open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
मराठी चित्रपटांचा इतिहास

- भारतीय सिनेमाचे जनक|thumb]]

सुरुवातीपासूनच धंदा म्हणून आणि कला म्हणूनही भारतीय चित्रपट व्यवसायाचा जो विकास झाला, त्यात महाराष्ट्राचा वाटा महत्त्वाचा आहे. १८९५ च्या जुलैमध्ये लुमिअरे बंधूंनी तयार केलेल्या सिनेमाचा पहिला खेळ मुंबईच्या वॉटसन हॉटेलमध्ये झाला. १९१२ मध्ये मराठी चित्रपट 'पुंडलीक'चे चित्रीकरण याच शहरी झाले. दादासाहेब फाळके - भारतीय सिनेमाचे जनक - यांनी राजा हरिश्चंद्र या, भारतीय सिनेइतिहासातील पहिल्या चित्रपटाचे चित्रीकरणही येथेच केले. १९३१ साली बोलक्या चित्रपटाचे आगमन होईपर्यंत मुंबईच भारतीय सिनेसृष्टीचा केंद्रबिंदू होती, पण तिच्याबरोबरच पुणे, खडकी, कोल्हापूर, नाशिक या गावीही चित्रीकरणाचे काम चालू होते. कोल्हापूरला बाबूराव पेंटर यांच्या उत्कृष्ट `सेट्स‌' मुळे चित्रीकरणाचे एका श्रेष्ठ कलेत रूपांतर झाले. त्यांचा सैरंध्री हा एतद्‍देशीय चित्रपटकलेतील एक लक्षणीय टप्पा आहे.

विसाव्या शतकाच्या तिसऱ्या दशकात मुंबईतील चित्रपट व्यवसायाची भरभराट झाली. अनेक चित्रपट कंपन्या अस्तित्वात आल्या. पौराणिक कथांसारख्या विषयांबरोबरच मराठ्यांच्या इतिहासातील घटनाप्रसंग, तसेच रोजच्या जीवनातील समस्या हे विषयही चित्रपटांच्या कथानकांसाठी निवडले गेले. या कालातील दोन सर्वात उल्लेखनीय चित्रपट म्हणजे महाराष्ट्र फिल्म कंपनीचा ऐतिहासिक चित्रपट सिंहगड (१९२३) आणि सामाजिक चित्रपट सावकारी पाश (१९२५). या दोन्ही चित्रपटांचे दिग्दर्शन बाबूराव पेंटर यांचे आहे. 'सिंहगड'मध्ये तानाजीच्या आणि शिवाजी महाराज यांच्या इतर शूर शिपायांच्या देशभक्तीच्या कथेचे चित्रण आहे. तर 'सावकारी पाश'मध्ये गरीब मराठी शेतकऱ्यांच्या सावकाराकडून होणाऱ्या पिळवणुकीचे. हा चित्रपट सत्यजित राय यांच्या 'पाथेर पांचाली'च्या चाळीस वर्षे आधी काढला गेला असून त्यातील तत्कालीन परिस्थितीचे चित्रीकरण हृदयाला भिडणारे आहे. या चित्रपटाला भारतातील पहिला वास्तव चित्रपट म्हणता येईल. यातील तरुण शेतकऱ्याची भूमिका करणारे व्ही. शांताराम पुढे एक श्रेष्ठ चित्रपट दिग्दर्शक म्हणून प्रसिद्धीस आले. त्यांनी संत तुकाराम, शेजारी बाबूराव पेंटर यांनी आणखी दोन ऐतिहासिक मूकपटांची निर्मिती केली. नेताजी पालकर (१९२८) आणि उदयकाल (१९३०). या दुसऱ्या चित्रपटाचे मूळ नाव स्वराज्य-तोरण होते. पण त्या काळच्या सेन्सॉरने त्यास हरकत घेतल्यावरून ते बदलून उदयकाल असे ठेवण्यात आले. त्यात छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या तारुण्यातील धाडसी मोहिमांची कथा दाखवण्यात आली होती.

## मराठी चित्रपटांचे आठवड्यांचे विक्रम
## संदर्भ आणि नोंदी 
मराठी भाषेमधील चित्रपट
वर्ग:चित्रपट
महेंद्र कपूर

**महेंद्र कपूर** (जानेवारी ९, १९३४ - सप्टेंबर २७, २००८) हे विख्यात भारतीय पार्श्वगायक होते. 

## बाह्य दुवे 
वर्ग:मराठी गायक
वर्ग:हिंदी गायक
वर्ग:इ.स. १९३४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००८ मधील मृत्यू
वर्ग:मराठी पार्श्वगायक
वर्ग:लता मंगेशकर पुरस्कार विजेते
शब्बीर कपूर

'''''' (जन्मदिनांक अज्ञात - हयात) हे लोकप्रिय हिंदुस्तानी गायक होते.

----

वर्ग:पार्श्वगायक
वर्ग:हिंदी गायक
उत्तरा केळकर

**उत्तरा केळकर** या  मराठी गायिका आहेत.  त्यांनी मराठी व हिंदी चित्रपटांसाठी पार्श्वगायन केले आहे.रंगमंचीय सांगीतिक कार्यक्रमातूनही त्या आपली कला सादर करतात. 
## बहिणाबाईंची गाणी
अहिराणी भाषेतील प्रसिद्ध कवयित्री बहिणाबाई चौधरी यांच्या कवितांना आपल्या आवाजाने उत्तरा केळकर यांनी जनमानसात अधिक लोकप्रिय केले आहे.

## पुरस्कार
* स्वर रुस्तुम पुरस्कार (२०१३)
*भगिनी पुरस्कार (२०१७)

## बाह्य दुवे 
* 

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी गायिका
वर्ग:मराठी पार्श्वगायक
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:संगीत
शिवाजी साटम

शिवाजी साटम (जन्म : २१ एप्रिल, इ.स. १९५०) हे एक मराठी अभिनेते आहेत. ते एकेकाळी बँक अधिकारी होते. त्यांच्या अभिनयाची कारकीर्द १९७५ साली, ‘रॉबिनहूड’ या मराठी बालनाट्यापासून झाली.

## अभिनय संचिका 
### चित्रपट 
* उत्तरायण (मराठी)
* कुरुक्षेत्र 
* गुलाम-ए-मुस्तफा
* चायना गेट
* जिस देश में गंगा रहता है
* टॅक्सी नं. ९२११
* दे धक्का (मराठी)
* ध्यानी मनी
* नायक (मराठी)
* यशवंत (मराठी)
* वास्तव
* सूर्यवंशम्‌
* 100 डेज
* हापूस (मराठी)
* हुतुतू (मराठी)

### दूरचित्रवाहिनी मालिका 
* एक शून्य शून्य (मराठी)
* तारक मेहता का उल्टा चष्मा (हिंदी)
* रिश्ते नाते (हिंदी)
* सी.आय.डी. (हिंदी)

## पुरस्कार
* ‘एक होती वाडी’ या चित्रपटातील भूमिकेसाठी महा्राष्ट्र सरकारचा सर्वोत्तम अभिनेत्याचा पुरस्कार (२००२)
* ‘ध्यानी मनी’ नाटकातील भूमिकेसाठी महा्राष्ट्र सरकारचा सर्वोत्तम अभिनेत्याचा पुरस्कार

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते
साटम, शिवाजी
साटम, शिवाजी
वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म
संजय मोने

**संजय मोने** हे एक ज्येष्ठ मराठी अभिनेते, संवाद लेखक आणि पटकथा लेखक आहेत. त्यांनी बरीच नाटके लिहिली आहेत. त्यांनी अनेक टीव्ही मालिका, नाटकं आणि चित्रपटांमध्ये काम केलेले आहे. मराठी अभिनेत्री सुकन्या कुलकर्णी-मोने सोबत त्यांचा विवाह झाला आहे.
## दूरचित्रवाहिनी मालिका
* खुलता कळी खुलेना
* माझिया प्रियाला प्रीत कळेना
* अवघाची संसार
* आभाळमाया
* कानाला खडा
* दे धमाल
## चित्रपट
* ध्यासपर्व
* पक पक पकक
* कायद्याचं बोला (2005)
* मातीच्या चुली (2006)
* साडे माडे तीन (2006)
* इट्स ब्रेकिंग न्यूझ (2007)
* रक्त चरित्र 
* संशय कल्लोळ 
* अ पेइंग घोस्ट 
* टाइम बरा वाईट (2015)
* क्लासमेट्स 
* मुंबई टाइम 
* बारायण (2018)
* धागेदोरे
* क्षितिज: अ होरायझन
* लाईफ बिफोर मॅरेज
* रिंगा रिंगा
* आशाच एका बेटावर
* अ रेनी डे
* इन्व्हेस्टमेंट
* संशय कल्लोळ
* द स्ट्रगलर - आम्ही उद्याचे हिरो
* सत्या
* म्हैस
* सावित्री आणि सत्यवान
* भो भो
* शूर आम्ही सरदार

## संवाद लेखन
* सावित्री आणि सत्यवान
* संशय कल्लोळ 
* साडे माडे तीन
* इट्स ब्रेकिंग न्यूझ (2007)
* पक पक पकाक

## नाटके
* झिंग चिक झिंग
* म्हैस 
* पावसाळी दिवस (2014)
* 1234 
* बस स्टॉप (2017)
* 9 कोटि 57 लाख (2017)
* बारायण (2018)
## पुरस्कार 
* '९ कोटी ५७ लाख' साठी झी टीव्ही पुरस्कार
## संदर्भ
मोने, संजय
मोने, संजय
मोने, संजय
आशुतोष गोवारीकर

**आशुतोष गोवारीकर** (१५ फेब्रुवारी, इ.स. १९६४; मुंबई, महाराष्ट्र - हयात) हा एक भारतीय अभिनेता, चित्रपट दिग्दर्शक व निर्माता आहे. त्याने मराठी आणि हिंदी चित्रपटांसाठी अभिनय, दिग्दर्शन व निर्मिती केली आहे. १९९८ सालच्या सरकारनामा ह्या मराठी चित्रपटामध्ये त्याने भूमिका केली होती. बॉलिवूडमधील दिग्दर्शनासाठी त्याला आजवर फिल्मफेअर सह अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत.

## चित्रपटयादी
### दिग्दर्शक
## बाह्य दुवे 
* 
* 
* Official website 
* Ashutosh Gowariker  on MovieTalkies.com

वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक

.
मकरंद देशपांडे

मकरंद देशपांडे (जन्म : डहाणू, ६ मार्च १९६६) हा रंगभूमीवरचा तसेच रुपेरी पडद्यावरचा नावाजलेला कलाकार, लेखक, दिग्दर्शक आहे. त्याने आजवर सुमारे ५ मराठी, ३५ हिंदी, ७ मल्याळी, ३ तेलुगू आणि ५ कानडी चित्रपटांत भूमिका केल्या आहेत. याशिवाय ५ चित्रपट दिग्दर्शित केले असून ७ दूरचित्रवाणी मालिकांत प्रत्यक्ष काम केले आहे.

मकरंद देशपांडे याने नाट्यसृष्टीसाठी अभूतपूर्व योगदान केले आहे. सुमारे ५० नाटिका व ४० पूर्ण लांबीची नाटके त्याच्या नावावर आहेत. त्याच्या 'पत्नी' नावाच्या नाटकाचे भारतभर प्रयोग झाले.

१९९० साली मकरंदने मुंबईच्या पृथ्वी थिएटरमध्ये शशी कपूरच्या कन्या संजना कपूर यांच्या मदतीने प्रवेश केला आणि १९९३ साली 'अंश थिएटर' नावाचे नाट्य कलाकारमंडळ स्थापले.

## मकरंद देशपांडे यांची नाटके 
*
* इमली, पपीता, तरबूज (हिंदी/इंग्रजी)
* एपिक गडबड (मराठी) - लेखक, दिग्दर्शक आणि भूमिका)
* करोडों में एक (लेखन, अभिनय आणि दिग्दर्शन)
* कृष्णा किडिंग
* जोक
* पत्नी (हिंदी)
* मा इन ट्रान्झिट (हिंदी)
* मेरी माँके हाथ (दिग्दर्शन)
* बर्फ (हिंदी)
* शेक्सपिअरचा म्हातारा (मराठी)
* स्पाॅट आॅन
* सर सर सरला (भाग १,२, ३) (हिंदी)

## मकरंद देशपांडे यांची भूमिका असलेले चित्रपट 
* अजिंठा
* ट्रकभर स्वप्न
* दगडी चाळ
* पन्हाळा
* रिटा

(अपूर्ण)

देशपांडे, मकरंद
देशपांडे, मकरंद
देशपांडे, मकरंद
रुबी मेयर्स

**सुलोचना** ऊर्फ रूबी मेयर्स ह्या १९३०-१९४० सालांतल्या भारतीय मूकपटांतील नायिका होत्या. या भारतातील बगदादी ज्यू समदायातून होत्या. इम्पिरिअल स्टुडिओच्या अनेक मूकपटात दिनशा बिलिमोरीया या नायकाबरोबर त्यांनी भूमिका केलेले बहुतेक चित्रपट लोकप्रिय झाले होते.

१९७३ साली त्यांना दादासाहेब फाळके पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले होते.

## चित्रपट
* सिनेमा क्वीन (१९२६)
* टायपिस्ट गर्ल (१९२६)
* वाइल्ड कॅट ऑफ बॉम्बे (१९२७)
* अनारकली (१९२८)
* हीर रांझा (१९२९)
* इंदिरा बी.ए. (१०२९)
* सुलोचना  (१९३३)
* बाज़ (१९३३)

## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे
* आय. एम्. डी. बी. रुबी मायर्स 'सुलोचना'
*  *हिंदुस्तान टाइम्स*.

वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:दादासाहेब फाळके पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. १९०७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८३ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:तात्पुरता वर्ग-१० मार्च २०१८ कार्यशाळा
रंजना देशमुख

**रंजना देशमुख** (-, १९५५ - मार्च ३, २०००; मुंबई) ह्या लोकप्रिय मराठी अभिनेत्री होत्या. भारताचे भूतपूर्व अर्थमंत्री सी.डी. देशमुख यांची ती नात होय. इ.स. १९७०-१९८० च्या दशकांत अनेक मराठी चित्रपटांत त्यांनी अभिनय केला.

प्रसिद्ध मराठी अभिनेत्री संध्या ह्या रंजनांची मावशी होय. आपल्या मावशीप्रमाणेच रंजना ह्यांनी व्ही. शांताराम निर्मित व किरण शांताराम दिग्दर्शित चंदनाची चोळी, अंग अंग जाळी या चित्रपटातून १९७५ साली मराठी चित्रपटसृष्टीत पदार्पण केले. पुढे व्ही. शांताराम यांच्या *झुंज* या चित्रपटात त्यांनी मुख्य नायिकेची भूमिका साकारली. अरे संसार संसार या चित्रपटातील भूमिकेसाठी रंजना यांचा राज्यसरकारचा १९८० सालचा 'उत्कृष्ट अभिनेत्री' पुरस्कार मिळाला. सन १९८३ साली हाच पुरस्कार तिला गुपचुप गुपचुप या चित्रपटासाठी मिळाला. *सुशीला*, *गोंधळात गोंधळ*, *मुंबईचा फौजदार*, *जखमी वाघीण*, *भुजंग*, *एक डाव भुताचा*, *चानी* हे त्यांचे आणखी काही उल्लेखनीय चित्रपट होत.

इ.स. १९८७ साली तिला झालेल्या अपघातामुळे तिची चित्रपट कारकीर्द अकाली संपुष्टात आली. 'फक्त एकदाच' या मराठी नाटकातून त्यांनी मराठी रंगभूमीवर पदार्पण केले. इ.स. १९८७ साली, कोल्हापूर येथे अपघाती निधन झाले त्यांचे.

## प्रमुख चित्रपट
* अरे संसार संसार
* बिन कामाचा नवरा
* खिचडी
* असला नवरा नको ग बाई
* मुंबईचा फौजदार 
* झुंज
* एक डाव भुताचा
* चंदनाची चोळी अंग अंग जाळी
* जखमी वाघीण
* भुजंग
* केला इशारा जाता जाता
* गुप चूप गुप चूप 
* गोंधळात गोंधळ
* सुशीला 
* चानी
* भालू 
* बहुरूपी
* सासू वरचढ जावई
* सावित्री
* लक्ष्मी 
* लक्ष्मीची पाऊले 
* इये मराठीचे नागरी 
* सगे सोयरे

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:इ.स. १९५५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००० मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
रवींद्र साठे

**रवींद्र साठे** (जन्म : ७ फेब्रुवारी १९५१) हे मराठी चित्रपटांमध्ये व दूरचित्रवाणी मालिकांमध्ये पार्श्वगायन करीत असलेले पार्श्वगायक आहेत.

## शिक्षण 
रवींद्र साठे यांनी शास्त्रीय संगीताचे सुरुवातीचे शिक्षण श्री.मुकुंदराव गोखले यांच्याकडे घेतले. पुढे पंडित नागेश खलीकर यांच्याकडे त्यांचे शिक्षण झाले.फिल्म इन्स्टीटयूट, पुणे येथे त्यांनी साऊंड रेकॉर्डीस्ट होण्यासाठीचा अभ्यासक्रम पूर्ण केला.

## संगीत क्षेत्रातील काम   
साठे यांनी मुंबई दूरदर्शन येथे साऊंड रेकॉर्डीस्ट पदावर काम केले.

घाशीराम कोतवाल नाटकात त्यांनी केलेली गायक नटाची भूमिका विशेष गाजली.

## पार्श्वगायन केलेले चित्रपट 
*सामना
*जैत रे जैत
* एक होता विदूषक 
*गारंबीचा बापू

## रवींद्र साठे यांना मिळालेले पुरस्कार
* स्वरानंद प्रतिष्ठान या संस्थेचा इ.स. २००१चा माणिक वर्मा पुरस्कार
* पहिला शाहीर साबळे पुरस्कार (२०१५)
* पी. सावळाराम पुरस्कार (२०१८)
*`पीक करपलं पक्षी दूरदेशी गेलं' या जैत रे जैत चित्रपटातील गाण्यासाठी उत्कृष्ट पार्श्वगायक पुरस्कार, महाराष्ट्र राज्य चित्रपट महोत्सव १९७८
* याशिवाय पार्श्वगायनाचे अनेक पुरस्कार

## बाह्य दुवे 
* 'आठवणीतली-गाणी.कॉम' या संकेतस्थळावर रवींद्र साठे यांनी गायलेली गाणी

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी गायक
वर्ग:मराठी पार्श्वगायक
वर्ग:इ.स. १९५१ मधील जन्म
अंकुश चौधरी

**अंकुश चौधरी** हे मराठी अभिनेते, पटकथालेखक, दिग्दर्शक आहेत. दगडी चाळ आणि ती सध्या काय करते या चित्रपटांसाठी ते ओळखले जातात.

हिंदी चित्रपटांमध्येही त्यांनी भूमिका साकारल्या आहेत. जिस देश मे गंगा रहता है या लोकप्रिय ठरलेल्या चित्रपटामध्ये त्यांनी अभिनेते गोविंदा यांच्या समवेत महत्त्वाची भूमिका साकारली आहे. यासोबतच यंदा कर्तव्य आहे!, चेकमेट, डबलसीट, ती सध्या काय करते, दगडी चाळ, माझा नवरा तुझी बायको इत्यादी मराठी चित्रपटांद्वारे प्रमुख भूमिका साकारली आहे.

## चित्रपट कारकीर्द 
### चित्रपट 
### मालिका 
## संदर्भ नोंदी
चौधरी, अंकुश
चौधरी, अंकुश
चौधरी, अंकुश
वर्ग:इ.स. १९७३ मधील जन्म
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
मोहन आगाशे

*डॉ.* **मोहन आगाशे** (जन्मदिनांक  २३ जुलै १९४७ - हयात) हे मराठा-भारतीय नाट्य व चित्रपट अभिनेते आहेत. एप्रिल, इ.स. १९९७ ते एप्रिल, इ.स. २००२ या कालखंडात हे एफ.टी.आय.आय. या संस्थेचे *सर्वसाधारण संचालक* होते. इ.स. १९९६ साली नवी दिल्लीच्या संगीत नाटक अकादमीने संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार देऊन यांना गौरविले.

आगाशे व्यवसायाने *मानसशास्त्रज्ञ* असून पुण्यातील *भॉय जीजीभॉय वैद्यकीय महाविद्यालयात* व ससून रुग्णालयात मानसशास्त्राचे प्राध्यापक म्हणून काम करतात.

## पुरस्कार
* थेप्सो जीवनगौरव पुरस्कार (२४-१२-२०१७)
*
*
*
*
*

## बाह्य दुवे 
* 
* आगाशे यांची मुलाखत 
* मोहन आगाशे यांची कारकीर्द 

वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते
वर्ग:संगीत नाटक अकादमी पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. १९४७ मधील जन्म
वर्ग:हयात भारतीय व्यक्ती
रुही बेर्डे

वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते
वर्ग:मराठी अभिनेत्री
रुही, बेर्डे
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
सविता प्रभुणे

**सविता प्रभुणे** (जन्म: १४ जुलै १९६४) ही एक भारतीय अभिनेत्री आहे ज्यांनी प्रामुख्याने मराठी आणि हिंदी टेलिव्हिजन, रंगभूमी आणि चित्रपटांमध्ये काम केले. जवळजवळ चार दशकांच्या कारकिर्दीसह, ती मराठी चित्रपटांमधील मजबूत, स्वाभिमानी महिलांच्या सूक्ष्म चित्रणासाठी आणि हिंदी टेलिव्हिजनवरील तिच्या प्रभावी सहाय्यक भूमिकांसाठी प्रसिद्ध आहे. तिला अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत, ज्यात दोन महाराष्ट्र राज्य चित्रपट पुरस्कार, एक इंडियन टेली पुरस्कार आणि एक नाट्यदर्पण पुरस्कार यांचा समावेश आहे.

एनएसडीच्या माजी विद्यार्थिनी म्हणून, तिने १९८० च्या दशकाच्या मध्यात चित्रपटांमध्ये प्रवेश करण्यापूर्वी प्रायोगिक आणि व्यावसायिक मराठी रंगभूमीतून तिच्या कारकिर्दीची सुरुवात केली. *लेक चालली सासरला* (१९८४), *गडबड घोटाळा* (१९८६), *धाकटी सुन* (१९८६) आणि *मामला पोरिंचा* (१९८८) मधील तिच्या अभिनयासाठी तिला लवकर ओळख मिळाली. कालांतराने *कलत नकळत* सारख्या समीक्षक आणि व्यावसायिकदृष्ट्या यशस्वी चित्रपटांसह ती मराठी चित्रपटसृष्टीतील एक प्रमुख आघाडीची अभिनेत्री बनली. ह्यासाठी तिला १९८९ मध्ये महाराष्ट्र राज्य सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री पुरस्कार मिळाला.

१९९० च्या दशकाच्या मध्यापर्यंत, प्रभुणे यांनी भारतीय टेलिव्हिजनवर स्वतःची ओळख निर्माण केली होती. त्यांनी सुरुवातीला *फूलवंती* आणि *हास* सारख्या मालिकांमध्ये काम केले होते. आई आणि पात्र भूमिकेत त्यांच्या बदलाला समीक्षकांनी प्रशंसा मिळवून दिली, विशेषतः *कोशिश - एक आशा,* *कुसुम* आणि *काव्यांजली* मधील त्यांच्या अभिनयासाठी. दीर्घकाळ चालणाऱ्या झी टीव्ही मालिका *पवित्र रिश्ता* (२००९-१४) मधील सुलोचना करंजकरच्या भूमिकेने त्यांना व्यापक लोकप्रियता मिळाली व अनेक पुरस्कार मिळाले. टेलिव्हिजन यशाबरोबरच, त्यांनी थिएटर आणि चित्रपटांमध्ये काम करणे सुरू ठेवले, *चार दिवस प्रेमाचे,* *मुंबई-पुणे-मुंबई २* आणि *मिस यू मिस्टर* यात उल्लेखनीय कामगिरी करून, नंतरच्या चित्रपटाने त्यांना फिल्मफेर मराठी नामांकन मिळवून दिले.

## सुरुवातीचे जीवन 
सविता प्रभुणे यांचा जन्म १४ जुलै १९६४ रोजी महाराष्ट्रातील वाई येथे एका महाराष्ट्रीय कुटुंबात झाला ज्यांचे सांस्कृतिक मूल्ये खोलवर रुजलेली होती. तिचे वडील एक डॉक्टर होते आणि तिचा एक धाकटा भाऊ देखील डॉक्टर आहे जो पुण्यात स्थायिक झाला. लहानपणापासूनच सविताला अभिनयात रस होता. बॅचलर ऑफ आर्ट्सचे प्राथमिक शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर, तिच्या वडिलांनी तिला परफॉर्मिंग आर्ट्समध्ये औपचारिक प्रशिक्षण घेण्यास प्रोत्साहित केले. ती नवी दिल्लीतील प्रतिष्ठित नॅशनल स्कूल ऑफ ड्रामा मध्ये सामील झाली, जिथे ती श्रीवल्लभ व्यास, सत्यब्रत राउत आणि सुष्मिता मुखर्जी सारख्या प्रसिद्ध कलाकारांसोबत बॅचमेट होती.

## वैयक्तिक जीवन 
प्रभुणे यांनी १९८४ मध्ये त्यांचे एनएसडी बॅचमेट राजेश कुमार सिंह यांच्याशी लग्न केले, परंतु नंतर २००० मध्ये दोघांचा घटस्फोट झाला. त्यांना एक मुलगी आहे, सात्विका सिंह, जी पूर्वी मॉडेल होती आणि आता वॉर्नर ब्रदर्स पिक्चर्सशी व्यावसायिकरित्या संबंधित आहे.

## पुरस्कार 
## संदर्भ 
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय अभिनेत्री
वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय अभिनेत्री
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:भारतीय चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:इ.स. १९६४ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेत्री
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
रवींद्र महाजनी

**रवींद्र महाजनी** (१९४९ - १४ जुलै, २०२३) हे मराठी चित्रपट सृष्टीतील अभिनेता होते. त्यांनी प्रामुख्याने मराठी, हिंदी व गुजराती चित्रपटांमध्ये अभिनय केला आहे. व्ही. शांताराम-दिग्दर्शित *झुंज* या इ.स. १९७५ सालच्या मराठी चित्रपटाद्वारे त्याने चित्रपटक्षेत्रात पदार्पण केले. त्याने भूमिका साकारलेले *लक्ष्मी* (इ.स. १९७८), *दुनिया करी सलाम* (इ.स. १९७९), *गोंधळात गोंधळ* (इ.स. १९८१), *मुंबईचा फौजदार* (इ.स. १९८५) हे चित्रपट विशेष गाजले.

महाजनीने चित्रपट दिग्दर्शक व निर्माता म्हणूनही काम केले आहे. त्याने इ.स. १९९७ सालच्या *सत्तेसाठी काहीही* या चित्रपटाची दिग्दर्शन व निर्मिती केली

शिक्षण पूर्ण झाल्यानंतर महाजनी यांनी चित्रपटसृष्टीत आपले प्रयत्न सुरू केले. त्यांचे वडील वारले आणि घरची आर्थिक जबाबदारीही त्यांच्यावर पडल्याने काही काळ त्यांनी छोटी-मोठी कामे केली, अगदी टॅक्सी देखील चालवली. ‘लोकसत्ता’च्या संपादकांचा मुलगा टॅक्सी चालवतो म्हणून आप्तस्वकीय आणि नातेवाइकांकडून टीका देखील झाली..रवींद्र महाजनी हे गेल्या काही महिन्यांपासून तळेगाव दाभाडे येथील एका सदनिकेत भाडेतत्वावर एकटेच रहात होते.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:गुजराती चित्रपट अभिनेते
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:इ.स. १९४९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०२३ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
निर्मिती सावंत

**निर्मिती सावंत** ह्या एक मराठी अभिनेत्री आहेत, ज्या प्रामुख्याने मराठी चित्रपट, दूरदर्शन आणि नाटक यांमध्ये काम करतात.

## अभिनय सूची 
### चित्रपट 
# खबरदार
# चल धर पकड
# बिनधास्त 
# कुमारी गंगुबाई नॉनमॅट्रिक 
# नऊ महिने नऊ दिवस
# ही पोरगी कुणाची 
# शुभमंगल सावधान 
# नवरा माझा नवसाचा 
# नवरा माझा नवसाचा 2 
# झिम्मा 

### मालिका 
# १९९४-२००० -	तू तू मैं मैं	
# २००४-२००६	- कुमारी गंगुबाई नॉन-मॅट्रिक
# २००९	- कॉन्स्टेबल कामना कामतेकर
# २०१०-२०११	- फू बाई फू	
# २०११-२०१२	- हप्ता बंद
# २०१३	- आंबट गोड	
# २०१३-२०१४	- १७६० सासूबाई
# २०१७	- जाडूबाई जोरात	
# २०२१ -	बिग बॉस मराठी ३
# २०२२ -	किचन कल्लाकर	
# २०२२ -	फू बाई फू	
# २०२२ -	बस बाई बस

### मराठी नाटके 
# जाऊबाई जोरात
# व्हॅक्यूम क्लीनर
# संज्या छाया
# श्यामची मम्मी
# आज्जी बाई जोरात

## संदर्भ व नोंदी 
सावंत, निर्मिती
सावंत, निर्मिती
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
विनय आपटे

**विनय आपटे** (१७ जून, इ.स. १९५१ - ७ डिसेंबर, इ.स. २०१३) हे मराठी अभिनेते, नाट्यनिर्माते व दिग्दर्शक होते. मराठी नाटके, चित्रपट, दूरचित्रवाहिनी मालिका तसेच हिंदी चित्रपट व मालिकांमधून यांनी अभिनय केला. यांनी दिग्दर्शित केलेले मी नथुराम गोडसे बोलतोय हे नाटक विषयावरून उठलेल्या वादंगांमुळे लक्षणीय ठरले.

## विनय आपटे यांनी भूमिका केलेली किंवा त्यांचे दिग्दर्शन असलेली नाटके
* अँटिगनी
* अफलातून
* अभिनेत्री
* आय लव्ह यू
* कुसुम मनोहर लेले
* घनदाट
* डॅडी
* मित्राची गोष्ट
* मी नथूराम गोडसे बोलतोय
* रानभूल
* शुभ बोले तो नारायण

## मृत्यू 
छातीत दुखत असल्याच्या कारणामुळे विनय आपटे यांना ७ डिसेंबर, इ.स. २०१३ रोजी अंधेरी, मुंबई येथील कोकिलाबेन अंबाणी रुग्णालयात दाखल करण्यात आले. तेथे त्याच रात्री भाप्रवे १९:३० च्या सुमारास त्यांचा मृत्यू झाला . मृत्युसमयी ते ६२ वर्षांचे होते.

## संदर्भ व नोंदी 
## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:इ.स. २०१३ मधील मृत्यू
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:मराठी नाट्यदिग्दर्शक
वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते
वर्ग:इ.स. १९५१ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेते
किशोरी अंबिये

**किशोरी अंबिये** ह्या एक भारतीय मराठी अभिनेत्री आहेत ज्या प्रामुख्याने मराठी चित्रपट, नाटक आणि दूरचित्रवाणी मालिकांमध्ये काम करतात.

## गिनीपिग 
* दार उघड बये
* सहकुटुंब सहपरिवार
* माझ्या नवऱ्याची बायको
* येऊ कशी तशी मी नांदायला
* देवयानी
* फू बाई फू
* कुलस्वामिनी

अंबिये, किशोरी
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९६७ मधील जन्म
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
वर्ग:मराठी रंगकर्मी
दया डोंगरे

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:मराठी अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
मच्छिंद्र कांबळी

विनोदी मराठी अभिनेता, नाटककार, निर्माता, दिग्दर्शक. त्यांनी मालवणी बोली मराठीत लोकप्रिय केली. ते अखिल भारतीय मराठी नाट्य परिषदेचे अध्यक्षही होते.

मृत्यू: ३० सप्टेंबर २००७.
मृत्यूचे कारण: हृदयविकार
मृत्यूसमयी वयः ५५ वर्षे

## बालपण
## कारकीर्द
## प्रसिद्ध चित्रपट व नाटके
कांबळी, मच्छिंद्र
कांबळी, मच्छिंद्र
कांबळी, मच्छिंद्र
कांबळी, मच्छिंद्र
चेतन दळवी

चेतन दळवी हा एक मराठी चित्रपटांमधील आणि रंगभूमीवरील अभिनेता आहे

## चेतन दळवी यांनी भूमिका केलेली नाटके
* कुर्यात् पुन्हा टिंगलम्
* खुर्ची सम्राट
* खेळ थोडा वेळ
* चुप गुपचुप
* तुझी ती माझी
* देखणी बायको मित्राची
* पटली तर बायको
* पती सगळे उचापती
* बाबुराव मस्तानी
* बायको कमाल मेहुणी धमाल 
* भोळा भाबडा
* साॅरी रॉंग नंबर

## चेतन दळवी यांचे काम असलेल्या दूरचित्रवाणी मालिका
* जशास तसे

दळवी, चेतन
दळवी, चेतन
दळवी, चेतन
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
भरत जाधव

**भरत जाधव** (१२ डिसेंबर १९७३) हा एक भारतीय अभिनेता आणि निर्माता आहे. मराठी नाटक आणि चित्रपटांतील त्याच्या विनोदी भूमिकांसाठी तो ओळखला जातो. तो मराठी चित्रपटसृष्टीतील सर्वात यशस्वी अभिनेत्यांपैकी एक आहे. तो मूळचा कोल्हापूरचे असला तरी त्याचे कुटुंब अनेक वर्षांपूर्वी मुंबईत स्थायिक झाले होते. भरतचे बालपण लालबाग परळ येथील राजाराम स्टुडिओच्या अंगणात गेले.

३००० प्रयोग करणाऱ्या ऑल द बेस्ट या मराठी रंगभूमीवरील नाटकात अंकुश चौधरी आणि संजय नार्वेकर यांच्यासोबत अभिनय करताना भरत जाधव प्रसिद्ध झाला. त्यांने नंतर 'सही रे सही' या अतिशय गाजलेल्या मराठी नाटकात काम केले. जत्रा चित्रपटातील कोंबडी पळाली या गाण्यातील त्याच्या अभिनयाची चाहत्यांनी प्रशंसा केली होती. जाधव यांनी २०१३ मध्ये भरत जाधव एंटरटेनमेंट प्रायव्हेट लिमिटेड सुरू केली.

भरतने ८५ पेक्षा जास्त चित्रपट आणि ८ मालिका केल्या आहेत. ८५०० पेक्षा जास्त नाटकांच्या प्रयोगांत काम केले आहे. सही रे सही या एकाच नाटकात भरत जाधवने चार भूमिका केल्या आहेत. या नाटकाचे एका वर्षात ५६५ प्रयोग झाले. हे नाटक गिनीज बुकमध्ये नोंदवले गेले.

## सही रे सही
सही रे सही या नाटकात भरत जाधवने गलगले, कुरियर घेण्यासाठी आलेला माणूस, श्रीमंत म्हातारा व वेडसर मुलगा अशा चार भूमिका केल्या आहेत. या नाटकाचे एका वर्षात ५६५ प्रयोग झाले होते व त्यासाठी त्याची नोंद गिनीज बुकमध्ये झाली होती.

‘सही रे सही’ या नाटकाचे 'अमे लई गया, तमे रही गया' या नावाने गुजरातीत भाषांतर झाले. गुजराती नाटकात शर्मन जोशी याने काम केले होते. या गुजराती नाटकाचे २० महिन्यात ३५० प्रयोग झाले होते. एखाद्या नाटकाचे ३५० प्रयोग होणे हे गुजराती रंगभूमीवर गेल्या १० वर्षात प्रथम घडले होते. याच नाटकाचे 'हम ले गये, तुम रह गये' या नावाने हिंदीत भाषांतर झाले. हिंदी नाटकात जावेद जाफरी याने काम केले होते.

## चित्रपट कारकीर्द
* खतरनाक (२०००)
* खबरदार (२००५)
* गलगले निघाले (२००८)
* गोंद्या मारतंय तंगडी (२००८)
* चालू नवरा भोळी बायको (२००६)
* जत्रा (२००६)
* डावपेच (२०११)
* नवऱ्याची कमाल बायकोची धमाल (२००४)
* नाना मामा (२००६)
* नामदार मुख्यमंत्री गणप्या गावडे (२००६)
* पछाडलेला (२००५)
* प्राण जाए पर शान न जाए (हिंदी, २००३)
* बकुळा नामदेव घोटाळे (२००७)
* बाप रे बाप (२००३)
* माझा नवरा तुझी बायको (२००६)
* मुक्काम पोस्ट लंडन (२००७)
* शिक्षणाच्या आयचा घो (२०१०)
* वन रुम किचन (२०११) 
* सरीवर सरी (२००५)
* साडे माडे तीन (२००८)
* हाऊस फूल (२००४)

## नाटक कारकीर्द
* आमच्यासारखे आम्हीच
* ऑल द बेस्ट
* ढॅण्ट ढॅण
* श्रीमंत दामोदरपंत
* सही रे सही
* पुन्हा सही रे सही
* तू तू मी मी
* अस्तित्त्व

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
जाधव, भरत
जाधव, भरत
जाधव, भरत
वर्ग:भारतीय बौद्ध
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
वर्ग:संदर्भांचे इंग्रजी-मराठी भाषांतर हवे
वर्ग:दलित कलाकार
प्रवीण अनंत दवणे

प्रा. **प्रवीण दवणे** ( ६ एप्रिल १९५९) हे मराठी लेखक, गीतकार, पटकथालेखक आहेत. ते ’ज्ञानसाधना महाविद्यालया’त प्राध्यापक होते तेथून त्यांनी स्वेच्छानिवृत्ती घेतली आणि पूर्णवेळ लेखनाकडे वळले.

प्रवीण दवणे हे ठाणे शहराचे रहिवासी आहेत. त्यांनी  २०००हून अधिक गीते लिहिली आहेत, आणि ती लता मंगेशकर, आशा भोसले,पंडित जितेंद्र अभिषेकी, सुमन कल्याणपूर,सुलोचना चव्हाण, श्रीधर फडके,साधना सरगम, सुरेश वाडकर, शंकर महादेवन अशा अनेक दिग्गज गायकांनी गायली आहेत.

प्रवीण दवणे उत्तम वक्ते आहेत.  ‘दिलखुलास’, ‘सावर रे!’ ' वय वादळ विजांचं', ' माझ्या लेखनाची आनंदयात्रा ' हे त्यांचे कार्यक्रम विशेष गाजले असून त्यांना विविध पुरस्कारांनी गौरविण्यात आले आहे.

प्रवीण दवणे यांची आजपर्यंत ११०हून अधिक पुस्तके व कविता संग्रह प्रकाशित केले आहेत.

## प्रकाशित साहित्य 
## पुरस्कार
* मास्टर दीनानाथ प्रतिष्ठानचा शांता शेळके सरस्वती पुरस्कार (२४ एप्रिल २०११)
* सर्वोत्कृष्ट वाडम़याचा महाराष्ट्र राज्यपुरस्कार ५ वेळा
* ठाणे ग्रंथालयाचा रेगे पुरस्कार, गदिमा प्रतिष्ठानचा चैत्रबन पुरस्कार, मृत्युंजय प्रतिष्ठानचा शिवाजी सावंत पुरस्कार, अक्षर भारती पुणे यांचा कविश्रेष्ठ कुसुमाग्रज पुरस्कार, सार्वजनिक वाचनालय नाशिक यांचा डॉ. अ. वा. वर्टी पुरस्कार, पुणे ग्रंथालय पुणे संस्थेचा साहित्यसम्राट न. चिं. केळकर पुरस्कार वगैरे.

## बाह्य दुवे 
* 'आठवणीतली-गाणी.कॉम' या संकेतस्थळावर प्रवीण दवणे यांची गीते

वर्ग:मराठी गीतकार
वर्ग:इ.स. १९५९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
स्मिता तळवलकर

**स्मिता तळवलकर** (माहेरच्या स्मिता गोविलकर) (५ सप्टेंबर, इ.स.१९५५ - ६ ऑगस्ट २०१४) )  ह्या मराठी चित्रपट, नाट्य आणि दूरचित्रवाणी अभिनेत्री, निर्मात्या आणि दिग्दर्शक होत्या.  दूरदर्शनच्या मुंबई केंद्रावर त्या १७ वर्षे वृत्तनिवेदिका होत्या.

स्मिता तळवलकर यांनी अस्मिता चित्र ॲकॅडमीची स्थापना केली होती. या ॲकॅडमीत मुलांना वयाच्या पाचव्या वर्षापासून नाट्य-चित्रपटाचे प्रशिक्षण घेता येते. स्मिता तळवलकर या तळवलकर जिम्नॅशियमचे संस्थापक-चालक यांच्या कुटुंबातल्या एक होत्या. त्यांचा मुलगा अंबर हा जिम्नॅशियमचा एक निर्देशक आहे.

## वैयक्तिक जीवन 
तळवलकर यांचे वयाच्या १७ व्या वर्षी लग्न झाले. तिचा मुलगा अंबर तळवलकर, तळवलकर या भारतातील हेल्थ क्लबची प्रमुख शृंखला असलेल्या संचालकांपैकी एक आहे. अंबरचे लग्न अभिनेत्री सुलेखा तळवलकर हिच्याशी झाले आहे. स्मिताची दुसरी सून म्हणजे दूरदर्शन अभिनेत्री पूर्णिमा तळवलकर, औपचारिकपणे पूर्णिमा भावे म्हणून ओळखली जाते.

## चित्रपट
* अडगुलं मडगुलं
* एक होती वाडी
* गडबड घोटाळा
* चेकमेट
* चौकट राजा (राष्ट्रीय पुरस्कारविजेता चित्रपट)
* जन्म
* टोपी घाला रे
* तू सौभाग्यवती हो
* धाकटी सून
* प्रेम म्हणजे प्रेम म्हणजे प्रेम असतं 
* या गोल गोल डब्यातला
* शिवरायांची सून ताराराणी (भूमिका - येसूबाई)
* श्यामचे वडील

## नाटक
* गोविंद घ्या कुणी गोपाळ घ्या (भूमिकेचे नाव - जनाबाई)

## निर्मिती असलेले चित्रपट
* आनंदाचे झाड
* कळत नकळत (१९८९) (राष्ट्रीय पुरस्कारविजेता चित्रपट)
* चौकट राजा (राष्ट्रीय पुरस्कारविजेता चित्रपट)
* तू तिथे मी (१९९८) (राष्ट्रीय पुरस्कारविजेता चित्रपट)
* सवत माझी लाडकी (महाराष्ट्र राज्य पुरस्कारविजेता चित्रपट)
* सातच्या आत घरात

## दिग्दर्शित केलेले चित्रपट
* सवत माझी लाडकी (महाराष्ट्र राज्य पुरस्कारविजेता चित्रपट)

## निर्मिती असलेल्या दूरचित्रवाणी मालिका
* अर्धांगिनी
* अवंतिका
* उंच माझा झोका
* ऊनपाऊस
* कथा एक आनंदीची
* घरकुल
* पेशवाई
* सुवासिनी (स्टार प्रवाह पुरस्कारप्राप्त)

## मिळालेले पुरस्कार
* राष्ट्रीय पुरस्कार – कळत नकळत
* राष्ट्रीय पुरस्कार – तू तिथे मी
* महाराष्ट्र शासनाचा पुरस्कार – सवत माझी लाडकी (१९९२) – दुसऱ्या क्रमांकाचा उत्कृष्ट चित्रपट
* महाराष्ट्र कामगार साहित्य परिषदेचा ग.दि.मा. पुरस्कार – तू तिथे मी
* महाराष्ट्र शासनाचा व्ही.शांताराम विशेष योगदान पुरस्कार (२०१०)
* मटा सन्मान- उत्कृष्ट मालिका - सुवासिनी (२०१२)
* स्टार प्रवाह पुरस्कार - सुवासिनी

## मृत्यू 
२०१० मध्ये स्मिता तळवलकर यांना गर्भाशयाच्या कर्करोगाचे निदान झाले आणि त्यांच्यावर केमोथेरपीने उपचार करण्यात आले. ६ ऑगस्ट २०१४ रोजी मुंबईच्या जसलोक हॉस्पिटलमध्ये वयाच्या ५९ व्या वर्षी तिचे निधन झाले.

## संदर्भ
वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेत्री
वर्ग:मराठी भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक
तळवलकर,स्मिता
वर्ग:इ.स. १९५५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१४ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वसंत शिंदे

**वसंत शिंदे** (? - जुलै ४, १९९९) हे मराठी चित्रपटांतील अभिनेते होते.

## चित्रपट कारकीर्द 
* गुळाचा गणपती
* धाकटी सून
* गौराचा नवरा

वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:मराठी अभिनेते
वर्ग:इ.स. १९१२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९९ मधील मृत्यू
आनंद मोडक

**आनंद मोडक** (१३ मे, १९५१ - २३ मे २०१४) हे मराठी चित्रपट आणि नाटकांचे संगीतकार आणि संगीत दिग्दर्शक होते. ते त्यांच्या प्रायोगिक शैलीसाठी प्रसिद्ध होते.  *लपंडाव* (१९९३), *चौकट राजा* (१९९१), *तू तिथे मी* (१९९८), *नातीगोती* (२००६), *हरिश्चंद्राची फॅक्टरी* (२००९), *समांतर* (२००९) आणि *डॅॅंबीस* (२०११) हे त्यांचे उल्लेखनीय चित्रपट आहेत. रंगमंचावर व नाटकांमध्ये *महानिर्वाण, महापूर, खेळीया, रायगडाला जेव्हा जाग येते, बेगम बर्वे*, आणि *मुक्ता* ह्यांना त्यांचे पार्श्वसंगीत होते.

## बाह्य दुवे 
* 'आठवणीतली-गाणी.कॉम' या संकेतस्थळावर आनंद मोडक यांनी संगीत दिलेली गाणी

वर्ग:मराठी संगीतकार
वर्ग:इ.स. १९५१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१४ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
दत्ताराम मारुती मिरासदार

**दत्ताराम मारुती मिरासदार** (१४ एप्रिल, १९२७ - २ ऑक्टोबर २०२१)

## बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनांचे अध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १९२७ मधील जन्म
उषा चव्हाण

**उषा चव्हाण** या मराठी रंगभूमी आणि सिनेमातील लोकप्रिय अभिनेत्री. विविध प्रकारच्या भूमिका त्यांनी केल्या. मात्र विनोदी अभिनेते दादा कोंडके यांच्यासोबत केलेल्या भूमिकांनी त्यांना मोठी लोकप्रियता मिळवून दिली.

चव्हाण, उषा
चव्हाण, उषा
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
उषा नाईक

उषा नाईक ही मराठी चित्रपटअभिनेत्री आहे.

नाईक, उषा
नाईक, उषा
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
चंदू पारखी

**चंदू पारखी** ( -  - १४ एप्रिल, इ.स. १९९७) हे मराठी चित्रपट आणि नाट्यअभिनेते होते.

## संदर्भ आणि नोंदी 
पारखी, चंदू
पारखी, चंदू
पारखी, चंदू
वर्ग:इ.स. १९९७ मधील मृत्यू
शांताराम नांदगावकर

**शांताराम नांदगावकर** (जन्मदिनांक : १९ ऑक्टोबर १९३६;  -  जुलै ११, इ.स. २००९; मुंबई, महाराष्ट्र) हे मराठी गीतकार, कवी होते. त्यांनी अनेक भावगीते आणि काही मराठी चित्रपटांसाठी गाणी लिहिली. पार्श्वगायिका सुहासिनी नांदगावकर त्यांची सून आहे. श्री शांताराम नांदगावकर एक अद्भुत गीतकार ज्यांनी चित्रपट सृष्टीत चांभार समाजाचा झेंडा रोवला शिवाय सचिन/अशोक/अजिंक्य/महेश/लक्ष्या यांच्या चित्रपटांना एक वेगळीच कलाटणी दिली.

## जीवन 
नांदगावकर मूळचे कोकणातील कणकवलीच्या नांदगावाचे होते. लहानपणी ते मुंबईत आले. मुंबईत परळ येथील शिरोडकर हायस्कुलात त्यांचे शिक्षण झाले. पुढे मराठी चित्रपटांसाठी त्यांनी विपुल प्रमाणात गीते लिहिली. पुढे इ.स. १९८५ साली ते शिवसेनेकडून महाराष्ट्र विधानपरिषदेवर निवडून गेले होते. उतारवयात ते मधुमेह व अल्झायमराने आजारी होते. जुलै ११, इ.स. २००९ रोजी मुंबईत त्यांचे निधन झाले.

## कारकीर्द 
अशी ही बनवाबनवी, अष्टविनायक, गंमत जंमत, तू सुखकर्ता,  धुमधडाका, नवरी मिळे नवऱ्याला, पैजेचा विडा  यांसारख्या मराठी चित्रपटांसाठी नांदगावकरांनी गीतलेखन केले.

## शांताराम नांदगावकर यांची गाजलेली गीते
* अनुरागाचे थेंब झेलती प्रीत-लतेची पानें (संगीत - अशोक पत्की; गायिका - अनुराधा पौडवाल)
* अशी नजर घातकी बाई
* अशीच साथ राहू दे
* अश्विनी ये ना
* अष्टविनायका तुझा महिमा कसा (सहकवयित्री - शांता शेळके; संगीत - अनिल-अरुण; गायकः अनुराधा पौडवाल, पंडित वसंतराव देशपांडे) 
* असाच यावा पहाटवारा
* इवले इवले जीवही येती
* कुठं कुठं जायाचं हनिमुनला
* गा गीत तू सतारी
* झुंजुर-मुंजुर पाऊस माऱ्यानं
* तळव्यावर मेंदीचा अजून
* तू गेल्यावर असे हरवले
* दर्यावरी रे तरली होरी
* दलितांचा राजा भीमराव माझा.. त्यानं माणसाला माणुसकी दावली
* दाटून कंठ येतो
* दोन बोक्यांनी आणला हो
* धुंदित गंधित होउनि
* नवरंग उधळीत ये नभा 
* पाहिले न मी तुला
* प्रथम तुला वंदितो
* प्रभू मी तुझ्या करांतिल
* प्रिया आज आले 
* प्रिये, जगू कसा तुझ्याविना मी राणी गं (गायक : किशोर कुमार)
* प्रीतिच्या चांदराती 
* बंदिनी स्‍त्री ही बंदिनी 
* बे एके बे, बे दुणे चार
* बेधुंद या आसमंतात
* मी आले रे
* मी एक तुला फूल दिले 
* मी नयन स्वप्‍नवेडा
* मीरेचे कंकण भक्तीचे दर्पण (संगीत -श्रीनिवास खळे, गायिका - कृष्णा कल्ले)
* मी वाऱ्याच्या वेगाने आले
* मुरलीधर घनश्याम सुलोचन
* या दुनियेमध्ये थांबायला वेळ कोणाला…? (गायक - सुनील गावसकर)
* येऊ कशी प्रिया 
* रजनीगंधा जीवनी या
* रातराणी गीत म्हणे गं
* रात्र आहे पौर्णिमेची 
* रामप्रहरी राम गाथा
* रुपेरी वाळूत माडांच्या बनात
* लक्ष्मी तू या नव्या
* विसर प्रीत विसर गीत
* वृंदावनात माझ्या ही तुळस
* श्रीरंग सावळा तू
* सजल नयन नितधार बरसती
* ससा तो ससा की कापूस जसा (गायिका : उषा मंगेशकर, संगीत : अरुण पौडवाल)
* सांज रंगात रंगून जाऊ
* सावळ्या हरिचे घेइ सदा
* सूर सनईत नादावला
* हरी नाम मुखी रंगते
* हसलीस एकदा भिजल्या
* ही नव्हे चांदणी
* हे चांदणे ही चारुता
* हे जीवन म्हणजे क्रिकेट, राजा हुकला तो संपला (गायक - सुनील गावसकर)
* हे सावळ्या घना
* ह्या शिवाय सण १९८७ साली डॉ बाबासाहेब  आंबेडकरांवर दलितांचा राजा ह्या अलबम साठी  अप्रतिम अशी गाणी लिहिलेली आहे.

## बाह्य दुवे 
वर्ग:मराठी गीतकार
वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी
वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००९ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कुणाल गांजावाला

'''''' (जन्मदिनांक अज्ञात - हयात) हे लोकप्रिय हिंदुस्तानी गायक आहेत.

गांजावाला, कुणाल
गांजावाला, कुणाल
अतुल परचुरे

**अतुल परचुरे** (नोव्हेंबर ३०, १९६६ - ऑक्टोबर १४, २०२४) हे भारतीय चित्रपट तसेच नाटकात काम करणारे अभिनेते होते. त्यांनी विशेष करून मराठी चलचित्रपट, हिंदी चित्रपटा व मराठी नाटकात काम केले. अनेक दूरचित्रवाणी वाहिन्यांमधूनही त्याने भूमिका केल्या आहेत तसेच कार्यक्रमांचे सूत्रसंचालन केले आहे.

प्रख्यात नृत्यदिग्दर्शक सोनिया परचुरे ह्या अतुल परचुरे यांच्या पत्‍नी आहेत. दोघांची ओळख नाटकात काम करताना झाली. ’गेला माधव कुणीकडे’ आणि ’तुझं आहे तुजपाशी’ या नाटकांत दोघेही काम करत होते.

## कारकीर्द 
### चित्रपट 
### नाटक 
### मालिका 
## बाह्य दुवे 
* 
* 

वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:तेलुगू चित्रपट अभिनेते
वर्ग:इ.स. १९६६ मधील जन्म
वर्ग:हास्य अभिनेते
सुहास पळशीकर

पळशीकर, सुहास
पळशीकर, सुहास
पळशीकर, सुहास
दीपा परब

**दीपा परब चौधरी** एक मराठी दूरचित्रवाणी अभिनेत्री आहे.

परब, दीपा
परब, दीपा
परब, दीपा
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
कुमार सानू

**केदारनाथ भट्टाचार्य** ऊर्फ **कुमार सानू** (बंगाली: কুমার শানু ) (सप्टेंबर २३, १९५७ - हयात) हा बंगाली पार्श्वगायक आहेत. त्यांनी हिंदी चित्रपटांमध्ये गाणी गायली आहेत. कुमार सानूने प्लेबॅक कारकीर्द सानू भट्टाचार्य या नावाने  सुरू केली. १९८६ मध्ये, शिबली सादिक दिग्दर्शित त्यांना  पहिला बांग्लादेशी चित्रपट 'तीन कन्या' मिळाला.  हिरो हिरालाल (१९८९)) या हिंदी चित्रपटामध्ये  बॉलीवूडचे पहिले गाणे गायले होते. १९८९ मध्ये जगजितसिंग यांनी कुमार सानूची ओळख मुंबईतील कल्याणजी-आनंदजीशी केली. त्यांच्या सूचनेनुसार त्यांनी आपले नाव "केदारनाथ भट्टाचार्य" वरून "कुमार सानू" केले कारण  कुमार सानू यांच्या  आवाज आणि गाण्यांच्या शैलीवर किशोर कुमार यांचा  जास्त प्रभाव होता.त्यानंतर कुमार सानू मुंबईत स्थायिक झाले तिथे त्यांना कल्याणजी-आनंदजींनी  जादूगर या चित्रपटात गाण्याची संधी दिली.१९९० च्या ‘आशिकी’ या चित्रपटासाठी संगीत दिग्दर्शक नदीम-श्रावण यांनी सानूला एका गाण्याशिवाय इतर सर्व गाण्याची संधी दिली

## जीवन 
कुमार सानूने ८० च्या दशकाच्या उत्तरार्धात मुंबईत येऊन गायनक्षेत्रातील आपला संघर्ष सुरू केला. सुरुवातीस कल्याणजी-आनंदजी यांच्या स्टेज शो मध्ये गाऊन व विख्यात गझल गायक जगजीत सिंग यांचे कडून हिंदी भाषा व उर्दू या भाषेतील बारकावे त्याने शिकून घेतले. तत्पश्चात कुमार सानूने टी सिरीझ या संगीत कंपनीसाठी किशोर कुमार यांच्या जुन्या गीतांचे कव्हर वर्जन गायले व ते *यादें* व *किशोर की यादें* अशा नावाखाली प्रसिद्ध झाले. याच वेळी त्याला गुलशन कुमार याने नदीम श्रवण या नवीन संगीतकारांबरोबर आशिकी या चित्रपटात पार्श्वगायनाची संधी दिली. 'आशिकी'ने लोकप्रियतेचे सर्व उच्चांक मोडून काढले व त्यानंतर कुमार सानू याने मागे वळून पाहेले नाही . सुमारे १५ वर्षे त्यांनी बॉलीवुडमध्ये निर्विवाद वर्चस्व गाजवले. 

आजतागायत त्यांनी २० भाषांतील सुमारे २०,००० गाणी गायली असून सलग ५ वेळा nice सर्वोत्तम गायकाचा फिल्मफेर पुरस्कार पटकावणारा हा एकमेव गायक आहे. एकाच दिवसात २८ गाण्यांचे ध्वनिमुद्रण करण्याचा त्यांचा विक्रम इ.स. १९९३ साली गिनेज बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्डमध्ये नोंदला गेला. त्याने सर्वोत्कृष्ट पुरुष प्लेबॅक गायक म्हणून सलग पाच फिल्मफेर पुरस्कार जिंकले. साजन (१९९१), दिवाना (१९९२), बाजीगर (१९९३)) आणि १९४२: अ लव्ह स्टोरी (१९९४) या चित्रपटातील गाण्यांसाठी फिल्मफेर अवॉर्ड्स आले.१९९० ते १९९९ दरम्यान त्यांनी गाण्यासाठी  बॅक टू बॅक फिल्मफेर पुरस्कार जिंकले.

## सन्मान
कुमार सानू हे गीत गायनामधून त्यांना मिळालेल्या पैशांचा उपयोग ग्रामीण मुलांच्या शिक्षणासाठी करतात.  ८-७-२०१८ रोजी इंग्लंडमधील इंडो-ब्रिटिश अाॅल पार्टी या संसदीय गटाने इंग्लंडच्या संसदेमध्ये कुमार सानू यांचा, त्यांच्या संगीत कारकिर्दीबद्दल आणि समाजकार्याबद्दल गौरव केला.. 

## बाह्य दुवे 
* आयएमडीबी.कॉम -  (इंग्लिश मजकूर)

वर्ग:पार्श्वगायक
वर्ग:हिंदी गायक
वर्ग:इ.स. १९५७ मधील जन्म
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:लता मंगेशकर पुरस्कार विजेते
कविता पौडवाल

**कविता पौडवाल** ही एक भारतीय गायिका व पार्श्वगायिका आहे. कविता लोकप्रिय भारतीय संगीतकार अरुण पौडवाल व गायिका अनुराधा पौडवाल ह्यांची मुलगी आहे.

वर्ग:पार्श्वगायक
वर्ग:मराठी गायक
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
शंकर महादेवन

''''* (जन्मदिनांक ३ मार्च १९६७ - हयात)(तमिळ: சங்கர் மகாதேவன் ;) (जन्मदिनांक ३ मार्च १९६७; तरकड ग्राम, पालक्काड, केरळ - हयात) हा भारतीय संगीतकार व गायक आहे. त्याने तमिळ, हिंदी, मराठी चित्रपटांसाठी संगीतदिग्दर्शन व गायन केले आहे. भारतीय चित्रपटांसाठी संगीतदिग्दर्शन करणाऱ्या शंकर एहसान लॉय या त्रिकुटाचा तो एक सदस्य आहे.

महादेवनाचे हिंदुस्तानी संगीतात प्रशिक्षण झाले आहे. त्याने मराठी संगीतकार श्रीनिवास खळे यांच्याकडे संगीताचे धडे घेतले. तो *ब्रेथलेस* या हिंदी पॉप अल्बमाद्वारे प्रसिद्धीच्या झोतात आला. अगं बाई अरेच्या! मधील *मन उधाण वाऱ्याचे'' या गाण्याद्वारे मराठी चित्रपटात पण ठसा उमटवला. नोव्हेंबर २०१५ मध्ये प्रदर्शित होत असलेल्या कट्यार काळजात घुसली ह्या चित्रपटामधून शंकर महादेवन अभिनय क्षेत्रात पदार्पण करेल.त्यातील सूर निरागस हो हे गाणे सुद्धा  त्यांनी गायलेले आहे.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:तमिळ संगीतकार
वर्ग:तमिळ पार्श्वसंगीतकार
वर्ग:पार्श्वगायक
वर्ग:हिंदी गायक
वर्ग:इ.स. १९६७ मधील जन्म
वर्ग:लता मंगेशकर पुरस्कार विजेते
वर्ग:कलेतील पद्मश्री पुरस्कारविजेते
अजिंक्य देव

**अजिंक्य देव** ( ३मे, १९६३
 - हयात)  हा मराठी अभिनेता आहे. त्याने मराठी व हिंदी चित्रपटांतून व दूरचित्रवाणी मालिकांतून अभिनय केला आहे. मराठी अभिनेता रमेश देव त्याचे वडील असून अभिनेत्री सीमा देव त्याची आई आहे. इ.स. १९८५ सालच्या *अर्धांगी* या चित्रपटाद्वारे त्याने चित्रपटसृष्टीत पदार्पण केले.

## अजिंक्य देव यांना मिळालेले पुरस्कार
* महाराजा यशवंतराव होळकर गौरव प्रतिष्ठानचा महाराजा यशवंतराव गौरव पुरस्कार (३-१२-२०१६)

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* 
* अजिंक्य देव : Biography in Marathi 

वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:मराठी अभिनेते
वर्ग:इ.स. १९६३ मधील जन्म
पुरुषोत्तम बेर्डे

'क्लोज एनकाउंटर्स' हे पुरुषोत्तम गजानन बेर्डे यांचे प्रसिद्ध पुस्तक. व्यक्तिचित्रणे असलेली मराठीतील दोन गाजलेली पुस्तके म्हणजे पु.ल. देशपांडे यांचे 'व्यक्ती आणि वल्ली' आणि जयवंत दळवी यांचे 'सारे प्रवासी घडीचे'.  या दोन्ही पुस्तकांतील व्यक्तिचित्रणांना तोडीस तोड अशी व्यक्तिचित्रणे  'क्लोज एनकाउंटर्स' हे पुस्तक आहे. विशेष म्हणजे या पुस्तकातील सर्व व्यक्ती बेर्डेंना मुंबईच्या कामाठीपुरातील सोळा गल्ल्यांमध्ये भेटल्या आहेत. 

पुरुषोत्तम बेर्डे हे मराठी अभिनेते कै. लक्ष्मीकांत बेर्डे यांचे वडील बंधू होत. बेर्डे मुंबई जवळच्या ठाण्यात राहतात. 

पुरुषोत्तम बेर्डे हे जेजेमध्ये असताना संस्थेच्या नोटीस बोर्डावर 'बोरीबंदरचा बेरड' या नावाने समीक्षणे लिहीत असत. 

पुस्तकाचे पहिले प्रकरण हे नागपाड्याच्या नाक्यावरच्या 'ॲलेक्झांड्रा' या सिनेमागृहाबद्दल आहे. या थिएटरबद्दल अरुण पुराणिक यांनीही एक लेख लिहिला आहे.

## नाट्य-चित्र दिग्दर्शक 
पुरुषोत्तम गजानन बेर्डे हे मराठीतले एक यशस्वी चित्रकार, लेखक, एकांकिकाकार, नाट्यलेखक, नाट्यदिग्दर्शक, संगीतकार, अभिनेते, प्रकाशयोजनाकार,वेशभूषाकार  आणि सिनेदिग्दर्शक आहेत. 'चौरंग' नावाची त्यांची नाट्यसंस्था आहे. 

पुरुषोत्तम बेर्डे यांनी सन १९७५मध्ये मुंबईच्या जे.जे. आर्ट स्कूलमधून डी.जी. आर्ट (Drawing & Painting and Graphic Art) ही अप्लाईड आर्टमधील पदविका घेतली आणि पुढे आठ वर्षांपर्यंत जाहिरात क्षेत्रात काम केले.

सन १९७८ मध्ये पुरुषोत्तम बेर्डे यांना 'या मंडळी सादर करू या' या नाट्यसंस्थेकडून “अलवार डाकू' या नाटकाचे लेखन, दिग्दर्शन आणि संगीत करायला मिळाले, आणि त्यांची नाट्यकार्कीर्द सुरू झाली. त्यांनी २०१० सालापर्यंत १० नाटकांचे लेखन, २० नाटकांचे दिग्दर्शन, ६० नाटकांचे संगीत दिग्दर्शन आणि ५ नाटकांची व ९ चित्रपटांची निर्मिती केली आहे. 

इंडियन नॅशनल थिएटरने त्यांना सतत तीन वर्षे सर्वोत्तम साहाय्यक अभिनेता म्हणून गौरवले आहे.

## नाटके 
* अलवार डाकू (१९७८, लेखन, दिग्दर्शन आणि संगीत)
* खंडोबाचं लगीन
* गांधी विरुद्ध सावरकर (लेखन, दिग्ग्दर्शन, नेपथ्य, संगीत) 
* चिरीमिरी
* जाऊबाई जोरात
* टुरटूर (१९८३, निर्मिती आणि इतर सर्व), वगैरे
* मुंबई, मुंबई
* 'लक्ष्मीकांत बेर्डे' या अभिनेत्यावरील ‘लक्षातला लक्ष्या’ हा बायोथिएट्रिकल ड्रामा.

## चित्रपट 
* एक फुल चार हाफ (१९९१, दिग्दर्शन)
* घायल (१९९३, दिग्दर्शन)
* जमलं हो जमलं (१९९५, दिग्दर्शन)
* तावीज
* निशाणी डावा अंगठा (२००९, दिग्दर्शन)
* भस्म (१९९४, दिग्दर्शन) 
* शिवरायाची सून ताराराणी (१९९३, अभिनय)
* शेम टु शेम (१९९१, दिग्दर्शन)
* श्यामची मम्मी (२००८, दिग्दर्शन)
* हमाल दे धमााल (१९८९, अभिनय व दिग्दर्शन)
* हाच सुनबाईचा भाऊ (१९९२, दिग्दर्शन)

## पुरस्कार 
* 'अलवार' नाटकासाठी राज्य स्तरावरील व राष्ट्रीय स्तरावरील पुरस्कार
* इंडियन नॅशनल थिएटरचा सर्वोत्तम साहाय्यक अभिनेता म्हणून गैरव
* 'जाऊबाई जोरात' या नाटकासाठी (सन २०००मध्ये मिळालेले) २७ पुरस्कार
* 'तावीज' चित्रपटासाठी महाराष्ट्र सरकारचा राज्यपुरस्कार आणि भारत सरकारचा पुरस्कार 
* पी सावळाराम पुरस्कार (२०१०)
* पुरुषोत्तम बेर्डे यांच्या ३० वर्षांच्या नाट्यसेवेसाठी नाशिक नाट्य परिषदेचा वसंत कानेटकर रंगकर्मी पुरस्का (२००३)
* 'भस्म' चित्रपटासाठी महाराष्ट्र सरकारचा राज्यपुरस्कार आणि भारत सरकारचा पुरस्कार 
* 'हमाल दे धमाल' चित्रपटासाठी चार राज्य पुरस्कार

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी दिग्दर्शक
वर्ग:मराठी भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वसंत सबनीस

'''''' (जन्म : ६ डिसेंबर १९२३;  - १५ ऑक्टोबर २००२) हे मराठी साहित्यिक, नाटककार होते. लेखक, विनोदी नाटककार, ग्रामीण कथेला विनोदी बाज देणारे कथाकार व पटकथालेखक म्हणून वसंत सबनीस महाराष्ट्रात गाजले होते. त्यांचे मूळ नाव रघुनाथ दामोदर सबनीस होते. चिल्लरखुर्दा (१९६०), भारूड (१९६२), मिरवणूक (१९६५), पंगत (१९७८), आमची मेली पुरुषाची जात (२००१) हे प्रसिद्घ लेखसंग्रह होत. त्यांच्या कथांवरून 'एकटा जीव सदाशिव', 'सोंगाड्या' हे दादा कोंडकेनिर्मित चित्रपट बनले. 'अशी ही बनवाबनवी','एकापॆक्षा एक', गंमत जंमत', 'नवरी मिळे नवऱ्याला', 'बाळाचे बाप ब्रह्मचारी' ह्या सचिन पिळगावकर यांची प्रमुख भूमिका असलेल्या चित्रपटांच्या कथा-पटकथा सबनीसांच्या होत्या. 

पंढरपूरच्या लोकमान्य हायस्कूलमधून वसंत सबनीस १९४२ साली मॅट्रिक झाले. . ... पुण्याच्या फर्ग्युसन महाविद्यालयातून १९४६ साली बी.ए. झाल्यावर सबनीसांनी आयुष्यभर सरकारी नोकरी केली. नोकरी सांभाळून त्यांनी काव्यलेखनाने मराठी साहित्याच्या सेवेचा आरंभ  केला. पुढे ते ललित आणि विनोदी लेखनाकडे वळले.  

## प्रकाशित साहित्य 
## पुरस्कार
वसंत सबनीसांच्या अनेक कथांना सरकारी पुरस्कार मिळाले आहेत.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:मराठी नाटककार
वर्ग:इ.स. १९२३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००२ मधील मृत्यू
वर्ग:मराठी रंगकर्मी
पद्मा चव्हाण

'''''' (जन्म : ७ जुलै १९४८;  - १२ सप्टेंबर १९९६) ह्या मराठी नाटकांतील आणि चित्रपटांतील अभिनेत्री होत्या. स्त्रीसौंदर्याचा एक अनोखा नमुना म्हणून ख्याती असलेल्या पद्मा चव्हाणांच्या नाटकांच्या जाहिरातींत त्यांच्या नावाआधी 'मादक सौंदर्याचा ॲटम बॉम्ब' असे छापले जात असे.

## कारकीर्द 
### नाटके 
* गुंतता हृदय हे(कल्याणी)
* नवऱ्याची धमाल तर बायकोची कमाल(सुनीता)
* पिंजरा(आई)
* बायकोला जेव्हा जाग येते(अवंतिका)
* बिवी करी सलाम(रमा)
* मवाली(अलकनंदा)
* माझी बायको माझी मेव्हणी(रसिका)
* म्हणून मी तुला कुठे नेत नाही(सत्यभामा)
* लग्नाची बेडी(रश्मी)
* लफडा सदन(संदिका)
* वाजे पाऊल आपुले(सुशीला)
* सखी शेजारिणी(प्रीती)
* सासरेबुवा जरा जपून(?).

### चित्रपट 
* अवघाची संसार(१९६०)
* सुहाग सिंदूर(१९६१)
* स्त्री(१९६१)
* बिन बादल बरसात(१९६३)
* कश्मीर की कली(१९६४)
* फ्लाइंग मॅन(१९६५)
* नागिन और सपेरा(१९६६)
* दोस्त असावा तर असा(१९७८)
* अष्टविनायक(१९७९)
* करवा चौथ(१९८०)
* खून की टक्कर(१९८१)
* अंगूर(१९८२)
* जीवनधारा(१९८२)
* गुपचूप गुपचूप(१९८३)
* सद्‍‌मा(१९८३)
* जीत हमारी(१९८३)
* वह फ़िर आयेगी(१९८८)

वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते
चव्हाण,पद्मा
वर्ग:मराठी अभिनेत्री
वर्ग:इ.स. १९४८ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
कमलाकर तोरणे

**कमलाकर विष्णू तोरणे** (१९२५ - मृत्यू: ९ एप्रिल, इ.स. १९९०) हे मराठी चित्रपट दिग्दर्शक होते.

## निवडक चित्रपट 
वर्ग:मराठी दिग्दर्शक
वर्ग:मराठी भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक
वर्ग:इ.स. १९२५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९० मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सूर्यकांत मांढरे

सूर्यकांत ( - २२ ऑगस्ट, इ.स. १९९९) या नावाने मराठी चित्रपटांत नायकाची भूमिका करणारे सूर्यकांत मांढरे हे एक मराठी नाट्य-चित्रअभिनेते आणि चित्रकार होते. सूर्यकांत आणि त्यांचे भाऊ चंद्रकांत हे अनेक ऐतिहासिक आणि सामाजिक मराठी चित्रपटांत एकत्रपणे झळकले आहेत.

## सूर्यकांत यांची भूमिका असलेले मराठी चित्रपट
* अखेर जमलं
* अंतरिचा दिवा
* आयुष्यवंत हो बाळा
* कन्यादान
* कलंकशोभा
* कांचनगंगा
* कुलदैवत
* केतकीच्या बनात
* गरिबाघरची लेक
* गाठ पडली ठका ठका
* गृहदेवता

* संत चांगदेव
* जगावेगळी गोष्ट
* जय भवानी
* तोचि साधू ओळखावा
* थोरातांची कमळा
* थोरातांची मंजुळा
* धन्य ते संताजी धनाजी
* ध्रुव
* संत निवृत्ती-ज्ञानदेव
* पंचारती
* पतिव्रता

* प्रीतिसंगम
* फकिरा
* भाऊबीज
* भाव तेथे देव
* मल्हारी मार्तंड
* महाराणी येसूबाई
* मुकी लेकरे
* मोहित्यांची मंजुळा
* रंगपंचमी
* रानपाखरं
* शिलंगणाचे सोने

* शुभमंगल
* सलामी
* सांगत्ये ऐका
* सांगू कशीमी
* सासर माहेर
* सासुरवास
* स्वराज्याचा शिलेदार
* ही नार रूपसुंदरी
* वारणेचा वाघ

## सूर्यकांतांची भूमिका असलेली मराठी नाटके
* अठरावं वरीस लग्नाचं
* आकाशाची उंची ठेंगणी
* आग्ऱ्याहून सुटका
* आज इथं तर उद्या 
* इश्काची इंगळी डसली
* उसाला लागंल कोल्हा
* एक होता एक
* कथा कुणाची आणि व्यथा कुणाला    
* गळाला लागला मासा 
 
* गेला सोडुन माझा कान्हा   
* जाळिमंदी पिकली करवंदं
* जीवन माझे गंगाजल
* झुंझारराव
* तुझे आहे तुजपाशी
* तुम्हावर केली मी मर्जी बहाल
* तुम्हावरि जिव माझा जडला
* तुम्हि हो माझे बाजिराव
* दसरा उजाडला
 
* दिल्या घरी तू सुखी रहा
* निळावंती
* पाटलाच्या पोरी जरा जपून 
* पाठलाग
* पाव्हणा आला रे आला
* बायको बिलंदर नवरा कलंदर
* बेबंदशाही    
* माझा कुणा म्हणू मी
* रात रंगली पुनवेची
 
* लग्नाची बेडी
* लाखात हेरला धनी     
* वादळवेल
* विलासपूरची रंभा
* शांतिसंग्राम
* सह्याद्रीचं सोनं
* सोळावं वरीस धोक्याचं   
* ही खंत जाळिते मना

## सन्मान आणि पुरस्कार
* सूर्यकांत मांढरे यांच्या नावाचे एक कलादालन पुण्यातील सहकारनगर येथील भीमसेन जोशी कलादालनाचा एक भाग होते. सूर्यकांत यांच्या चित्र कलाकृती, तसेच त्यांना राज्य सरकार व विविध संस्थांकडून मिळालेले पुरस्कार जतन करून ठेवण्यासाथी ज्या वस्तू मांढरे कुटुंबीयांनी पुणे महापालिकेच्या स्वाधीन केल्या होत्या, त्या या कलादालनात ठेवल्या आहेत. त्यांची नीट देखभाल होत नसल्याचे आढळल्याने या वस्तू आता सूर्यकांत माढरे यांच्या नावाच्या एका स्वतंत्र कलादालनात स्थानांतरित करण्यात येणार आहेत. (२३-२-२०१६ची बातमी). हे नवीन कलादालन पुण्यातील पद्मावती येथील अण्णा भाऊ साठे स्मारकाच्या आवारात उभारण्यात येणार आहे.

मांडरे, सूर्यकांत
मांडरे, सूर्यकांत
सचिन खेडेकर

**सचिन खेडेकर** मराठी चित्रपट तसेच नाटकांतून अभिनय करणारा अभिनेता आहे. ते मराठीतील एक नामवंत अभिनेता आणि दिग्दर्शक आहेत. अस्तित्त्व, इम्तेहान आणि श्याम बेनेगल यांच्या *बोस: द फरगॉटन हिरो* मधिल त्यांचा अभिनय विशेष वाखाणण्या जोगा आहे. मराठी व्यतिरिक्त त्यांनी हिंदी, तेलुगू, तामिळ तथा मल्याळम चित्रपटात सुद्धा भूमिका निभावल्यात.

## कारकीर्द 
खेडेकर यांनी सुरुवात नाटकांपासुन केली.त्यानंतर ते चित्रपटांत काम करु लागले. २००० मध्ये ते श्याम रंग नावाच्या नाटकात होते.

### दूरदर्शन
* *इम्तिहान* १९९४
* *सैलाब* १९९५
* *थोडा हे थोडे कि जरूरत हे*
* *टिचर*
* *चाळ नावाची वाचाळ वस्ती(दूरदर्शन मालिका डी. डी सह्याद्री वाहिनी)*

### चित्रपट 
* *काकस्पर्श* 
* *कोकणस्थ* 
* *मी शिवाजीराजे भोसले बोलतोय* 
* *प्रेम म्हणजे प्रेम म्हणजे प्रेम असत* 
* *आजचा दिवस माझा*
* *शिक्षणाच्या आईचा घो*
* *फक्त लढ म्हणा*

## पुरस्कार
सचिन खेडेकर यांना दूरदर्शनवर *सैलाब* या मलिकेसाठी सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा स्क्रिन पुरस्कार मिळाला आहे. तसेच *कदाचित* आणि *मी शिवाजीराजे भोसले बोलतोय* या चित्रपटांसाठी देखील त्यांना सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा पुरस्कार मिळाला. *बोस: द फरगॉटन हिरो* या चित्रपटासाठी त्यांना ऐतिहासिक चित्रपटातील सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा पुरस्कार मिळाला.
*घराबाहेर* या चित्रपटासाठी त्यांना राज्य शासनाचा पूरस्कार मिळाला.
सोनी टी. वी. मराठी वरील *कोण होइल मराठी करोडपती* या *कोन बनेगा करोडपती* या हिंदी मलिकेवर आधारित असलेल्या मलिकेत सचिन सुत्रसंचालनाचे काम करणार आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेते
कविता मेढेकर

## कारकिर्दी 
कविता लाड यांनी पहिल्यांदा एन. चंद्राचा मराठी चित्रपट *घायल* अजिंक्य देवच्या विरुद्ध. नंतर तिने लक्ष्मीकांत बेर्डे विरुद्ध *जिगर*, *तू तिथं मी* प्रशांत दामले सोबत राष्ट्रीय पुरस्कार'' यासारख्या चित्रपटांमध्ये दिसली. लपून छपून, अनोलखी हे घर माझे', *सुखांत*, उर्फी, *असेही एकदा व्हावे*.

लाड हिने सुंदर मी होनार अभिनीत डॉ. श्रीराम लागू आणि वंदना गुप्ते. *चार दिवस प्रेमाचे*, *एक लग्नाची गोष्ट, माझ्या भाऊजींना रीत कळले* आणि नुकताच प्रदर्शित झालेला २०१८चा सिक्वेल *एका लग्नाची पुढची गोष्ट* यांसारख्या नाटकांमध्ये प्रशांत दामलेसोबतच्या तिच्या जोडीचे कौतुक झाले आहे. प्रेक्षकांद्वारे आणि मराठी थिएटर इंडस्ट्रीमध्ये सर्वाधिक हिट नाटके असलेली ही एकमेव सदाबहार हिट जोडी आहे. 

दोन दशकांपासून मराठी दूरचित्रवाणी उद्योगात काम करत असून, तिच्या उल्लेखनीय कामांमध्ये रोहिणी हट्टंगडी सोबत *चार दिवस सासूचे*, *काय पाहिलंस माझ्यात, दार उघडा ना गडे*, *उंच माझा झोका*, *राधा ही बावरी*, *तुमचं आमचं सेम असतं, अंकुर, तुझ्या वाचून करमेना, राधा प्रेम रंगी रंगली* इ. यांचा समावेश आहे. 

तिने २०१४ मध्ये प्रशांत दामले सोबत "चंद्रकांत चिपळूणकर सीडी बंबावाला" मध्ये हिंदी दूरचित्रवाणी पदार्पण केले.

२०१९ पर्यंत, लाड *लव्ह यू जिंदगी*, सचिन पिळगावकर विरुद्ध एक कॉमेडी ड्रामा चित्रपट आणि *गर्लफ्रेंड शीर्षकाच्या कमिंग ऑफ एज कॉमेडी चित्रपटात दिसणार आहे.* अमेय वाघ, सई ताम्हणकर सह. तिने अनंत महादेवन दिग्दर्शनात *डॉक्टर रखमाबाई* प्रसाद ओक आणि तनिष्ठा चटर्जी सोबत जयंतीबाई म्हणून काम केले.

## संदर्भ 
लाड, कविता
लाड, कविता
लाड, कविता
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
राहुल सोलापूरकर

राहुल सोलापूरकर हे सुप्रसिद्ध अभिनेते आहेत, त्यांनी आजवर अनेक मराठी, हिंदी चित्रपटांमधून अभिनेते म्हणून काम केले आहे. नाटक, चित्रपट आणि मालिका अशा तीनही माध्यमांतून त्यांनी काम केले आहे.

## चित्रपट 
* थरथराट (१९८९) - टकलु हैवान
* अफलातून (१९९१) 
* आई शप्पथ (२००६)
* गोंदण (२०१४)
* जखमी कुंकू (१९९५)
* धुमाकूळ (१९९०)
* नशीबवान (१९८८)
* नाथा पुरे आता (२००६)
* बळीराजाचं राज्य येऊ दे  (२००९)
* बालगंधर्व (२०११)
* भंडारा (२०११)
* राजमाता जिजाऊ  (२०११)
* वज्र (२०१७)
* वर्तमान 
* व्हेंटिलेटर (२०१६) 
* सवाई सर्जाच्या नावाने चांगभलं (२०१२)
* सासरचा पंगा सवतीचा इंगा (२०१०)    
* हाय कमांड (२०१२)

## पुरस्कार
* अखिल भारतीय मराठी चित्रपट महामंडळाच्या वतीने नेत्रदीपक ‘चित्रकर्मी’ पुरस्कार  (जुलै २०१७)

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:मराठी अभिनेते
दीपक शिर्के

'**दीपक शिर्के**' मराठी व हिंदी भाषा चित्रपटांतून काम करणारा अभिनेता आहे.

शिर्के, दिपक
शिर्के, दिपक