open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
बचेंद्री पाल

इवलेसे|बचेंद्री पाल
**बचेंद्री पाल** ही भारताची सगळ्यात ख्यातनाम गिर्यारोहक आहे. तिने मे २३, इ.स. १९८४ रोजी जगातील सगळ्यात उंच शिखर, एव्हरेस्ट सर केले. एव्हरेस्ट सर करणाऱ्या त्या भारतातील पहिल्या गिर्यारोहक आहेत.

त्यांचा जन्म १९५४ मध्ये भारतातील उत्तराखंड राज्यातील गढवाल भागातील नाकुरी गावात झाला.
त्यांना अनेक पुरस्कारांनी गौरविण्यात आले आहे. त्यापैकी काही पुढील प्रमाणे:

## मिळालेले पुरस्कार 
* भारतीय पर्वतारोहण फाउंडेशन तर्फे गिर्यारोहणाकरिता सुवर्ण पदक (1984)

* पद्मश्री(1984) पुरस्काराने सम्मानित

* उत्तर प्रदेश सरकारच्या शिक्षण विभागाद्वारे सुवर्ण पदक (1985)

* अर्जुन पुरस्कार (1986)

* कोलकाता लेडीज स्टडी ग्रुप अवार्ड (1986)

* गिनीज़ वर्ल्ड रिकॉर्ड्स (1990) मध्ये नोंद
 
* भारत सरकार तर्फे एडवेंचर अवार्ड (1994)

* उत्तर प्रदेश सरकार कडून यशभारती सन्मान(1995)
 
* हेमवती नन्दन बहुगुणा गढ़वाल विश्वविद्यापीठाकडून मानद पी एच डी उपाधि (1997)
 
* संस्कृति मंत्रालय, मध्य प्रदेश सरकार कडून पहिला वीरांगना लक्ष्मीबाई राष्ट्रीय सन्मान (2013-14)
* पद्मभूषण पुरस्कार(२०१९)

## बाह्य दुवे 
आय बी एन लाईव्ह वरील मुलाखत 

वर्ग:इ.स. १९५४ मधील जन्म
वर्ग:हयात भारतीय व्यक्ती
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:भारतीय गिर्यारोहक
वर्ग:गिर्यारोहक
इ.स. १८४५

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* फेब्रुवारी २४ - फ्रांसचा राजा लुई-फिलिपने पदत्याग केला.
* मार्च ३ - फ्लोरिडा अमेरिकेचा २७वे राज्य झाले.

## जन्म
* मार्च २७ - विल्हेम रॉंटजेन, जर्मन भौतिकशास्त्रज्ञ, क्ष-किरणांचा शोधक

## मृत्यू
* जून ८ - अँड्र्यू जॅक्सन, अमेरिकेचा सातवा राष्ट्राध्यक्ष.

वर्ग:इ.स. १८४५
वर्ग:इ.स.च्या १८४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८१३

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* एप्रिल २७ - १८१२ चेयुद्ध - अमेरिकेने कॅनडातील ऑन्टारियो प्रांताची राजधानी यॉर्क(आताचे टोरोन्टो शहर) काबीज केली.
* मे २३ - व्हेनेझुएलाचा स्वातंत्र्यसैनिक सिमोन बॉलिव्हारच्या नेतृत्वाखाली क्रांतीकाऱ्यांनी मेरिदा शहर जिंकले. बॉलिव्हारला *एल लिबर्तादोर* (मुक्तिदाता) ही पदवी बहाल.
* जून ६ - १८१२ चेयुद्ध - स्टोनी क्रीकची लढाई - जॉन व्हिन्सेन्टच्या नेतृत्वाखाली ७०० ब्रिटिश सैनिकांनी २,००० अमेरिकन सैनिकांचा पराभव केला.

## जन्म 
* जानेवारी १९ - सर हेन्री बेसेमेर, इंग्लिश संशोधक.
* मे २२ - रिचर्ड वॅग्नर, जर्मन संगीतकार.
* ऑगस्ट १५ - जुल्स ग्रेव्ही, फ्रांसचा राष्ट्राध्यक्ष.

## मृत्यू 
वर्ग:इ.स. १८१३
वर्ग:इ.स.च्या १८१० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १५००

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जानेवारी २६ - व्हिसेन्ते यानेझ पिन्झोन ब्राझिलला पोचणारा पहिला युरोपीय ठरला.

## जन्म 
* फेब्रुवारी २४ - चार्ल्स पाचवा, पवित्र रोमन सम्राट.

## मृत्यू 
वर्ग:इ.स. १५००
वर्ग:इ.स.च्या १५०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७९९

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* मार्च ७ - नेपोलियन बोनापार्टने पॅलेस्टाईनमधील जाफा शहर जिंकले. २,००० आल्बेनियन कैद्यांची कत्तल.
* जुलै ७ - रणजीतसिंहच्या सैन्याने लाहोरला वेढा घातला.
* जुलै २५ - नेपोलियन बोनापार्टने ईजिप्तमधील अबु किर जवळ ओट्टोमन सैन्याचा पराभव केला.

## जन्म 
## मृत्यू
* फेब्रुवारी ७ - क्वियान्लॉॅंग, चीनी सम्राट.
* मे ४ - टिपू सुलतान.
* मे ३१ - पिएर लेमॉनिये, फ्रेंच अंतराळतज्ञ.
* ऑगस्ट २९ - पोप पायस सहावा.
* डिसेंबर १४ - जॉर्ज वॉशिंग्टन, अमेरिकेचा पहिला अध्यक्ष.

वर्ग:इ.स. १७९९
वर्ग:इ.स.च्या १७९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८४३

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
## जन्म
* मार्च ३१ - बळवंत पांडुरंग किर्लोस्कर, मराठी रंगभूमीचे जनक.
* ऑगस्ट ३१ - जॉर्ज फोन हर्टलिंग,जर्मनीचा चान्सेलर.

## मृत्यू 
* जुलै २६ - सॅम ह्युस्टन, टेक्सासच्या प्रजासत्ताकचा राष्ट्राध्यक्ष.

वर्ग:इ.स. १८४३
वर्ग:इ.स.च्या १८४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७७८

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जानेवारी १८ - कॅप्टन जेम्स कूक हवाईला पोचणारा पहिला युरोपियन ठरला. त्याने या द्वीपसमूहाचे नाव सॅन्डविच आयलंड्स असे ठेवले.
* जून २८ - अमेरिकन क्रांती - मॉनमाउथची लढाई.
* जुलै ३ - अमेरिकन क्रांती - ब्रिटिश सैन्याने वायोमिंग मध्ये ३६० स्त्री, पुरूष व बालकांची कत्तल केली.
* जुलै ३ - प्रशियाने ऑस्ट्रिया विरुद्ध युद्ध पुकारले.
* जुलै १० - अमेरिकन क्रांती - फ्रांसने युनायटेड किंग्डम विरुद्ध युद्ध पुकारले.
* जुलै २७ - अमेरिकन क्रांती-उशांतची पहिली लढाई - इंग्लंड व फ्रांसच्या आरमारे तुल्यबळ.

## जन्म 
* डिसेंबर १९ - मरी तेरीस शार्लट, फ्रांसचा राजा लुई सोळावा व मरी आंत्वानेतची पहिली मुलगी.

## मृत्यू 
* मे ११ - विल्यम पिट, युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान.
* मे ३० - व्होल्तेर, फ्रेंच लेखक व तत्त्वज्ञानी.

वर्ग:इ.स. १७७८
वर्ग:इ.स.च्या १७७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७०९

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जून २७ - पीटर पहिल्याने चार्ल्स बाराव्याचा पराभव केला.

## जन्म 
* सप्टेंबर १८ - सॅम्युएल जॉन्सन, इंग्लिश कवी, पत्रकार, समीक्षक.
* डिसेंबर २९ - रशियाची एलिझाबेथ, रशियाची साम्राज्ञी.

## मृत्यू 
वर्ग:इ.स. १७०९
वर्ग:इ.स.च्या १७०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७८८

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जानेवारी ९ - कनेटिकट अमेरिकेचे पाचवे राज्य झाले.
* फेब्रुवारी ६ - मासेच्युसेट्सने अमेरिकेचे संविधान मान्य केले व सहावे राज्य झाले.
* मे २३ - दक्षिण कॅरोलिनाने अमेरिकेचे संविधान स्वीकारले.
* जून २१ - न्यू हॅम्पशायर अमेरिकेचे नववे राज्य झाले.
* जुलै २६ - न्यू यॉर्कने अमेरिकेचे संविधान मान्य केले व त्यायोगे अमेरिकेचे ११वे राज्य झाले.

## जन्म 
* सदाशिव काशीनाथ छत्रे - मराठी लेखक.

## मृत्यू
* डिसेंबर १४ - चार्ल्स तिसरा, पोर्तुगालचा राजा.

वर्ग:इ.स. १७८८
वर्ग:इ.स.च्या १७८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८३२

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जानेवारी ५ - दर्पण या मराठी वृत्तपत्राचा पहिला अंक प्रकाशित.
* जून ५ - पॅरिसमध्ये विद्यार्थ्यांचा उठाव.
* जून ७ - कॅनडात आलेल्या आयरिश नागरिकांच्या द्वारे कॉलेराचा प्रादुर्भाव सुरू झाला. ६,००० ठार.
* जुलै १३ - हेन्री रोव स्कूलक्राफ्टने मिसिसिपी नदीचे उगमस्थान शोधले.
* जुलै २४ - बेन्जामिन बॉनिव्हिलच्या नेतृत्वाखाली बैलगाड्यांचा पहिला तांडा वायोमिंगमधील घाट चढून रॉकी माउंटन्स पर्वतरांगेच्या पश्चिमेस पोचला. अमेरिकेच्या पश्चिमेकडील विकासातील ही महत्त्वाची घटना होती.

## जन्म 
* मार्च ११ - विल्यम रुफिन कॉक्स, ब्रिगेडीअर जनरल.
* मार्च ११ - फ्रान्झ मेल्डे, जर्मन भौतिकशास्त्रज्ञ, मेल्डे कसोटीचा जनक.

## मृत्यू 
वर्ग:इ.स. १८३२
वर्ग:इ.स.च्या १८३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८१०

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जानेवारी १० - नेपोलियन बोनापार्ट व जोसेफिनचे लग्न मोडले.
* एप्रिल १९ - व्हेनेझुएलाने स्पेनपासून स्वातंत्र्य जाहीर केले.
* एप्रिल २७ - बीथोव्हेनने आपले प्रसिद्ध पियानो संगीत फ्युर एलिझ रचले.
* मे ३ - लॉर्ड बायरन हेलेस्पॉन्टची खाडी पोहून गेला.
* मे २५ - सेमाना दि मेयो - आर्जेन्टिनात नागरिकांनी बोयनोस एर्समधून स्पेनच्या व्हाइसरॉयला हाकलले.

## जन्म 
* मार्च १ - फ्रेडरिक चॉपिन, पोलिश संगीतकार.
* मार्च २ - पोप लिओ तेरावा.

## मृत्यू 
* फेब्रुवारी २४ - हेन्री कॅव्हेंडिश, इंग्लिश संशोधक.

वर्ग:इ.स. १८१०
वर्ग:इ.स.च्या १८१० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १३२७

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जानेवारी २५ - एडवर्ड तिसरा ईंग्लंडच्या राजेपदी.

## जन्म 
## मृत्यू
* सप्टेंबर २१ - एडवर्ड तिसरा, ईंग्लंडचा राजा.

वर्ग:इ.स. १३२७
वर्ग:इ.स.च्या १३२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १४ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७६२

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जानेवारी ४ - ईंग्लंडने स्पेन व नेपल्स विरुद्ध युद्द पुकारले.
* मे ५ - रशिया व प्रशियानी सेंट पीटर्सबर्गचा तह केला.
* मे २२ - स्वीडन व प्रशिया मध्ये हॅम्बुर्गचा तह.
* जुलै १७ - कॅथेरिन दुसरी रशियाच्या झारपदी.

## जन्म 
## मृत्यू
* जानेवारी ५ - रशियाची एलिझाबेथ, रशियाची साम्राज्ञी.
* जुलै ६ - पीटर तिसरा, रशियाचा झार.

वर्ग:इ.स. १७६२
वर्ग:इ.स.च्या १७६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
लोकसंख्येची घनता

एका विशिष्ट क्षेत्रफळात राहणाऱ्या व्यक्तींची संख्या म्हणजे **लोकसंख्येची घनता** होय. सहसा घनता "प्रती वर्ग किमी" मध्ये मोजली जाते.  उदा. भारताच्या लोकसंख्येची घनता १२३ प्रती वर्ग किमी आहे, म्हणजेच भारताच्या १ वर्ग किमी भागात सरासरी १२३ व्यक्ती राहतात.

वर्ग:लोकसंख्येची घनता
वर्ग:भूगोल
इ.स. १७६०

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
## जन्म
* जानेवारी ९ - बराई घाटच्या लढाईत अफघानांकडून मराठ्यांचा पराभव.

## मृत्यू 
* मे १५ - अलौंगपाया, म्यानमारचा राजा.

वर्ग:इ.स. १७६०
वर्ग:इ.स.च्या १७६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १५४७

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जानेवारी १६ - ईव्हान द टेरिबल(भयंकर ईव्हान) रशियाच्या झारपदी.
* जुलै २५ - हेन्री दुसरा फ्रांसच्या राजेपदी.

## जन्म 
* सप्टेंबर २९ - मिगेल सर्व्हान्तेस, स्पॅनिश साहित्यिक.

## मृत्यू
* जुलै ३१ - फ्रांसिस पहिला, फ्रांसचा राजा.

वर्ग:इ.स. १५४७
वर्ग:इ.स.च्या १५४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ८४४

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
## जन्म
## मृत्यू
* जानेवारी ११ - मायकेल पहिला, बायझेन्टाइन सम्राट.
* जानेवारी २५ - पोप ग्रेगोरी चौथा.

## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ८४४
वर्ग:इ.स.च्या ८४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ८२७

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* जानेवारी २५ - ग्रेगोरी चौथा पोपपदी. याच दिवशी इ.स. ८४४ मध्ये तो मृत्यु पावला.

## जन्म
## मृत्यू
* ऑक्टोबर १० - पोप व्हॅलेन्टाइन.

## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ८२७
वर्ग:इ.स.च्या ८२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इंग्लंडचा पहिला एडवर्ड

thumb|right|एडवर्ड पहिला, इंग्लंड

**एडवर्ड पहिला** (जून १७, इ.स. १२३९ - जुलै ७, इ.स. १३०७) हा इ.स. १२७२ ते मृत्यूपर्यंत इंग्लंडचा राजा होता. हा हेन्री तिसरा व प्रोव्हेन्सच्या एलिनोरचा पहिला मुलगा होता.

इ.स. १२५९मध्ये हेन्री विरुद्ध झालेल्या उठावास त्याने साथ दिली परंतु त्यानंतर तो आपल्या वडिलांच्या बाजूने अखेरपर्यंत राहिला.

त्याने वेल्स व स्कॉटलंड जिंकून आपल्या राज्यात समाविष्ट केले.

वर्ग:इंग्लंडचा इतिहास
एडवर्ड ०१
वर्ग:इ.स. १२३९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १३०७ मधील मृत्यू
सरित धनरात

फील्ड मार्शल **सरित धनरात** (थाई: สฤษดิ์ ธนะรัชต์ ; रोमन लिपी: *Sarit Thanarat* ;) (जून १६, इ.स. १९०८ - डिसेंबर ८, इ.स. १९६३) हा इ.स. १९५७ ते मृत्यूपर्यंत थायलंडचा हुकूमशाह व पंतप्रधान होता.

धनरातने इ.स. १९५७ साली लष्करी उठाव केला व स्वतःला पंतप्रधान घोषित केले. इ.स. १९५८मध्ये लष्करी कायदा लागू करून विरोध मोडून काढला. त्याचबरोबर त्याने थायलंडच्या राजाला महत्त्वाचे स्थान दिले व अनेक विकासकामांना सुरुवात केली.

वर्ग:थायलंडचे पंतप्रधान
वर्ग:हुकूमशाह
वर्ग:इ.स. १९०८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६३ मधील मृत्यू
वर्ग:थाई बौद्ध
घेता

कविवर्य विंदा करंदीकर यांची घेता ही कविता मराठी साहित्यात महत्वपूर्ण मानली जाते. या कवितेत सुंदर  निसर्ग रुपके आहेत. मानवाला इतके घे की देणारा होशील असाही संदेश ही कविता देते.

## घेता 
देणाऱ्याने देत जावे;
घेणाऱ्याने घेत जावे.

हिरव्यापिवळ्या माळावरून
हिरवीपिवळी शाल घ्यावी;
सह्याद्रीच्या कड्याकडून
छातीसाठी ढाल घ्यावी.

वेड्यापिशा ढगाकडून
वेडेपिसे आकार घ्यावे;
रक्तांमधल्या प्रश्नांसाठी
पृथ्वीकडून होकार घ्यावे.

उसळलेल्या दर्याकडून
पिसाळलेली आयाळ घ्यावी;
भरलेल्याशा भीमेकडून 
तुकोबाची माळ घ्यावी.

देणाऱ्याने देत जावे;
घेणाऱ्याने घेत जावे;
घेता घेता एक दिवस
देणाऱ्याचे हात घ्यावे!

## काव्याकलन
* काव्यालकन हा लेख अपूर्ण आहे .तो पूर्ण करण्यास मदत करा
युटा

**युटा** (, ) हे अमेरिकेचे एक राज्य आहे. अमेरिकेच्या पश्चिम भागात वसलेले युटा क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने अमेरिकेमधील १३वे तर लोकसंख्येच्या दृष्टीने ३४व्या क्रमांकाचे राज्य आहे.

युटाच्या पश्चिमेला नेव्हाडा, पूर्वेला कॉलोराडो, दक्षिणेला अ‍ॅरिझोना, उत्तरेला आयडाहो, ईशान्येला वायोमिंग तर आग्नेयेला न्यू मेक्सिको ही राज्ये आहेत. सॉल्ट लेक सिटी ही युटाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. युटामधील ८० टक्के रहिवासी ऑग्डेन-सॉल्ट लेक सिटी-प्रोव्हो ह्या शहरी पट्ट्यामध्ये राहतात. त्यामुळे ही महानगरे वगळता युटामधील इतर भागांमध्ये अत्यंत तुरळक वस्ती आहे.

युटामधील ६० टक्के नागरिक येशू ख्रिस्ताच्या आधुनिक भक्तांच्या चर्चचे अनुयायी आहेत. ह्या समुदायाला *मॉर्मन (Mormon)* ह्या नावाने देखील ओळखले जाते.

खुल्या हवेतील मनोरंजन क्रीडांसाठी युटा राज्य प्रसिद्ध आहे. स्कीइंग हा येथील एक लोकप्रिय खेळ आहे. खाणकाम, मीठ उत्पादन, शेती हे येथील प्रमुख उद्योग आहेत.

## मोठी शहरे 
* सॉल्ट लेक सिटी - १,८६,४४०
* वेस्ट व्हॅली सिटी (सॉल्ट लेक सिटीचे उपनगर) - १,२९,४८०
* प्रोव्हो - १,१२,४८८

## गॅलरी 

चित्र:Monumentvalley.jpg|अ‍ॅरिझोना व युटाच्या सीमेवरील माउंटन व्हॅली उद्यान.
चित्र:Delicatearch1.jpg|आर्चेस राष्ट्रीय उद्यान.
चित्र:Map of Utah NA.png|युटामधील प्रमुख रस्ते.
चित्र:Utah State Capitol Feb2009.jpg|युटाचे विधानभवन.
चित्र:2007 UT Proof.png|युटाचे २५ सेंट्सचे नाणे.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत सरकारी संकेतस्थळ
* पर्यटन


वर्ग:अमेरिकेची राज्ये
मेथुएनचा तह

इंग्लंड व पोर्तुगालने डिसेंबर २७, इ.स. १७०३ रोजी **मेथुएनच्या तहावर**' लिस्बनमध्ये शिक्का-मोर्तब केले. ईंग्लंडच्या संसदसदस्य जॉन मेथुएनने हा तह लिहील्यामुळे यास मेथुएनचा तह म्हणले जाते.

या तहानुसार ईंग्लंडच्या कापडी मालाला पोर्तुगीज बाजारपेठ खुली झाली व इंग्लिश सरकारने पोर्तुगीज मद्याला प्राधान्य द्यायचे कबुल केले. यामुळे पोर्तुगालच्या मद्योद्योगाला चालना मिळाली.

वर्ग:इंग्लंडचा इतिहास
वर्ग:पोर्तुगालचा इतिहास
वर्ग:तह
पहिला जस्टिन

thumb|right|300px|पहिल्या जस्टिनाच्या मुद्रा असलेली नाणी
**फ्लाव्हियस यस्टीनस** (लॅटिन: *Flavius Justinus* ;) ऊर्फ **पहिला जस्टिन** (रोमन लिपी: *Justin I* ;) (इ.स. ४५० - ऑगस्ट १, इ.स. ५२७) हा इ.स. ५१८ ते मृत्यू पावेपर्यंत बायझेंटाइन साम्राज्यावर राज्यारूढ असलेला सम्राट होता. साधा शिपाई म्हणून कारकिर्दीस सुरुवात केलेल्या व निरक्षर असलेला जस्टिन बायझेंटाइन सैन्यात वरचे हुद्दे चढत वयाच्या ७०व्या वर्षी सम्राटपदापर्यंत पोचला.

## बाह्य दुवे 
* 
 

वर्ग:बायझेंटाईन सम्राट
वर्ग:इ.स. ४५० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. ५२७ मधील मृत्यू
बाग्राम

**बाग्राम** हे अफगाणिस्तानमधील शहर आहे.

## व्यूहात्मक महत्त्व 
काबुलच्या वायव्येस ६० किमी वर असलेल्या या शहराचे प्राचीन नाव *कपीसी* किंवा *कपीसा* असे आहे. हे व्यूहात्मकदृष्ट्या महत्त्वाचे ठिकाण आहे कारण घोरबंद व पंजशेर दऱ्यांच्या मध्ये असल्यामुळे या येथुन रेशीम रस्त्यावर लक्ष ठेवता येते तसेच मध्य एशियातून भारताकडे जाणारा रस्ताही येथूनच जातो.

## इतिहास 
येथे सायरस, दरायस, सिकंदर ई. जेते आल्याची नोंद आहे. कुषाण सम्राट कनिष्कने हे शहर मोठे केले व कुषाण साम्राज्याची उन्हाळी राजधानी केले.

इ.स. २००१च्या आक्रमणानंतर अमेरिकेने येथे मोठा हवाईतळ उभारला आहे.

वर्ग:अफगाणिस्तानमधील शहरे
इ.स. १८०८

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* जानेवारी २६ - क्रांतिकारकांनी ऑस्ट्रेलियाची सरकार (काही दिवसांकरता) उलथवली.
* मे २ - फ्रेंच आक्रमकांविरुद्धमाद्रिदमध्ये जनतेचा उठाव.

## जन्म
* एप्रिल २० - नेपोलियन तिसरा, फ्रांसचा सम्राट.
* जुलै १३ - पॅट्रिस मॅकमहोन, फ्रांसचा राष्ट्राध्यक्ष.

## मृत्यू
वर्ग:इ.स. १८०८
वर्ग:इ.स.च्या १८०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
पोर्तुगालचा चौथा होआव

'**पोर्तुगालचा होआव चौथा** (इंग्लिशःजॉन) (मार्च, इ.स. १६०३ - नोव्हेंबर ६, इ.स. १६५६) हा डिसेंबर १,इ.स. १६४० ते मृत्युपर्यंत पोर्तुगालचा राजा होता.

त्याच्या राजवटीबरोबरच स्वतंत्र पोर्तुगालचे अस्तित्त्व स्पेनने मान्य केले.

वर्ग:पोर्तुगाल
वर्ग:इ.स. १६०३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १६५६ मधील मृत्यू
बौद्ध

thumb|right|300px|बुद्धांना वंदन करताना एक कुटुंब
**बौद्ध** (इंग्रजी: Buddhist / बुद्धिस्ट) हे गौतम बुद्धांनी स्थापन केलेल्या बौद्ध धर्माचे अनुयायी होय. बौद्ध अनुयांयाचे दोन वर्ग आहेत — भिक्खु-भिक्खुणी आणि उपासक-उपासिका. गौतम बुद्ध हे या बौद्धांचे गुरू आहेत. जगातील अतिप्राचीन धर्मांपैकी एक आणि पहिला विश्वधर्म म्हणजे बौद्ध धर्म होय. लोकसंख्येच्या दृष्टीने बौद्ध हा जगातील द्वितीय क्रमांकाचा धर्म आहे. जगभरातील ७ अब्ज लोकसंख्येत १.६ अब्ज ते २.१ अब्ज (२३% ते २९%) लोकसंख्या बौद्ध अनुयायी आहेत. बौद्ध अनुयायी हे जगातील प्रत्येक खंडात आढळतात मात्र आशिया खंडात हे बहुसंख्यक आहेत. आशिया व्यतिरिक्त युरोपातील बौद्ध बहुसंख्य असलेला काल्मिकिया हा एकमेव प्रजासत्ताक प्रांत (स्वातंत्र्य राज्य) आहे.

## हे सुद्धा पहा 
* नवबौद्ध
* मराठी बौद्ध
* हिंदू
* पारशी
* ख्रिस्ती
* मुस्लिम
* यहूदी

## संदर्भ
## बाह्य दुवे

वर्ग:बौद्ध धर्म
वर्ग:विस्तार विनंती
व्हियेना

**व्हियेना** किंवा **वीन** (जर्मन: Wien) ही ऑस्ट्रिया देशाची राजधानी, ऑस्ट्रिया या देशातील ९ राज्यांपैकी एक राज्य व देशातील सर्वात मोठे शहर आहे. ऑस्ट्रियाच्या पूर्व भागात डॅन्यूब नदीच्या काठी वसलेल्या व्हियेना शहराची लोकसंख्या सुमारे १७.१४ लाख असून त्याच्या महानगर क्षेत्रात अंदाजे २४ लाख लोक (ऑस्ट्रियाच्या लोकसंख्येपैकी २५ टक्के) राहतात. व्हियेना शहर चेक प्रजासत्ताक, हंगेरी व स्लोव्हाकिया देशांच्या सीमेजवळ असून येथून ब्रातिस्लाव्हा ही स्लोव्हाकियाची राजधानी केवळ ६० किमी अंतरावर आहे.

इ.स.पू. ५व्या शतकापासून व्हियेना उल्लेख इतिहासात आहे. याचे मूळ नाव *उइंदोबोना* असे होते. इतिहासपूर्व रोमन साम्राज्यकाळात वसवण्यात आलेले व्हियेना शहर मध्य युगात ऑस्ट्रियन साम्राज्याची व नंतर ऑस्ट्रिया-हंगेरीची राजधानी होती. सध्या एक प्रगत व आधुनिक दर्जाचे शहर असलेल्या व्हियेनामध्ये ओपेकचे मुख्यालय तसेच संयुक्त राष्ट्रांची अनेक कार्यालये आहेत.

## इतिहास 
इसवीसनपूर्व ५०० वर्षांपासून व्हियेनाच्या परिसरात मानवी वस्ती असल्याचे पुरावे सापडले आहेत. जर्मन आदिवासी टोळ्यांच्या आक्रमणापासून संरक्षण व्हावे म्हणून रोमनांनी इसवीसनपूर्व १५ मध्ये शहराभोवती सुरक्षाभींत बांधली. या शहराला रोमन विंदोबोना म्हणत असत.

## वाहतूक 
[इवलेसे|व्हियेनामधील [ट्राम]]
व्हियेनामधील नागरी वाहतूक दृतगतीमार्ग, रेल्वे व जलद परिवहनावर अवलंबून आहे. भुयारी जलद वाहतूकीसाठी *व्हियेना ऊ-बान* तर मेट्रोसेवेसाठी *व्हियेना एस-बान* ह्या दोन रेल्वेसेवा उपलब्ध आहेत. येथील ट्रामसेवा जगातील सहाव्या क्रमांकाच्या वर्दळीची आहे. ऱ्हाईन-माइन-डॅन्यूब कालव्याद्वारे व्हियेनापासून जर्मनीमधील बहुसंख्य औद्योगिक शहरांपर्यंत जलवाहतूक सुलभ आहे.

व्हियेना आंतरराष्ट्रीय विमानतळ ऑस्ट्रियामधील सर्वात मोठा विमानतळ आहे व ऑस्ट्रियन एरलाइन्स ह्या प्रमुख विमान वाहतूक कंपनीचे मुख्यालय व्हियेनामध्येच स्थित आहे.

## खेळ 
अर्न्स्ट-हॅपल-स्टेडियोन हे ऑस्ट्रियामधील सर्वात मोठे फुटबॉल स्टेडियम व्हियेनामध्येच असून देशामधील अनेक लोकप्रिय फुटबॉल क्लब येथेच स्थित आहेत. युएफा यूरो २००८ स्पर्धेमधील ८ यजमान शहरांपैकी व्हियेना एक होते. फुटबॉल व्यतिरिक्त आईस हॉकी हा खेळ देखील येथे लोकप्रिय आहे.

## जुळी शहरे 
व्हिएन्नाचे खालील शहरांसोबत सांस्कृतिक व व्यापारी संबंध आहेत.

## चित्रदालन 

Wien-Linke Wienzeile-12-2007-gje.jpg
Wien-Hofburg-121a-Reichskanzleitrakt-2007-gje.jpg
Wien-Hofbibliothek-10-2005-gje.jpg
Wien-Jesuitenkirche-02-Dr. Ignaz-Seipel-Platz-2005-gje.jpg
Wien-Jesuitenkirche-14-Mittelschiff-2005-gje.jpg
Wien-Justizpalast-04-Schmerlingplatz-2009-gje.jpg
Wien-Staatsoper-112-2007-gje.jpg
Wien-Staatsoper-212-2013-gje.jpg

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ
* पर्यटन माहिती
* 

## संदर्भ आणि नोंदी 

वर्ग:ऑस्ट्रियामधील शहरे
वर्ग:ऑस्ट्रियाची राज्ये
वर्ग:युरोपातील देशांच्या राजधानीची शहरे
श्री गुरू गोविंद सिंगजी अभियांत्रिकी आणि तंत्रज्ञान महाविद्यालय (नांदेड)

इ.स. १९८० मध्ये सुरू झालेले हे अभियांत्रिकी आणि तंत्रज्ञान महाविद्यालय या भागातील एकमेव सरकारी/शासकीय अभियांत्रिकी महाविद्यालय असून आता ही स्वायत्त संस्था आहे. इ.स. २००३ मध्ये यास भारतीय प्रौध्योगिकी संस्था असे मानांकन मिळाले. नांदेड शहरापासून अंदाजे १० कि.मी. अंतरावर हे महाविद्यालय वसलेले असून संस्थेच्या स्वतःच्या परिवहन सेवेद्वारे नांदेडशी जोडलेले आहे.

## *प्रज्ञा* तांत्रिक महोत्सव 
**प्रज्ञा** हा येथील एक राष्ट्रीय पातळीवरील कार्यक्रम दरवर्षी फेब्रुवारी-मे या दरम्यान होतो.

नांदेड, श्री गुरू गोविंद सिंगजी अभियांत्रिकी आणि तंत्रज्ञान महाविद्यालय
वर्ग:नांदेड
वर्ग:स्वामी रामानंद तीर्थ मराठवाडा विद्यापीठ
श्रीलंकन रुपया

**श्रीलंकी रुपया** (अनेकवचन: रुपये) हे श्रीलंकाचे अधिकृत चलन आहे. एक श्रीलंकी रुपया हा शंभर सेंट मध्ये विभागला जातो. श्रीलंकी चलनामध्ये नोटा व नाणी वापरली जातात.

वर्ग:चलने
वर्ग:आशियाई चलने
वर्ग:श्रीलंका
रिचर्ड लॉरेन्स

इवलेसे|उजवे|300px
**रिचर्ड लॉरेन्स** (इ.स. १८००?:इंग्लंड - जून १३, इ.स. १८६१:वॉशिंग्टन डी.सी.) हा अमेरिकन अध्यक्षाचा खून करण्याचा प्रयत्न करणारा पहिला माणूस होता.

लॉरेन्स हा मनोरूग्ण होता. तो रंगारी होता व रंगातील रसायनांनी त्याचा आजार बळावल्याची शक्यता आहे. त्याचा असा समज होता की तो इंग्लंडचा राजा रिचर्ड तिसरा होता व अमेरिकन सरकारकडून त्याला खूप पैसे येणे होते. त्याच्या समजानुसार अमेरिकन अध्यक्ष अँड्र्यू जॅक्सन हे पैसे त्याला मिळु देत नव्हता.

याचा 'बदला' घेण्यासाठी लॉरेन्सने दोन पिस्तुले खरेदी केली व जॅक्सनवर पाळत ठेवु लागला. जानेवारी ३०, इ.स. १८३५ रोजी जॅक्सन दक्षिण कॅरोलिनाच्या प्रतिनिधी वॉरेन आर. डेव्हिसच्या अंत्ययात्रेसाठी गेला. लॉरेन्सने एका खांबामागुन जॅक्सनवर नजर ठेवली व जसा तो जवळ आला, त्यासरशी लॉरेन्सने पुढे होउन जॅक्सनवर मागुन पिस्तुल रोखले व गोळी झाडण्याचा प्रयत्न केला. परंतु गोळी झाडली गेलीच नाही. ते पाहता लॉरेन्सने दुसरे पिस्तुल झाडले परंतु त्याचीही तीच गत झाली. तोपर्यंत जॅक्सन व ईतरांनी लॉरेन्सला पाहिले व झटापट सुरू झाली. जॅक्सनने हातातील काठीने लॉरेन्सला टोले लगावले व ईतरांनी त्याला पकडले.

एप्रिल ११, इ.स. १८३५ रोजी लॉरेन्सवर खटला चालवण्यात आला. पहिल्या पाच मिनीटात ज्युरीने लॉरेन्सला वेडपणाच्या कारणामुळे निर्दोष ठरवला. लॉरेन्सला मनोरूग्णांच्या दवाखान्यात ठेवण्यात आले. तेथेच त्याचा मृत्यू झाला.

वर्ग:अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने
लॉरेन्स, रिचर्ड
गॅलापागोस द्वीपसमूह

हा लेख गॅलापागोस द्वीपसमूहाबद्दल आहे. इतर अर्थांसाठी पहा गॅलापागोस-निःसंदिग्धीकरण.
[250 px|इवलेसे|गालापागोस द्वीपसमूहाचे [प्रशांत महासागरातील स्थान]]
**गालापागोस द्वीपसमूह** () हा पॅसिफिक महासागरामधील विषुववृत्ताच्या आसपासच्या १३ मोठी द्वीपे, ६ छोटी द्वीपे व १०७ दगड व कातळांचा बनलेला एक द्वीपसमूह आहे. ज्वालामुखीच्या उद्रेकामधून तयार झालेला हा द्वीपसमूह दक्षिण अमेरिकेच्या इक्वेडोर देशाच्या पश्चिमेस ९२६ किमी अंतरावर स्थित असून तो एक्वेडोरचा एक प्रांत आहे. ह्यातले सगळ्यात जुने द्वीप अंदाजे ५० लाख ते १ कोटी वर्षांपूर्वी तयार झालेली आहेत. अजुनही या ज्वालामुखींचे उद्रेक होत आहेत. शेवटचा उद्रेक इ.स. १९९८ मध्ये झाला.

या बेटांवर असलेली जैविक विविधता वेगळी राहीली गेली कारण याचा कोणत्याही मुख्य खंडांशी संबंध आला नाही. (संदर्भ?) त्यामुळे येथे असलेले सजीव व वनस्पती वेगळ्या रितीने उत्क्रांत होत गेल्या असे दिसून आले. (संदर्भ?) या बेटा वरील जैविक विविधता पाहून चार्ल्स डार्विन ने उत्क्रांतिवादाचा सिद्धांत मांडला. त्याचा उत्क्रांतिवादाचा सिद्धांत या बेटांवरील स्थानिक जीवसृष्टी पाहून सुचला.
या बेटावर आता सहली आयोजित केल्या जातात. पूर्वी आलेल्या स्पॅनीश लोकांनी येथील अनेक महत्त्वाच्या जीवांच्या कत्तली केल्या जसे की येथील मोठ्या पाठीची कासवे व छोटे पेंग्विन पक्षी. मात्र आता हे एक अभयारण्य व जागतिक कीर्ती असलेले पर्यटन विषयक ठिकाण आहे. 

येथील जैविक वैविध्यामुळे गालापागोसला १९७८ साली युनेस्कोच्या जागतिक वारसा स्थान यादीत समाविष्ट करण्यात आले.

## दालन

File:Galapagos giant tortoise Geochelone elephantopus.jpg|
File:Gigantic Turtle on the Island of Santa Cruz in the Galapagos.JPG|
File:Side angle shot of a gigantic galapagos turtle on the island of santa cruz.JPG|
File:A gigantic galapagos tortuga on the island of santa cruz.JPG|
File:Gigantic galapagos turtle on the island of santa cruz.JPG|
File:Galápagos tortoise - Chelonoidis nigra on the Santa Cruz Island - Galapagos.jpeg|
File:The Galápagos tortoise or Galápagos giant tortoise (Chelonoidis nigra) - Santa Cruz Island.jpeg|

## बाह्त दुवे
*गालापागोस राष्ट्रीय उद्यान

वर्ग:इक्वेडोरचा भूगोल
वर्ग:द्वीपसमूह
वर्ग:इक्वेडोरमधील जागतिक वारसा स्थाने
ऑलिव्हर क्रॉमवेल

thumb|right|ऑलिव्हर क्रॉमवेल
**ऑलिव्हर क्रॉमवेल** (एप्रिल २५, इ.स. १५९९:हंटिंग्डन, इंग्लंड - सप्टेंबर ३, इ.स. १६५८:लंडन)हा इंग्लिश राजकारणी व सेनापती होता.

त्याने इंग्लंडचा राजा चार्ल्स पहिल्याविरुद्धच्या क्रांतिचे नेतृत्व केले व जिंकल्यावर इंग्लंड, स्कॉटलंड व आयर्लंडचा रक्षक म्हणुन डिसेंबर १६, इ.स. १६५३ ते मृत्युपर्यंत राज्य केले.

क्रॉमवेलने कॅम्ब्रिज येथील सिडनी ससेक्स कॉलेजमध्ये शिक्षण घेतले परंतु पदवी मिळवण्याच्या आधीच त्याने शिक्षण सोडले. इंग्लिश गृहयुद्धाच्या सुरुवातीस क्रॉमवेलने खाजगी घोडदल उभारले व इंग्लिश संसदेकडून लढाईत भाग घेतला. मार्स्टन मूरच्या लढाईतील विजयाने त्याचे सेनापती म्हणून वजन वाढले. चार्ल्स हरल्यावर त्याने राज्यसूत्रे हाती घेतली.

वयाच्या ५९व्या वर्षी क्रॉमवेल मलेरियाने मृत्यू पावला. त्याच्यानंतर त्याचा मुलगा रिचर्ड क्रॉमवेल राज्यकर्ता झाला परंतु दोन वर्षांनी त्याला पदच्युत करून चार्ल्स पहिल्याचा मुलगा चार्ल्स दुसरा इंग्लंडचा राजा झाला. त्यानंतर क्रॉमवेलचे दफन केलेले शव काढून त्याची विटंबना करण्यात आली व शिरच्छेद करून मुंडके लंडनच्या रस्त्यांवर मिरवण्यात आले.

वर्ग:इंग्लंडचा इतिहास
वर्ग:इंग्लंडचे राज्यकर्ते
वर्ग:इ.स. १५९९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १६५८ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कुरुफ

**कुरुफ** (; ) हे पोलंड देशाच्या उत्तर भागातील बाल्टिक समुद्रकिनाऱ्यावर वसलेले पोलंडचे एक प्रमुख शहर आहे. हे लुब्लिन व पुलावे गावांच्या दरम्यान कुरौका नदीवर वसलेले आहे.

या गावाची वस्ती २,८२६ (२०१०चा अंदाज) आहे. इ.स. १४३१ व इ.स. १४४२च्या दरम्यान या गावाला शहराचा दर्जा देण्यात आला होता. त्याकाळात हे गाव अन्नबाजार व कातडी मालाचे उत्पादनकेंद्र म्हणून ख्यात होते. इ.स. १६७०मध्ये येथे प्लेगचा प्रादुर्भाव झाला व लोकसंख्या कमी झाल्यामुळे याचा शहराचा दर्जा काही वर्षांकरता काढून घेण्यात आला. इ.स. १७९५ च्या पोलंडच्या फाळणीनंतर हे शहर ऑस्ट्रियाचा भाग झाले व इ.स. १८१५मध्ये पोलंड संस्थानात आले. इ.स. १९१८ पासून कुरुफ पोलंडमध्येच आहे. दुसऱ्या महायुद्धात सप्टेंबर ९, इ.स. १९३९ रोजी जर्मन लुफ्तवाफेने येथे बॉम्बफेक केली होती.

## बाह्य दुवे 
*कुरुफची विकि

वर्ग:पोलंडमधील शहरे
इंग्लंडचा पहिला चार्ल्स

thumb|right|चार्ल्स पहिला, इंग्लंड
thumb|right|चार्ल्स पहिला, इंग्लंड
**पहिला चार्ल्स** (नोव्हेंबर १९, इ.स. १६००:डन्फरलिन - जानेवारी ३०, इ.स. १६४९:लंडन) हा मार्च २७, इ.स. १६२५ पासून त्याच्या मृत्यूपर्यंत इंग्लंडचा राजा होता. चार्ल्स जेम्स पहिला व डेन्मार्कची ऍन यांचा मुलगा. त्याची शारीरिक वाढ नीट न झाल्याने लिखित इतिहासातील अगदी बुटक्या राजांमध्ये चार्ल्सची गणना होते. चार्ल्सने इंग्लंडमधल्या ख्रिश्चन धर्माच्या पालनात ढवळाढवळ करून ख्रिश्चन धर्मगुरूंना नाराज केले होते. आपण सुरू केलेल्या युद्धांचा खर्च भागवण्याकरता त्याने संसदेच्या मान्यतेशिवाय प्रजेवर कर आकारायलाही सुरुवात केली होती. इंग्लंडचे राज्य देवाने आपल्याला दिलेले आहे आणि आपली सत्ता अमर्याद आहे अशी चार्ल्सची दैवी राज्यकर्तृत्त्वाची कल्पना होती. पण धर्मातली ढवळाढवळ आणि कर आकारणी ह्या वर म्हटलेल्या त्याच्या मुख्यतः दोन कृत्यांवरून तो अनिर्बंध सत्ता बळकावू पहात आहे असा इंग्लंडच्या संसदेचा ग्रह झाला आणि तिने त्याच्या त्या कल्पनेला आक्षेप घेतला.

चार्ल्स आणि संसद ह्या दोन्ही बाजूंनी युद्धाची तयारी सुरू केली. ऑगस्ट इ.स. १६४२मध्ये चार्ल्स उत्तरेत ऑक्सफर्डला गेला व तिथे त्याने आपला दरबार भरवला. संसद लंडनमध्ये होती व तिने तिथे स्वतंत्र सैन्य उभारायला सुरुवात केली. ऑक्टोबर २५ला युद्धाला तोंड फुटले, पण एजहिलच्या लढाईत कोणाचीच हार-जीत झाली नाही. इ.स. १६४४ पर्यंत तुरळक लढाया होत राहिल्या. शेवटी नेसेबीच्या लढाईत संसदेच्या सैन्याने चार्ल्सच्या सैन्याला हरवले आणि चार्ल्स ऑक्सफर्डला पळून गेला. नंतर एप्रिल इ.स. १६४६मध्ये वेढा फोडून तो स्कॉटलंडला पळाला व तिथे प्रेझ्बिटीरिअन पंथाच्या सैन्याला शरण गेला. परंतु त्यां सैन्याने चार्ल्सला स्कॉटलंड व इंग्लंडमधल्या युद्धातला मोहरा बनवले आणि युद्ध थांबवण्याच्या बदल्यात त्याला इंग्लिश संसदेकडे सोपवले.

पुन्हा एकदा पळून चार्ल्स आईल ऑफ राईटच्या संसदीय अधिकाऱ्याला शरण गेला. पण त्या अधिकाऱ्याला चार्ल्सबद्दल सहानुभुति नव्हती. पर्यायी चार्ल्स पुन्हा तुरुंगात पडला. इ.स. १६४८मध्ये संसदेने खास कायदा मंजूर करून चार्ल्सवर खटला केला. 'देवाने आपल्याला राजेपद दिलेले असल्यामुळे कोणतेही न्यायालय आपल्यावर खटलाच करु शकत नाही' असा युक्तिवाद त्यावेळी चार्ल्सने केला. 'न्यायालयासमोर सगळी माणसे सारखीच आहेत' असा संसदेने प्रतिवाद केला. खटल्याचा निकाल चार्ल्सच्या विरुद्ध लागला व त्याला मृत्युदंडाची शिक्षा झाली. चार्ल्सने माफी मागितल्यास त्याला ती देण्याची तयारी न्यायालयाने दाखवली, पण त्याने मरण पसंत केले. जानेवारी ३०, इ.स. १६४९ला चार्ल्सला शिरच्छेदाने मृत्युदंड देण्यात आला.

वर्ग:इंग्लंडचा इतिहास
वर्ग:इंग्लंडचे राज्यकर्ते
चार्ल्स ०१
वर्ग:इ.स. १६४९ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १६०० मधील जन्म
अँड्रु जॅक्सन

**अँड्र्यू जॅक्सन** (इंग्लिश: *Andrew Jackson* ;) (मार्च १५, इ.स. १७६७ - जून ८, इ.स. १८४५) हा अमेरिकेचा सातवा अध्यक्ष होता. तो ४ मार्च, इ.स. १८२९ ते ४ मार्च, इ.स. १८३७ या कालखंडात अध्यक्षपदावर होता. इ.स. १८१५ साली ब्रिटिशांविरुद्ध झालेल्या न्यू ऑर्लिन्सच्या लढाईत व त्याआधी इ.स. १८१४ साली रेड स्टिक मुस्कोगी टोळ्यांविरुद्ध झालेल्या टॅलापूसा नदीच्या लढाईत त्याने अमेरिकी संस्थानांच्या फौजांचे यशस्वी नेतृत्व केले. इ.स. १८२०-३० च्या दशकांमध्ये जॅक्सनाने अमेरिकन राजकारणात द्विपक्षीय पद्धत रुजवण्यात मोठा हातभार लावला. तो डॅमोक्रॅटिक पक्षाच्या संस्थापकांपैकी एक होता.

## बाह्य दुवे 
* 
* 
* 

वर्ग:अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १७६७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८४५ मधील मृत्यू
वर्ग:डेमोक्रॅटिक पक्ष (अमेरिका) मधील राजकारणी
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रोम

**रोम** () ही इटली देशाची राजधानी व सगळ्यात मोठे शहर आहे. रोम शहरात अंदाजे २७ लाख तर महानगर परिसरात ३७ लाख लोकवस्ती आहे.

इटलीच्या मध्य-पश्चिम भागात लात्सियो प्रांतामध्ये तिबेर व ऍनियेन नद्यांच्या संगमावर वसलेल्या रोम शहराला अतिप्राचीन इतिहास आहे. इ.स. पूर्व ८व्या शतकापासूनच्या लिखित इतिहासात रोमचा उल्लेख आहे. एका नोंदीनुसार रोमची स्थापना एप्रिल २१, इ.स.पूर्व ७५३ रोजी करण्यात आली होती. ऐतिहासिक रोमन साम्राज्याची राजधानी रोम येथेच होती.

दुसऱ्या शतकापासून पोपचे वास्तव्य रोम शहरामध्ये राहिले आहे. १९२९ साली स्थापन झालेला व्हॅटिकन सिटी हा जगातील सर्वांत लहान देश पूर्णपणे रोम शहराच्या अंतर्गत आहे.

रोम हे इटलीमधील सर्वांत लोकप्रिय, युरोपीय संघामधील ३ रे तर जगातील ११वे लोकप्रिय पर्यटनस्थळ आहे. युनेस्कोच्या जागतिक वारसा स्थानांपैकी रोम हे एक आहे.

## वाहतूक 
### रस्ते आणि महामार्ग 
### विमानवाहतूक 
लिओनार्डो दा विंची फ्युमिचिनो विमानतळ रोममधील प्रमुख विमानतळ आहे. येथून जगातील बव्हंश मोठ्या शहरांना तसेच युरोप आणि आसपासच्या प्रदेशातील शहरांना विमानसेवा उपलब्ध आहे. याशिवाय रोम च्यांपिनो हा छोटा विमानतळही शहराला विमानसेवा पुरवतो.

### रेल्वे 
रोमा टर्मिनी हे रोमचे मुख्य रेल्वे स्थानक आहे.

## जुळी आणि मित्र शहरे 
९ एप्रिल, १९५६ पासून रोमने फक्त पॅरिसला जुळ्या शहराचा दर्जा दिला आहे.
*  पॅरिस, फ्रांस, १९५६
: *Solo Parigi è degna di Roma; solo Roma è degna di Parigi.* 
: *Seule Paris est digne de Rome; seule Rome est digne de Paris.* 
: "फक्त पॅरिस रोमच्या लायकीचे आहे आणि फक्त रोम पॅरिसच्या लायकीचे आहे."

रोमची इतर मित्र शहरे:

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* रोमचे अधिकृत संकेतस्थळ 
* APT पर्यटन माहिती 
* रोममधील संग्रहालये 
* व्हॅटिकन संग्रहालये 
* 

## हे सुद्धा पहा 
* रोमन साम्राज्य
* व्हॅटिकन सिटी


वर्ग:इटलीमधील शहरे
वर्ग:युरोपातील देशांच्या राजधानीची शहरे
वर्ग:उन्हाळी ऑलिंपिक यजमान शहरे
वर्ग:इटलीमधील जागतिक वारसा स्थाने
वर्ग:लात्सियो प्रदेश
हिंदी भाषा

**हिंदी** ही भारत देशामधील सर्वाधिक वापरली जाणारी भाषा आहे. हिंद-आर्य भाषासमूहामधील हिंदुस्तानी भाषेच्या संस्कृतीकरणामधून हिंदीचा उदय झाला. भारताच्या उत्तर भागातील आणि मध्य प्रदेशातील लोकांची ती मातृभाषा आहे. सध्या भारताच्या दिल्ली, उत्तर प्रदेश, हरयाणा, बिहार, झारखंड, मध्य प्रदेश, छत्तीसगड व राजस्थान ह्या राज्यांमध्ये बहुसंख्य हिंदी भाषिक आहेत. इंग्रजीबरोबरच हिंदी ही भारत सरकारच्या कामकाजाची भाषा आहे
अनेकजण हिंदीला राष्ट्रभाषा असे समजतात परंतु हिंदी ही राष्ट्रभाषा नाही. भारतीय राज्यघटनेनुसार सर्व २२ भाषा अधिकृत आहेत. आपला देश समानतेला महत्त्व देतो त्यामुळेच सर्व भाषा समान आहेत. हिंदी ही राष्ट्रभाषा नाही. हिंदीला देवनागरी लिपी मध्ये लिहीतात. 

2011 च्या भारताच्या जनगणनेनुसार, हिंदी ही भारतातील सर्वात वेगाने वाढणारी भाषा आहे, त्यानंतर दुसऱ्या स्थानावर काश्मिरी, मेईटी (अधिकृतपणे मणिपुरी म्हणतात) तसेच गुजराती, तिसऱ्या स्थानावर आणि बंगाली चौथ्या स्थानावर आहे. 

* जगातील सुमारे ५० कोटी लोक हिंदी समजू किंवा बोलू शकतात.
* भारतातील सर्वात जास्त खप आणि आवृत्त्या असलेली वर्तमानपत्रे हिंदी भाषेत प्रसिद्ध होतात.
* हिंदी चित्रपट भारतातच नाही तर जगभर पाहिले जातात.
* हिंदी चित्रपटसंगीत सर्वत्र लोकप्रिय आहे.
* चिनी आणि इंग्रजीच्या पाठोपाठ हिंदी ही जगातली सर्वात जास्त बोलली जाणारी भाषा आहे.
* आंतरजालावर वापरलेल्या भाषांतल्या पहिल्या दहात हिंदी आहे.
* जिच्यातले अधिकाधिक साहित्य अन्य जागतिक भाषांत अनुवादित होते अशा पहिल्या विसात हिंदी आहे.
* भारतात अन्य भाषांत हिंदीतल्या अनेक शब्दांचा शिरकाव झाला आहे आणि त्या भाषांच्या व्याकरणावर हिंदीचा प्रभाव जाणवू लागला आहे.

भारतीय घटनेतील कलम ३५१ अनुसार हिंदी भाषेचा विकास करण्याची जबाबदारी केंद्र सरकारची आहे. आठव्या अनुसूचीतील अन्य २१ भारतीय भाषा व जगातील इतर सर्व भाषांच्या प्रचलित शब्द संग्रहाचा अंगिकार करून हिंदी भाषेचा विकास करण्याचे आदेश घटनेत दिले आहेत. मॉरिशसमध्ये भारत सरकारच्या अनुदानाने आंतरराष्ट्रीय हिंदी सचिवालय स्थापित झाले आहे. जगातील पहिले हिंदी विद्यापीठ भारत सरकारने महाराष्ट्रात वर्धा येथे महात्मा गांधी हिंदी विश्वविद्यालय या नावाने स्थापन केले आहे.

## संदर्भ यादी 
## हे सुद्धा पहा 
* फिजी हिंदी
* जगातील भाषांची यादी

वर्ग:हिंद-आर्य भाषासमूह
वर्ग:भारतामधील भाषा
श्रीकांत सिनकर

**श्रीकांत सिनकर** ( : ४ जानेवारी १९४०  मृत्यू: १० फेब्रुवारी १९९६ ) हे मराठी लेखक आहेत. रहस्यकथा लेखनासाठी ते सुपरिचित आहेत.

## प्रकाशित साहित्य 
वर्ग:इ.स. १९४० मधील जन्म
वर्ग:मराठी लेखक
बी.डी. जत्ती

**बसप्पा धनप्पा जत्ती** (सप्टेंबर १०, इ.स. १९१२:सावळगी - जून ७, इ.स. २००२) हे भारताचे उपराष्ट्रपती व कार्यवाहू राष्ट्रपती होते.

यांचा जन्म कर्नाटक राज्यातील विजापुर जिल्ह्यात सावळगी गावात झाला. त्यांनी साइक्स लॉ कॉलेज, कोल्हापुर येथे कायद्याचे शिक्षण घेतले व जमखंडी येथे वकिलीचे काम सुरू केले.

जत्तींनी आपल्या राजकीय कारकिर्दीची सुरुवात जमखंडी नगरपालिकेपासून केली. यानंतर ते जमखंडी विधानसभेवर निवडुन गेले. मजल-दरमजल करीत त्यांनी कर्नाटकचे मुख्यमंत्रीपद व ओडिशाचे राज्यपालपद मिळवले. इ.स. १९७४ ते इ.स. १९८० पर्यंत ते भारताचे उपराष्ट्रपती होते व फेब्रुवारी ते जुलै इ.स. १९७७ या कालखंडात त्यांनी कार्यवाहू राष्ट्रपतीपद सांभाळले.

वर्ग:कर्नाटकचे मुख्यमंत्री
वर्ग:ओडिशाचे राज्यपाल
वर्ग:इ.स. २००२ मधील मृत्यू
वर्ग:भारताचे राष्ट्रपती
वर्ग:कन्नड राजकारणी
वर्ग:इ.स. १९१२ मधील जन्म
नौरू

**नौरू** हा ओशनिया खंडाच्या मायक्रोनेशिया भागातील एक छोटा द्वीप-देश आहे. नौरू दक्षिण प्रशांत महासागरामधील एका लहान बेटावर वसला आहे. हा जगातील सर्वात लहान द्वीप-देश व सर्वात लहान स्वतंत्र देश आहे. हा जगातील एकमेव असा देश आहे ज्याला राजधानी नाही.

## इतिहास 
### नावाची व्युत्पत्ती 
### प्रागैतिहासिक कालखंड
## भूगोल 
### चतुःसीमा 
### राजकीय विभाग
### मोठी शहरे 
## समाजव्यवस्था 
### वस्तीविभागणी 
### धर्म
### शिक्षण 
### संस्कृती
## राजकारण 
## अर्थतंत्र
वर्ग:ओशनियातील देश
वर्ग:मायक्रोनेशिया
इ.स. १४७७

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* मार्को पोलोच्या प्रवासवर्णनाच्या पुस्तकाची पहिली आवृत्ती इल मिलियोन नावाने इटलीमध्ये प्रसिद्ध झाली.

## जन्म
* जानेवारी १६ - योहान्स शोनर, जर्मन अंतराळतज्ञ व नकाशेतज्ञ.
* मलिक मोहम्मद जायसी, सूफी कवी.

## मृत्यू 
वर्ग:इ.स. १४७७
वर्ग:इ.स.च्या १४७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १५ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १४०९

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* जुलै ९ - व्हेनिसच्या डोज मिशेल स्तेनोने नापोलीच्या राजा लादिस्लॉसकडून डाल्मेशियाच्या समुद्रकिनाऱ्याचा भाग विकत घेतला. १ लाख डुकाट (३५० किलो सोने) देउन घेतलेल्या या प्रदेशानिशी व्हेनिसचे शासन एड्रियाटिक समुद्राच्या दोन्ही किनाऱ्यांवर पसरले.

## जन्म
* जानेवारी १६ - रेने पहिला, नेपल्सचा राजा.

## मृत्यू
* जुलै २५ - मार्टिन पहिला, सिसिलीचा राजा.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:इ.स. १४०९
वर्ग:इ.स.च्या १४०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १५ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १५०४

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जानेवारी ३१ - फ्रांसने नेपल्स अरागोनच्या राज्याला दिले.

## जन्म 
* मार्च ३१ - गुरू अंगददेव, शीख गुरू.

## मृत्यू
वर्ग:इ.स. १५०४
वर्ग:इ.स.च्या १५०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७८०

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* जानेवारी १६ - अमेरिकन क्रांती - केप सेंट व्हिन्सेन्टची लढाई.
* मे १२ - अमेरिकन क्रांती - ब्रिटिश सैन्याने चार्ल्स्टन, दक्षिण कॅरोलिना जिंकले.
* ऑगस्ट १६ - अमेरिकन क्रांती-कॅम्डेनची लढाई - ब्रिटिश सैन्याचा अमेरिकन सैन्यावर विजय.

* बेंगाल गॅझेट या भारतातील सर्वप्रथम वृत्तपत्राचे प्रकाशन सुरू झाले.

## जन्म
* ऑगस्ट २९ - ज्याँ ओगूस्ट डोमिनिक ॲंग्र, नव-अभिजात चित्रपरंपरेतील फ्रेंच चित्रकार.

## मृत्यू
वर्ग:इ.स. १७८०
वर्ग:इ.स.च्या १७८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७६१

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जानेवारी १४ - पानिपतची तिसरी लढाई - अहमदशाह अब्दालीच्या सैन्याने मराठ्यांचा पराभव केला.
* जानेवारी १६ - ब्रिटिश सैन्याने पुडुचेरी फ्रांसकडून जिंकले.

## जन्म 
* जून ७ - जॉन रेनी, स्कॉटिश अभियंता.

## मृत्यू 
* जानेवारी १४ - विश्वासराव पेशवे, सदाशिवरावभाऊ व २७ इतर मराठा सरदार.
* जुलै १३ - तोकुगावा लेशिगे, जपानी शोगन.
* डिसेंबर ९ - मराठा छत्रपती महाराणी ताराबाई

वर्ग:इ.स. १७६१
वर्ग:इ.स.च्या १७६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८२२

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* फेब्रुवारी ९ - हैतीने डॉमिनिकन प्रजासत्ताकवर हल्ला केला.
* एप्रिल २७ - युलिसिस एस. ग्रँट, अमेरिकेचा १८वा राष्ट्राध्यक्ष.
* मे २४ - पिचिंचाची लढाई - पेरूमध्ये ॲंतोनियो होजे दि सुकरने क्विटो स्वतंत्र केले.
* डिसेंबर १ - पेद्रो पहिला ब्राझिलचा सम्राट झाला.

## जन्म 
* मार्च ११ - ऍलिसन नेल्सन, अमेरिकन ब्रिगेडिअर जनरल.
* ऑक्टोबर ४ - रदरफोर्ड बी. हेस, अमेरिकेचा एकोणिसावा राष्ट्राध्यक्ष.

## मृत्यू 
वर्ग:इ.स. १८२२
वर्ग:इ.स.च्या १८२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १६४०

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* मे ५ - इंग्लंडचा राजा चार्ल्स पहिला याने संसद बरखास्त केली.
* डिसेंबर १ - पोर्तुगालला स्पेनपासून स्वातंत्र्य. होआव चौथा राजेपदी.

## जन्म
* मे ३१ - मिकाल विस्नियोवीकी, पोलंडचा राजा.
* जून ९ - लिओपोल्ड पहिला, पवित्र रोमन सम्राट.

## मृत्यू
* फेब्रुवारी ८ - चौथा मुराद, ओस्मानी सम्राट.
* मे ३० - पीटर पॉल रुबेन्स, बेल्जियमचा चित्रकार.

वर्ग:इ.स. १६४०
वर्ग:इ.स.च्या १६४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १०८१

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
## जन्म
* डिसेंबर १ - लुई सहावा, फ्रांसचा राजा.

## मृत्यू
## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. १०८१
वर्ग:इ.स.च्या १०८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ११ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ११३५

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
## जन्म
## मृत्यू 
* जून ४ - सोंग हुईजोंग, चिनी सम्राट. (ज. १०८२)
* डिसेंबर १ - हेन्री पहिला, इंग्लंडचा राजा.

वर्ग:इ.स. ११३५
वर्ग:इ.स.च्या ११३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १२ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १५७१

## जन्म 
* सप्टेंबर २५ - गो-योझेई, जपानी सम्राट,
* डिसेंबर २७ - योहानेस केप्लर, जर्मन खगोलशास्त्रज्ञ.


वर्ग:इ.स.च्या १५७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १६५४

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* जून ६ - स्वीडनची प्रोटेस्टंट राणी क्रिस्टीनाने कॅथोलिक पंथ स्वीकारला व राज्य सोडून दिले. तिच्यानंतर तिचा चुलतभाउ चार्ल्स दहावा राजा झाला.

## जन्म
* मार्च ११ - हेन्रिक जॉर्ज न्युस, रचनाकार.
* मे ४ - कांग्क्सी, चीनी सम्राट.
* डिसेंबर २७ - जेकब बर्नोली, स्विस गणितज्ञ.

## मृत्यू
* ऑक्टोबर ३० - गो-कोम्यो, जपानी सम्राट.

वर्ग:इ.स. १६५४
वर्ग:इ.स.च्या १६५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७९८

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* मार्च ७ - फ्रांसच्या सैन्याने रोमचा पाडाव केला व रोमन प्रजासत्ताकची स्थापना झाली.

## जन्म 
## मृत्यू
वर्ग:इ.स. १७९८
वर्ग:इ.स.च्या १७९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १६१२

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
## जन्म 
## मृत्यू 
* एप्रिल ११ - इमॅन्युएल फान मेटरेन, फ्लेमिश ईतिहासकार.
* सप्टेंबर १२ - व्हासिली चौथा, रशियाचा झार.

वर्ग:इ.स. १६१२
वर्ग:इ.स.च्या १६१० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७९७

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* मे १२ - नेपोलियन बोनापार्टने व्हेनिस जिंकले.
* जुलै २५ - स्पेनच्या तेनेरीफ द्वीपांवरील हल्ल्यात होरेशियो नेल्सनने ३०० सैनिक व स्वतःचा उजवा हात गमावला.

## जन्म 
* मे १८ - फ्रेडेरिक ऑगस्टस दुसरा, सॅक्सनीचा राजा.
* डिसेंबर २७ - मिर्झा असदुल्लाखान गालिब, उर्दू कवी.

## मृत्यू 
* ऑगस्ट ३ - जेफ्री ऍम्हर्स्ट, इंग्लिश सेनापती.
* सप्टेंबर १० - मेरी वोल्स्टनक्राफ्ट, इंग्लिश लेखिका.

वर्ग:इ.स. १७९७
वर्ग:इ.स.च्या १७९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८३५

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जानेवारी ३० - रिचर्ड लॉरेन्स नावाच्या माथेफिरू माणसाने अमेरिकेचा अध्यक्ष अँड्र्यू जॅक्सनचा खून करण्याचा प्रयत्न केला. लॉरेन्सची दोन्ही पिस्तुले ऐनवेळी बिघडली. चिडलेल्या जॅक्सनने लॉरेन्सला काठीने मारून पळवून लावले.
* फेब्रुवारी २० - तीव्र भूकंपात चिलीतील कन्सेप्शन हे गाव नेस्तनाबूद.
* मे ५ - युरोपमध्ये सर्वप्रथम रेल्वे बेल्जियमच्या ब्रसेल्स व मेकेलेन शहरांच्या दरम्यान धावली.
* डिसेंबर २९ - न्यूएकोटाचा तह - चेरोकी जमातीची मिसिसिपीच्या पूर्वेची सगळी जमीन अमेरिकेच्या स्वाधीन.
* डिसेंबर १ - हान्स क्रिस्चियन ऍन्डरसनच्या परीकथांचे पहिले पुस्तक प्रकाशित.

## जन्म 
* नोव्हेंबर १९ - झांशीची राणी लक्ष्मीबाई यांचा जन्म

## मृत्यू 
* मार्च २ - फ्रांसिस दुसरा, पवित्र रोमन सम्राट.
* जुलै ६ - जॉन मार्शल,अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाचा मुख्य न्यायाधीश.

वर्ग:इ.स. १८३५
वर्ग:इ.स.च्या १८३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १४४६

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
## जन्म
* मे १२ - गुस्ताव पहिला, स्वीडनचा राजा.

## मृत्यू 
* मे ९ - मेरी, नेपल्सची राणी.

वर्ग:इ.स. १४४६
वर्ग:इ.स.च्या १४४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १५ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १५०३

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* मे १० - क्रिस्टोफर कोलंबसने केमन द्वीपसमूहाला भेट दिली व त्यांचे नामकरण *ला तोर्तुगा* असे केले.

## जन्म
* डिसेंबर १४ - नोस्ट्राडॅमस, फ्रांसचा गणितज्ञ व भविष्यवेत्ता.

## मृत्यू
* ऑगस्ट १८ - पोप अलेक्झांडर सहावा.
* ऑक्टोबर १८ - पोप पायस तिसरा.
* डिसेंबर २८ - पियेरो लोरेंझो दी मेदिची, फ्लोरेंसचा राज्यकर्ता.

वर्ग:इ.स. १५०३
वर्ग:इ.स.च्या १५०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १६९४

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जुलै २७ - बँक ऑफ ईंग्लंडची रचना.

## जन्म 
* सप्टेंबर २५ - हेन्री पेल्हाम, युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान.

## मृत्यू 
* डिसेंबर २८ - मेरी दुसरी, इंग्लंडची राणी.

वर्ग:इ.स. १६९४
वर्ग:इ.स.च्या १६९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८३६

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* फेब्रुवारी २३ - टेक्सासच्या सान ॲंटोनियो गावाच्या किल्ल्याला (अलामो) मेक्सिकन सैन्याने वेढा घातला.
* मार्च २ - टेक्सासच्या प्रजासत्ताकने स्वतःला मेक्सिको पासून स्वतंत्र जाहीर केले.
* मार्च ६ - टेक्सासचे प्रजासत्ताक - अलामोचा प्रतिकार थांबला. मेक्सिकोच्या १,६०० सैनिकांविरुद्ध १३ दिवस किल्ला लढवणारे १८९ टेक्सासचे सैनिक पराभूत.
* एप्रिल २० - अमेरिकेत विस्कॉन्सिन प्रांताची निर्मिती.
* एप्रिल २१ - सान जेसिंटोची लढाई - सॅम ह्युस्टनच्या नेतृत्वाखालील टेक्सासच्या सैन्याने मेक्सिकन सैन्याला हरवले.
* मे १६ - २७ वर्षाच्या एडगर ऍलन पोने त्याच्या १३ वर्षाच्या चुलत बहिणीशी लग्न केले.

## जन्म 
* सप्टेंबर ७ - हेन्री कॅम्पबेल-बॅनरमन, युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान.

## मृत्यू 
* जून २८ - जेम्स मॅडिसन, अमेरिकेचा राष्ट्राध्यक्ष.
* सप्टेंबर १४ - एरन बर, अमेरिकेचा उपराष्ट्राध्यक्ष.

वर्ग:इ.स. १८३६
वर्ग:इ.स.च्या १८३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १६७३

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* मे १७ - लुई जोलिये व जॉक मार्केटने मिसिसिपी नदीच्या आसपासच्या प्रदेशांचा शोध घेण्यास सुरुवात केली.

## जन्म 
* डिसेंबर ३० - तिसरा एहमेद, ओट्टोमन सुलतान.

## मृत्यू 
* १७ फेब्रुवारी - मोलियेर, फ्रेंच नाटककार व अभिनेता.

वर्ग:इ.स. १६७३
वर्ग:इ.स.च्या १६७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
लेख वावेंसा

thumb|right|200px|
**लेख वावेंसा** (पोलिश: *Lech Wałęsa*) (सप्टेंबर २९, इ.स. १९४३; पापोवो - हयात) हे पोलंडचे माजी अध्यक्ष आहेत. त्यापूर्वी ते कामगार नेते होते

विद्युत उपकरणे दुरुस्त करणाऱ्या वालेंसाने आपली राजकीय कारकीर्द कामगार संघटनेपासून केली. त्यावेळच्या रशियाधार्जिण्या पोलिश सरकारने परवानगी शिवाय कामगार संघटना करणे बेकायदा ठरवले होते. परंतु वालेंसाने न्याय मिळवण्यासाठी इ.स. १९७० मध्ये ग्डान्स्क जहाजबांधणी केंद्रातील कामगार संघटित केले व त्याला *सॉलिडारिटी* (एकता) असे नाव दिले. यासाठी त्याने एक वर्ष तुरुंगात काढले. तेथुन बाहेर आल्यावरही वालेंसाने आपले कार्य चालुच ठेवले व नोकरी गमावली. याकाळात त्याने आपल्या मित्रांच्या साहाय्याने जीवन चालु ठेवले. इ.स. १९८०च्या संपात वालेंसा कारखान्याची भिंत चढुन गेला व संपाचे नेतृत्व घेतले. संप एक वर्षाहून अधिक चालल्यावर पोलिश सरकारने लष्करी कायदा लागू केला व वालेंसाची तुरुंगात रवानगी केली. यादरम्यान संपाचे लोण देशभर पसरले व पोलिश सरकारच संकटात आले. वालेंसाला इ.स. १९८३चा नोबेल शांतता पारितोषिक प्रदान करण्यात आला. त्याने बक्षिसाची रक्कम सॉलिडारिटीला दिली.

पोलंडचे सरकार गडगडल्यावर इ.स. १९९०मध्ये सार्वत्रिक निवडणुका घेण्यात आल्या. यात वालेंसाला पोलंडच्या अध्यक्षपदासाठी बहुमत मिळाले. पाच वर्षे सत्तेवर राहिल्यावर इ.स. १९९५च्या निवडणुकात तो हरला. त्यानंतर वालेंसा पोलंडचा राजदूत म्हणून जगभर प्रतिनिधित्त्व करतो.

## पारितोषिके 
thumb|right|150px|लेक वालेंसाचे स्वतःचे वैयक्तिक मानचिह्न
इ.स. १९८३च्या नोबेल पारितोषिकाव्यतिरिक्त, वालेंसाला अनेक आंतरराष्ट्रीय पारितोषिके व खिताब मिळाले आहेत. बत्तीस अमेरिकन व युरोपीय विद्यापीठांनी त्याला पदव्या प्रदान केल्या आहेत  इ.स. १९८१मध्ये टाइम या नियतकालिकाने वालेंस त्या वर्षातील सगळ्यात महत्त्वाची व्यक्ती असल्याचे जाहीर केले. द ऑब्झर्वर व फायनान्शियल टाइम्सनी हा खिताब इ.स. १९८०मध्ये वालेंसाला दिला.

### इतर सन्मान 
* राष्ट्राध्यक्षीय मुक्ती पदक, इ.स. १९८९
* फिलाडेल्फिया स्वातंत्र्य पदक, इ.स. १९८९
* नाइट ऑफ द ग्रँड क्रॉस ऑफ द ऑर्डर ऑफ बाथ, इ.स. १९९१
* ग्रँड क्रॉस ऑफ लीजन ऑफ ऑनर, इ.स. १९९१
* ग्रँड ऑर्डर ऑफ मेरिट, इटली, इ.स .१९९१
* ऑर्डिन पियानो, कॅव्हालिये दि कॉलार, प्रथम दर्जा, इ.स .१९९१
* लंडनचे सन्माननीय नागरिकत्त्व, इ.स. १९९१
* ग्रँड सॅश ऑफ ऑर्डर ऑफ लियोपोल्ड, इ.स. १९९१
* ऑर्डर ऑफ एच.एच. पायस बारावा
* ऑर्डर ऑफ मेरिट, पश्चिम जर्मनी
* ऑर्डर अल मेरितो, चिली
* नॅशनल क्रॉस ऑफ ऑर्डर ऑफ क्रॉस ऑफ साउथ, ब्राझिल
* स्वातंत्र्य पदक, तुर्कस्तान
* मिलिटरी ऑर्डर ऑफ सेंट जेम्स विथ स्वॉर्ड्स, पोर्तुगाल
* ऑर्डर ऑफ हेन्री ऑफ पोर्तुगाल
* ऑर्डर ऑफ कोरिया, दक्षिण कोरिया
* ऑर्डर ऑफ द नेदरलँड्स लायन ऑफ हॉलँड
* मेडल ऑफ रिपब्लिक ऑफ उरुग्वे
* युनेस्को पदक
* कमांडर ग्रँड क्रॉस ऑफ द ऑर्डर ऑफ द व्हाइट रोझ, फिनलंड, इ.स. १९९३
* ऑर्डर ऑफ द सेराफिम, स्वीडन, इ.स. १९९३
* ऑर्डर ऑफ द एलिफंट, डेन्मार्क, इ.स. १९९३
* ग्रँड क्रॉस ऑफ ऑर्डर ऑफ मेरिट, हंगेरी, इ.स. १९९४
* द रॉयन नॉर्वेजियन ऑर्डर ऑफ सेंट ओलाफ, नॉर्वे, इ.स. १९९५
* नाइट ऑफ द ऑर्डर ऑफ पोलोनिया रेस्टिटुटा, इ.स. १९९६
* नाइट ऑफ द ऑर्डर ऑफ ऑर्डर ऑफ व्हाइट ईगल, पोलंड, इ.स. १९९६
* वॉशिंग्टन डी.सी.मधील लोकशाहीसाठीच्या राष्ट्रीय संस्थेचे स्वातंत्र्य पदक, इ.स. १९९९
* आंतरराष्ट्रीय स्वातंत्र्य सन्मान, मेम्फिस, टेनेसी, इ.स. १९९९
* द ग्रेट ऑर्डर ऑफ द व्हाइट लायन, चेक प्रजासत्ताक, इ.स. १९९९

## संदर्भ 
वर्ग:पोलंडचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १९४३ मधील जन्म
वर्ग:नोबेल शांतता पारितोषिकविजेते
इ.स. १८५३

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* नोव्हेंबर ३० - क्रिमीयन युद्ध - सिनोपच्या लढाईत रशियाच्या नौदलाने ऑट्टोमन जहाजांचा तांडा बुडविला.

## जन्म
* जुलै ५ - सेसिल ऱ्होड्स, दक्षिण आफ्रिकेचा राजकारणी.

## मृत्यू
* नोव्हेंबर १५ - दुसरी मारिया, पोर्तुगालची राणी.

वर्ग:इ.स. १८५३
वर्ग:इ.स.च्या १८५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८०५

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* मे २३ - नेपोलियन बोनापार्टला इटलीचा राज्यपदी राज्याभिषेक.
* जून ३० - मिशिगनला अमेरिकेचा प्रांत म्हणून मान्यता.

## जन्म 
* ऑगस्ट ४ - विल्यम रोवन हॅमिल्टन, आयरिश गणितज्ञ.
* डिसेंबर २३ - जोसेफ स्मिथ जुनियर, चर्च ऑफ जिझस क्राईस्ट ऑफ लॅटर डे सेंट्स(मोर्मोन चर्च)चा संस्थापक.

## मृत्यू 
* मे ७ - विल्यम पेटी, युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान.

वर्ग:इ.स. १८०५
वर्ग:इ.स.च्या १८०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ११७८

## जन्म 
* डिसेंबर २२ - अंतोकु, जपानी सम्राट.


वर्ग:इ.स.च्या ११७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १२ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८५१

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* मे १५ - राम चौथा थायलंडच्या राजेपदी.
* डिसेंबर २२ - जगातील पहिली मालगाडी भारतात रूडकी येथे चालविली गेली.

## जन्म 
* जुलै २४ - फ्रीडरिक शॉटकी, जर्मन गणितज्ञ.

## मृत्यू 
* जानेवारी २८ - दुसरे बाजीराव पेशवे.

वर्ग:इ.स. १८५१
वर्ग:इ.स.च्या १८५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १६२०

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* ऑगस्ट ७ - जर्मन वैज्ञानिक योहान्स केपलरच्या आईला चेटकीण असल्याच्या संशयावरून अटक.

## जन्म
## मृत्यू
* सप्टेंबर २६ - थायछांग, चिनी सम्राट.

वर्ग:इ.स. १६२०
वर्ग:इ.स.च्या १६२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८०४

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* फेब्रुवारी १४ - सर्बियात ऑट्टोमन साम्राज्याविरूद्ध उठाव.
* फेब्रुवारी २१ - जगातील पहिले वाफेवर चालणारे रेल्वे ईंजिन वेल्समधील पेन-इ-डॅरेन आयर्नवर्क्स या कारखान्यात तयार झाले.
* मे १८ - नेपोलियन बोनापार्ट फ्रांसच्या सम्राटपदी.
* जुलै ११ - अमेरिकेच्या उपराष्ट्रपती एरन बरने अर्थमंत्री अलेक्झांडर हॅमिल्टनला द्वंद्वयुद्धात ठार केले.

## जन्म 
## मृत्यू
* जुलै ११ - अलेक्झांडर हॅमिल्टन, अमेरिकेचा अर्थमंत्री.

वर्ग:इ.स. १८०४
वर्ग:इ.स.च्या १८०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ११६४

## ठळक घटना आणि घडामोडी
## जन्म
* डिसेंबर २८ - सम्राट रोकुजो, जपानी सम्राट (मृ. ११७६).

## मृत्यू
* सप्टेंबर १४ - सुटोकु, जपानी सम्राट.

वर्ग:इ.स. ११६४
वर्ग:इ.स.च्या ११६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १२ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १६०३

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* डिसेंबर २२ - ऑट्टोमन साम्राज्याचा सुलतान महमद तिसरा याचा मृत्यू. अहमद पहिला सुलतानपदी.

## जन्म
## मृत्यू
* डिसेंबर २२ - महमद तिसरा, ऑट्टोमन सुलतान.

वर्ग:इ.स. १६०३
वर्ग:इ.स.च्या १६०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १६०२

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* मे १५ - बार्थोलोम्यु गॉस्नॉल्ड हा केप कॉडला पोचणारा प्रथम युरोपीय झाला.

## जन्म
## मृत्यू
* जानेवारी १४ - अबुल फझल, मुघल इतिहासकार.

वर्ग:इ.स. १६०२
वर्ग:इ.स.च्या १६०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १३०८

## ठळक घटना आणि घडामोडी
## जन्म
## मृत्यू
* मे १ - आल्बर्ट पहिला, हॅब्सबर्गचा राजा.
* सप्टेंबर १० - गो-निजो, जपानी सम्राट.

वर्ग:इ.स. १३०८
वर्ग:इ.स.च्या १३०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १४ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ११८७

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* डिसेंबर १९ - पोप क्लेमेंट तिसरा याची पोपपदी निवड.

## जन्म
* सप्टेंबर ५ - फ्रांसचा आठवा लुई. (मृ. १२२६)

## मृत्यू
* ऑक्टोबर २० - पोप अर्बन तिसरा.

वर्ग:इ.स. ११८७
वर्ग:इ.स.च्या ११८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १२ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १६८३

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
## जन्म
* मार्च ११ - जियोव्हॅनी व्हेनेझियानो, रचनाकार.
* जुलै ३ - एडवर्ड यंग, इंग्लिश कवी.
* डिसेंबर १९ - फिलिप पाचवा, स्पेनचा राजा.

## मृत्यू 
* सप्टेंबर १२ - अफोन्सो सहावा, पोर्तुगालचा राजा.

वर्ग:इ.स. १६८३
वर्ग:इ.स.च्या १६८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे