पाठलाग करताना घरच्या संघाने इंग्लंडला दुसऱ्या डावात केवळ १२३ धावांत गुंडाळले आणि पाच विकेट्सने विजय मिळवला.

## कसोटी मालिका
### पहिली कसोटी
### दुसरी कसोटी
### तिसरी कसोटी
## संदर्भ
वर्ग:इंग्लंड क्रिकेट संघाचे वेस्ट इंडीज दौरे

वर्ग:इ.स. २०१५ मधील क्रिकेट
बम्लेश्वरी देवस्थान (सुकळी नकुल)

भंडारा जिल्ह्यातील तुमसर तालुक्यातील सुकळी नकुल गावात वैनगंगा नदी काठावर बम्लेश्वरी देवीचे प्रसिद्ध मंदिर आहे. या मंदिरात अनेक वर्षांपासून यात्रेचे आयोजन करण्यात येते.

## यात्रा 
सुकळी नकुल येथील वैनगंगा नदीच्या काठावर असणाऱ्या माता बम्लेश्वरी देवस्थानात दरवर्षी मकरसंक्रांत निमित्त यात्रेचे आयोजन करण्यात येते. भाविकांना सुविधा उपलब्ध करण्यासाठी ट्रस्टच्या वतीने उपाययोजना करण्यात येतात. वैनगंगा नदी पात्रात पाणी अडविण्यात आल्याने अनुचित घटना टाळण्यासाठी स्वयंसेवक नियुक्त केले जातात. भाविकांना पिण्याचे शुद्ध पाणी आणि व्यवसायिकांना विजेची सोय उपलब्ध करून देण्यात येते. पाच दिवसीय यात्रेत ट्रस्टच्या वतीने भाविकांच्या मनोरंजनासाठी विविध कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले आहेत. कीर्तन, भजन, लावणी, तीन अंकी नाटक, जागरण, कलापथक, सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजित करण्यात आले आहेत. या यात्रेच्या निमित्ताने गोंदिया, भंडारा आणि मध्य प्रदेश राज्यातील बालाघाट जिल्ह्यातील भाविक नवस फेडण्यासाठी या यात्रेत हजेरी लावतात.

## व्यवस्था 
भाविकांना शुद्ध पिण्याचे पाणी उपलब्ध करण्यासाठी स्वतंत्र नळ योजनेची टाकी, सुलभ शौचालय, कचरा व्यवस्थापन, आदि व्यवस्था करण्यात येतात. यासाठी यात्रा महोत्सवात जनजागृती करण्यासाठी स्वयंसेवक नियुक्त केले जातात.

## संदर्भ 
वर्ग:तुमसर तालुका
भंडारा पूल

भंडारा पूल हा महाराष्ट्रातील भंडारा शहरालगत राष्ट्रीय महामार्ग ५३ वर असलेला पूल आहे. हा पूल वैनगंगा नदीवर बांधण्यात आला आहे.

## हे सुद्धा पहा 
* स्टेट ऑफ आर्ट (आंभोरा पूल)
* माडगी पूल (भंडारा)
* रोहा-मुंढरी पूल (भंडारा)
* कारधा पूल (भंडारा)

## बाह्य दुवे 
* **Maharashtra: भंडारा में 3 और डेढ़ साल की बेटियों को लेकर वैनगंगा नदी में कूदी मां, सभी की मौत**
* विदर्भ की नदियां खतरे के निशान के ऊपर

## संदर्भ
अंगणवाडी दत्तक धोरण (महाराष्ट्र)

शासनाची एकात्मिक बाल विकास सेवा योजना विविध शासकीय विभाग व सामाजिक संस्था यांच्या अभिसरणाद्वारे राबविणे हे योजनेच्या उद्दिष्टातच आहे. या योजनेचे उद्दिष्ट लोकसहभागाद्वारे योजनेचे बळकटीकरण करून साध्य करता येईल. या योजनेच्या सफलतेसाठी अंगणवाडी केंद्र सक्षम होणे आवश्यक असल्याची बाब विचारात घेऊन **अंगणवाडी दत्तक धोरण** *(Adoption of Anganwadi)* शासनाच्या वतीने राबविण्यात येत आहे. या योजनेची सुरुवात महिला व बाल विकास विभाग, महाराष्ट्र शासन यांनी ४ ऑक्टोबर, २०२२ रोजीच्या परिपत्रकाद्वारे केली.

केंद्र शासनाच्या माध्यमातून अंगणवाडी केंद्रांच्या सुधारणेसाठी पुरविण्यात येणाऱ्या सोयी व सुविधांच्या व्यतिरीक्त लोकसहभाग देखील अत्यंत महत्वाचा आहे, केंद्र शासनाने सांगितले होते.

## सहभागी घटक 
* कॉर्पोरेट कंपनी व त्यांचे मार्फत राबविण्यात येणारा व्यावसायिक सामाजिक जबाबदारी (CSR) कार्यक्रम
* अशासकीय सामाजिक स्वयंसेवी संस्था (एनजीओ)
* विविध ट्रस्ट
* संघटना
* रोटरी क्लब (Rotary Club)
* लायन्स क्लब (Lions Club) इ.
* व्यक्ती/कुटुंब/समूह

## सुविधा 
**अ) भौतिक सुविधा**

* अंगणवाडी केंद्र इमारत बांधकाम (शासनाच्या मंजूर टाईप प्लॅन नुसार)/स्वमालकीच्या इमारत दुरुस्ती/रंगरंगोटी/अंगणवाडी केंद्राभोवती कुंपण बांधणे.
* शौचालय बांधकाम व दुरुस्ती, पाणी वापरासाठी टाकी इ.
* पिण्याच्या पाण्याची सुविधा उपलब्ध करून देणे, पिण्याचे पाणी
* शुद्धीकरणासाठी प्युरिफायर बसविणे, पाणी साठवण व्यवस्था
* अंगणवाडी केंद्रात अन्न शिजविण्यासाठी तसेच आहार देण्यासाठी आवश्यक ते साहित्य
* विद्युत पंखा, सेफ्टी कुलर इ.
* सौर उर्जा संच
* परसबाग (पोषण वाटिका) तयार करून देणे.

**ब) शैक्षणिक सुविधा**

* पूर्व शालेय शिक्षणाशी संबंधित भारतीय बनावटीचे खेळ साहित्य संच पुरविणे.
* बैठक व्यवस्थेकरिता खुर्ची, बेंच, बस्कर पट्ट्या, सतरंजी इ.
* रंगीत टी व्ही, शैक्षणिक कार्यक्रम लोडेड पेन ड्राईव्ह.
* आकार अभ्यासक्रमावर आधारित कृती पुस्तिका

**क) वृद्धी संनियंत्रणासाठी आवश्यक साहित्य उपलब्ध करून देणे अथवा दुरुस्ती करून देणे**

* प्रौढांसाठी वजनकाटा
* लहान बालकांचे वजन मोजण्याचा वजनकाटा
* उंची मोजण्याचे साधन
* तान्ह्या बाळाची उंची मोजण्याचे साधन
* शासनमान्य ग्रोथ मॉनिटरींग चार्ट छुपाई

**ड) प्रशिक्षण व कौशल्य विकास कार्यक्रम**

* किशोरवयीन मुलींकरिता आवश्यक कौशल्य विकास प्रशिक्षणासाठी सहाय्य
* पोषण व पूर्वशालेय शिक्षणातील तज्ञ संस्था यांना शासनाच्या मान्यतेने अथवा शासन ज्यांना प्राधिकृत करेल त्यांच्या मान्यतेने अंगणवाडी स्तरावर मुख्यसेविका, पर्यवेक्षिका, अंगणवाडी सेविका, मदतनीस, मिनी अंगणवाडी सेविका यांच्या प्रशिक्षणास सहाय्य करणे.

**इ) आरोग्य तपासणी व सुविधा**

* अंगणवाडी लाभार्थी (उदा. बालके, गरोदर महिला इ.) यांचेकरिता स्थानिक पातळीवर वैद्यकीय सेवा सुविधा उपलब्ध करून देणे अथवा आरोग्य शिबीरांचे आयोजन करणे.
* अतितीव्र कुपोषित बालकांना सर्वसाधारण श्रेणीत आणण्याकरिता वैद्यकीय सल्ल्याने सहाय्य पुरविणे.

**ई) इतर सहाय्य**

* अंगणवाडी केंद्रांच्या स्थानिक गरजा व आवश्यकतेच्या अनुषंगाने सुविधा सहाय्य देणे.
* बालकांना नैसर्गिक आहार (उदा. केळी व अंडी) उपलब्ध करून देणे.

## बाह्य दुवे 
## संदर्भ व नोंदी
स्टेट ऑफ आर्ट (आंभोरा पूल)

भंडारा-नागपूर जिल्ह्यांच्या सीमेवर प्रसिद्ध तीर्थक्षेत्र असलेल्या आंभोरा येथे वैनगंगा नदीवर पर्यटकांना आकर्षित करेल असा अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाने समृद्ध ''''स्टेट ऑफ आर्ट'''' पूल उभारण्यात आला आहे.

## स्थापत्य 
वाहतुकीसाठी महत्त्वाचा मार्ग यासोबतच परिसरातील पर्यटकांसाठी एक विशेष पर्यटनस्थळ म्हणूनही या पुलाचा विकास करण्यात येत आहे.  कन्हान, वैनगंगा, आम, मुर्झा व कोलार या पाच नद्यांचा संगम असलेल्या ठिकाणी ठिकाणी या पुलाचे बांधकाम करण्यात आले आहे. सुमारे १२७.५४ कोटी रुपये खर्च करून हा पूल गोसीखुर्द धरणाच्या बॅकवॉटरमध्ये हा पूल उभारण्यात आला आहे. पुलाची लांबी ७०५.२० मीटर असून १५.२६ मीटर रुंदी आहे. या पुलाच्या परिसरात पर्यटकांना आकर्षित करण्यासाठी दोन्ही बाजूंचे फुटपाथ पॅनोरॅमिक लिफ्ट आणि जिने यांच्यासह उभारण्यात येत असून ते ३.० मीटर रुंद केले आहेत.

या पुलावर मध्यवर्ती उंचीवर एक व्ह्यूईंग गॅलरी निर्माण करण्यात आहे. सेंट्रल गॅलरी आणि पायलॉन गॅलरीसह हे गॅलरी ब्रिज आरटीएलच्या तुलनेत ४० मीटरहून अधिक उंच असून चैतन्येश्वर मंदिर परिसरासह आसपासच्या क्षेत्रातील अप्रतिम दृष्ये या पुलावरून पर्यटकांना पाहता येते. तसेच डाऊनस्ट्रीममध्ये दूर असलेल्या नदीच्या दृश्यासह संपूर्ण बॅकवॉटर जलाशय परिसर आणि टेकड्यांच्या दृष्यांचाही आनंद घेता येतो. स्काय बाल्कनीच्या मजल्याचा काही भाग पारदर्शक काचेचा बनवला जाणार आहे. पर्यटकांसाठी हा आणखी एक वैशिष्ट्यपूर्ण अनुभव ठरनार आहे.

## मंजूरी 
भंडारा आणि नागपूर जिल्ह्याला जोडणारा श्री क्षेत्र आंभोरा येथील वैनगंगा नदीवरील पुल बांधकाम हा २०१४ मध्ये मंजूर करण्यात आला. अनेक वर्षाच्या मागणीनंतर आंभोरा नदी पूल बांधकामाला सुरुवात झाली आणि पुर्णत्वास आला आहे. अनेक वर्षाच्या प्रतिक्षेनंतर भंडारा आणि नागपूर जिल्ह्याला जोडणारा आंभोरा पुलाचे बांधकाम उत्कृष्ट स्थापत्य शैलीतून करण्यात आले आहे.

## पुलाची आवश्यकता 
आंभोरा येथील वैनगंगा नदीवर पूल नसल्यामुळे येथील जनतेला अनेक समस्याचा सामना करावा लागत होता. वैनगंगा नदीत प्रचंड जलसाठा असल्याने भंडारा जिल्ह्यातील नागपूर जिल्ह्यातील कुही तालुक्यात जायचे म्हणले तर मौदा, वेलतूर असे जवळपास ६० किमी अंतराला वडसा घालून जावे लागायचे. प्रसंगी आंभोरा देवस्थान जावे म्हणले तर बोटीने जीव मुठीत घेऊन जावे लागायचे.

## फायदा 
आंभोरा पुलामुळे नागरिकांचे ६० किमी अंतर हे कमी होणार आहे. तसेच परिसरातील शेतकऱ्यांना भंडारा बाजारपेठेत पीक नेणे सोईचे होणार आहे आणि त्यातच आंभोरा ते पहेला येथील रोड बांधकामाला शासनाने २५ कोटीचे निधी मंजूर करून दिला. त्यामुळे भंडारा तालुक्यातील कुही तालुक्यातील मिरचीची बाजारपेठ हे सोईस्कर होणार आहे. पुलाच्या परिसरात पर्यटनस्थळाची क्षमता असल्याने आवश्यक सुविधांबरोबरच पर्यटनाच्या दृष्टीने इतर सोयीसुविधा देण्याचा प्रयत्न करण्यात येणार आहे. या पुलामुळे नागपूर ते भंडारा गोंदिया ही वाहतूक सुगम व सुरळीत होऊन नागरिकांना सुविधा होईल. तसेच आंभोरा ते भंडारा हे अंतर पार करण्यासाठी लागणारा दीड तासाचा वेळ कमी होऊन आठ ते दहा मिनिटात पोहोचणे शक्य होणार आहे.

## हे सुधा पहा 
* माडगी पूल (भंडारा)
* कारधा पूल (भंडारा)
* रोहा-मुंढरी पूल (भंडारा)
* भंडारा पूल

## संदर्भ 
वर्ग:भंडारा जिल्हा
वर्ग:नागपूर जिल्हा
छत्तीसगढचे नाव

छत्तीसगडचे किल्ले हैहय वंशाच्या शासकांनी बांधले होते किंवा ते पूर्वीपासूनच येथे अस्तित्वात होते आणि ब्रिटिश शासकांप्रमाणे त्यांच्या पूर्ववर्ती मुघल प्रांतांना प्रांत आणि जिल्ह्यांचे स्वरूप देण्यात आले होते. त्याचप्रमाणे, हैहय वंशाच्या शासकांनी देखील येथे अस्तित्वात असलेल्या गडांना नवीन रूप दिले.

## संशोधकांच्या मते 
ब्रिटिश संशोधक मॅकफर्सन यांनी यावर विचार केला आहे. त्यांच्या मते 'आर्य शासकांच्या आगमनापूर्वीही येथे हैहय वंशाचे गड होते'. पूर्वी गोंड राज्यकर्ते होते हेही खरे आहे. गोंड राज्यकर्त्यांची व्यवस्था अशी होती की जातीचा प्रमुख हा मुख्य शासक होता आणि राज्य मुख्य शासकाच्या अधीन असलेल्या नातेवाईकांमध्ये विभागले गेले होते. हैहय वंशाच्या शासकांनीही त्यांच्या या पद्धतीचा अवलंब केला. लक्षात घेण्यासारखे आहे की 'गढ' हा संस्कृत शब्द नसून तो गैर-आर्य भाषेतील शब्द आहे. छत्तीसगडमध्ये मोठ्या प्रमाणावर प्रचलित असलेले 'दाई', 'माई', 'दौ' हेही गोंडी शब्द आहेत, संस्कृतचे नाहीत, जे सिद्ध करतात की हैहय वंशाच्या राज्यकर्त्यांपूर्वी गोंड राज्यकर्त्यांचे राज्य होते आणि त्यांचे किल्ले हैय राजवंश म्हणूनही ओळखले जात होते. राज्यकर्ते जिंकले. यावरून हे सिद्ध होते की ' छत्तीसगड ' हे नाव 1000 वर्षांहून अधिक जुने आहे.

## तक्ता 
छत्तीसगड हे नाव दर्शविणारी अनेक प्राचीन तक्ते उपलब्ध आहेत, त्यापैकी अनेक रतनपूरमध्ये जतन करण्यात आली आहेत. ब्रिटिश राजवटीत, सेटलमेंट ऑफिसर चिशोल्म याने 1869 मध्ये त्यापैकी एक प्रसिद्ध केला होता, ज्यानुसार संपूर्ण छत्तीसगड राज्य दोन प्रमुख भागांमध्ये विभागले गेले होते - शिवनाथच्या उत्तरेला 'रतनपूर राज' आणि 'रायपूर राज'. दक्षिण प्रत्येक राज्याला अठरा अठरा म्हणजे छत्तीस किल्ले होते जे पुढीलप्रमाणे आहेत.

छत्तीसगडची नेहमीच स्वतःची विशेषता आणि संस्कृतीने वेगळा आहे. छत्तीसगड जेव्हा इंग्रजांच्या ताब्यात आला तेव्हा या ठिकाणचे वेगळेपण पाहून त्यांना आश्चर्य वाटले. सी.यू. विल्स लिहिले आहे की, महानदीच्या कुशीत वसलेल्या छत्तीसगडचे स्वतःचे व्यक्तिमत्त्व आहे. इथे भाषा, पेहराव आणि वागणूक यांची स्वतःची वैयक्तिक वैशिष्ट्ये आहेत.
वर्ग:छत्तीसगढ
जिल्हा परिषद सदस्य

जिल्हा परिषदेच्या कार्यक्षेत्रात जितकी जिल्हा परिषद सदस्य संख्या असेल तितकेच गट किंवा मतदारसंघ निश्चित केलेले असतात. प्रत्येक गटातून मतदार प्रत्यक्ष मतदानाने एक सदस्य निवडतात.
पंचायत समिती सदस्य

प्रत्येक गटातून पंचायत समितीवर प्रत्यक्ष मतदानाने पंचायत समिती सदस्याची निवड केली जाते. पंचायत समिती सदस्यांची संख्या ही त्याच गटातून जिल्हा परिषदेवर निवडून गेलेल्या जिल्हा परिषद सदस्य संख्येच्या दुप्पट असते.

दर २०,००० लोकसंख्येमागे एक सदस्य पंचायत समितीवर निवडून जातो.

## संदर्भ
निनाद राठवा

*निनाद राठवा* (जन्म 10 मार्च 1999) एक भारतीय क्रिकेट खेळाडू आहे. 17 नोव्हेंबर 2017 रोजी 2017-18 रणजी ट्रॉफीमध्ये त्याने बडोद्यासाठी प्रथम श्रेणी पदार्पण केले, जिथे त्याने पहिल्या डावात शतक झळकावले. त्याने 21 जानेवारी 2018 रोजी 2017-18 सय्यद मुश्ताक अली करंडक स्पर्धेत बडोद्याकडून ट्वेंटी20 पदार्पण केले. त्याने 14 फेब्रुवारी 2018 रोजी 2017-18 विजय हजारे ट्रॉफीमध्ये बडोद्यासाठी लिस्ट ए मध्ये पदार्पण केले.
बिलासपूर–नागपूर वंदे भारत एक्सप्रेस

२०८२५/२०८२६ **बिलासपूर - नागपूर वंदे भारत एक्सप्रेस** ही भारतातील ६वी वंदे भारत एक्सप्रेस ट्रेन आहे जी छत्तीसगड आणि महाराष्ट्र राज्यांना जोडते. या गाडीला पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी ११ डिसेंबर, २०२२ (रविवार) रोजी हिरवा झेंडा दाखवला. १३० किमी वेगाने धावणाऱ्या या ट्रेनमध्ये अनेक अत्याधुनिक सुविधा उपलब्ध आहेत. ही विदर्भातील प्रथम वंदे भारत एक्सप्रेस आहे.

## आढावा 
ही ट्रेन भारतीय रेल्वेद्वारे चालवली जाते, ती बिलासपूर जंक्शन, रायपूर जंक्शन, दुर्ग जंक्शन, राज नांदगाव, गोंदिया जंक्शन आणि नागपूर जंक्शनला जोडते. ही ट्रेन सध्या आठवड्यातून ६ दिवस ट्रेन क्रमांक २०८२५/२०८२६ वर चालवले जाते.  

## रेक्स 
ही वंदे भारत एक्स्प्रेसची २ **री पिढी** ट्रेन आहे. या गाडीची निर्मिती मेक इन इंडिया उपक्रमांतर्गत पेरांबूर, चेन्नई येथे सुधांशू मणी [३] यांच्या नेतृत्वाखाली इंटिग्रल कोच फॅक्टरी (ICF) ने डिझाईन आणि निर्मिती केली होती.

## डब्ब्यांची रचना 
२०८२५/२०८२६ बिलासपूर-नागपूर वंदे भारत एक्सप्रेसमध्ये सध्या १४ वातानुकुलीत खुर्ची यान (एसी चेअर कार) आणि २ कार्यकारी खुर्ची यान (एक्झिक्युटिव्ह चेअर कार) डब्बे (कोच) आहेत. 

एक्वा रंगातील डबे वातानुकुलीत खुर्ची यान दर्शवतात आणि गुलाबी रंगातील डबे वातानुकुलीत कार्यकारी खुर्ची यान दर्शवतात.

## सेवा 
२०८२५/२०८२६ बिलासपूर-नागपूर वंदे भारत एक्सप्रेस सध्या आठवड्यातून ६ **दिवस** चालते आणि  अंतर  ५ तास ३० मिनिटात कापते. या गाडीचा सरासरी वेग ७५ किमी/तास, तर माल अनुज्ञेय वेग (एमपीएस) १३० किमी/तास आहे.

## वेळापत्रक 
या २०८२५/२०८२६ बिलासपूर-नागपूर वंदे भारत एक्सप्रेसचे वेळापत्रक खाली दिले आहे.

## घटना 
* **दगडफेक**

नागपूर-बिलासपूर वंदे भारत एक्सप्रेस ट्रेनच्या खिडकीवर अज्ञात व्यक्तीने बुधवार १४ डिसेंबर, २०२२ रोजी दगडफेक केली होती. दक्षिण पूर्व मध्य रेल्वे  च्या रायपूर विभागांतर्गत दुर्ग आणि भिलाई नगर रेल्वे स्थानकांदरम्यान ही सेमी हाय स्पीड ट्रेन राज्यातील बिलासपूरला जात असताना ही घटना घडली होती.

## हे सुद्धा पहा 
* वंदे भारत एक्सप्रेस
* तेजस एक्सप्रेस
* गतिमान एक्सप्रेस
* बिलासपूर जंक्शन रेल्वे स्थानक
* नागपूर जंक्शन रेल्वे स्थानक

## संदर्भ 
वर्ग:नागपूरमधील वाहतूक
वर्ग:छत्तीसगढमधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:वंदे भारत एक्सप्रेस
खंडकाव्य

**खंडकाव्य** हा साहित्यातील प्रबंध काव्याचा एक प्रकार आहे. खंडकाव्य ही जीवनातील विशिष्ट घटनेवर लिहिलेली कविता आहे. ‘खंड काव्य’ या शब्दावरून स्पष्ट होते की, मानवी जीवनाची एकच घटना त्यात प्रधान आहे. ज्यात एकूणच नायक पात्राच्या आयुष्याचा कवीवर परिणाम होत नाही. कवी चरित-नायक यांच्या जीवनातील काही विलक्षण प्रसंगाने प्रभावित होऊन ते जीवनाच्या त्या विशिष्ट भागाचे त्यांच्या कवितेत पूर्णपणे उद्घाटन करतात.

महाकाव्य आणि खंडकाव्य यांमध्ये व्यवस्थापकीयता कायम आहे, परंतु खंड काव्याच्या कथनात जीवनाची बहुरूपता नाही. त्यामुळेच त्याचे कथानक एखाद्या कथेप्रमाणे पटकन शेवटाकडे सरकते. इतर अनेक प्रासंगिक कथाही महाकाव्याच्या मुख्य कथेशी निगडित असतात, त्यामुळे त्याचे कथानक हळूहळू कादंबरीप्रमाणे शेवटाकडे सरकते. खंडकाव्यात एकच मुख्य कथा असते. संबंधित कथांना त्यात स्थान मिळत नाही.

साहित्यदर्पणमध्ये उपलब्ध असलेल्या संस्कृत साहित्यात त्याची एकमात्र व्याख्या पुढीलप्रमाणे आहे-

:: भाषा विभाषा नियमात् काव्यं सर्गसमुत्थितम्।
:: एकार्थप्रवणै: पद्यै: संधि-साग्रयवर्जितम्।
:: खंड काव्यं भवेत् काव्यस्यैक देशानुसारि च।

या व्याख्येनुसार, एखाद्या भाषेत किंवा बोलीभाषेत रचलेले आणि कथेचे प्रतिनिधित्व करणारे, ज्यामध्ये सर्व संधी नाहीत, अशा प्रकारचा पारंगत ग्रंथ म्हणजे खंडकाव्य होय. तो महाकाव्याच्यात फक्त एका भागाचे अनुसरण करतो. त्यानुसार, हिंदीतील काही आचार्य खंडकाव्य हे महाकाव्याच्या रीतीने रचलेले असे काव्य मानले आहे, परंतु त्यात संपूर्ण जीवन न घेता केवळ त्याचा विशेष भाग स्वीकारला आहे. म्हणजेच खंडकाव्यात जीवनाचा एक तुकडा अशा रीतीने व्यक्त केला आहे की तो आपोआप प्रस्तुत रचनेच्या रूपात प्रकट होतो.

खरे तर खंडकाव्य हे असे एक पारंगत काव्य आहे ज्याच्या कथानकात एकात्मक भिन्नता आहे; कथेमध्ये एकता असावी (साहित्यिक आरशाच्या शब्दात एकता) आणि कथनाच्या क्रमाने सुरुवात, विकास आणि कळस हे निश्चित हेतूने असावे आणि ते आकाराने लहान असावे. संक्षिप्ततेचे मोजमाप लावता आठ सर्ग किंवा लहान असलेले प्रबंधकाव्य हे खंडकाव्य मानले जाते.

## देखील पहा 
* कविता
* महाकाव्य
वर्ग:साहित्य
सोनी-आवळी पूल

भंडारा जिल्ह्यातील लाखांदूर तालुक्यातील आवळी ते मुख्य भूमी पर्यंत संपर्क प्रस्थापित करण्यासाठी पुलाची आवश्यकता होती. हे पूल चुलबंद नदीवर बांधण्यात येणार आहे. आवळी व सोनी गावातील नागरिकांना या पुलाची प्रतीक्षा आहे.

आवळी गावातील विद्यार्थी उच्च शिक्षणासाठी सोनी, वडसा, लाखांदूर येथे जातात. तसेच सोनी येथील शेतकऱ्यांची शेती आवळीच्या शिवारात आहे. मात्र त्यासाठी चूलबंद नदी आडवी असल्याने पावसाळ्यात दोन्ही गावांचा संपर्क तुटतो. परिणामी शेतकऱ्यांना मोठा मनःस्ताप सहन करावा लागतो. दरम्यान शेतकरी व आवळी वासीयांची मागणी लक्षात घेता येथील लोकप्रतिनिधींनी सोनी-आवळी पूल मंजूर केला आहे. 

## भूमिपूजन 
सोनी-आवळी पुलाच्या बांधकामाचे भूमिपूजन १२ जानेवारी २०२३ रोजी करण्यात आले. या भूमिपूजनाच्या प्रसंगी सोनीचे उपसरपंच पुरुषोत्तम तलमले, जिल्हा परिषद सदस्य प्रतीक उईके, पंचायत समिती सदस्य सुषमा मुळे, आवळीच्या सरपंच आशा मश्राम, उपसरपंच निखिल बगमारे, सेवा सहकारी संस्थेचे अध्यक्ष प्रशांत कावळे, छगन दिघोरे, ईश्वर दिघोरे, अमोल राऊत, हिरा दिवठे, भूषण चित्रिव यांच्यासह ग्रामस्थ उपस्थित होते.

## संदर्भ 
वर्ग:भंडारा जिल्हा
ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०१५

ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाने २७ मे ते १५ जून २०१५ या कालावधीत वेस्ट इंडीजचा दौरा केला. या दौऱ्यात एक प्रथम श्रेणी सराव सामना आणि दोन कसोटी सामन्यांचा समावेश होता. ८ एप्रिल २०१५ रोजी, वेस्ट इंडीज क्रिकेट बोर्डाने "[त्यांच्या] नियंत्रणाबाहेरील अनेक तार्किक आव्हानांमुळे" दोन कसोटी सामन्यांची तारीख दोन दिवसांनी पुढे आणली. ऑस्ट्रेलियाने २ सामन्यांची कसोटी मालिका २-० ने जिंकली आणि त्यामुळे फ्रँक वॉरेल ट्रॉफी राखली.

## कसोटी मालिका (फ्रँक वॉरेल ट्रॉफी) 
### पहिली कसोटी
### दुसरी कसोटी
## संदर्भ
वर्ग:ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचे वेस्ट इंडीज दौरे
वर्ग:इ.स. २०१५ मधील क्रिकेट
सलाबतजंग

**सालाबाद जंग** किंवा **मीर सय्यद मोहम्मद खान सिद्दिकी बयाफंदी** हा निजाम-उल-मुल्क याचा तिसरा पुत्र होता. हा १७५१ ते १७६२ पर्यंत हैदराबादचा निजाम होता.

## कुकडीची लढाई
२२ नोव्हेंबर १७५१ मध्ये मराठे आणि सलाबतजंग याच्यात कुकडी नदीवर लढाई झाली. ही लढाई '**कुकडीची लढाई**' म्हणून ओळखली जाते.

## संदर्भ
वर्ग:हैदराबादचे निजाम
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १७१८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १७६३ मधील मृत्यू
कुकडीची लढाई

**कुकडीची लढाई** २२ नोव्हेंबर १७५१ रोजी नगर जवळील कुकडी नदीच्या किनाऱ्यावर मराठे व हैदराबादचा निजाम सलाबतजंग यांच्यात झाली.

## पार्श्वभूमी
मार्च १७५१ मध्ये कृष्णा नदीच्या खोऱ्यात झालेल्या लढाईत सलाबतजंग आणि नानासाहेब पेशवे यांच्यात तह झाला. परंतु पुन्हा, १७५१ मध्ये सलाबतजंग हा मराठ्यांचे वाढते वर्चस्व थांबवण्याकरिता २५ हजाराचे सैन्य घेऊन पुण्याजवळील नगर येथे आला. सलाबतजंगला रोखण्याकरिता नानासाहेब पेशवे हे पुण्यातून सुमारे १५ हजाराची फौज घेऊन निघाले. २२ नोव्हेंबर १७५१ रोजी कुकडी नदीवर वडगाव नजीक मराठे व निजाम यांच्यात युद्ध झाले. यात निजामाला जनरल बुसी या तोफखान्याच्या प्रमुख फ्रेंच अधिकाऱ्याने मदत केली. प्रदेश ओळखीचा असल्याने मराठ्यांना या युद्धात विजय मिळवण्यात मदत झाली.

## परीणाम
सलाबतजंगला पुणे प्रांतातून माघार घ्यावी लागली.

## संदर्भ
*

वर्ग:मराठा साम्राज्य सहभागी असलेल्या लढाया
वर्ग:इ.स. १७५१
एडमन्सन काउंटी, केंटकी

'''''' ही अमेरिकेच्या केंटकी राज्यातील १२० पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे.

२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती.

 काउंटीची रचना रोजी झाली. या काउंटीला यांचे नाव दिलेले आहे.

## हे सुद्धा पहा 
* अमेरिकेच्या काउंट्यांची यादी

## संदर्भ आणि नोंदी 
*
वर्ग:केंटकीमधील काउंटी