open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
हनुमान मंदिर (पहारे)

ठाणे जिल्ह्यातील पहारे येथे असलेले हनुमान मंदिर सामाजिक दृष्ट्या खुप महत्त्वाचे आहे. गावातील सर्व सांस्कृतिक  कार्यक्रम याच मंदिराच्या परिसरात साजरे केले जातात. तसेच कार्यक्रमांना गावातील सर्व समाजाचे लोक एकत्र येतात.      

महाराष्ट्रातील  ठाणे जिल्ह्यातील भिवंडी पासून १८ किमी अंतरावर असलेल्या 'पहारे' या गावात मध्यम आकाराचे हनुमानाचे मंदिर आहे. मंदिराची रचना अत्यंत शोभिवंत असुन त्यामध्ये जवळ-जवळ ४.५ फुट उंच व ३ फुट रूंद हनुमानाची दगडाची सुंदर  पुरातन मुर्ती आहे. 
thumb|जन्मोत्सव सजावट मुर्तीचे मुख व मंदिराचे द्वार पुर्वेला असल्याने सुर्याची किरणे थेट मुर्तीवर पडतात. पूर्वी हे मंदिर अत्यंत साध्या स्वरूपाचे होते. परंतु वाढत्या प्रसिद्धीने मंदिराचा जिर्नोद्धार करण्यात आला.  या मंदिरात सौर ऊर्जेवर चालणारे दिवे बसवले आहेत. गावात वीज नसली तरीही मंदिरात नेहमी प्रकाश असतो. सन २००० पासून मंदिरात अखंड हरीनाम सोहळ्याची सुरुवात करण्यात आली.

या मंदिराचे वैशिष्ट्ये हे आहेत की, 

१} हे मंदिर गावाच्या मधोमध असल्याने गावकऱ्याना  मंदिरात जाण्यासाठी फारसे चालावे लागत नाही.

२} या मंदिराच्या परिसरात खूप जागा असल्याने गावचे अनेक सांस्कृतिक कार्यक्रम तेथेच होतात.
 
३}या मंदिरात दर शनिवारी मोठ्रया प्रमाणात   भक्त नारळ  फोडण्यासाठी येतात.

४} या मंदिरातील हनुमान नवसाला पावतो, असे गावकऱ्यांचे म्हणणे आहे.
 
५} या मंदिरात दरवर्षी हनुमान जयंतीला  'अखंड हरीनाम सप्ताह' कार्यक्रम संपन्न होतो.  या कार्यक्रमात गावातील लहानांपासून मोठ्यांपर्यंत अनेक गावकरी ज्ञानेश्वरी पारायणासाठी बसतात. कार्यक्रमाच्या प्रत्येक दिवशी किर्तन होते.  कार्यक्रमाच्या शेवटच्या दिवशी काल्याचे किर्तन व काल्याचाप्रसाद  म्हणजेच सामूहिक गावजेवण केले जाते. 

हे मंदिर पहारे गावाचा एक सांस्कृतिक वारसा आहे. ह्या मंदिरावर गावातील लोकांची खूप श्रद्धा आहे.

-परेश भोईर

वर्ग:ठाणे जिल्हा
पालर नदी

**पालर नदी** (तमिळ: பாலாறு; कन्नड: ಪಾಲಾರ್ ನದಿ; तेलुगू: పాలార్ నది) ही दक्षिण भारतातील एक नदी आहे. ही नदी कर्नाटकातील कोलार जिल्ह्यात असलेल्या नंदी टेकड्यांमध्ये उगम पावते व कर्नाटक (९३ किमी), आंध्र प्रदेश (३३ किमी) आणि तमिळनाडू (२२२ किमी) राज्यांतून वाहत चेन्नईच्या दक्षिणेस १०० किमी अंतरावर बंगालच्या उपसागरास मिळते.

वर्ग:भारतातील नद्या
वर्ग:कर्नाटकमधील नद्या
वर्ग:तमिळनाडूमधील नद्या
वर्ग:आंध्र प्रदेशमधील नद्या
महानंदा नदी

[इवलेसे|180px|right|[राजशाहीजवळ महानंदा नदी]]
**महानंदा नदी** ही भारतातील बिहार व पश्चिम बंगाल राज्यातून वाहत पुढे बांगलादेशात जाणारी नदी आहे.

वर्ग:बिहारमधील नद्या
वर्ग:पश्चिम बंगालमधील नद्या
वर्ग:बांगलादेशमधील नद्या
झुआरी नदी

**झुआरी नदी** ही गोवा राज्यातील एक (९२ किलोमीटर लांबीची) मोठी पश्चिमवाहिनी नदी आहे. हिचे अघनाशिनी असेही नाव आहे. (अघनाशिनी नावाची दुसरी एक नदी कर्नाटक राज्याच्या जंगलाजंगलातून आणि शेवटी कुमठा तालुक्यातून वहाते. तिची लांबी ११७ किलोमीटर आहे.) 

गोव्यात अकरा मुख्य नद्या आणि त्यांच्या ४२ उपनद्या आहेत.  त्यांपैकी. झुआरी ही दक्षिण गोव्याची जीवनदायिनी नदी कर्नाटकातल्या ‘दिधी’ घाटात उगम पावते. त्यानंतर ही नदी खाण परिसरातून तुडव, पात्रे या परिसरातून पुढे वाहत जाते. चिरक नदी,  गुळेली नदी, कुशावती नदी, उगे नदी अशा लहान मोठ्या उपनद्या झुआरीला मिळतात. झुआरीच्या उत्तरेला तिसवाडी आणि फोंडा हे तालुके आहेत, तर दक्षिणेला मोर्मुगाव आणि सालसेटी हे तालुके आहेत.

झुआरी नदीपासून मांडवी नदीला जोडणारा कुंभारजुवे (कुंभारजुवा) नावाचा कालवा आहे. त्या कालव्यातून छोट्या नावांची आंतरनदी वाहतूक होते.  अरबी समुद्राला मिळेपर्यंत झुआरी नदी खाणमाती, रासायनिक खते, जंतुनाशके आणि शेकडो रासायनिक घटके यांमुळे पूर्णपणे प्रदूषित झाली आहे. जेथे ही नदी समुद्राला मिळते तिथे बनलेल्या खाडीवर मोर्मुगाव (मार्मागोवा) हे बंदर आहे.

वर्ग:गोव्यातील नद्या
वर्ग:भारतातील नद्या
वर्ग:पश्चिम घाट
वर्ग:पश्चिम घाटातील नद्या
‎
दयानंद (निःसंदिग्धीकरण)

## सतपुरूष
* स्वामी दयानंद सरस्वती
* दयानंद महाराज (शेलगाव)

## महाविद्यालय
* दयानंद महाविद्यालय
दयानंद महाराज (शेलगाव)

**दयानंद महाराज** यांचा जन्म शेलगाव या गावी झाला. शेलगाव हे औरंगाबाद जिल्ह्यातले एक तीर्थक्षेत्र आहे. योगिराज दयानंद महाराज हे एक अत्यंत कठोर नाथपंथीय तपस्वी असून नवनाथांची शाबरी विद्या कलियुगामध्ये चालवणारे महाराज आहेत. महाराजांनी आतापर्यंत कित्येक लोकांच्या व्याधी, उपाधी, सांसारिक दुःखे दूर केली आहेत, अशी त्यांची ख्याती आहे. नवनाथांचेच कार्य होत असलेल्या शेलगाव या तपोभूमीला भेट देणाऱ्यास याची प्रचिती येते असे म्हणतात. योगिराज दयानंदबाबांमुळे शेलगावाला भाविकांचा वाढता महापूर आणि नवनाथांचे कार्य यामुळे शेलगावाला तीर्थक्षेत्राची मान्यता प्राप्त झाली. बाबांनी आतापर्यंत सहा यज्ञ केले आहे. त्यातील राजसूय यज्ञ हा अत्यंत मोठा यज्ञ महाराजांनी केला. या यज्ञामध्ये लोकांचे अन्नदान होऊन अखंड २१ दिवस यज्ञाहुती चालल्या होत्या. या यज्ञामध्ये त्यांची श्रीकृष्णासारखी तुळशीपत्रांनी तुला वजन करण्यात आली. हे सर्व काशी येथील जगत्गुरू शंकराचार्य यांनी बघितले व सांगितले की ’हे सामान्य संत नाहीत’. 'जगत्गुरू शंकराचार्य यांनी दयानंद बाबांना "योगिराज" ही उपाधी प्रदान केली.

योगिराज दयानंद महाराज यांनी पुढे त्यांनी काशी, हरिद्वार, माहूर गड या ठिकाणी अत्यंत मोठे यज्ञ पार पाडले. त्यांचे हे कार्य बघून इ.स. २०१३ या सालातील कुंभमेळ्यामध्ये त्यांना ”धर्माचार्य श्रीश्री १००८ महामंडलेश्वर” अशी उपाधी देण्यात आली. नवनाथाचे हे अवतारकार्य होत असलेल्या तपोभूमीला भेट देण्यासाठी, भाविक महाराष्ट्रातील औरंगाबादपासून ६० कि.मी. वर असलेल्या शेलगावाला भेट देतात.

वर्ग:मराठी संत
राष्ट्रीय शिक्षण संशोधन आणि प्रशिक्षण परिषद

**राष्ट्रीय शिक्षण संशोधन आणि प्रशिक्षण परिषद** (**एनसीईआरटी** , **NCERT** ,  ही भारत सरकारची सर्वोच्च शैक्षणिक संस्था आहे.,  शालेय शैक्षणिक मुद्यांवर केंद्र सरकारच्या मदतीसाठी या परिषदेची स्थापना करण्यात आली.

स्थापना-  इ. स. 1 सप्टेंबर १९६१

याचे मुख्यालय श्री अरविंद मार्ग, नवी दिल्ली  येथे आहे

ब्रीदवाक्य- विद्या मृतमश्नुते (life eternal through learning)

## उद्दिष्टे
भारतीय शिक्षणाची राष्ट्रीय परीषद (एनसीआयई) व राष्ट्रीय शिक्षण संशोधन व प्रशिक्षण परिषद (एनसीआरटी) या दोन वेगवेगळ्या संस्था आहेत. एनसीआरटीची काही प्रमुख उद्दीष्टे पुढीलप्रमाणे:

# राष्ट्रीय शिक्षणाची रूपरेषा कार्यान्वित करणे
# प्राथमिक शिक्षणाचे साधारणीकरण (युईई)
# व्यावसायिक शिक्षण
# विशेष गरज असलेल्या समुहांचे शिक्षण
# शिशु शिक्षण
# माहिती तंत्रज्ञान सुधारासाठी परीक्षा व गुणदान
# स्पर्धात्मक गुणवेत्तेचे शिक्षण
# बालिका शिक्षण
# अध्ययन-अध्यापन अनुभव तयार करणे
# अध्यापन शिक्षणामध्ये सुधार

     . रचना ==
अध्यक्ष (केंद्रीय मानव संसाधन विकास मंत्री),
सदस्य - विद्यापीठ अनुदान आयोगाचे अध्यक्ष, सर्व राज्यांचे व केंद्रशासित प्रदेशांचे शिक्षण मंत्री, चार विभागांतील विद्यापीठांपैकी चार विद्यापीठांचे कुलगुरू, केंद्रीय माध्यमिक शिक्षण मंडळाचे अध्यक्ष, केंद्रीय मानव संसाधन 
खात्याचे सचिव इ.

## कामाचे स्वरूप
# शालेय शिक्षणातील सर्व शाळांमध्ये संशोधन कार्याला प्रोत्साहन देणे, 
# विविध  शासकीय, निमशासकीय व स्वयंसेवी संस्थांना शिक्षणविषयक कार्यामध्ये विस्तार सेवा पुरवणे, 
# शिक्षणविषयक माहिती ज्ञान यांचा प्रसार करणे, शालेय शिक्षणाची गुणवत्ता विकसित करणे, शिक्षणासंदर्भात पुस्तके, नियतकालिके व साहित्य व प्रकाशनाची कार्य करणे.
## उपसंस्था
* पंडित सुंदरलाल शर्मा केंद्रीय व्यावसायिक शिक्षण संस्था, भोपाळ ही संस्था व्यावसायिक व कार्यानुभव शिक्षणामध्ये संशोधन, प्रशिक्षण विकास व विस्तार कार्यक्रम राबवते.
* राष्ट्रीय शिक्षण संस्था, दिल्ली - ही 'एनसीइआरटी'ची सर्वात प्रमुख संस्था आहे. या संस्थेच्या अंतर्गत विविध उपविभाग कार्यरत आहेत. उदा. शालान्तपूर्व व प्राथमिक शिक्षा विभाग, विज्ञान व गणित शिक्षण विभाग शिक्षणविषयक मूल्यमापन विभाग, संगणक शिक्षण व तांत्रिक साधने विभाग इ.
* केंद्रीय शिक्षण तंत्रज्ञान संस्था, दिल्ली - शिक्षणाचा प्रसार व प्रचार करण्यासाठी इलेक्ट्रॉनिक माध्यमे उदा. रेडिओ, दूरदर्शन, चित्रपट आदींच्या साहाय्याने शिक्षण प्रचार व प्रसार करणे. या संस्थेने सहा राज्यांमध्ये राज्य शिक्षण तंत्रज्ञान संस्था स्थापन केलेल्या आहेत (महाराष्ट्र, गुजरात, आंध्रप्रदेश, ओरिसा व उत्तर प्रदेश) या संस्थेमार्फत केंद्रीय चित्रपट ग्रंथालय चालवले जाते, तसेच इंदिरा गांधी राष्ट्रीय मुक्त विद्यापीठाच्या साहाय्याने हा कार्यक्रम चालवला जातो.

## प्रकाशने
एनसीईआरटी बारावीपर्यंतचे सीबीएसईची पाठ्यपुस्तके प्रकाशीत करते.प्रकाशनासाठी 'एनसीइआरटी'ची तीन प्रादेशिक प्रकाशन केंद्रे आहेत- अलाहाबाद, [कोलकta, [बंगळुरू. प्रकाशन प्रामुख्याने इंग्रजी,हिंदी व उर्दू भाषेतून प्रकाशित केली जातात. तसेच 'एनसीइआरटी' - द सायन्स टीचर, द प्रायमरी टीचर, जर्नल ऑफ व्हॅल्यू एज्युकेशन प्रकाशित करते

## आणखी पहा
* NCERT controversy
* Regional Institute of Education
* National Curriculum Framework (NCF 2005)
* विद्यापीठ अनुदान आयोग

## संदर्भ
* About NCERT
*http://en.wikipedia.org/wiki/NCERT

## बाह्यदुवे
* NCERT Homepage
* Online Textbooks by NCERT
*NCERT Books 

वर्ग:दिल्लीतील संस्था
वर्ग:शैक्षणिक संशोधन
वर्ग:शिक्षणसंस्था
वर्ग:चित्र हवे
काळी नदी (कर्नाटक)

**काळी नदी** ही कर्नाटकातील उत्तर कन्नड जिल्ह्यातून वाहणारी नदी आहे. जोयडा तालुक्यातील एक छोटे गाव कुशावली येथे उगम पावून १८४ कि.मी.चा प्रवास करून अरबी समुद्राला मिळते.

वर्ग:कर्नाटकमधील नद्या
वर्ग:पश्चिम घाट
वर्ग:पश्चिम घाटातील नद्या
महासत्ता

**महासत्ता** हे इचलकरंजी शहरातुन प्रकाशित होणारे दैनिक आहे.

वर्ग:मराठी भाषेमधील वृत्तपत्रे
काळी नदी (निःसंदिग्धीकरण)

*काळी नदी नावाने भारतातील नद्या* 

* काळी नदी (कर्नाटक)
* काळी नदी (गुजरात)
* काळी नदी (उत्तराखंड)
* काळी नदी (उत्तर प्रदेश)
पहिले बाल्कन युद्ध

**पहिले बाल्कन युद्ध** इ.स. १९१२ ते १९१३ दरम्यान सर्बिया, ग्रीस, मॉंटेनिग्रो व बल्गेरिया विरुद्ध ओस्मानी साम्राज्य असे झाले, ह्या युद्धात संख्येने अधिक व डावपेचात निपुण असलेल्या बाल्कन राष्ट्रांनी ओस्मानी सैन्याला पराभूत केले. ह्या पराभवामुळे ओस्मानी साम्राज्याचा युरोपामधील जवळजवळ सर्व सत्ता संपुष्टात आली. ह्याची परिणती स्वतंत्र आल्बेनिया देशात झाली.

युद्धात विजय मिळवून देखील बल्गेरियाच्या वाट्याला मॅसिडोनियामधील फारसा भूभाग न आल्यामुळे बल्गेरिया नाराज झाला. ह्यातच दुसऱ्या बाल्कन युद्धाची मुळे रोवली गेली. तसेच १९१० च्या दशकामधील इतर घटनांचा विचार करता पहिल्या महायुद्धाच्या कारणांमध्ये बाल्कन युद्ध हे एक प्रमुख कारण मानले जाते.

## महासत्तांची प्रतिक्रिया
युरोपामधील तत्कालीन बलाढ्य राष्ट्रे ह्या युद्धामध्ये सहभागी नसली तरीही येथील घडामोडींवर त्यांचे बारीक लक्ष होते.
*रशियाचा बाल्कन लीगच्या स्थापनेत मोठा सहभाग होता. बाल्कन लीगच्या विजयामुळे ऑस्ट्रिया-हंगेरीवर लक्ष ठेवणे रशियाला सुकर होते.
*फ्रान्सचा बाल्कन युद्धाला संपूर्ण विरोध होता व आपण युद्धात उतरणार नसल्याचे फ्रान्सने रशियाला कळवले.
*ब्रिटनचा ओस्मान्यांना पाठिंबा होता. परंतु युद्धानंतरच्या वाटणीमध्ये बल्गेरियाला अधिक भूभाग मिळणे तसेच त्राक्या प्रदेशावर रशियापेक्षा बल्गेरियाचे अधिपत्य ब्रिटनच्या दृष्टीने फायदेशीर होते.
*जर्मनीने ओस्मान्यांना पाठिंबा देत ह्या युद्धाला विरोध दर्शवला. परंतु बल्गेरियाला आपल्या गोटात सामील करून घेण्यासाठी जर्मनीने सुप्त हालचाली सुरू केल्या.

## बाह्य दुवे
* पहिल्या बाल्कन युद्धादरम्यान युरोपाचा नकाशा 

## संदर्भ
वर्ग:युरोपचा इतिहास
वर्ग:बाल्कन युद्धे
मौखरि वंश

''''''  राजवंश हा एक प्राचीन राजवंश होता.

वर्ग:भारताचा इतिहास
रावसाहेब पटवर्धन

**रावसाहेब पटवर्धन**हे भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील अग्रणी होते.

## चरित्र 
## समाज कार्य 
## साहित्य, पत्रकारिता व अन्य लेखन 
वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक
वर्ग:समाजवाद
वर्ग:अहिल्यानगर जिल्ह्यातील लोक
बहिरोजी पिंगळे

**बहिरोजी पिंगळे** हे मराठा दौलतीचे पेशवे होते. हे मोरोपंत पिंगळे यांचे पुत्र होते.

## कारकीर्द 
वर्ग:पेशवे
वर्ग:मराठा साम्राज्य
वर्ग:सैनिकी पेशातील मराठी व्यक्ती
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
प्रतिष्ठाने

**प्रतिष्ठान** म्हणजे स्थापन झालेली संस्था. महाराष्ट्रात संस्थांच्या नावांत एकेकाळी संस्था, मंडळ, मंडळी, कंपनी, सोसायटी, समाज, सभा हे शब्द असत. एखाद्या गर्भश्रीमंत माणसाने मागे ठेवलेल्या पैशांचा योग्य विनियोग व्हावा म्हणून स्थापन केलेला ट्रस्ट (न्यास) अशाही नावाच्या संस्था होत्या; आणि एखाद्या उद्योजकाने किंवा फार मोठ्या व्यापाऱ्याने आपल्या गडगंज संपत्तीच्या काही भागाचा सदुपयोग व्हावा म्हणून काही फाउंडेशनेही स्थापन केली होती. पण त्यांची संख्या एका हाताच्या बोटावर मोजण्याइतकी जेमेतेम असेल. आताची प्रतिष्ठान नावाची संस्था ही करमणुकीचे कार्यक्रम करणारी संस्था, व्यापारी संस्था शैक्षणिक संस्था(कॉलेज), गिर्यारोहकांचे मंडळ, समाजसेवी मंडळींची संघटना, कारखाना, वाद्यवृंद किंवा फेसबुकवरील वा ब्लॉगस्पॉटवरील संकेतस्थळसुद्धा असू शकते.

महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री बॅरिस्टर अ.र. अंतुले यांनी स्थापन केलेले इंदिरा गांधी प्रतिभा प्रतिष्ठान हे बहुधा महाराष्ट्रातले प्रसिद्धीत आलेले पहिले प्रतिष्ठान असावे.

## महाराष्ट्रातील काही प्रतिष्ठाने
* अंकुर प्रतिष्ठान
* अबोली प्रतिष्ठान
* अर्थक्रांती प्रतिष्ठान
* आवाज प्रतिष्ठान
* इंदिरा गांधी प्रतिभा प्रतिष्ठान
* कुसुमाग्रज प्रतिष्ठान
* चतुरंग प्रतिष्ठान
* भास्कराचार्य प्रतिष्ठान
* रंगत संगत प्रतिष्ठान
* राम आपटे प्रतिष्ठान
* वसंतराव आचरेकर सांस्कृतिक प्रतिष्ठान
* शरद क्रीडा व सांस्कृतिक प्रतिष्ठान
* समतोल फाउंडेशन
* स्वरानंद प्रतिष्ठान
* मराठा शिवमुद्रा प्रतिष्ठान 

## उदाहरणे
## संदर्भ
वर्ग:प्रतिष्ठाने
मोगल

**मुघल सम्राटांनी** (किंवा **मुघलांनी**) भारतीय उपखंडावर त्यांचे मुघल साम्राज्य निर्माण केले आणि अनेक वर्ष राज्य केले, जे मुख्यत्वे भारत, पाकिस्तान, अफगाणिस्तान आणि बांगलादेश या आधुनिक देशांशी संबंधित होते. १५२६ पासून मुघलांनी भारताच्या काही भागांवर राज्य करण्यास सुरुवात केली आणि १६८० पर्यंत बहुतेक उपखंडावर राज्य केले. त्यानंतर त्यांची झपाट्याने घट झाली, परंतु १८५० पर्यंत ते प्रामुख्याने प्रदेश होते. मुघल मध्य आशियातील तुर्को-मंगोल वंशाच्या तैमुरीड राजवंशाची एक शाखा होती. त्यांचे संस्थापक बाबर होते, फरघाना खोऱ्यातील एक तैमुरीड राजपुत्र (आधुनिक उझबेकिस्तानमध्ये ), तैमूरचा थेट वंशज (ज्याला पाश्चात्य देशांमध्ये अधिक सामान्यतः टेमरलेन म्हणून ओळखले जाते) आणि चंगेज राजकन्येशी तैमूरचे लग्न जुळल्यानंतर चंगेज खान .

नंतरच्या अनेक मुघल सम्राटांकडे वैवाहिक संबंधांद्वारे महत्त्वपूर्ण भारतीय राजपूत आणि पर्शियन वंश होते, कारण सम्राटांचा जन्म राजपूत आणि पर्शियन राजकन्यांमध्ये झाला होता. उदाहरणार्थ, अकबर अर्धा पर्शियन होता (त्याची आई पर्शियन वंशाची होती), जहांगीर हा अर्धा राजपूत आणि चतुर्थांश पर्शियन होता आणि शाहजहान तीन चतुर्थांश राजपूत होता.

औरंगजेबाच्या कारकिर्दीत, जगातील सर्वात मोठी अर्थव्यवस्था म्हणून जागतिक जीडीपीच्या २५% पेक्षा जास्त किमतीच्या साम्राज्याने, पूर्वेकडील चितगाव ते पश्चिमेला काबूल आणि बलुचिस्तान, उत्तरेकडील काश्मीरपर्यंत जवळजवळ सर्व भारतीय उपखंड नियंत्रित केले. दक्षिणेला कावेरी नदीचे खोरे.

मुघल घराण्याची वंशावळ. प्रत्येक राजाची फक्त प्रमुख संतती तक्त्यामध्ये दिली आहे.

त्यावेळी त्याची लोकसंख्या ११० ते १५० दशलक्ष (जगाच्या लोकसंख्येच्या एक चतुर्थांश) दरम्यान असण्याचा अंदाज आहे, ज्याचे क्षेत्रफळ ४ दशलक्ष चौरस किलोमीटर (१.२ दशलक्ष चौरस मैल) पेक्षा जास्त आहे. १८ व्या शतकात मुघल सत्तेचा झपाट्याने घट झाला आणि शेवटचा सम्राट, बहादूर शाह दुसरा, १८५७ मध्ये ब्रिटिश राजाची स्थापना करून पदच्युत झाला.
इवलेसे| १७०० मध्ये मुघल साम्राज्य.

## मुघल सम्राटांची यादी 
मुघल सम्राटांची यादी अशी काहीशी आहे.

* *जांभळ्या रेषा उत्तर भारतावरील सुरी साम्राज्याच्या संक्षिप्त राजवटीचे प्रतिनिधित्व करतात.*
* भारतातील मुघल वंशाचा  संस्थापक बाबर होता. बाबर आणि त्याचे उत्तराधिकारी मुघल शासक तुर्क आणि सुन्नी मुस्लिम होते. बाबर हा मुघल सम्राट होता. ज्याने भारतातील मुघलांच्या सास-याने पादशाहीनंतरची सत्ता सांभाळली.
* बाबरानंतर मुघलांच्या अनेक पिढ्यांनी भारतावर राज्य केले.
* ज्यांच्यापैकी अकवार एक महान शासक असल्याचे सिद्ध झाले.

## वंशावळ 
## संदर्भ 
वर्ग:भारताचा इतिहास
वर्ग:मुघल साम्राज्य
तुलुव वंश

**तुलुव वंश** तथा **तुलुवा राजवंश** हा मध्ययुगीन भारतातील राजवंश होता. यांनी विजयनगरचे साम्राज्यावर राज्य केले.

वर्ग:विजयनगर साम्राज्य
वर्ग:भारताचा इतिहास
कर्कोटक वंश

**कर्कोटक वंश** राजवंश हा एक प्राचीन राजवंश होता. याची सत्ता इ.स.च्या सातवा आणि आठव्या शतकात काश्मीर आणि उत्तर भारतात होती.

वर्ग:भारताचा इतिहास
लोहार वंश

**लोहार वंश**  राजवंश हा एक प्राचीन राजवंश होता. याची सत्ता इ.स. १००३-१३२० दरम्यान सध्याच्या भारतातील जम्मू आणि काश्मीर प्रदेशात होती.

संग्रामराज लोहार घराण्याचे संस्थापक होते. संग्रामराजानंतर अनंत या घराण्याचा राजा झाला. त्याने आपल्या कारकिर्दीत सामंत्यांच्या बंडाळीला चिरडले. त्यांच्या पत्नी राणी सूर्यमती यांनी त्यांच्या कारभारात सहकार्य केले. अनंताचा मुलगा कलश हा एक कमकुवत शासक होता

कल्हणने १२व्या शतकात लिहिलेल्या राजतरंगिणी या महाकाव्यात या राजवंशाचे वर्णन आहे.

वर्ग:भारताचा इतिहास
वर्ग:जम्मू आणि काश्मीर
विठोजीराजे भोसले

'*** हे पराक्रम, युद्धप्रसंगीची बुद्धिमत्ता असलेले असे उत्तम प्रशासक होते.

## कारकीर्द
विठोजी राजे हे मालोजी राजे भोसले यांचे सख्खे धाकटे भाऊ होते. मालोजी राजे भोसले हे छत्रपती शिवाजीमहाजांचे आजोबा.

## भोसले यांची वंशावळ
१. सजनसिंघ
२. दिलीपसिंघ
३. सिंघजी
४. **भोसाजी** भोसले
५. देवराज
६. इंद्रसेन
७. शुभकृष्ण
८. रुपसिंघ
९. भूमींद्र
१०. धापजी
११. बरहटजी
१२. खेलोजी
१३. कर्णसिंघ
१४. संभाजी
१५. बाबाजी
१६. मालोजी
१७. शहाजी
१८. **छत्रपती शिवाजी महाराज*'
१९. छत्रपती संभाजी महाराज व छत्रपती राजाराम महाराज 
२०. छत्रपती शाहू महाराज

## संदर्भ
* "राजा शिवछत्रपती", लेखक : बाबासाहेब पुरंदरे
* "ऐतिहासिक व्यक्तिमत्त्वे", स्थळ : [www.manase.org]
* सिद्धान्त विजयः  पृष्ट ८४-८५
* आनंद घोरपडे लिखित "शिवछत्रपती समज-अपसमज" 
* कृष्णराव अर्जुन केळूसकर लिखित "क्षत्रियकुलावतंस छत्रपती श्रीशिवाजी महाराज"

वर्ग:भोसले घराणे
वर्ग:ऐतिहासिक व्यक्ती
वर्ग:निजामशाही
वर्ग:सैनिकी पेशातील मराठी व्यक्ती
सय्यद वंश

''''''  राजवंश हा एक प्राचीन राजवंश होता.☀खिज्र खा सैयद वंशाचा संस्थापक होता

वर्ग:भारताचा इतिहास
सोळंकी वंश

**सोलंकी वंश**  राजवंश हा एक प्राचीन राजवंश होता. चालुक्य वंशाचा वारसा चालवणाऱ्या वंशाची सत्ता गुजरात, माळवा व आसपासच्या प्रदेशांत होती.

वर्ग:भारताचा इतिहास
संगम वंश

**संगम राजवंश** हा एक भारतातील प्राचीन राजवंश होता.

वर्ग:भारताचा इतिहास
सालुव वंश

**सालुव राजवंश** हा एक भारतातील प्राचीन राजवंश होता.

वर्ग:भारताचा इतिहास
ॲडॉल्फ लु हिटलर माराक

**ॲडॉल्फ लु हिटलर रांगसा माराक** हे राष्ट्रवादी कॉँग्रस पक्षाचे राजकारणी व मेघालय राज्याचे माजी वनमंत्री आणि सहकारमंत्री आहेत.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:इ.स. १९५८ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्धन राजघराणे

**वर्धन राजघराणे** किंवा **पुष्यभुती राजघराणे** हे  प्राचीन भारतातील एक साम्राज्य होते. इसवी सनाच्या ६व्या आणि ७व्या शतकात सम्राट हर्षवर्धन याने या साम्राज्याचा विस्तार केला. उत्तर भारतातील आपले साम्राज्य त्याने उत्तरेस आणि वायव्येस विस्तारले. पूर्वेकडे कामरूप आणि दक्षिणेकडे नर्मदा नदीपर्यंतचा प्रदेश सम्राट हर्षवर्धनाच्या अधिपत्याखाली होता. सध्या उत्तर प्रदेशात असलेली कनौज नगरी ही त्याची राजधानी होती. त्याची राजवट इ.स. ६४७ पर्यंत होती.   
 (१०,००,००० चौरस कि.मी. क्षेत्रफळ)]]

वर्ग:भारताचा इतिहास
वर्ग:भारतीय राजवंश
वर्ग:भारतीय साम्राज्ये
वर्ग:बौद्ध धर्माचा इतिहास
दुसरे बाल्कन युद्ध

**दुसरे बाल्कन युद्ध** इ.स. १९१३ साली बल्गेरिया विरुद्ध सर्बिया, ग्रीस, मॉंटेनिग्रो व रोमेनिया असे झाले. पहिल्या बाल्कन युद्धातील विजयादरम्यान ओस्मानी साम्राज्याकडून काबीज केलेल्या भूभागाची वाटणी करण्यात आली. ही वाटणी बल्गेरियाला मान्य नव्हती. ह्यावरून जून १९१३ मध्ये बल्गेरियाने ग्रीस व सर्बियावर आक्रमण केले. बल्गेरियाच्या रोमेनियासोबतच्या वादामुळे रोमेनियाने देखील ह्या युद्धात सामील होण्याचे ठरवले. युद्धाचा फायदा घेऊन ओस्मानी साम्राज्याने पहिल्या युद्धादरम्यान गमावलेला काही भूभाग परत मिळवला.

सुमारे दीड महिन्यांच्या संघर्षानंतर बल्गेरियाने माघार घेतली. रशियाने ह्या युद्धात न पडण्याचे ठरवल्यामुळे रशिया-बल्गेरिया दोस्ती संपुष्टात आली. ह्याची परिणती रशिया-सर्बिया संबंध बळकट होण्यात झाली ज्यामुळे बाल्कन प्रदेशामध्ये सर्बियाचे वर्चस्व वाढले. ह्यामधूनच ऑस्ट्रिया-हंगेरी व सर्बियामधील संघर्षाला सुरुवात झाली ज्याचे रूपांतर पहिल्या महायुद्धामध्ये झाले. ह्या कारणास्तव दुसरे बाल्कन युद्ध साधारणपणे पहिल्या महायुद्धासाठी कारणीभूत मानले जाते.

वर्ग:युरोपचा इतिहास
वर्ग:बाल्कन युद्धे
शैलेंद्र राजवंश

**शैलेन्द्र राजवंश** हा सध्याच्या इंडोनेशियामधील एक प्राचीन राजवंश होता. या वंशातील राज्यकर्ते इ.स.च्या ८व्या शतकात जावामध्ये सत्तेवर होते. या काळात तेथे सांस्कृतिक पुनरुत्थान झाले. हे राजे महायान बौद्ध धर्माचे पुरस्कर्ते होते व त्यांनी मध्य जावातील केदू पठारावर अनेक बौद्ध धर्मस्थळे उभारली. बोरोबुदुरचा स्तूप हा त्यातील एक होय.

## संदर्भ 
वर्ग:भारताचा इतिहास
अंकुर प्रतिष्ठान

'**अंकुर प्रतिष्ठान**' ही माहीम, मुंबई येथील संस्था अनाथ बालकांच्या सर्वांगीण विकासासाठी काम करते. अनाथ मुलांचे भावविश्व समजून, त्यावर संस्कार करणे हे संस्थेचे मुख्य कार्य आहे. या मुलांमधील उपजत गुणांना उत्तेजन देऊन, आवश्यक प्रशिक्षणाच्या साहाय्याने त्यांचे व्यक्तिमत्त्व घडवण्याचे काम ही संस्था करते.

## हे सुद्धा पहा 
* प्रतिष्ठाने

## बाह्य दुवे 
* अंकुर प्रतिष्ठान  

वर्ग:महाराष्ट्रातील प्रतिष्ठाने
वर्ग:महाराष्ट्रातील समाजकारणी संस्था
लाल बिहारी

**लाल बिहारी** उर्फ **लाल बिहारी मृतक** हे उत्तर प्रदेशातील आझमगढ जिल्ह्यातील अमिलो गावचे शेतकरी व सामजिक कार्यकर्ते आहेत. आधिक्रुत सरकार दरबारातील कागदोपत्री ते इ.स. १९७५ ते इ.स. १९९४ या काळात मृत होते. त्यांनी १९ वर्षे स्वतः जिवंत असल्याचे सिद्ध करण्यासाठी भारतीय बाबुशाही विरुद्ध लढा दिला. हा लढा सुरू असताना त्यांच्या नावात मृतक हा शब्द जोडला गेला व त्यांनी "उत्तर प्रदेश मृतक संघ" या नावाने मृतक शेरा असलेल्या पण जिवंत लोकांच्या मदतीसाठी संस्था स्थापन केली.

इ.स. १९७५ साली बॅकेत खाते उघडण्यासाठी आवश्यक रहिवासी दाखला मिळवण्यासाठी सरकारी कार्यालयात ते गेले असता त्यांना ते आधिक्रुत रित्या मृत असल्याचे सांगण्यात आले. वडलोपर्जित असलेली शेती की जी १ एकरा पेक्षाही कमी आहे ती बळकावण्यासाठी त्यांच्या काकांनी सरकारी अधिकाऱ्याना लाच देउन लाल बिहारींचे नाव कमी करून घेतले होते. इ.स. १९८९ सली ते स्वतः जिवंत आहेत हे सिद्द करण्यासाठी त्यांनी राजीव गांधी यांच्या विरुद्ध निवडणुकही लढविली, परंतु ते निवडणुक हारले. शेवटी १९ वर्षे कायदेशीर लठा दिल्यानंतर त्यांना १९९४ साली न्याय मिळाला व ते आधिक्रुत रित्या जिवंत असल्याचे जाहीर झाले.

लाल बिहारींनी अधिक शोध घेतल्यावर त्यांना आणखी १०० मृतक शेरा असलेल्या पण जिवंत लोकांबद्दल माहिती मिळाली. त्या लोकांच्या  मदतीसाठी उत्तर प्रदेश मृतक संघाची स्थापना केली. त्यांच्यासह मृतक संघाच्या इतर कार्यकर्त्याना धमवकण्यात आले. या मृतक संघाचे भारतभर २०,००० सभासद आहेत. २००४ साला पर्यत संघाला ४ लोकांचा मृतक शेरा रद्द करण्यात यश आले आहे.

२००३ साली लाल बिहारींना अमेरिकेतिल आयजी. नोबेल हा अत्यंत मानाचा पुरस्कार जाहीर झाला.
  
## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९५५ मधील जन्म
वर्ग:सामाजिक कार्यकर्ते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कदंब राजवंश

''''''  राजवंश हा एक प्राचीन मराठा राजवंश होता. यांचे राज्य हे उत्तर कर्नाटक आणि कोकण या भागात होते. कदम्ब राजा काकुत्सवर्मा याच्या काळात  आताच्या कर्नाटक राज्याचा बहुतांश भाग त्यांनी व्यापला होता. त्यांची राजधानी आताच्या कर्नाटकातील उत्तर कन्नड जिल्ह्यातील  बनवासी ही होती.

वर्ग:भारताचा इतिहास
देशपांडे फाउंडेशन

**देशपांडे फाउंडेशन** ही डॉ. गुरुराज देशपांडे आणि जयश्री देशपांडे यांनी १९९६ मध्ये यूएसमध्ये स्थापन केलेली एक गैर-सरकारी संस्था आहे ज्याचा सामाजिक आणि आर्थिक प्रभाव असलेल्या शाश्वत आणि वाढीव उद्योगांच्या निर्मितीला गती देण्यासाठी. फाउंडेशनने युनायटेड स्टेट्स आणि भारतात मोठ्या प्रमाणावर प्रकल्प सुरू केले आहेत जसे की:

* सर्वांसाठी उद्योजकता
* हुबळी, कर्नाटक, भारत मधील हुबळी सँडबॉक्स
* हुबळी, कर्नाटक येथील देशपांडे सेंटर फॉर सोशल आंत्रप्रेन्योरशिप
* बोस्टन, मॅसॅच्युसेट्समधील एमआयटी देशपांडे सेंटर फॉर टेक्नॉलॉजिकल इनोव्हेशन
* The Indus Entrepreneurs (TiE), यूएस आणि भारतभर
* इंडो यूएस कोलॅबोरेशन फॉर इंजिनीअरिंग एज्युकेशन (IUCEE)

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
*देशपांडे फाउंडेशन  (इंग्लिश मजकूर)

वर्ग:भारतातील प्रतिष्ठाने
फेडरल एव्हियेशन ॲडमिनिस्ट्रेशन

**फेडरल एव्हियेशन ॲडमिनिस्ट्रेशन** तथा **एफ.ए.ए.** ही अमेरिकेतील प्रवासी हवाई वाहतूक यंत्रणेवर देखरेख करणारी सरकारी संस्था आहे. फेडरल एव्हियेशन ॲक्ट ऑफ १९५८ या कायदाद्वारे या संस्थेची निर्मिती **फेडरल एव्हियेशन एजन्सी** या नावाने झाली. १९६६मध्ये वाहतूक मंत्रायलयाधीन झाल्यावर हीचे नाव बदलण्यात आले.

वर्ग:अमेरिकेतील विमानवाहतूक
अग्नि-२ क्षेपणास्त्र

**अग्नि-२ क्षेपणास्त्र** हे भारताचे जमिनीवरून जमिनीवर मारा करू शकणारे क्षेपणास्त्र आहे. अण्वस्त्रवाहू "अग्नि-२' क्षेपणास्त्राची ७ एप्रिल, २०१३ यशस्वी चाचणी घेण्यात आली. भद्रक जिल्ह्यातील व्हीलर्स आइसलॅंड तळावर सकाळी दहा वाजून वीस मिनिटांनी "अग्नि-२'ने यशस्वीरित्या आकाशात झेप घेऊन पहिली चाचणी पूर्ण केली. मध्यम पल्ला २७००किमी

वर्ग:भारताची क्षेपणास्त्रे
वर्ग:अग्नि क्षेपणास्त्रे
अबोली प्रतिष्ठान

**अबोली प्रतिष्ठान** हे जळगावमधील होमिओपॅथीचे डॉक्टर सुनीलदत्त चौधरी यांच्या मदतीने आणि सल्ल्यावरून समाजातील विविध क्षेत्रातील तरुणांनी येऊन स्थापना केलेली संस्था आहे.  ही ना नफा ना तोटा या भावनेने चालणारी बिनसरकारी सामाजिक संस्था असून, संस्थेचा उद्देश समाजातील अभागितांची दुःखे दूर करणे हे, आणि संस्थेचे ध्येय लोकांमधली उच्चनीचतेची भावना दूर करणे हे आहे. अबोली प्रतिष्ठानचे कार्य प्रामुख्याने सातपुड्याच्या परिसरातील आदिवासी खेड्यांत चालते.

या संस्थेने केलेली किंवा करायला घेतलेली कामे अशी आहेत -

* वणीच्या सप्तशृंगीला जाताना वाटेत लागणाऱ्या गणपती मंदिराची दुरुस्ती करून तिथे एक सभागृह बांधले.
* शेंदुर्णीच्या त्रिविक्रम महाराज मंदिराच्या जीर्णोद्धाराचे काम हाती घेतले. 
* मध्य प्रदेशातील झाबुवा जिल्ह्यात नर्मदा नदीच्या तीरावर बडवाणी गावाजवळ एक केवडा नावाचे खेडे आहे. नर्मदा परिक्रमा करणाऱ्यांना, वाटेत विसावा घेता यावा, म्हणून या देवळातील गाभारा दुरुस्त करून त्याच्या समोर एक दरबार सभागृह बांधून दिले.
* हाटणी आणि नर्मदा नद्यांच्या संगमावरील एका आदिवासी खेड्यातील रहिवासी अतिशय गरीब असल्याने ते वर्षानुवर्षे परिक्रमा करणाऱ्यांना लुटतात. त्यांनी असे करू नये म्हणून त्यांच्यासाठी अबोली प्रतिष्ठानचे कार्यकर्ते अन्नधान्य, गूळ, खाद्यतेले, कपडे, पांघरुणे, पायताणे वगैरे गोष्टी, तेथे जाऊन वाटतात.
* स्वाइन फ्ल्यूच्या साथीच्या वेळी अबोली प्रतिष्ठानच्या स्वयंसेवकांनी खेड्यापाड्यातील विद्यार्थ्यांना, प्राथमिक शिक्षकांना, अंगणवाडीच्या शिक्षिकांना आणि एस.टी.च्या कामगारांना नाक-तोंड झाकण्यासाठी हजारो फेस मास्क(Face Mask) पुरवले होते.  
* अबोलीने जळगाव जिल्ह्यातील चोपडा तालुक्यात असलेल्या वैजापूर् या सातपुड्याच्या जंगलातील आदिवासी खेड्यात ११-९-२०१० रोजी एक पाच दिवसाचे मोफत वैद्यकीय सेवा शिबीर घेतले होते. अबोलीचे अध्यक्ष डॉ. नीलेश लालवाणी, डॉ. सुनीलदत्त चौधरी आणि अबोलीचे अनेक कार्यकर्ते तेथे राबत होते. त्यांनी तिथे गरजू आदिवासी स्त्रियांना एकेक साडी व जरुरी कपडे, आणि पुरुषांना पायजमे वगैरे वाटले होते.

## संदर्भ
अबोली प्रतिष्ठानचे संकेतस्थळ

पहा : प्रतिष्ठाने

वर्ग:महाराष्ट्रातील प्रतिष्ठाने
ब्रॉयलर

इवलेसे|right|180px|कागदी डब्यांमधून आणली गेलेली ब्रॉयलर कोंबडीची पिल्ले
**ब्रॉयलर** ही फक्त मांस खाण्याच्या उद्देशाने पैदाइश केली जाणारी कोंबडी आहे. या कोंबड्यांना सहसा पांढरी पिसे व पिवळसर कातडी असते.

वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
वर्ग:कुक्कुटपालन
नासक हिरा

**नासक हिरा** हा १५ व्या शतकात सापडलेला ४३.३८ कॅरेटचा हिरा आहे. हा आंध्र प्रदेशातील, कोल्लूर जवळील आमरागिरी खाणीत सापडला होता. 
हा हिरा पैलु पाडल्यानंतर नाशिक जवळील त्र्यंबकेश्वराच्या मुकुटावर १५ व्या शतकापासुन इ.स १८१७ पर्यत होता. त्यानंतर तो ब्रिटिशांनी पेशव्यांकडून जबरीने लूटला आणि इंग्लंडला पाठवला.
या हिऱ्याला जगातील ३० महान हिरे यांतील एक महत्त्वाचा हिरा एक म्हणून दर्जा देण्यात आला आणि न्यू यॉर्क शहरातील पार्के-बर्नेट गॅलरीमध्ये प्रदर्शनासाठी ठेवण्यात आला होता. सध्या हा हिरा लेबनॉनमधील एका खाजगी संग्रहालयात ठेवण्यात आला आहे. हा हिरा परत आणून भारतीय त्र्यंबकेश्वर मंदिरात स्थापन करण्याची मागणी आहे.

वर्ग:प्रसिद्ध हिरे
अर्थक्रांती प्रतिष्ठान

**अर्थक्रांती प्रतिष्ठान** ही प्रचलित कर प्रणाली पूर्णतः काढून टाकणे, सर्वस्तरीय सरकारी महसूलसाठी ’बँक व्यवहार कर’ हा एकमेव कर लागू करणे, उच्च मूल्याच्या नोटा सरसकट बंद करणे, रोखीच्या व्यवहारांवर कुठलाही कर ठेऊ नये आणि विशिष्ट मर्यादेपर्यतच्याच रोखीच्या व्यवहारांना मान्यता देणे आदी मुद्यांचा प्रचार करणारी संस्था आहे.

या प्रतिष्ठानने ‘अर्थपूर्ण’ नावाचे मराठी मासिक नोव्हेंबर, इ.स. २०१० पासून सुरू केले असून ते पुण्यातून प्रसिद्ध होते.

## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्यदुवे 
* अर्थक्रांती प्रतिष्ठान 

वर्ग:महाराष्ट्रातील प्रतिष्ठाने
मुंबादेवी विधानसभा मतदारसंघ

**मुंबादेवी विधानसभा मतदारसंघ - १८६** हा महाराष्ट्र राज्य विधानसभेच्या २८८ मतदारसंघांपैकी एक आहे. हा मतदारसंघ मुंबई शहर जिल्ह्यात येतो. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार केलेल्या मतदारसंघांच्या रचनेनुसार मुंबादेवी मतदारसंघात बृहन्मुंबई महानगरपालिकेच्या जनगणना वॉर्ड क्र. २०८ - उमरखाडी, २०९ -डोंगरी, ३१०-खारा तलाव, ३११ - कुंभारवाडा, ३१२ - भुलेश्वर, ४१७-ताडदेव, ५२५- २रा नागपाडा, ५२६ - कामाठीपुरा यांचा समावेश होतो. मुंबादेवी हा विधानसभा मतदारसंघ मुंबई दक्षिण लोकसभा मतदारसंघात मोडतो.

भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे अमिन अमीरअली पटेल हे मुंबादेवी विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.

## आमदार 
## निवडणूक निकाल 
## बाह्य दुवे 
*

वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ
वर्ग:दक्षिण मुंबई लोकसभा मतदारसंघ
वर्ग:मुंबई शहर जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ
ऑनोरिफिअबिलीट्यूडिनाइटाटिबस

**ऑनोरिफिअबिलीट्यूडिनाइटाटिबस** (English : Honorificabilitudinitatibus )  हा इंग्रजी भाषेतील सर्वात मोठा शब्द आहे. २७  इंग्रजी मूळाक्षरांनी हा शब्द बनतो. मूळ लॅटिन भाषेतुन आलेला या शब्दाचा वापर जगप्रसिद्ध लेखक विल्यम शेक्सपियर यांनी *लव्ह्स् लेबर्स लॉस्ट* या विनोदी नाटकात एकदाच केला आहे. हा शब्द इंग्लिशभाषेतील स्वर आणि व्यंजन एकानंतरएक असलेला सगळ्यात मोठा शब्द आहे.

## अर्थ 
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:इंग्लिश भाषा
संस्कृती संवर्धन समिती

संस्कृती संवर्धन समिती, साहित्य संवर्धन समिती,  साहित्य व संस्कृती संवर्धन समिती, अखिल भारतीय कुणबी समाज साहित्य व संस्कृती समिती, आदिवासी साहित्य संस्कृती संवर्धन समिती अशा नावाच्या अनेक संस्था महाराष्ट्रात आहेत. त्यांतल्या काही संस्थांचा हा परिचय : 

* आदिवासी साहित्य संस्कृती संवर्धन समितीचे मुख्य कार्यालय अमरावतीला आहे.  या समितीने ५-५-२०११ रोजी नागपूर येथे आदिवासी साहित्य संमेलन भरवले होते.
* साहित्य संवर्धन समिती. ही पुण्याजवळच्या पिंपरी-चिंचवड शहरात आहे. हिचे २०१३सालचे अध्यक्ष, मराठी लेखक सुरेश कंक हे आहेत.
* संस्कृती संवर्धन समिती : या नावाच्या संस्था मनमाड येथे आणि विदर्भातील अकोला येथे आहेत. मनमाडची संस्था बरीच क्रियाशील आहे.
* अखिल भारतीय कुणबी समाज साहित्य व संस्कृती संवर्धन समिती : ही समिती कुणबी साहित्य संमेलन भरवते.

वर्ग:महाराष्ट्रातील संस्था
पोट्टी श्रीरामुलु

इवलेसे|पोट्टी श्रीरामुलु
'''''' (  १६ मार्च इ.स. १९०१ - १६ डिसेंबर इ.स. १९५२) हे एक भारतीय स्वातंत्र्यसेनानी होते.  ते गांधीजींचे अनुयायी होते.  भारतीय स्वातंत्यप्राप्तीनंतर आंध्र भाषिकांसाठी वेगळे राज्य बनविले जावे यासाठी ते आमरण उपोषणास बसले व त्यातच त्यांचा मृत्यू झाला. त्यांच्याआधी केवळ जतीन दास यांचा आमरण उपोषणादरम्यान मृत्यू झाला होता. त्यांच्या मृत्यूनंतर तीन दिवसांनी पंडित जवाहरलाल नेहरूंनी आंध्रप्रदेश निर्माण करण्याची घोषणा केली.

वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक
वर्ग:इ.स. १९०१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९५२ मधील मृत्यू
चंद्रसेन जाधव

**चंद्रसेन जाधव** हे मराठा साम्राज्याचे सरसेनापती होती. हे धनाजी जाधव यांचे पुत्र होते. १७०८ मध्ये छत्रपती शाशाहू महाराज यांची सुटका झाल्यानंतर त्यांनी धनाजींच्या पश्चात चंद्रसेन यांना सरसेनापतीपद दिले. 

पुढे पेशवे बाळाजी विश्वनाथ यांच्याशी झालेल्या मतभेदामुळे आणि सत्तेच्या अंतर्गत संघर्षामुळे त्यांनी शाहू महाराजांची साथ सोडून निजामाची साथ धरली होती. मराठा आणि निजाम यांच्यातील राजकारणात चंद्रसेन जाधव यांची भूमिका अत्यंत निर्णायक होती. त्यांना निजाम-उल्-मुल्कने आपल्या दरबारात सन्मानाचे स्थान आणि जहागीर देऊन *राजा* ही पदवी बहाल केली होती.

## संदर्भ 
वर्ग:मराठा साम्राज्याचे सेनापती
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:जाधव घराणे
खंडेराव दाभाडे

**खंडेराव दाभाडे** हे मराठा साम्राज्यात सेनापती होते.

खंडेराव दाभाडे यांची समाधी तळेगाव दाभाडे येथील 'श्रीमंत सरसेनापती दाभाडे श्री बनेश्वर मंदिर' येथे आहे.

'सत्यशीलराजे पद्मसेनराजे दाभाडे' हे खंडेराव दाभाडे यांचे वंशज आहेत.

वर्ग:मराठा साम्राज्याचे सेनापती
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पाठारे प्रभु

**पाठारे प्रभु** हा मुबंईतील एक हिंदू समाज आहे.

वर्ग:जातीनुसार कुळे
शेतसारा

**शेतसारा** म्हणजे नाणे,पैसे,धान्य स्वरूपात राजा/ शासनास द्यावा लागणारा एक प्रकारचा कर आहे.भारतात या कराचा जनक शेरशहा हा बादशहा समजल्या जातो.१५४० ते १५४५च्या दरम्यान ही पद्धत त्याने सुरू केली.त्यानंतर अकबराच्या तोडरमल नावाच्या मंत्र्याने यात सुधारणा केली.त्यानंतर, उत्पनाच्या आधारावर शेतसारा वसुल करण्यात येउ लागला.

## संदर्भ 
वर्ग:शेती
वर्ग:वित्त
अखिल भारतीय कुणबी साहित्य संमेलन

अखिल भारतीय कुणबी साहित्य व संस्कृती संवर्धन समिती नावाची संस्था **कुणबी साहित्य संमेलन** भरवते.

* १ले कुणबी साहित्य संमेलन रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील नायगाव येथे २०१० साली भरले होते.
* २रे संमेलन पुणे शहरात २५-२६ नोव्हेंबर २०११ या दिवसांत झाले. संमेलनाध्यक्ष इतिहास अभ्यासक मा.म. देशमुख होते.
* ३रे कुणबी साहित्य संमेलन पुणे जिल्ह्यातील देहू येथे १-२ डिसेंबर २०१२ या काळात झाले.

## हे सुद्धा पहा 
* साहित्य संमेलने

वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
कमला हॅरिस

**कमला देवी हॅरिस** (२० ऑक्टोबर, १९६४: ओकलंड, कॅलिफोर्निया, अमेरिका - ) या भारतीय वंशाच्या अमेरिकन वकील, लेखिका आणि राजकारणी आहेत. २०१० मध्ये झालेल्या अमेरिकेतील कॅलिफोर्निया राज्याच्या निवडणुकीमध्ये त्यांची ॲटर्नी जनरल पदावर नेमणूक झाली. त्या कॅलिफोर्निया राज्याच्या ३२व्या ॲटर्नी जनरल आहेत. ७ नोव्हेंबर, २०२० रोजी त्या अमेरिकेच्या उपराष्ट्राध्यक्षपदी निवडून गेल्या. त्यांनी २० जानेवारी, २०२१ रोजी या पदाची शपथ घेतली.

२०२४ च्या निवडणुकांमध्ये हॅरिस तत्कालीन राष्ट्राध्यक्ष ज्यो बायडेन यांच्या बरोबर त्या उपराष्ट्राध्यक्ष पदासाठी पुन्हा उभ्या होत्या. बायडेन यांनी माघार घेतल्यावर हॅरिस यांनी उमेदवारी जाहीर केली. त्यांच्या बरोबर टिम वॉल्झ हे उपराष्ट्राध्यक्ष पदासाठी उभे होते. या निवडणुकीत हॅरिस/वॉल्झ यांचा पराभव झाला.

वर्ग:इ.स. १९६४ मधील जन्म
वर्ग:अमेरिकेचे उपराष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:भारतीय वंशाच्या अमेरिकन व्यक्ती
वर्ग:कॅलिफोर्नियामधील अमेरिकेचे सेनेटर
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
खिलजी राजवंश

**खिलजी घराणे** (फारसी: سلطنت خلجی, *सुलतान-ए-खिलजी*; रोमन लिपी: *Khilji dynasty*;) हे इ.स. १२९० ते इ.स. १३२० या कालखंडात दिल्ली सल्तनतीवर अधिकारारूढ असलेले तुर्की-अफगाण वंशाचे राजघराणे होते. या घराण्याचा शासनकाळ कमी असला, तरीही खिलजी घराण्यातल्या शासकांनी भारतीय उपखंडातील विविध भूप्रदेशांवर केलेल्या आक्रमणांमुळे संपूर्ण भारतीय उपखंडाची राजकीय स्थिती पालटली. या घराण्यातला दुसरा सुलतान अल्लाउद्दीन खिलजी याने अनेक राजपूत राज्ये, तसेच महाराष्ट्रातील देवगिरीच्या यादवांना  पराभूत करून संपवले. भारतीय उपखंडाच्या मोठ्या भूभागावर इस्लामी राज्य सुरू झाले. खिलजी घराण्याच्या काळात झालेल्या मंगोल आक्रमणांना त्यांनी समर्थ प्रतिकार केला. खिलजी घराण्यानंतर दिल्ली सल्तनतीवर तुघलक घराण्याची सत्ता आली.

## खिलजी शासक 
* जलालुद्दीन खिल्जी
* अल्लाउद्दीन खिलजी
* मुबारक खिलजी

वर्ग:दिल्ली सल्तनत

वर्ग:भारताचा इतिहास
पहूर

**पहूर** हे जळगाव जिल्ह्यामधील वाघूर नदीच्या  तीरावर वसलेले एक गाव आहे. हे अजिंठ्याच्या लेण्यांपासून सुमारे २० कि.मी. अंतरावर आहे.

वर्ग:जळगाव जिल्ह्यातील गावे
वर्ग:जामनेर तालुक्यातील गावे
**
**शिक्षण संथा''' 
महात्मा फुले शिक्षण संथा संचालित सावित्रीबाई फुले माध्यमिक विद्यालय पहुर कसबे 
ही संथा गावपासुन जवळच असून तिथे 5 वी ते 10 पर्यंत शाळा आहे.
स्वामी विवेकानंद व्यवसाय मार्ग दर्शन केंद्र कार्यान्वित
ट्युनिसियाचा ध्वज

**ट्युनिसिया** देशाचा ध्वज लाल रंगाचा असून त्याच्या मधोमध एका पांढऱ्या वर्तूळात अर्धचंद्र व तारा आहेत. अर्धचंद्र व तारा ट्युनिसियाचा ओस्मानी इतिहास दर्शवतो.

## हे सुद्धा पहा
*जगातील देशांचे ध्वज

वर्ग:देशानुसार ध्वज
ध्वज
हर्यक वंश

**हर्यक राजवंशा**ची स्थापना इ.स.पू. ५४४मध्ये राजा बिंबिसार याने केली. बिंबिसारने राजगीर शहराची निर्मिती करून ती आपली राजधानी बनवली. हा बिंबिसार, गौतम बौद्ध यांचा समकालीन होता. त्याच्या दरबारी असलेल्या वैद्य जीवकाला गौतम बुद्धाच्या सेवा शुश्रूषेसाठी पाठवले होते. बिंबिसारनंतर त्याचा मुलगा अजातशत्रू गादीवर बसला 
अजातशत्रू - याचे आणखी एक नाव कुणिक असे ही होते. याच्याच काळात बौद्ध धर्माची पहिली संगीती ख्रिस्तपूर्व ४८३ मध्ये राजगृह(राजगीर)ला भरली होती.
उदयीन - अजातशत्रूनंतर त्याचा मुलगा उदयीन हा हर्यक वंशाच्या गादीवर बसला.उदयीनने आपली राजधानी राजगीरवरून पाटलीपुत्रला नेली.
नादशक हा हर्यक वंशाचा शेवटचा राजा होता 
नागदशकचा अमात्य शिशुनाग याने नागदशकची गादी बळकावून शिशुनाग वंशाची स्थापना केली होती.

वर्ग:भारताचा इतिहास
ॲटलास पर्वतरांग

**ॲटलास** () ही उत्तर आफ्रिकेमधील एक पर्वतरांग आहे. माघरेब प्रदेशामध्ये स्थित असलेली ही पर्वतरांग भूमध्य समुद्र व अटलांटिक महासागराला सहारा वाळवंटापासून अलग करते.

येथे वास्तव्य करणारे बहुसंख्य लोक बर्बर वंशाचे व मुस्लिम धर्मीय आहेत. 

वर्ग:उत्तर आफ्रिका
वर्ग:मोरोक्कोचा भूगोल
वर्ग:ट्युनिसियाचा भूगोल
वर्ग:अल्जीरियाचा भूगोल
श्री श्रीनिवासन

**श्री श्रीनिवासन** (जन्म फेब्रुवारी २३, १९६७) हे अमेरिकेचे मुख्य उप-न्यायअभिकर्ता आहेत. सध्या ते अमेरिकन सर्वोच्च न्यायालयाशी संलग्न असणाऱ्या कोलंबिया सर्किट न्यायालयाच्या कायदा सुधारणा आणि अंमलबजावणी अध्यक्षपदाचे प्रबळ दावेदार आहेत. स्टॅनफोर्ड लॉ स्कूल मधून कायद्याची पदवी घेतल्यावर त्यांनी हारवर्ड लॉ स्कूल मध्ये प्राध्यापकी केली. हे अमेरिकेच्या न्यायालयामध्ये न्यायाधीश म्हणून नेमणूक होणारे पहिलेच भारतीय तसेच दक्षिण आशियायी नागरिक आहेत. सर्वोच्च न्यायालयापुढे सामाजिक स्वास्थ्य आणि समलिंगी व्यक्तींच्या विवाहासारख्या २० महत्त्वाच्या कायदेबदलांमध्ये त्यांनी सरकारी पक्षाच्या वतीने बाजू मांडली.

वर्ग:इ.स. १९६७ मधील जन्म
वर्ग:अमेरिकेतील न्यायाधीश
हबीब बुरग्विबा

**हबीब बुरग्विबा** (; **३ ऑगस्ट**, इ.स. १९०३ - ६ एप्रिल, इ.स. २०००) हा उत्तर आफ्रिकेमधील ट्युनिसिया देशाचा पहिला राष्ट्राध्यक्ष होता. फ्रान्सपासून ट्युनिसियाला स्वातंत्र्य मिळवून देण्यात त्याचा सिंहाचा वाटा होता. स्वातंत्र्यानंतर आपल्या ३० वर्षांच्या प्रदीर्घ कार्यकाळात त्याने ट्युनिसियावर हुकुमशहाच्या थाटात सत्ता गाजवली.

१९८७ साली पंतप्रधान झिने एल अबिदिन बेन अलीने बुरग्विबाच्या म्हातारपणाचे कारण देऊन त्याला राष्ट्राध्यक्षपदावरून हाकलले.

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:ट्युनिसियाचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १९०३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००० मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
विक्रोळी विधानसभा मतदारसंघ

**विक्रोळी विधानसभा मतदारसंघ - १५६** हा महाराष्ट्र राज्य विधानसभेच्या २८८ मतदारसंघांपैकी एक आहे. हा मतदारसंघ मुंबई उपनगर जिल्ह्यात येतो. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार केलेल्या मतदारसंघांच्या रचनेनुसार विक्रोळी मतदारसंघात बृहन्मुंबई महानगरपालिकेच्या जनगणना वॉर्ड क्र. २३८४ मधील इन्युमरेशन ब्लॉक १ ते ११८, १२४ ते २५४,३०३ ते ४३२, ६११ ते ६१३ आणि जनगणना वॉर्ड क्र. २३८५ मधील इन्युमरेशन ब्लॉक १ ते १०७, १११ ते १६९, ५२३ ते ५४८, ५९५ ते ६२७, ६८८, ६८९, ६९१ ते ६९९, ८३२ आणि ८३४ ते ८३६ यांचा समावेश होतो. विक्रोळी हा विधानसभा मतदारसंघ मुंबई उत्तर पूर्व लोकसभा मतदारसंघात मोडतो.

शिवसेनेचे सुनिल राजाराम राऊत हे विक्रोळी विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.

## आमदार 
## निवडणूक निकाल 
## संदर्भ 
वर्ग:महाराष्ट्रामधील विधानसभा मतदारसंघ
वर्ग:ईशान्य मुंबई लोकसभा मतदारसंघ
वर्ग:मुंबई उपनगर जिल्ह्यामधील विधानसभा मतदारसंघ
दत्ताजी ताम्हाणे

**दत्ताजी ताम्हणे** (जन्म : रत्‍नागिरी,महाराष्ट्र १३ एप्रिल, १९१३;  - मुलुंड(मुंबई),महाराष्ट्र  ६ एप्रिल २०१४) हे एक थोर देशभक्त स्वातंत्र्यसैनिक होते. त्यांचे वडील पोस्ट मास्टर होते. त्यांच्या जन्मदिनीच म्हणजे १३ एप्रिल १९१९ या दिवशी जालियनवाला हत्याकांड झाले. त्यामुळे पुढे देशाला स्वातंत्र्य मिळेपर्यंत दत्ताजींनी आपला वाढदिवस साजरा केला नाही.

शालेय वयात असताना दत्ताजी स्वातंत्र्यवीर सावरकरांच्या देशभक्तिपर कविता म्हणत. अशी एक कविता ऐकून एका पोलीस अधिकाऱ्याने पोस्ट मास्टरची मुले देशद्रोही आहेत, असा रिपोर्ट दिला. तेव्हा एका रात्रीत त्या कवितेच्याच चालीवर राजा पंचम जॉर्जची स्तुती करणारी कविता रचून दत्ताजींच्या वडिलांनी कुटुंबावरील संकट टाळले.

विद्यार्थी दशेतच स्वातंत्र्यप्रेम उफाळून आल्यामुळे १९२८ साली सायमन कमिशनवर बहिष्कार टाकण्याच्या घटनेने त्यांचा राजकारणात प्रवेश झाला. त्यानंतर त्यांनी १९३० साली सविनय कायदेभंगाच्या चळवळीत मिठाच्या सत्याग्रहासाठी आंदोलन केले. 

१९३२मध्ये दत्ताजींनी मेकॅनिकल इंजिनिअरिंगसाठी कॉलेजात प्रवेश घेतला. पण कॉलेजला रामराम ठोकून त्यांनी १९३४ सालापासून काँग्रेसचा पूर्णवेळ कार्यकर्ता म्हणून कार्य करण्यास प्रारंभ केला. १९३६मध्ये फैजपूर(ता.यावल,जि.जळगाव,महाराष्ट्र) येथे भरलेल्या काँग्रेसच्या अधिवेशनास दत्ताजींची उपस्थिती होती. 

त्यानंतर, स्वामी आनंद यांच्या आश्रमात जवळ जवळ दोन वर्षे दत्ताजींचे वास्तव्य होते. १९४०साली ठाणे जिल्‍ह्यामध्ये वैयक्तिक सत्याग्रह करण्याची जबाबदारी त्यांनी स्वीकारली.

छोडो भारत आंदोलनात सहभागी झाल्यामुळे १९४२ साली दत्ताजींना सव्वा दोन वर्षांचा कारावास भोगावा लागला. या आंदोलनात ठाण्याच्या तुरुंगात आणले गेलेले ते पहिले राजबंदी होते.

स्वातंत्र्यानंतर सन १९४८मध्ये दत्ताजींनी समाजवादी पक्षात प्रवेश केला. १९५० ते १९५३पर्यंत समाजवादी पक्षाच्या महाराष्ट्र कार्यालयाचे प्रमुख म्हणून त्यांनी काम पाहिले.

१९५२साली दत्ताजी ताम्हणे यांनी [[विधानसभा| विधानसभेची] निवडणूक लढविली. परंतु ते निवडणूक जिंकू शकले नाहीत. त्यानंतर संयुक्त महाराष्ट्र समितीतर्फे १९५७साली विधानसभेवर त्यांची निवड झाली. १९६८ मध्ये ते विधान परिषदेवर निवडून गेले.

पंतप्रधान श्रीमती इंदिरा गांधी यांनी जाहीर केलेल्या आणीबाणीच्या काळात, १९७५मध्ये १८ महिनेे तुरुंगात राहण्याची पाळी दत्ताजींवर आली. 

दत्ताजी ताम्हणे यांनी `लोकमित्र' हे साप्ताहिक संपादित केले. कुळकायद्यावर त्यांनी `कळीचा घोडा' हे पुस्तक लिहिले. त्यास महाराष्ट्र शासनाचा १५०० रुपयांचा पुरस्कार मिळाला. १९६८ साली ताम्हणे लोकसभेसाठी उभे राहिले परंतु त्यांचा पराभव झाला.

१९७६मध्ये दत्ताजी ताम्हणे यांनी ठाणे जिह्यामध्ये जनता पक्षाची स्थापना केली. १९८३साली त्यांनी सक्रिय राजकारणातून निवृत्ती घेतली. यानंतर त्यांनी त्यांचा लेखन वाचन व चिंतन हा छंद आणि समाजकारण व मार्गदर्शन हेच व्रत सांभाळले. ते १०० वर्षांचे झाले तरी त्यांच्या घरी सकाळी १०-१५ माणसे केवळ विविध पुस्तकांचे वाचन करण्यासाठी नित्यनेमाने जमत असत. 

दत्ताजी ताम्हणे यांनी लग्न न करता आयुष्यभर देशकारण आणि समाजकारण केले. वयाच्या १०१व्या वर्षी दीड महिन्याच्या आजारपणानंतर त्यांचे मुंबईतील मुलुंडच्या रुग्णालयात निधन झाले.

वर्ग:इ.स. १९१३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१४ मधील मृत्यू
वर्ग:मराठी समाजसेवक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हुकूमशाह

[250 px|इवलेसे|[जुलियस सीझर हा रोमन साम्राज्याचा हुकुमशहा होता.]]
**हुकुमशहा** हा लोकशाही मार्गाने निवडून न आलेला सत्ताधिकारी व राष्ट्रप्रमुख आहे. सहसा हुकुमशहाच्या निर्णयांना आव्हान देण्यासाठी मार्ग नसतो. हुकुमशहाने चालवलेल्या सरकार प्रकाराला हुकुमशाही असे म्हणले जाते.

## काही आधुनिक हुकुमशहा
वर्ग:राष्ट्रप्रमुख
वर्ग:हुकुमशाही
माघरेब

[300 px|इवलेसे|माघरेब देशांचे [आफ्रिका|आफ्रिकेमधील स्थान]]
**माघरेब** () हा उत्तर आफ्रिकेमधील एक भौगोलिक प्रदेश आहे. माघरेबमध्ये इजिप्तच्या पश्चिमेकडील बराचसा किंवा सर्व भूभाग समाविष्ट केला जातो. लिबिया, अल्जिरिया, ट्युनिसिया, मोरोक्को व मॉरिटानिया हे माघरेब देश मानले जातात. ॲटलास पर्वतरांग व सहारा वाळवंटाचा काही भाग तसेच पश्चिम सहारा हा वादग्रस्त प्रदेश देखील माघरेबमध्ये गणला जातो. माघरेबच्या उत्तरेस भूमध्य समुद्र तर वायव्येस अटलांटिक महासागर आहेत.

सुमारे १० कोटी लोकसंख्या असलेल्या माघरेब भागातील बहुसंख्य लोक सुन्नी इस्लाम धर्माचे आहेत.

## बाह्य दुवे
*माहिती

वर्ग:उत्तर आफ्रिका
वर्ग:आफ्रिकेमधील भौगोलिक प्रदेश
मास्टर (कलावंत)

इवलेसे|कुमार गंधर्व
इवलेसे|बालगंधर्व
जे कलावंत अगदी लहान वयापासून कलाक्षेत्रात असतात त्यांना मराठीत बाल, बाल कलाकार, बेबी किंवा **मास्टर** म्हणायची पद्धत आहे.

;महाराष्ट्रातील असे कलावंत:
* कुमार गंधर्व (शिवपुत्र सिद्राम कोमकल्ली).  यांनी वयाच्या सातव्या वर्षी शास्त्रीय संगीताचे कार्यक्रम करायला प्रारंभ केला.
* छोटा गंधर्व  (सौदागर नागनाथ गोरे).  वयाच्या दहाव्या वर्षी संगीत नाटकात ससंगीत अभिनय.
* बालकवी (त्र्यंबक बापूजी ठोंबरे)
* बालगंधर्व (नारायण श्रीपाद राजहंस)
* बेबी तबस्सुम
* बेबी नंदा
* बेबी नाझ (सलमा बेग)
* बेबी शकुंतला (उमादेवी नाडगोंडे-माहेरची शकुंतला महाजन)
* मास्टर अविनाश (बालनट गणू अर्थात गणपतराव मोहिते}
* मास्टर कृष्णराव (बालनट मास्टर कृष्णा अर्थात मास्तर कृष्णराव, कृष्णाजी गणेश फुलंब्रीकर)
* मास्टर गामा (मसर गुलाम हुसेन गामा -पारशी रंगभूमी-अल्फ्रेड नाटक मंडळीचे कलावंत)
* मास्टर जगन्नाथ (पारशी रंगभूमीचे कलावंत)
* मास्टर छोटू (मराठी चित्रपट संत तुकाराममध्ये बालनट. फ़ौलादी मुक्का, लुटारू ललना, पंजाब मेल, बंबईवाली आदी हिंदी चित्रपटांचे नायक)
* मास्टर दत्ताराम (वळवईकर)
* मास्टर दीनानाथ मंगेशकर
* मास्टर निसार (हिंदी बोलपटांतील **आद्य** गायक अभिनेता-जन्म १९०१),  ’इंद्रसभा’या चित्रपटात त्यांची आणि जहॉंआरा कज्जनबाई यांची एकूण ७१ गाणी होती.)
* मास्टर नैनूराम (पारशी रंगभूमीचे कलावंत)
* मास्टर परशुराम (परशुराम लक्ष्मण सोनिस)
* मास्टर भगवानदास (पारशी रंगभूमीचे कलावंत)
* मास्टर भोगीलाल (पारशी रंगभूमीचे कलावंत)
* मास्टर मोहंमद (लंका दहन, सीता स्वयंवर, राजा हरिश्चंद्र आदी सुमारे ३० हिंदी चित्रपटांतील कलावंत)
* मास्टर मोहन (पारशी रंगभूमीचे कलावंत)
* मास्टर रवि (पद्मिनी कोल्हापुरे नायिका असलेल्या ‘प्रोफेसर की पडोसन’ आणि ‘जमानों को दिखाना है’ या चित्रपटांचे नायक)
* मास्टर विठ्ठल (पहिला हिंदी बोलपट ’आलमआरा’चे नायक)
* मास्टर विनायक (विनायक दामोदर कर्नाटकी)
* मास्टर शांताराम : तबलावादक चंद्रकांत कामत यांचे गायक वडील.

## पंजाबी शास्त्रीय गायक
* मास्टर मदन

वर्ग:पेशानुसार मराठी व्यक्ती  वर्ग: हिंदी चित्रपट अभिनेते
उगादी

**उगादी** (तेलुगु: **ఉగాది (उगादि)**, कन्नड: **ಯುಗಾದಿ (युगादि)**) हा आंध्र प्रदेश, कर्नाटक आणि तेलंगाण राज्यात साजरा होणारा नववर्ष सण आहे. हिंदू चांद्र कालगणनेशी संबंधित हा सण सामान्यतः मार्च किंवा एप्रिल महिन्यात येतो. महाराष्ट्रात या सणाला गुढीपाडवा म्हणतात. 

## प्राचीनता 
मध्ययुगीन ग्रंथांमधे या सणाचे उल्लेख सापडतात. या दिवशी मंदिरांना देणगी देण्याचे किंवा सामाजिक उपक्रमांना दान देण्याचे संदर्भ सापडतात.

## शब्दाचा अर्थ 
उगादी या शद्बात युग असा शब्द आहे. युग म्हणजे नवे युग किंवा शक किंवा कालखंड. नव्या वर्षाची सुरुवात असा याचा अर्थ आहे.

## उत्सवाचे स्वरूप 
thumb|उगादी पूजा तयारी आणि पचडीचा नैवेद्य
आठवडाभर आधी या सणाची पूर्वतयारी सुरू होते. घराची आणि अंगणाची स्वच्छता केली जाते.नववर्ष स्वागतासाठी दरवाजावर तोरण बांधतात. दारापुढे रांगोळी काढतात.सृष्टी निर्माण करणाऱ्या ब्रह्मदेवाची  या दिवशी विशेष पूजा केली जाते.नवीन कपड्यांची खरेदी, भेटवस्तूंची देवाणघेवाण करतात.
सकाळी अभ्यंगस्नान करतात. गरीबांना दान देतात..स्वयंपाकात पचडी (कोशिंबीर) करतात. काहीजण मंदिरात जाऊन देवदर्शन घेतात. पचडी या पदार्थात गोड, आंबट, तिखट अशा सर्व चवींचे एकत्रित मिश्रण असते. चिंच, कडुनिंबाची पाने, गूळ, मीठ, कैरी घालून हा पदार्थ तयार केला जातो. येणाऱ्याया कडू गोड आठवणींचे स्मरण रहावे ही यामागील प्रतिकात्मकता आहे असे मानले जाते.
कर्नाटकात बोब्बाटू नावाचा विशेष पदार्थ करतात. पुरणपोळीशी साम्य असणारा हा पदार्थ दूध,तूप किंवा नारळाच्या दुधासह खातात.

## हे सुद्धा पहा 
* गुढी पाडवा
* पुंतंडु
* नवरेह

## संदर्भ 
वर्ग:सण आणि उत्सव
वर्ग:भारतीय सण आणि उत्सव
झिने एल अबिदिन बेन अली

ह्यांची व्हाईट हाउसमधील भेट]]
**झिने एल अबिदिन बेन अली** (;  ३ सप्टेंबर १९३६) हा उत्तर आफ्रिकेमधील ट्युनिसिया देशाचा माजी राष्ट्राध्यक्ष आहे. ट्युनिसियाचा पहिला अध्यक्ष हबीब बुरग्विबाला एका बंडादरम्यान  सत्तेवरून हाकलून बेन अली १९८७ साली राष्ट्राध्यक्षपदावर आला.

आपल्या २४ वर्षांच्या कार्यकाळात बेन अलीने मोठ्या प्रमाणावर संपत्ती गोळा केली. त्याच्या हुकुमशाही सत्तेला कंटाळून डिसेंबर २०१० मध्ये ट्युनिसियन जनतेने देशव्यापी आंदोलन सुरू केले. ह्या आंदोलनामध्ये बेन अलीला माघार घ्यावी लागली व त्याने राष्ट्राध्यक्षपदाचा राजीनामा दिला. तो आपल्या कुटुंबासहित १४ जानेवारी २०११ रोजी सौदी अरेबिया देशामध्ये परागंदा झाला. त्याच्या अनुपस्थितीत ट्युनिसियामधील सर्वोच्च न्यायालयाने त्याला अनेक गुन्ह्यांसाठी जन्मठेपेची शिक्षा सुनावली.

सध्या बेन अली जेद्दाह शहरामध्ये वास्तव्यास आहे.

## बाह्य दुवे 
*न्यू यॉर्क टाईम्सवरील माहिती

वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म
वर्ग:ट्युनिसियाचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. २०१९ मधील मृत्यू
महानुभाव पंथाच्या शाखा

श्री नागदेव आचार्यांचे ५०० शिष्य होते. त्यांपैकी ४८७ शिष्य इसवी सन १२१० ते १२३० या काळात मरण पावले. उरलेल्या १३ शिष्यांनी महानुभाव पंथाच्या १३ शाखा स्थापन केल्या. ते शिष्य आणि त्यांच्या शाखा अशा -
 	
* **पारीमाडल्य**  आनेराज पंडित (लासुरकर शाखा)  भिउव्यास.       
** **कवीश्वर (खामनीकर)**
** **उपाध्ये(बिडकर)**
* मदळसा  (जामोदेकर शाखा)   यमराज
* कुमररेमाइसा (कोठी शाखा)   दुसरे कमळाकरमुनी
* चक्रपाणीव्यास (गुंफेकर शाखा)   राणाइसा शिष्य गोविंदराज गुंफेकर
* देवतासंबंधी महादेव (साळकर शाखा)  लखुव्यास टाकळीकर
* जाइदेवभट  (मेहकरकर शाखा)   बालेराज मेहकरकर
* अमृते मायबास
* वाकुडे हरिभट (लोणारकर शाखा)  हरिदेव लोणारकर
* वाकुडे देइभट ( पैठणकर)    दिवाकर पैठणकर
* दाइभट  ( रूद्धपूरकर)  दामोदर रुद्धपूरकर   
* जाखोबा (यक्षदेव)   यक्षदेव

वर्ग:महानुभाव पंथ
लुईस ब्राऊन

**लुईस ब्राऊन** (२५ जुलै, इ.स. १९७८ - ) ही *आयव्हीएफ* (IVF) तंत्राचा उपयोग करून जन्माला आलेली पहिली मानव टेस्टट्यूब बेबी आहे.

वर्ग:इ.स. १९७८ मधील जन्म
मुकंद्रा अभयारण्य

**मुकंद्रा अभयारण्य** हे राजस्थान मधील नियोजित अभयारण्य असून राजस्थानातील तिसरा व्याघ्रप्रकल्प आहे.

वर्ग:राजस्थानातील अभयारण्ये
शैलजा राजे

**शैलजा राजे**(१२ एप्रिल, इ.स. १९२० - इ.स. २००९) या मराठीतील एक नामवंत लेखिका होत्या. त्यांचे ३९ कथासंग्रह, ५३ कादंबऱ्या, २५ बालकथा-कादंबरिका आणि काही ललित गद्य लेखसंग्रह प्रकाशित झालेले आहेत.

शैलजा राजे, माहेर आणि मेनका या मासिकाच्या माजी संपादक सुमन बेहरे आणि मराठी लेखिका ज्योत्स्ना देवधर या चांगल्या मैत्रिणी होत्या.

वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:इ.स. १९२० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००९ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
मॅग्नम फाउंडेशन

**मॅग्नम फाऊंडेशन** ही न्यू यॉर्क स्थित छायाचित्रांमध्ये वैविध्य आणण्यासाठी काम करणारी संस्था आहे.

या संस्थेने भारता अनेक शिष्यवृत्त्या दिलेल्या आहेत व त्याद्वारे शेतकऱ्यांचे हित, कृषी विस्तार, व्यवस्थापनाचे तसेच कृषी मालाच्या विपणनामध्ये सुधारणा आणलेली आहे.

वर्ग:बहुराष्ट्रीय संस्था
रॉबर्ट एडवर्ड्स

**सर रॉबर्ट एडवर्डस्‌** (२७ सप्टेंबर, इ.स. १९२५ - १० एप्रिल, इ.स. २०१३) हे  नोबेल पारितोषिक विजेते ब्रिटिश शरीरक्रियाशास्त्र होते. त्यांना  "आयव्हीएफ' (IVF) तंत्राचा उपयोग करून टेस्टट्यूब बेबी जन्माला घालण्याच्या संकल्पनेचे प्रणेते समजले जाते. त्यांच्या व त्यांचे सहकारी पॅट्रिक स्टेप्टो यांच्या प्रयत्नांना १९७८ मध्ये यश येऊन जगातील पहिली टेस्टट्यूब बेबी ठरलेल्या लुईस ब्राऊनचा जन्म झाला होता.

वर्ग:वैद्यकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते
वर्ग:इ.स. १९२५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१३ मधील मृत्यू
छांगछुन

**छांगछुन** (मराठी लेखनभेद: **चांगचुन**; नवी चिनी चित्रलिपी: 长春 ; फीनयीन: *Chángchūn*), हे चीनच्या जनता-प्रजासत्ताकातील चीलिन प्रांताचे राजधानीचे शहर आहे. चीलिन प्रांतातील सर्वांत मोठे शहर असणाऱ्या छांगछुनास प्रशासकीय दृष्ट्या उप-प्रांतीय शहराचा दर्जा असून इ.स. २०१० च्या जनगणनेनुसार छांगछुन शहरांतर्गत मोडणाऱ्या सर्व परगण्यांची आणि परगणास्तरीय नगरांची  एकूण लोकसंख्या ७६,७७,०८९ एवढी आहे.

छांगछुनाच्या परिसरात वाहननिर्मिती क्षेत्रातील अनेक उद्योग वसले असल्यामुळे हे शहर चीनचे वाहन-उद्योगाचे शहर म्हणून ओळखले जाते.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:चीनमधील शहरे