open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
इ.स. ३८३

## मृत्यू 
* पर्शियाचा राजा अरदेशर दुसऱ्याच्या मृत्यूनंतर शापूर तिसरा सत्तेवर आला.


वर्ग:इ.स.च्या ३८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ४ थ्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
रामदास

**रामदास** हे भारतीय पुरुषांना देण्यात येणारे एक नाव आहे.

## व्यक्ती 
* समर्थ रामदास स्वामी - महाराष्ट्रातील आध्यात्मिक संत
* रामदास आठवले - भारतीय राजकारणी
* रामदास भटकळ
* रामदास फुटाणे
* रामदास पळसुले - भारतीय तबलावादक
* रामदास कामत
* रामदास खुशालराव डांगे
* रामदास रुपला गावित
* रामदास चंद्रभानजी तडस - भारतीय राजकारणी
* रामदास वाघ
* रामदास गांधी
* रामदास कदम
* गुरू रामदास - शिखांचे चौथे गुरू
* स्वामी रामदास - केरळातील संत

## इतर 
* रामदास स्वामी स्थापित अकरा मारुती
* रामदास स्वामींनी रचलेल्या आरत्या
* रामदासी मठ, परळी वैजनाथ

## हे सुद्धा पहा 
* राम (नाव)

वर्ग:भारतीय व्यक्तिनावे

__DISAMBIG__
इ.स. ४०१

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
## जन्म 
## मृत्यू 
* डिसेंबर १९ - पोप अनास्तासियस पहिला.

## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. ४०१
वर्ग:इ.स.च्या ४०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ५ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ४१६

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
* पारारातोन या जावाच्या ऐतिहासिक नोंदींमध्ये क्राकाटोआ ज्वालामुखीचा उद्रेक झाल्याची नोंद.

## जन्म 
## मृत्यू 
## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:इ.स. ४१६
वर्ग:इ.स.च्या ४१० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ५ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ५०१

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
* जून ५ - सध्याच्या मेक्सिकोतील माया साम्राज्याच्या पालेंक शहरात अहकाल मोनाब पहिला हा सत्तेवर आला.


वर्ग:इ.स.च्या ५०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
बिल क्लिंटन

thumb|right|250px|
**विल्यम जेफरसन क्लिंटन** (इंग्लिश: *William Jefferson Clinton*), ऊर्फ **बिल क्लिंटन** (इंग्लिश: *Bill Clinton*) (ऑगस्ट १९, इ.स. १९४६; होप, आर्कान्सा, अमेरिका - हयात) हा अमेरिकन राजकारणी असून अमेरिकेचा ४२वा राष्ट्राध्यक्ष होता. याने २० जानेवारी, इ.स. १९९३ ते २० जानेवारी, इ.स. २००१ या कालखंडात अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्षपद सांभाळले. शीतयुद्धाच्या अखेरच्या कालखंडात याने अध्यक्षपदाची धुरा स्वीकारली. तत्पूर्वी हा इ.स. १९७९-८१ व इ.स. १९८३-९२, अश्या दोन मुदतींसाठी आर्कान्सा राज्याचा गव्हर्नर होता.

अमेरिकी इतिहासामध्ये दीर्घकाळ शांतता नांदलेल्या व भरभराटीचा कालखंडात क्लिंटनाची अध्यक्षीय कारकीर्द झाली. त्याच्या अध्यक्षीय कार्यकाळात त्याने *उत्तर अमेरिकी मुक्त व्यापार करारावर* सही केली, सर्वसाधारण आरोग्यसेवा व बालकांसाठीच्या शासकीय आरोग्य विमा कार्यक्रमात सुधारणा घडवल्या. मॉनिका लेविन्स्की प्रकरणात न्यायालयात खोटा कबुलीजबाब दिल्याबद्दल त्याच्यावर महाभियोग चालवला गेला, मात्र अमेरिकी सेनेटेने त्याला मुभा दिल्यामुळे त्याला अध्यक्षपदाची मुदत पुरी करता आली.

क्लिंटन अमेरिकेतील डेमोक्रॅटिक पक्षाचा सदस्य आहे. त्याची पत्नी हिलरी क्लिंटन हीदेखील डेमोक्रॅट राजकारणी असून ती २१ जानेवारी, इ.स. २००९पासून इ.स. २०१२ पर्यंत अमेरिकेची परराष्ट्रसचिव होती.

## बाह्य दुवे 
* 
* 
* 
* 

वर्ग:अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १९४६ मधील जन्म
वर्ग:अमेरिकन बौद्ध
वर्ग:डेमोक्रॅटिक पक्ष (अमेरिका) मधील राजकारणी
वर्ग:आर्कान्साचे गव्हर्नर
वर्ग:प्रेसिडेन्शियल मेडल ऑफ फ्रीडम विजेते
वर्ग:अमेरिकेचे महाभियोगित राष्ट्राध्यक्ष
इ.स. ५००

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
* विनयगुप्त गुप्त सम्राटपदी आला.
* कोरियामध्ये जिजेउंग सिला साम्राज्याचा राजा झाला.

## जन्म 
## मृत्यू 
## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. ५००
वर्ग:इ.स.च्या ५०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
आत्मा

**आत्मा** हे एक विश्वव्यापी अविनाशी तत्त्व आहे. पंचमहाभूतांच्या शरीरात या तत्त्वामुळेच चैतन्य निर्माण होते. कठोपनिषदात म्हणले आहे,

*आत्मानं रथिनं विद्धि, शरीरं रथमेव तु।*

*बुद्धिं तु सारथी विद्धि, मन प्रग्रहमेवच॥*

आपले शरीर म्हणजे रथ आहे, याचा लगाम म्हणजे आपले संयमी मन आणि सारथी आहे बुद्धी. या रथाचा स्वामी कोण? तर तो आपला आत्मा होय.

आत्म्याच्या गुणांबद्दल गीतेमध्ये विस्ताराने माहिती आहे.

## आत्म्याबाबत श्रीमद्भगवद्गीतेत दिलेली माहिती व वर्णन 
* अविनाशी
* मरत नाही
* मारत नाही
* शाश्वत
* पुरातन
* शरीर नाश पाविले तरी हा नाश पावत नाही
* अजन्मा
* अव्ययी
* न कापता येण्याजोगा
* न जळणारा
* न भिजणारा
* न सुकणारा
* अचल
* सनातन
* अव्यक्त
* इंद्रियांना अगोचर
* अचिन्त्य
* अविकारी
आत्मा अविनाशी अमर आहेच, पण त्यास जन्ममरण नाही. तसाच तो सर्वव्यापी आहे. सर्वत्र समसमान भरलेला आहे. तो कोठेही जात-येत नाही. त्यामुळे आत्मा देह सोडून जातो, हे चुकीचे आहे. आत्मा आहे तसाच अखंड आहे. त्या देहातून फक्त चैतन्य/जाणीव निघून जाते. 

## संदर्भ 
*कठोपनिषद. १.४.९.)

 

वर्ग:तत्त्वज्ञान
वर्ग:हिंदू तत्त्वज्ञान
वर्ग:अध्यात्म
वर्ग: ३३ कोटी देव
आगगाडी

**आगगाडी** हे लोखंडी रुळांवरून चालणारे आणि वाहतुकीसाठी वापरले जाणारे एक वाहन आहे. एकापाठीमागे एक अश्या पद्धतीने अनेक डबे जुंपलेल्या व रुळांवरून धावत माल व प्रवाशांना एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणापर्यंत वाहून नेणाऱ्या वाहनाला आगगाडी म्हणतात. हे रूळ बहुधा पोलादी असतात व काटकोनात बसवलेल्या लाकडी, कॉंक्रीट किंवा लोखंडी पट्टयांना जखडलेले असतात. या पट्टया जमिनीवर असतात.

पूर्वी रेल्वेगाड्या कोळशाच्या इंधनावर चालत. कोळसा जाळून त्यातून मिळणाऱ्या ऊर्जेवर रेल्वेगाडीचा पुढील डबा(इंजिन) इतर डब्यांना ओढू शके. या प्रक्रियेत धूर निर्माण होत असे व त्यामुळे या वाहनाला *आगगाडी* असे म्हणू लागले. आज बहुतेक रेल्वेगाड्या डिझेल, पेट्रोल व वीज इत्यादी इंधनावर चालतात, तरीपण त्यांना आगगाडीच म्हणतात.

## आगगाडीचा शोध 
ब्रिटिश इंजिनियर जॉर्ज स्टीफन्सन (१७८१ - १८४८)यांनी रेल्वेचा शोध लावला. १८१४ मध्ये स्टीफन्सन यांनी बनवलेली आगगाडी रुळावरून धावू लागली. ती आगगाडी वाफेच्या इंजिनवर चालणारी होती, त्या इंजिनाचं नाव 'ब्लूचर' असं होतं. त्यानंतर त्यांनी गाडी ओढणारं इंजिन बनवलं त्याचं नाव होतं 'लोकोमोटिव्ह', १९२९ मद्धे त्यांचा मुलगा रॉबर्ट याच्या मदतीने, 'रॉकेट' नावाचं वाफेवर चालणारं व डबे ओढणारं इंजिन तयार केलं, हेच इंजिन लिव्हरपूल ते मॅंचेस्टर या जगातल्या पहिल्या रेल्वेमार्गावर पॅसेंजर गाडी चालवण्यासाठी निवडलं गेलं.रेल्वे साहित्यामधूनच जनसंपर्क हा हा शब्द उदयास आले.

## हे सुद्धा पहा 
* रेल्वे गेज
* भारतीय रेल्वे

## चित्रदालन 

File:Pendolino_and_Freight_train.jpg|
File:ID_diesel_loco_CC_201-05_060327_4217_kta.jpg|इंडोनेशियातील GE U20C रेल्वे
File:Diesel locomotive CC 203 22 at Gambir Station.jpg|इंडोनेशियातील GE U20C रेल्वेगाडीतील मोठ्या रुंदीचे डबे
File:ID_diesel_loco_CC_204-06_060403_2512_mri.jpg|इंडोनेशियातील GE U20C रेल्वेचे संपूर्णपणे संगणक-नियंत्रित इंजिन

वर्ग:वाहने
वर्ग:रेल्वे वाहतूक
वर्ग:वीजचलित वाहने
वर्ग:डीझेलचलित वाहने
उपनिषद

**उपनिषद** साहित्यात प्राचीन भारतीय तत्त्वविचार आले आहेत. उप या उपसर्गाचा अर्थ आहे ‘जवळ’ आणि सद् याचा अर्थ आहे बसणे. गुरूंच्या जवळ परमार्थ विद्या समजून घेणे असा याचा अर्थ आहे. वेदांच्या अखेरच्या रचनेतील ग्रंथ. शब्दशः गुरूंजवळ बसून मिळवलेली विद्या. 

## अन्य नावे 
वैदिक साहित्यात उपनिषदे ही सर्वात शेवटी येतात म्हणून त्यांना ‘वेदान्त’ असेही म्हणले जाते. काही उपनिषदे गद्यात असून काही पद्यात आहेत. उपनिषदे तत्त्वज्ञान सांगतात म्हणून त्यांना ‘ब्रह्मविद्या’ असेही म्हणतात. 

## उपनिषदातील आशय 
या साहित्यात प्रामुख्याने धर्म, सृष्टी आणि आत्मा किंवा परमात्मा याविषयी चर्चा केली दिसून येते. ब्रह्म काय आहे? ब्रह्मप्राप्ती कोणत्या उपायाने होते? आत्मा म्हणजे काय? यांची सविस्तर चर्चा या साहित्यात आहे. मोक्ष कल्पना, नीतिकल्पना, असे विषयही उपनिषद साहित्याने हाताळले आहेत. 

## प्रमुख उपनिषदे 
१. ईश, २. केन, ३. कठ, ४. प्रश्न, ५. मुंडक, ६. मांडूक्य, ७. तैत्तिरीय, ८. ऐतरेय, ९. छांदोग्य, १०. बृहदारण्यक, ११. श्वेताश्वतर ही प्रमुख उपनिषदे मानली जातात. 

## गौण उपनिषदे 
या प्रमुख उपनिषदांसह काही गौण उपनिषदेही आहेत. उपनिषदांची एकूण संख्या १०८ च्या आसपास असावी. अथर्वशीर्ष तसेच गीता यांनाही उपनिषद म्हणून गौरविण्यात आले आहे.

### एकशे आठ उपनिषदे 
सर्व १०८ उपनिषदे चार वेदांशी संबंधित आहे: ऋग्वेद (१०), सामवेद (१६), यजुर्वेद (५१) आणि अथर्ववेद (३१):

## मराठी पुस्तके
* आपले वेद : आपली उपनिषदे : आपली पुराणे (पुस्तक, पाने ४८९५; लेखक - डॉ. प्र.न. जोशी, श्री.के. देवधर) 
* ईशादि नौ उपनिषद् (हिंदी, गीता प्रेस)    
* उपनिषदांचा अभ्यास (पुस्तक, लेखक - प्रा. के.वि. बेलसरे)
* उपनिषदार्थ कौमुदी : भाग १ - ईशावास्य आणि मांडुक्य; (अनंत दामोदर आठवले-वरदानंदस्वामी))
* उपनिषदे एक जीवनग्रंथ (संपादित, मॅजेस्टिक प्रकाशन)
* उपनिषदे सांगती कथा (बालसाहित्य, लेखिका - डॉ. शैलजा रानडे)  
* १०८ उपनिषद (हिंदी, भवान सिंह राणा)	
* मूळ संस्कृतमध्ये असलेल्या एकूण ७ उपनिषदांचे शांकरभाष्याला धरून केलेले मराठी भाषांतर (कृष्णराव अर्जुन केळूसकर)
* विष्णू वामन बापट यांची ईशावास्य उपनिषद, ऐतरेय उपनिषद, तैत्तिरीय उपनिषद, प्रश्नोपनिषद, वगैरे (सर्व शांकरभाष्यासहित) ही सर्व पुस्तके ऑनलाईन उपलब्ध आहेत.
* हिंदुत्वाचे उपनिषद (लेखक - बाबासाहेब आचरेकर)
* उपनिषदांचे रहस्य प्राचीन गुरुपरंपरेने समजून घेण्यासाठी ?
* ईश उपनिषद - श्रीअरविंद, प्रकाशक- श्रीअरविंद आश्रम, अनुवाद - सेनापती बापट, प्रथम आवृत्ती १९६९, ISBN 978-81-7058-790-3

## टिप्पणी
## संदर्भ
*
वर्ग:तत्त्वज्ञान
इ.स. ५२१

## जन्म 
* डिसेंबर ७ - संत कोलंबा, स्कॉटलंडमधिल आयरिश मिशनरी.


वर्ग:इ.स.च्या ५२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ५२७

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
* एप्रिल १ - बायझेन्टाईन सम्राट जस्टीन पहिला याने स्वतःचा भाचा जस्टीनीयन पहिला यास आपला वारसदार घोषित केले.
* ऑगस्ट १ - जस्टीनियन पहिला बायझेन्टाईन सम्राटपदी.

## जन्म 
## मृत्यू 
* ऑगस्ट १ - पहिला जस्टिन, बायझेंटाईन सम्राट.

## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. ५२७
वर्ग:इ.स.च्या ५२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
नूतन मराठी विद्यालय

**नूतन मराठी विद्यालय** पुण्यातील माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शाळा आहे. या शाळेची स्थापना जानेवारी १, इ.स. १८८३ रोजी झाली.

## शाळेशी संबंधित नामवंत मंडळी 
कोशकार वा.गो.आपटे पुण्यात नूतन मराठी विद्यालयात काही काळ शिक्षक होते. 

## संदर्भ 
वर्ग:पुण्यातील माध्यमिक शाळा
इ.स. ५३८

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
## जन्म 
* बिदात्सु - जपानी सम्राट.
* तूर्सचा ग्रेगरी - फ्रेंच धर्मगुरु, इतिहासकार. (मृ. ५९४)

## मृत्यू 
## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. ५३८
वर्ग:इ.स.च्या ५३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ४४७

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
* अट्टिलाच्या नेतृत्त्वाखाली हूणांनी डॅन्यूब नदी पार करून बाल्कन पर्वतरांगेच्या प्रदेशावर आक्रमण केले. त्यांनी या मोहीमेत ग्रीसमधील थर्मोपिलाईपर्यंत धडक मारली आणि सर्दिका (आताचे सोफिया) शहर उद्ध्वस्त केले. ४४२ च्या तहाची अवहेलना केल्याबद्दल अट्टिलाने तिप्पट खंडणी मागितली आणि दरवर्षी ७०० किलो सोने पाठविण्याची अट घातली तसेच पकडलेल्या प्रत्येक रोमन सैनिकामागे १२ सोलिदी किंमत मागितली.

## जन्म 
## मृत्यू 
## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. ४४७
वर्ग:इ.स.च्या ४४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ५ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ५०३

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
## जन्म 
* ऑक्टोबर १७ - लि नाम डे, व्हियेतनामचा पहिला सम्राट. (मृ. ५४८)

## मृत्यू 
* एर्नाख, हूण राज्यकर्ता.

## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. ५०३
वर्ग:इ.स.च्या ५०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ५४६

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
* डिसेंबर १७ - ऑस्ट्रोगॉथ राजा टोटिलाने रोमला घातलेला वेढा उठवून हल्ला केला व तेथील तटबंदी उद्धवस्त करीत शहरात लुटालूट आणि जाळपोळ केली.

## जन्म 
## मृत्यू 
## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. ५४६
वर्ग:इ.स.च्या ५४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ५५१

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
* जुलै ९ - भूकंप आणि त्सुनामी येउन बैरुतची नासाडी. पियासेंझाच्या ॲंटोनियसने लिहिल्यानुसार ३०,००० लोक मृत्यू पावले.

## जन्म 
## मृत्यू 
## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. ५५१
वर्ग:इ.स.च्या ५५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ५५५

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
## जन्म
## मृत्यू
* जून ७ - पोप व्हिजिलियस.
* खदीजा - मोहम्मद पैगंबर यांची पत्नी.

## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ५५५
वर्ग:इ.स.च्या ५५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ५७३

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* लॉम्बार्ड टोळ्यांनी पोप जॉन तिसऱ्याला निवृत्ती घेउन रोममधून परागंदा होण्यास भाग पाडले.

## जन्म
* अबू बक्र, इस्लामी खलिफा.

## मृत्यू
## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ५७३
वर्ग:इ.स.च्या ५७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ५८०

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
* रोमन सेनेटने कॉन्स्टेन्टिनोपलच्या सम्राट तायबेरियस दुसऱ्याला सुमारे १३६३ किलो सोने नजराणा पाठविला आणि लॉम्बार्ड टोळ्यांपासून रोमचे रक्षण करण्याची याचना केली.

## जन्म 
## मृत्यू 
## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. ५८०
वर्ग:इ.स.च्या ५८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ५८८


वर्ग:इ.स.च्या ५८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ५९१

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
* ब्लॅरेथॉनच्या लढाईत बायझेन्टाइन सैन्याने ४०,००० सैनिक असलेल्या पर्शियाच्या चौथ्या बेहरामच्या सैन्याला हरविले. बेहराम तुर्कस्तानमध्ये पळून गेला. काही दिवसांनी दुसऱ्या खुश्रोच्या हस्तकांनी त्याची तेथे हत्या केली.

## जन्म 
## मृत्यू 
## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. ५९१
वर्ग:इ.स.च्या ५९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ६०३

## जन्म 
* ह्युएनत्संग, चिनी भटक्या.


वर्ग:इ.स.च्या ६०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ६१३

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
* कंबोडियाच्या चेनला साम्राज्याने आपली राजधानी ईशानपूर येथे हलविली.

## जन्म 
## मृत्यू 
## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. ६१३
वर्ग:इ.स.च्या ६१० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ६१५

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
* सध्याच्या आंध्र प्रदेशमध्ये विष्णूवर्धन पहिल्याने वेंगीच्या चालुक्य राज्याची स्थापना केली.


वर्ग:इ.स.च्या ६१० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ६३१

## मृत्यू 
* रेहाना - मोहम्मदची गुलाम आणि पत्नी.


वर्ग:इ.स.च्या ६३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ६२९

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
### जागेनुसार
#### आशिया
*सम्राट जोमेइ हा जपानच्या तख्तावर आरूढ झाला.

## जन्म 
## मृत्यू 
* एप्रिल २७ - अर्देशर तिसरा, पर्शियाचा राजा.

## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. ६२९
वर्ग:इ.स.च्या ६२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ६४९

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
## जन्म 
## मृत्यू 
* मे १४ - पोप थियोडोर पहिला.
* साँगत्सेन गाम्पो, तिबेटी सम्राट.

## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. ६४९
वर्ग:इ.स.च्या ६४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
गीताई

**गीताई** हे विनोबा भावे यांनी भगवद्गीताचे मराठीत केलेले ओवीबद्ध भाषांतर होय. गीतेतील श्लोकांच्या अर्थाचा आशय न बदलता त्यातील श्लोकांचे भाषांतर किंवा समश्लोकी रचना विनोबा यांनी केली आहे. हे लेखन विनोबा भावे यांनी १९३२ साली केले. याच्या २०१७ सालापर्यंत २६८ आवृत्या प्रकाशित झाल्या आहेत. आपल्या आईला भगवत गीता समजावी म्हणून त्यांनी भगवद्गीतेचे भाषांतर मराठीत केले.

 ताई माउली माझी, तिचा मी बाळ नेणता | पडता रडता घेई उचलुनी कडेवरी||
या शब्दात विनोबा यांनी गीताईचे महत्त्व वर्णन केले आहे.

## पूरक वाचन 
गीता प्रवचने (पुस्तक) - विनोबा, परंधाम प्रकाशन, पवनार, आवृत्ती ५९ वी, २०१९

## संदर्भ 
वर्ग:भगवद्गीता
वर्ग:हिंदू ग्रंथ
वर्ग:अध्यात्म
इ.स. ७००

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
## जन्म
* पोप पॉल पहिला.
* पोप एड्रियान पहिला.

## मृत्यू
## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ७००
वर्ग:इ.स.च्या ७०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ७१२

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
## जन्म
## मृत्यू
* राजा दाहिर - सिंधचा शेवटचा हिंदू राजा.

## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ७१२
वर्ग:इ.स.च्या ७१० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ७१५

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
### ठिकाणानुसार 
#### आशिया 
* तुर्कस्तानमध्ये मोठा भूकंप.

## मॄत्यू 
* एप्रिल ९ — पोप कॉन्स्टंटाइन
* मुहंमद बिन कासिम

## समाप्ती 

वर्ग:इ.स.च्या ७१० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ७२०

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* उमायद खलिफा दुसरा उमर याची त्याच्या नोकराने विषप्रयोग करून सिरियातील अलेप्पो येथे हत्या केली. त्याच्यानंतर त्याचा चुलतभाऊ दुसरा यझिद खलिफापदी बसला.

## जन्म
## मृत्यू
## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ७२०
वर्ग:इ.स.च्या ७२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ७२१

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* जून ९ - तीन महिने तुलूझला वेढा घालून बसलेल्या उमायद सैन्याचा ॲक्विटेनच्या सैन्याने पराभव केला व मुस्लिम आक्रमकांना गॉलमधून माघार घ्यायला लागली.

## जन्म
## मृत्यू
## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ७२१
वर्ग:इ.स.च्या ७२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
अलेक्झांड्रिया (कॉकेशस)

**अलेक्झांड्रिया** हे हिंदुकुश पर्वतरांग पर्वतांमध्ये अलेक्झांडर द ग्रेट याने वसवलेले एक शहर होय. हे शहर सध्याच्या बाग्राम शहराजवळ होते.

## संदर्भ आणि नोंदी 
१. हिंदुकुश पर्वतराजीला अलेक्झांडरच्या काळात युरोपातील पर्वतराजीप्रमाणेच कॉकेशस असेही म्हणले जात होते.

वर्ग:अलेक्झांडर द ग्रेट
वर्ग:अफगाणिस्तानमधील शहरे
इ.स. ७३७

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* आव्हियोंची लढाई - चार्ल्स मार्टेलच्या नेतृत्वाखालील फ्रॅंकिश सैन्याने उमायद सैन्याचा पराभव करून त्यांना आव्हियोंमधून हाकलून लावले.

## जन्म
## मृत्यू
## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ७३७
वर्ग:इ.स.च्या ७३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ७४९

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* ऑगस्ट १९ - जपानी सम्राट शोमुने २५ काळाच्या सत्ताकाळानंतर सत्तात्याग केला आणि त्याची मुलगी साम्राज्ञी कोकेनच्या हातात सत्ता देउन बौद्ध भिख्खू झाला.

## जन्म
## मृत्यू
* डिसेंबर ५ - दमास्कसचा संत जॉन.

## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:इ.स. ७४९
वर्ग:इ.स.च्या ७४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ७५४

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* चीनमधील जनगणनेनुसार तेथील ७५% लोकसंख्या यांगत्झे नदीच्या उत्तरेस होती. राजधानी चंगानची लोकसंख्या २० लाख तर इतर २५ शहरांमध्ये ५ लाखाच्यावर वस्ती होती.

## जन्म
## मृत्यू
## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ७५४
वर्ग:इ.स.च्या ७५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ७७०

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
## जन्म 
* जयवर्मन दुसरा, ख्मेर सम्राट.
* पोप स्टीवन चौथा

## मृत्यू 
## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. ७७०
वर्ग:इ.स.च्या ७७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ७६०

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* सध्याच्या ग्वातेमालामध्ये तामारिंदितो आणि पेतेच्बातुन येथील रहिवाशांनी दोस पिलास शहराची हुकुमत झुगारून दिल्यावर दोस पिलास शहरातील रहिवाशांनी शहर सोडून दिले.

## जन्म
## मृत्यू
* नागभट्ट पहिला, गुर्जर-प्रतिहार राजा.

## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:इ.स. ७६०
वर्ग:इ.स.च्या ७६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ७७६

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
* सैंधव आरमाराने पश्चिमेकडून चालून आलेल्या अरब आरमाराचा पराभव केला.


वर्ग:इ.स.च्या ७७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ७८९

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* जपानच्या सम्राट कान्मुच्या विरोधात झालेल्या उठावात कान्मुचा पराभव. त्याच सुमारास दुष्काळ आणि रोगराईचा प्रादुर्भाव होउन राजधानी नागाओका-क्योमध्ये रस्त्यांमध्ये रुग्णांचा खच पडला.

## जन्म
## मृत्यू
## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ७८९
वर्ग:इ.स.च्या ७८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ७९२

## जन्म 
* वीरसेन, भारतीय गणितज्ञ. (मृ. ८५३)
* पोप एड्रियान दुसरा.


वर्ग:इ.स.च्या ७९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ८०२

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
## जन्म
## मृत्यू
## शोध
## निर्मिती
* कंबोडियामध्ये ख्मेर साम्राज्याची स्थापना.

## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ८०२
वर्ग:इ.स.च्या ८०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ८१३


वर्ग:इ.स.च्या ८१० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ८३३

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* जपानी सम्राट जुन्नाने दहा वर्षे शासन केल्यावर सिंहासन सोडले व त्याचा पुतण्या निम्म्यो जपानचा ५४वा सम्राट झाला.

## जन्म
## मृत्यू
* ऑक्टोबर १० - अल-मामुन, खलिफा.

## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ८३३
वर्ग:इ.स.च्या ८३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ८६०

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* एथेलबर्ट वेसेक्सच्या राजेपदी.

## जन्म
* पोप सर्जियस तिसरा.
* डॉनल्ड दुसरा, स्कॉटलंडचा राजा.

## मृत्यू
## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ८६०
वर्ग:इ.स.च्या ८६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ८६३

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
* रशियाच्या स्मोलेन्स्क ओब्लास्तमधील स्मोलेन्स्क शहराची स्थापना.
* चिनी लेखक दुआन चेंग्शीने चीनच्या समुद्री व्यापाराचे तसेच पूर्व आफ्रिकेत अरबी लोकांनी चालविलेल्या गुलमांच्या व्यापाराचे वर्णन करणारे पुस्तक लिहिले.

## जन्म 
## मृत्यू 
## संदर्भ आणि नोंदी 

वर्ग:इ.स.च्या ८६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ८६६

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
## जन्म
* जून १० - गो-उदा, जपानी सम्राट. (मृ. ९३१)

## मृत्यू
* सप्टेंबर १९ - लिओ सहावा, बायझेन्टाईन सम्राट.

## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ८६६
वर्ग:इ.स.च्या ८६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ८७२

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* डिसेंबर १४ - जॉन आठवा पोपपदी.

## जन्म
## मृत्यू
* डिसेंबर १४ - पोप एड्रियान दुसरा

## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ८७२
वर्ग:इ.स.च्या ८७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ८६९

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* भूकंपाच्या तीव्र धक्क्याने हागिया सोफियाची पडझड झाली.

## जन्म
## मृत्यू
* ऑगस्ट ८ - लोथार, लोथारिंजियाचा राजा.

## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ८६९
वर्ग:इ.स.च्या ८६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
नेवासा

इवलेसे|संत ज्ञानेश्वर सच्चिदानंद बाबांना ज्ञानेश्वरी सांगत असलेल्या दृश्याचे शिल्प,ज्ञानेश्वर उद्यान, नेवासा
नेवासे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील अहिल्यानगर जिल्हा नेवासा तालुक्याचे मुख्य ठिकाण आहे.
हे शहर प्रवरा नदीच्या काठावर वसलेले आहे.

## ज्ञानेश्वरीचे निर्मितीस्थान
या गावातील करवीरेश्वराच्या देवळात राहून ज्ञानेश्वरांनी इसवी सनाच्या तेराव्या शतकात भावार्थदीपिका हा भगवद्गीतेचे मराठीत निरूपण करणारा ओवीबद्ध ग्रंथ लिहिला. या ग्रंथालाच आपण ज्ञानेश्वरी म्हणतो. ज्या मंदिरातील एका खांबाला टेकून ज्ञानेश्वरांनी आपली ज्ञानेश्वरी पहिल्यांदा वाचली तो खांब अजूनही नेवासे या गावात आहे. त्याला पैस असे म्हणले जाते.
काळाच्या ओघात करवीरेश्वराचे मंदिर नष्ट झाले.पैस खांबाच्या भोवती बांधण्यात आलेल्या नव्या मंदिराचे उद्घाटन १९६३ साली झाले.
या मंदिराच्या मागे भव्य असे 'ज्ञानेश्वर उद्यान'साकारण्यात आलेले आहे.

## मोहिनीराज मंदिर
याशिवाय, नेवासे येथे मोहिनीराजाचे एक जुने मंदिर आहे. पौराणिक कथांत लिहिल्याप्रमाणे राहूचा वध करण्यासाठी भगवान विष्णूंनी मोहिनीचे रूप घेतले आणि राहू या असुराचा वध केला. जिथे हा राहूचा वध झाला ते ठिकाण म्हणजे नेवासे येथील हे मंदिर अशी लोकांची श्रद्धा आहे. हे मंदिर कलात्मकतेचा सुंदर नमुना असून, मंदिर स्थापत्य कलेच्या दृष्टीनेही विशेष महत्त्वाचे आहे. 
## पुरातत्त्वीय महत्त्व 
या ठिकाणी पुरातत्त्व खात्याने उत्खनन केले असून येथे दगडी हत्यारे सापडली आहेत. त्यात हातकुऱ्हाडी सापडल्या आहेत. डेक्कन महाविद्यालय आणि संशोधन संस्था,पुणे येथील पुरातत्त्वज्ञ डॉ.ह.धी.सांकलिया यांनी केलेल्या पुरातत्त्वीय उत्खननात मध्य पुराष्मयुगीन दगडी हत्यारे सर्वप्रथम आढळली. या स्थळाचे आणखी एक वैशिष्ठ्य म्हणजे येथे अश्मयुगापासून ते आधुनिक काळापर्यंतचे अवशेष विविध स्तरांमध्ये आढळले.

## संदर्भ 
वर्ग:अहिल्यानगर जिल्हा
वर्ग:भारतामधील पुरातत्त्वीय स्थळे
वर्ग:पुरातत्त्वशास्त्र
पोप इनोसंट तिसरा

**पोप इनोसंट तिसरा** (इ.स. ११६१:गॅव्हिन्यानो, इटली - जून १६, इ.स. १२१६:पेरुगिया, इटली) हा बाराव्या शतकाच्या अंतीचा व तेराव्या शतकाच्या सुरुवातीचा पोप होता.

याचे मूळ नाव *लोतारियो दे कॉॅंति दि सेन्यी* असे होते. हा पोप क्लेमेंट तिसऱ्याचा पुतण्या होता

इनोसंट ०३
इनोसंट ०३
वर्ग:इ.स. ११६१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १२१६ मधील मृत्यू
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पॉम्पेई

right|thumb|250 px|पॉम्पेई
**पॉम्पेई** हे इटलीतील एक प्राचीन शहर होते. हे शहर इ.स. ७९मध्ये माउंट व्हेसुव्हियस या ज्वालामुखीच्या उद्रेकातून बाहेर पडलेल्या राखेखाली दडपले जाउन नष्ट झाले. पॉम्पेई हे युनेस्कोचे जागतिक वारसा स्थान आहे.

वर्ग:प्राचीन शहरे
वर्ग:इटलीमधील जागतिक वारसा स्थाने
शिन्जो आबे

**शिन्झो आबे** (; २१ सप्टेंबर १९५४ - ८ जुलै २०२२) हे एक जपानी राजकारणी होते त्यांनी २००६ ते २००७ आणि पुन्हा २०१२ ते २०२० पर्यंत जपानचे पंतप्रधान आणि लिबरल डेमोक्रॅटिक पक्षाचे अध्यक्ष म्हणून काम केले. जपानच्या इतिहासात ते सर्वात जास्त काळ पंतप्रधान राहिले. इ.स. २०२०चा पद्मविभूषण पुरस्कार दिनांक ८ नोव्हेंबर २०२१ रोजी भारताचे राष्ट्रपती रामनाथ कोविंद यांच्या हस्ते प्रदान करण्यात आला.

## कारकीर्द 
शिंजो आबे यांचा जन्म तोक्यो येथे झाला, त्यांचे वडील शिंतारो आबे हे जपानचे परराष्ट्र मंत्री होते, तर आजोबा ही राजकारणी होते. त्यांच्या आईचे वडील नोबुसुके किशी हे जपानचे पंतप्रधान (१९५७-६०) होते. तोक्योमधील सेकी विद्यापीठातून राज्यशास्त्रात पदवी घेतल्यानंतर, १९७७ मध्ये दक्षिण कॅलिफोर्निया विद्यापीठात तीन सेमिस्टरसाठी सार्वजनिक धोरणाचा अभ्यास करण्यासाठी ते अमेरिकेला गेले, पण अभ्याक्रम न पूर्ण करता सोडून दिले. १९७९ मध्ये आबे यांनी कोबे स्टील कंपनीत कामाली सुरुवात केली पुढे ते १९८२ मध्ये कंपनी सोडून राजकारणात आले, त्यावेळी त्यांना परराष्ट्र मंत्रालयात व सत्ताधारी लिबरल डेमोक्रॅटिक पक्षात काही पदे सुद्धा देण्यात आली होती. १९९३ मध्ये यामागुचीच्या दक्षिण-पश्चिम प्रांताचे प्रतिनिधी म्हणून प्रथमच आबे निवडून आले. आबे पक्षाच्या सिवाकाई गटातील होते, ज्याचे नेतृत्व त्यांच्या वडिलांनी केले होते. आबे हे पुराणमतवादी होते त्यांचे मोठ्या प्रमाणावर राजकीय समालोचकांनी उजव्या विचारसरणीचे जपानी राष्ट्रवादी म्हणून वर्णन केले आहे.

२००५ मध्ये आबे यांची पंतप्रधान जुनिचिरो कोइजुमी यांच्या सरकारमध्ये मुख्य कॅबिनेट सचिव म्हणून नियुक्ती करण्यात आली होती. नंतर २००६ मध्ये ते लिबरल डेमोक्रॅटिक पक्षाचे अध्यक्ष म्हणून निवडून आले आणि २६ सप्टेंबर २००६ रोजी आबे प्रथमच जपानचे पंतप्रधान झाले. २००७ मध्ये  लिबरल डेमोक्रॅटिक पक्षाचा वरिष्ट सभागृहाच्या निवडणुकीत दारुण पराभव झाला. ५२ वर्षांत प्रथमच लिबरल डेमोक्रॅटिक पक्षाने नियंत्रण गमावले होते. पराभवानंतर आबे यांनी आरोग्याच्या कारणास्तव राजीनामा दिला.

२०१२ मध्ये आबे पुन्हा एलडीपीच्या अध्यक्षपदी निवडून आले आणि दुसऱ्यांदा पंतप्रधान झाले. २०१३ मध्ये आबे यांनी त्यांची 'आबेनॉमिक्स' (Abenomics) धोरणं सुरू केली, आर्थिक पुनरुज्जीवन आणि चलनवाढ ही जपानसमोरील "सर्वात मोठी आणि तातडीची समस्या" होती त्यासंबंधीची ती धोरणे होती. जपानच्या आर्थिक सुधारणे सोबत त्यांनी जपानचे परराष्ट्र संबंध सुधारण्यावर ही भर दिला. २०१४ मध्ये आबे पुन्हा एकदा एलडीपीचे नेते निवडले गेले त्यानंतर त्यांनी दोन अतिरिक्त कार्यकाळ (२०१४-१७ आणि २०१७-२०) पंतप्रधान हे पद भूषवले. ऑगस्ट २०२० मध्ये त्यांनी प्रकृती बिघडल्यामुळे उपचारासाठी पंतप्रधानपदाचा राजीनामा दिला.

## मृत्यू 
८ जुलै २०२२ रोजी नारा येथे निवडणुकीच्या प्रचाराचे भाषण देताना आबे यांच्यावर 'यामागामी तेत्सुया' या ४१ वर्षीय पुरुषाने बंदुकीने गोळी झाडली आणि त्याच दिवशी दुपारी त्यांचा उपचारादरम्यान मृत्यू झाला.

## हे सुद्धा पहा 
* जपान 
* योशिहिको नोदा
* नाओतो कान
* युकियो हातोयामा
* तारो आसो

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे
* अधिकृत संकेतस्थळ
* जपानचे पंतप्रधान

वर्ग:जपानचे पंतप्रधान
वर्ग:इ.स. १९५४ मधील जन्म
वर्ग:जपानी बौद्ध
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. २०२२ मधील मृत्यू
मॅग्ना कार्टा

**मॅग्ना कार्टा** (लॅटिन - महान सनद; शब्दशः अर्थ - महान कागद) तथा *मॅग्ना कार्टा लिबर्टेटम* (स्वातंत्र्यांची महान सनद) ही इ.स. १२१५मध्ये इंग्लंडमध्ये लिहीण्यात आलेली सनद आहे. त्यावर ब्रिटनचा तत्कालीन राजा एडवर्ड पहिल्याची स्वाक्षरी आहे.
स्वातंत्र्याची व्याख्या करणाऱ्या काही दस्तावेजांपैकी मॅग्नाकार्टा एक आहे. अर्वाचीन राष्ट्रघटना (उदा. अमेरिकेचे अमेरिकेचे संविधान व हक्कनामा) तसेच कायदा व सुव्यवस्थेच्या संघटनावर या सनदीचा सगळ्यात जास्त प्रभाव दिसून येतो. या सनदीला लोकशाहीच्या इतिहासातील सगळ्यात महत्त्वाचा कागद समजण्यात येतो.

## संदर्भ 
* वेबदुनुया

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:इंग्लंडचा इतिहास
वर्ग:नागरिकशास्त्र
वर्ग:लोकशाही
होआव काफे फिल्हो

इवलेसे

फिल्हो, होआव काफे
फिल्हो, होआव काफे
फिल्हो, होआव काफे
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
तस्लीमा नसरीन

**तस्लीमा नसरीन** (तसलिमा नासरीन) (बंगाली: তসলিমা নাসরিন ;) (२५ ऑगस्ट, इ.स. १९६२; मैमेनसिंग, बांगलादेश - हयात) ही बंगाली, बांगलादेशी डॉक्टर व लेखिका आहे. उदयोन्मुख लेखिका म्हणून इ.स. १९८० च्या दशकात तिची साहित्यिक कारकीर्द सुरू झाली. स्त्रीवादी विचारसरणीमुळे, तसेच धर्मावरील व विशेषकरून इस्लामावरील टीकेमुळे इ.स.च्या २०व्या शतकाच्या अखेरीस तिचे व्यक्तिमत्त्व व साहित्य आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील चर्चेचा विषय बनले. इ.स. १९९४मध्ये ती बांगलादेशातून परागंदा झाली व तिने भारतात आश्रय घेतला.

## तसलिमा नासरीन यांनी लिहिलेली पुस्तके (बहुतेक इंग्रजी)
* उधाणवारा (मूळ बंगाली, उतोल हवा, आत्मचरित्राचा २रा भाग)
* ऑल अबाऊट वीमेन
* द गेम इन रिव्हर्स
* द्विखडित (आमार मेयेबेला खंड ३, मूळ बंगाली आत्मचरित्र; मराठीत 'माझं कुंवारपण'; अनुवादक - विलास गीते)
* नष्ट मेयेर नष्ट गद्य (मूळ बंगाली; मराठी अनुवादक मृणालिनी गडकरी)
* निर्बाचितो काॅलम (मराठी अनुवाद निर्बाचित कलाम; अनुवादक -  )
* निमंत्रण
*नो कंट्री फाॅर वीमेन
* फेरा (मूळ बंगाली; मराठी अनुवादक मृणालिनी गडकरी)
* फ्रेंच लव्हर (मराठी अनुवाद - फरासि प्रेमिक; अनुवादक - सुप्रिया वकील)
* मेयेबेला : माय बंगाली गर्लहुड
* रिव्हेंज
* लज्जा
* लव्ह पोएम्स ऑफ तस्लीमा नसरीन
* शेम
* शोध
* सिलेक्टेड काॅलम्स, वगैरे.

## बाह्य दुवे 
* 
* 

वर्ग:बंगाली लेखक
वर्ग:बांगलादेशी व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९६२ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
चिनाब नदी

**चिनाब** ही भारत व पाकिस्तान देशांमधून वाहणारी आणि सतलज नदीबरोबर एकत्र मिळून पंजनदच्या रूपाने अखेरीस सिंधू नदीला जाऊन मिळणारी एक प्रमुख नदी आहे.

वर्ग:भारतातील नद्या
वर्ग:पाकिस्तानमधील नद्या
वर्ग:हिमाचल प्रदेशमधील नद्या
वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरमधील नद्या
गुरू अमरदास

**गुरू अमरदास** (गुरमुखी:ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ) (मे ५, इ.स. १४७९ - सप्टेंबर १, इ.स. १५७४) हे शीख धर्माच्या दहा गुरूंपैकी तिसरे गुरू होते.

गुरू अमरदास मार्च २६, इ.स. १५५२ रोजी वयाच्या ७३व्या वर्षी गुरुपदी आले.

अमरदास
वर्ग:इ.स. १४७९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १५७४ मधील मृत्यू
गुरू रामदास

**गुरू रामदास** हे शिखांचे चौथे गुरू होते.

रामदास
वर्ग:इ.स. १५८१ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
श्रेयस तळपदे

**श्रेयस तळपदे** (२७ जानेवारी १९७६ - हयात) मराठी व हिंदी चित्रपटसृष्टीतील अभिनेता आहे. सध्या तो झी मराठीवरील माझी तुझी रेशीमगाठ या मालिकेत अभिनेत्री प्रार्थना बेहेरेसोबत झळकत आहे.

## सुरुवातीचे जीवन
श्रेयसचा जन्म मुंबई, महाराष्ट्रात झाला.अंधेरी येथील श्री राम वेलफेर सोसायटी हायस्लकू या शाळेत तो शिकला.त्याचे लग्न दिप्ती तळपदे या एका मनोचिकित्सकाशी झाले.तो दिप्तीला एका कॉलेजमध्ये भेटला.त्यावेळी तो आभाळ माया नावाची मालिका करत होता. 

## चित्रपट 
## फोटो 
## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:इ.स. १९७६ मधील जन्म
ऑस्टिन (टेक्सास)

**ऑस्टिन** () ही अमेरिकेच्या टेक्सास राज्याची राजधानी व टेक्सासमधील चौथ्या तर अमेरिकेतील १४व्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. टेक्सासच्या मध्य भागात सॅन ॲंटोनियोच्या ८० मैल ईशान्येला वसलेल्या ऑस्टिन शहराची लोकसंख्या जवळजवळ ८ लाख तर ऑस्टिन महानगर क्षेत्राची लोकसंख्या १७ लाख इतकी आहे.

ऑस्टिनमध्ये मोठ्या प्रमाणावर तंत्रज्ञान कंपन्यांची कार्यालये आहेत. डेल ह्या संगणक उत्पादन कंपनीचे मुख्यालय ऑस्टिनच्या राउंड रॉक ह्या उपनगरात आहे. येथील टेक्सास विद्यापीठ हे टेक्सासमधील सर्वात मोठे विद्यापीठ आहे.

## शहर रचना 
### चित्रदालन 

चित्र:Texas State Capitol - Austin, Texas.jpg|ऑस्टिनमधील टेक्सास राज्य विधान भवन
चित्र:The University of Texas at Austin - Littlefield Fountain and Main Building.jpg|टेक्सास विद्यापीठ
चित्र:Austin from Congress Bridge-at night.JPG|ऑस्टिन शहर केंद्र

## वाहतूक 
### महामार्ग 
### विमानसेवा 
ऑस्टिन बर्गस्ट्रॉम आंतरराष्ट्रीय विमानतळ ऑस्टिन महानगर व आसपासच्या प्रदेशातील मुख्य विमानतळ आहे. येथून अमेरिकेतील बव्हंश आणि अनेक आंतरराष्ट्रीय शहरांना थेट विमानसेवा उपलब्ध आहे.

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ
*स्वागत कक्ष
*

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:टेक्सासमधील शहरे
वर्ग:अमेरिकेतील राज्यांच्या राजधानीची शहरे
वर्ग:ट्रॅव्हिस काउंटी (टेक्सास)
वर्ग:हेस काउंटी (टेक्सास)
योहान वोल्फगांग फॉन ग्यॉटे

उजवे|इवलेसे|244x244अंश
**योहान वोल्फगांग फॉन ग्यॉटे** (ऑगस्ट २८, इ.स. १७४९ - मार्च २२, इ.स. १८३२) हा जर्मन साहित्यिक होता.

## प्रमुख साहित्यकृती 
वर्ग:जर्मन साहित्यिक
वर्ग:इ.स. १७४९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८३२ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मायामी

*हा लेख अमेरिकेच्या फ्लोरिडा राज्यातील शहराबद्दल आहे. मायामीच्या इतर उपयोगांसाठी पहा - मायामी (निःसंदिग्धीकरण).*
इवलेसे
**मायामी** हे अमेरिकेच्या फ्लोरिडा राज्यातील एक प्रमुख शहर आहे.

वर्ग:फ्लोरिडामधील शहरे
वर्ग:मायामी-डेड काउंटी (फ्लोरिडा)
वर्ग:मायामी
तोशिकी कैफू

**तोशिकी कैफू** (1931-2022) हे १९८९ ते १९९१ दरम्यान जपानचे पंतप्रधान होते.

वर्ग:जपानचे पंतप्रधान
वर्ग:इ.स. १९३१ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रेने प्लेव्हेन

**रेने प्लेव्हेन** (१५ एप्रिल, १९०१ - १३ जानेवारी, १९९३) हा फ्रांसचा पंतप्रधान होता. हा १९५१-५२ दरम्यान दोन वेळा सत्तेवर होता.

वर्ग:फ्रान्सचे पंतप्रधान
वर्ग:इ.स. १९०१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९३ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
तन्नु तुव्हा

**तन्नु तुव्हा** तथा **तुव्हा लोकांचे प्रजासत्ताक** हा सोव्हिएत संघांतर्गत भूतपूर्व देश होता. या देशाला १९२१ ते १९४४ दरम्यान फक्त सोव्हिएत संघ आणि मंगोलियाने मान्यता दिली होती.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:भूतपूर्व देश
वर्ग:सोव्हिएत संघ
अरेकिपा

**अरेकिपा** पेरू देशातील दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे.

वर्ग:पेरू देशातील शहरे
माउंट असामा

**माउंट असामा** (जपानी:浅間山) हा जपानच्या होन्शु बेटावरील जागृत ज्वालामुखी आहे. याची उंची समुद्रसपाटीपासून २,५६८ मीटर (८,४२५ फूट) इतकी आहे.

वर्ग:जपानचा भूगोल
वर्ग:ज्वालामुखी
वीरेन रास्किन्हा

**वीरेन विल्फ्रेड रास्किन्हा** (१३ सप्टेंबर, इ.स. १९८०:महाराष्ट्र, भारत - ) हा भारताकडून आंतरराष्ट्रीय हॉकी खेळलेला खेळाडू आहे. हा भारतीय राष्ट्रीय संघाचा संघनायक होता.

वर्ग:इ.स. १९८० मधील जन्म
वर्ग:भारतीय पुरुष हॉकी खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:अर्जुन पुरस्कारविजेते
पोप स्टीवन पाचवा

**पोप स्टीवन पाचवा** (??:रोम - सप्टेंबर १४, इ.स. ८९१) हा नवव्या शतकातील पोप होता.

स्टीवन ०५
स्टीवन ०५
वर्ग:इ.स. ८९१ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स. ८५४

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* पूर्व भारतातील पाल घराण्याच्या नारायणपालचा राज्याभिषेक. हा ५४ वर्षे सत्तेवर होता.

## जन्म
## मृत्यू
## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ८५४
वर्ग:इ.स.च्या ८५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
मलाक्का

**मलाक्का** (भासा मलेशिया: Melaka; जावी लिपी: جوهر ;) हे मलेशियामधील एक राज्य असून द्वीपकल्पीय मलेशियाच्या दक्षिण भागात वसले आहे. क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने मलाक्का पर्लिस व पेनांग यांच्या पाठोपाठ तिसरे छोटे राज्य आहे. मलाक्क्याच्या उत्तरेस नगरी संबिलान, तर दक्षिणेस जोहोर वसले आहे. बांदाराया मलाका येथे मलाक्क्याची राजधानी असून ७ जुलै, २००८ रोजी या शहरास युनेस्को जागतिक वारसास्थळाचा दर्जा देण्यात आला.

मलाक्का मलेशियाच्या इतिहासातील सर्वाधिक जुन्या सल्तनतींपैकी एक आहे. मात्र इ.स. १५११ साली पोर्तुगीजांनी मलाक्क्याची सल्तनत जिंकून घेतल्यावर राजेशाही संपुष्टात आली. तेव्हापासून आजतागायत सुलतानाऐवजी *यांग दि-पर्तुआ नगरी*, अर्थात राज्यपाल, हा शासनप्रमुख या नात्याने राज्यकारभार सांभाळतो.

## भूगोल 
१,९५० वर्ग कि.मी. क्षेत्रफळ असलेले मलाक्का मलय द्वीपकल्पाच्या आग्नेय दिशा किनाऱ्यावर वसले आहे. मलाक्का व इंडोनेशियाच्या सुमात्रा बेटांदरम्यान मलाक्क्याची सामुद्रधुनी पसरली आहे. द्वीपकल्पीय मलेशियाच्या पश्चिम किनारपट्टीच्या दोन तृतीयांश अंतरावर वसलेले मलाक्का पूर्वीपासून मलाक्क्याच्या सामुद्रधुनीच्या परिसरातील व्यूहात्मक महत्त्वाचे केंद्र आहे. *पुलाउ बसार*, *पुलाउ उपे* ही बेटे व *तांजुंग तुआन* नावाचे एक्स्क्लेव्ह मलाक्क्याच्या सरहद्दीतच मोडतात.

### प्रशासकीय विभाग 
प्रशासकीय दृष्ट्या मलाक्क्याचे तीन जिल्ह्यांमध्ये विभाजन होते :
# आलोर गजा जिल्हा
# मलाक्का तंगा जिल्हा (मध्यवर्ती मलाक्का)
# जासीन जिल्हा

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:मलेशियाची राज्ये
इ.स. ७८६

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
## जन्म
* ऑक्टोबर १० - गो-सागा, जपानी सम्राट. (मृ. ८४२)

## मृत्यू
* सप्टेंबर १४ - अल-हदी, खलिफा.

## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ७८६
वर्ग:इ.स.च्या ७८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
रमोन ग्राउ

ग्राउ, रमोन
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:इ.स. १८८१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६९ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मेलबर्न

*हा लेख ऑस्ट्रेलिया तील मेलबर्न शहराबद्दल आहे. मेलबर्नच्या इतर उपयोगांसाठी पहा - मेलबर्न (निःसंदिग्धीकरण).*

**मेलबर्न** हे ऑस्ट्रेलिया देशाच्या व्हिक्टोरिया ह्या राज्याची राजधानी व ऑस्ट्रेलियातील प्रमुख शहर आहे. इ.स. २००६च्या जनगणने नुसार येथील लोकसंख्या ३७ लाख ४० हजार आहे. येथे राहणाऱ्या लोकांना मेलबर्नीयन असेही संबोधले जाते. हे शहर ऑस्ट्रेलियाचे सांस्कृतिक राजधानीचे शहरही मानले जाते. येथे मेलबर्न क्रिकेट ग्राउंड आहे. पहिली ऑस्ट्रेलियन संसद या शहरात होती. ती नंतर कॅनबेरा या नवीन राजधानीच्या ठिकाणी हलवण्यात आली. मात्र संसदेची कोरीव काम व सुंदर दिवे असलेली प्रेक्षणीय इमारत येथे अजूनही आहे.
या शहराच्या मुख्य भागातून यारा नदी नावाची नदी वाहते.

## परिवहन 
मेलबर्न शहर मेलबर्न विमानतळ नावाच्या आंतरराष्ट्रीय विमानतळाद्वारे जगाशी जोडलेले आहे. आंतरराष्ट्रीय विमानांबरोबरच स्थानीय विमानेही येथूनच सुटतात. स्थानीय सेवेत जेटस्टार व व्हर्जिन ऑस्ट्रेलिया या विमान सेवा उपलब्ध आहेत. विमानतळापासून शहरात येण्यासाठी द्रुतगती मार्ग आहेत. विमानतळापासून स्कायबस ही सेवा, टॅक्सीज तसेच भाड्याच्या गाड्या उपलब्ध आहेत त्या परिवहनासाठी मिळतात. मात्र मेलबर्नचे सार्वजनिक परिवहन उपलब्ध नाही. या शिवाय शहरात मुराब्बीन व इतर छोटी विमानतळेही आहेत. शहराच्या मुख्य भागात फिरण्यासाठी दर वीस मिनिटांनी एक मोफत ट्रॅमही आहे. शहराचे सर्व विभाग शहर बस सेवा, ट्रॅम व रेल्वे द्वारे जोडलेले आहेत.

## शिक्षण 
मेलबर्न येथे अनेक विद्यापीठे आहेत. जसे

* आर.एम.आय.टी. विद्यापीठ
* मेलबर्न विद्यापीठ (इंग्रजी Melbourne University)
* मोनॅश विद्यापीठ (इंग्रजी Monash University)
* ला ट्रोब विद्यापीठ (इंग्रजी La Trobe University)
* व्हिक्टोरिया विद्यापीठ (इंग्रजी Victoria University)

अनेक भारतीय तसेच आंतरराष्ट्रीय विद्यार्थी येथे शिक्षणासाठी येत असतात.
शिक्षणाचे माध्यम इंग्लिश भाषा आहे. शहराला द एज व हेराल्ड सन या दोन मुख्य वृत्तपत्रांसहीत मोफत वाटले जाणारे एमएक्स हे वृत्तपत्र आहे.

## इतिहास 
येथे इ‌.स. १९५६ साली ऑलिंपिक खेळ तसेच इ‌.स. २००६ साली राष्ट्रकुल स्पर्धांचे आयोजन केले गेले होते.
या शहराची स्थापना इ‌.स. १८५० साली यारा नदीच्या काठी झाली. या विभाग पूर्वी वुरुंजरी नावाची आदिवासी जमात रहात असे. या जमातीतल्या आठ मुख्य नेत्यांशी, जॉन बॅटमन (इंग्रजी: John Batman) यांनी इ‌.स.१८३५ मध्ये तडजोड करून सुमारे २४०० किमी जमीन आपल्या ताब्यात घेतली व या शहराची स्थापना केली.
इ‌.स. १८५० साली व्हिक्टोरिया राज्य येथे सोने सापडल्यावर येथे माणसांचा महापूर उसळला. सन इ‌.स. १८८० मध्ये हे जगातले सगळ्यात श्रीमंत शहर मानले जायला लागले.
सन इ.स. १९९२ साली शहराची आर्थिक स्थिती सुधारावी व येथे पर्यटकांना आकर्षित करावे या हेतुने शहरात अनेक प्रकल्प सुरू करण्यात आले. जसे, मेलबर्न म्युझियम Melbourne Museum, फेडरेशन स्क्वेयर Federation Square, क्राउन कॅसिनो Crown Casino, व सिटी लिंक या नावाचा द्रुतगती मार्ग.

## सद्य स्थिती 
कोबर्ग नामक उपनगरात मुन्रो स्ट्रीट येथे मेलबर्न येथील भारताच्या राजदूतांचे संपर्क कार्यालय ही आहे.

बि. एच. पी. बिलिटन  या महाकाय खनिज उत्खनन संस्थेचे मुख्य कार्यालय येथे आहे.
महाराष्ट्र मंडळ येथे कार्यरत आहे. या मंडळाचे संकेतस्थळ येथे पहा. महाराष्ट्र मंडळ व्हिक्टोरिया 

## बाह्य दुवे 
* ऑस्ट्रेलियाच्या हवामान वृत्तासाठी
* 


वर्ग:ऑस्ट्रेलियामधील शहरे
वर्ग:उन्हाळी ऑलिंपिक यजमान शहरे
बियास नदी

**बियास** ही उत्तर भारतामधील प्रमुख नदी आहे. बियास (व्यास) नदी हिमाचल प्रदेशाच्या कुलु जिल्ह्यात उगम पावते व सुमारे ४७० किमी वाहत जाऊन पंजाब राज्यात सतलज नदीला मिळते.

वर्ग:हिमाचल प्रदेशमधील नद्या
वर्ग:पंजाबमधील नद्या
ब्युसाफला

**ब्युसाफला** हे शहर अलेक्झांडर द ग्रेट याने पुरुशी झालेल्या युद्धानंतर सिंधूनदीच्या तटावर स्थापन केले. या युद्धादरम्यान त्याचा जीवलग घोडा ब्युसाफलस याचा मृत्यु झाल्याने त्याच्या स्मरणाप्रीत्यर्थ या शहराची स्थापना करण्यात आली.

वर्ग:भारताचा इतिहास
वर्ग:पाकिस्तानचा इतिहास
कोएनस

**कोएनस** हा अलेक्झांडर द ग्रेट याच्या सैन्यातील एक प्रमुख सेनापती होता. पुरुशी सिंधु नदीच्या तटावर झालेल्या युद्धात त्याने अतुल पराक्रम गाजवला होता.

वर्ग:अलेक्झांडर द ग्रेट
तक्षशिला

**तक्षशिला** (इंग्रजीत Taxila) हे प्राचीन भारतातील एक प्रमुख शहर आणि विद्यापीठ होते.

आत्ताच्या पाकिस्तानमधील पंजाब प्रांतात रावळपिंडी शहरापासून ३५ किमी वायव्येस असलेल्या या शहराचे अवशेष सुमारे ३,००० वर्ष जुने आहेत. प्राचीन भारतामध्ये शिक्षणाची अनेक नावाजलेली केंद्र उदयाला आली होती या केंद्रांपैकी तक्षशिला विद्यापीठ हे महत्त्वाचे शिक्षण केंद्र होते या ठिकाणी शिक्षण घेण्यासाठी परराज्यांतून तसेच परदेशांतूनही विद्यार्थी येत असत. तक्षशिला हे प्राचीन भारतीय व्यापारी मार्गावरील महत्त्वाचे शहर होते. सध्या हे स्थान पाकिस्तानमध्ये आहे या ठिकाणी सापडलेल्या पुरातत्त्वीय पुराव्याच्या आधारे हे ठिकाण इसवी सन पूर्व सहाव्या शतकामध्ये उदयास आलेले होते. सम्राट बिम्बिसार याच्या फार आधीपासून प्रसिद्धिस आलेले हे एक विश्व विद्यापीठ म्हणून नावारुपाला आलेले शिक्षणकेंद्र होते. बुद्धांचा समकालीन असलेला व अजातशत्रु राजाचा राजवैद्य म्हणून ख्यातीप्राप्त असलेला जीवक वैद्य याने तक्षशिला विद्यापीठामध्ये शिक्षण घेतले होते. इसवीसन पूर्व चौथ्या शतकात तक्षशिला विद्यापीठाची कीर्ती सर्वदूर पसरली. मौर्य साम्राज्याचा संस्थापक चंद्रगुप्त मौर्य याचे शिक्षण हे दक्षिणा विद्यापीठांमध्ये झाले होते व्याकरणकार पाणिनी तसेच चरक हा वैद्य हेदेखील तक्षशिला विद्यापीठांमध्ये विद्यार्थी होते सिकंदरा बरोबर आलेल्या ग्रीक इतिहासकारांनी देखील तक्षशिलाची वर्णन केलेले आहे ग्रीसमध्ये कोठेही अशा प्रकारचे विद्यापीठ या काळामध्ये अस्तित्वात नव्हते असे त्यांनी लिहून ठेवलेले आहे चिनी बौद्ध भिक्खू हा इसवी सन चारशेच्या सुमारास भारतामध्ये आला होता त्यावेळी त्याने तक्षशिला विद्यापीठाला भेट दिली या विद्यापीठामध्ये बौद्ध तत्त्वज्ञान,अर्थशास्त्र,तर्कशास्त्र वैद्यकीय तसेच ध्यानसाधना इ. विविध विषयांचे शिक्षण विद्यार्थ्यांना दिले जात होते या संदर्भातील सर्व माहिती परकीय प्रवाशांच्या प्रवास वर्णन मध्ये आलेली आहे तक्षशिला हे प्राचीन काळातील एक वैभव संपन्न आणि सामर्थ्यशाली शिक्षण केंद्र म्हणून पुढे आले या शिक्षण केंद्रांमधून अनेक विद्यार्थी शिक्षण घेऊन पुढे गेले

वर्ग:भारताचा इतिहास
वर्ग:पाकिस्तानमधील शहरे
विश्व

[thumb|[महास्फोट (भौतिकशास्त्र)|महास्फोट व सतत प्रसरण पावणारे विश्व]]

"काल-अवकाशातील सर्व कण, ऊर्जा आणि पदार्थ यांची गोळाबेरीज" अशी **विश्वाची** व्याख्या करता येते. आपण पाहू शकत असलेले (दृश्य) विश्व हे संपूर्ण विश्वाचा एक अत्यंत छोटा भाग आहे असे अनेक खगोलशास्त्रज्ञ मानतात.

विश्वाचा पसारा अनंत असून त्याची उत्पत्ती एका महास्फ़ोटातून (Big bang) झाली असे मानले जाते. विश्व हे सतत प्रसरण पावत आहे. (Expanding universe). नव्वदच्या दशकातील निरीक्षणांवरून असे दिसून आले आहे की विश्वप्रसरणाचासुद्धा वेग वाढता आहे.

वर्ग:खगोलशास्त्र
विल्यम मॅककिन्ली

**विल्यम मॅककिन्ली, कनिष्ठ** (इंग्लिश: *William McKinley, Jr.*, *विल्यम मॅककिन्ली, ज्यूनियर*) (२९ जानेवारी, इ.स. १८४३ - १४ सप्टेंबर, इ.स. १९०१) हा अमेरिकेचा २५वा राष्ट्राध्यक्ष होता. ४ मार्च, इ.स. १८९७ रोजी अध्यक्षपदाची सूत्रे हाती घेतलेल्या मॅककिन्लीची अध्यक्षपदावर असतानाच १४ सप्टेंबर, इ.स. १९०१ रोजी हत्या झाली. याच्या अध्यक्षीय राजवटीत अमेरिकेने स्पॅनिश-अमेरिकन युद्ध जिंकले.

पेशाने वकील असलेला मॅककिन्ली रिपब्लिकन पक्षाचा सदस्य होता. इ.स. १८७९ ते इ.स. १८९१ या कालखंडात त्याने अमेरिकन प्रतिनिधिगृहात ओहायोचे प्रतिनिधित्व केले. त्यानंतर इ.स. १८९२ ते इ.स. १८९६ या काळात तो ओहायोचा गव्हर्नर होता.

## बाह्य दुवे 
* 
* 
* 

वर्ग:अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १९०१ मधील मृत्यू
वर्ग:हत्या झालेले अमेरिकन राजकारणी
वर्ग:इ.स. १८४३ मधील जन्म
वर्ग:रिपब्लिकन पक्ष (अमेरिका) मधील राजकारणी
वर्ग:ओहायोचे गव्हर्नर
वर्ग:अमेरिकेच्या प्रतिनिधीगृहाचे सदस्य
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स. ८८०

## जन्म 
* लॅम्बर्ट, पवित्र रोमन सम्राट.


वर्ग:इ.स.च्या ८८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ८९०

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
## जन्म
## मृत्यू
## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ८९०
वर्ग:इ.स.च्या ८९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ८९५


वर्ग:इ.स.च्या ८९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ९०२

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
* एप्रिल ५ - १० वर्षांच्या सत्ताकालानंतर अब्बासी खलीफा अल-मुतादिदचा बगदादमध्ये विषप्रयोगाने मृत्यू झाल्यावर त्याचा मोठा मुलगा अल-मुक्ताफी सत्तेवर आला.


वर्ग:इ.स.च्या ९०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १० व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ९४३


वर्ग:इ.स.च्या ९४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १० व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ९७४

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
* इंग्लंडमध्ये मोठा भूकंप झाला.

## जन्म 
## मृत्यू 
* जून - पोप बेनेडिक्ट सहावा.

## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:इ.स. ९७४
वर्ग:इ.स.च्या ९७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १० व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ९६८

## जन्म 
* रोमानस तिसरा, बायझेन्टाईन सम्राट.


वर्ग:इ.स.च्या ९६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १० व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १००१

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
## जन्म 
* ऑगस्ट १५ - डंकन पहिला, स्कॉटलंडचा राजा.

## मृत्यू 
* जयपालदेव - सध्याच्या अफगाणिस्तान आणि पाकिस्तानमधील हिंदू राजा.
* पाचवा जयवर्मन, ख्मेर सम्राट.

## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. १००१
वर्ग:इ.स.च्या १००० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ११ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १००६

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
* जावामधील मेरपाई ज्वालामुखीचा महाउद्रेक होउन त्यात मातारमच्या हिंदू राष्ट्राचा सर्वनाश झाला.

## जन्म 
## मृत्यू 
* जयविरहवर्मन, ख्मेर सम्राट.

## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:इ.स. १००६
वर्ग:इ.स.च्या १००० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ११ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ९९७

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
* अल-अंदालुसचा राज्यकर्ता अल-मन्सूरने पोर्तुगालमधील ख्रिश्चन सरदारांबरोबर झामोरा, लेऑन आणि सांतियागो दि काँपोस्तेला शहरे उद्ध्वस्त केली.

## जन्म 
## मृत्यू 
## शोध 
## निर्मिती 
* ट्रोनहाइम - नॉर्वेचे एकेकाळचे राजधानीचे शहर.

## समाप्ती 
## संदर्भ व नोंदी 
वर्ग:इ.स. ९९७
वर्ग:इ.स.च्या ९९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १० व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १०१९

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
* महमूद गझनीने गुर्जर राजा त्रिलोचनपालचा पराभव करून भारतातील गुर्जर-प्रतिहार राज्याचा अंत केला.

## जन्म 
## मृत्यू 
## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. १०१९
वर्ग:इ.स.च्या १०१० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ११ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १००७

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
* इंग्लंडचा राजा ॲथेलरेड दुसऱ्याने डेन्मार्कमधील व्हायकिंग टोळ्यांनी इंग्लंडवर आक्रमण करू नये म्हणून ३६,००० पाउंड चांदीची खंडणी दिली.

## जन्म 
## मृत्यू 
## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. १००७
वर्ग:इ.स.च्या १००० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ११ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १०२२

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* ओर्लेआँच्या समितीच्या बैठकीनंतर फ्रांसच्या राजा दुसऱ्या रॉबर्टने तेरा नास्तिकांना जिवंत जाळले.

## जन्म
* हॅरोल्ड गॉडविन्सन, इंग्लंडचा शेवटचा सॅक्सन राजा.

## मृत्यू
## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. १०२२
वर्ग:इ.स.च्या १०२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ११ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १०२४

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
## जन्म
## मृत्यू 
* एप्रिल ९ - पोप बेनेडिक्ट आठवा.
* अब्द अर-रहमान पाचवा, कोर्दोबाचा खलिफा.

## शोध
## निर्मिती 
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. १०२४
वर्ग:इ.स.च्या १०२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ११ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १०३५

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
## जन्म
* धर्म पाल - पाल वंशाचा भारतीय सम्राट. (मृ. १०६०)

## मृत्यू 
* ऑक्टोबर १८ - सांचो तिसरा, नव्हारेचा राजा.

## शोध
## निर्मिती 
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. १०३५
वर्ग:इ.स.च्या १०३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ११ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ९९६

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
## जन्म
* एप्रिल १ - ११ वर्षांच्या सद्दीनंतर पोप जॉन पंधरावा ताप येउन मृत्यू पावला. पवित्र रोमन सम्राट ऑट्टो तिसऱ्याने आपल्या चुलतभाऊ कॅरिंथियाच्या ब्रुनोला पोपपदासाठी पुढे केले. ब्रुनो ग्रेगोरी पाचवा हे नाव घेउन पहिला जर्मन आणि एकूण १३८वा पोप झाला.

## मृत्यू
* एप्रिल १ - पोप जॉन पंधरावा.
* ऑक्टोबर २४ - ह्यु कापे, फ्रांसचा राजा.

## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ९९६
वर्ग:इ.स.च्या ९९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १० व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १०३३

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* येशू ख्रिस्ताला क्रॉसवर चढविल्याला १,०००वर्षे झाल्यावर जगाचा अंत होणार असा समज पसरून युरोपमध्ये अराजकता माजली.

## जन्म
## मृत्यू
## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:इ.स. १०३३
वर्ग:इ.स.च्या १०३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ११ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १०४४

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* सप्टेंबर - पोप बेनेडिक्ट नवव्याची हकालपट्टी होउन त्याच्या जागी सिल्व्हेस्टर तिसऱ्याची पोपपदी निवड.

## जन्म
## मृत्यू
## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. १०४४
वर्ग:इ.स.च्या १०४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ११ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १०५०

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
## जन्म
* ल्हाचेन ग्याल्पो, लद्दाखचा राजा.
* हेन्री चौथा, पवित्र रोमन सम्राट.

## मृत्यू
## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:इ.स. १०५०
वर्ग:इ.स.च्या १०५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ११ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १०५९

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* पोप निकोलस दुसरा पोपपदी बसला.

## जन्म
## मृत्यू
* एप्रिल ४ - फरुख-झाद, गझनीचा सुलतान. (ज. १०२५)

## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. १०५९
वर्ग:इ.स.च्या १०५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ११ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १०६४

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* जानेवारी ४ - ॲझटेक लोकांनी ॲझ्तलानमधून स्थलांतर करून मध्य मेक्सिकोच्या प्रदेशात स्थलांतर केले.

## जन्म
## मृत्यू
* ऑगस्ट १५ - इब्न हज्म.

## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:इ.स. १०६४
वर्ग:इ.स.च्या १०६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ११ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे