कृती सेनॉन

**कृती सनॉन** (२७ जुलै १९९० ) ही एक भारतीय सिने-अभिनेत्री आहे. २०१४ साली एका तेलुगू सिनेमामध्ये भूमिका करून अभिनय कारकिर्दीची सुरुवात करणाऱ्या कृतीने त्याच साली प्रदर्शित झालेल्या हिरोपंती ह्या चित्रपटामध्ये टायगर श्रॉफच्या नायिकेची भूमिका करून बॉलिवूडमध्ये पदार्पण केले. हिरोपंतीमधील भूमिकेसाठी तिला सर्वोत्तम पदार्पणासाठीचा फिल्मफेअर पुरस्कार मिळाला. २०१५ सालच्या दिलवाले ह्या चित्रपटात देखील कृती आघाडीच्या भूमिकेत चमकली.

## आरंभीचे आयुष्य
कृतीचा जन्म २७ जुलै १९९० रोजी नवी दिल्ली येथे राहुल सनॉन या चार्टर्ड अकाउंटंट आणि गीता सनॉन या दिल्ली विद्यापीठाचे भौतिकशास्त्र प्राध्यापक यांच्याकडे झाला. तिचे कुटुंब पंजाबी आहे. तिला एक छोटी बहीण असून तिचे नाव नूपुर सनॉन आहे. तिने दिल्ली पब्लिक स्कूल, आर के पुरम येथे शिक्षण घेतले आणि नंतर नोएडाच्या जयपी इन्स्टिट्यूट ऑफ इन्फॉर्मेशन टेक्नॉलॉजी येथून इलेक्ट्रॉनिक्स आणि टेलिकम्युनिकेशन इंजिनीअरिंगमध्ये बॅचलर ऑफ टेक्नॉलॉजी पदवी मिळविली.

## कारकीर्द 
सुरुवातीचे काम आणि ओळख (२०१४-२०२०)

२०१४ मध्ये हिरोपंतीच्या एका कार्यक्रमात सेनन

२०१४ मध्ये सेननने तेलुगू सायकॉलॉजिकल अॅक्शन थ्रिलर १: नेनोक्कडाइन या चित्रपटातून अभिनय क्षेत्रात पदार्पण केले, ज्यामध्ये महेश बाबूच्या प्रेमाची भूमिका होती. [१२][१३] या भूमिकेसाठी तिला समुद्रात चित्रित केलेल्या अॅक्शन सीक्वेन्समध्ये भाग घ्यावा लागला; तिने म्हटले आहे की या अनुभवामुळे तिला चिंता वाटली कारण तिला पोहायचे कसे माहित नव्हते. [१४] द टाइम्स ऑफ इंडिया आणि सिफीच्या समीक्षकांनी तिच्या सौंदर्याची दखल घेतली आणि तिच्या अभिनय कौशल्याचे प्रोत्साहन दिले. [१५][१६] १: नेनोक्कडाइन या चित्रपटाचे पहिले वेळापत्रक पूर्ण केल्यानंतर, सेननला नवोदित टायगर श्रॉफच्या विरुद्ध असलेल्या हिरोपंती या हिंदी अॅक्शन चित्रपटासाठी साइन केले गेले; तिने तिचा वेळ दोन्ही चित्रपटांमध्ये विभागला. [१७][१८] व्यापार पत्रकार तरण आदर्श यांनी मत मांडले की सॅननमध्ये "ताऱ्याचे सापळे आहेत",परंतु द टाइम्स ऑफ इंडियाच्या समीक्षक सृजना दास यांनी तिच्या भावनांवर टीका केली आणि त्याला "तीक्ष्ण पेक्षा जास्त चपळ" असे म्हटले. [20] हिरोपंती व्यावसायिक यश म्हणून उदयास आली.  हिरोपंतीसाठी सॅननने सर्वोत्कृष्ट महिला पदार्पणाचा फिल्मफेअर पुरस्कार आणि हिरोपंतीसाठी स्टार पदार्पणाचा आयफा पुरस्कार जिंकला. https://www.imdb.com/name/nm5305841/bio/

पुढच्या वर्षी, सॅननचा दुसरा तेलुगू चित्रपट 'दोहछय' हा गुन्हेगारी नाटक होता, ज्यामध्ये नागा चैतन्य सह-अभिनीत होते. [23] त्यानंतर तिला रोहित शेट्टीच्या अॅक्शन कॉमेडी 'दिलवाले' मध्ये वरुण धवन, शाहरुख खान आणि काजोल यांच्यासोबत काम करायला मिळाले, जो त्या वेळी सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या भारतीय चित्रपटांपैकी एक म्हणून उदयास आला, ज्याने जगभरात ₹3.72 अब्ज (US$43 दशलक्ष) पेक्षा जास्त कमाई केली. [24][25] अनुपमा चोप्रा यांना हा चित्रपट आवडला नाही आणि त्यांनी लिहिले की सॅनन आणि धवन "आमिष म्हणून काम करतात, ज्याचा उद्देश गंभीर युवा वर्गाला आणणे आहे". https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Kriti_Sanon&action=edit

वर्षभर पडद्यावर अनुपस्थित राहिल्यानंतर, सॅननने मॅडॉक फिल्म्सचे निर्माते दिनेश विजान यांच्यासोबत त्यांच्या पहिल्याच सहकार्यातून दिग्दर्शित 'राब्ता' (२०१७) या चित्रपटात काम केले, ज्यामध्ये ती आणि सुशांत सिंग राजपूत स्टार-क्रॉस प्रेमी म्हणून दिसले. [27] एका तीव्र पुनरावलोकनात, रीडिफ.कॉम च्या सुकन्या वर्मा यांनी चित्रपटाला "लज्जास्पदपणे मूर्ख" असे लेबल केले परंतु सॅननच्या "पुतळ्यासारखे, उत्साही उपस्थिती" ची दखल घेतली. [28] चित्रपट व्यावसायिकदृष्ट्या अयशस्वी झाला. [29] अश्विनी अय्यर तिवारी यांच्या रोमँटिक कॉमेडी-ड्रामा 'बरेली की बर्फी' मध्ये चांगल्या जीवनाची आकांक्षा बाळगणाऱ्या एका धाडसी छोट्या शहरातील महिलेच्या भूमिकेला चांगला प्रतिसाद मिळाला. आयुष्मान खुराना आणि राजकुमार राव यांनी तिच्या प्रेमाच्या आवडी म्हणून सह-अभिनय केलेला हा चित्रपट फ्रेंच लेखक निकोलस बरेऊ यांच्या 'द इंग्रिडिअन्स ऑफ लव्ह' या कादंबरीचे रूपांतर होते. एनडीटीव्हीच्या सैबल चॅटर्जी यांनी नमूद केले की "बरेली की बर्फीचे काम करण्याचा भार कृती सॅननवर आहे आणि ती एकही पाऊल चुकवत नाही", परंतु द इंडियन एक्सप्रेसच्या शुभ्रा गुप्ता यांना वाटले की सॅननच्या प्रयत्नांना न जुमानता तिच्या कामगिरीत नैसर्गिकतेचा अभाव होता. [31]

२०१९ मध्ये सनॉनने विजनच्या दोन निर्मितींमध्ये काम केले. तिने सिनेमॅटोग्राफर लक्ष्मण उतेकर यांच्या हिंदी दिग्दर्शनात पदार्पण केलेल्या 'लुका छुप्पी' या चित्रपटात काम केले, जो लिव्ह-इन रिलेशनशिपवरील व्यंगचित्र [32] फिल्मफेअरचे देवेश शर्मा तिच्या कॉमिक टायमिंगचे कौतुक करत होते. [33] व्यावसायिक यशानंतर, लुका छुप्पीने जगभरात ₹१.२९ अब्ज (यूएस $१५ दशलक्ष) क][35] अविस्मरणीय कॉमेडी 'अर्जुन पटियाला' मध्ये दिसल्यानंतर, [36][37] सनॉनने पुनर्जन्म कॉमेडी 'हाऊसफुल ४' मध्ये आघाडीच्या महिलांपैकी एकाची भूमिका केली, जो हाऊसफुल फ्रँचायझीचा चौथा भाग होता, ज्यामध्ये अक्षय कुमारसोबत तिची जोडी होती. खराब पुनरावलोकने असूनही, हाऊसफुल ४ हा वर्षातील सर्वात मोठ्या कमाई करणाऱ्यांपैकी एक होता, ज्याने ₹२.८ अब्ज (यूएस $३३ दशलक्ष) पेक्षा जास्त कमाई केली. [38][39] २०१९ च्या तिच्या शेवटच्या भूमिकेत, सॅननने अर्जुन कपूरच्या सदाशिवराव भाऊ यांच्यासोबत आशुतोष गोवारीकर यांच्या पानिपत या कालखंडातील नाटकात पार्वतीबाईंची भूमिका साकारली, जो पानिपतच्या तिसऱ्या युद्धावर आधारित होता, जो बॉक्स ऑफिसवर बॉम्ब म्हणून उदया. [40]https://en.wikipedia.org/wiki/Kriti_Sanonhttps://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/kriti-sanon-in-her-modelling-era-was-something-else-check-out-her-old-ads-and-photoshoots-101714290155520.html

## मिमी आणि कारकिर्दीतील चढउतार (२०२१-२०२३) 
सॅननने पुन्हा एकदा विजन आणि उतेकर यांच्यासोबत कॉमेडी-ड्रामा मिमी (२०२१) मध्ये काम केले, जो तिच्या कारकिर्दीतील एक टर्निंग पॉइंट ठरला. [41] २०११ च्या मराठी नाटक 'मला आई व्हाईची!' चा रिमेक, ज्यामध्ये तिने एका महत्त्वाकांक्षी अभिनेत्रीची मुख्य भूमिका साकारली होती जी सरोगेट आई बनते. [42] सॅननने तिच्या पात्राच्या गरोदरपणाशी संबंधित दृश्यांसाठी १५ किलो वजन वाढवले. [43] हा चित्रपट नेटफ्लिक्स आणि जिओ सिनेमावर डिजिटल पद्धतीने प्रदर्शित झाला. समीक्षकांना सामान्यतः चित्रपट आवडला नाही, परंतु सॅननच्या अभिनयाचे कौतुक झाले, [44] मॅशेबल इंडियाने तो करिअरमधील सर्वोत्तम मानला. [45] WION च्या पल्लबी डे पुरकायस्थ यांनी लिहिले की सॅननने "केवळ एक सुंदर नायिकाच नव्हे तर एक स्वतंत्र अभिनेता म्हणून स्वतःला स्थापित करण्याचा प्रयत्न" यशस्वी केला आणि तिच्या अभिनयातील सूक्ष्मतेची विशेष दखल घेतली. [46] सॅननला तिच्या अभिनयासाठी अनेक पुरस्कार मिळाले, ज्यात सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा फिल्मफेअर पुरस्कार आणि सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार (गंगूबाई काठियावाडीसाठी आलिया भट्टसोबत सामायिक) यांचा समावेश आहे. [47][48]https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Kriti_Sanon&action=edit

### २०२२ मध्ये बच्चन पांडे यांच्यासाठी पत्रकार परिषदेत सॅनन 
सॅननचा पुढचा चित्रपट, राजकुमार राव यांच्या विरुद्ध असलेला कॉमेडी हम दो हमारे दो (२०२१), डिस्ने+ हॉटस्टारवर प्रदर्शित झाला. [49] सैबल चॅटर्जीने तिला "[द] अनफनी केपरमधील सर्वात उल्लेखनीय अभिनय" म्हणून पाहिले. [50] २०२२ मध्ये तिचा पहिला चित्रपट अॅक्शन कॉमेडी बच्चन पांडे या चित्रपटात आला, जो अक्षय कुमारसोबत तिचा दुसरा सहयोग होता. [51] २०१४ च्या तमिळ चित्रपट जिगरथंडा वरून रूपांतरित, सॅननने मूळतः एका पुरुष अभिनेत्याने साकारलेली भूमिका साकारली. [52] हा चित्रपट त्याच्या ₹१८० कोटी (यूएस $२१ दशलक्ष) गुंतवणुकीची परतफेड करण्यात अयशस्वी ठरला. [53] दिनेश विजनच्या हॉरर-कॉमेडी विश्वातील तिसरा भाग असलेल्या भेडियामध्ये सॅननने वरुण धवनसोबत काम केले.[54] अरुणाचल प्रदेशातील विविध ठिकाणी दोन महिन्यांच्या कालावधीत त्याचे चित्रीकरण करण्यात आले.[55] न्यूज18 च्या सोनल देढिया यांनी तिच्या मर्यादित स्क्रीन वेळेतही चित्रपटात ती किती वेगळी दिसली हे नमूद केले.[56]

२०२३ मध्ये, सॅननने तेलुगू चित्रपट 'अला वैकुंठपुरमुलू'चा रिमेक असलेल्या 'शहजादा'मध्ये कार्तिक आर्यनसोबत मुख्य भूमिका साकारली.[57] हा चित्रपट गंभीर आणि व्यावसायिकदृष्ट्या अपयशी ठरला,[58] इंडिया टुडेच्या झिनिया बंदोपाध्याय यांनी तिला "पूर्णपणे वाया गेलेले" म्हणून नाकारले.[59] तिने ओम राऊतच्या पौराणिक चित्रपट 'आदिपुरुष' मध्ये जानकीची भूमिका केली, ज्यामध्ये प्रभास राघवची भूमिका करत होता.[60] तिने अशा चित्रपटांना "मुलांसाठी शैक्षणिक" मानले म्हणून या प्रकल्पाला सहमती दर्शविली.[61] हिंदी आणि तेलगूमध्ये एकाच वेळी चित्रित झालेल्या या चित्रपटाचे उत्पादन बजेट सुमारे ₹६ अब्ज (US$७० दशलक्ष) होते, ज्यामुळे तो सर्वात महागड्या भारतीय चित्रपटांपैकी एक बनला. [62][63] चित्रपटाचे टीकात्मक स्वागत नकारात्मक होते; [64] देवेश शर्मा यांनी मत व्यक्त केले की, "सनॉन जानकीच्या भूमिकेत दैवीदृष्ट्या सुंदर आहे परंतु संकटात सापडलेल्या मुलीची भूमिका वगळता येथे तिला फारसे काही करायचे नाही." [65] अनेक वादांदरम्यान, तो सनॉनसाठी आणखी एक बॉक्स ऑफिस बॉम्ब म्हणून उदयास आला. त्यानंतर ती विकास बहलच्या विज्ञान कथा अॅक्शन चित्रपट 'गणपथ' मध्ये टायगर श्रॉफसोबत पुन्हा एकत्र आली. [68] पुन्हा एकदा, तो एक गंभीर आणि व्यावसायिक अपयश ठरला.https://en.wikipedia.org/wiki/Kriti_Sanon

## २०२४ पासून पुढे 
२०२४ मध्ये, सॅननने शाहिद कपूरसोबत 'तेरी बातों में ऐसा उलझा जिया' मध्ये काम केले, जो एक माणूस आणि रोबोट यांच्यातील एक विज्ञान कथानक रोमँटिक कॉमेडी आहे, ज्यामध्ये तिने सिफ्रा, एक मानवासारखे रोबोटची भूमिका केली होती. [70] हिंदुस्तान टाईम्सच्या मोनिका रावल कुकरेजा तिच्या रोबोटच्या लूक आणि देहबोलीबद्दल कौतुकास्पद होत्या, परंतु "खराब कथानक तिला खरोखरच बाहेर पडू देत नाही" याबद्दल तिने दुःख व्यक्त केले. [71] त्यानंतर तिने तब्बू आणि करीना कपूर खानसोबत महिला-नेतृत्वाखालील 'क्रेडी' क्रूमध्ये काम केले, ज्यामध्ये तिघांनी फ्लाइट अटेंडंटची भूमिका केली होती. [72] तयारीसाठी, त्यांना माजी केबिन क्रू सदस्यांकडून प्रशिक्षण मिळाले.  तब्बू आणि कपूर खानच्या उपस्थितीत स्वतःचे स्थान राखल्याबद्दल डब्ल्यूआयओएनच्या शोमिनी सेनने सॅननचे कौतुक केले. 'तेरी बातों में ऐसा उलझा जिया' आणि 'क्रे' हे दोन्ही चित्रपट व्यावसायिक यश म्हणून उदयास आले, २०२४ च्या सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या हिंदी चित्रपटांमध्ये स्थान मिळवले.

सॅननने ब्लू बटरफ्लाय फिल्म्स नावाची स्वतःची निर्मिती कंपनी सुरू केली, ज्याअंतर्गत तिने काजोल आणि शाहीर शेख यांच्यासह नेटफ्लिक्ससाठी एक रहस्यमय चित्रपट 'दो पत्ती' ची निर्मिती केली.तिने व्यक्त केले की मिमीमधील तिच्या भूमिकेमुळे तिला अधिक चांगल्या प्रकारे लिहिलेल्या भूमिका शोधण्याची आणि तिच्या कारकिर्दीत अधिक सर्जनशील स्वातंत्र्य मिळविण्याची प्रेरणा मिळाली.  सॅननने सौम्या आणि शैली या जुळ्या बहिणींच्या दुहेरी भूमिका साकारल्या, ज्या परस्परविरोधी व्यक्तिमत्त्वे आहेत.  चित्रपटाच्या नकारात्मक पुनरावलोकनात, स्क्रोल.इनच्या नंदिनी रामनाथने सॅननचे "तिच्या वेदना तसेच तिच्या आंतरिक शक्तीला भाग पाडणारी" असल्याबद्दल कौतुक केले.  सॅनन पुढे आनंद एल. राय यांच्या रोमँटिक नाटक 'तेरे इश्क में' मध्ये धनुषसोबत काम करेल.https://en.wikipedia.org/wiki/Kriti_Sanon

### इतर काम आणि मीडिया प्रतिमा 
२०१७ मध्ये १८ व्या आयफा पुरस्कारांमध्ये सॅनन

२०१७ मध्ये तिच्या कारकिर्दीच्या वाढीवर भाष्य करताना, व्होग इंडियाच्या चांदनी सहगल यांनी लिहिले की ती सुरुवात केली तेव्हापेक्षा "अधिक आत्मनिरीक्षण करणारी, केंद्रित आणि कमी असुरक्षित" होती.  हिंदुस्तान टाईम्सच्या एका पत्रकाराने सॅननला "आत्मविश्वासू कलाकार" म्हटले जे "ग्लॅमरस [sic] पासून लहान शहरातील व्यक्तिरेखांमध्ये सहज बदलू शकते." [83] २०२१ मध्ये, सुकन्या वर्माने तिला रीडिफ.कॉम च्या "सर्वोत्तम बॉलीवूड अभिनेत्री" च्या यादीत स्थान दिले. [84] हार्पर बाजारच्या मेघना शर्मा म्हणाल्या: "आज देशातील अव्वल महिला कलाकारांमध्ये गणली जाणारी, कृतीचा शांत दृढनिश्चय तिच्या सततच्या वाढीचे श्रेय देऊ शकतो."  २०१९ मध्ये, सॅनन फोर्ब्स इंडियाच्या सेलिब्रिटी १०० यादीत ३८ व्या क्रमांकावर होती, तिचे अंदाजे वार्षिक उत्पन्न ₹८०.९ दशलक्ष (यूएस $९४०,०००) होते. २०२२ मध्ये, जीक्यूच्या भारतीय आवृत्तीत तिला देशातील "३० सर्वात प्रभावशाली तरुण भारतीय" यादीत स्थान देण्यात आले. 

सॅननने तिच्या शैलीच्या जाणिवेसाठी अनेकदा लक्ष वेधले आहे.सॅननचे सोशल मीडियावर मोठे स्थान आहे, इंस्टाग्रामवर ५४ दशलक्षाहून अधिक फॉलोअर्स आहेत. २०२१ मध्ये, तिने डिझायनर मनीष मल्होत्राच्या ब्राइडल कलेक्शन "नूरनियात" साठी मॉडेलिंग केले.कोविड-१९ साथीच्या काळात, सॅननने सरकारच्या निधीत एक रक्कम दान केली. नंतर तिने कैलाश सत्यार्थी चिल्ड्रन्स फाउंडेशनसाठी निधी गोळा केला.सॅननने २०१७ च्या इंडियन प्रीमियर लीग आणि २०२३ च्या महिला प्रीमियर लीगच्या उद्घाटन समारंभात सादरीकरण केले आहे.

सॅनन ही कोका-कोला, टायटनचा रागा, पॅराशूट आणि टिसॉटसह अनेक ब्रँड आणि उत्पादनांसाठी समर्थक आहे.टाइम्स ऑफ इंडियाच्या ५० सर्वात इच्छित महिलांच्या यादीत, ती २०१७ मध्ये १४ व्या, २०१८ मध्ये १३ व्या, २०१९ मध्ये १५ व्या आणि २०२० मध्ये १९ व्या स्थानावर होती.सॅनन हिंदी चित्रपटसृष्टीतील वेतन असमानता आणि उद्योगात प्रचलित "पितृसत्ताक मानसिकता" यासह विविध विषयांवर बोलली आहे.२०१६ मध्ये, सॅननने मिस टेकन नावाची स्वतःची कपड्यांची ओळ सुरू केली.२०२२ मध्ये, तिने द ट्राइब नावाची फिटनेस स्टार्टअपची सह-स्थापना केली आणि पुढच्या वर्षी तिने हायफन नावाचा तिचा स्किनकेअर ब्रँड सुरू केला.https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/kriti-sanon-in-her-modelling-era-was-something-else-check-out-her-old-ads-and-photoshoots-101714290155520.html

### प्रसिद्ध चित्रपट 
हीरोपंती, दिलवाले,लुका चुप्पी, हाउसफुल 4,

हम दो हमारे दो, मिनी

## चित्रपट 
## बाह्य दुवे
*

वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:तेलुगू चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:फिल्मफेर पुरस्कार विजेते
वर्ग:इ.स. १९९० मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख