२०१९-२०२१ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा

**२०१९-२०२१ आयसीसी वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिप** ही कसोटी क्रिकेटच्या आयसीसी वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिपची उद्घाटन आवृत्ती होती. त्याची सुरुवात १ ऑगस्ट २०१९ रोजी २०१९ ॲशेस मालिकेतील पहिल्या कसोटीने झाली आणि जून २०२१ मध्ये रोझ बाउल, साउथॅम्प्टन येथे अंतिम सामन्यासह समाप्त झाली.

आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेने (आयसीसी) २०१० मध्ये प्रथम जागतिक कसोटी चॅम्पियनशिपच्या कल्पनेला मान्यता दिल्यानंतर आणि २०१३ आणि २०१७ मध्ये उद्घाटन स्पर्धा आयोजित करण्याच्या दोन रद्द केलेल्या प्रयत्नांनंतर जवळजवळ एक दशक आले.

त्यात बारापैकी नऊ कसोटी खेळणाऱ्या राष्ट्रांचा समावेश होता, त्यापैकी प्रत्येकाने इतर आठपैकी सहा संघांविरुद्ध कसोटी मालिका खेळायची होती. प्रत्येक मालिकेत दोन ते पाच सामन्यांचा समावेश होता, त्यामुळे सर्व संघांना सहा मालिका खेळायच्या होत्या (तीन मायदेशात आणि तीन परदेशात), तरी त्यांना तितक्याच कसोटी सामने खेळायचे नव्हते. प्रत्येक संघ प्रत्येक मालिकेतून जास्तीत जास्त १२० गुण मिळवू शकला आणि लीग टप्प्याच्या शेवटी सर्वाधिक गुण मिळवणारे दोन संघ अंतिम फेरीत लढतील. अंतिम फेरीत सामना ड्रॉ किंवा टाय झाल्यास, अंतिम सामना खेळणारे दोन संघ संयुक्त विजेते घोषित केले जातील.

या चॅम्पियनशिपमधील काही कसोटी मालिका या २०१९ च्या ॲशेस मालिकेसारख्या दीर्घकाळ सुरू असलेल्या मालिकेचा भाग होत्या.

२ फेब्रुवारी २०२१ रोजी, कोविड-१९ महामारीमुळे, ऑस्ट्रेलियाने दक्षिण आफ्रिकेविरुद्धची त्यांची परदेशी मालिका पुढे ढकलली, परिणामी न्यू झीलंडला अंतिम फेरीत जाण्याची हमी मिळाली. ६ मार्च २०२१ रोजी, भारताने घरच्या कसोटी मालिकेत इंग्लंडला ३-१ ने पराभूत करून अंतिम फेरीसाठी आपला प्रवेश निश्चित केला. अंतिम सामन्यात न्यू झीलंडने २००० आयसीसी नॉकआउट ट्रॉफी जिंकल्यानंतर त्यांचे दुसरे जागतिक क्रिकेट विजेतेपद मिळवून आठ गडी राखून विजय मिळवला.

## स्वरूप 
ही स्पर्धा दोन वर्षांपासून खेळवली गेली. प्रत्येक संघ सहा इतर प्रतिस्पर्ध्यांशी खेळणार होता, तीन घरच्या मैदानावर आणि तीन बाहेरच्या मैदानावर. प्रत्येक मालिकेत दोन ते पाच कसोटी सामन्यांचा समावेश होता. म्हणून, सर्व सहभागींनी समान संख्येच्या कसोटी खेळल्या नाहीत, परंतु समान संख्येच्या मालिका खेळल्या. साखळी टप्प्याच्या शेवटी अव्वल दोन संघ अंतिम फेरीत खेळले. प्रत्येक सामना पाच दिवसांचा आहे.

### गुण प्रणाली
आयसीसीने ठरवले की, मालिकेच्या लांबीकडे दुर्लक्ष करून प्रत्येक मालिकेतून समान गुण मिळतील, जेणेकरून कमी कसोटी खेळणाऱ्या देशांचे नुकसान होणार नाही. मालिकेतील निकालांसाठी गुण दिले जाणार नाहीत, तर केवळ सामन्यांच्या निकालांसाठी दिले जातील, असेही त्यांनी ठरवले. मॅच डेड रबर आहे की नाही याची पर्वा न करता या मालिकेतील सर्व सामन्यांमध्ये समान रीतीने विभागल्या जातील, जेणेकरून प्रत्येक सामना मोजला जाईल. म्हणून, पाच सामन्यांच्या मालिकेत, प्रत्येक सामन्यात २०% गुण उपलब्ध असतील, तर दोन सामन्यांच्या मालिकेत, प्रत्येक सामन्यात ५०% गुण उपलब्ध असतील.

त्यामुळे, मालिका २, ३, ४ किंवा ५ सामन्यांची आहे की नाही यावर अवलंबून, एक सामना जिंकण्यासाठी दिलेली गुणांची संख्या ही मालिकेतील जास्तीत जास्त शक्यतेच्या दीड, एक तृतीयांश, एक चतुर्थांश किंवा पाचवी असेल. आयसीसीने असेही ठरवले की बरोबरीचे मूल्य विजयाच्या निम्मे आणि अनिर्णित विजयाच्या एक तृतीयांश मूल्याचे असावे. याचा अर्थ असा होतो की प्रत्येक सामन्यानंतर, एका संघाला मालिकेतील उपलब्ध एकूण गुणांपैकी अर्धा, तिसरा, चतुर्थांश, पाचवा, सहावा, आठवा, नववा, दहावा, बारावा किंवा पंधरावा गुण दिला जाऊ शकतो, निकालावर अवलंबून आहे आणि मालिकेत किती सामने आहेत. सरतेशेवटी, याचा अर्थ असा होतो की मालिकेतील उपलब्ध एकूण गुणांची एक आकृती अतिशय काळजीपूर्वक निवडली जाणे आवश्यक आहे, कारण या सर्व भिन्न अपूर्णांकांमध्ये (३६० पूर्णांक) विभाजित केल्यावर अनेक संख्या सर्व पूर्णांक देत नाहीत. एक अत्यंत संमिश्र संख्या असल्याने, जेव्हा १२० या सर्व अपूर्णांकांमध्ये विभागले गेले तेव्हा एक वगळता सर्व प्रकरणांमध्ये पूर्णांक प्राप्त झाला–३ सामन्यांच्या मालिकेत ड्रॉसाठी दिले जाणारे गुण १३⅓ (१२० च्या तृतीयांशपैकी एक तृतीयांश असावेत), परंतु  ⅓ वगळण्यात आले होते.

त्यामुळे प्रत्येक मालिकेत जास्तीत जास्त १२० गुण असतील ज्यात खालीलप्रमाणे गुण वितरीत केले जातील:

सामन्याच्या शेवटी आवश्यक ओव्हर रेटच्या मागे असलेल्या संघाला प्रत्येक षटकामागे दोन स्पर्धा गुण वजा केले जातील. जानेवारी २०२० मध्ये, इंग्लंडविरुद्धच्या चौथ्या कसोटीत संथ ओव्हर-रेटनंतर, जागतिक कसोटी चॅम्पियनशिप गुण कपात होणारा दक्षिण आफ्रिका पहिला संघ बनला.

## सहभागी संघ 
**आयसीसीचे नऊ पूर्ण सदस्य ज्यांनी भाग घेतला:**

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

प्रत्येक संघाने आठ संभाव्य प्रतिस्पर्ध्यांपैकी फक्त सहाच खेळले असल्याने, आयसीसीने जाहीर केले की भारत आणि पाकिस्तान स्पर्धेच्या पहिल्या आणि दुसऱ्या आवृत्तीत एकमेकांविरुद्ध खेळणार नाहीत.

**आयसीसीचे तीन पूर्ण सदस्य ज्यांनी भाग घेतला नाही:**

* 
* 
* 

हे आयसीसी चे तीन सर्वात खालच्या क्रमांकाचे पूर्ण सदस्य होते. आयसीसीच्या फ्युचर टूर्स प्रोग्राममध्ये त्यांचा समावेश करण्यात आला होता; त्यांनी या कालावधीत चॅम्पियनशिपमधील सहभागी आणि एकमेकांविरुद्ध अनेक कसोटी सामने खेळले, परंतु त्यांचा चॅम्पियनशिपवर काहीही परिणाम झाला नाही.

## वेळापत्रक 
२०१८-२०२३ फ्यूचर टूर्स प्रोग्रामचा एक भाग म्हणून आयसीसी ने २० जून २०१८ रोजी जागतिक कसोटी चॅम्पियनशिपचे वेळापत्रक जाहीर केले.

संपूर्ण राऊंड-रॉबिन टूर्नामेंट होण्याऐवजी ज्यामध्ये प्रत्येकाने इतर सर्वांना समान रीतीने खेळवले, प्रत्येक संघ इतर आठपैकी फक्त सहा संघासोबत खेळला.

त्यामुळे, या स्पर्धेत प्रत्येक संघाने (मायदेशी आणि परदेशी) खेळलेल्या एकूण सामन्यांची संख्या आणि या स्पर्धेत प्रत्येक संघ आमनेसामने न आलेले दोन देश खालीलप्रमाणे होते. (नोंद: या कालावधीत प्रत्येक संघाने खेळलेले हे एकूण कसोटी सामने नव्हते, कारण काही देशांनी या कालावधीत आणखी सामने खेळले जे या चॅम्पियनशिपचा भाग नव्हते, २०१८-२३ साठी आयसीसी फ्युचर टूर्स प्रोग्रामचा भाग म्हणून. यापैकी काही प्रतिस्पर्ध्यांविरुद्ध असू शकतात ज्यांना ते या चॅम्पियनशिपमध्ये खेळले नाहीत.)

सर्व मालिका सामील असलेल्या दोन राष्ट्रांमध्ये परस्पर सहमती होती;काही संघांचा एकसमान प्रसार निवडण्याऐवजी.

प्रत्येक संघाने प्रतिस्पर्ध्यांचा वेगळा संच खेळला असल्याने, त्यांना सोपे किंवा कठीण वेळापत्रक मानले जाऊ शकते.

### कोविड-१९ महामारी
चॅम्पियनशिपमधील सामन्यांसह आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामन्यांवर कोविड-१९ महामारीचा परिणाम झाला. मार्च २०२० मध्ये, साथीच्या रोगामुळे पाकिस्तान आणि बांगलादेश यांच्यातील दुसरा कसोटी सामना पुढे ढकलण्यात आला होता. त्याच महिन्यात, श्रीलंका आणि इंग्लंड यांच्यातील दोन सामन्यांची मालिकाही पुढे ढकलण्यात आली. पुढील महिन्यात ऑस्ट्रेलियाचा बांगलादेश दौरा आणि वेस्ट इंडीजचा इंग्लंड दौरा पुढे ढकलण्यात आला. जून २०२० मध्ये, बांगलादेश आणि न्यू झीलंड यांच्यातील दोन सामन्यांची मालिका आणि श्रीलंका आणि बांगलादेश यांच्यातील तीन सामन्यांची मालिका दोन्ही पुढे ढकलण्यात आली. दक्षिण आफ्रिकेचा वेस्ट इंडीजचा दौरा पुढे ढकलण्यात आला, कारण वेस्ट इंडीजने इंग्लंड दौऱ्याचे वेळापत्रक बदलले.

२९ जुलै २०२० रोजी, आयसीसी ने पुष्टी केली की त्यांचे लक्ष वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिपमधील फिक्स्चरकडे वळले आहे, त्यांचे प्राधान्य पुढे ढकलण्यात आलेली सहा कसोटी मालिका पुन्हा शेड्यूल करण्यावर आहे. आयसीसीने अखेरीस चॅम्पियनशिपचा भाग म्हणून अनेक मालिका होणार नाहीत हे मान्य केले आणि प्रति संघ खेळल्या जाणाऱ्या मालिकांच्या संख्येतील फरक लक्षात घेऊन गुण प्रणाली बदलली.

विजेत्या संघाला आयसीसी टेस्ट चॅम्पियनशिप गदा देखील मिळाली, जी यापूर्वी २००३ आणि २०१९ च्या एप्रिल कट ऑफ-डेटमध्ये आयसीसी पुरुषांच्या टेस्ट टीम रँकिंगमध्ये अव्वल संघाला सादर केली गेली होती.

## लीग टेबल 
*  संघ अंतिम सामन्यासाठी पात्र ठरले
* अव्वल दोन संघ अंतिम फेरीत पोहोचले. 
* पीसीटी द्वारे संघांची क्रमवारी लावली गेली. जर दोन संघ पीसीटी ​​वर बरोबरीत असतील, तर त्यांना रन्स प्रति विकेट गुणोत्तरानुसार क्रमवारी लावली जाते. जर संघ अजूनही बरोबरीत असतील तर, संघांमधील मालिकेतील जिंकलेल्या सामन्यांद्वारे क्रमवारी निश्चित केली जाते, शेवटी ३० एप्रिल २०२१ रोजी पुरुषांच्या कसोटी संघ क्रमवारीत क्रमवारी लावली जाते.
* मूळ नियमांनुसार, संघांना गुणांनुसार प्रथम क्रमांक देण्यात आला. जर दोन संघ गुणांवर बरोबरीत असतील तर, ज्या संघाने अधिक मालिका जिंकल्या त्या संघाला उच्च स्थान देण्यात आले. जर संघ अजूनही समान असतील तर, प्रति विकेट रन्सचा वापर केला गेला. नोव्हेंबर २०२० मध्ये कोविड-१९ महामारीमुळे काही मालिका रद्द झाल्यामुळे या क्रमवारीत सुधारणा करण्यात आली होती, याचा अर्थ सर्व संघ समान गुणांसाठी स्पर्धा करू शकत नाहीत.

#### न्यू झीलंड विरुद्ध भारत 
### २०२० 
#### बांगलादेश विरुद्ध ऑस्ट्रेलिया 
कोविड-१९ महामारीमुळे ही मालिका झाली नाही.

#### विस्डेन ट्रॉफी (इंग्लंड विरुद्ध वेस्ट इंडीज) 
ही मालिका मूळत: जून २०२० मध्ये नियोजित होती परंतु कोविड-१९ साथीच्या आजारामुळे ती पुढे ढकलण्यात आली.

#### इंग्लंड विरुद्ध पाकिस्तान 
#### बांगलादेश विरुद्ध न्यू झीलंड 
कोविड-१९ महामारीमुळे ही मालिका झाली नाही.

### २०२०-२१ 
#### न्यू झीलंड विरुद्ध वेस्ट इंडीज 
#### बॉर्डर-गावस्कर ट्रॉफी (ऑस्ट्रेलिया विरुद्ध भारत) 
#### न्यू झीलंड विरुद्ध पाकिस्तान 
#### दक्षिण आफ्रिका विरुद्ध श्रीलंका 
#### श्रीलंका विरुद्ध इंग्लंड 
ही मालिका मूळत: मार्च २०२० मध्ये नियोजित होती परंतु कोविड-१९ साथीच्या आजारामुळे ती पुढे ढकलण्यात आली.

#### पाकिस्तान विरुद्ध दक्षिण आफ्रिका 
#### बांगलादेश विरुद्ध वेस्ट इंडीज 
ही मूळतः तीन सामन्यांची मालिका जानेवारी २०२१ मध्ये नियोजित होती.

#### अँथनी डी मेलो ट्रॉफी (भारत विरुद्ध इंग्लंड) 
ही मुळात पाच सामन्यांची मालिका होती.

#### दक्षिण आफ्रिका विरुद्ध ऑस्ट्रेलिया 
कोविड-१९ महामारीमुळे ही मालिका मूळ नियोजित प्रमाणे झाली नाही आणि चॅम्पियनशिप हंगामाचा भाग होऊ शकली नाही.

#### सोबर्स-टिसेरा ट्रॉफी (वेस्ट इंडीज विरुद्ध श्रीलंका) 
#### श्रीलंका विरुद्ध बांगलादेश 
या मालिकेत मूळतः तीन कसोटी सामने होते आणि जुलै-ऑगस्ट २०२० मध्ये नियोजित होते, नंतर ऑक्टोबर २०२० पर्यंत पुढे ढकलण्यात आले होते, परंतु कोविड-१९ साथीच्या आजारामुळे ती पुन्हा शेड्यूल करण्यात आली होती.

### २०२१ 
#### सर व्हिव्हियन रिचर्ड्स ट्रॉफी (वेस्ट इंडीज विरुद्ध दक्षिण आफ्रिका) 
ही मालिका जुलै २०२० मध्ये खेळली जाणार होती परंतु कोविड-१९ महामारीमुळे ती पुढे ढकलण्यात आली.

## अंतिम सामना 
----

The Aegeas Bowl, Southampton (21627495998).jpg|अंतिम सामना ज्या मैदानात होणार (रोझ बोल, साउथहँप्टन) त्याचे छायाचित्र

## संघांची अंतिम स्थानस्थिती
## आकडेवारी 
### वैयक्तिक आकडेवारी 
प्रत्येक श्रेणीतील शीर्ष ५ खेळाडूंची यादी केली आहे.

#### सर्वाधिक धावा
#### सर्वाधिक बळी
#### यष्टिरक्षकासाठी सर्वाधिक बाद
#### खेळाडूसाठी सर्वाधिक झेल
#### सर्वोच्च वैयक्तिक धावा
#### एका डावातील सर्वोत्तम गोलंदाजी
#### सामन्यातील सर्वोत्तम गोलंदाजी आकडेवारी
#### सर्वोत्तम फलंदाजीची सरासरी 
#### सर्वोत्तम गोलंदाजीची सरासरी 
#### सर्वाधिक षटकार 
### संघाची आकडेवारी 
#### संघाची सर्वोच्च एकूण धावसंख्या
#### संघाची सर्वात कमी एकूण धावसंख्या 
#### सर्वाधिक यशस्वी धावांचा पाठलाग 
## हे सुद्धा पहा 
* कसोटी क्रिकेट
* आयसीसी कसोटी चॅम्पियनशिप
* आयसीसी पुरुषांची कसोटी संघ क्रमवारी
* २०२०-२३ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक सुपर लीग
* २०२१-२०२३ आयसीसी वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिप

## नोंदी 
## संदर्भ
## बाह्य दुवे
* अधिकृत संकेतस्थळ 
* ईएसपीएन क्रिकइन्फो वर स्पर्धा मुख्यपृष्ठ

वर्ग:इ.स. २०१९ मधील क्रिकेट
वर्ग:इ.स. २०२० मधील क्रिकेट
वर्ग:इ.स. २०२१ मधील क्रिकेट
वर्ग:कसोटी क्रिकेट स्पर्धा
२०१९-२०२१