open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
पहिले आखाती युद्ध

**पहिले आखाती युद्ध** (अन्य नावे: **ऑपरेशन डेझर्ट स्टॉर्म** ; अरबी: حرب الخليج الثانية ; इंग्रजी: *Gulf War*, *गल्फ वॉर* ;) हे इराणच्या आखातामध्ये अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने, व तिच्या ३४ मित्र राष्ट्रांची आघाडी विरुद्ध इराक यांच्यात घडलेले युद्ध होते. २ ऑगस्ट, इ.स. १९९० रोजी आरंभलेले हे युद्ध २८ फेब्रुवारी, इ.स. १९९१ रोजी संपले.

२ ऑगस्ट, इ.स. १९९० रोजी इराकी सैन्याने कुवेतावर आक्रमण केले. इराकी आक्रमणाविरुद्ध आंतराष्ट्रीय समुदायाने तीव्र निषेध नोंदवला. संयुक्त राष्ट्रे सुरक्षा परिषदेच्या सदस्य देशांनी प्रत्युत्तरादाखल इराकावर आर्थिक निर्बंध लादले. तत्कालीन अमेरिकी राष्ट्राध्यक्ष जॉर्ज एच.डब्ल्यू. बुश यांनी सौदी अरेबियात अमेरिकी फौजा उतरवून मित्र राष्ट्रांनाही फौजा धाडण्याचे आवाहन केले. अनेक मित्र राष्ट्रांच्या आघाडी सैन्यात अमेरिका, सौदी अरेबिया, युनायटेड किंग्डम व इजिप्त यांच्या सैन्यदलांचा प्रमुख सहभाग होता.

कुवेतात घुसलेल्या इराकी सैनिकांना पिटाळून लावायला १७ जानेवारी, इ.स. १९९१पासून हवाई बॉंबहल्ले चालू झाले व त्यापाठोपाठ २३ फेब्रुवारीपासून जमिनीवरून हल्ले आरंभण्यात आले. या युद्धात आघाडी सैन्याने निर्णायक विजय मिळवत कुवेतातून इराकी सैन्यास पिटाळून तर लावलेच, शिवाय इराकी सीमेतही मुसंडी मारली.

thumb|300px|right|पहिल्या आखाती युद्धातील व्यूहरचना - ऑपरेशन डेझर्ट स्टॉर्म

## हे सुद्धा पहा
*इराण–इराक युद्ध
## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने सहभागी असलेली युद्धे
वर्ग:इराक सहभागी असलेली युद्धे
वर्ग:सौदी अरेबिया सहभागी असलेली युद्धे
वर्ग:कुवेत सहभागी असलेली युद्धे
वर्ग:इजिप्त सहभागी असलेली युद्धे
वर्ग:युनायटेड किंग्डम सहभागी असलेली युद्धे
२०११ इंडियन प्रीमियर लीग

**२०११ इंडियन प्रीमियर लीग** भारतात खेळली गेलेली ट्वेंटी२० क्रिकेट स्पर्धा होती.
## स्वरूप
स्पर्धेत एकूण ७४ सामने खेळले गेले. २०१० इंडियन प्रीमियर लीग स्पर्धेत ६० सामने खेळले गेले होते. एखाद्या सामन्यात दोन्ही संघ समसमान ठरल्यास सुपर ओव्हरने निर्णय लावला जाणार होता.

दहा संघांना दोन गटात विभागण्यात आले होते. साखळी फेरीत प्रत्येक संघ १४ सामने खेळला, व त्यात स्वतःच्या गटातील इतर ४ संघांविरुद्ध प्रत्येकी २ सामने तर दुसऱ्या गटातील चार संघाविरुद्ध १ तर उरलेल्या संघांविरुद्ध २ सामने खेळला.

## मैदान

## गुणतालिका
:(C) = विजेता; (R) = उपविजेता.
:ताकः विजेता, उपविजेता संघ तसेच तिसऱ्या प्ले ऑफचा पराजित संघ २०११ २०-२० चँपियन्स लीग साठी पात्र होतील.

## स्पर्धा प्रगती
## निकाल
### गट फेरी
|-style="font-size: 100%; text-align:left;"
| style="width:1.7em" |
| style="width:35em" |**माहिती**: निकाल होम आणि अवे संघा प्रमाणे.**माहिती**: सामन्याच्या माहितीसाठी निकालावर क्लिक करा.
|

|}

### बाद फेरी
## सामने
### साखळी सामने
### प्ले ऑफ फेरी
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:भारतीय प्रीमियर लीग
वर्ग:इ.स. २०११ मधील खेळ
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
वर्ग:२०११ इंडियन प्रीमियर लीग
विंडोज सर्व्हर २००८

वर्ग:मायक्रोसॉफ्ट विंडोज
वर्ग:रिकामी पाने
विंडोज ३.०

ही मायक्रोसॉफ्टची विंडोज मालिकेतील एक भूतपूर्व संचालन प्रणाली आहे.

वर्ग:मायक्रोसॉफ्ट विंडोज
रेलांगी वेंकटा रामया

**रेलांगी वेंकटा रामया** (ऑगस्ट १३, १९१०:रावुलापलेम, मद्रास प्रांत, ब्रिटिश भारत – नोव्हेंबर २६, १९७५:तडेपल्लिगुडम, आंध्र प्रदेश, भारत) हे तेलुगु चित्रसृष्टीच्या सुवर्णकाळातील हास्य अभिनेता होते.

वर्ग:तेलुगू चित्रपट अभिनेते
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. १९१० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७५ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
क्लियरओएस

**क्लियरओएस** तथा **क्लार्ककनेक्ट** हे लिनक्स आधारित फायरवॉल सॉफ्टवेर होते.

वर्ग:रिकामी पाने
झेंट्याल

**झेंट्याल** तथा **ईबॉक्स प्लॅटफॉर्म**) हे एक ओपनसोर्स आधारित विपत्र संयोजन आहे. हे उबंटु लिनक्सवर चालते The latest release (Zentyal Server 8.0 Development) took place on February 26, 2024. 

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:उबंटु
आयपीफिल्टर

'*आयपीफिल्टर* (सामान्यतः आयपीएफ म्हणून म्हणतात) एक मुक्त-स्रोत सॉफ्टवेर पॅकेज आहे जे युनिक्स सारख्या अनेक ऑपरेटिंग सिस्टमसाठी फायरवॉल सेवा आणि नेटवर्क ॲड्रेस ट्रांसलेशन (एनएटी) प्रदान करते. याचा लेखक आणि सॉफ्टवेर व्यवस्थापक डॅरेन रीड आहे. आयपीफिल्टर हे दोन्ही आयपीव्ही४ आणि आयपीव्ही६ प्रोटोकॉलला सहाय्यीकृत करते आणि ते एक फायरवॉल आहे.
आयपीफायरवॉल

**आयपीफायरवॉल** किंवा आयपीएफडब्ल्यू एक फ्रीबीएसडी आयपी, स्टेटलाइन फायरवॉल, पॅकेट फिल्टर आणि ट्रॅफिक अकाऊंटिंग सुविधा आहे. आयपीएफलेटर वगळता त्याचे नियम व लॉजिक इतर अनेक पॅकेट फिल्टरसारखेच आहे. आयपीएफडब्ल्यू फ्रीबीडीएस स्वयंसेवक कर्मचारी सदस्यांनी लिहिली आणि ते त्याची देखरेखही करतात. त्याची वाक्यरचना परिष्कृत फिल्टरिंग क्षमता वापरण्यास सक्षम करते आणि त्यामुळे वापरकर्त्यांना प्रगत आवश्यकता पूर्ण करण्यास ते सक्षम करते. हे एकतर भारित कर्नल मॉड्युल म्हणून वापरले जाऊ शकते किंवा कर्नलमध्ये समाविष्ट केले जाऊ शकते;जेथे शक्य आहे तेथे ते थेट लोड करण्याऐवजी कर्नल मॉड्युलचा वापर करा अशी शिफारस करण्यात येते.
आयपीटेबल्स

**आयपीटेबल्स** एक सदस्य-नामविश्व युटिलिटी प्रोग्राम आहे जो प्रणाली प्रशासकांना लिनक्स कर्नल फायरवॉल (ज्याची भिन्न नेटफिल्टर मॉड्यूल्स म्हणून अंमलबजावणी होते) आणि स्टोन्स आणि स्टोअरने नियमन केलेल्या अटींद्वारे प्रदान केलेली टेबल्सची मांडणी/रचना करण्याची परवानगी देतो. विविध कर्नल मोड्यूल्स आणि प्रोग्राम सध्या विविध प्रोटोकॉलसाठी वापरल्या जात आहेत; आयपीटेबल्स हे आयपीव्ही४ अथवा आयपीव्ही६टेबल्स ते आयपीव्ही६, अर्पटेबल्स ते एआरपी करीता , आणि इबीटेबल्स ते इथरनेट फ्रेम यांचेवर  लागू होते.
नेटफिल्टर

नेटफिल्टर ही ........... प्रणाली आहे. ...... साठी वापरली जाते. .............. पद्धतीने कार्य करते.

इवलेसे|मध्यवर्ती|500px|Flow of network packets through Netfilter
पीएफसेन्स

**पीएफसेन्स** हे एक विनामूल्य आणि मुक्त स्रोत फायरवॉल आणि राउटर सॉफ्टवेर आहे. हे फ्रीबीएसडी ऑपरेटिंग सिस्टमवर आधारित आहे. याची निर्मिती नेटगेट या कंपनीच्या सहकार्याने केली जाते. पीएफसेन्स चा वापर प्रामुख्याने नेटवर्क सुरक्षा, राउटिंग आणि व्हर्च्युअल प्रायव्हेट नेटवर्क (व्हीपीएन) स्थापित करण्यासाठी केला जातो. हे सॉफ्टवेर वैयक्तिक आवडींसाठी बदलणे सोपे असून, ते एका साध्या संगणकाला अत्यंत शक्तिशाली आणि व्यावसायिक स्तरावरील राउटरमध्ये रूपांतरित करु शकते. घरांतील संगणकांपासून मोठ्या कंपन्यांच्या सुरक्षित नेटवर्क व्यवस्थापनासाठी जगभरात पीएफसेन्स चा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो.

## संदर्भ 
वर्ग:फायरवॉल सॉफ्टवेर
वर्ग:मुक्त स्रोत सॉफ्टवेर
सेंट्री फायरवॉल

**सेंट्री फायरवॉल** हे प्रामुख्याने लिनक्स ऑपरेटिंग सिस्टमवर आधारित एक मोफत आणि मुक्त-स्रोत सुरक्षा सॉफ्टवेर आहे. हे सॉफ्टवेर प्रगत नेटवर्किंग सुरक्षेसाठी तयार केलेले असून याच्यावर फायरवॉल, आयडीएस आणि सर्व्हर मॉनिटरिंग यांसारख्या सेवा एकाच ठिकाणी मिळते. सेंट्री फायरवॉलचे मुख्य वैशिष्ट्य म्हणजे हे सॉफ्टवेर सीडी-रॉमवरून थेट चालवता येते, ज्यामुळे हार्ड डिस्कशिवाय देखील सर्व्हर सुरक्षित ठेवता येतो.

वर्ग:रिकामी पाने
विंडोज ९८

'*** (सांकेतिक नाव **मेम्फिस**) ही मायक्रोसॉफ्ट या कंपनीची चित्रमय संगणक संचालन प्रणाली आहे. ती विंडोज ९क्ष मालिकेतील दुसरी महत्त्वाची प्रकाशित संचालन प्रणाली आहे. मे १५, १९९८ रोजी ती उत्पादनासाठी प्रकाशित झाली तर रिटेलसाठी जून २५, १९९८ रोजी प्रकाशित झाली. विंडोज ९८ ही संचालन प्रणाली विंडोज ९५च्या अनुक्रमिक आहे. आपल्या पूर्वक्रमिकाप्रमाणेच विंडोज ९८ मध्ये एमएस-डॉस आधारित बूट लोडर होते तसेच विंडोज ९८ हायब्रिड १६-बिट/३२-बिट एकसंघ उत्पादन होते. विंडोज ९८ च्या नंतर विंडोज ९८ द्वितीय आवृत्ती ही मे ५, १९९९ रोजी व त्यानंतर विंडोज एमई ही सप्टेंबर १४, २००० रोजी प्रकाशित झाली. विंडोज ९८ साठीचे मायक्रोसॉफ्टचे समर्थन जुलै ११, २००६ रोजी समाप्त झाले.

## विकासप्रक्रिया 
१९९० च्या दशकात विंडोज ९८चा विकास सुरू झाला. त्यावेळी या संचालनप्रणालीला "मेम्फिस" हे सांकेतिक नाव देण्यात आले होते. अनेक विकासनप्रक्रियेतील विंडोज ९८ च्या आवृत्या प्रकाशित झाल्या किंवा त्यांची वाच्यता झाली. याची सुरुवात डिसेंबर १५, १९९६ रोजी बिल्ड १३५१ पासून ते शेवट विंडोज ९८ द्वितीय आवृत्तीबरोबर झाला.

## आंतरजाल एकात्मीकरण व बाह्यावरणातील सुधारणा 
विंडोज ९८ मध्ये इंटरनेट एक्सप्लोरर ४.०१ अंतर्भूत आहे. इंटरनेट एक्सप्लोरर वगळता इतर अनेक आंतरजालसंबंधित प्रोग्राम विंडोज ९८ मध्ये होते, जसे की आउटलूक एक्सप्रेस, विंडोज ॲड्रेस बुक, फ्रंटपेज एक्सप्रेस, मायक्रोसॉफ्ट चॅट, पर्सनल वेब सर्व्हर व आंतरजालावर प्रकाशित करण्यासाठी एक प्रोग्राम, नेटमीटिंग व नेटशो प्लेयर (विंडोज ९८ च्या मूळ आवृत्तीत), ज्याची जागा विंडोज ९८ द्वितीय आवृत्तीत विंडोज मीडिया प्लेयर ६.२ ने घेतली.

विंडोज ९८ च्या बाह्यावरणातील सुधारणांमध्ये सर्व सुधारणा विंडोज डेस्कटॉप अपडेट मधून येतात. जलद सुरुवात साधनपट्टी, डेस्कबँड, ॲक्टिव्ह डेस्कटॉप, चॅनेल्स, अग्रभूमीवरील खिडक्या मिनिमाइझ करणे, एकदाच टिचकी मारल्यावर प्रोग्राम उघडण्याची सुविधा, विंडोज एक्सप्लोररमध्ये मागे व पुढे जाण्यासाठी कळा, आवडी (फेवरेट्स) व पत्त्याची पट्टी तसेच फोल्डरमध्ये इमेज थंबनेल्स, फोल्डर माहितीटिपा व आंतरजाल दर्शन तसेच एच.टी.एम.एल.एचटीएमएल आधारित साचांद्वारे फोल्डर अनुकुलीकरण ही त्याची उदाहरणे आहेत.

विंडोज ९८ मध्ये बाह्यावरण सुधारणा, थीम्स तसेच इतर सुविधा मायक्रोसॉफ्ट प्लस! मधूनही येतात. ड्राइव्हस्पेस ३, कंप्रेशन एजंट, डायल-अप नेटवर्किंग सर्व्हर, डायल-अप स्क्रिप्टिंग टूल व कार्य अनुसूचक ही त्याची उदाहरणे आहेत. फुल टिल्ट! पिनबॉलत्रिमितीय पिनबॉल स्थापक सीडीमध्ये असला तरी तो वापरकर्त्याला स्थापन करून घ्यावा लागतो. विंडोज ९८ मध्ये स्वतंत्र विकत घेण्याजोगा प्लस! पॅक होता व त्यास मायक्रोसॉफ्ट प्लस!प्लस! ९८ असे नाव दिले गेले होते.

## विंडोज ९८ द्वितीय आवृत्ती 
**विंडोज ९८ द्वितीय आवृत्ती** (इंग्रजी: Windows 98 Second Edition, लघुरुप: **SE*') ही विंडोज ९८ची अद्ययावत केलेली आव्व्र्त्ती असून ती मे ५, १९९९ रोजी प्रकाशित झाली. तिच्यात अनेक लहान चुका दुरुस्त केल्या होत्या तसेच सुधारलेले डब्ल्युडीएम ऑडियो व मॉडेम समर्थन, इंटरनेट एक्सप्लोरर ४च्या जागी नवीन इंटरनेट एक्सप्लोरर ५, वेब फोल्डर्स (विंडोज एक्सप्लोररसाठी वेबडीएव्ही नामविश्व विस्तारक) तसेच बाह्यावरणात थोड्या सुधारणादेखील होत्या.

वर्ग:मायक्रोसॉफ्ट विंडोज
न्यायसहायक विज्ञान

न्यायसहायक विज्ञानशाखा ही पुराव्यांची वैज्ञानिक पद्धतीने तपासण्या करून न्यायदानात सत्यशोधनास मदत करणारी गुन्हे अन्वेषक शास्त्र शाखा आहे. 

## स्वरूप 
निरनिराळ्या विज्ञान शाखांचे एकत्रीकरण करून ही बहुआयामी शाखा बनली आहे. येथे निरनिराळ्या शास्त्रशाखांतील शास्त्रज्ञ येतात.  न्यायसहायक विज्ञानशाखेच्या प्रयोगशाळेत मानसोपचार तज्ज्ञ, विषतज्ज्ञ व रोगतज्ज्ञ तर असतातच, शिवाय हस्ताक्षरतज्ज्ञ, छायाचित्रकार व वर्णनावरून चित्र रेखाटणारे चित्रकारही असतात. 
प्रयोगशाळेत पुरावा उचलण्यासाठीही काही विशिष्ट चिमटे, कागद इत्यादी साधनांचा व रसायनांचा वापर करतात.

## इतिहास 
डॉ. एडमंड लोकार्ड या लियॉन्सच्या फ्रेंच डॉक्टरने इ.स. १९१० मध्ये पहिली न्यायसहायक विज्ञान प्रयोगशाळा स्थापन केली असे मानले जाते.

## शाखा 
* न्यायसहायक रसायनशास्त्र
* विधिरसायनशास्त्र
* न्यायवैद्यक
* न्यायसहायक रोगविज्ञान
* न्यायसहायक विकृतिशास्त्र (forensic pathology)
* न्यायसहायक वैज्ञानिक प्रयोगशाळा
* न्याय पंक्तिदर्शन (न्यायसहायक पंक्तिदर्शन) (splectroscopy)

## भारतात शिक्षण 
या शाखेत प्रशिक्षण घेण्यासाठी वैज्ञानिक शैक्षणाची पात्रता आवश्यक असते. 
भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र, आदी विज्ञान शाखेचे पदवीधर तसेच माहिती तंत्रज्ञान मानसोपचार, इलेक्ट्रॉनिक इंजिनिअर्सनाही या क्षेत्रात मोठी मागणी आहे असे मानले जाते 

### भारतीय शैक्षणिक संस्था 
* १) नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ क्रिमिनॉलॉजी अ‍ॅण्ड फोरेन्सिक सायन्स - एम्‌ए, एम्‌एस्‌सी
*२) सेंट झेवियर्स कॉलेज, मुंबई - सटिर्फिकेट अभ्यासक्रम
*३) पुणे विद्यापीठ- डिप्लोमा इन क्रिमिनॉलॉजी
*४) बुंदेलखंड विद्यापीठ, झांशी - फोरेन्सिक सायन्स (एम्‌एस्‌सी),
*५) डॉ. हरिसिंग गौर विश्वविद्यालय - क्रिमिनॉलॉजी अँड फोरेन्सिक सायन्स (एम्‌एस्‌सी)
*६) मद्रास विद्यापीठ - क्रिमिनॉलॉजी अँड क्रिमिनल जस्टिस (एम्‌ए), सायबर फोरेन्सिक्स अँड इन्फर्मेर्शन सिक्युरिटी (एम्‌एस्‌सी)
*७) उस्मानिया विद्यापीठ - फोरेन्सिक सायन्स (एम्‌एस्‌सी)
*८) गुजरात विद्यापीठ - फोरेन्सिक सायन्स (एम्‌एस्‌सी)
*९) बी.आर. आंबेडकर विद्यापीठ , आग्रा - फोरेन्सिक सायन्स ((एम्‌एस्‌सी)
*१०) कर्नाटक विद्यापीठ , धारवाड - क्रिमिनॉलॉजी अँड फोरेन्सिक सायन्स (एम्‌ए)
*११) म्हैसूर विद्यापीठ - क्रिमिनॉलॉजी अँड फोरेन्सिक सायन्स (एम्‌ए)
*१२) पंजाब विद्यापीठ - फोरेन्सिक सायन्स ((एम्‌एस्‌सी)
*१३) बनारस हिंदू विश्वविद्यालय, वाराणसी - क्रिमिनॉलॉजी (एम्‌ए)
*१४) तिरूनेलवेली विद्यापीठ - क्रिमिनॉलॉजी अँड क्रिमिनल जस्टिस (एम्‌एस्‌सी)
*१५) फोरेन्सिक सायन्स विभाग, चेन्नई
16) Institute of forensic science Mumbai

*17) International Forensic Sciences (IFS), Pune, Maharashtra

### प्रमुख संस्था
* राज्य सरकारअंतर्गत न्यायसहायक वैज्ञानिक प्रयोगशाळा, मुंबई
* इंटेलिजन्स ब्यूरो (आयबी) 
* सीबीआय 
* राज्य सरकारचे क्राइम सेल्स

सरकारी संस्थांमध्ये राज्य सेवा परीक्षा किंवा केंद्रीय सेवा परीक्षांमधून रुजू होता येते. 
## अधिक वाचन 
* अनिल अग्रवाल लिखित आंतरजालावरील पाक्षिक  (भाषा:इंग्रजी)

## बाह्य दुवे
* न्यायसहायक मानवमिति   (भाषा:इंग्रजी)
* न्यायसहायक विज्ञान संस्था, भारत  (भाषा:इंग्रजी)
* भारतीय न्यायसहायक  (भाषा:इंग्रजी)
* कोर्टाने अधिकृत केलेले भारतीय न्यायसहायक  (भाषा:इंग्रजी)
* आंतरराष्ट्रीय न्यायसहायक संस्था  (भाषा:इंग्रजी)
* न्यायसहायक शास्त्रज्ञ व शोधक  (भाषा:इंग्रजी)
* न्यायसहायक विज्ञानाचा विदा  (भाषा:इंग्रजी)
* अमेरिका येथील न्यायसहायक प्रयोगशाळा  (भाषा:इंग्रजी)
वर्ग:शास्त्र
वर्ग:न्यायशास्त्र
दवणा

**दवणा** (शास्त्रीय नाव: *Artemisia Pallens*; *आर्टिमिसिया पालेन्स* ; ) ही सुगंधी वनस्पती अ‍ॅस्टेराशिए कुळातली आहे. पूजेची सामग्री तसेच गजरा, वेणी यांत दवण्याच्या पानांचा वापर होतो. याचे सुगंधी तेल सुगंधचिकित्सा, अर्थात अरोमाथेरपीमध्ये वापरले जाते.
thumb|right|200px|दवण्याचे सुगंधी तेल

वर्ग:वनस्पती
अर्भकावस्था

नुकत्याच जन्मलेल्या बाळाला नवजात अर्भक (Infant) म्हणतात, व त्याच्या आईला बाळंतीण. त्याचे वय २८ दिवसांचे होईपर्यंत नवजात म्हणतात. २८ दिवसांपासून ते ३ वर्षांपर्यंत बाल्यावस्था व ३ ते १६ वर्षांपर्यंत किशोरावस्था म्हणतात.
250px|thumb|right|नवजात अर्भक- बाळ

### नवजात अर्भकाचे श्वसन व रक्ताभिसरण
जन्मल्यानंतर स्वतंत्र श्वसनक्रिया सुरू होणे ही बाळासाठी सर्वात महत्त्वाची गोष्ट असते. श्वसनाचा मार्ग साफ होऊन मूल जन्मल्यावर प्रथम रडते. तेव्हा श्वसन स्वतंत्रपणे सुरू होते.
*पहिल्या रडण्यानंतर शांत झालेल्या मुलाचा श्वसनाचा दर प्रत्येक मिनिटाला ३० ते ४० इतका असतो. त्यात अनियमित लय असू शकते.
*त्वचेचा रंग गुलाबी असतो, श्वसनक्रियेत किंवा हृदय व रक्ताभिसरणात काही दोष असल्यास बाळाचे ओठ, डोळयाखालचा भाग, हात, पाय व नखे यांवर निळसर झाक असते.
*कधीकधी मूल पांढरट व निस्तेज दिसते. असे काही असल्यास मूल रुग्णालयात पाठवावे.
*श्वसनक्रियेत जर काही दोष असेल तर श्वसनाच्या वेळी बाळाच्या नाकपुडया फुलतात, छातीच्या फासळया आत ओढल्या जातात(Grunting) आणि हनुवटी व मान वर खाली होते.
*श्वसनात जास्त गंभीर दोष असेल तेव्हा श्वास सोडताना बाळ कण्हते.

### नवजात अर्भकाची विष्ठा
बाळ प्रथम शी (विष्ठा) करते ती हिरवट-काळसर रंगाची असते. पहिले दोन ते तीन दिवस हा रंग टिकतो. प्रथम शी करण्याची वेळ जन्मल्यावर ४८ तासांपर्यंत कधीही असू शकते. ४ ते ५ दिवसात काळा रंग जाऊन पिवळी शी होऊ लागते.यात बाळा-बाळात पुष्कळ फरक असतो. काही बाळे दिवसातून  १२-१५  वेळा शी करतात. याउलट काही बाळे ४ ते ७ दिवसात एकदाच शी करू लागतात. पिवळी व सैलसर शी असेल तर किती वेळा होते त्याबद्दल चिंता करण्याचे कारण नसते.

### वजन
आपल्या देशात नवजात बाळाचे वजन सामान्यतः २ किलोग्रॅम ते ३ किलोग्रॅम (सरासरी २.५ किलोग्रॅम) असते. ते तिसऱ्या महिन्यात दुप्पट व १ वर्षापर्यंत तिप्पट होणे अपेक्षित असते.
कोणत्याही बाळाचे हास्य बघितले कि, आपला थकवा नाहीसा होतो.
thumb|right|नवजात शिशू

### बाळ जन्मताना घ्यावयाची काळजी
*बाळाचे डोके बाहेर आल्यावर बाकीचे शरीर पूर्ण बाहेर येण्याची वाट न पहाता, बाळाचा श्वसनमार्ग साफ करावा.
*बाळाला उलटे धरू नका.
*बाळावर पाणी मारू नका.
*बाळाचे नाक, तोंड व घसा स्रावनळीने साफ करावा. म्यूकस नळी नसल्यास, स्वच्छ मऊ सुती कापड करंगळीला गुंडाळून बाळाच्या घशातून बोट फिरवून चिकट पदार्थ काढून टाकावा.
*बाळ बाहेर आल्यावर नाळेतील नाडी तपासून ती थांबल्यावरच नाळ कापावी.
*तोपर्यंत बाळ लगेच कोरडे करावे. लगोलग उबदार कपड्यात गुंडाळून ठेवावे. असे न केल्यास, बाळाच्या शरीराचे तापमान कमी होण्याची शक्यता असते.
*बाळाला गरगर फिरवू नका.
बाळाचे रडणे एक स्वाभाविक क्रिया आहे, जे त्यांच्यासाठी संवादाचे साधन आहे. बाळ रडून भूक, अस्वस्थता, उब, एकटेपणा यांसारख्या अनेक भावनांना व्यक्त करण्याचा प्रयत्न करित असते.

#### स्तनपानचा सल्ला
स्तनपानाचा सल्ला सगळ्या प्रमुख बाल आरोग्य संघटना करतात. जर काही कारणाने स्तनपान शक्य नसेल, तर बाळाला बाटलीने दूध पाजायला हवे, ज्यासाठी आईचे काढलेले दूध किंवा डब्यातील दूध फॉर्म्युला द्यावा.

वर्ग:कुटुंब
वर्ग:जीवशास्त्र
वर्ग:मानव
वर्ग:वाढ व विकास
मर्लो

thumb|right|250px|मर्लो द्राक्षांच्या वेलीवरील एक घोस
**मर्लो** (फ्रेंच: *Merlot* ;) काळया द्राक्षाची एक जात असते. या द्राक्षांपासून मर्लो नावानेच ओळखली जाणारी तांबडी वाईन बनवली जाते. या द्राक्षाची लागवड युरोप, ऑस्ट्रेलिया, अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने खंडांमध्ये होते; त्या सर्वांमध्ये फ्रांसमधल्या बोर्दो भागातील मर्लो अधिक प्रसिद्ध आहेत.

वर्ग:द्राक्षांच्या जाती
बेलव्हिल (दक्षिण आफ्रिका)

**बेलव्हिल** दक्षिण आफ्रिकेच्या केप टाउन शहराचे उपनगर आहे.

हे शहर केप टाउनपासून १२ मैलावर असल्याने येथील वस्ती *१२ मैलावरचे ठाणे* (आफ्रिकान्स:१२-मिल-पॉस) या नावाने ओळखली जायची. येथील रेल्वेस्थानक केप टाउनपासून स्टेलेनबॉश आणि स्ट्रॅंडकडे जाणाऱ्या रेल्वेमार्गावर होते. १८६१मध्ये तेव्हाच्या सर्वेक्षण विभागप्रमुख चार्ल्स बेल याचे नाव या वस्तीस दिले गेले.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेमधील शहरे
वर्ग:केप टाउन
ऑपरेशन आरवाय

**ऑपरेशन आरवाय** ही दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान जपानने आखलेली मोहीम होती. या मोहीमेत दक्षिण प्रशांत महासागरातील नौरू आणि ओशन द्वीपसमूहांवर चढाई करून ती बळकावयाचा बेत होता. ही मोहीम कॉरल समुद्राच्या लढाईनंतर लगेचच अमलात आणली जाणार होती. ऑपरेशन *एमआय* ही यानंतरची मोहीम होती, ज्याचे पर्यवसान मिडवेच्या लढाईत झाले.

या मोहीमेचा मुख्य हेतू वरील द्वीपे बळकावून त्यांवरील फॉस्फेटचा साठा ताब्यात घेण्याचा होता. कॉरल समुद्रात दोस्त राष्ट्रांकडून प्रखर प्रतिकार झाल्याने ही मोहीम लांबत गेली आणि शेवटी ऑगस्ट इ.स. १९४२मध्ये पार पडली.

वर्ग:दुसरे महायुद्ध
ओरिन हॅच

उजवे|चौकट
**ओरिन ग्रँट हॅच** (मार्च २२, इ.स. १९३४ - ) हा अमेरिकेतील युटा राज्याचा वरिष्ठ सेनेटर आहे. हॅच रिपब्लिकन पक्षाचा सदस्य आहे.

वर्ग:युटामधील अमेरिकेचे सेनेटर
वर्ग:इ.स. १९३४ मधील जन्म
वर्ग:रिपब्लिकन पक्ष (अमेरिका) मधील राजकारणी
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
क्रुझर

**क्रुझर** हा लढाऊ नौकांचा एक प्रकार आहे. या प्रकारच्या लढाऊ नौका अनेक शतके वापरात आहेत पण या दरम्यान क्रुझर शब्दाचा अर्थ वेगवेगळा होता. शिडाच्या नौकांतील क्रुझर ही एकांड्या मोहीमांवर जात असे व त्यात टेहळणी, लुटालूट तसेच इतर नौकांचे रक्षण यांचा समावेश होत असे. आधुनिक काळातील क्रुझराही याच प्रकारे वापरल्या जातात. क्रुझरांचा आकार अगदी छोट्या पासून प्रचंड असू शकतो.

वर्ग:नौदलाची जहाजे
*
जॉर्ज ब्रेट

**जॉर्ज हॉवर्ड ब्रेट** (फेब्रुवारी ७, इ.स. १८८६:क्लीव्हलंड - डिसेंबर २, इ.स. १९६३) हा अमेरिकन सैन्याच्या हवाई विभागातील सेनापती होता. दुसऱ्या महायुद्धातील कॉरल समुद्राच्या लढाईतील दोस्त राष्ट्रांच्या सेनापतींपैकी हा एक होता.

याचे वडील विल्यम हॉवर्ड ब्रेट हे नामांकित लायब्रेरियन होते.

## संदर्भ आणि नोंदी 
ब्रेट, जॉर्ज
ब्रेट, जॉर्ज
ब्रेट, जॉर्ज
तेलपूरक नौका

**तेलपूरक नौका** (इंग्लिश:fleet tanker - *फ्लीट टॅंकर*) ही आरमारी रसदपुरवठा करणारी नौका आहे. ही नौका तांड्यातील इतर नौकांना मुख्यत्वे इंधन पुरवते. सहसा या नौका तांड्यांच्या बरोबरच प्रवास करीत असतात पण क्वचित रसदीचा साठा उचलण्यासाठी जवळच्या बंदरात फेरी मारून येतात.

वर्ग:नौदलाची जहाजे
वर्ग:तेलपूरक नौका
समुद्रीविमानसेवक नौका

[thumb|180px|[ऑस्ट्रेलियाची एच.ए.एम.एस. आल्बाट्रॉस ही समुद्रीविमानसेवक नौका]]
**समुद्रीविमानसेवक नौका** हा समुद्री विमानांना रसद आणि सेवा पुरवणाऱ्या नौकांचा प्रकार आहे. अशा नौका पहिल्या महायुद्धापासून वापरल्या जात आहेत.

विमानवाहू नौकांना रसद आणि सेवा पुरविणाऱ्या नौका वेगळ्या असतात.

वर्ग:समुद्रीविमानसेवक नौका
वर्ग:नौदलाची जहाजे
विल्यम हाल्सी जुनियर

फ्लीट ॲडमिरल **विल्यम फ्रेडरिक हाल्सी, जुनियर** (ऑक्टोबर ३०, इ.स. १८८२:एलिझाबेथ, न्यू जर्सी, अमेरिका - ऑगस्ट १६, इ.स. १९४७:फिशर्स आयलंड, न्यू यॉर्क, अमेरिका) हा अमेरिकेच्या आरमाराचा सेनापती होता. दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान याने प्रशांत महासागरातील जपानविरुद्धच्या लढायांमध्ये मुख्य सेनापतीपद आणि नंतर अमेरिकेच्या तिसऱ्या आरमाराचे सर्वोच्च सेनापतीपद सांभाळले.

याला *बुल हाल्सी* असेही म्हणत.

## संदर्भ आणि नोंदी 
हाल्सी, विल्यम फ्रेडरिक
वर्ग:इ.स. १८८२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९४७ मधील मृत्यू
व्हाल्दिस झॅटलर्स

**व्हाल्दिस झॅटलर्स** (मार्च २२, इ.स. १९५५ - ) हा लात्व्हियाचा भूतपूर्व राष्ट्राध्यक्ष आहे.

हा लात्व्हियाचा सातवा राष्ट्राध्यक्ष होता. झॅटलर्स ८ जुलै, इ.स. २००७ ते ८ जुलै, इ.स. २०११ दरम्यान सत्तेवर होता.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:लात्व्हियाचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १९५५ मधील जन्म
सादामिची काजिओका

**सादामिची काजिओका** हा दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान जपानच्या शाही आरमाराच्या चौथ्या तांड्यातील एक सेनापती होता. याने कॉरल समुद्राच्या लढाईत भाग घेतला तसेच वेक द्वीपाच्या लढाईत हा जपानी तांड्याचा सेनापती होता.

काजिओका, सादामिची
ऑपरेशन एफएस

**ऑपरेशन एफएस** ही दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान जपानने आखलेली मोहीम होती. या मोहीमेत दक्षिण प्रशांत महासागरातील फिजी, सामोआ आणि न्यू कॅलिडोनिया बेटांवर चढाई करून ती बळकावयाचा बेत होता. ही मोहीम जुलै किंवा ऑगस्ट इ.स. १९४२मध्ये अमलात आणली जाणार होती.

कॉरल समुद्रातील लढाईत पीछेहाट झाल्यावर जपानने ही मोहीम पुढे ढकलली आणि मिडवेच्या लढाईत पराभव झाल्यावर ती रद्दच करण्यात आली.

वर्ग:दुसरे महायुद्ध
जपानच्या शाही आरमाराच्या कूटसंदेशप्रणाली

**जपानच्या शाही आरमाराने** दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान अनेक **कूटसंदेशप्रणाली** विकसित केल्या होत्या. या प्रणालींचा उकल हा जपानविरुद्ध दोस्त राष्ट्रांच्या सरशीचे एक कारण होते.

* जेएन-११
* जेएन-२५, जेएन-२५बी
* जेएन-४०
* जेएन-१५२
* जेएन-१६७

कूटसंदेशप्रणाली
वर्ग:कूटसंदेशप्रणाली
वर्ग:दुसरे महायुद्ध
हिंदी महासागर जायर

thumb|600px|हिंदी महासागर चक्रगती
हिंदी महासागर चक्रगती ही हिंद महासागरात आहे. यात खालील चार मुख्य प्रवाहांचा समावेश होतो.
*दक्षिण विषुववृत्तीय प्रवाह
*अगुल्हास प्रवाह
*अँटार्क्टिका ध्रुवप्रदक्षिणा प्रवाह
*पश्चिम ऑस्ट्रेलिया प्रवाह

वर्ग:समुद्री प्रवाह
गजरा

[thumb|right|250px|[तमिळनाडूतील स्त्रियांच्या केसांत माळलेले गजरे]]
thumb|right|250px|पाकिस्तानातील बंगालीपद्धतीचा गजरा
**गजरा** म्हणजे फुलांच्या छोट्या माळेसारखे केसांत माळायचा आभूषणाचा प्रकार असतो. दक्षिण आशिया व आग्नेय आशियात हे केशाभूषण सहसा स्त्रियांमध्ये प्रचलित असलेल्या वेणी, अंबाडा इत्यादी केशरचनांमध्ये गुंफले जाते.
गजरा बहुतेक करून मोगरा या फुलाचा असतो. तसेच या मध्ये अबोली या फुलांचा वापर करतात 

गजरा ही फुलांची एक माळ आहे जी दक्षिण आशियातील महिला सणाच्या प्रसंगी, विवाहसोहळ्यांमध्ये किंवा दररोज पारंपारिक वेषभूषा म्हणून घालतात. ते सहसा गुलाब, मोगरा, चमेली, अबोली  इत्यादी वेगवेगळी फुले वापरून बनवली जातात. हे केसांच्या जुडयावर किंवा वेणीला गुंफुन परिधान केले जाऊ शकतात. दक्षिण आशियातील महिला  सहसा गजरा हा पारंपारिक पोशाखा बरोबर  घालतात. दक्षिण आशियातील स्त्रिया प्रामुख्याने सणाच्या प्रसंगी आणि लग्नाच्या वेळी मनगटात सुद्धा गजरा घालतात. परंतु
गजरा हा अलंकार पूर्णपणे केशरचना सजवण्यासाठी वापरला जातो.
वर्ग:केशभूषा
पार्ले टिळक विद्यालय

इवलेसे|पार्ले टिळक विद्यालय
**पार्ले टिळक विद्यालय** मुंबईच्या विलेपार्ले या उपनगरातील शाळा आहे. याची स्थापना इ.स. १९२१मध्ये लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळक यांच्या निधनानंतर पार्ल्यातील नागरिकांनी एकत्र येऊन केली. पार्ले टिळक विद्यालय असोसिएशन या संस्थेच्या विद्यमाने मराठी माध्यमाची तसेच इंग्रजी माध्यमाची शाळा चालवली जाते.

वर्ग:मुंबई
वर्ग:महाराष्ट्रातील शाळा
मिसिमा द्वीप

thumb|right|300px|मिसिमा बेटाचा लुईझिएड द्वीपसमूहांतर्गत स्थान दर्शवणारा नकाशा (इंग्लिश मजकूर)
thumb|right|300px|
**मिसिमा** (इंग्लिश: *Misima* ;) प्रशांत महासागरातील पापुआ न्यू गिनी देशाच्या मिल्ने बे प्रांतात असलेल्या लुईझिएड द्वीपसमूहा जवळचे एक ज्वालामुखीजन्य बेट आहे. २०२.५ किमी२ क्षेत्रफळाचे हे बेट व्हानातिनाईच्या उत्तरेस असून या डोंगराळ बेटावर घनदाट जंगल आहे. येथील सर्वोच्च बिंदू माउंट कोइया ताऊ १,०३६ मी उंचीवर असून हे शिखर लुईझिएड द्वीपांतील सर्वोच्च बिंदू आहे. या बेटाची लोकसंख्या ५००० च्या दरम्यान आहे. 

मिसिम्यात इ.स. १९९० साली सोन्याच्या व चांदीच्या खाणी सुरू झाल्या; मात्र इ.स. २००४ साली खाणकाम बंद करण्यात आले. या बेटावर एक छोटा विमानतळ आहे. १० व्या इयत्तेपर्यंत माध्यमिक विद्यालयांची सुविधा मिसिम्यावर आहे.

## संदर्भ 
* 

वर्ग:पापुआ न्यू गिनी
बूट निर्मिती

इवलेसे
**बूट निर्मिती** (इंग्लिश:*Shoemaking*, *cobbler*) हा एक व्यवसाय असून कारागीर हे कातडी वस्तूंपासून बूट व इतर पाद्रताने तयार करतात. भारतामध्ये चांभार जातीचा हा पारंपरिक व्यवसाय आहे.

वर्ग:व्यवसाय
क्रिकेट विश्वचषक, २०११ - उपांत्यपूर्व सामना १

## सामना
### वेस्ट इंडीजचा डाव
*गडी बाद होण्याचा क्रम:*'	१-१४ (गेल, २.५ ष.), २-१६ (स्मिथ, ५.१ ष.), ३-१६ (ब्राव्हो, ५.४ ष.), ४-५८ (सरवाण, २४.१ ष.), ५-६९ (पोलार्ड, २६.४ ष.), ६-६९ (थॉमस, २६.५ ष.), ७-७१ (सॅमी, २७.२ ष.), ८-७१ (बिशू, २७.५ ष.), ९-१११ (रोच, ४२.२ ष.), १०-११२ (रामपॉल, ४३.३ ष.)
			

			
			

### पाकिस्तानचा डाव
*गडी बाद होण्याचा क्रम:*'
			
*फलंदाजी केली नाही:** असद शफिक, युनिस खान, मिस्बाह-उल-हक, उमर अकमल, अब्दुल रझाक, शहिद आफ्रिदी*, उमर गुल, वहाब रियाझ, सईद अजमल  			
			

	

		

### इतर माहिती
**नाणेफेक**: वेस्ट इंडीज - फलंदाजी

**मालिका** : पाकिस्तान उपांत्य फेरी साठी पात्र 

**सामनावीर** : मोहम्मद हफीझ (पाकिस्तान)

 
**पंच **: बिली बॉडेन (न्यू झीलंड) आणि स्टीव डेविस (ऑस्ट्रेलिया)

**तिसरा पंच **: डॅरील हार्पर (ऑस्ट्रेलिया)

**सामना अधिकारी **: ख्रिस ब्रॉड (इंग्लंड)

**राखीव पंच *': ब्रुस ऑक्सेनफोर्ड (ऑस्ट्रेलिया)

## बाह्य दुवे
* क्रिकैंफो

वर्ग:२०११ क्रिकेट विश्वचषक
सुतारकाम

thumb|right|250px|सुतारकाम करताना भारतातील सुतार (इ.स. २००६)
**सुतार** (इंग्लिश: *Carpenter* ; *कार्पेंटर* ;) म्हणजे सुतारकाम (इंग्लिश: *Carpentry* ; *कार्पेंट्री* ;) करणारा अथवा लाकडी वस्तू तयार करणारा कारागीर होय. सुतार लाकडापासून फर्निचर, दैनंदिन वापराच्या लाकडी वस्तू बनवण्यासोबतच इमारतींच्या बांधकामासाठीही सुतारकाम करतात.

   चार मुख्य हत्यारे असली की सुतारकाम प्राथमिक करता येते.तर फरशी ,हातोडी ,
रंधा आणी करवत ही चार मुख्य हत्यारे.
    चांगला सुतार लाकडची प्रत ओळखून कोणते लाकूड कोणत्या कामाला वापरावे हे जाणतो.
    सर्वात चांगले लाकूड म्हणजे साग.
सागापासून जवळजवळ सर्व फर्निचर बनवतात.साग खूप टिकाऊ आहे याचा रंग आणी फिगर मोहक असतात.
  सागाचे लाकूड  सुतारकाम करायला सुलभ असते रंधा चांगला मारला जातो .
करवतिने कापणे सुलभ जाते.
     टेबल खुर्ची स्टूल पेटी दरवाजे खिडक्या घराचे खांब वासे रिपा भाले बडोद फळ्यांचे सिलिंग ,कपाटे  व इतर सर्व फर्निचर करताना सुतार कसबी असावा लागतो.
   सुताराला इतर बरीच tuls लागतात
 मेजर टेप (फुट) काटकोण्या खातावणी चोरशी सड्या वीविध् रंधे पक्कड भीड 
 कानस पत्थर वगैरे.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:व्यवसाय
गवळण

**गवळण** ( इंग्लिश:*milkmaid*) म्हणजे दूध विकणारी (स्त्री).
thumb|right|250px|राजा रविवर्मा यांनी सन १९०४ मध्ये काढलेले गवळणीचे चित्र 
गवळण गीताची रचना संत एकनाथ,नामदेव इत्यादीच्या आहेत. 

वर्ग:व्यवसाय
तांबट

**तांबट** ( इंग्लिश:*coppersmith*) म्हणजे तांब्याच्या वस्तू तयार करणारे कारागीर.
 
	
वर्ग:व्यवसाय
विंडोज सीई ५.०

वर्ग:मायक्रोसॉफ्ट विंडोज
वर्ग:रिकामी पाने
गवळण (निःसंदिग्धीकरण)

**गवळण** निःसंदिग्धीकरणातील लेख

* गवळण - दूध विकणारी स्त्री
* गौळण - गोपींचे कृष्णप्रेम व्यक्त करणारी गीते
* गण-गवळण - तमाशात सादर होणारा एक भाग
एफाटे

thumb|right|250px|एफाटेचा तपशीलवार नकाशा (इंग्लिश मजकूर)
thumb|right|250px|प्रशांत महासागरातील व्हानुआतूचा नकाशा व त्यात लाल रंगाने दर्शवलेले एफाटेचे स्थान
**एफाटे** (इंग्लिश: *Éfaté* ;) प्रशांत महासागरातील व्हानुआतु देशाच्या शेफा प्रांतातील बेट आहे. हे बेट व्हानुआतुमधील सर्वाधिक लोकसंख्या असलेले तर क्षेत्रफळानुसार तिसऱ्या क्रमांकाचे बेट आहे. याच्या ९०० किमी२ क्षेत्रफळात अंदाजे ५०,००० व्यक्ती राहतात. यातील बहुतांश व्यक्ती पोर्ट व्हिला या राजधानीच्या शहरात राहतात. या बेटावरील सर्वोच्च बिंदू माउंट मॅकडोनाल्ड ६४७ मी उंचीवर आहे. याला *इले व्हाते* असेही नाव आहे.

दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान येथे अमेरिकेचा महत्त्वाचा सैनिकी तळ होता.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:व्हानुआतू
क्रिकेट विश्वचषक, २०११ - उपांत्यपूर्व सामना २

## सामना 
### ऑस्ट्रेलियाचा डाव 
*गडी बाद होण्याचा क्रम:*'	१-४० (वॉटसन, ९.६ ष.), २-११० (हड्डीन, २२.५ ष.), ३-१४० (क्लार्क, ३०.४ ष.), ४-१५० (मा हसी, ३३.३ ष.), ५-१९० (व्हाईट, ४१.२ ष.), ६-२४५ (पॉंटींग, ४८.३ ष.)
*फलंदाजी केली नाही:*' ब्रेट ली, जेसन क्रेजा, शॉन टेट

### भारताचा डाव 
*गडी बाद होण्याचा क्रम:*' १-४४ (सेहवाग, ८.१ ष.), २-९४ (तेंडुलकर, १८.१ ष.), ३-१४३ (कोहली, २८.३ ष.), ४-१६८ (गंभीर, ३३.२ ष.), ५-१८७ (धोणी, ३७.३ ष.)

*फलंदाजी केली नाही:** रविचंद्रन आश्विन, हरभजन सिंग, झहिर खान, मुनाफ पटेल

### इतर माहिती 
**नाणेफेक**: ऑस्ट्रेलिया - फलंदाजी

**मालिका** : भारत उपांत्य फेरी साठी पात्र

**सामनावीर** : युवराज सिंग (भारत)

 
**पंच **: मराईस इरास्मुस (दक्षिण आफ्रिका) आणि इयान गोल्ड (इंग्लंड)

**तिसरा पंच **: रिचर्ड केटलबोरो (इंग्लंड)

**सामना अधिकारी **: रंजन मदुगले (श्रीलंका)

**राखीव पंच *': असद रौफ (पाकिस्तान)

## बाह्य दुवे 
* क्रिकैंफो

वर्ग:२०११ क्रिकेट विश्वचषक
तांबोळी

**तांबोळी** (इंग्लिश:*Betel seller*) म्हणजे नागवेलीची पाने,विडा आणि चुना, तंबाखू, कात इत्यादी विड्याचे सामान विकणारा.

वर्ग:व्यवसाय
घड्याळजी

**घड्याळजी** ( इंग्लिश: *watchmaker*) म्हणजे घड्याळ दुरुस्त करणारा कारागीर. 

वर्ग:व्यवसाय
वर्ग:घड्याळे
बाळ (निःसंदिग्धीकरण)

'बाळ' या शब्दाशी संबंधित खालील लेख उपलब्ध आहेत:
* बाळ - मानवी बाळांबद्दल माहिती 
* बाळ (नाव/आडनाव) - बाळ नाव/आडनाव असलेल्या व्यक्ती आणि सूची 
* बाल (डोक्यावरील केस या हिंदी शब्दासाठी → पहा केस) 

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
गवळी

**गवळी** (गौ-पालन करणारा) दुभत्या जनावरांची निगा राखून, त्यांचे दूध काढून, दुधाचा व तत्सम दुग्धजन्य पदार्थांचा (लोणी, तूप, खवा, पनीर  इत्यादी) व्यवसाय करणाऱ्या व्यक्तीस गवळी असे म्हणतात.

महाराष्ट्रातील हिंदू-गवळी समाज हा प्रामुख्याने उत्तर कोकणात राहणारा समाज आहे. मुंबई, ठाणे, रायगड, रत्‍नागिरी भागात गवळी समाजाची लोकसंख्या मोठी आहे. महाराष्ट्रात त्यांच्या गोपालन (गाय) व्यवसायावरून त्यांना गवळी असे म्हणले गेले, तरी त्यांचा महाराष्ट्रातील प्रमुख व्यवसाय शेती हाच आहे.गवळी समाजाच्या अनेक उपजाती आहेत, "**गवळी" ही "यादव" समाजातील एक महत्त्वाची व प्रमुख उपजात आहे**. ज्यांचा संबंध यादव कुळा शी जोडला जातो आणि भगवान श्रीकृष्णा चे वंशज मानले जाते.

महाराष्ट्रात राहणारे हे **यादव शुद्ध क्षत्रिय** त्यांच्या पिढीजात धंद्यावरून त्यांना गवळी हे नामाभिधान पडून त्यांची वेगळीच जात निर्माण झाली

**देवगिरीचे यादव** राजघराणे (इ.स. ८५० - इ.स. १३१७), यांना सेवुण/सेऊण राजवंश असेही म्हणले जात होते. हे महाराष्ट्रातील प्राचीन पूर्वमध्ययुगीन काळातील राजघराणे होते.देवगिरी यादवांचे साम्राज्य नर्मदा नदीपासून तुंगभद्रा नदीपर्यंत पसरले होते. यादव घराण्यातील राजांच्या सापडलेल्या शिलालेखात त्यांची बिरूदे, हे राजघराणे महाभारत कालीन श्रीकृष्णांचे वंशज असण्यासंबंधाने असल्याची आढळतात. यादवांचे राज्य महाराष्ट्र, उत्तरकर्नाटक आणि मध्यप्रदेशच्या काही भागात पसरलेले होते.

वर्ग:दूध	
वर्ग:व्यवसाय
भ्रूणहत्या

गर्भारपणाच्या विशिष्ट मुदतीनंतर केल्या जाणाऱ्या गर्भपातास **भ्रूणहत्या** म्हणतात.

250px|thumb|right|भ्रूणहत्या संबंधीत सरकारी नियमानुसार सूचना

## स्त्री भ्रूणहत्या
स्त्री गर्भलिंग निदान करून गर्भपात करणे याला स्त्री भ्रूणहत्या संबोधले जाते.

चीन, भारत आणि पाकिस्तान यांसारख्या अनेक राष्ट्रांमध्ये स्त्रीभ्रूणहत्या प्रचलित आहे. असा युक्तिवाद केला गेला आहे की पितृसत्ताक समाजांमध्ये स्त्रियांना ज्या खालच्या दर्जात पाहिले जाते ते स्त्रियांच्या विरुद्ध पक्षपात निर्माण करते. लिंग-निवडक गर्भपात ही आधुनिक प्रथा आहे. लिंग गुणोत्तर नियंत्रित करण्यासाठी देखील वापरले जाते.

१९७८ मध्ये, मानववंशशास्त्रज्ञ लैला विल्यमसन यांनी, बालहत्या किती व्यापक होते यावर एकत्रित केलेल्या डेटाच्या सारांशात असे आढळून आले की, प्रत्येक खंडात बालहत्या झाल्या होत्या आणि शिकारी गोळा करणाऱ्या गटांद्वारे केल्या गेल्या होत्या. अत्यंत विकसित समाजांसाठी, ही प्रथा अपवाद असण्याऐवजी, हे सामान्य झाले आहे. ऑस्ट्रेलिया, उत्तर अलास्का आणि दक्षिण आशियातील स्थानिक लोकांमध्ये या प्रथेचे दस्तऐवजीकरण करण्यात आले आहे, आणि बार्बरा मिलर यांनी ही प्रथा "जवळजवळ सार्वत्रिक" असल्याचा दावा केला आहे, अगदी पाश्चात्य जगात. मिलर यांचे म्हणणे आहे की ज्या प्रदेशात स्त्रिया शेतीत काम करत नाहीत आणि ज्या प्रदेशात हुंडा सामान्य आहे अशा प्रदेशांमध्ये स्त्रीभ्रूणहत्या सामान्य आहे. 1871 मध्ये *"द डिसेंट ऑफ मॅन, अँड सिलेक्शन इन रिलेशन टू सेक्स"*, चार्ल्स डार्विन यांनी लिहिले की ऑस्ट्रेलियातील आदिवासी जमातींमध्ये ही प्रथा सामान्य होती. 
स्त्रीभ्रूणहत्येचा शिक्षणाचा अभाव आणि उच्च दारिद्र्य दराशीही जवळचा संबंध आहे, जे भारत, पाकिस्तान, आणि पश्चिम आफ्रिका येथील परिस्थिती स्पष्ट करते.

## संदर्भ
वर्ग:आरोग्य
वर्ग:वैद्यकीय चाचण्या
रेनाता व्होराचोव्हा

वर्ग:चेक प्रजासत्ताकच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९८३ मधील जन्म
क्रिकेट विश्वचषक, २०११ - उपांत्यपूर्व सामना ३

## सामना
### न्यू झीलंडचा डाव
**गडी बाद होण्याचा क्रम:** १-५ (ब्रॅन्डन, २.१ ष.), २-१६ (गुप्टिल, ५.६ ष.), ३-१३० (टेलर, ३२.६ ष.), ४-१५३ (स्टायरीस, ३७.२ ष.), ५-१५६ (रायडर, ३८.५ ष.), ६-१८८ (नेथन, ४५.३ ष.), ७-२०४ (ओराम, ४८.१ ष.), ८-२१० (व्हेट्टोरी, ४८.५ ष.)

**फलंदाजी केली नाही:** टिम साउथी

			

### दक्षिण आफ्रिकेचा डाव
**गडी बाद होण्याचा क्रम:** १-८ (अमला, ०.६ ष.), २-६९ (स्मिथ, १४.२ ष.), ३-१०८ (कालिस, २४.१ ष.), ४-१२१ (डूमिनी, २७.४ ष.), ५-१२१ (डि व्हिलियर्स, २७.६ ष.), ६-१२८ (बोथा, ३२.५ ष.), ७-१३२ (पीटरसन, ३४.२ ष.), ८-१४६ (स्टेन, ३७.४ ष.), ९-१७२ (डु प्लेसिस, ४२.५ ष.), १०-१७२ (मॉर्कल, ४३.२ ष.)
			
			
	

### इतर माहिती
**नाणेफेक**: न्यू झीलंड - फलंदाजी

**मालिका** : विजेता संघ उपांत्य फेरी साठी पात्र 

**सामनावीर** : जेकब ओराम (न्यू झीलंड)
 
**पंच **: अलिम दर (पाकिस्तान) आणि रॉड टकर (ऑस्ट्रेलिया)

**तिसरा पंच **: कुमार धर्मसेना (श्रीलंका)

**सामना अधिकारी **: रोशन महानामा (श्रीलंका)

**राखीव पंच **: नायजेल लॉंग (इंग्लंड)

## बाह्य दुवे
* क्रिकैंफो

वर्ग:२०११ क्रिकेट विश्वचषक
चैत्र कृष्ण त्रयोदशी

इवलेसे|१८७१-७२ची हिंदू दिनदर्शिका

## या तिथीस साजरे होणारे सण, उत्सव आणि घटना
* अक्कलकोट स्वामी पुण्यतिथी
शिन्युन हान

**हान शिन्युन** (चिनी: 韩馨蕴) ही एक चिनी टेनिसपटू आहे.

## बाह्य दुवे
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:चीनच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
श्रावणी रविवार

श्रावणी रविवार हा श्रावण महिन्यातील रविवारचा दिवस आहे.

## या तिथीला साजरे करण्यात येणारे सण व उत्सव 
* आदित्य पूजन

वर्ग:श्रावण महिना
दरबारी नवरत्‍ने

जुन्या काळात राजे, महाराजे, बादशहा आणि सम्राटांच्या दरबारात अनेक गुणी माणसे असत. ती दरबारी रत्‍ने म्हणून प्रसिद्ध होती.

## विक्रमाची नवरत्‍ने
सम्राट विक्रमादित्याच्या सभेत असलेली नवरत्‍ने :

१. धन्वंतरी

२. क्षपणक

३. अमरसिंह

४. शंकु

५. वेतालभट्ट

६. घटखर्पर

७. कालिदास

८. वराहमिहीर

९. वररुचि

## अकबराच्या दरबारातील नवरत्‍ने
१. अब्दुल रहीम 'खान-इ-खान’

२.अबुल फझल

३.अबुल फैजी

४.तानसेन

५.राजा तोरडमल

६.राजा बिरबल

७.राजा मानसिंग

८.मुल्ला दो प्याजा

९. हकीम हुमाम

## हे सुद्धा पहा
* नवरत्‍ने - मौल्यवान खडे
* रत्नचिकित्सा - रत्‍नांचे औषधी उपयोग

वर्ग:ऐतिहासिक व्यक्ती
टाकळी बुद्रुक (जळगाव)

**टाकळी बुद्रुक** हे महाराष्ट्राच्या जळगाव जिल्ह्यातील पाचोरा तालुक्यातले एक खेडे आहे.   या गावातून गडद नदी(?)  वाहते. गावाची लोकसंख्या २००० च्या आतच आहे. गावात शेळके, पाटील, महाजन आणि सोनावणे या आडनावाची माणसे प्रामुख्याने आहेत.  सयाजी शेळके हा मोगलांचा एक इनामदार होता.  त्याच्या नावावरून या खेड्याला ’सयाजीची टाकळी’असेही म्हणत.  या गावात प्रवेश करण्यासाठी सात वाटा आहेत. गावातील लोक मुख्यत्वे शेतकरी आहेत. फारच थोडे व्यापारी आहेत. गावात महादेवाचे एक जुने मंदिर आहे.

वर्ग:जळगाव जिल्ह्यातील गावे
वर्ग:पाचोरा तालुक्यातील गावे
श्रावणी सोमवार

इवलेसे
**श्रावणी सोमवार** हा श्रावण महिन्यातील सोमवारचा दिवस आहे.श्रावण महिन्यातील सोमवार याचे भगवान शिवाच्या पूजेसाठी विशेष महत्व मानले जाते.
## स्वरूप
सोमवारी शिव मंदिरात जाऊन भगवान शिवांचे दर्शन घेणे, व्रताचा भाग म्हणून उपवास करणे, पांढरा पोशाख प्रिधना करणे, दान देणे अशा स्वरूपाचे आचार या दिवशी केले जातात. बारा ज्योतिर्लिंग म्हणून मान्यता पावलेल्या मंदिरांमध्ये जाऊन भाविक दर्शन घेतात. ज्यांना हे शक्य नसते ते स्थानिक शिव मंदिरात जाऊन दीप अर्पण करणे, बेलाची पाने वाहणे, शिवामूठ अर्पण करणे असे उपचार करतात. 

## कहाणी
सतीने तिचे पिता दक्षच्या घरी योगशक्तीने शरीराचा त्याग केला होता. त्याआधी देवी सतीने शंकराला प्रत्येक जन्मात पती स्वरूपात मिळवण्याचा प्रण केला होता. देवी सतीने त्यांच्या दुसऱ्या जन्मात पार्वती असे नाव घेऊन राजा हिमाचल आणि राणी मैना यांच्या घरात मुलीच्या रूपात जन्म घेतला. पार्वतीने श्रावण महिन्यात निराहार राहून कठोर व्रत करून महादेवाला प्रसन्न केले व विवाह केला. त्यानंतर महादेवाला श्रावण महिना विशेष झाला. यामुळेच श्रावण महिन्यात कुमारिका सुयोग्य वर प्राप्तीसाठी व्रत करतात.

## संदर्भ 
वर्ग:हिंदू उपासना
गण गवळण

तमाशामध्ये पहिले गाणे सादर केले जाते त्याला 'गण' असे म्हणतात. गण व मुजरा झाल्यावर 'गौळण' सादर केली जाते.

## गण
तत्त्ववेत्त्यांच्या ब्रह्मरूपापासून लोककथांमधील गौरीनंदनापर्यंत लोकाभिमुख झालेले गणपतीचे स्वरूप लोककलेच्या प्रत्येक आविष्कारात गणाच्या रूपात उभे राहते. लोककलाकार रंगमंचावर प्रवेश करतो आणि नम्रपणे गणेशाला वंदन करतो. तो असतो गण.

गणाचे स्वरूप तात्त्विक आहे. गणातून शाहिराच्या प्रज्ञेचे आणि प्रतिभेचे खरे दर्शन घडते. गणातील प्रत्येक शब्द हा लोकवाणीतून अध्यात्मवाणीकडे सहजपणे जातो आणि याच शब्ददर्शनातून पुढे तत्त्वदर्शन उभे राहते. 

१९८० च्या राज्यस्तरीय स्पर्धेत प्रथम क्रमांकाचे पारितोषिक मिळालेला, लोकशाहीर बशीर मोमीन (कवठेकर) लिखित एक गण येथे उदाहरण म्हणुन उदहृत केला आहे. 

हे गणराया l तव गुण गाया SS
धावुनी ये मज l यश दयाया llध्रुll
रसिकांच्या पुढे मी एक पामर l
कवण अर्पितो तव चरणावर l
स्मरण सरुदे l गित स्फुरुदे l भक्तिचे हे गणराया ll१ll
अजाण बालक बोल बोबडे l
मान्य करावे ते वाकुडे ll
तु सुखकर्ता l तु दुःखहर्ता ll वेडा मी दर्शन घ्याया ll२ll
विद्येचा रे तुची विधाता l
वंदन करीतो जाता - जाता l
मस्तकी आमुच्या l हाथ असुदे l पैलतीरावरती जाया ll ३ll

## गवळण
गवळण हा तमाशातील एक भाग आहे. पारंपरिक तमाशा सादरीकरणामध्ये गणानंतर गवळण सादर करण्याची प्रथा आहे.

गौळणीत कृष्णभक्तीची गाणी व त्यावरील नृत्ये असतात. गवळणीमध्ये निमित्त हे मथुरेच्या बाजारला निघालेल्या गवळणी असतात. त्यांची चेष्टा करून रस्ता कृष्ण आणि त्याचे मित्र रस्ता अडवतात. हा रस्ता सोडण्यासाठी विनवणीयुक्त गाणी व नृत्य म्हणजे गवळण.
यातील विनोदाचा आणि मार्मिकतेचा भाग मावशी हे पात्र करते. मावशी म्हणजे एक पुरुष कलाकारच असावा लागतो. हा कलाकार सोंगाड्या असतो. यात या भागात कृष्णाची खूप चेष्टा केलेली असते. त्या निमित्ताने आध्यात्मिक चर्चादेखील घडवून आणली जाते. गौळणीतील मावशी आणि पेंद्या, मावशी आणि कृष्ण, मावशी आणि इतर गौळणी यांच्यातील संवाद अतिशय चटकदार आणि द्व्यअर्थी असतात. हे पूर्णपणे करमणूकप्रधान संवाद असतात. सर्व गौळणी, मावशी कृष्णाची विनवणी करतात. शेवटी कृष्ण आपले अस्सल दान म्हणजेच तमाशातील 'गौळण' मिळाल्यानंतर सर्व गौळणींना जाण्याची अनुज्ञा देतो आणि गौळण संपते. गवळण ही पारंपरिक पद्धतीने, राधाकृष्णाच्या शृंगारलीला नृत्य, नाट्य, संगीत या घटकांनी सादर केली जाते. गवळण सादरीकरणामागे निखळ मनोरंजन आणि समाजातील अनिष्ट प्रथांवर टीका असे स्वरूप असल्याचे दिसते. नाट्य व काव्याच्या सुरेख संगमातून गवळण लौकिक शृंगाराचा आविष्कारही करते. गण-गवळण हे देवाचे जागरण किंवा गोंधळ या प्रकारातही दिसून येते.

महाराष्ट्र सरकारने २०१८ सालच्या, तमाशा सम्राज्ञी  'विठाबाई नारायणगांवकर ' जीवनगौरव पुरस्काराने सन्मानित केलेले, जेष्ठ साहित्यिक कवी बशीर मोमीन (कवठेकर) यांनी आपल्या लेखणीतून विविध प्रकारचे गण, गवळण व पोवाडे निर्माण केलेले आहेत.१९७० ते २०२० या सर्वसाधारण पन्नास वर्षांच्या कालखंडात, विविध तमाशा फड मालक आणि सादरकर्ते यांनी, श्री मोमीन कवठेकर यांच्याकडून नावीन्यपूर्ण गण- गवळण लिहून नेल्या व आपल्या संचा द्वारे संपूर्ण महाराष्ट्रभर सादर केल्या आहेत.  अशाप्रकारे,तमाशा ग्रामीण जनतेच्या मनोरंजन सोबतच ही लोककला जिवंत ठेवण्यासाठी अमूल्य योगदान देत आले आहे.

## गाजलेले कलाकार 
* विठाबाई नारायणगावकर
* अक्काताई कराडकर
*pralhad shinde (प्रल्हाद शिंदे)

## हे सुद्धा पहा 
* तमाशा
* गण
* लावणी
* बतावणी
* रंगबाजी
* वगनाट्य
* जागरण

वर्ग:महाराष्ट्रातील लोककला
मृगजळ

250px|thumb|right|मृगजळात होणारे प्रकाशाचे वक्रीभवन
प्रकाशकिरणांच्या दिशेत उष्ण हवेत होणाऱ्या वक्रीकरणामुळे दिसणाऱ्या किंवा भासणाऱ्या पाण्याच्या प्रतिमेस **मृगजळ** (फ्रेंच, इंग्लिश: *mirage*, *मायरेज* ;) म्हणतात.

थंड हवेची घनता ही उष्ण हवेच्या घनतेपेक्षा जास्त असते. त्यामुळे काहीवेळासाठी तरी थंड हवेच्या थरावर गरम हवेचा थर असतो. सूर्याकडून येणारे प्रकाशकिरण घन हवेतून कमी घन हवेत शिरताना वक्रीभूत होतात, आणि परिवर्तित होऊन वाळवंटातून प्रवास करणाऱ्या माणसाच्या डोळ्यापर्यंत पोचतात. त्यामुळे माणसाला वाळवंटाच्या सपाटीवर आजबाजूच्या झाडांची किंवा आकाशाची प्रतिमा दिसते, आणि पाण्याचा भास होतो.  माणसेच नव्हे तर मृग (पशू) देखील फसतात. त्यामुळे या प्रतिमेला मृगजळ म्हणतात. 

थंड हवेच्या थरावरचा गरम हवेचा थार फार काळ टिकत नसल्याने मृगजळे थोड्या वेळातच अदृश्य होतात. 

मृगजळ हे वायुमंडलीय अपवर्तन द्वारे तयार होतात आणि मुख्यत: ते वाळवंटात किंवा पाण्याच्या थंड भागांमधून मधून, हवेच्या तपमानात मोठ्या प्रमाणात बदल होण्यामुळे झालेले दिसतात. पृथ्वीच्या पृष्ठभागाजवळ उद्भवणारे अपवर्तन मुख्यत: तपमानातील कमी जास्त होण्यामुळे होते.      

250px|thumb|right|तप्त रस्त्यामुळे तयार होणारे मृगजळ

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:भौतिकशास्त्र
भरत कामत

**भरत कामत** (७ नोव्हेंबर, इ.स. १९६७; पुणे, महाराष्ट्र - हयात) हे हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीतपद्धतीचे तबलावादक आहेत. यांचे वडील चंद्रकांत कामत हेही  तबलावादक होते. 

## कारकीर्द 
वसंतोत्सव, सवाई गंधर्व महोत्सव, अशा संगीत महोत्सवांमध्ये त्यांनी तबल्याची साथ केली आहे.

## बाह्य दुवे 
* 
* 
* 
* 

वर्ग:तबलावादक
वर्ग:मराठी व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९६७ मधील जन्म
प्रशांत पांडव

*प्रशांत पांडव*' (एप्रिल ६, इ.स. १९८१:पुणे, महाराष्ट्र - हयात) हे हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीतपद्धतीतले तबलावादक आहे.

## कारकीर्द 
वसंतोत्सव, सवाई गंधर्व महोत्सव, सवाई संगीत महोत्सव अशा संगीत महोत्सवांमध्ये त्याने तबल्याची साथ केली आहे.

## बाह्य दुवे 
* 
* 
* 
* 
* 

वर्ग:तबलावादक
वर्ग:मराठी व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९८१ मधील जन्म
श्यामपंत कुलकर्णी रांझेकर

**श्यामपंत कुलकर्णी रांझेकर** हे मराठा दौलतीचे दुसरे पेशवे होते.. इ.स. १६५२ ते इ.स. १६५७ या कालखंडात ते या पदावर अधिकारारूढ होते.

## कारकीर्द 
श्यामपंतांच्या घराण्याकडे रांझे मौज्याच्या कुलकर्णाचे काम वंशपरंपरागत होते. छत्रपती शिवाजीराजे भोसल्यांनी श्यामपंतांचे कारभारातील कौशल्य ओळखून दौलतीच्या पेशवेपदावर त्यांना नेमले.

उत्तरकाळात एका शेतकऱ्याची जमीन बळकावण्याचा आरोप श्यामपंतांवर झाल्यावर शामपंत स्वतःहून पेशवेपदावरून पायउतार झाले .

वर्ग:पेशवे
वर्ग:मराठा साम्राज्य
वर्ग:सैनिकी पेशातील मराठी व्यक्ती
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कार्तिक शुद्ध द्वादशी

इवलेसे|१८७१-७२ची हिंदू दिनदर्शिका

## या तिथीला साजरे करण्यात येणारे सण व उत्सव 
* तुलसी विवाहारंभ
* कवी कालिदास जयंती (?). : काही ठिकाणी कार्तिक शुक्ल एकादशी ही कालिदास जयंती असल्याचे मानतात.
मृगजळ (निःसंदिग्धीकरण)

**मृगजळ** या विषयाशी संबंधित खालील लेख उपलब्ध आहेत :
* मृगजळ - प्रकाशशास्त्रीय परिणाम.
* मृगजळ (चित्रपट) - इ.स. २००० साली पडद्यांवर झळकलेला मराठी चित्रपट.

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
गण

**गण** या शब्दाचा संस्कृत आणि पाली भाषेतील अर्थ "कळप, दल, समूह, संख्या, जमात, श्रेणी, मालिका किंवा वर्ग" असा होतो. याचा वापर "परिचरांची संस्था" करण्यासाठी देखील केला जाऊ शकतो आणि "एक कंपनी, समान उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठी तयार करण्यात आलेली कोणतीही मंडळी किंवा पुरुषांची संघटना" असा पण याचा अर्थ घेता येतो. "गण" हा शब्द धर्माच्या किंवा इतर विषयांवर चर्चा करण्यासाठी बोलावलेल्या परिषदा किंवा संमेलनांना देखील संदर्भित करू शकतो.

हिंदू धर्मात, गण हे शिवाचे सेवक आहेत आणि ते कैलास पर्वतावर राहतात. गणेशाला त्यांचा नेता म्हणून शिवाने निवडले होते, म्हणून गणेशाची उपाधी गणेश किंवा गणपती, अर्थात 'गणांचा स्वामी किंवा अधिपती' आहे.

## गणपती 
गणांचा नेता कोण असावा यावरून देव आणि देवींमधे एकेकाळी स्पर्धा होती. त्यासाठी सर्वांनी पृथ्वीभोवती एकदा प्रदक्षिणा घालणे आणि देवी पार्वती कडे परत जायाचे, यात जो प्रथम येईल तो प्रमुख असेल असे ठरले. गजानन उर्फ गणेशासह सर्व देवता आपापल्या वाहनातून वेगाने प्रवासासाठी निघाले . तथापि, गजानन जाड आणि एका लहान उंदरावर स्वार असल्याने, त्याचा वेग लक्षणीयरीत्या मंद होता ज्यामुळे त्याला शर्यत जिंकणे अवघड होते. शर्यतीच्या वेळी, जेव्हा गजानन पार्वतीच्या जवळ आला, तेव्हा नारदमुनींनी त्याच्या प्रवासाची चौकशी केली.  समुद्रपर्यटनाच्या सुरुवातीला ब्राह्मणाला भेटणे अशुभ मानले जाते तसेच जेव्हा कोणी प्रवासी त्यांच्या गंतव्यस्थानाच्या मार्गावर असताना तो कोठे जात होता असे विचारले तर ते एक वाईट शगुन म्हणून देखील पाहिले जाते. अशा मान्यतेमुळे गजानन चिडला. परंतु, नारदांनी त्याला शांत केले आणि असा दिलासा दिला की तो लहान असल्याने त्याची आई हेच त्याचे जग आहे. अशा प्रकारे पार्वतीच्या भोवती प्रदक्षिणा घालून गजानन उभा राहिला. पार्वतीने सर्वप्रथम गजाननाला पाहिले, त्यामुळे तिने शर्यत सर्वप्रथम पूर्ण करण्याच्या युक्तीचे रहस्य विचारले. गजाननाणे नारद ऋषी यांच्याशी झालेल्या चर्चेबद्दल सांगितले. पार्वतीने समाधानी होऊन आपण गणांचा व्यवस्थापक असल्याचा दावा केला. तेव्हा पासून गजननास 'गणेश (गणांचा ईश)' तसेच 'गणपती (गणांचा अधिपती)' असे संबोधल्या जाऊ लागले.

## हे सुद्धा पहा
*गणपती
*अष्टविनायक
*पंचायतन पूजा
*अक्षरारंभ
*अंगारकी चतुर्थी
*मोदक
*श्री गणेश अथर्वशीर्ष
*शिव
*काकतीय
*गणेश उत्सव
*सार्वजनिक गणेशोत्सव
*पुण्यातील गणेशोत्सव

### सार्वजनिक गणेशोत्सव
*कसबा गणपती सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळ
*श्रीमंत दगडूशेठ हलवाई गणपती
*तुळशीबाग सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळ
*गुरुजी तालीम सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळ
*केसरीवाडा सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळ
*तांबडी जोगेश्वरी सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळ
*लालबागचा राजा
## प्रसिद्ध गणपती मंदिरे
*विशाल गणपती
*चोर गणपती, सांगली
*अष्टदशभूज (रामटेक)
*वरदविनायक (भद्रावती)

## संदर्भ 
वर्ग:शिव
वर्ग:गणपती
वर्ग:हिंदू धर्म
रॉसेल द्वीप

right|thumb|100px|पापुआ न्यू गिनीचा ध्वज
right|thumb|250px|येला बेट नकाशावर
**रॉसेल द्वीप** प्रशांत महासागरातील पापुआ न्यू गिनी देशाच्या मिल्ने बे प्रांतातील ज्वालामुखीजन्य बेट आहे. हे बेट लुईझिएड द्वीपसमूहातील सगळ्यात पूर्वेकडचे बेट आहे. २६२.५ किमी२ क्षेत्रफळाच्या या बेटावर वस्ती तुरळक आहे. १९७८ च्या अंदाजानुसार येथे ३,००० व्यक्ती राहतात. पैकी बहुतांश व्यक्ती पूर्व किनाऱ्यावरील जिंजो गावात राहतात आणि *येली दन्ये* भाषा बोलतात. या भाषेतील या बेटाचे नाव *येला* आहे.

या बेटावर घनदाट जंगल असून पर्जन्यमान खूप आहे.

वर्ग:पापुआ न्यू गिनी
कार्तिक कृष्ण चतुर्थी

इवलेसे|१८७१-७२ची हिंदू दिनदर्शिका

## या तिथीला साजरे करण्यात येणारे सण व उत्सव 
*संकष्ट चतुर्थी
* करवा चौथ
स्त्री नसबंदी शस्त्रक्रिया

**स्त्री नसबंदी शस्त्रक्रिया** ही कुटुंबनियोजन व कायम स्वरूपाचे संतती नियमन कार्यक्रमातील एक शस्त्रक्रिया आहे.

## पद्धती 
स्त्री नसबंदी शस्त्रक्रिया दोन पद्धतींनी  केली जाते.

#पारंपारिक शस्त्रक्रिया- या शस्त्रक्रियेत बेंबीच्या खाली एक-दोन इंच लांबीचा छेद घेतात. यातून ओटीपोटातल्या गर्भनलिका धागा बांधून बंद करण्यात येतात. हेही ऑपरेशन सोपे असते. परंतु निदान सहा-सात दिवस रुग्णालयात राहावे लागते.
#लॅपरोस्कोपी (बिनटाक्याची- दुर्बिणीतून होणारी शस्त्रक्रिया) प्रकाराच्या शस्त्रक्रियेत पोटावरचा छेद लहान असतो. त्यातून दुर्बीण घालून त्याच्या मदतीने गर्भनलिका रबरी धाग्याने (सिलिअ‍ॅस्टिक बँडने) बंद करतात. या शस्त्रक्रियेनंतर चार-सहा तासांत घरी जाता येते.

## शस्त्रक्रियेसाठी योग्यता 
*किमान एक मूल ५ वर्षाचे असावे.
*पाळीवर किंवा प्रसूती नंतर दीड महिन्यानंतर.
*पी आय डी किंवा इतर आजार नसावेत.

## शस्त्रक्रियेसाठी पूर्व तपासण्या 
*रक्तातील हिमोग्लोबिनचे प्रमाण,
*लघवीची गर्भधारणेसंबंधी तपासणी,
*वैद्यकीय तपासणी

वर्ग:प्रजनन
वर्ग:कुटुंबनियोजन
वर्ग:शस्त्रक्रिया
पुरुष नसबंदी शस्त्रक्रिया

पुरुष नसबंदी ही एक झटपट शस्त्रक्रिया अहे. स्त्री नसबंदी शस्त्रक्रियापेक्षा ती फारच सोपी आणि सुरक्षित आहे.ही शस्त्रक्रिया स्थानिक भूल देऊन प्राथमिक आरोग्य केंद्रात सुद्धा करता येते.या शस्त्रेक्रियेनंतर तासाभरात घरी जाता येते. 

## शस्त्रक्रियेची पद्धती
या शस्त्रक्रियेत दोन्ही बाजूच्या वीर्यनलिका कापून बांधल्या जातात.अंडकोशाच्या वरच्या भागात लहान छेद घेऊन ही नस बाहेर काढता येते. शस्त्रक्रियेनंतर दोन-तीन महिने निरोध वापरावा लागतो. कारण वीर्यकोशात साठवलेल्या शुक्रपेशी पूर्णपणे बाहेर पडेपर्यंत दोन-तीन महिने जातात. ही काळजी घेतली नाही तर गर्भधारणा होऊ शकते.योग्य तऱ्हेने केलेल्या पुरुष नसबंदी शस्त्रक्रिया जवळजवळ १००% परिणामकारक ठरतात. ही शस्त्रक्रिया केल्यावर शुक्रजंतू तयार होणे आणि संप्रेरके तयार होणे थांबत नाही. 
## प्रसार व स्वीकार 
या अत्यंत सोप्या व निर्धोक शस्त्रक्रियेचा पुन्हा प्रसार होणे आवश्यक आहे. पुरुषी अहंकारापोटी व 'अशक्तपणा येतो' हे खोटे कारण सांगून पुरुष टाळाटाळ करतात व स्त्रियांवर शस्त्रक्रिया करून घेण्याची जबाबदारी टाकतात.
कुटुंब नियोजनाअंतर्गत ही शस्त्रक्रिया सुचवली जाते. 

## उलटवण्याची पद्धती 
पुन्हा प्रजननासाठी आवश्यक वाटल्यास कापून अलग केलेल्या नसा शस्त्रक्रियेने परत जुळवता येतात- त्यात ५० टक्के यशाची शक्यता असते.
उलटवण्याची पद्धत ही महागडी असते. गाठ सुटल्यास उलटू शकते.

वर्ग:प्रजनन
वर्ग:कुटुंबनियोजन
वर्ग:शस्त्रक्रिया
श्रावणी बुधवार

**श्रावणी बुधवार** हा श्रावण महिन्यातील बुधवारचा दिवस आहे.

## या तिथीला साजरे करण्यात येणारे सण व उत्सव 
* बुधपूजन

वर्ग:श्रावण महिना
मार्गशीर्ष शुद्ध पंचमी

इवलेसे|१८७१-७२ची हिंदू दिनदर्शिका

या दिवशी नागदिवाळी साजरी करण्याची प्रथा महाराष्ट्राच्या काही भागात आहे.

या दिवसाला नागपूजा पंचमी, विवाह पंचमी, विहार पंचमी, बांके बिहारी प्रकट पंचमी हीही नावे आहेत. य

याच दिवशी अयोध्येतील वैश्य समाज रामाचा जन्मोत्सव साजरा करतो. त्या दिवसाला तेथे अगहन पंचमी म्हणतात. 

वर्ग:हिंदू कालमापन
मार्गशीर्ष कृष्ण अष्टमी

इवलेसे|१८७१-७२ची हिंदू दिनदर्शिका

## साजरे केले जाणारे सण व उत्सव 
### अनघा व्रत 
अनघा व्रत हे एक तिथिव्रत आहे. या व्रतात गोमयाने पवित्र केलेल्या वेदीवर अनघ व अनघा या नावांनी दोन शहाळी स्थापन करून त्यांची पूजा करतात. व पुढे एक वर्षपर्यंत प्रत्येक वद्य अष्टमीस हे व्रत चालवून मग त्याची सांगता करतात. हेमाद्रीने सांगितलेले हे व्रत आहे, केल्यास पापनाश होतो, असे तो म्हणतो.
फाल्गुन शुद्ध एकादशी

इवलेसे|१८७१-७२ची हिंदू दिनदर्शिका

या दिवशी आमलकी एकादशी असते.
मार्गशीर्ष कृष्ण एकादशी

इवलेसे|१८७१-७२ची हिंदू दिनदर्शिका

एकादशी व्रताला हिंदू धर्मात महत्त्वाचे स्थान आहे. दरवर्षी २४ एकादशी असतात. जेव्हा अधिकारमास किंवा मलमास येतात तेव्हा त्यांची संख्या २६ पर्यंत वाढते. पद्मपुराणात पौषमासातील कृष्ण पक्षातील एकादशीबद्दल युधिष्ठिराच्या प्रश्नावर भगवान श्रीकृष्ण म्हणाले - एकादशी व्रताच्या विधीने जेवढे समाधान मला मोठ्या यज्ञातून मिळत नाही. म्हणूनच एकादशीचे व्रत अवश्य करावे. पौषमासातील कृष्ण पक्षात सफला नावाची एकादशी असते. या दिवशी भगवान नारायणाची विधिवत पूजा करावी. ही एकादशी कल्याण करणार आहे. सर्व व्रतांमध्ये एकादशी ही सर्वश्रेष्ठ आहे.

## विधान
सफला एकादशीच्या दिवशी श्रीहरीच्या विविध नामांचा आणि मंत्रांचा जप करून त्याची फळांनी पूजा करावी. देवदेवेश्वर श्री हरी यांची उदबत्ती व दीप लावून पूजा करावी. सफला एकादशीच्या दिवशी दिवे दान जरूर करा. वैष्णवांसोबत नामस्मरण करीत रात्री जागृत राहावे. एकादशीला रात्री जागरण करून जे फळ मिळते ते हजारो वर्षे तपश्चर्या करूनही मिळत नाही.

व्रताच्या संदर्भात श्रीकृष्ण म्हणतात त्याप्रमाणे दशमीच्या तिथीला शुद्ध व शुद्ध अन्न एकदाच घ्यावे. या दिवशी आचरण देखील पुण्यपूर्ण असावे. उपवास करणाऱ्याने उपभोग आणि सुखाचा त्याग करून नारायणाची प्रतिमा मनात ठेवण्याचा प्रयत्न करावा. एकादशीच्या दिवशी सकाळी स्नान करून स्वच्छ वस्त्रे परिधान करून कपाळावर श्रीखंड चंदन किंवा गोपी चंदन लावावे आणि कमळ किंवा वैजयंतीची फुले, फळे, गंगाजल, पंचामृत, धूप, दीप आणि आरतीने लक्ष्मी नारायणाची पूजा करावी. संध्याकाळी इच्छित असल्यास, दिवा दान केल्यानंतर आपण फळे खाऊ शकता. द्वादशीच्या दिवशी देवाची आराधना करून कर्मकांडाच्या ब्राह्मणाला जनेयू व दक्षिणा अर्पण करून अन्नदान करावे.

जे भक्त अशा प्रकारे सफला एकादशीचे व्रत पाळतात आणि रात्री जागरण व भजन कीर्तन करतात, त्यांना उत्तम यज्ञातून जे पुण्य मिळते, त्यापेक्षा कितीतरी अधिक फळ मिळते. उपवासात फक्त फळे, गाईचे दूध घेता येते, साबुदाणा नाही. सर्व प्रकारचा तांदूळ निषिद्ध आहे.

## कथा
सफला एकादशीच्या व्रताची कथा पद्मपुराणातील उत्तराखंडात सविस्तर वर्णन केलेली आहे.  या एकादशीच्या महिमामुळे पापी लुंभकभावाच्या बंधनातून मुक्त झाला. सफला एकादशीच्या दिवशी भगवान विष्णूला ऋतुफळ अर्पण करावे. जो व्यक्ती एकादशी-व्रत भक्तीभावाने पाळतो, तो निश्चितच श्री हरिकेचा आशीर्वाद प्राप्त करणारा माणूस बनतो. एकादशीचे माहात्म्य श्रवण केल्याने राजसूय यज्ञाचे फळ मिळते.

## उद्देश
सफला एकादशीचा उपवास त्याच्या नावानुसार सानुकूलित फल देणार आहे. भगवान श्रीकृष्ण या व्रताचा मोठा महिमा सांगतात. या एकादशीचे व्रत केल्याने माणसाला जीवनात उत्तम फळ मिळते आणि जीवनातील सुखांचा उपभोग घेतल्यानंतर त्याला मृत्यूनंतर विष्णुलोकाची प्राप्ती होते (ब्रह्मविवर्त पुराण, पद्म पुराण). हे व्रत अत्यंत शुभ आणि पुण्यपूर्ण आहे. (ब्रह्मविवर्त पुराण, पद्म पुराण)
फाल्गुन शुद्ध चतुर्दशी

इवलेसे|१८७१-७२ची हिंदू दिनदर्शिका

## या दिवशी साजरे होणारे सण 
* महाशिवरात्री