पुसेगाव

**पुसेगाव** हे सातारा जिल्ह्यातल्या खटाव तालुक्यातील १४२२.९८ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आहे.

## भोगोलिक स्थान आणि लोकसंख्या 
पुसेगाव हे सातारा जिल्ह्यातल्या खटाव तालुक्यातील १४२२.९८ हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात 2988 कुटुंबे व एकूण 13467 लोकसंख्या आहे. ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर सातारा ३६ किलोमीटर अंतरावर आहे.  यामध्ये 6270 पुरुष आणि 6230 स्त्रिया आहेत. यामध्ये अनुसूचित जातीचे लोक ७३१ असून अनुसूचित जमातीचे १४५ लोक आहेत.ह्या गावाचा जनगणना स्थल निर्देशांक ५६३४८९ आहे. जवळ बुध व निढळ ही प्रसिद्ध गावे आहेत.

## साक्षरता 
* एकूण  साक्षर  लोकसंख्या: ७३३३ (७९.८८%)
* साक्षर पुरुष लोकसंख्या: ३९५१ (८३.६४%)
* साक्षर स्त्री लोकसंख्या: ३३८२ (७५.९%)

## हवामान
येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान ११ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २० अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.

## शैक्षणिक संस्था 
रयत शिक्षण संस्थेचे पुसेगाव तालुका खटाव जिल्हा सातारा  येथे वरिष्ठ महाविद्यालय असून ते १९९४ साली स्थापन झालेले आहे. पुसेगाव  येथील  मुख्य  चौकापासून १ कि.मी. अंतरावर वडूज रस्त्यापासून  सुमारे ३०० मिटर अंतरावर हे महाविद्यालय आहे. याठिकाणी बी. ए. व बी. कॉम. पर्यंत शिक्षणाची सोय उपलब्ध आहे.

## शैक्षणिक सुविधा 
गावात असणाऱ्या सुविधा - पूर्व-प्राथमिक शाळा-१०.  प्राथमिक शाळा-६.  कनिष्ठ माध्यमिक शाळा-५.  माध्यमिक शाळा-६.  उच्च माध्यमिक शाळा -४.  

स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे  - 

५ किमी पेक्षा कमी अंतरावर : काही नाही

५ ते १० किमी अंतरावर : काही नाही

१० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर : पदवी महाविद्यालय  खटाव येथे आहे.  अभियांत्रिकी महाविद्यालय  सातारा  येथे आहे.  वैद्यकीय महाविद्यालय  सातारा  येथे आहे.  व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा  सातारा  येथे आहे.  अनौपचारिक प्रशिक्षण केन्द्र  सातारा  येथे आहे.  अपंगांसाठी खास शाळा  सातारा  येथे आहे.

## वैद्यकीय सुविधा 
### सरकारी 
असलेल्या सुविधा-
 कम्युनिटी हेल्थ सेंटर, -१, प्राथमिक आरोग्य केन्द्र -१, प्राथमिक आरोग्य उपकेन्द्र -१, प्रसूति व शिशुसंगोपन केन्द्र -१, क्षयरोग रुग्णालय -१, अ‍ॅलोपॅथिक रुग्णालय -१, दवाखाने -१, गुरांचे दवाखाने -१, कुटुंब कल्याण केन्द्र -१,
नसलेल्या सुविधा -
 अन्य उपचार पद्धतीचे रुग्णालय  फिरते दवाखाने 

### बिगर-सरकारी 
असलेल्या सुविधा-
 बाह्य रोगी विभाग -१, बाह्य व भरती असलेले रोगी विभाग -१, एमबीबीएस पदवीधर डॉक्टर -१, इतर पदवीधर डॉक्टर -१, औषधाची दुकाने -१,
नसलेल्या सुविधा -
 धर्मादाय बिगर-सरकारी रुग्णालय  पदवी नसलेले डॉक्टर  पारंपरिक वैद्य व वैदू  इतर बिगरसरकारी वैद्यकीय सुविधा 

## जलसंधारण प्रकल्प
उत्स्फूर्त लोकसहभाग, सेवागिरी महाराज देवस्थान ट्रस्टचे नियोजन, शासनाचे सहकार्य व सामाजिक संस्थांचे तांत्रिक मार्गदर्शन यामुळे येरळा नदी पुनरूज्जीवन प्रकल्प अत्यंत प्रभावीपणे राबविला गेला आहे. जलयुक्त शिवार अभियानांतर्गत विविध उपाययोजनांद्वारे ३२ कोटी लिटरचा जलसाठा परिसरात निर्माण झाला आहे. ११७ विहिरींच्या जलपातळीत लक्षणीय वाढ झाली आहे. जलतज्ञ डॉ.राजेंद्रसिंह राणा यांनीही भेट देऊन कामाचे कौतुक केले व दीर्घकालीन उपाय सुचविले आहेत.याचे पुढील नियोजन सुरू आहे.

## पिण्याचे पाणी 
असलेल्या सुविधा- शुद्ध केलेल्या पाण्याचा नळातून  पुरवठा, न झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा, हँड पंपच्या पाण्याचा पुरवठा, बारमाही सुरू असलेल्या हँड पंपच्या पाण्याचा पुरवठा, बोअरवेलच्या पाण्याचा पुरवठा, बारमाही सुरू असलेल्या बोअरवेलच्या पाण्याचा पुरवठा, 

नसलेल्या सुविधा - शुद्ध न केलेल्या पाण्याचा नळातून  पुरवठा, झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा, झऱ्यांच्या पाण्याचा पुरवठा, नदी /कालवे यातील  पाण्याचा पुरवठा, तलाव / तळी यातील  पाण्याचा पुरवठा, इतर पाण्याचा पुरवठा.

## स्वच्छता 
असलेल्या  सुविधा- सांडपाणी पाण्याच्या स्त्रोतात सोडले जाते.उघडी गटारे, न्हाणीघराशिवाय सार्वजनिक स्वच्छता गृह, 

नसलेल्या सुविधा - न्हाणीघरासह सार्वजनिक स्वच्छता गृह, ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेरचे  दुकान, सामूहिक बायोगॅस किंवा कचऱ्याच्या उत्पादक पुनर्वापराची व्यवस्था,

## संचार 
गावात असणाऱ्या सुविधा - पोस्ट ऑफिस, मोबाइल फोन सुविधा, इंटरनेट कॅफे / सर्व्हिस सेंटर, खाजगी कूरियर, सार्वजनिक  बस सेवा, ऑटो व टमटम, टॅक्सी, राज्य महामार्गाला जोडलेले रस्ते, डांबरी रस्ते, कच्चे रस्ते, बारमाही रस्ते, 

स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे  - उपपोस्ट ऑफिस, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.  खाजगी बस सेवा, - ५ ते १० किमी अंतरावर.  रेल्वे स्टेशन, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.  ट्रॅक्टर - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.  सायकल रिक्षा (पायचाकी), - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.  बैल व इतर जनावरांनी ओढलेल्या गाड्या, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.  राष्ट्रीय महामार्गाला जोडलेले रस्ते, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.  जिल्ह्यातील मुख्य रस्त्याला जोडलेले रस्ते, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.  जिल्ह्यातील दुय्यम रस्त्याना जोडलेले रस्ते, - ५ ते १० किमी अंतरावर.  पाण्यासाठी नाल्या असणारे डांबरी रस्ते, - ५ किमी पेक्षा कमी अंतरावर.  

**तळटीप**- शिरगिणतीत असलेल्या पुढील सुविधांच्या उपलब्धततेची माहिती नाही  - सायकल रिक्षा (यांत्रिक), समुद्र व नदीवरील बोट वाहतूक, बोट वाहतुकीयोग्य जलमार्ग,

## बाजार व पतव्यवस्था 
गावात असणाऱ्या सुविधा - ए टी एम, व्यापारी बँका, सहकारी बँका, शेतकी कर्ज संस्था, स्वसहाय्य गट (SHG), रेशनचे दुकान, मंडया / कायम बाजार, आठवड्याचा बाजार, 

स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे -

## आरोग्य, आहार व करमणूक सुविधा 
गावात असणाऱ्या सुविधा - शिशुविकास पौष्टिक आहार केन्द्र (ICDS), अंगणवाडी पौष्टिक आहार केन्द्र, अंगणवाडी पौष्टिक आहार केन्द्र, इतर  पौष्टिक आहार केन्द्र, आशा, समुदाय भवन (दूरचित्रवाणीसह अथवा विरहित), सार्वजनिक ग्रंथालय, सार्वजनिक वाचनालय, वृत्तपत्र पुरवठा, विधानसभा मतदान केन्द्र, जन्म व मृत्यु नोंदणी केन्द्र, 

स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - क्रीडांगण, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.  खेळ / करमणूक क्लब, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.  सिनेमा/ व्हिडियो थियेटर, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर.

## वीज पुरवठा 
घरगुती वापरासाठी वीजपुरवठा -  आहे. 

शेतीसाठी वीजपुरवठा -  आहे. 

व्यापारी वापरासाठी वीजपुरवठा -  आहे. 

सर्व प्रकारच्या वापरासाठी वीजपुरवठा -  आहे.

## जमिनीचा वापर (हेक्टर) 
* जंगल क्षेत्र : ६०.४४
* बिगरशेतकी वापरातली जमीन: १६.२४
* ओसाड व शेतीला अयोग्य जमीन: १२२.४६
* कुरणे व इतर चराऊ जमीन: ०.०
* फुटकळ झाडीखालची जमीन: ०.०
* शेतीयोग्य पडीक जमीन: २०.६४
* कायमस्वरूपी पडीक जमीन: ०.०
* ह्या वर्षीची पडीक जमीन: ०.०
* पिकांखालची जमीन: १२०३.२
* एकूण कोरडवाहू शेतजमीन: ६६१.७६
* एकूण बागायती जमीन: ५४१.४४

## सिंचन सुविधा (क्षेत्रफळ हेक्टर मध्ये) 
* कालवे : ६०
* विहिरी / कूप नलिका: ६०१
* तलाव / तळी: ०
* ओढे: ०
* इतर : ०

## हे ही पहा 
* जलयुक्त शिवार आणि नदी व नाले खोलीकरण
* जलसंधारण विभागाच्या योजनांची माहिती पुस्तिका

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:सातारा जिल्हा
वर्ग:खटाव तालुक्यातील गावे
वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
वर्ग:जलयुक्त शिवार अभियानात सहभागी गावे