open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
बेटी महमूदी

**बेटी महमूदी**(९ जून, इ.स. १९४५:अल्मा, मिशिगन, अमेरिका - ) या एक अमेरिकन लेखिका आणि वक्त्या आहेत. त्यांची नॉट विदाउट माय डॉटर ही आत्मकथनात्मक कादंबरी प्रसिद्ध आहे. यावरून नॉट विदाउट माय डॉटर याच नावाचा चित्रपट तयार केला गेला.
*एक विश्व :मुलांसाठी* या संस्थेच्या त्या अध्यक्ष आणि संस्थापक आहेत,जी संस्था संस्कृती मधल्या अर्थबोधाना बढती देते आणि बाह्यसमाज लग्नाच्या मुलांना सुरक्षा आणि संरक्षण मिळवून देण्यासाठी प्रयत्नांची पराकाष्ठा करते.

## *नॉट विदऔट माय डॉटर*
त्यांची, *नॉट विदऔट माय डॉटर*, कादंबरी ही त्यांच्या १९८४-८६ मधल्या अनुभवांवरती आधारित आहे, जेव्हा त्यांनी त्यांचे पती आणि त्यांची मुलगी यांच्यासोबत इराणला जाण्यासाठी अल्पेना, मिशिगन सोडले, जी त्यांची इराणला एक छोटी भेट असेल असे वचन देण्यात आले होते. तिथे पोहोचल्यानंतर त्यांना आणि त्यांच्या मुलीला त्यांच्या मनाविरुद्ध ठेवण्यात येते. त्याचे रूपांतर नंतर १९९१चा चित्रपट बेटीची भूमिका स्याली फील्ड यांनी केली.

या पुस्तकाच्या अनुसार,त्या आणि त्यांचे पती, सय्यद बोझोर्ग महमुदी, आणि त्यांची मुलगी,महतोब, हे ऑगस्ट १९८४ मध्ये इराणला गेले,जी एक तेहरानमधील त्यांच्या पतींच्या कुटुंबाशी एक दोन आठवडयांची भेट आहे असे त्यांच्या पतीने त्यांना सांगितले होते. एकदा दोन आठवडे संपल्यानंतर मात्र त्यांनी त्यांच्या पत्नी आणि मुलीला तिथून माघारी जाण्यास नकार दिला.जो देश अमेरिकंसच्या विरोधी आहे,जे कुटुंब तिच्या विरोधात आहे आणि एक गैरवर्तन करणारे जे पती आहेत, अशा देशात महमूदी अडकली गेली. पुस्तकाच्या अनुसार, अखेरीला मह्मूदींच्या पतीने, त्यांना त्यांच्या मुलीपासून बरेच आठवडे वेगळे केले. त्यांनी तिच्यावर प्राणघातक हल्ला केला आणि तिने जर निघून जाण्याचा प्रयत्न केला तर तिला जीवे मारण्याची धमकी दिली.

अखेरीस त्यांनी त्यांच्या मुलीबरोबर तिथून पळ काढला. हे पुस्तक त्यांचा ८०० किमीचा तुर्कीला पळून जाण्याचा प्रवास आणि बऱ्याच इरनिअंस कडून त्यांना मिळालेली मदत याचा तपशील देते.

वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:इ.स. १९४५ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
आंब्याचा रस

आंब्याच्या रसाला **आमरस** असे म्हणले जाते. हा महाराष्ट्रातील एक लोकप्रिय पदार्थ आहे. आमरस पोळी अथवा पुरीसोबत खाल्ला जातो. आमरसात तूप टाकून खाल्ल्यास तो बाधत नाही.

वर्ग:शाकाहारी खाद्यपदार्थ
वर्ग:खाद्यपदार्थ
अहिंसा एक्सप्रेस

250 px|इवलेसे|चा फलक
**अहिंसा एक्सप्रेस** ही भारतीय रेल्वेची एक प्रवासी सेवा आहे. भारतीय रेल्वेची पुणे जंक्शन ते अहमदाबाद जंक्शन या दरम्यान साप्ताहिक धावणारी ट्रेन आहे. या रेल्वेचा डाउन ट्रेन क्रं. ११०९६ आहे आणि अप क्रं. ११०९५ आहे. अहिंसा म्हणजे शांततेचा मार्ग !ही गाडी पुणे ते अहमदाबाद स्थानकांदरम्यान आठवड्यातून एकदा धावते. मध्य रेल्वेद्वारे चालवल्या जाणाऱ्या अहिंसा एक्सप्रेसला पुणे ते अहमदाबाद दरम्यानचे ६३५ किमी अंतर पार करायला सुमारे १२ तास लागतात. 

## बोगी 
सहसा या गाडीला १ वातानुकुलित प्रथम श्रेणी, १ दोन स्तरीय बिछायती असलेला वातानुकूलित, २ त्रिस्तरीय बिछायते असलेले वातानुकूलित, १० शयन यान, ४ सामान्य अनारक्षित व १ खानपान व्यवस्थेचे डबे असतात.
भारतीय रेल्वे स्वतः च्या अधिकारात प्रवाश्यांची मागणी आणि गरजे प्रमाणे बोगी वाढवते.

## सेवा 
ही क्र.११०९६ ट्रेन पुणे ते अहमदाबाद या रेल्वे स्थानक दरम्यानचे ६३५ कि.मी. अंतर तासी सरासरी ५१.४९ कि.मी. वेगाने १२ तास व २० मिनिटात पार करते आणि क्र.११०९५ ही परतीचा प्रवास ११ तास ५५ मिनिटात पार करते. 
या ट्रेनचा वेग तासी ५५ कि.मी. पेक्षा कमी असल्याने प्रवासी भाड्यात सेवा कर लागत नाही.

## तपशील
पुणे ते अहमदाबाद दरम्यानचा संपूर्ण रेल्वेमार्ग विद्युत इंजिन असल्यामुळे कल्याण शेडमधील WCAM 2/2P ह्या प्रकारचे इंजिन संपूर्ण मार्गावर वापरले जाते.

### वेळापत्रक
### मार्ग
ही ट्रेन पुणे स्टेशन, कल्याण जंक्शन, भिवंडी रोड, वसई रोड, डहाणू रोड, वापी, वल्साड, नवसारी, सूरत, भरूच जंक्शन, वडोदरा जंक्शन, आनंद जंक्शन, नदीयाड जंक्शन, अहमदाबाद जंक्शन या दरम्यान धावते.
  

## बाह्य दुवे
*मार्ग व वेळापत्रक

वर्ग:भारतातील नामांकित रेल्वेगाड्या
वर्ग:महाराष्ट्रामधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:गुजरातमधील रेल्वे वाहतूक

## संदर्भ
मध्य प्रदेश संपर्क क्रांती एक्सप्रेस

250 px|इवलेसे|चा फलक
250 px|इवलेसे|चा मार्ग
**मध्य प्रदेश संपर्क क्रांती एक्सप्रेस** ही भारतीय रेल्वेची एक जलद प्रवासी सेवा आहे. संपर्क क्रांती ह्या विशेष गाड्यांपैकी एक असलेली ही रेल्वे मध्य प्रदेशमधील जबलपूरच्या जबलपूर रेल्वे स्थानक ते दिल्लीमधील हजरत निजामुद्दीन स्थानकांदरम्यान आठवड्यातून तीनदा धावते. पश्चिम मध्य रेल्वेद्वारे चालवल्या जाणाऱ्या मध्य प्रदेश संपर्क क्रांती एक्सप्रेसला जबलपूर ते दिल्ली दरम्यानचे ९०९ किमी अंतर पार करायला १४ तास लागतात.

## तपशील
### वेळापत्रक
### मार्ग
## बाह्य दुवे
*मार्ग व वेळापत्रक

वर्ग:संपर्क क्रांती एक्सप्रेस
वर्ग:मध्य प्रदेशमधील रेल्वे वाहतूक
उपमा

**उपमा** हा गव्हाच्या किंवा तांदुळाच्या रव्यापासून तयार केला जाणारा एक भारतीय खाद्यपदार्थ आहे. दक्षिण भारतात होणाऱ्या उपम्यासारखाच ’फोडणीचा सांजा’ नावाचा खाद्यपदार्थ महाराष्ट्रात होतो. उपम्यात हळद नसते तर सांज्यात असते.

उपमा, उप्पुमावू किंवा उप्पीट हे एक दक्षिण भारतीय, महाराष्ट्रीयन आणि श्रीलंकन तमिळ नाश्ता आहेत. भाजलेला रवा किंवा तांदळाच्या भाजलेल्या पिठापासून हा शिऱ्यासारखा पदार्थ बनविला जातो. उपमा बनवितांना लोकांच्या आवडीनुसार त्यामध्ये काहीजण भाज्यासुद्धा मिसळतात.

## व्युत्पत्ती
बऱ्याचश्या द्राविडी भाषांमध्ये उप्पू म्हणजे मीठ आणि पिंडी, मावू किंवा हित्तू म्हणजे पीठ असा होतो, म्हणून उप्पिंडी, उप्पुमावू किंवा उप्पीट. 

 

## उपम्याचे प्रकार
# सुजी उपमा
# गव्हाचा उपमा
# तांदळाचा उपमा
# मक्याचा उपमा
# आवल उपमा
# शेवयांचा उपमा

## संदर्भ
वर्ग:खाद्यपदार्थ
वर्ग:पदार्थ
अंधेरी रेल्वे स्थानक

250 px|इवलेसे|अंधेरी स्थानकाची इमारत

**अंधेरी** हे मुंबई शहराच्या अंधेरी भागामधील एक रेल्वे स्थानक आहे. अंधेरी मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या पश्चिम मार्गावर स्थित असून येथे सर्व जलद व धीम्या लोकलगाड्या थांबतात. पश्चिम रेल्वेमार्गावरील अंधेरी हे सर्वात वर्दळीचे स्थानक आहे. लोकल गाड्यांखेरीज येथे काही लांब पल्ल्याच्या रेल्वेगाड्या देखील थांबतात.

मुंबई मेट्रोच्या मार्ग १वरील अंधेरी मेट्रो स्थानक अंधेरी रेल्वे स्थानकाच्या जवळच असून ही दोन्ही स्थानके पादचारी पुलाद्वारे जोडली गेली आहेत. स्वातंत्र्यपूर्व काळात ब्रिटिश साम्राज्याने १९२८ मध्ये साल्सेट-ट्रॉम्बे रेल्वे सेवा विकसित केल्या नंतर अंधेरी स्थानकास प्रथम स्थान प्राप्त झाले. २०१४ मध्ये जोगेश्वरी आणि गोरेगाव स्थानकांसह स्टेशनचे १०३ कोटी (१$ दशलक्ष डॉलर्स) खर्च विस्तार करण्यात आले.

## इतिहास 
**साष्टी-ट्रॉम्बे रेल्वे मार्ग** 

भारतीय रेल्वेची स्थापना प्रथम ब्रिटिश साम्राज्याने १८५३ मध्ये केली होती आणि मुंबई व ठाणे यांच्यात ही पहिली रेल्वे सेवा जोडली गेली. १९२८  मध्ये, ब्रिटिश साम्राज्याने अंधेरी स्थानकास ट्रॉम्बे आणि ग्रेट इंडियन पेनिन्सुलर रेल्वेने बॉम्बे इम्प्रूव्हमेंट ट्रस्ट अंतर्गत “साल्सेट-ट्रॉम्बे रेल्वे मार्ग” असे संबोधले ज्यायोगे पश्चिम ते दक्षिण-पूर्वेकडील रेल्वे मार्गाची जोडणी होईल.  

**मेट्रो-लोकल कनेक्शन**  

फेब्रुवारी २०१४ मध्ये मुंबई महानगर प्रदेश विकास अंधेरी मेट्रो स्टेशन उपनगरात समकालीत प्रस्तावित करण्यात आले. मुंबई मेट्रो सेवा २०१४ मध्ये स्थापन झाल्यानंतर, प्राधिकरणातर्फे मेट्रो कडे जाणाऱ्या प्रवांशासाठी १२ मीटर (३० फूट) स्कायवॉक विकसित करण्यात आले. स्कायवॉक ₹ ६,०४ कोटी (US $ ८७०,०००) खर्च स्टेशन रिक्षा टर्मिनल समोर बांधण्यात आले आहे.    

**प्रस्तावित विस्तार आणि पुनर्विकास** 

मुंबई छशिमट आणि पनवेल दिशेने अंधेरी स्थानक हार्बर दररोज एकूण ३६ रेल्वे गाड्यांची सेवा देते. गोरेगाव स्थानकापर्यंत हार्बर विस्तार विकास २०११ मध्ये मुंबई नागरी परिवहन प्रकल्प योजनेच्या अंतर्गत करण्यात आली आहे.  

दररोजच्या प्रवाशांना तिकिटे बुक करण्याच्या सुलभतेसाठी आणि नवीन स्वयंचलित तिकीट विक्री यंत्र (ATVM)च्या स्थापनेसह स्थानकाचे २०१५ नूतनीकरण करण्यात आले. एप्रिल २०१४ ते जानेवारी २०१५ च्या आकडेवारीनुसार, वेंडिंग मशीन वापरणाऱ्या प्रवाशांची संख्या ६,९३३ होती, तर एप्रिल २०१५ ते जानेवारी २०१६ मध्ये एकूण १८,३१६ प्रवांशाच्या बुकिंगची संख्या जास्त होती.  

## वाहतूक 
अंधेरी हे पश्चिम रेल्वे नेटवर्कवरील सर्वात व्यस्त स्थानक आहे. २०१६-१७ या आर्थिक वर्षात ९९.६ दशलक्षपेक्षा जास्त प्रवाशांचा प्रवास स्टेशनवरून सुरू होतो. 

## बस कनेक्शन 
ओशिवरा डेपो हा पश्चिमेकडील अंधेरी बस मार्गांसाठी मुख्य केंद्र व हस्तांतरण बिंदू आहे. पूर्व भाग आगरकर चौक डेपो, मजास, घाटकोपर, कुर्ला आणि मुलुंड डेपो दरम्यान बस कनेक्शन जोडलेले आहे. परंतु मुंबई मेट्रो सेवा भाडे दर वाढ करण्यासाठी घाटकोपर-अंधेरी बस सेवा प्रवाशांसाठी फायदेशीर करार ठरते.

## संदर्भ 
वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके
वर्ग:अंधेरी
वैष्णोदेवी

250 px|इवलेसे|वैष्णोदेवी मंदिर
**वैष्णोदेवी** (उत्तरेकडील प्रचलित नाव: मातारानी) हा हिंदू धर्मामधील दुर्गा ह्या देवीचा एक अवतार समजला जातो. भारताच्या हिमालय पर्वतरांगेमध्ये स्थित असलेले वैष्णोदेवी मंदिर हिंदू धर्मामधील एक लोकप्रिय मंदिर आहे. जम्मू आणि काश्मीरमधील त्रिकूट पर्वतरांगेमधील ह्या मंदिराला दरवर्षी १ कोटी भाविक भेट देतात.

वैष्णोदेवीचे दर्शन घेण्यासाठी कटरा ह्या गावापासून १२ किमी अंतराचा घाट पायी चढावा लागतो. कटरा गाव जम्मूपासून ४५ किमी अंतरावर असून ते काश्मीर रेल्वेमार्गाद्वारे जम्मू तावीसोबत जोडले गेले आहे. 

## हे सुद्धा पहा
*अमरनाथ
*श्री माता वैष्णोदेवी कटरा रेल्वे स्थानक

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:भारतामधील हिंदू मंदिरे
वर्ग:हिंदू दैवते
वर्ग:लक्ष्मीची मंदिरे
लोणावळा रेल्वे स्थानक

250 px|इवलेसे|स्थानकाची इमारत
**लोणावळा** हे पुणे जिल्ह्याच्या लोणावळा ह्या लोकप्रिय पर्यटनस्थळामधील रेल्वे स्थानक आहे. लोणावळा मध्य रेल्वेच्या मुंबई-पुणे रेल्वेमार्गावरील एक प्रमुख स्थानक व पुणे उपनगरी रेल्वेवरील शेवटचे स्थानक असून पुणे उपनगरी सेवा येथे संपते. लोणावळ्यामध्ये येथून जाणाऱ्या सर्व लांब पल्ल्याच्या रेल्वेगाड्यांचा थांबा आहे.येथे रोज गरमागरम भेळ मिळते

## रोज थांबा असणाऱ्या लांब पल्ल्याच्या एक्सप्रेस गाड्या
*११००७/११००८ डेक्कन एक्सप्रेस
*११००९/११०१० सिंहगड एक्सप्रेस
*११०१९/११०२० कोणार्क एक्सप्रेस
*११०२३/११०२४ सह्याद्री एक्सप्रेस
*११०२५/११०२६ भुसावळ-पुणे एक्सप्रेस
*११०२७/११०२८ मुंबई-चेन्नई मेल
*११०२९/११०३० कोयना एक्सप्रेस
*११०४१/११०४२ मुंबई-चेन्नई एक्सप्रेस
*११३०१/११३०२ उद्यान एक्सप्रेस
*१२११५/१२११६ सिद्धेश्वर एक्सप्रेस
*१२१२३/१२१२४ डेक्कन क्वीन
*१२१२५/१२१२६ प्रगती एक्सप्रेस
*१२१२७/१२१२८ मुंबई-पुणे इंटरसिटी एक्सप्रेस
*१२१६३/१२१६४ दादर चेन्नई इग्मोर एक्सप्रेस
*१२७०२ हुसेनसागर एक्सप्रेस
*१६३८१/१६३८२ मुंबई-कन्याकुमारी एक्सप्रेस
*१७०३१/१७०३२ मुंबई-हैदराबाद एक्सप्रेस
*१७३१७/१७३१८ हुबळी-लोकमान्य टिळक टर्मिनस एक्सप्रेस
*१७४११/१७४१२ महालक्ष्मी एक्सप्रेस
*२२१०५/२२१०६ इंद्रायणी एक्सप्रेस
*२२१०७/२२१०८ मुंबई-लातूर जलद एक्सप्रेस

वर्ग:पुणे उपनगरी रेल्वे
वर्ग:पुणे जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
झुबिन गर्ग

**झुबीन गर्ग** (जन्म **झुबीन बोर्ताकूर**; १८ नोव्हेंबर १९७२ – १९ सप्टेंबर, २०२५) एक भारतीय गायक, संगीत दिग्दर्शक, संगीतकार, गीतकार, , अभिनेता, चित्रपट दिग्दर्शक, चित्रपट निर्माता, पटकथा लेखक आणि परोपकारी व्यक्ती होते. ते प्रामुख्याने आसामी, बंगाली आणि हिंदी भाषेतील चित्रपट आणि संगीत उद्योगात काम करत आणि गात असत. याशिवाय बिष्णुप्रिया मणिपुरी, बोरो, इंग्लिश, गोलपारिया, कन्नड, कार्बी, खासी, मल्याळम, मराठी, नेपाळी, ओडिया, संस्कृत, सिंधी, तामिळ, तेलगू, तिवा सह विविध भाषा आणि बोलींमध्येही त्यांनी गायिले आहेत. तो इन्स्ट्रुमेंलिस्ट देखील आहे आणि ढोल, दोतारा, ड्रम, गिटार, हार्मोनियम, मंडोलिन, कीबोर्ड, तबला आणि विविध टक्कर उपकरणे यासह १२ वाद्ये वाजवित आहेत. ते आसामचे सर्वाधिक मानधन घेणारे गायक आहेत.

## वैयक्तिक जीवन 
गर्गचा जन्म तुरा, मेघालय मध्ये मोहिनी बोर्ताकूर आणि इली बोर्ताकूर येथे झाला. संगीतकार झुबिन मेहता यांच्या नावावरून त्याचे नाव ठेवले गेले. त्याचे वडील मोहिनी बोर्ताकूर गीतकार आणि 'कपिल ठाकूर' या नावाने कवी आहेत. गर्गने बॅचलर ऑफ सायन्स मध्ये पदवी घेतली परंतु आपल्या गायन कारकिर्दीत लक्ष केंद्रित करण्यासाठी ड्रॉप आउट.

गर्गची लहान बहीण जोंगकी बोर्ताकूर ही अभिनेत्री आणि गायिका होती. फेब्रुवारी २००२ मध्ये सोनीतपूर जिल्हा येथे एका कार अपघातात मरण पावली, त्यावेळी ते तिच्या सहकलाकारांसह स्टेज शो करणार होते.

गर्गने 4 फेब्रुवारी 2002 रोजी आसामच्या गोलाघाट मधील फॅशन डिझायनर गरिमा सैकियाशी लग्न केले.

## संदर्भ
वर्ग:भारतीय गायक
वर्ग:पार्श्वगायक
वर्ग:भारतीय संगीतकार
वर्ग:इ.स. २०२५ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पुणे−नागपूर गरीब रथ एक्सप्रेस

250 px|इवलेसे|चा फलक
250 px|इवलेसे|चा मार्ग
**पुणे नागपूर गरीब रथ एक्सप्रेस** ही भारतीय रेल्वेची एक जलद प्रवासी सेवा आहे. गरीब रथ ह्या किफायती दरात पूर्णपणे वातानुकुलीत प्रवाससेवा पुरवणाऱ्या विशेष गाड्यांपैकी एक असलेली ही रेल्वे पुणे रेल्वे स्थानक ते नागपूर रेल्वे स्थानक ह्यांदरम्यान आठवड्यातून तीनदा धावते. मध्य रेल्वेमार्गे धावणाऱ्या पुणे नागपूर गरीब रथ एक्सप्रेसला पुणे ते नागपूर दरम्यानचे ८९० किमी अंतर पार करायला १५ तास व ४५ मिनिटे लागतात. 

## तपशील
### वेळापत्रक
### मार्ग
## बाह्य दुवे
*मार्ग व वेळापत्रक

वर्ग:गरीब रथ एक्सप्रेस
वर्ग:महाराष्ट्रामधील रेल्वे वाहतूक
जोगेश्वरी रेल्वे स्थानक

**जोगेश्वरी** हे मुंबई शहराच्या जोगेश्वरी उपनगरामधील एक रेल्वे स्थानक आहे. जोगेश्वरी मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या पश्चिम मार्गावर स्थित असून येथे केवळ धिम्यागतीच्या लोकलगाड्या थांबतात.

वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके
सोळशी गाव

**सोळशी** भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्याच्या कोरेगाव तालुक्यातील वसना नदीच्या उगमा जवळ असलेले सह्याद्री डोंगर रांगातील एक गाव आहे. 

## भौगोलिक स्थान
वसना नदीच्या तीरावर शनी आणि नवग्रह मंदिर आहे. परिसरात चार शाळुंकांचे  लिंग असलेले हेमाडपंती शिवमंदिर आहे. 'काळा कडा' परिसरात चार लेणी आहेत. सोळशी गावाच्या परिसरात सोळा शिवलिंग असल्याचे म्हणले जाते. 

## लोक जीवन
१००पेक्षा जास्त आडनावाची लोक या गावात राहतात. या गावातील लोक मुख्यत्वे शाकाहारी आहेत. गणेशोत्सवाच्या काळात सोनार समाजाकडून मातीच्या गणेशमुर्ती कोणतेही रंगकाम न करताच बसवल्या जातात.  

## इतिहास
इ.स. १९४४ च्या आसपास या गावाचे स्थलांतर झाले होते.  

## हे सुद्धा पहा
* सोळस्कर (आडनाव)
* सोळशी नदी
* वसना नदी
* कोरेगाव तालुका
* सातारा जिल्हा

## संदर्भ
वर्ग:कोरेगाव तालुक्यातील गावे
निष्क्रिय वायू

हे रासायनिक प्रकियेमध्ये भाग घेत नाही म्हणून त्यांना निष्क्रीय वायू किंवा उदासीन वायू असे म्हणतात. हेलियम, निऑन, आरगॉन,  क्रिप्टॉन, झेनॉन, रेडॉन हे सर्व निष्क्रीय वायू किंवा उदासीन वायू आहेत. हे सर्व मुलद्रव्यें आवर्तसारणीमध्ये शेवटच्या म्हणजे १८  व्या गणात आहेत.

अरगॉन हा निष्क्रिय वायू असल्याने अन्य मूलद्रव्यांशी त्याची संयुगे होत नाहीत. यामुळे एखाद्या रासायनिकदृष्टय़ा अस्थिर पदार्थाभोवती अन्य कोणत्याही गोष्टींचा संपर्क टाळण्यासाठी अरगॉन वायूचे आच्छादन घालण्याची म्हणजेच निष्क्रिय वातावरण तयार करण्याची पद्धत वापरली जाते. महत्त्वाची कागदपत्रे, ऐतिहासिक वस्तूंवर वातावरणाचा परिणाम होऊन त्यांचा ऱ्हास होऊ नये म्हणून ती अरगॉनच्या वातावरणात ठेवतात. खरंतर पूर्वी यासाठी हेलिअमचा वापर केला जात असे, पण ज्या वस्तूमध्ये हे वातावरण तयार केले असेल त्यामधून हेलिअम हळूहळू निसटत असे आणि त्यात पुन्हा हेलिअम भरायला लागत असे. हेलिअमप्रमाणे अरगॉन मात्र पटकन निसटत नाही.

अरगॉन कमी दाबाखाली हलका लालसर आणि उच्च दाबाखाली गडद निळा प्रकाश देतो. जाहिरातीसाठी वापरण्यात येण्याऱ्या हिरव्या, निळ्या रंगछटांचा प्रकाश देणाऱ्या नळ्यांमध्ये निऑनबरोबर अरगॉन भरलेला असतो. आधुनिक फ्लुओरेसंट दिव्यात अरगॉन-क्रिप्टॉन किंवा अरगॉन-निऑन यांचे मिश्रण वापरतात. निष्किय वायूंच्या मिश्रणामुळे दिवा चटकन सुरू होण्यास व तो चालू असताना विद्युतप्रवाह वाहून नेण्यास मदत होते. नेहमीच्या वापरातील दिव्यांमधील टंगस्टन धातूची तार अतिशय पातळ असते. ती तापल्यानंतर तिचे ऑक्सिडीभवन होऊ नये, वितळू नये किंवा बाष्पीभवन होऊ नये यासाठी बल्बमध्ये अरगॉन भरतात; असे दिवे अधिक काळ टिकतात.

किरणोत्सारी कणांची संख्या मोजण्यासाठी वापरण्यात येणाऱ्या ‘गायगर -म्यूलर’ गणकयंत्रात अरगॉनचा वापर करतात. ३९अ१ या समस्थानिकाचा अर्धआयुष्यकाल २६९ वर्षे असतो. भूजल आणि हीम गाभा यांचे कालनिर्धारण करण्यासाठी ते समस्थानिक वापरतात. तसेच स्तरीय-खडक, रूपांतरित-खडक, अग्निजन्य-खडक इत्यादींचे कालनिर्धारण करण्यासाठी अरगॉन वायूचा उपयोग करतात.

वर्ग:मूलद्रव्ये
नैऋत्य दिशा

right|thumb|350 px|नैऋत्य दिशा
**नैऋत्य**  ही दक्षिण व पश्चिम ह्या प्रमुख दिशांच्या मध्यात असलेली एक उपदिशा आहे. काहीजण हिला **दक्षिण-पश्चिम** अशा चुकीच्या नावाने ओळखतात. 

या दिशेकडून भारतात (पर्जन्य) ऋतू येतो, म्हणून हिला नैऋत्य म्हणतात. वैदिक संदर्भानुसार ही निऋत नावाच्या देवतेची दिशा आहे, म्हणूनही हिचे नाव नैऋत्य.

वर्ग:दिशा
नैऋत्य इंग्लंड

[250 px|इवलेसे|[युनेस्कोचे जागतिक वारसा स्थान असलेले स्टोनहेंज]]
**नैऋत्य इंग्लंड** हा इंग्लंड देशामधील ९ भौगोलिक प्रदेशांपैकी एक आहे. नावाप्रमाणे हा प्रदेश ग्रेट ब्रिटन बेटाच्या नैऋत्य भागात अटलांटिक महासागराच्या किनाऱ्यालगत आहे. क्षेत्रफळानुसार इंग्लंडमध्ये प्रथम तर लोकसंख्येनुसार सहाव्या क्रमांकावर असलेला नैऋत्य इंग्लंड, येथील चीज या दुग्धजन्य पदार्थासाठी प्रसिद्ध आहे. 

## विभाग
## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 
*पर्यटन 

वर्ग:इंग्लंडचे प्रदेश
ठाडिया

**ठाडिया** भारताच्या राजस्थान राज्यातील एक गाव आहे. हे गाव जोधपूर जिल्ह्याच्या बालेसर तालुक्यात असून येथे टपाल उपकेंद्र आहे.

वर्ग:राजस्थानमधील गावे
सोळस्कर (आडनाव)

सातारा जिल्ह्यातील सोळशी गावचे अनेक लोक सोळस्कर हे आडनाव लावतात.  हे लोक स्वतःस यादव वंशीय म्हणवतात 

## इतिहास 
श्रीमंत छत्रपती शाहू महाराजाच्या काळात वाघोली परगणा भागाची चोथाई वसुली करण्याचा अधिकार "जनकोजी यादव (सोळस्कर )" यांना होता ,त्याच सोबत "'मोकाशी" ही पदवी मिळाली होती.  भारतीय स्वातंत्र्य लढ्यात सुद्धा आद्य क्रांतीकारा सोबत सोळस्कर उलेख आठळतो, यादव (सोळस्कर ) कुटुंबीय अनेक गावात आढळतात काळाच्या ओघात जाधव, निगडे आडनाव उदयास आले तेच श्रीमंत छत्रपती शिवाजी यांचे आजोळ होय यादवांचे देवक पानकनिस असून निगडे, यादव, जाधव एकविसाव्या शतकातही थेट विवाह संबध होत नाहीत. 

## हे सुद्धा पहा 
* सोळशी गाव
* सोळशी नदी

वर्ग:मराठी आडनावे
गोरेगाव रेल्वे स्थानक

**गोरेगाव** हे मुंबई शहराच्या गोरेगाव उपनगरामधील एक रेल्वे स्थानक आहे. गोरेगाव मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या पश्चिम मार्गावर स्थित आहे. सध्या गोरेगाव स्थानकाचं नूतनीकरण करण्यात आलेलं असून त्याला आता आधुनिक स्वरूप आलेलं आहे.

वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके
२०१५ फ्रेंच ओपन

**२०१५ फ्रेंच ओपन** ही फ्रेंच ओपन टेनिस स्पर्धेची ११४वी आवृत्ती होती. ही स्पर्धा २४ मे ते ७ जून, इ.स. २०१५ दरम्यान पॅरिस येथे भरवण्यात आली. पुरुष एकेरीमध्ये आजवर ९ वेळा अजिंक्यपद मिळवलेला व गतविजेत्या रफायेल नदालला उपांत्यपूर्व फेरीत पराभवाला सामोरे जावे लागले तर महिला एकेरीत गतविजेती मारिया शारापोव्हा चौथ्या फेरीतच पराभूत झाली.

## विजेते
### पुरूष एकेरी
* **स्तानिस्लास वावरिंका** ने  नोव्हाक जोकोविचला 4–6, 6–4, 6–3, 6–4 असे हरवले.

### महिला एकेरी
*  **सेरेना विल्यम्स** ने  लुसी साफारोवाला, 6–3, 6–7(2–7), 6–2 असे हरवले.

### पुरूष दुहेरी
*  **इव्हान दोदिग** /  **मार्सेलो मेलो** ह्यांनी  बॉब ब्रायन /  माइक ब्रायन ह्यांना 6–7(5–7), 7–6(7–5), 7–5 असे हरवले.

### महिला दुहेरी
*  **बेथनी मॅटेक-सँड्स** /  **लुसी साफारोवा** ह्यांनी  केसी डेलाका /  यारोस्लावा श्वेदोव्हा ह्यांना 3–6, 6–4, 6–2 असे हरवले.

### मिश्र दुहेरी
*  **बेथनी मॅटेक-सँड्स** /  **माइक ब्रायन** ह्यांनी  ल्युसी ह्रादेका /  मार्सिन मात्कोव्स्की ह्यांना 7–6(7–3), 6–1 असे हरवले.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ
क्षमा वैद्य

डॉ. **क्षमा वैद्य** या मराठी संगीत नाटक अभिनेत्री आहेत. या व्यवसायाने होमिओपॅथिक डॉक्टर आहेत. 

वैद्य यांचा जन्म पुण्यात झाला. शिक्षण नूतन मराठी विद्यालय व हुजुरपागा या शाळांत झाले. आजोबा कीर्तनकार होते आणि आईला संगीताची आवड होती. त्यामुळे क्षमा वैद्य यांनाही संगीत व अभिनयामध्ये रुची निर्माण झाली.

## संगीताचे शिक्षण
डॉ. क्षमा वैद्य यांनी गांधर्व महाविद्यालयात संगीताचे प्राथमिक धडे घेतले; तसेच भेंडीबाजार घराण्याचे पं. त्र्यंबकराव जानोरीकर यांच्याकडे त्यांचे संगीत शिक्षण झाले. स्वरराज छोटा गंधर्व, संजय देशपांडे, विष्णूपंत वष्ट व बंधू डॉ. दिग्विजय वैद्य यांचे मार्गदर्शन त्यांना लाभले.

## अभिनयाची कारकीर्द
त्यांनी भरत नाट्य संशोधन मंदिर या संस्थेच्या संगीत शाकुंतल या नाटकात त्यांनी शकुंतलेची भूमिका केली. संस्थात्मक पातळीवरील हे त्यांचे पहिले संगीत नाटक होते. त्यानंतर त्यांनी ’भरत’ची अनेक नाटके केली.

## डॉ. क्षमा वैद्य यांची भूमिका असलेली नाटके
* कट्यार काळजात घुसली
* प्रीतिसंगम
* मानापमान
* मृच्छकटिक
* संशयकल्लोळ
* सौभद्र 
* स्वयंवर
* ययाती देवयानी

## नाट्यसंस्था
एकीकडे उत्तम असे काम अभिनेत्री गायक म्हणून करत असतानाच क्षमा वैद्य यांना स्वतःचे वेगळे काहीतरी करण्याची ऊर्मी होती. त्यातूनच त्यांनी १९९५मध्ये गोविंदराव दाते यांच्या सहकार्याने 'शिवरंजनी नाट्यगंगा' ही स्वतःची संस्था निर्माण केली. संगीत नाटकांचे पुनरुज्जीवन हा त्यांचा मुख्य उद्देश होता. त्यानुसार सर्व महत्त्वाच्या संगीत नाटकांना त्यांनी पुन्हा रंगमंचावर आणले. वेगळ्या पद्धतीने त्यांनी ही नाटके सादर केली.

## पुरस्कार
* महाराष्ट्र सरकारचा पुरस्कार
* अखिल भारतीय मराठी नाट्य परिषदेचा पुरस्कार
* फाय फाउंडेशनचा पुरस्कार
* पुणे महापालिकेचा बालगंधर्व पुरस्कार

वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते
उदयन काळे

**उदयन काळे** (इ.स. १९६० - ३० डिसेंबर, इ.स. २०१२:पुणे, महाराष्ट्र) हे मराठी रंगभूमीवरचे एक गायक अभिनेते होते. त्यांनी काही काळ छोटा गंधर्व आणि नंतर जितेंद्र अभिषेकी यांच्याकडे त्यांनी संगीताचे शिक्षण घेतले होते.

## कारकीर्द
उदयन काळे यांनी आकाशवाणीमध्ये तंबोरा वादक म्हणून नोकरी केली. त्यांनी सर्वप्रथम संगीत शाकुंतल या नाटकात क्षमा वैद्य यांच्याबरोबर अभिनय केला. याशिवाय संगीत सौभद्र व संगीत स्वयंवरमधील कृष्ण, मानापमानमधील धैर्यधर, मत्स्यगंधामधील पराशर आणि संशयकल्लोळ मधील अश्विनशेठ या उदयन काळे यांनी केलेल्या काही भूमिका होत.

त्यानी भरत नाट्य संशोधन मंदिराच्या बाबुराव विजापुरे यांच्याकडून संवादाचे शिक्षण घेतले.

## प्रमुख भूमिका
*लावणी भुलली अभंगाला* मध्ये काळे यांनी वठवलेली *निळोबा*ची भूमिका प्रसिद्ध झाली. या नाटकाचे त्यांनी सुमारे दोन हजार प्रयोग केले.

## उदयन काळे यांना मिळालेले पुरस्कार
* मराठी नाट्य परिषदेचा मास्टर दीनानाथ मंगेशकर पुरस्कार
* कोरेगाव (सातारा) येथला स्वरराज छोटा गंधर्व गुणगौरव पुरस्कार 

वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते
वर्ग:इ.स. १९६० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१२ मधील मृत्यू
कुर्डुवाडी जंक्शन रेल्वे स्थानक

**कुर्डुवाडी जंक्शन** हे सोलापूर जिल्ह्याच्या कुर्डुवाडी गावामधील प्रमुख रेल्वे स्थानक आहे. मुंबई-पुणे-वाडी ह्या मुख्य मार्गावर असलेल्या कुर्डुवाडीमध्ये मिरज-लातूर हा मार्ग मिळतो. अनेक दशके नॅरोगेज राहिलेल्या मिरज-लातूर् मार्गाचे २००८ साली संपूर्ण ब्रॉडगेजमध्ये रूपांतर झाले. ह्यामुळे कुर्डुवाडी स्थानकामध्ये थांबणाऱ्या रेल्वेगाड्यांच्या संख्येत वाढ झाली. 

## रोज सुटणाऱ्या एक्सप्रेस गाड्या
*पुणे – सिकंदराबाद शताब्दी एक्सप्रेस
*पुणे – सोलापूर हुतात्मा एक्सप्रेस
*पुणे सोलापूर इंटरसिटी एक्सप्रेस 
*नवी दिल्ली – बंगळूर कर्नाटक एक्सप्रेस
*मुंबई – चेन्नई एक्सप्रेस
*मुंबई – चेन्नई मेल
*मुंबई – हैदराबाद हुसेनसागर एक्सप्रेस
*मुंबई – हैदराबाद एक्सप्रेस
*मुंबई – सोलापूर सिद्धेश्वर एक्सप्रेस
*मुंबई – बंगळूर उद्यान एक्सप्रेस
*कुर्ला – कोइंबतूर एक्सप्रेस
*मुंबई – कन्याकुमारी एक्सप्रेस
*मुंबई – लातूर एक्सप्रेस
*सोलापूर – कोल्हापूर एक्सप्रेस

## बाह्य दुवे 
*स्थानक माहिती

वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
वर्ग:मध्य रेल्वेची स्थानके
वर्ग:महाराष्ट्रामधील रेल्वे जंक्शन स्थानके
कांदिवली रेल्वे स्थानक

**कांदिवली** हे मुंबई शहराच्या कांदिवली उपनगरामधील एक रेल्वे स्थानक आहे. कांदिवली मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या पश्चिम मार्गावर स्थित असून येथे केवळ मंदगतीच्या लोकलगाड्या थांबतात.

वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके
सहस्रचंद्रदर्शन

सहस्रचंद्रदर्शन हा एक धार्मिक तसेच सामाजिक समारंभ आहे. एखाद्या व्यक्तीच्या आयुष्यात १००० पौर्णिमा येऊन गेल्या की हा समारंभ करता येतो. या सहस्रचंद्रदर्शन समारंभाच्या दिवशी नातेवाईकांच्या आणि मित्रमंडळींच्या उपस्थितीत एक होमहवनादी धार्मिक विधी करण्यात येतो.  त्याच दिवशी त्या १००० पौर्णिमा पाहिलेल्या वृद्ध व्यक्तीची बहुधा तुला करण्यात येते, आणि ज्या वस्तूने तुला केली गेली ती वस्तू उपस्थितांत वाटण्यात येते किंवा दान करण्यात येते.

## १००० पौर्णिमा कशा मोजतात?
व्यक्तीच्या आयुष्यात या पौर्णिमा फक्त यायला हव्यात, त्या पौर्णिमांच्या दिवशी त्याने चंद्रदर्शन घ्यायलाच पाहिजे असे नाही.

एका वर्षात १२ पौर्णिमा येतात; ८० वर्षांच्या आयुष्यात (८० गुणिले १२=) ९६० येतात..

दर पाच वर्षांत दोन अधिक मास येतात.  आणि त्या अधिकाच्या महिन्यात एक जास्तीची पौर्णिमा असते.  ८० वर्षात (८० भागिले ५ गुणिले २=) ३२ अधिक मास म्हणजे तेवढ्याच जास्तीच्या पौर्णिमा येतात..

९६० + ३२ = ९९२.  

१००० हा आकडा पूर्ण होण्यासाठी आणखी ८ महिने लागतात. 

म्हणजे साधारणपणे व्यक्तीचे वय ८० वर्षे आणि आठ महिने झाले की त्यानंतर कधीही त्याच्या सहस्रचंद्रदर्शनाचा समारंभ करता येतो.

वर्ग: धार्मिक कार्यक्रम
वर्ग:वाढदिवस
दौंड जंक्शन रेल्वे स्थानक

**दौंड जंक्शन** हे पुणे जिल्ह्याच्या दौंड शहरामधील प्रमुख रेल्वे स्थानक आहे. मुंबई-पुणे-वाडी ह्या मुख्य मार्गावर असलेल्या दौंडमधून मनमाडकडे जाणारा फाटा फुटतो. ह्यामुळे पुण्याहून उत्तर व दक्षिणेकडील प्रमुख शहरांकडे जाणाऱ्या गाड्या दौंडमधूनच धावतात. पुणे उपनगरी रेल्वे सेवा दौंडपर्यंत चालवण्याची मागणी गेले अनेक वर्षे स्थानिक प्रवाशांकडून केली जात आहे.

## रोज सुटणाऱ्या एक्सप्रेस गाड्या
*पुणे – जम्मू तावी झेलम एक्सप्रेस 
*पुणे – हावडा आझाद हिंद एक्सप्रेस
*पुणे – पाटणा एक्सप्रेस 
*पुणे – सोलापूर हुतात्मा एक्सप्रेस
*पुणे सोलापूर इंटरसिटी एक्सप्रेस 
*हजरत निजामुद्दीन – वास्को द गामा गोवा एक्सप्रेस
*कोल्हापूर –  गोंदिया महाराष्ट्र एक्सप्रेस
*नवी दिल्ली – बंगळूर कर्नाटक एक्सप्रेस
*मुंबई – चेन्नई एक्सप्रेस
*मुंबई – चेन्नई मेल
*मुंबई – हैदराबाद हुसेनसागर एक्सप्रेस
*मुंबई – हैदराबाद एक्सप्रेस
*मुंबई – सोलापूर सिद्धेश्वर एक्सप्रेस
*मुंबई – बंगळूर उद्यान एक्सप्रेस
*कुर्ला – कोइंबतूर एक्सप्रेस
*मुंबई – कन्याकुमारी एक्सप्रेस
## दौंड कॉर्ड लाईन रेल्वेस्थानक (DDCC)
पुण्याहून मनमाडच्या दिशेने जाणा-या गाड्यांसाठी २०२० मध्ये हे रेल्वेस्थानक बांधण्यात आले आहे. या स्थानकाच्या निर्मितीपूर्वी पुण्याहून मनमाडकडे जाणा-या गाड्यांना दौंड जंक्शनमध्ये इंजिनची दिशा बदलण्यासाठी (सोलापूरकडून मनमाडकडे) ३० ते ४५ मिनिटे वेळ लागत असे. हा वेळ वाचवण्यासाठी पुणे - दौंड रेल्वेलाईन आणि दौंड - मनमाड रेल्वेलाईन यांना जोडणारी एक बायपास रेल्वेलाईन तयार करण्यात आली. आता पुण्याहून मनमाडच्या दिशेने जाणा-या गाड्या दौंड जंक्शनमध्ये न जाता थेट या बायपास रेल्वेलाईनवर बांधण्यात आलेल्या नवीन रेल्वे स्थानकामध्ये येतात आणि फक्त २-३ मिनिटे थांबून पुढे मार्गस्थ होतात.
 दौंड जंक्शनपासून दौंड कॉर्ड लाईन रेल्वेस्थानक हे ३ किमी अंतरावर आहे.दोन्ही रेल्वे स्थानकांदरम्यान रिक्षासेवा उपलब्ध आहे.

## बाह्य दुवे 
*स्थानक माहिती

वर्ग:पुणे जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
वर्ग:मध्य रेल्वेची स्थानके
वर्ग:महाराष्ट्रामधील रेल्वे जंक्शन स्थानके
सुधाकर जोशी

**सुधाकर जोशी** हे एक मराठी उद्योजक आणि लेखक आहेत. त्यांच्या पत्‍नी प्रा. हेमलता जोशी याही लेखक आणि कवी आहेत.

## सुधाकर जोशी यांनी लिहिलेली पुस्तके
* अमेरिकेहून आल्यानंतर 
* असावं... असण‍ं महत्त्वाचं... (कवितासंग्रह)
* आम्ही राजे पुण्याचे 
* उद्योगाशी जडले नाते (सहलेखिका - प्रा. हेमलता सुधाकर जोशी)
* वारुळधर्म
* Successful Women Entrepreneurs (सहलेखिका - प्रा. हेमलता सुधाकर जोशी)

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:मराठी उद्योगपती
हेमलता सुधाकर जोशी

प्रा. **हेमलता सुधाकर जोशी** या एक मराठी लेखिका आहेत. त्यांचे पती सुधाकर जोशी हे एक उद्योजक आहेत.

## पुस्तके 
* उद्योगाशी जडले नाते (सहलेखक - सुधाकर जोशी)
* गंध दरवळे आनंदाचा (समाज दर्शन घडवणाऱ्या लेखांचा संग्रह)
* बाबाजी (आध्यात्मिक)
* मर्मबंधातली ठेव ही (आत्मचरित्रात्मक लेखसंग्रह)
* Siddhayogee : Dr. Naagesh Ramchandra Dhaneshwar (अनुवादित - मूळ लेखक डॉ. नारायण नागेश धनेश्वर)
* Successful Women Entrepreneurs (सहलेखक - सुधाकर जोशी)

वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
के.व्ही. कामत

**कुंडापूर वामन कामत** (२ डिसेंबर, इ.स. १९४७:मंगलोर, कर्नाटक, भारत - ) हे ब्रिक्स बँकेचे पहिले अध्यक्ष आहेत.

कर्नाटकातील नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी या संस्थेतून ते मेकॅनिकल इंजिनियर झाले, नंतर त्यांनी अहमदाबादच्या आयआयएममध्ये त्यांनी पदव्युत्तर पदवी घेतली.

के.व्ही. कामत यांची मातृभाषा कोकणी आहे.

## कारकीर्द
बँकिंग क्षेत्रातील कामतांची कारकीर्द आयसीआयसीआय बँकेपासून सुरू झाली. नंतर त्यांनी मनिला येथे आशियाई विकास बँकेत काम केले, तो त्यांचा पहिला आंतरराष्ट्रीय अनुभव होता. १९९६ मध्ये ते पुन्हा आयसीआयसीआय बँकेत आले. इन्फोसिस कंपनीत त्यांनी विविध पदांवर काम केले.

चंदा कोचर यांनी कामतांकरिता आयसीआयसीआय बँकेत काम केले होते.

के.व्ही. कामत यांच्या नेतृत्वाखाली आयसीआयसीआय बँक देशातील दुसऱ्या क्रमांकावर पोचली.

## ब्रिक्स बँक
ब्राझील, रशिया, भारत, चीन व दक्षिण आफ्रिका यांना 'ब्रिक्स देश' असे म्हणले जाते. या देशांतील पायाभूत प्रकल्पांना मदत करण्यासाठी 'ब्रिक्स' बँकेची स्थापना करण्यात आली. कामत तिचे पहिले अध्यक्ष आहेत.

या बँकेत चीनचे १०० अब्ज डॉलर इतके भांडवल असल्याने बँकेचे मुख्यालय चीनमध्ये शांघाय येथे आहे.

## पुरस्कार
के.व्ही. कामत यांचा २००८ मध्ये भारत सरकारने 'पद्मभूषण' देऊन गौरव केला आहे.

वर्ग:इ.स. १९४७ मधील जन्म
वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते
हळेबीडु

**हळेबीडु** किंवा **हळेबीड** हे कर्नाटक राज्यातील हासन जिल्ह्यातल्या बेलूर तालुक्यातील एक गाव आहे. हे हळेबीडु इ.स. बाराव्या शतकातील होयसाळ साम्राज्याची राजधानी होती. या गावात होयसाळ शिल्पकलेसाठी प्रसिद्ध असलेली श्री होयसाळेश्वर आणि श्री केदारेश्वर मंदिरे आहेत.
* याचे पूर्वीचे नाव **द्वारसमुद्र** असे होते.
अल्लाउद्दीन खिलजीचा सेनानी मलिक काफुर याने हे गाव दोन वेळा उध्वस्त केले, म्हणून याला *तुटलेले-फुटलेले गाव* म्हणजेच कन्नड भाषेत हळेबीडु असे म्हणले जाते.

## इतिहास 
होयसाळ हे देवगिरी यादव वंशातील होते. हळेबीडु ही इ.स. १२ व १३ व्या शतकात होयसाळ साम्राज्याची राजधानी होती. येथे श्री होयसाळेश्वर, श्री केदारेश्वर, श्री शांतालेश्वर व दिगंबर जैन मंदिरे तेथील शिल्पकलेसाठी प्रसिद्ध आहेत.

इ.स. १४ व्या शतकात मलिक काफुरने हे नगर उद्धस्त केले.

## हे सुद्धा पहा 
* होयसळेश्वर मंदिर

वर्ग:कर्नाटकमधील गावे
वर्ग:बेळ्ळारी जिल्हा
*
सोलापूर रेल्वे स्थानक

**सोलापूर**  हे सोलापूर शहरामधील प्रमुख रेल्वे स्थानक आहे. मध्य रेल्वेच्या सोलापूर विभागाचे मुख्यालय येथेच असून सोलापूर हे भारतामधील १०० सर्वात वर्दळीच्या रेल्वे स्थानकांपैकी एक आहे.

## रोज सुटणाऱ्या एक्सप्रेस गाड्या
*पुणे – सिकंदराबाद शताब्दी एक्सप्रेस
*पुणे – सोलापूर हुतात्मा एक्सप्रेस
*पुणे सोलापूर इंटरसिटी एक्सप्रेस 
*नवी दिल्ली – बंगळूर कर्नाटक एक्सप्रेस
*मुंबई – चेन्नई एक्सप्रेस
*दादर चेन्नई इग्मोर एक्सप्रेस
*मुंबई – चेन्नई मेल
*मुंबई – हैदराबाद हुसेनसागर एक्सप्रेस
*मुंबई – हैदराबाद एक्सप्रेस
*मुंबई – सोलापूर सिद्धेश्वर एक्सप्रेस
*मुंबई – बंगळूर उद्यान एक्सप्रेस
*लोकमान्य टिळक टर्मिनस − कोइंबतूर एक्सप्रेस
*मुंबई – कन्याकुमारी एक्सप्रेस
*सोलापूर – कोल्हापूर एक्सप्रेस
*सोलापूर – हुबळी इंटरसिटी एक्सप्रेस
*सोलापूर – म्हैसूर गोल घुमट एक्सप्रेस
*सोलापूर – यशवंतपूर सुपरफास्ट एक्सप्रेस
*वाराणसी म्हैसूर एक्सप्रेस

सोलापूर -हुबळी 
इंदोर - लीग्गम्पल्ली

*

## बाह्य दुवे 
*स्थानक माहिती

वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
वर्ग:मध्य रेल्वेची स्थानके
रे
वर्ग:सोलापूरातील पर्यटनस्थळे
उझबेकिस्तान एरवेझ

[250 px|इवलेसे|[बीजिंग राजधानी आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरील उझबेकिस्तान एरवेझचे बोइंग ७६७ विमान]]
**उझबेकिस्तान एरवेझ** (; ) ही मध्य आशियाच्या उझबेकिस्तान देशाची राष्ट्रीय विमान वाहतूक कंपनी आहे. १९९१ साली सोव्हिएत संघाचे विघटन होऊन उझबेकिस्तान देशाची निर्मिती झाल्यानंतर राष्ट्राघ्यक्ष इस्लाम करिमोव ह्याने १९९२ साली एरोफ्लोतच्या एका विभागातून ह्या कंपनीची निर्मिती केली. उझबेकिस्तान एरवेझचे मुख्यालय ताश्कंद येथे असून तिचा मुख्य वाहतूकतळ ताश्कंद आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर आहे.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:उझबेकिस्तानमधील विमानवाहतूक कंपन्या
जगदीश काबरे

**जगदीश काबरे** (जन्म : १ ऑक्टोबर १९५१) हे वैज्ञानिक विषयांवर लेखन करणारे एक मराठी लेखक आहेत. त्यांनी मराठी भाषेत ३६हून अधिक विज्ञानविषयक पुस्तके लिहिली आहेत. त्यांपैकी *शून्याचा प्रवास* या पुस्तकाला महाराष्ट्र राज्य शासनाचा पुरस्कार मिळाला आहे. जगदीश काबरे हे शाळेमध्ये विज्ञान विषयाचे शिक्षक आहेत.

## प्रारंभिक जीवन
### बालपण
### शिक्षण
जगदीश काबरे हे बी.एस्&zwnj;सी. बी.एड. आहेत.

### अध्यापन व कार्य
१) इ.स. १९७६ ते इ.स. १९७८ स्वामी मुक्तानंद शाळा, चेंबूर. 

२) इ.स. १९७९ ते इ.स. १९८५ अफॅक इंग्लिश स्कूल, चेंबूर.

३) इ.स. १९८५नंतर नवी मुंबईतील अनेक शाळांमध्ये visiting शिक्षक म्हणून आजतागायत कार्यरत. 

४) इ.स. १९८९ ते इ.स. १९९१मध्ये मुंबई दूरदर्शनवर 'विज्ञानके खेल' नावाची भारतभर प्रसारित होणारी मालिका हिंदीतून सादर केली. 

५) इ.स. १९८४ ते इ.स. १९९२मध्ये शालेय चित्रवाणीत विविध विषयांवर कार्यक्रम सादर केले. 

६) इ.स. १९८६ साली 'खगोल मंडळ' या संस्थेची मुंबईत स्थापना, संस्थापक अध्यक्षपद.

७) इ.स. १९८०पासून महाराष्ट्रातील विविध शाळांमध्ये 'विज्ञानातील जादूई खेळ' हा प्रयोगशील कार्यक्रम सादर करणे चालू आहे. 

८) इ.स. १९८० ते इ.स. १९९४ दरम्यान आकाशवाणीवरून भाषणे, नाटिका,श्रुतिका आदी विविध कार्यक्रमांत सहभाग. 

९) लोक विज्ञान संघटना, अंधश्रद्धा निर्मूलन समिती, मराठी विज्ञान परिषद, ग्रंथाली या संस्थामध्ये सक्रिय सहभाग.

१०) 'आदर्श शिक्षक' म्हणून नवी मुंबई महानगरपालिकेतर्फे इ.स. १९९६ साली सन्मानित.

११) नवी मुंबईतील अशोकपुष्प पब्लिकेशनतर्फे इ.स. २०१४ साली "समाजभूषण" पुरस्काराने सन्मानित..

१२)  यशवंत रामकृष्ण प्रतिष्ठान तर्फे इ.स. १९८९ साली 'आदर्श शिक्षक' पुरस्कार मिळाला.

१३) आर्टिस्ट व्हिलेज सांस्कृतिक मंडळातर्फे इ.स. २००१ साली "आदर्श नागरिक" म्हणून सन्मानित केले गेले.

१४) जळगावच्या खानदेश शिक्षण सभेतर्फे इ.स. १९९० साली "विज्ञान प्रसारक" पुरस्कार मिळाला.

१५) ३६हून पुस्तके विज्ञानविषयक पुस्तके लिहिली. त्यांपैकी 'शून्याचा प्रवास' या पुस्तकाला इ.स. १९९४ साली शरद पवारांच्या हस्ते राज्य पुरस्कार मिळाला.

## लिखित पुस्तके
* अतूट नाते रक्ताचे 	
* अवकाशयात्रेची पूर्वतयारी 	
* असे का बरे ! 
* आज असं घडलंय : विज्ञान जगतात (माहितीपर)
* कालयंत्र
* केसवानी जी.एच. (चरित्र)
* चंद्रशेखर व्यंकट रमण (चरित्र)
* चंद्राची दुनिया 	
* ज्योतिषशास्त्रावर प्रकाशझोत 
* फलज्योतिषाचा बोजवारा (संपादित)	
* फलज्योतिषाचे मूल्यांकन (संपादित)	
* माणसाला हवंय तरी काय (विज्ञानकथा)
* लपंडाव 	
* विज्ञान कुतूहल (सहलेखक - अरविंद कुलकर्णी)
* विज्ञानखेळ
* विज्ञानगोष्टी भाग १ ते ३
* विज्ञानाच्या खिडकीतून
* विज्ञान नाटुकली 	
* विज्ञाननिष्ठ निबंध 
* विज्ञानाशी हितगुज
* वैज्ञानिक इसाप
* वैज्ञानिक धमाल
* शून्याचा प्रवास
* सत्यकथा 	
* साधेच की अदभुत 
* हे विश्वचि माझे घर

## पुरस्कार आणि सन्मान
लोक विज्ञान संघटना, अंधश्रद्धा निर्मूलन चळवळ, मराठी विज्ञान परिषद, ग्रंथाली चळवळ यांमध्ये सक्रिय सहभाग. खगोल मंडळाचे संस्थापक.
# नवी मुंबई महानगर पालिकेकडून "उत्कृष्ट शिक्षक पुरस्कार देऊन गौरव (इ.स. १९९७)
# चतुरंग प्रतिष्ठान (इ.स. १९८५) 
# यशवंत रामकृष्ण प्रतिष्ठान (इ.स. १९८४)
# महाराष्ट्र शासनाचा *शून्याचा प्रवास* पुस्तक वर्षातील सर्वोत्कृष्ट पुस्तक म्हणून पुरस्कार (प्रकाशन वर्ष इ.स. १९९३)
# विभागीय पातळीवर *विज्ञान प्रदर्शनासाठी* पुरस्कार इ.स. १९८३ व इ.स. १९८४
# *समाज भूषण पुरस्कार* अशोक पुष्प प्रकाशन इ.स. २०१४
# मुबंईच्या ब्राईट समूहाकडून *चार्वाक पुरस्कार* (दिनांक २६ मार्च २०१६) 

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मुक्ता मनोहर

कॉम्रेड **मुक्ता अशोक मनोहर** या एक मराठी लेखिका, सामाजिक कार्यकर्त्या व सफाई कामगारांच्या संघटक आहेत. त्यांनी समाजशास्त्रात पदव्युत्तर पदवी घेतली आहे. पुणे आणि कोल्हापूर येथील वेश्याव्यवसायातील स्त्रियांसाठी त्यानी केलेले कार्य फार महत्त्वाचे आहे.

## वृत्तपत्रीय लेखन
रविवार ’सकाळ’च्या सप्ततरंग पुरवणीत ’मी कात टाकली’ या सदरात मुक्ता मनोहर यांचे लेख प्रसिद्ध होत असतात.  त्यांतील काही लेखांचे मथळे :- 
* अशा आणखी कितीतरी 'मारिया’ आहेत (प्रसिद्धिदिनांक - १० मार्च २०१३) 
* नजिबा, आशा आणि ओसामा  (प्रसिद्धिदिनांक - १७ मार्च २०१३) 
* फॅशनच्या दुनियेतलं जळीत (प्रसिद्धिदिनांक - ३ मार्च २०१३) 
* या 'इंडस्ट्री'चे मालक आहेत तरी कुठं? (प्रसिद्धिदिनांक - २४ मार्च २०१३) 
* युक्रेनच्या तरुणी, लेनिन आणि क्लारा (प्रसिद्धिदिनांक - ३१ मार्च २०१३) 
* हत्याकांडं दलितांचीच का? (प्रसिद्धिदिनांक - ९ नोव्हेंबर, २०१४)

## मुक्ता मनोहर यांनी लिहिलेली पुस्तके
* २१व्या शतकात (नाटक)
* जगणं वेचताना (कचऱ्यातून कागद, प्लॅस्टिक आदी गोळा करणाऱ्या स्त्रियांच्या जीवनावरील पुस्तक)
* नग्नसत्य : बलात्काराच्या वास्तवाचा अंतर्वेध (या पुस्तकाला महाराष्ट्र सरकारचा उत्कृष्ट वाङ्‌मयासाठीचा डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर पुरस्कार मिळाला आहे.)
* मराठी नाटकातील स्त्री- प्रतिमा

## नाट्य-चित्रनिर्मिती
* गो.पु. देशपांडे यांनी जोतिबा फुले यांच्यावर लिहिलेल्या 'सत्यशोधक' या नाटकाची पुणे महापालिकेच्या कामगार रंगभूमीसाठी निर्मिती मुक्ता मनोहर यांनी केली आहे.
* कचराकोंडी (माहितीपट)

## पुरस्कार
* मातोश्री भीमाबाई आंबेडकर पुरस्कार
* ’नग्न सत्य...’ला डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर पुरस्कार
* वर्ध्याच्या यशवंतराव दाते स्मृती संस्थेद्वारे दिल्या गेलेला पहिलाच स्त्रीवादी साहित्य पुरस्कार (२०१०-११)
* मुक्ता मनोहर यांना (पहिला) कॉम्रेड गोविंद पानसरे प्रबोधन पुरस्कार प्रदान झाला आहे. (३ जून, २०१५)
* कुदळे फाउंडेशनचा सुनील दत्त पुरस्कार (९ मे, २०१६)

वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:मराठी समाजसेवक
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:मातोश्री भीमाबाई आंबेडकर पुरस्कार विजेत्या

## संदर्भ
हबीब वहीद

**हबीब वहीद** (बंगाली: হাবিব ওয়াহিদ) (१५ ऑक्टोबर, इ.स. १९७९; ढाका, बांगलादेश) हा बांगलादेशी गायक, संगीतकार, रेकॉर्ड उत्पादक आणि संगीतकार.
स्ताद दे रेंस

**स्ताद दे रेंस** () हा फ्रान्सच्या रेंस शहरात स्थित असलेला एक फुटबॉल संघ आहे. १९३१ साली स्थापन झालेला रेंस फ्रान्सच्या लीग १ ह्या सर्वोत्तम लीगमध्ये खेळत आहे. रेंसने आजवर लीग १ स्पर्धा ६ वेळा जिंकली आहे.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 

 

वर्ग:फ्रेंच फुटबॉल क्लब
वर्ग:रेंस
केम्निट्झ

**केम्निट्झ** () हे जर्मनी देशाच्या जाक्सन ह्या राज्यातील तिसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर (ड्रेस्डेन व लाइपझिश खालोखाल) आहे. हे शहर जर्मनीच्या पूर्व भागात ड्रेस्डेनच्या ७४ किमी पश्चिमेस वसले आहे.

पवित्र रोमन साम्राज्य काळात एक मोठे व्यापार केंद्र असणारे केम्निट्झ दुसऱ्या महायुद्धानंतर पूर्व जर्मनीमध्ये सामील केले गेले. जर्मनीच्या एकत्रीकरणानंतर केम्निट्झमधील ऐतिहासिक इमारती दुरुस्त केल्या गेल्या व तेथील पायाभूत सुविधा मोठ्या प्रमाणावर प्नःप्रस्थापित केल्या गेल्या. इ.स. १९५३ ते १९९० दरम्यान केम्निट्झचे नाव **कार्ल-मार्क्स-श्टाट** असे होते.

## जुळी शहरे
## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ
* 

वर्ग:जर्मनीमधील शहरे
ॲक्रन (ओहायो)

**अ‍ॅक्रन** () हे अमेरिकेच्या ओहायो संस्थानामधील पाचव्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. ईरी सरोवराच्या किनाऱ्याच्या ६३ किमी दक्षिणेस असलेले अ‍ॅक्रन हे क्लीव्हलंड महानगराचा भाग मानले जाते. अ‍ॅक्रन शहराची लोकसंख्या २०१० साली १.९९ लाख इतकी होती.

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ 
*

## संदर्भ 
वर्ग:ओहायोमधील शहरे
वर्ग:समिट काउंटी (ओहायो)
ल.सि. जाधव

**लक्ष्मण सिद्राम जाधव** (जन्म : इ.. १९४५;  - ५ जून २०१९) हे एक मराठी लेखक होते. त्यांचे बालपण सोलापूर येथे मातंग वस्तीत गेले. पुढे ते भारतीय स्टेट बँकेत अधिकारी झाले. त्र्यं.वि. सरदेशमुख यांच्या सान्निध्यात त्यांच्या 'डांगोरा एका नगरीचा' या कादंबरीची मुद्रणप्रत तयात करताना ल.सि. जाधवांना खऱ्या लेखनाच्या खाणाखुणा कळायला लागल्या. पण नोकरीच्या काळात हे सर्व दडपलेले राहिले. मग जाधवांनी बँकेतून ३१ मार्च २००१ रोजी स्वेच्छनिवृत्ती घेतली. त्यानंतर चारएक वर्षे गेली. दरम्यान जाधवांचे स्फूर्तिदात्रे त्र्यं.वि. सरदेशमुखही वारले. जाधवांना एकटेपण जाणवू लागला, आणि त्यातून वयाच्या ६६व्या वर्षी, सप्टेंबर २०११मध्ये त्यांचे 'होरपळ' हे आत्मकथनात्मक पहिले पुस्तक बाहेर आले. 

सेवानिवृत्तीनंतरच्या काळात वयाच्या पासष्टीनंतर लेखनाला सुरुवात करून जाधव यांनी 'होरपळ' हे आत्मकथन, 'पराभूत धर्म' व 'सुंभ आणि पीळ' या कादंबऱ्या, अशा सरस साहित्यकृती निर्माण केल्यानंतर त्यांनी 'मावळतीची उन्हे' ही अभिनव आणि गुणवत्तापूर्ण कादंबरी लिहिली. त्यांचे कवितासंग्रह, कथासंग्रह, बालवाङ्मय हे सर्व साहित्य साकेत प्रकाशन, मॅजेस्टिक प्रकाशन, विजय प्रकाशन आदी नामवंत प्रकाशकांकडून प्रकाशित झाले आहे.

## ल.सि. जाधव यांनी लिहिलेली पुस्तके
* अडगळ
* केतकीची फुले (कवितासंग्रह)
* गुदमरते शालीन जगणे(कवितासंग्रह)
* तुमचा खेळ होतो पण (किशोर कादंबरी)
* दाह
* परतीचे पक्षी (कवितासंग्रह)
* पराभूत धर्म (कादंबरी)
* पाथेय (कवितासंग्रह)
* मावळती उन्हे (कादंबरी)
* शूर जवान (किशोर कादंबरी)
* सं गच्छध्वम्‌ (दलित चळवळीतले प्रामाणिक कार्यकर्ते भिकाभाऊ साळवे यांच्या आयुष्यावरची कादंबरी) 
* सुंभ आणि पीळ (आत्मकथन)
* सूळकाटा (आत्मकथन) : 'होरपळ'चा पुढचा भाग.
* होरपळ (आत्मकथन) (हिंदीत ‘दाह’, इंग्रजीत ‘Singe' आणि कोंकणीत ‘हुलपावेणी’)

## ल.सि. जाधव यांना मिळालेले पुरस्कार
* महाराष्ट्र सरकारचा इ.स. २०११-१२ सालचा आत्मचरित्रासाठीचा लक्ष्मीबाई टिळक हा एक लाख रुपयांचा पुरस्कार : डॉ. श.रा. राणे यांना ’प्रिय वत्सला’साठी व ल.सि. जाधव यांना ’होरपळ’साठी विभागून
* महाराष्ट्र शासनाचा प्रौढ वाङ्‌मय - दलित साहित्य - लोकशाहीर अण्णा भाऊ साठे पुरस्कार - ’सुंभ आणि पीळ’साठी (२७-११-२०१४)
* ’सुंभ आणि पीळ’साठी पै फ्रेन्ड्स लायब्ररीचा मधुश्री पुरस्कार (२०१५)
* ’सुंभ आणि पीळ’साठी मृत्युंजयकार शिवाजी सावंत पुरस्कार (२०१५)
* ’सुंभ आणि पीळ’साठी महाराष्ट्र साहित्य परिषदेचा वा.म. जोशी पुरस्कार (२०१५)
*  सोलापूरच्या डॉ.निर्मलकुमार फडकुले प्रतिष्ठानचा साहित्य सेवा पुरस्कार (२०१६)

वर्ग:मराठी लेखक
प्रोजेरिया

right|250px|thumb|प्रोजेरियाने ग्रासलेली एक मुलगी  

**प्रोजेरिया** (Progeria) एक असा रोग आहे कि, ज्यात लहान मुलांमध्ये वृद्धत्वाचे लक्षण दिसून येतात. हा अत्यंत कमीआढळणारा रोग आहे. याला 'हचिंगसन-गिल्फोर्ड प्रोजेरिया सिंड्रोम' किंवा 'हचिंगसन-गिल्फोर्ड सिंड्रोम' असे पण म्हणतात.

## समाजात
२००९ मध्ये प्रदाशित झालेला पा चित्रपट प्रोजेरियानि आजारी असलेल्या १३ वर्षांच्या मुलाच्या आयुष्यावर बनिविला आहे. यात अमिताभ बच्चन यांनी या मुलाची भूमिका बजावली आहे.

वर्ग:रोग
फहमीदा रियाज

**फहमीदा रियाज** (२३ जुलै, इ.स. १९४६:मेरठ, उत्तर प्रदेश, भारत - ) या एक पाकिस्तानी कवयित्री आहेत.

फहमीदा रियाज यांचे वडील रियाज‍उद्दीन अहमद हे मेरठमध्ये शिक्षणाधिकारी होते. पुढे सिंध प्रांतात बदली झाल्याने ते पाकिस्तानात स्थायिक झाले. फहमीदा चार वर्षांची असतानाच त्यांचे निधन झाले. तिच्या आई हुस्ना बेगम यानी फहमीदांचे शिक्षण चालू ठेवले. तेथेच फहमीदा सिंधी, उर्दू आणि फारसी शिकल्या.

महाविद्यालयात असताना फहमीदा युनिव्हर्सिटी ऑर्डिनन्स व स्टुडन्ट युनियन ट्रस्टच्या बंदीविरुद्ध लिखाण करू लागल्या, भाषणे देऊ लागल्या. त्यानंतर त्यांची ओळख कार्यकर्ती व बंडखोर प्रगतीशील स्त्रीवादी लेखिका म्हणून झाली.

कॉलेज शिक्षण पूर्ण झाल्यावर फहमीदा पाकिस्तान रेडियोवर निवेदक म्हणून काम करू लागल्या.

## कविता लेखन
फहमीदांची पहिली कविती त्या १५ वर्षांची असताना ’फुनून’ या नामवंत मासिकात प्रसिद्ध झाली. मूळ भारतीय पिंड असल्याने फहमीदा यांच्या कवितांत हिंदी-संस्कृत शब्दांचा भरणा असतो. त्यांच्या कवितांत व गीतांत कृष्ण, गृहिणी, तांडव, द्वार, पांडव, भगवान, भरतनाट्यम, मेघदूत, राजसिंहासन, राम, शाप असले शब्द सापडतात.

पुढे फहमीदा रियाज लंडनला गेल्या. तिथे त्या बीबीसीच्या रेडियोकेंद्रावर नोकरी करू लागल्या.

कराचीला परतल्यानंतर फहमीदा यांनी 'आवाज' नावाचे उर्दू मासिक काढले. याच वेळी त्यांची भेट जफर अली उजान या डाव्या विचारसरणीच्या राजकीय कार्यकर्त्याशी झाली. अन् ते काही काळाने विवाहबद्ध झाले. त्यानंतर त्यांना दोन मुले झाली.

'आवाज'मधील उदारमतवादी, राजकीय समीक्षेच्या लिखाणाने पाकिस्तानातील शिया सरकारचे लक्ष वेधले अन् फहमीदा व त्यांचे पती जफर या दोघांवर अनेक गुन्हे दाखल करण्यात आले. जफरला कैद झाली. भारतातील मुशायऱ्यांच्या निमंत्रणाची सबब सांगत फहमीदा दिल्लीला मुलांसह पळून आल्या. तुरुंगातून सुटल्यावर त्यांचे पतीही दिल्लीत आले. हे कुटुंब भारताच्या आश्रयाला सात वर्षे होते.

बेनझीर भुत्तो यांच्या विवाहाचे वेळी फहमीदा कराचीला परतल्या. पुढे त्या नॅशनल बँक फाऊंडेशनच्या एम.डी. म्हणून नेमल्या गेल्या. पण पाकिस्तानचे राष्ट्रपती नवाब शेरीफ यांच्या कारकिर्दीत त्यांना भारतीय हेर म्हणून नोकरीवरून काढून टाकले मात्र बेनझीर भुत्तो पुन्हा सत्तेत आल्यावर 'कायदे आजम अकादमी'वर त्यांना उच्चपद देण्यात आले. १२ वर्षे त्या उर्दू डिक्शनरी बोर्डच्या व्यवस्थापकीय संचालिका होत्या.

## फहमीदांचे काव्यसंग्रह
* कतरा कतरा
* काफ्ले परिंदों के
* क्या तुम पूरा चॉंद न देखोगे?
* खुले दरिचे से
* धूप
* पत्थर की जुबां
* बदनदरिद्रा
* सूफी संत मौलाना जल्लालुद्दीन रूमींच्या ५० कवितांचा उर्दू अनुवाद
* हल्का मेरे जंजीर का

## फहमीदा रियाज यांनी लिहिलेल्या कादंबऱ्या
* अधुरा आदमी
* कराची
* गुलाबी कबूतर
* गोदावरी
* ये खाना-ए-आबोगील

## फहमीदा यांनी लिहिलेले इंग्रजी प्रबंध
* पाकिस्तान लिटरेचर अँड सोसायटी

## पुरस्कार
* पाकिस्तान सरकारचा ’सितारा-ए-इम्तियाज’ हा सर्वोच्च साहित्यिक सन्मान (२०१०)

वर्ग:इ.स. १९४६ मधील जन्म
वर्ग:उर्दू कवी
म्युन्स्टर

**म्युन्स्टर** () हे जर्मनी देशाच्या नोर्डऱ्हाइन-वेस्टफालन या राज्यातील एक मोठे शहर आहे. जर्मनीच्या पश्चिम भागात व नोर्डऱ्हाइन-वेस्टफालनच्या उत्तर भागात वसलेले म्युन्स्टर जर्मनीच्या वेस्टफालिया ह्या प्रदेशाचे सांस्कृतिक केंद्र मानले जाते.

१७व्या शतकातील प्रोटेस्टंट सुधारणा काळामध्ये घडलेल्या तीस वर्षांच्या युद्धाची समाप्ती इ.स. १६४८ मधील म्युन्स्टर येथे झालेल्या एका तहामध्ये झाली.

## हे सुद्धा पहा
*जर्मनीमधील शहरांची यादी

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ
* 

वर्ग:जर्मनीमधील शहरे
ताश्कंद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ

[250 px|इवलेसे|येथे थांबलेले [उझबेकिस्तान एरवेझचे बोईंग ७६७ विमान]]

**ताश्कंद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ**  ()  हा उझबेकिस्तान देशाच्या ताश्कंद शहरामधील प्रमुख विमानतळ आहे. मध्य आशियामधील सर्वात वर्दळीचा असलेला हा विमानतळ ताश्कंदच्या १२ किमी दक्षिणेस स्थित असून उझबेकिस्तानची राष्ट्रीय विमान वाहतूक कंपनी उझबेकिस्तान एरवेझचे मुख्यालय व वाहतूकतळ येथेच आहे.

## विमानकंपन्या व गंतव्यस्थाने
## संदर्भ
## बाह्य दुवे
* अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:उझबेकिस्तानमधील विमानतळ
विमानतळ
सुमित्रा भट्टाचार्य

**सुचित्रा भट्टाचार्य** (१० जानेवारी, इ.स. १९५९:भागलपूर, बिहार, भारत - १२ मे, इ.स. २०१५:धाकुरिया, कोलकाता, पश्चिम बंगाल, भारत) या एक बंगाली कादंबरीकार होत्या. लहान वयापासूनच त्या लेखन करीत होत्या. 

## शिक्षण
सुचित्रा भट्टाचार्य यांनी कोलकाताच्या जोगमाया देवी कॉलेजातून पदवी घेतली. त्यानंतर लगेचच त्यांचे लग्न झाले. 

## कारकीर्द
लग्नानंतर एक दोन वर्षांतच त्यांनी परत लिखाणाला आरंभ केला. १९७८ ते १९७९ या काळात त्यांनी लघुकथा लेखन केले आणि १९८५ च्या आसपास त्या कादंबरी लेखनाकडे वळल्या. दहा वर्षाच्या आत, आणि विशेषतः *काचेर दीवाल* या कादंबरीनंतर त्यांची गणना बंगालच्या प्रमुख लेखकांमध्ये होऊ लागली.

सुचित्रा भट्टाचार्य यांच्या लेखनाचे विषय मध्यम वर्गीयांचे जीवन आणि त्यात होऊ घातलेले बदल हे असत. या बदलांमुळे समाजाची मानसिकता कसकशी बदलत जाते, आणि तिच्यावर जगतीकरणाचा कसा प्रभाव पडत गेला हे त्यांच्या लेखनामधून दृग्गोचर होत असे. त्यांनी स्त्रियांच्या समस्यांवर लिहिले असले तरी त्या स्त्रीवादी लेखिका नव्हत्या. 

सुचित्रा यांची वैचारिक स्पष्टता पोथीनिष्ठ नसून समाजनिष्ठच होती. म्हणून तर १९८० नंतरच्या आधुनिक बंगाली स्त्रियांचे प्रश्न त्या सहजपणे मांडू शकल्या. याच सहजपणामुळे त्यांच्या चार कथा/ कादंबऱ्यांवर निघालेले चित्रपटही लोकप्रिय झाले. 

'दहन' ही त्यांची सर्वाधिक गाजलेली कादंबरी आहे.  या कादंबरीवर ऋतुपर्ण घोषने त्याच नावाचा चित्रपट बनवला.

## सुचित्रा भट्टाचार्य यांनी लिहिलेल्या कादंबऱ्या
* अन्यो बसंतो 
* अलौकिक सुख 
* आमी रायकिशोरी
* आलोछाया 
* इच्छेर गाछ 
* उडो मेघ 
* काचेर दीवाल
* काछेर मानुष 
* छेडा तार 
* जलछबी
* दहन  
* नील घुरनी 
* परवश 
* पलवर पथ नेई
* रंगीन पृथ्वी
* हेमंतेर पाखी  
आणि इतर

## अनुवाद
सुचित्रा यांनी १९७९ पासून लिहिलेल्या २४ पैकी एकाही पुस्तकाचा मराठी अनुवाद झालेला नाही. चार-पाच इंग्रजी आणि आठ हिंदी अनुवाद वगळता अन्य भाषांनीही या लेखिकेची उपेक्षाच केली आणि साहित्य अकादमी अथवा देशपातळीवर महत्त्वाचा मानला जाणारा पुरस्कार न मिळताच त्यांचे निधन झाले.

## सुचित्रा भट्टाचार्य यांना मिळालेले स्थानिक पुरस्कार
* दिल्ली सरकारचा कथा पुरस्कार (१९९७)
* कलकत्त्याचा ताराशंकर पुरस्कार (२०००)
* दिनेशचंद्र स्मृती पुरस्कार (२०१५)
* कल्याणी नगराचा द्विजेंद्रलाल पुरस्कार (२००१)
* बंगलोर राज्याकडून नंजनगुडू तिरुमलंबा पुरस्कार(१९९६)
* भारत निर्माण पुरस्कार (२००४)
*  कलकत्ता विद्यापीठाकडून भुवन मोहिनी पदक (२००४)
* भागलपूरचा शरद्‌ पुरस्कार (२००२)
* साहित्य सेतू पुरस्कार (२००४) 
* शैलजानंद स्मृती पुरस्कार (२००४)

वर्ग:बंगाली लेखक
वर्ग:इ.स. १९५९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१५ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:भारतीय स्त्रीवादी लेखिका
निज्नेवार्तोव्स्क

**निज्नेवार्तोव्स्क** () हे रशिया देशाच्या खान्ती-मान्सी स्वायत्त ऑक्रूगमधील दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर (खान्ती-मान्सीस्क खालोखाल) आहे. हे शहर सायबेरियाच्या पश्चिम भागात ओब नदीच्या काठावर वसले आहे. येथील प्रचंड मोठ्या खनिज तेलाच्या साठ्यामुळे निज्नेवार्तोव्स्क रशियामधील सर्वात सुबत्त शहरांपैकी एक बनले आहे.

## हे सुद्धा पहा
*रशियामधील शहरांची यादी

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ
*

वर्ग:रशियामधील शहरे
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
छांग्षा

**छांग्षा** (चिनी: 长沙; फीनयीन: *Chángshā*)  हे चीन देशाच्या हुनान या प्रांतातले सर्वांत मोठे व राजधानीचे शहर आहे. छांग्षा शहर चीनच्या दक्षिण भागात शियांग नदीच्या काठावर वसले असून ते आर्थिक दृष्ट्या चीनमधील सर्वात प्रगत शहरांपैकी एक आहे.

## हे सुद्धा पहा
* चीनमधील शहरांची यादी

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:चीनमधील शहरे
वर्ग:हूनान
कार्बनची अपरूपे

right|thumb|323x323px|कार्बनची ८ अपरूपे :-  (a) हिरा (diamond), (b) ग्रॅफाईट, (c) लोन्सडलीट, (d) C60 बक-मिनिस्टर-फुलेरीन, (e) C540, फुलेराईट (f) C70,  (g)  अस्फटिक कार्बन, आणि  (h) एकस्तरीय नॅनो ट्यूब

कार्बनची इतर कार्बन अणूबरोबर संयोग पावण्याची क्षमता -संयुजा- खूप चांगली असल्याने कार्बन या मूलद्रव्याच्या अणूंपासून वेगवेळ्या तापमानानुसार आणि दबावानुसार वेगवेगळ्या रूपातले पदार्थ बनतात.  अशा पदार्थांना कार्बनची अपरूपे म्हणतात. 

कार्बनची चित्रांत दाखविलेली आठ अपरूपे शेकडो वर्षांपासून ज्ञात असली तरी, अजूनही कार्बनच्या नव्या नव्या अपरूपांचा शोध लागत असतो.

वर्ग:रसायनशास्त्र
विठ्ठल राव

पंडित **विठ्ठल राव** (इ.स. १९२९:हैदराबाद, भारत - ) हे भारतीय शास्त्रीय गायक आहेत. ते हैदराबादच्या शेवटच्या निजामाच्या दरबारातील गझलगायक होते. हैदराबादमधील हिंदी आणि उर्दू शायरांच्या अनेक गझलांचे गायन करून त्यांनी त्या लोकप्रिय केल्या. त्यांच्या प्रसिद्ध शिष्यांमध्ये किरण अहलुवालिया यांचा समावेश होतो.

२९ मे २०१५ रोजी शिर्डीत आलेले पंडित विठ्ठल राव बेपत्ता झाले. तेलंगण राज्याची स्थापनेनिमित्त २ जून २०१५ रोजी त्यांना विशेष पुरस्काराने गौरविण्यात येणार होते. 

## पं. विठ्ठल राव यांनी गायलेल्या काही गझला
* आज उनके दामन पर मेरे अश्क्धलते कैं (कवी सईद शाहिदी)
* एक चमेली के मांडवे तले
* कीस तकल्लुफ कीस आहतें (कवी सईद शाहिदी)
* छाप तिलक (कवी वजाहत भाई)
* तर्के उल्फत का सिला पा भी लिया मैंने (कवी जिगर मुरादाबादी)
* फिर मांग. 
* मेरी दास्तां ए हसरत सुनाके रोयें (कवी सईद)
* मैं नही कहतो की वो
* ये है मैकाडा ((कवी जिगर मुरादाबादी)
* हम न भूला सके कभी इश्क के आहते (कवी जिगर मुरादाबादी)

वर्ग:गझल
वर्ग:इ.स. १९२९ मधील जन्म
अखिल भारतीय कीर्तन संस्था

**अखिल भारतीय कीर्तन संस्था** ही नारदीय कीर्तनाचे शिक्षण देणारी संस्था, मुंबईतील दादर-पश्चिममध्ये द.ल. वैद्य मार्गावरील विठ्ठल रखुमाई मंदिर येथे आहे.

## स्थापना
नारदीय कीर्तनाचे शास्त्रशुद्ध प्रशिक्षण देऊन नवीन कीर्तनकार तयार करण्यासाठी १९४० साली श्रावण वद्य पंचमीला या संस्थेची स्थापना करण्यात आली. संस्थेचे आद्य संस्थापक शं. ब. कुलकर्णी आणि कीर्तनकार गो.ग. भोसेकरबुवा हे होते. अशा या दोघांच्या प्रयत्‍नांतून ही संस्था प्रथम एका बांबू-पत्र्याच्या तात्पुरत्या छपराखाली सुरू झाली. त्याच वर्षी संस्थेची सार्वजनिक विश्वस्त संस्था म्हणून नोंदणी करण्यात आली.

नारदीय कीर्तनाचा प्रसार, प्रचार आणि प्रशिक्षण या कार्याला वाहून घेतलेल्या अखिल भारतीय कीर्तन संस्थेच्या नव्या वास्तूचे भूमि सन १९५८ च्या विजयादशमीच्या दिवशी त्यावेळचे मुंबई राज्याचे मंत्री आणि संस्थेचे विश्वस्त  डॉ. त्रिं. रा. नरवणे याचे हस्ते झाले. वास्तु निर्माण झाल्यावर सन १९६० च्या श्रावण वद्य पंचमीला श्रीच्या मूर्तीची प्राणप्रतिष्ठा वामनराव लक्ष्मणराव डहाणूकर यांनी केली.

## कीर्तन-शिक्षण
भोसेकर बुवा, मारुलकर बुवा, महाजन गुरुजी,  प्रकाशकर शास्त्री, वझेबुवा, श्री रा. भागवत सर यांनी अनेक वर्षे अध्यापनाचे कार्य मोठ्या जिद्दीने आणि तळमळीने केले. संगीताची बाजू  देवधर गुरुजी आणि  ग. बा. साधलेसर यांनी समर्थपणे सांभाळली होती. कीर्तन शिकणाऱ्या विद्यार्थ्यांची संख्या कमी असली तरी संस्थेत दररोज होणाऱ्या कीर्तन प्रवचन कार्यक्रमासाठी येणाऱ्या श्रोत्यांची संख्या मोठी असे.

या संस्थेतील कीर्तन प्रशिक्षणाचा अभ्यासक्रम सुरुवातीला ५ वर्षांचा होता. पदवी आणि पदव्युत्तर शिक्षण घेतलेले विद्यार्थी कीर्तन शिकायला येत आणि तांत्रिक प्रगतीमुळे जीवन गतिमान झाले, हे लक्षात घेता, अभ्यासक्रम सन २०००नंतर ३ वर्षाचा करण्यात आला. आधी हाताच्या बोटावर मोजता येतील इतकेच विद्यार्थी संस्थेत शिकण्यासाठी येत, तरीही संस्थेचे काम नेटाने सुरूच राहिले. पुढे ही संख्या वाढत वाढत, दरसाल ३० ते ३५ विद्यार्थी अशी झाली.

आजपर्यंत ४००हून जास्त विद्यार्थी अभ्यासक्रम पूर्ण करून गेले. अनेक जण स्वेच्छेने कीर्तन करू लागले. मुंबई आणि परिसरातील अनेकजण नामवंत कीर्तनकार म्हणून ओळखले जाऊ लागले, देशातच नव्हे तर परदेशात जाऊन कीर्तने-प्रवचने करू लागले.

## पत्रव्यवहाराने शिक्षण
मुंबईबाहेर राहणाऱ्या आणि कीर्तन शिकू इच्छिणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी पत्रव्यवहाराने कीर्तन शिकविण्याचा उपक्रम २००७ मध्ये सुरू झाला. त्यासाठी एक खास दूरस्थ अभ्यासक्रम आणि परीक्षा पद्धती ठरविण्यात आली.

## क्रमिक पुस्तक
सन १९९०-१९९४ दरम्यान कीर्तनाच्या पूर्वरंग आणि आख्यानाचे ’कीर्तन रत्‍नावली भाग १ व २’ नावाचे एक पुस्तक डॉ. ग.शि. पाटणकर यांच्या संपादनाखाली छापून प्रसिद्ध केले; ते अल्पकाळात लोकप्रिय झाले. हे उपयुक्त पुस्तक ही कीर्तन संस्था विद्यार्थ्यांना माफक किमतीत उपलब्ध करून देते.

## नामांतर
साल २००१ मध्ये कीर्तन विद्यालयाचे नाव बदलून ते ’साई सत्चरित्रकार हेमाडपंत कीर्तन विद्यालय’ असे झाले.

## इतर
या अखिल भारतीय कीर्तन संस्थेचे स्वतःचे विट्ठल मंदिर, कीर्तन शाळा, आणि सुसज्ज सभागृह आहे.

वर्ग:महाराष्ट्रातील शैक्षणिक संस्था
वर्ग:कीर्तन