open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
केंद्रीय आयात शुल्क

**केंद्रीय आयात शुल्क** हा भारताच्या केंद्रिय सरकारने लावलेला एक कर आहे. आयातीवर निर्बंध घालण्यासाठी हे शुल्क घेतले जाते.
## आयात
## निर्यात
## अर्थव्यवस्थेवर परिणाम
वर्ग:अर्थशास्त्र
वर्ग:भारतीय कर
वर्ग:आयात
जीवाष्म इंधन

जीवाश्म इंधन म्हणजे,पृथ्वी पोटात सापडणारे कार्बनचे संयुग होय. यात बहुदा कार्बन, हायड्रोजन आणि मिथेन यांचे मिश्रण असते. कोळसा हे जीवाष्म इंधनाचे उदाहरण आहे.

## स्रोत 
पुरातन काली समुद्राखाली गाडल्या गेलेल्या प्राण्यांच्या अवषेशातून तसेच वनस्पती या मुळे जीवाष्म इंधनाची निर्मिती होते. या अवषेशांवर जलाशयांच्या पाण्याचा अतीव दाब येऊन रासायनिक प्रक्रिया घडते. व जीवाष्म इंधन बनण्याची प्रक्रिया सुरू होते.
## महत्त्व 
जीवाष्म इंधने अतिशय महत्त्वाची आहेत कारण मानव त्यापासून लागणारी उर्जा हवी तशी व हवी तेंव्हा निर्माण करून घेतो.

## मर्यादा 
### पर्याय 
## वातावरणावर परिणाम 
## अधिक वाचन
## बाह्य दुवे 
* "The Coming Energy Crisis?"  - essay by James L. Williams of WTRG Economics and A. F. Alhajji of Ohio Northern University
* "Powering the Future" - Michael Parfit (*National Geographic*)
* "Federal Fossil Fuel Subsidies and Greenhouse Gas Emissions" 
* Fossil Fuel Subsidies in Europe
**Debate**
* The Origin of Methane (and Oil) in the Crust of the Earth-Thomas Gold (Internet Archives)

*
वर्ग:इंधने
करंजी (निःसंदिग्धीकरण)

हा शब्द खालील लेखांशी संबंधित आहे.
* करंजी (खाद्यपदार्थ) : महाराष्ट्रातील एक खाद्यपदार्थ.
* करंजी (झाड) : (जत्रोफा) या झाडाच्या अखाद्य तेलबियांपासून बायोडिझेल मिळवले जाते.
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
*करंजी (गाव) : महाराष्ट्रातील राज्य महामार्ग क्रमाक ७ वरील गाव.
*करंजी (जिंतूर) : हे गाव परभणी जिल्ह्यातील जिंतूर तालुक्यात आहे
ट्रक

**ट्रक** किंवा लॉरी हे रस्तामार्गाने मालाची वाहतूक करणारे डीझेलवर चालणारे चार किंवा त्याहून अधिक चाकांचे वाहन आहे.
[thumb|right|[भारत|भारतातील टाटा कंपनीचे ट्रक]] 

## उगम 
## महत्त्व 
## उपयोग
## प्रकार 
## उत्पादक
## इंधन 
वर्ग:वाहतुकीची साधने
वर्ग:माल वाहतूक
वर्ग:वाहने
वर्ग:डीझेलचलित वाहने
सजीव डि सिल्वा

डिसिल्वा, सजीव
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९७१ मधील जन्म
मॅक्सिमिलियन पहिला (पवित्र रोमन सम्राट)

250 px|इवलेसे|मॅक्सिमिलियन पहिला
**मॅक्सिमिलियन पहिला** (२२ मार्च १४५९, व्हियेना – १२ जानेवारी १५१९, वेल्स) हा १४८६ पासून जर्मनीचा राजा व इ.स. १५०८ ते मृत्यूपर्यंत पवित्र रोमन सम्राट होता. तो इ.स. १४७७ पासून बूर्गान्यचा ड्यूक देखील होता.

वर्ग:इ.स. १४५९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १५१९ मधील मृत्यू
वर्ग:पवित्र रोमन सम्राट
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
घसा

**घसा** हा मानवी शरीराचा एक भाग आहे.
## रचना
## विकार
डीझेलच्या धुरातील सल्फरमुळे धशाचे विकार होतात.
वर्ग:मानवी शरीर
सौर चूल

**सौरचूल** म्हणजे सूर्याच्या ऊर्जेवर चालणारी चूल होय.
right|thumb|पेटीसदृश्य सौरचूल

## कार्य
सौरचुलीमध्ये सूर्यकिरणांचे एकवटणे हे तत्त्व वापरले जाते. मोठ्या आकारावरील सूर्यकिरणे कमी आकाराच्या भागावर पडतात तेव्हा त्या भागाला जास्त उष्णता मिळून तो भाग खूप तापतो. किरणे एकवटण्यासाठी भिंग,आरसे यांचा उपयोग करण्यात येतो.

## सौरचुलीचे प्रकार
### पेटी म्हणजेच बॉक्स प्रकारची चूल
घरगुती पातळीवर अन्न शिजवण्यासाठी

**बॉक्स प्रकारच्या चूलीचे भाग व त्यांचे कार्य**
***बाहेरील चौकोनी पेटी **- ही साधारणपणे गॅल्व्हनाइझ्ड (जीआय) प्रकारचे लोखंड, अ‍ॅल्युमिनियम किंवा फायबर रीएन्फोर्स्ड् प्लास्टिकपासून बनवतात.
***काचेचे दुहेरी झाकण**- आतील ट्रेवर बसणारे हे झाकण त्या पेटीपेक्षा किंचित मोठे असते. दोन काचांमध्ये २ सेंटिमीटर अंतर असते व त्या अ‍ॅल्युमिनियमच्या फ्रेममध्ये बसवलेल्या असतात. ह्या दोन काचांमधील हवेमुळे आतील उष्णता बाहेर शकत नाही. फ्रेमच्या कडांवर बसवलेल्या रबरी पट्टीमुळे उष्णता तेथूनदेखील बाहेर निसटू शकत नाही.
***अन्न शिजवण्यासाठीची अ‍ॅल्युमिनियमची आतील पेटी (ट्रे)** आकारमानाने बाहेरील पेटीपेक्षा किंचित लहान असते व तिला काळा रंग दिलेला असल्याने ती सूर्यप्रकाश सहजपणे शोषून घेऊन त्याची उष्णता अन्न ठेवलेल्या भांड्यांपर्यंत पोहोचवते.

**बॉक्स चूल कशी वापरतात?**-
* मोकळ्या, सावली नसलेल्या जागेवर सौरचूल सूर्यप्रकाशात ठेवतात. 

## कॉन्सेन्ट्रेटर प्रकारची चूल (कम्युनिटी शेफलर्स चूल)
ही अन्न मोठ्या प्रमाणात शिजवण्यासाठी उपयोगात आणतात. (शेफलर हे संशोधकाचे नाव आहे.).

## अधिक वाचन
निर्धूर चूल

## हे सुद्धा पहा
## बाह्य दुवे
* 

**माहिती**
* http://www.greensteamengine.com Distilling water using the sun.
* http://www.solarcooker-at-cantinawest.com  A very extensive site for information on all things related to Solar Cooking
* The Solar Cooking Archive Wiki Extensive information about building and using solar cookers
* Basic Solar Oven Information  Basic but straightforward information about building a solar cooker
* The Solar Cooking Archive
* U.S. Department of Energy page on residential energy use
* Cook With the Sun  Information from a solar cooker aficionado
* Solar Oven test review of a simple box cooker
* The Solar Bowl at Auroville 
* Solar Funnel analysis of a design
* Infinitely large solar furnace, suggested as a possible project for students
* Solar Cooking Engines  - Database of home-made and commercial solar cookers

**संस्था**
* Solar Cookers International (NGO)
* Solar Food Projects 
* STAR-TIDES (Sustainable Technologies, Accelerated Research - Transportable Infrastructures for Development and Emergency Support)
* Cornell University ESW Solar Oven Project 
* Documentary of Nepal organization FoST promoting Solar Cookers  - by Edwin van Gorp.
* Atouts Soleil solar cookers

वर्ग:तंत्रज्ञान
वर्ग:चूल
वर्ग:सौर ऊर्जा
करंजी (खाद्यपदार्थ)

इवलेसे|सजवलेल्या करंज्या

**करंजी** हा महाराष्ट्रातील व दक्षिण भारतातील एक गोड पदार्थ आहे. यात सुक्या किंवा ओल्या खोबऱ्याचे गोड सारण रव्याच्या गोल पुरीत भरून ती बंद केली जाते. त्याची कडा कातणीने कापून ती तेलात किंवा तुपात तळली जाते. काही वेळा मटारचे तिखट सारण भरूनसुद्धा करंजी तयार करतात. पुरणपोळीचे सारण भरून जी करंजी केली जाते तिला कडबो असे म्हणले जाते.कारंजी करण्यासाठी मैदयाप्रमाणे रवा ही वापरतात.

## साहित्य 
पद्धत १ - मैदा, मैदा भिजव‍िण्यासाठी दूध, तळण्यासाठ‍ी साजूक तूप

पद्धत २- रवा, रवा मळण्यासाठी पाणी आणि थोडेसे मोहन (गरम तेल)

## आतले सारणाचे साह‍ित्य 
खोबऱ्याचा क‍िस, दळलेली साखर, मावा, काजू, मनुके, बदाम, खसखस, चारोळ्या, इलायची पावडर, जायफळ पूड.

पद्धत २ प्रमाणे कारंजी करण्यासाठी लोणी साटा म्हणून वापरतात 

## क‍ृती 
पद्धत १ 

मैदा बारीक चाळणीने चाळून घ्या. त्यात मोहन घालून दुधात मळून घ्या. आतील सारणासाठी खोबऱ्याच्या किसात आवडीप्रमाणे दळलेली साखर घाला. एका कढईत मावा घेऊन मंद आचेवर गुलाबी रंग येईपर्यंत भाजून घ्या. हा मावा थंड झाल्यावर वरील सारणात मिळवा. यात काजू बदामाचे तुकडे करून ‍टाका. खसखस, चारोळ्या, इलायची पूड, जायफळ पूड टाकून सर्व मिश्रण एकजीव करा. भ‍िजविलेल्या मैद्याचे छोटे गोळे तयार करा. प्रत्येक गोळ्याला गोल आकारात लाटून घ्या. त्यात वरील सारण भरून करंजीचा आकार द्या. एका कढईत तूप गरम करून करंज्या मंद आचेवर खरपूस तळून घ्या.

पद्धत २

रवा बारीक चाळणीने चालून घ्यावा. रवा घट्ट मळून घ्यावा. त्यानंतर चपाती प्रमाणे त्याच्या पोळ्या लाटून घ्याव्या. त्यानंतर एका पोळीला लोणी लावून त्यावर दुसरी पोळी ठेवावी. अश्या प्रमाणे २ किंवा ३ पोळ्या एकावर एक ठेवून एकत्र रोल करून ठेवाव्या. त्यानंतर त्याच्या चाकूने छोटे छोटे तुकडे करून पुरी प्रमाणे लाटून घ्यावे. आणि त्यामध्ये वरती सांगितल्या प्रमाणे सारण भरून कारंजी बनवावी. मंद आचेवर थोडीशी लालसर तळून घ्यावी. 

या कारंजीला पुडगे फुटतात, त्यामुळे या कारंजीला पुडग्याच्या करंज्या असे ही म्हणतात.

https://www.betterbutter.in/recipe/142788/pudachi-karanji

वर्ग:महाराष्ट्रातील खाद्यपदार्थ
वर्ग:मराठी विकिबुक्स बंधूप्रकल्पात स्थानांतरित करावयाचे लेख
माँटगोमेरी (अलाबामा)

**मॉंटगोमेरी** () ही अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने देशाच्या अलाबामा राज्याची राजधानी व दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. राज्याच्या दक्षिण-पूर्व भागात वसलेल्या मॉंटगोमेरी शहराची लोकसंख्या २.०५ लाख तर महानगर क्षेत्राची लोकसंख्या ३.७५ लाख इतकी आहे.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ
* 

## संदर्भ 
वर्ग:अलाबामामधील शहरे
वर्ग:अमेरिकेतील राज्यांच्या राजधानीची शहरे
वर्ग:माँटगोमेरी काउंटी (अलाबामा)
डोव्हर (डेलावेर)

इवलेसे
**डोव्हर** हे अमेरिका देशातील डेलावेर राज्याचे राजधानीचे शहर आहे.

केंट काउंटीचे प्रशासकीय केन्द्र असलेल्या या शहराची लोकसंख्या २०१० च्या जनगणनेनुसार ३६,०४७ होती.

वर्ग:डेलावेरमधील शहरे
वर्ग:अमेरिकेतील राज्यांच्या राजधानीची शहरे
वर्ग:केंट काउंटी (डेलावेर)
२००९ डकार रॅली

**२००९ डकार रॅली** ही डकार रॅलीची ३०वी शर्यत आहे. ही शर्यत कार, मोटरसायकल व ऑल टरेन वाहनांना  खुली असते. आर्जेन्टिना व चिलीमध्ये होणारी ही शर्यत जानेवारी ३, इ.स. २००९ रोजी सकाळी ५ वाजता (आर्जेन्टिना प्रमाणवेळ, ७:०० यु.टी.सी.) सुरू झाली. यावर्षीची शर्यत पहिल्यांदाच युरोप वा आफ्रिकेबाहेर होत आहे. याचे मुख्य कारण दहशतवाद आहे. २००८ची शर्यत याच कारणामुळे रद्द करण्यात आली होती.

फेब्रुवारी २००८मध्ये या नवीन ठिकाणांबद्दल सूतोवाच करताना शर्यत निदेशक एटियें लव्हिनने सांगितले होते की *डकार स्पर्धकांना पुढील वर्षी वेगळा भूभाग, वेगळी दृष्ये दिसतील.*

## स्पर्धक
५० देशांच्या ५४० संघांनी या शर्यतीत भाग घेतला आहे. डिसेंबर ३१ ते जानेवारी २ दरम्यान संघांच्या प्रशासकीय व तांत्रिक चाचण्या पार पडल्या. यातून ८३७ चालकांच्या १७७ कार, २१७ मोटरसायकली, ८१ ट्रक आणि २५ ऑल टरेन वाहने पार पडली व शर्यतीसाठी तयार झाली.

## मार्ग
शर्यत आर्जेन्टिनाच्या बॉयनोस एर्स शहरात सुरू झाली व दक्षिणेकडून घड्याळ्याच्या काट्याच्या दिशेने फिरत परत बॉयनोस एर्समध्ये संपेल. जानेवारी २ रोजी स्पर्धेचे अधिकृत उद्घाटन झाले. त्यासाठी अंदाजे ५,००,००० दर्शक उपस्थित होते. शर्यतीची लांबी ९,५७८ किमी पेक्षा अधिक आहे. पैकी ५,६५२ किमी चढाओढीचे टप्पे आहेत तर उरलेल्यांत चालकांनी दिलेल्या वेळात दिलेले अंतर पार पाडायचे आहे. जानेवारी १० रोजी चिलीच्या व्हालपरैसो शहरात सुट्टीचा दिवस आहे. शर्यतीतील एकूण तेरापैकी दहा टप्पे आर्जेन्टिनात तर तीन टप्पे चिलीत आहेत.

जानेवारी ७ रोजी फ्रांसचा मोटरसायकल चालक पास्कल टेरी उजाड प्रदेशात मृत्यू पावलेला सापडला. त्याचा मृत्यू पुल्मनरी एडिमा  मुळे झाल्याच आढळले.

## References
## बाह्य दुवे 
*Dakar Rally 2009 Official site
स्प्रिंगफील्ड (इलिनॉय)

**स्प्रिंगफिल्ड** ही अमेरिका देशाच्या इलिनॉय राज्याची राजधानी आहे. हे शहर इलिनॉयच्या मध्य भागात वसले असून ते शिकागोच्या २०० मैल नैऋत्येस स्थित आहे. 

अमेरिकेचा १६वा अध्यक्ष अब्राहम लिंकन राष्टाध्यक्ष बनण्यापूर्वी इ.स. १८४४ ते इ.स. १८६१ दरम्यान स्प्रिंगफील्ड येथेच वास्तव्यास होता. त्याचे येथील घर व थडगे आज अमेरिकेमधील राष्ट्रीय ऐतिहासिक खुणा म्हणून ओळखल्या जातात.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:इलिनॉयमधील शहरे
वर्ग:अमेरिकेतील राज्यांच्या राजधानीची शहरे
वर्ग:सँगेमॉन काउंटी
दे मॉईन (आयोवा)

**दे मॉईन** () ही अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने देशातील आयोवा राज्याची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. आयोवाच्या मध्य भागात वसलेल्या दे मॉईनची लोकसंख्या २०२० च्या जनगणनेनुसार २,१४,१३३ इतकी आहे  तर दे मॉईन महानगर क्षेत्रात ५.६७ लाख रहिवासी वास्तव्य करतात.

अमेरिकेतील विमा उद्योगाचे दे मॉईन हे एक मोठे केंद्र आहे. २०१० साली फोर्ब्ज मासिकाने दे मॉईनला *व्यापारासाठी सर्वोत्तम शहर* असा दाखला दिला.

दे मॉईनची स्थापना २२ सप्टेंबर, १८५१ रोजी *फोर्ट दे मॉईन* या नावाने झाली. १८५७ मध्ये त्याचे नाव नुसते *दे मॉईन* असे बदलण्यात आले. या शहराला येथून वाहणाऱ्या दे मॉईन नदीचे नाव दिलेले आहे.

## बाह्य दुवे
* अधिकृत संकेतस्थळ
* स्वागत कक्ष 
*

वर्ग:आयोवामधील शहरे
वर्ग:अमेरिकेतील राज्यांच्या राजधानीची शहरे
वर्ग:दे मॉईन (आयोवा)
वर्ग:पोक काउंटी (आयोवा)
वर्ग:इ.स. १८५२ मधील निर्मिती
बॉइझी (आयडाहो)

**बॉइझी** () ही अमेरिका देशाच्या आयडाहो राज्याची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. राज्याच्या नैऋत्य भागात बॉइझी नदीच्या काठावर वसलेल्या बॉइझी शहराची लोकसंख्या २०१२ साली २.१२ लाख इतकी आहे. ह्यानुसार बॉइझीचा अमेरिकेमध्ये ९९वा क्रमांक असून अमेरिकेच्या वायव्य भागामधील सिॲटल व पोर्टलंड ह्यांच्या खालोखाल बॉइझी हे तिसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे.

## हे सुद्धा पहा
*अमेरिकेमधील शहरांची यादी

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ
* स्वागत कक्ष 
* 

वर्ग:आयडाहोमधील शहरे
वर्ग:अमेरिकेतील राज्यांच्या राजधानीची शहरे
*
वर्ग:एडा काउंटी (आयडाहो)
फ्रँकफोर्ट (केंटकी)

**फ्रॅंकफोर्ट** ही अमेरिका देशाच्या केंटकी राज्याची राजधानी आहे. हे शहर केंटकीच्या उत्तर भागात केंटकी नदीच्या काठावर वसले आहे. २०१० साली केवळ २७ हजार लोकसंख्या असणारे फ्रॅंकफोर्ट अमेरिकेमधील पाचवे सर्वात लहान राजधानीचे शहर आहे.

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:केंटकीमधील शहरे
वर्ग:अमेरिकेतील राज्यांच्या राजधानीची शहरे
वर्ग:फ्रँकलिन काउंटी (केंटकी)
टोपेका (कॅन्सस)

**टोपेका** ही अमेरिका देशाच्या कॅन्सस राज्याची राजधानी आहे. हे शहर कॅन्ससच्या ईशान्य भागात कॅन्सस नदीच्या काठावर वसले असून ते कॅन्सस सिटीच्या ६५ मैल पश्चिमेस तर विचिटाच्या १४० मैल ईशान्येस स्थित आहे. 

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ
*स्वागत कक्ष

वर्ग:कॅन्ससमधील शहरे
वर्ग:अमेरिकेतील राज्यांच्या राजधानीची शहरे
वर्ग:शॉनी काउंटी (कॅन्सस)
फिनिक्स

फिनिक्सचे अर्थ खालीलप्रमाणे होऊ शकतात.

*फिनिक्स, एक आख्यायिकी पक्षी
*फिनिक्स, अमेरिका देशातील अ‍ॅरिझोना राज्याचे राजधानीचे शहर

## पौराणिक
*फेनघ्वांग, एक आशियायी फिनिक्स पक्षी
*फिनिक्स (इलियड), अम्यन्टोर आणि सेलोब्युलेंचा मुलगा, ग्रीक पौराणिक कथेतील ट्रोजन युद्धातील एक योद्धा
*फिनिक्स (अगेनोरपुत्र), ग्रीक पौराणिक नायक
*फिनिक्स, पॅनोपोलिसच्या नोन्नसच्या डायोनिसियाकामधील डायोनिझझचा मित्र.

## कला, साहित्य, मनोरंजन
### चित्रकथा
*फिनिक्स (मांगा) (हिनो तोरी), ओसामु तेझुकाकृत
*फिनिक्स इक्की, मांगा सेंट सेईयामधील पात्र
*फिनिक्स फोर्स (चित्रकथा), मार्वेल कॉमिक्सच्या अनेक चित्रकथांपैकी एक.

### चित्रपट आणि दूरदर्शन
#### चित्रपट
### साहित्य
### संगीत
### क्रीडा
### दृश्यखेळ
## खगोलशास्त्र आणि अवकाश संशोधन
## कंपन्या आणि संघटना
## संगणकीय
## शैक्षणिक
## लष्करी, नाविक, आणि हवाई सेना
## वनस्पती आणि प्राणी
## वाहतूक
## इतर इपयोग
## हे सुद्धा पहा
zh-yue:Phoenix
ऑगस्टा (मेन)

इवलेसे
**ऑगस्टा** हे अमेरिका देशातील मेन राज्याचे राजधानीचे शहर आहे. २०१० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या १९,१३६ होती.

वर्ग:मेनमधील शहरे
वर्ग:अमेरिकेतील राज्यांच्या राजधानीची शहरे
वर्ग:केनेबेक काउंटी (मेन)
बॅटन रूज (लुईझियाना)

**बॅटन रूज** (; ) ही अमेरिका देशातील लुईझियाना राज्याची राजधानी व दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर (न्यू ऑर्लिन्सखालोखाल) आहे. हे शहर लुईझियानाच्या आग्नेय भागात मिसिसिपी नदीच्या किनाऱ्यावर वसले असून ते न्यू ऑर्लिन्सच्या ८४ मैल वायव्येस स्थित आहे.

बॅटन रूज हे दक्षिण अमेरिकेमधील एक महत्त्वाचे औद्योगिक व शैक्षणिक केंद्र आहे. येथील बंदर अमेरिकेमधील सातव्या क्रमांकाचे मोठे आहे.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ 
* स्वागत कक्ष 
*

वर्ग:लुईझियानामधील शहरे
वर्ग:अमेरिकेतील राज्यांच्या राजधानीची शहरे
वर्ग:ईस्ट बॅटन रूज पॅरिश
जुनू (अलास्का)

**जुनू** हे अमेरिका देशातील अलास्का राज्याचे राजधानीचे शहर आहे. जुनू हे जगातील एकमेव राजधानीचे शहर आहे जे रस्त्याने इतर शहरांशी जोडलेले नाही. इथे जाण्यासाठी बोटीने किंवा विमानानेच प्रवास करावा लागतो. मोठ्या विस्तारावर वसलेल्या या शहराचा आकार ऱ्होड आयलंड आणि डेलावेर या दोन्ही राज्यांच्या एकत्रित आकारापेक्षा मोठा आहे.

वर्ग:अलास्कामधील शहरे
वर्ग:अमेरिकेतील राज्यांच्या राजधानीची शहरे
ॲनापोलिस (मेरीलँड)

**अ‍ॅनापोलिस** ही अमेरिका देशातील मेरीलॅंड राज्याची राजधानी आहे. हे शहर मेरीलॅंडच्या मध्य भागात अटलांटिक महासागराच्या किनाऱ्यावर वसले असून ते बॉल्टिमोरच्या २६ मैल दक्षिणेस व वॉशिंग्टन, डी.सी.च्या २९ मैल पूर्वेस स्थित आहे.

इ.स. १७८३ ते १७८४ दरम्यान अ‍ॅनापोलिस ही अमेरिका देशाची राजधानी होती.

## बाह्य दुवे
* अधिकृत संकेतस्थळ
* स्वागत कक्ष
*

वर्ग:मेरीलँडमधील शहरे
वर्ग:अमेरिकेतील राज्यांच्या राजधानीची शहरे
वर्ग:ॲन अरुंडेल काउंटी, मेरीलँड
जॅक्सन (मिसिसिपी)

**जॅकसन** हे अमेरिका देशातील मिसिसिपी राज्याचे राजधानीचे व सर्वात मोठे शहर आहे.
thumb|600px|जॅक्सन, मिसिसिपी

वर्ग:मिसिसिपीमधील शहरे
वर्ग:अमेरिकेतील राज्यांच्या राजधानीची शहरे
वर्ग:हाइंड्स काउंटी (मिसिसिपी)
लान्सिंग (मिशिगन)

**लान्सिंग** हे () अमेरिका देशातील मिशिगन राज्याचे राजधानीचे शहर आहे. लान्सिंग शहर मिशिगनच्या मध्य भागात ग्रँड नदीच्या काठावर वसले असून ते डेट्रॉईट व ग्रँड रॅपिड्स ह्या मिशिगनमधील दोन सर्वात मोठ्या शहरांच्या मधोमध स्थित आहे.

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ 
*स्वागत कक्ष

वर्ग:मिशिगनमधील शहरे
वर्ग:अमेरिकेतील राज्यांच्या राजधानीची शहरे
वर्ग:क्लिंटन काउंटी (मिशिगन)
वर्ग:ईटन काउंटी (मिशिगन)
वर्ग:इंगहॅम काउंटी
लिटल रॉक (आर्कान्सा)

**लिटल रॉक** ही अमेरिका देशाच्या आर्कान्सा राज्याची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. हे शहर आर्कान्साच्या मध्य भागात आर्कान्सा नदीच्या काठावर वसले आहे. २०१० साली ६.९९ लाख लोकसंख्या असणारे लिटल रॉक महानगर क्षेत्र अमेरिकेमधील ४७व्या क्रमांकाचे मोठे आहे.

अमेरिकेचे ४२वे राष्ट्राध्यक्ष बिल क्लिंटन ह्यांचे लिटल रॉक हे निवासस्थान आहे.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ
* 

वर्ग:आर्कान्सामधील शहरे
वर्ग:अमेरिकेतील राज्यांच्या राजधानीची शहरे
*
वर्ग:पुलास्की काउंटी (आर्कान्सा)
उत्क्रांतिवाद

उत्क्रांतिवाद : 
**सर्व सजीव पृथ्वीवर निसर्गनियमाने जन्माला येतात. ज्या सजीव जाती नैसर्गिक बदलांना तोंड देत उत्क्रांत होतात (जुळवून घेऊ शकतात) त्याच जाती काळाच्या ओघात टिकतात. ज्यांना हे जमत नाही त्या प्राणिजाती नष्ट होतात व त्यांची जागा नव्या जाती घेतात. हे बदल घडायला कोट्यवधी वर्षे जावी लागतात.** असा या सिद्धांताचा सर्वसाधारण गोषवारा आहे. 
हा सिद्धान्त चार्ल्स डार्विन आणि आल्फ्रेड रसेल वॉलेस यांनी जुलै १ इ.स १८५८मध्ये मांडला. 
चार्ल्स डार्विन याने 'ऑन द ओरिजिन ऑफ स्पिशीज्‌ बाय मीन्स ऑफ नॅचरल सिलेक्शन ऑर द प्रिझर्वेशन ऑफ फेवर्ड रेसेस इन्‌ द स्ट्रगल फॉर लाईफ' नावाचा ग्रंथही लिहिला. या ग्रंथाचे सार सांगतांना लेखक शास्त्रज्ञ निरंजन घाटे म्हणतात, "प्राणिजगतात वंशसातत्याची सहजप्रवृत्ती असते. नैसर्गिक परिस्थितीतील बदलांना तोंड देऊन जे जगू शकतात, त्यांनाच वंशसातत्य टिकवता येते. अशा बदलांना तोंड देऊन वंश चालवू शकणारे हेच खरे जगण्यायोग्य सजीव".

## उत्क्रांतिवादाचे ऐतिहासिक दाखले
इ.स. १८५८पूर्वी मांडला गेलेला उत्क्रांतिवाद.
* लामार्क
* माल्थस - 'ऑन पॉप्युलेशन' या निबंधाचे लेखन. जगण्यालायक जीव जगतात. जे प्रचलित परिस्थितीशी जुळवून घेऊ शकतात ते जगतात, जे जुळवून घेऊ शकत नाहीत ते नष्ट होतात असा विचार आल्फ्रेड रसेल वॉलेस यांच्या मनात प्रवृत्त करणारा निबंध.
* थॅलेस - एजियन सागर किनाऱ्याची निरीक्षणे
* ऍरिस्टॉटल - नैसर्गिक प्रक्रियेने आधी वनस्पती, मग प्राणी निर्माण होत होत माणूस तयार झाला, असं लिहून ठेवले.
* इरॅस्मस डार्विन
* पॅट्रिक मॅथ्यू - स्कॉटिश निसर्गशास्त्रज्ञ आणि फळशेतीतज्ज्ञ यांनी नैसर्गिक निवडीचे तत्त्व प्रथम मांडले. 
* विल्यम चार्ल्स‌ वेल्स - मानवी त्वचेचा रंग व नैसर्गिक निवडींसंबंधी निबंध लेखन व संशोधन.

## उत्क्रांतिवादाचे परिणाम
### समाजशास्त्रीय
* धार्मिक विचारांचे उच्चाटन

### जीवशास्त्रीय
* विविध जीव व त्यांच्या उत्क्रांतीचा अभ्यास
* पुराजीवशास्त्राला चालना

## सूक्ष्मजीवशास्त्र
* जीन्सचे संशोधन

### मानसशास्त्रीय
* उत्क्रांतिवादी मानसशास्त्र या विद्याशाखेचा उदय अलीकडचा आहे. डेव्हिड बस (१९८१, १९८५, १९९६, २००९) या मानसशास्त्रज्ञाने या क्षेत्रामध्ये मोलाचे काम केले आहे . कॉस्मिड्स आणि टुबी या दोन मानसशास्त्रज्ञांनी व्होसन निवड पद्धती वापरून काम केले.

### अनुवंशशास्त्रीय
* अनुवंश शास्त्राचा विकास
* योहान ग्रेगॉर मेंडेल ह्युगो दि फ्रीस, कार्ल कॉरेन्स आणि एरिख शेरमाख यांनी अनुवंशशास्त्राचे नियम शोधले. त्यांना ठाम परिणाम मिळाले.
* जीन्सवर संशोधनाची सुरुवात
* गुणसूत्रांचा शोध लागला. वॉटसन आणि क्रिक या संशोधकांनी डी.एन.ए.चे कोडे सोडवले.

### धार्मिक
* देवाने मानव निर्माण केला नसून मानवाने देव ही कल्पना केली आहे हे तत्त्व मांडले गेले. 
* चर्चचे महत्त्व संपले.
* धर्म या विचारापलीकडे मानवाची वाटचाल सुरू.

## तंत्रज्ञान उत्क्रांति
### वाहने
* विजेवरील मोटार टोयोटा प्रियस
* इतर मोटार उत्पादकांच्या गाड्या

## इंधन उत्क्रांति
## संगणक उत्क्रांति
### तंत्रज्ञान व चिपसेट्स मधील बदल
### आज्ञावली व प्रणालीची प्रगती
## चार्ल्स डार्विन आणि त्याच्या उत्क्रांतिवादावरील पुस्तके
* डार्विन आणि जीवसृष्टीचे रहस्य (नंदा खरे, रवींद्र रुक्मिणी पंढरीनाथ)

## संदर्भ
वर्ग:जीवशास्त्र
वर्ग:उत्क्रांती
ज्याँ-बॅप्टीस्ट लामार्क

thumb|330px|लामार्क
**लामार्क** (१ ऑगस्ट, इ.स. १७४४ - १८ डिसेंबर, इ.स. १८२९) यांनी जीवशास्त्राचे संशोधन केले.
सजीवांचे न वापरलेले अवयव झडतात असा विचार मांडला.

वर्ग:जीवशास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १७४४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८२९ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
माल्थस

माल्थस यांनी जीवशास्त्राचे संशोधन केले.
## प्रमुख विचार/संशोधन
* ऑन पॉप्युलेशन या निबंधाचे लेखन. 'जगण्यालायक जीव जगतात. जे प्रचलित परिस्थितीशी जुळवून घेऊ शकतात ते जगतात, जे जुळवून घेऊ शकत नाहीत ते नष्ट होतात', असा विचार आल्फ्रेड रसेल वॉलेस यांच्या मनात प्रवृत्त करणारा निबंध. 
* उत्क्रांतिवाद
जीवशास्त्रज्ञ
थालेस

**थालेस** हा ग्रीक तत्त्वज्ञ होता. यांनी जीवशास्त्राचे संशोधन केले.

## प्रमुख विचार/संशोधन
* एजियन तटाचे सागर व त्याची जीवशास्त्रीय निरिक्षणे केली
* उत्क्रांतिवादी विचार नोंदवले.

वर्ग:जीवशास्त्रज्ञ
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इरॅस्मस डार्विन

इरॅस्मस डार्विन यांनी जीवशास्त्राचे संशोधन केले.चार्ल्‌स डार्विन यांचे आजोबा होत.
## प्रमुख विचार/संशोधन
* इ.स. १७४४ मध्ये "झूनॉमिया' नावाच्या  ग्रंथाचे लेखन. या ग्रंथाची-सर्व प्रमुख युरोपीय भाषांमध्ये भाषांतरे झाली.
* उत्क्रांतिवाद- सर्व उष्ण रक्ताचे प्राणी एका सजीव धाग्यातून निर्माण झाले असावेत असा विचार मांडणारे शास्त्रज्ञ.
जीवशास्त्रज्ञ
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १७३१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८०२ मधील मृत्यू
जमीन

जमिन म्हणजे पृथ्वीचा पृष्ठभाग. यास भूमी असेही म्हंटले जाते.
## ओळख
### इतिहास
## समाजशास्त्रीय महत्त्व
### जमिनीची मालकी
### प्राचीन समजूती
आशिष प्रविणसिंग पाटील

## जमिनीची प्रत bakshipatra 
## जमिन मोजणी
* हेक्टर  1 हेक्टर = 2.5 एकर
* एकर

## शेती
## अर्थ व्यवहार
## अधिक वाचन
## बाह्य दुवे
वर्ग:भूगोल
कार्सन सिटी (नेव्हाडा)

**कार्सन सिटी** ही अमेरिका देशातील नेव्हाडा राज्याची राजधानी आहे. हे शहर नेव्हाडाच्या पश्चिम भागात कॅलिफोर्निया राज्याच्या सीमेवरील लेक टाहोवर वसले आहे.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ 
* स्वागत कक्ष

वर्ग:नेव्हाडामधील शहरे
वर्ग:अमेरिकेतील राज्यांच्या राजधानीची शहरे
हेलेना (माँटाना)

इवलेसे|180px|right|माँटानाच्या विधानसभेची इमारत

**हेलेना** हे अमेरिका देशातील माँटाना राज्याचे राजधानीचे शहर आहे. २०१० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या २८,१९० होती.

वर्ग:माँटानामधील शहरे
वर्ग:अमेरिकेतील राज्यांच्या राजधानीची शहरे
वर्ग:लुइस अँड क्लार्क काउंटी (माँटाना)
वर्ग:हेलेना (माँटाना)
विल्यम चार्ल्स वेल्स

विल्यम चार्लस्‌ वेल्स (जन्मः चार्ल्‌सटन, नॉर्थ कॅरोलायना राज्य, अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने) वैद्यक व्यावसायिक आणि निसर्गशास्त्रज्ञ होते. यांनी मानवी त्वचेचा रंग व नैसर्गिक निवडी संबंधी संशोधन व निबंध लेखन केले.
तसेच यांनी जीवशास्त्राचेही संशोधन केले.
## प्रमुख विचार/संशोधन
* दंव कसे तयार होते, याचे संशोधन केले व उत्तर मिळवले.
* दोन डोळे असूनही एकच प्रतिमा कशी दिसते याचे संशोधन केले व उत्तर मिळवले. 
* यांनी रॉयल सोसायटी पुढे शोधनिबंध सादर केला होता. ह्या शोधनिबंधाचं नाव "अकाउंट ऑफ अ फीमेल ऑफ द व्हाईट रेस ऑफ मनकाईंड, पार्ट्‌स ऑफ हूज स्किन रिझेंबल्स दॅट ऑफ अ निग्रो, वुईथ सम ऑब्झर्वेशन्स ऑन द कॉझेस ऑफ द डिफरन्स इन कलर अँड फॉर्म बिटवीन द व्हाईट अँड निग्रो रेसेस ऑफ मॅन.'
* उत्क्रांतिवाद - नैसर्गिक निवडीचे तत्त्व यावर महत्त्वाचे विचार मांडले.
जीवशास्त्रज्ञ
काँकोर्ड (न्यू हॅम्पशायर)

इवलेसे
**कॉंकोर्ड** हे अमेरिका देशातील न्यू हॅम्पशायर राज्याचे राजधानीचे शहर आहे.

वर्ग:न्यू हॅम्पशायरमधील शहरे
वर्ग:अमेरिकेतील राज्यांच्या राजधानीची शहरे
वर्ग:मेरीमाक काउंटी (न्यू हॅम्पशायर)
वर्ग:इ.स. १७३३ मधील निर्मिती
पॅट्रिक मॅथ्यू

**पॅट्रिक मॅथ्यू** (ऑक्टोबर २०, इ.स. १७९० - जून ८, इ.स. १८७४) हे स्कॉटिश निसर्गशास्त्रज्ञ आणि फळशेतीतज्ज्ञ होत. त्यांनी प्रथम इ.स. १८३१ मध्ये नैसर्गिक निवडीचं तत्त्व  मांडलं. यांनी जीवशास्त्राचे संशोधनही केले. चार्ल्‌स डार्विन यांनीही  पॅट्रिक मॅथ्यू यांनीच नैसर्गिक निवडीचं तत्त्व  आधी मांडले असे मान्य केले होते.
## प्रमुख विचार/संशोधन
* यांनी नेव्हल टिंबर अँड आर्बोरिकल्चर नावाचा एक ग्रंथ लिहिला. या ग्रंथात नौदलाला लागणाऱ्या लाकडाचे उत्पादन फळबागांमधूनही होऊ शकेल असा विचार मांडला. तसेच या ग्रंथात वेगवेगळ्या प्रकारच्या लाकडांची माहिती दिलेली होती.
* उत्क्रांतिवाद - नैसर्गिक निवडीचं तत्त्व यावर एक परिशिष्ट आपल्या ग्रंथाला जोडले.

वर्ग:जीवशास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १७९० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८७४ मधील मृत्यू
आल्बनी (न्यू यॉर्क)

**आल्बनी** () ही अमेरिका देशाच्या न्यू यॉर्क राज्याची राजधानी आहे. हे शहर न्यू यॉर्क राज्याच्या पूर्व भागात हडसन नदीच्या काठावर वसले असून ते न्यू यॉर्क शहराच्या २४० किमी उत्तरेस स्थित आहे. २०१० साली आल्बनी शहराची लोकसंख्या ९७,८५६ इतकी होती.

इ.स. १६१४ साली स्थापन झालेले आल्बनी अमेरिकेमधील सर्वात जुन्या शहरांपैकी एक आहे.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ
*पर्यटन

वर्ग:न्यू यॉर्क राज्यातील शहरे
वर्ग:अमेरिकेतील राज्यांच्या राजधानीची शहरे
वर्ग:आल्बनी (न्यू यॉर्क)
वर्ग:आल्बनी काउंटी (न्यू यॉर्क)
रॅले (नॉर्थ कॅरोलिना)

**रॅले** () हे अमेरिका देशाच्या नॉर्थ कॅरोलिना राज्याची राजधानी व दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे (सर्वात मोठे शहरः शार्लट). ४ लाख लोकसंख्या असणारे रॅले ह्या दृष्टीने अमेरिकेमधील ४३व्या क्रमांकाचे शहर आहे.

रॅले-डरहॅम-चॅपेल हिल ह्या तिळ्या शहरांचा महानगर परिसर अमेरिकेमधील सर्वात झपाट्याने वाढणारा भाग आहे. अमेरिकेमधील सर्वात मोठे संशोधन केंद्र (रिसर्च ट्रॅंगल पार्क) येथेच स्थित आहे. रॅलेजवळील *कॅरी* ह्या शहरामध्ये मोठ्या प्रमाणावर भारतीय लोक राहतात.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ
* रॅले वाणिज्य भवन

वर्ग:नॉर्थ कॅरोलिनामधील शहरे
वर्ग:अमेरिकेतील राज्यांच्या राजधानीची शहरे
वर्ग:वेक काउंटी (नॉर्थ कॅरोलिना)
बिस्मार्क (नॉर्थ डकोटा)

इवलेसे
**बिस्मार्क** हे अमेरिका देशातील नॉर्थ डकोटा राज्याचे राजधानीचे शहर आहे. २०१६ च्या अंदाजानुसार शहराची लोकसंख्या ७२,४१७ तर महानगराची लोकसंख्या १,३१,६३५ होती.

वर्ग:नॉर्थ डकोटामधील शहरे
वर्ग:अमेरिकेतील राज्यांच्या राजधानीची शहरे
*
वर्ग:बर्ली काउंटी (नॉर्थ डकोटा)
सिग्मुंड फ्रॉइड

उजवे|इवलेसे|सिग्मुंड फ्रॉइड (इ.स. १९२१)

**सिग्मुंड फ्रॉइड** (मराठी लेखनभेद: **जिग्मुंड फ्रॉइड**, **सिग्मंड फ्रॉइड** ; जर्मन: *Sigmund Freud* ;) (मे ६, इ.स. १८५६ - सप्टेंबर २३, इ.स. १९३९) हा ऑस्ट्रियन मज्जाशास्त्रज्ञ, मानसशास्त्रज्ञ होता. याने विश्लेषणात्मक मानसशास्त्रात पायाभूत संशोधन केले.

वंशवृद्धीची नैसर्गिक भावना प्राण्यात असते, ती मानवातही असणार आहे. त्यासाठी लैंगिक आकर्षण नैसर्गिकरीत्या प्रत्येक व्यक्तीत असायला असणार. असे लैंगिक आकर्षणाचे काही कारणाने प्रकटीकरण होऊ शकले नाही तर त्याचा मानवी व्यक्तीच्या वागण्यावर विपरीत परिणाम होतो. असा विचार त्याने मांडला.

## प्रमुख विचार/संशोधन 
* मानवी वर्तणुकीवर मेंदूतील सुप्त भावनांचा प्रभाव याचा अभ्यास केला.
* मेंदू आणि भावना यांचा परस्परसंबंध जोडला.
* मानवी वर्तनाची मिमांसा यावर विपुल लेखन केले.
* वैद्यकशास्त्रात व मानसशास्त्र अभ्यासक्रमात लेखन आजही जगभर अभ्यासले जाते.

## बाह्य दुवे 
* 
* 

वर्ग:ऑस्ट्रियन शास्त्रज्ञ
वर्ग:ब्रिटिश शास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १८५६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९३९ मधील मृत्यू
वर्ग:मानसशास्त्रज्ञ
प्रॉव्हिडन्स (ऱ्होड आयलंड)

इवलेसे
**प्रॉव्हिडन्स** हे अमेरिका देशातील ऱ्होड आयलंड राज्याचे राजधानीचे व सर्वात मोठे शहर आहे. बृहन्महाराष्ट्र मंडळाचे २०१३ सालचे जागतिक अधिवेशन येथे जुलै ५-७ दरम्यान नियोजित करण्यात आलेले आहे.

## शिक्षण
प्रॉव्हिडन्समध्ये ब्राउन युनिव्हर्सिटी, जॉन्सन अँड वेल्स युनिव्हर्सिटी, प्रॉव्हिडन्स कॉलेज सह अनेक उच्चशिक्षण संस्था आहेत.

वर्ग:ऱ्होड आयलंडमधील शहरे
वर्ग:अमेरिकेतील राज्यांच्या राजधानीची शहरे
वर्ग:प्रॉव्हिडन्स (ऱ्होड आयलंड)
वर्ग:प्रॉव्हिडन्स काउंटी (ऱ्होड आयलंड)
कोलंबिया (साउथ कॅरोलिना)

**कोलंबिया** ही अमेरिका देशाच्या साउथ कॅरोलायना राज्याची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. हे शहर रिचलॅंड काउंटीचेही प्रशासकीय केंद्र आहे. २०१० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या १,२९,२७२ होती.

कोलंबिया सालुडा नदी आणि ब्रॉड नदीच्या संगमावर वसलेले आहे. या एकत्रित नद्या येथून कॉंगारी नदी म्हणून वाहतात.

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ
*स्वागत कक्ष 

वर्ग:साउथ कॅरोलिनामधील शहरे
वर्ग:अमेरिकेतील राज्यांच्या राजधानीची शहरे
वर्ग:लेक्झिंग्टन काउंटी (साउथ कॅरोलिना)
वर्ग:रिचलँड काउंटी (साउथ कॅरोलिना)
पिएर (साउथ डकोटा)

**पियेर** (इंग्लिश: *Pierre*) हे अमेरिका देशातील साउथ डकोटा राज्याच्या राजधानीचे शहर आहे. हे शहर साउथ डकोटा राज्याच्या मध्य भागात मिसूरी नदीच्या काठावर वसले आहे. 

२०१० साली पियेरची लोकसंख्या केवळ १३,६४६ इतकी होती. मॉंतपेलिए ह्या व्हरमॉंटच्या राजधानीखालोखाल सर्वात लहान राज्य राजधानी असलेले पियेर हे अमेरिकेमधील दुसऱ्या क्रमांकाचे शहर आहे.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ
* स्वागत कक्ष

वर्ग:साउथ डकोटामधील शहरे
वर्ग:अमेरिकेतील राज्यांच्या राजधानीची शहरे
वर्ग:ह्यूस काउंटी (साउथ डकोटा)
वर्ग:पिएर (साउथ डकोटा)
आल्फ्रेड रसेल वॉलेस

**आल्फ्रेड रसेल वॅलेस** (८ जानेवारी, इ.स. १८२३ - ७ नोव्हेंबर, इ.स. १९१३:डॉर्सेट, इंग्लंड) यांनी उत्क्रांतिवाद हा सिद्धांत लिहिला. चार्ल्स डार्विन यांनी तो सभेत मांडला. तसेच अल्फ्रेड रसेल वॅलेस इंडोनेशिया येथे जीवशास्त्रीय संशोधन केले.

वर्ग:शास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १८२३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९१३ मधील मृत्यू
ह्युगो दि फ्रीस

thumb|left|ह्युगो दि फ्रीस
thumb|right|ह्युगो दि फ्रीस
**ह्युगो दि फ्रीस** यांनी अनुवंशशास्त्राचा विकास केला व अनुवंशशास्त्राचे प्राथमिक नियम शोधून काढले.
## प्रमुख विचार/संशोधन 
चार्ल्‌स डार्विन यांच्या उत्क्रांतिवाद या विचारातील म्हणण्याप्रमाणे गुणधर्म बदलून नव्या जाती कशा निर्माण होतात, हे बघण्यासाठी वेगवेगळ्या वनस्पतींच्या लागवडी करून त्यांच्यावर प्रयोग केले. त्यातील अनुमानांवरून अनुवंशशास्त्राचे प्राथमिक नियम मांडले.

अनुवंशशास्त्रज्ञ
ऑलिंपिया (वॉशिंग्टन)

इवलेसे
**ऑलिंपिया** हे अमेरिका देशातील वॉशिंग्टन राज्याचे राजधानीचे शहर आहे. थर्स्टन काउंटीचे प्रशासकीय केंद्र असलेल्या या शहराची लोकसंख्या २०१० च्या जनगणनेनुार ४६,४७८ होती.

वर्ग:वॉशिंग्टन राज्यामधील शहरे
वर्ग:अमेरिकेतील राज्यांच्या राजधानीची शहरे
वर्ग:थर्स्टन काउंटी (वॉशिंग्टन)
जेफरसन सिटी (मिसूरी)

**जेफरसन सिटी** हे अमेरिका देशातील मिसूरी राज्याच्या राजधानीचे शहर आहे. हे शहर मिसूरी राज्याच्या मध्य भागात मिसूरी नदीच्या काठावर वसले आहे. अमेरिकेचा तिसरा राष्ट्राध्यक्ष थॉमस जेफरसनचे नाव ह्या शहराला देण्यात आले आहे.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ 
* स्वागत कक्ष

वर्ग:मिसूरीमधील शहरे
वर्ग:अमेरिकेतील राज्यांच्या राजधानीची शहरे
वर्ग:कोल काउंटी (मिसूरी)
चार्ल्स्टन (वेस्ट व्हर्जिनिया)

इवलेसे
**चार्ल्स्टन** हे अमेरिका देशातील वेस्ट व्हर्जिनिया राज्याचे राजधानीचे व सर्वात मोठे शहर आहे.

वर्ग:वेस्ट व्हर्जिनियामधील शहरे
वर्ग:अमेरिकेतील राज्यांच्या राजधानीची शहरे
वर्ग:कॅनाव्हा काउंटी
मॅडिसन (विस्कॉन्सिन)

right|200 px|मॅडिसनमधील विस्कॉन्सिन राज्य सेनेट
**मॅडिसन** ही अमेरिका देशातील विस्कॉन्सिन राज्याची राजधानी व दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे (मिलवॉकीखालोखाल) शहर आहे. हे शहर विस्कॉन्सिनच्या दक्षिण मध्य भागात मिलवॉकीच्या ७७ मैल पश्चिमेस व शिकागोच्या १२२ मैल वायव्येस स्थित आहे.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ
* स्वागत कक्ष
* 

वर्ग:विस्कॉन्सिनमधील शहरे
वर्ग:अमेरिकेतील राज्यांच्या राजधानीची शहरे
वर्ग:मॅडिसन (विस्कॉन्सिन)
वर्ग:डेन काउंटी (विस्कॉन्सिन)
सेलम (ओरेगन)

इवलेसे
**सेलम** हे अमेरिका देशातील ओरेगन राज्याचे राजधानीचे शहर आहे. मॅरियन काउंटीचे प्रशासकीय केन्द्र असलेले हे शहर विलामेट नदीच्या काठी वसलेले आहे.

वर्ग:ओरेगनमधील शहरे
वर्ग:अमेरिकेतील राज्यांच्या राजधानीची शहरे
वर्ग:मॅरियन काउंटी (ओरेगन)
अनुवंशशास्त्र

अनुवंशशास्त्र वंश सातत्याचा अभ्यास करणारी एक स्वतंत्र विज्ञानशाखा आहे. या शाखेचा विकास अठराव्या शतकानंतर झाला.
चार्ल्‌स डार्विनयांच्या नैसर्गिक निवडीचे तत्त्व या संकल्पनेचे स्पष्टीकरण देण्याच्या प्रयत्नात अनुवंशशास्त्र आणि सूक्ष्मजीवशास्त्र यांचा विकास झाला असेही मानण्यात येते. 

## शास्त्रज्ञ
खालील शास्त्रज्ञांनी अनुवंशशास्त्राचे प्राथमिक नियम शोधून काढले.
* योहान 
* ग्रेगॉर 
* मेंडेल 
* ह्युगो दि फ्रीस 
* कार्ल कॉरेन्स 
* एरिख शेरमाख 
या सर्वांनी चार्ल्‌स डार्विन यांच्या उत्क्रांतिवाद या विचारातील गुणधर्म बदलून नव्या जाती कशा निर्माण होतात, हे तपासण्यासाठी वनस्पतींच्या लागवडी करून प्रयोग केले. त्यातूनच अनुवंशशास्त्र ही स्वतंत्र विज्ञानशाखा अस्तित्वात आली असे मानले जाते.

## काही महत्त्वाचे विचार
* या याच संशोधनाची पुढील पायरी म्हणजे पेशीकेंद्रातील धाग्यांसारखे घटक हे आनुवंशिक गुणधर्म पुढं नेण्यास जबाबदार आहेत असा विचार मांडला गेला.
* या धाग्यांच्या जोड्या फुटतात व जुळतात.
* प्रत्येक प्राणिजातीमध्ये या धाग्यांची संख्या ठराविक असते आणि ती कुठल्याही त्या जातीच्या प्राण्यात बदलत नाही.
* या धाग्यांचे मूलभूत घटक म्हणजे डी.एन.ए. यांची संरचना स्पष्ट झाली. 
* आनुवंशिक गुणधर्म पुढच्या पिढीत कसे जातात हे डी.एन.ए. संरचनेमुळे स्पष्ट झाले. 
## जीन
पेशी केंद्रकातील गुणधर्मवाहकांना म्हणजे डीएनए रेणूंच्या गुच्छाला किंवा पुंजक्याला "जीन' म्हंटले जाते.

अनुवंशशास्त्र
लैंगिक आकर्षण

वंशवृद्धीची नैसर्गिक भावना प्राण्यात असते. यामुळे लैंगिक आकर्षणही सर्व प्राण्यांध्ये आढळून येते.

## प्राणी सहभोग 
## मानव
डॉ. सिग्मंड फ्रॉइड यांनी मानसशास्त्राचे संशोधन केले. वंशवृद्धीची नैसर्गिक भावना प्राण्यात असते, ती मानवातही असणार आहे. त्यासाठी लैंगिक आकर्षण नैसर्गिकरीत्या प्रत्येक व्यक्तीत असायला असणार. असे लैंगिक आकर्षणाचे काही कारणाने प्रकटीकरण होऊ शकले नाही तर त्याचा मानवी व्यक्तीच्या वागण्यावर विपरीत परिणाम होतो. असा विचार त्यांनी मांडला.

## अधिक वाचन 
## हे सुद्धा पहा
* संभोग
* प्रणय
* भावना
## बाह्य दुवे 
वर्ग:जीवशास्त्र
वर्ग:लैंगिकता
वर्ग:मानवी शरीर
वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र
वर्ग:लैंगिक आकर्षण
हॅरिसबर्ग (पेनसिल्व्हेनिया)

**हॅरिसबर्ग** ही अमेरिका देशातील पेनसिल्व्हेनिया राज्याची राजधानी व नवव्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. हे शहर पेनसिल्व्हेनियाच्या दक्षिण भागात सक्वेहेना नदीच्या काठावर वसले असून ते फिलाडेल्फियापासून १०५ किमी अंतरावर स्थित आहे.

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ
*स्वागत कक्ष

वर्ग:पेनसिल्व्हेनियामधील शहरे
वर्ग:अमेरिकेतील राज्यांच्या राजधानीची शहरे
*
वर्ग:डॉफिन काउंटी (पेनसिल्व्हेनिया)
लाटणे

उजवे|इवलेसे|पोळीचे भारतीय लाटणे
उजवे|इवलेसे|पाश्चात्य लाटणे**लाटणे** (**बेलणं**) हे उपकरण भारतीय स्वयंपाकघरात पोळी बनवण्यास वापरले जाते. लाटणे बहुदा लाकूड वा धातूचे असते. भारतीय लाटणे आकाराने दंडगोल, लांबीला सुमारे एक फूट व व्यासाने ३ - ४ सेमी असते. यास दोन्ही बाजूस मुठी असतात. पाश्चात्य लाटणे ढकलदंड (रोलर) स्वरूपात असून सामान्यतः एका मुठीचे असते.

वर्ग:पाकसाधने
वर्ग:भारतीय पाकसाधने
वर्ग:दैनंदिन वापरातील वस्तू
चिलखती वाहने

युद्धात शत्रूच्या आक्रमणापासून चिलखत पुरवणाऱ्या वाहनांना **चिलखती वाहने** असे म्हणतात. यांची बांधणी दणकट व कोणत्याही परिस्थितीत चालत राहण्यासाठी केलेली असते. 
## इंधन
उच्च तापमानात सहजतेने जळत नसल्याने डीझेलचा उपयोग चिलखती वाहने, लष्करी वाहने तसेच रणगाडे यात होतो. डीझेल इंजिने ही जास्त ताकदीचा टोला (टॉर्क) देवू शकतात. 

## प्रकार
### अमेरिकन
### रशियन
### युरोपीय
चिलखती वाहने
युद्ध
निसर्गशास्त्रज्ञ

निसर्ग व त्याचे नियम यांचा अभ्यास म्हणजे निसर्गशास्त्र व तो अभ्यास करणाऱ्यांना निसर्गशास्त्रज्ञ असे म्हंटले जाते. 

उदाहरणार्थ पॅट्रिक मॅथ्यू हे स्कॉटिश निसर्गशास्त्रज्ञ आणि फळशेतीतज्ज्ञ होत.त्यांनी प्रथम इ.स. १८३१ मध्ये नैसर्गिक निवडीचं तत्त्व  मांडलं. यांनी जीवशास्त्राचे संशोधनही केले. चार्ल्‌स डार्विन यांनीही  पॅट्रिक मॅथ्यू यांनीच नैसर्गिक निवडीचं तत्त्व  आधी मांडले असे मान्य केले होते.
## प्रमुख विचार/संशोधन
* यांनी नेव्हल टिंबर अँड आर्बोरिकल्चर नावाचा एक ग्रंथ लिहिला. या ग्रंथात नौदलाला लागणाऱ्या लाकडाचे उत्पादन फळबागांमधूनही होऊ शकेल असा विचार मांडला. तसेच या ग्रंथात वेगवेगळ्या प्रकारच्या लाकडांची माहिती दिलेली होती.
* उत्क्रांतिवाद - नैसर्गिक निवडीचं तत्त्व यावर एक परिशिष्ट आपल्या ग्रंथाला जोडले.
निसर्गशास्त्रज्ञ
जीवशास्त्रज्ञ
रॉयल डच शेल

[thumb|right|250px|[हेग, नेदरलँड्स येथील '*** कंपनीचे मुख्यालय]]
**रॉयल डच शेल पी.एल.सी.** (रोमन लिपी: Royal Dutch Shell plc) किंवा **शेल*' या टोपणनावाने ओळखली जाणारी मुळातील डच, बहुराष्ट्रीय खनिज तेल कंपनी आहे. ही खनिज तेलाचे उत्पादन, शुद्धीकरण तसेच डीझेल, पेट्रोल आदी इंधनांचे वितरण करते. हेग, नेदरलँड्स येथे या कंपनीचे मुख्यालय असून लंडन, युनायटेड किंग्डम येथे मुख्य नोंदणीकृत कार्यालय आहे. शेल सर्वांत मोठी ऊर्जा कंपनी असून, महसुलानुसार सर्व क्षेत्रांतील कंपन्यांमध्ये दुसऱ्या क्रमांकावरील कंपनी आहे.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:खनिज तेल
वर्ग:बहुराष्ट्रीय कंपन्या
वर्ग:लंडन
कॅल्टेक्स

**कॅल्टेक्स** ही एक बहुराष्ट्रीय परंतु मुळची खनिज तेल कंपनी आहे. ही खनिज तेलाचे उत्पादन, शुद्धीकरण तसेच डीझेल, पेट्रोल आदी इंधनांचे वितरण करते. या कंपनीवर नफेबाजी व प्रदुषणाचे आरोप झाले आहेत.
## अधिक वाचन
http://en.wikipedia.org/wiki/Caltex
## बाह्य दुवे
शेव्हरॉन हे कॅल्टेक्सचे मुख्य पालक कंपनीचे स्थळ 

वर्ग:खनिज तेल
वर्ग:बहुराष्ट्रीय कंपन्या
बीपी

**बीमफथपी** (जुने नावः ब्रिटिश पेट्रोलियम) ही एक बीपी मराठी गावठी परंतु मुळची ब्रिटिश खनिज तेल कंपनी आहे. बीपी ही जगातील चौथी सर्वात मोठी कंपनी आहे. ही खनिज तेलाचे उत्पादन, शुद्धीकरण तसेच डीझेल, पेट्रोल आदी इंधनांचे वितरण करते. या कंपनीवर नफेबाजी व प्रदुषणाचे आरोप झाले आहेत.

## बाह्य दुवे
* 
* BP's Corporayte History
* BP Solar

वर्ग:खनिज तेल
वर्ग:बहुराष्ट्रीय कंपन्या
शायान (वायोमिंग)

इवलेसे
**शायान** हे अमेरिका देशातील वायोमिंग राज्याचे राजधानीचे व सर्वात मोठे शहर आहे. २०१० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ५९,४६६ इतकी होती.

वर्ग:वायोमिंगमधील शहरे
वर्ग:अमेरिकेतील राज्यांच्या राजधानीची शहरे
*
वर्ग:लारामी काउंटी (वायोमिंग)
रबात

**रबात** ही मोरोक्को देशाची राजधानी आहे.

वर्ग:मोरोक्कोमधील शहरे
वर्ग:आफ्रिकेतील देशांच्या राजधानीची शहरे
वर्ग:मोरोक्कोमधील जागतिक वारसा स्थाने
डकार

**डकार** ही सेनेगाल देशाची राजधानी व सगळ्यात मोठे शहर आहे.

पॅरिस-डकार शर्यत ही मोटारगाड्यांची क्षमता अजमावणारी शर्यत या शहरात संपत असे.

वर्ग:सेनेगालमधील शहरे
वर्ग:आफ्रिकेतील देशांच्या राजधानीची शहरे
जिबूती

**जिबूती** हा पूर्व आफ्रिकेतील आफ्रिकेच्या शिंगामधील एक छोटा देश आहे. जिबूतीच्या उत्तरेला इरिट्रिया, पश्चिम व दक्षिणेला इथियोपिया व आग्नेय दिशेला सोमालिया देश आहेत. जिबूती ही जिबूतीची राजधानी आहे. इतर बहुतांशी आफ्रिकन देशांप्रमाणे जिबूती एक गरीब व अविकसित देश आहे. येथील १/५ लोक आंतरराष्ट्रीय दारिद्र्यरेषेखाली जगतात.

## खेळ
* ऑलिंपिक खेळात
* फुटबॉल संघ

वर्ग:आफ्रिकेतील देश
वर्ग:पूर्व आफ्रिका
काँगोचे लोकशाही प्रजासत्ताक

**काँगोचे लोकशाही प्रजासत्ताक** (किंवा डी.आर. काँगो) हा मध्य आफ्रिकेतील एक देश आहे. डी.आर. काँगो हा क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने आफ्रिकेतील तिसरा व जगातील १२व्या क्रमांकाचा देश आहे. 

१९६० सालापर्यंत डी.आर. काँगो ही बेल्जियम देशाची ऐतिहासिक वसाहत होती. ऑक्टोबर १९७१ ते मे १९९७ दरम्यान हा देश **झैरे** ह्या नावाने ओळखला जात असे. १९९६ ते २००३ दरम्यान डी.आर. काँगो ह्या देशात २ युद्धे झाली. ह्या युद्धांमध्ये तब्बल ५४ लाख बळी गेले. ह्या युद्धांमुळे हा देश जवळजवळ पूर्णपणे उध्वस्त झाला आहे.

डी.आर. काँगो हा जगातील सर्वांत मागासलेल्या व गरीब देशांपैकी एक आहे. आजही रोगराई, दुष्काळ इत्यादी कारणांमुळे येथे दरमहा ४५,००० लोक मृत्यूमुखी पडतात.

याला पूर्वी झैर असे नाव होते.

## खेळ 
*ऑलिंपिक खेळात
*फुटबॉल संघ

वर्ग:आफ्रिकेतील देश
वर्ग:मध्य आफ्रिका
पश्चिम सहारा

right|300px|thumb|पश्चिम सहाराचे आफ्रिकेतील स्थान
**पश्चिम सहारा** हा उत्तर आफ्रिकेतील मोरोक्को देशाच्या अंमलाखालील एक वादग्रस्त भूभाग आहे. सहारा वाळवंटाने व्यापलेला पश्चिम सहारा हा जगातील सर्वात विरळ लोकवस्ती असलेल्या भागांपैकी एक आहे. सहरावी अरब लोकशाही प्रजासत्ताक हा अंशतः मान्य देश पश्चिम सहारावर आपला अधिकार सांगतो.

हा प्रदेश एकोणिसाव्या शतकाअखेरपासून स्पेनने व्यापला होता. इ.स. १९६३मध्ये मोरोक्कोने त्यास विरोध दर्शविल्यावर याला संयुक्त राष्ट्रांच्या पारतंत्र्यात असलेल्या प्रदेशांच्या यादीत घालण्यात आले.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:उत्तर आफ्रिका
वर्ग:मोरोक्को
वर्ग:सहरावी अरब लोकशाही प्रजासत्ताक
गिनी

**गिनी** हा पश्चिम आफ्रिकेतील एक देश आहे. इ.स. १८९४ ते १९५८ दरम्यान गिनी ही एक फ्रेंच वसाहत होती व फ्रेंच गिनी ह्या नावाने ओळखली जात असे. गिनीच्या पश्चिमेस अटलांटिक महासागर तर इतर दिशांना गिनी-बिसाउ, सेनेगाल, माली, सियेरा लिओन, लायबेरिया व आयव्हरी कोस्ट हे देश आहेत. कोनाक्री ही गिनीची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. आफ्रिकेतील गिनी हा शब्द वापरणाऱ्या गिनी-बिसाउ व इक्वेटोरियल गिनी ह्या देशांपासून वेगळा ओळखला जाण्यासाठी गिनीला अनेकदा गिनी-कोनाक्री असे संबोधले जाते.

नायजर नदीचे उगमस्थान असलेल्या गिनीची अर्थव्यवस्था कृषी व खाण उद्योगावर अवलंबून आहे. बॉक्साइटच्या उत्पादनामध्ये गिनीचा जगात दुसरा क्रमांक लागतो.

## Galerie 

चित्र:Guinea_sat.png|atlas Guinea
चित्र:Dame_de_Mali_Guinée.jpg|Dame de Mali
चित्र:Chute_de_Tabouna_à_Kindia_01.jpg|Chute de Tabouna à Kindia
चित्र:Chute_de_Saala_vue_à_360°_Labé.jpg|Chute de Saala Labé
चित्र:Chimpanzé_de_Bossou_33.jpg|Chimpanzé de Bossou
चित्र:Plage_de_Roume.jpg|Plage sur les Ile de Loos

## खेळ 
*ऑलिंपिक खेळात
*फुटबॉल संघ

## बाह्य दुवे 
* 
* 
* 

वर्ग:आफ्रिकेतील देश
वर्ग:पश्चिम आफ्रिका
गवत

गवत म्हणजे एक प्रकारची वनस्पती होय.
याचे अनेक प्रकार असतात.
thumb| गवत
thumb|गवताळ कुरण
    गवत बारमाही  हिरवंगार राहणारं असतं .तसच  हंगामी  पण असतं.
  गवतामूळे जमिन अच्छादित राहते.थंड राहते.  मातीची धूप थांबते .
  जनावरांचे अन्न हे गवतच .
    प्रकार  : दूर्वा, गवती चहा,  कसाट ,बेर , लवी , दवणा, मरवा,  कांडीचार ,भोबडा , कारवी, खवण्या, 
मारवेल, ताणी, दगडी ,खाजा , सावा , धूड इत्यादी.

## प्रकार
 गवत हे सर्वात जास्त आधुनिक प्रकारचे अन्जिओस्पेर्म्स आहे .

## उपयोग
गवत ही वनस्पती माणसाला तृण्याध्न्य देते .तसेच जनावरांना चार म्हणूनही उपयोगास येते .तसेच बांबू हे देखील गवताचा एक प्रकार आहे जो खूप प्रकारे वापरता येतो.गवत हे सर्वसामान्यपणे सगळीकडेच दिसते.

## उपद्रव
* तण
### तणनाशक
वर्ग:शेती
वर्ग:वनस्पती
वर्ग:जीवशास्त्र
वर्ग:वनस्पतीशास्त्र
तेलबिया

तेलबिया रगडले/दळले असता तेल निघते अशा बिया.

सरकी, सोयाबीन, करडई, एरंडी, तीळ, जवस, शेंगदाणे, कारळे, हळीव, मोहरी, खसखस, सूर्यफूल इ. तेलबिया आहेत

वर्ग:शेती
झाडाचे मूळ

मूळ हा झाडाचा एक अवयव आहे. झाडाचा हा भाग बहुधा जमिनीखाली गेलेला असतो. 
झाडे याच्या साहाय्याने जमिनीतून अन्न-पाणी घेतात.

[thumb|[आले हे एका वनस्पतीचे मूळ आहे.]]
वर्ग:वनस्पती वर्ग:वनस्पतीचे भाग
पराग कण

कोणत्याही फुलातील पुंकेसरापासुन (Stamens) तयार होणारे बारीक कण म्हणजे परागकण होय .यामुळे प्रजनन घडते.
हे कण मकरंद / फुलातील गोड पदार्थ  घ्यायला येणाऱ्या कीटकांच्या पायाला चिकटतात व दुसऱ्या फुलात जातात व प्रजननाची प्रक्रिया पूर्ण होते.
## प्रकार
## महत्त्वाचे कीटक
वर्ग:वनस्पती
टोगो

**टोगो** हा पश्चिम आफ्रिकेतील एक देश आहे. टोगोच्या पश्चिमेला घाना, पूर्वेला बेनिन, उत्तरेला बर्किना फासो तर दक्षिणेला अटलांटिक महासागर आहे. लोम ही टोगोची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.

इतर बहुतांशी आफ्रिकन देशांप्रमाणे टोगो गरीब व अविकसित आहे.

## खेळ
*ऑलिंपिक खेळात
*फुटबॉल संघ

वर्ग:आफ्रिकेतील देश
वर्ग:पश्चिम आफ्रिका
गाजर

thumb|left|250px|विविध प्रकारची गाजरे.
thumb|right|विविधरंगी गाजरे. कृत्रिमरीत्या गाजरांना वेगवेगळे रंग देता येतात.

**गाजर** ही एक वनस्पती असून तिचे मूळ खाण्यासाठी वापरले जाते. गाजर चवीला गोड असते. गाजरामध्ये  अ जीवनसत्त्व असते. डोळ्याच्या आरोग्यासाठी गाजर उपयुक्त असते. बहुधा गाजर ही वनस्पतीचे मूळ पर्शियात आढळुन येते आणि त्याची लागवड मूळतः त्याची पाने आणि बियाण्यासाठी केली गेली. या झाडाचा सर्वात सामान्यपणे खाणारा भाग म्हणजे खाली जाणारे मुख मूळ (टॅप्रूट), जरी देठ आणि खाल्ली तर पाने सुद्धा. घरगुती गाजर त्याच्या मोठ्या प्रमाणात विस्तृत, अधिक मोहक, मऊ आणि खाण्यास योग्य असे निवडकपणे पैदास केले गेले.
गाजर हे अंबेलिफर कुटुंबातील अपियासी मधील द्विवार्षिक वनस्पती आहे. सुरुवातीला, वाढीव टॅप्रूट वाढताना पानांची पालवी फुटते व ती वाढते. वेगाने वाढणारी वाण बियाणे पेरल्याच्या तीन महिन्यांत (९० दिवस) परिपक्व होते, परंतु हळू हळू पिकणाऱ्या पिकांना एक महिना जास्त (१२० दिवस) कालावधी लागतो. मुळांमध्ये अल्फा- आणि बीटा कॅरोटीनचे प्रमाण जास्त असते आणि ते व्हिटॅमिन के आणि व्हिटॅमिन बी 6चा चांगला स्रोत आहेत.
नियमितपणे गाजर खाल्ल्याने जठरांमध्ये होणारा अल्सर आणि पचनाचे विकार टाळले जातात. गाजरामध्ये आम्ल घटक असतात जे शरीरातील आम्लाचे प्रमाण संतुलित करून रक्त शुद्ध करते. गाजरामध्ये पोटॅॅशियम असते जे रक्तदाब वाढवण्यास मदत करते. गाजर खाल्ल्यामुळे तोंडातील हानिकारक किटानुंचा नाश होतो आणि दात किडण्यापासून टाळता येतात.भाजलेल्या ठिकाणी किंवा जखम झालेल्या ठिकाणी गाजर किसून लावल्यास त्रास कमी होतो. गाजरामध्ये कॅरोटीनॉड्स असतात जे शरीरातील रक्तातील साखर नियंत्रित ठेवण्यास मदत करतात. नियमीतपने गाजर खाल्ल्यामुळे केस,डोळे,आणि त्वचा यांचे आरोग्य सुधारते . गाजरापासून हलवा, बर्फी, लोणचे, कोशिंबीर इ. पदार्थ तयार केले जातात.

## हे सुद्धा पहा
* गाजराचे लोणचे
* हलवा
## संदर्भ
वर्ग:खाद्यपदार्थ
वर्ग:जीवशास्त्र
वर्ग:पाककलेमध्ये वापरले जाणारे पदार्थ
वर्ग:कंदमुळे
हलवा (खाद्यपदार्थ)

इवलेसे
हलवा हा एक भारतीय गोड खाद्य प्रकार आहे. हलवा भारत वगळता अरबस्तान, इराण, तुर्कस्तान अशा इतर देशातही बनतात.

हलव्याचे खालील प्रकार बनतात.
* गाजर हलवा
* दुधी हलवा
* सोहन हलवा
* माहीम हलवा

वर्ग:खाद्यपदार्थ
किल्ली (कुलुपाची)

**किल्ली** या उपकरणाचा उपयोग कुलुप उघडण्यासाठी  व लावण्यासाठी होतो. कुलुप- किल्लीमुळे व्यक्तीच्या प्रवेशाची खातरजमा केली जाऊ शकते. किल्लीमुळे मिळणारी सुरक्षा पूर्णतः कडेकोट नसू शकते. तरीदेखील किल्ली ही  प्रवेशाची खातरजमा करण्यासाठीचे कमी खर्चाचे उपकरण  ठरते.
thumb|right|विविध प्रकारच्या किल्ल्या
## इलेक्ट्रॉनिक किल्ल्या
निरनिराळ्या कुलुपांसाठी निरनिराळ्या किल्ल्या उपयोगात असतात. जसे इलेक्ट्रॉनिक कुलुपे असलेल्या दरवाज्यांना ओळखपत्रात इलेक्ट्रॉनिक सर्किटरीद्वारे उघडण्याची सोय असते.
ची किल्ली]]
नवीन पद्धतीच्या मोटारींच्या कुलुपांच्या किल्ल्या इलेक्ट्रोनिक असतात व त्या दूरनियंत्रकाद्वारे (रीमोट कंट्रोल) चालतात.

वर्ग:तंत्रज्ञान
कुलूप

right|thumb| पॅडलॉक प्रकारातील कुलुप
thumb|कुलुपाचा आतील भाग दाखवणारे चित्र
**कुलुप ** म्हणजे ज्याच्या साहाय्याने घराचा दरवाजा, वाहन, गोदाम यांचे प्रवेश केवळ अधिकृत व्यक्तींपर्यंत सीमित करता येऊ शकतात असे यांत्रिक उपकरण होय.  कुलपाची सुरक्षा भेदणे शक्य असले तरी देखील कुलूप वापरकर्त्यास तुलनेने कमी खर्चात चांगली सुरक्षा प्रदान करते. 

## कार्यपद्धती 
thumb|left|कुलुपाची कार्यपद्धती
कुलूप *आव्हान व सिद्धता* या तत्त्वावर काम करते. म्हणजे प्रवेश करू इच्छिणाऱ्या प्रत्येक व्यक्तीस स्वतःची प्रवेशाची पात्रता (credentials) सिद्ध करावी लागते. अधिकृत वापरकर्ता आपली पात्रता सिद्ध करण्यासाठी किल्लीचा वापर करतो. पारंपरिक कुलपात प्रत्येक कुलूप व त्याच्या किल्लीची एकमेव अनुरूप जोडणी (Combination) असते. जेव्हा किल्लीच्या खाचा कुलुपाच्या आतील खाच्यांशी तंतोतंत जुळतात,  तेव्हा कुलुपाच्या आतील रचनेमुळे किल्लीधारकास आतील अडसर सुलभतेने हलवण्याची मुभा मिळते. कुलूप किल्लीच्या एकत्रित एक / दोन फेऱ्यांनी अडसर मोकळा करून वापरकर्ता अधिकृतरीत्या प्रवेश करतो.

## प्रकार 
* सायकलचे कुलूप
* कॅम कुलूप (Cam lock)
* अंकरचना कुलूप (Combination lock)
* क्रुसिफॉर्म लॉकCruciform lock|Cruciform (or Zeiss) lock]]
* नळकांडीकुलूप (Cylinder lock)
* डेडबोल्ट कुलूप (Deadbolt)
* वि-कुलुप (electrnic lock)
* चुंबकीय कुलूप (Magnetic lock)
* कीकार्ड कुलूप (Keycard lock)
* लिव्हर टंबलर कुलूप (Lever tumbler lock)
* चबशोधक कुलूप (Chubb detector lock)
* रक्षक कुलूप (Protector lock)
* चुंबकीय चावीवरील कुलूप (Magnetic keyed lock)
* अंगचे कुलूप (Padlock)
* पिन टंबलर कुलूप (Pin tumbler lock)
* रीम कुलूप (Rim lock)
* नळकांड्याच्या आकाराचे टंबलर कुलूप (Tubular pin tumbler lock)
* वेळाधारित कुलूप (Time Lock)
* टर्नर कुलूप (Turner lock)
* वेफर टंबलर कुलूप (Wafer tumbler lock)
* वॉर्डेड कुलूप (Warded lock)

## हे सुद्धा पहा 
कडी-कोयंडा

## बाह्य दुवे 
* कुलुपांचा इतिहास 
* कुलूपनिर्मितीचा इतिहास 
* कुलुपांचा इतिहास
* कुलपांची सर्वसामान्य माहिती
* अमेरिकेच्या पश्चिम किनाऱ्यावरील घड्याळ जमवणाऱ्यांची (Collectors ) संघटना 
* घड्याळे जमवणाऱ्यांची (Collectors) अमेरिकी संघटना

वर्ग:तंत्रज्ञान
वर्ग:सुरक्षा उपकरणे
कॉलेस्टेरॉल

**कोलेस्टेरॉल** हा रक्तातील एक घटक आहे.
## महत्त्व 
रक्तातील कोलेस्तेरोल अधिक असल्यास हृदयरोग होण्याची शक्यता असते. २०० एकक पेक्षा जास्त कोलेस्तेरोल हानिकारक मानले जाते.
## उपचार 
नियमित व्यायाममुळे रक्तातील वाईट कोलेस्तेरोल कमी होते.

वर्ग:मानवी शरीर
वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र
खार्टूम

**खार्टूम** () ही आफ्रिकेमधील सुदान देशाची राजधानी व दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. खार्टूम शहर सुदानच्या मध्य भागामध्ये नाईल नदीच्या काठांवर वसले आहे. येथेच नाईलच्या निळी नाईल व पांढरी नाईल ह्या नाईलच्या दोन प्रमुख उपनद्यांचा संगम होतो.

## बाह्य दुवे
*

वर्ग:सुदानमधील शहरे
वर्ग:आफ्रिकेतील देशांच्या राजधानीची शहरे
गाजर हलवा

250px|इवलेसे|गाजर हलवा
**गाजर हलवा** हा एक भारतीय खाद्य प्रकार आहे. यासाठी गाजर आणि दूध वापरले जाते.हा गोड  पदार्थ आहे. 

पारंपारिकपणे गाजराचा हलवा हे मिष्टान्न म्हणून दिवाळी, होळी, ईद अल-फितर आणि रक्षाबंधन या निमित्ताने भारतात सर्व सण-उत्सवाच्या वेळी बनवला आणि खाल्ला जातो. साधारणपणे हिवाळ्यामध्ये हे मिष्टान्न गरम गरमच खाल्ले जाते. गाजराचा हलवा हा इतर गोड पदार्थांसारखा जास्त काळ चांगला राहू   शकत नाही त्यामुळे हा कमी प्रमाणात तयार केला जातो आणि कमी प्रमाणातच निर्यात केला जातो. 

## संदर्भ 
वर्ग:खाद्यपदार्थ
वर्ग:महाराष्ट्रातील खाद्यपदार्थ
वर्ग:मराठी विकिबुक्स बंधूप्रकल्पात स्थानांतरित करावयाचे लेख
वर्ग:भारतातील खाद्यपदार्थ
वर्ग:पाककृती
मोरोनी

**मोरोनी** कोमोरोसची राजधानी व सगळ्यात मोठे शहर आहे.

वर्ग:कोमोरोसमधील शहरे
वर्ग:आफ्रिकेतील देशांच्या राजधानीची शहरे
मस्कत

**मस्कत** ही मध्यपूर्वेतील ओमान ह्या देशाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.

वर्ग:ओमानमधील शहरे
वर्ग:आशियातील देशांच्या राजधानीची शहरे
वर्ग:मस्कत
खुदीराम बोस

**खुदीराम बोस** (बंगाली ক্ষুদিরাম বসু (लेखी) क्षुदीराम बसु (उच्चारी - खुदीराम बोशू) : भारतातील सर्वात तरुण वयाचे क्रांतिकारक म्हणून ओळखले जाणारे हे वीर वयाच्या अवघ्या १९ व्या वर्षी शहीद झाले. त्यांचा जन्म बंगाल मधल्या मेदिनीपूर जिल्ह्यातल्या **बहुवेनी** या गावात दि. ३ डिसेंबर १८८९ला झाला. त्यांच्या लहानपणीच आई **लक्ष्मीप्रियादेवी** आणि वडील **त्रैलोक्यनाथ** यांचा मृत्यु झाल्याने त्यांची मोठी बहीण अनुरूपादेवी आणि तिचे पती अमृतलाल यांनी त्यांचे पालनपोषण केले. 

बंगाल प्रांताचे विभाजन करण्याचे ब्रिटिश सरकारने १९०३ साली निश्चित केले होते. त्या विरुद्ध सर्वसामान्य लोकांमध्ये नाराजीची तीव्र लाट पसरली. खुदीराम यांनाही बंगालच्या फाळणीचा निर्णय अन्यायकारक वाटला, देशासाठी काहीतरी करावे असे सारखे वाटू लागल्याने त्यांनी सशस्त्र क्रांतीचा मार्ग पत्करला. सरकारच्या विरुद्ध आंदोलने करणाऱ्यांना पकडून कठोर शिक्षा देण्यात येऊ लागल्या. यात प्रमुख असणाऱ्या न्यायाधीश किंग्ज फोर्डला मारूनच सरकारचा विरोध करण्याचे पक्के करण्यात आले. बंकिमचंद्र चॅटर्जी यांच्या आनंदमठ या कादंबरीतील वंदे मातरम या गीताने लोकांमध्ये नव संजीवनी पसरविली.

## न्यायाधीश किंग्जफोर्डला  मारण्याची योजना
यातच खुदीराम यांनी किंग्ज फोर्डला मारण्याची जबाबदारी स्वीकारली. दि. ३० एप्रील १९०५ या दिवशी खुदीराम यांचे सहकारी प्रफुल्ल चक्रवर्ती यांनी किंग्ज फोर्ड याच्या गाडीवर एक बॉंब फेकला, परंतु तो चुकून दुसऱ्याच एका गाडीवर पडला. त्या गाडीतील दोन महिला ठार झाल्या, किंग्ज फोर्ड मात्र बचावला. या घटनेच्या दुसऱ्या दिवशी खुदीराम पकडले गेले तर प्रफुल्ल यांनी अटकेपूर्वीच आत्महत्या केली. खुदीराम यांच्यावर खटला भरण्यात आला. त्यांच्याविरुद्ध हत्येचा गुन्हा शाबीत झाल्याने त्यांना दि. ११ ऑगस्ट १९०८ या दिवशी फासावर जावे लागले. सशस्त्र क्रांतीत बॉंबचा उपयोग करणारे खुदीराम बोस हे पहिले क्रांतिकारक ठरले.

## हे ही पहा
*मिदनापूर
*क्रांतिकारक

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय क्रांतिकारक
वर्ग:इ.स. १८८९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९०८ मधील मृत्यू
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढा
नायजेल शॉर्ट

**नायजेल शॉर्ट** (१ जून, १९६५:ली, इंग्लंड - ) बुद्धिबळाचा खेळाडू आहे. याने जानेवारी ११ इ.स. १९८० रोजी वयाच्या १४व्या वर्षी बुद्धिबळाच्या खेळातील इंटरनॅशनल मास्टरचा किताब पटकावला.

## जीवन
## कारकीर्द
## हे सुद्धा पहा
* बुद्धीबळ

वर्ग:बुद्धिबळ खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९६५ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आत्मा (हिंदू धर्म)

**आत्मा** एक संकल्पना आहे. हिंदू धर्मात याचे महत्त्व आहे.

वर्ग:अध्यात्म
कोसस

कोसस 
## मुख्य विचार
वर्ग:हिंदू धर्म
वर्ग:रिकामी पाने
कर्म (हिंदू धर्म)

**कर्म** ही हिंदू धर्मातील एक संकल्पना आहे जी कार्यकारणभावाचे विश्लेषण करते. यानुसार चांगल्या कृतींचे परिणाम चांगले होतात व वाईट कृतींचे परिणाम वाईट होतात. हा कार्यकारणभाव आत्म्याच्या जन्म-मृत्यू चक्रासोबत चालू राहतो. तसेच तो प्रत्यक्ष कृतीबरोबरच मानसिक विचार, बोलणे व आपल्या आदेशावरील इतरांच्या कृती यालाही लागू पडतो.

## संदर्भ 
वर्ग:हिंदू धर्म