open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
आलाय मोठा शहाणा

‘आलाय मोठा शहाणा’ हे वैभव परब यांनी लिहिलेले आणि संतोष पवार यांनी दिग्दर्शित केलेले एक मराठी नाटक आहे.

## कथानक
दादासाहेब नावाच्या गावातील वजनदार असामीने आपल्या सिंड्रेला नामक एकुलत्या एक पण ढ मुलीला शिकवण्यासाठी आपल्या नोकराकरवी एका मास्तरला गोणत्यात घालून पकडून आणला आहे. आपल्या मुलीला काहीही करून एस.एस.सी. पास करायचेच असा पण दादासाहेबांनी केलेला असल्यामुळे आणि ती एस.एस.सी. झाल्याशिवाय तिचे गुलाबरावाशी लग्न लावून दिले जाणार नसल्यामुळे मास्तरवर मोठी आफत ओढवली आहे. हरप्रकारे सिंड्रेलाला शिकवण्याचा प्रयत्न करूनही ते वाया जातात तेव्हा मेटाकुटीला आलेला मास्तर शेवटी तिच्या डोक्यातल्या सिनेमावेडाचाच शिकवणुकीत वापर करतो आणि मिशन फत्ते करतो.

'आलाय मोठा शहाणा'मध्ये सिंड्रेलाच्या डोक्यावर जे सिनेमाचे भूत सवार आहे त्या सिनेमाची, सिनेसंगीताची पॅरडी दिग्दर्शक नाटकभर रंगभाषेतून वेगवेगळ्या प्रकारे करतो. मग तो कधी 'नागिन' चित्रपटातल्या बीनच्या तालावर गोणत्यातून वळवळत बाहेर पडणारा मास्तर असतो. तर कधी रहस्यमय चित्रपटाप्रमाणे हातात कंदील घेऊन सतत गूढ इशारे देत फिरणारे गायब झालेल्या पूर्वीच्या मास्तराचे भूत असतो. कधी कधी तो स्पायडर मॅन, बॅटमॅन, क्रिश अशा फिल्मी वेषात आपल्या मर्दुमकीची बेटकुळी दाखवत फिरणारा लुकडा गुलाबराव असतो.

सिंड्रेलाच्या तर प्रत्येक उक्ती-कृतीत सिनेमाच भरला आहे. ती कधी 'पिंजरा'तली तमासगिरीण होते तर कधी हातात ग्लोव्हज घालून 'मेरी कोम' होते. मास्तरने हिंदी गाण्यांचाच आधार घेऊन सिंड्रेलाला विज्ञान, गणित, इतिहास शिकवणे, सैराटच्या 'झिंग झिंग झिंगाट'च्या गाण्यावर वेडेपिसे होणे हे या ‘आलाय मोठा शहाणा’ नाटकातले हायलाईट आहेत.

सतत घरातून पळू बघणाऱ्ऱ्या मास्तरची सुटकेची धडपड आणि तो बेडरूममध्ये सिंड्रेलाची शिकवणी घेत असताना बाहेर गुलाबरावची होणारी तडफड ह्या संदर्भातले प्रसंग उघडपणे फार्सिकल आहेत आणि त्यांची रचनाही दिग्दर्शकाने तशीच केली आहे. प्रत्येक पात्राचे व्यक्तिवैशिष्ट्य जाणवत राहील असा आकार त्यांना मिळालेला आहे. त्यांत विडंबनात्मक नृत्यरचना आणि  संगीताच्या तुकड्यांनी अधिक मजा आणली आहे.

## नायक-नायिका
आशिष पवारचा लवचिक अभिनय कॉमेडीची नस पकडणारा आहे. सुरुवातीच्या गोणत्यातल्या आगमनापासून ते शेवटच्या फिल्मी शिकवणीपर्यंत तो कायेने वाचेने सळसळत असतो. हे नाटक त्याला उसंत घेऊ देत नाही आणि तोही तारांबळ उडालेल्या मास्तरचे बेअरिंग पकडत धावत असतो. त्याचे अनेक द्रुतगती विभ्रम नाटकाला एक चक्रम आणि भन्नाट वेग देतात. सिंड्रेलाच्या भूमिकेतल्या अपूर्वा नेमळेकर देशपांडेने दाखवलेला मॅडनेस अफलातून आहे.

वर्ग:मराठी नाटकांची यादी
मोरबी

**मोरबी** गुजरात राज्याच्या मोरबी जिल्ह्यातील शहर आणि तेथील प्रशासकीय केन्द्र आहे. पूर्वीच्या मोरबी संस्थानाची राजधानी असलेल्या या शहराची लोकसंख्या २०११ च्या जनगणनेनुसार १,९४,९४७ होती.

मच्छू नदीकाठी वसलेल्या मोरबीमध्ये त्या नदीवरील धरण फुटल्याने १९७९ साली अतोनात नुकसान झाले होते.

वर्ग:गुजरातमधील शहरे
वर्ग:मोरबी जिल्हा
लिंबडी

**लिंबडी** गुजरात राज्याच्या सुरेंद्रनगर जिल्ह्यातील शहर आहे. पूर्वीच्या लिंबडी संस्थानाची राजधानी असलेल्या या शहरात मोठे स्वामीनारायण मंदिर आहे.

मार्च १, इ.स. १८५९ रोजी सुरू झालेली येथील लेडी वेलिंग्टन गर्ल्स स्कूल ही भारतातील मुलींसाठीच्या पहिल्या काही शाळांतील एक होती. तिचे नाव आता म्युनिसिपल स्कूल नंबर ३ आहे.

वर्ग:गुजरातमधील शहरे
वर्ग:सुरेंद्रनगर जिल्हा
सोनगढ

**सोनगढ** गुजरात राज्याच्या तापी जिल्ह्यातील गाव व सोनगढ तालुकाच्या प्रशासकीय केंद्र आहे. आहे. २००१ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ४०,२५६ होती.

येथे पिलाजीराव गायकवाडांनी बांधून घेतलेला किल्ला आहे. एकेकाळी घनदाट जंगलानी वेढललेल्या या गावाच्या आसपास दगडाच्या अनेक खाणी आहेत.

वर्ग:गुजरातमधील शहरे
वर्ग:तापी जिल्हा
बामणबोर

**बामणबोर** गुजरात राज्याच्या सुरेंद्रनगर जिल्ह्यातील शहर आहे. हे शहर राष्ट्रीय महामार्ग ८अ आणि राष्ट्रीय महामार्ग ८बच्या तिठ्यावर आहे. हे शहर समुद्रसपाटीपासून १८४ मी उंचीवर आहे.

या गावातील लोकांच्या व्यवसाय शेती, शेतमजूरी आणि पशुपालन आहे. येथे जिरे, बडिशेप, बाजरी, कापूस, एरंड, आल्फाल्फा गवत आणि भाजीपाल्याची शेती होते.

वर्ग:गुजरातमधील शहरे
वर्ग:सुरेंद्रनगर जिल्हा
मोरबी जिल्हा

मोरबी जिल्ह्याची माहिती या लेखात आहे. मोरबी शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.

**मोरबी जिल्हा** गुजरातच्या सौराष्ट्र भागातील उत्तरेस असलेला एक जिल्हा आहे. ३३ जिल्ह्यांपैकी एक जिल्हा आहे. हा जिल्हा १५ ऑगस्ट, २०१३ रोजी जामनगर, सुरेन्द्रनगर व राजकोट ह्या तीन जिल्ह्यांमधील काही भाग वेगळे काढून निर्माण करण्यात आला.

वर्ग:गुजरातमधील जिल्हे
वर्ग:मोरबी जिल्हा
समखियाळी

**समखियाळी** गुजरात राज्याच्या कच्छ जिल्ह्यातील शहर आहे. राष्ट्रीय महामार्ग ८अ आणि राष्ट्रीय महामार्ग १५च्या तिठ्यावर असलेले हे शहर कच्छमधील प्रमुख शहर आहे.

समखियाळी रेल्वे स्थानक भूज-अहमदाबाद रेल्वेमार्गावरील महत्त्वाचे स्थानक आहे.

वर्ग:कच्छ जिल्हा
वर्ग:गुजरातमधील शहरे
भारतीय क्रिकेट संघाचे श्रीलंका दौरे

*ह्या विभागाचा प्रमुख लेख पाहण्यास येथे जा. भारतीय क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे*
=श्रीलंका दौरे=

=बाह्य दुवे=
*भारतीय क्रिकेट संघाचे श्रीलंका दौरे - क्रिकइन्फो पान

=हे सुद्धा पहा=
*भारतीय क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे

श्रीलंका
वर्ग:भारतीय क्रिकेट संघाचे श्रीलंका दौरे
भारतीय क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २००६

भारतीय क्रिकेट संघाने ऑगस्ट २००६ मध्ये ३-एकदिवसीय सामन्यांच्या मालिकेसाठी श्रीलंकेचा दौरा केला.

परंतू त्यापैकी एक सामना सुरू झाला आणि अनिर्णितावस्थेत संपला, आणि त्यानंतर वारंवार पडणाऱ्या पावसामुळे दौरा रद्द केला गेला.

## बाह्यदुवे
*मालिका मुख्यपान - इएसपीएन क्रिकइन्फो

२००६
श्रीलंका
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघाचे श्रीलंका दौरे
टॅली

हे एक इंडियन फायनांशियल अकौंटिंग सॉफ्टवेयर आहे...1988 साली टॅलीचे पहिले व्हर्जन आले....म्हणजे एकूणच काय तर टॅली सॉफ्टवेयरचा शोध हा 80च्या दशकात लागला...रोजच्या व्यवहारातील आकडेमोड, हिशेब, जमा खर्चाची नोंद  एवढ्या पुरता मर्यादितच हे सॉफ्टवेयर मार्केट मध्ये आले....आज वर 100 पेक्षा जास्त देशात टॅलीचे सॉफ्टवेयर वापरले जाते, टॅली मुळे कंपन्यांना,वित्तीय संस्थांना,ट्रस्टी,सोसायटी,बँका इत्यादींना ताळेबंद अहवाल सहज रित्या उपलब्ध होतो....प्रत्येक आर्थिक वर्षाची हिशेब जुळवणी,बेलेन्स शीट, प्रॉफिट अँड लॉस अकाऊंट अगदी सहज रित्या बनवता येते.....
भारतात टॅलीचे 80% पेक्षा जास्ती यूजर आहेत...
अगदी क्षणात एंट्रीज फीड करून कामाचा वेळ वाचतो आणि एफिशियंसी ही वाढते असे जाणकारांचे आणि ग्राहकांचे मत आहे...ह्या अत्याधूनिक सॉफ्टवेयर मुळे हिशेबनीस,सनदी लेखापाल म्हजेच सीए आणि अकाउंटनट ह्यांना हे सॉफ्टवेयर वापरणे अधिक सुलभ झाले आहे.....

हल्लीच नजीकच्या काळात म्हणजेच 2016 मध्ये टॅलीचे लेटेस्ट व्हर्जन बनवण्यात आले आहे  टॅली इआरपी 9.5.3  ज्यात आपण रोजच्या व्यवहारातील आकडेमोड या सोबतच मालाचा तपशील,ग्राहक,व्यापारी इत्यादींचा हिशेब ठेऊ शकतो...

वर्ग:जाहिरातसदृष्य मजकूर
नटवळसा

**नटवळसा** आंध्र प्रदेश राज्याचा विजयनगरम जिल्ह्यातील छोटे शहर आहे. हे गाव राष्ट्रीय महामार्ग ४३, १६ आणि २६ च्या चौफुल्यावर चंपावती नदीकाठी वसलेले आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:आंध्र प्रदेशातील गावे
वर्ग:विजयनगर जिल्हा
बारामोटेची विहीर

**बारामोटेची विहीर** म्हणजेच बारा मोटा असलेली विहीर ही एक वास्तुकलेचा अप्रतिम नमुना असलेली ऐतिहासिक वास्तू सातारा जिल्ह्यात आहे. ह्या विहिरीतून पाणी उपसण्यासाठी एकावेळी १२ मोटा लावल्या जात.
इवलेसे|Baramotechi vihir

## स्थळ
राष्ट्रीय महामार्ग क्र.४ ने सातारा शहरापासून पुण्याकडे येण्याच्या रस्त्यावर साधारण १२ कि.मी वर लिंब फाटा लागतो आणि तेथून उजवीकडे आत गेल्यावर ३ कि.मी. वर लिंब गाव आहे. ह्या गावाच्या दक्षिणेला २ कि.मी. अंतरावरील शेरीची वाडी या ठिकाणी कृष्णा नदीच्या तीरावर ही बारामोटेची विहीर आहे. पुण्याहून साताऱ्याला येताना आधी लिंब गावाचा फाटा लागतो, तर साताऱ्याकडून जाताना आधी नागेवाडी गावाचा फाटा लागतो. त्यामुळे लिंब आणि नागेवाडी अशा दोन्ही मार्गाने या विहिरीपर्यंत जाता येते. 

## स्थापना
अशा ह्या सुंदर बारामोटेच्या विहिरीचा इतिहास पाहता, सुमारे इसवी सन 1719 ते 1724 ह्या दरम्यान श्रीमंत वीरूबाई भोसले यांनी ह्या विहिरीचे बांधकाम केले. छत्रपती शिवाजी महाराजांचे नातू, म्हणजेच संभाजी महाराजांचे पुत्र, शाहू महाराज ह्यांच्या कारकिर्दीमध्ये हे बांधकाम करण्यात आले. लिंब गावाच्या आसपास सुमारे ३०० झाडांची आमराई होती. ह्या आमराईसाठी आणि परिसरातील रहिवाशांच्या सोयीसाठी ह्या विहिरीची रचना केली गेली.  

## स्थापत्य
विहिरीचा व्यास ५० फूट आणि खोली ११० फूट असून आकार अष्टकोनी आणि शिवलिंगाकृती आहे. येथे मोडी लिपीतील एक शिलालेख आहे. जमिनीखालील महालात ही विहीर आहे. महालाच्या मुख्य दरवाजावर कलाकुसर केलेली आहे. आतील बाजूस शरभाची दगडी मूर्ती आहे. महालात विविध चित्रे कोरली आहेत. गणपती, हनुमान, कमलपुष्पे अशी अनेक शुभशिल्पे तर दिसतातच मात्र त्यांसोबत विशेष म्हणजे हत्तीवर आणि घोड्यावर विराजमान झालेल्या छत्रपती शिवाजी महाराजांचे शिल्प देखील ह्या खांबावर कोरलेले दिसते. विहिरीला प्रशस्त असा जिना आणि चोरवाटा आहेत. विहिरीवर १५ थारोळी आहेत. ह्या चोरावाटांतून वर आले की १२ मोटांची जागा, दरबाराची आणि सिंहासनाची जागा बघायला मिळते. 

प्रत्यक्ष मूळ विहिरीत प्रवेश करण्याआधी आड विहीरी साठी प्रशस्त पायऱ्या आणि एक भक्कम पूल आहे. 
तेथूनच छुप्या महालात आणि विहिरीत जाण्यासाठी तसेच शत्रूपासून निसटण्या साठी छुप्या भुयारी वाटा आहेत.
महालात गणपती, हनुमान, कमलपुष्पे अशी अनेक शुभशिल्पे उत्तर दिशेला दिसतात.
(भारतीयांसाठी परकीय आक्रमणे उत्तरेकडून च होत असल्याने या दिशेचा संदर्भ इथे महत्त्वाचा ठरतो)

विहिरीच्या दक्षिणेकडे असलेल्या शिल्पात वाघाच्या पायाखाली हत्तीचे रूप असून दक्षिण प्रांत मराठ्यांनी पादाक्रांत केल्याची प्रतीकात्मकता त्यात दिसून येते.
उत्तरेकडे असलेल्या शिल्पात आकाशाकडे डरकाळी फोडणाऱ्या वाघाच्या रुपात उत्तरेकडील वर्चस्व वाढवण्याचे भविष्यातील लक्ष्य प्रतिबिंबित होते. (याची प्रचिती अटकेपार झेंडा रोवून मराठ्यांनी जगाला दिलीच)
वाघाचा चेहरा आणि सिंहाच्या शरीराचे शिल्प शौर्य आणि समृद्धीचे प्रतिक मानले जाते.
अशीच महालातील प्रत्येक शिल्पाची आणि दगडी खांबावरील कोरीव कामाची योजना गूढ आणि प्रतीकात्मक आहे.

ही विहीर सुंदर स्थापत्यशास्त्रचे उत्तम उदाहरण आहे.

## संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रातील इमारती व वास्तू
वर्ग:सातारा जिल्हा
वर्ग:पश्चिम घाटातील पर्यटन स्थळे
रेणीगुंटा

**रेणीगुंठा** हे आंध्र प्रदेश राज्याच्या चित्तूर जिल्ह्यातील गाव आहे. हे गाव तिरुपतीपासून जवळ असून येथील रेल्वे स्थानक मुंबई-चेन्नई, चेन्नई-बंगळूर आणि चेन्नई-हावरा रेल्वेमार्गांवरील प्रमुख जोडस्थानक आहे. तिरुपती विमानतळ येथून जवळ आहे.

२०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या २६,०३१ होती.

वर्ग:आंध्र प्रदेशातील गावे
वर्ग:चित्तूर जिल्हा
राष्ट्रीय संरक्षण निधी

राष्ट्र संरक्षणात येणारी मदत व त्याचे व्यवस्थापन करण्याच्या उद्देशाने **राष्ट्रीय संरक्षण निधी**ची स्थापना करण्यात आली आहे. या मध्ये मिळालेला निधी सशस्त्र सेनादलातील सैनिक (निमलष्करी दलातील सैन्य अंतर्भूत) व त्यांच्या कुटुंबियांच्या कल्याणाकरिता वापरला जातो. या निधीचे भारताचे पदसिद्ध पंतप्रधान अध्यक्ष असतात. हा निधी पूर्णपणे लोकांनी दिलेल्या देणग्यांवर अवलंबून असून यासाठी केंद्रीय अर्थसंकल्पात कोणत्याही स्वरूपाची तरतूद नसते.
## ठळक वैशिष्ट्ये
भारतीय सेना दल तसेच निमलष्करी दलासाठी ही योजना आहे. संरक्षण दलाच्या सेवेतील कर्मचाऱ्यांच्या पाल्यांना व विधवांना या योजने अंतर्गत मासिक शिष्यवृत्ती दिली जाते. 
## इतर मदत
*सियाचीन बेस कॅम्प रूग्णालयात जवानांना वैद्यकीय मदत म्हणून सिटी स्कॅन मशीन
*आयएनएस विराट विमानवाहू युद्धनौकांवर वैद्यकीय व फिटनेस सुविधा
*इंफाळ मध्ये कुकी इन कॉम्प्लेक्समध्ये ग्रंथालय व समाजमंदिर तथा संग्रहालयाची निर्मिती

वर्ग:भारताचे सैन्य
वर्ग:भारताचे पंतप्रधान पदसिद्ध अध्यक्ष असलेल्या संस्था
भारतीय क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २००१-०२

भारतीय क्रिकेट संघाने १ ऑक्टोबर ते २३ नोव्हेंबर २००१ दरम्यान दक्षिण आफ्रिकेचा दौरा केला.

ह्या दौऱ्यावर ३-कसोटी सामन्यांच्या मालिका तसेच यजमान दक्षिण आफ्रिका, भारत आणि केन्या दरम्यान त्रिकोणी मालिका खेळविली गेली.

कसोटी मालिका दक्षिण आफ्रिकेने १-० अशी जिंकली. तर त्रिकोणी मालिकेच्या अंतिम सामन्यात दक्षिण आफ्रिकेने भारताचा ६ गडी राखून पराभव केला.

१६ ते २० नोव्हेंबर २००१ दरम्यान सेंट जॉर्ज पार्क, पोर्ट एलिझाबेथ येथील कसोटीमध्ये सामनाधिकारी, माजी इंग्लिश खेळाडू माईक डेनेसने वादग्रस्त निर्णय देत भारताच्या सहा खेळाडूंना विविध गुन्ह्यांखाली दोषी ठरवले. डेनेसच्या ह्या निर्णयाचा भारतीय संघाने तीव्र निषेध केला. ह्यासंदर्भात अधिकाऱ्यांनी चर्चा करून तिसरी कसोटी अनधिकृत ठरवली आणि सेहवागवरील एका सामन्याची बंदी कायम ठेवली.

माईक डेनेसने कारवाई केलेले खेळाडू खालीलप्रमाणे
* सचिन तेंडूलकर: चेंडू कुरतडल्यामुळे एका कसोटीची बंदी 
* विरेंद्र सेहवाग: जास्त अपील केल्यामुळे एका कसोटीची बंदी 
* सौरव गांगुली: संघाच्या वर्तणूकीवर अंकूश न ठेवता आल्याने एक कसोटी आणि दोन एकदिवसीय सामन्यांची बंदी
* हरभजन सिंग: जास्त अपील केल्यामुळे एका कसोटीची बंदी
* शिवसुंदर दास: जास्त अपील केल्यामुळे एका कसोटीची बंदी
* दीप दासगुप्ता: जास्त अपील केल्यामुळे एका कसोटीची बंदी
=सराव सामने=
**निकी ओप्पनहेमर XI वि. भारतीय**, रॅंडजेस्फोन्टेन, १ ऑक्टोबर २००१
*निकी ओप्पनहेमर XI २४४/३घो; भारतीय २४५/५*
भारतीय ५ गडी राखून विजयी
धावफलक
----
**दक्षिण आफ्रिका अ वि. भारतीय**, बेनोनी, ३ ऑक्टोबर २००१
*दक्षिण आफ्रिका अ २४१/६ (५०/५० षटके); भारतीय २४५/७ (४९.१/५० षटके)*
भारतीय ३ गडी राखून विजयी
धावफलक
----
** प्रथम श्रेणी: दक्षिण आफ्रिका बोर्ड अध्यक्षीय XI वि. भारतीय**, डर्बन, २९-३१ ऑक्टोबर २००१
एकही चेंडू न खेळता सामना रद्द
धावफलक
----
**प्रथम श्रेणी: दक्षिण आफ्रिका अ वि. भारतीय**, इस्ट लंडन, १०-१३ नोव्हेंबर २००१
एकही चेंडू न खेळता सामना रद्द
धावफलक

=स्टॅंडर्ड बँक त्रिकोणी मालिका=

### गुणफलक
### अंतिम सामना
=कसोटी मालिका=
### १ली कसोटी 
### २री कसोटी 
### अनधिकृत ३री कसोटी
=बाह्य दुवे=
* मालिका मुख्यपान – इएसपीएन क्रिकइन्फो

वर्ग:भारतीय क्रिकेट
२००१-०२
दक्षिण आफ्रिका
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघांचे दक्षिण आफ्रिका दौरे
भारतीय क्रिकेट संघाचा श्रीलंका दौरा, २००१

भारतीय संघाने १८ जुलै ते २ सप्टेंबर २००१ दरम्यान श्रीलंकेचा दौरा केला. दौऱ्यावर २-सराव सामने आणि ३-कसोटी सामनच्यांच्या मालिकेशिवाय कोका-कोला चषक ही त्रिकोणी मालिकासुद्धा खेळवली गेली, ज्यात यजमान श्रीलंकेसह भारत आणि न्यू झीलंडचासुद्धा समावेश होता.

कसोटी मालिका श्रीलंकेने २-१ अशी जिंकली तर त्रिकोणी मालिकेच्या अंतिम सामन्यात भारताचा पराभव करून कोका-कोला चषक जिंकला.

=सराव सामने=
**श्रीलंका अ वि भारतीय**, कोलंबो, १८ जुलै, २००१
*श्रीलंका अ २६१/८ (५०/५० षटके); भारतीय २६२/७ (४८.३/५० षटके)*
भारतीय ३ गडी आणि ९ गडी राखून विजयी
धावफलक
----
**श्रीलंका बोर्ड XI वि भारतीय**, कोलंबो, ८-१०, २००१
* श्रीलंका बोर्ड XI ३२६; भारतीय २८१/५घो*
सामना अनिर्णित
धावफलक

=कोका-कोला चषक=

### गुणफलक
### अंतिम सामना
=कसोटी मालिका=
### १ली कसोटी
### २री कसोटी
### ३री कसोटी
=बाह्यदुवे=
*भारताचा श्रीलंका दौरा – इएसपीन क्रिकइन्फो
*भारताची श्रीलंकेतील कसोटी मालिका - इएसपीन क्रिकइन्फो
*कोका-कोला चषक (श्रीलंका), २००१ - इएसपीन क्रिकइन्फो

२००१
श्रीलंका
वर्ग:इ.स. २००१ मधील खेळ
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघाचे श्रीलंका दौरे
गोंडल

**गोंडल** गुजरात राज्याच्या राजकोट जिल्ह्यातील शहर आहे. पूर्वीच्या गोंडल संस्थानाची राजधानी असलेल्या या शहराची लोकसंख्या २०११ च्या जनगणनेनुसार १,१२,०६४ इतकी होती. येथे मोठे स्वामीनारायण मंदिर आहे.

गोंडलचा उल्लेख आइने अकबरीमध्ये *सौराष्ट्रमधील शहर* असा आहे.

गोंडल हे पंकज उधासचे जन्मगाव आहे.

वर्ग:गुजरातमधील शहरे
वर्ग:राजकोट जिल्हा
हिरालाल डाह्याभाई शाह

हिरालाल डाह्याभाई शहा (जन्म : पेढामली-मेहसाणा जिल्हा, ७ सप्टेंबर, इ.स. १९३३,  - पुणे, २१ जुलै, इ.स. २०१६) हे पुण्यातील एक तांदूळ व्यापारी होते.  

लहानपणीच वडील वारल्यानंतर हिराभाई आपल्या आईबरोबर पुण्याला आले आणि वयाच्या नवव्या वर्षापासून आपल्या काकांच्या व्यापारात त्यांना मदत करू लागले. गांधी विचारांच्या प्रभावात येऊन इंग्रजीवर बहिष्कार घालण्यासाठी त्यांनी शाळा सोडून दिली आणि मुंबईची वाट धरली.  तेथे एका पेढीवर काही वर्षे नोकरी करून ते परत पुण्याला आले. 

पुण्यात आल्यावर वयाची विशी गाठण्यापूर्वीच त्यांनी स्वतःचा व्यवसाय सुरू केला. अल्पावधीतीच हिराभाईंनी तांदूळ विक्री व्यवसायात स्वतःचे स्थान निर्माण केले. आधी आंबेमोहर आणि नंतर बासमतीसह सर्व जातींच्या तांदुळाच्या व्यापारात हिराभाईंनी केवळ पुण्यातच नाही तर देशभरात एक सचोटीचे आणि जाणकार व्यापारी म्हणून नाव कमवले. 

तांदळाच्या खुल्या बाजारावर नियंत्रण आले असताना हिराभाईंनी पोहे आणि चुरमुरे-मुरमुऱ्यांचा व्यापार सुरू करून त्यामध्ये लौकिक संपादन केला. ‘प्रवासी पोहे’ नावाच्या एका पोह्यांची निर्मिती करून हिराभाईंनी त्याच्या चवीची पुणेकरांना चटक लावली. परदेशातही या पोह्यांची ते निर्यात करीत. 

## सामाजिक संस्थांशी संबंध
हिराभाईंचा समाजसेवेच्या निमित्ताने पुण्यातील अनेक संस्थांशी सक्रिय संबंध प्रस्थापित झाला. त्या संस्था अशा :-
* आरसीएम गुजराती हायस्कूल
* एच.व्ही. देसाई नेत्र रुग्णालय
* कांताबेन महिला उद्योग
* गुजराती केळवणी मंडळ
* गुजराती हायस्कूल
* जनसेवा फाउंडेशन
* पुण्यभूष फाउंडेशन
* पूना ब्लाइंड मेन्स असोसिएशन
* द पूना मर्चन्ट्‌स चेंबर
* पूना हॉस्पिटल
* महावीर जैन विद्यालय

वर्ग:मराठी समाजसेवक
वर्ग:इ.स. १९३३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१६ मधील मृत्यू
झालोद

**झालोद** गुजरातच्या दाहोद जिल्ह्यातील छोटे शहर आहे. हे शहर राजस्थान सीमेलगत टिटोडी नदीवर वसलेले आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या २८,७२० आहे.

झालोद पूर्वीच्या पंचमहाल प्रदेशातील पाच पैकी एक महाल होता. येथे मराठ्यांनी बांधलेला एक छोटेखानी किल्ला आहे.

वर्ग:गुजरातमधील शहरे
वर्ग:दाहोद जिल्हा
नारायण सरोवर

**नारायण सरोवर** गुजरात राज्याच्या कच्छ जिल्ह्यातील छोटे गाव आहे.

लखपत तालुक्यातील या गावात अनेक मंदिरे व त्याच नावाचे मोठे तळे आहे. नारायण सरोवर अभयारण्य येथून जवळ आहे. हे पंचसरोवर यात्रेपैकी एक स्थान आहे.

हे गाव राष्ट्रीय महामार्ग ८अचे पश्चिमेचे टोक आहे.

वर्ग:गुजरातमधील शहरे
वर्ग:कच्छ जिल्हा
वर्ग:भारतामधील सरोवरे
नळिया

**नळिया** गुजरात राज्याच्या कच्छ जिल्ह्यातील छोटे शहर आहे.

हे शहर अबडासा तालुक्याचे प्रशासकीय केन्द्र आहे. नळिया वायुसेना तळ येथून जवळ आहे.

नळिया जखौ या जुन्या बंदरापासून १९ किमी अंतरावर असून १७ व १८व्या शतकात येथून झांझीबार आणि मुंबईशी मोठा व्यापार होत असे. १८८०मध्ये येथील लोकसंख्या ५,२३८ होती तर २००१ च्या जनगणनेनुसार ही संख्या ८,८६८ होती.

हे गाव राष्ट्रीय महामार्ग ८अवर आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:गुजरातमधील शहरे
वर्ग:कच्छ जिल्हा
देवनहळ्ळी

**देवनहळ्ळी** कर्नाटक राज्याच्या बंगळूर ग्रामीण जिल्ह्यातील शहर आहे. बंगळूर शहराचे उपनगर असलेले हे शहर तेथपासून ४० किमी ईशान्येस आहे.

येथे देवनहळ्ळी बिझनेस पार्क तसेच इतर व्यावसायिक भाग आहेत. केंपेगौडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ या उपनगरात आहे.

देवनहळ्ळी टिपू सुलतानचे जन्मगाव आहे.

वर्ग:बंगळूर
वर्ग:कर्नाटकातील शहरे
वर्ग:बंगळूर ग्रामीण जिल्हा
आमोद

**आमोद** गुजरातच्या भरुच जिल्ह्यातील छोटे गाव आहे. हे गाव आमोद तालुकाच्या मुख्यालय आहे. हे गाव वडोदरा आणि भरुच शहरांच्या मध्ये राष्ट्रीय महामार्ग २२८वर ढाढर नदीच्या काठाजवळ वसलेले आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:गुजरातमधील शहरे
वर्ग:भरूच जिल्हा
विनायक वाघ

**विनायक व्यंकट वाघ** (?? - इ.स. १९५८) हे एक मराठी शिल्पकार होते. त्यांनी भारताचे गव्हर्नर जनरल लॉर्ड हार्डिंगचे शिल्प दोन तासात तयार केले. इंग्लंडच्या रॉयल अ‍ॅकॅडमी ऑफ आर्टचे शिल्पकार हॅम्प्टन यांना अशाच शिल्पासाठी चार तास लागले होते. गव्हर्नर जनरलने वाघ यांची स्वतःचे खासगी शिल्पकार म्हणून नेमणूक केली.

वाघ यांनी गिरगाव चौपाटीला इ.स. १९०१ मध्ये वाघ्स फाइन आर्ट स्टुडियो स्थापन केला.

वाघांनी अनेक भारतीयांचे पुतळे बनवले. पुण्यातील भाजी मंडई समोर असलेला मेघडंबरीतील लोकमान्य टिळकांचा पुतळा २२ जुलै १९२४ रोजी उभारण्यात आला.

वाघांचा मुलगा ब्रह्मेश विनायक वाघ व नातू विनय वाघ हे सुद्धा शिल्पकार आहेत.

## बनवलेले पुतळे
* पुण्याव्या गायकवाडवाड्यातील टिळकांचा पुतळा.  हा पुतळा रघुनाथराव फडके यांनी बनवलेल्या गिरगाव चौपाटी येथील पुतळ्याची प्रतिकृती आहे.
* पुण्यातील भाजी मंडईसमोरचा टिळकांचा पुतळा

## विक्रीकर खात्याचा खटला
वाघ हे पुतळे विकतात परंतु त्या त्यांवर विक्रीकर भरत नाहीत म्हणून त्यांच्यावर खात्याने १३ जानेवारी १९७५ रोजी खटला भरला. बरीच उलटसुलट चर्चा झाल्यानंतर वाघ हे कलावंत आहेत, ते फक्त ऑर्डरीनुसार दगडी किंवा ब्राँझचे पुतळे बनवून देतात, पुतळे विकण्याचे त्यांचे दुकान नाही, असे नमूद करून कोर्टाने विक्रीकर खात्याचा दावा फेटाळून लावून खात्याने वाघांना खटल्याचा खर्च द्यावा असा निकाल दिला.https://indiankanoon.org/doc/1069637/

वर्ग:मराठी शिल्पकार
वर्ग:इ.स. १९५८ मधील मृत्यू
कोठरा

**कोठरा** गुजरात राज्याच्या कच्छ जिल्ह्यातील छोटे गाव आहे.

हे गाव अबडासा तालुक्यात आहे.

या गावाची स्थापना कच्छचा राज्यकर्ता गोडाजीचा भाउबंद हालाजी याने केली.
कोठरामध्ये पूर्वी राहणारे सोनारा जातीचे लोक झांझीबार, मुंबई व मस्कत शहरांतून व्यापार करीत. यातील बव्हंश संख्या आता मुंबई, दार एस सलाम, ओमान तसेच आफ्रिकेतील इतर शहरांतून राहतात. त्यांची मोठी घरे कोठरामध्ये आहेत.

हे गाव राष्ट्रीय महामार्ग ८अवर आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:गुजरातमधील शहरे
वर्ग:कच्छ जिल्हा
सुलभा ब्रह्मनाळकर

डॉ. **सुलभा ब्रह्मनाळकर** या मराठी लेखिका आहेत. त्यांनी छात्रप्रबोधन तसेच उन्मेष प्रकाशन, मौज प्रकाशन, राजहंस प्रकाशन यांसाठी लेखन केले.

त्या व्यवसायाने बालरोगतज्ज्ञ असून त्यांनी इ.स. १९८३मध्ये कऱ्हाड येथे वेद्यकीय सेवा करायला सुरुवात केली.

## पुस्तके
* डॉक्टर म्हणून जग(व)ताना (आत्मकथन)
* गोफ जन्मांतरीचे (२०१२) : उत्कांती आणि जनुकशास्त्र या विषयावरील ग्रंथ
* बंद खिडकीबाहेर (प्रवासवर्णने) : मौज आणि पद्मगंधा दिवाळी अंकातील लेखांचा हा संग्रह आहे. 

## पुरस्कार
* *गोफ जन्मांतरीचे* पुस्तकाला ललितेतर ग्रंथासाठी असणारा डॉ. वि. म. गोगटे पुरस्कार (२५-४-२०१३)
* मसापच्या ११०व्या वर्धापनदिनानिमित्त ग्रंथकार पुरस्कार (२६-५-२०१३)
* सावित्रीबाई फुले यांच्या स्मृतिदिनानिमित्त "मिळून साऱ्याजणी‘ आणि महात्मा फुले समता प्रतिष्ठानने सावित्री-जोतिबा समता उत्सवात दिलेला पुरस्कार (१२-३-२०१५)
* विलेपार्ले येथील उत्कर्ष मंडळ संस्थेतर्फे दिला जाणारा ग्रंथगौरव पुरस्कार (२०१४)

वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
मकर (तारकासमूह)

**मकर** हे आधुनिक ८८ तारकासमूहातील एक तारकासमूह आहे. दुसऱ्या शतकातील खगोलशास्त्रज्ञ टॉलेमी यांनी बनवलेल्या ४८ तारकासमूहांच्या यादीमध्ये ह्या तारकासमूहाचे नाव होते. ‘मकर’ला इंग्रजीमध्ये Capricornus (कॅप्रिकॉर्नस) म्हणतात. या शब्दाचा लॅटिन भाषेतील अर्थ शिंग असलेली शेळी किंवा शेळीची शिंगे असा होतो. याचे चिन्ह पुढीलप्रमाणे आहे 20x20अंश (युनिकोड ♑). याला माशाचे शेपूट असलेल्या बोकडाच्या रूपामध्ये दर्शवले जाते. पॅन देवतेचे माशाचे शेपूट असलेल्या बोकडात रूपांतर होऊन या तारकासमूहाची आकृती बनली आहे, अशी पौराणिक समजूत आहे.

मकर क्रांतिवृत्तावर आहे. मकर तारकासमूहाची सीमा गरुड, धनु, सूक्ष्मदर्शी, दक्षिण मस्त्य, आणि कुंभ या इतर तारकासमूहांना लागून आहे. याचा १० बाजूंचा बहुभुजाकृती आकार विषुवांश २० ता ०६ मि ते २२ ता आणि क्रांति -१०° ते -२०° या मर्यादेत येतो. याचे खगोलावरील क्षेत्रफळ ४१४ चौरस अंश आहे. हा क्रांतिवृत्तावरील सर्वात लहान तारकासमूह आहे. हा तारकासमूह सप्टेंबरच्या उत्तरार्धात रात्री ९ च्या सुमारास मध्यमंडलावर येतो.

## वैशिष्ट्ये 
डावे|इवलेसे|256x256अंश|नुसत्या डोळ्यांनी दिसणारा मकर तारकासमूह.

### तारे 
मकर एक अंधुक तारकासमूह आहे. यातील फक्त एक तारा ३ऱ्या दृश्यप्रतीपेक्षा अधिक तेजस्वी आहे.

मकर मधील सर्वात तेजस्वी तारा डेल्टा कॅप्रिकॉर्नी किंवा देनेब अलजीदी आहे. तो पृथ्वीपासून ३९ प्रकाश-वर्षे अंतरावर असून त्याची दृश्यप्रत २.९ आहे.  देनेब हे नाव अरबी भाषेतून आले असून त्याचा अर्थ "शेपटी" असा होतो, परंपरेनुसार त्याचा अर्थ "बोकडाची शेपटी" असा होतो. देनेब एक चलतारा आहे. त्याची दृश्यप्रत दर २४.५ तासांनी ०.२ ने कमीजास्त होते.

मकर मधील इतर ताऱ्यांची दृश्यप्रत ३.१ ते ५.३ यादरम्यान आहे. अलजीदी म्हणून ओळखला जाणारा आल्फा कॅप्रिकॉर्नीमध्ये दोन वेगळे तारे आहेत. मुख्य तारा (α2 कॅप) ३.६ दृश्यप्रतीचा पिवळा राक्षसी तारा आहे. त्याचे पृथ्वीपासूनचे अंतर १०९ प्रकाशवर्षे आहे. दुय्यम ताराही (α1 कॅप) ४.३ दृश्यप्रतीचा पिवळा महाराक्षसी तारा असून तो पृथ्वीपासून ६९० प्रकाशवर्षे अंतरावर आहे. अलजीदी हे पारंपरिक नाव अरबी भाषेतल्या "लहान मूल" या अर्थाच्या शब्दापासून आले आहे. या तारकासमूहाच्या अरबी पुराणकथांमध्ये याचा संदर्भ आढळतो.

बीटा कॅप्रिकॉर्नी या ताऱ्याला दबीह असेही म्हणतात. यामध्ये दोन वेगवेगळे तारे आहेत. ते एकमेकांच्या अतिशय जवळ असल्याने एकच तारा असल्याचा भास होतो. त्यातील एक तारा ३.१ दृश्यप्रतीचा पिवळा राक्षसी तारा असून तो पृथ्वीपासून ३४० प्रकाशवर्षे अंतरावर आहे. दुसरा तारा ६.१ दृश्यप्रतीचा निळा-पिवळा तारा आहे. बीटा कॅप्रिकॉर्नीचे पारंपरिक नाव अरबी भाषेतील "कसायाचे भाग्यवान तारे" या अर्थाच्या वाक्यांशावरून आले आहे. हा पुरातन काळातील अरब लोकांच्या मकर राशीच्या उदयाच्या दिवशी बळी देण्याच्या प्रथेचा एक संदर्भ आहे. गॅमा कॅप्रिकॉर्नि हा आणखी एक नुसत्या डोळ्यांनी दिसू शकणारा तारा आहे. हा एक पांढरा राक्षसी तारा असून त्याची दृश्यप्रत ३.७ आहे. तो पृथ्वीपासून १३९ प्रकाशवर्षे अंतरावर आहे.

[उजवे|इवलेसे|256x256अंश|[हबल दुर्बीण|हबल अवकाश दुर्बिणीने घेतलेले मेसिए ३० या गोलाकार तारकागुच्छाचे छायाचित्र.]]

### दूर अंतराळातील वस्तू 
मकरमध्ये अनेक दीर्घिका आणि ताऱ्यांचे समूह आहेत. एनजीसी ७१०३ या दीर्घिकांच्या समूहापासून एक अंश दक्षिणेला  मेसिए ३० (एनजीसी ७०९९) हा गोलाकार तारकागुच्छ आहे. याची दृश्यप्रत ७.५ आहे. हा पृथ्वीपासून ३०,००० प्रकाशवर्षे अंतरावर आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
रामभद्रपुरम

**रामभद्रपुरम** आंध्र प्रदेश राज्याचा विजयनगरम जिल्ह्यातील छोटे शहर आहे. राष्ट्रीय महामार्ग ४३वर असलेल्या या गावाची लोकसंख्या २००१ च्या जनगणनेनुसार ४७,२३२ इतकी होती.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:आंध्र प्रदेशातील गावे
वर्ग:विजयनगर जिल्हा
साशा क्ल्येस्तान

**साशा क्ल्येस्तान** (९ सप्टेंबर, इ.स. १९८५:हंटिंग्टन बीच, कॅलिफोर्निया, अमेरिका - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल खेळणारा खेळाडू आहे.

वर्ग:अमेरिकेचे फुटबॉल खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८५ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जेराल्ड सिबोन

**जेराल्ड सिबोन** (१९ एप्रिल, इ.स. १९७४:एम्मेन, नेदरलँड्स - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल खेळलेला खेळाडू आहे.

हा २००८ उन्हाळी ऑलिंपिकमध्ये नेदरलँड्सकडून खेळला. या स्पर्धेत त्याने दोन गोल केले होते.

वर्ग:नेदरलँड्सचे फुटबॉल खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७४ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
विलास मनोहर

विलास बाळकृष्ण मनोहर (जन्म : पुणे, १५ जून १९४४) हे एक मराठी लेखक होते. इ.स. १९९२मध्ये त्यांना मृण्मयी पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. 

विलास मनोहर हे गडचिरोली जिल्ह्यात खोल जंगलात हेमलकसा-भामरागड येथे आदिवासींसाठी काम करणाऱ्या डॉ. प्रकाश आमटे यांचे सहकारी होते. डॉ. प्रकाश आमटे यांच्याबरोबर काम करण्यासाठी ते १९७५ साली हेमलकशाला दाखल झाले. प्रकल्प सुरू होऊन वर्ष झाले होते. दारिद्‌ऱ्य, अज्ञान यांमुळे त्या भागात वन्यप्राण्यांची भरपूर शिकार होत असे. प्रकल्पावरच्या दवाखान्यात येणारे आदिवासी प्राणी मारल्यावर त्यांची पिल्ले प्रकाश आमट्यांना आणून देत. दोघांनी मिळून अनेक जंगली जनावरांना आश्रय दिला होता. 

## विलास मनोहर यांनी लिहिलेली पुस्तके
* एका नक्षलवाद्याचा जन्म 
* नेगल भाग १ (बाळगलेल्या वन्य प्राण्यांची कहाणी)
* नेगल भाग २ : हेमलकशाचे सांगाती
* नारीभक्षक (कादंबरी)
* मला (न) कळलेले बाबा (आमटे)

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:इ.स. १९४४ मधील जन्म
जयश्री देशपांडे

**जयश्री रवींद्र देशपांडे** (इ.स. १९४७ - जून, इ.स. २०१६:पुणे, महाराष्ट्र) या पाकक्रिया या विषयांवर लिखाण करणाऱ्या एक मराठी लेखिका होत्या. त्यांचे आकाशवाणी आणि खासगी दूरचित्रवाणी वाहिन्यांवर पाककृती विषय कार्यक्रम सादर झाले होते.

## पुस्तके
* हमखास पाकसिद्धी (व्हेज +नॉनव्हेज) 
* हमखास पाकसिद्धी (व्हेज) 

वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:इ.स. १९४७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१६ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
श्रीलंका कोका-कोला चषक २००१

श्रीलंकेमध्ये १८ जुलै – ५ ऑगस्ट २००१ दरम्यान आयोजित केल्या गेलेल्या कोका-कोला चषक ह्या त्रिकोणी मालिकेमध्ये यजमान श्रीलंकेसोबत भारत आणि न्यू झीलँडचे संघ सहभागी झाले.

भारत आणि श्रीलंका अंतिम सामन्यासाठी पात्र ठरले. कोलंबो येथील रणसिंगे प्रेमदासा मैदानावर खेळल्या गेलेल्या अंतिम सामन्यात श्रीलंकेच्या २९५ धावांचा पाठलाग करताना भारतीय संघ अवघ्या १७४ धावा करू शकला आणि भारताचा १२१ धावांनी दणदणीत पराभव झाला

ह्या त्रिकोणी मालिकेनंतर लगेचच भारत आणि श्रीलंकेदरम्यान ३-सामन्यांची कसोटी मालिका खेळवण्यात आली. ही मालिका श्रीलंकेने २-१ अशी जिंकली.
=गुणफलक=

इएसपीएन क्रिकइन्फो
=साखळी सामने=

----

----

----

----

----

----

----

----

=अंतिम सामना=

=बाह्यदुवे=
*कोका-कोला चषक (श्रीलंका), २००१ – इएसपीएन क्रिकइन्फो

२००१
वर्ग:भारतीय क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे
वर्ग:इ.स. २००१ मधील खेळ
चंद्रा क्ष-किरण वेधशाळा

'''''' (Chandra X-ray Observatory) ही कृत्रिम उपग्रहाच्या स्वरूपातली एक अवकाशीय वेधशाळा आहे. २३ जुलै १९९९ रोजी एसटीएस-९३ मोहिमेमध्ये नासाच्या कोलंबिया अंतराळयानाने हिचे प्रक्षेपण करण्यात आले होते. ६४ तासामध्ये ही वेधशाळा पृथ्वीभोवती एक प्रदक्षिणा करते. या वेधशाळेमध्ये एक क्ष-किरण दुर्बीण आहे. तिच्यातील आरशांच्या उच्च कोनीय विभेदनामुळे ती तिच्यापूर्वीच्या इतर कुठल्याही क्ष-किरण दुर्बिणीपेक्षा १०० पटींनी जास्त संवेदनशील आहे. पृथ्वीचे वातावरण बहुतांश क्ष-किरणे शोषून घेते. त्यामुळे जमिनीवरील दुर्बिणींनी क्ष-किरणांचे निरीक्षण करता येत नाही. म्हणून अवकाशीय वेधशाळेची गरज भासते. ही दुर्बीण सध्या (२०१६ मध्ये) कार्यरत आहे.

चंद्रा वेधशाळा नासाच्या चार महान वेधशाळांमधील तिसरी वेधशाळा आहे. यामधील सर्वात पहिली हबल दुर्बीण, दुसरी इ.स. १९९१ मध्ये प्रक्षेपित करण्यात आलेली कॉम्प्टन गॅमा किरण वेधशाळा आणि चौथी स्पिट्झर अवकाश दुर्बीण आहे. 

चंद्रा या दुर्बिणीचे नाव भारतीय-अमेरिकन खगोलशास्त्रज्ञ सुब्रह्मण्यन चंद्रशेखर यांच्या सन्मानार्थ देण्यात आले आहे.

## चित्रदालन
चंद्रा दुर्बिणीने घेतलेली काही छायाचित्रे

File:Jupiter X-ray Aurora Chandra.jpg|क्ष-किरणांतील गुरू ग्रह.
File:Tycho xrayonly.jpg|टायको अतिनवताऱ्याचे अवशेष क्ष-किरणांमध्ये.
File:Sn2006gy CHANDRA x-ray.jpg|SN 2006gy (upper right) and parent galaxy NGC 1260.
File:CXO orbit 20140107.png|CXO orbit as of January 7, 2014.
File:M31 Core in X-rays.jpg|M31 Core in X-ray light.
File:PSR B1509-58 full.jpg|PSR B1509-58 - red, green and blue/max energy.
|Abell 1033 galaxy cluster in X-ray light.
File:14-296-GalaxyClusters-PerseusVirgo-ChandraXRay-20141027.jpg|Turbulence may prevent galaxy clusters from cooling.
File:X-RayFlare-BlackHole-MilkyWay-20140105.jpg|Bright X-Ray flare from Sagittarius A*, supermassive black hole in the Milky Way.
File:NASA-SNR0519690-ChandraXRayObservatory-20150122.jpg|SNR 0519-69.0 - remains of an exploding star in the Large Magellanic Cloud.
File:NASA-2015IYL-MultiPix-ChandraXRayObservatory-20150122.jpg|Images released to celebrate the International Year of Light 2015.
File:Chandra X-ray View of Orion.jpg|Cluster of newly formed stars in Orion Nebula.
File:GKPersei-MiniSuperNova-20150316.jpg|GK Persei: Nova of 1901.
File:15-137-CircinusX1-XRayLightRings-NeutronStar-Chandra-20150624.jpg|X-ray light rings from a neutron star in Circinus X-1.
File:Chandra image of Cygnus X-1.jpg|सिग्नस एक्स-१, सर्वात पहिल्यांदा शोधण्यात आलेले कृष्णविवर.

## संदर्भ 
वर्ग:विस्तार विनंती
वर्ग:कृत्रिम उपग्रह
वर्ग:अंतराळ वेधशाळा
पुपुल जयकर

**पुपुल जयकर** (११ सप्टेंबर, इ.स. १९१५:इटावा, उत्तर प्रदेश, भारत - २९ मार्च, इ.स. १९९७:मुंबई, महाराष्ट्र) या इंग्लिश लेखिका होत्या. त्या भारतीय कला आणि संस्कृतीच्या पुरस्कर्त्या होत्या

पुपुल जयकर यांचे वडील सुरतचे विनायक एन. मेहता अलाहाबाद येथे आय.सी.एस. अधिकारी होते. पुपुल जयकर यांचे बरेचसे बालपण अलाहाबादमध्ये गेले. तेव्हा त्यांचे नेहरू घराण्याशी संबंध जुळले. १९३० साली त्यांचा इंदिरा गांधींशी परिचय झाला. नंतर १९५० साली मुंबईत भेट होऊन त्यांची गाढ मैत्री झाली, ती इंदिरा गांधींच्या १९८४ सालच्या मृत्यूपर्यंत टिकली.

## कारकीर्द
लंडन विद्यापीठातील बेडफर्ड महाविद्यालयातून पत्रकारितेची पदवी संपादन केल्यावर पुपुल जयकर यांनी टाइम्स ऑफ इंडियाकडे नोकरीसाठी अर्ज केला. तेव्हा *आम्ही तुमचे लेख छापू, पण महिलांना आम्ही नोकरीमध्ये घेत नसतो* असे त्यांनी कळवले. लंडनमध्ये असतानाच पुपुल मेहता यांचे बॅरिस्टर मनमोहन मोटाभाई जयकर यांच्याशी लग्न झाले.

इ.स. १९४१ साली काँग्रेस पक्षात सामील झाल्यावर जयकांचीर रावसाहेब पटवर्धन, अच्युतराव पटवर्धन, अशोक मेहता, युसुफ मेहेर‍अली यांच्यांशी ओळख झाली. १९४८ साली जे. कृष्णमूर्तींची भेट झाल्यावर जयकर यांच्यावर कृष्णमूर्तींचा प्रभाव पडला.

पुपुल जयकर भारतातील कृष्णमूर्ती फाउंडेशनच्या अध्यक्षा विश्वस्त होत्या. अमेरिका, ब्रिटन, फ्रान्स आणि जपान येथे झालेल्या भारतीय महोत्सवाच्या त्या मुख्य सूत्रधार होत्या. त्या पुढे इंडियन नॅशनल ट्रस्ट फॉर आर्ट अँड कल्चरल हेरिटेग (इन्टॅक) या संस्थेच्याही अध्यक्ष झाल्या.

## संस्थाकीय कामे
## इंग्लिश पुस्तके
*  इंदिरा गांधी ॲन इंटिमेट बायोग्राफी (इंग्रजी): (मूळ इंग्रजी-१९९२, मराठी अनुवाद - अशोक जैन)
* The Buddha: A Book for the Young (१९८२)
* The Children of Barren Women : (Essays, investigations and stories, १९९४)
* The Earthen Drum: An Introduction to the Ritual Arts of Rural India (१९८०)
* The Earth Mother (१९८९)
* Fire in the Mind : Dialogues with J. Krishnamurti. (१९९५)
* God is not a full stop: and other stories. (१९४९).
* J. Krishnamurti: A Biography (१९८८) 
* Textiles and Embroideries of India (१९५६)
* Textiles and Ornaments of India: A Selection of Designs (सहलेखक - जॉन आयर्विन, १९७२)
* What I am ( Indira Gandhi in conversation with Pupul Jayakar, १९८६)

## पुरस्कार
* पद्मभूषण (१९६७)

वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. १९१५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९७ मधील मृत्यू
वेंकटपुरम

**वेंकटपुरम** तेलंगणा राज्याच्या खम्मम जिल्ह्यातील शहर आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ३१,७६५ इतकी होती. त्यांपैकी १६,९८४ व्यक्ती साक्षर होत्या.

वर्ग:तेलंगणामधील शहरे
वर्ग:खम्मम जिल्हा
लक्षण संदाकन

**लक्षण संदाकन** कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

## बाह्य दुवे
वर्ग:श्रीलंकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
२०१६ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील फुटबॉल

२०१६ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील फुटबॉल स्पर्धा ब्राझीलमध्ये ३ ते २० ऑगस्ट दरम्यान खेळवली जाईल.

ऑलिंपिक यजमान शहर रियो दि जानेरोशिवाय सामने बेलो होरिझोन्ते, ब्राझिलिया, साल्व्हादोर, साओ पाउलो मानौस या शहरांमध्ये खेळवण्यात येतील. ह्या सर्वच्या सर्व सहा शहरांमध्ये २०१४ फिफा विश्वचषक स्पर्धेचे सामने झाले होते, फक्त रियो मधील एस्तादियो ऑलिंपिको हे ऑलिंपिक मैदान विश्वचषकाचे मैदान नव्हते. 

फिफाशी संलग्न संघटना या स्पर्धेत संघ पाठवू शकतात. पुरुष गटात २३ वर्षांपेक्षा कमी वयाच्या (१ जानेवारी १९९३ रोजी किंवा त्यानंतर जन्म झालेले)  खेळाडूंसह, त्यापेक्षा मोठ्या फक्त तीन खेळाडूंना एका संघात खेळण्यास परवानगी आहे. महिला गटासाठी वयाची कोणतीही अट नाही. स्पर्धेमध्ये ४०० फुटबॉल वापरले जातील.

=स्पर्धेचे वेळापत्रक=
पुरुष आणि महिला स्पर्धांचे वेळापत्रक १० नोव्हेंबर २०१५ रोजी जाहीर करण्यात आले.

=मैदाने=
प्राथमिक सामने रियो दि जानेरोमधील होआओ हॅवलांगे ऑलिंपिक मैदान येथे होतील आणि महिला व पुरुष गटाचे अंतिम सामने १९ व २० ऑगस्ट रोजी माराकान्या मैदानावर होतील. रियो दि जानेरो व्यतिरिक्त इतर पाच शहरे पुढीलप्रमाणे: बेलो होरिझोन्ते, ब्राझिलिया, साल्व्हादोर, साओ पाउलो, मानौस. फिफाने १६ मार्च २०१५ रोजी मैदानांची अंतिम नावे जाहीर केली.
पात्र संघ खालीलप्रमाणे

=महिला पात्रता=
यजमान ब्राझीलशिवाय, ६ विविध खंडांतील ११ देशांचे महिला संघ २०१६ ऑलिंपिकसाठी पात्र झाले. फिफाने मार्च २०१४ मध्ये कार्यकारी समितीच्या बैठकीत संघाच्या सहभागावर शिक्कामोर्तब केले.

=पुरुष स्पर्धा=

### गट फेरी
#### गट अ
#### गट ब
#### गट क
#### गट ड
### बाद फेरी
=महिला स्पर्धा=

### गट फेरी
#### गट ई
#### गट फ
#### गट ग
### बाद फेरी
=पदक सारांश=
### पदक तालिका
सूची
 यजमान देश (ब्राझील) 

### पदक विजेते
=संदर्भ=

वर्ग:२०१६ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील फुटबॉल
फुटबॉल
व्ही. नारायणसामी

**व्ही. नारायणसामी** (तमिळ: வி. நாராயணசாமி;  ३० मे १९४७) हे भारताच्या पाँडिचेरी ह्या केंद्रशासित प्रदेशाचे माजी मुख्यमंत्री आहेत. ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे सदस्य आहेत. नारायणसामींच्या आधी व्ही. वैथिलिंगम हे पाँडिचेरीचे दोनवेळा मुख्यमंत्री होते.

नारायणसामींच्या वडलांचे नाव वेलू आणि आईचे ईश्वरी. नारायणसामींनी पाँडिचेरीच्या टागोर आर्ट्&zwnj;स काॅलेजातून पदवी घेतली, मद्रास लाॅ काॅलॆजातून कायद्याची पदवी घेतली आणि त्यानंतर ते तमिळनाडूमधील चिदंबरम जिल्ह्यातल्या अन्नामलाई विश्वविद्यालयातून एल्एल.एम. झाले.

## राजकीय कारकीर्द
नारायणसामी २००९ ते २०१४ दरम्यान पाँडिचेरपुडुचेरी लोकसभा मतदारसंघातून १५व्या लोकसभेचे सदस्य होते. २०१४ लोकसभा निवडणुकीत त्यांना अखिल भारतीय एन.आर.काँग्रेस-एन. रंगास्वामी काँग्रेसच्या आर. राधाकृष्णननी पराभूत केले.

नारायणसामी हे काँग्रेस कार्यकारी समितीचे सदस्य (वर्किंग कमिटीचे सदस्य) आणि काही काळ सरचिटणीस (जनरल सेक्रेटरी) होते. भारत सरकारच्या मनमोहनसिंग पंतप्रधान असलेल्या दुसऱ्या खेपेच्या मंत्रिमंडळात ते संसदीय राज्यमंत्री होते.

## अन्य माहिती
नारायणसामी ह्यांना व्हाॅलिबाॅल आणि बॅडमिंटन या खेळांची आवड आहे. एकेकाळी ते हे दोन्हीही खेळ खेळत.

त्यांच्या पत्नीचे माहेरचे नाव कलाई सेल्वी. त्यांचा विवाह १९ जून १९७७ रोजी झाला. त्यांना एक मुलगा आणि एक मुलगी आहे.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 

## संदर्भ
वर्ग:पुडुचेरीचे मुख्यमंत्री
वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
अखिल भारतीय एन.आर. काँग्रेस

200 px|इवलेसे|पाण्याचा जग हे एन.आर. काँग्रेसचे निवडणुक चिन्ह आहे
**अखिल भारतीय एन.आर. काँग्रेस** (संक्षेप: एआयएनआरसी; तमिळ: அகில இந்திய நமது ராஜ்ஜியம் காங்கிரஸ்) हा भारत देशामधील एक प्रादेशिक राजकीय पक्ष आहे. दक्षिण भारताच्या तमिळनाडू व पुडुचेरी राज्यांमध्ये प्रबळ असलेल्या व द्राविडी पक्षांच्या विचारधारेवर आधारित असलेल्या एन.आर. काँग्रेसची स्थापना पुडुचेरीचे माजी मुख्यमंत्री एन. रंगास्वामी ह्यांनी २०११ साली भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसमधून बाहेर पडून केली. 

२०१४ लोकसभा निवडणुकांमध्ये एन.आर. काँग्रेसने भाजपच्या नेतृत्वाखालील राष्ट्रीय लोकशाही आघाडीमध्ये सहभाग घेतला व पुडुचेरी लोकसभा मतदारसंघातून विजय मिळवला. २०१६ पुडुचेरी विधानसभा निवडणुकीत मात्र एन.आर. काँग्रेसला सत्ता राखण्यात अपयश आले.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:भारतातील राजकीय पक्ष
वर्ग:तमिळनाडूमधील राजकारण
वर्ग:पुडुचेरी
विजय रूपाणी

**विजय रूपाणी** (२ ऑगस्ट, १९५६ - १२ जून, २०२५ ) हे भारतीय जनता पक्षाचे गुजरातमधील वरिष्ठ राजकारणी, विधानसभा सदस्य व गुजरातचे माजी मुख्यमंत्री होते.

२०१४ पासून मुख्यमंत्री राहिलेल्या आनंदीबेन पटेल ह्यांना राज्यातील काही महत्त्वाच्या घटना हाताळण्यात अपयश आले व ह्या कारणावरून पटेल ह्यांनी २०१६ मध्ये मुख्यमंत्रीपदाचा राजीनामा दिला. पक्षाने त्यांच्या जागी विजय रूपाणी ह्यांची निवड केली व ७ ऑगस्ट २०१६ रोजी रूपाणींनी पदाची शपथ घेतली. सप्टेंबर २०२१ मध्ये त्यांनी मुख्यमंत्रीपदाचा राजीनामा दिला.

बर्माच्या यांगून येथे जन्मलेले रूपाणी १९६० साली कुटुंबाबरोबर गुजरातमध्ये स्थानांतरित झाले. अखिल भारतीय विद्यार्थी परिषद व राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे कार्यकर्ता राहिलेल्या रूपाणींनी १९७१ साली जनसंघात प्रवेश केला. ते स्थापनेपासून भाजपचे सदस्य आहेत. आणीबाणीच्या काळात त्यांना ११ महिने तुरूंगवास भोगावा लागला होता. १९७८ ते १९८१ दरम्यान रूपाणी रा.स्व. संघाचे प्रचारक होते. १९८७ साली रूपाणी राजकोट महापालिकेवर निवडून आले. सुमारे १० वर्षे राजकोट महापालिकेत राहिल्यानंतर १९९७ मध्ये त्यांना भाजपच्या गुजरात विभागाचे सरचिटणीस बनवण्यात आले. २००६ ते २०१२ दरम्यान रूपाणी राज्यसभा सदस्य होते. २०१४ मध्ये ते सर्वप्रथम गुजरात विधानसभेवर निवडून आले.

१२ जून २०२५ रोजी, एर इंडिया फ्लाइट १७१ हे  विमान अहमदाबादहून लंडन गॅटविक कडे जात असताना उड्डाणानंतर काही वेळातच कोसळले, ज्यात रूपाणी यांचा मृत्यू झाला.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे
*राज्यसभेवरील पान

वर्ग:गुजरातचे मुख्यमंत्री
वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
वर्ग:गुजरातच्या १३व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:गुजरातच्या १४व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:राज्यसभा सदस्य
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
२००८ अमेरिकन अध्यक्षीय निवडणूक

[इवलेसे|प्रमुख पक्षाचे नामांकन मिळवणारे [बराक ओबामा हे पहिलेच आफ्रिकन अमेरिकन उमेदवार होते.]]
[इवलेसे|[२००० अमेरिकन अध्यक्षीय निवडणूक|२००० सालच्या निवडणुकीसाठी नामांकन मिळवण्यात अपयश आल्यानंतर मॅककेनने ह्या निवडणुकीसाठी रिपब्लिकन पक्षाचे नामांकन मिळवले.]]
 ओबामा/बायडेन ह्यांनी जिंकली तर लाल रंगाने दाखवलेली राज्ये मॅककेन/पेलिन ह्यांनी जिंकली. प्रत्येक राज्यामधील आकडा तेथील मतप्रतिनिधींची संख्या दर्शवतो.]]
**२००८ अमेरिकन अध्यक्षीय निवडणूक** ही अमेरिका देशामधील ५६वी अध्यक्षीय निवडणूक होती. ४ नोव्हेंबर २००८ रोजी घेण्यात आलेल्या ह्या निवडणुकीत डेमोक्रॅटिक पक्षाचे उमेदवार बराक ओबामा ह्यांनी रिपब्लिकन पक्षाचे उमेदवार जॉन मॅककेन ह्यांचा पराभव केला. ह्या विजयासह बराक ओबामा अमेरिकेचे ४४वे तर आफ्रिकन अमेरिकन वंशाचे पहिलेच राष्ट्राध्यक्ष बनले.

## डेमोक्रॅटिक पक्षाचे उमेदवार
### माघार घेतलेले प्रमुख नेते
*हिलरी क्लिंटन
*जॉन एडवर्ड्स
*ज्यो बाय्डेन

## रिपब्लिकन पक्षाचे उमेदवार
### माघार घेतलेले प्रमुख नेते
*मिट रॉम्नी
*माइक हकाबी
*रॉन पॉल

## बाह्य दुवे
*विस्तृत माहिती 

अ
वर्ग:अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षीय निवडणुका
न.गो. राजूरकर

डॉ. न.गो. राजूरकर हे हैदराबादचे ख्यातनाम राजकारणप्रेमी लेखक व वक्ते आहेत. त्यांचे शिक्षण तिथल्याच निजाम कॉलेजातून आणि विधि महाविद्यालयातून झाले. राजूरकरांनी उस्मानिया विद्यापीठात जवळजवळ तीन दशके राज्यशास्त्राचे प्राध्यापक आणि शाखाप्रमुख म्हणून काम केले आहे. शाळा व कॉलेजमध्ये असताना विद्यार्थी चळवळींचे नेतृत्व केले आहे. त्यांचे उर्दू भाषेवरही प्रभुत्व आह. त्या भाषेत त्यांनी कविता व नाटके लिहिली आहेत. 

राजूरकरांनी इंग्रजीत आठ तर मराठीत पाच ग्रंथ लिहिले आहेत. इंग्रजीतील ग्रंथात त्यांनी नेहरूंचे राजकारण, भारताची स्वातंत्र्य चळवळ, भारताची फाळणी, गांधी व नेहरूंचे तुलनात्मक जीवनविषयक तत्त्वज्ञान, गांधीजींचे राजकीय नेता व विचारवंत म्हणून असलेले व्यक्तिमत्त्व, नेहरूंचे स्वातंत्र्यपूर्व व स्वातंत्र्योत्तर कार्य, भारताची धर्मनिरपेक्षता आदी विषयांचा ऊहापोह केला आहे. त्यांनी पंडित नेहरूंशी अनेक वेळा चर्चा करून त्यांचे राजकारण समजून घेतले व त्यावर प्रबंध लिहून डॉक्टरेट मिळवली आहे.

राजूरकरांनी १९९१साली लोकसभा व राज्यसभेच्या सदस्यांसमोर डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांच्या कार्याचे विश्लेषण करणारी व्याख्याने दिली होती.

## पुस्तके
* अंजली
* पंडित नेहरू : एक मागोवा (सहलेखक - नरहर कुरुंदकर)
* Nehru : Utopian or a Statesman. 
* प्रतिबिंब
* प्रकाशचित्रे (व्यक्तिचित्रे संग्रह)
* विचारयात्रा
* वेगळी माणसं.. वेगळ्या वाटा 
* The Spirit of Indian Freedom Movement (४ जुलै ते १५ ऑगस्ट १९९१ या काळात उस्मानिया विद्यापीठात दिलेल्या सात भाषणांचा संग्रह)

## पुरस्कार
* नांदेडच्या प्रसाद वैद्यकीय प्रतिष्ठानातर्फे डॉ. न.गो. राजूरकरांना त्यांच्या ग्रंथसेवेचा गौरव करणारा वाङ्‌मय पुरस्कार प्रदान झाला आहे. (२६-२-२०११)
* प्रतिबिंब या पुस्तकासाठी महाराष्ट्र सरकारचा विठ्ठल रामजी शिंदे पुरस्कार (२००९-१०)

वर्ग:मराठी लेखक
मृण्मयी पुरस्कार

मृणमयी पुरस्कार हा गो.नी. दांडेकर यांच्या वयाच्या पंच्याहत्तरीला सुरू केलेला पुरस्कार आहे. तो दरवर्षी एका लेखकाला देण्यात येतो. इ.स. १९९९ पासून हा पुरस्कार दांडेकर कुटुंबीयांकडूनतर्फे दिला जातो.

## मृण्मयी पुरस्कार मिळालेले लेखक
* अंबरीश मिश्र (२०१२)
* आसावरी काकडे (२०१४)
* कवी इंद्रजित भालेराव (२०१०)
* महेश एलकुंचवार (२०१६)
* मारुती चितमपल्ली (१९९१)
* डॉ. मीना प्रभू (२०११)
* विजय देशमुख
* विलास मनोहर (१९९२)
* विश्वास पाटील(२००९)
* सुधीर मोघे (२००८)

वर्ग:पुरस्कार
धूतपापेश्वर आयुर्वेद औषधी कारखाना

=धूतपापेश्वर आर्यौषधी कारखाना=

वैद्यराज कृष्णशास्त्री पुराणिक यांनी इ.स. १८७२ पूर्वी पनवेल येथे एक आयुर्वेद औषधिनिर्माण संस्था सुरू केली होती. त्यांचा मुलगा वैद्य विष्णूशास्त्री पुराणिक (३० जून, इ.स.१८६४ - १३ जुलै, इ.स.१९१४) यांनी त्या संस्थेचे रूपांतर धूतपापेश्वर आर्यौषधी कारखान्यात केले. विष्णूशास्त्रींनी कारखान्याचे यांत्रिकीकरण केलेले होते. आयुर्वेदाचा प्रचार करण्यासाठी त्यांनी वैद्यांना संघटित करण्याचेही काम केले.

विष्णूशास्त्रींनंतर त्यांचा मुलगा वैद्य गंगाधर ऊर्फ नानासाहेब पुराणिक यांनी कारखान्याचा विस्तार केला. धूतपापेश्वर निर्मित शास्त्रशुद्ध, प्रमाणित, सुरक्षित व गुणकारी औषधे आयुर्वेदीय औषधी निर्माण क्षेत्रात व ग्राहकांत गुणवत्तेचा मानदंड म्हणून ओळखली जातात.

## प्रकाशने
धूतपापेश्वर औषधी कारखाना यांची स्वतःची काही पुस्तके प्रकाशित झाली आहेत, ती अशी:- 
* आरोग्यमंदिर पत्रिका (१९३८पासून नियमितपणे प्रकाशित)
* आयुर्वेदीय औषधीकरण (मराठी ग्रंथ)
* औषधी विवरण पुस्तिका (द्वैमासिक ई-पुस्तिका)
* द्रव्यशोधन विधी (आगामी)

वर्ग:औषधे
वर्ग:उद्योग
वर्ग:आयुर्वेदिक औषधे
पुडुचेरीचे मुख्यमंत्री

**पुडुचेरीचे मुख्यमंत्री** हे भारताच्या पुडुचेरी केंद्रशासित प्रदेशातील सरकार प्रमुख आहे. पुडुचेरी विधानसभेच्या निवडणुकीत बहुमत असलेल्या पक्षाच्या/युतीच्या प्रमुखाची नियुक्ती भारताचे राष्ट्रपती हे मुख्यमंत्री पदावर करतात. ७ मे २०२१ पासून एन. रंगास्वामी हे या पदावर आहेत.

## यादी
### पुद्दुचेरीचे मुख्य प्रभारी (१९५५-१९६४)
### पुद्दुचेरीचे मुख्यमंत्री (१९६३ पासून)
## संदर्भ 
## हे सुद्धा पहा
* पुडुचेरीचे लेफ्टनंट गव्हर्नर

*
वर्ग:भारतामधील राज्यांचे मुख्यमंत्री
२०१६ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील फुटबॉल - पुरुष

**२०१६ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील पुरुष फुटबॉल स्पर्धा** ४-२० ऑगस्ट दरम्यान खेळवली जाईल. उन्हाळी ऑलिंपिक फुटबॉल स्पर्धेची ही २६वी आवृत्ती आहे. महिला स्पर्धेसोबत, २०१६ उन्हाळी ऑलिंपिक फुटबॉल स्पर्धा ही ब्राझीलमधील सहा शहरांमध्ये पार पडेल. यजमान शहर रियो दि जानेरो मधील माराकान्या मैदानावर अंतिम सामना होईल. पुरुष गटामध्ये सहभागी होणाऱ्या संघामध्ये २३ वर्षांखालील खेळाडूंनाच (१ जानेवारी १९९३ किंवा त्यानंतर जन्मलेल्या) खेळण्याची परवानगी आहे. प्रत्येक संघात फक्त तीनच २३ वर्षांवरील खेळाडूंना सहभागी होता येईल.

ह्या स्पर्धेमध्ये पहिल्यांदाच हॉक-आय पद्धतीने गोल-लाईन तंत्रज्ञान वापरले जाईल. अतिरिक्त वेळेत चौथा बदली खेळाडू वापरता येण्याची चाचणी म्हणून सदर स्पर्धेला आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल असोसिएशन मंडळचा भाग म्हणून मार्च २०१६ मध्ये मान्यता देण्यात आली.
=सामना वेळापत्रक=
पुरुष स्पर्धेचे सामना वेळापत्रक १० नोव्हेंबर २००५ रोजी जाहीर करण्यात आले.

=पात्रता=
यजमान ब्राझीलशिवाय, ६ विविध खंडांतील १५ देशांचे पुरुष संघ २०१६ ऑलिंपिकसाठी पात्र झाले. फिफाने मार्च २०१४ मध्ये कार्यकारी समितीच्या बैठकीत संघाच्या सहभागावर शिक्कामोर्तब केले.

*तारखा आणि स्थळे अंतिम स्पर्धांची (किंवा पात्रता स्पर्धांच्या अंतिम फेरीची) आहेत, विविध पात्रता टप्प्यातील सामने या ठिकाणी झाले.
*ऑलिंपिक स्पर्धांमध्ये प्रथमच सहभाग

=मैदाने=

, ब्राझिलिया आसपासचा परिसर]]

स्पर्धा ६ शहरांमधील ७ विविध मैदानांवर घेतली जाईल:
*मिनेइर्याओ, बेलो होरिझोन्ते
*एस्तादियो नासियोनाल माने गारिंचा, ब्राझिलिया
*अरेना दा अमेझोनिया, मानौस
*माराकान्या, रियो दि जानेरो
*एस्तादियो ऑलिंपिको, रियो दि जानेरो
*अरेना फोंते नोव्हा, साल्व्हादोर
*अरेना कोरिंथियान्स, साओ पाउलो
=ड्रॉ=
स्पर्धेचा ड्रॉ १४ एप्रिल २०१६ रोजी, ब्राझील प्रमाणवेळेनुसार (यूटीसी-३) १०:३० वाजता माराकान्या, रियो दी जानेरो येथे काढला गेला. पुरुष स्पर्धेमध्ये १६ संघ प्रत्येकी ४ संघांच्या ४ गटांमध्ये विभागण्यात आले.

संघांना त्यांच्या याआधीच्या पाच ऑलिंपिक कामगिरीनुसार क्रमांक देण्यात आले (सर्वात अलिकडील स्पर्धेला जास्त महत्त्व देऊन). त्याशिवाय सहा पात्र चॅम्पियन संघांना बोनस गुण देण्यात आला (जपान, नायजेरिया, मेक्सिको, अर्जेंटिना, फिजी, स्वीडन). यजमान ब्राझीलला आपोआपच अ१ स्थान दिले गेले. एकाच गटात एका संघराज्यातील जास्तीत जास्त एकाच संघाचा समावेश केला गेला.

=गट फेरी=
प्रत्येक गटातील सर्वोत्कृष्ट २ संघ उपांत्य पूर्व फेरीत आगेकूच करतील. प्रत्येक गटामधील संघांना खालील निकषांवरून क्रमांक देण्यात येतील:.

# सर्व गट सामन्यांमध्ये मिळालेले गुण;
# सर्व गट सामन्यांमधील गोलफरक;
# सर्व गट सामन्यांमध्ये केलेले गोल;
दोन किंवा अधिक संघ वरील तीन निकषांच्या आधारावर समान असतील तर, खालीलप्रमाणे क्रमांक देण्यासाठी खालील गोष्टी लक्षात घेतल्या जातील:
# गट सामन्यांमध्ये संबंधित संघांदरम्यान मिळालेले गुण;
# संबंधित संघांदरम्यानच्या गट सामन्यातील गोलफरक;
# संबंधित संघांदरम्यानच्या गट सामन्यात केलेले गोल;
# फिफा संयोजन समितीमार्फत ड्रॉ काढून.
### अ गट
----

----

----

----

----

----

### ब गट
----

----

----

----

----

----

### क गट
----

----

----

----

----

----

### ड गट
----

----

----

----

----

----

=बाद फेरी=

### उपांत्यपूर्व फेरी
----

----

----

### उपांत्य फेरी
----

### कांस्य पदक सामना
### सुवर्ण पदक सामना
=हे सुद्धा पहा=
*२०१६ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील फुटबॉल - महिला
*२०१६ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील फुटबॉल
*२०१६ उन्हाळी ऑलिंपिक

=संदर्भ=

वर्ग:२०१६ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील फुटबॉल
फुटबॉल
दम्मिका प्रसाद

**दम्मिका प्रसाद** कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

## बाह्य दुवे
वर्ग:श्रीलंकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सिंड्रेला (१९५० चित्रपट)

**सिंड्रेला** () हा एक इ.स. १९५० सालचा अमेरिकन ॲनिमेशन चलचित्रपट आहे. मे १०, २०१५ रोजी या चित्रपटाची मराठी ध्वनिमुद्रित आवृत्ती, झी मराठी वर प्रदर्शित झाली होती.

वर्ग:इ.स. १९५० मधील इंग्लिश चित्रपट
वर्ग:डिझ्नी अ‍ॅनिमेटेड चित्रपट
वर्ग:ॲनिमेशन
काँग्रेस नाव असलेले राजकीय पक्ष

**काँग्रेस** हा शब्द असलेले अनेक राजकीय पक्ष जगातील विविध देशांत आहेत. भारतात काँग्रेस अर्थात भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस हा पक्ष सर्वात जुना व मोठा राजकीय पक्ष आहे. याशिवाय भारतातील अनेक प्रादेशिक पक्षांनी काँग्रेस हा शब्द आपल्या नावात अंतर्भूत केला आहे.

## भारतातील काँग्रेस नावाचे पक्ष
* भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस
** भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (संघटन) 
** भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (रेक्विझिशनिस्ट) 
** भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा)
** भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (जगजीवन) 
** भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (यू)
** भारतीय काँग्रेस (समाजवादी) 
** काँग्रेस (धर्मनिरपेक्ष)
** भारतीय काँग्रेस (समाजवादी) – सरत चंद्र सिन्हा
** भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (शेख हसन)
* अखिल भारतीय एन.आर. काँग्रेस - (अ.भा. NRC) 
* वाय.एस.आर. काँग्रेस पक्ष
* अरुणाचल काँग्रेस
* विदर्भ राज्य निर्माण काँग्रेस
* केरळ काँग्रेस
* केरळ काँग्रेस (मणी)
* तमिळ मनिला काँग्रेस
* अखिल भारतीय तृणमूल काँग्रेस
* राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष
** राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष - शरदचंद्र पवार
* विदर्भ जनता काँग्रेस
* राष्ट्रीय बहुजन काँग्रेस
* आंबेडकर राष्ट्रीय काँग्रेस
* काँग्रेस (ए)
* चव्हाण-रेड्डी काँग्रेस
* मणिपूर काँग्रेस
* हिमाचल विकास काँग्रेस
* पुडुचेरी मुनेत्र काँग्रेस

## इतर देशातील काँग्रेस पक्ष 
* नाताळ भारतीय काँग्रेस - हा दक्षिण आफ्रिकेतील एक पक्ष होता. याची स्थापना महात्मा गांधींनी १८९४मध्ये केली.
* आफ्रिकन राष्ट्रीय काँग्रेस - हा दक्षिण आफ्रिकेच्या प्रजासत्ताकातील समाजवादी गणतांत्रिक विचारसरणीचा पक्ष आहे.
* काँग्रेस पार्टी (बार्बाडोस) - बार्बाडोसमधील एक अल्पवयीन निष्क्रिय राजकीय पक्ष.
* बोत्सवाना काँग्रेस पार्टी - बोत्सवानामधील एक राजकीय पक्ष
* काँग्रेस पार्टी फॉर द इंडिपेंडन्स ऑफ मादागास्कर - मादागास्करमधील एक कम्युनिस्ट राजकीय पक्ष
* नेपाळी काँग्रेस - नेपाळमधील एक प्रमुख राजकीय पक्ष
* काँग्रेस पार्टी (इजिप्त) - इजिप्तमधील एक राजकीय पक्ष

वर्ग:भारतातील राजकीय पक्ष
ब्राझिल राष्ट्रीय महिला फुटबॉल संघ

**ब्राझिल महिला फुटबॉल संघ** आंतरराष्ट्रीय स्तरावर महिला फुटबॉलच्या खेळात ब्राझिलचे प्रतिनिधित्व करतो.

## जागतिक क्रमवारी 
## बाह्य दुवे 
वर्ग:राष्ट्रीय महिला फुटबॉल संघ
अंधारी नदी

**अंधारी नदी** ही चंद्रपूर जिल्ह्यातल्या ताडोबा अभयारण्यातली नदी आहे.

अंधारी नदीला ताडोबाची जीवनवाहिनी म्हणले जाते व त्यावरूनच ताडोबा-अंधारी व्याघ्र प्रकल्प हे नाव पडले आहे. खातोडा गेट जवळील नाला हा या नदीचे उगम/जन्मस्थान आहे. ही नदी मोहर्ली, कोळसा, अजयपूर, मूलमार्गे अभयारण्याच्या बाहेर पडते. 
या नदीमुळे ताडोबातील वाघ व अन्य वन्यप्राण्यांना नवसंजीवनी मिळाली असून ही नदीच या प्रकल्पातील पाणवठ्याचे मुख्य उगमस्थान आहे. 

वर्ग:महाराष्ट्रातील नद्या
एक्सएमएम-न्यूटन

'''''' ही युरोपीय अंतराळ संस्थेने डिसेंबर १९९९ मध्ये एरियान ५ या रॉकेटमधून अंतराळात पाठवलेली क्ष-किरण अंतराळ वेधशाळा आहे. या दुर्बिणीचे नाव सर आयझॅक न्यूटन यांच्या सन्मानार्थ देण्यात आले आहे. आंतरतारकीय माध्यमातील क्ष-किरण स्रोतांचे निरीक्षण करणे, रुंद आणि अरुंद बॅंडमध्ये पंक्तिदर्शन (स्पेक्ट्रोस्कोपी) करणे आणि खगोलीय स्रोतांचे पहिल्यांदा क्ष-किरण व दृश्य प्रकाश किरणांमध्ये एकाच वेळी निरीक्षण करणे ही या वेधशाळेची मुख्य उद्दिष्टे आहेत. सुरुवातीला दोन वर्षांच्या कार्यकाळासाठी नियोजित करण्यात आलेली ही वेधशाळा अजूनही चांगल्या स्थितीत असून २०१६ मध्ये तीला नव्या मोहिमा देण्यात आल्या आहेत.

## संदर्भ 
वर्ग:अंतराळ वेधशाळा
वर्ग:कृत्रिम उपग्रह
न्यू झीलंड राष्ट्रीय महिला फुटबॉल संघ

**न्यू झीलँड महिला फुटबॉल संघ** आंतरराष्ट्रीय स्तरावर महिला फुटबॉलच्या खेळात न्यू झीलँडचे प्रतिनिधित्व करतो.

## जागतिक क्रमवारी 
वर्ग:राष्ट्रीय महिला फुटबॉल संघ
फुटबॉल महिला संघ
फर्मी गॅमा किरण अंतराळ दुर्बीण

'''''' ही गॅमा किरणांमध्ये खगोलीय स्रोतांचा वेध घेणारी अंतराळ वेधशाळा आहे. फर्मीला ११ जून २००८ रोजी नासाच्या डेल्टा २ या रॉकेटमधून अंतराळात प्रक्षेपित करण्यात आले. नासा, यू.एस. ऊर्जा विभाग त्याचबरोबर फ्रान्स, जर्मनी, जपान, इटली आणि स्वीडन या देशातील सरकारी संस्थांच्या सहयोगाने या वेधशाळेची निर्मिती करण्यात आली.

यातील लार्ज एरिया टेलिस्कोप हे मुख्य उपकरण आहे. खगोलशास्त्रज्ञ याचा वापर मुख्यत: संपूर्ण आकाशाचा गॅमा किरणांमध्ये सर्व्हे करून सक्रिय दीर्घिकीय केंद्रक, पल्सार व इतर उच्च ऊर्जेचे स्रोत आणि कृष्णद्रव्य यांच्या अभ्यासासाठी करतात. यातील गॅमा-रे बर्स्ट मॉनिटर या दुसऱ्या उपकरणाचा गॅमा किरण स्फोटांचा अभ्यास करण्यासाठी वापर केला जातो.

फर्मीपासून मिळणारा डेटा सर्वांसाठी खुला असून तो फर्मी सायन्स सपोर्ट सेलच्या संकेतस्थळावरून मिळवता येऊ शकतो. डेटाचे विश्लेषण करण्यासाठी लागणारे सॉफ्टवेअरसुद्धा सर्वांसाठी उपलब्ध आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:अंतराळ वेधशाळा
वर्ग:कृत्रिम उपग्रह