open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
संभाजी राजांची राजमुद्रा

**छत्रपती संभाजी महाराजांच्या राजमुद्रेवरील संस्कृत मजकूर**:

**अन्वय**:
 

मराठीमध्ये अर्थ : 
शिवपुत्र श्री शंभु राजे यांची राजमुद्रा सूर्याच्या तेजाप्रमाणे आकाशी शोभते आहे. लोकांच्या कल्याणाकरिता तिचा अंमल सर्वत्र गाजणारा आहे. त्यासाठी ही मुद्रा सदैव प्रकाशमान आहे !

वर्ग:शिवाजी महाराज
वर्ग:महाराष्ट्राचा इतिहास
वर्ग:राजमुद्रा
वर्ग:चित्र हवे
इंग्लंड क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, १८७६-७७

इंग्लंड क्रिकेट संघाने मार्च-एप्रिल १८७७ दरम्यान ऑस्ट्रेलियाचा दौरा केला. इंग्लंड संघाने ऑस्ट्रेलियामध्ये दोन कसोटी सामने खेळले. याच दौऱ्यात जगातील पहिला वहिला कसोटी सामना खेळला गेला. ऑस्ट्रेलियाने प्रथम कसोटी जिंकून कसोटी जिंकणारा पहिला देश म्हणून नावलौकिक मिळवले.
## दौरा सामने
### दोन-दिवसीय सामना: न्यू साउथ वेल्स वि. जेम्स लिलिव्हाइट XI
## कसोटी मालिका
### १ली कसोटी
### २री कसोटी
## आकडेवारी आणि विक्रम
### आंतरराष्ट्रीय कसोटी क्र.
### इंग्लंड
*एकूण सामने:- **२**
*ऑस्ट्रेलिया विरुद्ध एकूण सामने:- **२**
*एकूण धावा:- **६८७**
*ऑस्ट्रेलिया विरुद्ध एकूण धावा:- **६८७**
*एकूण बळी:- **४०**
*ऑस्ट्रेलिया विरुद्ध एकूण बळी:- **४०**

### ऑस्ट्रेलिया
*एकूण सामने:- **२**
*इंग्लंड विरुद्ध एकूण सामने:- **२**
*एकूण धावा:- **७३०**
*इंग्लंड विरुद्ध एकूण धावा:- **७३०**
*एकूण बळी:- **३६**
*इंग्लंड विरुद्ध एकूण बळी:- **३६**

**एकूण कसोटी धावा:- १४१७**
**एकूण कसोटी बळी:- ७६**

## खेळाडू
*एकूण शतके:- **१**
*ऑस्ट्रेलिया एकूण शतके:- **१**
(१) चार्ल्स बॅनरमन:- १ (१६५)
*एकूण अर्धशतके:- **३**
*इंग्लंड एकूण शतके:- **३**
(१) जॉर्ज उलियेट:- २ (६३)
(२) हॅरी जुप:- १ (६३)

*एकूण ५ बळी:- **३**
*ऑस्ट्रेलिया एकूण ५ बळी:- **२**
(१) टॉम केन्डॉल:- १ (७)
(२) बिली मिडविंटर:- १ (५)
*इंग्लंड एकूण ५ बळी:- **१**
(१) आल्फ्रेड शॉ:- १ (५)

वर्ग:इ.स. १८७७ मधील क्रिकेट
वर्ग:इंग्लंड क्रिकेट संघाचे ऑस्ट्रेलिया दौरे
ऑस्ट्रेलिया
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघाचे ऑस्ट्रेलिया दौरे
पांडुरंग (नाव)

**पांडुरंग** हे मराठी पुरुषांना देण्यात येणारे एक नाव आहे. वारकरी संप्रदायाचे दैवत असलेल्या विठ्ठलाला सुद्धा पांडुरंग म्हणले जाते.

## व्यक्ती 
* पांडुरंग गोविंदशास्त्री पारखी
* पांडुरंग दत्तात्रय खाडिलकर
* पांडुरंग नरसिंह पटवर्धन
* पांडुरंग पाटणकर
* पांडुरंग पुंडलिक फुंडकर - भारतीय राजकारणी
* पांडुरंग महादेव बापट - भारतीय क्रांतिकारक
* पांडुरंग वामन काणे - महान पंडित
* पांडुरंग वैजनाथ आठवले
* पांडुरंग श्रीधर आपटे
* पांडुरंग सदाशिव खानखोजे - भारतीय क्रांतिकारक
* पांडुरंग सदाशिव साने - साने गुरुजी : शिक्षक, लेखक व समाजसुधारक
* पांडुरंग सखाराम पिसुर्लेकर : कोंकणी पंडित
* पांडुरंग सुखात्मे

## इतर 
* पांडुरंगाष्टकम्

वर्ग:भारतीय व्यक्तिनावे

__DISAMBIG__
ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, १८८०

ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाने सप्टेंबर १८८० दरम्यान एक कसोटी सामने खेळण्यासाठी इंग्लंडचा दौरा केला. इंग्लंडने एकमेव कसोटी जिंकली.
## कसोटी मालिका
### एकमेव कसोटी
वर्ग:इ.स. १८८० मधील क्रिकेट
वर्ग:ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचे इंग्लंड दौरे
वर्ग:ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे
रुद्रम् (मालिका)

रुद्रम ही मराठीतील एक साहसी थरारक मालिका आहे. या मालिकेचे प्रक्षेपण झी युवा या वाहिनीवर झाले होते. या मालिकेचे लेखन गिरीश जोशी व दिग्दर्शन भीमराव मुडे यांनी केले होते. या मालिकेची निर्मिती निखिल शेठ, विनोद लव्हेकर व संदेश कुलकर्णी यांनी हाऊस पोतडी एंटरटेनमेंट या निर्मिती संस्थेद्वारा केली होती. या मालिकेचे पहिले प्रक्षेपण दिनांक ७ ऑगस्ट २०१७ रोजी झाले होते. या मालिकेचा शेवटचा भाग दिनांक १६ नोव्हेंबर २०१७ रोजी प्रदर्शित झाला होता. या मालिकेचे एकूण ७४ भाग प्रसारित झाले होते.

## कथानक
रागिणी देसाई (मुक्ता बर्वे) ही एक सामान्य जीवन जगणारी गृहिणी असते. एका अपघातामध्ये तिचे वडिल, पती व दोन वर्षाचा मुलगा यांचे निधन होते. या धक्क्यातून सावरत असतानाच तिला कळते की त्यांच्या गाडीला झालेला अपघात हा अपघात नसून घातपाती कृत्य होते. त्यामुळे पेटून उठून ती या घटनेमागील सूत्रधारांना शोधून त्यांच्यावर सूड उगवायचा असे ठरवते. तिच्या या थरारक सूडकथेची मांडणी या मालिकेमध्ये केलेली आहे.

## कलाकार
१) मुक्ता बर्वे- रागिणी देसाई

२) वंदना गुप्ते – रागिणीची आई

३) किरण करमरकर- माखिजा

४) सुहास पळशीकर – चंदू दादा

५) सागर तळाशीकर 

६) सतीश राजवाडे

७) मिलिंद फाटक

८) सुनील अभ्यंकर

९) मोहन आगाशे

१०) आनंद अलकुंटे – इन्स्पेक्टर सदानंद धुरत

११) विवेक लागू

१२) अनिरुद्ध जोशी

१३) मिताली जगताप

१४) संदीप पाठक

१५) सुहास शिरसाट

१६) सई रानडे

१७) किरण खोजे

१८) आशिष कुलकर्णी

१९) प्रथमेश गुरव

## माहिती
या मालिकेच्या प्रेक्षकांना कथेमध्ये गुंतवून ठेवण्यासाठी वाहिनीकडून समाज माध्यमांवर एक साप्ताहिक मालिका सादर केली जात होती.

## नोंदी
1.     Zee Yuva (7 August 2017), Rudram  Starts From 7 August Mon – Fri, at 9.30 pm. Only on Zee Yuva., retrieved 16 November 2017

2.     "काळजाचा ठोका चुकवणारी 'रुद्रम'". Loksatta (in Marathi). 6 August 2017. Retrieved 16 November 2017.

3.     "Mukta Barve back on TV with Rudram". The Times of India. Retrieved 16 November 2017.

4.     "'रुद्रम' ग्राफिकल मालिका स्वरूपात". Loksatta (in Marathi). 16 September 2017. Retrieved 16 November 2017.

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका
वर्ग:झी युवा दूरचित्रवाहिनी मालिका
जॉर्ज फ्लॉयड

**जॉर्ज पेरी फ्लॉयड जूनियर** (१४ ऑक्टोबर १९७३ - २५ मे २०२०) हा आफ्रिकन अमेरिकन व्यक्ती होता जो २५ मे २०२० रोजी मिनीयापोलिस येथे पोलिसांच्या अटकेच्या दरम्यान मरण पावला. फ्लॉयडच्या मृत्यूच्या निषेध म्हणून आणि इतर कृष्णवर्णीय अमेरिकन लोकांविरूद्ध पोलिसांच्या हिंसाचाराबद्दल अधिक स्पष्टपणे संयुक्त राष्ट्र आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर सर्वत्र पसरला. फ्लॉयडने 2007 साली काही साथीदारांसहित सशस्त्र दरोडा घालण्याचा प्रयत्न केला ज्यामध्ये त्याने एका गरोदर महिलेच्या पोटावर बंदूक धरली होती. 

## संदर्भ
इंग्लंड क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, १८८१-८२

इंग्लंड क्रिकेट संघाने डिसेंबर १८८१-मार्च १८८२ दरम्यान चार कसोटी सामने खेळण्यासाठी ऑस्ट्रेलियाचा दौरा केला. ऑस्ट्रेलियाने मालिका २-० अशी जिंकली. इंग्लंडने दौऱ्यात एकूण ३ सराव सामने खेळले ज्या सामन्यांमध्ये इंग्लंड संघाला **आल्फ्रेड शॉ XI** असे संबोधले गेले.
## दौरा सामने
### तीन-दिवसीय सामना:फिलाडेल्फिया वि. आल्फ्रेड शॉ XI
### दोन-दिवसीय सामना:सेंट जॉर्ज क्रिकेट क्लब XI वि. आल्फ्रेड शॉ XI
### दोन-दिवसीय सामना:अमेरिका वि. आल्फ्रेड शॉ XI
### चार-दिवसीय सामना:न्यू साउथ वेल्स वि. आल्फ्रेड शॉ XI
### चार-दिवसीय सामना:व्हिक्टोरिया वि. आल्फ्रेड शॉ XI
### चार-दिवसीय सामना:व्हिक्टोरिया वि. आल्फ्रेड शॉ XI
## कसोटी मालिका
### १ली कसोटी
### २री कसोटी
### ३री कसोटी
### ४थी कसोटी
वर्ग:इ.स. १८८१ मधील क्रिकेट
वर्ग:इ.स. १८८२ मधील क्रिकेट
वर्ग:इंग्लंड क्रिकेट संघाचे ऑस्ट्रेलिया दौरे
ऑस्ट्रेलिया
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघाचे ऑस्ट्रेलिया दौरे
प्रियाम चॅटर्जी

प्रियंम चटर्जी (जन्म ५ एप्रिल १९८८) हा एक भारतीय शेफ आहे. फ्रान्सच्या ऑड्रे डू मेरिट एग्रीकोलचा पुरस्कार मिळालेला तो पहिला भारतीय शेफ आहे.  तो नवी दिल्ली येथे राहतो. 

प्रख्यात फ्रेंच शेफमध्ये प्रशिक्षण घेतल्यामुळे प्रियंम बंगालच्या पारंपारिक पदार्थांमध्ये फ्रेंच पाककृती मिसळून नवनवीन डिश बनवतात.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय आचारी
वर्ग:भारतीय पाककृतींचे आचारी
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
तेरा ताली नृत्य

**प्रस्तावना :**

तेरा ताली नृत्य हे राजस्थान राज्यातील एक अत्यंत प्रसिद्ध नृत्य आहे. रामाची भक्ती करण्यासाठी हे नृत्य करण्याचा प्रघात आहे. राजस्थानातील कामार या जमातीद्वारे हे नृत्य केले जात असे आता मात्र हे नृत्य संपूर्ण राजस्थानात तसेच भारतातही प्रसिद्ध आहे. शरीराच्या विविध अवयवांना तेरा मंजिऱ्या अर्थातच टाळ बांधण्याच्या पद्धतीमुळे या नृत्याला तेरा ताली असे नाव प्राप्त झाले. 

**नृत्य पद्धती :**

हे नृत्य मुख्यत्वे स्त्रियांकडून केले जाते. तर पुरुष या नृत्यासाठी भजने म्हणतात. राजस्थानातील हे एकमेव बसून केले जाणारे लोकनृत्य आहे. या नृत्यामध्ये एकूण तेरा मंजिऱ्या पाय, हात, मनगटे, दंड, कंबर इत्यादी ठिकाणी बांधल्या जातात. भजनाच्या तालावर या मंजिऱ्यावर हातातील टाळांच्या सहाय्याने आघात करत हे नृत्य केले जाते. या नृत्यातील आणखी एक वैशिष्ट्य म्हणजे या नृत्यादरम्यान सादर होणाऱ्या तेरा वेगवेगळ्या प्रकारच्या कला होय. तोंडाने तलवार उचलणे, एकावर एक ठेवलेली मडकी उचलणे इत्यादी गोष्टी पाहून प्रेक्षक अचंबित होतात. या सर्व गोष्टींमुळे तेरा ताली नृत्य हे करण्यास अत्यंत आव्हानात्मक असे नृत्य समजले जाते. 

**वेशभूषा :**

  तेरा ताली नृत्याचे वैशिष्ट्य म्हणजे शरीरावर बांधलेल्या मंजिऱ्या. या मंजिऱ्या तांबे, पितळ, जस्त किंवा कांस्य धातूपासून बनलेल्या असतात. सामान्यपणे घागरा, चोळी आणि ओढणी हा या नृत्याचा पोशाख असतो. 

**वाद्ये :**

पखवाज, ढोलक, सारंगी, बाजाची पेटी अशी अनेक वाद्ये या नृत्याला साथ देत असतात.

## संदर्भ 
वर्ग:नृत्य
इंग्लंड क्रिकेट संघाचा ऑस्ट्रेलिया दौरा, १८७८-७९

इंग्लंड क्रिकेट संघाने जानेवारी १८७९ दरम्यान एक कसोटी सामने खेळण्यासाठी ऑस्ट्रेलियाचा दौरा केला. ऑस्ट्रेलियाने एकमेव कसोटी जिंकली.
## दौरा सामने
### चार-दिवसीय सामना: न्यू साउथ वेल्स वि. लॉर्ड हॅरिस XI
### तीन-दिवसीय सामना: न्यू साउथ वेल्स वि. लॉर्ड हॅरिस XI
### पाच-दिवसीय सामना: व्हिक्टोरिया वि. लॉर्ड हॅरिस XI
### चार-दिवसीय सामना: व्हिक्टोरिया वि. लॉर्ड हॅरिस XI
## कसोटी मालिका
### एकमेव कसोटी
## आकडेवारी आणि विक्रम
### आंतरराष्ट्रीय कसोटी क्र.
### इंग्लंड
*एकूण सामने:- **३**
*ऑस्ट्रेलिया विरुद्ध एकूण सामने:- **३**
*एकूण धावा:- **९६०**
*ऑस्ट्रेलिया विरुद्ध एकूण धावा:- **९६०**
*एकूण बळी:- **५०**
*ऑस्ट्रेलिया विरुद्ध एकूण बळी:- **५०**

### ऑस्ट्रेलिया
*एकूण सामने:- **३**
*इंग्लंड विरुद्ध एकूण सामने:- **३**
*एकूण धावा:- **१००५**
*इंग्लंड विरुद्ध एकूण धावा:- **१००५**
*एकूण बळी:- **५६**
*इंग्लंड विरुद्ध एकूण बळी:- **५६**

**एकूण कसोटी धावा:- १९६५**
**एकूण कसोटी बळी:- ९६**

## खेळाडू
*एकूण शतके:- **१**
*ऑस्ट्रेलिया एकूण शतके:- **१**
(१) चार्ल्स बॅनरमन:- १ (१६५)
*एकूण अर्धशतके:- **३**
*इंग्लंड एकूण शतके:- **३**
(१) जॉर्ज उलियेट:- २ (६३)
(२) हॅरी जुप:- १ (६३)

*एकूण ५ बळी:- **३**
*ऑस्ट्रेलिया एकूण ५ बळी:- **२**
(१) टॉम केन्डॉल:- १ (७)
(२) बिली मिडविंटर:- १ (५)
*इंग्लंड एकूण ५ बळी:- **१**
(१) आल्फ्रेड शॉ:- १ (५)

वर्ग:इ.स. १८७९ मधील क्रिकेट
वर्ग:इंग्लंड क्रिकेट संघाचे ऑस्ट्रेलिया दौरे
ऑस्ट्रेलिया
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघाचे ऑस्ट्रेलिया दौरे
कुंज

**कुंज** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील विक्रमगड तालुक्यातील एक गाव आहे.

## भौगोलिक स्थान
## हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती  केली जाते.

## लोकजीवन
हे मोठ्या आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात ४५५ कुटुंबे राहतात. एकूण २१८९ लोकसंख्येपैकी १०६४ पुरुष तर ११२५ महिला आहेत. मुख्यतः आदिवासी व कुणबी समाजातील लोक येथे राहतात. कुणबी समाजाचा शेती हा मुख्य व्यवसाय असून आदिवासी समाज शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, कामगार म्हणून काम करतात. ते काही प्रमाणात कुक्कुटपालन, बकरीपालन सुद्धा करतात.हल्ली महिला समूहानी हस्तकला प्रशिक्षण घेऊन बांबू पासून राखी, 
सुबक स्मृतीचिन्हे बनवून विक्री व्यवसाय चालू केले आहेत.

## नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बस विक्रमगड बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्षा सुद्धा विक्रमगडवरून उपलब्ध असतात.

## जवळपासची गावे
धामणी, कासा बुद्रुक, सारशी, तळवडे,खडकी, तळवली तर्फे देंगाचीमेट,कर्हे, माडाचा पाडा, वरणवाडी, विठ्ठलनगर, वेहेळपाडा ही जवळपासची गावे आहेत.खडकी ग्रामपंचायतीमध्ये खडकी,आणि कुंज ही गावे येतात.

## संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html

२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html

३.
https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/

४.
http://tourism.gov.in/

५.
http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036

६.
https://palghar.gov.in/

७.
https://palghar.gov.in/tourism/

वर्ग:विक्रमगड तालुक्यातील गावे
वर्ग:पालघर जिल्ह्यातील गावे
बेव्हर्ली निकोल्स

इवलेसे|बेव्हर्ली निकोल्स, १९६३
**जॉन बेव्हर्ली निकोल्स** (९ सप्टेंबर १८९८ - १५ सप्टेंबर १९८३) एक इंग्रज लेखक, नाटककार, पत्रकार, संगीतकार आणि सार्वजनिक वक्ता होते. त्यांनी ६०हून अधिक पुस्तके आणि नाटके लिहिली.

## संदर्भ 
वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:इंग्लिश पत्रकार
वर्ग:इंग्लिश नाटककार
वर्ग:इंग्लिश संगीतकार
वर्ग:इ.स. १८९८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८३ मधील मृत्यू
वर्ग:पत्रकार
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कबीर कला मंच

**कबीर कला मंच** ही एक सांस्कृतिक संस्था होती, जिची स्थापना १९९२ च्या गुजरात दंगलीच्या पार्श्वभूमीवर पुणे, महाराष्ट्र येथे झाली. संस्थेचे कार्य संगीत, कविता आणि नाट्यकलांच्या माध्यमातून जातीयविरोधी, लोकशाही समर्थनाचा संदेश देणे हे होते. यात विद्यार्थी आणि तरुण व्यावसायिकांचा समावेश होता, जे निषेध/ विद्रोही कविता सादर करत आणि झोपडपट्ट्यांमध्ये आणि रस्त्यावर नाटक करत. शीतल साठे या कबीर कला मंचाच्या नाट्यकला पथकातील एक प्रमुख कलाकार होत्या.

## संदर्भ 
वर्ग:आंबेडकरवादी संस्था व संघटना‎
वर्ग:महराष्ट्रातील समाजसेवी संस्था
वर्ग:दलित संस्था व संघटना
पश्चिम नौदल कमान

भारतीय नौदल ही एक कमान आहे. मुख्यालय मुंबई महाराष्ट्र येथे आहे.

## इतिहास 
## जबाबदारी क्षेत्र 
## क्षमता 
## संघटना 
## नौदल ठिकाण 
## हे ही पहा 
* भारतीय नौदल
* भारतीय नौदल हुद्दे व मानचिन्ह

वर्ग:भारतीय नौदल
वर्ग:भारतीय नौदल कमान
आयएनएस द्वारका

**आय.एन.एस द्वारका** हा भारतीय नौदलाचा फॉरवर्ड ऑपरेटिंग बेस (एफओबी) आहे आणि गुजरातच्या ओखा येथे आहे .     

## इतिहास 
## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय आरमारी तळ
वर्ग:भारतीय नौदलाची जहाजे
वर्ग:भारतीय नौदल
आयएनएस शिवाजी

आय.एन.एस शिवाजी ह्याच ठिकाण लोणावळा महाराष्ट्र येेेथ आहे.

## इतिहास 
## प्रशिक्षण 
## पुरस्कार 
## हे ही पहा 
## बाह्य दुवे 
## सदर्भ 
वर्ग:भारतीय नौदल
वर्ग:भारतीय आरमारी तळ
बुटी बोरी रेल्वे स्थानक

**बुटी बोरी** हे महाराष्ट्रातील नागपूरचे औद्योगिक उपनगर असलेल्या बुटी बोरी येथे स्थानिक शहरी रेल्वे स्थानक आहे.

## स्थळ 
हे रेल्वे स्थानक नागपूर रेल्वे स्थानकापासून २८ कि.मी. वर स्थित आहे.

बुटी बोरी रेल्वे स्थानक

## संदर्भ 
वर्ग:नागपूर जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
वर्ग:जूने चित्र वाक्यविन्यास वापरणारी पाने
कोलार नदी

इवलेसे| कोराडीजवळ कोलार नदी
**कोलार नदी** ( **कोल्हार नदी** ) ही भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातल्या  नागपूर जिल्ह्यातील एक नदी आहे, ती सावनेर शहराच्या उत्तरेकडून  कन्हान नदीकडे दक्षिण-पूर्वेस वाहते. ते गोदावरी नदी पात्रात आहे . कोलार नदी ही सावनर तालुका व रामटेक तालुका यामधील सीमा आहे.  

## उगम आणि ओघ 
कोलार नदी  मध्य प्रदेश सीमे जवळ काटोल तालुक्याच्या ईशान्य भागातील जंगलात  अंदाजे ६०० मीटर उंचीवर  उगम पावते, (  ).  हहि नदी पिलकपर पल्ल्या वरून पिपळा गावातून जाताना सुमारे दहा किलोमीटर दक्षिणेस वाहते. त्यानंतर नदी पूर्वेकडे तीदांगी गावाजवळ चार किलोमीटर अंतरावर वळते, जिथे ती कोलार धरणाच्या जलाशयात प्रवेश करते. हत्तीसर्ला गावाजवळ दक्षिण-पूर्व दिशेने वळण घेण्यापूर्वी कोलार धरणाचा पूर्वेकडे  कोलार नदी सुमारे चार किलोमीटर पूर्वेस वाहते. आणखी ७ कि.मी. कोलोर नदीला सावनर (सावनेर)च्या मध्यभागी आणते. पाटनसावंगी गावाजवळ कोलार नदीला चंद्रभागा नदी येऊन मिळत  . टोला गावात, कामठी शहराच्या उत्तरेकडे,ही नदी कन्हान नदीस संगम पावते   .  नदीचा संपूर्ण मार्ग नागपूर जिल्ह्यात आहे . 

## टिप्पण्या  
वर्ग:भारतातील नद्या
वर्ग:महाराष्ट्रातील नद्या
वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील नद्या
टिप्पणी नृत्य

**प्रस्तावना :**

टिप्पणी हे गुजरात राज्यातील एक लोकनृत्य आहे. गुजराथमधील सौराष्ट्र भागातील चोरवाड जिल्ह्यात या लोकनृत्याचा उगम झाला आणि पुढे ते संपूर्ण राज्यात पसरले. या भागात काम करणाऱ्या बांधकाम मजुरांच्या स्त्रियांनी आनंदासाठी तसेच उत्सव प्रसंगी हे नृत्य करण्यास सुरुवात केली. बांधकामासाठी वापरण्यात येणारी काठी जमिनीवर आपटून त्या आघातांच्या तालावर हे नृत्य केले जाते. या काठीला ‘टिप्पणी’ असे म्हणत म्हणून या नृत्याला टिप्पणी नृत्य असे नाव पडले.

**नृत्य पद्धती :** 

      अत्यंत साधे पण जोशपूर्ण असे हे नृत्य आहे. रंगीत टिपण्या अर्थातच काठ्या हातात घेऊन त्या जमिनीवर आपटत थोडेसे वाकून हे नृत्य केले जाते. हे नृत्य मुख्यत्वे स्त्रियांद्वारे केले जाते. समोरासमोर ओळींमध्ये तर कधी गोलाकार उभे राहून विशिष्ट पद्धतीने वाकून चालत केले जाणारे हे नृत्य अत्यंत वैशिष्ट्यपूर्ण आहे. टिप्पणी अर्थातच हातातील काठी हे या नृत्यात वापरले जाणारे एकमेव साहित्य आहे असे असूनही अत्यंत कलात्मक पद्धतीने या काठीच्या आधारे वेगवेगळ्या प्रकारे हे नृत्य केले जाते. 

**वेशभूषा आणि साहित्य :** 

या नृत्यासाठी स्त्रिया घागरा- चोळी आणि ओढणी हा पोशाख सर्वसाधारणपणे करतात. या नृत्यासाठी वापरली जाणारी काठी छान सजवली जाते. ती साधारणपणे १७५ सेमी उंचीची असते. त्या काठीला खाली एक लोखंडी ठोकळा बसवलेला असतो, ज्यामुळे जमिनीवर आघात करून नृत्य करणे शक्य होते. थोडक्यात, बांधकामात वापरल्या जाणाऱ्या दैनंदिन गोष्टींच्या सहाय्याने हे नृत्य केले जाते हेच त्याचे वैशिष्ट्य म्हणावे लागेल.

**वाद्ये :** 

या नृत्यासाठी ढोल, थाळी, तबला, मंजिऱ्या, तसेच सनई वापरून साथसंगत केली जाते. 

**टीप :** ही माहिती ***ध्रुव नॉलेज*** ***वेल्फेअर सोसायटी,** डोंबिवली या संस्थेच्या **ज्ञानबोली** प्रकल्पांतर्गत **रिद्धी करकरे** यांनी प्रकाशित केली आहे.*

वर्ग:नृत्य
कर्हे

**कर्हे** हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील विक्रमगड तालुक्यातील एक गाव आहे.

## भौगोलिक स्थान
## हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती  केली जाते.

## लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात १९२ कुटुंबे राहतात. एकूण १३७८ लोकसंख्येपैकी ६९२ पुरुष तर ६८६ महिला आहेत. मुख्यतः आदिवासी व कुणबी समाजातील लोक येथे राहतात. कुणबी समाजाचा शेती हा मुख्य व्यवसाय असून आदिवासी समाज शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, कामगार म्हणून काम करतात. ते काही प्रमाणात कुक्कुटपालन, बकरीपालन सुद्धा करतात.

## नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बस विक्रमगड बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्षा सुद्धा विक्रमगडवरून उपलब्ध असतात.

## जवळपासची गावे
तळवडे, खडकी, कुंज, तळवली तर्फे देंगाचीमेट,माडाचा पाडा,वरणवाडी, विठ्ठलनगर, वेहेळपाडा, शावटे, आंबेघर, सारशी ही जवळपासची गावे आहेत.कर्हे तळवली ग्रामपंचायतीमध्ये कर्हे, माडाचा पाडा,तळवली तर्फे देंगाचीमेट, आणि वरणवाडी ही गावे येतात.

## संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html

२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html

३.
https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/

४.
http://tourism.gov.in/

५.
http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036

६.
https://palghar.gov.in/

७.
https://palghar.gov.in/tourism/

वर्ग:विक्रमगड तालुक्यातील गावे
वर्ग:पालघर जिल्ह्यातील गावे
भारताचे वायुसेना प्रमुख

**वायुदलप्रमुख** किंवा **वायुसेना प्रमुख** हे भारतीय वायुसेनेचे प्रमुख असतात. त्यांना वायुसेना उपप्रमुख तसेच भारताचे अनेक एर कमांडर, मुख्यालयातील मुख्याधिकारी आमि वायु सेवाप्रमुख कारभार चालविण्यासाठी मदत करतात.

## अधिकारी संघटना 
वायुसेना प्रमुखांच्या अधिकारात खालील पदे असतात --

वायुसेना प्रमुख: एर चीफ मार्शल अमर प्रीत सिंग
* वायुसेना उपप्रमुख (VCAS): नर्मदेश्वर तिवारी
* मुख्यालयातील अधिकारी
:* मदतनीस वायुसेना प्रमुख (DCAP): अवधेश कुमार भारती
:* प्रशासनप्रभारी वायुसेनाधिकारी (AOA): एस. शिवकुमार
:* कर्मचारप्रभारी वायुसेनाधिकारी (AOP): सुनील काशिनाथ विधाते
:* देखभालप्रभारी वायुसेनाधिकारी (AOM): अजय कुमार अरोरा
* महासंचालक
:* महासंचालक (तपासणी आणि सुरक्षितता) - DG (Inspection and Safety): मकरंद भास्कर रानडे
:* महासंचालक (कारभार) - DG (Ops): जॉर्ज थॉमस
:* महासंचालक (शस्त्रास्त्रे) - DG (W&C): मेहताब सिंग देसवाल
:* महासंचालक (बांधकाम आणि समारंभ) - DG (W&C): रिक्त
:* महासंचालक (विमान) - DG (Ac): आलोक सिंग
:* महासंचालक (प्रणाली) - DG (Sys): वेंकटरामन राजशेखर
:* महासंचालक वैद्यकीय सेवा (वायु) - DGMS (Air): संदीप थरेजा
:* महासंचालक (प्रशासन) - DG (Admin): राजेश कुमार आनंद

*
नैसर्गिक निवड

असली प्रक्रिया ज्याद्वारे कोणत्याही जैविक गुणधर्म लोकसंख्येमध्ये कमी होते किंवा वाढविली जाते त्याला **नैसर्गिक निवड** किंवा '**नैसर्गिक चयन**' किंवा **नेचुरल सेलेक्शन** म्हणतात. ही एक संथ, विना-यादृच्छिक (non-random) प्रक्रिया आहे. नैसर्गिक निवड ही उत्क्रांतीची (Evolution) मुख्य प्रक्रिया आहे. चार्ल्स डार्विनने ह्या प्रक्रियाला पायाभरणी केली व त्याला प्रोत्साहन दिले.
ही यंत्रणा विशेषतः महत्त्वाची आहे कारण ती प्रजातीला पर्यावरणाशी जुळवून घेण्यास मदत करते. प्रजाती व लोकसंख्येच्या विकासावर पर्यावरणाचा कसा परिणाम होतो हे नैसर्गिक निवडीचा सिद्धांत सांगू शकतो जेणेकरून ते सर्वात योग्य वैशिष्ट्ये निवडतील. उत्क्रांतीच्या सिद्धांताची ही मूलभूत बाजू आहे.
नैसर्गिक निवड म्हणजे प्रजाती टिकून राहण्यास आणि पुनरुत्पादित होण्यास मदत करणारी वैशिष्ट्ये आहेत आणि प्रत्येक उत्तीर्ण पिढीसह त्याची वारंवारता वाढ. हे अद्वितीय वैशिष्ट्य धारक जास्त मुलांना जन्म देते आणि हे गुणधर्म त्यांना वारशाने मिळू शकतात या वस्तुस्थितीमुळे हे अधिक तर्कसंगत आहे.

## उदाहरण 
नैसर्गिक निवडीचे तत्त्व स्पष्ट करण्यासाठी जिराफचा उदाहरण दिलं जातं.

## नैसर्गिक निवडीचे प्रकार 
नैसर्गिक निवड तीन प्रकारचे असतात-
* दिशात्मक निवड (डाइरेक्शनल सेलेक्शन)
* स्थैर्य निवड (स्टैब्लाइजिंग सेलेक्शन)
* विविधकारक निवड (डाइवर्सिफाइंग सेलेक्शन)

## यौन वरण 
right|thumb|नैसर्गिक निवडीचे उदाहरण: नर मोर मादाला आकर्षित करण्यासाठी सुंदर नृत्य करतो

## बाह्य दुवे 
* *On the Origin of Species* by Charles Darwin  – Chapter 4, Natural Selection
* Natural Selection - Modeling for Understanding in Science Education, University of Wisconsin
* Natural Selection  from University of Berkeley education website
* T. Ryan Gregory: Understanding Natural Selection: Essential Concepts and Common Misconceptions Evolution: Education and Outreach

वर्ग:उत्क्रांतिवाद
वर्ग:चार्ल्स डार्विन
वर्ग:जीवशास्त्र
भांगडा नृत्य

**भांगडा नृत्य**

पंजाब राज्यातील लोकनृत्य प्रकारांमध्ये सर्वात लोकप्रिय प्रकार म्हणजे भांगडा नृत्य होय. भांगडा नृत्याचे उत्पत्तिस्थान पंजाब मधील लायलपूर भाग मानले जाते परंतु संपूर्ण पंजाब मध्ये आज भांगडा नृत्याचे सादरीकरण होताना दिसते.

हे प्रामुख्याने शेतकऱ्यांचे नृत्य असून गव्हाच्या हंगामात पेरणी झाल्यानंतर कापणी व मळणी होईपर्यंत हे नृत्य केले जाते. बैसाखी हा सण साजरा करताना सुद्धा भांगडा नृत्य हा अविभाज्य भाग असतो. तसेच विवाहप्रसंगी किंवा इतर आनंदप्रसंगी हे नृत्य करण्याचा प्रघात आहे.

**नृत्य पद्धती :**

भांगडा हा अत्यंत जोशपूर्ण असा नृत्यप्रकार आहे. या नृत्याची सुरुवात ढोल वाजवून होते. ढोल वाजू लागला की नर्तक गोलाकार उभे राहतात, त्यातील प्रमुख व्यक्ती भांगड्याकरिता सज्ज होऊन गाऊ लागते आणि गाण्याच्या विशिष्ट ठिकाणी नृत्याला सुरुवात होते. प्रत्येक नृत्य हे गीतामध्ये बद्ध असते. नृत्याच्या सुरुवातीला गळ्यात ढोल अडकवलेला एक वादक मध्यभागी उभा राहून दोन काठ्यांनी ढोल वाजवण्यास सुरुवात करतो. त्याच्या भोवती काही नर्तक नृत्याचे नेतृत्व करतात.अधूनमधून ते हाताचा पंजा कानावर ठेवून , पुढे सरसावून पारंपारिक पंजाबी लोकगीतातील ‘बोली’ अथवा ‘धेल’ देतात. तेव्हा नृत्यात काहीसा खंड पडतो पण त्यानंतर पुन्हा चढ्या लयीत अधिक जोशात नृत्य सुरू होते. बऱ्याच वेळा नर्तकाच्या हातात काठी आणि रुमाल असतो तर कधी लांब काठी असून तिच्या टोकावर सुशोभित केलेली चिमणी बसवलेली असते. या नृत्यामध्ये गाणे म्हणता म्हणता उड्या मारणे, चक्कर मारणे, निरनिराळ्या कसरती करणे, सवाल-जवाब असे अनेक प्रकार केले जातात. हा नृत्यप्रकार सहा ते सात तासही सहज नाचला जातो. बल्ले-बल्ले, हडीप्पा अशा आरोळ्या मारत केला जाणारा हा जोशपूर्ण असा नृत्यप्रकार सर्व भारतभर लोकप्रिय आहे.  

**वेशभूषा :** पंजाबी ग्रामीण लोक या नृत्यासाठी रंगीबेरंगी रेशमी कपडे घालतात. पुरुष लुंगी, कुरता, जरीचे जाकीट, पायात तहमत, डोक्यावर ही पगडी व ही पगडी नाचताना पडू नये याकरता त्यावर रेशमी रुमाल असा वेश करतात तर स्त्रिया पंजाबी कुर्ता, सलवार, ओढणी, केसाला गोंडे लावून दोन लांब वेण्या, हातात बांगड्या, गळ्यात मोठ्या मण्यांच्या लांब माळा, बिंदी असा पेहेराव करतात.

**वाद्ये :** ढोलक किंवा ढोल हे भांगड्याचे प्रमुख वाद्य आहे. याशिवाय चिमटा, मोठ्या झांजा, सनई, इत्यादी वाद्येही वापरली जातात.

भांगडा हे मूलतः पुरुषी नृत्य असले तरी अलीकडच्या काळात स्त्री-पुरुष दोघेही मिळून हे नृत्य सादर करतात.

वर्ग:नृत्य
राघव यादवीयम

श्री राघव यादवीयम् हे एक संस्कृत स्तोत्र आहे. इ.स. १७व्या शतकातील कांचीपुरम् येथील कवी वेंकटध्वरि यांनी हे स्तोत्र रचले आहे.

**रचना:**

या स्तोत्राला अनुलोम-विलोम काव्य असेही म्हणले जाते. या स्तोत्रात एकूण ३० श्लोक आहेत. हे श्लोक सरळ वाचल्यास रामकथा तयार होते आणि उलट वाचल्यास कृष्णकथा तयार होते. अशा रीतीने केवळ ३० श्लोक मात्र कृष्णकथेचे ३० श्लोक धरले तर एकूण ६० श्लोक या स्तोत्रात आहेत.

**शीर्षक :**

या स्तोत्राच्या नावातूनच हे स्तोत्र श्रीराम व श्रीकृष्ण यांची स्तुती करणारे आहे हे ध्वनित होते. राघव म्हणजेच रघुराजाच्या कुळामधील राजा श्रीराम व श्रीकृष्ण यादव कुळातील होता. म्हणून या स्तोत्रास राघवयादवीयम् असे नाव दिले आहे.

**अनुलोम-विलोम काव्य :**

या स्तोत्रातील प्रत्येक श्लोक सरळ वाचल्यास रामकथा तयार होते व उलट वाचल्यास कृष्णकथा तयार होते. उदाहरणार्थ या स्तोत्रातील पहिला श्लोक असा आहे-

*वंदेऽहं देवं तं श्रीतं रन्तारं कालं भासा यः।*

*रामो रामाधीराप्यागो लीलामारायोध्ये वासे* ॥ १॥

सरळ अर्थ (श्रीरामस्तुती) : ज्यांच्या ह्रदयात सीता वास करते व ज्यांनी आपली पत्नी सीतेसाठी सह्याद्री पर्वतरांग ओलांडून लंकाधिपती रावणाचा वध केला व वनवास पूर्ण करून अयोध्येस परत आले अशा प्रभू श्रीरामांना मी वंदन करतो.

उलट क्रमाने हा श्लोक असा होतो- 

*सेवाध्येयो रामालाली गोप्याराधी भारामोराः।*

*यस्साभालंकारं तारं तं श्रीतं वन्देऽहं देवम्* ॥ १॥ 

अर्थ(श्रीकृष्णस्तुती) : रुक्मिणी तसेच इतर गोपस्त्रियांचे पूज्यस्थान असणाऱ्या तसेच सदैव लक्ष्मीसमवेत विराजमान असणाऱ्या व ज्यांचे तेज अनेक रत्नांच्या तेजापेक्षाही अधिक आहे अशा भगवान श्रीकृष्णांना मी वंदन करतो.

**रचनाकर्ता :**

या स्तोत्राची रचना श्री वेंकटध्वरि यांनी केली आहे. त्यांचा जन्म अरसनीपलाई या कांचीपुरम् जवळच्या गावात झाला. त्यांचे काव्यावर विलक्षण प्रभुत्व होते. त्यांनी एकूण १४ काव्यांची रचना केली. त्यापैकी लक्ष्मी सहस्रनाम ही त्यांची प्रमुख रचना मानली जाते.
बौधायन

बौधायन हे प्राचीन भारतीय गणितज्ञ होते. त्यांनी शुल्वसूत्रे व श्रौतसूत्रांची रचना केली. गणितामधील भूमिती शाखेमध्ये त्यांनी महत्त्वाचे योगदान दिले आहे.

**बौधायनांचे सूत्र ग्रंथ:**

बौधायनांचे सूत्र ग्रंथ हे वैदिक संस्कृत भाषेत असून प्रामुख्याने धर्म आणि गणिताशी निगडित आहेत. संस्कृत साहित्यातील सूत्रग्रंथांमध्ये बौधायनांचे सूत्रग्रंथ हे सर्वात प्राचीन आहे. या ग्रंथाची रचना अंदाजे इ.स.पू. ८व्या किंवा ९व्या शतकात झाली असावी.

बौधायनांच्या सूत्रग्रंथांमध्ये पुढील ६ ग्रंथांचा समावेश होतो :

१) बौधायन श्रौतसूत्र

२) बौधायन कर्मान्तसूत्र

३) बौधायन द्वैधसूत्र

४) बौधायन गृह्यसूत्र

५) बौधायन धर्मसूत्र

६) बौधायन शुल्बसूत्र

बौधायन शुल्बसूत्रांमध्ये आधुनिक भूमितीमधील काही प्रमेये समाविष्ट आहेत.

**बौधायन प्रमेय/ पायथॅगोरसचे प्रमेय :**

आज आधुनिक भूमितीमध्ये जे प्रमेय पायथॅगोरसचे प्रमेय म्हणून ओळखले जाते ते बौधायनांनी पायथॅगोरसच्या आधी कित्येक वर्षे आपल्या ग्रंथामध्ये श्लोकस्वरूपात लिहिलेले आहे.

दीर्घचतुरश्रस्याक्ष्णया रज्जुः पार्श्वमानी तिर्यग् मानीच यत् पृथग् भूते कुरूतस्तदुभयं करोति ॥

अर्थात त्रिकोणाच्या दोन्ही बाजूंच्या वर्गांची बेरीज ही त्रिकोणाच्या कर्णाच्या वर्गाएवढी असते.

**२ चेवर्गमूळ :**

आज ज्या संख्यांना गणितात करणी संख्या म्हणले जाते त्या संख्यांची किंमत काढण्याची पद्धत देखील बौधायनांनी आपल्या ग्रंथात नमूद करून ठेवली आहे.

समस्य द्विकर्णि प्रमाणं तृतीयेन वर्धयेत।

तच् चतुर्थेनात्मचतुस्त्रिंशोनेन सविशेषः।।

या पद्धतीने २ चेवर्गमूळ काढल्यास ते पाच दशांश स्थळांपर्यंत अचूक येते.

√*२  = १ + १/३ + १/(३x४) - (१)/(३x४x३४) =  ५७७/४०८ = १.४१४२१६*

'''*बौधायनांची अन्य काही प्रमेये* :'* 

*१*) *वर्तुळाच्या क्षेत्रफळाएवढा चौरस काढणे*

*२*) *चौरसाच्या क्षेत्रफळाएवढे वर्तुळ काढणे*

*३*) *समचतुर्भुज चौकोनाचे कर्ण एकमेकांचे समकोनात समविभाजन करतात''.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय गणितज्ञ
वाघ्या-मुरळी नृत्य

वाघ्या मुरळी हे महाराष्ट्र राज्यातील एक अत्यंत प्रसिद्ध असे लोकनृत्य आहे. महाराष्ट्रातील जेजुरी येथील खंडोबा या दैवताचे उपासक म्हणजे वाघ्या- मुरळी आणि त्यांच्याद्वारे केले जाणारे लोकनृत्य म्हणजे वाघ्या-मुरळी नृत्य होय. खंडेरायाचे हे भक्त देवापुढे जागरण करून खंडोबाची लीला वर्णन करतात. अनेक लोककलांची जननी म्हणूनही जागरणातील वाघ्या मुरुळी यांच्या कलेकडे बघितले जाते. 

**वाघ्या-मुरळी प्रथा :** 

अपत्य प्राप्तीसाठी देवाला नवस करणारे लोक मुले होताच पहिले मुल खंडोबाला अर्पण करत असत. त्यातील मुलगे ’वाघ्या’ आणि मुली ’मुरळी’ बनत. मुरळीचे लग्न खंडोबाशी लावून देण्याची प्रथा होती. वाघ्या-मुरळी आयुष्यभर खंडोबाची भक्ती करत असत. 

**नृत्य पद्धती** **-** 

पिवळं पातळ, कपाळावर भंडारा, पदराला बांधलेली घंटी वाजवत मुरळी नाचते आणि हातात दिमडीघाटी घेऊन मुठी-मुठीने भंडारा उधळत ’हब हब हब’ म्हणत नाचणारा वाघ्या तिला साथ करतो. रंगीत पाटावर वस्त्र मांडून त्यावर विड्याच्या पानांचा खंडोबा व देवाचे टाक ठेवले जातात. शेजारी बुधली दिवटी मांडतात. गणपती म्हणून सुपारी ठेवतात. टाळ, तुणतुणे, घाटी यांचा नाद घुमतो. पाच ऊसांच्या मखरात प्रतीकात्मक देवांची स्थापना करून वाघ्या मुरळी हे जागरण मांडतात. देवदेवतांना जागरणाला आवर्तन दिल्यावर खंडोबाची लीला वर्णन करणारी गाणी म्हटली जातात.

या सादरीकरणामध्ये आवाहन, गण, कथन व आरती अशी विभागणी असते. जागरणाची सुरुवात करताना सर्व देवतांना चौकावर येण्याचे आवाहन केले जाते.

“जेजुरीच्या खंडेराया जागराला या….या…

पालीच्या तुम्ही गणराया जागराला या….या…

अशा रितीने आवाहन झाल्यानन्तर गण म्हणला जातो. त्यानंतर भाविक भक्तांनी मांडलेल्या जागरण विधीमध्ये वाघ्या मुरुळी भक्तांच्या वतीने मल्हारी मार्तंडाला विनवणी करतात.

येळकोट येळकोट जय मल्हार

हाब हाब हाब ।।

जेजुरीच्या खंडेरायाच्या  जागरणाला या या

वाईच्या तू गणराया  जागरणाला या या

बानूबाईच्या मल्हारराया जागरणाला या या ।।

येळकोट येळकोट जय मल्हार

मल्हार रायाचं नाव घेत हो

चढून जातो भक्त गडा

येळकोट येळकोट गजरामंदी वाजतो चौघडा ।।

नवलाख पायरी गडाला हो खंडोबा रायाला

मल्हारी मल्हारी देव हा मल्हारी

भक्तांचा देव हा कैवारी देव हा मल्हारी ।

**वेशभूषा:**

वाघ्या - धोतर, सदरा, जाकीट, गळ्यात वाघाच्या कातड्याची पिशवी (त्यात भंडारा म्हणजे हळद)

मुरळी - नऊवारी पातळ, अंबाडा, गळ्यात कवड्यांची माळ

वाद्य : दिमडी, खंजीरी, तुणतुणं, टाळ, घाटी, डफ़

साहित्य : कोरंबा (वाघ्याचं भिक्षापात्र), तांबड वस्त्र, सव्वाशेर धान्य, दोन तांबे, नागवेलीची पानं, दोन नारळ, पाच ऊसफ़ुलांच्या माळा, पुऱ्या सोटाऱ्यां, कडाकणीचा फ़ुलोरा.

बदलत्या सामाजिक परिस्थितीमुळे वाघ्या-मुरळी संस्थेतही बदल होतो आहे. मुलं खंडोबाला अर्पण करण्याची प्रथा आता राहिलेली नाही. पण आजही वेगवेगळ्या ठिकाणी खंडोबाच्या जत्रांमधून वाघ्या - मुरळी नृत्य सादर केले जाते.

## संदर्भ 
वर्ग:महाराष्ट्रातील लोककला
कविकुलगुरू तंत्रज्ञान व विज्ञान संस्था

**कविकुलगुरू तंत्रज्ञान व विज्ञान संस्था**ही भारतीय राज्य महाराष्ट्राच्या नागपूर जिल्ह्यामधील रामटेक शहरात वसलेले  राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज नागपूर विद्यापीठाशी संलग्न एक संस्था-अभियांत्रिकी महाविद्यालय आहे. 

वर्ग:नागपूर जिल्हा
वर्ग:महाराष्ट्रामधील अभियांत्रिकी महाविद्यालये
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९३६

## मोसम आढावा 
## जून
### भारताचा इंग्लंड दौरा
वर्ग:इ.स. १९३६ मधील क्रिकेट
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९३६-३७

## मोसम आढावा 
## डिसेंबर
### इंग्लंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
वर्ग:इ.स. १९३६ मधील क्रिकेट
वर्ग:इ.स. १९३७ मधील क्रिकेट
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९३७

## मोसम आढावा 
## जून
### ऑस्ट्रेलिया महिलांचा इंग्लंड दौरा
### न्यू झीलंड इंग्लंड दौरा
वर्ग:इ.स. १९३७ मधील क्रिकेट
पाटणसावंगी

**पाटणसावंगी**  हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यात  एक ग्रामपंचायत प्रशासित गाव आहे. प्रशासकीयदृष्ट्या, पाटणसावंगी महाराष्ट्रातील नागपूर जिल्ह्यातील सावनेर तालुक्यात येते.
## ऐतिहासिक पार्श्वभूमी
इसवी सन १९०८ पूर्वी हे गाव तेंव्हाच्या प्रशस्त रामटेक तालुक्याचा भाग होता. हे गाव  कोलार नदीच्या डाव्या (पूर्वेकडील) काठावर चंद्रभागा नादीच्या संगमापासून अगदी वरच्या बाजूला आहे.  पाटणसावंगी सावनेर गावाच्या आग्नेय दिशेने १३ किमी अंतरावर आहे आणि &nbsp;नागपूर शहराच्या वायव्य दिशेने २५ किमी अंतरावर आहे.

पाटणसावंगी ग्रामपंचायतीत तीन गावे आहेत: पाटणसावंगी, बिडकावदास आणि कावडस. १७४२ मध्ये राघोजी भोसलेंने किल्ल्यात असणाऱ्या प्रतिकार करणाऱ्या गोंड लोकांचा  हत्याकांड केले. या घटनेत मृतांची संख्या सुमारे १२,००० होती.
## भौगोलिक स्थान
## हवामान
## लोकजीवन
## प्रेक्षणीय स्थळे
## नागरी सुविधा
## जवळपासची गावे
## संदर्भ 
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate 
वर्ग:सावनेर तालुक्यातील गावे
वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, १८८२

ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाने ऑगस्ट १८८२ दरम्यान एक कसोटी सामने खेळण्यासाठी इंग्लंडचा दौरा केला. ऑस्ट्रेलियाने मालिका १-० अशी जिंकली. या दौऱ्यातच प्रसिद्ध द ॲशेस मालिकेचा जन्म झाला.
## कसोटी मालिका
### एकमेव कसोटी
वर्ग:इ.स. १८८२ मधील क्रिकेट
वर्ग:ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचे इंग्लंड दौरे
वर्ग:ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे
उपराळे

**उपराळे** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील विक्रमगड तालुक्यातील एक गाव आहे.

## भौगोलिक स्थान
## हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती  केली जाते.

## लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात २७३ कुटुंबे राहतात. एकूण १४८९ लोकसंख्येपैकी ७६४ पुरुष तर ७२५ महिला आहेत. मुख्यतः आदिवासी व कुणबी समाजातील लोक येथे राहतात. कुणबी समाजाचा शेती हा मुख्य व्यवसाय असून आदिवासी समाज शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, कामगार म्हणून काम करतात. ते काही प्रमाणात कुक्कुटपालन, बकरीपालन सुद्धा करतात.हल्ली येथील स्थानिक आदिवासींनी फुलशेती सुरू केलेली आहे. मुख्यतः मोगरा फुलांची शेती केली जाते. मोगरा फुलांना दादर, कल्याण, सुरत, नाशिक भागात भरपूर प्रमाणात मागणी आणि बाजारपेठ आहे.विशेषतः श्रावण,चैत्र, भाद्रपद, आश्विन महिन्यांच्या उत्सवाच्या काळात मागणी जास्त असल्याने शेतकऱ्यांना बाजारभाव सुद्धा चांगला मिळतो.

## नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बस विक्रमगड बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्षा सुद्धा विक्रमगडवरून उपलब्ध असतात.

## जवळपासची गावे
चारीबुद्रुक, आपटी बुद्रुक, सातकोर, डोल्हारी खुर्द, गडधे, नागझरी, यशवंतनगर, वेढे, करसुड, घाणोडे, सावडे ही जवळपासची गावे आहेत.उपराळे गावाची स्वतंत्र ग्रामपंचायत आहे.

## संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html

२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html

३.
https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/

४.
http://tourism.gov.in/

५.
http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036

६.
https://palghar.gov.in/

७.
https://palghar.gov.in/tourism/

वर्ग:विक्रमगड तालुक्यातील गावे
वर्ग:पालघर जिल्ह्यातील गावे
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९४७-४८

## मोसम आढावा 
## नोव्हेंबर
### भारताचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
## जानेवारी
### इंग्लंडचा वेस्ट इंडीज दौरा
## मार्च
### ऑस्ट्रेलिया महिलांचा न्यू झीलंड दौरा
वर्ग:इ.स. १९४७ मधील क्रिकेट
वर्ग:इ.स. १९४८ मधील क्रिकेट
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९४५-४६

दुसरे महायुद्धाच्या समाप्तीनंतर ऑस्ट्रेलियाच्या न्यू झीलंड दौऱ्याने पुन्हा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटला प्रारंभ झाला.
## मोसम आढावा 
## मार्च
### ऑस्ट्रेलियाचा न्यू झीलंड दौरा
वर्ग:इ.स. १९४६ मधील क्रिकेट
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९३९

वेस्ट इंडीजने जून १९३९ मध्ये इंग्लंडचा दौरा केला. तत्पश्चात १ सप्टेंबर १९३९ रोजी जर्मनीने पोलंडवर केलेल्या हल्ल्यानंतर दुसरे महायुद्ध पेटले. त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट ठप्प पडले.
## मोसम आढावा 
## जून
### वेस्ट इंडीजचा इंग्लंड दौरा
वर्ग:इ.स. १९३९ मधील क्रिकेट
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९४६-४७

## मोसम आढावा 
## नोव्हेंबर
### इंग्लंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
## मार्च
### इंग्लंडचा न्यू झीलंड दौरा
वर्ग:इ.स. १९४६ मधील क्रिकेट
वर्ग:इ.स. १९४७ मधील क्रिकेट
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९४९

## मोसम आढावा 
## जून
### न्यू झीलंडचा इंग्लंड दौरा
वर्ग:इ.स. १९४९ मधील क्रिकेट
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९४८-४९

## मोसम आढावा 
## नोव्हेंबर
### वेस्ट इंडीजचा भारत दौरा
## डिसेंबर
### इंग्लंडचा दक्षिण आफ्रिका दौरा
## जानेवारी
### इंग्लंड महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
## मार्च
### इंग्लंड महिलांचा न्यू झीलंड दौरा
वर्ग:इ.स. १९४८ मधील क्रिकेट
वर्ग:इ.स. १९४९ मधील क्रिकेट
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९४९-५०

## मोसम आढावा 
## डिसेंबर
### ऑस्ट्रेलियाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा
वर्ग:इ.स. १९४९ मधील क्रिकेट
वर्ग:इ.स. १९५० मधील क्रिकेट
जाटव

**जाटव** ही चमार समुदायाची उपजात आहे, ज्यांना आधुनिक भारतात अनुसूचित जाती म्हणून वर्गीकृत केले गेले आहे. २०११ च्या भारताच्या जनगणनेनुसार उत्तर प्रदेशमधील एकूण अनुसूचित जातीतील ५४.२३% लोकसंख्या जाटव (चमार) समाजाची आहे.

वर्ग:दलित समुदाय 
वर्ग:उत्तर प्रदेश
मडप

महाराष्ट्रातल्या रायगड (कुलाबा) जिल्ह्यातील खालापूर तालुक्यात मंडप नावाचे खेडेगाव आहे. या गावाच्या ग्राम पंचायतीला '**मडप** ग्राम पंचायत' म्हणतात.  

सन २०११ च्या खानेसुमारीसाठी मंडप गावाला ५५३७७१ हा क्रमांक दिला होता. गावाचा पिन कोड ४१०२०१ आहे.

मंडप गाव खालापूरपासून ६ किलोमीटरवर तर अलिबाग या जिल्ह्याच्या मुख्यालयापासून ६० किमी अंतरावर आहे. मुंबई–पुणे द्रुतगतिमार्ग मंडप गावातून व **मडप** बोगद्यातून जातो. 

मंडप गावाचे क्षेत्रफळ ६७९ हेक्टर असून तेथे २०१९ साली ७२१ पुरुष व ६९२ स्त्रिया धरून एकूण १४१३ माणसे रहात होती. गावात एकूण ३०१ घरे आहेत. सर्वात जवळचे मोठे नगर खोपोली; हे २७ किमीवर आहे. 

मडप गावात देवळे, मशिदी, शाळा, काॅलेजे, रुग्णालये, पोलीस स्टेशन, उपाहारगृहे, हाॅटेले, पेट्रोल पंप, चित्रपटगृहे, बँका, एटीएम्स आहेत. 

जवळची रेल्वे स्थानके : चौक आणि केळवली.

मंडप गाव कर्जत विधानसभा मतदारसंघात व मावळ लोकसभा क्षेत्रात येते. 

## मंडप गावाजवळची खेडी
* अडोशी
* कुंभिवली (४ किमी)
* खारसुंदी
* चिंचोलो गोहे
* धमणी
* निफण
* पौढ 
* मंदाड अटकरगाव
* सरसण
* सावरोली
* होनाड

## मंडप गावाजवळची प्रमुख ठिकाणे
* एकवीरा हाॅटेल (०.७ किमी)
* एक्सप्रेस सिटी घरबांधणी कंपनी (Buiders)
* बाॅम्बे बदक संगोपन केंद्र (२ किमी)
* मडप धबधबा -१, व मडप धबधबा - २.
* मडप बोगदा
* मडपाई धाबा (एक किमी)

वर्ग:खालापूर तालुक्यातील गावे
आरामशाह

आरामशहा (1210-11) ऐबक आपल्या आकस्मित मृत्यूच्या मुळे आपल्या उत्तराधिकारी निवडू शकला नाही अंततः लाहोरच्या तुर्क अधिकाऱ्यांनी आरामशहाला गादीवर बसवले 
दुर्भाग्य आरामशाह एक कमजोर व अयोग्य शासक निघाला त्यामुळे दिल्लीच्या जनतेने तसेच काही प्रांतांच्या शक्तिशाली अध्यक्षणी त्याची सर्वभोमता स्वीकारण्यास नकार दिला देशात गृहयुद्ध होण्याची भीती उत्पन्न झाली या स्थितीला रोखण्यासाठी बदायु प्रांताध्यक्ष इलतुतमिशला निमंत्रण पाठवले आणि त्याने ते स्वीकारले आणि दिल्ली जवळ जड इथे त्याने अररामशाहला हरवले संमभावता त्याची हत्या केली आरामशाहा ने 8 महिने शासन केले

वर्ग:दिल्लीचे सुलतान
वर्ग:गुलाम घराणे
वर्ग:इ.स. ११७६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १२११ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रूकुनुद्दीन फिरोजशाह

रुकुनुद्दीन फिरोजशहा (1236) इलतुतमिशचा मोठा मुलगा होता इलतुतमिश ने आपली मुलगी रजियाला आपली उत्तराधिकारी निवडले होते परंतु इलतुतमिशच्या मृत्यू नंतर रुकुनुद्दीन फिरोजशहा गादीवर बसला तो एक अयोग्य व विलासप्रिय शासक निघाला त्याला विलासप्रियजीव म्हटल्या जाते . शासन कार्यात त्याची रुची नव्हती त्याचा म्हणून त्याने राजकारभार आपली आई शाह तुर्कन हिच्याकडे सोपवला त्याचं अत्याचाराने सगळीकडे अशांती उत्पन्न झाली हांसी,बदाऊ,लाहोरच्या प्रांताध्यक्षनि रुकुनुद्दीनची सत्ता मानण्यास नकार दिला 
अंततः सुलतानच्या आईची हत्या करण्यात आली आणि रुकुनुद्दीनला बंदी बनवण्यात आले व त्याची हत्या करण्यात आली 
6 महिने 7 दिवसातच त्याच्या सत्तेचा अंत झाला

वर्ग:दिल्लीचे सुलतान
वर्ग:गुलाम घराणे
वर्ग:इ.स. १२११ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १२३६ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शांति स्वरूप बौद्ध

बौद्धाचार्य **शांतिस्वरूप बौद्ध** (२ ऑक्टोबर १९४९ - ६ जून २०२०) एक भारतीय लेखक, बौद्ध विद्वान, चित्रकार, प्रकाशक आणि पाली भाषा तज्ज्ञ होते. त्यांचा जन्म १९४८ मध्ये एका जाटव दलित कुटुंबात दिल्ली येथे झाला. इ.स. १९७५ मध्ये त्यांनी आंबेडकरी, बहुजन, नवयान बौद्ध, पाली साहित्य आणि दलित साहित्य यांना समर्पित सम्यक प्रकाशन ही प्रकाशन संस्था स्थापन केली. सम्यक प्रकाशनाने २०००हून अधिक पुस्तके प्रकाशित केली असून त्यातील अनेक इंग्रजी, सिंहली, नेपाळी, बर्मी यासह १४ वेगवेगळ्या भाषांमध्ये अनुवादित करण्यात आले आहेत. ते धम्म दर्पण आणि दलित दस्तक मासिकांचे संपादक मंडळात होते. ते बुद्धिस्ट सोसायटी ऑफ इंडिया दिल्ली प्रदेशाचे अध्यक्ष होते.

## जीवन व कारकीर्द 
त्यांचे "शांतिस्वरूप" हे नाव स्वतः डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी ठेवले होते. शांतिस्वरूप बौद्ध यांचे आजोबा चौधरी देवीदास यांचा डॉ. आंबेडकर यांच्यासोबत १९४२ पासूनच संबंध होता. शांतिस्वरूप यांचा २ ऑक्टोबर १९४९ जन्म झाला, तेव्हा त्यांचे नाव गुलाबसिंग ठेवले गेले. चौधरी देवीदासांनी ४ ऑक्टोबर १९४९ रोजी डॉ. आंबेडकरांना नातू झाल्याची बातमी सांगितली व गुलाबसिंग नाव ठेवण्यात आल्याचेेेही सांगितले.  त्यावेळी बाबासाहेब म्हणाले की, "*आजच्या पेपरात एका मोठ्या वैज्ञानिकाचे नाव छापून आले आहे – शांतिस्वरूप भटनागर! फार सुंदर नाव आहे. मुलांचे नाव ‘शांतिस्वरूप’ ठेवा आणि भटनागर शब्दाला गुलाबसिंग शब्दासोबत फेकून द्या*!" बाबासाहेबांनी सुचविल्यानुसार चौधरीजींनी आपल्या नातवाचे ‘गुलाबसिंग’ हे नाव बदलून ‘शांतिस्वरूप’ हे नाव ठेवले. डॉ. आंबेडकरांनी बुद्धधम्माची दीक्षा घेतल्यानंतर शांतिस्वरूप सुद्धा बौद्ध झाले व त्यांनी 'बौद्ध' नाव हे आडनाव म्हणून स्वीकारले.

शांतिस्वरूप बौद्ध यांना आंबेडकरी चळवळीचा वारसा त्यांचे आजोबा चौधरी देवीदास आणि वडील लाला हरीचंद मौर्य यांच्याकडून लाभला होता. त्यांचे वडील लाला हरीचंद्र मौर्य हे आंबेडकरी आंदोलनात होते.
**डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर की संघर्ष यात्रा और संदेश*
**गॉडेस इंग्लिश* चित्रकला

## बाह्य दुवे 
*सम्यक प्रकाशन येथे शांतिस्वरूप बौद्ध 
* बौद्ध-आंबेडकरवादी वैचारिकी के चितेरे शांति स्वरूप बौद्ध

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९४९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०२० मधील मृत्यू
वर्ग:भारतीय लेखक 
वर्ग:भारतीय बौद्ध 
वर्ग:धर्मांतरित बौद्ध 
वर्ग:बौद्ध विद्वान 
वर्ग:भारतीय चित्रकार 
वर्ग:प्रकाशक
वर्ग:आंबेडकरवादी 
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:हिंदी लेखक
वर्ग:बौद्ध कार्यकर्ते
वर्ग:दलित नेते 
वर्ग:दलित लेखक
विदर्भ राज्य निर्माण काँग्रेस

**विदर्भ राज्य निर्माण काँग्रेस** भारतातील महाराष्ट्र राज्यातले एक राजकीय पक्षआहे. वि. रा. नि. काँ. महाराष्ट्रापासून वेगाळ्या विदर्भात राज्यासाठी काम करते.

वि. रा. नि. काँ.ची सुरुवात काँग्रेस पक्षाच्या दोन माजी केंद्रीय मंत्री वसंत साठे आणि एनकेपी साळवे यांनी १० ऑगस्ट २००३ रोजी केली होती आणि हे पक्ष  नॅशनल फ्रंट फॉर न्यू स्टेट्सचे सदस्य आहेत.

## हे सुद्धा पहा 
* विदर्भ

## संदर्भ 
वर्ग:महाराष्ट्रातील राजकीय पक्ष
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९५०

## मोसम आढावा 
## जून
### वेस्ट इंडीजचा इंग्लंड दौरा
वर्ग:इ.स. १९५० मधील क्रिकेट
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९५०-५१

## मोसम आढावा 
## डिसेंबर
### इंग्लंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
## मार्च
### इंग्लंडचा न्यू झीलंड दौरा
वर्ग:इ.स. १९५० मधील क्रिकेट
वर्ग:इ.स. १९५१ मधील क्रिकेट
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९५१-५२

## मोसम आढावा 
## नोव्हेंबर
### इंग्लंडचा भारत दौरा
### वेस्ट इंडीजचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
## फेब्रुवारी
### वेस्ट इंडीजचा न्यू झीलंड दौरा
वर्ग:इ.स. १९५१ मधील क्रिकेट
वर्ग:इ.स. १९५२ मधील क्रिकेट
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९५३

## मोसम आढावा 
## जून
### ऑस्ट्रेलियाचा इंग्लंड दौरा
वर्ग:इ.स. १९५३ मधील क्रिकेट
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९५२-५३

इ.स. १९४७ मध्ये भारतापासून वेगळ्या झालेल्या पाकिस्तानला १९५२ च्या सप्टेंबरमध्ये कसोटी दर्जा प्राप्त झाला. पाकिस्तानने १६ ऑक्टोबर १९५२ रोजी दिल्लीच्या फिरोजशाह कोटला मैदानावर भारताविरुद्ध कसोटी पदार्पण केले.
## मोसम आढावा 
## ऑक्टोबर
### पाकिस्तानचा भारत दौरा
## डिसेंबर
### दक्षिण आफ्रिकेचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
## जानेवारी
### भारताचा वेस्ट इंडीज दौरा
## मार्च
### दक्षिण आफ्रिकेचा न्यू झीलंड दौरा
वर्ग:इ.स. १९५२ मधील क्रिकेट
वर्ग:इ.स. १९५३ मधील क्रिकेट
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९५३-५४

## मोसम आढावा 
## डिसेंबर
### न्यू झीलंडचा दक्षिण आफ्रिका दौरा
## जानेवारी
### इंग्लंडचा वेस्ट इंडीज दौरा
वर्ग:इ.स. १९५३ मधील क्रिकेट
वर्ग:इ.स. १९५४ मधील क्रिकेट
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९५५-५६

## मोसम आढावा 
## ऑक्टोबर
### न्यू झीलंडचा पाकिस्तान दौरा
## नोव्हेंबर
### न्यू झीलंडचा भारत दौरा
## फेब्रुवारी
### वेस्ट इंडीजचा न्यू झीलंड दौरा
वर्ग:इ.स. १९५५ मधील क्रिकेट
वर्ग:इ.स. १९५६ मधील क्रिकेट
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९५७

## मोसम आढावा 
## मे
### वेस्ट इंडीजचा इंग्लंड दौरा
वर्ग:इ.स. १९५७ मधील क्रिकेट
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९५६-५७

## मोसम आढावा 
## ऑक्टोबर
### ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा
### ऑस्ट्रेलियाचा भारत दौरा
## डिसेंबर
### इंग्लंडचा दक्षिण आफ्रिका दौरा
## जानेवारी
### न्यू झीलंड महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
वर्ग:इ.स. १९५६ मधील क्रिकेट
वर्ग:इ.स. १९५७ मधील क्रिकेट
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९५४-५५

## मोसम आढावा 
## नोव्हेंबर
### इंग्लंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
## जानेवारी
### भारताचा पाकिस्तान दौरा
## मार्च
### इंग्लंडचा न्यू झीलंड दौरा
### ऑस्ट्रेलियाचा वेस्ट इंडीज दौरा
वर्ग:इ.स. १९५४ मधील क्रिकेट
वर्ग:इ.स. १९५५ मधील क्रिकेट
टेटावळी

**टेटावळी** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील विक्रमगड तालुक्यातील एक गाव आहे.

## भौगोलिक स्थान
## हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती  केली जाते.

## लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात २१६ कुटुंबे राहतात. एकूण १३२३ लोकसंख्येपैकी ७०९ पुरुष तर ६१४ महिला आहेत. मुख्यतः आदिवासी व कुणबी समाजातील लोक येथे राहतात. कुणबी समाजाचा शेती हा मुख्य व्यवसाय असून आदिवासी समाज शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, कामगार म्हणून काम करतात. ते काही प्रमाणात कुक्कुटपालन, बकरीपालन सुद्धा करतात.हल्ली महिला समूहानी हस्तकला प्रशिक्षण घेऊन बांबू पासून राखी, 
सुबक स्मृतीचिन्हे बनवून विक्री व्यवसाय चालू केले आहेत.

## नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बस विक्रमगड बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्षा सुद्धा विक्रमगडवरून उपलब्ध असतात.

## जवळपासची गावे
वाकी, खांड, ओंदे, माण,देहरजे, बांधण, खांडेघर,चिंचघर, भोपोळी,घाणेघर, बोरांडे ही जवळपासची गावे आहेत.टेटावळी गावाची स्वतंत्र ग्रामपंचायत आहे.

## संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html

२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html

३.
https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/

४.
http://tourism.gov.in/

५.
http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036

६.
https://palghar.gov.in/

७.
https://palghar.gov.in/tourism/

वर्ग:विक्रमगड तालुक्यातील गावे
वर्ग:पालघर जिल्ह्यातील गावे
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९५७-५८

## मोसम आढावा 
## नोव्हेंबर
### इंग्लंड महिलांचा न्यू झीलंड दौरा
## डिसेंबर
### ऑस्ट्रेलियाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा
## जानेवारी
### पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा
## फेब्रुवारी
### इंग्लंड महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
वर्ग:इ.स. १९५७ मधील क्रिकेट
वर्ग:इ.स. १९५८ मधील क्रिकेट
स्वराज्य निर्माण सेना

**स्वराज्य निर्माण सेना** महाराष्ट्रातील राजकीय पक्ष आहे.

वर्ग:महाराष्ट्रातील राजकीय पक्ष
साहिब सिंग सडाना

**साहिब सिंग सडाना** ( इ.स. १९९४ - ) हा एक भारतीय ट्रॅव्हल ब्लॉगर आहे जो त्यांच्या भावनिक शैलीसाठी प्रसिद्ध आहे. तो माजी गुंतवणूक सल्लागार आणि राष्ट्रीय बॅडमिंटनपटू आहे.

## जीवन आणि कारकीर्द 
साहिबचा जन्म हिमाचल प्रदेशातील मंडी या नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या एका छोट्या गावात झाला. त्याचा जन्म शीख कुटुंबात झाला आहे. साहिब यांनी दिल्ली विद्यापीठातून वाणिज्य विषयातील पदवी पूर्ण केली.

२०१६ मध्ये शिक्षण पूर्ण झाल्यानंतर साहिब यांनी प्रवास करण्यास सुरुवात केली. त्यांनी पदवीनंतर लगेच इजिप्तला पलायन केले आणि पर्यटनाच्या माध्यमातून इजिप्तच्या आर्थिक विकासासाठी तेथे त्यांनी स्वेच्छा दिली. ते भारतात परत आले आणि जबाबदार पर्यटनाचे महत्त्व जनतेला शिक्षित करण्यासाठी त्याबद्दल बऱ्याचदा लिहून शाश्वत पर्यटनाच्या संकल्पनेला चालना दिली.

२०१७ मध्ये साहिबने आपले इंस्टाग्राम पृष्ठ "ट्रॅव्हलिंगइंडियन" नावाने सुरू केले आणि नंतर त्यांच्या प्रवासाचे दस्तऐवज करण्यासाठी ब्लॉग लिहिण्यासाठी स्वतःची वेबसाइट लाँच केली. ऑगस्ट २०१९ पर्यंत साहिब भारताच्या 80 पेक्षा जास्त जिल्ह्यांमध्ये आणि त्या वर्षाच्या अखेरीस 8 पेक्षा जास्त देशांचा दौरा केला होता.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:लेखक
वर्ग:भारतीय बॅडमिंटन खेळाडू
फोर्स १

**फोर्स वन** ( मराठी : बझल, आयएएसटी : *बाका ēका* ) मुंबई महानगर परिसराचे रक्षण करण्यासाठी मुंबई पोलिसांचे एक खास काउंटर टेररिझम युनिट आहे, जे राष्ट्रीय सरकारच्या धर्तीवर महाराष्ट्र शासनाने स्थापन केले आहे. सुरक्षा रक्षक (एनएसजी) २०० Policeच्या मुंबई दहशतवादी हल्ल्याला प्रत्युत्तर म्हणून महाराष्ट्र पोलिसांच्या अंतर्गत ही स्थापना करण्यात आली होती आणि स्थापनेच्या पहिल्या जयंतीच्या दोन दिवस आधी श्री जयंत पाटील हे महाराष्ट्राचे गृहमंत्री होते. या प्रसंगी महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री अशोक चव्हाण यांनी मुंबईतील फोर्स वनच्या मुख्यालयाचा शिलान्यासही केला.  युनिटचे एक प्राथमिक कार्य म्हणजे महाराष्ट्र विधानसभेचे संरक्षण करणे तसेच राज्यातील अनेक राजकारण्यांचे संरक्षण करणे. 

## भरती व प्रशिक्षण 
फोर्स वनची भरती महाराष्ट्र पोलिसांकडून यापूर्वीच उत्तम प्रशिक्षण घेतलेल्या तरुण स्वयंसेवकांमध्ये घेतली जाते. एकूण अर्जदारांपैकी फक्त -5--5 टक्केच यशस्वी होतात. कॉन्स्पेब्युलरी कर्मचाऱ्यांचे जास्तीत जास्त प्रवेशाचे वय 28 वर्षे आहे आणि अधिकासाठी 35 वर्षे आहे.  

फोर्स वनच्या कमांडोना महाराष्ट्र इंटेलिजेंस Academyकॅडमी, कॉलेज ऑफ मिलिटरी इंजिनीअरिंग, पुणे आणि संरक्षण संशोधन व विकास संघटना (डीआरडीओ) येथे अत्याधुनिक शस्त्रे आणि स्फोटकांचा वापर करण्यास प्रशिक्षण दिले जाते आणि ते जलद शूटिंग कौशल्यांसाठी ओळखले जातात. एनएसजी एक प्रादेशिक केंद्र आहे, तर मुंबई, फोर्स मध्ये एक दहशतवादी हल्ल्याचा प्रारंभिक प्रतिसाद भाग असेल अशी अपेक्षा आहे मुंबई .    

## स्थापना 
2008च्या मुंबई दहशतवादी हल्ल्यांच्या पार्श्वभूमीवर, महाराष्ट्र सरकारने दहशतीचा सामना करण्यासाठी एक नवीन, विशेष सेना स्थापन करण्याचा निर्णय घेतला. ते २ 24 नोव्हेंबर २०० on रोजी मुंबईच्या उपनगरी गोरेगावच्या एसआरपीएफ मैदानावर सुरू झाले. युनिटचे प्रारंभिक प्रशिक्षण इस्त्रायली स्पेशल फोर्सेस ( यामम )च्या मदतीने आणि देखरेखीखाली केले गेले. इस्राईलच्या तज्ञांनी दोन महिन्यांच्या मूलभूत प्रशिक्षणानंतर, फोर्स वनची स्थापना केली. फोर्स वनचे मुख्यालय ९६ एकर (३,९०,००० मी२) पसरलेले आहे वायव्य मुंबईच्या गोरेगाव येथील हिरव्यागार आरे दूध कॉलनीत आणि पहिल्या तुकडीत २१6 एलिट कमांडो आहेत.

स्वयंसेवी दलाचा भाग होण्यासाठी भाग घेतला - त्यातील बरेचसे २ 26/११ प्रतिसाद पथकाचे एक सदस्य होते - लष्करी अभियांत्रिकी महाविद्यालय आणि उच्च ऊर्जा वगळता पुण्यात २1१ जवानांची निवड व प्रशिक्षण घेण्यात आले. संरक्षण संशोधन आणि विकास संघटना ( डी आर डी ओ).

## युनिट 
फोर्स वनने मोझांबिकच्या पोलीस दलाला प्रशिक्षण दिले आहे. याशिवाय फोर्स वन महाराष्ट्र पोलिसांच्या सर्व द्रुत प्रतिसाद संघांना प्रशिक्षित करते आणि रेल्वे संरक्षण दल आणि जम्मू-काश्मीर पोलिसांना प्रशिक्षण देण्यात गुंतले आहे.

## बाह्य दुवे 
* महाराष्ट्र पोलीस

## संदर्भ
दारसेत

**दारसेत** हे ओमानच्या राजधानी मस्कत मधील एक निवासी परिसर आहे. हे परवडणाऱ्या निवासस्थानांच्या विस्तृत श्रेणीसाठी ओळखले जाते. दरसईतची लोकसंख्या दीड ते दोन लाख आहे. हे मस्कतच्या सर्वात लोकप्रिय क्षेत्रांपैकी एक आहे. याच ठिकाणी बरीच वर्षे भारतीय स्थलांतरित लोकांची सर्वधिक लोकसंख्या मस्कटमध्ये राहते. म्हणूनच या जागेला मस्कतचे  लिटल इंडिया म्हणूनही ओळखले जाते. 

## शाळा 
* इंडियन स्कूल, मस्कॅट 
* इंडियन स्कूल, दारसेत 
* पाकिस्तान स्कूल मस्कॅट 

## पूजास्थळे 
* दारसेत चर्च 
* दारसेत कृष्ण मंदिर 
* नूर मशीद 

## सरकारी कार्यालये 
* बलडिया मस्कत (नगरपालिका कार्यालय) 

## खरेदी 
* लुलू हायपरमार्केट 
* मस्कट बेकरी बाजारपेठा 
* अबू अम्मार मार्ट 
* नूर शॉपिंग सेंटर 

### रुग्णालये 
* किम्स ओमान रुग्णालय  

### भारतीय रेस्टॉरंट्स 
हॉटेल गंगा मस्कट बेकरी मार्केट, हॉटेल पाम गार्डन, हॉट पॉट, अनंतपुरी (केरळ पाककृती), अल आफील रेस्टॉरंट, पंजाबी ढाबा, लुलू फूड कोर्ट 

## संदर्भ 
वर्ग:मस्कत