open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
निकर

**पॅन्टी** हा मुख्यतः महिलांनी परिधान केलेला अंतर्वस्त्राचा प्रकार आहे. पॅन्टी फॉर्म-फिटिंग किंवा सैल असू शकतात. ठराविक घटकांमध्ये लवचिक कमरपट्टा, जननेंद्रियाला झाकण्यासाठी क्रॉच पॅनेल (सामान्यत: कापूस सारख्या शोषक सामग्रीने रेषा केलेले) आणि पायांच्या उघड्या जोड्यांचा समावेश असतो, जे कंबरपट्ट्याप्रमाणेच अनेकदा लवचिक बनलेले असतात. विविध साहित्य वापरले जातात, परंतु सामान्यतः श्वास घेण्यायोग्य निवडले जातात.

निकर कापूस, लेस, लेटेक्स, लेदर, लाइक्रा, जाळी, नायलॉन, पीव्हीसी, पॉलिस्टर, रॉहाइड, साटन आणि रेशीम यासह विविध प्रकारच्या सामग्रीपासून बनविल्या जातात. बांधकामामध्ये सामान्यत: दोन तुकड्यांचा समावेश असतो (पुढील आणि मागील) जे क्रॉच आणि बाजूंना शिवणांनी जोडलेले असतात; एक अतिरिक्त गसेट बहुतेक वेळा क्रॉचमध्ये असतो, कमरबंद आणि पाय-ओपनिंग इलास्टिकपासून बनविलेले असतात.

२० व्या शतकाच्या उत्तरार्धापर्यंत, निकर मोठ्या, पूर्ण-कट ब्रीफ्स होत्या, सामान्यतः पांढऱ्या सुती, आणि पूर्णपणे उपयुक्ततावादी, व्हिज्युअल अपीलसाठी डिझाइन केलेले नव्हते. २० व्या शतकाच्या उत्तरार्धात मानवी लैंगिकतेबद्दलच्या आरामदायी वृत्तीमुळे खूप मोठा बदल झाला आहे. पँटीज एखाद्याच्या कपड्यांचे भाग बनले, फॅब्रिक आणि रंगात वैविध्यपूर्ण, आकारात सतत आकुंचन पावत होते, आणि कमीतकमी संभाव्यतः, परिधान करणारी व्यक्ती तिचे बाह्य कपडे काढून टाकेल अशा व्यक्तीला दिसावे असा हेतू आहे.

## शब्दावली 
युनायटेड किंग्डम, आयर्लंड, दक्षिण आफ्रिका, मलेशिया, सिंगापूर आणि कधीकधी इतर राष्ट्रकुल देशांमध्ये जसे की ऑस्ट्रेलिया  आणि न्यू झीलंडमध्ये, निकरला "अंडी" किंवा फक्त "पँट" असे संबोधले जाऊ शकते. . नंतरचे लिंग तटस्थ शब्द आहे आणि ते पुरुष किंवा मादी अंडरवियरसाठी वापरले जाऊ शकते. "निकर्स" हे पुरुषांच्या अंडरवियरचा देखील संदर्भ घेऊ शकतात, तर "पॅन्टी" सामान्यतः फक्त महिला अंडरवियरचा संदर्भ देते. ऑस्ट्रेलियामध्ये, पुरुषांच्या अंडरपँटला "अंडी" म्हणून संबोधले जाते, जरी हा शब्द महिलांच्या अंडरपँट्सचा देखील संदर्भ घेऊ शकतो.

वर्ग:पोशाख
बसवराज माधवराव पाटील

**बसवराज माधवराव पाटील (**English - Basavraj Madhavrao Patil**)** (जन्म २३ एप्रिल १९५७)  हे भारतीय जनता पार्टी पक्षाचे एक भारतीय राजकारणी आहेत. बसवराज पाटील हे मूळचे मुरुम, उमरगा तालुक्यातील ( धाराशिव) आहेत. ते १९९९ च्या विधानसभेच्या निवडणुकीत उमरगा मतदारसंघातून पहिल्यांदा निवडुण आले होते. १९९९-२००४ मध्ये ते महाराष्ट्राचे माजी ग्रामविकास मंत्री होते. २००४ च्या विधानसभा निवडणुकीमध्ये रवींद्र विश्वनाथ गायकवाड यांच्याकडून निवडणुकीत पराभूत झालेले ते स्थायी मंत्री होते. पुन्हा ते २००९ आणि २०१४च्या विधानसभा निवडणुकीमध्ये  औसा विधानसभा मतदारसंघातून विधानसभेवर निवडुण  गेले. २०१९च्या निवडणुकीत ते औसा विधानसभा मतदारसंघातून अभिमन्यू पवार यांच्याकडून पराभूत झाले.

## भुषवलेली पदे 
* १९९९ - २००४: महाराष्ट्र विधानसभा सदस्य ११वी विधानसभा निवडणूक (आमदार उमरगा विधानसभा मतदारसंघ)
* १९९९ - २००४: ग्रामविकास मंत्री महाराष्ट्र शासन 
* २००९ - २०१९: महाराष्ट्र विधानसभा सदस्य १३वी व १४वी विधानसभा निवडणूक (दोन वेळा आमदार औसा विधानसभा मतदारसंघ)
* २०२० -  अध्यक्ष 'विठ्ठल साई' कारखाना
* २०२१ - काँग्रेसच्या प्रदेश समितीचे कार्यकारी अध्यक्ष

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:महाराष्ट्रातील आमदार
वर्ग:महाराष्ट्राचे मंत्री
वर्ग:उमरगाचे आमदार
वर्ग:औसाचे आमदार
वर्ग:महाराष्ट्राच्या १३ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:महाराष्ट्राच्या १२ व्या विधानसभेचे सदस्य
अबर्टा

आयरिश पौराणिक कथांमध्ये, **अबर्टा** किंवा अबर्टाच, याचा अर्थ कदाचित "कृत्यांचा कर्ता" असा होतो. काही इतर कथांमध्ये तुआथा दे डॅननपैकी एक होता आणि इतरांमध्ये फोमोरियन होता. तो फिओन मॅक कमहेलशी संबंधित आहे.

अबर्टाच्या फसवणुकीची एक कहाणी अशी आहे की जिथे त्याने स्वतःला फिओन मॅक कमहेलला सेवक म्हणून बहाल केले. मॅक कमहेलने त्याच्या वडिलांच्या जागी फियाना या बलाढ्य मायलेशियन योद्ध्यांच्या गटाचा नेता म्हणून त्याची नियुक्ती केली. सद्भावनेने, अबर्टाने नंतर त्यांना एक जंगली राखाडी घोडा दिला, जो चौदा फियानाला त्याच्या पाठीवर बसवायचा होता. अबर्टा घोड्यावर फियानाच्या मागे बसल्यानंतर, तो योद्धांना घेऊन इतर जगाकडे निघाले जेथे तुआथा दे डॅननला माइलेशियन लोकांनी फरार केले होते.

फिओन मॅक कमहेलच्या सहाय्यक फोल्टरच्या नेतृत्वाखालील फियानाला अबर्टाच्या स्टेडचा शोध घेण्यासाठी एक जादूचे जहाज घ्यावे लागले. फॉल्टर हा फियानाचा सर्वोत्कृष्ट ट्रॅकर होता. इतर जगामध्ये शोध करण्यात यशस्वी झाला. त्यानेच अबर्टाला शोधून काढले. अबर्टामुळे तुरुंगात असलेल्या फियाना योद्ध्यांना सोडण्यासाठी आणि त्यांचा सन्मान परत मिळवून देण्यासाठी अबर्टा पकडून आणले. घोड्याच्या शेपटीला बांधून त्याला आयर्लंडला खेचून आणावे लागले.

या घटनेबद्दल अबर्टाला नंतर फियानामध्ये सामील होण्याची परवानगी नाकारण्यात आली.

## संदर्भ 
वर्ग:आयरिश लोककथा
वर्ग:पऱ्या
वर्ग:फेनियन सायकल
वर्ग:आयरिश देव
वर्ग:तुआथा दे डॅनन
भारतातील सर्वात मोठ्या कंपन्यांची यादी

*फॉर्च्युन* आणि *फोर्ब्स* या अमेरिकन व्यावसायिक मासिकांनुसार हा लेख भारतातील सर्वात मोठ्या कंपन्यांची त्यांच्या कमाई, निव्वळ नफा आणि एकूण मालमत्तेची यादी करतो .

## २०२२ ची *फोर्ब्स* यादी 
ही यादी फोर्ब्स ग्लोबल २००० वर आधारित आहे, ज्यात जगातील २,००० सर्वात मोठ्या सार्वजनिकरित्या व्यापार करणाऱ्या कंपन्यांचा क्रमांक लागतो. *फोर्ब्स* यादी प्रत्येक कंपनीचे महसूल, निव्वळ नफा, एकूण मालमत्ता आणि बाजार मूल्य यासह अनेक घटकांचा विचार करते; एकूण क्रमवारीचा विचार करताना प्रत्येक घटकाला महत्त्वाच्या दृष्टीने भारित श्रेणी दिली जाते. खालील तक्त्यामध्ये प्रत्येक कंपनीच्या मुख्यालयाचे स्थान आणि उद्योग क्षेत्र देखील सूचीबद्ध केले आहे. ही आकडेवारी अब्जावधी अमेरिकन डॉलर्सची आहे आणि ती २०२२ सालची आहे. फोर्ब्स २००० मध्ये भारतातील सर्व ५० कंपन्या सूचीबद्ध आहेत.

वर्ग:फोर्ब्स याद्या
अलीबाबा समूह

**अलीबाबा ग्रुप होल्डिंग लिमिटेड**, ज्याला **अलीबाबा** म्हणूनही ओळखले जाते, ही एक चीनी बहुराष्ट्रीय तंत्रज्ञान कंपनी आहे जी ई-कॉमर्स, रिटेल, इंटरनेट आणि तंत्रज्ञानामध्ये विशेष आहे. २८ जून १९९९ रोजी हँगझोऊ, झेजियांग येथे स्थापन झालेली ही कंपनी ग्राहक-ते-ग्राहक, व्यवसाय-ते-ग्राहक, आणि व्यवसाय-ते-व्यवसाय  विक्री सेवा वेब पोर्टलद्वारे प्रदान करते, जसे तसेच इलेक्ट्रॉनिक पेमेंट सेवा, शॉपिंग सर्च इंजिन आणि क्लाउड कॉम्प्युटिंग सेवा. ती जगभरातील असंख्य व्यावसायिक क्षेत्रातील कंपन्यांच्या विविध पोर्टफोलिओची मालकी आणि संचालन करते. 

१९ सप्टेंबर २०१४ रोजी, न्यू यॉर्क स्टॉक एक्सचेंजवर अलीबाबाच्या प्रारंभिक सार्वजनिक ऑफरने US$२५ अब्ज उभारले, ज्यामुळे कंपनीचे बाजारमूल्य US$२३१ अब्ज होते आणि आतापर्यंतचा जागतिक इतिहासातील सर्वात मोठा IPO होता.  हे शीर्ष १० सर्वात मौल्यवान कॉर्पोरेशनपैकी एक आहे,  आणि  ग्लोबल २०००, २०२० च्या यादीत जगातील ३१ वी सर्वात मोठी सार्वजनिक कंपनी आहे.  जानेवारी २०१८ मध्ये, अलिबाबा ही तिची स्पर्धक Tencent नंतर US$ ५०० बिलियन मूल्यमापन चिन्ह तोडणारी दुसरी आशियाई कंपनी बनली.    , अलीबाबाकडे सहाव्या क्रमांकाचे जागतिक ब्रँड मूल्यांकन आहे. 

अलीबाबा ही जगातील सर्वात मोठी रिटेलर आणि ई-कॉमर्स कंपन्यांपैकी एक आहे. २०२० मध्ये, ती पाचव्या क्रमांकाची कृत्रिम बुद्धिमत्ता कंपनी म्हणून देखील रेट केली गेली.  ही सर्वात मोठी व्हेंचर कॅपिटल फर्म आणि जगातील सर्वात मोठ्या गुंतवणूक कॉर्पोरेशनपैकी एक आहे.     कंपनी जगातील सर्वात मोठी B2B (Alibaba.com), C2C ( Taobao ), आणि B2C ( Tmall ) मार्केटप्लेस होस्ट करते.   हे मीडिया उद्योगात विस्तारत आहे, वर्षानुवर्षे महसूल तिप्पट टक्केवारीने वाढत आहे.  चीनच्या सिंगल्स डेच्या २०१८ च्या आवृत्तीत, जगातील सर्वात मोठा ऑनलाइन आणि ऑफलाइन शॉपिंग डे म्हणूनही याने विक्रम केला.   

## संदर्भ 
वर्ग:न्यू यॉर्क रोखे बाजारातील नोंदणीकृत कंपन्या
वर्ग:चीनमधील कंपन्या
किशोर बियाणी

**किशोर बियाणी** हे भारतीय उद्योगपती आहेत. हे फ्युचर ग्रुपचे संस्थापक आणि मुख्याधिकारी आहेत. भारतातील सर्वात मोठ्या किरकोळ विक्री कंपन्यांपैकी असलेल्या पँटलून रिटेल आणि बिग बझारचे ते संस्थापक आहेत.

फोर्ब्स मासिकानुसार, २०१९ मध्ये त्यांची एकूण संपत्ती  अब्ज होती. 

## रिटेल कारकीर्द 
### उदय 
माफक कॉर्पोरेट प्रवास आणि आदरातिथ्य व्यवस्था यासारख्या नियमांसह, व्यवसाय चालवण्याच्या काटकसरीच्या दृष्टिकोनासाठी ओळखले जाणारे,  बियाणी यांनी यावेळी त्यांच्या व्यवसायाच्या यशात नशिबाची भूमिका मान्य केली आहे, जो त्यांच्या महत्त्वाकांक्षी कल्पनांचा योगायोग होता असे ते म्हणतात. खर्च करण्यायोग्य उत्पन्नासह भारतीय मध्यमवर्गाची वाढ. २००१ पासून *बिग बझार* ब्रँड नावाने स्टोर्सची मालिका सुरू करून त्याचे यश कायम राहिले. ही दुकाने जाणूनबुजून काहीशी अव्यवस्थित दिसण्यासाठी तयार केली गेली होती, जसे की त्याचे ग्राहक परिचित होते. २००९ पर्यंत, आणि २००८ची जागतिक आर्थिक मंदी असूनही, देशभरात यापैकी १००हून अधिक स्टोर्स होती, दर आठवड्याला दोन दशलक्ष ग्राहकांना सेवा देत होते, तर पँटालून रिटेलने ३०,००० पेक्षा जास्त लोकांना रोजगार दिला होता आणि  पेक्षा जास्त होते. ७१ शहरांमधील १००० स्टोअरमध्ये किरकोळ जागा. २००८ मध्ये उलाढाल ४७ होती&nbsp;अब्ज रुपये. 

तरीही, एप्रिल २०१२ पर्यंत, बियाणीचे व्यावसायिक साम्राज्य, गैर-किरकोळ घटकांसह, त्यांच्या प्रतिस्पर्ध्यांपेक्षा कमी कामगिरी करत होते आणि त्यांच्या कर्ज पातळीबद्दल चिंता व्यक्त केली जात होती. मार्च २०१३ पर्यंत कर्जमुक्त होण्यासाठी व्यवसायाच्या काही भागांची आणखी पुनर्रचना करण्याची योजना असल्याचे त्यांनी जाहीर केले.  पँटालून रिटेलमधील कंट्रोलिंग स्टेक आदित्य बिर्ला नुओवो लिमिटेड द्वारे मे २०१२ मध्ये एका जटिल करारामध्ये विकत घेतले गेले होते ज्यामध्ये व्यापक गटातून व्यवसायाचे विलगीकरण होते आणि त्यानंतर बियाणीच्या व्यवसायातील सहभागाचे आणखी कमी झाले होते.   २०१६ मध्ये, त्याचे नाव आदित्य बिर्ला फॅशन अँड रिटेल लिमिटेड असे करण्यात आले. 

## इतर व्यावसायिक स्वारस्ये 
फ्युचर ग्रुपच्या माध्यमातून&nbsp;— ज्याकडे त्यांनी आयसीआयसीआय आणि रिलायन्स इंडस्ट्रीजसारख्या कंपन्यांमधील प्रतिभावान वरिष्ठ कर्मचाऱ्यांना आकर्षित केले आहे  – बियाणी यांनी विमा आणि मीडिया यांसारख्या व्यावसायिक क्षेत्रांमध्ये रस घेतला आहे.  फ्युचर कॅपिटल बिझनेस आणि फ्युचर ऍग्रोव्हेट मार्फत कृषी, तसेच eZone इलेक्ट्रॉनिक्स रिटेलर यासारख्या वित्तीय सेवांमध्ये त्यांचा हिस्सा आहे. 

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:जन्म वर्ष गहाळ (जिवंत लोक)
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:भारतीय उद्योजक
फायरबर्ड आणि राजकुमारी वासिलिसा

**फायरबर्ड आणि राजकुमारी वासिलिसा** () ही एक रशियन परीकथा आहे. जी अलेक्झांडर अफानास्येव्ह यांनी नरोडने रस्स्की स्काझकी येथे संग्रहित केलेली आहे. ही पौराणिक फायरबर्डबद्दल लिहिलेल्या अनेक कथांपैकी एक आहे.

हे आर्ने-थॉम्पसन मधील प्रकार ५३१ आहे. या प्रकारच्या इतर कथांमध्ये फर्डिनांड द फेथफुल आणि फर्डिनांड द अनफेथफुल, कॉर्वेटो, किंग फॉर्च्युनाटस गोल्डन विग आणि द मर्मेड अँड द बॉय यांचा समावेश आहे. दुसरा, साहित्यिक प्रकार म्हणजे मॅडम डी'ऑलनॉयचीला बेले ऑक्स चेव्हक्स डी'ओर, किंवा द स्टोरी ऑफ प्रिटी गोल्डीलॉक्स.

## सारांश 
एका शाही शिकाऱ्याला फायरबर्डचे एक पंख पडलेले दिसते. त्याचा घोडा त्याला ते पंख न उचलण्याचा सल्ला देतो. परंतु तो सल्ला झुगारून त्याने तो पंख उचलला. तो पंख पाहून राजाने त्याला पक्षी आणण्याची मागणी केली. शिकारी त्याच्या घोड्याकडे मदत मागायला गेला. घोड्याने त्याला शेतात मका शेतात पसरवण्यास सांगितले. त्याने तसे केले आणि फायरबर्ड पक्षी तो मका खायला आला आणि पकडला गेला. शिकाऱ्याने पक्षाला राजाकडे आणले. राजाने त्याला सांगितले की त्याने राजकुमारी वासिलिसाला त्याची वधू म्हणून आणले पाहिजे. घोड्याने त्याला प्रवासासाठी खाण्यापिण्याची आणि सोन्याचा टॉप असलेला तंबू मागितला. ते घेऊन ते एका तलावाकडे निघाले जिथे राजकुमारी चांदीच्या होडीत सोनेरी ओअर्ससह रोइंग करत होती. त्याने मंडप उभारला आणि जेवणाची व्यवस्था केली. राजकन्येने येऊन खाल्ले, विदेशी दारू पिऊन ती मद्यधुंद होऊन झोपली. तो तिला घेऊन गेला.

राजकुमारी वासिलिसाने तिच्या लग्नाच्या गाउनशिवाय लग्न करण्यास नकार दिला. तो गाऊन समुद्राच्या तळात ठेवलेला होता.  राजाने त्यासाठी शिकाऱ्याला परत पाठवले. तो घोड्यावर स्वार होऊन समुद्राकडे गेला. जिथे घोड्याला एक मोठा खेकडा (किंवा लॉबस्टर) सापडला आणि त्याला चिरडण्याची धमकी दिली. खेकड्याने घोड्याला ते सोडण्यास सांगितले आणि सर्व खेकड्यांना लग्नाचा गाउन आणण्यासाठी मदतीला बोलावले.

राजकुमारी वासिलिसाने राजाने शिकाऱ्याला उकळत्या पाण्यात स्नान करण्याचा आदेश दिला. ते झाल्याशिवाय लग्न करण्यास नकार दिला. शिकारी त्याच्या घोड्याकडे गेला. ज्याने त्याचे शरीर मोहक केले. उकळत्या पाण्यात आंघोळ करून तो देखणा झाला. राजा त्याच पाण्यात आंघोळीला गेला आणि मेला. लोकांनी त्याऐवजी शिकाऱ्याला राजा म्हणून मान्य आणि त्याने राजकन्येशी लग्न केले.

## भाषांतरे 
द फायर-बर्ड, द हॉर्स ऑफ पॉवर आणि प्रिन्सेस व्हॅसिलिसा या शीर्षकासह आर्थर रॅन्समने या कथेचे इंग्रजी भाषेत भाषांतर केले.

## इतर रूपे 
### रशिया 
अलेक्झांडर अफानास्येव यांनी "Жар-птица и Василиса-царевна" ("द बर्ड-ऑफ-फायर आणि त्सारेव्हना वासिलिसा") या बॅनरखाली रशियन लोककथांच्या मूळ संकलनात (१६९-१७० क्रमांकाच्या) दोन रूपे गोळा केली.

### स्लोव्हेनिया 
O Ptáku Ohniváku ao Mořské Panne ("द फायर-बर्ड अँड द मेडेन ऑफ द सी") या नावाने लेखक बोझेना नेमकोव्हा यांनी स्लोव्हेनियामधून एक प्रकार गोळा केला आणि प्रकाशित केला.

## हे सुद्धा पहा 
* जादूगाराच्या भेटी
* त्सारेविच इव्हान, फायर बर्ड आणि ग्रे लांडगा
* इयान डायरेचला ब्लू फाल्कन कसा मिळाला
* सूर्याची बहीण

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* *फायरबर्ड आणि राजकुमारी वासिलिसा*

वर्ग:रशियन परीकथा
फायरबर्ड आणि राजकुमारी वासिलिसा
जेएसडब्ल्यू स्टील लिमिटेड

**जेएसडब्ल्यू स्टील लिमिटेड** ही JSW समूहाची उपकंपनी, भारतातील मुंबई शहरात स्थित एक बहुराष्ट्रीय पोलाद बनवणारी कंपनी आहे.

ISPAT स्टीलच्या विलीनीकरणानंतर, JSW स्टील ही भारतातील खाजगी क्षेत्रातील दुसरी सर्वात मोठी स्टील कंपनी बनली आहे. कंपनीची सध्याची स्थापित क्षमता १८ MTPA आहे.  भारत, यूएसए, दक्षिण अमेरिका आणि आफ्रिकेमध्ये उपस्थिती असलेला $१३ अब्जांचा समूह, JSW समूह हा ओपी जिंदाल समूहाचा एक भाग आहे ज्याचा मुख्य आर्थिक क्षेत्रांमध्ये, म्हणजे, स्टील, ऊर्जा, पायाभूत सुविधा, सिमेंट, व्हेंचर्स आणि स्पोर्ट्समध्ये मजबूत पाऊलखुणा आहेत.  JSW चा इतिहास १९८२ मध्ये शोधला जाऊ शकतो, जेव्हा जिंदाल समूहाने पिरामल स्टील लिमिटेड विकत घेतली, ज्याने महाराष्ट्रातील तारापूर येथे एक मिनी स्टील मिल चालवली आणि तिचे नाव जिंदाल आयर्न अँड स्टील कंपनी (JISCO) असे ठेवले. 

संपादनानंतर लगेचच समूहाने १९८२ मध्ये मुंबईजवळील वासिंद येथे पहिला पोलाद कारखाना उभारला. जिंदाल विजयनगर स्टील लि. (JVSL) ची स्थापना १९९४ मध्ये करण्यात आली होती, ज्याचा प्लांट कर्नाटकातील बल्लारी येथील तोरणगल्लू येथे आहे, जो उच्च दर्जाच्या लोहखनिज पट्ट्याचे केंद्र आहे आणि १०,००० एकर (40km²) जमिनीवर पसरलेला आहे.  बेंगळुरूपासून ३४० किलोमीटर अंतरावर असलेले हे गोवा आणि चेन्नई या दोन्ही बंदरांशी चांगले जोडलेले आहे. २००५ मध्ये, JISCO आणि JVSL यांचे विलीनीकरण होऊन JSW स्टील लिमिटेडची स्थापना झाली. JSW बल्लारी प्लांट हा जगातील सहाव्या क्रमांकाचा स्टील प्लांट आहे. 

JSW स्टीलने जॉर्जियातील स्टील प्लांटसाठी संयुक्त उपक्रम स्थापन केला. कंपनीने उच्च दर्जाच्या ऑटोमोटिव्ह स्टीलच्या उत्पादनासाठी JFE स्टील कॉर्प, जपानशीही करार केला आहे. JSW ने चिली प्रजासत्ताक, युनायटेड स्टेट्स आणि मोझांबिक मधील खाण मालमत्ता देखील विकत घेतली आहे.

## इतिहास 
१९९४ मध्ये, जिंदाल विजयनगर स्टील (JVSL) ची स्थापना कर्नाटक राज्यातील बेल्लारी -हॉस्पेट परिसरातील तोरणागल्लू येथे स्थित, उच्च दर्जाच्या लोहखनिज पट्ट्याचे केंद्र आणि  मध्ये पसरलेली आहे.   जमीन.  तसेच सालेम येथे १ दशलक्ष टन वार्षिक क्षमतेचा कारखाना उभारला. २०११ पर्यंत ११ MTPA ची क्षमता गाठण्यासाठी विजयनगर प्लांटमध्ये दरवर्षी ३.२ दशलक्ष टन जोडण्याच्या मोठ्या विस्तार योजनेच्या उंबरठ्यावर आहे. कंपनीने युनायटेड स्टेट्समधील स्टील मिल आणि युनायटेड किंगडममधील सर्व्हिस सेंटरचे अधिग्रहण करून जागतिक मूल्यवर्धित स्टील विभागात मजबूत उपस्थिती प्रस्थापित केली आहे. JSW स्टीलने जॉर्जियामध्ये स्टील प्लांट उभारण्यासाठी एक संयुक्त उपक्रमही स्थापन केला आहे. कंपनीने पुढे चिलीमधील लोखंडाच्या खाणी आणि यूएसए आणि मोझांबिकमधील कोळसा खाणी ताब्यात घेतल्या आहेत. कंपनीची सध्याची उत्पादन क्षमता १८ एमटीपीए आहे.  ऑगस्‍ट २०१४ मध्‍ये, त्‍याने सुमारे १००० कोटी रुपयांच्‍या डीलमध्‍ये वेलस्‍पन मॅक्सस्टील लिमिटेडचे अधिग्रहण केले.  JSW ने यापूर्वीच Dolvi महाराष्ट्रात 3 MTPA हॉट रोलिंग प्लांट अधिग्रहित केला आहे (पूर्वी इस्पात इंडस्ट्रीज लि. ).

## संदर्भ 
वर्ग:मुंबई रोखे बाजारातील नोंदणीकृत कंपन्या
वर्ग:बहुराष्ट्रीय कंपन्या
वर्ग:निफ्टी ५० घटक
वेदांता लिमिटेड

**वेदांता लिमिटेड** ही एक भारतीय बहुराष्ट्रीय खाण कंपनी आहे ज्याचे मुख्यालय मुंबई, भारत येथे आहे, तिचे मुख्य कार्य गोवा, कर्नाटक, राजस्थान आणि ओडिशा येथे लोहखनिज, सोने आणि ॲल्युमिनियमच्या खाणींमध्ये आहे.

## इतिहास 
### स्टरलाइट इंडस्ट्रीज 
**वेदांत** (त्यावेळी **स्टरलाइट इंडस्ट्रीज** असे म्हणले जाते)ची सुरुवात १९८० च्या दशकात झाली, कारण संस्थापक डीपीएगरवाल यांनी मुंबईत **स्टरलाइट इंडस्ट्रीज (इंडिया) लिमिटेडची** स्थापना केली आणि भारतातील विविध राज्यांमध्ये खाण सवलती खरेदी करण्यास सुरुवात केली. लवकरच ते त्यांचे दोन मुलगे, नवीन अग्रवाल आणि सुनील अग्रवाल यांनी सामील झाले, जे दोघेही सध्या कंपनी चालवतात. १९९२ मध्ये, त्यांनी त्यांच्या खाणींसाठी मुख्य होल्डिंग कंपनी म्हणून नासाऊ ( बहामास ) मध्ये व्होल्कन गुंतवणूकीची स्थापना केली.  डी.पी.गरवाल यांचा पाटण्यात एक छोटासा अॅल्युमिनियम कंडक्टरचा व्यवसाय होता. त्यांचा मुलगा अनिल अग्रवाल हा व्यवसाय वाढवण्यासाठी मुंबईत आला होता. 

१९९० च्या दशकात, भारत सरकारने आजारी (नॉन-परफॉर्मिंग) कंपन्यांची विक्री करण्यास सुरुवात केली तेव्हा, स्टरलाइटने त्यांच्यासाठी बोली लावण्यास सुरुवात केली. ते BALCO आणि हिंदुस्तान झिंक लिमिटेड या दोन्ही दिवाळखोर कंपन्यांसाठी यशस्वीपणे बोली लावू शकले, ज्या ४ वर्षांपासून बंद होत्या. दरम्यान, जानेवारी १९९३ मध्ये, डीपी अग्रवाल यांनी मॉरिशसमध्ये ट्विनस्टार होल्डिंग्स लिमिटेडची स्थापना केली, ज्याची मालकी बहुतेक व्होल्कन गुंतवणुकीची होती. २६ मे २००२ रोजी, अंमलबजावणी संचालनालयाने १९९३ ते १९९९ या सहा वर्षांच्या कालावधीशी संबंधित स्टरलाइटला कारणे दाखवा नोटीस दाखल केली, जेव्हा ट्विनस्टारने स्टरलाइट आणि द्वारका प्रसाद अनिल कुमार इन्व्हेस्टमेंट्स प्रायव्हेट लिमिटेड, प्रवीण यांसारख्या विविध गुंतवणूक कंपन्यांचे शेअर्स विकत घेतले. नवीन इन्व्हेस्टमेंट अँड ट्रेडिंग प्रायव्हेट लिमिटेड आणि स्टरलाइट कॉपर रोलिंग मिल्स प्रायव्हेट लिमिटेड - ज्याने रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) कडून परवानगी मिळवल्यानंतर स्टरलाइट आणि मद्रास अॅल्युमिनियम कंपनी लिमिटेड (MALCO) या आणखी एका समूह कंपनीमध्ये लक्षणीय गुंतवणूक केली होती. २९ एप्रिल १९९९ रोजी, यापैकी अनेक गुंतवणूक कंपन्या संपुष्टात आल्या आणि स्टरलाइटचे सर्व समभाग पुन्हा ट्विनस्टारच्या ताब्यात आले. ट्विनस्टार या गुंतवणूक कंपन्यांमधील समभागांची १००% मालक बनली आणि तिला RBI तसेच विदेशी गुंतवणूक प्रोत्साहन मंडळ (FIPB) कडून सरकारी मंजूरी मिळाली.  

## संदर्भ 
वर्ग:मुंबई रोखे बाजारातील नोंदणीकृत कंपन्या
वर्ग:न्यू यॉर्क रोखे बाजारातील नोंदणीकृत कंपन्या
वर्ग:निफ्टी ५० माजी घटक
उकुली (केरळमधील होळी)

उकुली हा  भारत देशाच्या केरळ राज्यातील होळीचा सण आहे. याला मंजल कुली असेही एक नाव आहे. केरळ राज्यातील कोंकणी आणि कुदुम्बी समाजगटामध्ये या उत्सवाचे विशेष महत्त्व मानले जाते. हळदीचा वापर करून या सणाचा आनंद घेतला जातो.

## स्वरूप
गोश्रीपूरम थीरुमा कोकणी मंदिरात होळीचा उत्सव साजरा केला जातो. पोर्तुगीज राजवटीच्या काळात गोवा राज्यातून केरळ राज्यात स्थलांतर केलेले नागरिक कुदुम्बी नावाने ओळखले जातात. ते हा उत्सव चार दिवस साजरा करतात.
सुपारीचे झाड कापून ते मंदिरात आणले जाते आणि त्याची पूजा केली जाते. तसेच गोवा राज्यातून केरळ मध्ये स्थलांतर करताना मगरीने या नागरिकांना मदत केली अशे त्यांची धारणा असल्याने मातीचे मगर तयार केली जाते  आणि मंदिरात तिची पूजा केली जाते. उत्सवाच्या शेवटच्या दिवशी रंग खेळला जातो.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय सण आणि उत्सव
वर्ग:केरळ
वर्ग:होळी
लेआंद्रो फेरनांदेथ दे मोरातीन

**लेआंद्रो फेरनांदेथ दे मोरातीन** स्पॅनिश नाटककार आणि कवी होते. ह्यांचा ज्न्म १० मार्च १७६० रोजी माद्रिद शहरी झाला. स्पॅनिश नाटककार आणि कवी निकोलस फेरनांदेथ दे मोरातीन हे त्याचे वडील . 

## कारकीर्द 
एका सोनाराकडे काही काळ उमेदवारी केल्यानंतर पॅरिसमधील स्पॅनिश दूतावासात त्यांना नोकरी मिळाली. 

‘द न्यू कॉमेडी’ (१७९२, इं. शी.) आणि *द मेडन्स कन्सेंट* (१८०६, इ. भा. १९६३) ही त्याची दोन नाटके प्रसिद्ध आहेत. ‘द न्यू कॉमेडी’ ह्या नाटकात तत्कालीन लोकप्रिय नाटकांतील दोषांवर उपरोधप्रचुर शैलीत त्याने बोट ठेवले आहे. वृद्ध विरुद्ध तरुण पिढी हा *द मेडन्स कन्सेंट*चा विषय असून जुन्या पिढीकडून गाजविल्या जाणाऱ्या अधिकारशाहीवर त्याने ह्या नाटकात टीका केली आहे. मोरातीनच्या वाङ्‌मयीन अभिरुचीवर फ्रेच साहित्यातील नव-अभिजाततावादाचा प्रभाव होता आणि फ्रेंच नव-अभिजाततावादी संकेत त्याने स्पॅनिश रंगभूमीवर आणले. तथापि स्पॅनिश नाटकांतून स्पॅनिश जीवनाचेच प्रमाणिक चित्रण केले जावे, अशी त्याची भूमिका होती. मोल्येर हा त्याचा आवडता नाटककार. त्याच्या नाट्यकृतींचे स्पॅनिश अनुवाद त्याने केले. शेक्सपिअरही त्याने स्पॅनिश भाषेत आणला. त्याने काव्यरचनाही केली आहे.

फ्रेंचांबद्दल त्याला असलेल्या सहानुभूतीमुळे १८१४ नंतरचे आपले आयुष्य त्याला बव्हंशी फ्रान्समध्येच काढावे लागले.

## मृत्यू 
पॅरिस शहरी ते २१ जून १८२८ रोजी निधन पावले.

वर्ग:स्पॅनिश साहित्यिक
वर्ग:इ.स. १७६० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८२८ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हिंदाल्को इंडस्ट्रीज

**हिंदाल्को इंडस्ट्रीज लिमिटेड** ही एक भारतीय अॅल्युमिनियम आणि तांबे उत्पादन कंपनी आहे, ती आदित्य बिर्ला समूहाची उपकंपनी आहे.  त्याचे मुख्यालय मुंबई, महाराष्ट्र, भारत येथे आहे.

कंपनीची वार्षिक विक्री  १५ बिलियन आहे आणि सुमारे २०,००० लोकांना रोजगार आहे.  हे फोर्ब्स ग्लोबल २००० मध्ये ८९५ व्या क्रमांकावर सूचीबद्ध आहे.  मे २०१३ च्या अखेरीस त्याचे बाजार भांडवल US$३.४ अब्ज होते.  हिंदाल्को ही जगातील सर्वात मोठी अॅल्युमिनियम रोलिंग कंपन्यांपैकी एक आहे आणि आशियातील प्राथमिक अॅल्युमिनियमच्या सर्वात मोठ्या उत्पादकांपैकी एक आहे. 

## इतिहास 
हिंदुस्तान अॅल्युमिनियम कॉर्पोरेशन लिमिटेडची स्थापना १९५८ मध्ये आदित्य बिर्ला समूहाने केली होती. १९६२ मध्ये कंपनीने उत्तर प्रदेशातील रेणूकूट येथे प्रतिवर्ष २० हजार मेट्रिक टन अॅल्युमिनियम धातू आणि ४० हजार मेट्रिक टन अॅल्युमिनाचे उत्पादन सुरू केले. १९८९ मध्ये कंपनीची पुनर्रचना करण्यात आली आणि त्याचे नाव हिंदाल्को ठेवण्यात आले. 

## ऑपरेशन्स 
### पॉवर प्लांट्स 
* रेणुसागर पॉवर प्लांट . ८२६.५७ मेगावॅट (विविध क्षमतेचे 10 जनरेटिंग युनिट) कॅप्टिव्ह पॉवर प्लांट जे सुमारे 40 आहे&nbsp;रेणुकूट, सोनेभद्र जिल्हा, उत्तर प्रदेश येथून किमी. 
* हिराकुड कॅप्टिव्ह पॉवर प्लांट हिराकुड, संबलपूर जिल्हा, ओडिशा येथे ४६७.५ मेगावॅटचा कॅप्टिव्ह पॉवर प्लांट आहे. हा प्लांट हिंदाल्को इंडस्ट्रीजच्या हिराकुड स्मेल्टरला वीज पुरवठा करतो.  २००७ मध्ये नोव्हेलिस ही रोल केलेले अॅल्युमिनियमची जगातील सर्वात मोठी उत्पादक आणि अॅल्युमिनियम कॅन्सची एक प्रमुख पुनर्वापर करणारी कंपनी होती. 

जुलै २००७ मध्ये, Hindalco ने घोषणा केली की ती Doraguda, Odisha येथे स्थित उत्कल अल्युमिना प्रकल्पातील Alcan Inc.चे स्टेक घेत आहे.

१५ एप्रिल २०२० रोजी, हिंदाल्को इंडस्ट्रीजने यूएस-आधारित अॅल्युमिनियम रोल्ड उत्पादने उत्पादक अॅलेरिस कॉर्पोरेशनचे अधिग्रहण केले . Hindalcoच्या Novelisची हाय-एंड एरोस्पेस विभागात प्रवेश, हा करार $2.8 अब्ज एंटरप्राइझ मूल्यावर बंद झाला आहे. 

## सूची आणि शेअरहोल्डिंग 
हिंदाल्कोचे इक्विटी शेअर्स बॉम्बे स्टॉक एक्स्चेंजवर सूचीबद्ध आहेत,  जिथे ते बीएसई सेन्सेक्स निर्देशांकाचा एक घटक आहे,  आणि भारतीय राष्ट्रीय शेअर बाजार,  जेथे ते S&amp;amp;P CNXचा एक घटक आहे. निफ्टी  त्याच्या जागतिक डिपॉझिटरी पावत्या लक्झेंबर्ग स्टॉक एक्सचेंजमध्ये सूचीबद्ध आहेत.

३० जून २०१३ पर्यंत, आदित्य बिर्ला ग्रुपचे प्रवर्तक हिंदाल्कोमध्ये जवळपास 32% इक्विटी शेअर्स होते. ४,०८,००० पेक्षा जास्त वैयक्तिक भागधारक अंदाजे धारण करतात. त्याचे ९% शेअर्स. 

## संदर्भ 
वर्ग:मुंबई रोखे बाजारातील नोंदणीकृत कंपन्या
वर्ग:भारतीय ब्रँड
वर्ग:Pages with unreviewed translations
वर्ग:निफ्टी ५० घटक
द मर्चंट (परीकथा)

**द मर्चंट** ही एक इटालियन साहित्यिक परीकथा आहे. जी गियामबॅटिस्टा बेसिल यांनी त्यांच्या १६३४ मध्ये पेंटामेरोन या ग्रंथात लिहिलेली आहे.

## सारांश 
एका व्यापाऱ्याचा मुलगा सिएनझो नेपल्सच्या राजाच्या मुलासोबत दगडफेक करत होता. त्यात राजपुत्राचे डोके दगड लागल्याने फुटते. त्याच्या वडिलांनी, परिणामांच्या भीतीने, त्याला काही पैसे, एक जादूचा घोडा आणि एक जादूचा कुत्रा देऊन लांब पाठवून देतो. संध्याकाळी, सिएनझोला एका उध्वस्त घराजवळ एक टॉवर सापडतो. दरोडेखोरांच्या भीतीने टॉवरचा मालक त्याला आत जाऊ देत नाही. सिएनझो एका घरात जातो. रात्री, त्याला समजते की ते घर तीन भुतांनी पछाडलेले आहे. त्यांच्या खजिन्याचे रक्षण करीत आहेत. सकाळी, ते त्याला ते धन देतात आणि त्याला काळजी घेण्यास बजावले. त्याला वर जाण्यासाठी शिडी दिसत नाही म्हणून तो मदतीसाठी हाक मारतो. घराचा मालक शिडी घेऊन येतो. त्याला तो खजिना सापडतो. सिएनझो त्यातून त्याचा भाग घेण्यास नकार देतो आणि निघून जातो. नदी पार करताना त्याला एका परीवर लुटारू हल्ला करताना दिसतात. तो तिला मदत करतो. परंतु बक्षीस घेण्यासाठी तिच्या राजवाड्यात जाण्यास नकार देतो.

तो प्रवास करता करता एका गावात जातो जिथे सात डोके असलेला ड्रॅगन दररोज एका मुलीला खाऊन टाकत असतो. त्या दिवशी तो ड्रॅगन तेथील राजकुमारी मेनेचेलाला खाणार असतो. तो ड्रॅगनशी लढायला जातो. त्याने त्याचे डोके कापले तरी ते परत जुडत होते. मग तो एका झटक्याने ते सर्व कापून टाकतो. त्याची जीभ पण कापतो आणि गावात लांब लांब सर्वत्र फेकून देतो.

राजाने घोषित केलेले असते की जो ड्रॅगनला मारेल तो त्याच्या मुलीशी लग्न करेल. एक नागरिक दूर दूर पडलेले सर्व डोके एकत्र करतो आणि बक्षीसावर दावा करतो. सिएनझो राजकुमारीला एक पत्र लिहितो आणि त्याच्या कुत्र्याला ते देण्यासाठी पाठवतो. राजा कुत्र्याचा पाठलाग करून सिएनझोकडे जातो. सिएनझो उघड करतो की त्या माणसाने पुरावा म्हणून आणलेली डोक्यांना जीभा नाहीयेत. राजा ते ओळखून राजकुमारीचे लग्न सिएनझोशी करून देतो.

## हे सुद्धा पहा 
* तीन कुत्रे
* द सी-मेडेन

## संदर्भ 
## पुढील वाचन 
* मॅग्नानीनी, सुझान. "फॉइल्स आणि फेक्स: द हायड्रा इन गिआम्बॅटिस्टा बेसिलच्या ड्रॅगन-स्लेअर टेल, "लो मर्कांटे" चमत्कार आणि किस्से 19, क्र. 2 (2005): 167-196. 7 ऑगस्ट 2020 रोजी प्रवेश केला. www.jstor.org/stable/41388749.

वर्ग:इटालियन परीकथा
इ.स. २०२२ मधील मराठी चित्रपटांची यादी

२०२२ मध्ये प्रदर्शित होणाऱ्या मराठी चित्रपटांची ही यादी आहे.

## जानेवारी - एप्रिल 
## मे - ऑगस्ट 
## सप्टेंबर - डिसेंबर 
## हे सुद्धा पहा 
* मराठी चलचित्रपट
* इ.स. २०२१ मधील मराठी चित्रपटांची यादी

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी चित्रपट यादी
वर्ग:इ.स. २०२२ मधील मराठी चित्रपट
इ.स. २०२१ मधील मराठी चित्रपटांची यादी

२०२१ मध्ये प्रदर्शित होणाऱ्या किंवा प्रदर्शित होणाऱ्या मराठी भाषेतील चित्रपटांची ही यादी आहे.

## जानेवारी - जून 
## जुलै - डिसेंबर 
## हे सुद्धा पहा 
* मराठी चित्रपटांची यादी
* इ.स. २०२० मधील मराठी चित्रपटांची यादी
* इ.स. २०२२ मधील मराठी चित्रपटांची यादी

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी चित्रपट यादी
वर्ग:इ.स. २०२१ मधील मराठी चित्रपट
जम्मू-काश्मीरमधील दहशतवाद

**जम्मू आणि काश्मीरमधील उग्रवाद** किंवा **जम्मू आणि काश्मीरमधील बंड** किंवा ज्याला **काश्मीर इंतिफादा** असेही म्हणले जाते, जम्मू आणि काश्मीरमधील भारतीय प्रशासनाविरुद्ध चालू असलेले फुटीरतावादी अतिरेकी बंड आहे. काश्मीरच्या मोठ्या भौगोलिक प्रदेशाचा नैऋत्य भाग, जो १९४७ पासून भारत आणि पाकिस्तान यांच्यातील प्रादेशिक वादाचा विषय होता, तेथे हा उग्रवाद ९० च्या दशकात चांगलाच उफाळून आला होता.

काश्मीरमध्ये अतिरेकी आणि भारतीय सुरक्षा दले यांच्यातील संघर्षात मोठ्या प्रमाणात जीवितहानी झाली आहे; विविध सशस्त्र अतिरेकी गटांनी लक्ष्य केल्यामुळे अनेक नागरिकांचाही मृत्यू झाला आहे. जम्मू आणि काश्मीर विधानसभेत जाहीर झालेल्या अधिकृत आकडेवारीनुसार , जुलै २००९ पर्यंतच्या संघर्षामुळे बेपत्ता झाल्याची ३,४०० प्रकरणे आणि ४७,०००हून अधिक लोक मरण पावले (आकृतीमध्ये ७,००० पोलीस कर्मचारी देखील आहेत). काही मानवाधिकार गट 1989 पासून अंदाजे 100,000 मृत्यूच्या उच्च आकड्याचा दावा करतात. बंडखोरीमुळे गैर-मुस्लिम अल्पसंख्याक लोकसंख्येचे मोठ्या प्रमाणावर स्थलांतर देखील झाले आहे - विशेषतःकाश्मिरी हिंदूंचे - काश्मीर खोऱ्याबाहेर. ऑगस्ट २०१९ मध्ये जम्मू आणि काश्मीरचा विशेष दर्जा रद्द केल्यापासून , भारतीय सैन्याने या प्रदेशात बंडखोरीविरोधी कारवाया तीव्र केल्या आहेत.
## हे सुद्धा पहा 
* काश्मिरी पंडितांचे पलायन
* भारतीय संविधानाचे कलम ३७०
* द काश्मीर फाइल्स
## संदर्भ 
वर्ग:जम्मू आणि काश्मीर
संकर्षण कऱ्हाडे

**संकर्षण कऱ्हाडे** हा एक मराठी दूरचित्रवाणी अभिनेता असून "अधोक्षज कऱ्हाडे" हा त्याचा सख्खा भाऊ आहे.

## दूरचित्रवाणी मालिका 
* महाराष्ट्राचा सुपरस्टार (स्पर्धक)
* माझिया प्रियाला प्रीत कळेना
* आभास हा
* मला सासू हवी
* खुलता कळी खुलेना
* देवाशप्पथ
* माझी तुझी रेशीमगाठ

### पाहुणा कलाकार 
* होम मिनिस्टर
* चला हवा येऊ द्या

## कार्यक्रम (सूत्रसंचालन) 
* रामराम महाराष्ट्र
* आम्ही सारे खवय्ये
* सिंगिंग स्टार
* महाराष्ट्राज् बेस्ट डान्सर
* किचन कल्लाकार
* महाराष्ट्राची किचन क्वीन

## पुरस्कार 
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेते
वर्ग:इ.स. १९९० मधील जन्म
अनंत जोग

**अनंत जोग** हा एक भारतीय चित्रपट आणि दूरदर्शन अभिनेता आहे जो हिंदी आणि मराठी चित्रपटांमध्ये काम करतो.

## कुटुंब 
अभिनेत्री उज्ज्वला जोग या त्यांच्या पत्नी, तर  क्षिती जोग या त्यांच्या मुलगी आहेत. 

## फिल्मोग्राफी 
### चित्रपट 
### दूरदर्शन 
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:जन्म वर्ष गहाळ (जिवंत लोक)
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:Pages with unreviewed translations
नॉर्मन

**नॉर्मन**  स्कॅँडिनेव्हिया द्वीपकल्पातील व्हायकिंगांची एक टोळी. नॉर्मन शब्द नॉर्थमेन किंवा नॉर्समेन याचेच अपभ्रंश रूप असावे. संपत्तीचा हव्यास, अधिकाराची हाव, साहसाची आवड इ. कारणांमुळे नवव्या-दहाव्या शतकांत ह्या व्हायकिंग गटाने प. यूरोपातील अनेक देशांत धुमाकूळ घातला. स्कॅंडिनेव्हियाच्या डेन्मार्क भागातून सुरुवातीस फ्रान्समध्ये व नंतर द. इटली, सिसिली, इंग्लंड इ. प्रदेशांत नॉर्मन टोळ्या पसरल्या.

## विस्तार 
स्कॅंडिनेव्हियाच्या डेन्मार्क भागातून सुरुवातीस फ्रान्समध्ये व नंतर द. इटली, सिसिली, इंग्लंड इ. प्रदेशांत नॉर्मन टोळ्या पसरल्या. नवव्या शतकाच्या प्रारंभी ह्या लोकांनी फ्रान्सवर हल्ले करण्यास सुरुवात केली व पुढे त्यांनी फ्रान्सच्या किनाऱ्यावर व नद्यांच्या खोऱ्यांत वसाहतीही स्थापन केल्या. सुमारे शंभर वर्षांत सीन नदीच्या परिसरातील मुलूख यांनी व्यापला. यालाच पुढे नॉर्मंडी म्हणजे नॉर्मनांचा प्रदेश हे नाव पडले. ९११ मध्ये नॉर्मन पुढारी रॉलो याला फ्रँक राजा तिसरा चार्ल्स सिंपल याने ड्यूकचा दर्जा देऊन आपल्या सेवेत दाखल करून घेतले. याच्या बदल्यात याच सुमारास नॉर्मन लोकांनी ख्रिस्ती धर्म स्वीकारला व फ्रेंचांच्या अनेक चालीरीतीही अंगीकारल्या असाव्यात. त्यांच्यापैकी कित्येकांनी प्रशासक व धर्मप्रसारक म्हणून प्रशंसनीय कामगिरी केली. धर्मयुद्धांतही अनेक नॉर्मन योद्ध्यांनी मोठे नाव कमाविले. अकराव्या शतकाच्या सुरुवातीस नॉर्मन पुढारी तॅंक्रेदचा मुलगा रॉबर्ट गीस्कारने द. इटलीत आपले बस्तान बसविले. तॅंक्रेदचा दुसरा मुलगा रॉजर याने सिसिलीतून मुसलमानांना हुसकावून लावले. कालांतराने याचा मुलगा दुसरा रॉजर याने दोन सिसिलींचे राज्य स्थापन केले.

रॉलोच्या वंशातील ड्यूक विल्यम हाच पुढे विल्यम द काँकरर म्हणून प्रसिद्धीस आला. इंग्लंडच्या एडवर्ड द कनफेसरने आपल्याला राज्याचा वारसा दिला असून दुसरा वारस वेसेक्सचा हॅरल्ड याचीही आपल्या हक्कास मान्यता आहे, असे विल्यमचे म्हणणे होते. १०६६ मध्ये एडवर्डच्या निधनानंतर हॅरल्डला राजपद मिळाले. तेव्हा विल्यमने इंग्लंडवर स्वारी केली आणि हेस्टिंग्जच्या लढाईत हॅरल्डचा पराभव करून तो इंग्लंडच्या गादीवर बसला. अशा रितीने यूरोपमधील अनेक देशांत नॉर्मनांची सत्ता स्थापन झाली व मध्ययुगीन यूरोपच्या घडणीत त्यांनी महत्त्वाची कामगिरी बजावली. कालांतराने नॉर्मन फ्रान्स, इंग्लंड आणि इटली यांच्या मूळ लोकांत मिसळून गेले. अँग्लो-सॅक्सन व नॉर्मन यांच्या मिश्रणाने इंग्लंडमधील आजचा इंग्लिश समाज विकास पावला.
नागपूर–सिकंदराबाद रेल्वेमार्ग

**नागपूर-सिकंदराबाद रेल्वेमार्ग** हा नागपूर आणि सिकंदराबादला जोडणारा रेल्वे मार्ग आहे.  या  मार्गाचा, नागपूर ते काझीपेट मार्ग हा दिल्ली-चेन्नई रेल्वेमार्गाचा भाग आहे. हा दिल्ली-हैद्राबाद रेल्वेमार्गाचा देखील भाग आहे. हा मार्ग मध्य रेल्वे आणि दक्षिण-मध्य रेल्वेच्या अखत्यारीत आहे.

## इतिहास 
१९२९ मध्ये काझीपेट-बल्लारशाह दुवा पूर्ण झाल्यानंतर, चेन्नई थेट दिल्लीशी जोडले गेले. 

वाडी-सिकंदराबाद मार्ग १८७४ मध्ये हैदराबादच्या निजामाने वित्तपुरवठा केल्याने बांधला गेला. ते नंतर निजामाच्या गॅरंटीड स्टेट रेल्वेचा भाग बनले. १८८९  मध्ये, निजामाच्या गॅरेंटीड स्टेट रेल्वेच्या मुख्य मार्गाचा विस्तार विजयवाडापर्यंत (तेव्हाचे बेझवाडा) करण्यात आला. 

१९०९ पर्यंत, "ग्रेट इंडियन पेनिन्सुला रेल्वेवरील वाडीपासून, निजामाची गॅरंटीड स्टेट रेल्वे पूर्वेकडे वारंगलपर्यंत आणि नंतर दक्षिण-पूर्वेकडे मद्रास रेल्वेच्या पूर्व किनारपट्टीवरील बेझवाडाकडे जात असत." 

## विद्युतीकरण 
काझीपेट-रामागुंडम क्षेत्राचे १९८७-८८ मध्ये, रामागुंडम-बल्लारशाह-नागपूर क्षेत्राचे १९८८-८९ मध्ये, काझीपेट-सिकंदराबाद क्षेत्राचे १९९१-९३ मध्ये आणि माजरी-राजपूर क्षेत्राचे १९९५-९५ मध्ये विद्युतीकरण झाले. 

## गती मर्यादा 
दिल्ली-चेन्नई मध्यवर्ती रेल्वेमार्ग (ग्रँड ट्रंक रूट) ही "ग्रुप ए" लाईन म्हणून वर्गीकृत आहे, ज्यावर गाड्यांना १६०किमी/ता पर्यंत वेगाने धावायला परवानगी आहे . 

वाडी-सिकंदराबाद-काझीपेट मार्ग "ग्रुप बी" मार्ग म्हणून वर्गीकृत आहे, ज्यावर गाड्यांना १३०किमी/ता पर्यंत वेगाने धावायला परवानगी आहे . 

## प्रवासी वाहतूक 
या मार्गावरील नागपूर आणि सिकंदराबाद रेल्वे स्थानके, भारतीय रेल्वेच्या सर्वोच्च शंभर बुकिंग स्थानकांपैकी एक आहेत. 

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* बलहारशाह येथे गाड्या
* काझीपेठ येथे गाड्या
* सिकंदराबाद येथे गाड्या
* माजरी येथे गाड्या
* मुदखेड येथे गाड्या
वर्ग:हैदराबादमधील वाहतूक
वर्ग:नागपूरमधील वाहतूक
वर्ग:महाराष्ट्रामधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:तेलंगणामधील रेल्वे वाहतूक
चरण (कर्नाटक संगीत)

**चरण** ही कर्नाटक संगीतातील एक संज्ञा आहे. कृती, वर्णम्‌, पदम्‌, जावळी वा तत्सम कर्नाटक संगीतरचनांचे अनुक्रमे पल्लवी  अनुपल्लवी  व चरण असे एकूण तीन भाग असतात. सामान्यतः ⇨पदम्‌  या रचनेच्या पल्लवी आणि अनुपल्लवी या भागांएवढी वा अनुपल्लवीएवढी किंवा अनुपल्लवीच्या चौपट चरणाची लांबी असू शकते. अनेक वेळा चरणाच्या उत्तर भागाचे संगीत व अनुपल्लवीचे संगीत सारखेच असते.

वर्ग:शास्त्रीय संगीत
ऋतुस्तर

**ऋतुस्तर**  मातीचा किंवा बारीक गाळाचा सापेक्षतः अधिक भरड कणी व अधिक जाडीचा थर आणि सापेक्षतः बारीक कणी व कमी जाडीचा थर नियमितपणे एकाआड एक रचिले जाऊन तयार झालेला स्तरित खडक.

या खडकातील शेजारी शेजारी असणाऱ्या भरड व बारीक कणी थरांची प्रत्येक जोडी मिळून एक एक ऋतुस्तर होतो. प्रत्येक जोडीपैकी एक थर एका ऋतूत व दूसरा दुसऱ्या ऋतूत तयार झालेला असतो, म्हणजे प्रत्येक ऋतुस्तर एका वर्षात तयार झालेला असतो. जेथे उष्म ऋतूत जमिनीवरील बर्फाच्या थरांचे बर्फ वितळून नाहीसे होते त्या भागाच्या लगत असणाऱ्या सरोवरात ऋतुस्तरित खडक सामान्यतः तयार होतात. उन्हाळ्यात बर्फ वितळून तयार झालेले पाणी व बर्फाने बाहून आणलेला बारीक गाळ लगतच्या सरोवरात शिरत असतो.

गाळातील भरड कण पाण्याच्या तळाशी लौकर जातात. सूक्ष्म कण मात्र दीर्घ काळ पाण्यात निलंबित (तरंगत्या) स्थितीत राहतात. मागोमाग येणाऱ्या थंड ऋतूत बर्फ वितळणे जवळजवळ थांबते, सरोवराचा पृष्ठभागही गोठतो व सरोवरात गाळाची भर पडणे थांबते. पण सरोवराच्या पाण्यातील निलंबित गाळ मात्र हळूहळू तळावर साचून सूक्ष्म कणी गाळाचा अत्यंत पातळ थर तयार होतो. अशा रीतीने साचलेल्या ऋतुस्तरांच्या एकूण राशीचा छेद घेऊन त्या छेदातील ऋतुस्तरांची संख्या मोजली, तर ती राशी साचण्याला एकूण किती वर्षे लागली हे अचूक सांगता येते.

वर्ग:भूगर्भशास्त्र
चतुरंग गायनप्रकार

**चतुरंग** उत्तर भारतीय शास्त्रीय संगीतातील एक जुना गायनप्रकार आहे. बाराव्या शतकापासून तो रूढ असल्याचे दिसते. ‘चतुर्मुख’ या नावाने त्याचा निर्देश सोमेश्वरलिखित मानसोल्लास  वा अभिलषितार्थचिंतामणि (११२७) या ग्रंथात आढळतो. ह्या गायनप्रकारात अस्ताई व अंतरा हे दोन विभाग धृपद या शास्त्रीय गायनप्रकारासारखे बंदिस्त व सार्थ शब्दांत रचलेले असतात. त्यानंतरचा विभाग ‘सा, रे, ग, म’ आदी स्वरनामांनी गुंफलेला असतो आणि शेवटच्या म्हणजे चौथ्या विभागात तबला वा पखवाज या तालवाद्यांचे बोल वापरलेले असतात. रागसंगीताचे नियम पाळून रचलेल्या ह्या गायनप्रकारात विस्ताराला फारसा वाव नसतो. विविधता हेच त्याचे वैशिष्ट्य होय. आजकाल हा फारसा गायला जात नाही.

वर्ग:हिंदुस्तानी संगीत
चेलो

**चेलो** तथा ‘‘‘व्हायोलिनचेलो‘‘’ हे व्हायोलिनच्या वर्गातील तंतुवाद्य आहे. तंतुवाद्यवर्गातील व्हायोलिनमुळे सोप्रानो, व्हीयोलामुळे ऑक्टो, डबल बेसमुळे बेस आणि चेलोमुळे टेनर वर्गातील आवाज साधले जातात. व्हायोलिन आणि व्हीयोला हनुवटीखाली धरून वाजविली जातात तर चेलो हे वाद्य गुडघ्यांमध्ये धरून वाजविले जाते. वाद्यांचा इतिहास पाहता व्हायोल द गाम्बा हे वाद्य चेलोचे आद्यरूप असू शकेल.

सतराव्या शतकाच्या उत्तरार्धापासून या वाद्याच्या स्वरूपात कोणताही महत्त्वाचा बदल झाला नाही. आंतॉन्यो स्ट्राडीव्हारी (१६४४–१७३७) या प्रख्यात इटालियन वाद्यकाराने बनविलेल्या वाद्यांत चेलोच्या बनावटीचा आदर्श दिसतो. गेल्या दोन-तीनशे वर्षांत तारांची उच्चता वाढल्यामुळे त्यांचा ताण पेलण्यासाठी त्यांचा मजबूतपणा वाढविण्यात आला.

हायडन, ड्व्हॉर्झाक, बोक्केरीनी, चायकॉव्हस्की यांच्या चेलोसाठी लिहिलेल्या रचना प्रख्यात आहेत. आजच्या संगीतकारांत ब्लॉक, शस्तकॉव्ह्यिच, प्रकॉव्ह्येव्ह आणि ब्रिटन यांचा या संदर्भात उल्लेख करता येईल. एमानूएल फॉयरमान, प्येर फूर्न्ये, पॉल तोर्तेलिए स्तिस्लाव्ह रोस्त्रोपोव्ह्यिच व पाब्लो कासाल्स हे प्रख्यात चेलोवादक होत.

वर्ग:तंतुवाद्ये
मोलीमा

**मोलीमा** हे एक वास्तुरचनाविशेष आहे. प्रायः हवामानाचे आघात निष्क्रिय करणे, पुढे झुकणाऱ्या विटांच्या किंवा दगडांच्या ओळींस आधार देणे, कोनाडे, खिडक्या, दारे, झरोके इत्यादींना ठसठशीत उठाव देणे, वास्तूंचे ऊर्ध्वगामित्व व भूसमांतरत्व खुलविणे, बैठकी भागांचे स्थिरत्व दर्शविणे व जेथे वास्तूच्या आकाराच्या धारणेत व दिशेत बदल होतो, तेथे लयबद्ध सांधा देणे इत्यादींसाठी वास्तूनिर्मितीत मोलीम्यांची योजना केली जाते. या मोलीम्यांच्या आकारांस कारणपरत्वे विविध घाट दिलेले असतात. या घाटांचे ज्या वस्तूंशी साम्य असते, त्या वस्तूंच्या नावांनी मोलीमे ओळखले जातात. दरवाज्यावरती गणेशपट्टी असते.

ऊर्ध्वकमलपट्टा, अधःकमलपट्टा, कपोतचंचुपट्टा, मणिबंधी पट्टा, कुंभपट्टा, प्रस्तरकणी अशी त्यांची नावे भारतीय वास्तूशिल्पात आढळतात. या मोलीम्यांच्या पृष्ठभागांवर वेलबुट्ट्या, भौमितिक आकारांची नक्षी, स्वस्तिकमाळा इत्यादींचे पोत चढविल्यामुळे छायाप्रकाशाचा विलोभनिय खेळ साधला जाऊन वास्तूस आगळे सौंदर्य प्राप्त होते. देवालयाच्या जोत्यावर आडवे धावते पट्टे असतात त्यांवर हत्ती, घोडे, नर, पुष्प इत्यादींचे शिल्पांकन असते. त्यांना अनुक्रमे ‘गजथर’, ‘अश्वथर’, ‘नरथर’, ‘पुष्पथर’ इत्यादी नावे आहेत. त्यांतून शाही मिरवणूका, युद्धे इ. प्रसंगांचे दर्शन घडते. मेक्सिको, ईजिप्त, ग्रीस, इटली, इराण व भारत येथील वास्तूंवर सूर्यप्रकाशाची दाहकता कमी करणारे मोलीमे असतात. इंग्लंड, फ्रान्स यांसारख्या देशांतील वास्तूंमधील मोलीमे हिमवर्षाव पृष्ठभागावरून घरंगळत जाईल, अशा प्रकारचे असतात. जास्त पर्जन्यवृष्टीच्या देशांतील वास्तूंतील मोलीमे वारा, पाऊस यांपासून वास्तूचा बचाव करणारे असतात. म्हणूनच वास्तुसौंदर्य व वास्तुसंरक्षण या दोन्ही दृष्टींनी मोलीम्यांची योजना केली जाते.

वर्ग:वास्तुशास्त्र
असुरबनिपाल

शेवटचा ॲसिरियन राजा. इ.स.पू. ६६९ ते ६३० च्या दरम्यान निनेव्हच्या गादीवर होता. त्याच्या नेतृत्वाखाली *ॲसिरिया* जगातील एक मोठी सत्ता बनली. त्याच्या साम्राज्यात बॅबिलोनिया, इराण, सिरिया आणि ईजिप्त एवढ्या देशांचा समावेश होता. त्याने ईजिप्तवर संपूर्ण स्वामित्व टिकविले. ईलमाईटच्या ट्यूमनचा पराभव केला व इ.स.पू. ६४८ त शमश्शुमुकिन ह्या आपल्या भावाचे बॅबिलोनियातील बंड मोडून तो प्रदेश आपल्या साम्राज्यात समाविष्ट केला.

असुरबनिपाल हा कला आणि वाङ्मय यांचाही मोठा भोक्ता होता. त्याने सुमेरिया, बॅबिलोनिया आणि ॲसिरिया येथील साहित्य फार प्रयासाने आणि चिकाटीने जमवून आपल्या निनेव्ह येथील राजवाड्यात संग्रहित केले आणि त्याचे सुव्यवस्थित ग्रंथालयात रूपांतर केले. त्याने पुस्तकांचे वर्गीकरण व सूचीही तयार केली होती. त्याच्या ग्रंथालयात क्यूनिफॉर्म लिपीत कोरलेल्या सु. २२,००० मातीच्या विटा होत्या. त्याने संग्रहित केलेले हे विटांवरील क्यूनिफॉर्म लिपीतील ग्रंथालय शक्य तेवढे ब्रिटिश वस्तुसंग्रहालयात हलविण्यात आले आहे. असुरबनिपालनंतर ॲसिरियन साम्राज्य नष्ट झाले.

वर्ग:ॲसिरियाचे राजे
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पाय दिवस

**पाय दिवस** (पाय डे - Pi Day) हा दरवर्षी गणितीय स्थिरांक π (pi = 3.14159) साठी साजरा केला जातो. π या स्थिरांकातले 3, 1, आणि 4 हे पहिले तीन महत्त्वाचे अंक असल्यामुळे वर्षातील तिसऱ्या महिन्यातील १४ तारखेला म्हणजेच १४ मार्चला (महिना/दिवसाच्या स्वरूपात 3/14) पाय दिवस साजरा केला जातो. भौतिक शास्त्रज्ञ असलेल्या लॅरी शॉ यांनी सर्वप्रथम १९८८ साली सॅन फ्रान्सिस्कोधील एक्सप्लोरेटोरियम (विज्ञान संग्राहालय) मध्ये पाय दिवसाचे आयोजन केलं होतं. २००९ मध्ये, युनायटेड स्टेट्स हाऊस ऑफ रिप्रेझेंटेटिव्हने अमेरिकेत १४ मार्च हा राष्ट्रीय पाई डे म्हणून साजरा करण्याचा ठराव संमत केला. युनेस्को (UNESCO)च्या ४० व्या सर्वसाधारण परिषदेने नोव्हेंबर २०१९ मध्ये पाय दिवस हा आंतरराष्ट्रीय गणित दिवस म्हणून घोषित केला. २०१० मध्ये, गुगलने पाई डे साठी गुगल डूडल सादर केले होते.

शिवाय हा सुप्रसिद्ध शास्त्रज्ञ अल्बर्ट आइन्स्टाइन यांचा जन्मदिनही आहे. २२ जुलै या दिवसालासुद्धा ‘पाय निकटन दिन’ (पाय अ‍ॅप्रॉक्झिमेशन डे) असे संबोधले जाते; कारण पायची २२/७ ही किंमत!

## π (पाय) 
**पाय (π)** हा स्थिरांक वर्तुळाच्या परीघ आणि व्यास यांच्या लांबीचे गुणोत्तर दर्शवतो. या स्थिरांकाचे मूल्य जवळपास ३.१४१५९२६५४ इतके आहे. गणनाच्या (calculation) सोयीकरिता हे जवळपास २२/७ किंवा ३५५/११३ असेही धरले जाते. पाय हा गणितातील एक महत्त्वपुर्ण स्थिरांक आहे. तसेच विज्ञानाच्या बऱ्याच शाखांमध्ये पायचा मोठ्या प्रमाणात वापर केला जातो.

अपरिमेय संख्या म्हणून, πला सामान्य अपूर्णांक म्हणून व्यक्त करता येत नाही, जरी अपूर्णांक जसे की २२/७ (३.१४२८५७१४) सामान्यतः पायची अंदाजे किंमत म्हणून वापरले जातात. शिवाय पायचे दशांस रूप कधीही संपत नाही आणि त्यामध्ये कसलिही पुनरावृत्ती पण होत नाही.

## हे सुद्धा पहा 
π स्थिरांक

## संदर्भ
पाञ्चजन्य (साप्ताहिक)

अल्ट=पांचजन्य|इवलेसे|साप्ताहिक पांचजन्यपाञ्चजन्य हे एक हिंदी भाषेतले साप्ताहिक प्रकाशन आहे. याचा उल्लेख पाञ्चजन्य आणि पांचजन्य असाही केलेला आढळतो. हे भारत राष्ट्रवादी आणि भारताच्या हीताची बाजू मांडणारे प्रकाशन आहे असे दिसून येते. देशातील राष्ट्रवादाची भावना बळकट करण्यात पंचजन्य पत्रिकाने महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. या प्रकाशनाने भारतीयांसाठी महत्त्वाच्या असलेल्या भारत विषयक बाबींवर आवाज उठवले आहेत. १९५९ मध्ये कम्युनिस्ट चीनकडून तिबेटच्या स्वातंत्र्याचे अपहरण आणि दलाई लामांची हकालपट्टी, १९६२ मध्ये भारतावर चीनने केलेल्या हल्ल्यासाठी नेहरूंचे अयशस्वी परराष्ट्र धोरण आणि संरक्षण धोरण, १९७२ मध्ये भारतीय सैन्याचा विजय सिमला करार असे अनेक विषय  पांचजन्य या साप्ताहिकाने हाताळले आहेत असे दिसते.
## स्थापना 
पांचजन्य असे प्रकाशन असावे ही कल्पना प्रथम पंडित दीनदयाळ उपाध्याय यांनी मांडली होती. स्वातंत्रपूर्वकाळात हस्तलिखिताने या प्रकाशनाची सुरुवात झाली. इंग्रजांपासून स्वातंत्र्य मिळवण्यासाठी हे साप्ताहिक युवा वर्गाला प्रोत्साहीत करत असे. १४ जानेवारी १९४७ रोजी मकर संक्रांतीच्या पवित्र सणाच्या दिवशी याची स्थापना झाली. पहिल्या अंकाच्या मुखपृष्ठावर, भगवान श्रीकृष्णाच्या मुखातून शंख वाजविला जातो आहे असे चित्र होते. श्री अटलबिहारी वाजपेयी यांच्या संपादनाखाली, 'पाञ्चजन्य' साप्ताहिकाने सुरुवाते केली.
## उद्देश 
देशद्रोही शक्तींचा पर्दाफाश करून भारताचा सांस्कृतिक वारसा जपणे हा पाञ्चजन्यचा उद्देश आहे.
## स्वरूप 
अर्थकारण, शिक्षणविश्व, स्त्रीजगत, युवाविश्व, राष्ट्रीय विचार, समकालीन, इतिहासाच्या नजरेतून चित्रपटसमीक्षा, साहित्य समीक्षा, संस्कृती-सत्य असे अनेक विषय या साप्ताहिकातून हाताळले जातात. 
## राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ 
सप्टेंबर २०२१ मध्ये, इन्फोसिसने विकसित केलेल्या GST टॅक्स पोर्टलमधील त्रुटींवर टीका करणारी चार पानांची कव्हर स्टोरी केली होती साख और समस्या (प्रतिष्ठा आणि नुकसान), कव्हर पेजवर तिचे संस्थापक नारायण मूर्ती यांचे चित्र होते. या लेखामुळे भारतीय राजकारण आणि आयटी उद्योगात बराच वाद झाला. त्या नंतर पांचजन्य हे राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे मुखपत्र नाही असा निर्वाळा दिला गेला आहे.
## हे ही पहा 
*साप्ताहिक विवेक

## साप्ताहिकाचा बाह्यदुवा 
* https://www.panchjanya.com/

## संदर्भ 
वर्ग:सांस्कृतिक मासिके
वर्ग:राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ
वर्ग:संघ परिवार
वर्ग:भारतात प्रकाशित होणारी साप्ताहिके
सर्वप्राणवाद

**सर्वप्राणवाद** ( पॅन-व्हायटॅलिझम ).प्राणतत्त्ववाद( व्हायटॅलिझम) ही उपपत्ती मूलत: सजीवांविषयीची आहे. म्हणजे सजीवांमध्ये जी जिवंतपणाची लक्षणे दिसतात, ती केवळ शारीरिक वा भौतिक नसून शरीराव्यतिरिक्त असलेल्या कोणत्यातरी चेतनतत्त्वामुळे आहेत, असे प्राणतत्त्ववाद सांगतो. आधुनिक काळात हान्स ड्रीश (१८६७-१९४१) यांच्याप्रमाणे  आंरी बेर्गसाँ (१८५९-१९४१) यांनी प्राणतत्त्ववादाचा पुरस्कार केला. पैकी बेर्गसाँने प्राणतत्त्ववादाचे सामान्यीकरण केले व सर्व वस्तुजाताला लागू पडणाऱ्या सत्ताशास्त्रीय उपपत्तीचे रूप तिला दिले. या व्यापक उपपत्तीला विश्वप्राणवाद किंवा सर्वप्राणवाद ( पॅन-व्हायटॅलिझम ) असे नाव देता येईल.

आंरी बेर्गसाँने अशी मांडणी केली, की चैतन्याचा एक प्रवाह सर्व भौतिक पदार्थांमधून आरपार जातो, तोच सजीवांची उत्पत्ती करतो आणि त्यांच्यातील उत्क्रांतीची प्रक्रिया ठरवतो. एका पिढीकडून दुसऱ्या पिढीकडे पुनरूत्पादनाच्या माध्यमातून हा प्रवाह वहात असतो. या चेतनेच्या प्रवाहाला ( ए करन्ट ऑफ कॉन्शस्‌नेस् ) त्यांनी प्राणप्रेरणा ( Elan vital ) असे नाव दिले. जीवांच्या जातींमध्ये वैविध्य येण्यामागे व नवीन जाती निर्माण होण्यामागेही ही प्राणप्रेरणाच आहे. जीवनाच्या इतिहासात होणारे नवसृजन आणि घडणाऱ्या नैमित्तिक/अपघाती घटना या साऱ्यांमध्ये एक अनियतत्त्व ( इनडिटरमिनेशन ) काम करत असते.

भौतिक शक्तींमध्ये नियतत्त्व असते. या नियतत्त्वावर अनियतत्त्वाचे कलम करण्याचे काम ही प्राणप्रेरणा करते. या उलट या प्राणप्रेरणेला मर्यादा घालण्याचे काम भौतिकशक्ती करत असते. मात्र जडतत्त्व आणि चित्तत्त्व ही स्वतंत्र तत्त्वे नसून ती नित्य सहभावी तसेच परस्परावलंबी आहेत. जडतत्त्व पाण्यासारखे असेल, तर चित्तत्त्व पाण्याच्या वाफेसारखे आहे. बेर्गसाँच्या सर्वप्राणवादाचा असा थोडक्यात आशय सांगता येईल.

## संदर्भ 
 Bergson, Henri Trans. Mitchell, Arthur, Creative Evolution, New York, 1911.

वर्ग:तत्त्वज्ञानविषयक संकल्पना
पाञ्चजन्य

पाञ्चजन्य (अथवा पांचजन्य) हा भगवान विष्णू यांचा शंख आहे . श्रीकृष्ण, श्रीविष्णूंचे अवतार, हे पांचजन्य नावाचा शंख धारण करत असत असे वर्णन महाभारतात आढळते. महाभारताचा एक भाग असलेल्या श्रीमद्भगवद्गीतेमध्ये वासुदेवांनी कुरुक्षेत्र युद्धाच्या वेळी पाञ्चजन्य वापरल्याचे सांगितले आहे. हिंदू धर्मात शंख अत्यंत पवित्र मानला जातो. देवतांनाही शंखाच्या नादाने आवाहन केले जाते.अल्ट=हातात शंख धारण केलेले श्रीविष्णू यांचे प्राचीन चित्र|इवलेसे|हातात शंख धारण केलेले श्रीविष्णू यांचे प्राचीन चित्र

## कथा
भागवत पुराणानुसार, सांदीपनी ऋषींच्या आश्रमात कृष्णाचे शिक्षण पूर्ण झाल्यानंतर त्यांनी त्यांना गुरुदक्षिणा घेण्याचा आग्रह केला. तेव्हा ऋषी म्हणाले, समुद्रात बुडलेल्या माझ्या मुलाला घेऊन या, तीच माझी दक्षिणा. तेव्हा श्रीकृष्णाने समुद्रकिनारी जाऊन शंखासुराचा वध केला. शंखासुराचा वध केल्यानंतर त्याच्या शरीराचे कवच वाचले. त्यातून या शंखाचा जन्म झाला म्हणून त्या शंखाचे नाव पंचजन्य असे झाले. दुसऱ्या आख्यायिकेनुसार, भगवान विष्णूने शंखासुर राक्षसाचा वध करण्यासाठी मत्स्य अवतार घेतला. शंखासुरने ब्रह्मदेवाचे सर्व वेद चोरले आणि समुद्रात लपला. मत्स्य अवतार घेऊन भगवान विष्णूने त्या सर्व वेदांना शंखासुरापासून मुक्त करण्यासाठी त्याचा वध केला. 

पौराणिक कथेनुसार, शंखासुर हा कंसाने बाल श्रीकृष्णाला मारण्यासाठी पाठवलेला राक्षस होता. शंखासुर आपल्या मोठ्या आवाजाने लोकांना खूप वेदना देत असे. श्रीकृष्णाने शंखासुराचा वध केला. युद्धात पराभूत होऊन मृत्यू पावत असताना शंखासुराने परमेश्वराला ओळखले आणि त्याची क्षमा मागितली आणि त्याच्यावर दया करण्याची विनंती केली. भगवान श्रीकृष्णाने त्याला वरदान दिले की मी शंखाशिवाय किंवा शंखाशिवाय माझी पूजा स्वीकारणार नाही. या कारणास्तव पूजेत शंखाचे विशेष स्थान आहे.
## सद्य स्थान
भगवान श्रीविष्णूचा पांचजन्य शंख श्रीलंकेची राजधानी कोलंबोच्या राष्ट्रीय संग्रहालयात ठेवण्यात आला आहे.
## इतरत्र
पाचजन्य हे वेगवेगळ्या अर्थाने वापरले जाते. त्याचे काही अर्थ पुढीलप्रमाणे आहेत.
* श्रीकृष्णाच्या शंखाचे नाव पाञ्चजन्य
* राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचा राष्ट्रवादी साप्ताहिक हिंदी पेपर : पाञ्चजन्य साप्ताहिक
* पाच सर्वात जुने क्षत्रिय 
वर्ग:महाभारत
ए बुक ऑफ जायंट्स

**ए बुक ऑफ जायंट्स** (राक्षसांचे पुस्तक) हे १९६३ मधील युरोपमधील १३ परीकथांचे संकलन आहे. जे रुथ मॅनिंग-सँडर्स याने एकत्रित केले आहे. मॅनिंग-सँडर्सच्या अशा काव्यसंग्रहांच्या दीर्घ मालिकेतील हे एक आहे. मॅनिंग-सँडर्स हे परिचित "अ बुक ऑफ..." शीर्षक प्राप्त करणारे हे पहिले संकलन होते.

हे पुस्तक पहिल्यांदा युनायटेड किंग्डममध्ये १९६२ मध्ये मेथुएन आणि कंपनी लिमिटेडने (यूके) प्रकाशित केले होते. याचा उपयोग शाळांमध्ये अभ्यासासाठी मदत म्हणून केला जातो.

या पुस्तकातील काही किस्से मॅनिंग-सँडर्सच्या अ चॉईस ऑफ मॅजिक (१९७१) मध्ये देखील समाविष्ट आहेत. या पुस्तकातील काही कथा मॅनिंग-सँडर्सच्या फोल्क अँड फेरी टेल्स (१९७८) मध्ये समाविष्ट केलेल्या आहेत.

## अनुक्रमणिका 
१. जॅक अँड द बीनस्टॉक (इंग्लंड)
२. द जायंट अँड द ड्वार्फ (जॉर्जिया)
३. फिन मकाऊल अँड कुकुलिन (आयर्लंड)
४. स्नीझी स्नॅचर आणि सॅमी स्मॉल (कॉर्नवॉल)
५. हंस, द हॉर्न अँड द मॅजिक स्वोर्ड (जटलँड)
६. जॅक द जायंट-किलर ( कॉर्नवॉल )
: i जॅक अँड द जायंट कॉर्मोरन
: ii जॅक अँड द जायंट टॅंटरम
: iii जॅक आणि वेल्श जायंट
: iv जॅक, द किंग ऑफ इंग्लंडस् सन अँड द जायंट विथ थ्री हेडस्
: वि. जॅक अँड द जायंट थंडरडेल
: vi जॅक, द जायंट गॅलिगँटुआ अँड द एन्चेंटर
७. किंग जॉनी (स्लाव्हिक)
८. कोनल यलोक्लॉ (आयर्लंड आणि स्कॉटलंड)
९. द जायंट इन द केव्ह (आयर्लंड आणि स्कॉटलंड)
१०. द ब्रेव्ह लिटल टेलर (जर्मनी)
११. द जायंट हू हॅडनो हार्ट इन हिज बॉडी (नॉर्स)
१२. द थ्री गोल्डन हेअर्स ऑफ द किंग ऑफ् द केव जाय्ंटस (जर्मनी)
१३. प्रिन्स लोफ (रोमानिया)

## संदर्भ 
वर्ग:राक्षसांबद्दल काल्पनिक कथा
वर्ग:युरोपियन परीकथा
वर्ग:काल्पनिक कथासंग्रह
वर्ग:१९६२ मधील लघुकथा संग्रह
वर्ग:१९६२ मधील मुलांची पुस्तके
वर्ग:मुलांसाठीचे लघुकथा संग्रह
वर्ग:ब्रिटिश मुलांची पुस्तके
वर्ग:ब्रिटिश लघुकथा संग्रह
सर्वंकषवाद

**सर्वंकषवाद**  ( टोटॅलिटॅरियनिझम ).जनजीवनाच्या सर्व क्षेत्रांवर नियंत्रण ठेवू इच्छिणारी एक विचारप्रणाली. ही विसाव्या शतकाच्या पूर्वार्धात विकसित झालेली एक सैद्धांतिक हुकूमशाहीप्रेरित राजकीय तत्त्वप्रणाली होय. तिची उत्पत्ती मुख्यत्वे पहिल्या महायुद्धानंतर यूरोपीय देशांत, विशेषतः जर्मनीत उद्‌भवलेल्या राजकीय, आर्थिक व सामाजिक अस्थिर परिस्थितीत आढळते.

सर्वंकषवाद हा ‘ टोटॅलिटॅरियनिझम ’ या इंग्रजी संज्ञेचा मराठी पर्यायी शब्द होय. ही इंग्रजी संज्ञा ‘ टोटलिटॅरिओ ’ या इटालियन शब्दावरून प्रथम इटलीत रूढ झाली. ती बेनीतो मुसोलिनी ( कार. १९२२-४३) याने १९२० नंतरच्या दशकात प्रथमत: तयार केली. तत्संबंधीच्या स्पष्टीकरणात मुसोलिनी म्हणतो, ‘ सर्व काही राज्यसंस्थेच्या मर्यादेच्या आत ( अंतर्भागात) असले पाहिजे काहीही राज्याच्या कक्षेबाहेर असता कामा नये आणि राज्यसंस्थेला प्रतिकूल असे काहीही घडता कामा नये ’. दुसऱ्या महायुद्धाच्या आरंभीच्या काळात सर्वंकषवाद ही संज्ञा दुःसह ( जुलमी ) व अनिर्बंध एकपक्षीय शासनपद्धतीची समानार्थदर्शक किंवा पर्यायवाचक संज्ञा म्हणून प्रसृत झाली.

सर्वंकषवादाच्या पुरस्कर्त्यांनी देशहितार्थ एक विशिष्ट तत्त्वज्ञान व सैद्धांतिक तत्त्वप्रणाली विकसित केली. तिला देशपरत्वे नाझीवाद ( जर्मनी), फॅसिझम ( इटली ), कम्युनिझम वा साम्यवाद ( रशिया-चीन ) इ. भिन्न नामांतरे प्राप्त झाली. हे सर्व एकपक्षपद्धतीचा ध्येयवाद मान्य करतात. रशियन राज्यक्रांतीनंतर लेनिनने सोव्हिएट युनियनमध्ये आणि चिनी कांतीनंतर माओ त्से-तुंगने चीनमध्ये अशा प्रकारची एकपक्षपद्धती प्रस्थापित केली. जर्मनीत ॲडॉल्फ हिटलरच्या नेतृत्वाखाली नॅशनल सोशॉलिस्ट पक्ष ( नाझी ) किंवा इटलीतील बेनीतो मुसोलिनीच्या नेतृत्वाखालील फॅसिस्ट पक्ष यांनी सत्तेवर आल्यानंतर एकपक्षपद्धतीचा अवलंब केला. या पद्धतीत राज्यातील सर्व महत्त्वाच्या जागी पक्षाचे सभासद नेमून शासनयंत्रणा ताब्यात घेतली. या शासनयंत्रणेत पक्ष, कर्मचारी, प्रशासन आणि लष्कर विशेषतः गुप्तहेरखाते यांत निकटचे सहकार्य निर्माण केलेले असते. सभासदांना किंवा पक्ष-कार्यकर्त्यांना पक्षाच्या ध्येयधोरणानुसार प्रशिक्षण देण्यात येते आणि जनतेच्या पाठिंब्याचा आभास निर्माण करण्यासाठी निवडणुकांची बतावणी ( फार्स ) करावी लागते. या शासनयंत्रणेत देशातील सर्व जनता, संस्था, आर्थिक व्यवहार, लष्कर इ. सर्व पक्षाच्या वा पक्षनेत्याच्या नियंत्रणाखाली असून नागरिकांच्या मूलभूत हक्कांना किंमत नसते. या यंत्रणेला विरोध करणारे शत्रू समजण्यात येतात.

सर्वंकषवादात नेता, सत्ताधारी पक्ष आणि त्यांनी राष्ट्रहितार्थ स्वीकारलेली मतप्रणाली किंवा तत्त्वज्ञान यांचाच सर्वत्र उदोउदो होतो. सामान्यत: सर्वंकषवादी नेत्याभोवती निसर्गातील अलौकिक-अद्‌भुत विभूतितत्त्वाचे वलय निर्माण करण्यात येते. त्यामुळे नेत्याची तुलना सर्वशक्तिमान देवतेबरोबर केली जाते.

## संदर्भ 
1. Arendf, Hannah, The Origins of Totalitarianism, London, 1966.

2. Friedrich, Carl J. Zbigniew, K. Brzezinski, Totalitarian Dictatorship and Autocracy, New York, 1965.

वर्ग:मानसशास्त्रीय संकल्पना
महान्यायवादी

**महान्यायवादी**  (ॲटर्नी जनरल) - बहुतेक सामान्य कायद्याच्या अधिकारक्षेत्रात, ऍटर्नी जनरल किंवा ऍटर्नी-जनरल (कधीकधी संक्षिप्त AG किंवा Atty.-Gen [1] ) हे सरकारचे मुख्य कायदेशीर सल्लागार असतात . बहुवचन अॅटर्नी जनरल आहे. काही अधिकारक्षेत्रांमध्ये, ऍटर्नी जनरलकडे कायद्याच्या अंमलबजावणीची कार्यकारी जबाबदारी देखील असते, सामान्यतः कायदेशीर प्रकरणांसाठी खटले किंवा जबाबदारी. व्यवहारात, अटॉर्नी जनरल वैयक्तिकरित्या सरकारला कायदेशीर सल्ला ज्या प्रमाणात देतात ते अधिकारक्षेत्रांमध्ये आणि अगदी त्याच अधिकारक्षेत्रातील वैयक्तिक कार्यालय-धारकांमध्ये बदलते, बहुतेकदा कार्यालय-धारकाच्या पूर्वीच्या कायदेशीर अनुभवाच्या स्तरावर आणि स्वरूपावर अवलंबून असते.

## हे सुद्धा पहा 
* भारताचा महान्यायवादी

वर्ग:कायदा