open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
हिगाशीयामा

**हिगाशीयामा** (ऑक्टोबर २१, इ.स. १६७५ - जानेवारी १६, इ.स. १७१०)हा जपानचा ११३वा सम्राट होता.

त्याने जपानी साम्राज्यावर मे ६, इ.स. १६८७ ते जुलै २७, इ.स. १७०९ या कालावधित राज्य केले. त्याचे व्यक्तिगत नाव (सम्राटपदी जाण्याआधीचे) असाहितो होते.

वर्ग:जपानचा इतिहास
वर्ग:जपानी सम्राट
वर्ग:इ.स. १६७५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १७१० मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
फ्रान्सचा सहावा फिलिप

right|300 px|thumb|फिलिप सहावा
व्हालव्हाचा **फिलिप सहावा** (इ.स. १२९३ - ऑगस्ट २२, इ.स. १३५०) हा फ्रान्सचा राजा होता.

हा फ्रान्सच्या व्हालव्हा वंशाचा पहिला राजा होता. त्याचे वडील व्हालव्हाचा चार्ल्स तिसरा म्हणजे फ्रान्सच्याच फिलिप तिसरा याचा तिसरा मुलगा होय.

फिलिप ०६
वर्ग:ऐतिहासिक व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १२९३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १३५० मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इंग्लंडचा पाचवा हेन्री

**हेन्री पाचवा** (ऑगस्ट ९ किंवा सप्टेंबर १६, इ.स. १३८७ - ऑगस्ट ३१, इ.स. १४२२) हा इंग्लंडचा राजा होता. याला **मॉनमथचा हेन्री** असेही म्हणत.

हा हेन्री चौथा व मेरी दि बोहन यांचा मुलगा होता.

हेन्री ०५
वर्ग:इ.स. १३८७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १४२२ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आर्थर विन

**आर्थर विन** (इ.स. १८६२ - इ.स. १९४५) हा ब्रिटिश संपादक व कोडे-अभ्यासु होता.

त्याने सर्वप्रथम शब्दकोड्यांचा शोध लावला. पहिले शब्दकोडे डिसेंबर २१, इ.स. १९१३ रोजी न्यू यॉर्क वर्ल्ड या वृत्तपत्रात प्रसिद्ध झाले.

विन, आर्थर
विन, आर्थर
विन, आर्थर
इ.स. १७४२

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जानेवारी २४ - चार्ल्स सहावा आल्बर्ट पवित्र रोमन सम्राटपदी.
* फेब्रुवारी १६ - स्पेन्सर कॉम्प्टन ईंग्लंडच्या पंतप्रधानपदी.

## जन्म 
* फेब्रुवारी १२ - नाना फडणवीस, पेशवाईतील नामवंत मुत्सद्दी.

## मृत्यू 
वर्ग:इ.स. १७४२
वर्ग:इ.स.च्या १७४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
कॅलिगुला

**गैयस ज्युलिअस सीझर जर्मेनिकस**' तथा *कॅलिगुला* (३१ ऑगस्ट, १२ - २४ जानेवारी, ४१) हा ज्युलिओ-क्लॉडिअन वंशाचा तिसरा रोमन सम्राट होता. याच्या आधीचा सम्राट टायबीअरिअस याचा हा नातू होता. टायबीअरिअस सिरीयात मरण पावल्यानंतर इ.स. ३७ ते इ.स. ४१ असे सुमारे पाच वर्षे हा रोमच्या सम्राटपदी होता.
## वैयक्तिक माहिती
त्याचा जन्म इटलीतील ॲंटियम (सध्याचे ॲंझियो गाव) येथे झाला. तो जर्मेनिकस व अग्रिपिनाचा सहावा मुलगा होय. लहानपणापासून त्याला सम्राटपदाचे शिक्षण दिले गेले होते. मार्च १६, इ.स. ३७रोजी प्रेटोरियन रक्षकांच्या मदतीने राज्यपदी आल्यापासून त्याला मारण्याचे कट रोमन सरदारांमध्ये सुरू झाले.
त्याच्या राज्यकालात कालिगुला अत्यंत क्रुर, निष्ठुर, उधळ्या आणि माथेफिरू असल्याची नोंद आहे. एका वदंतेनुसार त्याने आपल्या घोड्याला रोमन सेनेटचा अधिकारी म्हणून नेमले.
जानेवारी २४, इ.स. ४१ रोजी ज्या प्रेटोरियन रक्षकांच्या साहाय्याने तो सम्राट झाला, त्यांनीच कालिगुलाला ठार केले.
## कारकीर्द
कॅलिगुलाने आपल्या प्रजासत्ताकातील लोकांना लेखन-भाषण स्वातंत्र्य जाहीर केले. काही कर कमी करून करात सूटही दिली. पण त्याच्या उधळपट्टी धोरणामुळे लवकरच राज्याची तिजोरी मोकळी झाल्याने रद्द केलेले कर त्याने पुन्हा बसविले आणि सीनेटसभेवर जरबही बसविली. कॅलिगुला स्वतःला देव मानीत असे. सर्वांनी आपली पूजा करावी तसेच ज्यूंनी आपल्या पुतळ्याची सिनेगॉगमधून प्रतिष्ठापना करावी असा त्याने हुकूम काढला होता. त्याच्या या कृत्यास ज्यूंनी विरोध केल्यामुळे कॅलिगुलाने ज्यूंचा अतोनात छळ केला. कॅलिगुलाच्या या उद्दाम वर्तनास कंटाळून सुरक्षा दलातील काही अधिकाऱ्यांनी त्याचा खून करून क्लॉडिअस या वृद्ध अधिकाऱ्यास सम्राटपदी बसविले. 
## वंशावळ

**कॅलिगुलाची वंशावळ**

    
## संदर्भ आणि नोंदी
## बाह्य दुवे
* "कॅलिगुला (इ.स. १२ - इ.स. ४१)" बी.बी.सी. वरील इंग्रजी मजकूर

वर्ग:रोमन सम्राट
वर्ग:इ.स. १२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. ४१ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अलंकार (निःसंदिग्धीकरण)

__DISAMBIG__

**अलंकार** शब्दाचे अनेक अर्थ आहेत.

* अलंकार - काव्याशी निगडित.
* अलंकार (दागिना)
* अलंकार (अभिनेता)
इथियोपिया

**इथियोपियाचे संघीय लोकशाही प्रजासत्ताक** हा पूर्व आफ्रिकेच्या शिंगामधील एक भूपरिवेष्ठित देश आहे. इथियोपियाच्या उत्तरेला इरिट्रिया, पश्चिमेला सुदान, दक्षिणेला केन्या, पूर्वेला सोमालिया तर ईशान्येला जिबूती हे देश आहेत. अदिस अबाबा ही इथियोपियाची राजधानी व सर्वांत मोठे शहर आहे.

इथियोपिया हा जगातील सर्वांत प्राचीन देशांपैकी एक व आफ्रिकेतील दुसरा सर्वाधिक लोकसंख्येचा देश आहे. आफ्रिकेतील सर्वाधिक जागतिक वारसा स्थाने ह्याच देशात आहेत.

## इतिहास 
### नावाची व्युत्पत्ती 
### प्रागैतिहासिक कालखंड
## भूगोल 
### चतुःसीमा 
### राजकीय विभाग
### मोठी शहरे 
## समाजव्यवस्था 
### भाषा
इथियोपियामध्ये सुमारे ९० भाषा वापरल्या जातात ज्यांपैकी बहुसंख्या भाषा आफ्रो-आशियन भाषासमूहामधील आहेत. अम्हारिक ही राजकीय भाषा असून इतर भाषांना प्रादेशिक स्तरावर अधिकृत दर्जा मिळाला आहे.

### वस्तीविभागणी 
### धर्म
### शिक्षण 
### संस्कृती
## राजकारण 
## अर्थतंत्र
## खेळ 
*ऑलिंपिक खेळात
*फुटबॉल संघ
## बाह्य दुवे 
* सरकारी संकेतस्थळ 
* इथियोपिया - एन्सायक्लोपेडिया ब्रिटानिकावरील माहिती
* 
* 

वर्ग:आफ्रिकेतील देश
वर्ग:पूर्व आफ्रिका
टायटेनिया

**टायटेनिया** युरेनसचा एक उपग्रह आहे.

वर्ग:युरेनस ग्रहाचे उपग्रह
इ.स. १८४८

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जानेवारी २४ - कॅलिफोर्नियात जेम्स डब्ल्यु. मार्शलला सटर्स मिल येथे ओढ्यात सोने सापडले. यानंतर जगभरातून अभूतपूर्व गर्दी सोने मिळवायला कॅलिफोर्नियात लोटली.
* फेब्रुवारी २१ - कार्ल मार्क्सने साम्यवादी जाहीरनामा(कम्युनिस्ट मॅनिफेस्टो) प्रकाशित केला.
* मे १९ - मेक्सिकन-अमेरिकन युद्ध-ग्वादालुपे हिदाल्गोचा तह - मेक्सिकोने पराभव मान्य केला व कॅलिफोर्निया, नेव्हाडा, युटाह ही राज्ये व अ‍ॅरिझोना, कॉलोराडो, वायोमिंग व न्यू मेक्सिको राज्यांचा काही भाग अमेरिकेला १८,२५,००० अमेरिकन डॉलरला विकला.
* जुलै ३ - यु.एस. व्हर्जिन आयलॅंड्समध्ये गुलामांना मुक्ती देण्यात आली.

## जन्म 
* जानेवारी ४ - कात्सुरा तारो, जपानी पंतप्रधान.
* जुलै ७ - फ्रांसिस्को दि पॉला रॉद्रिगेस आल्वेस, ब्राझिलचा राष्ट्राध्यक्ष.
* जुलै १८ - डब्ल्यु.जी. ग्रेस, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* जुलै २५ - आर्थर बॅलफोर, युनायटेड किंग्डमचा ३३वा पंतप्रधान.

## मृत्यू 
* फेब्रुवारी २३ - जॉन क्विन्सी ऍडम्स, अमेरिकेचा ६वा राष्ट्राध्यक्ष.

वर्ग:इ.स. १८४८
वर्ग:इ.स.च्या १८४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
अदिस अबाबा

**अदिस अबाबा** ही इथियोपियाची राजधानी व सगळ्यात मोठे शहर आहे.

चाळीस लाख लोकसंख्या असलेले हे शहर समुद्रसपाटीपासून अंदाजे २,५०० मीटर उंचीवर आहे.

स्थानिक अम्हारिक भाषा भाषेत अदिस अबाबाचा अर्थ *नवीन फुल* असा होतो.

वर्ग:इथियोपियामधील शहरे
वर्ग:आफ्रिकेतील देशांच्या राजधानीची शहरे
पोप ग्रेगोरी चौथा

**ग्रेगोरी चौथा** (??? - जानेवारी २५, इ.स. ८४४) हा जानेवारी २५, इ.स. ८२७ ते मृत्युपर्यंत पोप होता.

याच्याबद्दल जास्त माहिती उपलब्ध नाही.

त्याने रोममधील बेसिलिका दि सान मार्कोची पुनर्बांधणी केली.

## संदर्भ आणि नोंदी 
ग्रेगोरी ०४
वर्ग:इ.स. ८४४ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इंग्लंडचा तिसरा एडवर्ड

thumb|right|एडवर्ड तिसरा, इंग्लंड

**एडवर्ड तिसरा** (नोव्हेंबर १३, इ.स. १३१२ - जून २१, इ.स. १३७७) हा इंग्लंडचा राजा होता.

जानेवारी २५, इ.स. १३२७ला एडवर्ड दुसऱ्याला त्याची बायको फ्रांसची इसाबेला व तिचा प्रेमी रॉजर मॉर्टीमर यांनी पदच्युत केले व एडवर्ड तिसऱ्याला वयाच्या १४व्या वर्षी राजा केले. त्याने जवळजवळ ५० वर्षे राज्य केले.

पुढील वर्षी त्याचे लग्न हैनॉच्या फिलिपाशी झाले. त्यांना एकूण १३ अपत्ये झाली.

इ.स. १३३०मध्ये १८ वर्षांच्या एडवर्डने मॉर्टिमरला कैद केले व मृत्युदंडाची शिक्षा दिली. आपल्या आईला त्याने कैदेत टाकले परंतु मारले नाही.

इ.स. १३३०मध्ये त्याने स्कॉटलंडवर चढाई केली व आपल्या पित्त्याला (एडवर्ड बॅलियोल) राजा केले. यानंतर त्याने फ्रांसशी युद्ध करून वर्चस्व स्थापण्याचे बव्हंशी यशस्वी प्रयत्न केले.

इ.स. १३७७मध्ये एडवर्ड ६५व्या वर्षी मृत्यु पावला.

वर्ग:इंग्लंडचे राजे
वर्ग:इंग्लंडचा इतिहास
वर्ग:इ.स. १३१२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १३७७ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नापोलीचा दुसरा आल्फोन्सो

**आल्फोन्सो दुसरा** तथा '''आल्फोन्सो द'अरागोन''' (नोव्हेंबर ४, इ.स. १४४८ - डिसेंबर १८, इ.स. १४९५) हा जानेवारी २५, इ.स. १४९४ ते मृत्युपर्यंत नापोलीचा राजा होता. हा फर्डिनांड पहिला व त्याची प्रथम पत्नी, क्लेरमोंटची इसाबेल यांचा मुलगा होता.

आल्फोन्सो राजा झालेला कळल्यावर फ्रांसचा राजा चार्ल्स आठवा याला इटली काबीज करायची संधी दिसली व त्याने सप्टेंबर इ.स. १४९४मध्ये चढाई केली आणि नेपल्सच्या जवळ येउन ठेपला. हे पाहून घाबरलेल्या आल्फोन्सोने पदत्याग केला व आपला मुलगा, फर्डिनांड याला राजा केले व स्वतः संन्यास घेतला. यानंतर वर्षभरात तो मृत्यू पावला.

वर्ग:इ.स. १४४८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १४९५ मधील मृत्यू
आल्फोन्सो ०२
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बोहेमियाचा दुसरा व्लादिस्लाव

**व्लादिस्लाव दुसरा** (इ.स. १११० - जानेवारी १८, इ.स. ११७४) बोहेमियाचा दुसरा राजा होता.

हा व्लादिस्लाव पहिल्याचा मुलगा व बोहेमियाचा पहिला राजा सोबेस्लाव पहिला याचा पुतण्या होता. राजाचा मुलगा नसल्यामुळे आपले नशीब अजमावण्यासाठी तो बव्हारियाला गेला व सोबेस्लावच्या मृत्युनंतर परतला. आपल्या मेव्हण्याच्या (जर्मनीचा राजा कॉनराड तिसरा) मदतीने त्याने स्वतःला युवराज करून घेतले.

जानेवारी ११, इ.स. ११५८ रोजी जर्मनीचा नवीन राजा फ्रेडरिक बार्बरोसाच्या मदतीने तो बोहेमियाचा राजा झाला. इ.स. ११७८मध्ये त्याने आपल्या मुलाला (बोहेमियाचा फ्रेडरिक) राजा होता यावे यासाठी पदत्याग केला. फ्रेडरिकने एका वर्षात राज्य सोडले व सोबेस्लाव दुसरा राजा झाला. त्याने व्लादिस्लावला बोहेमियातून हाकलून दिले.

वर्ग:युरोपचा इतिहास
वर्ग:इ.स. १११० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. ११७४ मधील मृत्यू
इ.स. १७८३

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* जानेवारी २० - ब्रिटनने फ्रांस व स्पेनशी संधी केली. अमेरिकन क्रांती अधिकृतरित्या समाप्त.
* फेब्रुवारी ३ - अमेरिकन क्रांति - स्पेनने अमेरिकेचे स्वातंत्र्य मान्य केले.
* जून ८ - आइसलॅंडमधील लाकी ज्वालामुखीचा उद्रेक. ९,००० ठार, पुढील ७ वर्षे दुष्काळ.
* ऑगस्ट ३ - जपानमध्ये माउंट असामा ज्वालामुखीचा उद्रेक. ३५,००० ठार.

## जन्म
## मृत्यू
* सप्टेंबर १८ - लेओनार्ड ऑयलर, स्विस गणितज्ञ.

वर्ग:इ.स. १७८३
वर्ग:इ.स.च्या १७८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
युगांडा

**युगांडा** हा पूर्व आफ्रिकेतील एक देश आहे. युगांडाच्या पूर्वेला केन्या, उत्तरेला सुदान, पश्चिमेला कॉंगोचे लोकशाही प्रजासत्ताक, नैऋत्येला रवांडा व दक्षिणेला टांझानिया हे देश आहेत. युगांडाचा दक्षिणेकडील बराचसा भाग व्हिक्टोरिया सरोवराने व्यापला आहे.

## इतिहास 
### नावाची व्युत्पत्ती 
### प्रागैतिहासिक कालखंड
## भूगोल 
### चतुःसीमा 
 याच्या पूर्वेला केन्या

### राजकीय विभाग
### मोठी शहरे 
* कंपाला

## समाजव्यवस्था 
### वस्तीविभागणी 
### धर्म
### शिक्षण 
### संस्कृती
## राजकारण 
## अर्थतंत्र
## युगांडावरील मराठी पुस्तके
* अविस्मरणीय युगांडा (अरविंद साने)

## खेळ
*ऑलिंपिक खेळात
*फुटबॉल संघ

वर्ग:आफ्रिकेतील देश
वर्ग:पूर्व आफ्रिका
इ.स. १३६७

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
## जन्म
* जानेवारी ६ - रिचर्ड दुसरा, इंग्लंडचा राजा.

## मृत्यू 
* जानेवारी १८ - पेद्रो पहिला, पोर्तुगालचा राजा.
* डिसेंबर २८ - आशिकागा योशियाकिरा, जपानी शोगन.

वर्ग:इ.स. १३६७
वर्ग:इ.स.च्या १३६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १४ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १९०६

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* मार्च ८ - अमेरिकेच्या सैन्याने फिलिपाईन्समध्ये डोंगरात लपुन बसलेल्या ६०० व्यक्तिंची कत्तल केली.
* एप्रिल १८ - कॅलिफोर्नियात सान फ्रांसिस्को येथे रिश्टर मापनपद्धतीनुसार ७.८ तीव्रतेचा भूकंप. यात व यामुळे लागलेल्या आगीत सगळे शहर उद्ध्वस्त. ३,००० ते ६,००० ठार, हजारो जखमी.
* मे २२ - अथेन्समध्ये तिसरे ऑलिंपिक खेळ सुरू. काही काळानंतर यांची अधिकृत खेळ म्हणून मान्याता काढून घेण्यात आली.
* मे २२ - राइट बंधूंना त्यांच्या उडणाऱ्या यंत्रासाठी पेटंट देण्यात आला.

## जन्म 
* जानेवारी १७ - शकुंतलाबाई परांजपे, भारतीय समाजसेविका.
* जानेवारी १९ - मास्टर विनायक, मराठी चित्रपट दिग्दर्शक, अभिनेते, निर्माते.
* फेब्रुवारी ७ - ओलेग ऍन्तोनोव्ह, रशियन विमानशास्त्रज्ञ.
* फेब्रुवारी ७ - पुयी, चिनी सम्राट.
* फेब्रुवारी १९ - माधव सदाशिव गोळवलकर, भारतीय हिंदुराष्ट्रवादी, राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे दुसरे सरसंघचालक.
* मार्च ११ - आसान फेरिट अल्नार, रचनाकार.
* सप्टेंबर १ - होआकिन बॅलाग्वेर, डॉमिनिकन प्रजासत्ताकचा राष्ट्राध्यक्ष.
* ऑक्टोबर १० - आर.के. नारायण, भारतीय इंग्लिश लेखक.
* ऑक्टोबर १४ - हाना आरेंट, जर्मन तत्त्वज्ञ, लेखिका.

## मृत्यू 
* एप्रिल १९ - पिएर क्युरी, फ्रेंच संशोधक, नोबेल पुरस्कार विजेता.
* मे २३ - हेन्रिक इब्सेन, नॉर्वेचा लेखक.
* ऑगस्ट २९ - बाबा पदमनजी (बाबा पदमनजी मुळे), मराठीतील ख्रिस्ती साहित्यिक.

वर्ग:इ.स. १९०६
वर्ग:इ.स.च्या १९०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २० व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
मिनेसोटा

**मिनेसोटा** () हे अमेरिकेच्या उत्तर भागातील एक राज्य आहे. मिनेसोटा हे क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने अमेरिकेमधील १२वे तर लोकसंख्येच्या दृष्टीने २१व्या क्रमांकाचे राज्य आहे. 

मिनेसोटाच्या उत्तरेला कॅनडाचे मॅनिटोबा व ओंटारियो हे प्रांत, पूर्वेला सुपिरियर सरोवर व विस्कॉन्सिन, दक्षिणेला आयोवा तर पश्चिमेला नॉर्थ डकोटा व साउथ डकोटा ही राज्ये आहेत. सेंट पॉल ही मिनेसोटाची राजधानी असून त्याचे जुळे शहर मिनियापोलिस हे सर्वात मोठे शहर आहे. मिनेसोटामधील ६० टक्के रहिवासी मिनियापोलिस-सेंट पॉल ह्या जुळ्या शहरांमध्ये वास्तव्य करतात. येथे स्कॅंडिनेव्हियन व जर्मन वंशाचे लोक मोठ्या प्रमाणावर वसले आहेत.

मिनेसोटा राज्यामध्ये १०,०००हून अधिक सरोवरे आहेत. 

## गॅलरी

चित्र:Pillsbury Hall.jpg|मिनेसोटा विद्यापीठ.
चित्र:Palisade, Shovel Point (cropped).jpg|सुपिरियर सरोवर.
चित्र:CathedralofStPaul.jpg|फ्रेंच रानिसां वास्तूकलेचे सेंट पॉलमधील एक कॅथेड्रल
चित्र:Minnesota State Capitol.jpg|मिनेसोटा राज्य संसद भवन
चित्र:Minnesota quarter, reverse side, 2005.jpg|मिनेसोटाचे प्रतिनिधित्व करणारे २५ सेंट्सचे नाणे.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत सरकारी संकेतस्थळ
*पर्यटन

वर्ग:अमेरिकेची राज्ये
इ.स. १५३७

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* ऑगस्ट १५ - ऍसन्शन शहराची स्थापना.

## जन्म 
* डिसेंबर २३ - योहान तिसरा, स्वीडनचा राजा.

## मृत्यू 
वर्ग:इ.स. १५३७
वर्ग:इ.स.च्या १५३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८०७

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* फेब्रुवारी ८ - एलाउची लढाई - नेपोलियनने रशियन सैन्याचा पराभव केला.
* मे २२ - अमेरिकेत ज्युरीने भूतपूर्व उपाध्यक्ष एरन बरवर देशद्रोहाचा आरोप ठेवला.
* जून २६ - लक्झेम्बर्गमध्ये गोदामावर वीज पडून २३० ठार.
* जुलै ७ - तिल्सितचा तह - फ्रांस, रशिया व प्रशियातील युद्ध समाप्त.

## जन्म
* फेब्रुवारी २७ - हेन्री वॅड्सवर्थ लॉंगफेलो, इंग्लिश कवि.

## मृत्यू
वर्ग:इ.स. १८०७
वर्ग:इ.स.च्या १८०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८०६

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* मे ३० - अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्ष अँड्र्यू जॅक्सनने द्वंद्वयुद्धात एका व्यक्तीस ठार मारले. त्या माणसाने जॅक्सनच्या पत्‍नीवर व्यभिचाराचा आरोप केला होता.
* जून २७ - ब्रिटिश सैन्याने आर्जेन्टिनाची राजधानी ब्यूनॉस आयरिज़ जिंकली.

## जन्म 
* मार्च २१ - बेनितो पाब्लो हुआरेझ गार्सिया, मेक्सिकोचा राष्ट्राध्यक्ष.

## मृत्यू 
* जानेवारी २३ - धाकटा पिट, युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान.

वर्ग:इ.स. १८०६
वर्ग:इ.स.च्या १८०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ८७१

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* जानेवारी ४ - रीडिंगची लढाई - वेसेक्सचा एथेलरेड डेन्मार्कच्या आक्रमकांकडून पराभूत.

## जन्म
## मृत्यू
## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ८७१
वर्ग:इ.स.च्या ८७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८०९

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* फेब्रुवारी ३ - अमेरिकेत ईलिनॉय प्रांताची रचना.
* मे ५ - स्वित्झर्लंडच्या आर्गाउ प्रांताने ज्यू व्यक्तिंना नागरिकत्त्व नाकारले.
* जून ६ - स्वीडनने नवीन संविधान अंगिकारले.
* ऑगस्ट १० - इक्वेडोरची राजधानी क्विटोने स्पेनपासून स्वातंत्र्य जाहीर केले.

## जन्म 
* फेब्रुवारी १२ - अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांचा राष्ट्राध्यक्ष अब्राहम लिंकन.
* फेब्रुवारी १२ - चार्ल्स डार्विन, उत्क्रांतिवादाचा सिद्धांत मांडणारे.
* जुलै ६ - अँड्र्यू सॅंडहॅम, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.

## मृत्यू 
* मे ३१ - जोसेफ हायडन, ऑस्ट्रियन संगीतकार
* सप्टेंबर ७ - बुद्ध योद्फा चुलालोके, थायलंडचा राजा.

वर्ग:इ.स. १८०९
वर्ग:इ.स.च्या १८०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८९७

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जानेवारी २३ - नेताजी सुभाषचंद्र बोस यांचा जन्म भारताच्या ओडिशा राज्यातील कटक शहरात झाला.
* फेब्रुवारी २ - अमेरिकेत पेनसिल्व्हेनियाचा विधानसभा आगीच्या भक्ष्यस्थानी.
* फेब्रुवारी २८ - फ्रांसच्या सैन्याने मादागास्करची राणी रानाव्हलोना तिसरी हिला पदच्युत केले.
* मे १५ - ग्रीस-तुर्कस्तान युद्ध - ग्रीसच्या सैन्याची धूळधाण.
* जून २२ - चार्ल्स रँड याला दामोदर हरी चाफेकर यांनी पुण्यातील जुलमाचा प्रतिशोध म्हणून बंदुकीने गोळ्या घातल्या.
* जुलै १७ - अलास्काच्या क्लॉन्डाइक भागात सोने शोधण्यासाठी गेलेली काही माणसे मुबलक सोन्याची वार्ता घेउन परतली आणि क्लॉन्डाइक गोल्ड रशची सुरुवात झाली.

## जन्म 
* जानेवारी १५ - शू चीमो, चिनी भाषेमधील कवी.
* जानेवारी २३ - नेताजी सुभाषचंद्र बोस, भारतीय क्रांतिकारी.
* मार्च ११ - हेन्री डिक्सन कॉवेल, रचनाकार.
* एप्रिल १९ - पीटर दी नरोन्हा, भारतीय उद्योगपती.
* एप्रिल २४ - मनुएल अव्हिला कामाचो, मेक्सिकोचा राष्ट्राध्यक्ष.
* मे ३ - झाकीर हुसेन, भारतीय राष्ट्रपती.
* मे ६ - पाउल आल्वेर्डेस, जर्मन कवी, लेखक.
* मे १० - आयनार गेऱ्हार्डसन, नॉर्वेचा पंतप्रधान.
* मे १८ - फ्रँक काप्रा, अमेरिकन चित्रपट निर्माता, दिग्दर्शक व लेखक.
* जुलै ६ - व्यंकटेश दिगंबर माडगूळकर, श्रेष्ठ मराठी कथाकार आणि कादंबरीकार.
* जुलै २४ - आमेलिया इअरहार्ट, अमेरिकन वैमानिक.
* सप्टेंबर २० - नारायण भिकाजी परुळेकर ऊर्फ नानासाहेब परुळेकर, मराठी पत्रकार.
* सप्टेंबर २६ - पोप पॉल सहावा.
* ऑक्टोबर २९ - जोसेफ गोबेल्स, नाझी अधिकारी.

## मृत्यू 
वर्ग:इ.स. १८९७
वर्ग:इ.स.च्या १८९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७८७

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* जानेवारी ११ - विल्यम हर्षल याने ओबेरॉन आणि टायटेनिया या युरेनसच्या दोन चंद्रांचा शोध लावला.
* मे २४ - अमेरिकेची संविधान सभा सुरू.

## जन्म
## मृत्यू
वर्ग:इ.स. १७८७
वर्ग:इ.स.च्या १७८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८७१

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जुलै २० - ब्रिटिश कोलंबिया कॅनडात सामील झाले.

## जन्म 
* मे २२ - विष्णू वामन बापट, संस्कृत-मराठी अनुवादनकार.
* जून २९ - श्रीपाद कृष्ण कोल्हटकर, मराठी नाटककार, विनोदकार, व वाङ्मय समीक्षक.
* सप्टेंबर ७ - जॉर्ज हर्स्ट, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.

## मृत्यू 
* मे ११ - जॉन हर्षल, इंग्लिश गणितज्ञ व अंतराळतज्ञ.

वर्ग:इ.स. १८७१
वर्ग:इ.स.च्या १८७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८८०

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जानेवारी २७ - थॉमस अल्वा एडिसनने विजेच्या दिव्यासाठी पेटंट घेतला.
* फेब्रुवारी २ - अमेरिकेत वाबाश, ईंडियाना येथे विजेवर चालणारा रस्त्यावरील दिवा सुरू.
* एप्रिल १८ - मार्शफील्ड, मिसुरी येथे एफ.४ टोर्नेडो. ९९ ठार, २०० जखमी.
* जून २८ - ऑस्ट्रेलियातील क्रांतिकारी, नेड केली पकडला गेला.
* जून २९ - ताहिती फ्रांसची वसाहत झाले.
* जुलै २७ - दुसरे ॲंग्लो-अफगाण युद्ध-मैवांदची लढाई - अफगाण सैन्याचा विजय. दोन्हीकडे असंख्य सैनिक मृत्युमुखी.

## जन्म 
* जानेवारी २६ - डग्लस मॅकआर्थर, अमेरिकन सेनापती.
* मे ७ - डॉ. पांडुरंग वामन काणे, कायदेपंडित आणि धर्मशास्त्राचे अभ्यासक.
* जुलै २ - गणपतराव बोडस, मराठी संगीत नाटकांतील गायक-अभिनेता.
* ऑगस्ट ८ - अर्ल पेज, ऑस्ट्रेलियाचा ११वा पंतप्रधान.
* ऑगस्ट २९ - लोकनायक बापूजी अणे (माधव श्रीहरी अणे), भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक.
* ऑगस्ट ३१ - विल्हेमिना पहिली, नेदरलॅंड्सची राणी.

## मृत्यू 
* डिसेंबर २२ - जॉर्ज इलियट, ब्रिटिश लेखिका(टोपण नाव).

वर्ग:इ.स. १८८०
वर्ग:इ.स.च्या १८८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८४०

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जानेवारी २० - विलेम दुसरा नेदरलॅंड्सच्या राजेपदी.
* फेब्रुवारी ६ - वैतंगीचा तह. न्यू झीलंड राष्ट्र म्हणून अस्तित्वात.
* फेब्रुवारी १० - ईंग्लंडची राणी व्हिक्टोरिया व सॅक्स-कोबर्ग-गोथाच्या राजकुमार आल्बर्टचे लग्न.
* मार्च १ - ऍडोल्फ थियेर्स फ्रांसच्या पंतप्रधानपदी.

## जन्म 
* मार्च ११ - एडमंड किर्बी, कनिष्ठ, ब्रिगेडीअर जनरल.
* सप्टेंबर २१ - मुराद पाचवा, ऑट्टोमन सम्राट.
* नोव्हेंबर १४ - क्लोद मोने, फ्रेंच चित्रकार.

## मृत्यू 
* एप्रिल २५ - सिमिओन-डेनिस पोइसॉन, फ्रेंच गणितज्ञ.
* जून ७ - फ्रेडेरिक विल्यम तिसरा, प्रशियाचा राजा.

वर्ग:इ.स. १८४०
वर्ग:इ.स.च्या १८४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
नेदरलँड्सचा दुसरा विलेम

**विलेम दुसरा** (डिसेंबर ६, इ.स. १७९२ - मार्च १७, इ.स. १८४९) हा जानेवारी २०, इ.स. १८४० ते मृत्युपर्यंत नेदरलँड्सचा राजा होता.

विलेम पहिला व विल्हेमिनाच्या या मुलाचा जन्म द हेग येथे झाला. जन्माच्या वेळी विलेम आपल्या देशात नव्हता.

शिक्षण पूर्ण केल्यावर तो ब्रिटिश सैन्यात रूजु झाला व ड्यूक ऑफ वेलिंग्टन बरोबर त्याने काही लढायांमध्येही भाग घेतला.

इ.स. १८१३मध्ये विलेम पहिला नेदरलँड्सचा राजा म्हणून परतला व विलेम दुसरा युवराज म्हणून त्याच्याबरोबर स्वदेशी आला. यानंतर त्याने क्वात्रे ब्रासची लढाई व वॉटरलुची लढाईत भाग घेतला. तेथे तो जखमी झाला.

इ.स. १८१६मध्ये त्याने रशियाचा झार अलेक्झांडर पहिला याची बहीण ऍना पाव्लोव्नाशी लग्न केले.

इ.स. १८४०मध्ये विलेम पहिल्याने पदत्याग केला व विलेम दुसरा राजा झाला. इ.स. १८४८च्या सुमारास युरोपच्या बऱ्याच देशांमध्ये क्रांतिचे वारे वाहत होते. विलेमला भीती वाटली की नेदरलँड्सची प्रजा देखील त्याच्या विरुद्ध उठाव करेल. या कारणास्तव त्याने नेदरलँड्सचे संविधान बदलण्याचा निर्णय घेतला व आपल्याकडील सत्ता कमी करून लोकप्रतिनिधींकडे काही जबाबदाऱ्या दिल्या.

मृत्युपूर्वी त्याने नेदरलँड्सची पहिली संसद खुली केली.

वर्ग:नेदरलँड्सचे राज्यकर्ते
वर्ग:इ.स. १७९२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८४९ मधील मृत्यू
इ.स. १२८३

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* जानेवारी २ - आयर्लंडचे डब्लिन शहर आगीत भस्मसात. यात सेंट पॅट्रिकचे कॅथेड्रल सुद्धा जळाले.

## जन्म
* एडवर्ड बॅलियोल, स्कॉटलंडचा राजा.

## मृत्यू 
* जानेवारी ९ - वेन तियान्शिंग, चीनी पंतप्रधान(मृत्युदंड).

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:इ.स. १२८३
वर्ग:इ.स.च्या १२८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १३ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १४९३

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जानेवारी ४ - क्रिस्टोफर कोलंबस आपल्या पहिल्या सफरीच्या अंती नव्या जगातून परत निघाला.
* मे ४ - पोप अलेक्झांडर सहाव्याने नवे जग स्पेन व पोर्तुगालमध्ये वाटुन दिले.
* जुलै २८ - मॉस्को शहराचा मोठा भाग आगीत भस्मसात.

## जन्म 
* तानसेन, अकबराच्या दरबारातील गायक.

## मृत्यू
* ऑगस्ट १९ - फ्रेडरिक तिसरा, पवित्र रोमन सम्राट.

वर्ग:इ.स. १४९३
वर्ग:इ.स.च्या १४९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १५ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
स्थापत्य अभियांत्रिकी

,जगातील सर्वात उंच ईमारत.]]

**स्थापत्य अभियांत्रिकी** ही सर्वात जुनी अभियांत्रिकी शाखा आहे. यात नागरी नियोजन, नागरी अभियांत्रिकी, वास्तुकला , बांधकाम तंत्रज्ञान, आणि बांधलेल्या इमारतींची संरचना व इतर संबंधित नागरी क्षेत्रे इत्यादींचा स्थापत्य अभियांत्रिकी मध्ये समावेश होतो. पृथ्वी, जल,  आणि त्यांच्या क्रिया यांच्या संबंधित असल्यानेच इंग्रजीत याला **सिव्हिल इंजिनिअरिंग ** असे म्हणले जाते. आजच्या याच्या क्षेत्रात पाणीपुरवठा व मलनिःस्सारण , जल व्यवस्थापन आणि वाहतूक यांचा ही अंतर्भाव होतो. थोडक्यात स्थापत्य अभियांत्रिकी असे क्षेत्र आहे की जे आपल्या विश्वाला, राहत्या जागेला अधिक सुखकर बनवण्यास मदत करते.

**स्थापत्य अभियांत्रिकी** मध्ये खालील प्रमुख
शाखांचा समावेश होतो :-
* नागरी नियोजन
* नागरी अभियांत्रिकी
* ग्रामीण अभियांत्रिकी
* वास्तुकला
* बांधकाम तंत्रज्ञान
* वाहतूक अभियांत्रिकी

*महाराष्ट्रातील कोणताही विद्यार्थी हा (१) नागरी नियोजन (Civil Planning) (२) नागरी अभियांत्रिकी (Civil Engineering) (३) वास्तुकला (Architecture) आणि (४) बांधकाम तंत्रज्ञान (Construction Technology) या समकक्ष / समतुल्य शाखेतील पदवीधारक किंवा पदविकाधारक किंवा पदव्युत्तर पदवीधारक किंवा पदव्युत्तर पदविकाधारक असेल तर तो जिल्हा परिषद मधील कनिष्ठ अभियंता (स्थापत्य) आणि स्थापत्य अभियांत्रिकी सहायक (गट , ब) अराजपत्रित तसेच महाराष्ट्र राज्यस्तरीय जलसंपदा / जलसंधारण आणि लघुपाटबंधारे विभागातील कनिष्ठ अभियंता (स्थापत्य) किंवा स्थापत्य अभियांत्रिकी सहायक. (गट ,ब) अराजपत्रित पदासाठी उमेदवारी ऑनलाईन परीक्षा फॉर्म भरू शकतात.

## स्थापत्य अभियांत्रिकीचा इतिहास
स्थापत्य अभियांत्रिकी हे भौतिकशास्त्रातील नियमांचे उपयोजन असून याचा इतिहास भौतिकशास्त्र आणि गणिताच्या सखोल अध्यायानाशी संबंध दाखवतो. स्थापत्य अभियांत्रिकी हा भव्य व्यवसाय असल्यामुळे या शाखेचा इतिहास संरचनात्मक अभियांत्रिकी, पदार्थविज्ञान, भूगोल, भूगर्भशास्त्र, मृदा यांत्रिकी, जल विज्ञान, पर्यावरण, उपयोजित यंत्रशास्त्र आदी शाखांशी संबंधित आहे.

पुराणकाळापासून रचना आणि बांधकामाचे बहुतेक कार्य हे शिल्पकार आणि सुतार यांच्यासारख्या कारागिरांनी केले. उत्तरोत्तर काळात चतुर बांधकाम कारागिराची गरज वाढत गेली. बांधकामासंबंधित माहिती आणि तंत्रज्ञान हे अशा  कारागिरांच्या संघटनेत जतन केले जात असे, आणि नव्या पिढीला पुरवले जात असे. इमारती, रस्ते आणि इतर बांधकाम हे पुन्हा पुन्हा त्याच पद्दतींनी बांधले जात होते आणि त्यांची मागणी खूप जास्त प्रमाणात वाढत होती.

भौतिकशास्त्रातील आणि गणितातील उदाहरणांचा शास्त्रीय दृष्टीकोनातून विचार करून त्यांचा स्थापत्य अभियांत्रिकी मध्ये वापर करून घेण्याचे पुरातन उदाहरण म्हणजे आर्किमिडीजचे ई.स.पु. तिसऱ्या शतकातले काम ज्यामध्ये आर्किमिडीजच्या सिद्धांताचा, ज्यामुळे आपण उल्हासित वृत्ती समजून घेऊ शकतो तसेच काही समस्यांच्या व्यावहारिक निवारणांचा (उदा. आर्किमिडीजचा स्क्रू-वरील चित्र बघा.) समावेश होतो. ब्रह्मगुप्त या भारतीय गणिततज्ञाने सातव्या शतकात उत्खननाच्या परिमाणाच्या  आकडेमोडीसाठी हिंदू-अरेबिक अंकांवर अवलंबून असणाऱ्या अंकगणिताचा वापर केला होता.

वर्ग:स्थापत्य अभियांत्रिकी
व्हिसेंते यानेझ पिंझोन

**व्हिसेंते यानेझ पिंझोन** (स्पॅनिश: *Vicente Yáñez Pinzón* ;) (इ.स. १४६० - इ.स. १५२३नंतर) हा स्पेनचा शोधक आणि काँकिस्तादोर होता. तो क्रिस्टोफर कोलंबसाच्या पहिल्या सफरीतील तीन जहाजांपैकी एका जहाजाचा वाटाड्या होता, तर त्याचा भाऊ मार्टिन अलोंझो पिंझोन त्याच जहाजाचा निन्या कप्ताम होता.

अमेरिकेच्या सफरीनंतर इ.स. १४९९मध्ये पिंझोन दक्षिण अमेरिकेकडे निघाला. जानेवारी २६, इ.स. १५०० रोजी समुद्री वादळात भरकटत सध्याच्या ब्राझिलच्या पेर्नांबुको राज्यातील प्रैया दो परैसो येथे उतरला. ब्राझिलमध्ये पोचणारा हा पहिला युरोपीय होय. पिंझोनाने या जागेला *काबो दि सांता मारिया दिला कॉन्सोलेसियोन* असे नाव दिले. पुढे तो अ‍ॅमेझॉन नदीच्या मुखापर्यंत गेला. या नदीला त्याने *रियो सांता मारिया दिला मार दुल्से* हे नाव दिले.

इ.स. १५०५मध्ये स्पेनने पिंझोनाला पोर्तो रिकोचा राज्यपाल केले. इ.स. १५२३ सालानंतर याचा कोठेही उल्लेख आढळत नाही.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:स्पेनचा इतिहास
वर्ग:ब्राझिलचा इतिहास
वर्ग:काँकिस्तादोर
वर्ग:इ.स. १४६० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १५२३ मधील मृत्यू
कार्लोवित्झचा तह

**कार्लोवित्झचा तह** जानेवारी २६, इ.स. १६९९ रोजी ऑट्टोमान साम्राज्य व युरोपीय देशांत झाला.

सध्याच्या सर्बिया मॉन्टेनिग्रो देशातील सेम्स्की कार्लोव्ह्की(कार्लोवित्झ) या गावात ऑट्टोमान सेनापतीने पराभव कबूल केला आणि हंगेरी, ट्रान्सिल्व्हेनिया व स्लोव्हेनिया हे देश ऑस्ट्रियाला तर पोडोलिया पोलंडला दिले. डाल्मेशिया व मॉरिया व्हेनिसला मिळाले.

या तहाने ऑट्टोमान साम्राज्याची युरोपमधुन पीछेहाट सुरू झाली.

वर्ग:युरोपचा इतिहास
वर्ग:तह
इ.स. १८१९

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जानेवारी १७ - सिमोन बॉलिव्हारने कोलंबियाच्या प्रजासत्ताकत्त्वाचा जाहीरनामा प्रकाशित केला.
* फेब्रुवारी ६ - सर थॉमस स्टॅमफर्ड रॅफल्सने सिंगापुरची स्थापना केली.
* फेब्रुवारी २२ - स्पेनने फ्लोरिडाचा प्रदेश अमेरिकेला ५०,००,००० अमेरिकन डॉलरच्या मोबदल्यात विकला.
* जून २६ - सायकलचा पेटंट देण्यात आला.
* ऑगस्ट ७ - बॉयाकाची लढाई - सिमोन बॉलिव्हारच्या सैन्याने स्पेनच्या सैन्याचा पाडाव केला.
* डिसेंबर १४ - अलाबामा अमेरिकेचे २२वे राज्य झाले.

## जन्म 
* फेब्रुवारी ८ - जॉन रस्किन, इंग्लिश लेखक.
* मार्च ११ - हेन्री ट्रेट, इंग्रजी साखर उत्पादक.
* मार्च ११ - मारिअस पेटिपा, फ्रेंच बॅले नर्तक, नृत्यदिग्दर्शक.
* मे २४ - व्हिक्टोरिया, ईंग्लंडची राणी.

## मृत्यू 
* मे ८ - कामेहामेहा, हवाईचा राजा.

वर्ग:इ.स. १८१९
वर्ग:इ.स.च्या १८१० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७३८

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जुलै २० - पिएर गॉतिये दि व्हारेने एत दिला व्हेरेन्द्रे हा फ्रेंच शोधक मिशिगन सरोवराच्या पश्चिम किनाऱ्यावर पोचला.

## जन्म 
* ऑक्टोबर ११ - आर्थर फिलिप, ऑस्ट्रेलिया वसवणारा ब्रिटिश आरमारी अधिकारी.

## मृत्यू 
वर्ग:इ.स. १७३८
वर्ग:इ.स.च्या १७३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
पोलंडचा पहिला स्तानिस्लॉस

**स्तानिस्लॉस पहिला** (ऑक्टोबर २०, इ.स. १६७७:ल्वोव - फेब्रुवारी २३, इ.स. १७६६) हा सप्टेंबर २४, इ.स. १७०५ ते इ.स. १७०९ व सप्टेंबर इ.स. १७३३ ते जानेवारी २६, इ.स. १७३६ या कालात पोलंडचा राजा होता.

रफाल लेझिझिन्स्कि व ऍन कॅथरिन याब्लोनोव्स्काच्या या मुलाला राजा होण्यासाठी राजकीय आधार नव्हता परंतु एक छोटे सैन्य व लाच देण्यासाठी भरपूर पैसे, याच्या बळावर त्याने स्वतःला राजा ठरवून घेतले. स्वीडनच्या चार्ल्स बाराव्याने त्याला मान्यता दिल्यावर स्तानिस्लॉसचे स्थान बळकट झाले.

पदच्युत झालेल्या ऑगस्ट दुसऱ्याने १७०९मध्ये स्तानिस्लॉसला पदच्युत केले. १७०९ ते इ.स. १७२५पर्यंत स्तानिस्लॉस लॉरेन प्रांतात राहिला. १७२५ ते १७३३ पर्यंत तो आपल्या मुलीकडे (जी फ्रांसच्या लुई पंधराव्याची राणी झाली होती) राहिला. १७३३मध्ये ऑगस्ट दुसऱ्याचा मृत्यु झाल्यावर आपल्या जावयाची (पंधराव्या लुईची) मान्यता मिळवुन गुप्तवेशात तो वॉर्सोला पोचला. तेथे त्याला पुन्हा एकदा राजा घोषित करण्यात आले. हे पाहून रशियाने आपले सैन्य पाठवले. एक वर्षाच्या युद्धानंतर जानेवारी २६, १७३६ला स्तानिस्लॉसने पोलंडच्या राज्यपदाला अखेरचा रामराम ठोकला. जसा आला तसा गुप्तवेशात त्याने पुन्हा फ्रांसला पळ काढला.

तेथे ९० वर्षे वयाचा असताना त्याचा अंत झाला.

वर्ग:ऐतिहासिक व्यक्ती
स्तानिस्लॉल ०१
वर्ग:इ.स. १६७७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १७६६ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
टास्मानिया

**टास्मानिया** हे ऑस्ट्रेलिया देशाचे एक राज्य आहे. टास्मानिया खंडीय ऑस्ट्रेलियाच्या २४० किमी आग्नेयेस असून ह्या राज्यात टास्मानिया नावाचे प्रमुख बेट व इतर ३३६ लहान बेटे समाविष्ट केली गेली आहेत. होबार्ट ही टास्मानियाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. 

आबेल टास्मान ह्या डच शोधकाने इ.स. १६४२ साली टास्मानियाचा शोध लावला. ह्या साठी टास्मानचे नाव ह्या बेटाला देण्यात आले.

## बाह्य दुवे
* अधिकृत संकेतस्थळ 
* पर्यटन

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाची राज्ये व प्रदेश
वर्ग:बेटे
*
पवित्र रोमन साम्राज्य

**पवित्र रोमन साम्राज्य** हे मध्य युरोपमधील राज्य/देशांना एकत्रित केलेले राष्ट्र होते. त्याची रचना इ.स. ८४३मध्ये त्यावेळच्या फ्रॅंकिश साम्राज्याचा पूर्वेकडील भागातून व्हर्दुनच्या तहात झाली. 

या साम्राज्यात आत्ताच्या जर्मनीचा बराचसा भाग, चेक प्रजासत्ताक, ऑस्ट्रिया, लिच्टेन्स्टेन, स्लोव्हेनिया, बेल्जियम, लक्झेम्बर्ग, पोलंडचा बराचसा भाग व नेदरलँड्सचा काही भाग यांचा समावेश होता. काही काळासाठी यात स्वित्झरलंड, सगळे नेदरलँड्स आणि फ्रान्स व इटलीचेही काही भाग समाविष्ट होते.

याच्या राज्यकर्त्यांना पवित्र रोमन सम्राट ही पदवी होती. जवळजवळ १,००० वर्षांच्या अस्तित्वानंतर इ.स. १८०६मध्ये याचे विभाजन झाले. अठराव्या शतकात या साम्राज्याच्या पडतीच्या काळात व्होल्तेरने थट्टेने म्हणले होते की *पवित्र रोमन साम्राज्य हे आता पवित्र नाही, रोमन नाही व साम्राज्य तर मुळीच नाही.*

वर्ग:देशानुसार साम्राज्ये
वर्ग:युरोपचा इतिहास
इ.स. १७७३

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* जानेवारी १७ - कॅप्टन जेम्स कूकने अंटार्क्टिक वृत्त पार केले.
* एप्रिल २७ - भारतातील युद्धांच्या खर्चामुळे डबघाईला आलेल्या ब्रिटिश ईस्ट ईंडिया कंपनीला वाचवण्यासाठी ब्रिटिश संसदेने टी ऍक्ट करून कंपनीला उत्तर अमेरिकेशी व्यापार करण्याचा मक्ता दिला.
* डिसेंबर १६ - अमेरिकन क्रांती-बॉस्टन टी पार्टी - टी ऍक्टच्या विरोधात सन्स ऑफ लिबर्टीच्या सदस्यांनी मॉहॉक वेश धारण करून बॉस्टनच्या बंदरात चहाची खोकी फेकली.

## जन्म
## मृत्यू
* फेब्रुवारी २० - चार्ल्स इमॅन्युएल तिसरा, सार्डिनीयाचा राजा.
* मे ८ - अली बे अल-कबीर, ईजिप्तचा सुलतान.

वर्ग:इ.स. १७७३
वर्ग:इ.स.च्या १७७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
आक्रा

**आक्रा** ही घाना देशाची राजधानी व सगळ्यात मोठे शहर आहे.

वर्ग:घानामधील शहरे
वर्ग:आफ्रिकेतील देशांच्या राजधानीची शहरे
दार एस सलाम

**दार एस सलाम** हे टांझानिया देशातील सगळ्यात मोठे शहर आहे. याचे जुने नाव *झिझिमा* आहे व सध्याची लोकसंख्या २५,००,००० (इ.स. २००३चा अंदाज) आहे.

वर्ग:टांझानियामधील शहरे
दुशांबे

**दुशांबे** ही ताजिकिस्तान देशाची राजधानी व सगळ्यात मोठे शहर आहे. १९६१ सालापर्यंत ह्या शहराचे नाव *स्टॅलिनाबाद* असे होते.

येथील लोकसंख्या ५,६२,००० (इ.स. २००२ची गणना) आहे.

हे एक प्राचीन शहर असून इ.स.पू. ५व्या शतकातील वस्तु या प्रदेशात सापडल्या आहेत.

वर्ग:ताजिकिस्तानमधील शहरे
वर्ग:आशियातील देशांच्या राजधानीची शहरे
कंपाला

**कंपाला** (Kampala) ही आफ्रिकेतील युगांडा ह्या देशाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. हे शहर देशाच्या आग्नेय भागात व्हिक्टोरिया सरोवराच्या काठावर वसले आहे. २०११ साली कंपालाची लोकसंख्या सुमारे १६.६ लाख होती. एंटेबी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ हा युगांडामधील सर्वात मोठा विमानतळ कंपालाच्या ४२ किमी नैऋत्येस स्थित आहे.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ
* 

वर्ग:युगांडामधील शहरे
वर्ग:आफ्रिकेतील देशांच्या राजधानीची शहरे
*
संगणक अभियांत्रिकी

**संगणक अभियांत्रिकी** ही अभियांत्रिकीची एक प्रमुख शाखा आहे.सध्या सर्वत्र संगणक वापरले जातात. त्यामुळे संगणक अभियांत्रिकी शाखेला खूप महत्त्व आलेले आहे.संगणक अभियांत्रिकी शाखेत प्रामुख्याने संगणक प्रणाली,,पायाभूत संगणकीय गणित,माहिती व्यवस्थापन, सॉफ्टवेर निर्मिती,डाटाबेसेस ,ऑपरेटीग प्रणाली  संगणक रचना यांचा समावेश होतो.
 

वर्ग:संगणक अभियांत्रिकी
वर्ग:संगणकशास्त्र
षान्शी

''''* (सोपी चिनी लिपी: 山西; पारंपरिक चिनी लिपी: 山西; फीनयीन: Shānxī; वेड-जाइल्स: *Shan-hsi* ; उच्चार: षान्शी; अर्थ: *पर्वताच्या पश्चिमेकडे'' ; ) हा चीनच्या उत्तर-मध्य भागाकडील प्रांत आहे. 'षान्शी' या नावाचा अर्थ 'पर्वताच्या पश्चिमेकडील प्रदेश', असा असून हा प्रदेश थायहांग पर्वतरांगेच्या पश्चिम उतारापाशी वसलेला असल्यामुळे त्याला एतदर्थाचे नाव पडले. याच्या पूर्वेस हपै, दक्षिणेस हनान, पश्चिमेस षा'न्शी आणि उत्तरेस आंतरिक मंगोलिया हे चीनमधील महसुली विभाग आहेत. थाय्युआन येथे षान्शीची राजधानी आहे,

षान्शीजवळच षा'न्शी नावाचा वेगळा प्रांत आहे.

## बाह्य दुवे 
* 
* 

वर्ग:चीनचे प्रांत
स्टेफी ग्राफ

**स्टेफानी** तथा *स्टेफी* **मरिआ ग्राफ** (जून १४, इ.स. १९६९, मानहाइम, जर्मनी) ही जर्मनीतील आत्तापर्यंतची सर्वात जास्त यश-कीर्ती मिळविलेली टेनिस खेळाडू आहे.
 
## स्पर्धात्मक यश 
स्टेफी ग्राफने जगातील महत्त्वाच्या ग्रँड स्लॅम स्पर्धांंमध्ये २२ वेळा विजेतेपद पटकविले : सात वेळा विंबल्डन, सहा वेळा फ्रेंच ओपन, चार वेळा ऑस्ट्रेलिअन ओपन, पाच वेळा अमेरिकन ओपन. अशाप्रकारचे यश मिळवणाऱ्यांत ऑस्ट्रेलियाच्या मार्गारेट स्मिथ कौर्ट (२४ वेळ विजेती) आणि सेरेना विल्यम्स (२३ वेळ विजेती) पाठोपाठ स्टेफी ग्राफचा जगात तिसरा क्रमांक लागतो. १०७ जागतिक स्पर्धाविजेतेपदांसह (एकेरी विजेतेपद) ती मार्टिना नवरातिलोवा आणि ख्रिस एव्हर्ट पाठोपाठ तिसऱ्या स्थानावर आहे. स्टेफीने ऑलिंपिक स्पर्धा तसेच फेडेरेशन कप (१९८७ आणि १९९२) स्पर्धांमधेही चांगली कामगिरी बजावली.

१९८८ साली स्टेफीने सर्व ग्रँड स्लॅम स्पर्धा तसेच त्या वर्षीच्या सेऊल ऑलिंपिकमधील टेनिसमधील महिला एकेरीचे विजेचेपद जिंकून 'गोल्डन ग्रँड स्लॅम' पूर्ण केले.

## व्यक्तिगत 
स्टेफीच्या पतीचे नाव आंद्रे अगासी आहे.

ग्राफ, स्टेफी
ग्राफ, स्टेफी
ग्राफ, स्टेफी
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
साबू दस्तगीर

**साबू दस्तगीर** (जानेवारी २७, इ.स. १९२४:म्हैसूर जवळ कारापूर - डिसेंबर २, इ.स. १९६३:चॅट्सवर्थ, कॅलिफोर्निया) हा हॉलिवूडमध्ये सफल झालेला पहिला भारतीय अभिनेता होता.

## चित्रपट
साबूने वयाच्या १३व्या वर्षी प्रथम सिनेमात काम केले. यानंतर अंदाजे २०-२५ चित्रपटांत विविध भूमिका केल्या. द थीफ ऑफ बगदाद या चित्रपटातील *अबु*ची भूमिका सगळ्यात स्मरणीय ठरली. याशिवाय जंगलबुक, मॅन ईटर्स ऑफ कुमाउं वगैरे अनेक चित्रपटांतील भूमिका समीक्षकांची दाद घेउन गेल्या.

## हवाई दल
इ.स. १९४४मध्ये साबू अमेरिकेचा नागरिक झाला व अमेरिकेच्या हवाई दलात टेल गनर (विमानाच्या शेपटात बसून मोठी बंदूक चालवणारा) म्हणून रुजू झाला. अनेक वेळा लढाईत भाग घेउन त्याने डिस्टींग्विश्ड फ्लाईंग क्रॉस हे पदक मिळवले.

## खाजगी जीवन
साबू मैसूरच्या महाराजाच्या महावताचा मुलगा होता. हत्तीशाळा स्वच्छ करीत असताना पाश्चिमात्य चित्रपट निर्देशक रॉबर्ट जे. फ्लॅहर्टीच्या नजरेस पडला व त्याने साबूला आपल्या एलिफंट बॉय या चित्रपटात भूमिका दिली. साबूच्या नावाबद्दल मतभेद आहेत. पत्रकार फिलिप लीबफ्रीडच्या मते याचे खरे नाव *सेलार शेख साबू* असे होते. साबूने इ.स. १९४८मध्ये मेरिलिन कूपर नावाच्या अभिनेत्रीशी लग्न केले. त्यांना दोन अपत्ये झाली. साबूच्या मित्रमंडळीत जेम्स स्टुअर्ट, रोनाल्ड रेगन वगैरे हॉलिवुडातील प्रसिद्ध व्यक्तिमत्त्वे होती.

## बाह्य दुवे
* आय.एम.डी.बी. कॉम - प्रोफाइल (इंग्लिश मजकूर)

वर्ग:भारतीय व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९२४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६३ मधील मृत्यू
ट्राजान

**मार्कस उल्पियस नर्व्हा ट्रैआनस** तथा **ट्राजान** (सप्टेंबर १८, इ.स. ५३:इटालिका - ऑगस्ट ९, इ.स. ११७) हा तथाकथित *पाच शहाण्या रोमन सम्राटां*पैकी दुसरा होता.

त्याने इ.स. ९८ ते मृत्यूपर्यंत राज्य केले. त्याच्या राज्यकाळात रोमन साम्राज्याचा विस्तार आफ्रिका, युरोप व आशिया या खंडांत झाला. इ.स. १०१मध्ये त्याने दाशियाचे राज्य जिंकले व तद्नंतर सध्याचे जॉर्डन व सौदी अरेबियाचा काही भाग जिंकला. ट्राजानच्या र्काळात रोमन साम्राज्य इंग्लंड पासून इराक व फ्रान्सपासून लिबिया व इजिप्तपर्यंत पसरलेले होते.

इ.स. ११७मध्ये लढाईत असताना त्याचा जलोदराने मृत्यू झाला.

वर्ग:रोमन सम्राट
वर्ग:इ.स. ५३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. ११७ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नर्व्हा

**मार्कस कोकैअस नर्व्हा** (नोव्हेंबर ८, इ.स. ३० - जानेवारी २७, इ.स. ९८) हा तथाकथित *पाच शहाण्या रोमन सम्राटां*पैकी पहिला होता.

त्याने सप्टेंबर १८, इ.स. ९६ ते मृत्युपर्यंत राज्य केले. सम्राटपदी येताच त्याने आधीच्या सम्राटाने कैद केलेले राजकीय कैदी सोडून दिले, त्यांची मालमत्ता परत केली आणि रोमन सेनेटला कारभारात सामील करून घेतले.

वर्ग:रोमन सम्राट
वर्ग:इ.स. ३० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. ९८ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पोप सर्जियस दुसरा

**सर्जियस दुसरा** (??? - जानेवारी २७, इ.स. ८४७) हा इ.स. ८४४ ते मृत्युपर्यंत पोप होता.

ग्रेगोरी चौथ्याच्या मृत्युनंतर रोममधील जनतेनी आर्चडीकन जॉनला पोप निवडले पण उच्चवर्गातील लोकांनी सर्जियसची निवड केली. त्यानंतरच्या झटापटीत जॉनला पकडण्यात आले व सर्जियसने त्याचा मृत्युदंड माफ केला.

सर्जियस पोप झाला परंतु त्याला पवित्र रोमन सम्राट लोथारची मान्यता नव्हती. लोथारने आपल्या मुलाला सैन्य घेउन सर्जियसला पदच्युत करण्यासाठी पाठवले. सर्जियसने संधि करून पोपपदाच्या बदल्यात लोथारला लॉम्बार्डीचा राजा घोषित केला.

पुढे सर्जियसच्या पोपकालात साराकन सैन्याने रोम वर हल्ला करून लुटुन नेले. याकाळात रोममध्ये भ्रष्टाचार व लाचखोरी अनिर्बंध चालु होती.

सर्जियस दुसरा
वर्ग:इ.स. ८४७ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
लागोस

**लागोस** हे नायजेरिया देशातील सर्वात मोठे शहर आहे. लागोस आफ्रिका खंडातील दुसरे तर जगातील १५ वे सर्वात मोठे शहर आहे. ह्या शहराची लोकसंख्येचा अंदाजे ८० लाख आहे.

वर्ग:नायजेरियामधील शहरे
*
हैती

**हैती** हा देश कॅरिबियन समुद्रातील हिस्पॅनियोला बेटाच्या पश्चिम भागात आहे. हैतीच्या पूर्वेला डॉमिनिकन प्रजासत्ताक हा देश आहे. हैती ग्रेटर अँटिल्सचा भाग आहे. पोर्ट औ प्रिन्स ही हैतीची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.

हैती या देशाचे क्षेत्रफळ २७,७५० वर्ग किलोमीटर इतके असून लोकसंख्या ९.८ दशलक्ष आहे. या देशात गूर्ड हे चलन प्रचलित आहे. हैतीतील फक्त ४५ टक्के नागरिक साक्षर असून या देशाची शासकीय भाषा फ्रेंच आहे. 

हैती हा स्वातंत्र्य मिळालेला लॅटिन अमेरिकेतील सर्वात पहिला देश होता. या देशाला इ.स. १८०४ मध्ये फ्रेंचांच्या वसाहतींकडून स्वातंत्र्य मिळाले. येथील लोकसंख्येपैकी बहुतांश लोक कृष्णवर्णीय आहेत. उर्वरित नागरिक म्हणजे येथे स्थायिक झालेल्या फ्रेंचाच्या आणि गुलामंच्या वर्णसंकरातून जन्मलेली प्रजा आहे.  

हैतीचे मुख्य उत्पादन कॉफी हे आहे. तसेच कापूस, कोको आणि तंबाखूचे उत्पादनही येथे मोठ्या प्रमाणात होते. या देशात बॅाक्साईट हे खनिज मोठ्या प्रमाणात सापडते. तसेच येथे पर्यटनाद्वारे मोठ्या प्रमाणात परकीय चलन प्राप्त केले जाते.

## इतिहास 
### नावाची व्युत्पत्ती 
### प्रागैतिहासिक कालखंड
### अर्वाचीन इतिहास 
#### २०१०चा भूकंप 
जानेवारी १२, इ.स. २०१० रोजी स्थानिक वेळेप्रमाणे संध्याकाळी ४:५३ वाजता हैती रिश्टर मापनपद्धतीनुसार ७.० इतकी तीव्रता असलेल्या भूकंपाने हादरले. हा भूकंप मागील २०० वर्षांतील सगळ्यात तीव्र भूकंप होता.. यामुळे कॅरिबियन समुद्रात त्सुनामी होण्याची शक्यता निर्माण झाली होती.

या भूकंपात हैतीमध्ये अतोनात नुकसान झाले. भूकंपाच्या केंद्रबिंदूपासून जवळ असलेले राजधानीचे शहर पोर्ट-औ-प्रिन्स जमीनदोस्त झाले. हैतीतील बहुतांश इमारती बांधतानाच कमकुवत बांधल्यामुळे कोसळल्या. राष्ट्रपती महाल, संसद आणि राष्ट्रीय कॅथेड्रल या इमारतीही कोसळल्या. जमिनीखाली अंदाजे १० किमी केंद्रबिंदू असलेल्या या भूकंपामुळे १ लाख पर्यंत व्यक्ती मरण पावल्याचा अंदाज आहे.

## भूगोल 
### चतुःसीमा 
### राजकीय विभाग
### मोठी शहरे 
## समाजव्यवस्था 
### वस्तीविभागणी 
### धर्म
हैती ख्रिश्चन देश आहे. येथील ८०% व्यक्ती रोमन कॅथोलिक धर्म पाळतात. प्रोटेस्टंट १६% आहेत तर उरलेले इतर धर्म पाळतात. येथील ख्रिश्चन व इतर लोक हैती व्हूडू हा धर्मही मानतात.

### शिक्षण 
### संस्कृती
## राजकारण 
## अर्थतंत्र
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:कॅरिबियन
वर्ग:लॅटिन अमेरिका
आर्थर फिलिप

thumb|right|आर्थर फिलिप	

**आर्थर फिलिप** (ऑक्टोबर ११, इ.स. १७३८:लंडन - ऑगस्ट ३१, इ.स. १८१४:बाथ, इंग्लंड) हा ब्रिटिश आरमारी अधिकारी आणि ऑस्ट्रेलियातील पहिल्या युरोपीय वसाहतीचा राज्यपाल होता.

## आरमारी सेवा
आर्थर हा एलिझाबेथ व जेकब फिलिपचा मुलगा होता. थोडेसे शालेय शिक्षण घेतल्यावर तो वयाच्या १३व्या वर्षी जहाजावर प्रशिक्षणासाठी गेला. पंधराव्या वर्षी तो ब्रिटिश आरमारात दाखल झाला. या काळात त्याने मिनोर्काच्या लढाईत भाग घेतला. युद्ध संपल्यावर त्याने हॅंपशायरमध्ये शेती पत्करली.
इ.स. १७७४मध्ये तो पोर्तुगीझ आरमारात कॅप्टन म्हणून रुजू झाला व स्पेनविरूद्ध लढाईत लढला. इ.स. १७७८मध्ये ईंग्लंडने फ्रांसशी युद्ध पुकारले व फिलिपला परत बोलावले. इ.स. १७७९मध्ये त्याला स्वतःचे जहाज (बेसिलिस्क) मिळाले. इ.स. १७८४त पुन्हा तो हॅम्पशायरला गेला.

## न्यू साउथ वेल्स
इ.स. १७८६मध्ये आपल्या शेजाऱ्याच्या मदतीने त्याने न्यू साउथ वेल्सचे राज्यपालपद व सिरियस नावाचे जहाज मिळवले. ब्रिटिश सरकारने याबरोबर त्याला ७७८ कैदी व काही शिपाई देउन नवीन देश वसवण्याचा आदेश दिला. आठ महिन्यांनी जानेवारी २६, इ.स. १७८८ रोजी तो सध्याच्या सिडनी येथे पोचला व तेथे शहर स्थापले. अनेक खडतर प्रसंगांना तोंड देउन त्याने ही वसाहत यशस्वी केली.

इ.स. १७९३च्या मे महिन्यात तो परत लंडनला गेला व निवृत्ति स्वीकारली. त्यानंतरचा काल त्याने समुद्रकिनाऱ्यावर बाथ येथे घालवला.

फिलिप, आर्थर
फिलिप, आर्थर
फिलिप, आर्थर
छिंदवाडा

भारतातील मध्य प्रदेश राज्यातील जिल्हा व शहर.

वर्ग:मध्य प्रदेशमधील शहरे
वर्ग:छिंदवाडा जिल्हा
चेक प्रजासत्ताक

**झेकीया** (, ) हा मध्य युरोपातील एक भूपरिवेष्ठित देश आहे. झेकीयाच्या उत्तरेस पोलंड, पूर्वेस स्लोव्हाकिया, दक्षिणेस ऑस्ट्रिया तर पश्चिमेस जर्मनी हे देश आहेत. प्राग ही झेकीयाची राजधानी व सर्वांत मोठे शहर आहे.

१९१८ ते १९९३ दरम्यान हा देश चेकोस्लोव्हाकिया ह्या भूतपूर्व देशाचा एक भाग होता. १ जानेवारी १९९३ रोजी चेकोस्लोव्हाकियाचे शांततापूर्वक विघटन झाले व झेकीया आणि स्लोव्हाकिया हे दोन नवीन देश निर्माण झाले. २०१६ पर्यंत ह्या देशाला चेक प्रजासत्ताक म्हणून ओळखले जात होते

## भूगोल 
### राजकीय विभाग 
* मोराव्हिया
* बोहेमिया

### मोठी शहरे 
## समाजव्यवस्था 
### वस्तीविभागणी 
झेकीयामधील बहुतांश लोक चेक आहेत (९४.२%, पैकी ३.७%नी मोराव्हियन वंशीय असल्याचे तर ०.१%ने सिलेसियन वंशीय असल्याचे जाहीर केले.) याखेरीज स्लोव्हाक (१.९%), पोलिश (०.५%), व्हियेतनामी (०.४४%), जर्मन (०.४%) व काही प्रमाणात जिप्सी लोकही येथे राहतात.

### धर्म 
जवळच्या एस्टोनिया देशाप्रमाणे झेकीयामध्ये बहुतांश व्यक्ती निधर्मी आहेत. यात निधर्मी, नास्तिक व कोणताही धर्म न मानणाऱ्यांचा समावेश आहे. झेकीयामधील ५९% व्यक्ती स्वतःस असे निधर्मी मानतात तर २६.८% लोक रोमन कॅथोलिक व २.५% प्रोटेस्टंट पंथीय ख्रिश्चन आहेत.

येथील लोकांपैकी १९% लोकांच्या मते जगात देव आहे तर ५०% लोकांच्या मते देव किंवा देवासारखी शक्ती जगात आहे तर ३०% लोकांनी सांगितले की जगात देव वा तत्सम शक्ती अस्तित्वात नाही.

## खेळ 
* ऑलिंपिक खेळात
## संदर्भ 
## बाह्य दुवे
* 
* 
* 

वर्ग:युरोपातील देश
कोलंबो

**कोलंबो** (सिंहला: කොළඹ, तमिळ: கொழும்பு) ही श्रीलंकेची सांस्कृतिक व आर्थिक राजधानी आणि देशातील सर्वात मोठे शहर आहे. १९७८ साली श्रीलंकेची राजधानी जवळच्या श्री जयवर्धनेपुरा कोट ह्या कोलंबोच्या उपनगरामध्ये हलवण्यात आली. कोलंबो शहर श्रीलंका बेटाच्या हिंदी महासागरावरील पश्चिम किनाऱ्यावर वसले आहे. कोलंबो शहराची लोकसंख्या ७.५ लाख इतकी तर महानगर कोलंबोची लोकसंख्या ६० लाख इतकी आहे.

भंडारनायके आंतरराष्ट्रीय विमानतळ हा श्रीलंकेमधील प्रमुख विमानतळ कोलंबोच्या ३५ किमी उत्तरेस असून श्रीलंकन एरलाइन्सचे मुख्यालय येथेच आहे. देशांतर्गत वाहतूकीसाठी श्रीलंका रेल्वेचे अनेक मार्ग कोलंबोला इतर शहरांसोबत जोडतात. येथील कोलंबो फोर्ट रेल्वे स्थानकावरून सर्व प्रमुख रेल्वेगाड्या सुटतात. 

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ
* 

वर्ग:श्रीलंकेमधील शहरे
सॅम्युएल कॉल्ट

thumb|right|सॅम्युअल कॉल्ट
**सॅम्युअल कॉल्ट** (जुलै १९, इ.स. १८१४:हार्टफर्ड, कनेटिकट - जानेवारी १०, इ.स. १८६२) हा अमेरिकन संशोधक होता. त्याने रिव्होल्व्हर पिस्तुलचा शोध लावला.

कॉल्टने अगदी लहानपणी त्याच्या वडिलांच्या कापडगिरणीतील यंत्रे पाहिली होती व ती कशी चालतात याचा अभ्यास केला होता. वयाच्या १५व्या वर्षी त्याने घर सोडले व भारताला जाणाऱ्या जहाजावर तो खलाशी झाला. अमेरिकेहून भारताच्या सफरीत त्याने जहाजाचे कॅप्स्टन पाहिले व त्यावरून त्याला स्वयंचलित पिस्तुलाची कल्पना आली.

इ.स. १८३५मध्ये त्याने आपल्या या कल्पनेचा युरोपीय पेटंट घेतला व पुढील वर्षी अमेरिकन पेटंटही मिळवला. मार्च ५, इ.स. १८३६ रोजी त्याने पहिले रिव्होल्व्हर पिस्तुल पॅटरसन, न्यूजर्सी येथे तयार केले परंतु अमेरिकन लोकांनी या नवीन शोधाला अपेक्षेप्रमाणे प्रतिसाद दिला नाही व कॉल्टच्या कंपनीने इ.स. १८४२मध्ये दिवाळे काढले. इ.स. १८४६ पर्यंत त्याने नवीन पिस्तुले तयार केली नाहीत.

इ.स. १८४७मध्ये त्याने पुन्हा उत्पादन सुरू केले व स्वतः सगळे (कच्चा माल घेण्यापासून तयार पिस्तुले विकण्यापर्यंत) करण्याऐवजी त्याने पगारदार मदतनीस घेतले. यानंतर लवकरच अमेरिकन सरकारने त्याच्याकडून पिस्तुले विकत घेण्यास सुरुवात केली. यानंतर कॉल्ट व त्याच्या कंपनीने मागे वळून पाहिले नाही व आत्तापर्यंत कोट्यावधी पिस्तुले विकली आहेत.

कॉल्ट, सॅम्युअल
कॉल्ट, सॅम्युअल
कॉल्ट, सॅम्युअल
वर्ग:अमेरिकन संशोधक
चार्ल्स डार्विन

thumb
**चार्ल्स रॉबर्ट डार्विन** हा एक जीवशास्त्रज्ञ होता. त्याला उत्क्रांतिवादाचा जनक समजले जाते. त्याने मांडलेल्या उत्क्रांतिवादाच्या सिद्धांताने जगातील जीवसृष्टीच्या उत्पत्ती व विकासाची कशी प्रगती होत गेली हे शास्त्रशुद्धरीत्या उलगडून दाखवले.

इंग्लंडमधील श्रॉपशायर परगण्यात फेब्रुवारी १२, इ.स. १८०९ रोजी चार्ल्सचा जन्म झाला. १८१८ मध्ये तो शाळेत जाऊ लागला. त्याला रसायनशास्त्राची फार आवड होती म्हणून आपल्या भावाच्या मदतीने त्याने आपल्या घराच्या बाहेर एका कोपऱ्यात छप्पर घालून एक छोटीशी प्रयोगशाळा उभारली होती व तेथे तो प्रयोग करत बसे. त्याचे शाळकरी सोबती त्याच्या या नादाची टर उडवत. कालांतराने त्याची डॉ. ग्रॅट या जीवशास्त्रज्ञाची ओळख झाली. डार्विनने १८२५ मध्ये केंब्रिज विद्यापीठाच्या क्राइस्ट महाविद्यालयात नाव नोंदवून पदवी मिळवली. तेथे त्याला जीवजिवाणू व कीटक निरीक्षणाचा नाद लागला. 

१८२६ मध्ये कॅप्टन किंगने दक्षिण अमेरिकेच्या संशोधनाची मोहीम काढली. त्याच्या हेन्स्लो नावाच्या मित्राच्या निमंत्रणावरून डार्विन मोहिमेत सामील झाला. त्या मोहिमेवर तो पाच वर्षे होता. निरनिराळे पक्षी-प्राणी एकमेकांशी कसे वागतात, कसे एकमेकांशी जुळवून घेतात, याचे निरीक्षण व अभ्यास त्याने केला व तेथे उत्क्रांतिवाद, सहजीवन, 'बळी तो कान पिळी', ही मूलभूत नैसर्गिक तत्त्वे तो शिकला. माणसाचा मूळ पुरुष, चारपायी पायाच्या माकडापासून झाला असला पाहिजे असे विचार त्याच्या डोक्यात घुमू लागले. वेगवेगळे प्राणी कसे निर्माण झाले या विषयावरच्या त्याच्या Origin of Species या नोव्हेंबर २४ रोजी प्रकाशित झालेल्या शोधप्रबंधाच्या १२५० प्रति एका दिवसात खपल्या. हा सिद्धांत बायबलच्या विरुद्ध जात होता. त्याचा निषेध करण्यासाठी १८६० मध्ये ऑक्‍सफर्डमध्ये विल्बर फोर्स या बिशपने सभा बोलावली. ले डी हूकर या शास्त्रज्ञाने डार्विनची बाजू सडेतोड व सोदाहरण मांडली. बिशपला डार्विनचा सिद्धांत मान्य करावाच लागला. डार्विनला त्या यशाचीना खंतना खेद. तो कार्यातच मग्न राहिला.

## पुस्तके 
* डिसेंट ऑफ मॅन
* जातींच्या उद्गमवर

## हे सुद्धा पहा 
* नैसर्गिक निवड
* बलिष्ठ अतिजीविता

## संदर्भ
## बाह्य दुवे 
* चार्ल्स डार्विन 
* 

वर्ग:जीवशास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १८०९ मधील जन्म
वूड्रो विल्सन

**थॉमस वूड्रो विल्सन**  shist utkranti 

इंग्लिश: *Thomas Woodrow Wilson*) (डिसेंबर २८, इ.स. १८५६; स्टाँटन, व्हर्जिनिया, अमेरिका - फेब्रुवारी ३, इ.स. १९२४, वॉशिंग्टन डी.सी., अमेरिका) हा अमेरिकेचा २८वा अध्यक्ष होता. ४ मार्च, इ.स. १९१३ ते ४ मार्च, इ.स. १९२१ या कालखंडात याने राष्ट्राध्यक्षपदाची सूर्त्रे सांभाळली. इ.स. १९१२ सालातल्या निवडणुकींत प्रोग्रेसिव्ह पक्षाचा उमेदवार थियोडोर रूझवेल्ट व रिपब्लिकन पक्षाचा उमेदवार विल्यम हॉवार्ड टाफ्ट यांच्यात पारंपरिक रिपब्लिकन मतदार विभागले गेल्यामुळे डेमोक्रॅट उमेदवारीवर उभा राहिलेला विल्सन अध्यक्षपदी निवडून आला. अध्यक्ष होण्यापूर्वी हा इ.स. ११ ते इ.स. १९१३ या काळात न्यूजर्सी संस्थानाचा ४५वा राज्यपाल होता.

याच्या अध्यक्षपदाच्या कालादरम्यान पहिले महायुद्ध झाले. विल्सन प्रशासनाने फेडरल फार्म लोन ऍक्ट, अंडरवूड टॅरिफ, शेरमान अँटीट्रस्ट ऍक्ट सारखे महत्त्वाचे कायदे केले, तसेच फेडरल ट्रेड कमिशन व फेडरल रिझर्व सिस्टिम या निमसरकारी संस्था उभारल्या.

## बाह्य दुवे 
* 
* 
* 

वर्ग:अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १८५६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९२४ मधील मृत्यू
वर्ग:डेमोक्रॅटिक पक्ष (अमेरिका) मधील राजकारणी
वर्ग:न्यू जर्सीचे गव्हर्नर
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स. १८१४

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* फेब्रुवारी १ - फिलिपाईन्सच्या मेयोन ज्वालामुखीचा उद्रेक १,२०० ठार.
* मार्च ७ - नेपोलियन बोनापार्टने क्राओनची लढाई जिंकली.
* मे ४ - नेपोलियन बोनापार्ट हद्दपारीची शिक्षा भोगण्यासाठी एल्बा येथे पोचला.
* मे १७ - फ्रांसने मोनॅको ऑस्ट्रियाला दिले.
* मे १७ - नॉर्वेने नवीन संविधान अंगिकारले.
* मे ३० - पॅरिसचा पहिला तह - नेपोलियन बोनापार्टला एल्बा येथे हद्दपारीची शिक्षा.

## जन्म 
* मे ९ - दादोबा पांडुरंग तर्खडकर, इंग्लिश व्याकरणकार, ग्रंथकार
* जुलै १९ - सॅम्युअल कॉल्ट, अमेरिकन संशोधक.
* तात्या टोपे-१८५७ च्या उठावामधील सेनानी.

## मृत्यू 
* ऑगस्ट ३१ - आर्थर फिलिप, ब्रिटिश आरमारी अधिकारी.

वर्ग:इ.स. १८१४
वर्ग:इ.स.च्या १८१० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
सर हॅरी स्मिथ

thumb|right|सर हॅरी स्मिथ
लेफ्टेनंट जनरल सर **हॅरी जॉर्ज वेकलिन स्मिथ** (जून २८, इ.स. १७८७:व्हिट्लेसी, इंग्लंड - ऑक्टोबर १२, इ.स. १८६०) हा इंग्लिश सेनापती होता.

## अमेरिका, युरोप, आफ्रिका
वयाच्या १८व्या वर्षी हॅरी स्मिथने लष्करात नोकरी पत्करली. त्याला लगेच दक्षिण अमेरिकेला पाठवण्यात आले. त्यानंतर त्याने इ.स. १८०८ ते इ.स. १८१४च्या तुलुच्या लढाई पर्यंत अनेक लढायांत भाग घेतला. यानंतर स्मिथ अमेरिकेत गेला व ब्लाडेन्सबर्गच्या लढाईत लढला. त्यानंतरच्या वॉटरलूच्या लढाईतही तो होता. इ.स. १८२८ मध्ये त्याला केप ऑफ गुड होपला जाण्याचा हुकुम मिळाला. तेथे त्याने इ.स. १९३४ ते इ.स. १९३६ पर्यंत काफिर युद्धात भाग घेतला. त्याची कामगिरी पाहून त्याला क्वीन एडिलेड प्रांताचा राज्यपाल करण्यात आले. या काळात त्याने दक्षिण आफ्रिकेच्या रहिवाश्यांना 'सुसंस्कृत' करण्याचा प्रयत्न चालवला. परंतु यामुळे त्याला हे रहिवासी व स्थानिक डच जनतेचा रोष सहन करावा लागला. त्याला आफ्रिकेतून भारतात जाण्याचा हुकुम मिळाला.

## भारत
भारतात येण्यापूर्वी स्मिथला डेप्युटी ऍड्जुटंट जनरलचा हुद्दा दिल्या गेला. त्याने भारतात ग्वाल्हेरच्या लढाईत व शिखांविरूद्धच्या लढाईत भाग घेतला व नाइट कमांडर ऑफ ब्रिटिश एम्पायरचा खिताब मिळविला. त्या नंतर स्मिथ सर ह्यु गोच्या हाताखाली मडकी आणि फिरुझशाहला लढला. यातील कामगिरीच्या जोरावर त्याला स्वतःचे सैन्य देण्यात आले. जानेवारी २८, इ.स. १८४६ रोजी त्याने अलिवालच्या लढाईत सतलजच्या किनाऱ्यावर शिख सैन्याचा पूर्ण पराभव केला. येथे न थांबता फेब्रुवारी १०ला त्याने सोब्राओनच्या लढाईतही पराक्रम गाजविला.

## परत आफ्रिका
इ.स. १८४७मध्ये स्मिथ परत दक्षिण आफ्रिकेला केप कॉलोनीचा राज्यपाल व राजदूत म्हणून परतला. येथे त्याने बोअर युद्धात भाग घेतला. इ.स. १९५२मध्ये वरिष्ठ सेनापतींच्या नकळत त्याला ईंग्लंडला परत बोलावले गेले. तेथे त्याने दक्षिण आफ्रिकेतील राजवटीत सुधारणा करण्यासाठी प्रयत्न चालवले.

स्मिथ, सर हॅरी
स्मिथ, सर हॅरी
स्मिथ, सर हॅरी
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
इ.स. १७३६

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* जानेवारी २६ - पोलंडचा राजा स्तानिस्लॉस पहिला याने पदत्याग केला.

## जन्म
* जानेवारी १९ - जेम्स वॅट, स्कॉटिश संशोधक.

## मृत्यू
वर्ग:इ.स. १७३६
वर्ग:इ.स.च्या १७३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे