अमोल पालेकर

**अमोल कमलाकर पालेकर** (२४ नोव्हेंबर, इ.स. १९४४; मुंबई, ब्रिटिश भारत - हयात ) हे मराठी चित्रपटसृष्टीतील व हिंदी चित्रपटसृष्टीतील एक अभिनेते, दिग्दर्शक, चित्रकार आहेत. पालेकर स्वतःला देवाच्या बाबतीत अनभिज्ञ मानतात..

## पुरस्कार आणि सन्मान 
* २१ व २२ जानेवारी, इ.स. २०१२ या दोन दिवशी सांगली येथे झालेल्या ९२ व्या अखिल भारतीय नाट्यसंमेलनाचे उद्‌घाटन करण्याचा मान अमोल पालेकरांना मिळाला होता.
* झेनिथ एशिया सन्मान (डिसेंबर २०१८)

* फिल्मफेअर सर्वोत्तम अभिनेता पुरस्कार - इ.स. १९७९ साली गोलमाल या चित्रपटासाठी.
* विष्णुदास भावे यांच्या स्मृतिप्रीत्यर्थ सांगलीची अखिल भारतीय नाट्य विद्यामंदिर समिती ही इसवी सनाच्या १९६० सालापासून विष्णुदास भावे  पुरस्कार देत आली आहे. **अमोल पालेकर** यांना इ.स.२०१२ साली हा पुरस्कार मिळाला आहे.
* **अमोल पालेकर** यांना २०१२सालापर्यंत महाराष्ट्र सरकारचे सहा पुरस्कार मिळाले आहेत.

## अभिनयाची कारकिर्द 
### रंगभूमी 
**अमोल पालेकर** यांनी प्रायोगिक रंगभूमीसाठीच आपले बरेचसे योगदान दिले. व्यावसायिक रंगभूमीवर ते फारसे रमले नाहीत. त्यामुळे पालेकरांनी व्यावसायिक रंगभूमीवर फार कमी नाटके केली. *आपलं बुवा असं आहे*, *मुखवटे*, *मी राव जगदेव मार्तंड* ही त्यांची नाटके गाजली.  दामू केंकरेंबरोबर काम करण्यासाठी आणि अनिकेत या त्यांच्या नाट्यसंस्थेला झालेले कर्ज फेडण्यासाठी पालेकरांनी *आपलं बुवा असं आहे* हे नाटक केले. मराठी रंगभूमीसाठी त्यांनी बादल सरकार महोत्सव, विजय तेंडुलकर महोत्सव यासारखे महोत्सवही भरवले.

### चित्रपट 
बासु चॅटर्जी यांच्या १९७४ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या ‘रजनीगंधा’ या चित्रपटाद्वारे अमोल पालेकर यांनी हिंदी मनोरंजन विश्वात प्रवेश केला. त्याचा ‘रजनीगंधा’ हा चित्रपट हिट ठरला आणि मग त्यांनी कधीच मागे वळून पाहिले नाही. अभिनेता म्हणून त्यांनी चित्रपटसृष्टीला ‘चित्तचोर’, ‘घरौंदा’, ‘मेरी बीवीकी शादी’, ‘बातो-बातो में’, ‘गोलमाल’, ‘नरम-गरम’, ‘श्रीमान श्रीमती’ यासारखे अनेक संस्मरणीय चित्रपट दिले आहेत. बहुतेक चित्रपटांमध्ये ते मध्यमवर्गीय समाजातील नायकांचे प्रतिनिधित्व करताना दिसले.

### दिग्दर्शक आणि निर्माता 
’वी आर ऑन..होऊन जाऊ द्या’ या नावाचा एक हलकाफुलका विनोदी मराठी चित्रपट अमोल पालेकर यांनी दिग्दर्शित  केला आहे. त्या चित्रपटात मकरंद अनासपुरे, सतीश आळेकर, आनंद इंगळे, विजय केंकरे, वंदना गुप्ते, मनोज जोशी, सुहासिनी परांजपे, दिलीप प्रभावळकर, रमेश भाटकर, उपेंद्र लिमये, पुष्कर श्रोत्री आणि अशोक सराफ, निवेदिता सराफ,  यांच्या सारखे २० प्रसिद्ध मराठी कलावंत काम करीत आहेत. पटकथा, सहदिग्दर्शन आणि निर्मिती पालेकरांच्या पत्नी संध्या गोखले यांची आहे.

## अभिनय सूची 
### अन्य भाषेतील चित्रपट
* मदर (बंगाली) (सहकलाकार - शर्मिला टागोर आणि दीपंकर डे)
* कलंकिनी (बंगाली) (सहकलाकार - ममता शंकर, दिग्दर्शक - धीरेन गांगुली)
* चेना अचेना (बंगाली) (सहकलाकार - तनुजा आणि सौमित्र चटर्जी)
* कन्नेश्वर राम (कन्नड) (सहकलाकार - अनंत नाग आणि शबाना आझमी – दिग्दर्शक - एम .एस .साठ्यू)
* पेपर बोट्स (कन्नड आणि इंग्रजी) (सहकलाकार-दीपा, दिग्दर्शक - पट्टाभिराम रेड्डी)
* ओळंगळ (मल्याळम) (सहकलाकार - जयराम आणि अंबिका, दिग्दर्शक - बालू महेंद्र)

### दिग्दर्शक आणि निर्माता 
* आक्रीत (मराठी)
* थोडासा रूमानी हो जाय (हिंदी)
* धूसर(मराठी)
* ध्यासपर्व
* पहेली (हिंदी)

### नाटके 
**मराठी नाटके**
* अवध्य
* आपलं बुवा असं आहे
* काळा वजीर पांढरा घोडा
* गार्बो
* गोची
* पार्टी
* पुनश्च हरि ॐ
* मी राव जगदेव मार्तंड
* मुखवटे
* राशोमान
* वासनाकांड

**हिंदी नाटके**
* आधे अधुरे
* चूप कोर्ट चालू है
* पगला घोडा
* सुनो जनमेजय
* हयवदन

## चित्रपटाच्या पडद्यावर गाजलेली गाणी(आवाज पार्श्वगायकाचा)
* आजसे पहले आजसे ज्यादा
* आनेवाला पल जानेवाला हैं
* गोरी तेरा गॉंव बडा प्यारा
* जब दीप जले आना
* जानेमन, जानेमन
* तुम्हें हो ना हो
* तू जो मेरे सूर मे
* दो दीवाने शहर में
* रजनीगंधा फूल तुम्हारे
* शाम रंग रंगा रे, हर पल मेरा रे
* सपने में देखा सपना
* सुनिये, कहिये

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
* 
* राष्ट्रीय पुरस्कार यादी इ.स. २००१
* ग्रेटभेटमध्ये अमोल पालेकर 

वर्ग:फिल्मफेर पुरस्कार विजेते
वर्ग:मराठी अभिनेते
वर्ग:मराठी चित्रकार
वर्ग:मराठी भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:इ.स. १९४४ मधील जन्म
वर्ग:भारतीय नास्तिक