open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
इन्सॅट-४अ

* उपग्रह- इन्सॅट-४अ
* अवकाशात प्रक्षेपण- २५ डिसेंबर २००५
* प्रक्षेपक यान - एरियन-५व्ही१६९
* प्रक्षेपक स्थान - फ्रेंच गयाना
* काम बंद दिनांक - 
* वजन - ३०८१ किलो
* आकार - २.० × १.७ × २.८ मीटर
* विद्युत पुरवठा - ५९२२ वॅट्
* उपग्रहावरील यंत्रे - १२ सी बँड ट्रांसपॉंडर,१२ केयु बँड ट्रांसपॉंडर, 
* उपग्रह कक्षा - भूस्थिर ८३ रेखांश पूर्व
* कार्यकाळ - १२ वर्ष
* उद्देश्य - दळणवळण, उपग्रह प्रसारण, हवामानशास्त्र, शोध व इतर

भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था, इस्रो 

वर्ग:भारतीय अंतराळ संशोधन
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय उपग्रह
सुरेशबाबू माने

**सुरेशबाबू माने (इ.स. १९०२ -  - १५ फेब्रुवारी, .इ.स. १९५३)** हे भारतातले हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीताच्या किराणा घराण्याचे गायक होते. 

## पूर्वायुष्य व संगीत शिक्षण
पंडित सुरेश बाबू माने ऊर्फ अब्दुल रहमान यांचा जन्म किराणा घराण्याचे उस्ताद अब्दुल करीम खाँ साहेब व ताराबाई माने या दांपत्याच्या पोटी झाला. ताराबाई ह्या सरदार मारुतीराव माने यांच्या सुकन्या होत. मारुतीराव माने हे बडोदा संस्थानाच्या राजमातांचे बंधू होते. अब्दुल करीम खाँ हे त्या राजदरबारात गायक होते व ताराबाईंना गाणे शिकवत होते. दोघांचे प्रेम जुळले व त्यांनी विवाहाचा निर्णय घेतला. परंतु ताराबाईंच्या मातापित्यांचा ह्या विवाहास विरोध असल्यामुळे अब्दुल करीम खाँ व ताराबाईंना संस्थान सोडावे लागले. त्यांनी मुंबईत संसार थाटला व यथावकाश पाच अपत्यांना जन्म दिला. त्यांच्या दोन पुत्रांची नावे सुरेश उर्फ अब्दुल रहमान व कृष्ण ही होती; तर मुलींची नावे चंपाकली, गुलाब आणि सकीना उर्फ छोटूताई अशी होती. पुढे ही भावंडे अनुक्रमे सुरेशबाबू माने, कृष्णराव माने, हिराबाई बडोदेकर, कमलाबाई बडोदेकर आणि सरस्वतीबाई राणे या नावांनी प्रसिद्धीस पावली.   

सुरेशबाबूंना संगीताचे प्रारंभिक शिक्षण आपल्या वडिलांकडून मिळाले आणि नंतरचे शिक्षण त्यांनी वडिलांचे मेव्हणे व  किराणा घराण्याचे ज्येष्ठ संगीतकर्मी उस्ताद अब्दुल वाहिद खान यांच्याकडून प्राप्त केले.

## सांगीतिक कारकीर्द
सुरेशबाबूंच्या गाण्यात उत्स्फूर्तता, माधुर्य व सौंदर्य होते. त्यांची लय व तालावरची पकडही उत्तम होती. ख्याल, ठुमरी, दादरा, मराठी नाट्य संगीत आणि भजन या गायन प्रकारांवर सुरेशबाबूंचे प्रभुत्व होते. त्यांनी अनेक मराठी नाटकांत व चित्रपटांत वेगवेगळ्या भूमिका केल्या.  अमृतमंथन, रजपूत रमणी आणि चित्रसेना हे त्यांचे चित्रपट. त्यांनी संन्यास-कल्लोळ नाटकात अश्विनशेठची आणि सुभद्रा नाटकात अर्जुनाची भूमिका केली होती. सावित्री, सच है आणि देवयानी या चित्रपटांचे संगीत दिग्दर्शन सुरेशबाबूंचे होते. मूक चित्रपटांच्या कारकिर्दीत सुरेशबाबू पडद्यामागे बसून हार्मोनियम किंवा तबला वाजवीत.

## शिष्य परिवार
त्यांच्या शिष्य परिवारात प्रमुखतः हिराबाई बडोदेकर व प्रभा अत्रे ह्या प्रख्यात गायिकांचा समावेश होतो. तसेच वसंतराव देशपांडे, पं. भीमसेन जोशी, माणिक वर्मा यांनाही सुरेशबाबूंचे मार्गदर्शन लाभले. 

त्यांच्या शिष्या डॉ. प्रभा अत्रे यांनी मुंबईत, सुरेशबाबूंच्या नावाने '**सुरेशबाबू -हिराबाई स्मृति समारोह**' या वार्षिक संगीत महोत्सवाच्या आयोजनाला इ.स. १९९२ साली प्रारंभ केला. आता हा संगीत महोत्सव भारतातील नावाजल्या जाणाऱ्या प्रमुख संगीत महोत्सवांपैकी एक गणला जातो.

माने, सुरेशबाबू
वर्ग:इ.स. १९०२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९५३ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
लांघणज

**लांघणज** हे गुजरात राज्यातील महेसाणा जिल्ह्यातील एक पुरातत्त्वीय स्थळ आहे. इ.स. १९४१ ते इ.स. १९६३ या कालावधीत याठीकाणी केल्या गेलेल्या उत्खननात आंतर अश्मयुगीन संस्कृतीचे अवशेष आढळले. त्यात मानवी सांगाडे,गारगोटीची लहान हत्यारे,मृदभांडी सापडली. मृतांचे एकूण तेरा सांगाडे उत्खननातून मिळाले. हे सांगाडे हातपाय दुमडून उत्तर-दक्षिण अशा स्थितीत पुरलेले मिळाले. लांघणजला सापडलेल्या आंतराश्मयुगीन संस्कृतीच्या तारखा कार्बन १४ पद्धतीनुसार इ.स.पू. २५८५ ते २१५० अशा आलेल्या आहेत.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:महेसाणा जिल्हा
वर्ग:भारतामधील पुरातत्त्वीय स्थळे
इरिडियम प्रकल्प

300px|right|thumb|इरिडियम प्रकल्पातील उपग्रह
‘इरिडियम सॅटेलाईट’ या कंपनीने अवकाशात पाठविलेले ६६ उपग्रहांनी पृथ्वीभोवती उपग्रहांचे एक जाळे निर्माण केले आहे. १९९८मध्ये सुरू झालेली ही उपग्रह प्रणाली जगभर सॅटेलाईट फोन सेवा पुरवते. संपूर्ण पृथ्वीवर उत्तर ध्रुवापासून ते दक्षिण ध्रुवापर्यंत कोठेही ‘इरिडियम फोन सेवा’ पुरविली जाते.

## प्रकल्प 
सहा अब्ज डॉलर खर्चाच्या या इरिडियम प्रकल्पामध्ये ७७ उपग्रह असतील, अशी सुरुवातीची योजना होती. इरिडियम या मूलद्रव्यातील अणूच्या केंद्राभोवती ज्याप्रमाणे ७७ इलेक्ट्रॉन फिरत असतात, त्याप्रमाणे पृथ्वीभोवती ७७ इरिडियम उपग्रह फिरतील, अशी कल्पना प्रकल्पाच्या आयोजकांनी केली होती. पुढे प्रकल्पाची किंमत प्रमाणापेक्षा जास्त वाढू लागल्याने उपग्रहांची संख्या ६६वर मर्यादित ठेवण्यात आली. यांतला ‘इरिडियम ३३’ हा उपग्रह अपघातात नष्ट झाल्याने आता इरिडियम उपग्रहांची संख्या ६५वर आली आहे.

## संदर्भ 
http://en.wikipedia.org/wiki/Iridium_satellite_constellation

वर्ग:कृत्रिम उपग्रह
वर्ग:दूरसंचार
कॅथरीन एलिझाबेथ मिडल्टन

**वेल्सची राजकुमारी कॅथरीन** (इंग्लिश: *Catherine Elizabeth Middleton*, *कॅथरीन, डचेस ऑफ केंब्रिज* ;), पूर्वाश्रमीचे नाव **कॅथरीन एलिझाबेथ मिडल्टन** (इंग्लिश: *Catherine Elizabeth Middleton*, *कॅथरीन* उर्फ *केट मिडल्टन*) (जानेवारी ९, इ.स. १९८२; रेडिंग, बर्कशायर, इंग्लंड - हयात) ही केंब्रिजचा ड्यूक विल्यम याची पत्नी आहे. तिला लग्नानंतर *केंब्रिजची डचेस* असे पद देण्यात आले. विल्यमची आजी दुसऱ्या एलिझाबेथच्या मृत्युपश्चात विल्यमला प्रिन्स ऑफ वेल्स हे पद मिळाले तेव्हा कॅथरीनला प्रिन्सेस ऑफ वेल्स हे पद आपोआप मिळाले.

 

* 

वर्ग:ब्रिटिश राजघराण्यांतील व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
उपग्रह भू कक्षा

350px|right|thumb|उपग्रह भू कक्षा
जमिनीपासून उंचीनुसार तीन प्रकारच्या कक्षा ठरवण्यात आल्या आहेत. 
## कक्षा वर्गीकरण 
*१० कि.मी.पासून २ हजार कि.मी.पर्यंतच्या कक्षांना ‘निम्म भू-कक्षा’ (लो-अर्थ ऑर्बिट) असं म्हणतात.
*२००० कि.मी.पासून ३५,७८६ कि.मी.पर्यंतच्या कक्षांना ‘मध्यम भू-कक्षा’ (मीडियम अर्थ ऑर्बिट) असं म्हणतात.
*३५,७८६ कि.मी.च्या वरील कक्षांना ‘उच्च भू-कक्षा’ (हाय अर्थ ऑर्बिट) म्हणतात.
### निम्न भू कक्षा 
१० कि.मी.पासून २००० कि.मी. उंचीपर्यंतचे निम्म भू-कक्षा (लो-अर्थ ऑर्बिट)मधले उपग्रह संख्येने सर्वांत अधिक आहेत. या उंचीवर नकाशे, खनिजांचं मापन, लोकसंख्या, जंगल, शेती यांचं मापन व नियोजन करणारे अशा अनेक प्रकारच्या उपग्रहांची दाटी आहे. विज्ञानासाठी वापरले जाणारे सर्व उपग्रहही याच कक्षेमध्ये फिरत असतात. हबल अवकाश दुर्बीण, आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानक, भारताचे इंडियन रिमोट सेन्सिंग सॅटेलाइट (आयआरएस) सीरिजमध्ये असलेले उपग्रह यांसारखे शेकडो उपग्रह लो-अर्थ ऑर्बिटमध्ये फिरत आहेत. या कक्षांमधील अनेक उपग्रह ध्रुवीय कक्षेत म्हणजे पृथ्वीच्या उत्तर ध्रुव ते दक्षिण ध्रुव अशा कक्षेत फिरत असतात. हे उपग्रह सतत सूर्याकडे ‘तोंड’ करून असतात, जेणेकरून त्यांना सौरऊर्जा वापरता येईल. उपग्रहाला जोडलेल्या सौरपट्टय़ांचा सौरऊर्जेसाठी वापर करून उपग्रहातील उपकरणांना वीज पुरवतात.
### मध्यम भू कक्षा 
२००० कि.मी. ते ३५,७८६ कि.मी. मधल्या कक्षेत फिरणारे मध्यम भू कक्षा (मीडियम अर्थ ऑर्बिट) मधले उपग्रह रेडियो संदेशांचं वहन करण्यासाठी प्रामुख्यानं वापरले जातात. विमानं, जहाजं तसंच ग्लोबल पोझिशनिंग सिस्टीम (जीपीएस) यांच्यामधील रेडियो संदेश वहन या उपग्रहांमुळे शक्य होतं.
### उच्च भू कक्षा 
३५,७८६ कि.मी.च्या वरील कक्षांना उच्च भू-कक्षा (हाय अर्थ ऑर्बिट) म्हणतात. ३५,७८६ कि.मी.च्या वरील कक्षेतले उपग्रह ज्या वेगानं पृथ्वी स्वतःभोवती फिरते, त्याच वेगानं पृथ्वीभोवती फिरत असतात. यामुळे पृथ्वीवरून पाहिलं असता हे उपग्रह स्थिर भासतात. अशा उपग्रहांना ‘भू-स्थिर उपग्रह असंही म्हणतात. सर्वसाधारणपणे या उंचीवर दळणवळण क्षेत्रातले व हवामान उपग्रह भू-स्थिर केलेले असतात. भारतानं पाठवलेले ‘इन्सॅट’चे सर्व उपग्रह याच भू-स्थिर कक्षेतले आहेत. या उंचीवरून पृथ्वीवरील जवळजवळ अर्धा भूभाग नजरेस पडत असतो. त्यामुळे इतर देशांतील दूरचित्रवाणी संदेश, दूरध्वनी संदेश वहन यांची देवाणघेवाण सोपी जाते. हवामानाचा अंदाज बांधण्यासाठी या उंचीवरील उपग्रहांचा फायदा होतो. हवामानातील सातत्यानं होणारे बदल, ढगांचं आवरण, वाऱ्याचा वेग यासारखी माहिती हे उपग्रह अविरतपणे पृथ्वीवर पाठवत असतात.

वर्ग:अंतराळ संशोधन
ग्लोबल पोझिशनिंग सिस्टीम

300px|उजवे|इवलेसे|जीपीएस तंत्रज्ञानात वापरणारे उपग्रहाचे जाळे
अंतराळातल्या उपग्रहांच्या साहाय्याने एखादे ठिकाण आणि तिथली वेळ शोधून काढणे, वातावरणातले बदल तपासणे यासाठी अमेरिकेने **ग्लोबल पोझिशनिंग सिस्टिम** म्हणजे जागतिक स्थिती प्रणाली (जीपीएस) प्रणाली विकसित केली होती. पण नंतर तिचा उपयोग इतरही महत्त्वाच्या गोष्टींसाठी होऊ लागला.

## उपयोगिता 
ग्लोबल पोझिशनिंग सिस्टीमद्वारे आपल्याला हव्या असलेल्या ठिकाणाची नेमकी माहिती मिळते. त्यात ते ठिकाण आपण उभे असलेल्या ठिकाणापासून किती दूर आहे, तिथे पोहोचण्यासाठी किती मार्ग उपलब्ध आहेत आणि तिथे पोहोचण्यासाठी किती वेळ लागू शकतो अशी माहिती जीपीएस उपकरणाच्या पटलावर एका बटनाद्वारे मिळू शकते. जीपीएस तंत्रज्ञानात उपग्रहाद्वारे माहिती मिळत असल्याने अगदी रोजच्या रोज होणारे बदलही टिपले जातात. या सुविधेमुळे नेमके ठिकाण शोधणे अधिक सोपे बनते. उदा. एखाद्या कार्गो कंपनीला कुठे, किती गोष्टींची आवश्यकता आहे ते पाहण्यासाठी, औषधी झाडांचा शोध घेण्यासाठी, एखाद्या घराचा पत्ता शोधण्यासाठी, रस्त्याचं, इमारतीचं नकाशा तयार करण्यासाठी अशा विविध गोष्टींसाठी जीपीएसची आवश्यकता भासू लागली. त्यामुळे त्याचं व्यवसायीकरण झालेले आहे.

## कार्यपद्धती 
300px|उजवे|इवलेसे|जीपीएस तंत्रज्ञानात उपग्रहाद्वारे माहिती
अमेरिकेने सुरुवातीला त्यांच्या संरक्षण विभागासाठी सुमारे (२८) उपग्रह अवकाशात सोडले होते. आता त्याची एकूण संख्या ३२ च्या घरात आहे. नंतर हे सर्व उपग्रह नागरी उपयोगासाठी वापरण्यात येवु लागले. प्रत्येक जी.पी.एस. सिस्टिम या उपग्रहांकडुनच पृथ्वीची सर्व भौगोलिक माहिती जमा करत असते. जीपीएस यंत्र जिथे असेल त्या जागेवर उपग्रहांकडून मिळणाऱ्या संदेशांचा उपयोग करून त्या विशिष्ट जागेचे अक्षांश, रेखांश आणि त्या जागेची समुद्रसपाटीपासुनची उंची देते. या तिन्ही गोष्टी कुठल्याही स्थळाचे/जागेचे नकाशावरील (जगाचा नकाशा) स्थान निश्चित करत असते. सर्वसाधारण जीपीएस यंत्रणा ५ ते १० मीटर किंवा जास्तच अचुकता देते. म्हणजे जी.पी.एस. ने दिलेल्या बिंदूपासून ती नेमकी जागा ५-ते १० मीटरच्या परिसरात कुठेही असु शकते. आता तुम्ही म्हणाल एवढा जर फरक पडत असेल तर काय उपयोग? तर अचुकता वाढवण्यासाठी पडताळणी तंत्र वापरली जाते. म्हणजे एकाच्या ऐवजी दोन किंवा जास्त जी.पी.एस. प्रणाली वापरून त्यांच्यापासून मिळालेल्या माहितीची सरासरी काढून जास्तीत जास्त अचुकता मिळवली जाते.
## इतर देशांची या क्षेत्रातील यंत्रणा 
* ग्लोनॉस- रशिया विससित करत असलेली जीपीएस प्रणाली.GLONASS
* गगन (जियो ऑग्मेंटेड नेविगेशन प्रणाली)- भारत विकसित करत असलेली जीपीएस प्रणाली.गगन जीपीएस
* डोरिस (जिओडेसी)- फ्रांस देश विकसित जीपीएस प्रणालीDORIS-Geodesy
* बेइडाऊ - चीनने तयार केलेली जीपीएस प्रणाली Beidou
* क्युझेडएसएस- जपान विकसित करत असलेली जीपीएस प्रणाली.QZSS
* गॅलेलिओ - युरोपियन समुदाय विकसित करत असलेली जीपीएस प्रणाली.Galileo (satellite navigation)
* नाविक - भारत विकसित करत असलेली जीपीएस प्रणाली

वर्ग:दळणवळण
अँजेला सोनटक्के

**ॲंजेला सोनटक्के** ऊर्फ राही ऊर्फ इशाराका (जन्म : इ.स. १९७४) ही पुण्याजवळ लवासा रोड, पिरंगुट येथे सुषमा हेमंत रामटेके ऊर्फ श्रद्धा गुरव ऊर्फ भारती (जन्म : इ.स. १९८४) या तिच्या साहाय्यकाबरोबर २७ एप्रिल २०११ रोजी पकडली गेली. हे घर गोल्डन कॉरिडॉर कमिटीचे महाराष्ट्रातील मुख्यालय आहे. राज्याच्या माओवादी चळवळीच्या ’थिंक टॅंक’ची सभासद असलेली ॲंजेला, विद्यार्थी, सुशिक्षित तरुण, औद्योगिक वसाहतीत काम करणारे सामान्य कामगार आणि शहरी भागातील झोपडपट्ट्यांत राहणारे गरीब लोक यांच्यात माओवादाचा प्रसार करत होती. ती ’मोस्ट वॉन्टेड’ माओवादी मिलिंद तेलतुंबडे याची पत्‍नी आहे. तिच्यावर २७-४-२०११ पर्यंत, खुनाच्या गुन्ह्यासकट सुमारे २० गुन्ह्यांची नोंद होती. १ फेब्रुवारी २००९ ला ग्याराबत्ती आणि मरकेगांव येथे माओवाद्यांनी केलेल्या बेछूट गोळीबारात एका पोलीस उपनिरीक्षकासह १४ पोलिसांचे बळी गेले होते. या गोळीबाराचा कट ॲंजेला हिनेच आखला होता असा आरोप तिच्यावर केला गेला होता.

ॲंजेला ही बी.एस्‌सी.(मायक्रोबायॉलॉजी), एम्‌एस्‌सी.(झुऑलॉजी), एम्‌ए.(सोशॉलॉजी) व बी.एड. अशा शैक्षणिक पदव्या मिळवलेली असून मुंबई विद्यापीठात अभ्यास करत होती. तिला मराठी, हिंदी, इंग्रजी, फ्रेंच यांसोबत गडचिरोली आणि गोंदियात सर्रास बोलल्या जाणाऱ्या माडिया आणि गोंडी या भाषा उत्तम प्रकारे बोलता येतात.

मूळची चंद्रपूरची असलेली ॲंजेला ही, माओवादी चळवळीत असलेल्या गुन्हेगारांना आश्रय देणे, त्यांना आर्थिक मदत करणे त्यांची शस्त्रे लपवून ठेवणे आणि त्यांच्यासाठी वेगवेगळी उपकरणे खरेदी करणे वगैरे कामे करीत होती.

कार्ल मार्क्सने ग्रंथबद्ध केलेले साम्यवादी तत्त्वज्ञान पुढे लेनिनने अंमलात आणले. रशियात आणि रशियाला लागून असलेल्या देशांत साम्यवादी राज्ये अस्तित्वात आली. चीननेही थोड्या वेगळ्या स्वरूपात साम्यवादाचा स्वीकार केला. नेपाळमध्ये, उत्तर कोरियात आणि उत्तर व्हिएटनाममध्ये साम्यवादी सत्ता आल्या. भारतातही केरळ आणि पश्चिम बंगाल ही साम्यवादी राज्ये आहेत (सन २०११). मूळच्या साम्यवादात अनेक स्थित्यंतरे घडून आली. त्यांतूनच रशियन साम्यवाद, चिनी साम्यवाद, नक्षलवाद असे भेद निर्माण झाले.

मुळात पश्चिम बंगालमधून सुरू झालेला नक्षलवाद भारताच्या अनेक राज्यात पसरला. त्याला माओवादी चळवळ म्हणून संबोधण्यात येऊ लागले. ॲंजेला सोनटक्के ऊर्फ राही ऊर्फ इशाराका (इस्कारा) ऊर्फ सविता ऊर्फ कविता ऊर्फ सुनीता पाटील ऊर्फ सौ. तेलतुंबडे ही माओवाद्यांच्या केंद्रीय समितीने तयार केलेल्या तथाकथित ’गोल्डन कॉरिडॉर कमिटीच्या’ प्रमुख सूत्रधारांपैकी एक आहे.

## जामिनावर सुटका 
दहशतवाद विरोधी पथकाने (एटीएस) पौड परिसरातून अटक केलेल्या नक्षलवादी ॲंजेला सोनटक्के (ॲंजेला मिलिंद तेलतुंबडे) हिला ४ मे २०१६ रोजी सुप्रीम कोर्टाने जामीन मंजूर केला. ती पाच वर्षांपासून जेलमध्ये होती. ॲंजेलासोबत पुण्यातील कबीर कला मंचच्या काही सदस्यांवर अटकेची कारवाई झाली होती.

''एटीएस'ने त्यावेळी दाखल केलेल्या गुन्ह्यांमध्ये कबीर कला मंचच्या सहा सदस्यांवर कारवाई करण्यात आली होती. त्यातील तिघांना कोर्टाने जामीन मंजूर केला आहे तर इतर तिघे जेलमध्ये आहेत.

## संदर्भ 
वर्ग:नक्षलवादी चळवळ
वर्ग:मराठी महिला
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९७४ मधील जन्म
ओह्म

**ओहम** विद्युतअवरोध मापण्याचे एकक आहे. याला जॉर्ज सायमन ओहमचे नाव देण्यात आले आहे.

वर्ग:मापनाची एकके
निखिल वागळे

**निखिल वागळे** (जन्म : २३ एप्रिल १९५९) हे मराठी पत्रकार आहेत. ते मुंबईतून प्रकाशित होणाऱ्या महानगर या मराठी भाषेतील वृत्तपत्राचे प्रकाशक, संपादक होते.

निखिल वागळे हे मराठी वृत्तसृष्टीतील धडाडीचे व निर्भीड पत्रकार म्हणून ओळखले जातात. त्यांनी इ.स. १९७७ साली पत्रकारितेस आरंभ केला. इ.स. १९७९ साली ते *दिनांक* या साप्ताहिकाच्या संपादक झाले. इ.स. १९९० साली त्यांनी *महानगर* वृत्तपत्राच्या संपादकपदाची सूत्रे हाती घेतली.

## लिहिलेली पुस्तके
निखिल वागळे यांनी काही पुस्तके लिहिली आहेत.
* स्पष्ट बोलायचं तर
* ग्रेट भेट

## पुरस्कार
सामाजिक कार्यकर्त्या मेधा पाटकर यांच्या हस्ते निखिल वागळे यांना निर्भय जन मंच पुरस्कार १६ डिसेंबर, इ.स. २०११ रोजी देण्यात आला.

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी संपादक
वर्ग:मराठी पत्रकार
वर्ग:मराठी प्रकाशक
वर्ग:इ.स. १९५९ मधील जन्म
वर्ग:भारतीय नास्तिक
अतिउष्णतेद्वारे उदरपोकळीत रसायनोपचार

## अतिउष्णते द्वारे उदारपोकळीत रसायनोपचार ***(Hyperthermic Intraperitoneal Chemotherapy (HIPEC))***
अतिउष्णते द्वारे उदारपोकळीत रसायनोपचार हे तंत्र शल्यचिकित्सेबरोबर एकत्रितपणे पोटाच्या विकसित कर्करोगावर उपचारासाठी वापरले जाते.

ह्या उपचाराचे तीन प्रमुख टप्प्यांमध्ये विभाजन केलेले आहे.
### अन्वेषण
या प्रक्रियेत  शल्यचिकित्सक ओटीपोट उघडून उदरपोकळीतील कर्करोगाचे मापन करतात.

### अपसारण 
अपसारण ह्या टप्यातील प्रक्रियेत शल्यचिकित्सक दृश्य स्वरूपातील कर्करोगाच्या प्रत्यारोपीत गाठींना काढून टाकतात. तथापि जरी सर्व दृश्य स्वरूपातील प्रत्यारोपीत गाठी काढल्या तरी काही सूक्ष्म स्वरूपातील कर्करोग पेशी उदारपोकळीत बाकी राहतात असल्याने, अतिंम टप्प्यात ह्या बाकी राहिलेल्या पेशींना काढण्यात  येते.

### रसायनिकद्रवनिवेशन 
ह्या प्रक्रीयेमध्ये उदारपोकळी अतिउष्ण रसायनोपचार द्रावानी  भरण्यात येते व ह्या द्रावणाचे तापमान विशिष्ट ठिकाणी राखले जाते.

## प्रचलित रसायनोपचार पद्धतीशी तुलना आणि फायदे 
प्रणालीगत रसायनोपचार पद्धतीमध्ये  रसायनोपचार हा रक्त प्रवाहाद्वारे सपूर्ण शरीरावर केल्या जातो तर त्याच्या विपरीत अतिउष्णते द्वारे उदारपोकळीतील रसायनोपचार हा  ब-याच अंशी विविक्त उदारपोकळीत केल्या जातो, त्यामुळे खूप जास्त सांद्रतेचे रसायनोपचार द्रव वापरता येते आणि प्रणालीगत रसायनोपचार पद्धतीमध्ये होणारे विषक्तता व इतर दुष्प्रभाव कमी करता येतात.

## भारतातील सुविधा 
जरी अशातऱ्हेच्या शत्रक्रिया जगात अतिशय मोजक्या ठिकाणी होत असल्या तरी भारतात मुंबई येथील शासकीय "**सायन रुग्णालय **" येथे  ह्या शत्रक्रिया नियमित केल्या जातात.
thumb|सायन रुग्णालय, मुंबई

## संदर्भ 
#कर्क रोगाच्या रोग्या बद्दल माहिती
#शल्यक्रिया 

#चित्रफितीचे संकलन 

वर्ग:रोग
वर्ग:वैद्यकशास्त्र
वर्ग:उपचारपद्धती
वर्ग:चिकित्साशास्त्र
वर्ग:चिकित्सा पद्धती
वर्ग:प्रकल्प बावन्नकशी २०१०
वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र
संयुक्त महाराष्ट्र समिती

६ फेब्रुवारी १९५६ रोजी मराठी भाषिकांचे "महाराष्ट्र राज्य' निर्मितीसाठी "संयुक्त महाराष्ट्र समिती'ची स्थापना पुणे इथे टिळक स्मारक मंदिरात करण्यात आली. या आंदोलनाचे अग्रणी नेते आचार्य अत्रे, एस.एम. जोशी(समितीचे सरचिटणीस), केशवराव जेधे (समितीचे अध्यक्ष), नाना पाटील, के.सी. ठाकरे (प्रबोधनकार), सेनापती बापट, ना.ग. गोरे, दादासाहेब गायकवाड, जयंतराव टिळक होते. १० ऑक्टोबर १९५५ रोजी न्या. फाजलअली कमिशनने आपला अहवाल केंद्राला सादर केला. त्यात मुंबई शहराला द्विभाषिक शहराचा दर्जा देण्याची शिफारस केली होती. मुंबई, विदर्भ, मराठवाडा, कारवार, निपाणी, पश्चिम महाराष्ट्र मिळून संयुक्त महाराष्ट्र तयार व्हावा याला विरोध केला होता. या अन्यायकारक निर्णयाविरोधात न्याय मागण्यासाठी महाराष्ट्रात संयुक्त महाराष्ट्र चळवळ उभी राहिली. संयुक्त महाराष्ट्र चळवळीत शेतकरी कामगार पक्ष, प्रजासमाजवादी पक्ष, कम्युनिस्ट पक्ष, शेड्‌यूल्ड कास्ट फेडरेशन, जनसंघ, हिंदू महासभा इ. पक्षांनी सहभाग घेतला होता. समितीने या पक्षांना या आंदोलनात येण्याविषयी वेळोवेळी आव्हान केले होते. सर्वसामान्य जनता, मराठी भाषिक प्रेमी, साहित्यिक, कलावंत, अभ्यासक, वृत्तपत्रकार आदींना पाचारण करण्यात आले होते. त्यानंतर संयुक्त महाराष्ट्र चळवळ प्रभावी होत गेली.

वर्ग:संयुक्त महाराष्ट्र चळवळ
इन्सॅट-४क

**इन्सॅट-४क** हा भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था इस्रोने अवकाशात सोडलेला एक कृत्रिम उपग्रह आहे.

जीएसएलव्ही-एफ२ च्या प्रक्षेपणातील बिघाडामुळे बंगालच्या उपसागरात बुडविण्यात आला.

## विवरण 
* उपग्रह-इन्सॅट-४क
* अवकाशात प्रक्षेपण- १० जुलै २००६
* प्रक्षेपक यान - जीएसएलव्ही-एफ२
* प्रक्षेपक स्थान - सतीश धवन अंतराळ केंद्र
* काम बंद दिनांक - 
* वजन - २१६८ किलो
* आकार -
* विद्युत पुरवठा -
* उपग्रहावरील यंत्रे -
* उपग्रह कक्षा - भूस्थिर
* कार्यकाळ - १० वर्ष
* उद्देश - दळणवळण, उपग्रह प्रसारण, हवामानशास्त्र

भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था, इस्रो 

वर्ग:भारतीय अंतराळ संशोधन
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय उपग्रह
इन्सॅट-४ब

**इन्सॅट-४ब** हा भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था इस्रोने अवकाशात सोडलेला एक कृत्रिम उपग्रह आहे.

## विवरण 
* उपग्रह-इन्सॅट-४ब
* अवकाशात प्रक्षेपण- १ मार्च २००७
* प्रक्षेपक यान - एरियन-५
* प्रक्षेपक स्थान - फ्रेंच गयाना
* काम बंद दिनांक - 
* वजन - ३०२५किलो
* आकार - २.० × १.७७ × २.८ मीटर
* विद्युत पुरवठा - ५८५९ वॅट्
* उपग्रहावरील यंत्रे - १२ सी बँड ट्रांसपॉंडर,१२ केयु बँड ट्रांसपॉंडर
* उपग्रह कक्षा - भूस्थिर ९३.५ रेखांश पूर्व
* कार्यकाळ - १२ वर्ष
* उद्देश - दळणवळण, उपग्रह प्रसारण, हवामानशास्त्र

भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था, इस्रो 

वर्ग:भारतीय अंतराळ संशोधन
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय उपग्रह
हवा महल

250px|right|thumb|हवा महल 
200px|इवलेसे|उजवे|जयपूरमधील प्रसिद्ध हवा महाल
हवा महल हे भारतातील राजस्थानची राजधानी जयपूर येथील एक राजवाडे आहे, म्हणूनच हे नाव देण्यात आले कारण हे अनिवार्यपणे एक उच्च स्क्रीन भिंत होते जेणेकरून शाही घराण्यातील महिलांची देखरेख करता येईल. रस्त्याच्या उत्सवांना बाहेरून न पाहता हे लाल आणि गुलाबी वाळूच्या खडकांचे बांधकाम आहे, राजवाडा सिटी पॅलेस, जयपूरच्या काठावर बसलेला आहे, आणि जेंना पर्यंत विस्तारित आहे, किंवा महिला मंडळे.

महाराज सवाई प्रतापसिंह यांनी इ.स.१७९९ मध्ये बांधकाम केले होते. खेत्री महलच्या अनोख्या संरचनेचे त्यांनी अत्यंत दमदाट केले आणि प्रेरणा घेतली आणि त्यांनी भव्य आणि ऐतिहासिक हवा महल बांधला. हे लाल चंद उस्ताद यांनी कृष्णपदाच्या मुहूर्तावर तयार केलेले आहे, हिंदू देव त्याची पाच मजली बाहय एक मधमाश्यांप्रमाणे आहे आणि त्याची ९५ छोटी खिडकी असलेली ज्हरोक्शस ज्यात क्लिष्ट लॅटिस्टिकच्या काडाने सुशोभित आहे. जाळीच्या मूळ उद्देशाने राजेशाही स्त्रियांना रस्त्यावर दररोजचे जीवन न पाहता त्यांना न पाहता परवानगी देण्यात आली, कारण त्यांना कठोर "पद्दा" (चेहरा झाकण) पालन करावे लागले. जाळीने उन्हाळ्यात उच्च तापमान दरम्यान संपूर्ण क्षेत्र व्हेंटिरी प्रभाव (डॉक्टर हवा) पासून थंड हवा अनुमती देते, वातानुकूलन संपूर्ण क्षेत्र. बऱ्याच जणांना रस्त्यावरील हवा महहल दिसतो आणि असे वाटते की हा महलचा समोरचा भाग आहे परंतु प्रत्यक्षात ही त्या बांधणीची पावले आहे.

२००६ मध्ये, महालवर जीर्णोद्धार व नूतनीकरणाचे काम ५० हजार वर्षांच्या कालावधीनंतर ४५६८ दशलक्ष रुपयांच्या खर्चासह स्मारकास चेहऱ्यावर नेण्याचा प्रयत्न केला गेला. कॉपोर्रेट सेक्टरने जयपूरच्या ऐतिहासिक वास्तूंचे रक्षण करण्यासाठी हातभार दिला आणि भारतीय युनिट ट्रस्टने हावा महलला हे कायम राखण्यासाठी स्वीकारले. हा महल एका विशाल कॉम्पलेक्सचा विस्तारित भाग आहे. दगड-कोरीव केलेल्या पडद्यावर, लहान गाडी व खांद्याच्या छतावर हे लोकप्रिय पर्यटन स्थळ आहे. स्मारकाने नाजूक पद्धतीने फांद्यावरचे काचपात्रे बनविलेले मॉडेल केले आहे. जयपूरच्या इतर अनेक स्मारकेंप्रमाणे, राजवाडा देखील वाळूचा खडक वापरून तयार केला जातो.

वर्ग:जयपूर
जीसॅट-५पी

**जीसॅट-५पी** हा भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था इस्रोने अवकाशात सोडलेला एक कृत्रिम उपग्रह आहे. 

* उपग्रह- इन्सॅट-५पी
* अवकाशात प्रक्षेपण- २५डिसेंबर २०१०
* प्रक्षेपक यान - जीएसएलव्ही-एफ६
* प्रक्षेपक स्थान - सतीश धवन अंतराळ केंद्र
* काम बंद दिनांक - प्रक्षेपण असफल झाल्याने बंगालचा उपसागरात बुडविला.
* वजन - २३१० किलो
* आकार - २.० × १.७७ × २.८ मीटर
* विद्युत पुरवठा - ३००० वॅट्
* उपग्रहावरील यंत्रे - ३६ जी/एच बँड ट्रांसपॉंडर,
* उपग्रह कक्षा - भूस्थिर ५५रेखांश पूर्व
* कार्यकाळ - १२ वर्ष- प्रक्षेपण असफल
* उद्देश्य - दळणवळण, उपग्रह प्रसारण, हवामानशास्त्र, शोध व इतर

भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था, इस्रो 

वर्ग:भारतीय अंतराळ संशोधन
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय उपग्रह
२०१० चिनी ग्रांप्री

**२०१० चिनी ग्रांप्री** (अधिकृत **२०१० फॉर्म्युला वन पिरेली चिनी ग्रांप्री**) ही एक फॉर्म्युला वन शर्यत आहे, जी एप्रिल १८, इ.स. २०१० रोजी शांघाय येथील शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किट येथे आयोजित करण्यात आली. ही शर्यत २०१० फॉर्म्युला वन हंगामाची चौथी शर्यत आहे.

५६ फे‍ऱ्यांची ही शर्यत जेन्सन बटन ने मॅकलारेन-मर्सिडीज-बेंझ साठी जिंकली. लुइस हॅमिल्टन ने दुसऱ्या क्रमांकावर उपविजेता होत मॅकलारेन-मर्सिडीज-बेंझसाठी ही शर्यत जिंकली व निको रॉसबर्ग ने गत विजेता व तिसरा क्रमांकावर मर्सिडीज-बेंझसाठी ही शर्यत जिंकली.

## निकाल
### पात्रता फेरी
**तळटिपा:**
*  करून चांडोक was given a five-place grid penalty after the team broke the FIA seal on the हिस्पानिया एफ.११०'s gearbox without a representative of the governing body being present. He also started from the pit lane due to a change of a hydraulic pump assembly.

### मुख्य शर्यत
## निकालानंतर गुणतालिका
### चालक अजिंक्यपद गुणतालिका
### कारनिर्माता अजिंक्यपद गुणतालिका
## हे सुद्धा पहा 
# फॉर्म्युला वन
# चिनी ग्रांप्री
# २०१० फॉर्म्युला वन हंगाम
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी
# फॉर्म्युला वन चालक यादी
# फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:चिनी ग्रांप्री
वर्ग:२०१० फॉर्म्युला वन हंगाम
२००७ चिनी ग्रांप्री

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:चिनी ग्रांप्री
वर्ग:२००७ फॉर्म्युला वन हंगाम
चिनी ग्रांप्री
वर्ग:रिकामी पाने
२००९ मोनॅको ग्रांप्री

वर्ग:मोनॅको ग्रांप्री
वर्ग:२००९ फॉर्म्युला वन हंगाम
वर्ग:रिकामी पाने
२००९ स्पॅनिश ग्रांप्री

**२००९ स्पॅनिश ग्रांप्री** तथा **फॉर्म्युला १ ग्रान प्रीमियो दे एस्पान्या तेलेफोनिका २००९** ही १० मे, २००९ रोजी झालेली कार शर्यत होती. स्पेनच्या माँतमेलो शहरात झालेली ही शर्यत ब्रॉन जीपीच्या जेन्सन बटनने जिंकली तर त्याच्याच संघाचा रुबेन्स बारिचेलो दुसऱ्या क्रमांकावर होता.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:स्पॅनिश ग्रांप्री
स्पॅनिश
शॅल वी टेल द प्रेसिडेंट

**शॅल वी टेल द प्रेसिडेंट** हे इंग्रजी लेखक जेफ्री आर्चर यांचे १९७७ मधील पुस्तक आहे.

या पुस्तकाच्या मूळ आवृत्तीत अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष एडवर्ड केनेडी यांना जीवे मारण्याचा डाव एफ बी आय प्रमुखासोबत काम करणाऱ्या एका एफ बी आय एजन्टकडून हाणून पाडला जातो, अशी कथा आहे. पुस्तकातील एक प्रेमप्रकरण, एकूण कथानकातील गुंतागुंत वाढवते. या पुस्तकात वॉशिंग्टनच्या सरकारी कार्यपद्धतीचे वर्णनात्मक तपशील असून त्यांचे संदर्भही लेखक देतो. ’केन अँड एबल’ व ’द प्रॉडिगल डॉटर’च्या यशानंतर या पुस्तकाच्या नवीन आवृत्तीत केनेडींऐवजी फ्लोरेन्टिना केनची व्यक्तिरेखा राष्ट्राध्यक्ष म्हणून वापरली आहे. यात भूतपूर्व सेनेटर बील ब्रॅड्ली हे उपराष्ट्राध्यक्ष असून त्यांचे पात्र सतत शेक्सपियरच्या ज्युलिअस सीझरचा उल्लेख करीत असते. मूळ आवृत्तीत डेल बंपर्स (भूतपूर्व सेनेटर) हे उपराष्ट्राध्यक्ष म्हणून होते.

वर्ग:जेफ्री आर्चर यांचे साहित्य
२०१० स्पॅनिश ग्रांप्री

**२०१० स्पॅनिश ग्रांप्री** (अधिकृत **फॉर्म्युला वन ग्रान प्रिमीयो डी इस्पाना तेलेफोनिका २०१०**) ही एक फॉर्म्युला वन शर्यत आहे, जी मे ९ इ.स. २०१९ रोजी बार्सिलोना येथील सर्किट डी बार्सिलोना-काटलुन्या येथे आयोजित करण्यात आली. ही शर्यत २०१० फॉर्म्युला वन हंगामाची पाचवी शर्यत आहे.

६६ फेऱ्यांची ही शर्यत मार्क वेबर ने रेड बुल रेसिंग-रेनोल्ट एफ१साठी जिंकली. फर्नांदो अलोन्सो ने दुसऱ्या क्रमांकावर उपविजेता होत स्कुदेरिआ फेरारीसाठी ही शर्यत जिंकली व सेबास्टियान फेटेल ने गत विजेता व तिसरा क्रमांकावर रेड बुल रेसिंग-रेनोल्ट एफ१साठी ही शर्यत जिंकली.

## निकाल
### पात्रता फेरी
**तळटिपा:**
:१. - विटाली पेट्रोव्हला ५ जागेचे दंड देण्यात आले कारण रेनोल्ट एफ१ संघाने त्यांच्या गाडीच्या गियरबॉक्स मध्ये बदल केले असताना, एफ.आय.एला कळवले नव्हते. त्यांना गियरबॉक्स बदलावा लागला कारण या आधी विटाली पेट्रोव्हचा सराव फेरीत अपघात झाला होता व त्यामुळे त्याच्या गाडिचे नुकसान झाले होते.
:२. - टिमो ग्लोक आणि लुकास डी ग्रासीला ५ जागेचे दंड देण्यात आले, कारण वर्जिन रेसिंग संघाने त्यांच्या गाडीच्या गियरबॉक्स मध्ये बदल केले असताना, एफ.आय.एला कळवले नव्हते.
:३. - करून चांडोकला ५ जागेचे दंड देण्यात आले, कारण हिस्पानिया रेसिंग एफ१ संघाने त्यांच्या गाडीच्या गियरबॉक्स मध्ये बदल केले असताना, एफ.आय.एला कळवले नव्हते.

### मुख्य शर्यत
**तळटिपा:**
:१. - लुइस हॅमिल्टन आणि विटांटोनियो लिउझी ने जरी शर्यत पूर्ण केली नव्ह्ती, तरी त्यांना गुण मिळाले कारण त्यांनी ९०% पेक्षा जास्त रेस पूर्ण केली होती.
:२. - लुइस हॅमिल्टनच्या अपघाताचे कारण होते की त्याच्या गाडीचे चाक खराब झाल्यामुळे, त्याचे टायर फुटले होते.

## निकालानंतर गुणतालिका
### चालक अजिंक्यपद गुणतालिका
### कारनिर्माता अजिंक्यपद गुणतालिका
## हे सुद्धा पहा 
# फॉर्म्युला वन
# स्पॅनिश ग्रांप्री
# २०१० फॉर्म्युला वन हंगाम
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी
# फॉर्म्युला वन चालक यादी
# फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:स्पॅनिश ग्रांप्री
वर्ग:२०१० फॉर्म्युला वन हंगाम
२००९ युरोपियन ग्रांप्री

**२००९ युरोपियन ग्रांप्री** तथा **२००९ फॉर्म्युला १ तेलेफोनिका ग्रांप्री ऑफ युरोप** ही स्पेनच्या व्हालेन्सिया शहरात भरलेली फॉर्म्युला वन कार शर्यत होती.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:युरोपियन ग्रांप्री
वर्ग:२००९ फॉर्म्युला वन हंगाम
२०१० कॅनेडियन ग्रांप्री

**२०१० कॅनेडियन ग्रांप्री** (अधिकृत **फॉर्म्युला वन ग्रांप्री दु कॅनडा २०१०**) ही एक फॉर्म्युला वन शर्यत आहे, जी जून १३, इ.स. २०१० रोजी माँत्रियाल येथील सर्किट गिलेस विलेनेउ येथे आयोजित करण्यात आली. ही शर्यत २०१० फॉर्म्युला वन हंगामाची ८वी शर्यत आहे.

७० फे‍ऱ्यांची ही शर्यत लुइस हॅमिल्टन ने मॅकलारेन-मर्सिडीज-बेंझसाठी जिंकली. जेन्सन बटन ने दुसऱ्या क्रमांकावर उपविजेता होत मॅकलारेन-मर्सिडीज-बेंझसाठी ही शर्यत जिंकली व फर्नांदो अलोन्सो ने गत विजेता व तिसरा क्रमांकावर स्कुदेरिआ फेरारीसाठी ही शर्यत जिंकली.

## निकाल
### पात्रता फेरी
**तळटिपा:**
:१. - मार्क वेबर was demoted five places on the grid after the gearbox in his car was changed pre-race.

### मुख्य शर्यत
**तळटिपा**
:१. - फिलिपे मास्सा was given a २०-second time penalty post-race for exceeding the pit lane speed limit in the closing stages of the race. However, as Massa finished one फेरी down and one फेरी clear of the next-placed car, the penalty did not affect his finishing position.

## निकालानंतर गुणतालिका
### चालक अजिंक्यपद गुणतालिका
### कारनिर्माता अजिंक्यपद गुणतालिका
## हे सुद्धा पहा 
# फॉर्म्युला वन
# कॅनेडियन ग्रांप्री
# २०१० फॉर्म्युला वन हंगाम
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी
# फॉर्म्युला वन चालक यादी
# फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:कॅनेडियन ग्रांप्री
वर्ग:२०१० फॉर्म्युला वन हंगाम
२०१० मोनॅको ग्रांप्री

**२०१० मोनॅको ग्रांप्री** (अधिकृत **फॉर्म्युला वन ग्रांप्री डी मोनॅको २०१०**) ही एक फॉर्म्युला वन शर्यत आहे, जी मे १६, इ.स. २०१० रोजी मोंटे कार्लो, मोनॅको येथील सर्किट डी मोनॅको येथे आयोजित करण्यात आली. ही शर्यत २०१० फॉर्म्युला वन हंगामाची सहावी शर्यत आहे.

७८ फे‍ऱ्यांची ही शर्यत मार्क वेबर ने रेड बुल रेसिंग-रेनोल्ट एफ१साठी जिंकली. सेबास्टियान फेटेल ने दुसऱ्या क्रमांकावर उपविजेता होत रेड बुल रेसिंग-रेनोल्ट एफ१साठी ही शर्यत जिंकली व रोबेर्ट कुबिचा ने गत विजेता व तिसरा क्रमांकावर रेनोल्ट एफ१साठी ही शर्यत जिंकली.

## निकाल
### पात्रता फेरी
**तळटिपा:**
:१. - निको हल्केनबर्ग stalled on warm-up फेरी and started from back of the grid. His grid spot was left vacant.
:२. - Following an accident at Massenet corner in the third practice session, फर्नांदो अलोन्सो was forced to sit out of qualifying and started the race from pit lane.

### मुख्य शर्यत
**तळटिपा:**
:१. - मिखाएल शुमाखर passed the finish line in sixth position, but was given a २० second penalty for passing फर्नांदो अलोन्सो on the last corner of the race under safety car conditions.
:२. - विटाली पेट्रोव्ह, करून चांडोक, and यार्नो त्रुल्ली were classified as finishers as they had completed ९०% of the winner's race distance (rounded down to ७० फेऱ्या).
:३. - Barrichello's accident was caused by a manhole cover which damaged his rear suspension.

## निकालानंतर गुणतालिका
### चालक अजिंक्यपद गुणतालिका
### कारनिर्माता अजिंक्यपद गुणतालिका
## हे सुद्धा पहा 
# फॉर्म्युला वन
# मोनॅको ग्रांप्री
# २०१० फॉर्म्युला वन हंगाम
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी
# फॉर्म्युला वन चालक यादी
# फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:मोनॅको ग्रांप्री
वर्ग:२०१० फॉर्म्युला वन हंगाम
२०१० जर्मन ग्रांप्री

**२०१० जर्मन ग्रांप्री** ही जर्मनीच्या बाडेन-व्युर्टेंबर्ग राज्यातील हॉकेनहाइम शहरात २५ जुलै, २०१० रोजी भरलेली फॉर्म्युला वन कार शर्यत होती. ही शर्यत फेर्नान्दो अलोन्सोने जिंकली.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:जर्मन ग्रांप्री
वर्ग:२०१० फॉर्म्युला वन हंगाम
२००९ जर्मन ग्रांप्री

वर्ग:जर्मन ग्रांप्री
जर्मन ग्रांप्री
वर्ग:रिकामी पाने
२०१० हंगेरियन ग्रांप्री

**२०१० हंगेरियन ग्रांप्री** ही २०१० फॉर्म्युला वन मोसमाची बारावी शर्यत होती. ही शर्यत १ ऑगस्ट, २०१० रोजी हंगेरीत हंगरोरिंग येथे भरवली गेली.

मार्क वेबर या शर्यतीत जिंकला.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:हंगेरियन ग्रांप्री
वर्ग:२०१० फॉर्म्युला वन हंगाम
२००९ हंगेरियन ग्रांप्री

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:हंगेरियन ग्रांप्री
वर्ग:२००९ फॉर्म्युला वन हंगाम
वर्ग:रिकामी पाने
२०१० तुर्की ग्रांप्री

**२०१० तुर्की ग्रांप्री** (अधिकृत **२०१० फॉर्म्युला वन तुर्की ग्रांप्री**) ही एक फॉर्म्युला वन शर्यत आहे, जी मे ३०, इ.स. २०१० रोजी इस्तंबूल, तुर्कस्तान येथील इस्तांबुल पार्क सर्किट येथे आयोजित करण्यात आली. ही शर्यत २०१० फॉर्म्युला वन हंगामाची ७वी शर्यत आहे.

५८ फे‍ऱ्यांची ही शर्यत लुइस हॅमिल्टन ने मॅकलारेन-मर्सिडीज-बेंझसाठी जिंकली. जेन्सन बटन ने दुसऱ्या क्रमांकावर उपविजेता होत मॅकलारेन-मर्सिडीज-बेंझसाठी ही शर्यत जिंकली व मार्क वेबर ने गत विजेता व तिसरा क्रमांकावर रेड बुल रेसिंग-रेनोल्ट एफ१साठी ही शर्यत जिंकली.

## निकाल
### पात्रता फेरी
* — लुकास डी ग्रासी started from the pit lane after an issue with his engine's oil system was discovered.

### मुख्य शर्यत
* — लुकास डी ग्रासी started from the pit lane after an issue with his engine's oil system was discovered.

## निकालानंतर गुणतालिका
### चालक अजिंक्यपद गुणतालिका
### कारनिर्माता अजिंक्यपद गुणतालिका
## हे सुद्धा पहा 
# फॉर्म्युला वन
# तुर्की ग्रांप्री
# २०१० फॉर्म्युला वन हंगाम
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी
# फॉर्म्युला वन चालक यादी
# फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:तुर्की ग्रांप्री
वर्ग:२०१० फॉर्म्युला वन हंगाम
२००९ ब्रिटिश ग्रांप्री

**२००९ ब्रिटिश ग्रांप्री** तथा **२००९ फॉर्म्युला वन सांतांदेर ब्रिटिश ग्रांप्री** ही २१ जून, २००९ रोजी झालेली फॉर्म्युला वन शर्यत होती. सिल्व्हरस्टोन सर्किटवर झालेली ही शर्यत सेबास्टियान फेटेलने जिंकली.

वर्ग:ब्रिटिश ग्रांप्री
वर्ग:२००९ फॉर्म्युला वन हंगाम
२०१० युरोपियन ग्रांप्री

**२०१० युरोपियन ग्रांप्री** (अधिकृत **२०१० फॉर्म्युला वन ग्रांप्री ऑफ युरोप**) ही एक फॉर्म्युला वन शर्यत आहे, जी जून २७, इ.स. २०१० रोजी वेलेंशिया येथील वेलेंशिया स्ट्रीट सर्किट येथे आयोजित करण्यात आली. ही शर्यत २०१० फॉर्म्युला वन हंगामाची ९वी शर्यत आहे.

५१ फे‍ऱ्यांची ही शर्यत सेबास्टियान फेटेल ने रेड बुल रेसिंग-रेनोल्ट एफ१साठी जिंकली. लुइस हॅमिल्टन ने दुसऱ्या क्रमांकावर उपविजेता होत मॅकलारेन-मर्सिडीज-बेंझसाठी ही शर्यत जिंकली व जेन्सन बटन ने गत विजेता व तिसरा क्रमांकावर मॅकलारेन-मर्सिडीज-बेंझसाठी ही शर्यत जिंकली.

## निकाल
### पात्रता फेरी
### मुख्य शर्यत
**तळटिपा:**
:१. - Button, Barrichello, Kubica, Sutil, Buemi, de la Rosa, Petrov and Liuzzi were given five-second time penalties for exceeding the safety car-in फेरी time. Hülkenberg was also given a five-second penalty, but he retired from the race.
:२. - Glock was given a २०-second time penalty for failing to observe blue flags.

## निकालानंतर गुणतालिका
### चालक अजिंक्यपद गुणतालिका
### कारनिर्माता अजिंक्यपद गुणतालिका
## हे सुद्धा पहा 
# फॉर्म्युला वन
# युरोपियन ग्रांप्री
# २०१० फॉर्म्युला वन हंगाम
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी
# फॉर्म्युला वन चालक यादी
# फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:युरोपियन ग्रांप्री
वर्ग:२०१० फॉर्म्युला वन हंगाम
१९९८ हंगेरियन ग्रांप्री

**१९९८ हंगेरियन ग्रांप्री** ही हंगारोरिंग, हंगेरी येथे १६ ऑगस्ट, १९९८ रोजी झालेली कार शर्यत होती.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:हंगेरियन ग्रांप्री
वर्ग:१९९८ फॉर्म्युला वन हंगाम
वर्ग:इ.स. १९९८ मधील खेळ
२००९ तुर्की ग्रांप्री

वर्ग:तुर्की ग्रांप्री
तुर्की ग्रांप्री
वर्ग:रिकामी पाने
१९९७ हंगेरियन ग्रांप्री

**१९९७ हंगेरियन ग्रांप्री** किंवा **बारावी मार्लबोरो माग्यार नागिदिज** ही १० ऑगस्ट, इ.स. १९९७ रोजी भरलेली फॉर्म्युला वन शर्यत होती. हंगेरीच्या बुडापेस्ट शहरामध्ये झालेल्या या ७७ फेऱ्यांच्या शर्यतीतत जाक व्हियेनुएव्ह विल्यम्स-रेनॉल्ट चालवित पहिल्या, डेमन हिल ॲरोझ-यामाहामध्ये दुसऱ्या तर जॉनी हर्बर्ट आपल्या सॉबर-पेट्रोनासमध्ये तिसऱ्या क्रमांकावर आले होते.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:हंगेरियन ग्रांप्री
वर्ग:१९९७ फॉर्म्युला वन हंगाम
वर्ग:इ.स. १९९७ मधील खेळ
२०१० ब्राझिलियन ग्रांप्री

**२०१० ब्राझिलियन ग्रांप्री** ही ७ नोव्हेंबर, इ.स. २०१० रोजी साओ पाउलो शहरात भरविण्यात आलेली फॉर्म्युला वन कारशर्यत होती. २०१० फॉर्म्युला वन हंगामातील ही १८वी शर्यत होती.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:ब्राझिलियन ग्रांप्री
वर्ग:२०१० फॉर्म्युला वन हंगाम
वर्ग:साओ पाउलो
वर्ग:विस्तार विनंती
२०१० इटालियन ग्रांप्री

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:इटालियन ग्रांप्री
वर्ग:२०१० फॉर्म्युला वन हंगाम
वर्ग:रिकामी पाने
२०१० कोरियन ग्रांप्री

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:कोरियन ग्रांप्री
वर्ग:२०१० फॉर्म्युला वन हंगाम
वर्ग:रिकामी पाने
२०११ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री

**२०११ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री** (अधिकृत **क्वांटास ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री**) ही एक फॉर्म्युला वन शर्यत आहे, जी २७ मार्च २०११ रोजी मेलबर्न येथील आल्बर्ट पार्क सर्किट येथे आयोजित करण्यात आली. ही शर्यत २०११ फॉर्म्युला वन हंगामाची पहिली शर्यत आहे व ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीची ७६वी शर्यत आहे. मुळ योजनेनुसार ही शर्यत २०११ फॉर्म्युला वन हंगामातील दुसरी शर्यत होती, पण बहरैन ग्रांप्री रद्द झाल्यामुळे, हिला पहिले आयोजित करण्यात आले.

५८ फेऱ्यांची ही शर्यत फॉर्म्युला वन विश्व अजिंक्यपद विजेता सेबास्टियान फेटेल ने रेड बुल रेसिंग-रेनोल्ट एफ१साठी जिंकली. लुइस हॅमिल्टन ने दुसऱ्या क्रमांकावर उपविजेता होत मॅकलारेन-मर्सिडीज-बेंझसाठी ही शर्यत जिंकली व विटाली पेट्रोव्ह ने गत विजेता व तिसरा क्रमांकावर रेनोल्ट एफ१साठी ही शर्यत जिंकली.

## निकाल
### पात्रता फेरी
### मुख्य शर्यत
## निकालानंतर गुणतालिका
### चालक अजिंक्यपद गुणतालिका
### कारनिर्माता अजिंक्यपद गुणतालिका
## हे सुद्धा पहा 
# फॉर्म्युला वन
# ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री
# २०११ फॉर्म्युला वन हंगाम
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी
# फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री
वर्ग:२०११ फॉर्म्युला वन हंगाम
सान मरिनो ग्रांप्री

**सान मरिनो ग्रांप्री** (इटालियन:*ग्रान प्रीमियो दि सान मरिनो*) ही इटलीच्या इमोला शहरात १९८१ ते २००६पर्यंत झालेली वार्षिक कार शर्यत होती.

ऑटोड्रोमो एंझो इ दिनो फेरारी येथे होणारी ही शर्यत मायकेल शुमाकरने सर्वाधिक (७) वेळा जिंकली.

वर्ग:फॉर्म्युला वन ग्रांप्री
वर्ग:इटली
वर्ग:सान मरिनो ग्रांप्री
पॅसिफिक ग्रांप्री

## सर्किट 
### ओकायामा अंतरराष्ट्रीय सर्किट 

वर्ग:फॉर्म्युला वन ग्रांप्री
मोरोक्कन ग्रांप्री

**मोरोक्कन ग्रांप्री** (अरबी भाषा:المغربي سباق الجائزة الكبرى‎) ही १९२५-३२, १९३४ आणि १९५३-५८ दरम्यान मोरोक्कोच्या कॅसाब्लांका आणि अगादिर शहरांत भरवण्यात आलेली कार शर्यत होती.

## सर्किट
### एैन-डियाब सर्किट
वर्ग:फॉर्म्युला वन ग्रांप्री
वर्ग:मोरोक्कन ग्रांप्री
डच ग्रांप्री

**डच ग्रांप्री** (डच भाषा|डच: *ग्रोट प्रीय फान नेडरलॅंड*) ही १९४८ ते १९८५ दरम्यान खेळी गेलेली फॉर्म्युला वन कारशर्यत होती. ही शर्यत झांडफूर्ट जवळ होत असे.

## सर्किट
### सर्किट पार्क झॉन्डवुर्ट
### सर्किट झॉन्डवुर्ट
वर्ग:फॉर्म्युला वन ग्रांप्री
वर्ग:डच ग्रांप्री
दक्षिण आफ्रिका ग्रांप्री

## सर्किट
### प्रिन्स जॉर्ज सर्किट
### कायालामी ग्रांप्री सर्किट
वर्ग:फॉर्म्युला वन ग्रांप्री
वर्ग:दक्षिण आफ्रिका ग्रांप्री
स्वीडिश ग्रांप्री

## सर्किट
### एन्डरस्ट्रोप रेसवे
वर्ग:फॉर्म्युला वन ग्रांप्री
वर्ग:स्वीडिश ग्रांप्री
कोरियन ग्रांप्री

**कोरियन ग्रांप्री** (कोरियन: 코리아 그랑프리) ही एक फॉर्म्युला वन शर्यत आहे. ही शर्यत २०१० ते २०१३ दरम्यान दक्षिण कोरिया देशाच्या यॉंग्नम शहरात ४ वेळा खेळवली गेली. 

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 

## सर्किट
### कोरिया आंतरराष्ट्रीय सर्किट
वर्ग:फॉर्म्युला वन ग्रांप्री
वर्ग:दक्षिण कोरियामधील खेळ
वर्ग:कोरियन ग्रांप्री
पेस्कारा ग्रांप्री

**पेस्कारा ग्रांप्री** तथा **कोपा असेर्बो** ही १९२४-१९६१पर्यंत इटलीमध्ये भरविण्यात येणारी कारशर्यत होती.

ज्युसेपे कँपारी ही शर्यत तीन वेळा जिंकला.

## सर्किट
### पेस्कारा सर्किट
वर्ग:फॉर्म्युला वन ग्रांप्री
वर्ग:पेस्कारा ग्रांप्री
पोर्तुगीज ग्रांप्री

## सर्किट
### ऑटोड्रोम डो एस्टोरील
### सर्किटो डी मोन्सांटो
### सर्किटो डा बोआव्हिस्टा
### अटोड्रोमो इंटरनॅशनल दो अल्गार्वे
### अल्गार्वे आंतरराष्ट्रीय सर्किट
वर्ग:फॉर्म्युला वन ग्रांप्री
वर्ग:पोर्तुगीज ग्रांप्री
इंडियानापोलिस ५००

इवलेसे
इवलेसे
**इंडियानापोलिस ५००** तथा **इंडी ५००** ही अमेरिकेच्या इंडियानापोलिस शहरात होणारी वार्षिक कारशर्यत आहे.

ही शर्यत नेहमी मेमोरियल डेच्या वीकांतात इंडियानापोलिस मोटर स्पीडवे येथे होते.

## सर्किट
### इंडियानापोलिस मोटर स्पीडवे
वर्ग:फॉर्म्युला वन ग्रांप्री
वर्ग:इंडियानापोलिस ५००
वर्ग:इंडियानापोलिस
डीट्रॉइट ग्रांप्री

इवलेसे
**डीट्रॉइट ग्रांप्री** ही अमेरिकेच्या डीट्रॉइट शहरात होणारी फॉर्म्युला वन कार शर्यत होती. १९८२ ते १९८८ दरम्यान दर वर्षी झालेली ही शर्यत शहरातील रस्त्यांवरून व्हायची.

## सर्किट
### डेट्रोईट स्ट्रीट सर्किट
वर्ग:फॉर्म्युला वन ग्रांप्री
वर्ग:डीट्रॉइट ग्रांप्री
ग्रांप्री
भारतीय ग्रांप्री

**एअरटेल भारतीय ग्रांप्री ** ही फॉर्म्युला वन शर्यत ३० ऑक्टोबर, इ.स. २०११ रोजी  ग्रेटर नोयडा, उत्तर प्रदेश येथील बुद्ध आंतरराष्ट्रीय सर्किटवर  झाली. भारतात होणारी ही पहिलीच फॉर्म्युला वन शर्यत ठरली. यात रेड बुल संघाचे सेबास्टियान फेटेल हे विजेता ठरले, तर मॅक्लारेन संघास दुसऱ्या क्रमांकावर समाधान मानावे लागले.

## सर्किट
### बुद्ध आंतरराष्ट्रीय सर्किट
बुद्ध आंतरराष्ट्रीय सर्किट हे ग्रेटर नोएडा येथील एक फॉर्म्युला वन सर्किट आहे. ते नवी दिल्ली पासून ४० किलोमीटर अंतरावर आहे. येथे २०१३ पर्यंत फॉर्म्युला वन भारतीय ग्रांप्री आयोजीत केली जाते व ईतर शर्यती सुद्दा आयोजीत केल्या जातात.

## विजेते
### फॉर्म्युला वन
## हे सुद्धा पहा 
# फॉर्म्युला वन
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी
# फॉर्म्युला वन चालक यादी
# फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
वर्ग:फॉर्म्युला वन ग्रांप्री
वर्ग:भारतीय ग्रांप्री
ऑस्ट्रियन ग्रांप्री

**ऑस्ट्रियन ग्रांप्री** () ही फॉर्म्युला वन ह्या कार शर्यतीच्या सर्वोच्च श्रेणीमधील एक शर्यत आहे. ही शर्यत ऑस्ट्रिया देशाच्या श्पीलबर्ग शहरामधील रेड बुल रिंग ह्या ट्रॅकवर दरवर्षी भरवली जाते. ही शर्यत १९६४, १९७०-१९८७, १९९७-२००३ ह्या सालांदरम्यान खेळवली गेली. २०१४ फॉर्म्युला वन हंगामापासून ही शर्यत पुन्हा खेळवली जाते आहे.

## सर्किट
### रेड बुल रिंग / ऑस्टेरीचरिंग / ए१-रिंग
| id="रेड बुल रिंग"

File:Österreichring 1969-1976.svg|Österreichring (1969–1976)
File:Österreichring 1977-1987.svg|Österreichring (1977–1995)
File:Österreichring-A1Ring.svg|Comparison of Österreichring and A1-Ring circuits
File:Circuit A1 Ring.svg|A1-Ring (1996–2003)
File:A1 Red Bull Ring.svg|Proposed 2005 Red Bull Ring Westschleife extension
File:Circuit Red Bull Ring.svg|Red Bull Ring (2011–2016)
Spielberg bare map numbers simplified.svg|An overview of the motor circuit around the year 2020
File:Red Bull Ring moto 2022.svg|Red Bull Ring Motorcycle Circuit (2022–present)

### झेल्टवेग विमानतळ
## विजेते 
### वारंवार विजेते चालक
***ठळक दर्शवलेले** चालक फॉर्म्युला वनच्या चालु हंगामात भाग घेत आहेत.*
*गुलाबी दर्शवलेली शर्यत, फॉर्म्युला वनची शर्यत नाही आहे.*

 कर्ट अहेरेन जुनियर सोबत विजय सामायिक केला.

### वारंवार विजेते कारनिर्माता
***ठळक दर्शवलेले** चालक फॉर्म्युला वनच्या चालु हंगामात भाग घेत आहेत.*
*गुलाबी दर्शवलेली शर्यत, फॉर्म्युला वनची शर्यत नाही आहे.*

### वारंवार विजेते इंजिन निर्माता
***ठळक दर्शवलेले** चालक फॉर्म्युला वनच्या चालु हंगामात भाग घेत आहेत.*
*गुलाबी दर्शवलेली शर्यत, फॉर्म्युला वनची शर्यत नाही आहे.*

 कॉसवर्थ ने १९६७ वागळुन, इतर वर्षी बनवले.

 ईलमोर ने १९९८ ते २००१ पर्यंत बनवले.

 पोर्शे ने बनवले.

### हंगामानुसार विजेते
***ठळक दर्शवलेले** चालक फॉर्म्युला वनच्या चालु हंगामात भाग घेत आहेत.*
*गुलाबी दर्शवलेली शर्यत, फॉर्म्युला वनची शर्यत नाही आहे.*

## हे सुद्धा पहा 
# फॉर्म्युला वन
# 
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी
# फॉर्म्युला वन चालक यादी
# फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे
# फॉर्म्युला-वन वरील माहिती 
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:फॉर्म्युला वन ग्रांप्री
वर्ग:ऑस्ट्रियन ग्रांप्री
वर्ग:ऑस्ट्रियामधील खेळ
लक्झेंबर्ग ग्रांप्री

लक्झेंबर्ग ग्रांप्री हे नाव दोन स्पर्धांना देण्यात आले. 1997 व 1998 मध्ये या स्पर्धा घेण्यात आल्या.

## सर्किट
### नुर्बुर्गरिंग
वर्ग:फॉर्म्युला वन ग्रांप्री
वर्ग:लक्झेंबर्ग ग्रांप्री
वर्ग:लक्झेंबर्ग
हसन अली खान

**हसन अली खान** हा पुण्यातील घोडे व्यापारी आहे. याची 50 हजार कोटी रुपयांच्या करचुकवेगिरी प्रकरणी चौकशी सुरू आहे. सध्या तो तुरुंगात आहे.

## संदर्भ
मेरी पार्कर फॉलेट

**मेरी पार्कर फॉलेट**  जन्म.१८६८ मृत्यु: १९३३. मेरी पार्कर फॉलेटचा जन्म अमेरिकेतील बोष्टन शहरात झाला. प्राथमिक शिक्षण थायर अकॅडमीत Thayer Academy झाले. तिची असामान्य प्रतिभा आणि अभ्यासामुळे शिक्षक आणि मित्र प्रभावित झालेले दिसतात. तिने आपले शिक्षण रेडाक्लीफ महाविद्यालय [Radcliffc College] मधे घेतले. १८९०ला शिक्षण संपल्यानंतर तिने सामाजिक जीवनास प्रारंभ केला. १८८९८ला पदवीचे शिक्षण पूर्ण केले. रोवस्बरी डिबेटिंग क्लबची स्थापना केली.  १९०९ला महिलांच्या महानगर परिषदेची अध्यक्ष झाली. आपले सामाजिक आणि राजकीय कार्य करतांना बालक झोपडपट्टीतील लोकांकडे अधिक लक्ष पुरवले. बोष्टटन प्लेसमेंट बुरोचे सदस्यही त्या होत्या. औद्योगिक व्यवस्थापनात आपले विशेष योगदान त्यांनी दिले. १९१८ला पहिले New State : Group organisation the soluation of popular Government' या पुस्तकाने तिला व्यापक प्रसिद्धी मिळाली. अनेक शोधनिबंध,पुस्तके,व्याख्यान याच्या माध्यमातून तिचे कार्य चालू राहीले.
पहिली महिला प्रशासकीय विचारवंत.  प्रखर बुद्धीमत्ता आणि विविध विषयाचा व्यासंग यातून तिचे विचार परिपक्व होत गेले. जिच्या संकल्पनेत सामाजिक प्रगती आणि प्रशासकीय कार्यपद्धती अंतभूत होती. तिने मांडलेले विचार भविष्यात उघडपणे स्पष्ट झाले म्हणूनच तिला 'व्यवस्थापन शास्त्रातील भविष्य विधाती’ ही उपाधी मिळाली. फॉलेट यांनी प्रशासकीय संकल्पना सर्वप्रथम सामाजिक व मानसशास्त्रीय आधार  प्रदान करून दिला: परंतु याशिवायही अभ्यासूवृत्ती, मार्मिकता, चिकाटी, स्पष्टीकरणासहीत आपली बाजू मांडण्याची कला आणि इंग्रजी भाषेवरील असामान्य प्रभुत्व हे तिच्या व्यक्तिमत्त्वाचे सुवर्ण पैलू होते. पारंपरिक पुरुषी कार्यक्षेत्रावर अतिक्रमण आणि महिला कार्यक्षेत्र यामुळे त्यांच्या नावाला एक वलय प्राप्त झाले होते परंतु याच कारणामुळे तिच्याकडे दुर्लक्षही झाली. मात्र, तिचे कर्तृत्त्व जाणून घेतल्यास तिची असामान्य प्रतिभा निश्चितच प्रभावित करणारी होती. एक प्रशासकीय विचारवम्त याबरोबरच राजकारणी समाजसेविका व्यवहारवादी मानसशास्त्रज्ञ म्हूणनही तिने आपली ओळख निर्माण  केली.

**मेरी पार्कर फॉलेटची प्रकाशित पुस्तके**

1) The Speaker of the House of Representative-(1909)
2) The New State-(1920)
3) Creative Experience-(1924)
4) Dyanmic Administration (de.)1941
5) Freedon and Co-ordination (de.)(1949)

## संदर्भ
**ठळक मजकूर**

वर्ग:इ.स. १८१८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९३३ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
मेक्सिकन ग्रांप्री

**मेक्सिकन ग्रांप्री** () ही एक फॉर्म्युला वन शर्यत होती. ही शर्यत १९६३-१९७० व १९८६-१९९२ दरम्यान मेक्सिको देशाच्या मेक्सिको सिटीमध्ये खेळवली जात होती. २०१५ सालच्या हंगामापासून ही शर्यत फॉर्म्युला वनच्या वेळापत्रकामध्ये सामील केली जाईल असा अंदाज आहे.
## सर्किट
### अटोड्रोमो हर्मानोस रॉड्रिगेझ
ऑटोड्रोमो हर्मानोस रॉड्रिग्ज हा मेक्सिको सिटी, मेक्सिकोमधील ४.३०४ किमी (२.६७४ मैल) मोटरस्पोर्ट रेस ट्रॅक आहे, ज्याचे नाव रेसिंग ड्रायव्हर्स **रिकार्डो रॉड्रिग्ज** (१९४२-१९६२) आणि **पेड्रो रॉड्रिग्ज** (१९४०-१९७१) यांच्या नावावर आहे. रिकार्डो रॉड्रिग्ज १९६२ मेक्सिकन ग्रांप्री साठी सराव करताना या सर्किटव अपघातात मरण पावले. नऊ वर्षांनंतर रिकार्डोचा भाऊ पेड्रोचाही येथे सराव करताना मृत्यू झाला. २०१५ पासून, ट्रॅकने पुन्हा एकदा फॉर्म्युला वन मेक्सिकन ग्रँड ग्रांप्रीचे आयोजन सुरू करण्यात आले, हा कार्यक्रम त्यापूर्वी दोन वेगवेगळ्या कालावधीत वेगळ्या मांडणीवर आयोजित करण्यात आला होता, ज्याचा  प्रसंग १९९२ मध्ये शेवटची शर्यत येथे आयोजित करण्यात आली होती.

### मॅग्डालेना मिक्सहुका
### इंटरलागोस सर्किट
## विजेते 
 वापरण्यात येत आहे.]]
-१९९२ मध्ये वापरण्यात आलेले, अटोड्रोमो हर्मानोस रॉड्रिगेझ सर्किट.]]
-१९७० मध्ये वापरण्यात आलेले मॅग्डालेना मिक्सहुका सर्किट.]]

### वारंवार विजेते चालक
### वारंवार विजेते कारनिर्माता
***ठळक दर्शवलेले** इंजिन निर्माता फॉर्म्युला वनच्या चालु हंगामात भाग घेत आहेत.*
*गुलाबी दर्शवलेली शर्यत, फॉर्म्युला वनची शर्यत नाही आहे.*

### वारंवार विजेते इंजिन निर्माता
***ठळक दर्शवलेले** इंजिन निर्माता फॉर्म्युला वनच्या चालु हंगामात भाग घेत आहेत.*
*गुलाबी दर्शवलेली शर्यत, फॉर्म्युला वनची शर्यत नाही आहे.*

 Built by कॉसवर्थ, funded by Ford

 Built by रेनोल्ट एफ१

### हंगामानुसार विजेते
## हे सुद्धा पहा 
# फॉर्म्युला वन
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी
# फॉर्म्युला वन चालक यादी
# फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे
वर्ग:फॉर्म्युला वन ग्रांप्री
वर्ग:मेक्सिकोमधील खेळ
वर्ग:मेक्सिकन ग्रांप्री
वर्ग:मेक्सिको सिटी
गणेशपूर (भंडारा)

*गणेशपूर* हे भारतातील  महाराष्ट्र राज्यातल्या भंडारा जिल्ह्याच्या  भंडारा तालुक्यातील एक गाव आहे. हे गाव वैनगंगा नदीपासून अगदी जवळ आहे. येथली ग्रामपंचायत संपूर्ण गणेशपूरचा कारभार पहाते.  हा भाग भंडारा नगर परिषदेच्या हद्दीत समाविष्ट व्हावा असा प्रस्ताव आहे. या गावात बोलली जाणारी मुख्य भाषा मराठी आहे.

वर्ग:भंडारा जिल्ह्यातील गावे
आर्जेन्टाइन ग्रांप्री

**आर्जेन्टाइन ग्रांप्री** () ही फॉर्म्युला वन ह्या कार शर्यतीच्या सर्वोच्च श्रेणीमधील एक शर्यत आहे. ही शर्यत आर्जेन्टिना देशाच्या बुएनोस आइरेस शहरामधील ऑटोड्रोम ऑस्कर अलफ्रेडो गाल्वेझ ह्या ट्रॅकवर दरवर्षी भरवली जाते. ही शर्यत १९५३ ते १९९८ दरम्यान आर्जेन्टिना देशाच्या बुएनोस आइरेस शहरात २१ वेळा खेळवली गेली.

## सर्किट
### ऑटोड्रोम उवान वाय ऑस्कर गालेवेझ
### ऑटोड्रोम ऑस्कर अलफ्रेडो गाल्वेझ
ऑटोड्रोम ऑस्कर अलफ्रेडो गाल्वेझला ऑटोड्रोम उवान वाय ऑस्कर गालेवेझ म्हणुन सुद्दा ओळखले जाते.

## विजेते 
### वारंवार विजेते चालक
### वारंवार विजेते कारनिर्माता
### वारंवार विजेते इंजिन निर्माता
 Built by कॉसवर्थ

### हंगामानुसार विजेते
*A pink background indicates an event which was not part of the फॉर्म्युला वन World Championship.*

## हे सुद्धा पहा 
# फॉर्म्युला वन
# 
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी
# फॉर्म्युला वन चालक यादी
# फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:फॉर्म्युला वन ग्रांप्री
वर्ग:आर्जेन्टाइन ग्रांप्री
वर्ग:आर्जेन्टिनामधील खेळ
नेव्ही सील

250px|right|thumb|नेव्ही सीलचा लोगो
250px|right|thumb|सील कमांडोंचे प्रशिक्षण
250px|right|thumb|सील कमांडो खोस्त भागात कारवाई करताना

**नेव्ही सील** हे अमेरिकन नौदलाच्या दहशतवादाशी सामना करण्यासाठी अत्यंत खडतर प्रशिक्षण दिलेल्या, अत्याधुनिक शस्त्रास्त्रे चालवण्यात तरबेज असलेल्या कमांडो दलाचे नाव आहे. या दलाची स्थापना १९६२ साली झाली. सील (SEAL) SEa, Air, Land प्रतित करतात. या कमांडोंना समुद्रात, हवेतील व जमीनीवर लढण्याकरिता प्रशिक्षित केले जाते. कमांडोंतील ७०% कमांडो हे प्रशि़शण पूर्ण करु शकतात.
## स्थापना 
या दलाची स्थापना करण्याची गरज दुसऱ्या महायुद्धानंतर भासली. १९४२ साली या दलाचे स्थापना करण्यात आली. सुरुवातीचे नाव नेवल कॉम्बॅट डिमॉलिशन (N.C.D.U.) 1 युनिट असे होते.
## कारवाईतील सहभाग 
*व्हियेतनाम युद्ध
*ग्रेनेडातील मुक्तीसंग्राम
*खाडी युद्धात सहभाग
*पनामातील हिंसाचार
*अफगाणिस्थानातील युद्ध
*इराक युद्ध
*सोमाली समुद्रीचाच्यांचा बंदोबस्त
*ओसामा बिन लादेनचा शोध

## संदर्भ 
## बाह्य दुवा 
*US Navy SEAL & SWCC 

वर्ग:अमेरिकेचे आरमार
भारतीय सैनिकी अकादमी

**इंडियन मिलिटरी अकॅडेमी**  १९३२ साली देहरादून येथे स्थापना झालेली व भूदलातील अधिकारी घडवण्याकरिता लष्करी प्रशिक्षण देणारी  ही जगातील एक अग्रगण्य संस्था आहे.

येथे दाखल होण्यासाठी दर वर्षी केंद्रीय लोकसेवा आयोगांतर्गत लेखी परीक्षा आणि मुलाखती घेण्यात येतात.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* इंडियन मिलिटरी ऍकॅडमी

वर्ग:भारतीय सैनिकी प्रशिक्षणसंस्था
वर्ग:सैनिकी प्रशिक्षणसंस्था
वर्ग:डेहराडून