open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
बर्गर

बर्गर हा अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने येथील अत्यंत लोकप्रिय खाद्य पदार्थ आहे.याचे चीज बर्गर,हॅम्बर्गर, व्हेज बर्गर, चिकन बर्गर असे विविध लोकप्रिय प्रकार आहेत.

## तयार करण्याची पद्धती
दोन गोलाकृती फुगीर पावांच्या (बर्गर बन्स) मध्ये लोणी,एखाद्या भाजीचे किंवा मांसाहारी कटलेट/टिक्की,वाटाणा,पालक,चीझ तसेच  काही पाने[लेट्यूस], कांदा टोमॅटो च्या चकत्या, मेयोनिज,बटर व त्यावर टोमॅटो, चिली,सोया किंवा कोणताही ऐच्छिक सॉस असे साधारणपणे स्वरूप याचे असते.सामान्यत: हा पदार्थ कोक, चिप्स इ.बरोबर खाल्ला जातो. 
मॅकडोनाल्ड या कंपनीने हा खाद्य प्रकार जगभर लोकप्रिय केला आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:खाद्यपदार्थ
हरदीप सिंग

वर्ग:भारतीय हॉकी खेळाडू
वर्ग:पंजाबी व्यक्ती
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:भारतीय पुरुष हॉकी खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शिवेंद्र सिंह

**शिवेंदर सिंग** भारताकडून हॉकी खेळणारा खेळाडू आहे. हा सेंटर फॉरवर्ड स्थानावर खेळतो.

वर्ग:भारतीय हॉकी खेळाडू
वर्ग:पंजाबी व्यक्ती
वर्ग:भारतीय पुरुष हॉकी खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
एड्रियन डि सूझा

**एड्रियन आल्बर्ट डि सूझा** (२४ मार्च, १९८४:मुंबई, महाराष्ट्र, भारत - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय हॉकी खेळलेला खेळाडू आहे.

हा गोलरक्षण करीत देशाचे १००पेक्षा जास्त सामन्यांमध्ये प्रतिनिधित्व केले.

वर्ग:भारतीय हॉकी खेळाडू
वर्ग:भारतीय पुरुष हॉकी खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८४ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अर्जुन हलप्पा

thumb|right|200px|अर्जुन आपली पत्नी भावना समवेत

**अर्जुन हलप्पा** ( १३ डिसेंबर १९८०, सोमवारपेट,कोडागू, कर्नाटक) हा एक धंदेवाईक भारतीय हॉकी खेळाडू आहे.तो भारतीय संघाचा माजी कप्तानही होता.

वर्ग:भारतीय हॉकी खेळाडू
वर्ग:भारतीय पुरुष हॉकी खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८० मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
संदीप मायकल

**संदीप मायकल** (रोमन लिपी: *Sandeep Michael* ;) (जन्मदिनांक अज्ञात - हयात) हा भारतीय हॉकी खेळाडू आहे.

वर्ग:भारतीय हॉकी खेळाडू
वर्ग:भारतीय पुरुष हॉकी खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
राजधानी (निःसंदिग्धीकरण)

**राजधानी** या शब्दाशी संबंधित खालील लेख उपलब्ध आहेत:
* राजधानी - प्रशासकीय केंद्र असलेले देशाचे किंवा राज्याचे मुख्य शहर
* राजधानी एक्सप्रेस - भारतातील एक रेल्वेगाडी

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
महाकवी कालिदास कलामंदिर

महाकवि कालिदास कलामंदिर हे नाशिक येथील मुख्य कला मंदिर आहे. बहुतेक सर्व व्यावसायिक नाटकांचे खेळ येथेच होतात. right|180px

वर्ग:नाशिक
गावकरी (वृत्तपत्र)

गावकरी हे नाशिक शहरातील दादासाहेब पोतनीस यांनी सुरुवात केलेले एक अग्रगण्य दैनिक आहे.
नाशिकचे आत्ताचे सुप्रसिद्ध दैनिक गावकरी हे प्रथम मालेगाव येथे सुरू झाले. 1 जानेवारी 1938 रोजी दत्तात्रय शंकर पोतनीस यांनी हे पत्र पाक्षिक स्वरूपात काढले. 1939 साली या पत्राचे मालेगाव येथून नाशिकला स्थलांतर झाले. 1947च्या दसऱ्यापासून या पत्राचे दैनिकात रूपांतर करण्यात आले
प्रमुख्याने उत्तर महाराष्ट्रात राजकीय विचारांचा प्रसार करून जनजागृतीचे कार्य गावकरी ने केली. गावकरीच्या संपादक मंडळावर सुप्रसिद्ध पत्रपंडित प  व गाडगीळ यांनी लोकमान्य दैनिक बंद झाल्यावर काही काळ काम केले. साप्ताहिक गावकरी आता स्वतंत्रपणे मिळतो. गावकरी ही एक आता संस्था बनली आहे. याच संस्थेचे अमृत हे डायजेस्ट स्वरूपाचे मासिक व कला आणि खिळे लावलेले रंग हे साप्ताहिक 1958 पासून निघते. गांवकरीचे भावंडं दैनिक अंजिठा हे दैनिक औरंगाबाद येथून प्रसिद्ध होते. दादासाहेब पोतनीस व चिरंजीव दत्तात्रय पोतनीस हे या संस्थेचे कार्यवाह आहेत.

==संदर्भ== मराठी वृत्तपत्राचा इतिहास 

वर्ग:मराठी भाषेमधील वृत्तपत्रे
परशुराम सायखेडकर नाट्यगृह

right|180px|thumb|इ.स. २००४ मध्ये काढलेल्या या चित्रात नाट्यगृह व समोरील रस्ता दिसत आहेत.
**परशुराम सायखेडकर नाट्यगृह** हे नाशिक येथील कला मंदिर आहे. येथे अनेक व्यावसायिक नाटकांचे खेळ होतात.

वर्ग:नाशिक
राजपाल सिंग

वर्ग:भारतीय हॉकी खेळाडू
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:भारतीय पुरुष हॉकी खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अजय कुमार सरोहा

**अजय कुमार सरोहा ** हा भारतातील एक पुरुष हॉकी खेळाडू आहे. हा भारत पेट्रोलियमसाठी देशांतर्गत हॉकी खेळत असे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:भारतीय हॉकी खेळाडू
वर्ग:भारतीय पुरुष हॉकी खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इग्नेस तिर्की

वर्ग:भारतीय हॉकी खेळाडू
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:भारतीय पुरुष हॉकी खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
एस.एस. गिल

**सुखबीर सिंग गिल** (१४ डिसेंबर, १९७५ - २६ जानेवारी, २०२४) हा कडून आंतरराष्ट्रीय हॉकी खेळलेला खेळाडू होता. याने १९९५ च्या अझलन शाह स्पर्धेपासून भारताचे प्रतिनिधित्व केले. सिंग सिडनी ऑलिंपिकमध्ये भारताकडून खेळला.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:भारतीय हॉकी खेळाडू
वर्ग:भारतीय पुरुष हॉकी खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०२४ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
संजीवकुमार डांग

**संजीवकुमार डांग** (जानेवारी १०, १९६९ - हयात) हा निवृत्त भारतीय हॉकी खेळाडू आहे.

हा १९९६ च्या ऑलिंपिक स्पर्धेत भारताकडून खेळला होता.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:भारतीय हॉकी खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९६९ मधील जन्म
वर्ग:भारतीय पुरुष हॉकी खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
दीपक ठाकूर

इवलेसे|दीपक ठाकूर
**दीपक ठाकूर सोंखला** (२८ डिसेंबर, १९८० - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय हॉकी खेळलेला खेळाडू आहे. याला २००४मध्ये अर्जुन पुरस्कार देण्यात आला.

वर्ग:भारतीय हॉकी खेळाडू
वर्ग:भारतीय पुरुष हॉकी खेळाडू
वर्ग:अर्जुन पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. १९८० मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इंद्रजित चड्ढा

**इंद्रजित चड्ढा** हा कडून आंतरराष्ट्रीय हॉकी खेळलेला खेळाडू आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय हॉकी खेळाडू
वर्ग:भारतीय पुरुष हॉकी खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
धरमवीर सिंग

**धरमवीर सिंग** (५ ऑगस्ट, १९९० - ) हा भारतीय हॉकी खेळाडू आहे. हा २०१२ उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धांमध्ये भारताकडून खेळला होता. 

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:भारतीय पुरुष हॉकी खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९० मधील जन्म
वर्ग:पंजाबी व्यक्ती
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जॉन्सन एक्का

**जॉन्सन एक्का** (२५ ऑगस्ट, १९९९ - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय हॉकी खेळलेला खेळाडू आहे. हा गोलरक्षण करीत असे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:भारतीय हॉकी खेळाडू
वर्ग:भारतीय पुरुष हॉकी खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आनंद तिर्की

वर्ग:भारतीय हॉकी खेळाडू
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:भारतीय पुरुष हॉकी खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
प्रभज्योत सिंग

**प्रभज्योत सिंग** (१४ ऑगस्ट, १९८० - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय हॉकी खेळलेला खेळाडू आहे.

याला २००८ मध्ये अर्जुन पुरस्कार मिळाला.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:भारतीय हॉकी खेळाडू
वर्ग:पंजाबी व्यक्ती
वर्ग:भारतीय पुरुष हॉकी खेळाडू
वर्ग:अर्जुन पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. १९८० मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सलमान अकबर

वर्ग:पाकिस्तानी हॉकी खेळाडू
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:इ.स. १९९२ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
दिलावर हुसेन (हॉकी खेळाडू)

**दिलावर हुसेन** (१ एप्रिल, १९७९ - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय हॉकी खेळलेला खेळाडू आहे. हा २००४ उन्हाळी ऑलिंपिकमधील पाकिस्तानच्या संघाचा भाग होता.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:पाकिस्तानी हॉकी खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रेहान बट

**रेहान बट** (६ जुलै, १९८०:लाहोर, पाकिस्तान - ) हा पाकिस्तानी हॉकी खेळाडू आहे.

वर्ग:पाकिस्तानी हॉकी खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८० मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
झीशान अशरफ

**झीशान अशरफ** (फेब्रुवारी २८, १९७७ - हयात) हा पाकिस्तानी पुरुष हॉकी संघाकडून खेळणारा खेळाडू आहे. इ.स. २००१ साली पाकिस्तानाकडून आंतरराष्ट्रीय पदार्पण केलेला अशरफ बचाव फळीत फूल बॅक खेळाडूच्या भूमिकेतून खेळतो.

बैजिंगातील २००८ उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धांमध्ये व भारतातील २०१० हॉकी विश्वचषक स्पर्धेत त्याने पाकिस्तानी पुरुष हॉकी संघाचे नेतृत्व केले. २०१० हॉकी विश्वचषक स्पर्धेत सहभागी झालेल्या १२ संघांमध्ये तळाच्या क्रमांकावर घसरल्यावर सुमार कामगिरीची जबाबदारी स्वीकारत अशरफाने स्वतःची व अख्ख्या संघाची आंतरराष्ट्रीय हॉकीतून निवृत्ती जाहीर केली. 

## बाह्य दुवे 
* स्पोर्ट्सरेफरन्स.कॉम -  याची प्रोफाइल व आकडेवारी (इंग्लिश मजकूर)

वर्ग:पाकिस्तानी हॉकी खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
डॉन प्रिन्स

वर्ग:नेदरलँड्सचे हॉकी खेळाडू
वर्ग:रिकामी पाने
सेबास्टियान वेस्टरहॉट

**सेबास्टियान वेस्टरहॉट** हा चा हॉकी खेळाडू असून प्रीमियर हॉकी लीगमध्ये हा हैदराबाद सुल्तान्स संघाकडून खेळला.

वर्ग:नेदरलँड्सचे हॉकी खेळाडू
मेल्चियोर लूइयेन

**मेल्चियोर लूइयेन** (६ जानेवारी, १९८२ - ) हा नेदरलँड्सचा हॉकी खेळाडू आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:नेदरलँड्सचे हॉकी खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
एरिक-यान इडिंग

**एरिक-यान इडिंग** (डच: *Eric-Jan Iding* ;) (जन्मदिनांक अज्ञात - हयात) हा डच हॉकी खेळाडू आहे. तो *एच.जी.सी.* या डच व चेन्नई वीरन्स या भारतीय हॉकी क्लबांकडून व्यावसायिक हॉकी खेळला आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:नेदरलँड्सचे हॉकी खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गुरविंदर सिंग चांदी

**गुरविंदर सिंग चांदी** (जन्म - २० आॅक्टोबर इ.स. १९८९, जालंधर, भारत) हा एक व्यवसायीक भारतीय हॅाकीपटू आहे.

याने २०१२ च्या लंडन ऑलिंपिकमध्ये भारताकडून भाग घेतला होता.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:भारतीय हॉकी खेळाडू
वर्ग:पंजाबी व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९८९ मधील जन्म
वर्ग:भारतीय पुरुष हॉकी खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मून क्वेओन कांग

**मून क्वेओन कांग** (२४ एप्रिल, १९८८:सोल, दक्षिण कोरिया - ) हा दक्षिण कोरियाकडून आंतरराष्ट्रीय हॉकी खेळणारा खेळाडू आहे. याने २००८ आणि २०१२ उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धांमध्ये भाग घेतला होता.

याचा जुळा भाऊ मून क्यू कांग सुद्धा दक्षिण कोरियाकडून हॉकी खेळला.

वर्ग:दक्षिण कोरियाचे हॉकी खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८८ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ह्यो किम

वर्ग:दक्षिण कोरियाचे हॉकी खेळाडू
वर्ग:रिकामी पाने
दाम्बुक

**दाम्बुक** भारताच्या अरुणाचल प्रदेश राज्यातील एक शहर आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:अरुणाचल प्रदेशमधील शहरे
वर्ग:पूर्व सियांग जिल्हा
नाशिकचे सार्वजनिक परिवहन

नाशिक 
येथे मध्यवर्ती बस स्थानक, महामार्ग बस स्थानक, ठक्कर बाजार बस स्थानक, नासिकरोड/नाशिकरोड बस स्थानक व मेळा बस स्थानक अशी प्रमुख स्थानके आहेत. शहरी परिवहनासाठी बस व रिक्षा हे प्रमुख पर्याय उपलब्ध आहेत.

नाशिकरोड बस स्थानका जोडूनच रेल्वे स्थानक आहे. त्यामुळे शहरात येण्यासाठी रेल्वे स्थानक जोडले गेले आहे. नाशिक येथील परिवहनासाठी एस्टी महामंडळाच्या बस बहुतेक रेल्वेंच्या वेळापत्रकांशी जोडण्यात आल्या आहेत. शहरातील बहुतेक सर्व भागांसाठी येथून बसेस सुटतात. तसेच येथे रिक्षा स्टॅंडही आहे. मात्र रिक्षा मीटरप्रमाणेच चालतील असे नाही. त्यामुळे प्रथम भाडे ठरवून घेणे योग्य. रात्री बेरात्री अवास्तव भाडे मागितले जाऊ शकते.

नाशिकरोड येथून सिडको भागात जाण्यासाठी पांडवलेणे, अंबड, गणेश चौक, लेखा नगर आदी  बसेसने जाणे योग्य ठरावे. मात्र या बसेस मध्यवर्ती बस स्थानक सी. बी. एस.हून न जाता द्वारका येथून जातात. [right|180px|thumb|द्वारका वाहतूक बेट]

पंचवटीला जाणाऱ्या बसेसही द्वारका येथूनच जातात. यातील काही बसेस महामार्गावरून हिरे महाविद्यालया मार्गे पंचवटीतही जातात. महामार्ग बस स्थानक येथून मुंबईच्या कसारा लोकलला जोडणारी टॅक्सी सेवाही उपलब्ध आहे. तसेच पंचवटी स्टॅंडवरून मालेगाव धुळे आदी ठिकाणी जाणारी टॅक्सी सेवाही उपलब्ध असते. भाडे दर माणशी याप्रमाणे आकारले जाते.

पुणे, मुंबई व इतर सर्व बाहेरगावी जाणाऱ्या बहुतेक बसेस ठक्कर बाजार बस स्थानक व महामार्ग बस स्थानक, येथून सुटतात. मेळास्थानक हे त्र्यंबकेश्वर व ओझर येथे जाणाऱ्या बसेस साठी आहे.

----
पळमनेर

**पल्मानेर** हे भारताच्या आंध्र प्रदेश राज्यातील शहर आहे.

वर्ग:आंध्र प्रदेशमधील शहरे
वर्ग:चित्तूर जिल्हा
प्रतिपदू

**प्रट्टीपाडु** हे भारताच्या आंध्र प्रदेश राज्यातील शहर आहे.

वर्ग:आंध्र प्रदेशमधील शहरे
वर्ग:पूर्व गोदावरी जिल्हा
रोइंग

**रोइंग** हे भारताच्या अरुणाचल प्रदेश राज्यातल्या दिबांग घाटी ह्या जिल्ह्यातील ब्रम्हपुत्रा नदीच्या काठी वसलेले एक शहर आहे. रोइंग जिल्ह्याचे हे मुख्यालय आहे. रोइंगहून इटानगर (अरुणाचल प्रदेशाची राजधानी) ३०० किलोमीटर अंतरावर आहे.  २०११ च्या लोकसंख्या गणनेनुसार रोइंग शहराची लोकसंख्या ११३८९ एवढी आहे. पुरुष लोकसंख्या ६०६४ असून महिला लोकसंख्या ५३२५ एवढी आहे. येथले साक्षरता प्रमाण ८८.३९% आहे. पुरुष साक्षरता प्रमाण ९१.९४% असून महिला साक्षरता प्रमाण ८४.३५% एवढे आहे.

## जवळची पर्यटन स्थळे 
रोइंग येथून ४ किलोमीटर अंतरावर सॅलिलेक रिसॉर्ट आहे. या सरोवराभोवती घनदाट जंगल असून मोठ्या प्रमाणावर पक्षी आढळतात. येथे खाटीक, सूर्यपक्षी, सुलतान टीट यांसारख्या अनेक जातींचे पक्षी आहेत. रोइंग शहराच्या उत्तरेला १२ किलोमीटर अंतरावर रुक्मिणीनाती किल्ल्याचे अवशेष पाहायला मिळतात. शहरापासून ११५ किलोमीटर अंतरावर मेहाओ सरोवर आहे. रोइंगपासून २४ किलोमीटर अंतरावर भीष्मकनगर परिसरात झालेल्या उत्खननात सापडलेला विटांचा राजवाडा पाहायला मिळतो.  

## दळणवळण 
दिब्रुगडचा मोहनबारी विमानतळ हा रोइंगसाठी सर्वात जवळचा विमानतळ आहे. दर बुधवारी तेझू ते मोहनबारी अशी हेलिकॉप्टर सेवा आहे. रोइंगकरिता जवळचे रेल्वेस्थानक तिनसुकिया येथे आहे. पासीघाट येथून नावेने सियांग नदी पार करून रोइंग येथे पोहोचता येते. दिब्रुगड, तिनसुकिया,इटानगर येथून बसेस मिळतात.  	

## संदर्भ 
वर्ग:अरुणाचल प्रदेशमधील शहरे
वर्ग:दिबांग व्हॅली जिल्हा
वर्ग:ईशान्य भारत
श्रीधर अय्यर

श्रीधर अय्यर एक क्रिकेट पटू आहेत.

वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:मुंबई चँप्स खेळाडू
वर्ग:भारतीय क्रिकेट लीग खेळाडू
वर्ग:रिकामी पाने
निखिल मंडाले

वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:मुंबई चँप्स खेळाडू
वर्ग:भारतीय क्रिकेट लीग खेळाडू
वर्ग:रिकामी पाने
गोलरक्षक (हॉकी)

**गोलरक्षक** हा हॉकीच्या खेळातील खेळाडू असतो. सहसा हा आपल्या गोलच्या समोर उभा राहून चेंडूला गोलमध्ये जाण्यापासून रोखतो. गोलरक्षकाला चेंडू हाताळायची मुभा असते परंतु हातात घेतलेला चेंडू त्याला/तिला लगेचच जमिनीवर ठेवायला लागतो.

वर्ग:हॉकी
श्रेयस खानोलकर

**श्रेयस खानोलकर** (१५ ऑक्टोबर, १९७७:वेंगुर्ला, महाराष्ट्र - ) हा भारतात प्रथमवर्गीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:मुंबई चँप्स खेळाडू
वर्ग:भारतीय क्रिकेट लीग खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मनीष शर्मा (क्रिकेट खेळाडू, १९८१ जन्म)

**मनीष शर्मा** (जन्म: ३० जून १९८१, अमृतसर, पंजाब) हा एक भारतीय क्रिकेट खेळाडू आहे जो भारतीय क्रिकेट लीगमध्ये "चंदीगड लायन्स" टीमकडून खेळतो. तो उजव्या हाताचा मधल्या फळीतील फलंदाज आहे.

शर्माने वयाच्या १९ व्या वर्षी पंजाबकडून प्रथम श्रेणी क्रिकेट खेळण्यास सुरुवात केली. त्याने पंजाबकडून ३२ प्रथम श्रेणी सामने खेळले आणि २००६ मध्ये शेवटचा सामना खेळला. त्याने पंजाबकडून लिस्ट ए मध्ये १७ सामने खेळले आणि २००६ मध्ये शेवटचा सामना खेळला. त्याने आयसीएल २००७ मध्ये चंदीगड लायन्सकडून ६ सामने खेळले आहेत.

## बाह्य दुवे
*

वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:चंदिगढ लायन्स खेळाडू
वर्ग:भारतीय क्रिकेट लीग खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८१ मधील जन्म
हनुमान जंक्शन

**हनुमान जंक्शन** हे भारताच्या आंध्र प्रदेश राज्यातील शहर आहे. या शहराचे नाव येथील हनुमानाच्या देवळाजवळ चार रस्ते एकमेकांना जोडले जात असल्याने पडले आहे.

वर्ग:आंध्र प्रदेशमधील शहरे
वर्ग:कृष्णा जिल्हा
वर्ग:एलुरू जिल्हा
अमित उनियाल

**अमित उनियाल** (२१ डिसेंबर, १९८१ - ) हा भारतीय क्रिकेट खेळाडू आहे. हा इंडियन प्रीमियर लीगमध्ये राजस्थान रॉयल्स आणि चंदिगड लायन्स संघांकडून खेळला.

वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:चंदिगढ लायन्स खेळाडू
वर्ग:राजस्थान रॉयल्स माजी खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८१ मधील जन्म
वर्ग:रिकामी पाने
हरप्रीत सिंग

**हरप्रीत सिंग भाटिया** (११ ऑगस्ट, इ.स. १९९१ - ) हा भारतीय क्रिकेट खेळाडू आहे. हा प्रथमवर्गीय स्पर्धांमध्ये मध्य प्रदेशकडून खेळतो.

वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:चंदिगढ लायन्स खेळाडू
वर्ग:पुणे वॉरियर्स इंडिया सद्य खेळाडू
वर्ग:भारतीय क्रिकेट लीग खेळाडू
वर्ग:पंजाबी व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९९१ मधील जन्म
निशांत कालिया

**निशांत कालिया** हा भारतीय क्रिकेट लीगच्या चंदिगड लायन्स संघाकडून खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.

वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:चंदिगढ लायन्स खेळाडू
वर्ग:भारतीय क्रिकेट लीग खेळाडू
चुल किम

वर्ग:दक्षिण कोरियाचे हॉकी खेळाडू
वर्ग:रिकामी पाने
अविनाश यादव

वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:मुंबई चँप्स खेळाडू
वर्ग:भारतीय क्रिकेट लीग खेळाडू
वर्ग:रिकामी पाने
मोहनीश मिश्रा

**मोहनीश दिनेश मिश्रा** (९ फेब्रुवारी, १९८४ - ) हा एक भारतीय क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि ऑफ-ब्रेक गोलंदाजी करीत असे. भारतीय क्रिकेट लीगमध्ये भाग घेतल्याबद्दल त्याच्यावर बीसीसीआयने त्याच्यावर बंदी घातली होती. त्यानंतर माफी मागून तो पुन्हा प्रथमवर्गीय क्रिकेट खेळू लागला.

इंडिया टीव्ही या दूरचित्रवाहिनीने केलेल्या अन्वेषणानंतर त्याच्यावर आणि चार इतर खेळाडूंवर स्पॉट फिक्सिंग केल्याचा आरोप केला गेला. बीसीसीआयच्या स्वतंत्र अन्वेषणानंतर त्याच्यावर १ वर्ष बंदी घातली गेली.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:दिल्ली जेट्स खेळाडू
वर्ग:भारतीय क्रिकेट लीग खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८४ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
टीपी सुधिंद्र

वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:दिल्ली जेट्स खेळाडू
वर्ग:भारतीय क्रिकेट लीग खेळाडू
वर्ग:रिकामी पाने
अब्बास अली

**सय्यद अब्बास अली** (जन्म:२० फेब्रुवारी १९७६), इंदूरमधील हा माजी भारतीय प्रथम वर्गीय क्रिकेट खेळाडू आहे. तो डावखुरा फलंदाज आहे. अलीने १९९६-९७ मध्ये क्रिकेट खेळात पदार्पण केले आणि पुढील मोसमात त्याच्या कारकिर्दीतील सर्वोत्तम २५१ धावा केल्या. त्यावेळी हा मध्य प्रदेशातील एक नवीन विक्रम होता, जो दोन वर्षांनंतर जय यादवने एका डावात २६५ धावा करून मोडला . अली इंडियन क्रिकेट लीगमध्ये दिल्ली जायंट्सकडून तसेच आयसीएल इंडिया इलेव्हनकडूनही खेळलेला आहे.

* 

## संदर्भ 
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९७६ मधील जन्म
वर्ग:दिल्ली जेट्स खेळाडू
वर्ग:भारतीय क्रिकेट लीग खेळाडू
वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
अबीद नबी अहंगर

**अबीद नबी** किंवा 'अबीद नबी अहंगर' (२६ डिसेंबर १९८५ रोजी श्रीनगर, जम्मू-काश्मीर, भारत) एक भारतीय क्रिकेट खेळाडू आहे जो जम्मू-काश्मीरसाठी खेळतो. तो उजव्या हाताचा वेगवान गोलंदाज आहे आणि भारतातील वेगवान गोलंदाजांपैकी एक म्हणून ओळखला जातो.तो सध्या अकार्यरत असलेल्या भारतीय क्रिकेट लीगमध्ये दिल्ली जायंट्ससाठी खेळला.

हिमाचल प्रदेश विरुद्धच्या त्याच्या चौथ्या सामन्यात त्याच्या सर्वोत्तम गोलंदाजीचे पृथक्करण ६-९१ असे आहे. २००९-१० मध्ये केरळवर केलेल्या विजयात त्याने ४-४२ आणि ५-२७ धावा केल्या.

वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:दिल्ली जेट्स खेळाडू
वर्ग:भारतीय क्रिकेट लीग खेळाडू
अभिषेक शर्मा

अभिषेक शर्मा (जन्म ४ सप्टेंबर २०००) हा एक भारतीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडू आहे जो देशांतर्गत क्रिकेटमध्ये पंजाबकडून आणि इंडियन प्रीमियर लीगमध्ये सनरायझर्स हैदराबादकडून खेळतो. त्याने २५ फेब्रुवारी २०१७ रोजी विजय हजारे चषक २०१६-१७ मध्ये पंजाबसाठी लिस्ट-अ पदार्पण केले. त्याने ६ ऑक्टोबर २०१७ रोजी रणजी करंडक, २०१७-१८ मध्ये पंजाबकडून प्रथम श्रेणी पदार्पण केले.

न्यू झीलंडमध्ये झालेल्या १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक, २०१८ साठी त्याला भारताच्या संघात स्थान देण्यात आले. जुलै २०२४ मध्ये, त्याची झिम्बाब्वे विरुद्धच्या टी२० मालिकेसाठी भारताच्या संघात निवड झाली. त्याने भारताकडून पहिल्या टी२० मध्ये पदार्पण केले आणि दुसऱ्या टी२० मध्ये त्याने त्याचे पहिले टी२० शतक झळकावले.

## देशांतर्गत कारकीर्द 
जानेवारी २०१८ मध्ये, त्याला दिल्ली डेअरडेव्हिल्सने २०१८ च्या आयपीएल लिलावात ५.५ दशलक्ष रुपयांना विकत घेतले. १२ मे २०१८ रोजी, त्याने २०१८ इंडियन प्रीमियर लीगमध्ये दिल्ली डेअरडेव्हिल्सकडून खेळताना ट्वेंटी२० मध्ये पदार्पण केले आणि फक्त १९ चेंडूत ४६ धावा केल्या. २८ फेब्रुवारी २०२१ रोजी पंजाबकडून मध्य प्रदेश विरुद्ध खेळताना, त्याने लिस्ट-ए क्रिकेटमध्ये ४२ चेंडूत भारतीयाकडून सर्वात जलद शतक झळकावले. फेब्रुवारी २०२२ मध्ये, २०२२ इंडियन प्रीमियर लीग स्पर्धेच्या लिलावात सनरायझर्स हैदराबादने त्याला विकत घेतले. २०२२ इंडियन प्रीमियर लीगमध्ये, त्याने १४ सामने खेळले आणि एकूण ४२६ धावा केल्या. आयपीएल २०२४ मध्ये, त्याने २७ मार्च २०२४ रोजी उप्पल येथील राजीव गांधी आंतरराष्ट्रीय स्टेडियमवर सनरायझर्स हैदराबादसाठी मुंबई इंडियन्स विरुद्ध सर्वात जलद अर्धशतक ठोकले. २०२४ च्या इंडियन प्रीमियर लीगमध्ये त्याने १६ सामन्यांमध्ये सुमारे २०० च्या प्रभावी स्ट्राइक रेटने ४८४ धावा केल्या होत्या. त्याने या वर्षीचे आयपीएल देखील ४२ षटकारांसह पूर्ण केले आणि ट्रॅव्हिस हेडनंतर सनरायझर्स हैदराबादसाठी सर्वाधिक धावा करणारा तो दुसरा खेळाडू होता.

## आंतरराष्ट्रीय कारकीर्द 
झिम्बाब्वे विरुद्धच्या पहिल्या आंतरराष्ट्रीय टी२० मध्ये ६ जुलै २०२४ रोजी भारताकडून पदार्पण केल्यानंतर, शर्माचे पहिले आंतरराष्ट्रीय टी२० शतक ७ जुलै रोजी हरारे स्पोर्ट्स क्लब येथे झिम्बाब्वे विरुद्धच्या दुसऱ्या सामन्यात आले.

## वाद 
२४ फेब्रुवारी २०२४ रोजी अभिषेक शर्माला सूरतमधील मॉडेल तान्य सिंगच्या आत्महत्येप्रकरणी सुरत पोलिसात बोलावण्यात आले. तान्याच्या फोनचे कॉल डिटेल रेकॉर्ड (सीडीआर) आणि इंटरनेट प्रोटोकॉल डिटेल रेकॉर्ड (आयपीडीआर) तपासल्यानंतर, स्थानिक अधिकाऱ्यांनी असा निष्कर्ष काढला की तान्याने अभिषेक शर्मासोबत ब्रेकअप झाल्यानंतर, १९ फेब्रुवारी २०२४ रोजी वेसू येथील उच्चभ्रू हॅपी एलिगन्स सोसायटीमधील तिच्या घरी आत्महत्या केली.

## संदर्भ
वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:दिल्ली जेट्स खेळाडू
वर्ग:भारतीय क्रिकेट लीग खेळाडू
अनिरुद्ध सिंग

**अनिरुद्ध सिंग** हा एक भारतातील क्रिकेट खेळाडू असून त्याने हैदराबाद हीरोझचे प्रतिनिधित्वही केले आहे.

वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:हैदराबाद हीरोझ खेळाडू
वर्ग:भारतीय क्रिकेट लीग खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८० मधील जन्म
शालभ श्रीवास्तव

\
वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:दिल्ली जेट्स खेळाडू
वर्ग:भारतीय क्रिकेट लीग खेळाडू
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:इ.स. १९८१ मधील जन्म
स्टुअर्ट बिन्नी

**स्टुअर्ट टेरेन्स रॉजर बिन्नी** (कन्नड:ಸ್ಟುವರ್ಟ್ ಟೆರೆನ್ಸ್ ರೋಜರ್ ಬಿನಿ; ३ जून, १९८४ - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू आहे.

याचे वडील रॉजर बिन्नी हे सुद्धा भारताकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळले.

वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:हैदराबाद हीरोझ खेळाडू
वर्ग:भारतीय क्रिकेट लीग खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:२०१५ विश्वचषक सामन्यांतील क्रिकेट खेळाडू
विनय कुमार

**रंगनाथ विनय कुमार** (जन्म - १२ फेब्रुवारी इ.स. १९८४) हा भारतातर्फे आंतरराष्ट्रीय कसोटी, एकदिवसीय व टी२० क्रिकेट सामने खेळलेला खेळाडू आहे.

वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:हैदराबाद हीरोझ खेळाडू
वर्ग:भारतीय क्रिकेट लीग खेळाडू
वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
भीमा राव

**पी. भीमा राव** (नोव्हेंबर २५, १९८७ - हयात) हा तेलुगू, भारतीय क्रिकेट खेळाडू आहे.

## बाह्य दुवे 
* क्रिकइन्फो.कॉम (इंग्लिश मजकूर)

वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:हैदराबाद हीरोझ खेळाडू
वर्ग:भारतीय क्रिकेट लीग खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८७ मधील जन्म
जूस्ट वॅन डेन बोगार्ट

वर्ग:नेदरलँड्सचे हॉकी खेळाडू
वर्ग:रिकामी पाने
आल्फ्रेड अबूसलेम

वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:हैदराबाद हीरोझ खेळाडू
वर्ग:भारतीय क्रिकेट लीग खेळाडू
वर्ग:रिकामी पाने
अंबाती रायडू

thumb|अंबाती रायडू
**अंबाती तिरूपती रायडू** (जन्म - सप्टेंबर २३, १९८५ - हयात) रोजी  गंटुर, आंध्र प्रदेश येथे झाला. हा भारतकडून आंतराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा एक खेळाडू आहे.

वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:हैदराबाद हीरोझ खेळाडू
वर्ग:भारतीय क्रिकेट लीग खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८५ मधील जन्म
वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२०१५ विश्वचषक सामन्यांतील क्रिकेट खेळाडू
कॉन्स्कोवोला

**कॉन्स्कोवोला** हे दक्षिण-पूर्व पोलंड मधील एक गाव आहे. कॉन्स्कोवोलाचा शब्दशा अर्थ घोड्याची इच्छा " ''Horse's Will''"असा होतो.

वर्ग:पोलंड
साडे माडे तीन (चित्रपट)

## कलाकार
## पार्श्वभूमी
## कथानक
## उल्लेखनीय
## संदर्भ
रामायमपेट

**रामायमपेट** हे भारताच्या आंध्र प्रदेश राज्यातील शहर आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या १६,८९९ होती.

वर्ग:आंध्र प्रदेशमधील शहरे
निर्मल (तेलंगणा)

**निर्मल** हे भारताच्या तेलंगणा राज्यातील आदिलाबाद जिल्ह्यामधील एक छोटे शहर आहे. निर्मल तेलंगणाच्या उत्तर भागात आदिलाबादच्या १७० किमी पश्चिमेस तर निजामाबादच्या ७५ किमी उत्तरेस वसले आहे. २०११ साली निर्मलची लोकसंख्या ८८ हजार होती.

वर्ग:निर्मल जिल्हा
वर्ग:तेलंगणामधील शहरे
पोप पायस आठवा

thumb|right|पोप पायस आठवा यांचे तैलचित्र
**पोप पायस आठवा** (नोव्हेंबर २०, १७६१ - नोव्हेंबर ३०, १८३०) हा मार्च ३१, १८२९ ते मृत्यूपर्यंत पोपपदी होता.

याचे मूळ नाव *फ्रांसेस्को साव्हेरियो कॅस्तिग्लियोनी* होते.

पायस ०८
पायस ०८
वर्ग:इ.स. १७६१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८३० मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गूटी

**गूटी** हे भारताच्या आंध्र प्रदेश राज्यातील शहर आहे. येथील रेल्वे स्थानक मुंबई चेन्नई रेल्वेमार्गावरील महत्त्वाचे स्थानक आहे.

२०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ४८,६५८ होती.

वर्ग:आंध्र प्रदेशमधील शहरे
वर्ग:अनंतपूर जिल्हा
सहावा मेहमेद

**सहावा मेहमेद** (ऑट्टोमन तुर्की: محمد السادس; मेहमेद इ सादिस; १४ जानेवारी, इ.स. १८६१ - १६ मे, इ.स. १९२६) हा ऑट्टोमन साम्राज्याचा ३६वा आणि शेवटचा सम्राट होता. हा मेहमेद पाचव्याचा भाऊ होता.

वर्ग:ओस्मानी सम्राट
वर्ग:इ.स. १८६१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९२६ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट संघाचा बांगलादेश दौरा, २००७-०८

The South African cricket team will tour Bangladesh for २ Test matches and ३ One Day Internationals in फेब्रुवारी and मार्च २००८.

## Matches
### Test Series
#### १st Test
#### दुसरा कसोटी सामना
### ODI Series
#### पहिला एकदिवसीय सामना
#### दुसरा एकदिवसीय सामना
#### तिसरा एकदिवसीय सामना
### Tour Matches
#### To Be Confirmed v South Africans
#### To Be Confirmed v South Africans
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघाचे बांगलादेश दौरे
सुजय तरफदार

वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:कोलकाता टायगर्स खेळाडू
वर्ग:भारतीय क्रिकेट लीग खेळाडू
वर्ग:रिकामी पाने
बांगलादेश क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २००७-०८

'''''' क्रिकेट संघ डिसेंबर १९ २००७ ते जानेवारी १६ २००८ पर्यंत २ कसोटी सामने व ३ एक-दिवसीय सामने खेळण्यासाठी च्या दौऱ्यावर होता.

## Matches
### एक-दिवसीय सामने
#### पहिला एक-दिवसीय सामना
#### दुसरा एक-दिवसीय सामना
#### तिसरा एक-दिवसीय सामना
### कसोटी सामने
#### पहिला कसोटी सामना
#### दुसरा कसोटी सामना
### प्रथम वर्गीय सामने
#### पहिला प्रथमवर्गीय सामना - नॉर्दर्न डिस्ट्रिक्ट्स नाइट्स वि. बांगलादेशी
#### दुसरा प्रथमवर्गीय सामना - नॉर्दर्न डिस्ट्रिक्ट्स नाइट्स वि. बांगलादेशी
#### तिसरा प्रथमवर्गीय सामना - ऑकलॅंड वि. बांगलादेशी
#### चौथा प्रथमवर्गीय सामना - न्यू झीलँड एकादश वि. बांगलादेशी
पोप एड्रियान पहिला

**पोप एड्रियान पहिला** (??:रोम - डिसेंबर २५, इ.स. ७९५) हा आठव्या शतकाच्या अखेरीस पोप होता.

याला *पोप हेड्रियान पहिला* या नावानेही ओळखले जाते.

एड्रियान ०१
एड्रियान ०१
वर्ग:इ.स. ७९५ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. ७०० मधील जन्म
इंग्लंड क्रिकेट संघाचा न्यू झीलंड दौरा, २००७-०८

इंग्लंड क्रिकेट संघाने फेब्रुवारी ते मार्च २००८ दरम्यान तीन कसोटी सामने, ५ एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय आणि २ टी-२० आंतरराष्ट्रीय सामन्यांसाठी न्यू झीलंडचा दौरा केला.

## संघ 
## सामने
### ट्वेन्टी-२० मालिका
#### पहिला ट्वेन्टी-२०
#### दुसरा ट्वेन्टी-२०
### एकदिवसीय मालिका
#### पहिला सामना
#### दुसरा सामना
#### तिसरा सामना
#### चौथा सामना
#### पाचवा सामना
### कसोटी मालिका
#### पहिली कसोटी
#### दुसरी कसोटी
 दुसऱ्या कसोटीत क्षेत्ररक्षण करत आहे]]

#### तिसरी कसोटी
## संदर्भ 
वर्ग:इंग्लंडमधील क्रिकेट
वर्ग:न्यू झीलंडमधील क्रिकेट
व्हियेतनामी डाँग

200px|thumb|व्हियेतनामी डाँग,मागील बाजू

**व्हियेतनामी डाँग** व्हियेतनामचे अधिकृत राष्ट्रीय चलन आहे.

व्हियेतनामी
वर्ग:आशियाई चलने
वर्ग:व्हियेतनाम
डीयरबॉर्न (मिशिगन)

इवलेसे
**डीयरबॉर्न** अमेरिकेच्या मिशिगन राज्यातील एक शहर आहे. २०२० च्या जनगणनेनुसार येथीललोकसंख्या १,०९,९७६ इतकी होती.

हे फोर्ड मोटर कंपनीच्या संस्थापक हेन्री फोर्डचे जन्मगाव आहे.

वर्ग:मिशिगनमधील शहरे
वर्ग:वेन काउंटी (मिशिगन)
ऑकलंड

**ऑकलंड** हे न्यू झीलंड देशातील सर्वात मोठे शहर आहे. उत्तर बेटावरील उतरेकडील भागात वसलेल्या ह्या महानगरात न्यू झीलंड मधील ३१% लोक राहतात.

वर्ग:न्यू झीलंडमधील शहरे
*
इडन पार्क

**इडन पार्क** हे न्यू झीलंडच्या ऑकलंड शहरातील क्रिकेटचे मैदान आहे. न्यू झीलंडच्या सर्वात मोठ्या क्रीडामैदानामध्ये २०१५ सालच्या क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेतील काही सामने खेळण्यात आले.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:ऑकलंड
वर्ग:न्यू झीलंडमधील क्रिकेट मैदाने
अमृता सुभाष

**अमृता सुभाष** या चित्रपट, दूरचित्रवाणी मालिका आणि नाटक या माध्यमांत काम करणाऱ्या अभिनेत्री, लेखिका, गायिका आणि संगीतकार आहेत. अभिनेते प्रसाद ओक सोबतची त्यांची अवघाचि संसार ही झी मराठी या दूरचित्रवाणी वाहिनीवरील मालिका विशेष गाजली.

## सदरलेखन 
दैनिक ‘लोकसत्ता’च्या शनिवारच्या ‘चतुरंग’ या पुरवणीत अभिनेत्री अमृता सुभाष यांचे ‘एक उलट, एक सुलट’ नावाचे सदर येत असे. या स्तंभलेखनावर आधारलेल्या ‘एक उलट, एक सुलट’ या पुस्तकाचे प्रकाशन अभिनेते डॉ. श्रीराम लागू यांच्या हस्ते झाले. (१७-११-२०१४)

## अभिनय सूची 
* अजून येतो वास फुलांचा (चित्रपट, २००६)
* अजिंठा (चित्रपट, २०१२)
* अवघाचि संसार (दूरचित्रवाणी मालिका)
* अस्तु (चित्रपट, २०१५) 
* आजी (चित्रपट, २००६)
* उर्वशीयम (नाटक)
* कवडसे (चित्रपट, २००६)
* कॉंट्रॅक्ट (चित्रपट, २००८)
* किल्ला (चित्रपट, २०१४)  
* गंध (चित्रपट, २००९)
* चौसर (चित्रपट, २००४)
* ३६ घंटे (नाटक) 
* छोट्याश्या सुटीत (चित्रपट, २००८)
* झोका (दूरचित्रवाणी मालिका)
* ती फुलराणी (नाटक) 
* तीन बहिणी (चित्रपट, २००६)
* त्या रात्री पाऊस होता (चित्रपट, २००९)
* देवराई (चित्रपट, २००४)
* नितळ (चित्रपट, २००६)
* पहिले वहिले (नाटक) 
* पाऊलखुणा (दूरचित्रवाणी मालिका)
* पुनश्च हनिमून (नाटक) 
* फिराक (चित्रपट, २००८)
* बघ हात दाखवून (चित्रपट, २००६)
* बाधा (चित्रपट, २००६)
* बालक पालक (चित्रपट, २०१३)
* बेला मेरी जान (नाटक) 
* मृगतृष्णा (नाटक) 
* या साठेचं काय करायचं (नाटक, २००६)   
* लव्ह बर्ड्स (नाटक, २००८) 
* वाळू (चित्रपट, २००८)
* व्हाईट रेनबो (चित्रपट, २००६)
* विहीर (चित्रपट, २००९)
* श्री तशी सौ (नाटक) 
* श्वास (चित्रपट, २००४)
* सावली (चित्रपट, २००७)
* हापूस (चित्रपट, २००९)
* क्षितिजापलीकडील समुद्र (नाटक)
* पुनःश्च हनिमून (नाटक)

## पुरस्कार
अमृता सुभाष यांना अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत.

* स्मिता पाटील कौतुक पुरस्कार (१७-१२-२०१७)

## संदर्भ 
* 

वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेत्री
वर्ग:मराठी अभिनेत्री
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:इ.स. १९७९ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा, २००७-०८

वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाने १४ डिसेंबर २००७ रोजी दक्षिण आफ्रिका दौऱ्याला सुरुवात केली. ३ फेब्रुवारी २००८ रोजी दौरा संपण्यापूर्वी दोन्ही संघांनी तीन कसोटी सामने, पाच एकदिवसीय सामने आणि दोन टी-२० आंतरराष्ट्रीय सामने खेळले.

मालिकेपूर्वी, वेस्ट इंडीजने दक्षिण आफ्रिकेत कधीही कसोटी विजय नोंदवला नव्हता आणि २००३/४ मध्ये मागील मालिका २-० ने गमावली होती आणि आयसीसी विश्व ट्वेंटी२० मध्ये दोन्ही संघांमधले शेवटचे दोन सामने गमावले होते, जिथे दक्षिण आफ्रिकेने विजय मिळवला होता आणि वेस्ट इंडीजमध्ये झालेल्या वर्ल्ड कपमध्ये, जिथे दक्षिण आफ्रिकेने ६७ धावांनी विजय मिळवला.

झिम्बाब्वेमध्ये झिम्बाब्वेवर ३-१ एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय मालिकेत विजय मिळवून वेस्ट इंडीजने मालिकेसाठी सराव केला असला तरी त्यांच्या तयारीला कार्यवाहक कर्णधार ख्रिस गेलच्या हॅमस्ट्रिंगच्या दुखापतीमुळे अडथळा निर्माण झाला होता. दक्षिण आफ्रिकेने कसोटी आणि एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय मालिकेत न्यू झीलंडला पराभूत केले तर एकहाती ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय देखील जिंकले.

वेस्ट इंडीजचा कर्णधार रामनरेश सरवन दुखापतीमुळे या दौऱ्याला मुकला, याचा अर्थ गेल त्याच्या अनुपस्थितीत कर्णधार होता, तथापि गेलच्या अंगठ्याला झालेल्या दुखापतीमुळे ड्वेन ब्राव्होला दोन्ही ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय आणि संपूर्ण एकदिवसीय मालिकेसाठी कर्णधारपद सोडले. दक्षिण आफ्रिकेने न्यू झीलंड आणि पाकिस्तान या दोन्ही संघांना पराभूत करणाऱ्या एकाच कसोटी संघाचे नाव दिले, जरी नील मॅकेन्झीला दुसऱ्या कसोटीच्या आधी संघात आणि मोंडे झोंडेकीला तिसऱ्या कसोटीपूर्वी जोडण्यात आले.

## ट्वेन्टी-२० मालिका
### पहिला ट्वेन्टी-२०
### दुसरा ट्वेन्टी-२०
## कसोटी मालिका
### पहिली कसोटी
### दुसरी कसोटी
### तिसरी कसोटी
## एकदिवसीय मालिका
### पहिला सामना
### दुसरा सामना
### तिसरा सामना
### चौथा सामना
### पाचवा सामना
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघांचे दक्षिण आफ्रिका दौरे
२००७
वर्ग:इ.स. २००७ मधील क्रिकेट
वर्ग:इ.स. २००८ मधील क्रिकेट
शकील अब्बासी

वर्ग:पाकिस्तानी हॉकी खेळाडू
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:इ.स. १९८४ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मॅकलीन पार्क

**मॅकलीन पार्क** हे न्यू झीलंडच्या नेपियर शहरातील क्रिकेट मैदान आहे. २०१५ सालच्या क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेतील काही सामने येथे खेळण्यात येतील. येथे रग्बीचे आंतरराष्ट्रीय सामनेही खेळले जातात.

वर्ग:नेपियर (न्यू झीलंड)
वर्ग:न्यू झीलंडमधील क्रिकेट मैदाने
नेपियर (न्यू झीलंड)

**नेपियर** न्यू झीलंडमधील हॉक्स बे भागात असलेले प्रमुख शहर आहे. जून २००९ च्या अंदाजानुसार येथील लोकसंख्या ५८,१०० आहे.

हेस्टिंग्स सिटीपासून २० किमी अंतरावर असलेल्या या शहराला हेस्टिंग्स सिटीसह *बे सिटीझ* असे संबोधण्यात येते. दोन्ही शहरांत मिळून सुमारे १,२२,६०० व्यक्ती राहतात. नेपियरचे माओरी भाषेतील नाव *अहुरिरि* आहे.

वर्ग:न्यू झीलंडमधील शहरे
वर्ग:नेपियर (न्यू झीलंड)
क्वीन्सटाउन इव्हेंट्स सेंटर

**क्वीन्सटाउन इव्हेंट्स सेंटर** हे न्यू झीलंडच्या ऑकलंड शहरातील क्रिकेट मैदान आहे.

वर्ग:ऑकलंड
वर्ग:न्यू झीलंडमधील क्रिकेट मैदाने
ड्युनेडिन

**ड्युनेडिन** न्यू झीलंडमधील एक प्रमुख शहर आहे.

वर्ग:न्यू झीलंडमधील शहरे
वर्ग:ड्युनेडिन
बेसिन रिझर्व

right|thumb|200px|बेसिन रिझर्व क्रिकेट मैदान, वेलिंग्टन, न्यू झीलँड
**बेसिन रिझर्व** हे न्यू झीलँडच्या वेलिंग्टन शहरातील क्रिकेट मैदान आहे.

हे न्यू झीलँडमधील सगळ्यात जुने क्रिकेट मैदान असून येथे चे आंतरराष्ट्रीय सामने खेळले जातात. हे मैदान वेलिंग्टन फायरबर्ड्सचे घरचे मैदान आहे.

वर्ग:वेलिंग्टन
वर्ग:न्यू झीलंडमधील क्रिकेट मैदाने
वेलिंग्टन

**वेलिंग्टन** ही न्यू झीलँड देशाची राजधानी व एक प्रमुख शहर आहे. उत्तर बेटाच्या आग्नेय टोकावर वसलेल्या या शहराची वस्ती ३,९७,९०० इतकी आहे.

वर्ग:न्यू झीलंडमधील शहरे
वर्ग:वेलिंग्टन
वर्ग:ओशनियामधील देशांच्या राजधानीची शहरे
सेडन पार्क

**सेडन पार्क** हे न्यू झीलँडच्या हॅमिल्टन शहरातील क्रिकेट मैदान आहे. २०१५ सालच्या क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेतील काही सामने येथे खेळले गेले.

या मैदानाच्या मध्यात ९ खेळपट्ट्या आहेत. या आळीपाळीने सामन्यांमध्ये वापरल्या जातात.

वर्ग:हॅमिल्टन
वर्ग:न्यू झीलंडमधील क्रिकेट मैदाने
जेम्स मार्शल

**जेम्स अँड्रु हॅमिल्टन मार्शल** (१५ फेब्रुवारी, इ.स. १९७९ - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू आहे.

याचा जुळा भाऊ हामिश मार्शलसुद्धा न्यू झीलंडकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळला.

वर्ग:न्यू झीलंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ग्रेग मॉर्गन

**ग्रेग मॉर्गन** (फेब्रुवारी ६, इ.स. १९८९:ईस्ट लंडन, दक्षिण आफ्रिका - ) हा कडून ट्वेंटी२० क्रिकेट खेळलेला खेळाडू आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:न्यू झीलंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
डेरेक वॉकर

**डेरेक जॉन वॉकर** (२३ नोव्हेंबर, १९५९ - ) ही न्यू झीलंडचे प्रथम वर्गीय क्रिकेट खेळाडू आणि आंतरराष्ट्रीय पंच आहेत.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:क्रिकेट पंच
वर्ग:इ.स. १९५९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जुनैद सिद्दिक

सिद्दिक, जुनैद
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बेलेराइव्ह ओव्हल

**बेलेराइव्ह ओव्हल** ऑस्ट्रेलियाच्या होबार्ट शहरातील क्रिकेट मैदान आहे.

वर्ग:ऑस्ट्रेलियातील क्रिकेट मैदाने
वर्ग:होबार्ट
होबार्ट

**होबार्ट** ही ऑस्ट्रेलियाच्या टास्मानिया राज्याची राजधानी व ह्या बेटावरील सगळ्यात मोठे शहर आहे.

वर्ग:ऑस्ट्रेलियामधील शहरे
वर्ग:होबार्ट
गाडवी नदी

वर्ग:महाराष्ट्रातील नद्या
वर्ग:रिकामी पाने
उनंदा नदी

उनंदा नदी दिंडोरी तालुक्यात आहे. ही नदी सातमाळा डोंगर रांगेतून  उगम पावते, तसेच या नदीवर 1998 साली पुणेगाव धरण बांधण्यात आले आहे.

वर्ग:महाराष्ट्रातील नद्या
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
कडवा नदी

'''''' महाराष्ट्रातील एक नदी आहे.

वर्ग:महाराष्ट्रातील नद्या
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
जलविद्युत

पाणी जास्त उंचीकडून कमी उंचीकडे वाहते. या वाहण्याला विद्युत जनित्रातून वाहू दिल्यास वीजनिर्मिती होते. जितकी जास्त उंची तितकी जास्त वीजनिर्मिती असे त्याचे तत्त्व आहे. कारण या प्रकारात स्थितिज ऊर्जा ही गतिज ऊर्जेत बदलते. या तऱ्हेने केलेल्या विद्युतनिर्मितीला '''''' असे म्हणतात. 

## जलविद्युत प्रकल्प 
### महाराष्ट्रातील प्रकल्प 
महाराष्ट्रात कोयना नगर येथे मोठा जलविद्युत प्रकल्प आहे. पावसाळ्यात वाहणारे पाणी एका धरणात साठवले जाते, व नंतर तेच पाणी उन्हाळ्यात वापरले जाते. साधारणतः धरणाच्या उंचीपासून किंवा पाण्याच्या पातळीपासून जनित्रापर्यंतची उंची २५ ते २५०० मीटर इतके असते. भारतात २६९१०.२३ मेगावॅट इतकी विद्युत ऊर्जा जलविद्युत केंद्रांमधून निर्माण होते (इ.स. २०२३चा अंदाज). 

या विद्युत प्रकल्पामुळे कोणत्याही प्रकारचे प्रदूषण उद्भवत नाही, यामुळे या प्रकल्पाचा पर्यावरणास कोणत्याही प्रकारचा धोका उद्भवत नाही. या विद्युतप्रकल्पाची एक त्रुटी ही आहे, की या प्रकल्पास फार मोठी जागा लागते. तसेच धरणात साठवलेल्या पाण्याचे मोठ्या प्रमाणात बाष्पीभवन होते.

वर्ग:विद्युत अभियांत्रिकी
खडकवासला

**खडकवासला** हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील हवेली तालुक्यातील एक गाव आहे.
## भौगोलिक स्थान
खडकवासला हे पुणे जिल्ह्यातील हवेली तालुक्यातील एक गाव आहे.

येथे असलेल्या खडकवासला धरणातून पुणे जिल्ह्याच्या काही भागासाठी पाणीपुरवठा केला जातो.

## हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा  आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ६१० मिमी पर्यंत असते.

## लोकजीवन
## प्रेक्षणीय स्थळे
## नागरी सुविधा
## जवळपासची गावे
## संदर्भ
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate 

वर्ग:हवेली तालुक्यातील गावे
वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
वर्ग:पुणे जिल्हा
घोड नदी

**घोड नदी** महाराष्ट्राच्या पुणे जिल्ह्यातील नदी आहे. ही नदी भीमा नदीची उपनदी आहे.

वर्ग:महाराष्ट्रातील नद्या
वॅट

**वॅट** हे शक्ती मोजण्याचे एकक आहे.

वर्ग:गणित
वर्ग:उर्जाशास्त्र
बोरी नदी

**बोरी नदी** ही महाराष्ट्राच्या उस्मानाबाद जिल्ह्यामधून वाहणारी एक नदी आहे. याच नावाची एक नदी नाशिक जिल्ह्यातून आणि खानदेशातील जळगांव व धुळे जिल्ह्यातून वाहते.

## जळगाव जिल्ह्यातील बोरी नदी
ही बोरी नदी तापी नदीची उपनदी आहे.  नाशिक जिल्ह्यातील सटाणा तालुक्यातील चिराई  या गावाजवळ तिचा उगम आहे. पुढे  ती विराणे गावालगत लागून बोरी धरण येथून  मार्गक्रमन करून आर्वी वरून अमळनेर च्या दिशेने जाते .जळगाव जिल्ह्यातील बोहोरे गावाजवळ ती तापीला मिळते. भोकरीबारी नदी, चिखली नाला व कानोली नदी या बोरीच्या उपनद्या आहेत. खांदेशातील मुख्य नद्यांपैकी बोरी नदी एक आहे.  

वर्ग:महाराष्ट्रातील नद्या
दूधगंगा नदी

**दूधगंगा नदी** ही पश्चिम भारतातील कृष्णा नदीला उजवीकडून मिळणारी उपनदी आहे. ही पश्चिम घाटातील महाराष्ट्रातील सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात उगम पावते आणि ती कृष्णा नदीला मिळण्यापूर्वी कोल्हापूर जिल्हा आणि कर्नाटकातील बेळगाव जिल्ह्यातून पूर्वेकडे वाहते. त्तिच्या मार्गाचा काही भाग कर्नाटक आणि महाराष्ट्र यांच्या सीमेचा एक भाग आहे.

वर्ग:महाराष्ट्रातील नद्या
वर्ग:रिकामी पाने
तानसा नदी

वर्ग:महाराष्ट्रातील नद्यातानसा नदी ही ठाणे जिल्ह्यातील  शहापूर तालुक्यातील खर्डी जवळ उगम पावते. याच नदीवर मुंबई महानगरपालिकेचे प्रसिद्ध तानसा धरण आणि तानसा अभयारण्य आहे. प्रसिद्ध गरम पाण्याचे कुंड आसलेले वज्रेश्वरी आणि गणेशपुरी ही ठिकाणे याच नदीकाठी आहेत. पुढे हेदवडे येथे वैतरणा नदीस मिळते.
सिंधफणा नदी

**सिंधफणा नदी** (देवनागरी लेखनभेद: **सिंधफणा नदी**) ही महाराष्ट्रातील मराठवाडा विभागातून वाहणारी नदी आहे. ती गोदावरीची उपनदी आहे. बीड जिल्ह्यातील पाटोदा तालुक्यातल्या चिंचोली गावानजीक बालाघाट डोंगरांमध्ये नाथ संप्रदाय चे गहिनीनाथ महाराज यांच्या संजीवनी समाधी मंदिरापासून ती उगम पावते. तिथून वाहत जाऊन माजलगाव तालुक्यातील *मंजरथ* गावाजवळ गोदावरीस मिळते. माजलगाव गावानजीक तिच्यावर माजलगाव धरण बांधले आहे.

नव्याने सुरू होणारी एमआयडीसी प्रकल्प
वर्ग:महाराष्ट्रातील नद्या
वर्ग:बीड जिल्हा
वर्ग:बीड जिल्हयातील नद्या
मांजरा नदी

[thumb|right|250px|वरच्या बाजूस मांजरा नदीचे खोरे दर्शवणारा [दख्खन|दख्खनेचा नकाशा (जर्मन मजकूर)]]

**मांजरा** ही महाराष्ट्र, कर्नाटक व तेलंगणा या तीन राज्यांतून वाहणारी एक नदी आहे. वांजरा या नावानेही ती ओळखली जाते. ही नदी महाराष्ट्र राज्यातील बीड जिल्ह्याच्या पाटोदा तालुक्यात, बालाघाट डोंगररांगेत उगम पावते.  गोदावरी नदीची ती एक प्रमुख उपनदी आहे. सुमारे ७२५ किमी. लांबीची ही नदी, सुरुवातीला पूर्ववाहिनी असून बीड-धाराशिव तसेच बीड-लातूर या जिल्ह्यांची सरहद्द बनली आहे. 

मांजरा नदीवर बीड जिल्ह्यातील केज येथील  धनेगाव येथे मांजरा धरण (धनेगाव)आहे.कासारखेडजवळ ही नदी लातूर जिल्ह्यात प्रवेश करते व जिल्ह्याच्या मध्यभागातून वाहताना आग्नेयेस जाऊन निलंगा गावाजवळ कर्नाटक राज्यात व पुढे बिदरच्या पूर्वेस तेलंगणा राज्यात प्रवेश करते. आंध्र प्रदेशातील संगरेड्डीपेटजवळ मांजरा नदी एकदम वळण घेऊन वायव्य दिशेने वाहू लागते. निझामाबाद जिल्ह्यात या नदीवर धरण बांधण्यात आले आहे.  धरणाच्या तलावाला निझामसागर तलाव म्हणतात. पुढे ही नदी पुन्हा महाराष्ट्र राज्याच्या सरहद्दीपर्यंत येऊन नांदेड जिल्ह्यातील शेळगावपासून ईशान्येस, राज्याच्या सरहद्दीवरून वाहत जाते व याच जिल्ह्यातील कुंडलवाडी गावाजवळ गोदावरी नदीस उजवीकडे मिळते. तेरणा, कारंजा, तावरजा,लेंडी व मन्याड या मांजरा नदीच्या प्रमुख उपनद्या आहेत.तसेच केज,चौसाळा,लिंबा,डिघोळ देशमुख,घरणी व रेणा या छोट्या नद्याही मांजरा नदीच्या उपनद्या आहेत. या नदीस तेरणा नदी लातूर जिल्ह्याच्या सरहद्दीवर निलंग्याच्या पूर्वेस, तर कारंजा नदी आंध्र प्रदेश राज्यात मिळते, लेंडी व मन्याड या नद्या नांदेड जिल्ह्याच्या सरहद्दीवर या नदीला डावीकडून मिळतात.

मांजरा नदीवर लासरा,बोरगाव, अंजनपुर,वंजारखेडा,वांगदरी,कारसा, पोहरेगाव,नागझरी,साई,खुगपूर,शिवानी,घरणी,बिङ्गिहाल,डोंगरगाव, होसुर,भुसनी हे बॅरेज स्व.विलासरावजी देशमुख यांनी केले.

मांजरा नदीचा उपयोग प्रामुख्याने जलसिंचनासाठी केला जातो. नदीखोरे सुपीक असल्याने येथील लोकांचा शेती हाच प्रमुख व्यवसाय आहे. या नदीच्या वरच्या खोऱ्यात मुख्यत्वे उसाचे पीक घेतले जाते.तर खालच्या खोऱ्यात ज्वारी, कडधान्ये, तेलबिया यांचे उत्पादन होते. बहुतेक ठिकाणी नदीकाठ मंद उताराचे असल्याने या नदीचा फेरी वाहतुकीसाठीही थोड्याफार प्रमाणात उपयोग होतो.

पहा : महाराष्ट्रातील जिल्हावार नद्या

वर्ग:लातूर जिल्ह्यातील नद्या
वर्ग:तेलंगणामधील नद्या
वर्ग:महाराष्ट्रातील नद्या
वर्ग:कर्नाटकमधील नद्या
चोरणा नदी

वर्ग:महाराष्ट्रातील नद्या
वर्ग:रिकामी पाने
कोळवण नदी

'''''' महाराष्ट्रातील एक नदी आहे.

वर्ग:महाराष्ट्रातील नद्या
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
नलगंगा नदी

**नलगंगा नदी** महाराष्ट्राच्या बुलढाणा जिल्ह्यातील एक नदी आहे. या नदीवर नलगंगा धरण बांधलेले आहे.

वर्ग:महाराष्ट्रातील नद्या
गिरणा नदी

**गिरणा नदी** ही भारत देशामधल्या महाराष्ट्र राज्यातील नदी आहे. ती नाशिक जिल्ह्यात सह्याद्री डोंगर रांगेमधील शिंदे (दिगर) ता सुरगाणा या गावी उगम पावते. ही नदी नाशिक जिल्ह्यात सुरुवातीला पूर्व दिशेला वाहते आणि नंतर जळगाव जिल्ह्यात उत्तरेकडे मार्ग बदलून रामेश्वर या ठिकाणी तापी नदीला मिळते.

## उपनद्या
वाटेत तांबडी, आराम, मालेगावजवळ मोसम आणि नंतर पांझण या प्रमुख नद्या मिळाल्यावर ती नांदगाव तालुक्याच्या सीमेवरून नैऋत्य दिशेने जळगाव जिल्ह्यात शिरते. चाळीसगाव तालुक्यातून भडगाव महालातील भडगावनंतर थोडे पूर्वेस गेल्यावर तिला तितूर नदी मिळते. मग भडगाव, पाचोरा, एरंडोल, जळगाव तालुक्यांच्या सीमांवरून जाऊन भुसावळ — सुरत लोहमार्गाच्या उत्तरेस वायव्येकडे व नंतर पश्चिमेकडे जाऊन अमळनेर, एरंडोल, जळगाव व चोपडा तालुक्यांच्या सीमांजवळ ती तापीस मिळते.

## खोरे
गिरणा नदीच्या खोऱ्यातील जमीन उपजाऊ आहे व ती तीव्रतेने कसली जाते. गिरणेच्या खोऱ्यात भात, नागली, गहू, ज्वारी, बाजरी, हरभरा व इतर द्विदल धान्ये, ऊस, भुईमूग, कापूस इत्यादी पिके होतात.

गिरणा-तांबडी संगमानंतर चणकापूर येथे व चाळीसगाव तालुक्यात जामदा येथे गिरणेवर बांध घालून कालवे काढलेले आहेत. तसेच गिरणा धरण हे धरणही प्रसिद्ध आहे. मालेगाव तालुक्यातील पांझण धरण योजनेचा फायदा मुख्यतः जळगाव जिल्ह्यालाच होणार आहे.   

**आगामी योजना** - गिरणा नदीवर जळगाव जिल्ह्यामध्ये भारताचा पायलट प्रोजेक्ट म्हणून सात बलून बंधारे मंजूर आहेत. ते अंतिम टप्प्याच्या एका मंजूरीसाठी प्रस्तावित आहे . शेवटची एक मंजूरी मिळाल्यानंतर हे बलून बंधारे गिरणा नदीवर साकारले जातील. भडगाव पाचोरा जळगाव आदी ठिकाणी यांची जागा निश्चित करण्यात आली आहे. त्याचा फायदा परिसरातील शेतीला पिण्याच्या पाण्यासाठी होणार आहे . सिंचनाचा शेकडो एकर बाग ओलिताखाली येऊन लवकरच या योजनेला सुरुवात होणार असल्याचे बोलले जात आहे. 

वर्ग:जळगाव जिल्ह्यातील नद्या
वर्ग:नाशिक जिल्ह्यातील नद्या
वर्ग:महाराष्ट्रातील नद्या
साउथ प्लॅट नदी

**साउथ प्लॅट नदी** अमेरिकेच्या कॉलोराडो आणि नेब्रास्का राज्यांतून वाहणारी नदी आहे. प्लॅट नदीच्या दोन मुख्य उपनद्यांपैकी ही एक आहे. ही नदी रॉकी पर्वतरांगेत उगम पावते व नॉर्थ प्लॅट नदीस मिळून प्लॅट नदीमध्ये रूपांतरित होते. पुढे हा प्रवाह मिसूरी व तेथून मिसिसिपी नदीत मिसळतो.

डेन्व्हर शहर या नदीकाठी आहे.

वर्ग:कॉलोराडोमधील नद्या
वर्ग:नेब्रास्कामधील नद्या
नॉर्थ प्लॅट नदी

इवलेसे
**नॉर्थ प्लॅट नदी** अमेरिकेतील मिसूरी नदीची उपनदी आहे. कॉलोराडो, वायोमिंग आणि नेब्रास्कामधून वाहणाऱ्या या नदीचे अरापाहो भाषेतील नाव *बेईईनीसी* आहे.

उगमापासून संगमापर्यंत ८९० किमी अंतर असलेली ही नदी वळणे धरता १,१५२ किमी लांबीची आहे.

वर्ग:कॉलोराडोमधील नद्या
वर्ग:नेब्रास्कामधील नद्या
वर्ग:वायोमिंगमधील नद्या
फूट

फूट हे अंतर मोजण्याचे एकक आहे. हे विशेषतः अमेरिकन एकक पद्धतीत वापरले जाते.

१२ इंच = १ फूट

१/३ यार्ड = १ फूट

वर्ग:गणित
वर्ग:मापनाची एकके
भोगावती नदी

'*** ही महाराष्ट्रातील सोलापूर जिल्ह्यातील एक नदी आहे. ही सीना नदीची उपनदी आहे. धाराशिव येथे हिचा उगम आहे. बार्शी व माढा तालुक्यांतून ती वाहते. वराई, नागझरी, नीलकंठा व सीरा या तिच्या उपनद्या आहेत.मोहोळ तालुक्यातील भोयरे गावाजवळ भोगावती नदीचा सीना नदीशी संगम होतो. भोगावती नदीची एकूण लांबी ६५ किलोमीटर आहे. 
 
**उत्पत्ती व प्रवाह**

* भोगावती नदीची उत्पत्ती **उस्मानाबाद (धाराशिव) जिल्ह्यातील बळघाट पर्वतरांगांच्या दक्षिण उतारांवरून** होते.
* नदी प्रथम **धाराशिव शहरातून** वाहते.
* पुढे **राघूचीवाडी येथे “पाझर तलाव”** बांधलेला आहे.
* त्यानंतर नदी **पिंपरी व चिलवडी** गावांतून वाहते.
* येथे ती मराठवाड्यातून पश्चिम महाराष्ट्रात प्रवेश करते आणि **सोलापूर जिल्ह्यात झरेगाव** येथे येते.
* झरेगावात नदीचा प्रवाह **दक्षिणेकडून उत्तरेकडे** आहे, जे हिंदू धार्मिक परंपरेनुसार विशेष मानले जाते.
* झरेगावात **भोगावती व वलगुड नदीचा संगम** आहे.
* पुढे नदीवर **हिंगणी तलाव**  बांधले गेले आहे, जे सिंचनासाठी महत्त्वाचे आहे.

**उपनद्या**

भोगावती नदीला अनेक लहान उपनद्या मिळतात. प्रमुख उपनद्या अशा आहेत :

* बोधकी (Bodki)
* नागसरी (Nagsari)
* शिरा (Sira)
* राम (Ram)
* नीलकंठ (Nilkantha)
* कवळदार (Kavaldara)
* खडकी (Khadki) 

**ऐतिहासिक व पुरातन महत्त्व**

* इ.स.पू. ६व्या शतकापासून ते इ.स. ४थ्या शतकापर्यंत नदीच्या काठावर मानवी वस्ती व संस्कृती विकसित झाल्याचे पुरावे सापडतात.
* बार्शी तालुक्यातील **झाडी, पानगाव, पिंपळगाव** येथे पुरातन वस्तू व मातीची भांडी (Black & Red     Ware, Red Polished Pottery, Black Slipped Pottery) सापडली आहेत.
* यावरून त्या काळातील व्यापारी संबंध, सामाजिक घडामोडी आणि सांस्कृतिक देवाणघेवाण स्पष्ट होते. 

**धार्मिक महत्त्व**

* हिंदू धर्मग्रंथांनुसार **नदीचा प्रवाह दक्षिणेकडून उत्तरेकडे (उत्तरवाहिनी)** असेल, तर त्या नदीला विशेष धार्मिक महत्त्व असते. उत्तर दिशा ही मोक्ष, धर्म व देवतांची दिशा मानली जाते. त्यामुळे उत्तरवाहिनी नदीत स्नान, श्राद्ध व दान यांचे पुण्य अधिक मानले जाते. वाराणसीतील गंगा, नाशिकमधील गोदावरी, उज्जैनमधील शिप्रा या नद्यांप्रमाणेच भोगावती नदीही झरेगाव ते वलगुड संगम  यादरम्यान उत्तरवाहिनी असल्यामुळे तिला विशेष महत्त्व प्राप्त होते. पारंपरिक     दृष्टिकोनात दक्षिण दिशा म्हणजे यमलोकाची दिशा मानली जाते, तर उत्तर दिशा म्हणजे धर्म, मोक्ष, हिमालय व देवतांची दिशा. त्यामुळे जेव्हा नदीचा प्रवाह दक्षिणेकडून उत्तरेकडे म्हणजे उत्तरवाहिनी असतो, तेव्हा तो यमलोकातून देवलोकाकडे जाणाऱ्या प्रवाहाचा प्रतीक मानला जातो. उत्तरवाहिनी नदीत स्नान, दान, श्राद्ध व इतर धार्मिक विधी केले तर त्याचे पुण्य अधिक असल्याचे गरुड पुराण व स्कंद पुराण यांत उल्लेख आहेत. त्यामुळे स्थानिक लोक या प्रवाहाला धार्मिक व पवित्र महत्त्व देतात.
* तसेच **उपळे दुमाला (रामनाथाचे उपळे)*' येथे स्थानिक लोककथेनुसार *वनवासकाळात प्रभू श्रीरामांनी आपल्या वडिलांचे श्राद्धकार्य भोगावती नदीच्या काठावर केले* असे मानले जाते. त्यामुळे या स्थळाला विशेष धार्मिक ओळख आहे.

वर्ग: सोलापूर जिल्ह्यातील नद्या
मूग

thumb|right|मूग

हे एक द्विदल कडधान्य आहे. हा एक स्वयंपाकात वरचेवर वापरला जाणारा एक पदार्थ आहे. याचे वरण बहुतेक लोक आवडीने खातात. भारत, चीन, थायलंड, फिलिपिन्स, इंडोनेशिया, ब्रह्मदेश, बांगलादेश इत्यादी देशांमध्ये ही मुगाची लागवड केली जाते. मूग काळे, हिरवे, पिवळे, पांढरे आणि लाल रंगाचे असतात. हिरव्या रंगाचे मूग अत्यंत स्वादिष्ट आणि गुणकारी असतात. प्राचीन भारतीय पद्धतीमध्ये मूग हे सर्वाधिक पोषणयुक्त अन्नपदार्थांपैकी एक मानले जाते. पोषक घटकांचा एक मोठा स्रोत म्हणून देखील ओळखले जाते. मॅगनीझ, पोटॅशियम, मॅग्नेशियम, फोलेट, तांबे, जस्त आणि विविध ब व्हिटॅमिन इत्यादी शरीराला आवश्यक असणारे घटक यात असतात. मूग आहारात असल्यामुळे अनेक रोगांचा प्रतिकार करणे सहज शक्य होते. हृदयविकार, कर्करोग, मधुमेह आणि लठ्ठपणा यासारखे रोग टाळले जातात.

## इतिहास 
मुगाचा उगम भारतातला आहे. उत्खननातील पुराव्यानुसार इ.स. पूर्व १५ व्या शतकापासून मूग डाळ भारतीयांना परिचित आहे. बलराज आपल्या 'पाकदर्पण' या ग्रंथामध्ये मुगाच्या डाळीला डाळींचा सम्राट असे संबोधतो. चरक या वनस्पतीचा नामनिर्देश तुवरिका असा करतात. 

## आहारशास्त्रदृष्ट्या महत्त्व 
मुगांमध्ये साधारण २४ प्रथिने, ५६ ते ६० कर्बोदके, तंतू, तसेच ब आणि क जीवनसत्त्व, कॅल्शियम, मॅग्नेशियम, फॉस्फरस व पोटॅशियम असे घटक असतात. इंडोनेशियात मुगाची खीर बनविली जाते. फिलिपाईनसमध्येही मूग गोड पदार्थांसाठी वापरतात. भारतात मुगापासून, शिरा, खिचडी, सांडगे व पापडही बनवितात.मोड आलेल्या मुगाची उसळ  जेवणात केली जाते.

## चित्रदालन

File:Vigna radiata MHNT.BOT.2009.17.4.jpg|*Vigna radiata*
चित्र:Mung Bean - Kolkata 2011-02-10 0975.JPG|मुगाचे वरण 

## संदर्भ
वर्ग:कडधान्ये
वर्ग:औषधी वनस्पती
वाटाणा

**वाटाणा** हे प्रामुख्याने थंडीत येणारे पीक आहे. वाटाण्याचे पांढरे वाटाणे, हिरवे वाटाणे, पिवळे वाटाणे असे बियांच्या रंगावरून प्रकार पडतात. या पिकाच्या हिरव्या परंतु पूर्ण दाणे भरलेल्या शेंगांना मटार असे म्हणतात.

## वाटाणे 
## पांढरे वाटाणे 
वर्ग:कडधान्ये
चवळी

250px|right|thumb|चवळी-धान्य
250px|right|thumb|चवळी शेंगा
250px|right|thumb|चवळी-दाणे-नजिकचे दृष्य, यातील काळा डोळा दिसण्यासाठी
**चवळी** ( **cowpea,** *Vigna unguiculata*) हीरोइन एक शेंग आहे.याची उसळ करतात.हैविज्ञापन त्यातील दाण्यांना चवळीचे दाणे अथवा नुसते 'चवळी' असे म्हणतात. हे एक प्रकारचे द्विदल धान्य आहे. त्याचे दाणे मध्यम आकाराचे असतात. ते दाणे वाळल्यावर त्यावर एक काळ्या डोळ्यासारखी खूण दिसते म्हणून याला इंग्रजीत ब्लॅक-आईड पी (काळा-डोळा असणारे दाणे) असे म्हणतात.

अमेरिकेत याचे वेगवेगळे प्रकार मिळतात. त्याचा रंग व आकारही वेगवेगळा असतो. त्याच्या डोळ्याचा रंगही काळा, कथ्था, लाल, गुलाबी अथवा हिरवाही असू शकतो. या शेंगेतील दाणे शेंग ताजी असतांना हिरवेच असतात, पण वाळल्यावर त्याचा रंग बदलतो.

याच्या बीया एक कडधान्य असल्यामुळे वाळलेल्या बिया भिजवून, मोड आल्यावर, त्याची उसळ करतात.
thumb|चवळीची उसळ

वर्ग:भाज्या
वर्ग:कडधान्ये
वर्ग:एक ही संदर्भ नसलेले लेख
वाल

**वाल** ही एक वेलवर्गीय वनस्पती आणि भाजी आहे.
right|thumb|लाल वालाच्या शेंगा

## बोलीभाषेतील नावे 
* आवरे, चप्परदावरे, चिक्कडिकाई (कन्नड),
* आवरी, मोचाई (तमिळ),
* अनुमुलू, चिक्कुडू (तेलुगु),
* आवरा, मोचकोट्टा (मल्याळम),
* सेम, बल्लार (हिंदी),
* शिम (बंगाली),
* वाल (गुजराती),
* पावटा, वाल (मराठी),
* सिन बीन (आसाम)

thumb|लाल वाल

वर्ग:भाज्या
वर्ग:कडधान्ये
उडीद

उडीद हे भारतात पिकणारे एक द्विदल धान्य आहे.  अख्खे उडीद किंबा त्याची डाळ खाद्यान्नात वापरली जाते.

250px|right|thumb|उडीद
कॅल्शियम, लोह, जीवनसत्त्व ब ६ आणि मॅग्नेशियम तसेच पोटॅशियम आहे. 
* इंग्रजी - Blackgram
* शास्त्रीय नाव - Vigna mungo
* संस्कृत - माश
* हिंदी - उड़द, उरद
* गुजराती - अडद
* बंगाली - माषकलाय
* तामीळ - उळुंतु
* फ़ार्सी - माष

उडीद डाळ भिजवून व वाटून फुगवल्यानंतर त्यात तयार होणारे बॅक्टेरिया आणि यीस्ट शरीराला आरोग्यदायी ठरतात. असे पदार्थ मेंदूसाठी खुराक ठरतात. इडली, डोसा, मेदूवडय़ासारखे चविष्ट प्रकार उडदापासून बनवले जातात. उडदाचे पापड करतात.

उडीद डाळ खाण्याचे फायदे -

पांढरे कोड – उडीद वाटून ते कोड असलेल्या जागी चोळावेत.

## उडदापासून बनवले जाणारे पदार्थ

चित्र:Masala Papad.jpg|मसाला पापड
चित्र:Breakfast South India.jpg|इडली and मेदू वडा, दक्षिण भारतातील न्याहारीचे लोकप्रिय पदार्थ 
चित्र:Paper Masala Dosa.jpg|
मसाला डोसा
चित्र:Dal Makhani.jpg|दाल मखनी, अख्खे उडीद आणि लोण्याचा वापर करून बनवला जाणारा पंजाबी पदार्थ  

## हे सुद्धा पहा
*विकिपीडिया:वनस्पती/यादी

वर्ग:कडधान्ये
वर्ग:औषधी वनस्पती
वर्ग:पाककलेमध्ये वापरले जाणारे पदार्थ
वर्ग:संदर्भ नसलेली पाने