open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
मुंबई इंडियन्स (मप्रीली)

**मुंबई इंडियन्स** हा एक भारतीय व्यावसायिक फ्रँचायझी महिला क्रिकेट संघ आहे, जो महाराष्ट्रातील मुंबई शहरावर आधारित असून महिला प्रीमियर लीग (WPL) मध्ये खेळतो. या संघाची मालकी भारताच्या सर्वात मोठ्या रिलायन्स इंडस्ट्रीज या उद्योगसमूहाकडे आहे, जी आपल्या १००% उपकंपनी इंडियाविन स्पोर्ट्सच्या माध्यमातून संघाचे संचालन करते. हीच कंपनी पुरुष संघाचीही मालक आहे. त्यांनी ९१२.९९ कोटी रुपये (११० दशलक्ष डॉलर्स) देऊन मुंबई-आधारित फ्रँचायझीची मालकी आणि संचालन करण्याचे हक्क मिळवले आहेत. संघाची प्रशिक्षक लिजा केइटली आहे आणि हरमनप्रीत कौर संघाची कर्णधार आहे. या संघाने डब्ल्यूपीएलची पहिली आणि २०२५ची स्पर्धा जिंकली, दोन्ही वेळा त्यांनी अंतिम सामन्यात दिल्ली कॅपिटल्सला पराभूत केले.
## इतिहास
ऑक्टोबर २०२२ मध्ये, बीसीसीआयने मार्च २०२३ मध्ये पाच संघांची महिला फ्रँचायझी क्रिकेट स्पर्धा आयोजित करण्याचा आपला इरादा जाहीर केला. जानेवारी २०२३ मध्ये या स्पर्धेला 'महिला प्रीमियर लीग' असे नाव देण्यात आले आणि त्याच महिन्यात एका बंद लिलाव प्रक्रियेद्वारे गुंतवणूकदारांनी फ्रँचायझींचे हक्क विकत घेतले. भारतीय प्रीमियर लीगमध्ये मुंबई इंडियन्सचे मालक असलेल्या इंडियाविन स्पोर्ट्सने एका फ्रँचायझीचे हक्क विकत घेतले. डब्ल्यूपीएलसाठी पहिला खेळाडू लिलाव १३ फेब्रुवारी २०२३ रोजी झाला, ज्यामध्ये मुंबई इंडियन्सने आपल्या संघात १८ खेळाडूंना सामील केले.

मार्च २०२३ मध्ये, हरमनप्रीत कौरच्या नेतृत्वाखालील मुंबई इंडियन्सने डब्ल्यूपीएलच्या पहिल्या हंगामाचे विजेतेपद पटकावले. त्यांनी सुरुवातीच्या गट टप्प्यात दुसरे स्थान मिळवले, त्यानंतर एलिमिनेटरमध्ये युपी वॉरियर्झला आणि अंतिम सामन्यात दिल्ली कॅपिटल्सला हरवले. मुंबई इंडियन्सची अष्टपैलू खेळाडू हेली मॅथ्यूजला 'प्लेअर ऑफ द टूर्नामेंट' म्हणून गौरवण्यात आले. कर्णधाराला सामनावीर पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले आणि संघाने आपले वर्चस्व कायम ठेवत ऑरेंज आणि पर्पल कॅप जिंकल्या; ज्या अनुक्रमे नॅटली सायव्हर आणि आमेलिया केर यांनी पटकावल्या.

सप्टेंबर २०२५ मध्ये, शार्लट एडवर्ड्स यांनी इंग्लंड संघाच्या प्रशिक्षक बनण्यासाठी राजीनामा दिल्यानंतर लिजा केइटली यांची नवीन मुख्य प्रशिक्षक म्हणून नियुक्ती करण्यात आली.

## सद्य संघ
* स्त्रोत:

## हंगामानुसार कामगिरी
स्त्रोत
## कर्णधारांची कामगिरी
## सहाय्यक कर्मचारी
स्त्रोत : अधिकृत संकेतस्थळ
## किट उत्पादक आणि प्रायोजक
## बाह्यदुवे
* 
## संदर्भ
वर्ग:मुंबई इंडियन्स (मप्रीली)
वर्ग:महिला प्रीमियर लीग
स्मृती मोरारका

**स्मृती मोरारका** ही एक भारतीय सामाजिक कार्यकर्त्या आहे. जी हातमाग वस्त्रांचे पुनरुज्जीवन करणे आणि मानसिक आरोग्य सुधारणे या दोन क्षेत्रांत काम करते. २०१९ मध्ये जागतिक महिला दिनी भारताच्या तत्कालीन राष्ट्रपतींनी तिच्या या कामाबद्दल तिला नारी शक्ती पुरस्काराने सन्मानित केले.

## आयुष्य 
मोरारका यांचे शिक्षण वेल्हम गर्ल्स स्कूलमध्ये झाले, सोफिया कॉलेज फॉर वुमन आणि लोरेटो कॉलेज, कोलकाता येथे तिने इतिहास आणि राज्यशास्त्राचा अभ्यास केला. तिच्या आईने वाराणसीमध्ये इंडोलॉजी, धर्म आणि सांस्कृतिक अभ्यासात विशेषज्ञता असलेली एक राष्ट्रीय संस्था स्थापन केली होती. मोरारका कार्सीमध्ये काही हातमाग विणकरांना भेटली. या विणकरांना आपले निर्मित साहित्य विक्री करणे अवघड झाले होते.

१९९८ मध्ये मोरारका यांनी "तंतुवी" नावाचा ब्रँड सुरू केला. तंतुवी हा संस्कृत शब्द असून त्याचा अर्थ "विणकर" असा होतो. ती तंतुवीला तिचे तिसरे अपत्य मानते आणि ८०-१०० विणकरांनी तयार केलेले काम ती जिम्मेदारीने पहाते. तिने सुमारे ५०,००० रुपयांना विकल्या जाणाऱ्या साड्या तयार करण्यावर लक्ष केंद्रित करण्याचा निर्णय घेतला.

इवलेसे|राष्ट्रपती रामनाथ कोविंद यांच्या हस्ते नारी शक्ती पुरस्कार स्वीकारताना

२०१९ मध्ये तिला २०१८ सालचा नारी शक्ती पुरस्कार देण्यात आला. या शिवाय मोरारका मानसिक आरोग्याशी संबंधित असलेल्या मनोोत्सव फाउंडेशनच्या विश्वस्त आहेत.

## संदर्भ 
वर्ग:नारी शक्ती पुरस्कारविजेते
वर्ग:जन्म वर्ष गहाळ (जिवंत लोक)
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:भारतीय महिला कार्यकर्त्या
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
गुजरात जायंट्स (मप्रीली)

**गुजरात जायंट्स** हा एक भारतीय व्यावसायिक महिला क्रिकेट संघ आहे, जो महिला प्रीमियर लीग (WPL) मध्ये स्पर्धा करतो आणि त्याचे मुख्यालय वडोदरा, गुजरात येथे आहे. या संघाची मालकी अदानी उद्योगसमूहाचा एक भाग असलेल्या अदानी स्पोर्ट्सलाइनकडे आहे. या संघाचे प्रशिक्षक मायकेल क्लिंगर आहेत आणि कर्णधार ॲशले गार्डनर आहे.
## इतिहास
ऑक्टोबर २०२२ मध्ये, बीसीसीआयने मार्च २०२३ मध्ये पाच संघांची महिला फ्रँचायझी क्रिकेट स्पर्धा आयोजित करण्याच्या आपल्या इराद्यांची घोषणा केली. जानेवारी २०२३ मध्ये या स्पर्धेला 'महिला प्रीमियर लीग' असे नाव देण्यात आले आणि गुंतवणूकदारांनी बंद निविदा प्रक्रियेद्वारे फ्रँचायझींचे हक्क विकत घेतले.  गुजरात जायंट्स कबड्डी संघाचे मालक असलेल्या अदानी उद्योगसमूहाने एका फ्रँचायझीचे हक्क विकत घेतले,

डिसेंबर २०२३ मध्ये, गुजरात जायंट्सने डब्ल्यूपीएल लिलावात १० खेळाडूंना विकत घेतले, ज्यात काश्वी गौतम, लॉरेन चीटल, फीबी लिचफिल्ड आणि वेदा कृष्णमूर्ती यांचा समावेश होता. तथापि, स्पर्धा सुरू होण्यापूर्वीच लॉरेन चीटल आणि काश्वी गौतम या दोघीही दुखापतीमुळे बाहेर पडल्या. लिया ताहुहु आणि सायली सातघरे यांनी त्यांची जागा घेतली.

फेब्रुवारी २०२४ मध्ये, मायकेल क्लिंगर यांनी रेचेल हेन्स यांच्या जागी गुजरात जायंट्सचे मुख्य प्रशिक्षक म्हणून पदभार स्वीकारला. गुजरात जायंट्सने डब्ल्यूपीएलच्या दुसऱ्या हंगामाची सुरुवात मुंबई इंडियन्सविरुद्ध पराभवाने केली आणि पुन्हा एकदा गुणतालिकेत तळाशी राहिली. स्पर्धेदरम्यान, हर्लीन देओल जखमी झाली, ज्यामुळे हंगामाच्या मध्यात तिच्या जागी भारती फुलमालीला संघात स्थान देण्यात आले.
## हंगामानुसार कामगिरी
## कर्णधारांची कामगिरी
## सहाय्यक कर्मचारी 
स्त्रोत: अधिकृत संकेतस्थळ

## किट उत्पादक आणि प्रायोजक
## संदर्भ
वर्ग:गुजरात जायंट्स (मप्रीली)
वर्ग:महिला प्रीमियर लीग
नादबिंदू उपनिषद

***नादबिंदू उपनिषद*** हा एक प्राचीन संस्कृत ग्रंथ आहे आणि हिंदू धर्मातील लहान उपनिषदांपैकी एक आहे. हे चार वेदांमधील वीस योग उपनिषदांपैकी एक आहे. याला **अमृता नाद बिंदू उपनिषद** असेही म्हणतात.

हा मजकूर दोन लक्षणीयरीत्या भिन्न आवृत्त्यांमध्ये अस्तित्वात आहे, उत्तर भारतीय आणि दक्षिण भारतीय. ही हस्तलिखिते अनुक्रमे अथर्ववेदाशी,  किंवा ऋग्वेदाशी जोडलेली आहेत.

हा ग्रंथ काव्यात्मक पद्य शैलीत रचलेला आहे. ह्याची आत्म्याला हंस पक्षी म्हणून रूपकात्मक तुलना करून सुरू होतो, ज्यामध्ये ओम चिन्ह आणि तीन गुणांच्या सांख्य सिद्धांताशी तुलना केली जाते. ते असे प्रतिपादन करते की खऱ्या योगामध्ये ध्यान आणि सांसारिक वासनेच्या सर्व आसक्तींपासून त्याग यांचा समावेश आहे.  

## संदर्भ 
### संदर्भग्रंथ 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
वर्ग:उपनिषदे
तेजोबिंदू उपनिषद

***तेजोबिंदू उपनिषद***  किंवा ***तेजबिंदू उपनिषद*** हे हिंदू धर्माच्या उपनिषदिक ग्रंथांच्या संग्रहातील एक लघु उपनिषद आहे. हे अथर्ववेदाशी संलग्न असलेल्या पाच *बिंदू उपनिषदांपैकी* एक आहे, आणि चार वेदांमधील वीस योग उपनिषदांपैकी एक आहे.

हे उपनिषद ध्यानावर भर देण्याकरिता, पुस्तकी शिक्षणाएवजी सरावावर भर देण्यासाठी आणि योगाच्या दृष्टिकोनातून वेदांत सिद्धांत सादर करण्यासाठी उल्लेखनीय आहे.

आधुनिक काळातील १०८ उपनिषदांच्या संग्रहात रामाने हनुमानाला दिलेल्या मुक्तिकाच्या क्रमवारीत तेजोबिंदू हा ३७ व्या क्रमांकावर आहे.

## संदर्भ 
### संदर्भग्रंथ 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
वर्ग:उपनिषदे
अरविंद चिदंबरम

**अरविंद चिदंबरम वीरप्पन** (जन्म: ११ सप्टेंबर १९९९) हा एक भारतीय बुद्धिबळ ग्रँडमास्टर आहे. त्याने २०१८ आणि २०१९ मध्ये दोनदा भारतीय बुद्धिबळ अजिंक्यपद स्पर्धा जिंकली.

## वैयक्तिक जीवन
अरविंद चिदंबरम वीरप्पन याचा जन्म ११ सप्टेंबर १९९९ रोजी तमिळनाडूतील मदुराई येथील तिरुनगर येथे झाला. त्याचे वडील तीन वर्षांचे असतानाच वारले आणि त्यांच्या आईने कुटुंबाचा उदरनिर्वाह करण्यासाठी आयुर्विमा महामंडळात एजंट म्हणून काम केले. वयाच्या सातव्या वर्षी त्यानी त्याच्या आजोबांकडून बुद्धिबळ खेळायला शिकले, ज्यांनी त्याला घराबाहेर पडून इतर मुलांसोबत क्रिकेट खेळण्याची त्याची सततची इच्छा शमवण्यासाठी या खेळाची ओळख करून दिली.

## बुद्धिबळ कारकीर्द
अरविंदने वयाच्या १२ व्या वर्षी भारतीय अंडर-१९ बुद्धिबळ अजिंक्यपद स्पर्धा जिंकली. त्याने २०१२ मध्ये जागतिक अंडर-१४ बुद्धिबळ अजिंक्यपद स्पर्धेत भाग घेतला आणि केडेन ट्रॉफला मागे टाकून दुसरे स्थान मिळवले. 

२०१३ मध्ये त्याने चेन्नई ग्रँडमास्टर इंटरनॅशनल ओपनमध्ये ९/११ गुणांसह २७२८ गुणांसह त्याची पहिली मोठी स्पर्धा जिंकली, या प्रक्रियेत त्याने चार ग्रँडमास्टर आणि दोन आंतरराष्ट्रीय मास्टर्सना हरवले. या निकालामुळे त्याला त्याचा पहिला ग्रँडमास्टर नॉर्म मिळाला; त्यावेळी त्याने त्याचे कोणतेही आंतरराष्ट्रीय मास्टर नॉर्म्स साध्य केले नव्हते.

त्याने २०१४ मध्ये आंतरराष्ट्रीय मास्टर पदवी आणि २०१५ मध्ये ग्रँडमास्टर पदवी मिळवली.

२०२४ मध्ये, अरविंदने चेन्नई ग्रँड मास्टर्स स्पर्धा ब्लिट्झ टाय-ब्रेकवर (२–०) ने माजी रॅपिड आणि ब्लिट्झ विश्वविजेत्या लेव्हॉन अरोनियनविरुद्ध जिंकली. स्पर्धेच्या सहाव्या फेरीत अर्जुन एरिगाईसीविरुद्धच्या महत्त्वपूर्ण विजयामुळे त्याचा एकूण स्पर्धा विजय शक्य झाला.

मार्च २०२५ मध्ये, अरविंदने २०२५ प्राग बुद्धिबळ महोत्सव मास्टर्स पूर्ण गुणांनी जिंकले. तो अपराजित राहिला आणि स्पर्धेत ६/९ गुणांसह ३ सामने जिंकले.

जूनमध्ये, अरविंदने सोनेबॉर्न-बर्गर टायब्रेकवर रमेशबाबू प्रज्ञानंदा विरुद्ध स्टेपन अवग्यान मेमोरियल जिंकले. तो अपराजित राहिला आणि स्पर्धेत ६.५/९ गुणांसह ४ सामने जिंकले.

एप्रिलमध्ये, अरविंद आणि निहाल सरीन यांना S8UL Esports या भारतीय ई-स्पोर्ट्स संघटनेने संघ केले. त्यानी २०२५ च्या ई-स्पोर्ट्स विश्वचषकासाठीच्या त्याच्या बोलीमध्ये S8UL चे प्रतिनिधित्व केले, जरी अरविंद पात्र ठरू शकला नाही.

## संदर्भ 
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:भारतीय बुद्धिबळपटू
वर्ग:भारतीय ग्रँडमास्टर
दर्शन उपनिषद

***दर्शन उपनिषद***  हे संस्कृतमध्ये लिहिलेल्या हिंदू धर्मातील लघु उपनिषदांपैकी एक आहे. हे चार वेदांमधील वीस योग उपनिषदांपैकी एक आहे, आणि ते सामवेदाशी जोडलेले आहे.

या ग्रंथात शास्त्रीय योग पतंजलीच्या *योगसूत्रांच्या* शैलीतील स्वरूपाप्रमाणेच आठ योगिक सादर केला आहे, परंतु योगसूत्रांप्रमाणे, दर्शन उपनिषदात कुंडलिनी संकल्पनांचा समावेश आहे. उपनिषद सांगते की, योगाचे अंतिम ध्येय म्हणजे आत्मज्ञान आणि वैश्विक वास्तव (ब्रह्म) सोबत स्वतःची (आत्मा) ओळख निर्माण करणे.

या उपनिषदाला *योग दर्शन उपनिषद*, *जबाल दर्शन उपनिषद*, आणि दर्शनोपनिषद असेही संबोधले जाते. आधुनिक काळातील १०८ उपनिषदांच्या संकलनात रामाने हनुमानाला दिलेल्या मुक्तिकाच्या क्रमवारीत हे ९० व्या क्रमांकावर आहे.

## माहिती 
उपनिषदाची रचना दोनशे नऊ श्लोकांसह असमान लांबीच्या दहा विभागांमध्ये (किंवा अध्यायांमध्ये) केली आहे. हा मजकूर हिंदू देव दत्तात्रेय यांनी ऋषी संकृती यांना योगावरील दिलेल्या प्रवचनाच्या रूपात रचला आहे.

उपनिषदाच्या पहिल्या अध्यायात आठ अंगांचा आणि दहा यमांचे किंवा सद्गुण प्रतिबंधांचे वर्णन करणारे २५ श्लोक आहेत. १६ श्लोक असलेल्या दुसऱ्या अध्यायात दहा नियम किंवा सद्गुण शिस्त आहेत. तिसऱ्या अध्यायातील १३ श्लोक हे नऊ प्रकारची योगिक आसनांवर किंवा व्यायामाच्या आसनांवर स्पष्टीकरण देतात. चौथा अध्याय, जो सर्वात मोठा आहे, त्यात मानवी शरीर, नाड्या किंवा रक्तवाहिन्यांच्या सिद्धांतावर ६३ श्लोक आहेत व आत्मतीर्थ, आत्मज्ञानाचे श्रेष्ठत्व वर्णन केलेले आहे. पाचव्या अध्यायातील १४ श्लोक हे मागील भागाचे अधिक तपशीलवार वर्णन आहे ज्यामध्ये अंतर्गत शुद्धीकरणाची सविस्तर प्रक्रिया दिली आहे. ५१ श्लोकांसह सहावा अध्याय प्राणायाम किंवा श्वासोच्छवासाच्या व्यायामाचे तपशीलवार वर्णन करतो. सातव्या अध्यायातून त्याच्या १४ श्लोकांपर्यंत प्रत्याहार किंवा बाह्य जगातून इंद्रिये काढून टाकण्याची क्षमता स्पष्ट करते. आठव्या अध्यायात एकाग्रता किंवा धारणा यावर नऊ श्लोक आहेत. नवव्या अध्यायात ध्यानाचे वर्णन करणारे सहा श्लोक आहेत. आणि त्याच्या १२ श्लोकांमधील शेवटचा अध्याय योगाच्या समाधी अवस्थेशी संबंधित आहे जो योगींना "आत्मा (स्व) ब्रह्माशी एकरूप आहे" हे कळल्यावर प्राप्त होतो. याप्रकारे ह्या उपनिषदास पूर्णतः ‘योगपरक’ म्हणले जाऊ शकते.

## संदर्भ 
; संदर्भग्रंथ

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
वर्ग:उपनिषदे
योगचूडामणि उपनिषद

***योगचूडामणि उपनिषद*** हे संस्कृतमध्ये रचलेल्या हिंदू धर्मातील लघु उपनिषदांपैकी एक आहे. त्याला "योगाचा मुकुटरत्न" म्हटले जाते. सामवेदाशी जोडलेले, हे चार वेदांमधील वीस योग उपनिषदांपैकी एक आहे.

हा मजकूर कुंडलिनी योगाच्या चर्चेसाठी उल्लेखनीय आहे.

ह्या उपनिषदामध्ये बहुतेक काव्यात्मक श्लोक आहेत आणि एकशे एकवीस श्लोकांसह हे एका अध्यायात रचलेले आहेत. सुरुवातीच्या श्लोकांमध्ये *कैवल्य* (एकाकीपणाची मुक्तता) प्राप्त करण्याचे ध्येय असल्याचे प्रतिपादन केले आहे. पहिल्या सत्तर श्लोकांमध्ये कुंडलिनी योगाचे सिद्धांत सादर केले आहेत ज्यात चक्र (ऊर्जा केंद्रे), नाडी (रक्त आणि ऊर्जा वाहिन्या), प्राणवायू (जीवनशक्ती वायु), मुद्रा आणि शक्ती यांची चर्चा समाविष्ट आहे. उर्वरित मजकुरात ओमसह ध्यान व्यायामांचे वर्णन केले आहे, आणि असे प्रतिपादन केले आहे की हठ योग, कुंडलिनी योग आणि एखाद्याच्या अंतरंग चेतनेवर चिंतन एकत्र करून ज्ञान प्राप्त करणे शक्य आहे. शेवटच्या श्लोकांमध्ये, असा दावा आहे की ज्याप्रमाणे सिंह किंवा हत्तीला संथ टप्प्यात नियंत्रित केले जाऊ शकते, त्याचप्रमाणे शरीराच्या विविध आजारांना आसने आणि श्वासोच्छवासाच्या व्यायामाने नियंत्रित केले जाऊ शकते, आणि योगाच्या उच्च प्रकारांनी  मुक्त चेतना आणि मानसिक दृढता प्राप्त केलेली जाऊ शकते.

## संदर्भ 
; **संदर्भग्रंथ**

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
वर्ग:उपनिषदे
दिल्ली कॅपिटल्स (मप्रीली)

**दिल्ली कॅपिटल्स** हा एक भारतीय व्यावसायिक महिला क्रिकेट संघ आहे, जो महिला प्रीमियर लीगमध्ये स्पर्धा करतो आणि त्याचे मुख्यालय नवी दिल्ली, दिल्ली येथे आहे. या संघाची मालकी संयुक्तपणे जीएमआर समूह आणि जेएसडब्ल्यू समूह यांच्याकडे आहे, जे कॅपिटल्सच्या पुरुष संघाचेही मालक आहेत. या संघाचे प्रशिक्षक जोनाथन बॅटी आहेत आणि कर्णधार मेग लॅनिंग आहे. या संघाने तिन्ही डब्ल्यूपीएलच्या अंतिम फेरीत धडक मारली होती, परंतु त्यांना दोन वेळा मुंबई इंडियन्सकडून (२०२३, २०२५) टर एकदा रॉयल चॅलेंजर्स बंगळूरकडून (२०२४) त्यांचा पराभव झाला.

## इतिहास
ऑक्टोबर २०२२ मध्ये, बीसीसीआयने मार्च २०२३ मध्ये पाच संघांची महिला फ्रँचायझी क्रिकेट स्पर्धा आयोजित करण्याचा आपला मानस जाहीर केला.जानेवारी २०२३ मध्ये या स्पर्धेला 'महिला प्रीमियर लीग' असे नाव देण्यात आले आणि त्याच महिन्यात एका बंद निविदा प्रक्रियेद्वारे गुंतवणूकदारांनी फ्रँचायझींचे हक्क विकत घेतले. भारतीय प्रीमियर लीगमध्ये दिल्ली कॅपिटल्सचे मालक असलेल्या जीएमआर समूह आणि जेएसडब्ल्यू समूहाने एका फ्रँचायझीचे हक्क विकत घेतले. डब्ल्यूपीएलसाठी पहिला खेळाडू लिलाव १३ फेब्रुवारी २०२३ रोजी झाला, ज्यामध्ये दिल्ली कॅपिटल्सने आपल्या संघात १८ खेळाडूंना सामील केले. पहिल्याच स्पर्धेत, दिल्ली कॅपिटल्सने गटात अव्वल स्थान पटकावून, आठपैकी सहा सामने जिंकून थेट अंतिम फेरीत प्रवेश केला. तथापि, अंतिम सामन्यात त्यांना मुंबई इंडियन्सकडून सात गडी राखून पराभव पत्करावा लागला.

२०२५ महिला प्रीमियर लीगमध्ये सुद्धा दिल्ली कॅपिटल्सने लीग टप्प्यात पाच विजयांसाहित पहिले स्थान मिळवले परंतु पुन्हा एकदा अंतिम सामन्यात मुंबई इंडियन्सने त्यांना अवघ्या ८ धावांनी मात दिली आणि दिल्लीला चषकापासून वंचित राहावे लागले.

## हंगामानुसार कामगिरी
## कर्णधारांची कामगिरी
## सहाय्यक कर्मचारी
स्त्रोत : अधिकृत संकेतस्थळ
## किट उत्पादक आणि प्रायोजक
## संदर्भ
वर्ग:महिला प्रीमियर लीग
वर्ग:दिल्ली कॅपिटल्स (मप्रीली)
कमलेश भडकमकर

**कमलेश भडकमकर** हे एक संवादिनी वादक आहेत.

## जीवन व कारकीर्द
कमलेश भडकमकर यांचा जन्म महाराष्ट्र राज्याच्या राजधानी मुंबई येथील दादर येथे एका मध्यमवर्गीय कुटुंबात झाला.त्यांचे बालपण खांडके बिल्डिंग येथील एका चाळीत गेले. वयाच्या तिसऱ्या वर्षांपासून कमलेश यांनी पेटी शिकावयास सुरुवात केली.किंग जॉर्ज शाळेत शिकत असताना ते प्रत्येक वर्षी संगीत क्षेत्रातील प्रत्येक कार्यक्रमात भाग घेत असत.चेतना कॉलेज मध्ये शिकत असताना त्यांनी कॉलेजच्या प्रत्येक सांस्कृतिक कार्यक्रमात भाग घेऊन ऐलोमा पैलोमा या नाटकाच्या संगीताची जबाबदारी पार पाडली.तेव्हा त्यांना संगीतासाठी पहिले बक्षीस मिळाले होते.नंतर त्यांनी रुपारेल कॉलेज मध्ये असताना पद्मा वाडकर यांच्या यारा सिलिसिली गाण्यासाठी साथ दिली होती.
त्यांचे संगीतातील शिक्षण खालील संगीतकाराकडे झाले.
#अनिल देशपांडे
#चंद्रकांत वत्स
#श्रीनिवास खळे
त्यांनी खालील दिग्गज संगीतकारांबरोबर सहाय्यक, संगीत संयोजक,वादकांसाठी नोटेशन इत्यादी अनेक कामे केली.
#दत्ता डावजेकर
#यशवंत देव
#स्नेहल भाटकर
#नीळकंठ अभ्यंकर
#कमळाकर भागवत
#रवी दाते
#अनिल मोहिले
#अप्पा वढावकर
त्यांना दूरदर्शनवरील ताकधीनाधीन या कार्यक्रमासाठी शीर्षक गीत करण्याची संधी मिळाली.त्या कार्यक्रमाच्या २५० व्या भागासाठी भारतरत्नलता मंगेशकर आल्या होत्या आणि त्या संपूर्ण चार तास थांबल्या होत्या आणि त्यांनी कौतुक केले होते.नंतर त्यांना झी मराठी वरील सा रे ग म प कार्यक्रमात संवादिनी वादक म्हणून प्रसिद्धी मिळाली.

## संदर्भ यादी
वर्ग:मराठी संगीतकार
वर्ग:संवादिनी वादक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मर्डर ३

***मर्डर ३*** हा २०१३ चा भारतीय हिंदी भाषेतील मानसशास्त्रीय थ्रिलर - नाट्यमय चित्रपट आहे. या चित्रपटाचे दिग्दर्शन विशेष भट्टने आणि मुकेश भट्टने विशेष फिल्म्स साठी निर्मिती केली आहे.  हा मर्डर चित्रपट मालिकेतील तिसरा भाग असला तरीही याच्या कथानकाचा २०११ च्या *मर्डर २* चित्रपटाशी संबंध नाही. मर्डर ३ हा २०११ च्या *द हिडन फेस* चित्रपटाची अधिकृत हिंदी आवृत्ती आहे. हा चित्रपट १५ फेब्रुवारी २०१३ रोजी प्रदर्शित झाला आणि त्याने बॉक्स ऑफिसवर साधारण कमाई केली.

## कलाकार 
* विक्रम -- रणदीप हुडा 
* रोशनी -- अदिती राव हैदरी 
* सारा लॉरेन -- निशा सेनगुप्ता म्हणून 
* श्रीमती फील्ड्स -- कार्ला सिंग
* डीके बोस (विक्रमचा बॉस) -- बग्स भार्गव
* माळी -- अॅलन राजेन सिंग

## हे सुद्धा पहा 
* मर्डर
* मर्डर २

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०१३ मधील हिंदी चित्रपट
जबाली उपनिषद

***जबाली उपनिषद*** हा एक संस्कृत ग्रंथ आहे आणि हिंदू धर्माच्या गौण उपनिषदांपैकी एक आहे. तो सामवेदाशी जोडलेला आहे आणि शैव उपनिषदांपैकी एक म्हणून वर्गीकृत आहे.

हे एक लहान उपनिषद आहे, आणि ऋषी जबाली यांचे ऋषी पिप्पलाद यांना दिलेले प्रवचन म्हणून रचलेले आहे, आणि पशुपत धर्मशास्त्र सादर करण्यासाठी ते उल्लेखनीय आहे. ते पशु आणि पात म्हणजे काय आणि कपाळावरील विभूती (राख) जीवनाच्या क्षणभंगुर स्वरूपाचे प्रतीक, शिवाच्या अपरिवर्तनीय वैश्विकतेची आणि एखाद्याच्या मोक्षाचे साधन म्हणून स्पष्ट करते.

रामाने हनुमानाला सांगितलेल्या मुक्तिक धर्मग्रंथातील १०८ उपनिषदांच्या तेलुगू भाषेतील संकलनात ते १०४ व्या क्रमांकावर आहे.

## माहिती 
या उपनिषदाची सुरुवात ऋषी पिप्पलाद यांनी जबाली ऋषींना प्रश्न विचारून केली आहे, "परम सत्य काय आहे? जीव कोण आहे? पशु कोण आहे? पति कोण आहे? आणि मोक्ष कसा मिळवता येईल?"

जबली असा दावा करतात की या प्रश्नांची उत्तरे ईशानाने (शिवाचे एक रूप) ध्यानाद्वारे मिळवली. पशुपती, किंवा शिव, हे अंतिम वास्तव आहे, एकमेव वास्तव आहे, असे ८ व्या श्लोकात म्हटले आहे.  

उपनिषदातील ९ व्या श्लोकात असे म्हटले आहे की, *जीव* हा असा सजीव प्राणी आहे जो *अहंकार* त्याच्या शरीरात स्थलांतरित होतो. मानवांसह सर्व *जीव* वेगवेगळ्या स्वरूपात *पशु*  आहेत आणि सर्व जीवांचा *पति* (स्वामी) हा श्लोक १० ते १३ व्या श्लोकात *पशुपत* अवस्था आहे.

पिप्पलद ऋषी जाबाली यांना विचारतात की ज्ञान मिळवण्याचा काही मार्ग आहे का, ज्याद्वारे व्यक्ती मोक्षप्राप्तीकडे मुक्त होतो.  जाबाली असे उत्तर देतात की ह्यासाठी पहिले पाऊल म्हणजे स्वतःला पवित्र भस्माने माखणे, आणि असा मंत्र जपणे आणि लक्षात ठेवणे की सर्वकाही भस्म होणार आहे. १९ व्या श्लोकातील मजकूर असे प्रतिपादन करतो की यावरच वेद चर्चा करतात. पवित्र भस्म पाण्यात मिसळा, ते डोक्यावर, कपाळावर आणि खांद्यावर तीन रेषा म्हणून लावा, आणि एकाच वेळी "शंभवा" (भगवान शिव) यांना प्रार्थना म्हणून *त्रययुषम* आणि *त्र्यंबकम ही* स्तोत्रे म्हणा.

जाबालीला विचारण्यात आले आहे की, या तीन रेषा कशा लावायच्या? श्लोक २२ मध्ये असे म्हटले आहे की, या तीन रेषांनी संपूर्ण कपाळ व्यापले पाहिजे. या तीन रेषा ब्रह्मा, विष्णू आणि शिव यांच्या त्रिमूर्तीचे प्रतीक आहेत. वरची रेषा ही "गर्हपथ्य" अग्नि किंवा गृहअग्नि, औम चा उच्चार "आ", स्वतःचे शरीर, रजोगुण, कर्म करण्याची शक्ती, ऋग्वेद, *उषकाल*  किंवा पहाटेचा वेळ दर्शवते आणि ब्रह्माचे अवतार आहे. दुसरी रेषा किंवा मधली रेषा "दक्षिणाग्नि", औम चा उच्चार "उ", सत्त्वगुण (सद्गुण), आत्मा, इच्छाशक्ती, यजुर्वेद, मध्यान्ह आणि विष्णूचे अवतार दर्शवते. तिसरी रेषा ही "अहवानीय अग्नि" दर्शवते, जी औमचा "म" हा शब्द, परमस्वरूप (ब्रह्म), जाणून घेण्याची शक्ती, स्वर्ग, तमस गुण, सामवेद, संध्याकाळ यांचे प्रतिनिधित्व करते आणि शिवाचे अवतार आहे.

एखाद्या व्यक्तीने, मग तो ब्रह्मचर्य असो, गृहस्थ असो, वानप्रस्थ असो किंवा संन्यासी असो, पवित्र भस्म किंवा राखेचा लेप लावल्याने तो पापांपासून मुक्त होतो, त्याला वेदांच्या साराची जाणीव होते, त्याला पवित्र नद्यांमध्ये स्नान करण्याचा लाभ मिळतो आणि तो संसारातून मुक्त होतो.

## संदर्भ 
; संदर्भग्रंथ 
* 
* 
* 
* 
* 

वर्ग:उपनिषदे
वर्ग:शैव पंथ
ध्यानबिंदू उपनिषद

***ध्यानबिंदू उपनिषद*** हा एक प्राचीन संस्कृत ग्रंथ आणि हिंदू धर्मातील एक लहान उपनिषद आहे. हे चार वेदांमधील वीस योग उपनिषदांपैकी एक आहे.

या उपनिषदाच्या हस्तलिखिते दोन आवृत्त्यांमध्ये अस्तित्वात आहेत. लहान आवृत्तीत २३ श्लोक आहेत आणि ते अथर्ववेदाशी जोडलेले आहेत, तर मोठ्या आवृत्तीत १०६ श्लोक आहेत आणि ते सामवेदाशी जोडलेले आहेत.

हे उपनिषद योगातील ध्यानाची चर्चा करते. ते म्हणते की ध्यानादरम्यानची शांतता ही त्यातील असीम सूक्ष्मतेची आठवण करून देते. ते प्रतिपादन करते की प्रत्येक जीवात एक आत्मा  आहे आणि योगींनी प्रत्येक गोष्टीचा भाग आणि संपूर्णता दोन्ही समजून घेण्याचा प्रयत्न केला पाहिजे. दीर्घ आवृत्तीमध्ये सहा-चरणीय योगासाठी तंत्रे समाविष्ट आहेत.

## माहिती 
हे उपनिषद काव्यात्मक पद्य शैलीत रचलेला आहे आणि त्यात रूपकांचा वापर केला आहे.

ते विष्णूला एक महान योगी म्हणून घोषित करून सुरू होते. उपनिषद शांततेचे वर्णन "सर्वोच्च स्थान" म्हणून करते; ते म्हणते की प्रत्येक जीवात एक आत्मा असतो जसा फुलांमध्ये सुगंध, तेलबियांमध्ये तेल आणि दुधात लोणी असते; आणि योगींनी झाडाची फांदी आणि झाड, भाग तसेच संपुर्ण झाड समजून घेण्याचा प्रयत्न केला पाहिजे.

उपनिषद असे प्रतिपादन करतो की ॐ हे ध्यान करण्याचे, आत्मा आणि ब्रह्म (अंतिम वास्तव) समजून घेण्याचे साधन आहे. ॐ हा धनुष्य आहे, आत्मा बाण आहे, ब्रह्म बाणाचे लक्ष्य आहे, असे प्रतिपादन मजकुराच्या श्लोक १९ ला रूपकात्मकपणे केले आहे. ॐ चे ध्यान आतल्या देवाला पाहण्यासाठी शाश्वत, अमर्याद ऊर्जा म्हणून केले पाहिजे, असे मजकुरात म्हटले आहे,  किंवा ज्यांना स्वरूप असलेल्या देवाची सवय आहे त्यांच्यासाठी, ॐ चे ध्यान भगवान शिवाच्या हृदयातील प्रकाशाचे प्रतिनिधित्व म्हणून केले पाहिजे.  

ध्यानबिंदू हस्तलिखिताच्या आधुनिक युगात टिकून राहिलेल्या दीर्घ आवृत्तीत पतंजलीच्या योगसूत्रांमध्ये वर्णन केलेल्या आठ चरणांच्या पद्धतीपेक्षा अगदी वेगळी सहा चरणांची योग पद्धत समाविष्ट आहे. ध्यानबिंदूच्या सहा चरणांच्या योगामध्ये आसन (मुद्रा), श्वासावर लक्ष केंद्रित करणे आणि त्याची गती नियंत्रित करणे, श्वास मागे घेणे, श्वासाची स्थिरता, ध्यान आणि धारणा (एकाग्रता) यांचा समावेश आहे. यात योगासाठी चार प्रमुख आसनांचा उल्लेख आहे - सिद्धासन, भद्रासन, सिंहासन आणि पद्मासन.  या मजकुरात म्हटले आहे की योगाचा योग्य जाणकार त्याच्या शरीराची, लिंगाची आणि योनीची जाणीव ठेवतो. ध्यानबिंदूच्या दीर्घ आवृत्तीत कुंडलिनी योगाची चर्चा समाविष्ट आहे, ज्यामध्ये असे म्हटले आहे की पुरुष शिव आणि स्त्री शक्तीचे सुसंवादी मिलन हे योगाचे एक ध्येय आहे. 

## संदर्भ 
### संदर्भग्रंथ 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
वर्ग:उपनिषदे
राजा शिवाजी (२०२६ चित्रपट)

***राजा शिवाजी*** हा रितेश देशमुख दिग्दर्शित आगामी भारतीय ऐतिहासिक चित्रपट आहे. हा चित्रपट छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या जीवनावर आधारित असून, मराठा साम्राज्याचे संस्थापक म्हणून त्यांच्या कार्याचा आढावा घेतो. चित्रपटाची निर्मिती जेनेलिया देशमुख आणि ज्योती देशपांडे यांनी केली आहे.

चित्रपटात रितेश देशमुख प्रमुख भूमिकेत असून, त्यांच्या सोबत संजय दत्त, अभिषेक बच्चन, महेश मांजरेकर, सचिन खेडेकर, भाग्यश्री, फरदीन खान, जितेंद्र जोशी, अमोले गुप्ते आणि जेनेलिया देशमुख यांचा समावेश असलेली मोठी कलाकार आहेत. हा चित्रपट मराठी आणि हिंदी भाषांमध्ये एकाच वेळी तयार करण्यात आला असून, तमिळ, तेलुगू, कन्नड आणि मल्याळम भाषांमध्ये डब आवृत्त्यांसह १ मे २०२६ रोजी प्रदर्शित होणार आहे.

चित्रपटाची अधिकृत घोषणा १९ फेब्रुवारी २०२४ रोजी करण्यात आली. चित्रीकरण फेब्रुवारी २०२५ मध्ये सुरू झाले असून, मुंबई, सातारा, वाई, महाबळेश्वर आणि सह्याद्री पर्वतरांगांमध्ये विविध ठिकाणी चित्रीकरण करण्यात आले.

## कलाकार
*रितेश देशमुख – छत्रपती शिवाजी महाराज
*अभिषेक बच्चन - संभाजी शहाजी भोसले 
*संजय दत्त – अफझलखान
*महेश मांजरेकर - लखुजी जाधवराव 
*सचिन खेडेकर - शहाजी महाराज
*भाग्यश्री पटवर्धन – जिजाबाई
*फरदीन खान - औरंगजेब
*जितेंद्र जोशी - पंताजी गोपीनाथ 
*विद्या बालन - बडी बेगम
*अमोल गुप्ते - आदिलशहा
*जेनेलिया देशमुख - सईबाई भोसले
*सलमान खान – जिवा महाला (विशेष उपस्थिती)

## निर्मिती
### विकास
छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या जीवनावर आधारित चित्रपट निर्मितीबाबत चर्चा प्रथम २०१५ मध्ये सुरू झाली. सुरुवातीला हा चित्रपट मुंबई फिल्म कंपनी अंतर्गत तयार होणार असून, वेगवेगळ्या टप्प्यांवर वेगवेगळ्या दिग्दर्शकांची नावे चर्चेत होती. २०२० मध्ये हा प्रकल्प त्रयी (शिवत्रयी) स्वरूपात साकारण्याची घोषणा करण्यात आली होती.

कोविड-१९ महामारीमुळे या प्रकल्पाला विलंब झाला. अखेरीस, १९ फेब्रुवारी २०२४ रोजी रितेश देशमुख यांनी स्वतः दिग्दर्शन करणार असल्याची घोषणा करत ‘‘राजा शिवाजी’’ हे शीर्षक अधिकृतपणे जाहीर केले. या चित्रपटाद्वारे प्रसिद्ध छायाचित्रकार संतोष सिवन यांनी मराठी चित्रपटसृष्टीत पदार्पण केले.

### कलाकार
रितेश देशमुख यांची छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या भूमिकेसाठी निवड करण्यात आली. पुढील काळात संजय दत्त, अभिषेक बच्चन आणि फरदीन खान यांची मुघलकालीन व्यक्तिरेखांसाठी निवड झाल्याचे जाहीर झाले. भाग्यश्री पटवर्धन यांची जिजाबाई यांच्या भूमिकेसाठी निवड करण्यात आली. नंतर महेश मांजरेकर, सचिन खेडेकर, जितेंद्र जोशी, अमोल गुप्ते आणि जेनेलिया देशमुख यांच्या भूमिका अधिकृतपणे घोषित करण्यात आल्या.

नोव्हेंबर २०२५ मध्ये सलमान खान विशेष उपस्थिती म्हणून जिवा महालाची भूमिका साकारणार असल्याची माहिती समोर आली.

### चित्रीकरण
चित्रपटाचे चित्रीकरण फेब्रुवारी २०२५ मध्ये सुरू झाले. सुरुवातीच्या टप्प्यात शिवनेरी किल्ल्याची प्रतिकृती उभारून बालपणातील घटनांचे चित्रीकरण करण्यात आले. दुसऱ्या टप्प्यात रायगडावरील राज्याभिषेक, युद्धप्रसंग आणि वैयक्तिक आयुष्यातील महत्त्वाचे क्षण चित्रित करण्यात आले.

ऑक्टोबर २०२५ मध्ये मुंबईतील फिल्म सिटी येथे मोठ्या किल्ल्याचा सेट उभारून चित्रीकरण करण्यात आले. त्यांनतर मुंबई मध्ये सलमान खानचे त्याचे चित्रीकरण पूर्ण केले.

## प्रदर्शन
*राजा शिवाजी* हा चित्रपट १ मे २०२६ रोजी, महाराष्ट्र दिनाच्या निमित्ताने प्रदर्शित होणार आहे. हा चित्रपट मराठी, हिंदी, तमिळ, तेलुगू, कन्नड आणि मल्याळम भाषांमध्ये प्रदर्शित केला जाणार आहे.

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
*

वर्ग:आगामी चित्रपट
वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मराठी चित्रपट
वर्ग:इ.स. २०२६ मधील हिंदी चित्रपट
रुद्राक्षजाबाल उपनिषद

**रुद्राक्षजाबाल उपनिषद** हे संस्कृत भाषेत लिहिलेल्या १०८ उपनिषदिक हिंदू धर्मग्रंथांपैकी एक आहे. ते रुद्राक्षाला समर्पित आहे, जे देव शिव यांना पवित्र मानले जाते. हे धर्मग्रंथ शैव पंथाचे आहे आणि सामवेदाशी संबंधित आहेत, आणि १४ शैव उपनिषदांपैकी एक आहे. हे शिवाचे एक रूप असलेल्या कालाग्नी रुद्र आणि सनत्कुमार ऋषी यांच्यातील संभाषण म्हणून सांगितले आहे.

## माहिती 
रुद्राक्षजाबल उपनिषदाची सुरुवात शरीराच्या सर्व भागांच्या, प्राणाच्या आणि वाणीच्या कल्याणासाठी परम सत्य ब्रह्माला आवाहनाने होते. स्तोत्र शांतीच्या इच्छेने संपते.

सनत्कुमार म्हणून ओळखले जाणारे ऋषी भूसुंड, शिवाचे एक विध्वंसक रूप असलेल्या कालाग्नी रुद्राला, ज्याला भैरवाशी ओळखले जाते, रुद्राक्षाची उत्पत्ती आणि ते धारण करण्याचे फायदे याबद्दल विचारतात. देव उत्तर देतो की त्रिपुरांच्या नाशासाठी, त्याने एक हजार वर्षे ध्यानात डोळे मिटले; त्याच्या डोळ्यांतून अश्रू पृथ्वीवर पडले आणि रुद्राक्षाची निर्मिती झाली. "रुद्राक्ष" या शब्दाच्या केवळ उच्चाराने दहा गायींच्या दानाचे पुण्य मिळते असे म्हटले जाते आणि त्याचे दर्शन आणि स्पर्श वीस गायींच्या दानाइतकेच आहे.

त्यानंतर रुद्राक्षाच्या वैशिष्ट्यांचे वर्णन केले जाते. चार प्रकारचे रुद्राक्ष &#x2013; पांढरा, लाल, पिवळा आणि काळा &#x2013; अनुक्रमे चार वर्ण किंवा जातींसाठी योग्य घोषित केले जातात &#x2013; ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य आणि शूद्र. सर्वोत्तम रुद्राक्षाचे वर्णन चांगले गोलाकार, चांगले आकाराचे, गुळगुळीत, कठीण, काटेरी आणि नैसर्गिक छिद्र असलेले असे केले जाते. खराब झालेले, तुटलेले, संक्रमित झालेले किंवा कृमी किंवा कीटकांनी खराब झालेले, काटे नसलेले किंवा असामान्य आकाराचे रुद्राक्ष वापरू नये.

रुद्राक्ष रेशमी धाग्यात विणून परिधान करावेत. केसांच्या गुंफ्यावर ३०, गळ्यात ३६, प्रत्येक हातावर १६, प्रत्येक मनगटावर १२, खांद्यावर १५ आणि *यज्ञोपवीतात* १०८ रुद्राक्ष घालता येतात. ते कंबरेभोवती, कानातले म्हणून आणि जपमाळ म्हणून देखील घालावेत. या मण्यांमध्ये शक्तिशाली आध्यात्मिक गुण असल्याचे मानले जाते जे धारण करणाऱ्याच्या शारीरिक, मानसिक आणि आध्यात्मिक कल्याणावर सकारात्मक प्रभाव पाडू शकतात. पुढे रुद्राक्षात नैसर्गिकरित्या निर्माण होणारे विभाजन, खोबणींनी बनलेले आणि प्रत्येकाचे फायदे याबद्दल माहिती आहे. कालाग्नी रुद्राक्षांना एक ते चौदा मुखांसह विविध देवतांशी जोडतो. तो विशिष्ट रुद्राक्ष धारण केल्याने संबंधित देवता प्रसन्न होते.

## संदर्भ 
वर्ग:उपनिषदे
वर्ग:शैव पंथ
वासुदेव उपनिषद

***वासुदेव उपनिषद*** हे संस्कृत भाषेत लिहिलेल्या १०८ उपनिषदिक हिंदू ग्रंथांपैकी एक आहे. हे वैष्णव पंथाचे उपनिषद आहे, जे विष्णू आणि त्यांच्या अवतार कृष्णाची पूजा करतात. मध्ययुगीन काळातील हे लघु उपनिषद सामवेदाशी जोडलेले आहे. हे १४ वैष्णव उपनिषदांपैकी एक आहे  जे वैष्णव पवित्र चिन्हांना समर्पित आहे, ज्यामध्ये उर्ध्व पुंड्र - वैष्णव तिलक यांचा समावेश आहे. कृष्णाने नारद ऋषींना दिलेल्या प्रवचनात हे सांगीतले आहे.

## माहिती 
नारद ऋषींनी कृष्णाला भेट दिली, आणि त्यांनी कृष्णाला उर्ध्व पुंड्रा, वैष्णव तिलक या नियमांबद्दल विचारले. उपनिषदात *उर्ध्व त्रिपुंड्रा* चिन्हाचा उल्लेख आहे.

ह्यात विष्णू-कृष्णाची तुलना *ब्रह्माशी* केली आहे, जो द्वैत आणि अनंत, ज्याला सुरुवात, मध्य किंवा शेवट नाही. त्याचे स्वरूप *सच्चिदानंद*, "अस्तित्व, चेतना, आनंद" असे म्हटले जाते. त्याची अविनाशीता केवळ भक्तीनेच समजते. 

## संदर्भ 
### संदर्भग्रंथ 
* 
* 
* 
वर्ग:उपनिषदे
वर्ग:वैष्णव पंथ
तारसार उपनिषद

***तारसार उपनिषद*** हे हिंदू धर्माचे एक लघु उपनिषद आहे. हे संस्कृत ग्रंथ १४ वैष्णव उपनिषदांपैकी एक म्हणून वर्गीकृत आहे, आणि एक मंत्र उपनिषद आहे. हे शुक्ल यजुर्वेदाशी संलग्न १९ उपनिषदांपैकी एक आहे.

या ग्रंथात योगिक ध्यानासाठी ओमची चर्चा *तारक* म्हणून केली आहे किंवा जो सांसारिक जगातून आध्यात्मिक जगात प्रवेश करण्यास मदत करतो. हा ग्रंथ वैष्णव धर्मातील "ओम नमो नारायण" मंत्राचा उल्लेख करणाऱ्यांपैकी एक आहे. उपनिषद ओम मंत्राची चर्चा करतो आणि रामायणातील मध्यवर्ती पात्रांना त्याच्या ध्वनीत समाकलित करतो जसे की राम, सीता, लक्ष्मण, हनुमान, भरत, शत्रुघ्न आणि जांबवंत. हे असेही प्रतिपादन करते की हनुमान हे शिवाचे प्रकटीकरण आहे. 

यात तीन प्रकरणे आहेत, व पहिला प्रकरण *जाबाल उपनिषदातील* पहिल्या प्रकरणाची पुनरावृत्ती आहे. दुसरा आणि तिसरा प्रकरण ओम मंत्राचे वर्णन करण्यावर, तो परम आणि सर्वोच्च वास्तव ब्रह्म आहे आणि त्याचा नारायण शी असलेला संबंध यावर लक्ष केंद्रित करतो.

## संदर्भ 
### संदर्भग्रंथ 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
वर्ग:उपनिषदे
वर्ग:वैष्णव पंथ
बालबोध (मासिक)

**बालबोध** नावाचे लहान मुलांसाठी असलेले मासिक विनायक कोंडदेव ओकांनी १८८१मध्ये सुरू केले. 

या मासिकाचे ते ३४ वर्षे संपादक होते. मासिकाचा सर्व मजकूर ते स्वतःच लिहून काढीत. हे मासिक दीर्घकाळ चालले, याचे एक कारण ओकांची सुबोध शैली हे होते. त्यांचे लेखन अतिशय सोप्या मराठीत असे. छोटे-छोटे निबंध लिहून ओकांनी नव्या पिढीला शालेय पुस्तकात नसलेली माहिती दिली. ‘बालबोध’ मासिकातच चारशेहून अधिक कविता प्रसिद्ध झाल्या आहेत. 

## मासिकाचा उद्देश 
आपल्या मासिकाचा उद्देश सांगताना त्यांनी लिहिले आहे, ‘शाळेत कळत नाहीत; पण तुम्हाला कळल्या पाहिजेत अशा लक्षावधी गोष्टी दरखेपेला थोड्या थोड्या अशा तुम्हाला अगदी सोप्या व मनोरंजक भाषेत सांगून तुमच्या अंगचे सद्गुण वाढावेत आणि दिवसेंदिवस तुम्ही शहाणे आणि सुखी व्हावेत यासाठी आमचा प्रयत्न आहे.’ 

## संदर्भ 
वर्ग:नियतकालिके
शुभ श्रावणी

**शुभ श्रावणी** ही झी मराठी वाहिनीवर प्रसारित होणारी एक मालिका आहे. या मालिकेची मूळ कथा झी तेलुगूवरील अम्मायी गारू या तेलुगू मालिकेवर आधारित आहे.

## कलाकार 
* सुमीत पाटील - शुभंकर दौलत शेलार
* वल्लरी लोंढे - श्रावणी विश्वंभर राजेशिर्के
* लोकेश गुप्ते - विश्वंभर राजेशिर्के
* आसावरी जोशी - अलकनंदा राजेशिर्के
* सुनील तांबट - पृथ्वीराज राजेशिर्के
* वंदना पांचाळ - अपर्णा पृथ्वीराज राजेशिर्के
* पिहू गोसावी - पिहू पृथ्वीराज राजेशिर्के
* आशुतोष वाडेकर - दौलत शेलार
* जुई तनपुरे - सानिका दौलत शेलार
* कस्तुरी सारंग - अनुराधा दौलत शेलार
* कोमल शेटे - शोभा दौलत शेलार
* शुभ्रा तिळगुळकर - वैभवी
* सानिका काशीकर - मोक्षा
* भूमिजा पाटील - स्वीटी
* आदित्य फराटे - इंद्रनील
* अपूर्व रांजणकर - कार्तिक
* अतुल कुडले - मदन (मॅडी)
* विपुल काळे - शशांक
* राज लाड - विकी

## पुनर्निर्मिती 
## बाह्य दुवे 
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका
वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका
पॉल लिंच (लेखक)

**पॉल लिंच** (जन्म १९७७) हा एक आयरिश कादंबरीकार आहे जो त्याच्या काव्यात्मक, गीतात्मक शैली आणि जटिल विषयांसाठी ओळखला जातो. त्याने पाच कादंबऱ्या प्रकाशित केल्या आहेत आणि त्याने अनेक पुरस्कार जिंकले आहेत, ज्यात २०१८ चा केरी ग्रुप आयरिश फिक्शन पुरस्कार आणि *प्रोफेट सॉन्गसाठी* २०२३ चा मॅन बुकर पुरस्कार यांचा समावेश आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:मॅन बुकर पुरस्कार विजेते
वर्ग:इ.स. १९७७ मधील जन्म
वर्ग:आयरिश लेखक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इंग्लिश लेखक
पी.सी. सॉरकार

**प्रोतुल चंद्र** तथा **पी.सी. सरकार** (२३ फेब्रुवारी, १९१३:बांगलादेश - ६ जानेवारी, १९७१:असाहिकावा, होक्काइदो, जपान) हे एक भारतीय जादूगार होते.  ते १९५० आणि १९६० च्या दशकात आंतरराष्ट्रीय स्तरावर जादूचे प्रयोग करीत. त्यांनी आपला *इंद्रजाल* कार्यक्रम थेट प्रेक्षकांसमोर आणि दूरचित्रवाणीवर सादर केला होता. त्यांना *पीसी सरकार सिनियर* म्हणूनही ओळखले जाते,कारण त्यांचा मुलगा पी.सी. सरकार जुनियर देखील त्याच नावाने जादूचे प्रयोग करतो. थोरले सॉरकार *आधुनिक भारतीय जादूचे जनक* म्हणून प्रसिद्ध आहेत. 

## करिअर 
सॉरकारने वयाच्या २१ व्या वर्षी अभियंता होण्यासाठीचा अभ्यास सोडून जादूचे व्यावसायिक प्रयोग करण्याचे ठरवले. आणि भारतात या व्यवसायाला कमी प्रतिष्ठा असूनही त्यांनी हा निर्णय घेतला.  : १५१ 

१९५६ मध्ये, त्यांनी बीबीसीच्या *पॅनोरामा* कार्यक्रमात महिलेला करवतीने कापण्याचा प्रयोग करून दाखवला.  याच्या शेवटी दूरचित्रवाणी प्रेक्षकांना वाटले की त्या स्त्रीला खरेच कापले होते आणि ती मृत्यू पावली होती. याने सार्वजनिक घबराट निर्माण झाली. 

त्यांनी स्वतःला *जगातील सर्वात मोठा जादूगार* असा खिताब दिला होता. 

## वैयक्तिक जीवन 
सॉरकर यांचे लग्न बसंती देवी यांच्याशी झाले होते. त्यांना चित्रकार, दिग्दर्शक आणि लेसरतज्ज्ञ माणिक सॉरकार, जादूगार पीसी सॉरकार जुनियर आणि पीसी सॉरकर, यंग अशी तीन मुले झाली.

६ जानेवारी १९७१ रोजी जपानमधील होक्काइदो येथील असाहिकावा येथे वयाच्या ५७ व्या वर्षी हृदयविकाराच्या झटक्याने त्यांचे निधन झाले, कारण ते एका कार्यक्रमाच्या शेवटी स्टेज सोडत होते. 

## टपाल तिकिट 
इवलेसे|२०१० च्या भारताच्या टपाल तिकिटावर सरकार
२३ फेब्रुवारी २०१० रोजी, इंडिया पोस्टने त्यांच्या सन्मानार्थ एक स्मारक टपाल तिकिट जारी केले.

## संदर्भ 
वर्ग:कलेतील पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. १९७१ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९१३ मधील जन्म
वर्ग:भारतीय जादूगार
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
द इंग्लिश पेशंट (कादंबरी)

***द इंग्लिश पेशंट*** ही १९९२ मध्ये मायकेल ओंडाची यांची कादंबरी आहे. हे पुस्तक दुसऱ्या महायुद्धाच्या इटालियन मोहिमेदरम्यान एका इटालियन व्हिलामध्ये एकत्र आणलेल्या चार वेगवेगळ्या लोकांवर आधारित आहे: एक ओळखता न येणारा जळालेला माणूस - ज्याला इंग्रज असल्याचे गृहीत धरले जाते व इंग्लिश पेशंट असे संबोधले आहे - त्याची कॅनेडियन आर्मी नर्स; एक शीख सॅपर; आणि एक कॅनेडियन चोर. ही कथा प्रामुख्याने उत्तर आफ्रिकन मोहिमेदरम्यान घडते आणि रुग्णाच्या दुखापतींपूर्वीच्या कृतींच्या वाढत्या प्रकटीकरणांवर आणि या प्रकटीकरणांचा इतर पात्रांवर होणारा भावनिक परिणाम यावर केंद्रित आहे. ही कथा पात्रांच्या दृष्टिकोनातून आणि पात्रे वाचत असलेल्या पुस्तकांच्या "लेखक" द्वारे सांगितली जाते.

हे पुस्तक १९८७ च्या *इन द स्किन ऑफ अ लायन* या कादंबरीचा सिक्वेल आहे, ज्यामध्ये हाना आणि कॅराव्हॅजिओ या त्याच्या कथांमधील पात्रांची कहाणी पुढे चालू आहे; तसेच नंतरच्या मुख्य पात्र पॅट्रिक लुईसचे भवितव्य उलगडते. या पुस्तकाने १९९२ चा बुकर पुरस्कार, १९९२ चा गव्हर्नर जनरल पुरस्कार आणि २०१८ चा गोल्डन मॅन बुकर पुरस्कार जिंकला.

१९९६ मध्ये *द इंग्लिश पेशंट*  चित्रपटात रूपांतरीत झाला. चित्रपटामध्ये राल्फ फिएन्स, क्रिस्टिन स्कॉट थॉमस, विलेम डॅफो, कॉलिन फर्थ, नवीन अँड्र्यूज आणि ज्युलिएट बिनोचे यांनी भूमिका केल्या होत्या. ६९ व्या अकादमी पुरस्कारांमध्ये या चित्रपटाला नऊ अकादमी पुरस्कार मिळाले - ज्यामध्ये सर्वोत्कृष्ट चित्रपट आणि सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शकाचा समावेश आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९९२ मधील प्रकाशन
वर्ग:इंग्लिश साहित्य
धारा गुज्जर

**धारा गुज्जर** (१८ ऑगस्ट, २००२:कोलकाता, पश्चिम बंगाल, भारत - ) ही बंगालकडून खेळणारी एक भारतीय क्रिकेट खेळाडू आहे. ही उजव्या हाताने मध्यमगती गोलंदाजी आणि डाव्या हाताने फलंदाज करते.  गुज्जरला मुंबई इंडियन्सने २०२५ महिला प्रीमयर लीग हंगामासाठी १० लाखांना खरेदी केले.  

## संदर्भ 
वर्ग:भारताच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. २००२ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
फ्लेश (कादंबरी)

***फ्लेश*** ही २०२५ मध्ये प्रकाशित झालेली डेव्हिड सोलॉय यांची सहावी कादंबरी आहे. ही कादंबरी इस्तवान नावाच्या एका तरुण हंगेरियन माणसाबद्दल आहे, जो आवेगी जीवनशैली जगतो, विचार न करता अविचारी निर्णय घेतो. लैंगिक जागृती, किशोरावस्थेतील कैद, लष्करी सेवा आणि अनेक क्षुल्लक कामांनंतर, इस्तवान लंडनमध्ये एक श्रीमंत विवाहित समाजसेवक बनतो. या यशामुळे त्याला काही समाधान मिळते, परंतु इस्तवानचे व्यक्तिमत्त्व मोठ्या प्रमाणात बदललेले नाही आणि त्यामुळे त्याच्या नवीन कुटुंबाशी संघर्ष निर्माण होतो.

काही समीक्षकांनी कादंबरीच्या दुबळ्या गद्य, आकर्षक कथा आणि शांत नायकाचे कौतुक केले. तर काहींनी इस्तवानच्या आयुष्यातील अनेक महत्त्वाच्या घटना कथेतून वगळण्याच्या निर्णयावर आणि त्याच्या विरळ, मर्यादित संवादावर नकारात्मक प्रतिक्रिया दिली.

या कादंबरीला २०२५ चा मॅन बुकर पुरस्कार मिळाला. जज पॅनलचे अध्यक्ष, लेखक रॉडी डॉयल यांनी या कामाचे वर्णन त्याच्या कथन शैलीत एकटेच आहे असे केले. डॉयल पुढे म्हणाले की कादंबरीच्या विरळपणामुळे वाचकाला पात्राशी जोडले गेले.

*फ्लेश* ही कादंबरी ६ मार्च २०२५ रोजी युनायटेड किंग्डममध्ये जोनाथन केप यांनी प्रकाशित केले आणि १ एप्रिल २०२५ रोजी युनायटेड स्टेट्समध्ये स्क्रिबनर यांनी प्रकाशित केले. 

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०२५ मधील प्रकाशित इंग्लिश साहित्य
वर्ग:इंग्लिश कादंबऱ्या
वर्ग:इंग्लिश साहित्य
द व्हाइट टायगर (कादंबरी)

***द व्हाईट टायगर*** ही भारतीय लेखक अरविंद अडिगा यांची कादंबरी आहे. ती २००८ मध्ये प्रकाशित झाली आणि त्याच वर्षी तिला ४० वा बुकर पुरस्कार मिळाला. ही कादंबरी जागतिकीकृत जगात भारताच्या संघर्षाचा एक गडद विनोदी दृष्टिकोन प्रदान करते, जो बलराम हलवाई या खेडेगावातील मुलाने केलेल्या पूर्वलक्षी कथनातून मांडला आहे. ही कादंबरी भारतातील आधुनिक समस्या जसे की जातिव्यवस्था, भ्रष्टाचार आणि गरिबी यांचे परीक्षण करते.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २००८ मधील प्रकाशन
वर्ग:इंग्लिश साहित्य
वर्ग:कादंबऱ्या
वर्ग:भारतीय साहित्य
विचारसाधन (साप्ताहिक)

**विचारसाधन** (साप्ताहिक) हे साप्ताहिक वासुदेव गोविंद आपटे यांनी १९१९ साली सुरू केले.  परंतु प्रकृति अस्वास्थ्यामुळे ते बंद करावे लागले.

## उद्देश 
पक्षभेदांच्या अतीत राहून करणारे व ज्ञानदान करणारे नियतकालिक चालवावे ही आपटे यांची इच्छा होती. तीच या साप्ताहिकामागील प्रेरणा होती. या साप्ताहिकाचे चांगले स्वागत झाले. 

## समाप्ती 
परंतु दरम्यानच्या काळात कन्येच्या मृत्युमुळे ते शोकाकुल झाले आणि त्या शोकावर्तात हे साप्ताहिक बंद पडले.

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी भाषेमधील नियतकालिके
सहाना पवार

**सहाना शामसुंदर पवार** (२० नोव्हेंबर, १९९६:बेंगलुरु, कर्नाटक, भारत - ) ही कर्नाटककडून खेळणारी एक भारतीय क्रिकेट खेळाडू आहे. ही डाव्या हाताने मंदगती गोलंदाजी आणि उजव्या हाताने फलंदाज करते.  ही महिला प्रीमियर लीगमध्ये रॉयल चॅलेंजर्स बेंगलुरुकडून खेळते.

## संदर्भ 
वर्ग:भारताच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९६ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
द गॉड ऑफ स्मॉल थिंग्ज

***द गॉड ऑफ स्मॉल थिंग्ज*** ही भारतीय लेखिका अरुंधती रॉय यांनी लिहिलेली एक घरगुती कादंबरी आहे. ही कथा १९६० च्या दशकात केरळ, भारतातील प्रचलित "प्रेम कायद्यां" मुळे उद्ध्वस्त झालेल्या जुळ्या भावंडांच्या बालपणीच्या अनुभवांबद्दल आहे. ही कादंबरी लहान, क्षुल्लक वाटणाऱ्या घटना, निर्णय आणि अनुभव लोकांच्या वर्तनाला कसे गंभीरपणे आकार देतात याचा शोध घेते. ही कादंबरी भारतातील जातिवाद आणि भारतातील ब्रिटिश वसाहतवादाच्या दीर्घकालीन परिणामांचा देखील शोध घेते आणि वसाहतोत्तर साहित्यात ती एक प्रमुख भूमिका सादर करते. या कादंबरीला १९९७ मध्ये बुकर पारितोषिक मिळाले.

*द गॉड ऑफ स्मॉल थिंग्ज* ही रॉय यांची पहिली कादंबरी होती, जी १९९७ मध्ये प्रकाशित झाली. रॉय यांनी १९९२ मध्ये लिहिण्यास सुरुवात केली होती आणि चार वर्षांनी, १९९६ मध्ये ते पूर्ण केले.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९९७ मधील प्रकाशन
वर्ग:इंग्लिश साहित्य
वर्ग:भारतीय साहित्य
वर्ग:कादंबऱ्या
द इनहेरिटन्स ऑफ लॉस

***द इनहेरिटन्स ऑफ लॉस*** ही भारतीय लेखिका किरण देसाई यांची दुसरी कादंबरी आहे. ती २००६ मध्ये पहिल्यांदा प्रकाशित झाली. तिने त्या वर्षीचा बुकर पुरस्कार, २००७ मध्ये नॅशनल बुक क्रिटिक्स सर्कल फिक्शन पुरस्कार, आणि २००६ चा व्होडाफोन क्रॉसवर्ड बुक पुरस्कार यासह अनेक पुरस्कार जिंकले.

देसाईयांच्या पहिल्या कादंबरी *हुल्लाबालू इन द ग्वावा ऑर्चर्ड* नंतर सात वर्षांच्या कालावधीत हे लिहिले गेले. त्याच्या मुख्य विषयांमध्ये स्थलांतर, दोन जगांमधील जीवन आणि भूतकाळ-वर्तमान यांच्यातील जीवन यांचा समावेश आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:दार्जीलिंग
वर्ग:इ.स. २००६ मधील प्रकाशन
वर्ग:इंग्लिश साहित्य
वर्ग:भारतीय साहित्य
वर्ग:कादंबऱ्या
इन अ फ्री स्टेट

***इन अ फ्री स्टेट*** ही व्ही.एस. नायपॉल यांची १९७१ मध्ये आंद्रे ड्यूश यांनी प्रकाशित केलेली कादंबरी आहे. तिला त्या वर्षीचा बुकर पुरस्कार मिळाला. या कादंबरीत एक फ्रेमवर्क कथा आणि तीन लघुकथा आहेत - " वन आऊट ऑफ मेनी ", "टेल मी हू टू किल" आणि शीर्षक कथा, "इन अ फ्री स्टेट". हे काम समरूप आहे, वेगवेगळ्या कथा एकाच विषयाकडे वळत आहेत; जी स्वातंत्र्याच्या किंमतीशी संबंधित आहे. तीन परिस्थितींमध्ये अप्रत्यक्षपणे साधर्म्ये रेखाटली आहेत.

या पुस्तकाला १९७१ चा बुकर पुरस्कार मिळाला. बुकर प्राइज फाउंडेशनच्या मते: "जोडलेल्या कथांद्वारे, व्ही.एस. नायपॉल एका धोकादायक आणि अप्रत्याशित जगात अलगाव, व्यत्यय आणि वांशिक तणावाचा शोध घेतात."

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९७१ मधील प्रकाशन
वर्ग:कादंबऱ्या
वर्ग:इंग्लिश साहित्य
लाइफ ऑफ पाय (कादंबरी)

***लाइफ ऑफ पाय*** ही यान मार्टेल यांची २००१ मध्ये प्रकाशित झालेली कॅनेडियन तात्विक कादंबरी आहे. या कादंबरीचा नायक पिसिन मोलिटर "पाय" पटेल आहे, जो पाँडिचेरीचा एक भारतीय मुलगा आहे, जो लहानपणापासूनच अध्यात्म आणि तत्वज्ञानाच्या मुद्द्यांचा शोध घेत आहे. एका जहाजाच्या दुर्घटनेनंतर, तो प्रशांत महासागरात एका लाईफबोटवर रिचर्ड पार्कर नावाच्या बंगाल वाघ आणि ऑरेंज ज्यूस नावाच्या ऑरंगुटानसह इतर अनेक प्राणीसंग्रहालयातील प्राण्यांसोबत २२७ दिवस जिवंत राहतो, ज्यामुळे वास्तवाचे स्वरूप आणि ते कसे समजले जाते आणि सांगितले जाते याबद्दल प्रश्न उपस्थित होतात.

या कादंबरीच्या जगभरात दहा दशलक्षाहून अधिक प्रती विकल्या गेल्या आहेत.  लंडनमधील किमान पाच प्रकाशन संस्थांनी  ती नाकारली होती आणि त्यानंतर नॉफ कॅनडाने ती स्वीकारली, ज्याने सप्टेंबर २००१ मध्ये ती प्रकाशित केली. मार्टेलने पुढच्या वर्षी मॅन बुकर पारितोषिक जिंकले. सीबीसी रेडिओच्या *कॅनडा रीड्स* २००३ साठी देखील त्याची निवड झाली, जिथे लेखिका नॅन्सी ली यांनी तिचे समर्थन केले.

२०१२ मध्ये त्याचे रूपांतर डेव्हिड मॅगी यांच्या पटकथेसह आंग ली दिग्दर्शित ह्याच नावाच्या फीचर फिल्ममध्ये करण्यात आले.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २००१ मधील प्रकाशन
वर्ग:इंग्लिश साहित्य
वर्ग:कादंबऱ्या
ॲम्स्टरडॅम (कादंबरी)

***ॲम्स्टरडॅम*** ही ब्रिटिश लेखक इयान मॅकएवन यांची १९९८ ची कादंबरी आहे, ज्यासाठी त्यांना १९९८ चा बुकर पुरस्कार मिळाला होता.

ही दोन मित्रांमधील इच्छामरण कराराची कथा आहे, एक संगीतकार आणि एक वृत्तपत्र संपादक, ज्यांच्यातील नाते बदलते.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९९८ मधील प्रकाशन
वर्ग:इंग्लिश साहित्य
वर्ग:कादंबऱ्या
दिशा कासट

**दिशा दीपक कासट** (१९ सप्टेंबर, १९९७:अमरावती, महाराष्ट्र, भारत - ) ही विदर्भकडून खेळणारी एक भारतीय क्रिकेट खेळाडू आहे. ही उजव्या हाताने फलंदाजी आणि मध्यम-जलदगती गोलंदाजी करते ही महिला प्रीमियर लीगमध्ये रॉयल चॅलेंजर्स बेंगलुरुकडून खेळते.

## संदर्भ 
वर्ग:भारताच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९७ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
लॉरा हॅरिस (क्रिकेट खेळाडू)

**लॉरा मे हॅरिस** (१८ ऑगस्ट, १९९०: इप्सविच, क्वीन्सलँड, ऑस्ट्रेलिया - ) ही  कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे. ही विमेन्स नॅशनल क्रिकेट लीगमध्ये क्वीन्सलँड फायरकडून तर बिग बॅश लीगमध्ये सिडनी थंडर कडून खेळते. हॅरिस महिला प्रीमियर लीगमध्ये दिल्ली कॅपिटल्सकडून खेळली आहे.   

हॅरिस उजव्या हाताने फलंदाजी करते.

## वैयक्तिक जीवन 
नोव्हेंबर २०१९ मध्ये हॅरिसने ब्रिस्बेन हीटच्या खेळाडू डेलिसा किमिन्सला मागणी घातली.   ऑगस्ट २०२० मध्ये त्यांनी क्वीन्सलँडमधील मारबर्ग येथे लग्न केले.   हॅरिस क्रिकेट खेळण्याआधी परिचारिका म्हणून काम करीत असे.  हॅरिसची धाकटी बहीण ग्रेस हॅरिस ब्रिस्बेन हीट साठी खेळते. 

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९९० मधील जन्म
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:दिल्ली कॅपिटल्स महिला खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
पारलिंगीद्वेष

इवलेसे|इटलीतील रोममध्ये परलिंगीद्वेष दर्शविणाऱ्या एका भित्तिचित्रावर जर्मन भाषेत "परलिंगी बाहेर" असे लिहिले आहे आणि त्यासोबत नाझी स्वस्तिक आहे.
**पारलिंगीद्वेष** म्हणजे पारलिंगी लोकांबद्दल नकारात्मक दृष्टिकोन, भावना किंवा कृती प्रतिबिंबित करणाऱ्या कल्पना आणि घटनांचा संग्रह. यात भीती, तिरस्कार, द्वेष, हिंसा, राग किंवा सामाजिक लिंग अपेक्षा पूर्ण न करणाऱ्या लोकांबद्दल अस्वस्थता यांचा समावेश असू शकतो.   हे बहुतेकदा समलैंगिकद्वेषासोबत व्यक्त केले जाते म्हणून पारलिंगीद्वेष हा समलैंगिकद्वेषाचा एक पैलू मानले जातो. पारलिंगीद्वेष, हा वंशवाद, जातीवाद, आणि लिंगभेदासारखाच पूर्वग्रह आणि भेदभावाचा एक प्रकार आहे.  आणि कृष्णवर्णीय किंवा तथाकथित "खालच्या" जातीचे पारलिंगी व्यक्ती बहुतेकदा तिन्ही प्रकारच्या भेदभावाचे बळी असतात. 

हिंसाचार आणि इतर धोक्यांच्या वाढत्या धोक्यांव्यतिरिक्त, पारलिंगीद्वेषामुळे निर्माण होणारा ताण नकारात्मक भावनिक परिणामांना कारणीभूत ठरू शकतो. याचा परिणाम म्हणजे मादक पदार्थांचा गैरवापर, घरातून पळून जाणे (अल्पवयीन मुलांसाठी) आणि आत्महत्या करणे असे असू शकतात.

पाश्चात्य आणि विकसनशील देश हळूहळू भेदभाव विरोधी आणि समान संधींची धोरणे स्थापित करण्याकडे वाटचाल करत आहेत. इतर लिंगभाव ओळखींची सामाजिक स्वीकृती सुधारण्यासाठी एल.जी.बी.टी. समुदायाशी संबंधित मोहिमा देखील जगभरात पसरवल्या जात आहेत. संयुक्त राष्ट्रांची "*स्ट्रिप द स्टिग्मा*" मोहीम ही असाच एक प्रयत्न आहे. 

लिंग परिवर्तन प्रक्रियेच्या आधी आणि नंतर अनेक पारलिंगी लोकांमध्ये चुकीची लिंगभाव ओळख पटवण्याचे अनुभव सामान्य आहेत पारलिंगी व्यक्तींना डॉक्टर, पोलिस, मीडिया आणि समवयस्कांकडून नियमितपणे चुकीच्या लिंगभाव ओळखीने नेमले आणि ओळखले जाते आणि पारलिंगी व्यक्ती या अनुभवांचे वर्णन "वेदनादायक",  "दुखावणारे", "क्रूर", , आणि "जीवन अधिक कठीण करणारे" असे सांगतात. । *अ‍ॅडोलेसेंट हेल्थ*  या  जर्नलमध्ये प्रकाशित झालेल्या १२९ पारलिंगी आणि इतर लिंगभाव असणाऱ्या करणाऱ्या तरुणांच्या २०१८ च्या अभ्यासात असे आढळून आले की "त्यांच्या निवडलेल्या नावाचा वापर सामाजिक संदर्भात केल्याने, नैराश्याच्या लक्षणांमध्ये, आत्महत्येच्या विचारसरणीत आणि आत्महत्येच्या वर्तनात सांख्यिकीयदृष्ट्या लक्षणीय घट झाली."  पारलिंगी व्यक्तींना जाणूनबुजून चुकीच्या लिंगभावाने ओळखणे अत्यंत आक्षेपार्ह वाटते.  

## मानसिक आरोग्य 
पारलिंगी व्यक्तींना पारलिंगीद्वेषामुळे आणि भेदभावामुळे मानसिक आरोग्य समस्या होण्याची शक्यता जास्त असते. विरुपाक्ष, मुरलीधर आणि रामकृष्ण यांच्या मते, जगभरात ३२% ते ५०% पारलिंगी व्यक्ती आत्महत्येचे प्रयत्न करतात. भारतात, ३१% ते ५०% पारलिंगी व्यक्तींनी २० वर्षांच्या वयापूर्वी आत्महत्या करण्याचा प्रयत्न केला आहे. ऑस्ट्रेलियामध्ये, ५०% पारलिंगी व्यक्तींनी आणि इंग्लंडमध्ये ४५%पारलिंगी व्यक्तींनी किमान एकदा तरी आत्महत्या करण्याचा प्रयत्न केला आहे. 

## हे देखील बघा
* समलैंगिकद्वेष

## संदर्भ 
वर्ग:पारलिंगीद्वेष
वर्ग:लिंगभेद
अपर्णा मोंडल

**अपर्णा दिलिपकुमार मोंडल** (५ फेब्रुवारी, १९९६:उत्तर २४ परगणा जिल्हा, पश्चिम बंगाल, भारत - ) ही बंगालकडून खेळणारी एक भारतीय क्रिकेट खेळाडू आहे. ही उजव्या हाताने फलंदाज करते. ही महिला प्रीमियर लीगमध्ये दिल्ली कॅपिटल्सकडून खेळते.

## संदर्भ 
वर्ग:भारताच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९६ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
हर्ली गाला

**हर्ली तन्मय गाला** (१९ सप्टेंबर, २००६:मुंबई, महाराष्ट्र, भारत - ) ही मुंबईकडून खेळणारी एक भारतीय क्रिकेट खेळाडू आहे. ही उजव्या हाताने फलंदाजी आणि मध्यमगती गोलंदाजी करते.  ही महिला प्रीमियर लीगमध्ये गुजरात जायंट्सकडून खेळते.

## संदर्भ 
वर्ग:भारताच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. २००६ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
जसिया अख्तर

**जसिया अख्तर** (२७ मे, १९८८:शुपियन, जम्मू आणि काश्मीर, भारत - ) ही कडून आतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे. ही उत्तराखंडकडून देशांतर्गत स्पर्धांमधून खेळते. ती उजव्या हाताने फलंदाजी आणि क्वचित गोलंदाजीकरते.  ती पंजाब, राजस्थान आणि ट्रेलब्लेझर्सकडून खेळली आहे.

सप्टेंबर २०१७ मध्ये अख्तरला भारताच्या महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघाच्या राष्ट्रीय शिबिरात बोलावण्यात आले. ती राष्ट्रीय शिबिरासाठी निवड झालेली जम्मू आणि काश्मीरमधील पहिली महिला क्रिकेटपटू होती.

## संदर्भ 
वर्ग:भारताच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८८ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
सोनम यादव

**सोनम मुकेश यादव** (१८ जुलै, २००७:फिरोझाबाद, उत्तर प्रदेश, भारत - ) ही एक भारतीय क्रिकेट खेळाडू आहे.   ती २०२३ च्या विश्वचषक विजेत्या १९ वर्षांखालील भारतीय टी-२० संघाचा भाग होती. ती डाव्या हाताने मंदगती गोलंदाजी आणि उजव्या हाताने फलंदाजी करते.   यादव उत्तर प्रदेशकडून देशांतर्गत क्रिकेट खेळते. २०२३ महिला प्रीमियर लीग मध्ये ती मुंबई इंडियन्सकडून खेळली.

यादवचे वडील मुकेश कुमार मध्यमवर्गीय कुटुंबातील असून ते काचेच्या कारखान्यात काम करतात. 

## संदर्भ 
वर्ग:भारताच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. २००७ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
इंद्राणी रॉय

**इंद्राणी रॉय** (५ सप्टेंबर, १९९७ - ) ही एक भारतीय क्रिकेट खेळाडू आहे. ती स्पर्धांमध्ये झारखंड महिला क्रिकेट संघाकडून देशांतर्गत क्रिकेट खेळते. 

रॉयने वयाच्या १५ व्या वर्षी क्रिकेट खेळायला सुरुवात केली. ती महेंद्रसिंग धोनीला तिचे प्रेरणास्थान मानते. २०१४ मध्ये झारखंडशी करार करण्यापूर्वी ती चार वर्षे बंगाल १९ वर्षांखालील संघासाठी  खेळली. २०२०-२१ हंगामात रॉयने वरिष्ठ महिला एकदिवसीय लीगमध्ये दोन नाबाद शतके केली. 

मे २०२१ मध्ये रॉयची इंग्लंड दौऱ्यासाठी भारतीय महिला क्रिकेट संघात निवड झाली. यांतील कसोटी, महिला एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय आणि महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय सामन्यांपैकी कोणत्याच सामन्यात तिची वर्णी खेळणाऱ्या संघात लागली नाही   सप्टेंबर आणि ऑक्टोबर २०२१ मध्ये भारताच्या ऑस्ट्रेलिया दौऱ्यासाठी निवड न झाल्याबद्दल तिने निराशा व्यक्त केली.

## संदर्भ 
वर्ग:भारताच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९७ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
जिंतीमणी कलिता

**जिंतीमणी नकुल कलिता** (२५ डिसेंबर, २००३:गुवाहाटी, आसाम, भारत - ) ही एक भारतीय क्रिकेट खेळाडू आहे. ही आसाम आणि मुंबई इंडियन्सकडून खेळते. कलिता उजव्या हाताने मध्यमगती गोलंदाजी आणि डाव्या हाताने फलंदाजी करते. 

फेब्रुवारी २०२३ मध्ये झालेल्या पहिल्या महिला प्रीमियर लीग लिलावात कलिताला मुंबई इंडियन्सने १० लाखांना खरेदी केले.  

## संदर्भ 
वर्ग:भारताच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. २००३ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
नीलम बिष्ट

**नीलम बिष्ट** (६ मे, १९९६:देहरादून, उत्तराखंड, भारत - ) ही पंजाबकडून खेळणारी एक भारतीय क्रिकेट खेळाडू आहे. ही उजव्या हाताने लेगब्रेक गोलंदाजी आणि फलंदाज करते.  ही महिला प्रीमियर लीगमध्ये रॉयल चॅलेंजर्स बेंगलुरुकडून खेळते.

## संदर्भ 
वर्ग:भारताच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९६ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
श्रीअरविंद आश्रम (दिल्ली शाखा)

**श्रीअरविंद आश्रम, दिल्ली शाखा** ही श्रीअरविंद आश्रम, पाँडिचेरी यांची एकमेव शाखा आहे. १२ फेब्रुवारी १९५६ रोजी या शाखेची स्थापना झाली. श्रीमाताजी यांचे आशीर्वाद या शाखेला लाभले आहेत. सध्या या आश्रमाची जबाबदारी पद्मश्री प्राप्त तारा जौहर सांभाळत आहेत. 

## स्थापना 
या आश्रमाच्या स्थापनेमध्ये श्री. सुरेंद्रनाथ जौहर यांचा मोठा वाटा होता. स्थापनेनंतर अल्पावधीतच म्हणजे  ०५ डिसेंबर १९५७ रोजी या आश्रमामध्ये श्रीअरविंद यांच्या स्मृती-अवशेषांची (Relics) स्थापना करण्यात आली. श्रीमाताजींनी या शाखेला स्वायत्त संस्थेचा दर्जा दिला.   शाळा स्थापनेची तारीख २३.४.५६ अशी वैशिष्ट्यपूर्ण होती. १९७१-७२ साली या शाळेचे नामकरण द मदर्स इंटरनॅशनल स्कूल असे करण्यात आले.नंतर पुन्हा त्याचे नामकरण झाले, तेव्हा श्रीअरविंद एज्युकेशन सोसायटी असे नाव निश्चित करण्यात आले.

## अधिकृत संकेतस्थळ 
https://sriaurobindoashram.net/

## संदर्भ 
वर्ग:आश्रम
वर्ग:दिल्लीमधील शैक्षणिक संस्था
कोमल झांझड

**कोमल रवींद्र झांझड** (१० जुलै, १९९१:नागपूर, महाराष्ट्र, भारत - ) ही विदर्भ महिला क्रिकेट संघाकडून देशांतर्गत स्पर्धा खेळणारी भारतीय क्रिकेट खेळाडू आहे. ही डाव्या हाताने मध्यम-जलदगती गोलंदाजी आणि उजव्या हाताने फलंदाजी करते. 

फेब्रुवारी २०१९ मध्ये इंग्लंडविरुद्धच्या मालिकेसाठी भारताच्या महिला ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय संघात तिची निवड झाली.   राष्ट्रीय संघात निवड झालेल्या विदर्भ महिला संघातील ती आणि भारती फुलमाळी या दोनच खेळाडू होत्या. 

## संदर्भ 
{{DEFAULTSORT:झांझड, कोमल}
वर्ग:भारताच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९१ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख