open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ह्युगो चावेझ

इवलेसे
**ह्युगो रफायेल चावेझ फ्रियास** (जुलै २८, इ.स. १९५४ - मार्च ५, इ.स. २०१३) हे वेनेझुएलाचे राष्ट्राध्यक्ष होते. १९९९ पासून राष्ट्रपती पदावर विराजमान झालेले चावेझ हे एक अत्यंत लोकप्रिय नेते होते. 'क्रांतिकारी बोलिवरियन चळवळ- २००' या राजकिय आणि सामाजिक चळवळीतून १९९७ साली स्थापन झालेल्या 'पाचवी लोकशाही चळवळ' या राजकिय पक्षाचे चावेझ एक मुख्य नेते होते. २००७ मध्ये तो पक्ष 'वेनेझुएला संयुक्त समाजवादी पक्षात' विलीन झाला आणि त्या पक्षाच्या नेतेपदी विराजमान झाले. १९ व्या शतकातील वेनेझुएलातील लष्करी अधिकारी आणि स्वातंत्र्यासाठी झटलेल्या सिमॉन बोलिवर यांच्यापासून प्रेरणा घेऊन सुरू झालेली बोलिवरियन चळवळ आणि २१ व्या शतकातील समाजवाद यांची सांगड घालून अनेक सामाजिक सुधारणा त्यांनी देशभरात राबवल्या. या सुधारणांच्या अंतर्गत संविधानातल्या सुधारणा, नागरी प्रशासन संस्थांमध्ये जनतेचा सक्रिय सहभाग, अनेक महत्त्वाच्या व्यवसायांचे राष्ट्रीयीकरण, स्वास्थ्य आणि शिक्षण विभागातील सुधारणा आणि गरिब जनतेचे सुधारलेले जीवनमान अशा गोष्टिंचा समावेश आहे. चावेझ हे लोकशाही समाजवादी विचारसरणीचे व लॅटिन अमेरिकेच्या एकत्रीकरणाचे पुरस्कर्ते होते. चावेझ जागतिकीकरण, अमेरिका व नवमुक्ततावादाचा निंदक आहे..

सामान्य कष्टकरी कुटुंबात जन्मलेल्या चावेझ यांनी आपल्या कारकिर्दीची सुरुवात लष्करी अधिकारी म्हणून केली. वेनेझुएलामधील राजकिय अनास्थेला कंटाळून त्यांनी गुप्तपणे  'क्रांतिकारी बोलिवरियन चळवळ- २००'ची सुरुवात केली. ८० च्या दशकाच्या अखेरीस त्यांनी सरकार उलथवून लावण्याच्या प्रयत्नांना वेग दिला. १९९२ मध्ये कारलोस आन्द्रेस पेरेझ यांच्या नेतृत्वाखाली असलेले 'लोकशाही चळवळ' सरकार उलथवून लावण्याचा लष्करी कट त्यांनी आखला. पण हा कट अपयशी ठरला आणि त्यांची दोन वर्षांसाठी रवानगी तुरुंगात झाली. तुरुंगातून बाहेर आल्यावर त्यांनी समाजवादी विचारसरणीच्या  'पाचवी लोकशाही चळवळ' या राजकिय पक्षाची स्थापना केली आणि पुढे १९९८ मध्ये चावेझ वेनेझुएलाचे राष्ट्रपती म्हणून निवडून आले.

राष्ट्रपती पदावर निवडून गेल्यावर त्यांनी समाजातील दुर्बल घटकांना अधिक अधिकार मिळवून दिले. देशाच्या सरकारी संरचनेत अनेक महत्त्वाचे बदल घडवून आणले. २००० मध्ये पुन्हा राष्ट्रपती म्हणून निवडून आलेल्या चावेझ यांनी सहकार चळवळीचा देशात पाया घातला. भूसंपादन आणि जमिनींच्या पुनर्जिवीकरणांची सुरुवात केली. अनेक महत्त्वाच्या उद्योगधंद्यांचे त्यांनी राष्ट्रीयीकरण केले.२००६ मध्ये ६०%हून अधिक मताधिक्याने त्यांनी आपला विजय नोंदवला. ७ ऑक्टोबर २०१२ रोजी हेनरिक कॅप्रिलेस यांचा पराभव करून चावेझ चौथ्यांदा राष्ट्रपती म्हणून निवडून आले.

## संदर्भ व नोंदी 
* Hugo Chávez en "La Patria Grande de Caracas" 

चावेझ, ह्युगो
वर्ग:इ.स. १९५४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१३ मधील मृत्यू
क्षत्रिय

**क्षत्रिय** हा प्राचीन हिंदू समाजव्यवस्थेनुसार चातुर्वर्ण्यातील एक वर्ण आहे. या वर्णातील व्यक्ती योद्धा (लढाऊ व्यक्ती) असतात. आजही क्षत्रिय समाजाचे लोक भारतभर विखुरलेले आहे. राजपूतांनी क्षत्रियांचा गौरवशाली इतिहास रचला. महाराष्ट्राचा विचार केल्यास मराठा समाज क्षत्रिय आहे क्षत्रिय मराठ्यांमध्ये 96 क्षत्रिय कुळ आहेत त्यालाच 96 कुळी मराठा असे म्हणले जाते.महान मराठा सम्राट छत्रपती शिवाजी महाराज हे सुर्यवंशातील क्षत्रिय मराठा होते.

तर भारतातील इतर क्षत्रियांमध्ये राजपूत , गुर्जर,जाट हे वैदिक क्षत्रिय म्हणून ओळखले जातात. क्षत्रियामध्ये विशेषत्वाने राठोड (जोधपूर प्रांत) , पवार (माळवा प्रांत) आणि चव्हाण (चक्रीगड) घराण्यांचा उल्लेख केला जातो. क्षत्रियांचा सुवर्ण इतिहास खऱ्याअर्थाने राजपुतानाच्या इतिहासात आढळून येतो. इतिहासकार आचार्य गौरीशंकर ओझा आणि बळीराम हिरामण पाटील यांनी आपल्या ग्रंथात क्षत्रियाच्या वंशावळी , कुळाविषयी मांडणी केल्याचे दिसून येते.

वर्ग:चातुर्वर्ण्य
वर्ग:हिंदू समाजव्यवस्था
व्याचेस्लाव्ह मोलोतोव्ह

**व्याचेस्लाव्ह मोलोतोव्ह** (रशियन: Вячеслав Молотов; ५ डिसेंबर १८६७ - १२ मे १९३५) हा एक सोव्हिएत राजकारणी व जोसेफ स्टॅलिनचा निकटचा सहकारी होता. तो १९३० च्या शतकादरम्यान सोव्हिएत संघाचा प्रमुख तर १९३९ ते १९४९ दरम्यान परराष्ट्रमंत्री होता.

१९३९ साली दुसऱ्या महायुद्धाच्या सुरुवातीच्या काळात सोव्हिएत व नाझी जर्मनी ह्यांच्या दरम्यान झालेल्या गुप्त करारामध्ये मोलोतोव्हने सहभाग घेतला होता. मोलोटोव्ह-रिबेनट्रॉप करार ह्या नावाने मोलोतोव्ह व नाझी परराष्ट्रमंत्री योआखिम फॉन रिबेनट्रॉप ह्यांच्यामध्ये झालेल्या ह्या करारामध्ये पोलंड देशाचे विभाजन व एकमेकांवर अनाक्रमणाचे वचन दिले गेले होते.

युद्ध संपल्यानंतर मोलोतोव्हचे सोव्हिएतमधील महत्त्व कमी झाले. स्टॅलिनच्या मृत्यूनंतर मोलोतोव्हने स्टॅलिनच्या धोरणांचा पाठिंबा चालू ठेवला. तो निकिता ख्रुश्चेव्हच्या राजवटीचा मोठा टीकाकार होता.

## बाह्य दुवे
*व्यक्तिचित्र 

वर्ग:सोव्हिएत राजकारणी
क्रिकेट विश्वचषक, २००७ - सराव सामने

**क्रिकेट विश्वचषक, २००७, सराव सामने** २००७ विश्वचषकाच्या आधी मार्च ५ व मार्च ९, २००७ च्या दरम्यान खेळवण्यात आले. सर्व १६ संघानी या सराव सामन्यात भाग घेतला. ह्या सामन्यांन साठी एका संघात १३ खेळाडू घेण्यास परवानगी देण्यात आली होती.
, ,  आणि  ह्या संघानी आपले दोन्ही सामने जिंकले तर ,,, एकही सामना जिंकू शकले नाही.
## ५ मार्च २००७
## ६ मार्च २००७
## ८ मार्च २००७
## ९ मार्च २००७
वर्ग:२००७ क्रिकेट विश्वचषक
अँटिगा आणि बार्बुडा

**ॲंटिगा आणि बार्बुडा** हा कॅरिबियनच्या लेसर ॲंटिल्स द्वीपसमूहामधील एक छोटा द्वीप-देश आहे. हा देश ॲंटिगा व बार्बुडा ह्या दोन बेटांवर वसला आहे. राजधानी सेंट जॉन्स ॲंटिगा बेटावर आहे.

## बाह्य दुवे 
वर्ग:कॅरिबियन
*
क्रिकेट विश्वचषक, २०१५

**२०१५ क्रिकेट विश्वचषक** ही क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेची ११वी आवृत्ती १४ फेब्रुवारी ते २९ मार्च, इ.स. २०१५ दरम्यान ऑस्ट्रेलिया व न्यू झीलँड देशांमध्ये खेळवली गेली.

मेलबर्न येथे आय.सी.सी.ने ३० जुलै २०१३ रोजी आयोजित केलेल्या सोहळ्यात २०१५ मध्ये ऑस्ट्रेलिया आणि न्यू झीलंडमध्ये संयुक्तरीत्या आयोजित करण्यात येणाऱ्या स्पर्धेचा संपूर्ण कार्यक्रम जाहीर करण्यात आला.

एकूण ४४ दिवस चालणाऱ्या ह्या स्पर्धेमध्ये १४ देशांचे राष्ट्रीय संघ सहभागी झाले. स्पर्धेमध्ये १४ मैदानांवर एकूण ४९ सामने खेळविले गेले. त्यामधील २६ सामने ऑस्ट्रेलियातील ॲडलेड, ब्रिस्बेन, कॅनबेरा, होबार्ट, मेलबर्न, पर्थ व सिडनी या ठिकाणी तर उर्वरित २३ सामने न्यू झीलंडमधील  ऑकलंड, क्राइस्टचर्च, ड्युनेडिन, हॅमिल्टन, नेपियर, नेल्सन आणि वेलिंग्टन येथे खेळविले गेले.
साखळी फेरीसाठी १४ देशांना अ आणि ब गटामध्ये विभागण्यात आले. अ गटामध्ये इंग्लंड, ऑस्ट्रेलिया, श्रीलंका, बांगलादेश, न्यू झीलँड, पात्रता फेरीतील संघ २, पात्रता फेरीतील संघ ३चा समावेश होता. तर ब गटामध्ये भारत, दक्षिण आफ्रिका, पाकिस्तान, वेस्ट इंडीज, झिम्बाब्वे, आयर्लण्ड आणि पात्रता फेरीतील संघ ४चा समावेश होता. साखळी फेरीमध्ये प्रत्येक संघाचे सहा सामने झाले.

विश्वचषकाचा अंतिम सामना मेलबर्न क्रिकेट मैदानावर खेळविण्यात आला. या सामन्यात ऑस्ट्रेलियाने न्यू झीलंडचा ७ गडी राखून विजय मिळवित पाचव्यांदा विश्वचषकावर आपले नाव कोरले.

## यजमान देशाची निवड
### बोली
### प्रकार
### पात्रता
स्पर्धेमधील दोन गटांमध्ये १४ देशांचे संघ सहभागी झाले, ते खालीलप्रमाणे:

## पारितोषिकाची रक्कम
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटनेने २०१५ क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेसाठी एकूण १ कोटी अमेरिकी डॉलर्स इतकी रक्कम जाहीर केली. ही रक्कम २०११ च्या पारितोषिकाच्या रकमेपेक्षा २० टक्क्यांनी जास्त होती. ही रक्कम खालील प्रकारे वाटण्यात आली.

## मैदाने
## संघ
प्रत्येक देशाने आपला १५ खेळाडूंचा संघ ७ जानेवारी २०१५ रोजी जाहीर केला.
## सराव सामने
## साखळी सामने
### गट अ
----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

### गट ब
----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

## बाद फेरी
### उपांत्यपूर्व फेरी
----

----

----

### उपांत्य फेरी
----

### अंतिम सामना
*मुख्य पानः क्रिकेट विश्वचषक, २०१५ - अंतिम सामना*

## आकडेवारी
### फलंदाजी
### गोलंदाजी
## संदर्भ 

वर्ग:इ.स. २०१५ मधील खेळ
वर्ग:क्रिकेट विश्वचषक
वर्ग:ऑस्ट्रेलियामधील खेळ
वर्ग:न्यू झीलंडमधील खेळ
वर्ग:विकिपीडिया मुखपृष्ठ सदर २०१६
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
वर्ग:चित्र हवे
वर्ग:२०१६ मधील मुखपृष्ठ सदर लेख
त्रिनिदाद आणि टोबॅगो

**त्रिनिदाद आणि टोबॅगोचे प्रजासत्ताक** हा कॅरिबियनच्या लेसर ॲंटिल्स भागातील एक देश आहे. त्रिनिदाद आणि टोबॅगो दक्षिण अमेरिकेतील व्हेनेझुएलाच्या ईशान्येस दक्षिण कॅरिबियन समुद्रात त्रिनिदाद व टोबॅगो ह्या दोन बेटांवर वसला आहे.

इ.स. १४९८ साली क्रिस्तोफर कोलंबस येथे पोचल्यापासून १७९७ सालापर्यंत त्रिनिदाद बेट स्पेनची वसाहत होती. १९व्या शतकामध्ये त्रिनिदाद व टोबॅगो ह्या दोन्ही बेटांची मालकी ब्रिटिश साम्राज्याकडे आली. ब्रिटनपासून १९६२ साली स्वतंत्र्य मिळाल्यानंतर १९७६ साली त्रिनिदाद व टोबॅगो प्रजासत्ताक अस्तित्वात आले. सध्या राष्ट्रकुल परिषदेचा सदस्य असलेल्या ह्या देशामध्ये पेट्रोलियम व रासायनिक हे प्रमुख उद्योग आहेत. कॅरिबियनमधील एक श्रीमंत व समृद्ध देश मानला जाणाऱ्या त्रिनिदाद व टोबॅगोमधील वार्षिक दरडोई उत्पन्न कॅरिबियन परिसरामध्ये सर्वाधिक आहे.

## खेळ
*वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ
*त्रिनिदाद आणि टोबॅगो फुटबॉल संघ
*ऑलिंपिक खेळात त्रिनिदाद आणि टोबॅगो

## बाह्य दुवे
* 
* 
* 

वर्ग:कॅरिबियन
सेंट व्हिन्सेंट आणि ग्रेनेडीन्स

**सेंट व्हिन्सेंट आणि ग्रेनेडीन्स** (Saint Vincent and the Grenadines) हा कॅरिबियनमधील एक छोटा द्वीप-देश आहे. सेंट व्हिन्सेंट आणि ग्रेनेडीन्स कॅरिबियन समुद्रातील  अँटिल्स द्वीपसमूहाचा भाग असून त्याच्या उत्तरेला सेंट लुसिया, पूर्वेला बार्बाडोस तर दक्षिणेला ग्रेनेडा हे देश आहेत. ह्या देशाच्या अखत्यारीमध्ये सेंट व्हिन्सेंट हे मध्यम आकाराचे बेट व *ग्रेनेडीन्स* ह्या द्वीपसमूहामधील अनेक लहान बेटे आहेत.

इ.स. १७१९ मध्ये हा प्रदेश फ्रेंच वसाहती साम्राज्याच्या अधिपत्याखाली आला. इ.स. १७६३ साली फ्रेंचांनी सेंट व्हिन्सेंटचा ताबा ब्रिटिशांकडे दिला. त्यापुढील २०० वर्षे ब्रिटिश साम्रज्याचा भाग राहिल्यानंतर १९७९ साली सेंट व्हिन्सेंटला स्वातंत्र्य मिळाले. सध्या राष्ट्रकुल परिषदेचा सदस्य असणाऱ्या सेंट व्हिन्सेंटमध्ये संविधानिक एकाधिकारशाही व सांसदीय लोकशाही प्रकारचे सरकार आहे. युनायटेड किंग्डमची राणी एलिझाबेथ दुसरी ही सेंट व्हिन्सेंटची राष्ट्रप्रमुख असून राल्फ गोन्साल्वेस हा विद्यमान पंतप्रधान आहे.

केळ्याची लागवड व पर्यटन हे प्रमुख उद्योग असणाऱ्या सेंट व्हिन्सेंटमध्ये मोठ्या प्रमाणावर बेरोजगारी आहे. सतत येणाऱ्या वादळांमुळे येथील अर्थव्यवस्थेला सर्रास धक्का बसतो.

## इतिहास 
### नावाची व्युत्पत्ती 
### प्रागैतिहासिक कालखंड
## भूगोल 
### चतुःसीमा 
### राजकीय विभाग
### मोठी शहरे 
## समाजव्यवस्था 
### वस्तीविभागणी 
### धर्म
### शिक्षण 
### संस्कृती
## राजकारण 
## अर्थतंत्र
## खेळ
क्रिकेट हा येथील एक लोकप्रिय खेळ असून सेंट व्हिन्सेंट वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा भाग आहे. अर्नोस व्हेल हे येथील एक प्रमुख स्टेडियम आहे.
## बाह्य दुवे 
* 
* 
* 

वर्ग:कॅरिबियन
प्रोव्हिडन्स स्टेडियम

**प्रोव्हिडन्स मैदान** तथा **गयाना नॅशनल स्टेडियम** हे गयानामधील खेळाचे मैदान आहे. २००७ च्या क्रिकेट विश्वचषकातील सुपर ८ सामने खेळवण्यासाठी हे मैदान बांधले गेले.

वर्ग:वेस्ट इंडीजमधील क्रिकेट मैदाने
वर्ग:गयाना
वर्ग:इ.स. २००६ मधील निर्मिती
सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम

250 px|इवलेसे|
**सर व्हिव्हियन रिचर्ड्‌स स्टेडियम** (Sir Vivian Richards स्टेडियम) हे कॅरिबियनमधील अँटिगा आणि बार्बुडा ह्या देशामधील एक बहुपयोगी स्टेडियम आहे. हे स्टेडियम २००७ सालच्या क्रिकेट विश्वचषकासाठी बांधण्यात आले. वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा माजी कर्णधार व्हिव्ह रिचर्ड्स ह्याचे नाव ह्या स्टेडियमला देण्यात आले आहे.

सध्या क्रिकेटसोबत हे स्टेडियम फुटबॉल सामन्यांसाठी देखील वापरले जाते.  आपले काही सामने येथून खेळतो.

वर्ग:वेस्ट इंडीजमधील क्रिकेट मैदाने
वर्ग:अँटिगा आणि बार्बुडा
क्वीन्स पार्क ओव्हल

क्वीन्स पार्क ओव्हल हे त्रिनिदाद आणि टोबॅगोच्या पोर्ट ऑफ स्पेन शहरातील क्रिकेट मैदान आहे.

वर्ग:वेस्ट इंडीजमधील क्रिकेट मैदाने
वर्ग:त्रिनिदाद आणि टोबॅगो
३डब्ल्यूज ओव्हल

**३डब्ल्यूज ओव्हल** हे बार्बाडोसमधील युनिव्हर्सिटी ऑफ वेस्ट इंडीजच्या केव्ह हिल आवारातील क्रिकेटचे मैदान आहे.

.

## संदर्भ आणि नोंदी  
वर्ग:वेस्ट इंडीजमधील क्रिकेट मैदाने
वर्ग:बार्बाडोस
वर्ग:इ.स. २००७ मधील निर्मिती
अर्नोस वेल मैदान

**अर्नोस व्हेल स्टेडियम** (Arnos Vale स्टेडियम) हे कॅरिबियनमधील सेंट व्हिन्सेंट आणि ग्रेनेडीन्स देशाच्या किंग्सटाउन शहरामधील एक बहुपयोगी स्टेडियम आहे. १८,००० प्रेक्षक क्षमता असलेल्या अर्नोस व्हेल येथे क्रिकेटचे कसोटी व एकदिवसीय सामने खेळवले जातात. जुलै २००९ मध्ये येथील वेस्ट इंडीजसोबत झालेल्या कसोटी सामन्यामध्ये बांगलादेश क्रिकेट संघाने आपला पहिलावाहिला विजय मिळवला होता.

## बाह्य दुवे
*क्रिकइन्फोवरील माहिती

वर्ग:वेस्ट इंडीजमधील क्रिकेट मैदाने
वर्ग:सेंट व्हिन्सेंट आणि ग्रेनेडीन्स
सर फ्रँक वॉरेल मेमोरियल मैदान

**सर फ्रँक वॉरेल मेमोरियल मैदान** हे त्रिनिदाद आणि टॉबेगोच्या सेंट ऑगस्टीन शहरातील क्रिकेटचे मैदान आहे. याला च्या खेळाडू सर फ्रँक वॉरेलचे नाव देण्यात आलेले आहे.

वर्ग:वेस्ट इंडीजमधील क्रिकेट मैदाने
वर्ग:त्रिनिदाद आणि टोबॅगो
डॅरेन सॅमी क्रिकेट मैदान

250 px|इवलेसे|बोसेजू स्टेडियममधीले क्रिकेट सामना
**बोसेजू स्टेडियम** () (सध्या:डरेन सॅमी क्रिकेट मैदान) हे कॅरिबियनमधील सेंट लुसिया देशामधील एक क्रिकेट स्टेडियम आहे. २००२ साली बांधले गेलेल्या ह्या स्टेडियमची आसनक्षमता २०,००० असून हे स्टेडियम आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामन्यांसाठी वापरले जाते. येथील पहिला एकदिवसीय सामना ८ जून २००२ रोजी वेस्ट इंडीज व न्यू झीलंड दरम्यान तर पहिला कसोटी सामना २०-२४ जून २००३ रोजी वेस्ट इंडीज व श्रीलंका दरम्यान खेळवला गेला.

बोसेजू स्टेडियममध्ये २००७ क्रिकेट विश्वचषकामधील सहा साखळी फेरीच्या व एक उपांत्य फेरीच्या सामन्याचे तसेच २०१० २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धेच्या ८ साखळी व दोन्ही उपांत्य सामन्यांचे आयोजन केले गेले होते.

वर्ग:वेस्ट इंडीजमधील क्रिकेट मैदाने
वर्ग:सेंट लुसिया
ज्यो क्लार्क

thumb|right|175px|ज्यो क्लार्क
**चार्ल्स जोसेफ** *ज्यो* **क्लार्क** (५ जून, १९३९:हाय रिव्हर, आल्बर्टा, कॅनडा - ) हे कॅनडाचे १६वा पंतप्रधान होते.

वर्ग:कॅनडाचे पंतप्रधान
वर्ग:इ.स. १९३९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सेंट लुसिया

**सेंट लुसिया** (; ) हा कॅरिबियनमधील एक द्वीप-देश आहे. सेंट लुसिया पूर्व कॅरिबियन समुद्रामध्ये अटलांटिक महासागराच्या सीमेजवळ एका लहान बेटावर वसला असून तो लेसर अँटिल्सचा भाग आहे. सेंट लुसियाच्या उत्तरेस मार्टिनिक, दक्षिणेस सेंट व्हिन्सेंट तर आग्नेयेस बार्बाडोस ही बेटे आहेत. कॅस्ट्रीझ ही सेंट लुसियाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर असून देशाच्या १.७३ लाख लोकसंखेच्या ३२ टक्के रहिवासी कॅस्ट्रीझमध्ये राहतात.

इ.स. १६६० साली येथे फ्रेंच दाखल झाले. त्यानंतर १८१४ सालापर्यंत ह्या बेटाचे अधिपत्य मिळवण्यासाठी फ्रान्स व इंग्लंडने १४ वेळा लढाया केल्या. १८१४ साली ब्रिटनने सेंट लुसियाचा कायमस्वरूपी ताबा मिळवला. २२ फेब्रुवारी १९७९ रोजी सेंट लुसियाला स्वातंत्र्य मिळाले. जॉन कॉम्प्टन हा स्वतंत्र सेंट लुसियाचा पहिला पंतप्रधान होता. सध्या सेंट लुसिया राष्ट्रकुल परिषदेचा सदस्य असून येथे ब्रिटनची राणी एलिझाबेथ दुसरीचे औपचारिक अध्यक्षपद आहे.

## इतिहास 
### नावाची व्युत्पत्ती 
### प्रागैतिहासिक कालखंड
## भूगोल 
### चतुःसीमा 
### राजकीय विभाग
### मोठी शहरे 
## समाजव्यवस्था 
### वस्तीविभागणी 
### धर्म
### शिक्षण 
### संस्कृती
## राजकारण 
प्रदेशवाद==अर्थतंत्र==
पर्यटन हा सेंट लुसियामधील सर्वात मोठा उद्योग आहे.

## खेळ
]]
क्रिकेट हा सेंट लुसियामधील एक लोकप्रिय खेळ असून सेंट लुसिया वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा सदस्य आहे. विद्यमान वेस्ट इंडीज कर्णधार डॅरेन सॅमी हा आंतरराष्ट्रीय सामने खेळलेला येथील पहिला क्रिकेट खेळाडू आहे.
## बाह्य दुवे
* 
* 
* 

वर्ग:कॅरिबियन
मार्गारेट थॅचर

**मार्गारेट हिल्डा थॅचर** (इंग्लिश: *Margaret Hilda Thatcher*), पूर्वाश्रमीच्या **मार्गारेट हिल्डा रॉबर्ट्स** (इंग्लिश: *Margaret Hilda Roberts*), (१३ ऑक्टोबर, इ.स. १९२५ - ८ एप्रिल, इ.स. २०१३) या इ.स. १९७९ ते इ.स. १९९० या काळात ब्रिटनच्या पंतप्रधान होत्या तसेच इ.स. १९७५ ते इ.स. १९९० या काळात हुजूर पक्षाच्या त्या अध्यक्षा होत्या. थॅचर या ब्रिटनच्या पहिल्या महिला पंतप्रधान होत्या. फेब्रुवारी ११ इ.स. १९७५ रोजी ब्रिटनच्या हुजूर पक्षाने संसदीय नेतेपदी त्यांची निवड केली. इ.स.च्या २० व्या शतकातील सर्वात अधिक काळ ब्रिटनचे पंतप्रधान पद भूषविणाऱ्या आणि आजवरच्या त्या एकमेव महिला पंतप्रधान  होत्या. एका रशियन पत्रकाराने त्यांना 'पोलादी महिला' म्हणून संबोधले आणि याच विशेषणाने त्या पुढे ओळखू जाऊ लागल्या. कणखर राजकीय निर्णय, बुलंद नेतृत्वक्षमता यामुळे त्या २० व्या शतकातील एक पोलादी व्यक्तिमत्त्व म्हणून ओळखल्या जातात. त्यानी अवलंबिलेली राजकीय शैली 'थॅचरिझम' या नावाने संबोधिली जाते.

## कारकीर्द
रसायनशास्त्राची पदवी असताना त्यांनी कायद्याचा अभ्यास करून बॅरिस्टरची पदवी मिळवली. इ.स. १९५९ मध्ये फिंचलेमधून खासदार म्हणून निवडून आल्या एडवर्ड हीथ यांच्या सरकारमध्ये इ.स. १९७० मध्ये त्यांची शिक्षण आणि विज्ञान राज्यमंत्री म्हणून नेमणूक झाली. इ.स. १९७५ मध्ये हीथ यांचा पराभव करून त्या पक्षाच्या अध्यक्षपदी निवडून आल्या आणि ब्रिटनच्या पहिल्या महिला विरोधी पक्षनेत्या झाल्या. इ.स. १९७९ च्या सार्वत्रिक निवडणूकांच्या विजयानंतर त्या पंतप्रधान झाल्या.

१० डाउनिंग स्ट्रीट(पंतप्रधान कार्यालय) मध्ये आल्यावर त्यांनी तातडीने काही महत्त्वाचे राजकिय आणि अर्थव्यवस्था सुव्यवस्थित करण्यासाठी ठोस कार्यक्रम लागू केले. ब्रिटनच्या ढासळत्या अर्थव्यवस्थेला कारणीभूत असणाऱ्या गोष्टिंना त्यांनी सर्वतोपरी आळा घालण्याचा प्रयत्न केला. आर्थिक विकेंद्रीकरण, सरकारी उद्योगांचे खासगीकरण, कामगार संघटनांचे खच्चीकरण या गोष्टिंच्या त्या खंद्या पुरस्कर्त्या होत्या. पंतप्रधान पद ग्रहण केल्यानंतर प्रसिद्धिच्या शिखरावर पोहोचलेल्या थॅचर यांची   ढासळत्या अर्थव्यवस्थेमुळे आणि वाढत्या बेरोजगारीमुळे लोकप्रियता कमी होऊ लागली. पण नंतर आलेल्या आर्थिक विकासाच्या लाटेमुळे आणि इ.स. १९८२ मध्ये आर्जेंटिना बरोबर  झालेल्या फॉकलंड युद्धामुळे त्या पुन्हा एकदा लोकप्रिय नेत्या झाल्या आणि इ.स. १९८३ मध्ये पुन्हा पंतप्रधानपदी विराजमान झाल्या.

इ.स. १९८७ मध्ये थॅचर तिसऱ्यांदा पंतप्रधान झाल्या. या काळात त्यांनी करप्रणालीत केलेल्या बदलांमुळे आणि युरोपियन संघराज्याबद्दल त्यांच्या मताबद्दल त्यांना टिकेला सामोरे जावे लागले. त्यांच्या सरकारमधील अनेक जण त्यांच्याविषयी नाराज होते. मायकल हेसेलटाईन यांनी थॅचर यांच्या नेतृत्वाला आव्हान देण्याला सुरुवात केल्यावर नोव्हेंबर, इ.स. १९९० मध्ये थॅचर यांनी पंतप्रधान पदाचा राजीनामा दिला. 

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:युनायटेड किंग्डमचे पंतप्रधान
वर्ग:प्रेसिडेन्शियल मेडल ऑफ फ्रीडम विजेते
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
इ.स. २३०

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* इराणचा राजा पहिल्या अरदेशरने रोमच्या आधिपत्याखाली असलेल्या मेसोपोटेमियावर आक्रमण केले.

## जन्म
## मृत्यू
* मे २३ - पोप अर्बन पहिला.

## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. २३०
वर्ग:इ.स.च्या २३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ३ ऱ्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
वॉर्नर पार्क क्रीडा संकुल

**वॉर्नर पार्क मैदान** हे वेस्ट इंडीजमधील सेंट किट्स अँड नेव्हिस देशाच्या बासेतेरे शहरातील क्रिकेटचे मैदान आहे. वॉर्नर पार्क क्रीडा संकुलाचा एक भाग असलेल्या या मैदानावर २००७ क्रिकेट विश्वचषकातील काही सामने खेळले गेले.

याला सर थॉमस वॉर्नर या इंग्लिश शोधकाचे नाव देण्यात आले आहे. थॉमर वॉर्नरने सेंट किट्स द्वीपावर पहिली इंग्लिश वसाहत निर्माण केली होती.

वर्ग:वेस्ट इंडीजमधील क्रिकेट मैदाने
वर्ग:बासेतेर
पोप अर्बन पहिला

**पोप अर्बन पहिला** (?? - २३ मे, इ.स. २३०) इ.स. २२२ ते मृत्यूपर्यंत सत्तेवर असलेला पोप होता.

अर्बन ०१
वर्ग:इ.स. २३० मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गयाना

**गयानाचे सहकारी प्रजासत्ताक** () हा दक्षिण अमेरिका खंडाच्या उत्तर किनाऱ्यावरील एक देश आहे. गयानाच्या पूर्वेला सुरिनाम, पश्चिमेला व्हेनेझुएला, दक्षिण व नैऋत्येला ब्राझिल तर उत्तरेला अटलांटिक महासागर आहे.

युरोपीय शोधक १७व्या शतकात येथे दाखल झाले व इ.स. १६१६ साली डचांनी येथे पहिली वसाहत स्थापन केली. इ.स. १८१४ मध्ये हा भाग ब्रिटिशांनी ताब्यात घेतला व १८३१ साली तीन वसाहती एकत्रित करून ब्रिटिश गयानाची निर्मिती झाली. २६ मे १९६६ रोजी गयानाला स्वातंत्र्य मिळाले.

गयाना भौगोलिक दृष्ट्या जरी दक्षिण अमेरिकेमध्ये असला तरी सांस्कृतिक दृष्ट्या तो कॅरिबियनचा भाग मानला जातो. बेटावर नसलेला तो एकमेव कॅरिबियन देश आहे तसेच इंग्लिश ही राष्ट्रभाषा असलेला एकमेव दक्षिण अमेरिकन देश आहे. जॉर्जटाउन ही गयानाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. गयाना राष्ट्रकुल परिषदेचा सदस्य आहे.

## इतिहास 
### नावाची व्युत्पत्ती 
### प्रागैतिहासिक कालखंड
## भूगोल 
### चतुःसीमा 
### राजकीय विभाग
### मोठी शहरे 
## समाजव्यवस्था 
### वस्तीविभागणी 
### धर्म
### शिक्षण 
### संस्कृती
## राजकारण 
## अर्थतंत्र
## खेळ
क्रिकेट हा गयानामधील एक लोकप्रिय खेळ असून गयाना वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा सदस्य आहे.
## बाह्य दुवे 
* 
* 
* 

वर्ग:दक्षिण अमेरिकेतील देश
वर्ग:लॅटिन अमेरिका
ब्रिक्स्टन

**ब्रिक्स्टन** हे लंडनच्या दक्षिण भागातील एक उपनगर आहे. हे लॅम्बेथ या लंडनच्या बरोचा भाग आहे. ब्रिक्सटन लंडन प्लॅनमधील ३५ पैकी एक नागरी केन्द्रात मोजले जाते.

## संदर्भ  आणि नोंदी
वर्ग:लंडन
पोप अँटेरस

**पोप ॲंटेरस** (?? - जानेवारी ३, इ.स. २३६) हा नोव्हेंबर २१, इ.स. २३५पासून मृत्यूपर्यंत पोपपदी होता.

ॲंटेरस
वर्ग:इ.स. २३६ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पोर्तो रिको

**पोर्तो रिको** हा अमेरिकेचा कॅरिबियनच्या ॲंटिल्स भागातील एक प्रांत आहे. पोर्तो रिकोचे स्वतःचे संविधान आणि स्वतःचे विधान, कार्यकारी आणि न्यायिक शाखा आहेत. युनायटेड स्टेट्सशी संपर्क नागरिकत्व, चलन आणि संरक्षण सामायिकरणाद्वारे आहे.

## संस्कृती 
### भाषा 
स्पॅनिश आणि इंग्रजी या पोर्तो रिकोच्या अधिकृत भाषा आहेत, ज्यात स्पॅनिश ही बेटाच्या सरकार आणि सार्वजनिक कामकाजाची प्रमुख भाषा आहे.

### संगीत 
पोर्टो रिकोमध्ये संगीताचे एक चैतन्यमय वातावरण आहे. पोर्टो रिकोच्या संगीताने जागतिक स्तरावर प्रशंसा मिळवली आहे. पोर्टो रिकोच्या संगीताच्या अनेक लोकप्रिय शैली आहेत. प्राथमिक ४ आहेत: साल्सा, बॉम्बा, प्लेना आणि रेगेटन.

वर्ग:अमेरिकेचे परकीय प्रांत
वर्ग:लॅटिन अमेरिका
वर्ग:कॅरिबियन
बेनगाझी

**बेनगाझी** हे लिबिया देशातील दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे.

वर्ग:लिबियामधील शहरे
त्रिपोली

**त्रिपोली** (अरबी: **طرابلس** **तराबुलुस** तसेच **طرابلس الغرب**च **तरा-बु-लुस अल-घर्ब** लिब्यातील बोलीभाषेत: **त्राब्लेस**; तुर्की: *त्राब्लुस*) ही लिबियाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.

त्रिपोलीची लोकसंख्या अंदाजे १६,९०,००० आहे. लिब्याच्या वायव्य भागातील हे शहर सहारा वाळवंटाच्या सीमेवरील छोट्या द्वीपकल्पावर वसलेले आहे. त्रिपोली शहराची स्थापना इ.स.पू. ७व्या शतकात झाल्याचा अंदाज आहे. याचे मूळ नाव *ओए* असे होते.

## संदर्भ व नोंदी 
वर्ग:लिबियामधील शहरे
वर्ग:आफ्रिकेतील देशांच्या राजधानीची शहरे
इ.स. ५९३

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
## जन्म 
* एप्रिल १७ - जोमेइ, जपानी सम्राट.

## मृत्यू 
## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. ५९३
वर्ग:इ.स.च्या ५९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. २३५

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
## जन्म
## मृत्यू
* मार्च १९ - सेव्हेरस अलेक्झांडर, रोमन सम्राट.
* ऑक्टोबर - पोप पॉंटियानस.

## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. २३५
वर्ग:इ.स.च्या २३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ३ ऱ्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
डेनिस गॅबॉर

thumb|right|डेनिस गॅबॉर
**डेनिस गॅबोर** (जून ५, इ.स. १९००:बुडापेस्ट - फेब्रुवारी ९, इ.स. १९७९:लंडन) हा हंगेरीचा भौतिकशास्त्रज्ञ व संशोधक होता.

गॅबोरने हॉलोग्राफीचा शोध लावला. यासाठी त्याला पुढे नोबेल पारितोषिक मिळाले.

गॅबॉर, डेनिस
गॅबॉर, डेनिस
गॅबॉर, डेनिस
कोन्राड आडेनाउअर

**कोन्राड आडेनाउअर** (५ जानेवारी, इ.स. १८७६ - १९ एप्रिल, इ.स. १९७६) हा दुसऱ्या महायुद्धात नाझी जर्मनीच्या पराभवानंतर निर्माण झालेल्या पश्चिम जर्मनी देशाचा पहिला चान्सेलर होता. १९४९ ते १९६३ ह्या दरम्यान चान्सेलरपदावर असणाऱ्या आडेनाउअरने महायुद्धामध्ये बेचिराख झालेल्या जर्मनीला विकास व समृद्धीच्या वाटेवर आणले. त्याने फ्रान्स, अमेरिका इत्यादी पश्चिमी देशांसोबत अत्यंत सलोख्याचे संबंध निर्माण केले व युरोप व जगात पश्चिम जर्मनीला पुन्हा एकदा मान मिळवून दिला.

वयाच्या ७३व्या वर्षी चान्सेलरपदावर निवडून आलेला आडेनाउअर त्याच्या मेहनती जीवनशैलीसाठी प्रसिद्ध होता.

## बाह्य दुवे
*व्यक्तिचित्र  

वर्ग:जर्मनीचे चान्सेलर
वर्ग:इ.स. १८७६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६७ मधील मृत्यू
जोसेफ एस्ट्राडा

**जोसेफ एस्ट्राडा** (इंग्लिश: Joseph Ejercito Estrada;  १९ एप्रिल १९३७) हा फिलिपिन्स देशाचा १३वा राष्ट्राध्यक्ष होता. राजकारणात प्रवेश करण्यापूर्वी एस्ट्राडा फिलिपिन्समधील एक लोकप्रिय सिने-अभिनेता होता व त्याने आपल्या ३३ वर्षांच्या कारकिर्दीत १००हून अधिक चित्रपटांमध्ये भूमिका केल्या आहेत. आपल्या लोकप्रियतेचा फायदा घेऊन राजकारणत शिरणारा एस्ट्राडा १९६९ ते १९८६ दरम्यान १७ वर्षे सान हुआन ह्या मनिलाच्या उपनगराचा महापौर, त्यानंतर १९८६ ते १९९२ दरम्यान राष्ट्रीय सेनेटर तर १९९२ ते १९९८ दरम्यान उप-राष्ट्राध्यक्षपदावर होता.

१९९८ साली राष्ट्राध्यक्षपदाच्या सत्तेवर आल्यानंतर केवळ २ वर्षांतच एस्ट्राडावर भ्रष्टाचाराचे आरोप होऊ लागले व जानेवारी २००१ मध्ये झालेल्या एका क्रांतीनंतर एस्ट्राडाला सत्तेवरून हाकलले गेले. २००७ साली फिलिपिन्सच्या सर्वोच्च न्यायालयाने त्याला दोषी ठरवून जन्मठेपेची शिक्षा ठोठावली परंतु तत्कालीन राष्ट्राध्यक्ष ग्लोरिया मॅकापगाल-अरोयोने त्याला माफी दिली.

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ
*

वर्ग:फिलिपिन्सचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:फिलिपिन्सचे चित्रपट अभिनेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
डिसेंबर १०

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* १९०१ - नोबेल पारितोषिकांचे प्रथमच वितरण करण्यात आले.
* १९१६ - ’संगीत स्वयंवर’ या संगीत नाटकाचा पहिला प्रयोग झाला.
* १९४८ -  संयुक्त राष्ट्रांनी मानवी हक्कांचा जागतिक जाहीरनामा संमत केला. त्याप्रीत्यर्थ हा दिवस मानवी हक्क दिन म्हणून साजरा केला जातो.
* १९९८ - अर्थशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक अर्थतज्ज्ञ प्रा.अमर्त्य सेन यांना प्रदान.
* २०१४ - भारताचे कैलाश सत्यर्थी आणि पाकिस्तानची मलाला युसुफझाई यांना संयुकतपणे नोबेल शांति पुरस्कार प्रदान करण्यात आला.

### अठरावे शतक 
### एकोणिसावे शतक
### विसावे शतक 
* १९३७ - दुसरे चीन-जपान युद्ध-नानजिंगची लढाई - लेफ्टेनंट जनरल असाका यासुहिकोच्या नेतृत्वाखाली जपानी सैन्याने नानजिंगवर हल्ला केला.

## जन्म 
* १८७० - सर जदुनाथ सरकार, इतिहासकार.औरंगजेबाचे पाच खंडात विस्तृत चरित्र लिहिणारे आंतरराष्ट्रीय कीर्तीचे इतिहासकार
* १८७८ - चक्रवर्ती राजगोपालाचारी, स्वतंत्र पक्षाचे संस्थापक.भारताचे शेवटचे गव्हर्नर जनरल, मद्रास इलाख्याचे मुख्यमंत्री, स्वातंत्र्यसेनानी, कायदेपंडित, मुत्सद्दी आणि लेखक
* १८८० - श्रीपाद कृष्ण बेलवलकर, प्राच्यविद्यापंडित,संस्कृत पंडित. अमेरिकेच्या हॉर्वर्ड विद्यापीठात भवभूतीच्या उत्तर रामचरितावर प्रबंध लिहून त्यांनी डॉक्टरेट मिळवली..
* १८९२ - व्यंकटेश बळवंत पेंढारकर, मराठी नाट्य-अभिनेते, गायक.
* १९०८ - हसमुख धीरजलाल सांकलिया, भारतातील उत्खननविषयक संशोधनाचा पाया रचणारे पुरातत्त्ववेत्ते.
* १९६० - अभिनेत्री रति अग्निहोत्री

## मृत्यू 
* १८९६ - आल्फ्रेड नोबेल, स्वीडिश संशोधक आणि नोबेल पुरस्कारांचे प्रणेते.
* १९४२ - डॉ. द्वारकानाथ कोटणीस.

* २००१ - अशोक कुमार गांगुली ऊर्फ दादामुनी, हिंदी चित्रपट अभिनेता.पद्मश्री (१९६२), दादासाहेब फाळके पुरस्कार (१९८९), ५३ वर्षांच्या प्रदीर्घ कारकिर्दीत सुमारे ४०० चित्रपटांत भूमिका केल्या

## प्रतिवार्षिक पालन 
* मानव हक्क दिन
* जागतिक प्राणी हक्क दिन. 

## बाह्य दुवे
-----
डिसेंबर ८ - डिसेंबर ९ - डिसेंबर १० - डिसेंबर ११ - डिसेंबर १२ - (डिसेंबर महिना)

वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
गो-शिराकावा

वर्ग:जपानी सम्राट
वर्ग:इ.स. ११२९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. ११९२ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स. ५३०

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
* उत्तर प्रदेशच्या देवगढ शहरातील विष्णू मंदिराची रचना.

## जन्म 
## मृत्यू 
* पोप फेलिक्स चौथा.

## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. ५३०
वर्ग:इ.स.च्या ५३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
पोप फेलिक्स चौथा

**पोप फेलिक्स चौथा** हा सहाव्या शतकातील पोप होता. हा १२ जुलै, ५२६ पासून मृत्यूपर्यंत सत्तेवर होता.

फेलिक्स ०४
वर्ग:इ.स. ५३० मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जोर्ज पाँपिदु

**जोर्ज पॉंपिदु** (फ्रेंच: Georges Pompidou; जुलै ५, इ.स. १९११ - एप्रिल २, इ.स. १९७४) हा  इ.स. १९६२ ते १९६८ दरम्यान फ्रान्स देशाचा पंतप्रधान तर त्यानंतर १९६९ ते १९७४ दरम्यान फ्रान्सचा राष्ट्राध्यक्ष होता. 
 

## बाह्य दुवे 
वर्ग:फ्रान्सचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:फ्रान्सचे पंतप्रधान
वर्ग:इ.स. १९११ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७४ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पोप जॉन दुसरा

**पोप जॉन दुसरा** (?? - ८ मे, ५३५:रोम, इटली) हा सहाव्या शतकातील पोप होता. हा २ जानेवारी, ५३३ पासून मृत्यूपर्यंत पोपपदावर होता.

जॉन ०२
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. ५३५ मधील मृत्यू
वर्ग:इटालियन पोप
कॉलिन काउड्री

काउड्री, कॉलिन
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९३२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००० मधील मृत्यू
नैरोबी

**नैरोबी** (Nairobi) ही पूर्व आफ्रिकेच्या केन्या देशाची राजधानी व सगळ्यात मोठे शहर आहे. नैरोबी हे नाव मासाई भाषेतील एंकारे न्यिरोबी (गार पाण्याचे ठिकाण) या शब्दांवरून आले आहे.नैरोबीला उन्हातील हिरवे शहरही म्हणतात. नैरोबी शहर केन्याच्या दक्षिण भागात नैरोबी नदीच्या काठावर वसले आहे. २००९ साली येथील लोकसंख्या सुमारे ३३.७५ लाख होती. सध्या नैरोबी हे आफ्रिका खंडामधील १४व्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे.

नैरोबीची स्थापना ब्रिटिशांनी इ.स. १८९९ मध्ये मोम्बासा ते युगांडा दरम्यानच्या रेल्वे मार्गावरील एक वखार म्हणून केली होती. नैरोबी शहर झपाट्याने वाढले व इ.स. १९०७ साली ब्रिटिश पूर्व आफ्रिका संस्थानाचे राजधानीचे शहर बनले. इ.स. १९५३ साली केन्याला स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर नैरोबी केन्याची राजधानी बनली.

आफ्रिकेमधील राजकीय व आर्थिक दृष्ट्या सर्वात महत्त्वाच्या शहरांपैकी एक असलेल्या नैरोबीमध्ये संयुक्त राष्ट्रांच्या चार प्रमुख कार्यालयांपैकी एक कार्यालय स्थित आहे (इतर तीन कार्यालये न्यू यॉर्क शहर, जिनिव्हा व व्हियेना येथे आहेत). तसेच संयुक्त राष्ट्रे पर्यावरण कार्यक्रमाचे मुख्यालय देखील नैरोबीमध्येच आहे.

केन्या एअरवेजचा मुख्य वाहतूकतळ असलेला जोमो केन्याटा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ येथेच स्थित आहे.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 

*


वर्ग:केन्यामधील शहरे
वर्ग:आफ्रिकेतील देशांच्या राजधानीची शहरे
सरदार वल्लभभाई पटेल स्टेडियम

अहमदाबादच्या नवरंगपुरा भागातील *सरदार वल्लभभाई पटेल स्टेडियम* हे भारतातील कसोटी क्रिकेटचे एक महत्त्वाचे मैदान आहे. १९६० मध्ये बांधल्या गेलेल्या या स्टेडियममध्ये पहिला कसोटी सामना इ.स. १९८१ मध्ये भारत आणि इंग्लंड संघांमध्ये खेळवण्यात आला.

वर्ग:भारतातील क्रिकेट मैदाने
वर्ग:अहमदाबाद
अरुण जेटली स्टेडियम

भारतातील नवी दिल्लीच्या बहादूर शाह झाफर मार्ग येथे **अरुण जेटली क्रिकेट मैदान** (पुर्वीचे **फिरोजशहा कोटला मैदान**) वसलेले आहे. मैदानाची स्थापन १८८३ मध्ये झाली कोलकाता येथील इडन गार्डन्स नंतर, सध्या चालू स्थितीतील ते भारतातील दुसरे मैदान आहे. २०१६ पर्यंत, शेवटची कसोटी सामन्यांमध्ये २८ वर्षे आणि एकदिवसीय सामन्यांमध्ये १० वर्षे या मैदानावर भारतीय क्रिकेट संघ अजिंक्य राहिला आहे. अनिल कुंबळेचे पाकिस्तानविरुद्ध एका कसोटी डावातील १० बळी, सुनील गावसकरला मागे टाकून ३५ शतकांसह सचिन तेंडुलकरचा सर्वाधिक कसोटी शतके करण्याचा विक्रम आणि त्या आधी डॉन ब्रॅडमनचा सर्वाधिक २९ कसोटी शतकांच्या विक्रमाशी गावसकरने केलेली बरोबरी अशा उल्लेखनीय घटनांमुळे हे मैदान लक्षात राहते.

## इतिहास 
भारत आणि वेस्ट इंडीज दरम्यान १० नोव्हेंबर १९४८ रोजी झालेला कसोटी सामना, हा ह्या मैदानावरचा पहिला कसोटी सामना होता. मैदानाचे मालकी आणि व्यवस्थापकिय हक्क डीडीसीए (दिल्ली जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन) कडे आहेत. १९५२ मध्ये पाकिस्तानविरुद्ध खेळताना हेमू अधिकारी आणि गुलाम अहमद यांनी दहाव्या गड्यासाठी १०९ धावांची भागीदारीचा ह्या मैदानातील विक्रम आजपर्यंत अबाधित आहे. १९६५ मध्ये, श्रीनिवास वेंकटराघवनने त्याच्या पदार्पणातील मालिकेमध्ये न्यू झीलंडच्या फलंदाजीला खिंडार पाडताना ७२ धावांत ८ आणि ८० धावांत ४ गडी बाद केले होते. १९६९-७० मध्ये, बिशनसिंग बेदी आणि एरापल्ली प्रसन्ना ह्या फिरकी जोडीने १८ बळी घेऊन ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध संघाला ७ गड्यांनी सुप्रसिद्ध विजय विजय मिळवून देण्यात मोलाचा वाटा उचलला.
१९८१ मध्ये, जेफ्री बॉयकॉटने गॅरी सोबर्सचा सर्वाधिक कसोटी धावांचा विक्रम मोडला. १९८-८४ मध्ये सुनील गावसकरने त्याचे २९वे शतक ठोकून डॉन ब्रॅडमनचा सर्वाधिक काळासाठी अबाधित असलेला सर्वात जास्त कसोटी शतकांच्या विक्रमाशी बरोबरी केली. १९९९-२००० मध्ये, पाकिस्तान विरुद्ध कसोटीच्या चवथ्या डावात ७४ धावांत १० बळी घेऊन एका डावात १० बळी घेणारा अनिल कुंबळे हा जिम लेकर नंतर दुसरा गोलंदाज ठरला. २००५-०६ मध्ये ह्याच मैदानावर सचिन तेंडुलकरने गावस्करचा सर्वाधिक ३५ कसोटी शतकांचा विक्रम मोडला. २००८ पासून सदर मैदान हे भारतीय प्रीमियर लीगचा संघ दिल्ली डेरडेव्हिल्सचे होम ग्राऊंड आहे.
* सर्वात निचांकी सांघिक धावसंख्या: भारत ७५ वि वेस्ट इंडीज, २५ नोव्हेंबर १९८७
* सर्वाधिक धावा: सचिन तेंडुलकर (७५९ धावा)
* सर्वोच्च वैयक्तिक धावसंख्या: बर्ट सुटक्लिफ २३०* वि भारत, १६ डिसेंबर १९५५
* सर्वात यशस्वी गोलंदाज: अनिल कुंबळे (५८ बळी)
### एकदिवसीय क्रिकेट 
* सर्वाधिक सांघिक धावसंख्या: वेस्ट इंडीज ३३०/८घो वि नेदरलँड्स, २८ फेब्रुवारी २०११
* सर्वात निचांकी सांघिक धावसंख्या: नेदरलँड्स ११५ वि वेस्ट इंडीज, २८ फेब्रुवारी २०११:

### एकदिवसीय 
आजवर मैदानावर झालेल्या एकदिवसीय सामन्यांची यादी खालीलप्रमाणे:

### टी२० 
आजवर मैदानावर झालेल्या आंतरराष्ट्रीय टी२० सामन्यांची यादी खालीलप्रमाणे:

## संदर्भ आणि नोंदी 
* फिरोज शाह कोटला मैदान दिल्ली सरकार

## बाह्यदुवे 
* फिरोज शाह कोटला मैदान रचना 
* द हिंदू मधील मैदानाबद्दलचे सदर 
* मैदानासंबंधीत क्रिकइन्फोवरील आकडेवारी

वर्ग:भारतातील क्रिकेट मैदाने
वर्ग:दिल्ली
वर्ग:भारतीय प्रीमियर लीग मैदाने
बॉम्बे जिमखाना

300px|thumb|right|बॉम्बे जिमखाना

वर्ग:मुंबई
वर्ग:महाराष्ट्रातील क्रिकेट मैदाने
वर्ग:फक्त चित्र असलेली पाने
अयुब खान

**मुहम्मद अयुब खान** (; बंगाली: মুহাম্মদ আইয়ুব খান; १४ मे १९०७&nbsp;–१९ एप्रिल १९७४) हा पाकिस्तान देशाचा पहिला लष्करी हुकुमशहा व दुसरा राष्ट्राध्यक्ष होता. तो १९५८ सालच्या लष्करी बंडादरम्यान सत्तेवर आला व १९६९ पर्यंत राष्ट्राध्यक्षपदावर होता.

## बाह्य दुवे
*व्यक्तिचित्र 

वर्ग:पाकिस्तानचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:पाकिस्तानचे पंतप्रधान
वर्ग:हुकूमशाह
पोप अलेक्झांडर दुसरा

**पोप अलेक्झांडर दुसरा** (?? - एप्रिल २१, इ.स. १०७३) हा १०६१ ते १०७३ दरम्यान पोपपदी होता.

याचे मूळ नाव *ॲन्सेल्मो दा बॅजियो* होते.

अलेक्झांडर ०२
वर्ग:इ.स. १०७३ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जॉफ्री बॉयकॉट

बॉयकॉट,ज्यॉफ्री
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हॅरल्ड विल्सन

**जेम्स हॅरल्ड विल्सन, रीव्हॉलचा बॅरन विल्सन** (इंग्लिश: *James Harold Wilson, Baron Wilson of Rievaulx*; ११ मार्च १९१६ - २४ मे १९९५) हा एक ब्रिटिश राजकारणी व दोन वेळा युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान होता.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:युनायटेड किंग्डमचे पंतप्रधान
पोप जॉन पॉल दुसरा

**पोप जॉन पॉल दुसरा** (मे १८, इ.स. १९२०:वादोवीत्से, पोलंड - एप्रिल २, इ.स. २००५:व्हॅटिकन सिटी) हा अलीकडील पोप होता.

हा ऑक्टोबर १६, इ.स. १९७८ ते मृत्यू पर्यंत पोपपदावर होता. इतर सगळ्या पोपांपेक्षा हा पोप पायस नवव्यानंतर सगळ्यात जास्त काळ पोपपदावर राहिला. आत्तापर्यंतचा हा एकमेव स्लाव्ह वंशीय पोप आहे तसेच हा इ.स. १५२२नंतरचा पहिला बिगर-इटालियन पोप होता.

याचे मूळ नाव *कॅरोल वॉयतिला* असे होते.

## संदर्भ आणि नोंदी 
जॉन पॉल ०२
जॉन पॉल ०२
वर्ग:इ.स. १९२० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००५ मधील मृत्यू
वर्ग:प्रेसिडेन्शियल मेडल ऑफ फ्रीडम विजेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ऑस्ट्रिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ

**ऑस्ट्रिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ** () हा पुरुषांचा संघ आहे जो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये ऑस्ट्रिया प्रजासत्ताकचे प्रतिनिधित्व करतो.

## इतिहास
## क्रिकेट संघटन 
## महत्त्वाच्या स्पर्धा
## माहिती
## बाह्य दुवे
क्रिकेट संघटना
वर्ग:रिकामी पाने
एस्टोनिया राष्ट्रीय क्रिकेट संघ

**एस्टोनिया क्रिकेट** एस्टोनिया देशातील क्रिकेटच्या खेळाचे नियमन करणारी संस्था आहे. ही संस्था आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समितीची ॲफिलियेट सदस्य आहे.

## इतिहास
## क्रिकेट संघटन 
## महत्त्वाच्या स्पर्धा
## माहिती
## बाह्य दुवे
संघ
वर्ग:राष्ट्रीय क्रिकेट संघ
आइसलँड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ

## इतिहास
## क्रिकेट संघटन 
## महत्त्वाच्या स्पर्धा
## माहिती
## बाह्य दुवे 
क्रिकेट संघटना
वर्ग:रिकामी पाने
क्रिकेट
तुर्की राष्ट्रीय क्रिकेट संघ

**तुर्कीचा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ** हा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये तुर्कीचे प्रतिनिधित्व करणारा संघ आहे.

## इतिहास 
## क्रिकेट संघटन 
## महत्त्वाच्या स्पर्धा 
## माहिती
## बाह्य दुवे 
संघटना
वर्ग:रिकामी पाने
के.डी. सिंह बाबू स्टेडियम (लखनौ)

लखनौचे **के.डी. सिंग बाबू स्टेडियम**, हे पूर्वी सेंट्रल स्पोर्ट्‌स स्टेडियम म्हणून ओळखले जात असे. ह्या स्टेडियमला लोकप्रिय भारतीय हॉकी खेळाडू के.डी. सिंग ह्याचे नाव देण्यात आले आहे.

सदर मैदान १९५७ साली तयार झाले. लखनौ शहराच्या मध्यभागी वर्दळीच्या हजरतगंजनजीक हे मैदान वसलेले आहे. मैदानाची आसनक्षमता २५,००० इतकी असून दिवस-रात्र सामन्यांसाठी लागणारी प्रकाशदिव्यांची सोय ह्या मैदानावर नाही. हे मैदान उत्तर प्रदेश क्रिकेट संघाचे होम ग्राउंड आहे. मैदानावर स्थानिक सामने नियमितपणे होतात. ह्या मैदानावर अनेक राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय हॉकी सामने खेळवले गेले आहेत, त्याशिवाय सदर मैदान स्थानिक आणि काही आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामन्यांसाठीसुद्धा वापरले गेले आहे. ह्या मैदानावर असोसिएशन फुटबॉल सामने खेळवले जातात.

## सोयी
के.डी. सिंग बाबू मैदान हे लखनौचे मुख्य क्रीडा केंद्र आहे, ह्या केंद्रावर खालील सुविधा उपलब्ध आहेत:
* जलतरण संकुल

## नोंदी
### क्रिकेट
के.डी. सिंग बाबू मैदानावर पुढील आंतरराष्ट्रीय सामने खेळवले गेले :
* १९८९ मध्ये, एमआरएफ वर्ल्ड सिरिज (नेहरु चषक) स्पर्धा. पाकिस्तानने श्रीलंकेचा सहा धावांनी पराभव केला. इम्रान खान सामनावीर होता. हा ह्या मैदानावर खेळवला गेलेला एकमेव एकदिवसीय सामना होता. 
* १९९३/९४ च्या मोसमात, श्रीलंकेच्या भारतीय दौऱ्यावरील पहिला कसोटी सामना भारताने एक डाव आणि ११९ धावांनी जिंकला. ह्या मैदानावर पुरुष राष्ट्रीय क्रिकेट संघाने खेळलेला हा शेवटचा आंतरराष्ट्रीय सामना होता. भारताने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षण स्वीकारले. नयन मोंगियाने कसोटी पदार्पण केले आणि सामनावीर म्हणून अनिल कुंबळेला घोषित करण्यात आले. ५-दिवसीय कसोटी असूनही सामन्याचा ४था दिवस (२१ जानेवारी १९९४) विश्रांती घेतली गेली 
* महिला क्रिकेटमध्ये, मैदानावर भारत, ऑस्ट्रेलिया, वेस्ट इंडीज आणि न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचे कसोटी सामने झाले आहेत. पहिला महिला कसोटी सामना २१ नोव्हेंबर (वर्ष?) रोजी सुरू झाला आणि शेवटचा कसोटी सामना १४ जानेवारी २००२ रोजी संपला.
* महिला क्रिकेटमध्ये, मैदानावर भारत, इंग्लंड, ऑस्ट्रेलिया, नेदरलँड्स आणि वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचे एकदिवसीय सामने झाले आहेत. पहिला सामना ५ डिसेंबर १००५ (??) तर शेवटचा सामना १ डिसेंबर २००५ रोजी खेळवला गेला.

### विक्रम आणि आकडेवारी
महिला क्रिकेटमध्ये, ह्या मैदानावर भारताविरुद्ध पहिली कसोटी खेळत असताना पहिल्या दिवशी इंग्लंड महिला क्रिकेट संघाच्या सलामीवीर कॅरोलिन ॲट्किन्स आणि ॲरन ब्रिंडल यांनी इंग्लंडतर्फे सलामीच्या भागीदारीचा विश्वविक्रम मोडीत काढत १५० धावांची भागीदारी केली.

मैदानावर उभारली गेलेली सर्वात मोठी धावसंख्या सर्वबाद ५११ भारताने केली होती. भारताच्या सचिन तेंडुलकरने येथे सर्वात जास्त १४२ धावा केल्या आहेत तर ह्या मैदानावर सर्वात जास्त ५ बळी घेण्याचा विक्रम श्रीलंकेच्या मुथिया मुरलीधरनच्या नावे आहे.

एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये ह्या मैदानावर पाकिस्तानने सर्वात जास्त २१९/६ धावा केल्या आहेत. सर्वाधिक धावांचा विक्रम पाकिस्तानी खेळाडू इम्रान खानच्या नावे आहे (८४ धावा). तर पाकिस्तानच्याच वसिम अक्रम, अब्दुल कादिर आणि अक्रम रझा ह्यांनी प्रत्येकी २ बळी घेतले आहेत.

## संदर्भ आणि नोंदी

वर्ग:भारतातील क्रिकेट मैदाने
वर्ग:लखनौ
चीन राष्ट्रीय क्रिकेट संघ

**चीनचा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ** हा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये चीनचे प्रतिनिधित्व करणारा संघ आहे.

## इतिहास
1858 ते 1948 दरम्यान शांघाय क्रिकेट क्लब  चीनमधील सर्वांत मोठा क्लब होता. मात्र, राष्ट्रीय संघाकडून या क्लबला मान्यता नव्हती.

आशिया क्रिकेट परिषदेच्या मान्यतेने सप्टेंबर 2005 पासून चीन क्रिकेट संघटनेने आठ प्रशिक्षण शिबिरे, पंच शिबिरे घेतली. चीनमधील नऊ शहरांमध्ये हा खेळ खेळला जाऊ लागला. यात बीजिंग, शांघाय, शेनयांग, दलियन, ग्वांगझू, शेंझेन, चॉंगकिंग, टियाजिन, जिनान या शहरांचा समावेश आहे. सुमारे दीडशेपेक्षा अधिक शाळांमध्ये क्रिकेटचा समावेश करण्यात आला.

## क्रिकेट संघटन 
चीन क्रिकेट संघटनेचे ध्येय 

2006 मध्ये चीन क्रिकेट संघटनेने चार ध्येय निश्चित केले होते.

ते असे ः

2009 : देशभरातून 720 संघ तयार करणे

2015 : वीस हजार खेळाडू आणि दोन हजार प्रशिक्षक निर्माण करणे

2019 : विश्वकरंडक स्पर्धेसाठी पात्र ठरणे

2020 : कसोटी क्रिकेटचा दर्जा मिळविणे.

## महत्त्वाच्या स्पर्धा
## माहिती
## संदर्भ
क्रिकेट संघटना
वर्ग:रिकामी पाने
कोस्टा रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ

**कोस्टा रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ** आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये कोस्टा रिकाचे प्रतिनिधित्व करतो.

## इतिहास
## क्रिकेट संघटन 
## महत्त्वाच्या स्पर्धा
## माहिती
## बाह्य दुवे
क्रिकेट संघ
वर्ग:राष्ट्रीय क्रिकेट संघ
भाभा अणुसंशोधन केंद्र

**भाभा अणुसंशोधन केंद्र** हे भारतातील आद्य अणुसंशोधन केंद्र आहे. ते  डॉ. होमी भाभा यांनी इ.स. १९५४ मध्ये सुरू केले.

भाभा अणु संशोधन केंद्र (बीएआरसी) ही भारताची प्रमुख अणु संशोधन संस्था आहे, ज्याचे मुख्यालय ट्रॉम्बे, मुंबई, महाराष्ट्र येथे आहे.  बीएआरसी हे बहु-शिस्तीचे संशोधन केंद्र आहे ज्यामध्ये अणू विज्ञान, अभियांत्रिकी आणि संबंधित क्षेत्राच्या संपूर्ण स्पेक्ट्रमचा समावेश असलेल्या प्रगत संशोधन आणि विकासासाठी विस्तृत पायाभूत सुविधा उपलब्ध आहे.
 बीएआरसीचा मुख्य आदेश मुख्यत: वीज निर्मितीसाठी अणुऊर्जाचा शांततापूर्ण उपयोग करणे आहे.  ते अणुऊर्जा निर्मितीच्या सर्व बाबींचे व्यवस्थापन करतो, रिएक्टर्सच्या सैद्धांतिक डिझाइनपासून ते संगणकीकृत मॉडेलिंग आणि सिम्युलेशन, जोखीम विश्लेषण, नवीन अणुभट्टी इंधन सामग्रीचे विकास आणि चाचणी इ. इ. आण्विक कचऱ्याच्या खर्च केलेल्या इंधन प्रक्रियेवर आणि सुरक्षित विल्हेवाट लावण्यावरही संशोधन करते.  त्याचे इतर संशोधन केंद्र म्हणजे उद्योग, औषध, शेती इ. मधील समस्थानिकांसाठी अनुप्रयोग आहेत. बीएआरसी देशभरात अनेक संशोधन अणुभट्ट्या चालविते. [२]
 भारत सरकारने January जानेवारी १ 4 .4 रोजी होमी जे.भाभा यांच्यासमवेत अणु उर्जा स्थापना, ट्रॉम्बे (एईईटी)ची स्थापना केली. अणुऊर्जा आयोगाच्या अंतर्गत अणुभट्ट्या व तंत्रज्ञानासाठी केलेल्या सर्व संशोधन व विकासाचे कार्य एकत्रित करण्यासाठी याची स्थापना केली गेली.  अणुभट्टी डिझाइनिंग आणि विकास, इन्स्ट्रुमेंटेशन, धातुशास्त्र आणि भौतिक विज्ञान इत्यादी क्षेत्रात गुंतलेले सर्व वैज्ञानिक आणि अभियंते टाटा इन्स्टिट्यूट ऑफ फंडामेंटल रिसर्च (टीआयएफआर) कडून एईईटी येथे हस्तांतरित करण्यात आले आणि टीआयएफआरने त्यांचे मूळ लक्ष कायम ठेवले.  विज्ञानातील मूलभूत संशोधनासाठी.  १ 66 in66 मध्ये होमी जहांगीर भाभा यांच्या निधनानंतर, ज्यांना "भारतीय अण्वस्त्र कार्यक्रमाचे जनक" देखील म्हणले जाते, या केंद्राचे नाव २२ जानेवारी १ 67 on67 रोजी भाभा अणु संशोधन केंद्र असे ठेवले गेले. [१]
 बीएआरसी आणि त्याच्याशी संबंधित वीज निर्मिती केंद्रातील प्रथम अणुभट्टी पश्चिमेकडून आयात केली गेली.  तारापूर अणु उर्जा केंद्रात स्थापित केलेले पहिले पावर रिएक्टर अमेरिकेचे होते.

## हे सुद्धा पहा
* अणुभट्टी
* आण्विक कचरा

वर्ग:भारतीय संशोधन संस्था
वर्ग:अणुसंशोधन केंद्रे
वर्ग:मुंबई
क्रिकेट यष्टी

**क्रिकेट यष्टी** क्रिकेटच्या खेळात खेळपट्टीच्या दोन्ही टोकांच्या बाजूस उभ्या केलेल्या तीन लाकडी काठ्या असतात. गोलंदाजाचे उद्दिष्ट चेंडूने यष्टी हलवण्याचे किंवा पाडण्याचे असते.

left|300px
thumb|300px|क्रिकेट यष्टी
thumb|300px|क्रिकेट यष्टी

वर्ग:क्रिकेट
त्रिफळाचीत

क्रिकेटच्या खेळात गोलंदाजाने टाकलेला चेंडू यष्टीला लागून त्यावरील बेल्स खाली पडल्या तर फलंदाज **त्रिफळाचीत** झाल्याचे नोंदले जाते.

नोबॉल वर त्रिफळाचीत झाला तरी फलंदाज नाबाद राहतो.

वर्ग:क्रिकेट
पायचीत

**पायचीत** होणे हा क्रिकेटच्या खेळातील फलंदाज बाद होण्याचा प्रकार आहे.

फलंदाज पायचीत ठरण्यासाठी पंच खालील नियम वापरतात.

१. चेंडूचा *टप्पा लेग-स्टम्पच्या बाहेर* पडला होता का?

हो - फलंदाज **नाबाद**.

नाही - पुढील नियम पहा.

२. चेंडूचा *आघात आधी पायाला झाला की बॅटला*?

बॅट - फलंदाज **नाबाद**.

पाय - पुढील नियम पहा.

३. चेंडूचा *आघात* फलंदाज व गोलंदाजाकडील *यष्टींच्या मध्ये* झाला?

नाही (ऑफ स्टम्पच्या बाहेर).
:फलंदाजाने आपल्या बॅटने चेंडू मारण्याचा प्रयत्न केला होता?
:हो - फलंदाज **नाबाद**.
:नाही - नियम ४ पहा.

हो - नियम ४ पहा.

४. **पंचाच्या मते** जर पायाला न लागता *चेंडू* पुढे गेला असता तर तो *यष्टीला लागला असता*?

हो - फलंदाज **बाद**.
नाही - फलंदाज **नाबाद**.

वर्ग:क्रिकेट
धावचीत

**धावचीत** होणे हा क्रिकेटच्या खेळातील फलंदाज बाद होण्याचा एक प्रकार आहे.

वर्ग:क्रिकेट
क्रिकेट सीमा

मधील वॉलेंडबीन येथील एक क्रिकेट ओव्हल, ज्यावर पांढऱ्या रंगाचे कुंपण आहे, पारंपारिकपणे जे सीमा म्हणून वापरले जाते.]]
क्रिकेटमध्ये, **Boundry** (**सीमारेषा**) म्हणजे खेळण्याच्या मैदानाची परिमिती. साधारणपणे इंग्रजीमधील Boundry (बाउंड्री) हा शब्द स्कोअरिंग शॉटसाठी देखील वापरला जातो दिला जातो जेव्हा चेंडू त्या परिमितीवर म्हणजेच सीमारेषेवर किंवा त्यापलीकडे मारला जातो, ज्यामुळे फलंदाजी करणाऱ्या संघाला साधारणपणे चार किंवा सहा धावा मिळतात.

थोडक्यात, जर चेंडू फलंदाजाने मारला आणि सीमारेषेवर घरंगळत जाऊन किंवा उसळी मारून सीमारेषेपलीकडे गेला (किंवा फक्त त्याला स्पर्श केला) तर त्याला "चौकार" असे म्हणतात आणि चार धावा होतात, तर जर तो जमिनीला स्पर्श न करता सीमारेषेवरून उडून (किंवा सीमारेषेला स्पर्श करून) पलीकडे गेला, तर त्याला "षटकार" म्हणतात आणि सहा धावा होतात. प्रत्येक संभाव्य परिस्थितीला व्यापणारे नियम आहेत, ज्यामध्ये क्षेत्ररक्षक त्याच्या हाताने किंवा शरीराच्या इतर भागाने चेंडू पकडतो किंवा मारतो तेव्हा तो सीमारेषेच्या पलीकडे हवेत असतो तेव्हा सामान्यतः आढळणारा नियम समाविष्ट आहे.

## धावा काढणे
### चौकार
जर चेंडू मैदानाच्या सीमेला स्पर्श करण्यापूर्वी किंवा सीमेपलीकडे जाण्यापूर्वी जमिनीवर पडला किंवा घरंगळत गेला तर चार धावा होतात. जर तो मैदानाच्या सीमेला स्पर्श करत नसेल, तर त्याने त्यापलीकडील जमिनीला स्पर्श केला पाहिजे. उदाहरणार्थ, जर एखाद्या फलंदाजाने चेंडू टोलवला आणि सीमारेषेआधी त्याचा टप्पा पडून, त्याने सीमारेषेपलीकडे उड्डाण केले, तर तो क्षेत्ररक्षक चेंडूला तोपर्यंत खेळाच्या क्षेत्रात परत आणू शकतो जोपर्यंत त्या क्षेत्ररक्षकाच्या शरीराचा कोणताही भाग सीमारेषेबाहेर जमिनीला स्पर्श करत नाही.

जर क्षेत्ररक्षकाने चेंडू पकडून फेकल्यानंतर इतर कोणताही क्षेत्ररक्षक तो सीमेपलीकडे जाण्याआधी पकडू शकला नाही तर अशावेळी फलंदाजी संघाला, चार धावा ओव्हरथ्रो म्हणून मिळतात जातात. या प्रकरणात, चेंडू मारणाऱ्या फलंदाजाला तोपर्यंत जितक्या धावा केल्या असतील त्या अधिक चार अतिरिक्त धावा मिळतात आणि तो चौकार म्हणून गणला जातो. जर चेंडू बॅटवरून किंवा बॅट धरलेल्या हातातून गेला नसेल, तर त्या धावा 'अतिरिक्त' म्हणून वर्गीकृत केल्या जातात आणि त्या संघाच्या धावसंख्येमध्ये जोडल्या जातात परंतु कोणत्याही फलंदाजाच्या वैयक्तिक धावांमध्ये जोडल्या जात नाहीत.

चेंडूला बाह्यमैदानापर्यंत टोलावून आणि यष्ट्यांदरम्यान धावूनही चार धावा (किंवा त्याहून अधिक) काढता येतात. अशा प्रकारे काढलेल्या चार धावांना "ऑल रन फोर" असे संबोधले जाते आणि ते चौकार म्हणून गणले जात नाही.

### षट्कार
जर सीमा ओलांडण्यापूर्वी चेंडूचा मैदानावर टप्पा पडला नाही आणि त्याने सीमारेषेला किंवा त्याच्या पलीकडील जमिनीला स्पर्श केला तर सहा धावा मोजल्या जातात.

१९१० पूर्वी, मैदानाबाहेर टोलवलेल्या फटक्यासाठीच सहा धावा दिल्या जात होत्या, ऑस्ट्रेलियामध्ये सीमारेषा पार केल्यास पाच धावा देण्याची प्रथा होती.

वर्ग:क्रिकेट
हेल्मुट श्मिट

**हेल्मुट हाइनरिक वाल्डेमार श्मिट** (; २३ डिसेंबर, इ.स. १९१८ - ) हा १९७४ ते १९८२ ह्या काळादरम्यान पश्चिम जर्मनीचा चान्सेलर होता. चान्सेलर होण्याआधी हा पश्चिम जर्मनीचा संरक्षणमंत्री आणि अर्थमंत्री होता. 

## बाह्य दुवे
*व्यक्तिचित्र 

वर्ग:जर्मनीचे चान्सेलर
वर्ग:इ.स. १९१८ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अकिहितो

thumb|right|अकिहितो

**अकिहितो** ( २३ डिसेंबर १९३३) - सध्याचा राजा आणि जपानी राज्यांच्या वंशातील १२५ वा राजा आहे. ते सम्राट शोवा (हिरोहिटो) आणि महाराणी कोजून (नागाको) यांचे पाचवे पुत्र आहेत. त्यांचा राज्याभिषे़क १९८९मध्ये झाला आणि ते आता २० वे सर्वाधिक राज्य करणारे राजे ठरले आहेत (१९८९ ते २०१९).

## नाव 
जपानमधे राज्यकर्ता हा कधीही त्याला दिलेल्या नावाने संबोधिला गेला नाही. अकिहितोला " इम्पीरियल राजासाहेब महाराजा" असे संबोधिले गेले, ज्याचे लघुरूप करून " इम्पीरियल राजासाहेब" झाले. लिखाणामधे, सम्राटाला औपचारिक रूपात "हे राज सम्राट" म्हणून निर्देशित केले जाते. अकिहितो ह्यांच्या शासन काळाला "हायसी" हे नाव दिले गेले, आणि तेथील पद्धतीप्रमाणे, त्याला मरणोपरान्त "हायसी सम्राट" असे संबोधिले जाईल.

## विवाह व मुले 
अविशिष्ट लेख

## औपचारिक कार्य 
## बक्षिसे 
## पुर्वज 
## संदर्भ 
## हे सुद्धा पहा 
## बाह्य दुवे 
वर्ग:जपानी सम्राट
वर्ग:इ.स. १९३३ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
एप्रिल २९

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
### अठरावे शतक 
### एकोणिसावे शतक
### विसावे शतक 
* १९३३: प्रभात कंपनीचा सिंहगड हा चित्रपट प्रदर्शित झाला.
* १९४५: दुसरे महायुद्ध इटलीतील जर्मन सैन्याने दोस्त राष्ट्रांपुढे बिनशर्त शरणागती पत्करली.
* १९८६: लॉस एंजेल्स सेंट्रल लायब्ररीतील आग लागल्यामुळे सुमारे ४,००,००० पुस्तक नष्ट झाले.
* १९९१: बांगलादेशच्या दक्षिण भागातील चितगाव जिल्ह्यातील भीषण चक्रीवादळाने सुमारे १,३८,०००लोकांचा बळी घेतला तर सुमारे कोटी लोक बेघर झाले.
* १९९२ : लॉस ॲंजेलेस येथे कृष्णवर्णीय रॉडनी किंगला मरहाण करताना सापडलेल्या चार श्वेतवर्णीय पोलिसांची खटल्याअंती निर्दोष सुटका; शहरात वांशिक दंगली सुरू; पुढे सहा दिवस दंगली चालू; सुमारे ५५ मृत व २,३०० जखमी.
* १९९३ : 'सर्न'ने वर्ल्ड वाईड वेब हा प्रोटोकॉल विनामूल्य उपलब्ध करून देण्याचे जाहीर केले.
* १९९७ : रासायनिक शस्त्रास्त्रांवर बंदी घालण्याचा जागतिक करार लागू झाला.

### एकविसावे शतक
## जन्म 
* १७४५ - ऑलिव्हर एल्सवर्थ, अमेरिकेचे तिसरा सरन्यायाधीश.
* १८४८ - राजा रविवर्मा, भारतीय चित्रकार.
* १८६७ - डॉ. शंकर आबाजी भिसे, भारतीय वैज्ञानिक.
* १९०१ - मिचेनोमिया हिरोहितो, दुसऱ्या महायुद्धाच्या आधी व नंतरच्या काळातील  जपानी सम्राट.
* १९१९ - अल्लारखा, भारतीय तबलावादक.
* १९२५ - जॉन कॉम्पटन, सेंट लुशियाचा पंतप्रधान.
* १९३३ - मार्क आयस्केन्स, बेल्जियमचा पंतप्रधान.
* १९३६ - झुबिन मेहता, भारतीय संगीतकार.
* १९६६ - फिल टफनेल, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* १९७० - आंद्रे अगासी, अमेरिकन टेनिस खेळाडू.
* १९७० - उमा थर्मन, अमेरिकन चित्रपटअभिनेत्री.
* १९७९ - आशिष नेहरा, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.

## मृत्यू 
* १९४५ - हाइनरिश हिमलर, जर्मन नाझी अधिकारी.
* १९६० - पं. बालकृष्ण शर्मा, हिंदी कवी.
* १९८० - श्रीकृष्ण के. क्षीरसागर, मराठी लेखक आणि समीक्षक.
* १९८० - सर आल्फ्रेड हिचकॉक, इंग्लिश चित्रपट दिग्दर्शक.
* १९९९ - मोहन गोखले, भारतीय अभिनेता.
* २००६ - जे.के. गालब्रेथ, कॅनेडियन-अमेरिकन अर्थशास्त्रज्ञ.
* २०२० - इरफान खान, भारतीय अभिनेता

## प्रतिवार्षिक पालन 
* आंतरराष्ट्रीय नृत्य दिन
* वर्ल्ड वाइल्डलाइफ फंड वर्धापनदिन

## बाह्य दुवे 
एप्रिल २७ - एप्रिल २८ - **एप्रिल २९** - एप्रिल ३० - मे १ - (एप्रिल महिना)
सेक्टर १६ स्टेडियम

**सेक्टर १६ मैदान** () हे भारतातील चंदिगढ स्थित एक  क्रिकेट मैदान आहे.

ह्या मैदानावर पहिला एकदिवसीय सामना जानेवारी १९८५ मध्ये आणि एकमेव कसोटी सामना १९९० साली खेळवला गेला.

कपिल देव, चेतन शर्मा आणि युवराज सिंग ह्यासारख्या दिग्गज खेळाडूंनी त्यांच्या क्रिकेटची सुरुवात सेक्टर १६ स्टेडियमवरून केली. जवळच्या पंजाब क्रिकेट असोसिएशन मैदानामुळे ह्या मैदानाचे महत्त्व कमी झाले.

मोहालीमध्ये नवे मैदान तयार झाल्यानंतर पुढची १० वर्षे सेक्टर १६ स्टेडियमवर एकही प्रथम श्रेणी सामना खेळवण्यात आला नाही, त्यानंतर २००४/०५ च्या रणजी मोसमातील उपांत्य सामना येथे खेळवण्यात आला. ऑक्टोबर २००७ मध्ये भारत आणि ऑस्ट्रेलिया दरम्यान येथे एकदिवसीय सामना खेळवण्यात आला.

## नोंदी
### आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय क्रिकेट
#### फलंदाजी
* सर्वाधिक धावा - नवज्योतसिंग सिद्धू (भारत) – २ सामन्यांमध्ये १८० धावा
* एका डावात सर्वाधिक धावा – जेफ मार्श (ऑस्ट्रेलिया) – १२६*
#### गोलंदाजी
* सर्वाधिक बळी - कपिल देव (भारत) – ३ सामन्यांमध्ये ४ बळी
* एका डावात सर्वोत्तम गोलंदाजी – तिरुमलाई शेखर (भारत) – ३/२३
### कसोटी क्रिकेट
#### फलंदाजी
* सर्वाधिक धावा - रवी शास्त्री (भारत) – ८८ धावा
* एका डावात सर्वाधिक धावा – रवी शास्त्री (भारत) – ८८ धावा
#### गोलंदाजी
* सर्वाधिक बळी - वेंकटपती राजू (भारत) – १ सामन्यात ८ बळी
* एका डावात सर्वोत्तम गोलंदाजी – वेंकटपती राजू (भारत) – ६/१२
## आंतरराष्ट्रीय सामन्यांची यादी
### कसोटी
आजवर मैदानावर झालेल्या कसोटी सामन्यांची यादी खालीलप्रमाणे:

### एकदिवसीय
आजवर मैदानावर झालेल्या एकदिवसीय सामन्यांची यादी खालीलप्रमाणे:

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:क्रिकेट मैदाने
वर्ग:भारतातील क्रिकेट मैदाने
वर्ग:चंदिगढ
पोप ग्रेगोरी सहावा

**पोप ग्रेगोरी सहावा** हा इ.स. १०४५ ते १०४६ दरम्यान रोमन पोप होता.

ग्रेगोरी ०६
ग्रेगोरी ०६
ग्रेगोरी ०६
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पोप ग्रेगोरी पाचवा

**पोप ग्रेगोरी पाचवा** (इ.स. ९७२ - फेब्रुवारी १८, इ.स. ९९९) हा मे ३, इ.स. ९९६ पासून मृत्यूपर्यंत पोपपदी होता.

याचे मूळ नाव *कॅरिंथियाचा ब्रुनो* होते. हा पहिल्या दोन जर्मन पोपांपैकी एक होता.

ग्रेगोरी ०५
ग्रेगोरी ०५
वर्ग:इ.स. ९७२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. ९९९ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पिएर बेरेगोव्हा

**पिएर बेरेगोव्होय** (फ्रेंच: Pierre Eugène Bérégovoy; २३ डिसेंबर १९२५ - १ मे १९९३) हा फ्रान्स देशाचा पंतप्रधान होता. तो एप्रिल १९९२ ते मार्च १९९३ दरम्यान ह्या पदावर होता.

वर्ग:फ्रान्सचे पंतप्रधान
रणसिंघे प्रेमदासा

**रणसिंघे प्रेमदासा** (सिंहला: රණසිංහ ප්‍රේමදාස ; तमिळ: ரணசிங்க்ஹி பிரேமதாசா ; रोमन लिपी: *Ranasinghe Premadasa*;) (जून २३, इ.स. १९२४ - मे १, इ.स. १९९३) हा श्रीलंकेतील एक राजकारणी होता. तो २ जानेवारी, इ.स. १९८९ ते १ मे, इ.स. १९९३ या काळात श्रीलंकेचा तिसरा राष्ट्राध्यक्ष होता. त्याआधी जुनियस रिचर्ड जयवर्धने यांच्या अध्यक्षपदाच्या कारकिर्दीत ६ फेब्रुवारी, इ.स. १९७८ ते १ जानेवारी, इ.स. १९८९ या कालखंडात पंतप्रधान होता. कोलंबोतील एका घातपाती बॉंबस्फोटात त्याचा मृत्यू झाला. लिट्टेने आत्मघातकी दहशतवाद्यांनी हा बॉंबस्फोट घडवून आणला, असे मानले जाते.

## बाह्य दुवे 
वर्ग:श्रीलंकेचे पंतप्रधान
वर्ग:इ.स. १९९३ मधील मृत्यू
वर्ग: श्रीलंकन बौद्ध
वर्ग:श्रीलंकेचे राष्ट्राध्यक्ष