open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
दिलीप जगताप

प्रा. **दिलीप जगताप** हे पुण्यात राहणारे एक मराठी नाटककार आहेत. त्यांनी ३० नाटके लिहिली असे त्यांनी एका लेखात म्हणले आहे.

दिलीप जगताप यांचे प्राथमिक शिक्षण वाईमधील एका छोट्या शाळेत आणि माध्यमिक शिक्षण त्याच गावातील द्रविड हायस्कूलमध्ये झाले. त्यांच्या शाळेतील कृष्णराव गणेश सबनीस या सरांमुळे जगताप यांच्या मनातील गणित येत नसल्याचा न्यूनगंड दूर झाला आणि सरांच्या प्रोत्साहनामुळे ते कविता आणि नाट्यलेखन करू लागले. 

दिलीप जगताप यांचे कॉलेजचे शिक्षण पुण्यातील फर्ग्युसन महाविद्यालयात झाले. 

इ.स. १९५० नंतरच्या काळात प्रयोगशील रंगभूमीसाठी नाट्यलेखन करणारे ते एक महत्त्वाचे लेखक समजले जातात.

१९७२ मध्ये सत्यदेव दुबे हे करत असलेल्या संशोधनाचा एक भाग म्हणून पुण्यात फिल्म इन्स्टिट्यूटच्या परिसरात ६ दिवसांची नाट्यलेखन कार्यशाळा आयोजित केली होती. तिच्यात नाटककार म्हणून दिलीप जगताप यांचा सहभाग होता., 

## दिलीप जगताप यांची नाटके
* आला रे राजा
* एक अंडं फुटलं (प्रायोगिक नाटक)
* जा खेळायला पळ (प्रायोगिक नाटक, ह्या नाटकाला झी गौरव स्पर्धेत सर्वोत्कृष्ट प्रयोग, दिग्दर्शन, अभिनेता, सहाय्यक अभिनेता, नेपथ्य, लेखन अशी सहा नामांंकने मिळाली होती. 
* पूज्य गुरुजी
* मेले उंदिर
* रंगे हाथ
* राजदंड 
* वारूळ (एकांकिका)

## सन्मान
* भुसावळ येथे ३ मे २०१४ला सुरू झालेल्या खान्देश नाट्यमहोत्सवाचेे उद्‌घाटन प्रा. दिलीप जगताप यांनी केले होते.
* २४ ते २६ जुलै २००९ या काळात लेखक राजन खान व नाटककार दिलीप जगताप यांनी पाचगणीत लेखक-समीक्षकांचे मी संमेलन भरवले होते. 
* २०११ च्या झी गौरव प्रायोगिक नाटक विभागात सर्वोत्कृषट नाट्यलेखनाचे पारितोषिक प्रा. दिलीप जगताप यांना मिळाले होते.

वर्ग:मराठी नाटककार
इंफाळ विमानतळ

**इंफाळ विमानतळ**  हा भारताच्या मणिपूर राज्यातील इंफाळ येथील प्रमुख विमानतळ आहे. हा विमानतळ स्थानिक वाणिज्यिक सेवा तसेच साधारण व खाजगी उड्डाणांसाठी वापरण्यात येतो. येथील टर्मिनलमध्ये पोस्ट ऑफिस व वेगवेगळ्या प्रकारची दुकाने आहेत. पर्यटन खात्याचे स्वागतकक्षही येथे आहे.सर्व प्रकारच्या प्रवाश्यांसाठी येथे सोयी उपलब्ध आहेत.

## विमानसेवा व गंतव्यस्थान
## द्वितीय विश्व युद्ध
द्वितीय विश्वयुद्धादरम्यान हे एक महत्त्वाचे विमानतळ होते.
## संदर्भ
## बाह्य दुवे
विमानतळ
वर्ग:मणिपूरमधील विमानतळ
गारफील्ड

**गारफील्ड** हे एक काल्पनिक मांजर आहे. हे मांजर कार्टून रूपात वृत्तपत्रे, चित्रपट आणि दूरचित्रवाणी माध्यमांतून दिसते.

वर्ग:कार्टून
बांगलादेश-भारत सीमा

भारत आणि बांगलादेश यांच्यामधी सुमारे ४०९६ कि.मी. इतकी आंतरराष्ट्रीय सीमा आहे. भारतातून बांगला देशात सुमारे ५४ नद्या वाहतात. अनेक ठिकाणी नदी हीच सीमा धरली आहे. परंतु नद्या मार्ग बदलाने या सीमा बदलत्या राहिल्या.

## भूसीमा करार
इवलेसे
१ ऑॅगस्ट २०१५ रोजी भारत-बांगला देश भूसीमा कराराची अंमलबजावणी झाली. भारताच्या सीमेतील सुमारे ७११० एकर क्षेत्रफळाचे बांगला देशचे ५१ कसबे आणि बांगला देशच्या सीमेअंतर्गत १७१६० एकर जमीन व्यापलेले सुमारे १११ भारतीय कसबे बांगला देशात समाविष्ट करण्यात आले. 
या कसब्यांत कोणत्याही देशाच्या नागरिकत्वाशिवाय राहणाऱ्या सुमारे पन्नास हजार नागरिकांना कायमस्वरूपी आणि त्यांच्या पसंतीच्या देशाचे नागरिकत्व मिळाले.
भूभागांची अदलाबदल केल्याने भारताला आपल्या सीमेवर काटेरी कुंपण घालता येऊन बांगला देशी घुसखोरीवर मोठया प्रमाणावर नियंत्रण आणणे शक्य होणार आहे. 
सीमा निस्चित झाल्याने १५ जून रोजी भूतानची राजधानी थिंपू येथे भारत-नेपाळ-भूतान आणि बांगला देश यांच्यात झालेल्या मोटार वाहने (वाहतूक) कराराची 
अंमलबजावणी करणे शक्य झाले.

वर्ग:बांगलादेश
वर्ग:भारताच्या सीमा
वर्ग:बांगलादेश-भारत सीमा
वर्ग:आसामचा भूगोल
वर्ग:पश्चिम बंगालचा भूगोल
वर्ग:कुंपणे
वर्ग:सीमा-रोध
सीस्मे स्ट्रीट

**सीस्मे स्ट्रीट** ही एक लहान मुलांसाठीची दूरचित्रवाणी मालिका, चित्रपट शृंखला आणि पुस्तके आहेत. यातील कचकड्याच्या बाहुल्यांची पात्रे मनुष्यरूपात वावरतात.

वर्ग:कार्टून
टेलिटबीज

**टेलिट्यूबीज** ही लहान मुलांसाठीची दूरचित्रवाणी मालिका आहे. यात चार छोट्या मुलांच्या द्वारे काही प्रमाणात शैक्षणिक मूल्ये दाखविली जातात.

वर्ग:कार्टून
सरस्वतीबाई आपटे (निःसंदिग्धीकरण)

* सरस्वती हरी आपटे (मृत्यू १९२० ?) (ग्वाल्हेरच्या शिंदे घराण्याच्या आश्रित कुटुंबातील २०व्या शतकाच्या पूर्वार्धातील व्यक्ती) 
* सरस्वती विनायकराव आपटे (जन्म : १७ मार्च १९१०;  - ९ मार्च १९९४)  : राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाच्या राष्ट्रसेविका समितीच्या अखिल भारतीय कार्यवाहिका) लोकमान्य टिळकांचे भाचे नाना विद्वांस यांच्या कन्या.
* सरस्वती ? आपटे (निधन - ७ जानेवारी १९९८)  माहेरचे नाव द्वारकाबाई जनार्दन ओक,   जनार्दन विनायक ओक यांच्या कन्या आणि त्यांच्या गीर्वाणलघुकोशाच्या दुसऱ्या व तिसऱ्या आवृत्तीच्या संपादिका. ज्या काळामध्ये स्त्रियांना समाजामध्ये मोकळेपणाने आपले विचार मांडण्याचा स्वातंत्र्य नव्हतं अशा काळामध्ये सरस्वती आपटे यांनी आपले विचार लिखाणाच्या माध्यमातून व्यक्त केले स्त्रियांचे आत्मभान त्यांनी जागृत केलं
* सरस्वती नारायण आपटे :कादंबरीकार नारायण हरी आपटे यांच्या पत्‍नी.

## संदर्भ
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
मुंबई छशिमट−मडगांव जन शताब्दी एक्सप्रेस

250 px|thumb|दादर मडगांव जन शताब्दी एक्सप्रेस‎‎
250 px|इवलेसे|दादर स्थानकावर थांबलेली दादर−मडगांव जन शताब्दी एक्सप्रेस
**दादर मडगांव जन शताब्दी एक्सप्रेस** ही भारतीय रेल्वेची दैनंदिन सेवा देणारी रेल्वेगाडी आहे. जन शताब्दी एक्सप्रेस ताफ्यामधील ही वेगवान आणि आरामदायी गाडी महाराष्ट्राची राजधानी मुंबईला गोव्यातील मडगांव शहरासोबत जोडते. ही गाडी मुंबईच्या दादर व गोव्याच्या मडगांव ह्या स्थानकांदरम्यान रोज धावते व ७५० किमी अंतर १० तास व ३० मिनिटांमध्ये पूर्ण करते.

कोकण रेल्वेमार्गावरून धावणाऱ्या ही गाडीची वाहतूक संपूर्ण प्रवासामध्ये इलेक्ट्रिक इंजिन द्वारे जाते. ह्या गाडीत साधारणपणे केवळ बसायची सोय असलेले २ वातानुकुलीत डबे तर १० साधारण डबे असतात.

कोकण कन्या एक्सप्रेस व मांडवी एक्सप्रेस ह्या दोन गाड्या देखील मुंबई व गोव्यादरम्यान रोज धावतात.

## तपशील
## बाह्य दुवे
*वेळापत्रक व माहिती

## संदर्भ 
वर्ग:कोकण रेल्वे
वर्ग:गोव्यामधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:महाराष्ट्रामधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:जन शताब्दी एक्सप्रेस
पंढरीनाथ कोल्हापुरे

पंडित **पंढरीनाथ कृष्णराव कोल्हापुरे** (१६ फेब्रुवारी, इ.स. १९३० - १५ ऑगस्ट, इ.स. २०१५:मुंबई, महाराष्ट्र) हे एक शास्त्रीय संगीत शिकविणारे गुरू होते. 

पंढरीनाथ यांचे वडील कृष्णराव कोल्हापुरे हे नामांकित गायक आणि पट्टीचे बीनवादक होते. ते मास्टर दीनानाथ मंगेशकर यांच्यासमवेत बलवंत संगीत मंडळी या नाटक कंपनीचे भागीदार होते. 

पंढरीनाथ यांनी आपल्या वडिलांच्या स्मरणार्थ वीणा वरदायिनी ही संस्था सुरू केली होती.  

## पंढरीनाथ कोल्हापुरे यांचे संगीत शिक्षण
वडिलांकडून प्राथमिक पाठ गिरवल्यावर, पंढरीनाथांनी मधुसूदन जोशी आणि खां साहेब अता हुसेन या आग्रा घराण्याच्या ज्येष्ठ गायकांकडून तालीम घेतली. बडोद्यातल्या ऑल इंडिया म्युझिक कॉन्फरन्समध्ये वयाच्या अकराव्या वर्षीच त्यांनी जाणकारांचे लक्ष वेधून घेतले. त्यानंतर वयाच्या पंधराव्या वर्षी ते पहिल्यांदा रेडिओवर गायले. बी.आर. देवधर मास्तरांकडे शिक्षण सुरू झाल्यावर पंढरीनाथांना कुमार गंधर्व भेटले. आधी गुरुबंधू असणारे कुमार नंतर गुरूही झाले. कुमाराच्या स्मरणार्थ पंढरीनाथ कोल्हापुरे यांनी फलटण गावात फलटणमध्ये संगीत महोत्सव सुरू केला.

## कुटुंब
शिवांगी, पद्मिनी आणि तेजस्विनी या पंढरीनाथ कोल्हापुरे यांच्या तीन मुली आहेत. त्यांपैकी पद्मिनी कोल्हापुरे आणि तेजस्विनी कोल्हापुरे यांनी अनेक हिंदी चित्रपटांतून भूमिका केल्या आहेत. शिवांगी कोल्हापुरे या गायिका असून हिंदी चित्रपट अभिनेते शक्ती कपूर हे त्यांचे पती होत.

पंढरीनाथांनी काही वर्षे थांबवलेले लेखन, गायन, रुदवीणावादन आणि अध्यापन आपल्या मुली मोठ्या झाल्यावर पुन्हा सुरू केले.

## पंढरीनाथ कोल्हापुरे यांचे ग्रंथलेखन
* पंढरीनाथ कोल्हापुरे यांनी भारतीय ख्याल गायकीचे मध्ययुगीन अध्वर्यू नियामतखान-सदारंग यांचे चरित्र लिहिले आहे.
* गानयोगी शिवपुत्र (कुमार गंधर्वांवरचे पुस्तक)

## सन्मान
* मुंबई-अंधेरीतील के-पश्चिम विभागात गुलमोहर क्रॉस रोड नं. १२ या मार्गास पंडित पंढरीनाथ कोल्हापुरे यांचे नाव दिले आहे.

वर्ग:भारतीय शास्त्रीय गायक
वर्ग:मराठी गायक
वर्ग:इ.स. १९३० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१५ मधील मृत्यू
संदीप किशन

**संदीप किशन** (, इंग्रजी: Sundeep Kishan) ( मे ७, १९८७) हा तेलुगू चित्रपटांतून अभिनय करणारा भारतीय चित्रपट अभिनेता आहे.
## चित्रपटांची सूची 
वर्ग:तेलुगू चित्रपट अभिनेते
वर्ग:इ.स. १९८७ मधील जन्म
कुवेंपु

**कुवेंपु** तथा **कुप्पळ्ळी वेंकटप्पा पुट्टप्पा** (इ.स. १९०४:कर्नाटक, भारत - इ.स. १९९४) हे एक कन्नड कवी, नाटककार, कथालेखक आणि टीकाकार होते. 

शिमोग्यातील विद्यापीठाला यांचे नाव दिलेले आहे तसेच म्हैसूरमधले त्यांचे राहते घर तसेच कुप्पळ्ळी येथील वाडा आता स्मारक म्हणून जतन करण्यात आला आहे. कुवेंपु प्रतिष्ठानाने मानचिन्हांसह पाच लाख रुपयांचा एक राष्ट्रीय पुरस्कार २०१३ पासून सुरू केला.

या पुरस्कारासाठी, २०१५ साली  श्याम मनोहर यांची निवड झाली.

वर्ग:कन्नड साहित्यिक
वर्ग:इ.स. १९०४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९४ मधील मृत्यू
वर्ग:ज्ञानपीठ पुरस्कार विजेते
वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते
वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:साहित्य अकादमी फेलोशिप विजेते
कणकवली रेल्वे स्थानक

**कणकवली रेल्वे स्थानक** हे कणकवली शहरामधील रेल्वे स्थानक आहे. कोकण रेल्वेवरील हे स्थानक महाराष्ट्राच्या कोकण भागामधील महत्त्वाच्या रेल्वे स्थानकांपैकी एक असून मुंबई व उत्तरेकडून गोवा, कर्नाटक व केरळकडे धावणाऱ्या अनेक रेल्वेगाड्यांचा येथे थांबा आहे.  

## महत्त्वाच्या रेल्वेगाड्या
## बाह्य दुवे
*माहिती

रे
वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
वर्ग:कोकण रेल्वे
मडगांव जंक्शन रेल्वे स्थानक

**मडगांव रेल्वे स्थानक** हे गोव्याच्या मडगांव शहरामधील एक रेल्वे स्थानक आहे. कोकण रेल्वे मार्गावर स्थित असलेले हे स्थानक गोव्यामधील सर्वात वर्दळीचे असून महाराष्ट्र व उत्तरेकडून कर्नाटक व केरळकडे धावणाऱ्या अनेक रेल्वेगाड्यांचा येथे थांबा आहे. वास्को दा गामा हे गोव्यामधील दुसरे एक मोठे रेल्वे स्थानक आहे.

## महत्त्वाच्या रेल्वेगाड्या
### येथून चालू होणाऱ्या/संपणाऱ्या गाड्या
*10103/10104 मांडवी एक्सप्रेस
*10111/10112 कोकण कन्या एक्सप्रेस
*12051/12052 दादर मडगांव जन शताब्दी एक्सप्रेस
*12449/12450 गोवा संपर्क क्रांती एक्सप्रेस
*22635/22636 मडगांव–मंगळूर इंटरसिटी

### येथे थांबा असलेल्या गाड्या
*12431/12432 तिरुवनंतपुरम राजधानी एक्सप्रेस
*12217/12218 केरळ संपर्क क्रांती एक्सप्रेस
*12617/12618 मंगला लक्षद्वीप एक्सप्रेस
*12619/12620 मत्स्यगंधा एक्सप्रेस
*12201/12202 कोचुवेली–लोकमान्य टिळक टर्मिनस गरीब रथ एक्सप्रेस
*12779/12780 गोवा एक्सप्रेस
*17311/17312 वास्को दा गामा–चेन्नई एक्सप्रेस
*18047/18048 अमरावती एक्सप्रेस
*22475/22476 बिकानेर–कोइंबतूर ए.सी. सुपरफास्ट एक्सप्रेस

## बाह्य दुवे
*माहिती

वर्ग:गोव्यामधील रेल्वे स्थानके
वर्ग:कोकण रेल्वे
बिल्टाँग

इवलेसे|बिल्टौण्ग
**बिल्टॉंग** हा दक्षिण आफ्रिकेमधील खाद्यपदार्थ आहे. हे तयार करण्यासाठी मांसात मसाले घालून वाळविले जाते व नंतर त्याचे लांबट तुकडे केले जातात. यासाठी सहसा गाय, शहामृग किंवा इतर वन्य श्वापदांचे मांस वापरले जाते.

बिल्टॉंग साधारण बीफ जर्कीसारखेच असते.

वर्ग:खाद्यपदार्थ
वर्ग:दक्षिण आफ्रिका
नवसारी लोकसभा मतदारसंघ

**नवसारी** (गुजराती: નવસારી લોકસભા મતવિસ્તાર) हा भारत देशाच्या गुजरात राज्यामधील २६ लोकसभा मतदारसंघांपैकी एक आहे. हा मतदारसंघ २००८ साली निर्माण करण्यात आला. ह्या मतदारसंघामध्ये नवसारी जिल्ह्यामधील ७ विधानसभा मतदारसंघ सामील करण्यात आले आहेत.

## खासदार 
वर्ग:गुजरातमधील लोकसभा मतदारसंघ
वर्ग:नवसारी जिल्हा
वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ
देवास लोकसभा मतदारसंघ

**देवास** हा भारत देशाच्या मध्य प्रदेश राज्यामधील २९ लोकसभा मतदारसंघांपैकी एक आहे. हा मतदारसंघ २००८ साली निर्माण करण्यात आला. हा मतदारसंघ अनुसूचित जातीच्या उमेदवारांसाठी राखीव असून ह्यात देवास, सिहोर व शाजापूर जिल्ह्यांमधील एकूण ८ विधानसभा मतदारसंघ सामील करण्यात आले आहेत.

## खासदार
## बाह्य दुवे
*माहिती

वर्ग:मध्य प्रदेशमधील लोकसभा मतदारसंघ
वर्ग:देवास जिल्हा
वर्ग:सिहोर जिल्हा
वर्ग:शाजापूर जिल्हा
वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ
सेक्सुआलिटिज (पुस्तक)

**सेक्सुआलिटिज** हे निवेदिता मेनन यांनी लिहिलेले पुस्तक असून भारतातील लैंगिकता चळवळीच्या दस्ताऐवजीकरण करणारे एक उपयुक्त पुस्तक आहे. हे पुस्तक प्रामुख्याने तीन विभागांमध्ये विभागलेले आहे. ज्यात प्रति-अधिसत्ता, जाती आणि लैंगिकता आणि चळवळीचे दस्ताऐवज हे विभाग आहेत. *सेक्चुएलिटी* हे पुस्तक २००८ला प्रकाशित झाले. यामध्ये भारतामधील 'नियम/ मर्यादा तोडणाऱ्या’ व ‘परीघावारील’ लैंगिकतेच्या विषयांवरील निबंधाचे संकलन आहे. हे प्रमुख स्त्रीवादी अभ्यासक निवेदिता मेनन यांनी संपादित केले आहे. या निबंधाशिवाय या पुस्तकात देशामध्ये झालेल्या विविध लैंगिकतेवरच्या चळवळीच्या मोहिमेची निवडक माहिती आहे.

## योगदान
भारतातील स्त्री चळवळ, स्त्रीवादी राजकारणामधील संस्थीकरण व गमावण्याचे व दुखाचे राजकारण या विषयांवरील अभ्यास आणि आराखडा मांडणाऱ्या पुस्तकांमध्ये मेनन यांच्या पुस्तकाला मोठ्या प्रमाणात उद्धृत केलेले दिसते. बिंद्रा बोस यांच्या जागतिकीकरण आणि वसाहतवादानंतरच्या भारतीय चित्रपटांमधली आधुनिकता या अभ्यासामध्येही यांच्या मुद्द्यांचा उल्लेख केला आहे. या पुस्तकाचे दक्षिणा आशियाई स्त्रीवाद व त्यामधील असमाधानावरील अभ्यासाचे मोठे योगदान आहे.

## संदर्भ
वर्ग:लैंगिकता
वर्ग:स्त्री अभ्यासातील संहिता
वर्ग:स्त्रीवादी साहित्य
वर्ग:लैंगिकता अभ्यास
रिंगणगाव

**रिंगणगाव** हे महाराष्ट्रातील जळगाव जिल्ह्याच्या एरंडोल तालुक्यातील एक गाव आहे. हे गाव गिरणा नदीपासून अंदाजे ६ किमी अंतरावर आहे. राष्ट्रीय महामार्ग क्र ६ वरील पाळधी गावापासून दक्षिणेस ८ किमी अंतरावर आहे.

वर्ग:जळगाव जिल्ह्यातील गावे
तो ती ते (नाटक)

**तो ती ते** हे एक मराठी नाटक आहे. हे नाटक सुषमा देशपांडे आणि जमिर कांबळे या दोघांनी मिळून पुण्यातील समलिंगी स्त्री, पुरूष तसेच तृतीयपंथी आणि उभयलिंगी मुला-मुलींना एकत्र घेऊन ह्या नाटकाची *थियेटर ऑफ ऑप्रेस्ड* ह्या नाट्यप्रकारातून निर्मिती केली. आणि त्या नाटकाचे प्रयोग बेटी बर्नाड या अमेरिकास्थित नाट्य निर्माती संस्थेने अर्थसहाय्य करून पुणे येथे केले होते.

वर्ग:स्त्रीवादी साहित्य
वर्ग:लैंगिकता अभ्यास
वर्ग:मराठी नाटकांची यादी
जेंडरींग कास्ट थ्रु ए फेमिनिस्ट लेन्स

**जेंडरींग कास्ट थ्रु ए फेमिनिस्ट लेन्स** हे उमा चक्रवर्ती यांनी २००६ साली लिहिलेले पुस्तक आहे. या पुस्तकास मैत्रेयी क्रिष्णराज यांनी प्रस्तावना लिहिली आहे. पुस्तकात एकूण नऊ प्रकरणे आहेत.

## पुस्तकची पार्शभूमी
दिल्ली शहरात विशेषतः दिल्ली विद्यपीठात १९९० नंतर "ओ.बी.सी. आरक्षण विरोधि" असंतोषाच्या पार्शभूमीवर हे पुस्त्क जातिला लिंग्भावात्मक आय्

## पुस्तकची रचना
## पुस्तकाचा सारांश
वर्ग:स्त्रीवादी साहित्य
इंदूर जंक्शन रेल्वे स्थानक

**इंदूर जंक्शन** हे मध्य प्रदेशच्या इंदूर शहरामधील एक रेल्वे स्थानक आहे. इंदूर संस्थानाच्या होळकरांनी हे स्थानक १९व्या शतकात बांधले व इंदूर-खंडवा रेल्वे चालू केली. 

सध्या इंदूर मध्य प्रदेशातील सर्वात वर्दळीच्या स्थानकांपैकी एक आहे.

## प्रमुख रेल्वेगाड्या
*इंदूर−जबलपूर एक्सप्रेस
*इंदूर−मुंबई सेंट्रल दुरंतो एक्सप्रेस
*इंदूर−मुंबई सेंट्रल अवंतिका एक्सप्रेस
*इंदूर−पुणे एक्सप्रेस
*इंदूर−हजरत निजामुद्दीन एक्सप्रेस
*इंदूर−जम्मू तावी माळवा एक्सप्रेस
*इंदूर−जोधपूर रणथंभोर एक्सप्रेस
*इंदूर−भोपाळ इंटरसिटी एक्सप्रेस
*इंदूर−हावडा क्षिप्रा एक्सप्रेस
*इंदूर−बिलासपूर नर्मदा एक्सप्रेस
*इंदूर−तिरुवनंतपुरम अहिल्यानगरी एक्सप्रेस

वर्ग:मध्य प्रदेशमधील रेल्वे स्थानके
रे
नग्नसत्य: बलात्काराच्या वास्तवाचा अंतर्वेध (पुस्तक)

'नग्नसत्य' लेखीका मुक्ता अशोक मनोहर यांचे बलात्काराच्या वास्तवाचा आंतरवेध घेणारे मनोविकास प्रकाशनाने प्रकाशित केलेले पुस्तक आहे. या ग्रंथामध्ये मुख्यत्वे बलात्कारासबंधीत अनेक घटनांच्या अभ्यासाच्या माध्यमातून बलात्काराच्या प्रश्नाचा शोध लेखीका मुक्ता मनोहर यांनी घेतलेला आहे.

मुक्ता मनोहर यांनी भारतातील बलात्काराच्या घडलेल्या घटनांचा अभ्यास केलेला आहे. ज्यात त्या अनेक केसेस चा आढावा घेऊन अशा घटनांना राजकीय दृष्ट्या आणि सामाजिक पातळीवर कसे हाताळले जाते याची सविस्तरपणे मांडणी करतात. या पुस्तकात बलात्कारी वेताळाची कहाणीच्या स्वरुपात मांडणी केली आहे. बलात्कारी वास्तवाचा वेध म्हणजे बलात्कार आणि त्यातून झालेल्या खुनाच्या घटनांना, न्यायव्यवस्था, जात, परंपरा आणि स्वतः स्त्रीयांनाच अशा घटनांना कारणीभूत ठरवल्या जाते, असा प्रयत्न समाज पातळीवर सुरू आहे, हे त्या लक्षात आणून देतात. आणि पुरुष हा कसा निर्गुण, निराकार समजून मी फक्त एक कृती आहे असे सांगतो हे लक्षात आणून देतात.

“बलात्काराच्या घटना जेव्हा न्याय मागण्यासाठी न्यायालयाकडे नेल्या जातात, तेव्हा त्यांची कशा प्रकारे खिल्ली उडवली जाते आणि बलात्कारित स्त्रिला वेश्या समजून ही घटना तिच्या सहमतीने घडलेली आहे, किवा ती स्त्रीच पुरुषांना मोहात पाडते आणि पुरुष विकृतीतून बलात्कार होतो अशी कारणे पुढे येत असल्याचे लेखिका सिद्ध करतात."बलात्काराच्या समस्येचा शोध घेताना, अशा घटना सत्ता-संबंधातून, जातीच्या कारणावरून, किवा बाजारपेठीय वर्चस्ववाद याला कारणीभूत ठरतात हे महत्त्वाचे मुद्दे स्पष्ट केले गेले आहे. परंतु बलात्काराच्या घटने मध्ये पिढीत झालेल्या स्त्रियांना आणि त्यांच्या कुटुंबाला न्याय मिळावा यासाठी सामाजिक संघटना, जनसमुदाय, माध्यमे , आणि काही निवडक लोकांनी घेतलेला आक्षेप यांची भूमिका महत्त्वाची असते.
या पुस्तकात बलात्कारी पुरुषाशी काल्पनिक स्वरुपात संवाद साधून प्रत्यक्षात त्याची मत जाणून घेण्याचा प्रयत्न केला आहे.

## मांडणी 
प्रकाशक पाटकर यांच्या मते चित्रकार चंद्रमोहन कुलकर्णी यांनी या पुस्तकाचे मुखपृष्ठ तयार करताना ते अश्‍लील न होऊ देता कमालीचे भेदक होईल याची काळजी घेतली आहे. पुस्तक लेखनासाठी लेखिकेने विक्रम-वेताळ या लोककथेचा स्वरूप वापरले आहे. प्रगती बाणखेले यांच्या मतानुसार सुरुवातीला या स्वरुपामध्ये हा विषय वाचताना अवघडलेपण येते. पण नंतर त्याच्या लवचीकपणाचे फायदे लक्षात येतात. स्थळकाळाच्या मर्यादा ओलांडून कथन करता येणे, विश्लेषण करत केलेली चर्चा, तर कधी आत्मसंवाद, तर . बलात्कारी वेताळाशी पंचवीस रात्रींमध्ये झालेला संवाद असे रूप घेऊन पुस्तक समोर येत असल्यामुळे बलात्काराचे भयानक रूपही थोडे सौम्य आणि वाचनीय होते. लेखनाच्या वेताळ पंचविशी या फॉर्ममुळे लेखन अतिभडक व कर्कश होण्याचा धोका, अथवा दुसरीकडे अतिहळवे होण्याचा आणि विषयाचे गांभीर्य कमी होण्याची भीती आणि तोचतोपणाही येण्याचा धोकाही टळला आहे.

## आशय 
मुक्ता मनोहर यांच्या म्हणण्यानुसार व्यापक सामाजिक संदर्भात त्यांनी हा प्रश्न मांडण्याचा प्रयत्‍न केला आहे. "स्त्रियाच पुरुषांना मोहात पाडतात किंवा केवळ पुरुषी विकृतीतून बलात्कार होतात हे खरे नाही. टोळीवाद, गणवाद, जातवाद, धर्मवाद, देशवाद, बाजारपेठीय वर्चस्ववाद-चंगळवाद, जगभरची शस्त्रास्त्र निर्मिती आणि युद्धखोरी हे सगळेच बलात्काराचे खास दोस्त आहेत" अशी टीका लेखिका मुक्ता मनोहर त्यांच्या या ग्रंथाच्या माध्यमातून करतात.  

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी साहित्य यादी
वर्ग:स्त्री अभ्यासातील संहिता
वर्ग:स्त्रीवाद
वर्ग:स्त्रीवादी साहित्य
वर्ग:लैंगिकता अभ्यास
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०१४

**२०१४ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट** हंगाम मे २०१४ ते सप्टेंबर २०१४ पर्यंत आहे. आयर्लंड क्रिकेट संघ लाहोर, पाकिस्तान येथे तीन एकदिवसीय सामने खेळणार होते, परंतु २०१४ च्या जिना आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरील हल्ल्यानंतर ते रद्द करण्यात आले.

## मोसम आढावा
## मे
### एसीसी प्रीमियर लीग
### श्रीलंकेचा आयर्लंड दौरा
### इंग्लंडचा स्कॉटलंड दौरा
### श्रीलंकेचा इंग्लंड दौरा
## जून
### न्यू झीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा
### भारताचा बांगलादेश दौरा
### आयसीसी विश्व क्रिकेट लीग विभाग चार
#### अंतिम क्रमवारी
##### अंतिम स्थान
## जुलै
### नेदरलँडचा स्कॉटलंड दौरा
### द्विशताब्दी उत्सव सामना
### दक्षिण आफ्रिकेचा श्रीलंका दौरा
### भारताचा इंग्लंड दौरा
### अफगाणिस्तानचा झिम्बाब्वे दौरा
## ऑगस्ट
### पाकिस्तानचा श्रीलंका दौरा
### दक्षिण आफ्रिकेचा झिम्बाब्वे दौरा
### भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा
### बांगलादेशचा वेस्ट इंडीज दौरा
### पाकिस्तान महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
### झिम्बाब्वे त्रिकोणी मालिका
## सप्टेंबर
### दक्षिण आफ्रिका महिलांचा इंग्लंड दौरा
### स्कॉटलंडचा आयर्लंड दौरा
### इंग्लंडमध्ये आयर्लंडविरुद्ध दक्षिण आफ्रिकेच्या महिला
२०१४ मध्ये याच इंग्लंड दौऱ्यादरम्यान, दक्षिण आफ्रिकेच्या महिला संघाने इंग्लिश शहर सोलिहुल येथे आयर्लंडविरुद्ध ३ टी२०आ खेळले आहेत.

### न्यू झीलंड महिलांचा वेस्ट इंडीज दौरा
### आशियाई खेळ
#### बाद फेरी
#### अंतिम स्थिती
=संदर्भ आणि नोंदी=

वर्ग:इ.स. २०१४ मधील क्रिकेट
लैंगिकता हक्क

लैंगिकता हक्कांच्या चळवळी ही एक मोठी संकल्पना आहे ज्यात अनेक चळवळी ज्या लैंगिक हक्कांसाठी वेगवेगळ्या मार्गांने आणि सामाजिक स्थानांवरून उभ्या राहिल्या आहेत.
त्यांचे आपल्याला ढोबळमानाने निम्नानुसार वर्गीकरण करता येते.

१) लैंगिक सेवा पुरविणाऱ्यांच्या चळवळी
२) समलिंगी आणि उभयलिंगी लैंगिकता असणाऱ्यांच्या चळवळी
३) हिजडे आणि इतर लिंगभाव असलेल्यांच्या हक्कांच्या चळवळी
४) लहान मुलांच्या लैंगिक छळापासून संरक्षणाच्या चळवळी

वर्ग:लैंगिकता
जयती घोष

**जयती घोष** या सेंटर फोर इकोनॉमिक स्टडीज ऐण्ड प्लानिंग, स्कूल ऑफ सोशल सायन्स, जवाहलरलाल नेहरू विद्यापीठ, दिल्ली या ठिकाणी अर्थशास्त्राच्या प्राध्यापिका म्हणून कार्यरत आहे. जागतिकीकरण, आंतरराष्ट्रीय अर्थव्यवस्था, विकसनशील राष्ट्रांमध्ये रोजगाराचे / कामाचे स्वरूप, सुक्ष्मअर्थशास्त्रीय धोरणे आणि लिंगभाव आणि विकास या क्षेत्राशी सम्बंधित त्यांचा विशेष अभ्यास आहे. त्याचप्रमाणे त्या भारतीय वर्तमानपत्रे आणि स्तंभलेखन करतात. घोष या 'इंटरनॅशनल डेव्हेपल्पमेंट इकोनॉमिक असोसिएटच्या कार्यकारी सचिव आहेत.

## **शिक्षण** 
* पी.ए.डी (अर्थशास्त्र), केंब्रिज विद्यापीठ, इंग्लंड, १९८३
* एम. फिल (अर्थशास्त्र), केंब्रिज विद्यापीठ, इंग्लंड, १९७९* एम. ए. (अर्थशास्त्र), जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठ, दिल्ली, १९७७
* घोष, जयती; चंद्रशेखर, सी. पी. (२००४) [फस्ट पब्लिश. लेफ्टवर्ड बुक्स:२००२]. द मार्केट दॅट फेल्ड: निओलिब्रल इकोनॉमिक रिफॉर्म्स इन इंडिया (दृ. सं.). न्यु दिल्ली: लेफ्टवर्ड बुक्स. रिप्रिंटेड जनुअरी २००८, जनुअरी २००९, जुलै २०११.
* घोष, जयती (२००९). नेव्हर डन ॲण्ड पुअरली पेड: वुमेन्स वर्क इन् ग्लोबलाजयझिंग इंडिया. न्यु दिल्ली: वुमेन अनलिमिटेड.
* घोष, जयती (२००९). अफटर क्राईसिस: ॲडज्टमेंट, रिकवर्व्ही, ॲण्ड फ्रागिलिटी इन इस्ट एशिया. न्यु दिल्ली: तुलिका बुक्स. एडिटेड द फोर्थकमिंग इकोनॉमिसक्स ऑफ द न्यु इमपेरिअलिसम

  

## **नेव्हर डन ऐंड पुअरली पेड :‌ वुमन्स वर्क इन ग्लोबलायजींग इंडीया पुस्तकाची पार्श्वभूमी** 
१९९० नंतर भारतीय अर्थव्यवथेने जागतिकीकरण, खाजगीकरण आणि उदारीकरण ही धोरणे राबविली. मात्र या धोरणांचा भारतीय अर्थवस्थेवर विरोधाभासात्मक परिणाम झालेला दिसून येतो. जसे की, जयती घोष हया त्यांच्या *नेव्हर डन ॲण्ड पुअरली पेड: वुमेन्स वर्क इन ग्लोबलायझिंग इंडिया* जर भारतातील समकालीन तसेच जागतिकीकरणाचे स्त्रियांच्या कामावर तसेच कामाच्या स्वरूपामध्ये झालेल्या बदलाचा आढावा घ्यायचा असल्यास हे पुस्तक उपयुक्त आहे.

## **संदर्भसूची** 
घोष, जयती (२००९). नेव्हर डन ॲण्ड पुअरली पेड: वुमेन्स वर्क इन् ग्लोबलाजयझिंग इंडिया. न्यु दिल्ली: वुमेन अनलिमिटेड.

वर्ग:स्त्रीवादी अभ्यासक आणि साहित्यिक
वर्ग:स्त्रीवादी अर्थशास्त्रज्ञ
कोट्टा सच्चिदानंद मूर्ती

**कोट्टा सच्चिदानंद मूर्ती** (२५ सप्टेंबर, इ.स. १९२४:संगम जगरला मुडी, गुंटूर जिल्हा, आंध्र प्रदेश - २४ जानेवारी, इ.स. २०११)  हे भारतीय तत्त्ववेत्ते आणि तत्त्वज्ञानाचे प्राध्यापक होते. भारतीय तत्त्वज्ञान, संस्कृती, धर्म आणि विशेषतः वेदांतावरील त्यांचे लेखन हे रचनात्मक आणि अत्यंत लक्ष्यवेधी मानले जाते. ते बौद्ध तत्त्वज्ञानाचे विशेष अभ्यासक होते. महायान बौद्ध संप्रदायासाठी विस्तृत लेखन नागर्जुनावरील त्यांचे लेखन गाजले. मूर्ती तत्त्वचिंतक म्हणून मूर्तिभंजक होते. प्रा. सुरेंद्र शिवदास बारलिंगे त्यांचे वर्णन "विसाव्या शतकातील तात्त्विक जगतातील मूर्तींचे स्थान एकमेवाद्वितीय आहे" असे करतात. मूर्ती तत्त्वज्ञानात प्रकारभेद मानीत नाहीत. त्यांच्या मते, "तत्त्वज्ञान भारतीय अथवा पाश्चात्य असे काही नसते, ते केवळ तत्त्वज्ञान असते" 

### कारकीर्द
आंध्र विद्यापीठात तत्त्वज्ञानाचे प्राध्यापक आणि श्री वेंकटेश्वर विद्यापीठाचे कुलगुरू (१९७५-७८),जर्मनीतील विटेनबर्ग युनिवर्सिटी, बल्गेरियातील सोफिया युनिवर्सिटी, चीनमधील पीपल्स युनिवर्सिटीत अभ्यागत प्राध्यापक.

### पुरस्कार
पद्म भूषण (१९८४), पद्मविभूषण (२००१). 

### सन्मान
# सोविएत ॲकेडमी ऑफ सायन्सतर्फे  Dr. Phil. पदवीने सन्मान
# विद्यापीठ अनुदान आयोगाचे अध्यक्ष (१९८६-८९)
# इंडिअन इन्स्टिट्यूट ऑफ फिलॉसॉफी, इंडिअन फीलॉसॉफिकल काँग्रेसचे कार्याध्यक्ष (१९८०-९४).
# सारनाथ येथील सेन्ट्रल इन्स्टिट्यूट ऑफ हायर तिबेटन स्टडीज कार्याध्यक्ष,बनारस हिंदू विद्यापीठांसह इतर चार विद्यापीठांकडून डी.लिट.ने सन्मान.
# तत्त्वज्ञानातील सर्वोच्च समजल्या जाणाऱ्या डॉ. बिधानचंद्र रॉय राष्ट्रीय पुरस्काराचे पहिले सन्मानित प्राध्यापक.  

### ग्रंथ लेखन
# Commentary on Geeta( ५०० पाने, लेखन वय : १६ , प्रकाशन काल १९४१.) पहिला ग्रंथ प्रसिद्ध. 
# Dialectics
# Evolution of Philosophy in India.
# Hinduism and its Development.
# Indian Philosophy since 1498.
# Nagarjun(1971), Advaitic Notion(1985).
# Vedic Hermeneutics (1993)

इंग्लिशमध्ये २५, तेलगूत ११ आणि हिंदीत एक अशी पुस्तके प्रसिद्ध झाली. 

### तत्त्ववेत्त्यांशी संवाद
कार्ल जास्पर्स आणि बर्ट्रांड रसल्  यांनी मूर्ती यांच्याशी आवर्जून अनेक विषयावर चर्चा केली.

## संदर्भ
* Vohra, Ashok (२०११). "Obituary : KOTTA SATCHIDANANDA MURTY", Journal of ICPR Vol xxviii Number 2, April-June 2011 Ed. Mirnal Miri.

वर्ग:इ.स. १९२४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०११ मधील मृत्यू
विद्युत भागवत

**विद्युत भागवत** ह्या एक स्त्रीवादी लेखिका, साहित्यिका आणि महाराष्ट्रातील स्त्री चळवळीच्या अग्रणी कार्यकर्त्या आहेत. त्यांनी गेली जवळपास तीन दशके स्त्री चळवळीत काम केले आहे. त्यांनी अनेक लेख आणि काही पुस्तकेही लिहिली आहेत. ’मानवशास्त्रातील लिंगभावाची शोध मोहीम’ हे त्यांचे पुस्तक प्रसिद्ध आहे. त्यांनी पुणे विद्यापीठात स्त्री अभ्यास केंद्र सुरू केले आणि वाढविले.

## विद्युत भागवत यांनी लिहिलेली अन्य पुस्तके 
* वाढत्या मूलत्ववादाला शह : सुसंवादी लोकशाहीच्या दिशेने
* स्त्रीवादी सामाजिक विचार
* Women's Studies (इंग्रजी)
* स्त्रियांचे मराठीतील निबंधलेखन

वर्ग:स्त्रीवादी अभ्यासक आणि साहित्यिक
अवंतिका एक्सप्रेस

250 px|इवलेसे|चा फलक
250 px|इवलेसे|चा मार्ग
**अवंतिका एक्सप्रेस** ही भारतीय रेल्वेची एक जलद प्रवासी सेवा आहे. पश्चिम रेल्वेद्वारे चालवली जात असलेली ही रेल्वे मुंबईला मध्य प्रदेशची आर्थिक राजधानी इंदूरसोबत जोडते. ही गाडी मुंबई सेंट्रल व इंदूर स्थानकांदरम्यान रोज धावते व मुंबई ते इंदूर दरम्यानचे ८२९ किमी अंतर १४ तासांत पूर्ण करते.  ह्या गाडीला उज्जैन ह्या ऐतिहासिक शहराचे अवंतिका हे प्राचीन नाव दिले गेले आहे.

मुंबई ते इंदूरदरम्यानचा संपूर्ण मार्ग विद्युत असल्यामुळे डब्ल्यू.ए.पी.-४ हे विद्युत इंजिन अवंतिका एक्सप्रेससाठी वापरले जाते.

## बोगी 
या ट्रेन ला 1 प्रथम श्रेणी वातानुकूलित, 2 द्वितीय श्रेणी वातानुकूलित, 5 तृतीय श्रेणी वातानुकूलित, 12 श्ययन यान, 4 सामान्य वर्ग, अश्या एकूण 24 बोगी असतात. वेळेनुसार अति अवजड पार्सल वाहन देखील कधी कधी राहाते. भारतीय रेल्वे प्रवाश्यांच्या मागणीनुसार रेल्वे च्या अधिकारात सेवेत बदल करते.

## सेवा 
दर दिवशी चालणारी ही ट्रेन आहे. ही ट्रेन मुंबई सेंट्रल ते इंदूर हे 829 किमी  अंतर 13 तास आणि 55 मी. मध्ये सरासरी तासी वेग 59.57 किमी ठेवून पोहचते आणि परतीचा प्रवास तासी वेग सरासरी 60.29 किमी ठेवून 13 तास 45 मी.पोहचते.

5-2-2012 रोजी या रेल्वे मार्गाचे DC इलेक्ट्रिक मधून AC मध्ये रूपांतर झाल्याने वडोदरा येथील WAP 4ई या रेल्वे इंजींनचे मदतीने ही ट्रेन धावते.

## तपशील
### वेळापत्रक
### मार्ग
## हे सुद्धा पहा
*इंदूर दुरंतो एक्सप्रेस

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
*मार्ग व वेळापत्रक

वर्ग:भारतातील नामांकित रेल्वेगाड्या
वर्ग:महाराष्ट्रामधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:मध्य प्रदेशमधील रेल्वे वाहतूक
मनपाडळे

कोल्हापूर जिल्ह्यातील जुने पारगाव व मनपाडळे ही गावे आदिलशाहीच्या अंमलाखाली होती. तेथून जवळच असलेल्या पन्हाळा किल्ल्याचे महत्त्वव लक्षात घेता समर्थांनी या दोन गावात आपला संप्रदाय वाढवला आणि परिणाम स्वरूप ह्या दोन गावात मारुतीची स्थापना केली . याच ठिकाणावरून स्वराज्याचे हेरगिरीचे काम समर्थांनी उभारले व ते स्वराज्य निर्मितीसाठी पुढे उपयुक्त ठरले. 

वर्ग:समर्थ संप्रदाय
वर्ग:कोल्हापूर जिल्ह्यातील गावे
तिची भाकरी कोणी चोरली? बहुजन स्त्रीचं वर्तमान

***तिची भाकरी कोणी चोरली? बहुजन स्त्रीचं वर्तमान*** हे पुस्तक - **संध्या नरे - पवार** लिखित असून यामध्ये दलित बहुजन स्त्रियांना स्वतःचे सामाजिक, आर्थिक आणि राजकीय अस्तित्त्व निर्माण करताना कोणती आव्हाने समोर आली आणि त्या आव्हांना स्त्रिया कशाप्रकारे सामो-या गेल्या याचे कथन केलेले आहे. या पुस्तकाचे प्रकाशन मनोविकास प्रकाशन यांनी केले असून याची प्रथम आवृती २०१२ साली प्रसिद्ध झाली आहे.

या पुस्तकास **महाराष्ट्र राज्य साहित्य संस्कृती पुरस्कार** मिळालेला आहे. एकूण सहा प्रकरणे या पुस्तकामध्ये समाविष्ट करण्यात आली आहेत. संध्या नरे - पवार यांनी या पुस्तकामध्ये स्त्रियांच्या मुलाखतींच्या आधारे मांडणी केलेली दिसून येते. स्त्रियांना रोजच्या जीवनामध्ये एक स्त्री मग ती विधवा, कुमारिका, विवाहित का असेना समाजामध्ये वावरताना तिला कशाप्रकाराचे संघर्ष वाट्याला येतात आणि त्या संघर्षाचा सामना करून त्या जेव्हा स्वतःचे स्वतंत्र अस्तित्त्व निर्माण करतात, त्यावेळी समाजाचा त्यांच्याकडे बघण्याचा कसा दृष्टीकोन कसा बदलला आहे हे ही त्या त्यांच्या कथनातून नोंदवतात.

## ***पुस्तकात समाविष्ट असणारी प्रकरणे*** 
# कष्टाच्या वाटेवर
# शाळा सुटली, पाटी फुटली
# तिच्या आरोग्याची दोरी
# अशांतीच्या भोव-यात, मनशांतीच्या शोधात
# जात सत्तेच्या तटाआड, पुरूषसत्तेच्या पहा-यात
# वेस ओलांडताना

## **चिकित्सात्मक मांडणी** 
विविध स्त्रीवादी लेखिकांनी तिची भाकरी कोणी चोरली? या पुस्तकाची चिकित्सात्मक मांडणी केलेली आहे.

वर्ग:मराठी साहित्य यादी
वर्ग:दलित साहित्य
वर्ग:दलित स्त्रीवादी
जादव पायेंग

**जादव मोलाई पायेंग** हे पद्मश्री पुरस्कार विजेते पर्यावरण कार्यकर्ते आहेत. ते आपले कार्य जोरहाट येथे ब्रम्हपुत्रा नदीच्या *अरुणा सापोर* या वालुकादांडावर(सॅंडबार) करतात.१९७९ मध्ये ब्रम्हपुत्रेला आलेल्या पुरामुळे मृत सापांना बघुन त्यांनी तेथे झाडे लावण्याचा निर्धार केला. या बालुकादांडावर त्यांनी सुमारे १३६० एकर ( अंदाजे ५५० हेक्टर) जमिनीवर एकट्याने, कुणाची मदत न घेता, अनेक झाडे लावली. त्याच्या या कार्याची दखल घेउन त्यांना पद्मश्री पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.

## संदर्भ
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. १९६३ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मोहिनी कडू

डॉ. **मोहिनी कडू** या एक मराठी लेखिका आहेत. 

मोहिनी कडू यांनी भारतीय राजकारणातील स्त्रिया यासह अनेक पुस्तके लिहिली आहेत. या पुस्तकात त्यांनी प्राचीन, मध्ययुगीन काळातील, ब्रिटिश काळातील व स्वातंत्र्यसंग्रामाच्या व स्वातंत्र्योत्तर काळातील भारतीय स्त्रियांच्या कामाची दखल घेतली आहे. यांत रझिया सुलतान, राणी पद्मिनी, चांदबिबी, राणी दुर्गावती, झाशीची राणी, बेगम हसरतमहल अशा अनेक राण्यांचे दाखले दिले आहेत. विविध क्षेत्रांत काम करणाऱ्या महिलांची चरित्रे, आत्मचरित्रे, अनुवादित चरित्रे अशा अनेकांचा या पुस्तकात आढावा घेण्यात आला आहे. मोहिनी कडू यांनी या पुस्तकात इंदिरा गांधी यांच्या ११ चरित्रग्रंथाचे मूल्यमापन केले आहे.

## चरित्रे व अन्य पुस्तके
* अटलबिहारी वाजपेयी
* शिवचरित्र (लाखे प्रकाशन) 
* इंदिरा गांधी (लाखे प्रकाशन) 
* पर्यावरण (लाखे प्रकाशन) 
* भारतीय राजकारणातील स्त्रिया (विजय प्रकाशन, नागपूर)
* महात्मा गांधी (लाखे प्रकाशन) 
* महिलांचे सबलीकरण 
* माहितीसाठी वाचन 
* राजीव गांधी (लाखे प्रकाशन) 
* छत्रपती शाहू महाराज.

वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
चुन्याचा मारुती (शहापूर)

कऱ्हाड-मसूर रस्त्यावर कऱ्हाडपासून सुमारे १० कि.मी. अंतरावर शहापूर फाटयापासून जवळच नदीच्या किनाऱ्यावर स्थापिलेली ही मूर्ती आहे मूर्ती जवळपास ६ फूट उंच असून ह्या मारुतीस **शहापूरचा चुन्याचा मारुती** म्हणतात. या मूर्तीच्या डोक्यावर गोंडा लावलेली टोपी आहे. ही मूर्ती पूर्वाभिमुख आहे.

शहापूरचे बाजीपंत कुलकर्णी यांची पत्‍नी सईबाई हिची निष्ठा पाहून समर्थांनी त्यांना शके १५६७ मध्ये शहापूर येथे चुन्याचा मारुती स्थापून दिला. हा मारुती रामदास स्वामींच्या अकरा मारुतींपैकी एक आहे.

वर्ग:समर्थ संप्रदाय
वर्ग:कोल्हापूर जिल्ह्यातील गावे
पारगाव

कोल्हापूर जिल्ह्यात पन्हाळ्यापासून काही अंतरावरच **पारगाव** हे ठिकाण आहे. पन्हाळा व ज्योतिबा ही ठिकाणे या गावापासून अगदी जवळच आहेत. पारगाव हया गावचे दोन भाग पडलेले आहेत एक म्हणजे जुने पारगाव आणि दूसरे म्हणजे नवे पारगाव.
जुने पारगाव मध्ये 1953 साली महापूर आल्यामुळे हया गावातील काही लोक नवे पारगाव इथे स्थलांतरीत झाले.

मनपाडळे या तीर्थक्षेत्रापासून सुमारे ५ कि.मी. अंतरावर हे गाव आहे. या गावात समर्थांनी शके १५७४ मध्ये मारुतीची स्थापना केली. अकरा मारुतींपैकी हा ‘पारगावचा’ मारुती म्हणून ओळखला जातो. मूर्ती सपाट दगडावर कोरलेली आहे. मूर्ती डावीकडे तोंड करून धावत चालली असून, मारुतीने केसाची शेंडी बांधलेली आहे. समर्थांनी स्थापन केलेल्या अकरा मारुतींपैकी ही मूर्ती सर्वात लहान असून फक्त दीड फूट उंचीची आहे.

या मंदिराचा मूळ घुमट हा ८ फूट लांबीरुंदीचा आहे. मंदिराला नव्यानेच सभामंडप बांधण्यात आला आहे. समर्थांनी स्थापन केलेल्या ११ मारुतींपैकी हा शेवटचा मारुती समजला जातो..

वर्ग:समर्थ संप्रदाय
वर्ग:कोल्हापूर जिल्ह्यातील गावे
वरंध घाट

इवलेसे|वरंधा घाट
पुण्याहून भोरमार्गे महाडकडे जाणाऱ्या राज्यमार्गावर **वरंध घाट** तथा **वरंधा घाट** नावाचा २० किलोमीटर लांबीचा डोंगरी रस्ता आहे. हा घाट सह्याद्रीच्या उभ्या धारेवर असलेल्या कावळ्या किल्ल्याला दुभंगून देशावरून कोकणात उतरतो. घाटाच्या समोरच्या डोंगरकुशीत, गर्द झाडीत समर्थ रामदासस्वामींची शिवथरघळ आहे. महाडपासून २५ किलोमीटर, पूर्व  पुण्यापासून ११० किलोमीटर अंतरावर आहे.  वरंधा घाटरस्त्यावर मुख्य आकर्षण असलेले वाघजाई माता मंदिर आहे. या ठिकाणापासून, दरीतील आणि धबधब्यांवरील सुंदर दृश्ये दिसतात. कोंकणाच्या दिशेला ३००० फुटांच्या खोल दरीमुळे वस्त्यांसह अतिशय खडबडीत खोरी आहेत.

घाटाच्या वरच्या बाजूला भुते आहेत असे म्हणतात. तालुक्याच्या गावात भूत राहते. मध्यात वाघजाई भूत आहे. व उताराच्या शेवटाला कोकणातली माझेरी, वरंध आणि बिरवाडी ही गावे येतात. तेथून कोकणात अन्यत्र जाणारे रस्ते आहेत. त्या घाटात भुते आहेत, वाघजाई समोरचा एक भलामोठा डोंगर अजस्र शिवलिंगाच्या आकाराचा आहे. पावसाळ्यात त्याच्या चहुअंगावरून असंख्य धबधबे कोसळत असतात.

भूत वाघजाईच्या पुढे लगेच एका खिंडीतून घाट डावीकडे वळतो. या खिंडीच्या दोन्ही अंगांचे डोंगर म्हणजेच कावळ्या ऊर्फ मनमोहनगड किल्ला आहेत. या गडाच्या वाघजाईकडील बाजूच्या डोंगरामध्ये नऊ खोदीव टाकी आहेत. तर दुसऱ्या बाजूस अशीच काही टाकी व शिबंदीच्या घरांचे अवशेष दिसतात. इतिहासात फारसा परिचित नसलेल्या या गडावर प्राचीन काळापासून वाहत्या असलेल्या या घाटवाटेवर लक्ष ठेवण्याचे काम होते. अशी ही घाटवाट पुढे ब्रिटिशांनी इ.स. १८५७ मध्ये सव्वा लाख रुपये खर्चून पक्की केली.

वर्ग:सह्याद्रीतील घाटरस्ते
इंदूर–पुणे एक्सप्रेस

250 px|इवलेसे|चा फलक
**पुणे−इंदूर एक्सप्रेस** ही भारतीय रेल्वेची एक जलद प्रवासी सेवा आहे. पश्चिम रेल्वेद्वारे चालवली जात असलेली ही रेल्वे पुण्यालाला मध्य प्रदेशची आर्थिक राजधानी इंदूरसोबत जोडते. ही गाडी पुणे व इंदूर स्थानकांदरम्यान आठवड्यातून ५ वेळा धावते व पुणे ते इंदूर दरम्यानचे ९७२ किमी अंतर १८ तास व ३ मिनिटांत पूर्ण करते.  

पुणे ते इंदूरदरम्यानचा संपूर्ण मार्ग विद्युत असल्यामुळे डब्ल्यू.ए.पी.-४ हे विद्युत इंजिन अवंतिका एक्सप्रेससाठी वापरले जाते.

## तपशील
### वेळापत्रक
### मार्ग
## हे सुद्धा पहा
*अवंतिका एक्सप्रेस

## बाह्य दुवे
*मार्ग व वेळापत्रक

वर्ग:भारतीय रेल्वेगाड्या
वर्ग:महाराष्ट्रामधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:मध्य प्रदेशमधील रेल्वे वाहतूक
राखीगढी

**राखीगढी** हे भारतातल्या हरयाणा राज्याच्या हिस्सार जिल्ह्यात, जिल्हा मुख्यालयापासून साधारणपणे ४० कि.मी. अंतरावर असणारे एक ५००० लोकवस्तीचे गाव आहे.तेथे, या गावाशेजारी असलेल्या सुमारे ३५० हेक्टरच्या परीसरात आंतरराष्ट्रीय ख्यातीचे थोर संशोधक पुरातत्त्वज्ञ डॉ. वसंत शिंदे ,डेक्कन कॉलेज पुणे यांच्या नेतृत्वाखाली या ठिकाणी पुरातत्त्वीय उत्खनन गेल्या अनेक वर्षापासून चालू आहे . सिंधू संस्कृतीच्या ज्ञात असलेल्या आतापर्यंतच्या उत्खननामध्ये सापडलेले सर्वात मोठे महानगर असल्याचे सिद्ध झाले आहे  

या उत्खननात सापडलेल्या काही वस्तूंचे कार्बन-१४ कालमापन पद्धतीनुसार कालखंड ठरवण्यात आला आहे.

## संदर्भ
वर्ग:हडप्पा संस्कृती
वर्ग:भारताचा प्राचीन इतिहास
वर्ग:हिसार जिल्हा
दंडी

## त्रयो दण्डिप्रबन्धाश्च
‘शार्ङ्गधरपद्धति’ या राजशेखर लिहित ग्रंथातील एका श्लोकात म्हणले आहे की ’अग्नी, वेद, देव आणि गुण हे जसे तीनच आहेत, तसे आचार्य दंडी कवीचे तीनच प्रबंध (ग्रंथ) त्रैलोक्यात प्रसिद्ध आहेत.

;त्रयोऽग्नयस्त्रयो वेदाः त्रयो देवास्त्रयो गुणाः।

;त्रयोदण्डिप्रबंधाश्च त्रिषुलोकेषु विश्रुताः ।।

;

## दंडिनः पदलालित्यम्‌
खालील श्लोकात संस्कृत महाकवींपैकी चार कवींची वैशिष्ट्ये सांगितली आहेत. कालिदासाची उपमा, भारवी कवीची अर्थपूर्ण शब्दरचना व दंडी कवीचे पदलालित्य. माघ कवीमध्ये हे तीनही गुण आहेत..

;उपमा कालिदासस्य । भारवेः अर्थगौरवम्‌ ।

;दंडिनः पदलालित्यम्‌ । माघे सन्ति त्रयो गुणाः ॥

;

## संदर्भ
वर्ग:संस्कृत कवी
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
स्लोव्हेनिया क्रिकेट असोसिएशन

**स्लोव्हेनिया क्रिकेट** ही स्लोव्हेनिया देशातील क्रिकेटचे संघटन करणारी आयसीसीशी संलग्न संस्था आहे.

## इतिहास
## क्रिकेट संघटन 
## महत्त्वाच्या स्पर्धा
## माहिती
## बाह्य दुवे 
वर्ग:क्रिकेट संघटना
संघटना
भारतीय राजकारणातील स्त्रिया (पुस्तक)

**भारतीय राजकारणातील स्त्रिया** हे मोहिनी कडू यांनी लिहिलेले आणि नागपूरच्या विजय प्रकाशनाने प्रसिद्ध केलेले एक मराठी पुस्तक आहे.

ऋग्वेदात महिलांना राजकारणात स्थान असल्याचेही दर्शविले आहे. उपनिषद काळात व पुराणकाळात ते कायम होते. भारतावरच्या परकीय आक्रमणकाळात आणि नंतरही काही स्त्रिया राजकारणात होत्या. स्वातंत्र्यपूर्व व स्वातंत्रोत्तर काळात भारतीय स्त्रियांनी अनेक क्षेत्रांत आपल्या कामाचा ठसा उमटविला आहे.

या स्त्रियांपैकी राजकारणातील स्त्रियांची चरित्रे व आत्मचरित्रे यांचा अभ्यास करून त्यांच्या कार्याचे मूल्यमापन डॉ. मोहिनी कडू यांनी **भारतीय राजकारणातील स्त्रिया**मधून केले आहे. त्यासाठी त्यांनी प्राचीन, मध्ययुगीन काळ, ब्रिटिश काळ, स्वातंत्र्यसमराचा काळ व स्वातंत्रोत्तर काळ या सर्व कालखंडांतील स्त्रियांच्या कार्याची दखल घेतली आहे.

या पुस्तकातून रझिया सुलतान, राणी पद्मिनी, चांदबीबी, राणी दुर्गावती, झाशीची राणी, बेगम हसरतमहल अशा अनेक राण्यांचे दाखले दिले आहे. स्वातंत्र्यसंग्रामात देशकार्य करणाऱ्या अनेक रणरागिणींची ओळख यातून होते.

विविध क्षेत्रांत कार्य करणाऱ्या महिलांची चरित्रे, आत्मचरित्रे, स्वातंत्रोत्तर कालखंडातील स्त्रीचरित्रे, राजकारणातील महिलांची आत्मचरित्रे, अनुवादित चरित्रे - आत्मचरित्रांचा आढावाही पुस्तकात घेतला आहे.

त्यातून अनेक अज्ञात महिलांचे कार्य उजेडात आले आहे. आपल्या कर्तृत्वाने भारतच नव्हे; तर संपूर्ण जगावर प्रभाव पाडणाऱ्या इंदिरा गांधी यांच्यावरील अकरा चरित्रांचे मूल्यमापन आहे. 

वर्ग:मराठी साहित्य यादी
केन ऊस्टरब्रोएक

वर्ग:इ.स. १९६३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९४ मधील मृत्यू
वर्ग:पत्रकार
वर्ग:आफ्रिकी वंशाच्या ब्रिटिश व्यक्ती
वर्ग:जोहान्सबर्गचे लोक
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकी छायाचित्रकार व पत्रकार
वर्ग:युद्ध छायाचित्रकार
वर्ग:बँग-बँग क्लब
होआव सिल्वा

वर्ग:इ.स. १९६६ मधील जन्म
वर्ग:पत्रकार
वर्ग:द न्यू यॉर्क टाईम्स वृत्तपत्राचे छायाचित्रकार
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकी छायाचित्रकार व पत्रकार
वर्ग:युद्ध छायाचित्रकार
वर्ग:बँग-बँग क्लब
वडोदरा जंक्शन रेल्वे स्थानक

**वडोदरा जंक्शन** (गुजराती: વડોદરા રેલ્વે સ્ટેશન) हे गुजरात राज्यामधील सर्वात वर्दळीचे रेल्वे स्थानक आहे. पश्चिम रेल्वेच्या वडोदरा विभागाचे मुख्यालय येथेच स्थित आहे. मुंबई-दिल्ली ह्या प्रमुख मार्गावर असलेल्या वडोदरा स्थानकामध्ये दररोज सुमारे १५० गाड्या थांबतात.

वडोदरा स्थानकाची निर्मिती महाराज सयाजीराव गायकवाड ह्यांच्या हुकुमावरून इ.स. १८६१ मध्ये *बॉम्बे, बरोडा अँड सेंट्रल इंडिया रेल्वे* ह्या कंपनीद्वारे करण्यात आली. 

## गाड्या
वडोदराहून मुंबईकडे रोज १४ प्रवासी रेल्वेगाड्या धावतात. वडोदरा एक्सप्रेस, पश्चिम एक्सप्रेस, मुंबई राजधानी एक्सप्रेस, ऑगस्ट क्रांती राजधानी एक्सप्रेस, गुजरात संपर्क क्रांती एक्सप्रेस, गुजरात एक्सप्रेस, कर्णावती एक्सप्रेस, सौराष्ट्र एक्सप्रेस, कच्छ एक्सप्रेस, सूर्यनगरी एक्सप्रेस, सयाजीनगरी एक्सप्रेस इत्यादी अनेक प्रसिद्ध गाड्या वडोदराला मुंबईसोबत जोडतात. पुण्यासाठी वडोदरावरून अहिंसा एक्सप्रेस, पुणे−इंदूर एक्सप्रेस सुटतात.

रे
वर्ग:गुजरातमधील रेल्वे स्थानके
वर्ग:इ.स. १८६१ मधील निर्मिती
रमेश पोखरियाल

**रमेश पोखरियाल** (१५ ऑगस्ट, इ.स. १९५९ - हयात) हे भारत देशाच्या भारतीय जनता पक्ष पक्षामधील राजकारणी, विद्यमान लोकसभा सदस्य व उत्तराखंड राज्याचे माजी मुख्यमंत्री आहेत. पोखरियाल जून २९ ते सप्टेंबर २०११ दरम्यान उत्तराखंडच्या मुख्यमंत्रीपदावर होते. २०१४ लोकसभा निवडणुका आणि २०१९ निवडणुकांमध्ये पोखरियाल हरिद्वार लोकसभा मतदारसंघामधून लोकसभेवर निवडून आले.

राजकारणासोबत पोखरियाल कवी व लेखक देखील आहेत.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
वर्ग:उत्तराखंडचे मुख्यमंत्री
वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:हरिद्वारचे खासदार
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
टाटानगर जंक्शन रेल्वे स्थानक

**टाटानगर जंक्शन** हे झारखंड राज्याच्या जमशेदपूर शहरामधील प्रमुख रेल्वे स्थानक आहे. राज्यामधील सर्वात वर्दळीच्या स्थानकांपैकी एक असलेले टाटानगर हावडाखालोखाल दक्षिण पूर्व रेल्वे क्षेत्रामधील दुसऱ्या क्रमांकाचे स्थानक आहे. टाटानगर हे नाव प्रसिद्ध भारतीय उद्योगपती जमशेदजी टाटा ह्यांच्या आदरार्थ देण्यात आले आहे.

## गाड्या
कोलकात्याहून महाराष्ट्राकडे धावणाऱ्या सर्व गाड्या येथे थांबतात.
*हावडा-छत्रपती शिवाजी टर्मिनस गीतांजली एक्सप्रेस
*हावडा-पुणे आझाद हिंद एक्सप्रेस
*हावडा-बडबिल जन शताब्दी एक्सप्रेस
*नवी दिल्ली-भुवनेश्वर राजधानी एक्सप्रेस
*हावडा-लोकमान्य टिळक टर्मिनस ज्ञानेश्वरी एक्सप्रेस
*हावडा-मुंबई दुरंतो एक्सप्रेस
*टाटानगर-जम्मू तावी मुरी एक्सप्रेस

## बाह्य दुवे
*माहिती

रे
वर्ग:झारखंडमधील रेल्वे स्थानके
इंग्लंडचा पहिला विल्यम

**पहिला विल्यम** (इ.स. १०२८ - इ.स. १०८७) हा इंग्लंडचा एक राजा होता. त्याची कारकीर्द १०६६ ते १०८७ होती. 

विल्यम इंग्लंडवर राज्य करणारा नॉर्मन वंशाचा पहिला राजा होता. त्याचा जन्म आता फ्रांसचा भाग असलेल्या नॉर्मंडीमध्ये झाला. १०६६ साली इंग्लंडवर हल्ला करून व हेस्टींग्सच्या लढाईत हॅरल्ड गॉडविनसन या इंग्लंडच्या तत्कालीन राजाचा पराभव करून विल्यमने इंग्लंडचे राज्य बळकावले. ही लढाई इंग्लंडच्या इतिहासास कलाटणी देणारी मानली जाते. विल्यमच्या विजयाने इंग्लंडवरचे ॲंग्लो-सॅक्सन वंशाचे राज्य कायमचे संपुष्टात आले. विल्यमच्या विजयाने इंग्लंड देश, इंग्रजी संस्कृती, इंग्रजी स्थापत्य व इंग्रजी भाषा या सर्वांवर कायमचे बदल घडले. विल्यमने स्थापिलेले नॉर्मन इंग्लड जवळजवळ शंभर वर्षे टिकले व शेवटी विल्यमच्या वंशजांमधल्ये तंट्यात बुडाले. प्रशासनासाठी देशा-समाजासंबंधीच्या सखोल आकडेवारीचा उपयोग करणारा पहिला राज्यकर्ता म्हणूनही विल्यम ओळखला जातो. डूम्स डे बुक या त्याने संकलन करून घेतलेल्या अकराव्या शतकातील पुस्तकात तत्कालीन इंग्लडच्या सार्वजनिक व व्यक्तिगत संपत्तीचे सविस्तर आकडे आहेत. विल्यमच्या मृत्यूपश्चात त्याचा मुलगा दुसरा विल्यम इंग्लंडचा राजा झाला.

विल्यम १
वर्ग:इ.स. १०२८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १०८७ मधील मृत्यू
डार्थ व्हेडर

**डार्थ व्हेडर** हे स्टार वॉर्स चित्रपट व पुस्तकमालिकेतील महत्त्वाचे पात्र आहे.

वर्ग:स्टार वॉर्स
साउथ पार्क

इवलेसे|निर्माते
**साउथ पार्क** हे अमेरिकेच्या कॉलोराडो राज्यातील एक भाग आहे. मॉस्किटो आणि पार्क पर्वतरांगांच्या मधील हा साधारण सपाट प्रदेश ३,२०० मी (१०,००० फूट) उंचीवर असून याचा विस्तार अंदाजे २,६०० किमी२ आहे. याच सारखे उंचीवरील इतर दोन प्रदेश नॉर्थ पार्क आणि मिडल पार्क नावाने ओळखले जातात.

डेन्व्हरच्या आग्नेयेस अंदाजे १०० किमी अंतरावर असलेल्या साउथ पार्क प्रदेशातून साउथ प्लॅट नदीचा उगम होतो. फेरप्ले हे येथील सगळ्यात मोठे गाव असून त्याची लोकसंख्या ६७९ आहे.

वर्ग:कॉलोराडो
झारखंडचे मुख्यमंत्री

**झारखंडचा मुख्यमंत्री** हा भारताच्या झारखंड राज्याचा सरकारप्रमुख आहे. भारतीय संविधानानुसार राज्यप्रमुख जरी राज्यपाल असला तरी राज्याची सर्व सुत्रे व निर्णयक्षमता मुख्यमंत्र्याच्या व त्याच्या मंत्रीमंडळाच्या हातात असते. झारखंड विधानसभा निवडणुकीमध्ये सर्वाधिक जागा मिळवणाऱ्या राजकीय पक्षाला राज्यपाल सरकारस्थापनेसाठी आमंत्रित करतो. त्या पक्षाच्या विधिमंडळ समितीद्वारे मुख्यमंत्र्याची निवड केली जाते. बहुमत सिद्ध करून मुख्यमंत्री आपल्या पदावर पाच वर्षे राहू शकतो. २००० साली झारखंड बिहार राज्यापासून वेगळा करण्यात आला. तेव्हापासून २०२५ पर्यंत १३ वेळा सत्तांतर झाले असले तरी फक्त ६ व्यक्ती झारखंडच्या मुख्यमंत्रीपदावर राहिल्या आहेत.

## मुख्यमंत्र्यांची यादी
## टीपा
## संदर्भ

वर्ग:भारतामधील राज्यांचे मुख्यमंत्री
आल्फ्रिड

**आल्फ्रिड** (जन्म ८४९ मृत्यू ८९९) हा इंग्लंडचा पहिला राजा होता. त्याची कारकीर्द ८७१ ते ८९९ होती.

आल्फ्रिडच्या राजवटीपुर्वी आज ब्रिटन म्हटल्या जाणाऱ्या बेटांवर विविध युरोपियन वंशांच्या अनेक आदिवासी टोळ्यांचे सांस्कृतिकदृष्ट्या मागासलेले राज्य होते. या टोळ्या जमीन व अन्नाकरता एकमेकांत सतत भांडत असत. नवव्या शतकात मात्र नॉर्वेहून समुद्रामार्गे आलेल्या व्हायकिंग वंशाच्या हिंस्र हल्लेखोरांमुळे ब्रिटनमधल्या या आदिवासी टोळ्यांचे अस्तित्वच धोक्यात आले. या संकटातून या टोळ्यांना व्हायकिंग लोकांच्या विरुद्ध एकत्र येण्याचे महत्त्व कळले व इंग्लडचे एक एकिकृत राज्य आल्फ्रिडच्या नेतृत्वाखाली उदयास आले. आल्फ्रिडने व्हायकिंग सैन्याचा पराभव केला व इंग्लड बेटावर व्हायकिंग राजवटीचे येणे टाळले. त्यानंतर आल्फ्रिडने इंग्लंडचे आरमार घडवले, अनेक किल्ले बांधून देशाची सुरक्षा बळकट केली, इंग्लंडमध्ये न्यायव्यवस्थेची स्थापना केली, व पुस्तकालये बांधून शिक्षणास प्रतिष्ठा दिली. अशा कामांमुळे इंग्रजी जनमानसात आजपर्यंत आल्फ्रिडची एक आदर्श व लोकप्रिय राजा म्हणून ओळख आहे. पुढे सातशे वर्षांनंतर पंधराव्या शतकात इंग्लंडच्या ट्युडर राजांनी आल्फ्रिडला “आल्फ्रिड दी ग्रेट” म्हणजेच “महान आल्फ्रिड” म्हणणे सुरू केले. आल्फ्रिड ॲंग्लो-सॅक्सन वंशाचा होता व तत्कालीन इंग्लंडच्या मर्यादित विस्तारामुळे त्याला वेसिक्सचा राजा असेदेखील संबोधले जाते. आल्फ्रिडने स्थापलेले वेसिक्सच्या ॲंग्लो-सॅक्सन राजवंशाचे इंग्लंडवरील राज्य मधले काही व्यत्यय वगळता १०६६ पर्यंत म्हणजे जवळजवळ दोनशे वर्षे टिकले. आल्फ्रिडच्या मृत्यूनंतर त्याचा मुलगा थोरला एडवर्ड राज्यावर आला.

वर्ग:इ.स. ८४९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. ८९९ मधील मृत्यू
वर्ग:इंग्लंडचे राजे
वर्ग:वेसेक्सचे राजे
झारखंड विकास मोर्चा (प्रजातांत्रिक)

**झारखंड विकास मोर्चा (प्रजातांत्रिक)** (संक्षेप: जे.व्ही.एम.पी.) हा एक भारताच्या झारखंड राज्यातील एक प्रादेशिक राजकीय पक्ष आहे. बाबुलाल मरांडी ह्यांनी २००६ साली भारतीय जनता पक्षातून बाहेर पडून ह्या पक्षाची स्थापना केली. २०११ साली जमशेदपूर लोकसभा मतदारसंघात घेण्यात आलेल्या पोटनिवडणुकीत ह्या पक्षाच्या डॉ. अजय कुमार ह्यांनी प्रचंड मताधिक्याने विजय मिळवला होता.

२०१४ लोकसभा निवडणुकांमध्ये झाविमोला एकाही जागेवर विजय मिळाला नाही तर २०१४ विधानसभा निवडणुकीमध्ये झाविमोला ८२ पैकी ८ जागांवर विजय मिळवता आला परंतु त्याच्या ६ आमदारांनी फेब्रुवारी २०१५ मध्ये भाजपमध्ये प्रवेश केला.

वर्ग:झारखंडमधील राजकारण
वर्ग:भारतातील राजकीय पक्ष
रॅडिसन ब्लू हॉटेल (चेन्नई)

**रॅडिसन ब्लू** हे पंचतारांकित हॉटेल भारतातील चेन्नई शहरात असलेले हॉटेल आहे. हे चेन्नई आंतरराष्ट्रीय विमानतळापासून २ किमी अंतरावर 531,मीनंबाक्कम, GST रोड, सेंट तामस माऊंट पिन कोड-600016 या पत्यावर आहे.

## इतिहास 
याची सुरुवात १ मार्च, इ.स. १९९९ रोजी झाली. हे हॉटेल मकनूर हॉस्पिटलीटी लिमिटेड, यांनी बांधले. एम.ए. चिदंबरम ग्रुपचे ७५% समभाग मार्च 1999 मध्ये 340 मिल्लियन देऊन खरेदी केले होते. सन 2001 मध्ये हे हॉटेल चेन्नईतील जी.आर. थांगा मालिगाई यांनी खरेदी केले आणि त्याचे नाव रेडिस्सन GRT असे बदलले. याची मालकी सध्या GRT हॉटेल्स आणि रिसॉर्ट प्रायव्हेट लिमिटेड कडे आहे.

## हॉटेल 
या हॉटेल मध्ये 101 खोल्या आहेत. त्यात 7 विश्राम गृह, 19 व्यवसाइकासाठी खोल्या, 24 क्लब रूम, 51 ऐष आरामदाई (deluxe) खोल्या आहेत. गार्डन कॅफे हे 24 तास चालू असणाऱ्या पाण्याच्या कुंडा जवळील विश्राम गृहाचाच एक भाग आहे तसेच तेथेच उच्चतम प्रतीचा  कबाब कारखाना, आणि सभोवताली सुरक्षेसाठी गज (गल्लोप बार) ! प्रतिक्षालय आणि सभागृहामध्ये राजशाही थाटाचे विविध खेळांची सुविधा, त्यात ऐछिक 3 विभाग, आणि राजशाही थाटाचे उच्चतम ठिकाण, त्यात 2 ऐच्छिक विभाग आहेत. 
या हॉटेलचे ताब्यात घेतलेले शेजारील जागेत आणखी 30 खोल्या वाढविण्याचे नियोजण होते  पण सन 2010 मध्ये 70 खोल्या, 150 व्यक्ति सामाऊन घेणारे विश्रामगृह आणि स्पा बांधण्याचे नियोजन केले. याच वर्षी एक्ष्पेडिया इंसाइडर्स यांनी ऊच्चतम हॉटेल यादीत या हॉटेलची वर्णी लावली.

## बक्षीस 
सेप्टेंबर 2008 “बेस्ट पार्टीसिपेटींग बक्षीस” सन 2008चे चेन्नई येथील IFCAचे प्रदर्शनात मिळाले.
सन 2013 ट्रीप अडवाईजर, “एक्सलन्स सर्टिफिकेट अवार्ड”.

## सुविधा 
या हॉटेलचे ठिकाण अतिशय उत्कृष्ट आहे. विमानतळ अगदी जवळ, आकर्षित करणारी, भेट ध्यावी असे वाटणारी प्रदर्शनिय ठिकाणे विशेषतः कोडम्बक्कम (साधारण 9किमी), गिंडी रेस कोर्स आणि टी. नगर (10 किमी) शिवाय CIDCO औध्योगिक केंद्र, मद्रास रेस क्लब या ठिकाणी व्यवसाइक, पर्यटक
सहजपणे भेट देऊ शकतात. या हॉटेल पासून चेन्नई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ 9किमी आणि रेल्वे स्थानक 19 किमी अंतरावर आहेत. 
या हॉटेलच्या सेवा स्तुति करण्यासाठी योग्यच आहेत. येथे उच्च प्रतीची शरीर स्वास्थ्य साधने आहेत आणि ती आरामदाई परिसराचे मध्यभागी असल्याने नियमित ग्राहक सुद्धा त्याचा उपयोग करू शकतात.
हे हॉटेल अतिशय जलद गतीने इन आणि चेक आऊट सुविधा देते. सर्व साधनासह व्यवसाइकाना सभाग्रह आणि कमिटी रूम उपलब्ध आहेत. इतर सुविधामध्ये विमानंतळापर्यंत मोफत वाहन सेवा, पाळणा गृह, सलून, धोबी, ग्रेट कबाब कारखान्यात चव घेणेची सुविधा, आवार्ड मिळविलेले विश्राम गृह, आणि तलावाशेजारील विश्राम गृहात मनोरंजन यही सुविधा ! 

## रूम्स 
उच्च प्रतीच्या वेगवेगळ्या प्रकारच्या खोल्या, आणि व्यवसाइकासाठी गरजेप्रमाणे हॉल उपलब्ध आहेत. अतिशय उच्च प्रतीची सजावट करून या खोल्या सजविल्या आहेत. तेथे 2 टेलिफोन लाइन, सेफ आणि डी व्ही डी प्लेयर, मुव्हिज, मोफत इंटरनेट,इच्छा भोजन, व्यवस्था आहे.

## संदर्भ
वर्ग:चेन्नईतील पंचतारांकित हॉटेल्स
मराठी तत्त्वज्ञान महाकोश

**मराठी तत्त्वज्ञान महाकोश** हा तत्त्वज्ञान या विषयाचा कोश आहे. तो तीन खंडात विभागला आहे. मराठी तत्त्वज्ञान महाकोश मंडळ, पुणे ३० तर्फे १९७४ साली प्रथम प्रकाशित झाला.  हा मोठा प्रकल्प होता. प्रमुख संपादकपद  प्रा. देविदास दत्तात्रेय वाडेकर यांनी भूषविले आहे. प्रा. वाडेकर २० जून १९६२ रोजी फर्गसन महाविद्यालय-तत्त्वज्ञान विभागातून निवृत्त झाले. निवृत्तीआधीपासून त्यांच्या मनात असा काही  कोश मराठीत असावा, असे त्यांनी कोशाच्या प्रस्तावनेत नमूद केले आहे. १९६० साली ब्रिटिश तत्त्ववेत्ते जे. ओ. उर्म्सन (James Opie Urmson) यांनी संपादित केलेला 'कन्साईज एन्सायक्लोपीडिया ऑफ वेस्टर्न फिलॉसॉफी अँड फिलॉसॉफर्स' हा पाश्चात्य क्षेत्रापुरता मर्यादित असा तत्त्वज्ञान विषयक महाकोश प्रसिद्ध झाला. (जे. ओ. उर्म्सन यांचा महाकोश येथे मोफत उपलब्ध  आहे. ) त्या धर्तीवर पण केवळ पाश्चात्य अथवा भारतीय तत्त्वज्ञानास वाहिलेला नव्हे तर सर्वसमावेशक व्यापक स्वरूपाचा असे स्वरूप मराठी तत्त्वज्ञान महाकोशास दिले गेले आहे. या महाकोशाची नवी सुधारित आवृत्ती अद्यापि प्रकाशित झालेली नाही. 

## मराठी तत्त्वज्ञान महाकोश मंडळ स्थापना
मराठी तत्त्वज्ञान महाकोश मंडळ संस्था ही संस्था खास या प्रकल्पपूर्तीसाठी ५ ऑक्टोबर, इ.स. १९६२ रोजी स्थापन करण्यात आली.

## व्यवस्थापकीय, विद्याविषयक व आर्थिक सहाय्य
## संपादक मंडळ
# प्रा. देविदास दत्तात्रेय वाडेकर (प्रमुख संपादक)
# प्रा. रं. द. वाडेकर
# प्रा. वि. म. बेडेकर 
# मे. पुं. रेगे
# अ. ग. जावडेकर
# ना. वि. जोशी    
# भी. रा. कुलकर्णी 
# सुरेंद्र शिवदास बारलिंगे 
# ग.ना. जोशी 

## विलीनीकरण
डॉ. हेमंत वि. इनामदार हे गीताधर्म मंडळाचे अध्यक्ष (सन १९९३ ते १९९९) असताना त्यांच्या अध्यक्षीय कार्यकाळात ‘मराठी तत्त्वज्ञान महामंडळ’ (पुणे) या नामवंत संस्थेचे, गीताधर्म मंडळात विलीनीकरण झाले.   
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:ज्ञानकोश वर्ग:तत्त्वज्ञान
वाडेकर (निःसंदिग्धीकरण)

## व्यक्ती
* देविदास दत्तात्रेय वाडेकर - संपादक : मराठी तत्त्वज्ञान महाकोश
* रंगनाथ दत्तात्रेय वाडेकर - विष्णूशास्त्री वामन बापट यांच्या वेदान्तपरिभाषा ह्या ग्रंथाच्या विवरणाचे तसेच वेदान्त शब्दकोशाचे उर्वरीत काम करणारे विद्वान
* अजित वाडेकर -  भारतीय क्रिकेट खेळाडू
* प्रभाकर वाडेकर - व्यंगचित्रकार
* अ.श. वाडेकर - प्रवचनकार 
* विश्वनाथ महाराज वाडेकर - कीर्तनकार
* डॉ. जे.जी. वाडेकर - लेखक

## हे सुद्धा पहा
इतर उल्लेखांसाठी

* लक्ष्मी-केशव (कोळिसरे)
* कासार

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
रामगढ जिल्हा

250 px|इवलेसे|राजरप्पा येथील छिन्नमस्ता देवीचे प्रसिद्ध मंदिर
**रामगढ** हा भारताच्या झारखंड राज्यामधील एक जिल्हा आहे. १२ सप्टेंबर २००७ रोजी हजारीबाग जिल्ह्याचा काही भूभाग वेगळा करून रामगढ जिल्ह्याची निर्मिती करण्यात आली. हा जिल्हा झारखंडच्या मध्य भागात आहे. रामगढ छावणी येथे ह्या जिल्ह्याचे प्रशासकीय मुख्यालय आहे. रामगढ शहर राजधानी रांचीपासून ४६ किमी तर हजारीबागपासून ५५२ किमी अंतरावर स्थित आहे.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ


वर्ग:झारखंडमधील जिल्हे
सिमडेगा जिल्हा

**सिमडेगा** हा भारताच्या झारखंड राज्यामधील एक जिल्हा आहे. ३० एप्रिल २००१ रोजी गुमला जिल्ह्याचा काही भूभाग वेगळा करून सिमडेगा जिल्ह्याची निर्मिती करण्यात आली. हा जिल्हा झारखंडच्या नैऋत्य भागात स्थित असून तो नक्षलवादी क्षेत्रात आहे. भारतामधील सर्वात अविकसित २५० जिल्ह्यांपैकी सिमडेगा एक असून केंद्र सरकारकडून अनुदान मिळणाऱ्या झारखंडमधील २१ जिल्ह्यांपैकी तो एक आहे.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ


वर्ग:झारखंडमधील जिल्हे