open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
मोहम्मद नयीम

**मोहम्मद नयीम** (२२ ऑगस्ट, १९९९:बांगलादेश - ) हा कडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.
वर्ग:बांगलादेशचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
तिरुमलई कृष्णमाचार्य

**तिरुमल कृष्णमाचार्य** (१८ नोव्हेंबर १८८८ - २८ फेब्रुवारी १९८९) एक भारतीय योग शिक्षक, आयुर्वेदिक वैद्य व अभ्यासक होते. अनेकदा ते "आधुनिक योगाचे जनक" म्हणून संबोधले जात. कृष्णमाचार्य २०व्या शतकातील सर्वात प्रभावी योग शिक्षकांपैकी एक म्हणून ओळखले जातात. पूर्वीचे श्री योगेंद्र आणि स्वामी कुवलयानंद यासारख्या अग्रगणितांप्रमाणे त्यांनीही हठ योगाच्या पुनरुत्थानास हातभार लावला.

कृष्णामाचार्य यांनी सर्व सहा वैदिक दार्शन (भारतीय तत्त्वज्ञानांत) पदवी धारण केली होती. म्हैसूरचा राजा कृष्णा राजा वाडियार चतुर्थ यांच्या संरक्षणाखाली कृष्णामाचार्य योगासनाचे प्रवचने आणि प्रात्यक्षिके देत भारतभर फिरले. हृदयाचे ठोके थांबवण्याचे प्रयोग पण त्यांनी दाखवले होते. १९४० मध्ये कृष्णा राजा वाडियार चतुर्थ यांचे निधन झाले. त्यांचे पुतणे आणि वारसदार जयचमराजेंद्र वाडियार यांनी कृष्णामाचार्यांना यापुढे ग्रंथ प्रकाशित करण्यास आणि आसपासच्या भागात शिक्षकांचे पथक पाठविण्यास पाठिंबा दिला नाही. १९४६ मध्ये झालेल्या राजकीय बदलांनंतर, भारताला स्वातंत्र्य मिळताच नवीन सरकार अस्तित्वात आले आणि महाराजांच्या अधिकारांना आळा घालण्यात आला. योग शाळेसाठी दिलेला निधी थांबवण्यात आले आणि कृष्णमाचार्य यांनी शाळा टिकविण्यासाठी संघर्ष केला. वयाच्या ६० व्या वर्षी (१९४८ मध्ये) कृष्णामाचार्य यांना विद्यार्थी शोधण्यासाठी आणि आपल्या कुटुंबाची देखभाल करण्यासाठी मोठ्या प्रमाणात प्रवास करावा लागला. म्हैसूरमधील योगशाला के. सी. रेड्डी (म्हैसूर राज्याचे पहिले मुख्यमंत्री) ने बंद ठेवण्याचे आदेश दिले. म्हैसूर सोडल्यानंतर कृष्णामाचार्य दोन वर्षे बंगळुरूला गेले आणि त्यानंतर १९५२ मध्ये मद्रास येथे स्थलांतरित होण्यासाठी त्यांना बोलावण्यात आले. मद्रासमध्ये, कृष्णमाचार्य यांनी विवेकानंद महाविद्यालयात व्याख्याता म्हणून नोकरी स्वीकारली. वयाच्या ९०व्या वर्षी कृष्णमाचार्य यांचे हिप फ्रॅक्चर झाले. शस्त्रक्रियेस नकार देऊन, त्याने स्वतःचा उपचार केला आणि अंथरुणावर झोपण्याच्या पद्धतीचा अभ्यासक्रम तयार केला. कृष्णामाचार्य चेन्नईमध्येच कोमामध्ये गेले आणी १९८९ मध्ये शंभर वर्षांच्या वयात मरण पावले.

त्यांना व्यापकपणे विन्यासचे शिल्पकार म्हणून मानले जाते. श्वासोच्छवासासह हालचाल एकत्रित करण्याच्या त्यानी बनवलेल्या योगाच्या शैलीला विनीयोग किंवा विन्यास कर्म योग असे म्हणतात. कृष्णामचर्याच्या सर्व शिकवणींचे मूळ तत्त्व होते की एखाद्या व्यक्तीला योग्य तेच शिकवा. योगी म्हणून जगाच्या इतर भागात त्याचा आदर केला जात असतांना, कृष्णामाचार्य प्रामुख्याने आयुर्वेदिक वैद्य म्हणून भारतात ओळखले जातात. त्यांनी योग यावर चार पुस्तके लिहिली - *योग मकरंद* (१९३४), *योगसंगालु* (१९४१), *योग रहस्या*, आणि *योगावल्ली* (अध्याय १९८८) - तसेच अनेक निबंध आणि काव्यात्मक रचना.

कृष्णामाचार्य यांच्या विद्यार्थ्यांमध्ये योगातील अनेक नामांकित आणि प्रभावी शिक्षकांचा समावेश आहे: ईंद्रा देवी, कृष्ण पट्टाभि जोयीस, बी.के.एस. अय्यंगार, टी. के. व्ही. देसीकाचार, ए. जी. मोहन, श्रीवत्स रामास्वामी.

## संदर्भ 
वर्ग:योग
वर्ग:इ.स. १८८८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८९ मधील मृत्यू
वर्ग:शतायुषी
ब्रँडन किंग

**ब्रॅंडन किंग** (१६ डिसेंबर, १९९४:जमैका - ) हा कडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

वर्ग:वेस्ट इंडीजचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९४ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:वेस्ट इंडीजचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:वेस्ट इंडीजचे टी२० क्रिकेट खेळाडू
करीम जनत

**करीम जनत** (११ ऑगस्ट, १९९८:काबुल, अफगाणिस्तान - ) हा कडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.
वर्ग:इ.स. १९९८ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वांद्रेचा किल्ला

**कॅस्टिला डी अगुआडा** (पोर्तुगीज: वाटरपॉईंटचा किल्ला) हा **वांद्रेचा किल्ला** म्हणून ओळखला जातो. हा मुंबईचा वांद्रे येथील एक किल्ला आहे. पोर्तुगीज "कॅस्टेलो" (किल्लेवजा वाडा) साठी "कॅस्टिला" ही चुकीची स्पेलिंग आहे. योग्यरित्या, याला कॅस्टेलो दा अगुआडा म्हणले पाहिजे, असे असले तरी पोर्तुगीज त्यास प्रत्यक्षात फोर्ट डी बँडोरा (किंवा वांद्रे किल्ला) म्हणतात. हे वांद्रे येथील लँड्स एंड येथे आहे. दक्षिणेकडील माहीम बेट, माहिमची खाडी व अरबी समुद्रावर लक्ष्य ठेवण्यासाठी १६४० मध्ये टेहळणी बुरूज म्हणून पोर्तुगीजांनी बांधला. १६६१ मध्ये जेव्हा वांद्र्याच्या दक्षिणेकडील भाग जी मुंबईची सात बेटे इंग्रजांना आंदण दिल्यावर त्याचे सामरिक मूल्य वाढले. अगुआडा म्हणजे ती जागा जिथे ताजे पाणी झऱ्यांच्या स्वरूपात पोर्तुगीजांच्या  जहाजांसाठी उपलब्ध असे. हा किल्ला समुद्रसपाटीपासून २४ मीटर उंचीपर्यंत अनेक पातळ्यांवर बांधण्ययात आला आहे. आजूबाजूच्या परिसरातील गोड्या पाण्याच्या झऱ्यातून जाणाऱ्या जहाजाला पिण्यायोग्य पाणीपुरवठा होत असे.

## संवर्धन 
२००३ मध्ये वांद्रे बँड स्टँड रहिवासी ट्रस्टच्या वतीने किल्ला वाचविण्यासाठी संवर्धन कार्यक्रम सुरू करण्यात आला. त्याचे नेतृत्व स्थानिक संसद सदस्या (खासदार) शबाना आझमी यांनी केले, ज्यांनी खासदार निधीतून केलेल्या प्रयत्नांचा काही भाग दिला. कोसळण्याच्या मार्गावर असलेल्या प्रवेशद्वारांपैकी एकाची विटांची कमान आणि भरती-ओहोटीमुळे धोक्यात आलेल्या किल्ल्याच्या भिंतींचे पायाभूत दगडी बांधकाम करून दुरुस्ती करण्यात आली. जवळच्याच ताज लँड्स एंडचे हॉटेल मालकावर मागील मालकाकडून वारसा मिळाल्यामुळे किल्ल्याची देखभाल करण्याची जबाबदारी त्यांच्यावरच आहे.

हा किल्ला भारतीय पुरातत्त्व सर्वेक्षण (एएसआय)च्या मालकीचा आहे. किल्ल्याच्या नूतनीकरणामध्ये नैसर्गिक दगडांच्या संरचनेचे रक्षण करणे, पादचारी मार्ग बांधणे आणि वर्धकगृह तयार करणे समाविष्ट आहे. या नूतनीकरणाचे स्थापत्यकार पी के दास आहेत, ज्यांनी आधी कार्टर रोड परिसराचे डिझाइन केले होते.

## हे सुद्धा पहा 
* माहिम किल्ला 
* वरळी किल्ला 
* महाराष्ट्रातील किल्ले

## संदर्भ 
## छायाचित्रे

चित्र:Bandra Fort Entrance.jpg|प्रवेशद्वार
चित्र:Inscription at Bandra Fort, Mumbai, Maharashtra.jpg|किल्ल्यावरील शिलालेख

वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले
वर्ग:मुंबईतील किल्ले
वर्ग:वांद्रे
नासिर जमाल

**नासिर जमाल** (२१ डिसेंबर, १९९३:अफगाणिस्तान - ) हा कडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.
वर्ग:इ.स. १९९३ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:अफगाणिस्तानचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
रखीम कॉर्नवॉल

इवलेसे
**रखीम रशॉन शेन कॉर्नवॉल** (१ फेब्रुवारी, १९९३:ॲंटिगा - ) हा कडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि ऑफब्रेक गोलंदाजी करतो.

वर्ग:वेस्ट इंडीजचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९३ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शामार ब्रुक्स

**शामार शकाड जॉशुआ ब्रुक्स** (१ ऑक्टोबर, १९८८:बार्बाडोस - ) हा कडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. हा ३ कसोटी सामने खेळला. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि लेगब्रेक गोलंदाजी करीत असे.

वर्ग:वेस्ट इंडीजचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८८ मधील जन्म
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जावेद अहमदी

**जावेद अहमदी** (२ जानेवारी, १९९२:अफगाणिस्तान - ) हा कडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.
वर्ग:इ.स. १९९२ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अल अमीन हुसेन

**अल अमीन हुसेन** (१ जानेवारी, १९९०:बांगलादेश - ) हा कडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि मध्यम जलदगती गोलंदाजी करतो.

वर्ग:बांगलादेशचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९० मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मुहम्मद हाफिज

**मुहम्मद हाफिज** (२१ जून, १९९९:मलेशिया - ) हा कडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:मलेशियाचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२०१९-२१ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीगमध्ये खेळलेले खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नझरील रहमान

**नझरील रहमान** (२१ जानेवारी, १९९३:क्वालालंपूर, मलेशिया - ) हा कडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि मध्यमगती गोलंदाजी करतो.

वर्ग:मलेशियाचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२०१९-२१ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीगमध्ये खेळलेले खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९३ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ऑलिव्हर हाल्ड

**ऑलिव्हर डॅमगार्ड हाल्ड** (२० डिसेंबर, १९९९:डेन्मार्क - ) हा कडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. हा डाव्या हाताने फलंदाजी आणि मध्मगती गोलंदाजी करतो.

वर्ग:२०१९-२१ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीगमध्ये खेळलेले खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हामिद शाह

**हामिद अली मझहर शाह** (२ ऑगस्ट, १९९२:डेन्मार्क - ) हा कडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि ऑफ-ब्रेक गोलंदाजी करतो.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:२०१९-२१ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीगमध्ये खेळलेले खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९२ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चिनुआ अखेबे

**चिनुआ अखेबे** यांचा जन्म १६ नोव्हेंबर १९३० रोजी झाला आणि मृत्यु २१ मार्च २०१३ रोजी झाला. त्यांचे जन्मनाव अल्बर्ट चिनलॅमागी अखेबे असे होते. ते नायजेरियन कादंबरीकार, कवी, प्राध्यापक आणि समीक्षक होते. त्यांची पहिली कादंबरी थिंगज् फॉल अपार्ट (१९५८) ही त्यांची सर्वोत्कृष्ट कादंबरी मानली जाते  ते आधुनिक आफ्रिकन साहित्यातील सर्वात जास्त वाचले जाणारे पुस्तक आहे.

त्याच्या पालकांनी आग्नेय नायजेरियातील ओगीडी, इग्बो शहरात त्यांना वाढविले. अखेबे यांनी शाळेत उत्कृष्ट कामगिरी केली आणि त्यांना वैद्यकशास्त्रासाठी शिष्यवृत्ती मिळाली. परंतु युनिव्हर्सिटी कॉलेजमध्ये (आताचे इबादान विद्यापीठ) त्यांनी इंग्रजी वाडःमयाचा अभ्यास केला. ते जागतिक धर्म आणि पारंपारिक आफ्रिकन संस्कृतींकडे आकर्षित झाले आणि विद्यापीठात विद्यार्थी असतानाच कथा लिहायला सुरुवात केली. पदवीनंतर त्यांनी नायजेरियन ब्रॉडकास्टिंग सर्व्हिस (एनबीएस) साठी काम केले आणि त्यानंतर लवकरच ते लागोसच्या महानगरात वास्तव्यास गेले. इ.स. १९५० च्या उत्तरार्धात ‘थिंग्ज फॉल अपार्ट’ या कादंबरीने जगाचे लक्ष वेधले गेले. त्यांच्या नंतरच्या कादंबऱ्यानो लॉंगर ॲट ईज (१९६०), ॲरो ऑफ गॉड (१९६४), अ मॅन ऑफ द पीपल (१९६६) आणि ॲंटहिल ऑफ द सव्हाना (१९८७) देखील खुप गाजल्या. अखेबे यांनी इंग्रजीमध्ये त्यांच्या कादंबऱ्या लिहिल्या आणि आफ्रिकन साहित्यात इंग्रजी ही “वसाहतवाद्यांची भाषा” वापरली. इ.स. १९७५ मध्ये त्यांच्या "अँड इमेज ऑफ आफ्रिका: जातीयवादात कॉनराडच्या हार्ट ऑफ डार्कनेस" या व्याख्यानात जोसेफ कॉनराड यांच्यावर टीका केली गेली. हे नंतर काही वादाच्या दरम्यान द मॅसाच्युसेट्स पुनरावलोकन मध्ये प्रकाशित केले गेले होते.

इ.स. १९६७ मध्ये बियाफ्राचा भाग नायजेरियापासून वेगळा झाला. अखेबे यांनी बियाफ्रान स्वातंत्र्याचे समर्थक बनले आणि नवीन देशातील लोकांसाठी राजदूत म्हणून काम केले. त्यानंतर या प्रांतात नायजेरियन गृहयुद्ध सुरू झाले आणि तेथे उपासमार व हिंसाचार वाढल्याने येथील लोकांचा नाश झाला. अखेबे यांनी युरोप आणि अमेरिकेतील लोकांना मदतीसाठी आवाहन केले. इ.स. १९७० मध्ये नायजेरियन सरकारने हा प्रदेश परत ताब्यात घेतला. तेव्हा ते स्वतः राजकीय पक्षात सामील झाले पण त्यांनी पाहिलेल्या भ्रष्टाचारामुळे आणि जातियवादामुळे निराश होऊन लवकरच त्यांनी राजीनामा दिला. १९७० च्या दशकात ते अनेक वर्षे अमेरिकेत राहिले. इ.स. १९९० मध्ये झालेल्या मोटारीच्या अपघातात त्याला अर्धांगवायू झाला आणि नंतर ते अमेरिकेत परत आले.

ते स्वतःला इग्बो चीफ म्हणत असत.  अखेबे यांच्या कादंबऱ्यांमध्ये इग्बो समाजातील परंपरा, ख्रिश्चनांचा प्रभाव आणि वसाहतीच्या काळात आणि नंतर पाश्चात्य आणि पारंपारिक आफ्रिकन मूल्यांचा संघर्ष यावर लक्ष केंद्रित केले जात असे. त्याची शैली इग्बो जमातेच्या परंपरेवर अवलंबून होती. लोककथा, नीतिसूत्रे आणि वक्तृत्व यांचे ते प्रतिनिधित्व करीत असे. त्यांनी मोठ्या प्रमाणात लघुकथा, मुलांची पुस्तके आणि निबंध संग्रह प्रकाशित केले.

इ.स. १९९० मध्ये अखेबे अमेरिकेत परतले. त्यांनी बार्ड कॉलेजमध्ये सलग अठरा वर्ष काम केले. या कार्यकाळात ते भाषा व साहित्याचे प्रोफेसर होते. त्यांचे नाव चार्ल्स पी. स्टीव्हनसन होते. इ.स. २००९ पासून मृत्यूपर्यंत त्यांनी डेव्हिड आणि मारियाना फिशर युनिव्हर्सिटीचे प्रोफेसर आणि ब्राऊन युनिव्हर्सिटीमधील आफ्रिकेच्या अभ्यासाचे प्रोफेसर म्हणून काम केले.

## संदर्भ
विकासनगर

**विकासनगर** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील डहाणू तालुक्यातील एक गाव आहे.

## भौगोलिक स्थान
डहाणू बस स्थानकापासून डहाणू-बोर्डी सागरी महामार्गाने गेल्यावर 'साई प्रोव्हिजन आणि जनरल स्टोर्स' नंतर हे गाव लागते. डहाणू बस स्थानकापासून हे गाव ११ किमी अंतरावर आहे.

## हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.पावसाळ्यात येथे भातशेती,नागलीशेती केली जाते.

## लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात ३३७ कुटुंबे राहतात. एकूण १६३० लोकसंख्येपैकी ८०५ पुरुष तर ८२५ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ६४.९१ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ७६.०५ आहे तर स्त्री साक्षरता ५४.१४ आहे. गावातील शून्य ते सहा वर्षे वयाच्या लहान मुलांची संख्या २२८ आहे. ती एकूण लोकसंख्येच्या १३.९९ टक्के आहे. वाडवळ, भंडारी, आगरी, आणि आदिवासी समाजातील लोक येथे राहतात. येथे शेती हा व्यवसाय असून काही लोक शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, खाजगी, सरकारी नोकर, कामगार म्हणूनही काम करतात. दुग्धव्यवसाय, बकरीपालन, कुक्कुटपालन सुद्धा केले जाते.

## नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत. महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बस डहाणू बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्षासुद्धा डहाणूवरून उपलब्ध असतात.

## जवळपासची गावे
जांभुगाव,अस्वाळी, खुणावडे, रामपूर, घोलवड, चिखळे, नारळीवाडी, चिंबावे, आंबेवाडी, नरपड, ठाकूरवाडी ही जवळपासची गावे आहेत.चिखळे ग्रामपंचायतीमध्ये चिखळे आणि विकासनगर ही गावे येतात.

## संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html

२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html

३.
https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/

४.
http://tourism.gov.in/

५.
http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036

६.
https://palghar.gov.in/

७.
https://palghar.gov.in/tourism/

वर्ग:डहाणू तालुक्यातील गावे
धर्म स्वातंत्र्य

**धर्माचे स्वातंत्र्य** हे एक तत्त्व आहे जे एखाद्या व्यक्तीच्या किंवा समुदायाच्या, सार्वजनिक किंवा खाजगीरित्या, धर्म किंवा त्याच्या शिक्षण, सराव, उपासना आणि पाळण्यात विश्वास दर्शविण्याच्या स्वातंत्र्यास समर्थन देते. यात एखाद्याला स्वतःचा धर्म किंवा श्रद्धा बदलण्याचे स्वातंत्र्य देखील समाविष्ट आहे.

धर्माचे स्वातंत्र्य हा बहुतेक लोक आणि बहुतेक सर्व राष्ट्रांद्वारे मूलभूत व मानवी हक्क मानला जातो. राज्य धर्म असलेल्या देशात, धर्मातील स्वातंत्र्याचा सामान्यत: असा विचार केला जातो की सरकार राज्य धर्माव्यतिरिक्त इतर पंथांच्या धार्मिक प्रथांना परवानगी देतो आणि इतर धर्मातील विश्वासणाऱ्यांचा छळ करीत नाही. ऐतिहासिकदृष्ट्या, धर्माचे स्वातंत्र्य वेगवेगळ्या धार्मिक प्रणालींच्या सहिष्णुतेचा संदर्भ म्हणून वापरले जाते; तर उपासना स्वातंत्र्यास वैयक्तिक कृतीचे स्वातंत्र्य असे परिभाषित केले गेले आहे. 

२७ ऑक्टोबर हा आंतरराष्ट्रीय धार्मिक स्वातंत्र्य दिन आहे.

## हिंदू धर्म 
प्राचीन भारतीय बौद्ध मौर्य साम्राज्यात धार्मिक उपासनेचे स्वातंत्र्य इ.स.पू. ३ऱ्या शतकात सम्राट अशोक  यांनी स्थापित केले होते जे शिलालेखात दिसते. २,५०० वर्षांपूर्वी आपल्या भूमीवरील छळापासून पळ काढणारे प्राचीन यहुदी लोक भारतात स्थायिक झाले आणि त्यांनी कधीही ज्यूविरोधचा सामना केला नाही.

कोणत्याही धर्माचा सराव, उपदेश आणि प्रसार करण्याचे स्वातंत्र्य हा आधुनिक भारतात घटनात्मक हक्क आहे. समकालीन भारतातील धर्म स्वातंत्र्य हा देशाच्या घटनेच्या कलम २५ अंतर्गत हमी मिळालेला मूलभूत हक्क आहे. त्यानुसार, भारतातील प्रत्येक नागरिकास स्वतःच्या धर्मावर श्रद्धा ठेवण्याचा, आचरण करण्याचा आणि प्रसार करण्याचा हक्क आहे.

बहुतेक प्रमुख धार्मिक उत्सवांना राष्ट्रीय सुट्टीच्या यादीमध्ये समाविष्ट केले जातात. भारतात ८०% लोक हिंदू असूनही, भारत हा धर्मनिरपेक्ष देश आहे. बऱ्याच विद्वान आणि विचारवंतांचा असा विश्वास आहे की भारताचा प्रमुख धर्म, हिंदू धर्म हा बऱ्याच काळापासून एक सहनशील धर्म आहे. १४ वे दलाई लामा म्हणतात कि, "केवळ हिंदू, जैन, बौद्ध, शीख धर्म, जे मूळ भारतीय धर्म आहे, परंतु ख्रिश्चन आणि इस्लामची पण येथे भरभराट झाली आहे. भारतीय परंपरेत धार्मिक सहिष्णुता मूळात आहे."

## यहूदी धर्म 
दुसऱ्या महायुद्धानंतर ज्यू प्रवासी लोकांसाठी इस्त्राईल राज्य स्थापन केले गेले. इस्रायलच्या स्वातंत्र्याच्या घोषणेत धार्मिक स्वातंत्र्यावर मूलभूत तत्त्व म्हणून जोर देण्यात आला आहे. जेरुसलेममध्ये वाजणाऱ्या  सार्वजनिक मुस्लिम प्रार्थना आणि ख्रिश्चन प्रार्थना घंटा यासह इतर धर्म आणि धार्मिक प्रवृत्तीकडे इस्रायल खूप खुला आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:धर्म
जिनो जोजो

**जिनो जोजो** (१९ मार्च, १९८७:केरळ, भारत - ) हा कडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

हा आपला पहिला आंतरराष्ट्रीय सामना १५ नोव्हेंबर, २०१८ रोजी विरुद्ध खेळला.

वर्ग:२०१९-२१ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीगमध्ये खेळलेले खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८७ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ना.के. बेहरे

नारायण केशव बेहरे हे विदर्भातील कवी, कादंबरीकार व इतिहासकार होते. ते अलाहाबाद विद्यापीठात प्राध्यापक होते. त्यांचे 'सन अठराशे सत्तावन्न' या ग्रंथलेखनाचे काम सहा वर्षे चालू होते. शेवटी तो ग्रंथ १९२७ साली प्रकाशित झाला. त्यानंतर अकरा वर्षांनी त्याची दुसरी आवृत्ती निघाली, तर ८० वर्षांनी तिसरी आवृत्ती प्रसिद्ध झाळी. बराचसा विस्मृत झालेला १९२७ सालचा हा ग्रंथ आजही मौलिक आणि वाचनीय आहे.

## ना.के बेहरे यांनी लिहिलेली अन्य पुस्तके
* श्रीमंत पहिले बाजीराव पेशवे (वरदा प्रकाशन)
'सप्तर्षी' ही कविता सोलापूरचे चार हुतात्मे आणि लाहोर कट खटल्यातील फासावर चढलेले हुतात्मा भगतसिंग,राजगुरू, आणि सुखदेव आशा सात हुतात्म्यांवर सप्तर्षी ही कविता लिहिली त्यामुळे त्यांना सरकारी नोकरिस मुकावे लागले

## पुरस्कार
* ना.के. बेहरे यांच्या नावाने नागपूर विद्यापीठाने मराठी विषयासाठी सुवर्णपदक ठेवले आहे. १९६६ साली हे पदक माणिक सीताराम गोडघाटे यांना मिळाले होते. 
* साहित्य समीक्षक द.भि. कुलकर्णी यांनाहीे हे पदक मिळाले होते. 

(अपूर्ण)

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मनीषा म्हैसकर

मनीषा नगर विकास विभागात प्रधान सचिव म्हणून कार्यरत आहेत. 

## कामाचा अनुभव. 
मनीषा यांनी जिल्हाधिकारी सांगली, विक्रीकर उपयुक्त मुंबई आणि पालिका आयुक्त अमरावती या तीन पदांवर त्यांनी काम केले आहे. सध्या त्या मंत्रालयात महाराष्ट्राच्या माहिती महासंचालक पदावर आहेत. 

## व्यक्तीगत  जीवन
मनीषा व नवरा मिलिंद म्हैसकर हे दोघेही आयएस अधिकारी आहेत. मिलिंद हे म्हाडाचे उपाध्यक्ष आणि सीईओ आहेत. त्यांना एक मुलगा मन्थन. १८ जुलै २०१७ मध्ये मन्थनने आत्महत्या केली. डिसेंबर २०१७ मध्ये पुन्हा एकदा पालकत्व स्वीकारण्याचा निर्णय घेतला. वयाच्या ४९व्या वर्षी कृतीम गर्भधारणेच्या मदतीने मनीषा यांनी दोन जुळ्या मुलींना जन्म दिला.

वर्ग:भारतीय महिला
२०१८ फ्रेंच ग्रांप्री

**२०१८ फ्रेंच ग्रांप्री** (अधिकृत **फॉर्म्युला वन पिरेली ग्रांप्री डी फ्रान्स २०१८**) ही एक फॉर्म्युला वन शर्यत आहे, जी २४ जुन २०१८ रोजी ले कास्टेललेट येथील सर्किट पॉल रिकार्ड येथे आयोजित करण्यात आली. ही शर्यत २०१८ फॉर्म्युला वन हंगामाची ८वी शर्यत आहे.

५३ फे‍ऱ्यांची ही शर्यत लुइस हॅमिल्टन ने मर्सिडीज-बेंझसाठी जिंकली. मॅक्स व्हर्सटॅपन ने दुसऱ्या क्रमांकावर उपविजेता होत रेड बुल रेसिंग-टॅग हुयरसाठी ही शर्यत जिंकली व किमी रायकोन्नेन ने गत विजेता व तिसरा क्रमांकावर स्कुदेरिआ फेरारीसाठी ही शर्यत जिंकली.

## निकाल
### पात्रता फेरी
;तळटिपा
* - ब्रँड्न हार्टले received a ३५-place grid penalty for exceeding his quota of power unit components.

### मुख्य शर्यत
;तळटिपा
* - सेर्गेई सिरोटकिन had ५ seconds added to his race time for driving unnecessarily slowly behind the safety car.
* - फर्नांदो अलोन्सो and लान्स स्टोल retired from the race, but were classified as they completed more than ९०% of the race distance.

## निकालानंतर गुणतालिका
### चालक अजिंक्यपद गुणतालिका
### कारनिर्माता अजिंक्यपद गुणतालिका
## हे सुद्धा पहा 
# फॉर्म्युला वन
# फ्रेंच ग्रांप्री
# २०१८ फॉर्म्युला वन हंगाम
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी
# फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:फ्रेंच ग्रांप्री
वर्ग:२०१८ फॉर्म्युला वन हंगाम
२०१८ ब्रिटिश ग्रांप्री

**२०१८ ब्रिटिश ग्रांप्री** (अधिकृत **फॉर्म्युला वन रोलेक्स ब्रिटिश ग्रांप्री २०१८**) ही एक फॉर्म्युला वन शर्यत आहे, जी ८ जुलै २०१८ रोजी सिल्वेरस्टोन येथील सिल्वेरस्टोन सर्किट येथे आयोजित करण्यात आली. ही शर्यत २०१८ फॉर्म्युला वन हंगामाची १०वी शर्यत आहे.

५२ फे‍ऱ्यांची ही शर्यत सेबास्टियान फेटेल ने स्कुदेरिआ फेरारीसाठी जिंकली. लुइस हॅमिल्टन ने दुसऱ्या क्रमांकावर उपविजेता होत मर्सिडीज-बेंझसाठी ही शर्यत जिंकली व किमी रायकोन्नेन ने गत विजेता व तिसरा क्रमांकावर स्कुदेरिआ फेरारीसाठी ही शर्यत जिंकली.

## निकाल
### पात्रता फेरी
;तळटिपा
* - सेर्गेई सिरोटकिन was required to start from the pit lane after changing his rear wing.
* - लान्स स्टोल failed to set a फेरी time during qualifying. He was allowed to race at the stewards' discretion. He was required to start from the pit lane after changing his rear wing.
* - ब्रँड्न हार्टले did not take part in qualifying after crashing in FP३. He was allowed to race at the stewards' discretion. He was required to start from the pit lane after changing his chassis.

### मुख्य शर्यत
;तळटिपा
* - पियरे गॅस्ली originally finished १०th, but received a ५-second penalty for causing a collision.
* - मॅक्स व्हर्सटॅपन retired from the race, but was classified as he completed more than ९०% of the race distance.

## निकालानंतर गुणतालिका
### चालक अजिंक्यपद गुणतालिका
### कारनिर्माता अजिंक्यपद गुणतालिका
## हे सुद्धा पहा 
# फॉर्म्युला वन
# ब्रिटिश ग्रांप्री
# २०१८ फॉर्म्युला वन हंगाम
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी
# फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:ब्रिटिश ग्रांप्री
वर्ग:२०१८ फॉर्म्युला वन हंगाम
२०१८ इटालियन ग्रांप्री

**२०१८ इटालियन ग्रांप्री** (अधिकृत '''फॉर्म्युला वन ग्रान प्रीमिओ हाइनकेन डी'इटालिया २०१८''') ही एक फॉर्म्युला वन शर्यत आहे, जी २ सप्टेंबर २०१८ रोजी मोंझा येथील अटोड्रोमो नझिओनल डी मोंझा येथे आयोजित करण्यात आली. ही शर्यत २०१८ फॉर्म्युला वन हंगामाची १४वी शर्यत आहे.

५३ फे‍ऱ्यांची ही शर्यत लुइस हॅमिल्टन ने मर्सिडीज-बेंझसाठी जिंकली. किमी रायकोन्नेन ने दुसऱ्या क्रमांकावर उपविजेता होत स्कुदेरिआ फेरारीसाठी ही शर्यत जिंकली व वालट्टेरी बोट्टास ने गत विजेता व तिसरा क्रमांकावर मर्सिडीज-बेंझसाठी ही शर्यत जिंकली.

## निकाल
### पात्रता फेरी
;तळटिपा
*  - Q३ time of १:१९.११९ from किमी रायकोन्नेन is the current record of fastest average फेरी speed in फॉर्म्युला वन (२६३.५८७ km/h or १६३.७८५ mph).
*  - निको हल्केनबर्ग received a ४०-place grid penalty: १० places for causing a collision at previous round and ३० places for exceeding his quota of power unit elements.
*  - डॅनियल रीक्कार्डो received a ३०-place grid penalty for exceeding his quota of power unit elements.
*  - मार्कस एरिक्सन received a १०-place grid penalty for exceeding his quota of power unit elements.

### मुख्य शर्यत
;तळटिपा
* - मॅक्स व्हर्सटॅपन originally finished third, but received a ५-second time penalty for causing a collision with वालट्टेरी बोट्टास.
* - रोमन ग्रोस्जीन originally finished sixth, but was disqualified for a technical infringement with the floor of his car.

## निकालानंतर गुणतालिका
### चालक अजिंक्यपद गुणतालिका
### कारनिर्माता अजिंक्यपद गुणतालिका
## हे सुद्धा पहा 
# फॉर्म्युला वन
# इटालियन ग्रांप्री
# २०१८ फॉर्म्युला वन हंगाम
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी
# फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:इटालियन ग्रांप्री
वर्ग:२०१८ फॉर्म्युला वन हंगाम
२०१८ युनायटेड स्टेट्स ग्रांप्री

**२०१८ युनायटेड स्टेट्स ग्रांप्री** (अधिकृत **फॉर्म्युला वन पिरेली २०१८ युनायटेड स्टेट्स ग्रांप्री‎**) ही एक फॉर्म्युला वन शर्यत आहे, जी २२ ऑक्टोबर २०१८ रोजी ऑस्टिन, युनायटेड स्टेट्स येथील सर्किट ऑफ द अमेरीकाज येथे आयोजित करण्यात आली. ही शर्यत २०१८ फॉर्म्युला वन हंगामाची १८वी शर्यत आहे.

५६ फे‍ऱ्यांची ही शर्यत किमी रायकोन्नेन ने स्कुदेरिआ फेरारीसाठी जिंकली. मॅक्स व्हर्सटॅपन ने दुसऱ्या क्रमांकावर उपविजेता होत रेड बुल रेसिंग-टॅग हुयरसाठी ही शर्यत जिंकली व लुइस हॅमिल्टन ने गत विजेता व तिसरा क्रमांकावर मर्सिडीज-बेंझसाठी ही शर्यत जिंकली.

## निकाल
### पात्रता फेरी
;तळटिपा
*  - सेबास्टियान फेटेल received a three-place grid penalty for failing to slow sufficiently during a red flag period in Free Practice १.
*  - पियरे गॅस्ली received a ३५-place grid penalty for exceeding his quota of power unit elements.
*  - ब्रँड्न हार्टले received a ४०-place grid penalty: ३५ places for exceeding his quota of power unit elements and ५ places for an unscheduled gearbox change.
*  - मॅक्स व्हर्सटॅपन received a five-place grid penalty for an unscheduled gearbox change.

### मुख्य शर्यत
;तळटिपा
*  - एस्टेबन ओकन originally finished eighth, but was disqualified for exceeding fuel flow limits on फेरी १.
*  - केविन मॅग्नुसेन originally finished ninth, but was disqualified for consuming more than १०५ kg of fuel during the race.

## निकालानंतर गुणतालिका
### चालक अजिंक्यपद गुणतालिका
### कारनिर्माता अजिंक्यपद गुणतालिका
## हे सुद्धा पहा 
# फॉर्म्युला वन
# युनायटेड स्टेट्स ग्रांप्री
# २०१८ फॉर्म्युला वन हंगाम
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी
# फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:युनायटेड स्टेट्स ग्रांप्री
वर्ग:२०१८ फॉर्म्युला वन हंगाम
२०१८ रशियन ग्रांप्री

**२०१८ रशियन ग्रांप्री** (अधिकृत **फॉर्म्युला वन २०१८ व्हि.टी.बी रशियन ग्रांप्री**) ही एक फॉर्म्युला वन शर्यत आहे, जी ३० सप्टेंबर २०१८ रोजी सोत्शी, रशिया येथील सोची ऑतोद्रोम येथे आयोजित करण्यात आली. ही शर्यत २०१० फॉर्म्युला वन हंगामाची १६वी शर्यत आहे.

५३ फेऱ्यांची ही शर्यत लुइस हॅमिल्टन ने मर्सिडीज-बेंझसाठी जिंकली. वालट्टेरी बोट्टास ने दुसऱ्या क्रमांकावर उपविजेता होत मर्सिडीज-बेंझसाठी ही शर्यत जिंकली व सेबास्टियान फेटेल ने गत विजेता व तिसरा क्रमांकावर स्कुदेरिआ फेरारीसाठी ही शर्यत जिंकली.

## निकाल
### पात्रता फेरी
;तळटिपा
*  - मॅक्स व्हर्सटॅपन received a ४३-place grid penalty: ३५ places for exceeding his quota of power unit elements, ५ places for an unscheduled gearbox change and ३ places for a yellow flag infringement in qualifying.
*  - डॅनियल रीक्कार्डो received a ४०-place grid penalty: ३५ places for exceeding his quota of power unit elements and ५ places for an unscheduled gearbox change.
*  - ब्रँड्न हार्टले received a ४०-place grid penalty for exceeding his quota of power unit elements.

### मुख्य शर्यत
## निकालानंतर गुणतालिका
### चालक अजिंक्यपद गुणतालिका
### कारनिर्माता अजिंक्यपद गुणतालिका
## हे सुद्धा पहा 
# फॉर्म्युला वन
# रशियन ग्रांप्री
# २०१८ फॉर्म्युला वन हंगाम
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी
# फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ

h

वर्ग:रशियन ग्रांप्री
वर्ग:२०१८ फॉर्म्युला वन हंगाम
२०१८ अबु धाबी ग्रांप्री

**२०१८ अबु धाबी ग्रांप्री** (अधिकृत **फॉर्म्युला वन २०१८ एतिहाद एअरवेज अबु धाबी ग्रांप्री**) ही एक फॉर्म्युला वन शर्यत आहे, जी २५ नोव्हेंबर २०१८ रोजी अबु धाबी येथील यास मरिना सर्किट येथे आयोजित करण्यात आली. ही शर्यत २०१८ फॉर्म्युला वन हंगामाची २१वी व शेवटची शर्यत आहे.

५५ फे‍ऱ्यांची ही शर्यत लुइस हॅमिल्टन ने मर्सिडीज-बेंझसाठी जिंकली. सेबास्टियान फेटेल ने दुसऱ्या क्रमांकावर उपविजेता होत स्कुदेरिआ फेरारीसाठी ही शर्यत जिंकली व मॅक्स व्हर्सटॅपन ने गत विजेता व तिसरा क्रमांकावर रेड बुल रेसिंग-टॅग हुयरसाठी ही शर्यत जिंकली.

## निकाल
### पात्रता फेरी
### मुख्य शर्यत
;तळटिपा
* - फर्नांदो अलोन्सो received three five-second penalties for leaving the track and gaining an advantage. एस्टेबन ओकन received one five-second penalty for the same offence.

## निकालानंतर गुणतालिका
### चालक अजिंक्यपद गुणतालिका
### कारनिर्माता अजिंक्यपद गुणतालिका
## हे सुद्धा पहा 
# फॉर्म्युला वन
# अबु धाबी ग्रांप्री
# २०१८ फॉर्म्युला वन हंगाम
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी
# फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:अबु धाबी ग्रांप्री
वर्ग:२०१८ फॉर्म्युला वन हंगाम
चिं.गं. गोगटे

**चिंतामण गंगाधर गोगटे** हे मराठी इतिहास लेखक होते. ते मराठी भाषेत किल्ले ह्या विषयावर प्रथमतः पुस्तके लिहिण्यासाठी ओळखले जातात. गोगटेंचा जन्म इ.स.१८६६ साली तत्कालीन मुंबई प्रांतातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गोळप गावी झाला. ते वयाच्या अठराव्या वर्षी शिक्षण पूर्ण करून रेल्वे खात्यात नोकरी करू लागले. गोगटे यांचा कल जास्त करून इतिहास या विषयाकडे होता. १८८५ सालापासून त्यांनी किल्ले पाहण्यास व किल्ल्यांवरील अवशेषांच्या नोंदी करण्यास सुरुवात केली. साधारणतः १०० पेक्षा अधिक किल्ले त्यांनी पदभ्रमण करून पाहिले. पुणे, सातारा व कुलाबा (म्हणजेच रायगड) ह्या जिल्ह्यातील किल्ल्यांवर लेखन करून पहिले पुस्तक **महाराष्ट्र देशातील किल्ले** ह्या नावाने इ.स.१८९६ साली प्रकाशित केले. १९०५ साली ह्या ग्रंथाची दुसरी आवृत्ती काढण्यात आली. 
१९०७ साली ह्या ग्रंथाचा पुढिल भाग **महाराष्ट्र देशातील किल्ले भाग २** प्रकाशित झाला. यामध्ये ठाणे, रत्‍नागिरी ह्या जिल्ह्यातील तसेच तत्कालीन सांगली संस्थान, कोल्हापूर संस्थान, सावंतवाडी संस्थान ह्या भागातील किल्ल्यांचा समावेश होता. गोगटेंनी ह्या दोन खंडांमधून एकूण १७२ किल्ल्यांची थोडक्यात माहिती दिली आहे. मराठी भाषेतील किल्ले ह्या विषयावरील पहिली पुस्तके म्हणून ही गोगटेंची ही दोन पुस्तके ओळखली जातात.

खानदेश, नाशिक, अहमदनगर, सोलापूर, विजापूर, बेळगाव, धारवाड ह्या जिल्ह्यातील किल्ल्यांवर लेखन करून तिसरा भाग प्रसिद्ध करण्याचा गोगटेंचा विचार होता. पण हा ग्रंथ प्रकाशित झाला का नाही, ह्या बाबत काहीही माहिती उपलब्ध नाही. 

बाळाजी विश्वनाथ पेशवे, नानासाहेब पेशवे, औरंगजेब, थोरले शाहू महाराज ह्यांची चरित्रेही गोगटेंनी लिहिली होती.

## चिं.गं.गोगटे यांची पुस्तके 
* छत्रपती थोरले शाहूमहाराज यांचे चरित्र, १८९४
* औरंगजेब बादशाहाचें चरित्र - पूर्वभाग, प्र.आ.१८९६, च.आ.१९१२
* महाराष्ट्र देशातील किल्ले अथवा महाराष्ट्रातील किल्ल्यांचे वर्णन - भाग पहिला, १८९६, १९०५
* महाराष्ट्र देशातील किल्ले - भाग २ रा  , १९०७
*श्रीमंत बाळाजी बाजीराव उर्फ नानासाहेब पेशवे यांचे चरित्र , १९०८
* शालोपयोगी हिंदुस्थानचा संक्षिप्त इतिहास , प्र.आ.१९०७, द्वि.आ.१९०९, तृ.आ.१९१६
* मुसलमानी अंमलाचा इतिहास, १९१०
* बाळाजी विश्वनाथ पेशवे यांचे चरित्र, १९११

## संदर्भसूची
वर्ग: मराठी लेखक
वर्ग: मराठी इतिहास लेखक
चांदबिबी महाल

**अहिल्यानगर**  या शहराला ५०० वर्षाचा इतिहास आहे. १७५९ साली पेशव्यांनी अहिल्यानगर  ताबा मिळवला होता. १८१७ साली ब्रिटिशांनी जिंकले होते. या शहराला नगर नावानेही ओळखले जाते. सीना नदीच्या काठावर हे शहर वसले आहे. किल्ला, रेणुका माता मंदिर, चांदबिबी महाल शहराचे वैशिष्ट्य आहे.

अहिल्यानगर  शहरापासून पूर्वेला दहा किलोमीटर दूर, अहिल्यानगर -पाथर्डी रस्त्यावर ९०० फूट उंचीच्या शाह डोंगरावर चांदबिबीचा महाल या नावाने ओळखली जाणारी ही अष्टकोनी वास्तू आहे. या वास्तूला चांदबिबीचा महाल म्हणत असले, तरी ती दुसऱ्या सलाबतखानाची कबर आहे. दुसरा सलाबतखान हा चौथा निजाम मूर्तजा याचा वजीर 

होता. मूर्तजाने त्याच्या चंगीजखान या वजिराला संशयावरून मृत्युदंड दिला आणि त्याच्या जागी १५७९ मध्ये सलाबतखानाची नेमणूक केली होती. या दुसऱ्या सलाबतखानाने अहिल्यानगर  शहरात खापरी नळातून पाणी आणले. या कबरीला ४ मार्च, इ.स. १९०९ रोजी राष्ट्रीय संरक्षित स्मारक म्हणून घोषित करण्यात आले.

वर्ग:महाराष्ट्रातील स्मारके
२०१८ बेल्जियम ग्रांप्री

**२०१८ बेल्जियम ग्रांप्री** (अधिकृत **फॉर्म्युला वन २०१८ जॉनी वॉकर बेल्जियम ग्रांप्री**) ही एक फॉर्म्युला वन शर्यत आहे, जी २६ ऑगस्ट २०१८ रोजी बेल्जियम येथील सर्किट डी स्पा-फ्रांसोरचॅम्पस येथे आयोजित करण्यात आली. ही शर्यत २०१८ फॉर्म्युला वन हंगामाची १३वी शर्यत आहे.

४४ फे‍ऱ्यांची ही शर्यत सेबास्टियान फेटेल ने स्कुदेरिआ फेरारीसाठी जिंकली. लुइस हॅमिल्टन ने दुसऱ्या क्रमांकावर उपविजेता होत मर्सिडीज-बेंझसाठी ही शर्यत जिंकली व मॅक्स व्हर्सटॅपन ने गत विजेता व तिसरा क्रमांकावर रेड बुल रेसिंग-टॅग हुयरसाठी ही शर्यत जिंकली.

## निकाल
### पात्रता फेरी
;तळटिपा
*  - वालट्टेरी बोट्टास, निको हल्केनबर्ग, कार्लोस सेनज जुनियर and स्टॉफेल वांडोर्ने all received a ३०-place grid penalty for exceeding their quota of power unit elements.

### मुख्य शर्यत
;तळटिपा
* - वालट्टेरी बोट्टास received a ५-second time penalty for causing a collision with सेर्गेई सिरोटकिन.

## निकालानंतर गुणतालिका
### चालक अजिंक्यपद गुणतालिका
### कारनिर्माता अजिंक्यपद गुणतालिका
## हे सुद्धा पहा 
# फॉर्म्युला वन
# बेल्जियम ग्रांप्री
# २०१८ फॉर्म्युला वन हंगाम
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी
# फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:बेल्जियम ग्रांप्री
वर्ग:२०१८ फॉर्म्युला वन हंगाम
२०१८ ब्राझिलियन ग्रांप्री

**२०१८ ब्राझिलियन ग्रांप्री** (अधिकृत **फॉर्म्युला वन ग्रांडे प्रीमियो हाइनकेन दो ब्राझिल २०१८**) ही एक फॉर्म्युला वन शर्यत आहे, जी ११ नोव्हेंबर २०१८ रोजी साओ पाउलो, ब्राझील येथील अटोड्रोम जोस कार्लोस पेस येथे आयोजित करण्यात आली. ही शर्यत २०१८ फॉर्म्युला वन हंगामाची २०वी शर्यत आहे.

७१ फे‍ऱ्यांची ही शर्यत लुइस हॅमिल्टन ने मर्सिडीज-बेंझसाठी जिंकली. मॅक्स व्हर्सटॅपन ने दुसऱ्या क्रमांकावर उपविजेता होत रेड बुल रेसिंग-टॅग हुयरसाठी ही शर्यत जिंकली व किमी रायकोन्नेन ने गत विजेता व तिसरा क्रमांकावर स्कुदेरिआ फेरारीसाठी ही शर्यत जिंकली.

## निकाल
### पात्रता फेरी
;तळटिपा
* - डॅनियल रीक्कार्डो received a five-place grid penalty for a change in turbochargers.
* - एस्टेबन ओकन received a five-place grid penalty for an unscheduled gearbox change.

### मुख्य शर्यत
;तळटिपा
* - स्टॉफेल वांडोर्ने and फर्नांदो अलोन्सो each received a five-second time penalty for ignoring blue flags.

## निकालानंतर गुणतालिका
### चालक अजिंक्यपद गुणतालिका
### कारनिर्माता अजिंक्यपद गुणतालिका
## हे सुद्धा पहा 
# फॉर्म्युला वन
# ब्राझिलियन ग्रांप्री
# २०१८ फॉर्म्युला वन हंगाम
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी
# फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:ब्राझिलियन ग्रांप्री
वर्ग:२०१८ फॉर्म्युला वन हंगाम
नाताळ वृक्ष

**नाताळ वृक्ष (ख्रिसमस ट्री)** हे ख्रिस्ती धर्मातील नाताळ सणाचे वैशिष्ट्य मानले जाते. नाताळ सणाला हा वृक्ष सजवून आकर्षक केला जातो. फर, पाईन, किंवा सदाहरित वृक्ष कोनिफर हे नाताळ वृक्ष म्हणून सजविले जातात.

## इतिहास
या वृक्षाचे महत्त्व आणि नाताळ सणाशी असलेला संबंध मध्ययुगात लिवोनिया येथे जोडला गेला. ही प्रथा उत्तर युरोपात सर्वात आधी सुरू झालेली दिसते. प्रोटेस्टंट पंथाचे अनुयायी असलेले जर्मन नागरिक असा वृक्ष नाताळ सणाला घरी आणून त्याचे सुशोभन करीत असत. १९ व्या शतकाच्या उत्तरार्धात बाल्टिक प्रदेशातील उच्चभ्रू  भागात याला विशेष लोकप्रियता मिळालेली दिसते.
क्वीन चार्लोट  हिने  नाळ वृक्ष सजावटीच्या संकल्पनेला चालना दिली असे मानले जाते . नाताळ  सणाच्या मेजवानीसाठी राज घराण्यात तिने सुशोभन म्हणौन हा वृक्ष आणला आणि त्याची सजावट केली .  तेंव्हापासून ही परंपरा पाळली जाते असे मानले जाते .

## सजावट
पारंपरिक पद्धतीने हा वृक्ष सजविताना गुलाबाची कागदी फुले, सफरचंद,आणि मिठाई यांचा वापर केला जायचा. नंतरच्या काळात १८ व्या शतकात त्यावर मेणबत्ती,चमकते दिवे माळा, चॉकोलेटचे पुडे अशा वस्तू या वृक्षावर टांगण्यात येऊ लागल्या. जिंजर ब्रेड,चॉकोलेट आणि गोड पदार्थ हे रंगीत रिबीन वापरून या वृक्षाच्या फांद्यांना टांगण्याची पद्धत सुरू झालेली दिसते. नाविन्यपूर्ण कल्पना वापरून आपल्या घरातील नाताळ वृक्ष आणि त्याची सजावट आकर्षक करण्याकडे कुटुंबात भर दिला जातो आणि सणाचा आनंद वाढविला जातो.

## चित्रदालन

File:Christmas tree in Martin Place, Sydney, Australia, 2019, 01.jpg|ऑस्ट्रेलिया  येथील नाताळ वृक्ष
File:00 2689 Castro, Chile - Christmas trees.jpg|चिले येथील नाताळ वृक्ष

## संदर्भ 
वर्ग:ख्रिश्चन धर्म
वर्ग:ख्रिश्चन सण
वर्ग:वृक्ष
वर्ग:नाताळ
२०१९ बहरैन ग्रांप्री

**२०१९ बहरैन ग्रांप्री** (अधिकृत **फॉर्म्युला वन गल्फ एर बहरैन ग्रांप्री २०१९**) ही एक फॉर्म्युला वन शर्यत आहे, जी ३१ मार्च २०१९ रोजी बहरैन येथील बहरैन आंतरराष्ट्रीय सर्किट येथे आयोजित करण्यात आली. ही शर्यत २०१९ फॉर्म्युला वन हंगामाची दुसरी शर्यत आहे.

५७ फेऱ्यांची ही शर्यत लुइस हॅमिल्टन ने मर्सिडीज-बेंझसाठी जिंकली. वालट्टेरी बोट्टास ने दुसऱ्या क्रमांकावर उपविजेता होत मर्सिडीज-बेंझसाठी ही शर्यत जिंकली व चार्ल्स लेक्लर्क ने गत विजेता व तिसरा क्रमांकावर स्कुदेरिआ फेरारीसाठी ही शर्यत जिंकली.

## निकाल
### पात्रता फेरी
;तळटिपा
* - रोमन ग्रोस्जीन was given a three place grid penalty for impeding लॅन्डो नॉरिस during qualifying.

### मुख्य शर्यत
;तळटिपा
*  - Includes one point for the fastest फेरी.
*  - निको हल्केनबर्ग, डॅनियल रीक्कार्डो and कार्लोस सेनज जुनियर were classified as they completed more than ९०% race distance.

## निकालानंतर गुणतालिका
### चालक अजिंक्यपद गुणतालिका
### कारनिर्माता अजिंक्यपद गुणतालिका
## हे सुद्धा पहा 
# फॉर्म्युला वन
# बहरैन ग्रांप्री
# २०१९ फॉर्म्युला वन हंगाम
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी
# फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:बहरैन ग्रांप्री
वर्ग:२०१९ फॉर्म्युला वन हंगाम
२०१९ अझरबैजान ग्रांप्री

**२०१९ अझरबैजान ग्रांप्री** (अधिकृत **फॉर्म्युला वन सोकार अझरबैजान ग्रांप्री २०१९**) ही एक फॉर्म्युला वन शर्यत आहे, जी २८ एप्रिल २०१९ रोजी बाकु येथील बाकु सिटी सर्किट येथे आयोजित करण्यात आली. ही शर्यत २०१९ फॉर्म्युला वन हंगामाची चौथी शर्यत आहे.

५१ फेऱ्यांची ही शर्यत वालट्टेरी बोट्टास ने मर्सिडीज-बेंझसाठी जिंकली. लुइस हॅमिल्टन ने दुसऱ्या क्रमांकावर उपविजेता होत मर्सिडीज-बेंझसाठी ही शर्यत जिंकली व सेबास्टियान फेटेल ने गत विजेता व तिसरा क्रमांकावर स्कुदेरिआ फेरारीसाठी ही शर्यत जिंकली.

## निकाल
### पात्रता फेरी
;तळटिपा
*  - अँटोनियो गियोविन्झी received a ten-place grid penalty for using a third control electronics in his power unit.
*  - किमी रायकोन्नेन was excluded from qualifying after his car failed a front wing deflection test. He was permitted to race at the stewards' discretion and was required to start from the pit lane after adjusting his front wing.
*  - पियरे गॅस्ली was excluded from qualifying for exceeding the १००kg/h fuel flow limit during qualifying. He was permitted to race at the stewards' discretion and was required to start the race from the pit lane after failing to appear at the weighbridge when summoned during Free Practice २ and changing SECU  parameters before the race. He also received a five-place grid penalty for an unscheduled gearbox change.

### मुख्य शर्यत
;तळटिपा
* - Includes one point for the सर्वात जलद फेरी.

## निकालानंतर गुणतालिका
### चालक अजिंक्यपद गुणतालिका
### कारनिर्माता अजिंक्यपद गुणतालिका
## हे सुद्धा पहा 
# फॉर्म्युला वन
# अझरबैजान ग्रांप्री
# २०१९ फॉर्म्युला वन हंगाम
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी
# फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:अझरबैजान ग्रांप्री
वर्ग:२०१९ फॉर्म्युला वन हंगाम
विरे

**विरे** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील डहाणू तालुक्यातील एक गाव आहे.

## भौगोलिक स्थान
डहाणू बस स्थानकापासून जव्हार मार्गाने गेल्यावर पुढे सावटानंतर वाणगाव रस्त्याने हे गाव लागते. डहाणू बस स्थानकापासून हे गाव २२ किमी अंतरावर आहे.

## हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते.पावसाळ्यात येथे भातशेती,नागलीशेती केली जाते.

## लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात १०० कुटुंबे राहतात. एकूण ४८८ लोकसंख्येपैकी २७१ पुरुष तर २१७ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ६६.२५ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ७९.२८ आहे तर स्त्री साक्षरता ४९.७१ आहे. गावातील शून्य ते सहा वर्षे वयाच्या लहान मुलांची संख्या ९१ आहे. ती एकूण लोकसंख्येच्या १८.६५ टक्के आहे.आदिवासी समाजातील लोक येथे राहतात. येथे शेती हा व्यवसाय असून काही लोक शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, खाजगी, सरकारी नोकर, कामगार म्हणूनही काम करतात. दुग्धव्यवसाय, बकरीपालन, कुक्कुटपालन सुद्धा केले जाते.

## नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत. महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बस डहाणू बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्षासुद्धा डहाणूवरून उपलब्ध असतात.

## जवळपासची गावे
गोवाणे, दाभाळे, खांबाळे, वाणगाव, कोळवळी, वनाई, चंद्रनगर, भावडी, कोसेसरी, वेती, मुरबाड ही जवळपासची गावे आहेत.दाभाळे ग्रामपंचायतीमध्ये दाभाळे, खांबाळे, आणि विरे ही गावे येतात.

## संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html

२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html

३.
https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/

४.
http://tourism.gov.in/

५.
http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036

६.
https://palghar.gov.in/

७.
https://palghar.gov.in/tourism/

वर्ग:डहाणू तालुक्यातील गावे
२०१९ मोनॅको ग्रांप्री

**२०१९ मोनॅको ग्रांप्री** (अधिकृत **फॉर्म्युला वन ग्रांप्री डी मोनॅको २०१९**) ही एक फॉर्म्युला वन शर्यत आहे, जी २६ मे २०१९ रोजी मोंटे कार्लो, मोनॅको येथील सर्किट डी मोनॅको येथे आयोजित करण्यात आली. ही शर्यत २०१९ फॉर्म्युला वन हंगामाची सहावी शर्यत आहे.

७८ फेऱ्यांची ही शर्यत लुइस हॅमिल्टन ने मर्सिडीज-बेंझसाठी जिंकली. सेबास्टियान फेटेल ने दुसऱ्या क्रमांकावर उपविजेता होत स्कुदेरिआ फेरारीसाठी ही शर्यत जिंकली व वालट्टेरी बोट्टास ने गत विजेता व तिसरा क्रमांकावर मर्सिडीज-बेंझसाठी ही शर्यत जिंकली.

## निकाल
### पात्रता फेरी
;तळटिपा
*  - पियरे गॅस्ली and अँटोनियो गियोविन्झी each received three-place grid penalties for impeding other drivers during qualifying.

### मुख्य शर्यत
;तळटिपा
*  - मॅक्स व्हर्सटॅपन finished second, but received a ५-second penalty for an unsafe pit-stop release.
*  - Includes one point for the सर्वात जलद फेरी.
*  - रोमन ग्रोस्जीन finished ९th, but received a ५-second penalty for crossing the pit exit line.
*  - केविन मॅग्नुसेन finished १२th, but received a ५-second penalty for leaving the track and gaining an advantage.
*  - लान्स स्टोल received a ५-second penalty for leaving the track and gaining an advantage.

## निकालानंतर गुणतालिका
### चालक अजिंक्यपद गुणतालिका
### कारनिर्माता अजिंक्यपद गुणतालिका
## हे सुद्धा पहा 
# फॉर्म्युला वन
# मोनॅको ग्रांप्री
# २०१९ फॉर्म्युला वन हंगाम
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी
# फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:मोनॅको ग्रांप्री
वर्ग:२०१९ फॉर्म्युला वन हंगाम
२०१९ ऑस्ट्रियन ग्रांप्री

**२०१९ ऑस्ट्रियन ग्रांप्री** (अधिकृत **फॉर्म्युला वन माय व्हर्ल्ड ग्रोसर प्रिस वॉन ऑस्टेरीच २०१९**) ही एक फॉर्म्युला वन शर्यत आहे, जी ३० जून २०१९ रोजी स्पीलबर्ग येथील ए१-रिंग येथे आयोजित करण्यात आली. ही शर्यत २०१९ फॉर्म्युला वन हंगामाची ९वी शर्यत आहे.

७१ फे‍ऱ्यांची ही शर्यत मॅक्स व्हर्सटॅपन ने रेड बुल रेसिंग-होंडा रेसिंग एफ१साठी जिंकली. चार्ल्स लेक्लर्क ने दुसऱ्या क्रमांकावर उपविजेता होत स्कुदेरिआ फेरारीसाठी ही शर्यत जिंकली व वालट्टेरी बोट्टास ने गत विजेता व तिसरा क्रमांकावर मर्सिडीज-बेंझसाठी ही शर्यत जिंकली.

## निकाल
### पात्रता फेरी
;तळटिपा
*  - लुइस हॅमिल्टन received a three-place grid penalty for impeding किमी रायकोन्नेन during qualifying. However, because of the way the penalties were applied, Hamilton dropped two places instead of three and he would start fourth.
*  - केविन मॅग्नुसेन received a five-place grid penalty for an unscheduled gearbox change.
*  - निको हल्केनबर्ग received a five-place grid penalty for exceeding his quota for power unit components. However, because of the way the penalties were applied, Hülkenberg dropped three places instead of five and he would start fifteenth.
*  - अलेक्झांडर अल्बोन and कार्लोस सेनज जुनियर were required to start from the back of the grid for exceeding their quotas for power unit components.
*  - जॉर्ज रसल received a three-place grid penalty for impeding डॅनिल क्व्याट during qualifying. Additionally, he was required to start from the pit lane for changing his front wing under parc fermé conditions.

### मुख्य शर्यत
;तळटिपा
*  - Includes one point for सर्वात जलद फेरी.

## निकालानंतर गुणतालिका
### चालक अजिंक्यपद गुणतालिका
### कारनिर्माता अजिंक्यपद गुणतालिका
## हे सुद्धा पहा 
# फॉर्म्युला वन
# ऑस्ट्रियन ग्रांप्री
# २०१९ फॉर्म्युला वन हंगाम
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी
# फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:ऑस्ट्रियन ग्रांप्री
वर्ग:२०१९ फॉर्म्युला वन हंगाम
२०१९ जर्मन ग्रांप्री

**२०१९ जर्मन ग्रांप्री** (अधिकृत **फॉर्म्युला वन मर्सिडीज-बेंझ ग्रोसर प्रिस वॉन डुस्चलँड २०१९**) ही एक फॉर्म्युला वन शर्यत आहे, जी २८ जुलै २०१९ रोजी हॉकेनहाईम, जर्मनी येथील हॉकेंहिम्रिंग येथे आयोजित करण्यात आली. ही शर्यत २०१९ फॉर्म्युला वन हंगामाची ११वी शर्यत आहे.

६७ फे‍ऱ्यांची ही शर्यत मॅक्स व्हर्सटॅपन ने रेड बुल रेसिंग-होंडा रेसिंग एफ१साठी जिंकली. सेबास्टियान फेटेल ने दुसऱ्या क्रमांकावर उपविजेता होत स्कुदेरिआ फेरारीसाठी ही शर्यत जिंकली व डॅनिल क्व्याट ने गत विजेता व तिसरा क्रमांकावर स्कुदेरिआ टोरो रोस्सो-होंडा रेसिंग एफ१साठी ही शर्यत जिंकली.

## निकाल
### पात्रता फेरी
;तळटिपा
*  - लॅन्डो नॉरिस was sent to the back of the grid after taking a third MGU-K, a third Energy Store and a third Control Electronics. However, because Norris set a qualifying फेरी time and Vettel did not, he would only drop three positions to १९th.
*  - सेबास्टियान फेटेल failed to set a Q१ time within the १०७% requirement but was given permission to race at the stewards' discretion. He also received a १०-place grid penalty for a third Control Electronics (CE), but his starting position remained unchanged as he was due to be starting from the back without the application of any penalties.

### मुख्य शर्यत
;तळटिपा
*  - Includes one point for सर्वात जलद फेरी.
*  - किमी रायकोन्नेन and अँटोनियो गियोविन्झी originally finished ७th and ८th respectively, but both had ३० seconds added to their race times for use of driver aids at the start.
*  - पियरे गॅस्ली was classified as he completed more than ९०% of the race distance.

## निकालानंतर गुणतालिका
### चालक अजिंक्यपद गुणतालिका
### कारनिर्माता अजिंक्यपद गुणतालिका
## हे सुद्धा पहा 
# फॉर्म्युला वन
# जर्मन ग्रांप्री
# २०१९ फॉर्म्युला वन हंगाम
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी
# फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:जर्मन ग्रांप्री
वर्ग:२०१९ फॉर्म्युला वन हंगाम
विष्णुभट गोडसे

**विष्णूभट गोडसे वरसईकर** हे मराठी लेखक होते हे मूळ कोंकणातील पेण तालुक्यातील वरसई गावचे होते. पेशवाईत त्यांच्या कुटुंबीयांकडे पौरोहित्य व प्रशासकीय जबाबदारी होती. मात्र पुढील काळात कर्जबाजारी होऊन या कुटुंबास आर्थिक हलाखीच्या स्थितीस तोंड द्यावे लागले. त्यामुळे १८५७च्या सुमारास ग्वाल्हेरच्या राणी बायजाबाई शिंदे या सर्वतोमुख यज्ञ करणार असल्याचे तेथील आप्तांकडून विष्णूभटांना कळताच ते अर्थार्जनासाठी आपल्या काकांबरोबर ग्वाल्हेरला गेले. या प्रवासाचे वर्णन त्यांनी माझा प्रवास – १८५७ च्या बंडाची हकीकत या पुस्तकात केले.  या पुस्तकाचा इंग्रजी अनुवाद शांता गोखले यांनी केला आहे. 

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
काशीनाथ नारायण साने

राव बहादूर **काशिनाथ नारायण साने** उर्फ **का.ना. साने** (२५ सप्टेंबर, १८५१ - १७ मार्च, १९२७) हे काव्येतिहास-संग्रह मासिकाचे संपादक होते. साने इतिहास अभ्यासक व पुण्यातील भारत इतिहास संशोधक मंडळाचे अध्यक्ष होते.
## पूर्वायुष्य
सानेंनी पुण्याच्या डेक्कन काॅलेज मधून १८७३ साली बी.ए.ची पदवी संपादन केली व नंतर महसूल खात्यात प्रयत्न करूनही नोकरी न मिळाल्याने शिक्षण खात्यात नोकरी पत्करली. तेथे त्यांनी उप शिक्षण अधिकारी, ट्रेनिंग काॅलेज , पुणे येथे उपमुख्याध्यापक, मुख्याध्यापक तसेच पुणे, बेळगाव येथे हेडमास्तर इत्यादी पदांवर कार्यरत होते. १९०८ साली मुख्य शिक्षण अधिकारी पदावरून डावलल्यामुळे त्यांनी स्वेच्छानिवृत्ती घेतली. दीर्घकाळ प्रामाणिकपणे नोकरी केल्यामुळे इंग्लंडच्या पंचम जाॅर्ज बादशहाच्या वाढदिवसाच्या निमित्ताने सरकारने सानेंना रावबहादूर हा किताब बहाल केला.

## इतिहासविषयक कार्य
शिक्षण खात्यात नोकरीला असताना सानेंना जुने ग्रंथ , बखरी जमविण्याचा नाद लागला. नोकरीच्या निमित्ताने मुंबई इलाख्यातील अनेक शाळांना भेटी देण्यासाठी भ्रमण करावे लागे. ह्यामुळे निरनिराळ्या गावांतून कागदपत्रे, ग्रंथ, पोथ्या मिळवणे त्यांना शक्य झाले.

१८७८ साली का. ना. सानेंनी विष्णूशास्त्री चिपळूणकर व जनार्दन बाळाजी मोडक यांच्यासह काव्येतिहास-संग्रह नावाचे मासिक सुरू केले. ह्या मासिकात मराठी काव्य, संस्कृत काव्य व मराठी बखरी , कागदपत्रे ह्यात प्रसिद्ध होत असे. काव्येतिहास संग्रहातील ऐतिहासिक साहित्याची जबाबदारी सानेची होती , तर संस्कृत व मराठी काव्याची जबाबदारी अनुक्रमे चिपळूणकर आणि मोडक यांची होती.

१८७८ ते १८८८ असे अकरा वर्ष काव्येतिहास संग्रह मासिक सुरू होते. ह्या मासिकातून २२ ऐतिहासिक ग्रंथ, ५०१ ऐतिहासिक कागदपत्रे, १९ संस्कृत ग्रंथ व १० मराठी काव्य संग्रह प्रकाशित झाले. हे मासिक बंद झाल्यावरही सानेंचे इतिहास कार्य सुरू होते. सानेंनी मासिकात छापलेल्या बखरी स्वतंत्रपणे व कागदपत्रांचे एकत्र संपादन करून ग्रंथरूपाने प्रकाशित केले. साने १९१३ ते १९२६ पर्यंत भारत इतिहास संशोधक मंडळ ह्या पुण्यातील संस्थेचे अध्यक्ष होते.

## ग्रंथसंपदा
* चित्रगुप्त विरचित शिवाजी महाराजांची बखर
* साष्टीची बखर
* काशिराज गुप्ते विरचित नागपूरकर भोसले बखर
* होळकरांची कैफियत
* दाभाडे सेनापती व गायकवाड यांची हकीकत
* मल्हार रामराव चिटणीस कृत शककर्ते श्री शिवछत्रपती महाराज यांचे सप्तप्रकरणात्मक चरित्र
* श्रीमंत छत्रपती संभाजी महाराज व थोरले राजाराम यांची चरित्रे
* कृष्णाजी अनंत सभासद विरचित *शिवछत्रपतींचे चरित्र*
* मल्हार रामराव चिटणीस कृत *राजनिती* 
* धावडशी येथील ब्रह्मेंद्रस्वामी उर्फ भार्गवबाबा यांचे चरित्र 
* भूषण कविकृत शिवराजभूषण काव्य 
* पुरषोत्तम पंडित कृत श्री शिवकाव्यम
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

### इतर
* मराठ्यांच्या इतिहासाची साधने, रा.का.ना.साने ह्यांचे वसंत व्याख्यानमालेतील १८९६ चे व्याख्यान - संपादक : डॉ.विद्यागौरी टिळक, डॉ. अंजली जोशी , पद्मगंधा प्रकाशन, पुणे , २०**

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:मराठी इतिहासकार
वर्ग:मराठी संपादक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १८५१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९२७ मधील मृत्यू