open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
सॅमसंग जीटी-बी मालिकेतील भ्रमणध्वनी

**सॅमसंग जीटी-बी, सॅमसंग बीजीटी-बी** हे २००७ ते २०१२ दरम्यान सॅमसंग कंपनीने विकलेले भ्रमणध्वनी आहेत.

## प्रकार 
### जीटी-बी 
* **बी२१०० 
* **बी२७००
* **बी३२१० (जीनियो क्वेर्टी)
* **बी३४१० (डेल्फी, कॉर्बी प्लस)
* **बी५३१० (जीनियो स्लाइड, कॉर्बी प्रो)
* **बी५७१२सी
* बी५७२२
* **बी७३०० (ओम्निया लाइट)
* **बी७३२० (ओम्निया प्रो)
* **बी७३३० (ओम्निया प्रो)
* **बी७६१० (ओम्निया प्रो)
* **बी७७०२

### सॅमसंग बीजीटी-बी 
* **बी५७०२सी
* **बी७७२२
* **बी७७३२

वर्ग:सॅमसंग भ्रमणध्वनी
मानसी पारेख

**मानसी पारेख** ही एक भारतीय अभिनेत्री, गायिका, निर्माती आणि कंटेंट क्रिएटर आहे. स्टार प्लसवरील *जिंदगी का हर रंग... गुलाल*  या मालिकेत गुलाल या भूमिकेसाठी ती ओळखली जाते. सोबत तिने *सुमित संभाल लेग* मध्ये मायाची भूमिका केली आहे. २०२४ मध्ये *कच्छ एक्सप्रेस* या चित्रपटातील मोंघीच्या भूमिकेसाठी तिला सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाला.

## वैयक्तिक जीवन 
मानसी पारेख ही एक गुजराती आहे जी मुंबईत जन्मली आणि वाढली. मुंबईत जन्मलेली असूनही, तिचे गुजरातशी एक मजबूत सांस्कृतिक नाते आहे आणि ती वारंवार गुजरातला भेट देते. ती संगीताच्या आवडीने वाढली आणि पुरुषोत्तम उपाध्याय यांची चाहती आहे.

## कारकीर्द 
मानसीला शालेय जीवनापासूनच संगीत आणि अभिनयाची आवड होती. तिने शालेय कार्यक्रमांमध्ये सक्रियपणे भाग घेतला आणि २००३ मध्ये चॅनल व्ही च्या पॉप स्टार (सीझन २) चा भाग होती, जिथे ती आयुष्मान खुरानासोबत ८ शेवटच्या स्पर्धकांपैकी एक होती. तिने २००४ मध्ये *कितनी मस्त है जिंदगी* या मालिकेतून अभिनय क्षेत्रात पदार्पण केले, परंतु २००५ मध्ये स्टार वनच्या *इंडिया कॉलिंग* या मालिकेद्वारे तिला लोकप्रियता मिळाली. तिने झी टीव्हीवरील गायन रिॲलिटी शो *स्टार या रॉकस्टार* जिंकला. मानसी स्टार प्लसवरील प्राइम-टाइम शो *गुलालमध्येही* दिसली होती आणि ९एक्स च्या *रिमोट कंट्रोल* आणि स्टार वनच्या *लाफ्टर के फटके* सारख्या शोमध्येही दिसली होती. एप्रिल २०१२ मध्ये, ती अभिनेता शिव पंडित यांच्यासोबत तमिळ प्रणय चित्रपट *लीलाई* मध्ये दिसली. मानसीने *ये कैसी लाईफ* या चित्रपटातून हिंदीमध्ये पदार्पण केले*,* ज्याचा प्रीमियर गोव्यात झालेल्या इफ्फी महोत्सवात झाला.

२०१९ मध्ये, तिने *डू नॉट डिस्टर्ब* या गुजराती वेब सिरीजमधून निर्माती म्हणून पदार्पण केले. २०१९ मधील *उरी: द सर्जिकल स्ट्राईक* मध्ये ती मोहित रैनाच्या पत्नी व विक्की कौशलच्या बहिणीच्या भूमीकेत दिसली. २०२० मध्ये, तिने *गोलकेरी* या चित्रपटातून गुजराती चित्रपटसृष्टीत पदार्पण केले जे व्यावसायिकदृष्ट्या यशस्वी झाले. ७० व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमध्ये, २०२४ मध्ये *कच्छ एक्सप्रेस* चित्रपटातील मोंघीच्या भूमिकेसाठी तिला सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाला, आणि हा सन्मान मिळवणारी ती पहिली गुजराती अभिनेत्री ठरली. तिचा पुढचा चित्रपट हा हॉरर कॉमेडी *झमकुडी* (२०२४) व्यावसायिकदृष्ट्या यशस्वी झाला.

## संदर्भ 
वर्ग:राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री
वर्ग:जन्म वर्ष गहाळ (जिवंत लोक)
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय अभिनेत्री
वर्ग:गुजराती चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:पार्श्वगायक
वर्ग:इ.स. १९८६ मधील जन्म
माइक स्मिथ (क्रिकेट खेळाडू)

**अँड्र्यू मायकेल स्मिथ** (जन्म १ ऑक्टोबर १९६७) हा माजी इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू आहे.

## संदर्भ 
वर्ग: इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग: पुरुष चरित्रलेख
अ‍ॅलेक्स ट्यूडोर

**ॲलेक्स जेरेमी ट्यूडर** (जन्म २३ ऑक्टोबर १९७७) हा एक इंग्लिश माजी व्यावसायिक क्रिकेट खेळाडू आहे ज्याने सरे काउंटी क्रिकेट क्लबसोबत तसेच एसेक्सकडून खेळताना दोन स्पेल घालवले.

## संदर्भ 
वर्ग: इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग: पुरुष चरित्रलेख
इयान वॉर्ड

**इयान जेम्स वार्ड** (जन्म ३० सप्टेंबर १९७२) एक ब्रिटिश प्रसारक आणि माजी व्यावसायिक क्रिकेट खेळाडू आहे.

## संदर्भ 
वर्ग: इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग: पुरुष चरित्रलेख
उस्मान अफझल

**उस्मान अफझल** (जन्म ९ जून १९७७) हा पाकिस्तानी जन्मलेला इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू आहे जो २००१ मध्ये ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध इंग्लंडसाठी तीन कसोटी सामने खेळला आहे.

## संदर्भ 
वर्ग: इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग: पुरुष चरित्रलेख
जिमी ऑरमंड

**जेम्स ऑरमंड** (जन्म २० ऑगस्ट १९७७) हा एक इंग्लिश माजी क्रिकेट खेळाडू आहे.

## संदर्भ 
वर्ग: इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग: पुरुष चरित्रलेख
डीन हेडली

**डीन वॉरेन हेडली** (जन्म २७ जानेवारी १९७०) हा माजी इंग्लिश व्यावसायिक क्रिकेट खेळाडू आहे जो इंग्लंड क्रिकेट संघासाठी उजव्या हाताचा वेगवान गोलंदाज म्हणून खेळला होता.

## संदर्भ 
वर्ग: इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग: पुरुष चरित्रलेख
सायमन जोन्स

**सायमन फिलिप जोन्स** (जन्म २५ डिसेंबर १९७८) हा वेल्शचा माजी क्रिकेट खेळाडू आहे, जो इंग्लंड क्रिकेट संघाकडून आंतरराष्ट्रीय स्तरावर खेळला.

## संदर्भ 
वर्ग: इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग: पुरुष चरित्रलेख
अँथनी मॅकग्रा

**अँथनी मॅकग्राथ** (जन्म ६ ऑक्टोबर १९७५) एक इंग्लिश क्रिकेट प्रशिक्षक आणि माजी प्रथम श्रेणी क्रिकेट खेळाडू आहे, जो १९९५ ते २०१२ पर्यंत यॉर्कशायर काउंटी क्रिकेट क्लबसाठी काउंटी क्रिकेट खेळला.

## संदर्भ 
वर्ग: इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग: पुरुष चरित्रलेख
रॉब की

**रॉबर्ट विल्यम ट्रेव्हर की** (जन्म १२ मे १९७९) हा एक इंग्लिश माजी क्रिकेट खेळाडू आणि क्रिकेट समालोचक आहे ज्यांनी केंट काउंटी क्रिकेट क्लबसाठी इंग्लंडसाठी सर्व फॉरमॅटमध्ये आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट आणि देशांतर्गत क्रिकेट खेळले.

## संदर्भ 
वर्ग: इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग: पुरुष चरित्रलेख
सोनिया जब्बार

**सोनिया जब्बार** ह्या एक भारतीय वृक्षारोपण प्रेमी आणि वन्यजीव संरक्षक आहेत. २०१२ पासून, त्यांनी नेपाळ आणि आसाममधील स्थलांतर करणाऱ्या हत्तींना सुरक्षित मार्ग मिळावा यासाठी दार्जीलिंग मधील आपल्या स्वतःच्या चहाच्या मळ्याचे विशिष्ट रूपांतरण केले. वाइल्डलाइफ ट्रस्ट ऑफ इंडियाने या वृक्षारोपणाला उत्तर बंगालचा ग्रीन कॉरिडॉर चॅम्पियन म्हणून संबोधले. तर अमेरिकेतील मोंटाना विद्यापीठाने याला हत्ती अनुकूल असे प्रमाणपत्र दिले. त्यानंतर सोनिया  यांनी हत्तींच्या संवर्धनासाठी अतिरिक्त प्रकल्प सुरू केले, ज्यात १०० एकर जंगल तयार करण्यासाठी पुनर्वसन प्रकल्प आणि शेजारच्या शेतांसाठी पायलट पीक विमा प्रकल्प यांचा समावेश होता. २०१९ मध्ये, सोनिया जब्बार यांना महिलांसाठीच्या भारतातील सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, नारी शक्ती पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.

## जीवन 
२०११ मध्ये कुटुंबाच्या मोठ्या चहाच्या मळ्याचा कारभार जब्बार यांच्या कडे आला. तत्पूर्वी जब्बार कोलकाता पश्चिम बंगालच्या दार्जिलिंग जिल्ह्यात १२०० एकर मध्ये हा मळा आहे. १८८४ पासून या जमीनीची मालकी जब्बारच्या कुटुंबाकडे असून जब्बारची ही पाचवी पिढी आहे. विशेष म्हणजे या कुटुंबातील त्या सलग तिसरी महिला आहेत. यापूर्वी सोनियांची आई डॉली आणि आजी सईदा बद्रुनिसा यांच्याकडे या मळ्याची मालकी होती. 

चहा उद्योगातील काम हे बहुतेक महिला मजूर करत असतात, पण हे त्यांच्यासाठी पुरेसे नव्हते. कारण चहा कामगार महिलांचा संपूर्ण पगार हा जीवनावश्यक वस्तू खरेदी करण्यात तसेच त्यांच्या पतीच्या दारू किंवा इतर व्यसनावर खर्च करण्यात संपून जातो. विशेष म्हणजे राष्ट्रीय पातळीवरील चहा कामगार संघटना महिलांच्या या समस्येवर दुर्लक्ष करत आल्या. या गोष्टीची दखल घेत जब्बार यांनी आपल्या महिला कामगारांच्या जीवनात सुधारणा करण्यासाठी एका एनजीओ सोबत काम करून यात बदलकरण्याचा प्रयत्न सुरू केला.

२०१२ मध्ये जब्बार यांच्या समोर आलेला गंभीर प्रसंग म्हणजे त्यांच्या चहाच्या मळ्यातील नव्याने लावलेल्या ३५ एकर जमिनीवर हत्तीनी वाटचाल सुरू केली. यावरील उपाय म्हणून पारंपरिक पद्धती नुसार पेटत्या मशाली आणि फटाक्यांनी हत्तींना घाबरवून पळवून लावावे लागत असे. परंतु जब्बारने यापैकी काहीही न करण्याचा निर्णय घेतला. त्यांनी आपल्या कामगारांची मेहनत आणि स्वतःची गुंतवणूक हत्तींसाठी बलिदान करण्याचे ठरवले. यावरील चिंतेतून त्यांनी एक रात्र जागी राहून घालवली. सकाळी मात्र त्यांना असे दिसले की हत्तींच्या कळपाने फारसे नुकसान केले नाही. या गोष्टीचा त्यांना आनंद तर झालाच पण यापुढील नियोजन विचारपूर्वक करून अजून नुकसान कमी कण्याचे त्यांनी ठरवले.

जब्बार यांना २०१९ मध्ये नारी शक्ती पुरस्कार देण्यात आला. साल २०१८ साठीचा हा पुरस्कार भारताच्या राष्ट्रपतींच्या हस्ते राष्ट्रपती भवनात देण्यात आला. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी देखील यावेळी उपस्थित होते. त्या कामात रस असलेल्या स्थानिकांसाठी एक क्लब चालवत होत्या आणि हत्ती आणि इतर वन्यजीवांच्या वापरासाठी त्यांनी १०० एकर जमीन स्थानिक जंगल म्हणून वापरा पासून बाजूला ठेवली होती.

२०१८ मध्ये तिच्या कामामुळे नक्सलबारीला पहिले मोठे हत्ती-अनुकूल वृक्षारोपण म्हणून मान्यता मिळाली.

इवलेसे| भारतातील हत्तींना अनुकूल असलेल्या चहाच्या बागेतील जंगली हत्तींचा कळप.

## संदर्भ 
वर्ग:नारी शक्ती पुरस्कारविजेते
वर्ग:स्त्री  चरित्रलेख
वर्ग:बंगाली व्यक्ती
एड स्मिथ

**एडवर्ड थॉमस स्मिथ** (जन्म १९ जुलै १९७७) एक इंग्रजी लेखक आणि पत्रकार, माजी व्यावसायिक क्रिकेट खेळाडू आणि क्रिकेट समालोचक आहेत.

## संदर्भ 
वर्ग: इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग: पुरुष चरित्रलेख
रिक्की क्लार्क

**रिक्की क्लार्क** (जन्म २९ सप्टेंबर १९८१) हा निवृत्त इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू आहे, जो शेवटचा सरेकडून खेळला होता.

## संदर्भ 
वर्ग: इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग: पुरुष चरित्रलेख
रिचर्ड जॉन्सन

**रिचर्ड लिओनार्ड जॉन्सन** (जन्म २९ डिसेंबर १९७४) हा माजी आंतरराष्ट्रीय इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू आणि मिडलसेक्स काउंटी क्रिकेट क्लबचा सध्याचा प्रशिक्षक आहे.

## संदर्भ 
वर्ग: इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग: पुरुष चरित्रलेख
डॅरेन पॅटिन्सन

**डॅरेन जॉन पॅटिनसन** (जन्म २ ऑगस्ट १९७९) हा एक इंग्लिश माजी क्रिकेट खेळाडू आहे जो व्हिक्टोरिया आणि नॉटिंगहॅमशायरकडून खेळला होता.

## संदर्भ 
वर्ग: इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग: पुरुष चरित्रलेख
ग्रॅहम ओनियन्स

**ग्रॅहम ओनियन्स** (जन्म ९ सप्टेंबर १९८२) हा एक इंग्लिश माजी क्रिकेट खेळाडू आहे.

## संदर्भ 
वर्ग: इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग: पुरुष चरित्रलेख
इरूला भाषा

**इरूलर** ही भारतातील तामिळनाडू, केरळ आणि कर्नाटक या राज्यांमधील निलगिरी पर्वतरांगांच्या परिसरात राहणाऱ्या इरुलर लोकांची द्रविड भाषा आहे.  या भाषेचा तमिळ भाषेशी जवळचा संबंध आहे. ही भाषा, बहुधा, तमिळ लिपीत लिहिली जाते.

## उदभव 
१९५५ मध्ये इरुलर भाषा ही एक स्वतंत्र दक्षिण द्रविड भाषा आहे जी तमिळशी, विशेषतः जुन्या तमिळशी संबंधित असून, या भाषेत काही काही कन्नड भाषेसारखी वैशिष्ट्ये असल्याचे सिद्ध करून भारतशास्त्रज्ञ कामिल झ्वेलेबिल यांनी पहिल्यांदा या भाषेचे वर्णन आणि वर्गीकरण केले होते. त्याआधी, पारंपारिकपणे या भाषेचे स्वतंत्र नाकारले जात होते किंवा त्यावर शंका घेतली जात होती आणि इरुलरचे वर्णन तमिळ आणि कन्नड यांचे कच्चे किंवा भ्रष्ट मिश्रण म्हणून केले जात होते.

कामिल झ्वेलेबिल यांच्या एका तात्पुरत्या गृहीतकानुसार, इरुला लोकसंख्यनेने मोठ्या प्रमाणात द्रविड-पूर्व लोकसंख्येने मानववंशशास्त्रीयदृष्ट्या एक प्राचीन पूर्व- किंवा प्रोटो-तमिळ बोली बोलण्यास सुरुवात केली, जी जवळजवळ पूर्णपणे त्यांच्या मूळ द्रविड-पूर्व भाषेवर लादण्यात आली होती. त्यानंतर हाच भाषेचा आधार बनलाआणि नंतर नीलगिरी परिसरातील इतर आदिवासी भाषांशी तसेच कन्नड, तमिळ आणि मल्याळम सारख्या मोठ्या आसपासच्या भाषांशी जावळी असल्यामुळे इरुलर भाषेवर या भाषांचा प्रभाव झाला असावा.  

## ध्वनीशास्त्र 
या सारण्यांमध्ये इरुलरचे स्वर  आणि व्यंजन    स्वनिम आहेत.

### स्वर 
झ्वेलेबिल आणि पेरियालवार यांनी स्वनव्यवस्थेत केंद्रीकृत  ला आधी सूचीबद्ध केले होते.  आणि  वेगळे करणारा खरा दर्जा स्पष्ट नाही.

### व्यंजने 
* या भाषेत /d/ आणि /r/ हे वेगवेगळे स्वनिम कसे आहेत हे अजून स्पष्ट नाही.

## संदर्भ 
## पुढील वाचन 
* 

वर्ग:भारतातील लुप्तप्राय भाषा
वर्ग:तामिळ नाडू मधील भाषा
वर्ग:केरळ मधील भाषा
मायकेल कार्बेरी

**मायकेल अलेक्झांडर कार्बेरी** (जन्म २९ सप्टेंबर १९८०) हा एक इंग्लिश माजी व्यावसायिक क्रिकेट खेळाडू आहे जो अलीकडेच लीसेस्टरशायर काउंटी क्रिकेट क्लबकडून खेळला होता.

## संदर्भ 
वर्ग: इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग: पुरुष चरित्रलेख
समित पटेल

**समित रोहित पटेल** (जन्म ३० नोव्हेंबर १९८४) एक इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू आहे.

## संदर्भ 
वर्ग: इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग: पुरुष चरित्रलेख
निक कॉम्प्टन

**निकोलस रिचर्ड डेनिस कॉम्प्टन** (जन्म २६ जून १९८३) हा दक्षिण आफ्रिकेत जन्मलेला इंग्लिश माजी कसोटीपटू आणि प्रथम श्रेणी क्रिकेट खेळाडू आहे जो नुकताच मिडलसेक्स काउंटी क्रिकेट क्लबकडून खेळला होता.

## संदर्भ 
वर्ग: इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग: पुरुष चरित्रलेख
सायमन केरिगन

**सायमन क्रिस्टोफर केरिगन** (जन्म १० मे १९८९) हा निवृत्त इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू आहे जो शेवटचा नॉर्थम्प्टनशायरकडून खेळला होता.

## संदर्भ 
वर्ग: इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग: पुरुष चरित्रलेख
सॅम रॉबसन

**सॅम डेव्हिड रॉबसन**  (जन्म १ जुलै १९८९) हा ऑस्ट्रेलियन-जन्मलेला इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू आहे जो मिडलसेक्स काउंटी क्रिकेट क्लबकडून खेळतो.

## संदर्भ 
वर्ग: इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग: पुरुष चरित्रलेख
ॲडम लिथ

**ॲडम लिथ** (जन्म २५ सप्टेंबर १९८७) हा माजी इंग्लिश कसोटी क्रिकेट खेळाडू आहे, जो २००७ पासून यॉर्कशायर काउंटी क्रिकेट क्लबकडून खेळला आहे. तो डावखुरा सलामीवीर फलंदाज आहे.

## संदर्भ 
वर्ग: इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग: पुरुष चरित्रलेख
कीर्ती सुरेश

**कीर्ती सुरेश** (जन्म: १७ ऑक्टोबर १९९२) ही एक भारतीय अभिनेत्री आहे जी प्रामुख्याने तमिळ, तेलगू, हिंदी आणि मल्याळम चित्रपटांमध्ये काम करते. तिच्या पुरस्कारांमध्ये एक राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, पाच दक्षिण भारतीय आंतरराष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार आणि दोन फिल्मफेर पुरस्कार दक्षिण यांचा समावेश आहे. कीर्तीला २०२१ च्या *फोर्ब्स इंडियाच्या*  ३० वर्षांखालील ३० यादीत स्थान देण्यात आले.

कीर्ती ही चित्रपट निर्माते जी. सुरेश कुमार आणि अभिनेत्री मेनका यांची मुलगी आहे. तिने २००० च्या दशकाच्या सुरुवातीला बाल कलाकार म्हणून तिच्या कारकिर्दीला सुरुवात केली आणि फॅशन डिझायनिंगचा अभ्यास केल्यानंतर चित्रपटांमध्ये परतली. २०१३ च्या मल्याळम चित्रपट *गीतांजली* मध्ये तिची पहिली मुख्य भूमिका होती, ज्यासाठी तिला सर्वोत्कृष्ट महिला पदार्पणासाठी दक्षिण भारतीय आंतरराष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार (मल्याळम) मिळाला.  *इधू एन्ना मयम* (२०१५) साठी तमिळ - सर्वोत्कृष्ट महिला पदार्पणासाठी SIIMA पुरस्कार जिंकल्यानंतर, कीर्तीने *रिंग मास्टर* (२०१४), *नेनू सैलाजा* (२०१६), *रजनीमुरुगन* (२०१६), *रेमो* (२०१६), *बैरवा* (२०१८), *सरकार* (२०१८), *नेणू लोकल* (२०१७), यांसारख्या यशस्वी चित्रपटांमध्ये काम केले.

*महानटी* (२०१८) या बायोपिकमध्ये सावित्रीची भूमिका साकारल्यामुळे तिला फिल्मफेर पुरस्कार आणि सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाला. तिला *दसरा* (२०२३) या अ‍ॅक्शन चित्रपटासाठी आणखी एक फिल्मफेअर सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा पुरस्कार मिळाला.

## वैयक्तिक जीवन 
कीर्ती सुरेश यांचा जन्म १७ ऑक्टोबर १९९२ रोजी तिरुवनंतपुरम, केरळ येथे झाला. तिचे वडील जी. सुरेश कुमार हे मल्याळी  नायर वंशाचे चित्रपट निर्माते आहेत तर तिची आई मेनका ही तमिळ अय्यंगार वंशाची अभिनेत्री आहे. तिला रेवती नावाची मोठी बहीण आहे.

चौथीपर्यंत, कीर्तीने तिचे शालेय शिक्षण चेन्नई, तामिळनाडू येथे केले. त्यानंतर तिने केरळमधील पट्टम येथील केंद्रीय विद्यालयात शिक्षण घेतले आणि नंतर चेन्नईला पर्ल अकादमीमध्ये सामील होण्यासाठी परत आली, जिथे तिने फॅशन डिझाइनमध्ये पदवी पूर्ण केली. अभिनयात काम करत असूनही, तिने सांगितले आहे की ती "डिझायनिंगमध्ये काम करण्याचा गंभीरपणे विचार करत होती". ती व्हायोलिन देखील वाजवते.
[इवलेसे| *[महानटी* चित्रपटासाठी राष्ट्रीय पुरस्कार प्राप्त करताना कीर्ती.]]
१५ वर्षांच्या नात्यानंतर, कीर्तीने १२ डिसेंबर २०२४ रोजी गोव्यात पारंपारिक तमिळ ब्राह्मण आणि मल्याळी ख्रिश्चन विवाह सोहळ्यात तिचा दीर्घकाळचा प्रियकर अँटनी थॅटिलशी लग्न केले. तो एक अभियंता आणि व्यापारी आहे आणि त्याचे कुटुंब केरळमधील कोची येथील आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री
वर्ग:इ.स. १९९२ मधील जन्म
वर्ग:मल्याळम चित्रपटातील बाल अभिनेत्री
वर्ग:मल्याळम दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
वर्ग:तेलुगू चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:मल्याळम चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय अभिनेत्री
वर्ग:तमिळ अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
अंबिका बेरी

**अंबिका बेरी** (पूर्वाश्रमीच्या: **अंबिका सभरवाल)** या भारतीय कलादालनाच्या (इंडियन  आर्ट गॅलरीच्या) मालक आहेत. अंबिका जुन्या कचऱ्यापासून अशा कलाकृतींना जन्म देते ज्यामुळे लोकांच्या घरांचे सौंदर्य वाढते. जुन्या वस्तूंपासून बनवलेल्या अमूल्य कलाकृतींनी, त्यांनी मैहरच्या इचौल या गावाला अद्भुत कलेचे केंद्र बनवले आहे. हे गाव आता कलाकार, लेखक आणि शिल्पकारांसाठी भारतातील सर्जनशील आश्रयस्थान बनले आहे. याकामासाठी बेरी यांना २०१८ साली नारी शक्ती पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.

बेरी ह्या एक कलादालनाच्या संस्थापक आहेत. हे कलादालन सन १९९० मध्ये कोलकाता येथे उघडले गेले होते. या कलादालनाला गॅलरी संस्कृती असे संबोधले जाते.

बेरी यांनी मैहरमध्ये राहणारे बंगाली सरोद वादक, बहु-वादन वादक आणि संगीतकार अलाउद्दीन खान यांचे घर पुनर्संचयित केले. या घराचे तीन भाग केले असून पैकी दुसऱ्या भागात कलाकारांसाठीचे निवासस्थान बनवण्यात आले, तर तिसऱ्या क्षेत्रात लेखकांसाठीची सोय करण्यात आली आहे. यात तीन एकरांच्या शिल्पकला पार्कचा समावेश करण्यात आला आहे. हा 
परिसर प्रदर्शनासाठी असलेल्या कलाकृतींनी भरलेला आहे, ज्यामध्ये सरोद वाजवणाऱ्या अल्लाउद्दीन खानचा पुतळा देखील आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:नारी शक्ती पुरस्कारविजेते
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९५८ मधील जन्म
सॅमसंग एसजीएच-सी मालिकेतील भ्रमणध्वनी

**सॅमसंग एसजीएच-सी** हे सॅमसंग कंपनीने विकलेले भ्रमणध्वनी आहेत.

## प्रकार 
### एसजीएच-सी 
* सी१००
* सी११०
* सी१२०
* सी१२८
* सी१३०
* सी१४०
* सी१४०आय
* सी१७०
* सी१८०
* सी२००
* सी२००सी
* सी२०७
* सी२०८
* सी२१०
* सी२१६
* सी२२५
* सी२३०
* सी२४०
* सी२५०
* सी२६०
* सी३००
* सी३०८
* सी४००
* सी४१७
* सी५०६
* सी५१०
* सी५१६
* सी५२०
* सी३३००

### इतर 
* सी३०५०
* सी३३०३ आय (चॅम्प)
* सी६११२ सी

सी-एसजीएच
बिलाल शाह

**बिलाल शाह** (जन्म २४ मार्च १९९८) हा पाकिस्तानी क्रिकेट खेळाडू आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:ओमानचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग: पुरुष चरित्रलेख
मिझो हमेईछे इन्सुइहखावम पॉल

**मिझो हमेईछे इन्सुइहखावम पॉल (इंग्रजी:Mizo Hmeichhe Insuihkhawm Pawl)** (मिझो भाषेत:स्त्रियांना एकत्र बांधणे) लघुरूप – "MHIP" संघटनेची स्थापना ६ जुलै १९७४ रोजी भारतातील मिझोरम या केंद्रशासित प्रदेशात झाली. महिलांना सक्षम बनवणे आणि महिलांच्या हक्कांना पाठिंबा देणे हे या संघटनेचे उद्दिष्ट आहे. २००९ मध्ये दिल्ली उच्च न्यायालयाने समलिंगी संबंधांना कायदेशीर मान्यता देण्याच्या निर्णय दिला. याच्या विरोधात MHIP सह मिझोरम उपा पॉल (MUP), यंग मिझो असोसिएशन (YMA) आणि मिझो झिरलाई पॉल (MZP) आदी संघटना एलजीबीटी विरोधी आघाडीत सामील झाल्या.

२०१३ मध्ये, मिझोरम विधानसभेत प्रस्तावित केलेल्या अनेक विधेयकांच्या मागे MHIP चा हात होता. यात मिझो विवाह विधेयक, मिझो वारसा विधेयक आणि मिझो घटस्फोट विधेयक यांचा समावेश आहे. २०१८ च्या विधानसभा निवडणुकीत, MHIP ने जास्तीत जास्त महिलांना उमेदवार म्हणून उभे राहण्याचे आवाहन केले. ज्यामुळे मिझोरामच्या विधानसभेत महिलांचा समावेश वाढला. MHIP चे नेतृत्व प्रथम. बी संगखुमी आणि नंतर लालथलामुआनी यांनी केले.

## सन्मान आणि पुरस्कार 
मिझोरममध्ये, ६ जुलै हा दिवस MHIP दिन म्हणून साजरा केला जातो. यादिवशी मिझोरम मध्ये राष्ट्रीय बँकांना देखील सुट्टी दिली जाते.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतातील महिलांचे अधिकार
वर्ग:नारी शक्ती पुरस्कारविजेते
टोबी रोलँड-जोन्स

**टोबियास स्केल्टन रोलँड-जोन्स** (जन्म २९ जानेवारी १९८८) एक इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू आहे.

## संदर्भ 
वर्ग: इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग: पुरुष चरित्रलेख
मार्क स्टोनमन

**मार्क डॅनियल स्टोनमन** (जन्म २६ जून १९८७) हा एक इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू आहे जो अलीकडेच मिडलसेक्स काउंटी क्रिकेट क्लब आणि इंग्लंडसाठी खेळला आहे. त्याने ऑगस्ट २०१७ मध्ये इंग्लंडकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. तो डाव्या हाताने फलंदाजी करतो आणि सामान्यतः सलामीवीर फलंदाज म्हणून खेळतो.

## संदर्भ 
वर्ग: इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग: पुरुष चरित्रलेख
बागेश्वर धाम बालाजी मंदिर

**बागेश्वर धाम बालाजी मंदिर** हे भारतातील मध्य प्रदेश राज्यात स्थित हनुमानाला समर्पित एक हिंदू मंदिर आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:हिंदू मंदिरे
वर्ग:छत्तरपूर जिल्हा
मेसन क्रेन

**मेसन सिडनी क्रेन** (जन्म १८ फेब्रुवारी १९९७) हा एक इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू आहे जो ग्लॅमॉर्गनकडून खेळतो.

## संदर्भ 
वर्ग: इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग: पुरुष चरित्रलेख
सरन्या पोनवन्नन

इवलेसे|सरन्या पोनवन्नन
**सरन्या पोनवन्नन** (जन्म **शीला क्रिस्टीना**) ही एक भारतीय अभिनेत्री आहे जी प्रामुख्याने तमिळ, तेलुगू आणि मल्याळम आणि काही कन्नड भाषेतील चित्रपटांमध्ये काम करते. तिने २०२२ मध्ये *चुप: रिव्हेंज ऑफ द आर्टिस्ट* या हिंदी चित्रपटातही काम केले आहे. सरन्याने मणी रत्नमच्या *नायकन* (१९८७) मध्ये मुख्य भूमिकेतून अभिनय क्षेत्रात पदार्पण केले आणि १९८७ ते १९९६ पर्यंत तिने मुख्य भूमिका साकारल्या. आठ वर्षांच्या विश्रांतीनंतर, ती २००३ मध्ये पात्र अभिनेत्रीच्या भूमिकेत चित्रपटांमध्ये परतली. तिच्या २५ वर्षांहून अधिक काळच्या कारकिर्दीत तिने एक राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, दोन तमिळनाडू राज्य चित्रपट पुरस्कार आणि पाच फिल्मफेर पुरस्कार दक्षिण यासह अनेक पुरस्कार जिंकले आहेत.

## कारकीर्द 
१९८७ मध्ये कमल हासन यांच्या विरुद्ध मुख्य अभिनेत्री म्हणून सरन्याने मणिरत्नम यांच्या *नायकन* या चित्रपटातून तमिळ भाषेत पदार्पण केले.   १९८९ मध्ये तिने *नीरजनम*  या चित्रपटात तेलुगू भाषेत पहिला अभिनय केला; त्याच वर्षी तिने मल्याळम चित्रपट *अर्थम* मध्ये पदार्पण केले ज्यामध्ये मामूट्टीसोबत तिने अभिनय केला होता.

१९९६ मध्ये तिने *आप्पाजी* चित्रपटासोबत कन्नडमध्ये पदार्पण केले. १९९६ नंतर तिने अभिनय सोडला. २००० मध्ये ती विनोदी टेलिव्हिजन मालिका, *वीट्टुक्कु वीडू लूटी* मध्ये मुख्य भूमिका साकारत होती आणि त्यानंतर इतर प्रकल्पांमध्ये काही सहाय्यक भूमिका स्वीकारल्या. २००५ मधील तमिळ चित्रपट *थवामाई थवामीरुंधू* हा तिचा मोठा यश होता, त्यानंतर तिने दक्षिण भारतातील एक प्रमुख आणि आघाडीची अभिनेत्री म्हणून स्वतःची स्थापना केली. २०१७ पर्यंत, ती दक्षिण भारतीय चित्रपट उद्योगातील सर्वाधिक मानधन घेणाऱ्या पात्र अभिनेत्रींपैकी एक होती.

तिने *अचमिंद्री* (२०१६) मध्ये खलनायिकेची भूमिका देखील केली आहे.

## वैयक्तिक जीवन 
सरन्या यांचा जन्म चेन्नई येथील एका कॅथोलिक ख्रिश्चन कुटुंबात झाला. ती मल्याळम चित्रपट दिग्दर्शक ए.बी. राज यांची मुलगी आहे,  ज्यांनी ७५ हून अधिक चित्रपटांचे दिग्दर्शन केले आहे. तिचे कुटुंब केरळमधील अलप्पुळा येथील आहे. तिने १९९५ मध्ये अभिनेता-दिग्दर्शक पोनवन्ननशी लग्न केले ज्यांनी तिच्यासोबत *करुथम्मा* (१९९४) मध्ये सह-कलाकार म्हणून काम केले होते. या जोडप्याला दोन मुली आहेत.

## संदर्भ 
वर्ग:तमिळ दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
वर्ग:कन्नड चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:तेलुगू चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री
वर्ग:भारतीय चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:मल्याळम चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९७० मधील जन्म
मिताली जगताप वराडकर

**मिताली जगताप वराडकर** ही एक भारतीय अभिनेत्री आहे जी मराठी चित्रपटसृष्टीत काम करते. ती *बाबू बँड बाजा* (२०१०) मधील तिच्या भूमिकेसाठी ओळखली जाते, ज्याने तिला ५८ व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमध्ये सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळवून दिला. "परिस्थितीने नाकारलेल्या भविष्यापेक्षा आपल्या मुलासाठी चांगले भविष्य मिळवून देण्यासाठी झटणाऱ्या आईचे कौशल्यपूर्ण चित्रण" करण्यासाठी ज्युरीने हा पुरस्कार प्रदान केला.

वराडकर ही एक प्रशिक्षित शास्त्रीय नृत्यांगना आहे आणि तिने चित्रपट कारकिर्दीत येण्यापूर्वी औरंगाबाद, महाराष्ट्र येथे प्रायोगिक रंगभूमीवर काम केले आहे.

लग्नाच्या छोट्या विरामानंतर ती पुन्हा *बाबू बँड बाजा* (२०१०) मध्ये अभिनयास परतली. पुणे आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवात हा झळकला ज्यात तिने बाबूच्या आईची भूमीका साकारली.

## चित्रपटांची यादी 
## संदर्भ 
वर्ग:राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री
वर्ग:भारतीय चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
सुरभी लक्ष्मी

**सुरभी सी.एम.**, जिला **सुरभी लक्ष्मी** म्हणूनही ओळखले जाते, ही एक भारतीय चित्रपट, दूरदर्शन आणि नाट्य अभिनेत्री आहे जी मल्याळम चित्रपट आणि दूरदर्शनमध्ये काम करते. २०१६ मध्ये मल्याळम चित्रपट *मिन्नामिनुंगु* मध्ये एका संघर्षशील मध्यमवयीन आईची भूमिका साकारल्याबद्दल तिला सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाला.

मीडिया वन टीव्हीवर २०१४ मध्ये सुरू झालेल्या मल्याळम कॉमिक टेलिव्हिजन मालिका *एम८० मूसा* मधील पथूच्या भूमिकेसाठी ती ओळखली जाते.

## वैयक्तिक जीवन 
लक्ष्मीचा जन्म १६ नोव्हेंबर १९८६ रोजी अँडी आणि राधा यांच्या घरी झाला. ती केरळमधील नारिककुनी, कोळिकोड येथील आहे. तिने कलाडी येथील श्री शंकराचार्य संस्कृत विद्यापीठातून भरतनाट्यममध्ये कला शाखेची पदवी (बीए) मिळवली आणि प्रथम क्रमांक मिळवला. २०१७ पासून, ती श्री शंकराचार्य संस्कृत विद्यापीठात परफॉर्मिंग आर्ट्समध्ये पीएच.डी. करत आहे.

## कारकीर्द 
२००८ मध्ये, लक्ष्मीने अमृता टीव्हीवरील रिॲलिटी शो *"बेस्ट अ‍ॅक्टर"* जिंकला. त्या आधी २००५ मध्ये जयराज दिग्दर्शित *बाय द पीपल* या मल्याळम चित्रपटातून तिने आपली कारकीर्द सुरू केली. २००८ मध्ये तिने अनेक चित्रपटांमध्ये छोट्या-मोठ्या भूमिका साकरल्या.  २०१४ मध्ये, मल्याळम आणि तमिळ चित्रपट *वायाई मूडी पैसुम* प्रदर्शित झाला. 

२०१७ मध्ये तिचा प्रमुख भूमिकेतला तिला चित्रपट  *मिन्नामिनुंगु*  प्रदर्शित झाला. ६४ व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमध्ये सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार तसेच केरळ राज्य चित्रपट पुरस्कारांमध्ये विशेष ज्युरी उल्लेख हे तिला तिच्या भूमिकेसाठी मिळाले. केरळ फिल्म क्रिटिक्स असोसिएशन पुरस्कारांमध्ये तिला ह्याच चित्रपटासाठी दुसरा सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा पुरस्कारही मिळाला. या चित्रपटात, सुरभी एका एकटी आईची भूमिका साकारते, जिला पोट भरण्यासाठी आणि तिच्या मुलीला चारूला शिक्षण देण्यासाठी अनेक नोकऱ्या कराव्या लागतात. मोठी झाल्यावर, चारू तिच्या प्रियकरासोबत कॅनडाला पळून जाण्याचा निर्णय घेते; परंतु ती तिच्या आईला सांगते की ती उच्च शिक्षणासाठी जात आहे. सुरभी एका वृद्ध आईची भूमिका साकारते, जिच्या पात्राचे नाव चित्रपटात सांगितलेले नाही. गरीब परिस्थितीत, तिला आता तिच्या मुलीसाठी ६ लाख रुपये साठवावे लागतात.

२०२० मधील *ज्वालामुखी* चित्रपटातील कामगिरीसाठी देखील तिला फिल्म क्रिटिक्स असोसिएशन पुरस्कारांमध्ये सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा पुरस्कार मिळाला.

## संदर्भ 
वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:मल्याळम दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
वर्ग:राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री
वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय अभिनेत्री
वर्ग:भारतीय चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:मल्याळम चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९८६ मधील जन्म
टिम अँब्रोझ

**टिमोथी रेमंड अ‍ॅम्ब्रोस** (जन्म १ डिसेंबर १९८२) हा एक निवृत्त ऑस्ट्रेलियन-जन्म असलेला इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू आहे जो आंतरराष्ट्रीय स्तरावर खेळाचे तिन्ही स्वरूप खेळला आहे.

## संदर्भ 
वर्ग: इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग: पुरुष चरित्रलेख
जगताप

**जगताप** घराणे हे शिवपूर्वकालीन प्राचीन असे मातब्बर ९६ कुळी मराठा घराणे आहे. जगत्पती/जगत्प्रतापी या नावाचा अपभ्रंश  होऊन जगताप हे नाव प्रचलित झाले.  भरतपूर वरून सोमवंशी (चंद्रवंशी ) राजा वासुसेना यांचे वंशज **सासवड व पणदरे** या ठिकाणी येऊन स्थायिक झाले. जगताप घराण्यामध्ये **सरकार, सरदार , देशमुख, जहागीरदार , पाटील**, व इतर अनेक पदव्या मिळाल्या.

जगतापांचे गोत्र वड आणि गोत्र मांडाव्य/ अत्री आहे .

**राजगादी** : भरतपूर   **निशाण** :  ध्वजस्तंभावरील गणपती

* **हरजीराजे जगताप** हे जगताप कुळातील मुळेपुरुष आहेत.
* **सरदार गोदाजीराजे जगताप** हे  त्यांच्या शौर्यासाठी प्रसिद्ध असलेल्या शिवाजी महाराजांच्या सैन्यात होते. ते छत्रपती शिवाजी महाराजांचे जवळचे बालपणीचे मित्र होते. शिवाजी महाराजांनी जिंकलेल्या पहिल्या किल्ल्यासाठी त्यांनी तोरणा किल्ल्यावरील हल्ल्यात भाग घेतला होता.
* **सरदार खंडोजी जगताप** **व** **सरदार कृष्णाजी जगताप**:पणदरे गावातील शिवाजी महारांजांच्या सैन्याखालील मराठा सरदार

वर्ग:मराठी आडनावे
साकावर मुइटुई

**साकावर मुइटुई** हे एक पर्यटन स्थळ आहे. जे ऐझॉल, मिझोरम भारत येथून सुमारे  अंतरावर आहे. या ठिकाणाची समुद्रसपाटीपासून उंची  आहे. हे पर्यटन स्थळ लुशाई पर्वतरांगेचा भाग आहे.

## रिडगेलिन ट्रेल 
डोंगराच्या शिखरापासून मुख्य रस्त्यापर्यंत दरवर्षी डाऊनहिल ट्रॅक राइड स्पर्धा आयोजित केल्या जातात.

## स्कायवॉक आणि रोपवे 
पर्यटन मंत्री जॉन रोटलुआंग्लियाना यांनी 3 एप्रिल 2018 रोजी इको-ॲडव्हेंचर सर्किट आयझॉल-सकावरमुइतुई त्लांग (स्कायवॉक आणि रोपवे) चे भूमिपूजन केले. सिफिर आणि लुंगडाई गावाकडून दान केलेल्या जमिनीवर स्कायवॉकच्या विकासासाठी ९९ कोटी रुपये मिळाले होते. २०२२ मध्ये भ्रष्टाचारविरोधी मंडळाने नोंदवलेल्या भ्रष्टाचाराच्या प्रकरणांसह रोपवे आणि स्कायवॉक अपूर्ण आहेत. हे आरोप तत्कालीन मंत्री जॉन रोटलुआंग्लियाना आणि माजी संचालक यांच्याविरोधात केले होते.

## संदर्भ 
वर्ग:Infobox mapframe without OSM relation ID on Wikidata
वर्ग:विकिडाटामध्ये गुणक अनुपलब्ध
श्रीलेखा मुखर्जी

**श्रीलेखा मुखर्जी** ही एक भारतीय अभिनेत्री आहे, ज्यांनी बंगाली चित्रपटांमध्ये प्रमुख काम केले आहे. १९८९ च्या *परशुरामर कुठार* या चित्रपटातील तिच्या मुख्य भूमिकेसाठी ती ओळखली जाते, ज्यासाठी तिला सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाला. १९९४ मधील *शिल्पी*  चित्रपटासाठी तिला बंगाल फिल्म जर्नलिस्ट असोसिएशन - सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्रीचा पुरस्कार मिळाला.

तिने *बोरोलर घोर* (२०१२) या द्विभाषिक आसामी-बंगाली रोमँटिक चित्रपटात देबस्मिता बेनर्जी (मुक्ता) च्या आईची भूमिका देखील केली होती. या चित्रपटाचे दिग्दर्शन आणि निर्मिती मणी सी. कप्पन यांनी केली होती.

## संदर्भ 
वर्ग:जन्म वर्ष गहाळ (जिवंत लोक)
वर्ग:बंगाली चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री
वर्ग:भारतीय चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:बंगाली अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
अनन्या चॅटर्जी

**अनन्या चॅटर्जी** ही एक भारतीय अभिनेत्री आहे जी बंगाली चित्रपटांमध्ये काम करते. राष्ट्रीय पुरस्कार मिळवणाऱ्या *अबाहोमन* मधील तिच्या भूमिकेसाठी ती प्रसिद्ध आहे. तिने तिच्या कारकिर्दीची सुरुवात टीव्ही अभिनेत्री म्हणून केली. तिने अनेक टीव्ही मालिका आणि चित्रपटांमध्ये काम केले, ज्यात अंजन दत्त दिग्दर्शित तीन मालिका समाविष्ट आहेत. ऋतुपर्णो घोष दिग्दर्शित *अबाहोमन*  या चित्रपटातील भूमिकेसाठी तिला सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाला.

## सुरुवातीचे जीवन आणि शिक्षण 
कोलकाता येथे वाढलेल्या चॅटर्जी यांनी जी.डी. बिर्ला सेंटरमध्ये शिक्षण घेतले आणि १९९४ मध्ये दहावीची बोर्ड परीक्षा उत्तीर्ण केली. चॅटर्जी यांनी कलकत्ता विद्यापीठाच्या संलग्न पदवीपूर्व महिला महाविद्यालय, जोगमाया देवी महाविद्यालयातून सूक्ष्मजीवशास्त्राचा अभ्यास केला.

## कारकीर्द 
चॅटर्जी ह्या ममता शंकर यांच्या नृत्य संस्थेत विद्यार्थिनी म्हणून होत्या आणि त्यांनी टेलिव्हिजनवर अभिनय कारकिर्दीची सुरुवात केली. *दिन प्रतिदिन* या टीव्ही मालिकेत त्यांनी रुद्रनील घोष यांच्यासोबत काम केले आणि *तिथिर अतिथी*, *अलेया* आणि *अनन्या* सारख्या टिव्ही मालिकांमध्येही काम केले. त्यानंतर, तिने शरण दत्ताच्या थ्रिलर *रात बरोटा पाच* (२००५) द्वारे तिच्या चित्रपटसृष्टीत पदार्पण केले.

२००९ मध्ये, सुमन घोष यांच्या *द्वांदो* मध्ये ती अनुभवी अभिनेता सौमित्र चॅटर्जी यांच्यासोबत दिसली आणि त्यानंतर अनुप सेनगुप्ताच्या *मामा भागणे* (२००९) मध्ये तिच्या अभिनयाचे पुन्हा एकदा "अद्भुत" म्हणून पुनरावलोकन करण्यात आले. तथापि, २०१० मध्ये प्रदर्शित झालेल्या ऋतुपर्णो घोषच्या *अबोहोमन* या चित्रपटाने तिला एक प्रतिष्ठित अभिनेत्री म्हणून स्थापित केले आणि  तिला सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा पहिला राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाला. कमलेश्वर मुखर्जी दिग्दर्शित २०१२ मध्ये आलेल्या बंगाली चित्रपट *मेघे ढाका तारा* मध्ये चॅटर्जी यांनी नीलकंठ बागचीची पत्नी दुर्गाची भूमिका साकारली होती.

तिने झी बांग्ला वाहिनीवर प्रसारित होणाऱ्या लोकप्रिय बंगाली मालिकेतील *सुबर्नोलता* मध्ये मुख्य भूमिका साकारली होती.

## संदर्भ 
वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय अभिनेत्री
वर्ग:भारतीय चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:कलकत्ता विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी
वर्ग:राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री
वर्ग:कोलकाता येथील अभिनेत्री
वर्ग:बंगाली चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:इ.स. १९७० मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
मोलोया गोस्वामी

**मोलोया गोस्वामी** ही एक भारतीय अभिनेत्री आहे जी आसामी चित्रपटांमध्ये काम करते. तिच्या उल्लेखनीय चित्रपटांमध्ये *अग्निस्नान*, *फिरिंगोटी* आणि *कॅलेंडर* यांचा समावेश आहे. १९९२ च्या ३९ व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमध्ये, तिला *फिरिंगोटी* मधील तिच्या अभिनयासाठी सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा पुरस्कार मिळाला.

मोलोया यांनी १९८१ मध्ये प्रदीप गोस्वामी यांच्याशी लग्न केले. या जोडप्याला दोन मुली आहेत, निमिषा गोस्वामी आणि निशिता गोस्वामी. निशिता देखील एक अभिनेत्री आहेत.

## संदर्भ 
वर्ग:जन्म वर्ष गहाळ (जिवंत लोक)
वर्ग:भारतीय चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय अभिनेत्री
वर्ग:राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री
वर्ग:आसामी व्यक्ती
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
दर्शना गुप्ता

**दर्शना गुप्ता** ह्या एक भारतीय समाजसेविका होत्या. या सामूहिक विवाह आयोजित करीत असत. त्या बनारसी दास गुप्ता फाउंडेशनच्या सचिव होत्या. २०१९ मध्ये आंतरराष्ट्रीय महिला दिनी भारताच्या राष्ट्रपतींनी त्यांना नारी शक्ती पुरस्काराने सन्मानित केले. गुप्ता यांनी ५०० जोडप्यांचे सामूहिक लग्न आयोजित केले होते. या जोडप्यांना पारंपारिक खर्चिक लग्न आणि हुंडा परवडत नसल्यामुळे विवाह करणे कठीण झाले होते.

## जीवन 
दर्शना यांचे बनारसी दास गुप्ता यांचा मुलगा अजय गुप्ता यांच्याशी लग्न झाले होते. बनारसी दास गुप्ता यांचे २००७ मध्ये वयाच्या ९० व्या वर्षी निधन झाले. ते काहीकाळ हरियाणा राज्याचे मुख्यमंत्री होते.

त्या वर्षी बनारसी दास गुप्ता फाउंडेशनची स्थापना अजय आणि दर्शना गुप्ता यांनी केली. ही फाउंडेशन फरिदाबादमध्ये एक नोंदणीकृत विना 
अनुदानित संस्था असून या संस्थेचे अध्यक्ष अजय गुप्ता तर सचिव दर्शना गुप्ता हे होते.

[इवलेसे| दर्शना गुप्ता यांना राष्ट्रपतींच्या हस्ते [नारी शक्ती पुरस्कार प्रदान करण्यात आला]]
हे फाउंडेशन गरीब लोकांच्या लग्नाच्या समस्येवर काम करते. सर्वसामान्य माणूस पारंपारिकपणे महागड्या पद्धतीने आणि हुंड्याच्या देवाणघेवाणीने हतबल होत असतो. या परंपरांमुळे अनेक लोक जोडीदाराची इच्छा असूनही लग्न करू शकत नाहीत. या फाउंडेशनने अशा लोकांची शेकडो लग्ने आयोजित केली आहेत. पंचकुलामध्ये २५० जणांची सुरुवातीची तुकडी इतकी यशस्वी झाली की प्रादेशिक सरकारने प्रत्येक जोडप्याला $११,००० अनुदान देण्याचा निर्णय घेतला.

२०१९ मध्ये गुप्ता यांना तत्कालीन राष्ट्रपती रामनाथ कोविंद यांच्या हस्ते नारी शक्ती पुरस्कार देऊन  सन्मानित करण्यात आले. हा पुरस्कार आंतरराष्ट्रीय महिला दिनी प्रदान करण्यात आला. गुप्ता यांचे कौतुक करताना भारताचे तत्कालीन पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी "सामाजिक प्रेरणा" असे संबोधले. गुप्ता यांनी जात, धर्म किंवा इतर कोणताही भेद न पाळता वंचितांसाठी ३,५०० हून अधिक विवाह आयोजित केल्याचे प्रशस्तिपत्रात नमूद केले आहे. थाटामाटात खर्चिक लग्न न केल्याने वाचवलेले पैसे म्हणजे त्या महिलांच्या शिक्षणासाठी किंवा व्यावसायिक प्रशिक्षणासाठीची सोय होय. कदाचित अशा महिला अविवाहित राहिल्यामुळे "सामाजिक बळी" देखील बनल्या असत्या.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
वर्ग:भारतीय समाजसेविका
वर्ग:नारी शक्ती पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. २०२३ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
ॲनी मार्गारेट रॉबिन्सन

**ॲनी मार्गारेट रॉबिन्सन** ऊर्फ श्रद्धावान (जन्म - ४ जून १९४२, मृत्यू - १९ जुलै २०२२  भाषांतरकार, संशोधक, प्रशासक या विविध भूमिकेतून त्या ओळखल्या जातात.  

## कार्य 
* ऑरोविलमध्ये दाखल झाल्यानंतर सर्वप्रथम त्यांच्यावर शिक्षिका या नात्याने जबाबदारी सोपविण्यात आली.
* सावित्री भवनच्या निर्मितीपासून ॲनी यांचा त्यामध्ये सहभाग होता.ऑगस्ट १९९९ पासून त्या या प्रकल्पाच्या समन्वयक म्हणून काम पाहू लागल्या.

## प्रकाशित लेखन 
* ॲनी यांच्या कविता, कथा, लेख, पुस्तक परिचय इत्यादी साहित्य मदर इंडिया आणि हेरिटेज या नियतकालिकात प्रकाशित झाले आहे.
* काव्यसंग्रह - स्टार्स इन द सूप 
* इंग्लिश ऑफ सावित्री (१२ खंड)

## पुरस्कार आणि सन्मान 
२०१२ साली त्यांना ऑरोरत्न पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले होते. 

## अधिक माहितीसाठी 
ॲनी यांच्या मुलाखती

इंग्लिश ऑफ सावित्री (व्याख्याने)

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९४२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०२२ मधील मृत्यू
वर्ग:इंग्लिश लेखिका
वर्ग:ऑरोविल
वर्ग:इंग्लिश कवयित्री
मिनी वासुदेवन

**मिनी वासुदेवन** (१९६५ (?) - ) या कोइंबतूर येथील एक भारतीय पशुप्रेमी कार्यकर्त्या आहेत. त्यांना २०१९ मध्ये नारी शक्ती पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.

## प्रारंभिक जीवन 
वासुदेवन यांचा जन्म सुमारे १९६५ मध्ये झाला. अकरा वर्षांची असताना वासुदेवन यांनी मांसाहारासाठी एक कोंबडी कापताना पाहिली. हे न पटल्याने त्यांनी शाकाहारी होण्याचा निर्णय घेतला. मिनी वासुदेवन ह्या १९८२ च्या बॅचमधील कझकूटम येथील सैनिक स्कूलच्या माजी विद्यार्थीनी आहेत. पुढे 
वासुदेवन यांनी आपले अभियांत्रिकी पर्यंतचे शिक्षण पूर्ण केले. लग्ना नंतर वासुदेवन ह्या आपल्या पती मधु गणेश सह काहीकाळ अमेरिकेत वास्तव्यास होत्या. तत्पूर्वी रस्त्यावरील मोकाट कुत्र्यांना मिळणाऱ्या क्रूर वागणुकीबद्दल त्यांनी मनेका गांधींशी पत्रव्यवहार केला होता. सुरुवातीला गांधींना त्या परदेशी नागरिक आहेत असे वाटल्याने त्यांच्याकडे थोडे दुर्लक्ष केले. नंतर गांधींना कळले की वासुदेवन ह्या कोइम्बतूरमध्ये राहतात तेव्हा त्यांनी वासुदेवन यांना यावर काहीतरी तोडगा काढण्यास सुचवले.

त्यांनी एक कर्मचारी, एक मदतनीस आणि एक पशुवैद्यकीय डॉक्टर यापासून सुरुवात केली. आता एनजीओ आणि केंद्रात दोन पशुवैद्य आणि ७० हून अधिक लोक सहभागी आहेत. मार्च २०१८ पर्यंत, त्यांनी किमान ५०,००० कुत्र्यांना बऱ्यापैकी मदत केली. ज्यामध्ये २५,००० कुत्र्यांची नसबंदी करण्यात आली आहे. तर उर्वरित कुत्र्यांना दत्तक घेण्यात आले आहे किंवा त्यांची सुटका करून पुनर्वसन करण्यात आले. २०१९ मध्ये महिला आणि बाल विकास मंत्रालयाने वासुदेवन यांना नारी शक्ती पुरस्कारासाठी निवडले होते. भारतातील महिलांसाठीचा हा सर्वोच्च पुरस्कार मानल्या जातो.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय अभियंते
वर्ग:नारी शक्ती पुरस्कारविजेते
वर्ग:कन्नड व्यक्ती
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९६५ मधील जन्म
उमाश्री

**उमाश्री** (जन्म: १० मे १९५७) ही एक भारतीय अभिनेत्री आणि राजकारणी आहे. ती कन्नड चित्रपटांमध्ये, विशेषतः पात्र भूमिका आणि सहाय्यक भूमिकांमध्ये दिसते. २००८ च्या कन्नड चित्रपट *गुलाबी टॉकीज* मधील गुलाबीच्या भूमिकेसाठी तिला सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाला.

२०१३ मध्ये, उमाश्री कर्नाटकातील सिद्धरामय्या यांच्या सरकारमध्ये विधानसभेच्या सदस्या झाल्या  जिथे त्या महिला आणि बालविकास,  दिव्यांग आणि ज्येष्ठ नागरिकांचे सक्षमीकरण, कन्नड भाषा आणि संस्कृती मंत्री होत्या. त्या भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाच्या आहे.

## वैयक्तिक जीवन 
उमाश्रीचा जन्म देवांगा कुटुंबात झाला. तिला दोन मुले आहेत, गायत्री नावाची मुलगी, जी दंतचिकित्सक आहे आणि विजयकुमार नावाचा मुलगा, जो वकील आहे, ज्यांना एकटीने वाढवले आहे.

## राजकारण 
उमाश्री ग्रामीण आणि वंचित महिलांना आधार देण्यासारख्या सकारात्मक सामाजिक उपक्रमांमध्ये सहभागी होते. ती ग्रामीण खेड्यांमध्ये त्यांच्या गरजा अधोरेखित करण्यासाठी रंगमंचावर सादरीकरण करते. २०१३ मध्ये तेरडाल विधानसभा मतदारसंघातून (काँग्रेस पक्ष) सदस्य म्हणून निवडून आल्यामुळे उमाश्रीला तिचे काम सुरू ठेवता आले. २०१३ कर्नाटक विधानसभा निवडणूकीत त्यांना ४६.३१% मत मिळाले. त्या आधी २००८ च्या निवडणूकीत त्या अपयशी ठरल्या होत्या. पुढे २०१८ मध्ये पण त्या निवडणूक हरल्या. मे २०१३ ते मे २०१८ त्या महिला आणि बालविकास, कन्नड आणि संस्कृती मंत्री आहेत. २१ ऑगस्ट २०२३ मध्ये त्यांना राज्यपालांच्या अधिकारातील कर्नाटक विधान परिषदेतील नामांकीत जागा मिळाली. 

## अभिनय कारकीर्द 
उमाश्रीला ग्रामीण, पौराणिक आणि व्यावसायिक नाटकांचा अनुभव आहे. तिच्या दिग्दर्शकांमध्ये फ्रिट्झ बेनेविट्झ, बी.व्ही. कारंथ, गिरीश कर्नाड, सी.जी. कृष्णस्वामी, आर. नागेश आणि टी.एस. नागभरणा यांचा समावेश आहे. ती बंगळुरूच्या रंगसंपदा हौशी नाट्यगटाची सदस्य आहे.

उमाश्रीने १९८४ मध्ये काशीनाथ यांच्या *अनुभव* या चित्रपटात सहाय्यक भूमिकेतून तिच्या चित्रपट कारकिर्दीला सुरुवात केली. पण त्याआधी ती टी.एस. नागभरणा दिग्दर्शित १९८० मध्ये *बनगरडा जिंके* या कन्नड चित्रपटात दिसली होती.

तथापि, त्यात तिला काही प्रमाणात विनोदी भूमिकांशी जोडले गेले. तिने अभिनेते एन.एस. राव आणि नंतर दिनेश, द्वारकिश, म्हैसूर लोकेश, सिहिकाही चंद्रू, उमेश, रमेश भट, मुख्यमंत्री चंद्रू, दोड्डन्ना आणि करीबसवैया यांच्यासोबत काम केले. तिच्या दिग्दर्शकांमध्ये एस.व्ही. राजेंद्र सिंग बाबू, भार्गव, सिंगीथम श्रीनिवास राव, पेराला, के.व्ही. राजू, विजय, दोराई भगवान, द्वैराकिश, डी राजेंद्र बाबू, दिनेश बाबू, व्ही रविचंद्रन, पुरी जगन्नाथ आणि योगराज भट यांचा समावेश होता.

## पुरस्कार 
सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्रीसाठी कर्नाटक राज्य चित्रपट पुरस्कार

* १९८८ - *यारू होने*
* १९९२ - *सांग्या बाल्या*
* १९९४ - *कोट्रेशी कनासू*
* २००० - *कुरूगालू सार कुरूगालू* 
* २००४ - *मणी* 

सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार 

* २००८ - *गुलाबी टॉकीज* 

सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्रीसाठी दक्षिण फिल्मफेर पुरस्कार - कन्नड

* २०१० - *कृष्नन लव्ह स्टोरी*
* २०१२ - *अलेमारी* (नामांकन)
* २०२०-२१ - *रथनन प्रपंच* 
* २०२२ - *वेधा* (नामांकन)

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री
वर्ग:कन्नड चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय महिला राजकारणी
वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय अभिनेत्री
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय अभिनेत्री
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:कर्नाटकचे आमदार
वर्ग:इ.स. १९५७ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
मॉर्गन टॉपिंग

**मॉर्गन टॉपिंग** (जन्म २५ मार्च १९९९) हा आयरिश क्रिकेट खेळाडू आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:आयर्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
टिम टेक्टर

**टिम हीटली टेक्टर** (जन्म ७ मार्च २००३) हा आयरिश क्रिकेट खेळाडू आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:आयर्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
व्हिन्सेंट मासेकेसा

**व्हिन्सेंट मासेकेसा** (२७ मार्च, १९९७ - ) हा झिम्बाब्वेचा क्रिकेट खेळाडू आहे, जो देशांतर्गत क्रिकेटमध्ये माउंटेनियर्स संघाकडून खेळतो.

## संदर्भ 
वर्ग:झिम्बाब्वेचे क्रिकेट खेळाडू
ऋतुपर्णा सेनगुप्ता

**ऋतुपर्णा सेनगुप्ता**  ही भारतीय अभिनेत्री आणि निर्माती आहे जी बंगाली, ओडिया आणि हिंदी चित्रपटसृष्टीतील तिच्या कामासाठी ओळखली जाते. बंगाली चित्रपटसृष्टीतील सर्वात यशस्वी अभिनेत्रींपैकी एक, तिने १९९० च्या दशकाच्या उत्तरार्धात बॉक्स ऑफिसवर यश मिळवले. तिने एक राष्ट्रीय पुरस्कार, दोन फिल्मफेर पुरस्कार पुर्व, चार बीएफजेए पुरस्कार आणि चार आनंदलोक पुरस्कार जिंकले आहेत. 

## सुरुवातीचे जीवन 
ऋतुपर्णाचा जन्म ७ नोव्हेंबर १९७० रोजी झाला. तिला लहानपणापासूनच कलांमध्ये रस होता आणि तिने *चित्रांशु* नावाच्या कलाशाळेत चित्रकला, नृत्य, गायन आणि हस्तकला शिकली. तिने कार्मेल हायस्कूलमध्ये शिक्षण घेतले आणि नंतर लेडी ब्रेबॉर्न कॉलेजमधून इतिहासात पदवी प्राप्त केली. तिने कलकत्ता विद्यापीठातून एम.ए. करण्यासाठी आधुनिक इतिहासाचा अभ्यास सुरू केला, परंतु अभिनेत्री म्हणून तिच्या कारकिर्दीवर लक्ष केंद्रित करण्यासाठी तिला अभ्यास  सोडावा लागला. तिने विजय भास्कर दिग्दर्शित *कोटिया मनीष गोटीये जगा* (१९९१) या ओडिया चित्रपटातून विजय मोहंती यांच्यासोबत मोठ्या पडद्यावर पदार्पण केले. तिच्या संपूर्ण कारकिर्दीत, तिने *श्वेत पाथरेर थाला* (१९९२), *लाठी* (१९९६), *दहन* (१९९७), *परोमितार एक दिन* (२०००), *मोंडो मेयर उपाख्यान* (२००२) आणि *अनुरानन* (२००६) यांसारख्या राष्ट्रीय पुरस्कार -विजेत्या बंगाली चित्रपटांमध्ये काम केले. तिने पार्थो घोषच्या *तीसरा कौन* (१९९४) मधून हिंदी चित्रपटसृष्टीत पदार्पण केले.

१९९७ च्या बंगाली *दहन* चित्रपटात तिने बलात्कार पीडितेची भूमिका साकारली, जिला एका शिक्षिकेने मदत केली (इंद्राणी हलदार यांनी साकारलेली), परंतु अखेर ती कोर्ट केस हरते. सेनगुप्ता आणि हलदर दोघांनाही एकत्रितपणे सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाला. हा चित्रपट रितुपर्णो घोष यांनी दिग्दर्शित केला होता आणि राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांनी सर्वोत्कृष्ट बंगाली चित्रपट आणि सर्वोत्कृष्ट पटकथा पुरस्कारांनी सन्मानित करण्यात आले होते.

## वैयक्तिक जीवन 
तिने १३ डिसेंबर १९९९ रोजी मुन्शीगंज येथे तिचा बालपणीचा मित्र संजय चक्रवर्ती , मोबीॲप्सचे संस्थापक आणि सीईओ यांच्याशी लग्न केले आणि या जोडप्याला अंकन नावाचा मुलगा आणि रिशोना निया नावाची मुलगी आहे.

१९ जुलै २०१९ रोजी, अंमलबजावणी संचालनालय अधिकाऱ्यांनी सेनगुप्ता यांची गौतम कुंडू यांच्या नेतृत्वाखालील रोझ व्हॅली ग्रुपकडून मिळालेल्या सुमारे ७ कोटी रुपयांच्या रकमेबद्दल चौकशी केली.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९७० मधील जन्म
वर्ग:बंगाली हिंदू लोक
वर्ग:कलकत्ता विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी
वर्ग:राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:बंगाली चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:भारतीय चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:कोलकाता येथील अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
टायरोन केन

**टायरोन एडवर्ड केन** (जन्म ८ जुलै १९९४) हा आयरिश क्रिकेट खेळाडू आहे जो आयर्लंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघाकडून खेळतो.

## संदर्भ 
वर्ग: आयर्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अनु पुराणी

**अनु पुराणी** - (जन्म - ५ जानेवारी १९२०, सुरत, गुजराथ) नृत्यांगना, नृत्यदिग्दर्शक, लेखिका आणि ऑरोशिखा उडावी व्हिलेज स्कूलमधील शिक्षिका. अंबुलाल पुराणी यांची ही कन्या. 

## शिक्षण 
दहा वर्षाच्या असताना अनु पुराणी आपल्या आईवडिलांसमवेत श्रीअरविंद आश्रमात वास्तव्यास आल्या. श्रीअरविंद इंटरनॅशनल सेंटर ऑफ एज्युकेशनमध्ये शिक्षण पूर्ण झाल्यावर मद्रास येथील कलाक्षेत्र स्कूल ऑफ डान्स येथे नृत्यकलेचे शिक्षण घेतले. भरतनाट्य नृत्यप्रकारचे हे शिक्षण होते. पुढे अल्मोरा येथे श्री.उदय शंकर यांच्या मार्गदर्शनाखाली नृत्यकलेचे प्रगत शिक्षण घेतले.

## कार्य 
* श्रीअरविंद आश्रमात त्यांनी छात्रावासाच्या प्रमुख या नात्याने जबाबदारी सांभाळली.अनु १९७८ साली उडावी (तमिळ शब्द, अर्थ - मदत) स्कूलमध्ये रुजू झाल्या. आणि १९८३-८४ मध्ये मुख्य अधीक्षक या पदावर त्यांची नियुक्ती झाली. पुढे त्यांची या शाळेच्या संचालकपदी नियुक्ती झाली. 
* अनु बेन पुराणी यांनी श्रीअरविंद इंटरनॅशनल सेंटर ऑफ एज्युकेशनमध्ये नृत्यविभाग प्रमुख पदावर काम केले. 

## प्रकाशित लेखन 
* बच्चों के श्रीअरविन्द - SABDA प्रकाशन, ISBN: 978-81-7060-083-1
* हमारी माँ - SABDA प्रकाशन, ISBN: 978-81-7060-060-2

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय नृत्यदिग्दर्शक
वर्ग:ऑरोविल
वर्ग:भारतीय शिक्षिका
वर्ग:इ.स. १९२० मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
दिदी कॉन्ट्रॅक्टर

**डेलिया नारायण** उर्फ ** दिदी कॉन्ट्रॅक्टर** (जन्म नाव:डेलिया किंझिंगर) (१९२९ - ५ जुलै, २०२१) ह्या एक अमेरिकन कलाकार आणि बांधकाम व्यावसायिक होत्या. कॉन्ट्रॅक्टर ह्या एक स्वयंशिक्षित वास्तुविशारद असून, भारतातील स्थानिक, पारंपरिक पद्धतीने बांधकाम करण्यात त्या पारंगत आणि प्रसिद्ध होत्या. याकरिता कॉन्ट्रॅक्टर कच्च्या मातीच्या विटा, बांबू आणि दगडाचा वापर बांधकाम साहित्य म्हणून करत असत. भारतातील महिलांसाठीचा मानाचा आणि सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, नारी शक्ती पुरस्काराने कॉन्ट्रॅक्टर यांना सन्मानित करण्यात आले. कॉन्ट्रॅक्टरच्पा पालकांचे १९२७ मध्ये जर्मनीमध्ये लग्न झाले आणि नंतर ते मिनियापोलिसला गेले. यानंतर हे जोडपे १९३३ साली पॅरिस, (फ्रान्स) ला गेले. १९३५ मध्ये ते टेक्सासमधील वेको येथे गेले. कॉन्ट्रॅक्टरचे वडील हे याकाळात प्रथम सहाय्यक प्राध्यापक, नंतर प्राध्यापक आणि शेवटी बेलर विद्यापीठाच्या कला विभागाचे प्रमुख होते.

कॉन्ट्रॅक्टरचे बालपण न्यू मेक्सिको आणि टेक्सासमध्ये गेले. बालवयातच कॉन्ट्रॅक्टरने थिएटरमध्ये काम करण्यासाठी शाळेतून एक वर्षाची सुट्टी घेतली होते. त्यांना प्रथम वडीलांनी आणि 'हान्स हॉफमन' यांनी न्यू यॉर्कमध्ये कला शिकवली. त्यानंतर कॉन्ट्रॅक्टरने कोलोरॅडो बोल्डर विद्यापीठात कला शिकली.

कॉन्ट्रॅक्टरची मोठी मुलगी, माया नारायण ह्या एक निवृत्त क्लिनिकल मानसशास्त्रज्ञ आहेत. कॉन्ट्रॅक्टरची सर्वात धाकटी मुलगी लेखिका आणि शिक्षणतज्ज्ञ किरीन नारायण या आहेत. किरीन नारायण यांनी दिदी कॉन्ट्रॅक्टर आणि कुटुंबाबद्दल आपल्या *माय फॅमिली अँड अदर सेंट्स* या आत्मचरित्रात वर्णन केले आहे. कॉन्ट्रॅक्टरचा मुलगा देवेंद्र कॉन्ट्रॅक्टर यांनी वास्तुविशारद म्हणून प्रशिक्षण घेतले असून ते न्यू मेक्सिकोमधील सांता फे येथे प्रॅक्टिस करतात.

५ जुलै २०२१ रोजी वयाच्या ९१ व्या वर्षी सिद्धबारी येथील घरी दिदी कॉन्ट्रॅक्टरचे निधन झाले.

## इमारती 
[इवलेसे| राष्ट्रपती [रामनाथ कोविंद|राम नाथ कोविंद 2019 मध्ये दीदी कॉन्ट्रॅक्टर यांना नारी शक्ती पुरस्कार प्रदान करताना]]

कॉन्ट्रॅक्टर ह्या वास्तुकलेत स्वयंशिक्षित होत्या. लहानपणी त्यांनी ऐकलेल्या फ्रँक लॉईड राइट यांच्या भाषणाने त्यांना प्रेरणा मिळाली. त्या अशा इमारती बनवत असे, ज्या नैसर्गिक स्थानिक साहित्यापासून बनवल्या जातात. यात प्रामुख्याने चिखल, बांबू, दगड आणि काही प्रमाणात देवदार लाकूड देखील असते. या  वास्तूत  जिन्यांचा वापर कलात्मक दृष्ट्या केला जात असे. अशा वास्तू ह्या धर्मशाळेच्या आसपासच्या परिसरात आढळतात आणि त्यात १५ हून अधिक घरे आणि तीन संस्थांचा समावेश आहे, ज्यामध्ये सिद्धबारी येथील निष्ठा ग्रामीण आरोग्य, शिक्षण आणि पर्यावरण केंद्र, पालमपूर येथील संभावना सार्वजनिक धोरण आणि राजकारण संस्था आणि बीर येथील धर्मालय संस्था यांचा समावेश आहे. 

२०१९ मध्ये भारताच्या राष्ट्रपतींनी कॉन्ट्रॅक्टर यांना भारतातील महिलांसाठीचा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, नारी शक्ती पुरस्कार प्रदान केला.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* Narayan, Kirin: My Family & Other Saints (excerpts) press.uchicago.edu
* Singh, Joginder: Didi Contractor / Ideas and Concerns

वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय महिला
वर्ग:२१व्या शतकातील अमेरिकन महिला
वर्ग:भारतीय महिला वास्तुविशारद
वर्ग:नारी शक्ती पुरस्कारविजेते
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय वास्तुविशारद
वर्ग:इ.स. २०२१ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९२९ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
शोभा मित्रा

**शोभा मित्रा** (जन्म - १४ डिसेंबर १९३३, मृत्यू -३१ जुलै २०१९)  

## जीवन व कार्य 
शोभा या अमरेंद्रनाथ आणि आशालता मित्रा यांची कन्या. १९४२ साली त्यांना श्रीमाताजींच्या प्रत्यक्ष भेटीचा योग आला. 

१५ जून १९५१ या दिवशी आईसोबत त्या श्रीअरविंद आश्रमात दाखल झाल्या. पृथ्वी सिंग नहार यांच्या हाताखाली प्रकाशन विभागात त्या कार्यरत झाल्या. अवघ्या एक वर्षात त्या कायमस्वरूपी आश्रमवासी झाल्या. श्रीमाताजी यांच्या सांगण्यावरून त्या  श्रीअरविंद इंटरनॅशनल सेंटर ऑफ एज्युकेशन येथे इंग्लिश, फ्रेंच, तत्त्वज्ञान आणि श्रीअरविंद यांच्या साहित्याचे अध्ययन करू लागल्या. त्याचबरोबर त्या दिलीप कुमार रॉय आणि सहाना देवी यांच्याकडे संगीताचे धडे गिरवू लागल्या. शोभा मित्रा पियानो व ऑर्गन वादन करत असत. त्या गिटार, सतार, सरोद, बासरी देखील वाजवत असत.  

१९५७ पासून त्या श्रीअरविंद इंटरनॅशनल सेंटर ऑफ एज्युकेशन येथे फ्रेंच शिकवू लागल्या. आश्रमामध्ये त्यांनी अनु बेन पुराणी यांच्याकडे नृत्यकलेचे शिक्षण घेतले. त्या नृत्यकलेमध्येही निपुण होत्या. १९६४ साली त्यांनी श्रीअरविंद लिखित 'द आवर ऑफ गॉड'वर नृत्यप्रयोग बसविला होता. १९६७ मध्ये त्यांनी 'द रिदम इटर्नल' यावर आधारित नृत्य-नाटिकेची रचना केली. 

बिरेंद्र किशोर रे चौधरी, तारा घोषाल, ज्योत्ना भोळे, चंद्रलेखा आणि पंकज कुमार मुलिक या सारख्या कलाकारांच्या संगीत कार्यक्रमांचे आश्रमात आयोजन करण्यात शोभा मित्रा यांचा सहभाग होता.  ISBN 978-81-86413-57-9 

## पुरस्कार व सन्मान 
* २०१३ - श्रीअरविंद भवन कोलकोता यांच्यातर्फे श्रीअरविंद पुरस्कार
* २०१४ - ओव्हरमॅन फौंडेशन तर्फे ऑरोरत्न पुरस्कार 
## पूरक 
शोभा मित्रा यांच्या मुलाखती

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय संगीतकार
वर्ग:ऑरोविल
वर्ग:भारतीय शिक्षिका
वर्ग:इ.स. १९३३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१९ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
विशिष्ट दिवे

**विशिष्ट दिवे** हे विशिष्ट पद्धतीने बनविलेले विशिष्ट कामासाठी उपयोगात आणता येतील असे दिवे असतात.
खालील प्रकारचे विशिष्ट दिवे आढळून येतात.
#विषारीपरीक्षा दीप
#लामणदिवा
#नाग दिवा
#कंदूक दिवा
अश्या प्रकारचे दिवे महाराष्ट्र टाइम्स आयोजित मायमराठी कलासंगम महोत्सवात मकरंद करंदीकर ह्यांनी प्रदर्शनात मांडले होते.

## विषारीपरीक्षा दीप
पूर्वी राजा महाराजांवर वैमनस्यातून विषप्रयोग केले जात असत. बऱ्याच वेळा घरगुती अन्नातून हे विषप्रयोग होत असत. अन्नात विष आहे की नाही हे ठरविण्यासाठी दिले जाणारे अन्न अश्या विशिष्ट दिव्यावर धरले जात असे.त्याचा रंग बदलल्यास त्यात विष आहे हे निश्चित होत असे. असा दिवा मुघलांनी छत्रपती शिवाजी महाराजांना एकदा भेट म्हणून दिल्याचा उल्लेख आहे. परंतु छत्रपती शिवाजी महाराजांनी त्याचा एकदाही वापर केला नव्हता. कारण त्यांचा आपल्या मावळ्यांवर विश्वास होता.
एक विशिष्ट प्रकारची मशाल ही पूर्वी असे.ही मशाल हातात घेऊन जाताना लुटारूंनी किंवा शत्रूंनी घेराव घातल्यास मशाल फिरवत असतानाच त्याखाली असलेली गुप्ती बाहेर काढून लुटारू किंवा शत्रूवर हल्ला केला जात असे.महाराष्ट्र टाईम्स, बुधवार, दिनांक २६ फेब्रुवारी २०२५