open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
सातूचे पीठ

**सातूचे पीठ** करण्यासाठी गहू / जव आणि हरबऱ्याची डाळ लालसर खरपूस भाजतात व मग त्यात सुंठ, जिरे आणि विलायची टाकतात. हे मिश्रण दळून आणतात. तयार झालेले हे पीठ पाण्यात भिजवून साखर टाकून खातात. क्वचित कोणी त्याऐवजी तिखट, मीठ टाकूनही खातात. सातूचे पीठ पौष्टिक असते. यात भरपूर पोषणमूल्ये असतात. जुन्या काळात, जेंव्हा वाहने उपलब्ध नव्हती तेंव्हाच्या पायी वा बैलगाडीच्या प्रवासात न्याहारीसाठी याचा वापर होत असे. हिंदी भाषेत-" सत्तू मनमत्तू, चट् घोले तब खाय ।" असे याबद्दल म्हणतात.

मध्य प्रदेशात आणि बिहारमध्ये आजही प्रखर उन्हात जाण्यापूर्वी पाण्यात मिसळलेल्या सत्तूच्या पिठाचे पातळसर पेय पिऊन जाण्याची प्रथा आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतातील खाद्यपदार्थ
वर्ग:महिला संपादनेथॉन २०२० लेख
गुणवंतराय आचार्य

**गुणवंतराय आचार्य** गुजराती लेखक होते. त्यांनी मुख्यत्वे ऐतिहासिक आधार असलेल्या कादंबऱ्या लिहिल्या. यात सक्करबार शृंखला आणि *हाजी कासम तारी विजळी* यांचा समावेश होते.

वर्षा अडालजा व इला आरब मेहता या त्यांच्या दोन मुलीसुद्धा गुजराती साहित्यिक आहेत.

वर्ग:गुजराती लेखक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
टूर दि फ्रान्स

right|thumb|250 px|टूर दे फ्रान्सचा लोगो
**टूर दे फ्रान्स** ('''') ही युरोपातील एक ऐतिहासिक व जगप्रसिद्ध सायकल शर्यत आहे. दरवर्षी जुलै महिन्यात साधारण ३ आठवडे चालणाऱ्या ह्या शर्यतीदरम्यान सायकलपटू सुमारे ३,६०० किमी अंतर पूर्ण करतात. ह्या अंतराचा मोठा हिस्सा फ्रान्स देशामध्ये काटला जातो. ह्या शर्यतीच्या इतिहासामध्ये मार्गामध्ये अनेक बदल करण्यात आले आहेत पण शर्यतीचा शेवट पॅरिसमधील शॉंज-एलिजे ह्या रस्त्यावर होतो.

१९०३ सालापासून चालू असलेली ही शर्यत अमेरिकेच्या लान्स आर्मस्ट्रॉंगने विक्रमी ७वेळा जिंकली आहे.
right|thumb|250 px|२०१० सालच्या टूर दे फ्रान्सचा मार्ग

वर्ग:सायकल शर्यती
वर्ग:फ्रान्समधील खेळ
कामधेनू

**कामधेनू** (संस्कृत: *कामधेनु*) ही हिंदू पुराणांनुसार *दिव्य* गाय असून, ती सर्व गोवंशाची माता मानली जाते. ती व तिची कन्या नंदिनी इच्छार्थी पालकाच्या इच्छा पुऱ्या करतात, अशी समजूत आहे. हिंदू पुराणांत कामधेनूने वसिष्ठाला यज्ञकार्यासाठी इच्छित गोष्टी पुरवल्या आणि हिंदू धर्मातील आख्यायिकेनुसार देव-दानवांनी अमृत मिळवण्यासाठी समुद्रमंथन केले त्यावेळी चौदा रत्नाबरोबर कामधेनू गाय उत्पन्न झाली.अशी कथा आढळते.

## संदर्भ यादी 
वर्ग:हिंदू पौराणिक व्यक्ती
वर्ग:समुद्रमंथन
मोरोची

**मोरोची** महाराष्ट्राच्या सोलापूर जिल्ह्यातील नातेपुते शहराजवळील खेडे आहे. नातेपुतेपासून ६ किमी पश्चिमेस महाड-पंढरपूर राज्य महामार्गावर असलेल्या या गावात अंदाजे १५,००० व्यक्ती राहतात.
## हवामान
येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते. हे कोरड्या हवामान श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० अंश सेल्सियस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मिमी पाऊस पडतो.येथे हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सियसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्यातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सियस असते.

संत ज्ञानेश्वर महाराजांची पालखी सोहळा या गावातुन पंढरपूर येथे रवाना होतो.

वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
कॅथलिक चर्च

[right|350 px|thumb|[बासिलिका ऑफ सेंट पीटर]]
**कॅथलिक चर्च** किंवा **रोमन कॅथलिक चर्च** हे जगातील सर्वात मोठे ख्रिश्चन चर्च (प्रार्थनाघर) आहे. जगातील सुमारे १ अब्ज लोक कॅथलिक चर्चचे अनुयायी आहेत. पोप हा कॅथलिक चर्चचा सर्वोच्च नेता आहे.

## हे सुद्धा पहा 
* कॅथलिक धर्म

वर्ग:चर्च
बासिलिका ऑफ सेंट पीटर

400 px|right|thumb|बासिलिका ऑफ सेंट पीटर
**बासिलिका ऑफ सेंट पीटर** (, , ) हे मधील एक चर्च आहे. जगातील सर्वात मोठे चर्च व पोपचे शासकीय निवासस्थान असलेले बासिलिका हे ख्रिश्चन धर्मातील सर्वात पवित्र स्थळांपैकी एक मानले जाते..
900 px|center|thumb|सेंट पीटर आवार

## टिपा 
* 
* 
* 
* 
*  First published 1896, current edition 2001.

## बाह्य दुवे 
[thumb|227px|[तायबेर नदीपलीकडे असलेली सेंट पीटरची बासिलिका]]
* stpetersbasilica.org Largest online site for the Basilica
* Fullscreen Virtual Tour by Virtualsweden 
* Google Maps Satellite image of the Basilica

वर्ग:व्हॅटिकन सिटी
वर्ग:रोमन कॅथलिक चर्च
आर्क दे त्रायाँ

**आर्क दे त्रायॉं** ('''') ही पॅरिस शहरामधील एक वास्तू आहे. नेपोलियन काळात झालेल्या अनेक युद्धांमध्ये लढलेल्या फ्रेंच सैनिकांच्या स्मरणार्थ ही वास्तू १९व्या शतकाच्या सुरुवातीला बांधण्यात आली. आर्क दे त्रायॉं हे पॅरिसमधील एक लोकप्रिय पर्यटनस्थळ आहे.

## टिपा
## बाह्य दुवे 
* Inscriptions on the Arc de Triomphe
* The Names of 660 persons inscribed on the Arc de Triomphe

## हे सुद्धा पहा
* शॉंज-एलिजे

वर्ग:पॅरिसमधील इमारती व वास्तू
विकिट्रॅव्हल

**विकिट्रॅव्हल** हा इंटरनेटवर चालवला जाणारा व पर्यटनासंबंधी माहिती देणारा एक उपक्रम आहे.

## टिपा 
## बाह्य दुवे 
* Wikitravel (*इंग्रजी आवृत्ती*)
* Wikitravel Press 

वर्ग:मिडियाविकिची संकेतस्थळे
वर्ग:विकिमीडिया फाउंडेशनचे प्रकल्प
नोत्र देम दे पॅरिस

उजवे|350 px|इवलेसे|नोत्र देम दे पॅरिस

**नोत्र देम दे पॅरिस** ('''') हे पॅरिस शहरामधील एक कॅथलिक चर्च आहे. इ.स. ११६३मध्ये बांधकाम सुरू होउन इ.स. १३४५ साली बांधून पूर्ण झालेले नोत्र देम चर्च युरोपातील व जगातील सर्वोत्कृष्ट गॉथिक वास्तूंपैकी एक मानले जाते.

## गॅलरी 

File:NotreDameDeParis.jpg|
File:Back of Notre Dame de Paris.jpg|
File:Organ_of_Notre-Dame_de_Paris.jpg|
File:Notre Dame dalla Senna.jpg|

## हे सुद्धा पहा
*पॅरिस
*नोत्र देम दे पॅरिस आग 

वर्ग:पॅरिसमधील इमारती व वास्तू
वर्ग:रोमन कॅथलिक चर्च
न्यूट्रिनो

**न्युट्रिनो** हा एक मूलभूत कण आहे. इटालियन भाषेतील या शब्दाचा अर्थ *छोटा तटस्थ (विद्युतभाररहित)* असा होतो. मूलकण भौतिकशास्त्राच्या प्रमाण प्रतिकृतीमध्ये न्युट्रिनोचे इलेक्ट्रॉन, म्युऑन व टाउ असे तीन स्वाद (प्रकार) आहेत. सूर्यगर्भातील आण्विक प्रक्रियांद्वारे इलेक्ट्रॉन स्वादाच्या न्युट्रिनोंची सतत निर्मिती होत असते. याशिवाय पृथ्वीच्या वातावरणावर होणाऱ्या वैश्विक किरणांच्या भडिमाराने वातावरणाच्या वरच्या थरात इलेक्ट्रॉन तसेच म्युऑन स्वादाच्या न्युट्रिनोंची निर्मिती निरंतर चालू असते. हे सौर न्युट्रिनो तसेच वातावरणीय न्युट्रिनो पृथ्वीवर पोहोचेपर्यंत स्वादांदोलनांमुळे काही न्युट्रिनोंचे इतर स्वादांत परिवर्तन झालेले असते. न्युट्रिनोंचे तिसरे उगमस्थान म्हणजे पृथ्वीतलावरील अणुभट्ट्या. पृथ्वीवरील न्युट्रिनोंची अशी तीन उगमस्थाने जरी असली तरी त्यांत सिंहाचा वाटा हा सौर न्युट्रिनोंचाच असतो. दर सेकंदाला मानवी शरीरातून तब्बल ५०० खर्व न्युट्रिनो पार होत असतात. न्युट्रिनो केवळ अशक्त अन्योन्यक्रियांत व तेही अत्यंत अशक्तपणे सहभागी होत असल्याने बहुतांशी न्युट्रिनो हे पृथ्वीतून आरपार निघून जातात आणि त्यांच्या याच गुणधर्मामुळे शोधून काढण्यास तसेच अभ्यास करण्यास अत्यंत क्लिष्ट ठरतात. 

## इतिहास 
## गुणधर्म
## स्वादांदोलने 
## उगमस्थाने
## प्रयोग 
## भविष्यकालीन संशोधनाच्या दिशा
## हे सुद्धा पहा 
## संदर्भ व नोंदी 
## संदर्भ पुस्तके
## बाहेरचे दुवे 
वर्ग:मूलकण व त्यांचे गट
वर्ग:भौतिकशास्त्र
मूलकण भौतिकशास्त्र

[250 px|इवलेसे|[जिनिव्हाजवळील सर्नची लार्ज हॅड्रॉन कोलायडर ही मूलकण भौतिकशात्राची एक मोठी प्रयोगशाळा आहे.]]
**कण भौतिकशास्त्र** (; पार्टिकल फिजिक्स) ही कणांच्या अस्तित्वाचा अभ्यास करणारी भौतिकशास्त्राची एक शाखा आहे. प्रमाण प्रतिकृती नावाची संज्ञा सध्याचे मुलभूत कण ओळखण्यासाठी वापरली जाते.

वर्ग:मूलकण भौतिकशास्त्र
वर्ग:भौतिकशास्त्र
क्वार्क

## बाह्य दुवे 
Quarks
वर्ग:मूलकण व त्यांचे गट
वर्ग:भौतिकशास्त्र
फर्मिऑन

पुंजवादानुसार फर्मिऑन हा फर्मी-डिराक संख्याशास्त्राचे पालन करणारा मूलकण आहे. बोसॉन्सव्यतिरिक्त हा एक वेगळा गट आहे. पॉल डिरॅक यांनी इटालियन शास्त्रज्ञ एन्रीको फर्मी यांच्या स्मरणार्थ या मूलकणाला 'फर्मिऑन' असे नाव दिले.

वर्ग:मूलकण व त्यांचे गट
वर्ग:भौतिकशास्त्र
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुंज क्षेत्रवाद
विरूपिका

विन्दा करन्दीकर हे उपरोधिक विरुपिका लिहीत असत.समाजातील सनातन रूढी,अन्धविश्वास,अज्ञान यावर
त्यानी विरुपिका लिहिल्या आहेत.विनोदी ढन्गाने, मार्मिकतेने बिन्गफोड करण्याविषयी ते ओळखले जातात."माझ्या मना बन दगड" ही उत्कृष्ट विरुपिका गणली जाते.

वर्ग:साहित्यप्रकार
सांख्य यामिक

*

वर्ग:सांख्य यामिक
वर्ग:भौतिकशास्त्र
वर्ग:रिकामी पाने
प्रमाण प्रतिकृती

**प्रमाण प्रतिकृती** हा मूलकण भौतिकशास्त्रातील एक सिद्धांत आहे जो विद्युतचुंबकीय, सौम्य नाभिकीय आणि कठोर नाभिकीय आंतरक्रियांचे वर्णन करतो व मूलकणांचे वर्गीकरण करतो. याचा विकास विसाव्या अर्धशतकात, जगभरातील वैज्ञानिकांच्या सहायक प्रयत्नांनी झाला. सद्यकालीन सिद्धांताचे निश्चितीकरण १९७० मध्ये 'क्वार्क'च्या प्रायोगिक पुष्टीकरणानंतर झाले. टॉप क्वार्क(१९९५), टाऊ न्यूट्रिनो(२०००) आणि हिग्स बोसॉन(२०१२) अशा मूलकणांच्या शोधांनी या सिद्धांतावरील विश्वास वाढवण्यासाठी मदत केली आहे. प्रमाण प्रतिकृतीच्या अनेक विस्तीर्ण प्रयोगांच्या यशस्वी स्पष्टीकरणामुळे याला "जवळपास सर्वस्वाचा सिद्धांत" असेही म्हणतात.  

जरीही 'प्रमाण प्रतिकृती' हा सिद्धांत सैद्धांतिक रूपाने स्वसुसंगत समजला गेला असला व अनेक प्रयोगांचे यशस्वी भाकित करण्यात यशस्वी ठरला असला तरीही हा अनेक घटनांचे स्पष्टीकरण देऊ शकत नाही व त्यामुळे हा 'मूलभूत अनोन्यक्रियांचा संपूर्ण सिद्धांत' असण्यापासून कमी पडतो.  'प्रमाण प्रतिकृती' हा व्यापक सापेक्षतावादानुसार स्पष्ट केलेल्या गुरुत्वाकर्षण अनोन्यक्रियेचे समावेश करत नाही, तसेच (कदाचित गडद शक्तीद्वारे वर्णन केलेल्या) विश्वाच्या प्रवेगानाचे स्पष्टीकरण देऊ शकत नाही. 'प्रमाण प्रतिकृतीत' निरीक्षण खगोलशास्त्राद्वारे वर्णन केलेले सर्व गुणधर्म असणारा असा कोणताही संभाव्य 'गडद पदार्थ' कण नाही. प्रमाण प्रतिकृती 'न्यूट्रिनो हेलकावे' (आणि त्यांचे विना-शून्य वस्तुमान) यांचा समावेश करत नाही.

इवलेसे|प्रमाण प्रतिकृतीचा कण

वर्ग:प्रमुख संकल्पना
वर्ग:भौतिकशास्त्र
अशक्त अतिभार

*

## हे सुद्धा पहा
## संदर्भ व नोंदी 
## संदर्भ पुस्तके
## बाह्य दुवे
वर्ग:पुंज यामिकी
वर्ग:प्रमुख संकल्पना
वर्ग:भौतिकशास्त्र
वर्ग:रिकामी पाने
स्वाद (भौतिकशास्त्र)

वर्ग:प्रमुख संकल्पना
वर्ग:भौतिकशास्त्र
वर्ग:रिकामी पाने
टाउ

**टाउ** हे ग्रीक वर्णमालेतील एकोणीसव अक्षर आहे. रोमन लिपीमधील t ह्या अक्षराचा उगम टाउमधूनच झाला आहे.

वर्ग:ग्रीक वर्णमाला
म्यूऑन

वर्ग:मूलकण व त्यांचे गट
वर्ग:भौतिकशास्त्र
बुरखा

**बुरखा** हे एक बाह्यवस्त्र आहे. हे सहसा स्त्रीया घालतात. अनेक इस्लामी देशांमध्ये स्त्रीयांना घराबाहेर पडताना हे घालणे बंधनकारक आहे. तर काही देशांमध्ये जाहीर ठिकाणी हे घालण्यास बंदी आहे.

वर्ग:वस्त्रे
दोराबजी टाटा

**दोराबजी जमशेदजी टाटा** (जन्म : २७ ऑगस्ट १८५९;  - ३ जून १९३२) हे एक भारतीय उद्योगपती होते. ते जमशेदजी टाटा यांचे थोरले पुत्र होत. दोराबजींनी टाटा पाॅवर हायड्रोलक कंपनीची स्थापना केली. होमी भाभा हे दोराबजी टाटांच्या पत्नी मेहेरबाई यांचा भाचा लागत.

## प्रारंभिक जीवन आणि शिक्षण
दोराब हे हिराबाई आणि पारशी झोरोस्ट्रियन जमशेदजी नुसेरवानजी टाटा यांचा मोठा मुलगा होता. मावशी, जेरबाई टाटा, ज्यांनी बॉम्बे व्यापारी दोराबजी सकलातवाला यांच्याशी लग्न केले, ते शापुरजी सकलातवाला यांचे चुलत भाऊ होते, जे नंतर ब्रिटिश संसदेचे कम्युनिस्ट सदस्य बनले.

१८७५ मध्ये इंग्लंडला जाण्यापूर्वी टाटा यांनी त्यांचे प्राथमिक शिक्षण बॉम्बे (आता मुंबई) येथील प्रोप्रायटरी हायस्कूलमध्ये घेतले, जिथे ते खाजगीरित्या शिकवले गेले. १८७७ मध्ये त्यांनी केंब्रिजच्या गॉनव्हिल आणि कॅयस कॉलेजमध्ये प्रवेश केला, जेथे ते १८७९ मध्ये बॉम्बेला परत येण्यापूर्वी दोन वर्षे राहिले. त्यांनी सेंट झेवियर्स कॉलेज, बॉम्बे येथे शिक्षण सुरू ठेवले, जिथे त्यांनी १८८२ मध्ये पदवी प्राप्त केली.

पदवी प्राप्त केल्यानंतर, दोराब यांनी बॉम्बे गॅझेटमध्ये पत्रकार म्हणून दोन वर्षे काम केले. १८८४ मध्ये ते आपल्या वडिलांच्या फर्मच्या कापूस व्यवसाय विभागात रुजू झाले. तेथे सूतगिरणी फायदेशीर आहे की नाही हे ठरवण्यासाठी त्याला प्रथम पाँडिचेरी येथे पाठविण्यात आले, नंतर फ्रेंच वसाहत. त्यानंतर, १८७७ मध्ये त्यांच्या वडिलांनी स्थापन केलेल्या एम्प्रेस मिल्समध्ये कापसाचा व्यापार शिकण्यासाठी त्यांना नागपूरला पाठवण्यात आले.

## व्यवसाय कारकीर्द
आधुनिक लोखंड आणि पोलाद उद्योगाच्या त्यांच्या वडिलांच्या कल्पनांच्या पूर्ततेमध्ये दोराबजी जवळून गुंतले होते आणि उद्योगाला चालना देण्यासाठी जलविद्युत विजेची आवश्यकता मान्य केली. दोराब यांना १९०७ मध्ये टाटा स्टील समूहाची स्थापना करण्याचे श्रेय दिले जाते, ज्याची त्यांच्या वडिलांनी स्थापना केली आणि १९११ मध्ये टाटा पॉवर, जे सध्याच्या टाटा समूहाचे केंद्र आहे.

दोराबजी खनिजशास्त्रज्ञांसोबत लोखंडाचे शेत शोधत होते. असे म्हणले जाते की त्याच्या उपस्थितीने संशोधकांना अशा क्षेत्रांचा शोध घेण्यास प्रोत्साहित केले जे अन्यथा दुर्लक्षित केले गेले असते. दोराबजीच्या व्यवस्थापनाखाली, ज्या व्यवसायात एकेकाळी तीन सूत गिरण्या आणि ताज हॉटेल बॉम्बे यांचा समावेश होता, त्यात भारतातील सर्वात मोठी खाजगी क्षेत्रातील पोलाद कंपनी, तीन इलेक्ट्रिक कंपन्या आणि भारतातील एक आघाडीची विमा कंपनी यांचा समावेश झाला.

१९१९ मध्ये न्यू इंडिया अॅश्युरन्स कंपनी लिमिटेडचे संस्थापक, भारतातील सर्वात मोठी जनरल इन्शुरन्स कंपनी, दोराबजी टाटा यांना जानेवारी १९१० मध्ये एडवर्ड VII यांनी नाइट घोषित केले, सर दोराबजी टाटा बनले.

वर्ग:पारशी व्यक्ती
वर्ग:भारतीय उद्योगपती
वर्ग:इ.स. १८५९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९३२ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:टाटा कुटुंब
संवेग अक्षय्यतेचा नियम

अभिजात यामिकानुसार एखाद्या संवृत प्रणालीवर कोणतेही बाह्य बल काम करत नसल्यास, त्या प्रणालीतील एकूण रेषीय संवेग घटत किंवा वाढत नाही. या गुणधर्माला **संवेग अक्षय्यतेचा नियम** (इंग्लिश: *Law of conservation of linear momentum*, *लॉ ऑफ कंझर्वेशन ऑफ लिनियर मोमेंटम*)  असे म्हणतात.
"हा न्यूटनचा गती विषयक तिसरा नियम आहे"

वर्ग:अभिजात यामिकी
वर्ग:भौतिकशास्त्रामधील मूलभूत संकल्पना
पॅरिस मेट्रो

**पॅरिस मेट्रो** () ही पॅरिस शहरामधील उपनगरी रेल्वे व जलद वाहतूक सेवा आहे. आपल्या स्थानकांच्या वास्तूशास्त्रासाठी पॅरिस मेट्रो जगभर प्रसिद्ध आहे. मुख्यतः जमिनीखालुन भुयारी मार्गांमध्ये धावणाऱ्या ह्या रेल्वेचे १६ मार्ग आहेत व एकूण ३०० स्थानके आहेत. ह्या १६ मार्गांची एकूण लांबी २१४ किमी एवढी आहे. १९ जुलै १९०० रोजी पॅरिस मेट्रोचा पहिला मार्ग सुरू झाला.

मॉस्कोखालोखाल पॅरिस मेट्रो ही युरोपातील दुसरी सर्वात वर्दळीची रेल्वे सेवा आहे. दररोज सुमारे ४५ लाख प्रवासी ह्या रेल्वेने प्रवास करतात.

## टीपा 
## बाह्य दुवे 
* वेळापत्रक, मार्ग इत्यादी
* संपूर्ण नकाशा

## गॅलरी 

Image:2251572276 bf04e47333 b Metro de Parie ligne 8 porte de Charenton.jpg
Image:Saint-Michel-quais-depuis-puits-dacces.jpg
Image:2085017310 eefc1b5ab9 b Metro de Paris ligne 10 station Cluny Sorbonne.jpg
Image:195682656 90b5548f1e b Metro de Paris station Montparnasse Bienvenue.jpg
Image:Metro de Paris ligne 2 station La Chapelle 01.jpg
Image:184017112 cfaa1efbe7 o Metro de Paris tunnel ligne 4 pres d Odeon.jpg
Image:182737952 b95e56415f o Metro de Paris tunnel ligne 5 Place d'Italie.jpg
Image:1139435960 c8695fb116 b Metro de Paris couloirs de correspondance.jpg
Image:Metro de Paris coulor de correspondance.jpg

Image:Ligne-6-Quai-de-la-Gare-1.jpg
Image:Saint-Lazare-9-Salle-echang.jpg
Image:Metro-Paris-Ligne-1-station.jpg
Image:Metro de Paris Couloir de correspondance station Montaparnasse, April 2005.jpg
Image:Metro-Paris-ligne-1-Pont-de.jpg
Image:Ligne-7-Ville-juif-Leo-2-La.jpg
Image:Metro-Paris-ligne-14-statio.jpg
Image:Ligne-14-Chatelet-1.jpg
Image:Ligne-13-invalides-portes-a.jpg
Image:Metro-sur-viaduc-Austerlitz.jpg
Image:Metro-Paris-Rame-MF77-ligne.jpg
Image:Entree-station-pont-de-sevr.jpg
Image:Ligne-6-Glaciere-1.jpg

वर्ग:पॅरिस
वर्ग:फ्रान्समधील वाहतूक
वर्ग:भुयारी जलद वाहतूक
विद्युत द्विध्रुव मोमेंट

वर्ग:विद्युतचुंबकशास्त्र
वर्ग:भौतिकशास्त्र
वर्ग:रिकामी पाने
समता

भौतिकशास्त्रात **समता** म्हणजे एखाद्या functionचे inversion केले तरी त्याची किंमत न बदलणे होय.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:पुंज यामिकी
वर्ग:भौतिकशास्त्र
वर्ग:रिकामी पाने
लघ्वणु

लघ्वणु (लेप्टॉन) एक मूलभूत कण आहे.

वर्ग:मूलकण व त्यांचे गट
वर्ग:भौतिकशास्त्र
हॅड्रॉन

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bosons-Hadrons-Fermions-RGB-pdf.pdfकण भौतिकशास्त्रामध्ये (Particle  Physicsमध्ये), एक हॅड्रॉन म्हणजे मजबूत शक्तीने एकत्रितपणे दोन किंवा अधिक क्वार्क्सचा बनलेला एक संयुक्त कण. हॅड्रॉनचे दोन गटांमध्ये वर्गीकरण केले जाते.  (१) बेरियाॅन्स म्हणजे विषम संख्येच्या क्वार्क्सपासून बनलेले-सामान्यत: तीन क्वार्क्सपासून. आणि (२) मेसॉन्स, सम संख्येच्या क्वार्क्सने  बनलेले-सामान्यत: एक क्वार्क आणि एक अँटिक्वार्कपासून.  प्रोटॉन आणि न्यूट्रॉन ही बॅरियॉनची उदाहरणे आहेत; तर पायन्स हे मेसाॅनचे उदाहरण आहे. 

यांशिवाय, तीनपेक्षा जास्त व्हॅलेन्स क्वार्क्स असलेले "एक्झॉटिक" हॅड्रॉनही सापडले आहेत.

वर्ग:मूलकण व त्यांचे गट
वर्ग:भौतिकशास्त्र
वर्ग:रिकामी पाने
न्यूक्लिऑन

सायनशास्त्र आणि भौतिकशास्त्रामध्ये , न्न्यूक्लिऑन म्हणजे अणूच्या नुक्लेअस मध्ये असणारे प्रोटोन आणि न्यूट्रॉन होय. एक न्न्यूक्लिऑन म्हणजे एकतर प्रोटॉन किंवा न्यूट्रॉन आहे.

वर्ग:मूलकण व त्यांचे गट
वर्ग:भौतिकशास्त्र
वर्ग:रिकामी पाने
तापीबाई टिळक

**तापीबाई टिळक** या बाळ गंगाधर टिळकांच्या पत्‍नी होत्या. त्यांचे लग्न १८७१ साली झाले होते. लग्नानंतर त्यांचे नाव *सत्यभामाबाई* असे ठेवण्यात आले. सत्यभामाबाईंचा मृत्यू ०७ जून १९१२ रोजी झाला, त्यावेळी लोकमान्य टिळक ब्रह्मदेशात तुरुंगात होते. तापीबाई यांचे मूळ गाव कोकणातील लाडघर हे होते. टिळकांना तीन मुली आणि विश्वनाथ, रामभाऊ व श्रीधर असे तीन मुलगे होते.

## संदर्भ
वर्ग:मराठी व्यक्ती
वर्ग:बाळ गंगाधर टिळक
वर्ग:इ.स. १९१२ मधील मृत्यू
मूलभूत कण

इवलेसे|मानक प्रतिमानच्या मूलकण सूची

पदार्थाचे विभाजन करत राहिल्यास सर्वात शेवटी उरणारा पदार्थ तो मूलकण.  एकेकाळी Atomचे म्हणजे अणूचे अधिक विभाजन शक्य नसल्याने अणू हाच मूलकण समजला जाई. जेव्हा अणू हा इलेक्ट्रॉन्स, प्रोटॉन्स आणि न्यूट्रॉन्सचा बनला आहे हे समजले तेव्हा त्यांना मूलकण समजले जाऊ लागले. जसजशी पुंज भौतिकी शास्त्रात प्रगती होऊ लागली तसे नवेच कण मूलकण म्हणून पुढे आले.

पुंज भौतिकी शास्त्राच्या प्रचलित संकल्पनेनुसार निसर्गात सहा मूलभूत कण आहेत.  ते असे :- क्वार्क्स, लेप्टॉन्स, ॲन्टिक्वार्क्स, ॲन्टिलेप्टॉन्स, गेज बोसॉन्स आणि स्केलर बोसॉन्स.

क्वार्क्सचे उपप्रकार :- अप क्वार्क, डाऊन क्वार्क, स्ट्रेंज क्वार्क, चार्म क्वार्क, टॉप क्वार्क आणि बॉटम क्वार्क.  एकाधिक क्वार्क एकत्र येऊन हॅड्रॉन तयार होतात. हॅड्रॉनचे  मेसॉन आणि बॅरिऑन्स हे दोन प्रकार आहेत. बॅरिऑन तीन क्वार्क पासून बनतो.  प्रोटॉनमध्ये दोन अप आणि एक डाऊन तर  न्यूट्रॉनमध्ये एक अप क्वार्क आणि दोन डाऊन क्वार्क असतात. 

वर्ग:प्रमुख संकल्पना
वर्ग:भौतिकशास्त्र
न्यू यॉर्क सिटी सबवे

**न्यू यॉर्क सिटी सबवे** () ही अमेरिकेच्या न्यू यॉर्क महानगरामधील उपनगरी जलद वाहतूक रेल्वे सेवा आहे. एकूण २०९ मैल लांबीच्या २४ मार्गांवर धावणारी व २६८ स्थानकांना सेवा पुरवणारी न्यू यॉर्क सिटी सबवे ही जगातील सर्वात जुन्या व विस्तृत जलद वाहतूक प्रणालींपैकी एक आहे. ही सेवा अमेरिकेमधील सर्वात वर्दळीची तर जगातील तोक्यो, मॉस्को व सोल खालोखाल चौथ्या क्रमांकाची वर्दळीची आहे. दररोज सुमारे ४३,९५,०६३ प्रवासी ह्या रेल्वेने प्रवास करतात.

न्यू यॉर्क सिटी सबवे २७ ऑक्टोबर, इ.स. १९०४ रोजी सुरू झाली. ही रेल्वे न्यू यॉर्क शहराच्या पाचपैकी मॅनहॅटन, ब्रूकलिन, क्वीन्स व ब्रॉंक्स ह्या चार नगरांना जोडते.

## मार्ग 
न्यू यॉर्क सिटी सबवेचे एकूण २८ सेवा १० मार्गांवरून धावतात. यांशिवाय ३ शटल सेवाही उपलब्ध आहेत. हे सगळे मार्ग २४ तास चालू असतात परंतु रात्री उशिरा अधिक वेळाने गाड्या सुटतात.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* MTA NYC Transit Subways  (Official site with maps and schedules)
* nysubway.info  (Direction Finder for NYC through the subway system)
* www.nycsubway.org (A thorough treatment of the current system and history, including historic and track maps)

वर्ग:न्यू यॉर्क शहर
वर्ग:भुयारी जलद वाहतूक
वर्ग:अमेरिकेमधील वाहतूक
*
लंडन अंडरग्राउंड

**लंडन अंडरग्राउंड** () ही लंडन महानगरामधील उपनगरी भुयारी रेल्वे सेवा आहे.

## टिपा 
## बाह्य दुवे 
* Transport for London'' Home page
* Last Tube Times for London Undergound 

वर्ग:लंडनमधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:भुयारी जलद वाहतूक
*
पॉझिट्रॉन

**पॉझिट्रॉन** (इंग्रजी: *Positron*)  किंवा "अँटिइलेक्ट्रॉन" हा इलेक्ट्रॉनचा प्रतिकण किंवा प्रतिपदार्थ प्रतिरूप आहे. पॉझिट्रॉनचा विद्युत प्रभार ‘धनं १ e ’ (+१ e) आहे — इलेकट्रॉनच्या अगदी विरुद्ध.

वर्ग:मूलकण व त्यांचे गट
वर्ग:भौतिकशास्त्र
मुष्टियुद्ध

**मुष्टियुद्ध** तथा **बॉक्सिंग** हा एक जागतिक खेळ आहे.

## हेसुद्धा पहा 
* महम्मद अली

वर्ग:खेळ
चुंबकीय ध्रुवीकरण क्षमता

चुंबकीय ध्रुवीकरण क्षमता म्हणजे द्विध्रुवीय चुंबक तयार करण्याची क्षमता होय. हा चुंबकीय पदार्थाचा गुणधर्म आहे.धृवीकरणक्षमता बाह्य क्षेत्रासाठी बद्ध प्रणालीची गतीशील प्रतिक्रिया निर्धारित करते आणि रेणूच्या अंतर्गत संरचनेची अंतर्दृष्टी प्रदान करते.स्थायुमध्ये,चुंबकीय ध्रुवीकरण क्षमता म्हणजे डायपोल मोमेंट पर युनिट वोलुम होय. 
वर्ग:विद्युतचुंबकशास्त्र
वर्ग:भौतिकशास्त्र
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:महिला संपादनेथॉन २०२० लेख
वर्ग:वगळावयाचे लेख
चुंबकी जोर

**चुंबकी जोर**, **चुंबकीय आघूर्ण** किंवा **चुंबकीय परिबल** (इंग्लिश: *Magnetic moment*, *मॅग्नेटिक मोमेंट* ;) म्हणजे एखाद्या चुंबकाचे विद्युतप्रवाहावर बल लावण्याचे परिमाण ठरवणारी सदिश राशी होय. चुंबकीय क्षेत्रातून वाहणाऱ्या विद्युतप्रवाहावर पडणारा आघूर्ण, अर्थात पीळ, या राशीतून दर्शवला जातो. 

गणितीय सूत्रानुसार, चुंबकी तीव्रता व चुंबकाग्रांमधील अंतर यांचा गुणाकार चुंबकीय आघूर्णाएवढा असतो. समजा, *p* हे दोन्ही चुंबकाग्रांचे चुंबकीय सामर्थ्य असेल, आणि \mathbf{l} हे दोन्हींमधील अंतर असेल, तर चुंबकीय आघूर्ण \mathbf{m} खालील सूत्रानुसार गणला जातो :

:\mathbf{m}=p\mathbf{l}.

## संदर्भ 
वर्ग:विद्युतचुंबकशास्त्र
वर्ग:भौतिकशास्त्र
वर्ग:भौतिकीवरील अपूर्ण लेख
विद्युत प्रभार

दोन प्रकारचे विद्युत भार आहेत. ते धनभार आणि  ऋणभार हे आहेत.

सामान्यपणे, ते असे लिहले जाते 

Q = ne 

जिथे Q  एक विद्युत प्रभार आहे, n ही इलेक्ट्रॉनची संख्या आहे आणि e हा 1 इलेक्ट्रॉन (1.6 X 10^19 C) वरचा शुल्क आहे.विदयुत भाराचे एसआय युनिट हे फ्रेंच भौतिकशास्त्रज्ञ चार्ल्स-ऑगस्टिन डी कॉलॉम्ब यांच्या नावावर असलेले कोलॉम्ब (C) आहे. विद्युत प्रभाराची दोन मूलभूत स्वरूपे आहेत :-

*     दोन समान भार (Same charges) एकमेकांना दूर ढकलतात (repulsion).

*    दोन वेगळे भार (Different charges) एकमेकांना आकर्षित  करतात (repulsion).

वर्ग:विद्युतचुंबकशास्त्र
वर्ग:भौतिकशास्त्र
वर्ग:रिकामी पाने
फर्मी राष्ट्रीय प्रयोगशाळा

**फर्मी राष्ट्रीय प्रयोगशाळा** तथा **फर्मी राष्ट्रीय त्वरक प्रयोगशाळा** ही अमेरिकेच्या इलिनॉय राज्यातील शिकागोजवळील बटाव्हिया शहरात असलेली भौतिकशास्त्रातील संशोधन करणारी प्रयोगशाळा आहे.

वर्ग:कण त्वरक व प्रयोगशाळा
वर्ग:शिकागो
सत्यन अंतिक्काट

**सत्यन अन्तिक्काट** (मल्याळमःസത്യൻ അന്തിക്കാട്; रोमन लिपी:Sathyan Anthikkad)(जन्मः जानेवारी ३ १९५४,कोचीन,केरळ-हयात) हे एक भारतीय मल्याळम चित्रपट दिग्दर्शक,पटकथालेखक आहेत,जे प्रामुख्याने मल्याळम भाषेतील चित्रपटांचे दिग्दर्शन करतात.

वर्ग:मल्याळी चित्रपट दिग्दर्शक
वर्ग:इ.स. १९५४ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नरेंद्रन मकन जयकांतन वक

**नरेंद्रन मकन जयकांतन वक** (मल्याळमःനരെന്ദ്രന് മകന് ജയകാന്തന് വക इंग्रजी:Narendran Makan Jayakanthan Vaka) हा २००१ साली प्रदर्शित झालेला एक मल्याळम चित्रपट आहे, जो प्रसिद्ध मल्याळम चित्रपट दिग्दर्शक सत्यन अन्तिक्काट ह्यांनी दिग्दर्शीत केला आहे.

असिनने आपली चित्रपट कारकीर्द वयाच्या १५व्या वर्षी या चित्रपटापासून केली.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:इ.स. २००१ मधील मल्याळम चित्रपट
अभिजात यामिकी

भौतिकशास्त्रामध्ये यामिकीच्या दोन मुख्य शाखांपैकी अभिजात यामिकी ही एक शाखा आहे. या शाखेला न्यूटनची यामिकी म्हणुन देखिल ओळखले जाते. पुंज यामिकी ही यामिकीची दुसरी महत्त्वाची शाखा आहे. अभिजात यामिकीमध्ये विविध बलांमुळे वस्तुंच्या होणाऱ्या हालचालींच्या विषयीच्या नियमांचा अभ्यास केला जातो. न्यूटनचे गतीचे नियम हे या शाखेचा पाया आहे.  या शाखेत यंत्रांच्या छोट्या  भागांपासुन तारे, ग्रह, दीर्घिका, अवकाशयाने इत्यादी खगोलीय वस्तूंपर्यंत आवाका असणाऱ्या विविध स्थूल वस्तूंच्या गती, परस्परक्रिया यांचा अभ्यास होतो. यंत्रशास्त्रापासून खगोलशास्त्रापर्यंत बऱ्याच क्षेत्रांत अचूक विश्लेषणास उपयोगी ठरणारी ही शास्त्रशाखा विज्ञान व तंत्रज्ञानासंबंधित विषयांमधील सर्वात मोठ्या आणि सर्वात जुन्या शाखांपैकी एक आहे.

## सिद्धांतिक विवेचन
वर्ग:अभिजात यामिकी
जोसेफ कूक

सर **जोसेफ कूक** (डिसेंबर ७, इ.स. १८६० - जुलै ३०, इ.स. १९४७) हा ऑस्ट्रेलियाचा सहावा पंतप्रधान होता. हा १९१३-१४ दरम्यान सत्तेवर होता.

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे पंतप्रधान
वर्ग:इ.स. १८६० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९४७ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वेग

भौतिकशास्त्रानुसार **वेग** (इंग्लिश: *Velocity*, *व्हेलॉसिटी*) म्हणजे एखाद्या विशिष्ट दिशेतील चाल होय. चालीतून एखाद्या वस्तूच्या स्थानांतराची केवळ शीघ्रताच व्यक्त होते; तर वेगातून वस्तूच्या स्थानांतराची शीघ्रता व तिची दिशा या दोन्ही बाबी स्पष्ट होतात. त्यामुळे वेग ही राशी *सदिश* ठरते.

उदा.: "५ मीटर प्रतिसेकंद" हे मापन अदिश ठरते; कारण ते फक्त वस्तूची चाल दर्शवते. मात्र "पूर्वेकडे ५ मीटर प्रतिसेकंद" असे मापन सदिश ठरते. ( \Delta \mathbf{t}) एवढ्या विशिष्ट कालावधीत ( \Delta \mathbf{d}) स्थानांतर करणाऱ्या एखाद्या वस्तूचा *सरासरी* वेग **v** खालील सूत्रात मांडला जातो:

:\mathbf{\bar{v}} = \frac{\Delta \mathbf{d}}{\Delta \mathbf{t}}.

वर्ग:अभिजात यामिकी
वर्ग:भौतिकशास्त्रामधील मूलभूत संकल्पना
मिकेलांजेलो अँतोनियोनी

इवलेसे
**मिकेलांजेलो ॲंतोनियोनी** (सप्टेंबर २९, इ.स. १९१२ - जुलै ३०, इ.स. २००७) हा इटालियन चित्रपट दिग्दर्शक होता.

ॲंतोनियोनी, मिकेलांजेलो
ॲंतोनियोनी, मिकेलांजेलो
ॲंतोनियोनी, मिकेलांजेलो
संवेग

अभिजात यामिकानुसार **रेषीय संवेग** (इंग्लिश: *Momentum*, *मोमेंटम*) (आंगप एककः किग्रा.•मी./से., किंवा, न्यू.•से.) हे एखाद्या वस्तूच्या वस्तुमानाचा व वेगाचा गुणाकार असतो.
:\mathbf{p} = m\mathbf{v}. 

वेगाप्रमाणेच संवेगदेखील सदिश राशींमध्ये मोडतो; कारण त्यात परिमाण व दिशा, असे दोन्ही गुणधर्म असतात. रेषीय संवेगात अक्षय्यतेचा गुणधर्मही दिसून येतो - म्हणजे एखाद्या संवृत प्रणालीवर कोणतेही बाह्य बल काम करत नसल्यास, त्या प्रणालीतील एकूण रेषीय संवेग घटत किंवा वाढत नाही. संवेग अक्षय्यतेचा नियम या नावाने हा गुणधर्म ओळखला जातो.

वर्ग:अभिजात यामिकी
कण त्वरक

वर्ग:कण त्वरक व प्रयोगशाळा
वर्ग:रिकामी पाने
सखाराम हरी देशपांडे

**सखाराम हरी देशपांडे** (जन्म : शिरवळ, १७ डिसेंबर १९२४;  - २९ जुलै २०१०) हे मराठी लेखक होते. 

## जीवन 
स.ह. देशपांडे यांचा जन्म महाराष्ट्रात शिरवळ येथे इ.स. १९२४मध्ये झाला. त्यांचे प्राथमिक शिक्षण शिरवळातच झाले. पुण्यातील नूतन मराठी विद्यालयात माध्यमिक शिक्षण घेतल्यानंतर तेथील सर परशुरामभाऊ महाविद्यालयातून त्यांनी बी.ए. पदवीचा अभ्यासक्रम पूर्ण केला. पदवीनंतर मुंबई विद्यापीठातून अर्थशास्त्रात त्यांनी एम.ए. केले. पुढे डॉक्टरेट मिळवली. विद्यापीठातच प्राध्यापकाची नोकरी करून इ.स. १९८४ साली ते निवृत्त झाले. 

अर्थशास्त्रातून एम. ए. व पुढे डॉक्टरेट मिळवणारे स. ह. देशपांडे हे प्राध्यापक होते. राष्ट्रवाद हा त्यांच्या अभ्यासाचा विषय होता. हिंदुत्वाच्या संकल्पनेची व्यापक फेरमांडणी करणारी अनेक पुस्तके त्यांनी लिहिली. कृषी अर्थशास्त्र हाही त्यांच्या अध्ययनाचा आणि अध्यापनाचा आणखी एक विषय.

राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे स्वयंसेवक असणारे स. ह. पुढे संघाशी वैचारिक मतभेद झाल्यामुळे संघातून बाहेर पडले. दिवाळी अंकासाठी लिहिलेल्या 'हिंदू संस्कृतीतील आशय कोणता? सावरकर प्रणीत हिंदुत्व विचारांच्या पारमार्थिकांनी केलेला पराभव, मुस्लिम प्रश्न या लेखांतून सावरकर ते भाजप हे पुस्तक साकारले. याशिवाय संघातले दिवस आणि इतर लेख, 'किबुट्झ : नवसमाज निर्मितीचा एक प्रयोग' पॉलिटिक्स, सोसायटी आणि इकॉनॉमी' आदी पुस्तके त्यांनी लिहिली. समाज प्रबोधन या पत्रिकेचे संपादनही त्यांनी चार वर्ष केले.

स.ह. देशपांडे यांनी भारतीय एकात्मता केंद्र, ज्ञानप्रबोधिनी पुणे या संस्थेचे प्रमुखपद काही काळ भूषविले. सातव्या मराठी अर्थशास्त्र परिषदेचे ते अध्यक्ष होते. 'ग्रामायन पुणे' या संस्थेचे ते एक संस्थापक होते. देशपांडे यांनी आपले कार्यक्षेत्र केवळ लेखन वाचनापुरते मर्यादित न ठेवता ठाणे जिल्ह्यातील आदिवासींना,. मिरजमधील दलितांना त्यांच्या हक्काच्या जमिनी मिळवून देऊन सहकारी शेतीचा प्रयोग त्यांनी राबवला. याशिवाय त्यांनी मराठी विश्वकोशात कृषीविषयक लेखन केले. त्यांच्या अन्य ग्रंथ संपदेत 'आर्थिक विकासाच्या पायऱ्या,' आर्थिक प्रगतीचे रहस्य : भारतीय शेती, 'सोव्हिएत शेती' 'अमेरिका आर्थिक इतिहास' ही पुस्तके लिहिली.  'शारद्वत%' आणि इतर व्यक्तिचित्रे' या पुस्तकातून त्यांनी व्यक्तींची चरित्रे लिहिली. शिवाय त्यांचे आणि सामाजिक चळवळीवरील चार अभ्यासपूर्ण निबंध आहेत.  असे विविधांगी लिखाण करणाऱ्या या प्रतिभासंपन्न लेखक, मर्मज्ञ रसिक, बुद्धिवादी विचारवंतांचे २९ जुलै २०१० रोजी निधन झाले.

(% यातील शारद्वत म्हणजे अरविंद गंगाधर मंगरूळकर)

## स.ह. देशपांडे यांचे प्रकाशित साहित्य 
* अमृतसिद्धी भाग १  व २ (पु. ल. समग्रदर्शन)
* अमेरिका आर्थिक इतिहास
* आर्थिक प्रगतीचे रहस्य : भारतीय शेती
* आर्थिक विकासाच्या पायऱ्या
* काही आर्थिक काही सामाजिक
* किबुट्झ : नवसमाज निर्मितीचा एक प्रयोग
* दुभंग
* पॉलिटिक्स, सोसायटी आणि इकॉनॉमी
* भारताचा राष्ट्रवाद
* व्यक्ती आणि प्रकृती
* शारद्वत आणि इतर व्यक्तिचित्रे
* संघातले दिवस
* संमतविचार आणि नवी भारतविद्या
* सावरकर ते भाजप
* सोव्हिएत शेती
* हिंदुत्व आणि राष्ट्रीयत्व
* हिंदुत्वाची फेरमांडणी
* हिंदू वैदिक विवाह पद्धत

वर्ग:मराठी अर्थशास्त्रज्ञ
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:इ.स. १९२४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१० मधील मृत्यू
बल

thumb|right|250px|रहाटाच्या रचनेतून कामी येणारे बल, गुरुत्वाकर्षणाचे बल आणि चुंबकीय बल दर्शवणारी आकृती
भौतिकशास्त्रानुसार **बल** अथवा **प्रेरक** (इंग्लिश: *Force*, *फोर्स* ;) म्हणजे एखाद्या पदार्थाची गती बदलण्यास पुरेसे वास्तविक कारण होय. स्थिर पदार्थावर लागू असणाऱ्या सर्व बलांची सदिश बेरीज शून्य असते.

## संदर्भ 
वर्ग:अभिजात यामिकी
अवकलन

एखाद्या चल राशिचे दुसऱ्या एका चल राशिच्या संदर्भात होणाऱ्या क्षणिक बदलाला **अवकलन** म्हणले जाते.

वर्ग:गणित
अदिश

गणित व भौतिकशास्त्र यांनुसार, ज्या राशीला फक्त परिमेय असते, दिशा नसते, अश्या राशीला **अदिश राशी** किंवा **अदिश** (इंग्लिश: *Scalar*, *स्केलर* ) असे म्हणतात. सदिश राशीचे परिमेय तिच्या मापनासाठी वापरल्या जाणाऱ्या एककात सत् अंकांनी दाखवले जाते. वस्तुमान, विद्युतरोध इत्यादी अदिश राशींचे परिमेय कायम धन चिन्हांकित असते, तर तपमान, विद्युत उच्चय इत्यादी अदिश राशींचे परिमेय धन किंवा ऋण चिन्हांकित असू शकते.

## हे सुद्धा पहा 
* अदिश गुणाकार

## संदर्भ 
वर्ग:गणित
वर्ग:भौतिकशास्त्र
प्रवेग

भौतिकशास्त्रानुसार **प्रवेग**  किंवा **त्वरण** (इंग्रजी : *Acceleration*, *अ‍ॅक्सलरेशन*) म्हणजे वेगातील बदलाचा कालसापेक्ष दर होय. वेग ही राशी सदिश असल्यामुळे त्वरणदेखील सदिश राशी आहे व ओघानेच तिला परिमाण व दिशा असतात. आंतरराष्ट्रीय मापन पद्धतीनुसार याचे मूल्य *मीटर/सेकंद वर्ग* (मी./से.२) या एककात मोजतात. वस्तूवर कार्य करणारे एकूण बल ही सदिश राशी असून ते वस्तूचे वस्तुमान व वस्तूचे त्वरण यांचा गुणाकार असते. न्यूटनच्या दुसऱ्या गतिनियमानुसार, पदार्थाला प्राप्त झालेले त्वरण म्हणजे वस्तूवर कार्य करणाऱ्या सर्व बाह्यबलांचा परिपाक असतो. 

उदाहरणार्थ, जेव्हा एका ठिकाणी उभी असलेली (० सदिश वेग) गाडी सुरू होते आणि एका सरळ रेषेत वाढत्या वेगाने प्रवास करते, तेव्हा तिला प्रवासाच्या दिशेने वाढते त्वरण प्राप्त होते. जेव्हा ती गाडी वळण घेते तेव्हा तिला नवीन दिशेत त्वरण मिळते. या उदाहरणात त्या गाडीला प्रवासाच्या दिशेने जे त्वरण मिळते, त्याला एकरेषीय त्वरण म्हणतात. आणि त्याचा परिणाम म्हणून गाडीतील प्रवाशांना एखादे बळ त्यांना त्यांच्या आसनाकडे दाबत असल्यासारखे वाटते. जेव्हा प्रवासाची दिशा बदलते तेव्हा त्याला आपण नैकरेषीय त्वरण म्हणतात. व त्याचा परिणाम म्हणून गाडीतील प्रवाशांना जणू एखादे बळ त्यांना बाजूला ढकलत आहे असे वाटते. गाडीचा वेग मंदावल्यास, गाडीच्या प्रवासाच्या विरुद्ध दिशेने त्वरण मिळते, त्याला घटते त्वरण म्हणतात. त्यामुळे प्रवाशांना एखादे बळ त्यांना आसनापासून दूर (मार्गक्रमणाच्या दिशेने) ढकलत असल्यासारखे वाटते. गणितीयदृष्ट्या घटत्या त्वरणासाठी वेगळे सूत्र नाही; दोन्ही त्वरणे ही वेगबदलाशीच संबंधित आहेत. गाडीतील प्रवाशांचा वेग (वेग आणि दिशा) हा जोपर्यंत गाडीच्या वेगाइतका होत नाही तोपर्यंत, त्यांना वरील त्वरण-धक्क्यांचा अनुभव येतो.

**त्वरणाची व्याख्या व गुणधर्म**

**सरासरी त्वरण** : 
एखाद्या वस्तूला विशिष्ट काळासाठी लाभलेले सरासरी त्वरण, म्हणजे त्या विशिष्ट काळात तिचा वेग सरासरी कितीने बदलला याचे मोजमाप आहे. 

गणिताच्या भाषेत सरासरी त्वरण=वेगातील फरक/मोजमापाचा कालावधी

**क्षणिक त्वरण** : 
क्षणिक त्वरण म्हणजे त्याच मोजमापाच्या काळादरम्यान प्रत्येक क्षणाला ते सरासरी त्वरण कसे बदलत राहिले याचे मोजमाप होय. कलनाच्या संकल्पनांनुसार, क्षणिक त्वरण हे सदििश वेगफरक व  तो वेगफरक किती क्षण टिकला त्या क्षणांचे गुणोत्तर होय. 

ā=lim Δt→0 (Δv/Δt)  (Δ हे अक्षर डेल्टा असे वाचतात.)

ā= त्वरण (ā हे अक्षर ए-बार असे वाचतात.) Lim=लिमिट.
lim Δt→0 = दर क्षणाक्षणाला किंवा त्याही कमी काळाइतका मोजमापाचा कालावधी. दुसऱ्या भाषेत अतिसूक्ष्म काल.
Δ v = वेगातील फरक
Δ t = वेग फरक मोजमापाच्या काळाचा संबंधित अतिसूक्ष्म भाग

हीच गोष्ट वेगाच्या भाषेतही मांडता येते. वस्तूला लाभलेले त्वरण व ते त्वरण किती काळ टिकले याचा गुणाकार म्हणजे त्या वस्तूचा त्या काळापुरता वेग.

## संदर्भ व नोंदी 
वर्ग:अभिजात यामिकी
वर्ग:भौतिकशास्त्रामधील मूलभूत संकल्पना
सदिश

गणित व भौतिकशास्त्र यांनुसार, ज्या राशीला दिशा आणि परिमेय असे दोन्ही गुण असतात, तिला **सदिश राशी** किंवा **सदिश** (इंग्लिश: *Vector*, *व्हेक्टर* ) असे म्हणतात.सदिश राशी ही सदिशाचे भौतिक रूप असून सदिशाला गणितीय,वैज्ञानिक व भौतिक विश्लेषणात अनन्यसाधारण महत्त्व आहे.सदिशांच्या विविध गुणधर्मांचा अभ्यास हा सदिश कलन या गणितीय विश्लेषणाच्या शाखेत केला जातो. सदिशाला किंमत व दिशा दोन्ही गोष्टी असल्यामुळे पदार्थाचे मोजमाप व अवस्थांचा अभ्यास करणे सोयीस्कर झाले व यावरूनच त्यांचे वर्गीकरण करून एखाद्या भौतिक घटनेचे आभासी आकलन आपण करू शकलो.

## संदर्भ 
वर्ग:गणित
वर्ग:भौतिकशास्त्र
वर्ग:सदिश
घनयामिकी

**घनयामिकी ** ही भौतिकशास्त्राची एक शाखा आहे, ज्यामध्ये घन पदार्थावरील बाह्य बलांच्या परिणामांचा अभ्यास केला जातो.

## पारिभाषिक शब्दसूची 
वर्ग:घनयामिकी
संवाहकता

वर्ग:विद्युतचुंबकशास्त्र
वर्ग:रिकामी पाने
कोनीय संवेग

कोनीय संवेग हे संवेगाचे कोनीय समरूप असून त्याची व्याख्या जडत्वाचा जोर गुणिले कोनीय वेग किंवा स्थान गुणिले संवेग असा केला जातो.

वर्ग:भौतिकी परिमाणे
वर्ग:वलन
वर्ग:अक्षय्यता नियम
वर्ग:अभिजात यामिकी
वर्ग:पुंज यामिकी
रवी बासवानी

रवी बासवानी आपल्या विनोदी भूमिकांसाठी भारतात लोकप्रिय होते. सई परांजपे यांच्या चश्मेबद्दूर (१९८१) आणि कुंदन शाह यांच्या जाने भी दो यारों (१९८३) मधिल त्यांच्या विनोदी भूमिका प्रेक्षकांच्या चांगल्याच लक्षात आहेत. त्यांच्या विनोदाचे टायमिंग अचूक असे आणि विनोद चेहऱ्याच्या हावभावातून व्यक्त करण्याची कला त्यांना चांगलीच अवगत होती. जाने भी दो यारों मधील त्यांच्या भुमिकेला १९८४चा बेस्ट कॉमेडियनचा फिल्मफेर पुरस्कार त्यांना मिळाला होता.

## **सुरुवातीचे दिवस** 
रवी बासवानी यांचा जन्म दिल्ली येथील एका जाट कुटूंबात झाला. त्यांचे सुरुवातीचे शिक्षण सेंट जॉर्ज कॉलेज, मसुरी येथून आणि पदवीचे शिक्षण दिल्लीच्या सुप्रसिद्ध किरोडीमल कॉलेजमधुन (KMC) झाले. ते के.एम.सी. ड्रॅमॅटीक सोसायटीचे सदस्य होते.

## **कारकीर्द** 
बासवानी यांची कारकीर्द १९८१ च्या चश्मेबद्दूर या यशस्वी विनोदी सिनेम्याने सुरू झाली. त्यांनी त्याअनंतर अनेक हिंदी चित्रपट आणि टीवी सिरीयल्समध्ये काम केले. त्यांनी जाने भी दो यारों, कभी हां कभी नां, छोटा चेतन, अब आयेगा मजा या हिंदी चित्रपटांमधुन काम केले. दिग्दर्शक म्हणून प्रथमच बनविलेल्या नासिरुद्दीन शाह यांच्या यूं होता तो क्या होता या चित्रपटातही काम केले. दुरदर्शनवरील १९८० च्या दशकातील त्यांची इधर उधर ही मालिका चांगलीच गाजली होती. या मालिकेत त्यांनी सुप्रिया पाठक आणि रत्ना पाठक या अभिनेत्री भगिनींबरोबर काम केले होते. पुढे त्यांनी बंटी और बबली आणि प्यार तुने क्या कीया या चित्रपटांतून चरित्र अभिनेत्याचेही काम केले. २००४ मध्ये जेव्हा पुण्याच्या सुप्रसिद्ध फ़िल्म अ‍ॅंड टेलिविजन इंस्टीट्यूट ऑफ इंडीया मध्ये तब्बल २६ वर्षांनी अभ्यासक्रमाचे नूतनीकरण करण्याचा कार्यक्रम हाती घेण्यात आला, तेव्हा त्यावर मार्गदर्शक म्हणून नासिरुद्दीन शाह आणि रवी बासवानी यांची नियुक्ती करण्यात आली. रवी बासवानी या संस्थेत शिक्षक म्हणूनही नियुक्त झाले पण एका वर्षातच त्यांनी ही नोकरी सोडून दिली.

## **मृत्यू** 
२७ जुलै २०१० रोजी रवी बासवानी नैनीतालहून दिल्ली कडे जाताना हल्दवानी गावाजवळ त्यांना तीव्र हृदयविकाराचा झटका आला आणि त्यातच त्यांचा मृत्यू झाला. आपल्या पहिल्याच दिग्दर्शीत चित्रपटासाठी योग्य स्थळाची पाहणी करण्यासाठी ते नैनीतालला गेले होते. त्यांनी लग्न केले नव्हते.

## **चित्रपट** 
चश्मे बद्दूर 1981

जाने भी दो यारों 1983

धत तेरे की 1983

अब आयेगा मजा 1984

अग्नीदाह 1985

पिछा करो 1986

घर संसार 1986

लव 1986

मैं बलवान 1986

जेवर 1987

त्रियात्री 1990

जान तेरे नाम 1992

कभी हां कभी नां 1993

रौनक 1993

लाडला 1994

रिटर्न ऑफ ज्वेल थिफ 1996

जब प्यार किसीसे होता है 1998

छोटा चेतन 1998

घर बाजार 1998

चल मेरे भाई 2000

प्यार तुने क्या किया 2001

द फिल्म 2005

बंटी और बबली 2005

लकीनो टाईम फॉर लव 2005

इट कुल्ड बी यू 2005

मॉनसून 2006

एंथनी कौन है 2006

युं होता तो क्या होता 2006

## **टीव्ही मालिका** 
इधर उधर 1985

एक से बढकर एक 1996

फुट्बॉल की वापसी

जस्ट मोहब्बत 1997

## **बाह्य दुवे** 
## संदर्भ 
रवी बासवानी यांची शेवटची मुलाखत The Times of India

वर्ग:अभिनेते
वर्ग:हास्य अभिनेते
वर्ग:फिल्मफेर पुरस्कार विजेते
सदिशांचा गुणाकार

सदिश गुणाकार ही दोन सदिशांमधील द्विक्रिया आहे. येणाऱ्या गुणाकाराच्या प्रकारावरून सदिश गुणाकाराचे दोन प्रकार पडतात:
:१) बिंदू गुणाकार
:२) फुली गुणाकार

## बिंदू गुणाकार
बिंदू गुणाकाराची व्याख्या पुढील सूत्राने केली जाते.

:\mathbf{a}.\mathbf{b} = \left\| \mathbf{a} \right\| \left\| \mathbf{b} \right\| \cos \theta

येथे *θ* हा **a** and **b** मधील सर्वात लहान कोन (०° ≤ *θ* ≤ १८०°) आहे, &#x2016;**a**&#x2016; आणि &#x2016;**b**&#x2016; ही **a** आणि **b** ह्या सदिशांच्या किंमती आहेत.

## फुली गुणाकार
right|thumb

फुली गुणाकाराची व्याख्या पुढील सूत्राने करतात.:

:\mathbf{a} \times \mathbf{b} = \left\| \mathbf{a} \right\| \left\| \mathbf{b} \right\| \sin \theta \ \mathbf{n}

येथे *θ* हा **a** and **b** मधील सर्वात लहान कोन (०° ≤ *θ* ≤ १८०°) आहे, &#x2016;**a**&#x2016; आणि &#x2016;**b**&#x2016; ही **a** आणि **b** ह्या सदिशांच्या किंमती , आणि **n** हे एकक सदिश हे  दोघेही **a** आणि **b** यांना सामावणाऱ्या प्रतलास(पातळीस) लंब आहेत.

## संदर्भ
वर्ग: सदिश
वर्ग:गणित
विद्युत पार्यता

**विद्युत पार्यता** म्हणजे विद्युत-पारेषणास साहाय्य करणारे पदार्थ आहेत. बहुतेक सर्व धातुंमध्ये कमी जास्त प्रमाणात विद्युत-पार्यता असते. म्हणुन वीज वाहक तारा या धातूंच्या बनलेल्या असतात.

वर्ग:विद्युतचुंबकशास्त्र
चुंबकीय पार्यता

विद्युतचुंबकशास्त्रानुसार **चुंबकीय पार्यता** (इंग्लिश: *Magnetic permeability*, *मॅग्नेटिक पर्मिअ‍ॅबिलिटी* ;) ही एखाद्या पदार्थाची स्वतःमध्ये चुंबकीय क्षेत्र पसरू देण्याच्या क्षमतेचे *मान* असते. थोडक्यात पदार्थास चुंबकीय क्षेत्रात ठेवले असता पदार्थात उपजणाऱ्या चुंबकत्वाच्या पातळीचा बोध चुंबकीय पार्यतेने होतो. चुंब़इय पार्यता सहसा μ (म्यू) या ग्रीक वर्णाक्षराने मांडली जाते. ऑलिव्हर हेवीसाइड याने सप्टेंबर, इ.स. १८६५ च्या सुमारास ही संज्ञा पहिल्यांदा योजली.

वर्ग:विद्युतचुंबकशास्त्र
लॉरेन्स बर्कली राष्ट्रीय प्रयोगशाळा

वर्ग:कण त्वरक व प्रयोगशाळा
वर्ग:बर्कली
स्लॅक

**स्लॅक** () अथवा **स्लॅक नॅशनल ॲक्सलरेटर लॅबोरेटरी** () (पूर्वीचे नाव: **स्टॅनफर्ड रेषीय त्वरक केंद्र** () हे अमेरिकेतील स्टॅनफर्ड विद्यापीठाद्वारे चालविण्यात येणारे एक कण त्वारक आहे.

## पारिभाषिक शब्दसूची 
‎
वर्ग:कण त्वरक व प्रयोगशाळा
वर्ग:स्टॅनफर्ड विद्यापीठ
ब्रुकहेवन राष्ट्रीय प्रयोगशाळा

इवलेसे
**ब्रुकहेवन राष्ट्रीय प्रयोगशाळा** ही अमेरिकेच्या न्यू यॉर्क राज्यातील आण्विक प्रयोगशाळा आहे. ही प्रयोगशाळा लॉंग आयलंडमधील अप्टन या शहरात आहे. हिची स्थापना इ.स. १९४७मध्ये झाली.

वर्ग:कण त्वरक व प्रयोगशाळा
वर्ग:न्यू यॉर्क
वर्ग:इ.स. १९४७ मधील निर्मिती
धारिता

thumb|right|200px|समांतर-पट धारित्राच्या पटांवरील विद्युतभार व त्यांमधील वर्चोभेद. या दोन गुणधर्मांमधील गणितीय संबंध धारितेने सूचित होतो.
विद्युतचुंबकशास्त्र व इलेक्ट्रॉनिकी यांनुसार **धारिता** (अन्य नावे: **धारकता** ; इंग्लिश: *Capacitance*, *कॅपॅसिटन्स* ;) म्हणजे एखाद्या पदार्थाची विद्युतभार धरून ठेवण्याची क्षमता होय. काही विशिष्ट विद्युतवर्चसाने साठवलेल्या किंवा अलग केलेल्या वैद्युत ऊर्जेचे मोजमाप धारितेतून व्यक्त होते. उदाहरणार्थ, ऊर्जा साठवून ठेवणाऱ्या उपकरणांचे प्रातिनिधिक उदाहरण असलेल्या समांतर-पट धारित्राच्या पटांवरील विद्युतभार +Q व -Q मानल्यास व त्यांच्या दरम्यान V व्होल्ट एवढा वर्चोभेद आहे असे मानल्यास, धारिता खालील समीकरणानुसार मांडली जाते : 

:C = \frac{Q}{V} \, .

फॅराड हे धारितेचे एकक आहे. १ फॅराड म्हणजे प्रति १ कूलॉंब प्रति १ व्होल्ट.

वर्ग:धारित्रे
वर्ग:विद्युतचुंबकशास्त्र
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
अदिश गुणाकार

गणितामध्ये **अदिश गुणाकार** ही द्विक्रिया असून त्याचे सामान्यतः दोन प्रकार पडतात:

:१) सदिशांचा अदिश गुणाकार - बिंदू गुणाकार. ह्या प्रकारात दोन सदिशांचा गुणाकार - एका सदिशाने दुसऱ्या सदिशाला गुणल्यावर येणारा गुणाकार अदिश असतो म्हणून ह्यास अदिश गुणाकार असेही म्हणतात.
:२) एखाद्या सदिशास किंवा सारणीस किंवा सदिश अवकाशातील घटकास सामान्य अदिशाने गुणणे म्हण्जेच त्या अदिशाच्या पटीत वाढविणे ह्या क्रियेस अदिश गुणाकार म्हणतात. ह्या क्रियेस अदिशाकडून गुणाकार असेही म्हणतात.

वर्ग:गणितावरील अपूर्ण लेख
वर्ग:गणित
पाकिस्तान क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०१०

पाकिस्तान क्रिकेट संघाने २९ जुलै ते २२ सप्टेंबर २०१० या कालावधीत इंग्लंडचा दौरा केला. या दौऱ्यात चार कसोटी, दोन ट्वेंटी-२० (टी२०आ) आणि पाच एकदिवसीय सामने (वनडे) होते. मालिकेतील पहिला कसोटी सामना, ट्रेंट ब्रिज येथे, इंग्लंडमध्ये खेळला जाणारा ९०० वा कसोटी सामना होता.

## संघ
## प्राथमिक माहिती 
### कसोटी मालिका
#### पहिला कसोटी सामना
#### दुसरा कसोटी सामना
#### तिसरा कसोटी सामना
#### चौथा कसोटी सामना
## ट्वेंटी-२० मालिका
### पहिला टी२०आ
### दुसरा टी२०आ
## एकदिवसीय मालिका
### पहिला सामना
### दुसरा सामना
### तिसरा सामना
### चौथा सामना
### पाचवा सामना
## इतर माहिती 
## बाह्य दुवे 
## हे सुद्धा पहा
## संदर्भ व नोंदी
२०१०
वर्ग:इ.स. २०१० मधील खेळ
इंग्लंड
गुरू ठाकूर

**गुरू ठाकूर** (जुलै १८, वर्ष अज्ञात - हयात) हा मराठी गीतकार, पटकथा-संवादलेखक, नाटककार, चित्रपट-अभिनेता आहे.

## जीवन 
राजकीय व्यंगचित्रकार म्हणून कारकिर्दीला सुरुवात करणाऱ्या ठाकूर यांनी स्तंभलेखक, नाटककार, कथा,  पटकथा,  संवाद लेखक, गीतकार, छायाचित्रकार, अभिनेता आणि कवी अशी विविध कामे केली असून त्यांना विविध प्रकारचे पुरस्कार मिळाले आहेत.

## कारकीर्द
### चित्रपट
### दूरचित्रवाणी 
### रंगमंच
## पुरस्कार व नामांकने 
## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* यांचा अधिकृत ब्लॉग
* Official Fan Page
* ’प्रहार’ मधील मुलाखत- June 19, 2010
* ’पुढारी’ मधील मुलाखत 
* ’Maayboli’ या संकेतस्थळावरील मुलाखत
* ’PlanetRadiocity’ या संकेतस्थळावरील मुलाखत विदागारातील आवृत्ती

वर्ग:मराठी गीतकार
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:गीतकार
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
विद्युत विसंवाहक

**विद्युत अपारक / विसंवाहक** म्हणजे विद्युतवहनास रोध उत्पन्न करणारा पदार्थ आहे. अशा पदार्थांमधून विजेचे वहन होत नसल्याकारणाने, असे पदार्थ विद्युत-धक्का बसण्यास प्रतिबंध करतात.

जसे - प्रक्रिया केलेली चिनी माती, रबर, नायलॉन इत्यादी.

वर्ग:विद्युतचुंबकशास्त्र
ला दिफाँ

[right|thumb|350 px|[आर्क दे त्रायाँवरूनला दिफाँ]]
**ला दिफाँ** () हा इल-दा-फ्रान्सच्या ऑत-दे-सीन विभागामधील व पॅरिस महानगराच्या पश्चिम भागातील एक व्यापारी व व्यावसायिक भाग आहे. पॅरिसमधील अनेक गगनचुंबी इमारतीला दिफाँमध्ये आहेत.

## बाह्य दुवे
*Satellite image from Google Maps
*  Site officiel de l'EPAD (Établissement Public pour l'Aménagement de la Défense)
*  Les bâtiments de la Défense
*  Structurae: Structural engineering and architecture guide to Paris-La Défense
* 

वर्ग:पॅरिस
झोडगे

**झोडगे** हे महाराष्ट्रातल्या नाशिक जिल्ह्यातील मालेगाव तालुक्यात वसलेले गाव आहे. गावाचे क्षेत्रफळ सुमारे ५ वर्ग कि.मी. असून लोकसंख्या सुमारे १५,००० आहे.

## स्थान 
**झोडगे** हे गाव नाशिक जिल्ह्याच्या मालेगाव या तालुक्यात मालेगाव  या शहरापासून  राष्ट्रीय महामार्ग ३ या मार्गावर २१ किलोमीटर अंतरावर रस्त्यावर वसलेले आहे.
## हवामान
येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सियसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १,००० मि.मी.पर्यंत असते.

## लोकसंख्या 
**झोडगे** लोकसंख्येच्या व क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने तालुक्यातील एक मोठे गाव आहे.
२०११ च्या जनगणनेनुसार गावात १५२८ घरे आहेत तर गावाची एकूण लोकसंख्या ७४४२ इतकी आहे. त्यापैकी ३८६८ पुरुष तर ३५७४ महिला. ० ते सहा वयोगटातील एकूण बालकांची संख्या १००१ (५४९ मुले,४५२ मुली) ईतकी आहे.   

## प्रशासन 
इथला कारभार हा ग्रामपंचायती मार्फत चालतो.  गावाचा कारभार भारतीय राज्यघटना व पंचायती राज कायद्याप्रमाणे सरपंच पाहतात.**झोडगे** हे गाव मालेगाव बाह्य विधानसभा तर धुळे लोकसभा क्षेत्रात येते.

## शिक्षण 
या गावात प्राथमिक शिक्षणासाठी जिल्हापरिषदेची प्राथमिक शाळा आहे व माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शिक्षणाकरीता व्यवस्था आहे. तसेच लहान मुलांसाठी आंगणवाडी आहे. जनता विद्यालय व कनिष्ठ महाविद्यालय हे एक सुवर्ण महोत्सवी वर्षाकडे वाटचाल करणारी एक महत्त्वपूर्ण शिक्षण संस्था आहे. इतर शिक्षण मालेगाव किंवा शिक्षणयांपैकी कुठल्याही एका ठिकाणाहून पूर्ण केले जाते. २०११ च्या जनगणनेनुसार गावातील साक्षरता दर ८१.९७% हा  (पुरुष ८७.९५% ; महिला ७५.६२%) इतका आहे.  हा राज्याच्या साक्षरता दराच्या ८२.३४%च्या तुलनेत कमी आहे.

## आरोग्य 
गावात महाराष्ट्र शासनाचे प्राथमिक आरोग्य केंद्र आहे. या आरोग्य केंद्रामार्फत सरकारी आरोग्य योजनांची अंमलबजावणी केली जाते. गावात खाजगी इस्पितळे ही आहेत.

## व्यवसाय 
 शेती हा गावातील प्रमुख व्यवसाय आहे. पशुपालन व दुग्धव्यवसाय ही केला जातो. हे बाजारपेठेचे गाव आहे. पंचक्रोशीतील व तालुक्यातील महत्त्वाचे गाव आहे.

## पर्यटनस्थळे 
### माणकेश्वर शिवालय 
गावाच्या दक्षिणेस *माणकेश्वर शिवालय* या नावाने ओळखले जाणारे हेमाडपंती स्थापत्यशैलीची बांधणी असलेले मध्ययुगीन मंदिर आहे.

## संदर्भ
1. https://nashik.gov.in/mr/%e0%a4%97%e0%a4%be%e0%a4%82%e0%a4%b5%e0%a5%87/
2. https://www.census2011.co.in/data/village/550203-zodge-maharashtra.html
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate 

वर्ग:मालेगाव (नाशिक) तालुक्यातील गावे
वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील गावे
लोग्रोन्यो

**लोग्रोन्यो** ही स्पेनच्या ला रियोजा संघाची राजधानी आहे.

## बाह्य दुवे
*City of Logroño (Spanish，English) 

वर्ग:स्पेनमधील शहरे
तुषारसिंचन पद्धती

ही पद्धत बहुतांश शेती ,हिरवळीची मैदाने व गोल्फचे मैदान येथील झाडे व गवतास सिंचनासाठी वापरतात.

## औद्योगिक उपयोग 
## घरघुती उपयोग
## भूमिगत तुषारसिंचन
## शेती
वर्ग:शेती
वर्ग :सिंचन
आर्थिक सहयोग व विकास संघटना

**आर्थिक सहयोग व विकास संघटना** (, ओईसीडी) ही जगातील ३7 देशांचा सहभाग असलेली एक आंतरराष्ट्रीय आर्थिक सहकारी संघटना आहे. ओईसीडीची स्थापना १९४८ साली पॅरिस येथे झाली.दुसऱ्या महायुद्धानंतर १९४८ मध्ये युरोपमधीमधील अशक्त राष्ट्रांना उभारण्यासाठी ऑरगनायझेशन फॉर युरोपियन इकॉनॉमिक को-ऑपरेशन नावाची संघटना उभारण्यात आली होती ,१० सप्टेंबर १९६१ला तिचे नाव ऑरगनायझेशन फॉर इकॉनॉमिक को-ऑपरेशन ऍण्ड डेव्हलपमेंट असे करण्यात आले. सदस्य राष्ट्रात शाश्वत आर्थिक विकास करणे ,लोंकाच्या आर्थिक राहणीमानात सुधारणा करणे ,आर्थिक स्थैर्य निर्माण करणे ,जागतिक व्यापारात आर्थिक वाढ करणे या संघटनेचे उद्दिष्ट आहे .१६ मे २०१७ला ओईसीडीच्या मंत्री परिषदेने भारत,चीन ब्राझील,इंडोनेशिया, व दक्षिण आफ्रिकेबरोबर सहकार करण्यासाठी व्यापारी तसेच आर्थिक करार करण्याचा निर्णय घेतला आहे . 

## सदस्य देश 
ओईसीडीमध्ये सध्या 37 सदस्य देश आहेत.

संस्थापक देश (१९४८):

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

नंतर प्रवेश मिळालेले देश:

* पश्चिम जर्मनी (१९५५)
* (1959)

आ.स.वि.सं.च्या सुधारणांनंतर प्रविष्ट सदस्य देश (इ.स. १९६१)

*
*

ओईसीडीमध्ये नंतर प्रवेश मिळालेले देश:

* (1964)
* (1969)
* (1971)
* (1973)
* (1994)
* (1995)
* (1996)
* (1996)
* (South Korea) (1996)
* (2000)
* (2010)
* (2010)
* (2010)
* (2010)

आमंत्रित देश:

*
*
*
*
*

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ (इंग्लिश मजकूर)
* आ.स.वि.सं. ग्रंथालय - संशोधन पत्रिका, पुस्तके, प्रकाशने (इंग्लिश मजकूर)
* आंतरराष्ट्रीय भविष्यकालीन कार्यक्रम (इंग्लिश मजकूर)
* आ.स.वि.सं. फोरम (इंग्लिश मजकूर)
* आ.स.वि.सं.ची आंतरराष्ट्रीय उपक्रमांविषयीची मार्गदर्शक धोरणे (इंग्लिश मजकूर)
* आ.स.वि.सं. निरीक्षक (इंग्लिश मजकूर)
* आ.स.वि.सं. सांख्यिकी पोर्टल (इंग्लिश मजकूर)
* आ.स.वि.सं. लोकशाहीवादी प्रशासन कार्यक्रम (इंग्लिश मजकूर)

वर्ग:आंतरराष्ट्रीय संघटना
वर्ग:अर्थव्यवस्था
वर्ग:पॅरिस
बॅटल ऑफ द बल्ज

**बॅटल ऑफ द बल्ज** ही दुसऱ्या महायुद्धाच्या शेवटी जर्मनी व दोस्त राष्ट्रांतील लढाई होती. जर्मनीने बेल्जियमच्या आर्देनच्या जंगलातून मध्य युरोपवर हल्ला चढवला त्याला दोस्त राष्ट्रांनी फ्रांस आणि लक्झेंबर्गमधून प्रत्तुत्तर दिले.

डिसेंबर १६, इ.स. १९४४ ते जानेवारी २५, इ.स. १९४५ या दरम्यान झालेल्या या घनघोर लढाईत सुमारे २०,००० दोस्त सैनिक तर सुमारे ६०,००० जर्मन सैनिक मृत्युमुखी पडले. शेवटी दोस्त सैन्यांचा विजय झाला व जर्मन सैन्याच्या अनेक तुकड्या नष्ट झाल्या.

या लढाईला *आर्देन चढाई*, *फोन रुंडश्टेट चढाई*, *आर्डेन्सॉफेन्सिव्ह* (जर्मन) किंवा *बतैल देस आर्देन* (फ्रेंच) ही नावेही दिली गेली आहेत.

वर्ग:दुसरे महायुद्ध
वर्ग:युरोपचा इतिहास
झाकुमी

**झाकुमी** हा मानवरूपातील चित्ता २०१० फिफा विश्वचषक स्पर्धेचे मानचिह्न होता.

वर्ग:२०१० फिफा विश्वचषक
अदिदास जबुलानी

**अदिदास जबुलानी** हा आदिदास या कंपनीने तयार केलेला एक फुटबॉल चेंडू आहे. हा चेंडू २०१० फिफा विश्वचषक स्पर्धेत वापरण्यात आला. इसिझुलू भाषेत जबुलानीचा अर्थ *सगळ्यांना आनंदित करणारा* असा होतो. तांत्रिकदृष्ट्या प्रगत असलेल्या या चेंडूत अकरा या आकड्याचे महत्त्व विशेष होते. अदिदासने तयार केलेला हा अकरावा अधिकृत चेंडू आहे. यावर खेळातील अकरा खेळाडू व दक्षिण आफ्रिकेतील अकरा राजमान्य भाषांचे प्रतीक असलेले अकरा रंग आहेत. ही स्पर्धा जूनच्या अकरा तारखेस सुरू होउन जुलैच्या अकरा तारखेला संपली.

या चेंडूवर टीकाही झाली आहे. एफ.सी. बार्सेलोनाच्या गोलरक्षक व्हिक्टर वाल्देसचे म्हणणे आहे की *मला या चेंडूची भिती वाटते, हा बेभरवशाचा आहे.*

## संदर्भ
वर्ग:२०१० फिफा विश्वचषक
स्वयंगोल

फुटबॉल, हॉकी, इ. खेळांमध्ये एखाद्या खेळाडूने (सहसा) चुकून स्वतःच्याच संघाविरुद्ध केलेल्या गोलला **स्वयंगोल** म्हणतात.

वर्ग:फुटबॉल
वर्ग:हॉकी
झुलू भाषा

**झुलू** ही दक्षिण आफ्रिकेतील झुलू लोकांची भाषा व देशाच्या ११ अधिकृत भाषांपैकी एक आहे. दक्षिण आफ्रिकेतील २४% लोक झुलू भाषा वापरतात. येथील स्थानिक भाषांपैकी झुलू ही सर्वात लोकप्रिय भाषा असून जगात एकूण १ कोटी लोक झुलू भाषिक आहेत.

## हे सुद्धा पहा 
* जगातील भाषांची यादी

वर्ग:नायजर-काँगो भाषासमूह
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेमधील भाषा
फिफा

**फेडरेशन इंटरनॅशनल दे फूटबॉल असोसिएशन** () ही फुटबॉल खेळावर नियंत्रण ठेवणारी आंतरराष्ट्रीय संघटना आहे. ही संघटना तिच्या **फिफा** या लघुरूपाने जास्त ओळखली जाते. झ्युरिक, स्वित्झर्लंड मध्ये मुख्यालय असणा-या या संघटनेची स्थापना २१ मे, इ.स. १९०४ रोजी झाली. **सेप ब्लॅटर** हे फिफाचे सध्याचे अध्यक्ष आहेत. फिफाची सदस्य संख्या २०९ इतकी आहे. 

फिफाची मुख्य जवाबदारी आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल स्पर्धांचे आयोजन करणे आहे.

## सदस्य 
सध्या २०९ देश फिफाचे सदस्य आहेत.
### आशिया फुटबॉल मंडळ 
### आफ्रिकन फुटबॉल मंडळ 
### कॉन्ककॅफ 
### कॉन्मेबॉल 
### ओशनिया फुटबॉल मंडळ 
### युएफा 
## संदर्भ
## बाह्य दुवे
* Official फिफा संकेतस्थळ


वर्ग:फुटबॉल
हॅटट्रिक

एकाच खेळाडूने एकाच सामन्यात (क्वचित दोन सामन्यांत) एखादी लक्षणीय कामगिरी सलग तीन वेळा करण्यास **हॅटट्रिक** असे नामाभिधान आहे.

क्रिकेटच्या खेळात गोलंदाजाने तीन सलग चेंडूंमध्ये तीन बळी घेतल्यास त्याने हॅटट्रिक घेतल्याचे मानले जाते. हॉकी, फुटबॉल, इ. खेळांमध्ये एकाच खेळाडूने तीन सततचे गोल केल्यास त्याला हॅटट्रिक मिळाल्याचे मानतात.

वर्ग:क्रिकेट
वर्ग:फुटबॉल
वर्ग:हॉकी
नॉर्मन गॉर्डन

**नॉर्मन गॉर्डन** (ऑगस्ट ६, इ.स. १९११ - ) हा कडून पाच कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.

ऑगस्ट २, इ.स. २०१० रोजी गॉर्डन जगातील वयाने सर्वात मोठा क्रिकेट खेळाडू झाला. याआधी हा विक्रम च्या एरिक टिंडिलच्या नावे होता.

## संदर्भ आणि नोंदी 
गॉर्डन, नॉर्मन
गॉर्डन, नॉर्मन
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
लाल रक्तपेशी

250px|thumb|लालरक्त पेशी
इवलेसे|प्राणवायू असलेले (डावीकडे) आणि नसलेले (उजवीकडे) रक्ताचे थेंब
**लाल रक्तपेशी** रक्तातील एक महत्त्वाचा घटक आहेत. लाल रक्तपेशींमध्ये हिमोग्लोबिन हे द्रव्य असते. हिमोग्लोबिन हे ऑक्सिजन वाहुन नेण्याचे कार्य करते.

वर्ग:शरीरशास्त्र
वांग नदी (महाराष्ट्र)

**वांग नदी** ही महाराष्ट्रातील सातारा जिल्ह्यातील एक नदी आहे. सातारा जिल्ह्यात तिचे खोरे असून ती कोयनेस जाऊन मिळते.

वर्ग:महाराष्ट्रातील नद्या
यीफ लातेर्मा

**यीफ लातेर्मा** (डच: Yves Camille Désiré Leterme) हे बेल्जियम देशाचे माजी पंतप्रधान आहेत.

वर्ग:बेल्जियमचे पंतप्रधान
आंतरराष्ट्रीय न्यायालय

**आंतरराष्ट्रीय न्यायालय** (, ) हे संयुक्त राष्ट्रसंघाचे एक अंग आहे. नेदरलॅंड्समधील हेग ह्या शहरात हे न्यायालय स्थित आहे. आंतरराष्ट्रीय कायदेशीर विवाद व तंटे सोडवणे हे ह्या न्यायालयाचे मुख्य कार्य आहे.

वर्ग:संयुक्त राष्ट्रे
वांग नदी (थायलंड)

**वांग नदी** (थाई: แม่น้ำวัง, रोमन लिप्यंतर: Maenam Wang, आयपीए: [mɛ̂ːnáːm waŋ])  ही उत्तर थायलंडातील एक नदी आहे. एकूण ३३५ कि.मी. लांबीची ही नदी च्यांग राय प्रदेशातील फाय पॅन नाम पर्वतरांगेत उगम पावते.
thumb|डावे|300px|वांग नदीचे खोरे

वर्ग:थायलंडमधील नद्या