open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
पाहिले न मी तुला

**पाहिले न मी तुला** ही झी मराठी वाहिनीवर प्रसारित झालेली एक मालिका आहे.

## कलाकार 
* आशय कुलकर्णी - अनिकेत उषा
* तन्वी मुंडले - मानसी राजन देसाई / मानसी अनिकेत उषा
* शशांक केतकर - समर प्रताप जहांगिरदार / विजय धावडे
* प्रियंका तेंडुलकर - मेघा राजन देसाई / मेघा सत्यजित वाडेकर
* सचिन देशपांडे - सत्यजित वाडेकर
* इरावती लागू - निर्मला राजन देसाई
* रामजी - राजन देसाई
* वर्षा दांदळे - उषा
* संतोष - श्री. परब
* प्रमोद बनसोडे - श्री. मोरे
* सुमित भोक्से - चैतन्य
* आनंदा कारेकर - श्री. भोपे
* मंजुषा खेत्री - नीलम
* नीलपरी खानवलकर - भारती
* अमित फाटक - मनोहर वरघोडे
* गीतांजली गणगे / सानिका काशीकर - ईशा
* तेजश्री मुळ्ये - संगे
* सागर सकपाळ
* प्रकाश सावंत

## विशेष भाग 
# प्रेम म्हणजे हिसकावणं की समर्पण? (१ मार्च २०२१)
# प्रेम म्हणजे अस्वस्थ करणारा अट्टाहास की आश्वस्त करणारी भावना? (३ मार्च २०२१)
# प्रेम म्हणजे नजरकैद की हलकी नजरानजर? (५ मार्च २०२१)
# प्रेमात आणि युद्धात सर्व काही माफ नसतं. (८ मार्च २०२१)
# मनू आणि अनिकेतच्या भाबड्या प्रेमावर पडणार समरची जहरी नजर. (१० मार्च २०२१)
# प्रेम म्हणजे खरेपणा, विश्वास, समर्पण आणि आयुष्यभराची सोबत. (१२ मार्च २०२१)
# मनू आणि अनिकेतचं प्रेम लग्नासाठी आलेल्या स्थळासमोर उघडकीस येईल का? (१५ मार्च २०२१)
# समरसमोर होणार मनू आणि अनिकेतची कोंडी. (१७ मार्च २०२१)
# समरने केलेल्या तमाशाने मनू आणि देसाई कुटुंब हादरले. (१९ मार्च २०२१)
# मनू आणि अनिकेतने घेतला लपून लग्न करण्याचा निर्णय. (२२ मार्च २०२१)
# मनू आणि अनिकेतच्या लग्नाचं सत्य येणार का समरसमोर? (२४ मार्च २०२१)
# मनू आणि अनिकेतसमोर पुन्हा एक नवं संकट. (२६ मार्च २०२१)
# मनू समरला ठणकावून सांगते, ह्या जगापेक्षा अनिकेतसोबत असलेल्या मैत्रीचा अभिमान तिला जास्त महत्त्वाचा आहे. (२६ एप्रिल २०२१)
# प्रेम आणि आत्मविश्वासाच्या जोरावर मनू संकटांवर मात करणार. (२८ एप्रिल २०२१)
# मनू-अनिकेतच्या प्रेमाला मिळणार सुखाची सावली. (३० एप्रिल २०२१)
# मनू आणि अनिकेत मिळून उचलणार संसाराची जबाबदारी. (१४ मे २०२१)
# मनू आणि अनिकेतच्या लग्नाची गाठ झाली पक्की, समरची झाली नाचक्की. (१५ मे २०२१)
# मनू-अनिकेतच्या मदतीसाठी समरचं पाऊल, ठरेल का नव्या संकटाची चाहूल? (१ जून २०२१)
# मनू-अनिकेतच्या स्वप्नाला नवा रंग, समर करणार का त्यांचं हेही स्वप्न भंग? (५ जून २०२१)
# मनूसाठी अनिकेत करतोय बिझनेसची तयारी, पण समरचा डाव पडणार का त्यांच्यावर भारी? (८ जून २०२१)
# गैरसमज दूर करून आई आणि अनिकेतच्या नात्यात गोडवा आणण्याचं मनूसमोर आव्हान. (१२ जून २०२१)
# समरचा अहंकार मोडून मनूने जपला अनिकेतचा स्वाभिमान. (१६ जून २०२१)
# अनिकेतच्या यशासाठी मानसीची अग्निपरीक्षा, वटपौर्णिमेचं व्रत मानसी करेल का पूर्ण? (२४ जून २०२१)
# मनूच्या गळ्यात सोन्याचं मंगळसूत्र बांधण्याचा अनिकेतचा विश्वास ठरेल का खरा? (२८ जून २०२१)
# बिझनेससाठी मानसीने टाकलं पाऊल, पण सुरू होणार अनिकेतचा बिझनेस की समरचा नवा प्लॅन? (२ जुलै २०२१)
# अनिकेतला सोडवण्याचं मानसीसमोर आव्हान, त्याला सोडवून समर खेळणार का पुढची चाल? (१७ जुलै २०२१)
# आई-बाबांनी स्वीकारलं अनिकेत-मनूचं लग्न, असेल का दोघांच्या आयुष्याची ही नवी सुरुवात? (२० जुलै २०२१)

## नव्या वेळेत 
## बाह्य दुवे 
वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका
इ.स. १९६४ मधील मराठी चित्रपटांची यादी

१९६४ मध्ये महाराष्ट्रातील मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी.

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी चित्रपट यादी
वर्ग:इ.स. १९६४ मधील मराठी चित्रपट
मुस्लिम स्थापत्यशैली

पर्शियन,मध्य आशियाई, अरबी आणि इस्लामपूर्व भारतीय स्थापत्य अशा अनेक स्थापत्यशैलींतून विकसित झालेल्या स्थापत्यशैलीस " मुस्लिम स्थापत्यशैली " असे म्हणतात.ही शैली इसवी सन ११०० ते १३०० या काळात उदयास आली. या स्थापत्यशैलीत बांधलेला कुतुबमिनार जगातील सर्वाधिक उंच (२४० फूट)मिनार आहे.मुघल सम्राट शहाजहानने बांधलेला ताजमहाल ही वास्तू.इसवी सनाच्या सतराव्या शतकात बांधलेला विजापूरचा गोलघुमट ही वास्तू .दिल्ली आणि आग्रा येथे बांधलेले लालकिल्ले विस्तीर्ण आणि देखणे आहेत.वरील सर्व वास्तू मुस्लिम स्थापत्यशैलीचे उत्तम नमुने आहेत.

## संदर्भ 
वर्ग:मुस्लिम स्थापत्यशैली
आणा (नाणे)

**आणा** ब्रिटिश भारतात वापरलेले चलनाचे एक घटक होते, ज्याची किंमत १⁄१६ रुपया इतकी होती. एक आणा चार (जुने) पैसे किंवा बारा पईंमध्ये विभागला जात असे (अशा प्रकारे एका रुपयामध्ये १९२ पई होते). रुपयाचे  दशांशन केले आणि १०० (नवीन)पैश्यांमध्ये विभाजीत करण्यात आले, आणि एका आण्याची किंमत ६.२५ पैसे झाली.  १९५७  मध्ये जेव्हा भारताने चलनाचे   दशांशीकरण केले तेव्हा आण्याचे निर्मूल्यीकरण झाले , त्यानंतर १९६१ मध्ये पाकिस्तान मध्ये सुद्धा हेच झाले. आण्याची जागा ५ पैशांच्या नाण्याने घेतली, जी १९९४ मध्येच बंद केली गेली आणि २०११ मध्येया नाण्यांचे पण निर्मूलयीकरण केले गेले. असे असूनही, ५० पैशांची नाणी अजूनही कधीकधी ८ आणा म्हणून ओळखली जातात, आणि २५ पैशांच्या नाण्याला ४ आणे हे  टोपणनाव आह. आणा हा शब्द वारंवार एक १/१६ हा अपूर्णांक व्यक्त करण्यासाठी वापरला जातो.

एक आण्याची, तांब्याच्या अर्धा आण्याची आणि चांदीच्या दोन आण्याची नाणी चलनात होती. रुपयाचे मूल्य १ एस ६ डी  असून त्याचे ११.६ ग्राम वजनाचे  ९१६.६६ दंड चांदीचे नाणे होते.

ब्रिटिश राजवटीत आणि बरीच रियासतांनी, आणि स्वातंत्र्यानंतर भारत आणि पाकिस्तानच्या चलनाचे दशांशीकरण होईपर्यंत आण्याचे नामांकित टपाल तिकिट जारी केले होते.
वर्ग:नाणी */भारतीय चलन

## संकेत 
पहिली संख्या रुपयांची संख्या आहे, दुसरी आण्यांची (१/१६) संख्या आहे, तिसरी म्हणजे पैशाची संख्या (१/६४) आणि चौथी म्हणजे पायांची संख्या (१/१ 2 २). उदाहरणे खाली आहेत.

* रुपये १/१५/३/२ = रुपये १.९९४७
* रुपये १/८/३ = १.५४५ रुपये
* रुपये १/४ = १.२५ रुपये

## नाणी 

चित्र:2 Indian anna (1919).jpg|२ भारतीय आणे (१९१९)).
चित्र:Ana Naya Paisa Conversion Table.jpg|आणे - पैसे रूपांतरण सारणी.
चित्र:British East India Company, Quarter Anna, 1835.jpg|१८३५ मध्ये एक चतुर्थांश आणा 
चित्र:British East India Company, Half Anna, 1835.jpg|१८३५ मध्ये एक अर्धा आणा 

## मुद्रांक 

चित्र:1865ca Half India SG54 boxN°2.jpg|ब्रिटिश भारताचा अर्धा आण्याचा शिक्का 
चित्र:A stamp.JPG|अलवरचा एक आण्याचा शिक्का
चित्र:307-Railway-Centenary-India-Stamp-1953.jpg|स्वतंत्र भारताचे दोन आण्याचा शिक्का
चित्र:Pakistan1948-1952.jpg|स्वतंत्र पाकिस्तानचे एक आणि दीड आण्याचे शिक्के

## हे सुद्धा पहा 
* भारतीय नाणी
* ब्रिटिश भारतीय नाणी
* रुपयाचा इतिहास

## संदर्भ
हैदर अली (क्रिकेट खेळाडू)

**हैदर अली** (२ ऑक्टोबर, २०००:अटक, पाकिस्तान - हयात) हा च्या क्रिकेट संघाकडून २०२० ते सद्य आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी करतो.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:पाकिस्तानचे पुरूष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. २००० मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचा झिम्बाब्वे दौरा, २०२०-२१

पाकिस्तान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघाने फेब्रुवारी २०२१ मध्ये ३ महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामने आणि ३ अनौपचारिक महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळण्यासाठी झिम्बाब्वेचा दौरा केला. पाकिस्तानी महिलांनी प्रथमच झिम्बाब्वेचा दौरा केला. जानेवारी मध्ये दक्षिण आफ्रिकेच्या दौऱ्यावरून पाकिस्तान संघ झिम्बाब्वेत दाखल झाला. याआधी मे २०१९मध्ये झिम्बाब्वेने शेवटचा आंतरराष्ट्रीय सामना खेळला होता. जानेवारी २०२१ मध्ये झिम्बाब्वेच्या क्रीडा मंत्रालयाने दौऱ्या घेण्यास परवानगी दिली. सर्व सामने हरारे येथील हरारे स्पोर्ट्स क्लब मैदानावर खेळविण्यात आले.

झिम्बाब्वे महिला संघाला महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय दर्जा (महिला वनडे) नसल्याने ५० षटकांच्या सामने हे अधिकृत महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने म्हणून गणले गेले नाहीत. मेरी-ॲन मुसोंडाला झिम्बाब्वेची कर्णधार म्हणून नियुक्त करण्यात आले तर पाकिस्तानचे नेतृत्व जव्हेरिया खानकडेच कायम ठेवण्यात आले. 

पहिला एकदिवसीय सामना पाकिस्तानी महिलांनी जिंकला. परंतु विमानवाहतूक कंपनी एमिरेट्सने हरारे-पाकिस्तानला जाणारी विमाने कोविडमुळे रद्द करण्याची घोषणा केली. त्यामुळे पाकिस्तानी महिला संघ १२ फेब्रुवारीला लाहोरला परतला. उर्वरीत दौरा रद्द केला गेला. झिम्बाब्वे व्यवस्थापनेनी या घटनेवर तीव्र नाराजी व्यक्त केली.

## अनौपचारिक महिला एकदिवसीय मालिका 
### १ला सामना
### २रा सामना
### ३रा सामना
## महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० मालिका
### १ला सामना
### २रा सामना
### ३रा सामना
वर्ग:इ.स. २०२१ मधील क्रिकेट
वर्ग:पाकिस्तान महिला क्रिकेट संघाचे झिम्बाब्वे दौरे
झिम्बाब्वे
आलिया ॲलेने

**आलिया ॲलेने** (११ नोव्हेंबर, १९९४: - हयात) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून २०१९ पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारी क्रिकेट खेळाडू आहे.

वर्ग:वेस्ट इंडीजच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९४ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
ब्लेसिंग मुझाराबानी

**ब्लेसिंग मुझाराबानी** (२ ऑक्टोबर, १९९६:हरारे, झिम्बाब्वे - हयात) ही च्या क्रिकेट संघाकडून २०१७ पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा क्रिकेट खेळाडू आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:झिम्बाब्वेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९६ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पाकिस्तानमधील हिंदू धर्म

इवलेसे|246x246अंश|पाकिस्तानमधील हिंगलाज माता मंदिराची पूजा
इस्लाम नंतर हिंदू धर्म हा पाकिस्तानमधील दुसरा सर्वात मोठा धर्म आहे. पाकिस्तानच्या जनगणनेनुसार, पाकिस्तानच्या लोकसंख्येपैकी २.१% हिंदू आहेत, जरी पाकिस्तान हिंदू परिषदेचा दावा आहे की सध्या सुमारे दशलक्ष हिंदू पाकमध्ये वास्तव्य करीत आहेत, त्यापैकी %(??) पाकिस्तानी लोकसंख्या आहे. प्यू रिसर्च सेंटरच्या अंदाजानुसार २०१० मध्ये पाकिस्तान जगातील पाचव्या क्रमांकाची हिंदू लोकसंख्या असलेला देश आहे आणि २०५० पर्यंत जगातील चौथ्या क्रमांकाच्या हिंदू लोकसंख्येमध्ये वाढ होऊ शकते. तथापि, सक्तीने तसेच काही प्रलोभित धार्मिक धर्मांतरामुळे पाकिस्तानमधील हिंदूंची संख्या वर्षाला एक हजारांपर्यंत खाली आणली जात आहे.

फाळणीपूर्वी, १९४१ च्या जनगणनेनुसार, पश्चिम पाकिस्तान (आताचा पाकिस्तान) मधील लोकसंख्येपैकी १% आणि पूर्व पाकिस्तान (सध्याचा बांगलादेश) मधील लोकसंख्येपैकी २% हिंदू होते. पाकिस्तानने ब्रिटिश राज्यापासून स्वातंत्र्य मिळवल्यानंतर पश्चिम पाकिस्तानमधील ७७ लक्ष हिंदू आणि शीख निर्वासित म्हणून भारतात गेले. आणि त्यानंतरच्या पहिल्या जनगणनेत, १५५१ मध्ये, पश्चिम पाकिस्तानच्या (सध्याचे पाकिस्तान) लोकसंख्येपैकी १.१% आणि पूर्व पाकिस्तान (सध्याचा बांगलादेश)च्या २२% लोक हिंदू होते.

पाकिस्तानमधील हिंदूंचे सर्वात महत्त्वाचे मंदिर म्हणजे बलुचिस्तानमधील श्री हिंगलाज माता मंदिर आहे. वार्षिक हिंगलाज यात्रा ही पाकिस्तानमधील सर्वात मोठी हिंदू तीर्थयात्रा आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:देशानुसार हिंदू धर्म
वर्ग:पाकिस्तानमधील धर्म
मिल्टन शुंबा

**मिल्टन शुंबा** (१९ ऑक्टोबर, २०००:झिम्बाब्वे - हयात) ही च्या क्रिकेट संघाकडून २०२० पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा क्रिकेट खेळाडू आहे. हा डाव्या हाताने फलंदाजी आणि मंदगती गोलंदाजी करतो.

वर्ग:झिम्बाब्वेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. २००० मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पौत

**पौत** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यातील मंगळवेढा तालुक्यातील एक गाव आहे.

## भौगोलिक स्थान
## हवामान
येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते. हे कोरड्या हवामान श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० अंश सेल्सियस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मिमी पाऊस पडतो. येथे हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सियसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्यातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सियस असते.

## लोकजीवन
## प्रेक्षणीय स्थळे
## नागरी सुविधा
## जवळपासची गावे
## संदर्भ
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate 

वर्ग:मंगळवेढा तालुक्यातील गावे
वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
उस्मान कादिर

**हाफीझ उस्मान अब्दुल कादिर खान** (१० ऑगस्ट, १९९३:लाहोर, पाकिस्तान - हयात) ही च्या क्रिकेट संघाकडून २०२० पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा क्रिकेट खेळाडू आहे.

याचे वडील अब्दुल कादिर हे सुद्धा पाकिस्तानसाठी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेले आहेत.

वर्ग:पाकिस्तानचे पुरूष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९३ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अब्दुल्ला शफिक

**अब्दुल्ला शफिक** (२० नोव्हेंबर, १९९९:सियालकोट, पाकिस्तान - हयात) ही च्या क्रिकेट संघाकडून २०२० पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने आघाडीच्या फळीत फलंदाजी आणि ऑफ-ब्रेक गोलंदाजी करतो.

वर्ग:पाकिस्तानचे पुरूष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मिचेल स्वेपसन

**मिचेल जोसेफ स्वेपसन** (४ ऑक्टोबर, १९९३:ऑस्ट्रेलिया - हयात) ही च्या क्रिकेट संघाकडून २०१८ पासून ४ टी२० आंतरराष्ट्रीय सामने खेळले क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि फिरकी गोलंदाजी करतो.

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९३ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
डॅनियेल सॅम्स

**डॅनियेल रिचर्ड सॅम्स** (२७ ऑक्टोबर, १९९२:ऑस्ट्रेलिया - हयात) ही च्या क्रिकेट संघाकडून २०२० पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा क्रिकेट खेळाडू आहे. हा डाव्या हाताने जलद-मध्यमगती गोलंदाजी आणि उजव्या हाताने फलंदाजी करतो.

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९२ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चेरी-ॲन फ्रेझर

**चेरी-ॲन फ्रेझर** (२१ जुलै, १९९९:गयाना - हयात) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून २०२० पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारी क्रिकेट खेळाडू आहे. ही डाव्या हाताने फलंदाजी तर उजव्या हाताने मध्यम-जलदगती गोलंदाजी करते

वर्ग:वेस्ट इंडीजच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९९ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
विल पुकोव्स्की

**विल्यम जॅन** *विल* **पुकोव्स्की** (२ फेब्रुवारी, १९९८:ऑस्ट्रेलिया - हयात) ही च्या क्रिकेट संघाकडून २०२१ पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि ऑफब्रेक गोलंदाजी करतो.

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९८ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
डेव्हन कॉन्वे

**डेव्हन फिलिप कॉन्वे** (८ जुलै, १९९१:जोहान्सबर्ग, दक्षिण आफ्रिका - हयात) हा च्या क्रिकेट संघाकडून २०२० पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा क्रिकेट खेळाडू आहे. कॉन्वे डाव्या हाताने फलंदाजी तर उजव्या हाताने मध्यमगती गोलंदाजी करतो

वर्ग:न्यू झीलंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९१ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
विल यंग

**विल्यम ॲलेक्झांडर यंग** उर्फ **विल यंग** (२२ नोव्हेंबर, १९९२:न्यू झीलंड - हयात) ही च्या क्रिकेट संघाकडून २०२० पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि क्वचित ऑफब्रेक गोलंदाजी करतो.

वर्ग:न्यू झीलंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९२ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चेमार होल्डर

**चेमार केरॉन होल्डर** (३ मार्च, १९९८:बार्बाडोस - हयात) ही च्या क्रिकेट संघाकडून २०२० पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि जलदगती गोलंदाजी करतो.

वर्ग:वेस्ट इंडीजचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९८ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जोशुआ डा सिल्वा

**जोशुआ मायकेल डा सिल्वा** (१९ जून, १९९८:पोर्ट ऑफ स्पेन, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो - हयात) ही च्या क्रिकेट संघाकडून २०२० पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा क्रिकेट खेळाडू आहे.

डा सिल्वा यष्टिरक्षक असून उजव्या हाताने फलंदाजी करतो.

१९७३मध्ये आपला शेवटचा कसोटी सामना खेळलेल्या जॉफ ग्रीनिज नंतर डा सिल्वा वेस्ट इंडीज कडून खेळणारा पहिलाच श्वेतवर्णीय खेळाडू आहे.

वर्ग:वेस्ट इंडीजचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९८ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
राष्ट्रीय राजकीय पक्ष

राष्ट्रीय पातळीवर कार्यरत असणाऱ्या राजकीय पक्षांना **राष्ट्रीय पक्ष** असे म्हणतात. राष्ट्रीय पक्ष म्हणून मान्यता मिळवण्यासाठी निवडणूक आयोगाने खालील निकष ठरवले आहेत.
# किमान चार राज्यांमध्ये शेवटच्या लोकसभा निवडणुकीत किंवा विधानसभेच्या निवडणुकीत किमान ६ टक्के मते मिळणे आवश्यक किंवा किमान चार सभासद लोकसभेत निवडून येणे अपेक्षित आहे.
# आधीच्या लोकसभेच्या निवडणुकीत किमान तीन राज्यांमध्ये मिळून लोकसभेच्या एकूण जागांपैकी २ टक्के जागा निवडून येणे आवश्यक असते.
# किमान चार राज्यांमध्ये राज्यपातळीवरील पक्ष म्हणून मान्यता मिळणे आवश्यक आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:राजकारण
वर्ग:राजकीय पक्ष
वर्ग:भारतातील राजकारण
वर्ग:भारतातील राजकीय पक्ष
वर्ग:निवडणूक आयोग
झफर गोहर

**झफर गोहर** (१ फेब्रुवारी, १९९५:लाहोर, पाकिस्तान - हयात) ही च्या क्रिकेट संघाकडून २०१५ पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा क्रिकेट खेळाडू आहे. हा डाव्या हाताने मंदगती गोलंदाजी आणि फलंदाजी करतो.

वर्ग:पाकिस्तानचे पुरूष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९५ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कॅमेरॉन ग्रीन

**कॅमेरॉन डॉनल्ड ग्रीन** (३ जून, १९९९:पश्चिम ऑस्ट्रेलिया प्रांत, ऑस्ट्रेलिया - हयात) ही च्या क्रिकेट संघाकडून २०२० पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा क्रिकेट खेळाडू आहे.

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
साप्ताहिक समय

***साप्ताहिक समय*** ( ओडिया : ସପ୍ତହିକ) उडिया भाषेतील प्रदीप्ता कुमार लेनका द्वारे भुवनेश्वर, भारत येथून प्रकाशित एक साप्ताहिक आहे.

## हे सुद्धा पहा 
* भारतातील मासिकांची यादी

## संदर्भ
नागपूर छत्तीसगढ रेल्वे

**नागपूर छत्तीसगड रेल्वेचे** प्रादेशिक सरकारच्या मालिकाचा  १,००० मिमी मीटरमापी रेल्वेमार्ग होता. नागपूर पासून  तुमसर - गोंदिया आणि डोंगरगड मार्गे राजनांदगावपर्यंत हा रेल्वेमार्ग होता.  नागपूर ते तुमसर पर्यंतचा प्रारंभिक विभाग ६ जुलै १८८० रोजी उघडला, २१ फेब्रुवारी १८८१ रोजी तिरोरा पर्यंत, १८ मे १८८१ रोजी गोंदिया पर्यंत, २५ नोव्हेंबर १८८१ रोजी आमगाव पर्यंत आणि १६ फेब्रुवारी १८८२ रोजी राजनांदगाव पर्यंत पूर्ण झाला. 

१८८८ मध्ये नागपूर छत्तीसगड रेल्वे बंगाल नागपूर रेल्वेमार्फत चालविण्यात आली आणि त्याच वर्षी या मार्गाचे १,६७६ मिमी रुंदमापी रेल्वेमध्ये रूपांतर झाले. राजनांदगाव ते आसनसोल हा नवीन मार्ग नंतर १८८८ पासून बंगाल नागपूर रेल्वे द्वारे बांधला गेला. 

## संदर्भ 
वर्ग:नागपूरमधील वाहतूक
वर्ग:महाराष्ट्रामधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:छत्तीसगढमधील रेल्वे वाहतूक
खापरखेडा औष्णिक विद्युत केंद्र

**खापरखेडा औष्णिक विद्युत केंद्र** हा भारतातील महाराष्ट्र राज्यात नागपूर जिल्ह्यातील खापरखेडा गावात स्थितविद्युत प्रकल्प आहे. महानिर्मितीचा कोळशावर आधारित सर्वात जुन्या विद्युत प्रकल्पांपैकी एक आहे. या प्रकल्पासाठी कोळसा वेस्टर्न कोलफिल्ड्स लिमिटेड (डब्ल्यूसीएल)च्या सावनेर आणि डुमरी खुर्द खाणींमधून मिळतो. मुख्यतः भारतीय रेल्वेमार्गावर कोळसावाहून येतो.  कोराडी औष्णिक विद्युत केंद्राच्या तलावाच्या माध्यमातून पंच जलाशयातून उर्जा या प्रकल्पाचे पाण्याचे स्रोत आहे.

## क्षमता 
## संदर्भ 
वर्ग:नागपूर जिल्हा
वर्ग:महाराष्ट्रातील औष्णिकविद्युत केंद्रे
डहाणू औष्णिक विद्युत केंद्र

उजवे|इवलेसे| डहाणू औष्णिक विद्युत केंद्र
**डहाणू औष्णिक विद्युत केंद्र** हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पालघर जिल्ह्यातल्या डहाणू मधील एक कोळशावर आधारित औष्णिक वीज प्रकल्प आहे. या प्रकल्पाचे बांधकाम बीएसईएस लिमिटेड यांनी केले आणि नंतर रिलायन्स इन्फ्रास्ट्रक्चरने बीएसईएसच्या स्वाधीन केले. सध्या अदानी इलेक्ट्रिसिटी हा प्रकल्प चालवीत आहे.  प्रकल्प मुंबई-अहमदाबाद रेल्वे मार्गावर असून, मुंबईपासून १२० किमी अंतरावर आहे आणि मुंबई-अहमदाबाद-दिल्ली राष्ट्रीय महामार्ग ८ (भारत)पासून २० किमी अंतरावर आहे.

## क्षमता 
डहाणू औष्णिक विद्युत केंद्राची स्थापित क्षमता **५०० मेगावॅट** (२x२५० मेगावॅट) आहे. १९९५मध्ये हे विद्युत केंद्र सुरू झाले आणि १९९६पासून व्यावसायिकपणे वीज निर्मिती केली जात आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:डहाणू
वर्ग:महाराष्ट्रातील औष्णिकविद्युत केंद्रे
सुनीला आपटे

**सुनीला आपटे** ही भारताची महिला बॅडमिंटनपटू आहे.

आपटेने तिची बहीण सरोजिनी गोगटे यांच्यासह भारतीय राष्ट्रीय बॅडमिंटन स्पर्धेत तीन दुहेरीचे विजेतेपद जिंकले आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी व्यक्ती
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:मराठी महिला
वर्ग:भारतीय बॅडमिंटन खेळाडू
वर्ग:महाराष्ट्रातील महिला खेळाडू
ट्रेपेलियम (दूरचित्रवाणी मालिका)

**ट्रेपेलियम** ही फ्रेंच दूरचित्रवाणीवरची मिनी टीव्ही मालिका आहे. यात प्रत्येक भाग ५२-मिनिटांचा आहे. या मालिकेमध्ये अंटारेस बासीस आणि सोफी हिट यांनी काम केले आहे. ही मालिका ११ आणि १८ फेब्रुवारी २०१६ दरम्यान प्रसारित झाली होती. या मालिकेच्या निर्मात्यांनुसार  लॅटिन शब्द "वर्क" याचा अर्थ अत्याचाराचे साधन असा आहे. ही मालिका याच कल्पनेवर आधारीत आहे. (प्रत्यक्शात "वर्क" या शब्दाची उत्पत्ती थोडी वेगळी आहे: याचा अर्थ "कामगार" असा आहे आणि त्याचा छळ करण्याशी संबध नाही ).

## संदर्भ
वर्ग:फ्रेंच दूरचित्रवाहिनी मालिका
कडू कवठ

**कडू कवठ** (कडवी कवठ, खष्ट, खैट, कौटी हिं, काष्टेल, कवा क. गरुडफळ, निरदिवित्तुलू लॅ. हिद्नोकार्पस लॉरिफोलियाकुल-फ्लॅकोर्टि एसी). सु. १२-१५ मी. उंच वाढणारा हा सदापर्णी वृक्ष उष्णकटिबंधातील दाट जंगलात व भारतात (पश्चिम घाटात, कोकणाच्या दक्षिणेस व घाटाखाली कारवार आणि मलबारात) दमट जागी, विशेषतः पाण्याजवळ आढळतो त्रावणकोरमध्ये सामान्यपणे ६२॰ मी. उंचीपर्यंत आढळतो. कोवळ्या भागांवर भुरी लव असते. पाने मोठी साधी, अंडाकृती किंवा लांबट भाल्यासारखी, टोकास निमुळती आणि चिवट फुले पांढरी, एकाकी किंवा मंजरीवर जानेवारी-एप्रिलमध्ये येतात. मृदुफळे कठीण, लवदार, लंबगोल, लिंबाएवढी बिया पुष्कळ, साधारणत: कोनयुक्त. कडू कवठ (चौल मोगरा)ची झाडे १५ ते ३० मीटर उंच, सदाहरित आणि मध्यम आकारमानाची असतात.  त्यांच्या शाखा जवळजवळ गोलाकार व केसाळ असतात. खोडावरची साल भुरकट रंगाची, फटीयुक्त, खडबडीत असते. पाने सरळ, एकांतरित १० ते २२ सेंटिमीटर लांब आणि सुमारे ३ ते १० सेंटिमीटर रुंद गडद हिरव्या रंगाची असतात. 

तुवरक वृक्षाचे फूल छोटे, सफेद व एकलिंगी असते.. फळे  ५-१० सेंटिमीटर व्यासाची अंडाकार किंवा गोलाकार आणि रसभरित असतात. फळाच्या आतल्या सफेद गरात बदामासारख्या पिवळट १५-२० बिया असतात. तुवरक वृक्षाला ऑगस्ट ते मार्च या काळात फुले व फळे असतात. 

बियांपासून सु. ४४% मेदी (चरबीयुक्त) तेल (कवटेल, खैटेल) मिळते ते पिवळे पण स्वादहीन व बेचव असून त्यामध्ये हिद्नोकार्पिक अम्ल (४८.७%), चौलमुग्रिक अम्ल (२७%) ओलेइक अम्ल (६.५%) इ. घटक असतात. रासायनिक संघटन व भौतिक गुणधर्म चौलमुग्रा तेलासारखे असतात. ते दिव्यात जाळण्याकरिता व औषधाकरिता फार उपयुक्त असते. त्वचारोग व महारोगावर अत्यंत गुणकारी. फळ श्रीलंकेत माशांना गुंगविण्यासाठी वापरतात. लाकूड पांढरे व बऱ्यापैकी असून तुळया, वासे इत्यादींकरिता वापरतात.

चौल मोगरा तेल गायनोकार्डीया ओडोरॅटा  व हिद्नोकार्पस कुर्झी  या दोन जातींपासून काढतात पण त्याचे गुणधर्म कमी प्रतीचे असतात.

याचे तेल हे एक आयुर्वेदिक औषध आहे.

## अन्य भा़षांतील नावे 
* बंगाली - चौलमुगरा (Chaulmugra)
* इंग्रजी - मरोठी ट्री (Morothi Tree), चालमोगरा (Chalmoogra)
* कन्नड - गरुडफल (Garudphal), सुंती (Suranti)
* गुजराती - गुंवाडीयो (Guvandiyo)
* पर्शियन - विरमोगरा (Virmogara), Jungali almond (जंगली आलमन्ड)  
* मल्याळम - कोटी (Koti), मारा वेट्टी (Mara vetti)
* नेपाळी- तुवरक (Tuvrak)
* संस्कृत - गरुडफल, तुवरक, कटुकपित्थ, कुष्ठवैरी
* तामिळ - मरावेट्टई (Maravettai), निरादि मुट्टु (Niradi muttu)
* तेलुगू - आदि-बदामु (Adi-badamu)
* हिंदी - चौल मोगरा (चाल मोगरा)
* शास्त्रीय नाव -  Hydnocarpus laurifolia (Dennst.) Sleummer

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी विश्वकोशातून कॉपीपेस्ट मजकूर
भारतातील गंगा

भारतात भगीरथाने पृथ्वीवर आणलेली एकच गंगा आहे.  ती उत्तर प्रदेशातून हरिद्वार-काशी अशी वाहते. 

याशिवाय भारतात गंगा हा नावाचा हिस्सा असलेल्या अनेक गंगा आहेत, त्या अश्या :
* अमृतगंगा
* अर्जुनाची गंगा (बाणगंगा)
* ऋषिगंगा
* कामगंगा नदी
* कामरंगा नदी (कुलाबा जिल्हा)
* दक्षिणी भारतातल्या  गोदावरी, कावेरी, कृष्णा आदी नद्यांना ‘दक्षिण गंगा’ या नावाने ओळखले जाते. 
* गोदावरी (नाशिकमध्ये हिला गंगा/दक्षिणगंगा/वृद्धगंगा म्हणतात.)
* दमणगंगा
* दक्षिणगंगा (= कावेरी)
* दूधगंगा
* देवगंगा (आसाम)
* धौलीगंगा 
* पंचगंगा
* पैनगंगा
* बाणगंगा (अर्जुनाची गंगा)
* बाळगंगा
* राजापूरची गंगा
* रामगंगा 
* विष्णू गंगा
* वृद्धगंगा (नाशिकमधील गोदावरी)
* वेदगंगा
* वैनगंगा
आरती वैद्य

**आरती वैद्य** (२ जुलै, १९७०:पुणे, महाराष्ट्र भारत - ) ही कडून कसोटी आणि एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळाडू आहे. हिने भारताचे प्रतिनिधित्व केले होते. ती डावखुरी फलंदाज असून डाव्या हाताने वेगवान मध्यमगती गोलंदाजी करते. तिने भारताकडून तीन कसोटी आणि सहा एकदिवसीय सामने खेळले आहेत.

## संदर्भ 
वर्ग:महाराष्ट्रातील महिला खेळाडू
वर्ग:भारताच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७० मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
फराज अक्रम

**फराज अक्रम** (३ ऑक्टोबर, १९९३: जेद्दाह, सौदी अरेबिया - हयात) हा च्या क्रिकेट संघाकडून २०२० पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा क्रिकेट खेळाडू आहे. हा डाव्या हाताने फलंदाजी आणि उजव्या हाताने मध्यमगती गोलंदाजी करतो.

वर्ग:झिम्बाब्वेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९३ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्धा वरोरा औष्णिक विद्युत केंद्र

**साई वर्धा औष्णिक विद्युत केंद्र** हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील चंद्रपूर जिल्ह्यातील वरोरा गावाजवळील कोळशावर आधारित औष्णिक विद्युत प्रकल्प आहे. केएसके एनर्जी व्हेंचर्सद्वारे हा वीज प्रकल्प चालविला जातो.

या प्रकल्पासाठी कोळसा वेस्टर्न कोलफिल्ड्स लिमिटेड (डब्ल्यूसीएल) कडून मिळतो. अभियांत्रिकी, खरेदी व बांधकाम करार (ईपीसीसी) चीनच्या सिचुआन इलेक्ट्रिक डिझाईन कंपनीला देण्यात आला आहे. 

## क्षमता 
हा ५४० मेगावॅटचा (४ × १३५ मेगावॅट) प्रकल्प आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:चंद्रपूर जिल्हा
वर्ग:महाराष्ट्रातील औष्णिकविद्युत केंद्रे
मारवडे

**मारवडे** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यातील मंगळवेढा तालुक्यातील एक गाव आहे.

## भौगोलिक स्थान
## हवामान
येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते. हे कोरड्या हवामान श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० अंश सेल्सियस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मिमी पाऊस पडतो. येथे हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सियसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्यातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सियस असते.

## लोकजीवन
## प्रेक्षणीय स्थळे
## नागरी सुविधा
## जवळपासची गावे
## संदर्भ
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate 

वर्ग:मंगळवेढा तालुक्यातील गावे
वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
मौदा महा औष्णिक विद्युत केंद्र

**मौदा महा औष्णिक विद्युत केंद्र** किंवा एन.टी.पी.सी. मौदा हे महाराष्ट्र राज्यातील विदर्भ भागातील नागपूर महसूल विभागात नागपूर जिल्ह्यातील रामटेक उपविभागातील मौदा तालुका येथील एक औष्णिक वीजनिर्मिती केंद्र आहे. हे  नॅशनल थर्मल पॉवर कॉर्पोरेशनच्या कोळशावर आधारित उर्जा प्रकल्पांपैकी एक आहे. २१ मे २०१४ रोजी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी १००० मेगावॅटचा पहिला टप्पा देशाला समर्पित केला. 

भारत हेवी इलेक्ट्रिकल्स लिमिटेड (बीएचईएल) ही या वीज प्रकल्पातील ईपीसी कंत्राटदार (ईपीसीसी) आहे.  

## क्षमता 
## नकाशा 

चित्र:Nagpur.png|मुख्य शहरे (मौदासह) आणि मुख्य नद्यांसह नागपूर जिल्ह्याचा नकाशा.

## संदर्भ 
वर्ग:नागपूर जिल्हा
वर्ग:महाराष्ट्रातील औष्णिकविद्युत केंद्रे
सरोजिनी गोगटे

**सरोजिनी गोगटे**ही भारताची महिला बॅडमिंटनपटू आहे. ती ६ वेळा राष्ट्रीय बॅडमिंटन उपविजेता राहिली आहे.

गोगटे हिने आपली बहीण सुनीला आपटे यांच्यासमवेत भारतीय राष्ट्रीय बॅडमिंटन स्पर्धेत दोन वैयक्तिक व तीन दुहेरीचे जेतेपद जिंकले आहेत.

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९३५ मधील जन्म
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:मराठी महिला
वर्ग:भारतीय बॅडमिंटन खेळाडू
वर्ग:महाराष्ट्रातील महिला खेळाडू
निशीथकाल

निशीथकाल म्हणजे काय?

सर्व शिवरात्रींमध्ये सर्वोच्च मानल्या जाणाऱ्या महाशिवरात्रीच्या मध्यरात्री महादेवाचे परम तेजस्वी अस्तित्त्व पृथ्वीवर सक्रिय होते अशी मान्यता आहे.  या काळाच निशीथकाल असे म्हणतात. या काळात केलेली पूजा, उपासना, आराधना, अभिषेक, नामस्मरण पुण्यफलदायक असते, असे मानले जाते. महाशिवरात्रीच्या मध्यरात्री असणाऱ्या निशीथकालात प्रदोष शिवरात्री व्रत करावे, असे सांगितले जाते. शिवतत्त्व पृथ्वीवर अवतरत असल्याने निशीथकाल सर्वांत प्रभावी मानला जातो.
प्रादेशिक राजकीय पक्ष

विशिष्ट प्रदेशाच्या वेगळेपणाचा अभिमान बाळगणाऱ्य व त्या प्रदेशाचा विकास करण्यासाठी सत्तेच्या स्पर्धेत उतरणाऱ्या राजकीय गटांना " प्रादेशिक पक्ष " असे म्हणतात.या पक्षांचा आपल्या प्रदेशा पुरता मर्यादित प्रभाव असतो.आपल्या प्रदेशाच्या विकासाबरोबरच आपल्या प्रदेशाला स्वायत्तता असावी,असा या पक्षांचा आग्रह असतो.आपल्या प्रदेशात प्रभावी भूमिका घेऊन हे पक्ष आता राष्ट्रीय राजकारणातील आपला प्रभाव टाकू लागले आहेत.प्रादेशिक पक्षांचा प्रवास फुटीरता,स्वायत्तता आणि मुख्य प्रवाहात सामील होणे अशा टप्प्यांमधून होत आहेत.
स्थल कोश

भूप्रदेशाच्या आधारेच इतिहास घडत असतो, म्हणून इतिहासाच्या अभ्यासासाठी भुगोलही महत्त्वाचा आहे. या ऐतिहासिक स्थळांच्या संदर्भात माहिती देणारे कोश लिहिले जातात. त्या कोशांनाच "स्थल कोश" असे म्हणतात. महानुभाव पंथाचे प्रवर्तक श्री चक्रधर स्वामी ज्या ज्या गावी गेले त्या त्या गावांची तपशीलवार नोंद ' स्थानपोथी ' या ग्रंथात त्या पंथातील मुनी व्यास यांनी केली आहे.

सिद्धेश्वरशास्त्री चित्राव यांनी प्राचीन भारतीय स्थल कोशाची रचना केली.या कोशात वैदिक साहित्य, महाकाव्ये, पनिणीचेव्याकरण, कौटिलीय अर्थशास्त्र,बौद्ध व जैन साहित्य,चिनी - फारशी - ग्रीक यांतील भौगोलिक स्थळांची माहिती दिलेली आहे. स्थल कोशांमुळे प्राचीन नगरांची नावे, त्यांचा इतिहास कळतो, स्थल कोश इतिहासलेखनाचे महत्त्वाचे साधन आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:ज्ञानकोश
इ.स. १९६५ मधील मराठी चित्रपटांची यादी

१९६५ मध्ये महाराष्ट्रातील मराठी भाषेच्या चित्रपटसृष्टीने तयार केलेल्या चित्रपटांची यादी.

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी चित्रपट यादी
वर्ग:इ.स. १९६५ मधील मराठी चित्रपट
मराठा शिवमुद्रा

**मराठा शिवमुद्रा प्रतिष्ठान, महाराष्ट्र राज्य**

मराठा शिवमुद्रा प्रतिष्ठान, महाराष्ट्र राज्य ही संघटना छत्रपती शिवाजी महाराज व धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराज यांच्या विचारांवर चालणारी संघटना आहे, जिची स्थापना श्री. अमित रमेश चव्हाण ह्यांनी २०१६ साली मराठा क्रांती मोर्चाच्या वेळेस मराठा समाज एकत्रीकरणासाठी केली होती, परंतु आजच्या स्थितीला मराठा शिवमुद्रा प्रतिष्ठान ही संघटना संपूर्ण महाराष्ट्रात मराठा समाज एकत्रित करून, भरकटलेल्या तरुणांना रोजगार उपलब्ध करून, नवीन मराठा उद्योजक निर्माण करत आहे.

**संघटनेचे ध्येय आणि उद्दिष्टे -**

१) मराठा समाजतील तरुणांना सक्षम व एकत्र करणे.

२) गडकोट तसेच राष्ट्र पुरुषांच्या समाध्यांचे जतन व संवर्धन करणे.

३) देव, देश, आणि धर्म ह्यासाठी जागरूकता निर्माण करणे व इतिहासाचे विकृतीकरण थांबवणे.

४) शेतकऱ्यांच्या हक्कासाठी लढा उभारणे, व शेतकऱ्यांसाठी शेतकरी ते ग्राहक अस गाव पातळी ते शहर पातळी अस व्यासपीठ निर्माण करणे, पर्यायाने बळीराजाला व महाराष्ट्राला मजबुत करणे.

५) सामाजिक तसेच सांस्कृतिक कार्यक्रम करणे.

६) व्यसनाधीन झालेल्या तरुण पिढीला व्यसनमुक्त बनवणे.

७) आज मराठा समाजातील तरुण सर्वात जास्त बेरोजगारीमुळे त्रस्त आहेत, त्यामुळे त्या तरुणांना मराठा शिवमुद्रा संघटनेतर्फे जास्तीत जास्त तरुणांना व्यवसाय व नौकरी उपलब्ध करून देणे.

८) ज्यांच्यामुळे स्वराज्य उभे राहिले, अश्या मराठा साम्राज्यातील अनेक मावळ्यांच्या समाध्या ह्या भग्न अवस्थेत आहेत. तर आपलं ध्येय हे ते समाधीस्थळ हे लवकरात लवकर व्यवस्थित सुस्थितीत करणे.

९) छत्रपती शिवशंभूराजेंची शिकवण आम्ही विसरलो नाही. राष्ट्र प्रथम, जे समाजातील तरुण नास्तिक बनले आहेत, त्यांना आपला धर्म सर्वश्रेष्ठ धर्म आहे हे पटवून आस्तिक बनवणे.

१०) समाजातील चांगल्या कार्यांचे कौतुक करणे, व अनैतिक कार्य करणाऱ्याचा कडाडून विरोध केला होता, करत आहेत व करतच राहणार, तसेच त्याला पर्यायी मार्ग काढणार.

११) समाजातील दीनदुबळ्यांना , अनाथआश्रम, वृद्धाश्रम, ह्यांना वेळोवेळी मदत करणे.

१२) आमच्या मराठा शिवमुद्रा संघटनेतील सदस्य हे आमच्या कुटूंबातील सदस्य आहे. ज्यांच्या सुखात आम्ही शेवटी तर दुःखात आम्ही सर्वात आधी जाणारी एकमेव संघटना म्हणजेच मराठा शिवमुद्रा संघटना.

१३)शिवशंभूराजेंचा व मराठ्यांचा इतिहास जगभर प्रसारित करणे.

चला तर मग महाराष्ट्राला मजबुत, सक्षम, धर्मनिष्ठ करण्यासाठी मराठा शिवमुद्रा संघटनेत सामील व्हा.
फेलिने

फेलिने हे मार्जार कुळाचे (फेलिडे चे) उपकुळ आहे. या उपकुळातील प्राण्यांना गुरगुरता येते, पण डरकाळी फोडता येत नाही.

या उपकुळात मार्जार कुळातील पुढील प्रजातींचा समावेश होतो. उदा: चित्ता, प्युमा, रानमांजर, घरगुती मांजर इत्यादी. मार्जार कुळाची उत्पत्ती साधारणपणे अडीच कोटी वर्षांपूर्वी ओलिगोसिन कालखंडात झाली.

## हे सुद्धा पहा
* मार्जार कुळ
* पँथेरिने

## संदर्भ
वर्ग:मार्जार कुळ
युग्मखुरी

**युग्मखुरी** (इंग्रजी:Artiodactyla) हा एक सस्तन प्राण्यांचा गण आहे. या गणातील प्राण्यांच्या पायांना दोन किंवा चार खुर असतात. यांना द्विखुरी किंवा समखुरी असे पण म्हणले जाते. उत्क्रांतीमध्ये पायाची पुढील दोन बोटे दोन खुरांमध्ये परिवर्तित झालेली असून उर्वरित तीन बोटे अनुपस्थित किंवा थोडी वर, पाठीमागच्या बाजूला वळलेली असतात.

## शारीरिक रचना
या  प्राण्यांना वरच्या जबड्यातील पुढचे दात नसतात. त्याऐवजी कडक भाग असतो. त्या कडक भागाला डेंटल पॅड असे म्हणतात. चारा खाताना ही जनावरे जिभेने चारा तोंडात ओढून अर्धवट चावून तुकड्याच्या स्वरूपात गिळतात. यांच्या जठराचे चार भाग असतात. आतड्या ऐवजी अन्न जठरात पचायला सुरू होते. यांची दुसरी विशेषता म्हणजे यातील डुक्कर वर्गीय प्राणी वगळता बहुतेक प्राणी हे रवंथ करणारे आहेत. रवंथ करणे म्हणजे प्रथम हे प्राणी चारा भराभर अर्धवट चावून तुकडे स्वरूपात गिळतात. हा चारा जठराच्या पहिल्या कप्प्यात जाऊन बसतो. नंतर निवांतपणे बसून पहिल्या कप्प्यातील चाऱ्याचे मोठमोठे घास परत तोंडात ओढून व्यवस्थित चर्वण केले जाते आणि मग तो घास पुढील प्रक्रियेसाठी जठराच्या पुढच्या कप्प्यात जातो. 

बहुतेक युग्मखुरी वर्गातील बहुतांश प्राण्यांना डोक्यावर शिंगे असतात. त्यांच्या अंगावर केस असून ते शरीराचे ऊन पाऊस तसेच परजीवी कीटकांपासून संरक्षणाचे काम करतात. यांच्यामधील माद्यांच्या मागील दोन पायात स्तनांच्या सम जोड्या (स्तनाग्रे) असतात. याद्वारे ते आपल्या बछड्यांंना म्हणजे पिलांना दूध पाजतात.

## हे सुद्धा पहा
* सस्तन प्राणी
* गाय
* म्हैस
* हरीण

वर्ग:प्राणी
वर्ग:प्राणिशास्त्र
रामगंगा नदी

**रामगंगा नदी** भारताच्या उत्तराखंड राज्यातील एक नदी आहे. ही नदी हिमालय पर्वताच्या शिखरमालिकेत असलेल्या कुमाऊं प्रदेशातील अल्मोडा जिल्ह्याच्या द्रोणागिरी पर्वतातून निघणाऱ्या पाण्याच्या प्रवाहांतून तयार होते.

वर्ग:उत्तराखंडमधील नद्या
कांचा इलैय्या

**कांचा इलैय्या** ( ५ ऑक्टोबर १९५२), भारतीय विद्वान, राजकीय सिद्धांतक, लेखक आणि कार्यकर्ते आहेत. ते इंग्रजी आणि तेलगू या दोन्ही भाषेत लिहितात. त्यांचा अभ्यास आणि सक्रियता यांचे मुख्य क्षेत्र म्हणजे जातीचे उच्चाटन किंवा जातीअंत आहे.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* "भारतातील अग्रगण्य दलित हक्क प्रचारक" इलिया यांच्याशी ख्रिश्चन टुडेची मुलाखत
* " वन मॅन टेक टिम अ‍ॅज प्रिज्युडिस विथ स्टोरी बुक" वॉशिंग्टन पोस्ट इलाययाच्या मुलांच्या पुस्तकावर पोस्ट करते.
* *गदार* मुलाखत "दलित मोबिलाइझेशनचे राज्यः कांच इलाईयाची मुलाखत"
* " आयआयएआय आणि आयआयएम सारख्या संस्था बंद केल्या पाहिजेत" इलायाह यांच्यासमवेत डीएनए इंडियाची मुलाखत
* इलायाह यांचा लेख "आरक्षणांची गुणवत्ता"
* बुद्धिजीवींनी कांच इलाय्या यांच्याशी एकमत व्यक्त केले

वर्ग:आंबेडकरवादी
वर्ग:इ.स. १९५२ मधील जन्म
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:भारतीय राज्यशास्त्रज्ञ
वर्ग:दलित कार्यकर्ते
वर्ग:तेलुगू व्यक्ती
वर्ग:भारतीय विद्वान
वर्ग:भारतीय लेखक
वर्ग:तेलुगू लेखक
वर्ग:मानवाधिकार कार्यकर्ते
वर्ग:नागरी अधिकार कार्यकर्ते
वर्ग:गौतम बुद्ध
वर्ग:बौद्ध विद्वान
वर्ग:इंग्लिश भाषी भारतीय लेखक
निवृत्ती शेरकर

**निवृत्ती शेरकर**(जन्म : इ.स. १९२९;  - ...) हेे एक भारतीय राजकारणी होते. ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे सदस्य म्हणून भारतीय संसदेच्या कनिष्ठ सभागृह लोकसभेवर (१९९६-९८) निवडून गेले. 

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* भारतीय संसदेत वेबसाइटवरील अधिकृत चरित्र रेखाटन

वर्ग:इ.स. १९२९ मधील जन्म
वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:मराठी राजकारणी
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
द्वंद्ववाद

इवलेसे|द्वैतवादाचे सचित्र प्रतिनिधित्व
एखाद्या घटनेचा अर्थ लावण्यासाठी परस्परविरोधी असे दोन सिद्धांत मांडून त्यांतून योग्य तर्क लावला जातो. या मांडणीला " द्वंद्ववाद " असे म्हणतात. जॉर्ज हेगेल याने या सिद्धांताची मांडणी केली.दोन्ही परस्परविरोधी सिद्धांताची उलटसुलट चर्चा केल्यावर दोन्ही सिद्धांतातील सार असलेली समन्वयात्मक मांडणी करता येते.असे न केल्यास मानवी मनाला त्या घटनेचे नीट आकलन होत नाही. थोडक्यात, दोन परस्परविरोधी विचारांच्या चर्चेतून जी समन्वयात्मक मांडणी होते, त्या पद्धतीलाच ' द्वंद्ववाद ' असे म्हणतात.

## संदर्भ 
वर्ग:मनाचा सिद्धांत
वर्ग:मेटाफिजिक्समधील संकल्पना
किताब - ए - नवरस

हा एक दखनी उर्दू भाषेत लिहिलेला पर्शियन ग्रंथ आहे. विजापूरचा सुलतान इब्राहिम आदिलशाह दुसरा याने दखनी उर्दू भाषेत " किताब - ए - नवरस हा ग्रंथ लिहिला. हा ग्रंथ संगीतशास्त्राशी संबंधित आहे.या ग्रंथात गायनाला अनुकूल अशी गीते आहेत. धृपद गायकीतील गीतांना साकार करणारा आणि रसिकांना उत्तम दर्जाच्या काव्याची अनुभूती देणारा असा हा ग्रंथ आहे. या पर्शियन ग्रंथातून संस्कृत साहित्यात प्रकट होणाऱ्या संगीतशास्त्राशी संबंधित अशा नवरसांचा परिचय होतो.

## संदर्भ 
वर्ग:उर्दू भाषेमधील पर्शियन ग्रंथ
अभिजात चित्रकला

ज्या कला प्रमाणित नियमांच्या चौकटीत बांधलेल्या असतात,त्या कलांना " अभिजात चित्रकला " असे म्हणतात.प्राचीन भारतात अशा ६४ अभिजात कलांचा उल्लेख " आलेख्यम " किंवा " आलेख विद्या " या नावाने केलेला आहे.आलेख विद्येची म्हणजेच अभिजात चित्रकलेची षडांगे म्हणजेच सहा पैलू आहेत.आकार,प्रमाणबद्धता,भावप्रदर्शन,सौंदर्याचा स्पर्श, सादृश्यता व रंगाचे आयोजन यांचा या षडांगात समावेश होतो . जैन धर्मीयांच्या आगमग्रंथात आणि पुराणांमध्ये मंदिरांच्या बांधणीच्या संदर्भात अभिजात चित्रकलेचा विचारही मांडला गेला आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:चित्रकलेतील तंत्रे
इतिहासलेखन

इतिहासात उपलब्ध पुराव्यांचे संशोधन करून ,भूतकाळात घडून गेलेल्या घटनांची चिकित्सापूर्वक मांडणी करण्याच्या लेखनपद्धतीला " इतिहासलेखन " असे म्हणतात.
* इतिहासलेखनात पुढील बाबींचा समावेश होतो -
# उपलब्ध ऐतिहासिक माहितीचे संकलन आणि विश्लेषण करणे.
# त्या माहितीची स्थल व काळ यांच्या संदर्भात माहिती करून घेणे,तसेच त्या माहितीच्या संदर्भात योग्य प्रश्नांची मांडणी करणे.
# उपलब्ध माहितीचे संदर्भ तपासून चिकित्सक संशोधन करणे.

## संदर्भ 
वर्ग:इतिहासलेखन
गेबल

इवलेसे|तीन गेबलांसह असलेले एक-मजली घर. चित्रामध्ये फक्त दोनच गेबल दिसत आहेत (पिवळ्या रंगात रंगवलेले)
[इवलेसे| [ब्रुकलिन|न्यू यॉर्क शहरातील ब्रूकलिनच्या पार्क स्लोप शेजारील घर]]
**गेबल** ही एक प्रकारची भिंत असते जी छपराच्या दोन कडांच्या मध्ये असते. सहसा ही त्रिकोणी असते. गेबलचा आकार आणि ते तपशीलवार कसे वापरले जाते यावर त्या इमारतीमध्ये वापरलेल्या स्ट्रक्चरल सिस्टमवर अवलंबून असते. यातून त्या ठिकाणचे  हवामान, सामग्रीची उपलब्धता आणि सौंदर्याच्या कक्षा प्रतिबिंबित होतात. एक **गेबल भिंत** किंवा **गेबल एंड** सामान्यपणे संपूर्ण भिंतीस संदर्भित करते. त्यामध्ये गेबल आणि त्याच्या खाली असलेल्या भिंतीचा समावेश असतो. काही प्रकारच्या छतांमध्ये गेबल नसते (उदाहरणार्थ हिप छप्पर). गेबल्स असलेल्या छताचा एक सामान्य प्रकार, **गॅबल छप्पर**.

पॅरापेट मध्ये खूप वक्र (डच गॅबल) किंवा आडव्या पायऱ्या (क्रो-स्टेप्ड गेबल) पासून बनलेले असते. यात छताच्या कर्णरेषा लपू शकतात.

अलीकडील इमारतींच्या बांधकामात गेबल बऱ्याचदा क्लासिक पेडीमेंट फॉर्म प्रमाणेच बनवले जाते. परंतु क्लासिकल स्ट्रक्चर्सच्या विपरीत, जे ट्रेबेशनद्वारे कार्य करतात, बऱ्याच इमारतींचे गेबल टोक प्रत्यक्षात बेअर-वॉल स्ट्रक्चरसारखे असतात.

गेबल शैली फॅब्रिक स्ट्रक्चर्सच्या डिझाइनमध्ये देखील वापरली जाते. वेगवेगळ्या पद्धतीची ढील देउन वेगवेगळ्या पद्धतीचे कपडे बनवले जातात.

शार्प गेबल छप्पर हे वास्तूशास्त्रातील गॉथिक आणि शास्त्रीय ग्रीक शैलींचे वैशिष्ट्य आहे.

गॅबल छप्परचे उलटे रूप म्हणजे व्ही-छप्पर किंवा फुलपाखरू छप्पर .

## कमतरता 
ज्या ठिकाणी चक्रीवादळ किंवा वादळे येतात त्याठिकाणांसाठी गेबल छप्पर हे एक खराब डिझाइन आहे, कारण ते जोरदार वाऱ्यामध्ये सहज तुटु शकते. त्रिकोणी भिंतीवरील छप्पर छत्रीसारखे वारा पकडू शकतो. गेबलच्या टोकाविरूद्ध वाहणारे वारे त्रिकोणी भिंतीवर आणि छतांच्या कडांवर दोन्ही बाजूंनी प्रचंड दबाव आणू शकतात ज्यामुळे छप्पर तुटु शकते.

## संबंधित पुस्तके 
* अ‍ॅनी ऑफ ग्रीन गेब्ल्स (१९०८), कॅनडामधील मूळ लेखक ल्युसी मॉड मॉन्टगोमेरी यांची कादंबरी
* हाऊस ऑफ सेव्हन गेबल्स (डिस्मिग्ग्युएशन)
* द सेव्हन लॅम्प्स ऑफ आर्किटेक्चर, जॉन रस्किन यांचे आर्किटेक्चरमधील सत्याबद्दलचे प्रभावी मत

## हे सुद्धा पहा 
* बेल-गेबल ( *एस्पाडेआ* )
* केप डच आर्किटेक्चर
* दर्शनी
* गोलेट छप्पर
* हिप छप्पर
* छतावरील आकारांची यादी
* टायम्पॅनम (आर्किटेक्चर)

## संदर्भ 
## पुढील वाचन 
* 

## बाह्य दुवे 
* Chisholm, Hugh, ed. (1911). "गेबल" . ज्ञानकोश ब्रिटानिका . 11 (11 वी). केंब्रिज युनिव्हर्सिटी प्रेस. पी. 380.
* आर्किटेक्चरचा कोश 

वर्ग:छप्पर
वर्ग:आर्किटेक्चरल घटक
वर्ग:भिंतीचे प्रकार
असिथा फर्नांडो

**असिथा फर्नांडो** (जन्म : श्रीलंका, ३१ जुलै १९९७) हा च्या क्रिकेट संघाकडून २०१७ पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा क्रिकेट खेळाडू आहे.

वर्ग:श्रीलंकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९७ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पाडोळकरवाडी

**पाडोळकरवाडी** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यातील मंगळवेढा तालुक्यातील एक गाव आहे.

## भौगोलिक स्थान
## हवामान
येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते. हे कोरड्या हवामान श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० अंश सेल्सियस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मिमी पाऊस पडतो. येथे हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सियसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्यातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सियस असते.

## लोकजीवन
## प्रेक्षणीय स्थळे
## नागरी सुविधा
## जवळपासची गावे
## संदर्भ
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate 

वर्ग:मंगळवेढा तालुक्यातील गावे
वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
निमारी गाय

**निमारी** किंवा **निमाडी** (इंग्रजी:Nimari) हा शुद्ध भारतीय गोवंश असून हा मुख्यतः मध्यप्रदेशच्या नर्मदेच्या खोऱ्यात आणि महाराष्ट्रातील  जळगाव जिल्ह्यात मोठ्या प्रमाणावर आढळतो.. हा गोवंश गीर आणि खिल्लारी या दोन भारतीय गोवंशाच्या संकरातून निर्माण केल्या गेलेला आहे.

## शारीरिक रचना
मध्यम ते उंच बांधा हे याचे मुख्य वैशिष्ट्य असून, याचा रंग लाल/तपकिरी असतो. शरीरावर पांढऱ्या रंगाचे डाग असतात. काही ठिकाणी गडद रंग पण दिसून येतो. शरीर बांधा आकर्षक, लांब व  उंच असून डोके सुद्धा मोठे लांब असते. गळ्यातील पोळी सुद्धा मोठी व आखीव वळणदार असते. कान जाड, मध्यम ते मोठे व टोकदार असतात. शिंग सहसा आखूड ते मध्यम असतात. पाय लांब काटक असून पायाची खुरं मजबूत असतात. यामुळे हे प्रतिकूल परिस्थितीत सुद्धा चांगले काम करू शकतात. डोळे व नाक काळेभोर, शेपटी मध्यम आकाराची असते.
## वैशिष्ट्य
हा मध्यम ते उंच बांध्याचा आणि मजबूत शरीरयष्टीचा गोवंश आहे. याचा तापट स्वभाव असल्याने शेतीकामासाठी आणि वेगाने धावण्यासाठी हा अत्यंत उपयुक्त गोवंश ठरतो. गाय कमी दूध देणारी असून अपवादानेच दुधाचे प्रमाण जास्त दिसून येते.

## हे सुद्धा पहा
* भारतीय गाय
* जनावरांचे वजन मोजणे

## संदर्भ
वर्ग:गायीच्या प्रजाती
वर्ग:भारतीय गायीच्या प्रजाती‎
लोकशिल्पकला

इवलेसे|लोकशिल्पकला
लोककलांची परंपरा अश्मयुगीन काळापासून चालू आहे. हडप्पा संस्कृतीत मातीची शिल्पे,देवतांच्या मूर्ती तयार केल्या जात असत.आजही बंगाल,बिहार,गुजरात, महाराष्ट्र,राजस्थान अशा अनेक राज्यांत मातीच्या गणेशाच्या,गौरींच्या मूर्ती तयार केल्या जातात.मातीची खेळणी आणि बैल तयार करण्याची पद्धत हडप्पा संस्कृतीत होती.पूर्वजांच्या स्मरणार्थ उभे केलेले लाकडी खांब आणि वीरगळ यांवर शिल्पे कोरली गेलेली पहावयास मिळतात.अशा रितीने धार्मिक कारणांतून व मनोरंजनासाठी तयार केल्या जाणाऱ्या कारागिरितून लोकशिल्पकला टिकून राहिली व तिचा विकासही झाला.

## संदर्भ 
वर्ग:शिल्पकला
संज्ञा कोश

कोणत्याही विषयाचा अभ्यास करताना अनेक शब्द असे येतात की,त्यांचा नेमका अर्थ काय याबाबत गोंधळ उडतो. इतिहासातील वसाहतवाद व साम्राज्यवाद, उदारमतवाद व जागतिकीकरण, साम्यवाद व समाजवाद अशा संज्ञांचे अर्थ सारखेच वाटायला लागतात. वाचकांचा व अभ्यासकांचा असा संभ्रम होऊ नये;म्हणून अशा संज्ञा वेगळ्या काढून त्यांचे अर्थ समजावून सांगणारे कोश तयार केले जातात. त्यांना " संज्ञा कोश " (Thesaurus) असे म्हणतात.

संज्ञा कोशात विषयानुरूप महत्त्वाच्या संज्ञांचे एकत्रीकरण केलेले असते. संज्ञांचा अर्थ दिलेला असतो.त्या संज्ञा कशा निर्माण झाल्या, याचीही माहिती दिलेली असते. म्हणूनच ती अभ्यासकाला उपयुक्त ठरते. सामान्य वाचकालाही या संज्ञांचे ज्ञान मिळते व मनोरंजनही होते.
## संदर्भ
कोसली गाय

**कोसली** किंवा **कोसाली** हा शुद्ध भारतीय गोवंश असून हा प्रामुख्याने छत्तीसगड राज्यातील मध्यवर्ती मैदानावर आढळणारा गोवंश आहे. छत्तीसगडच्या मैदानी प्रदेशाला पूर्वी कोशल असे म्हणत असत आणि त्यावरून या गोवंशाला कोसली असे नाव पडले. हा गोवंश मुख्यतः रायपूर, दुर्ग, राजनांदगांव, बिलासपूर, जांजगिर-चांपा, या जिल्ह्यांमध्ये आणि आजूबाजूच्या परिसरात आढळतो.

## शारीरिक रचना
कोसली गोवंश (अर्थात गाय आणि बैल) हा आकाराने लहान परंतु मजबूत शरीराचा असतो. या गोवंशाचा रंग प्रामुख्याने लाल किंवा पांढऱ्या ठिपक्यांचा लाल अशा स्वरूपात असतो.

या गोवंशाच्या गायीचे वशिंड लहान असते तर बैलाचे वशिंड मध्यम व मजबूत असते. पाय सरळ, लहान व मजबूत असतात. शिंगे लहान आकाराची, सरळ वर जाऊन वळलेली असतात. या गोवंशातील गाईंचे कपाळ सपाट व सरळ असते. डोळ्यांच्या पापण्या आणि खुराचा रंग काळा असतो. कानाचा आकार मध्यम तीक्ष्ण असून ते आडवे असतात.

बैलाच्या शरीराची सरासरी लांबी १२५ सेमी आणि उंची उंची ही १२० सेमी तर गायीची सरासरी लांबी १०० सेमी आणि उंची ही १०० सेमीपर्यंत असते.

बैलाचे सरासरी वजन २०० ते २५० किलो तर गायीचे सरासरी वजन १५० ते २०० किलो पर्यंत असते. हा गोवंश मध्यम दुधारू प्रकारचा असून त्यांची कास दंडगोलाकार व मध्यम आकाराची असते.

## वैशिष्ट्ये
कोसली गोवंश हा आकाराने लहान, शरीराने मजबूत असून कठोर हवामानाशी जुळवून घेणारा असतो. या वंशाचे बैल शेतीच्या कामासाठी वापरले जातात. राष्ट्रीय डेरी विकास बोर्डाच्या निकषानुसार हा **मशागतीचा गोवंश** म्हणून ओळखला जातो .

## भारतीय गायींच्या इतर प्रजाती
भारतीय गायीच्या इतर प्रजातींची माहिती मिळवण्यासाठी येथे जा ― **भारतीय गायीच्या विविध जाती**

## हे सुद्धा पहा
* भारतीय गाय
* जनावरांचे वजन मोजणे

## संदर्भ
वर्ग:गायीच्या प्रजाती
वर्ग:भारतीय गायीच्या प्रजाती‎
वंचितांचा इतिहास

समाजाने ज्यांना सर्व अधिकारांपासून वंचित ठेेवले, उपेक्षित ठेवले; अशा समुहांच्या इतिहासाला " वंचितांचा इतिहास " असे म्हणतात. मार्क्सवादी इतिहासलेखनाच्या परंपरेतून वंचितांचा इतिहास लिहिण्याची परंपरा सुरू झाली. इटालियन तत्त्वज्ञ **अँटोनिओ ग्रामची** याने इतिहासलेखनाची सुरुवात समाजाच्या तळाशी असलेल्या सर्वसामान्य लोकांपासून करण्याची कल्पना मांडली. भारतात महात्मा फुले व डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या लेखनात वंचितांच्या इतिहासाचा विचार दिसून येतो. लोकपरंपरा हे वंचितांच्या इतिहासलेखनाचे एक महत्त्वाचे साधन मानले जाते.

## मताधिकाराचा हक्क 
वर्ग:मार्क्सवाद
मार्क्सवादी इतिहासलेखन

कार्ल मार्क्सच्या विचारांवर आधारित जे इतिहासलेखन केले गेले त्याला **मार्क्सवादी इतिहासलेखन** असे म्हणतात. मार्क्सवादी इतिहासलेखनात आर्थिक व्यवस्थेतील उत्पादनाची साधने, पद्धती आणि उत्पादनाच्या प्रक्रियेतील मानवी संबंध यांचा प्रामुख्याने विचार केलेला आहे. प्रत्येक सामाजिक घटनेचा सर्वसामान्य लोकांवर काय परिणाम होतो, याचे विश्लेषण करणे, हे मार्क्सवादी इतिहासलेखनाचे मुख्य सूत्र आहे. मार्क्सवादात वर्गसंघर्षावर भर दिलेला आहे. स्वातंत्र्योत्तर काळात भारतीय इतिहासलेखनात जे नवे वैचारिक प्रवाह आढळून येतात; त्यात 'मार्क्सवादी इतिहासलेखन' हा एक प्रमुख प्रवाह आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:मार्क्सवाद
वर्ग:इतिहासातील चलने 
वर्ग:इतिहास
वर्ग:अर्थशास्त्रीय इतिहास
अफगाणिस्तानमधील भाषा

इवलेसे|251x251अंश| प्रति जिल्ह्यात सर्वाधिक बोलली जाणारी भाषा (१९८५)
अफगाणिस्तान हा एक बहुभाषिक देश आहे ज्यामध्ये दारी आणि पश्तो या दोन भाषा अधिकृत असून मोठ्या प्रमाणात बोलल्या जातात. मूळ भाषिक या भाषेला अद्यापही *फारसी* ( फारसी : فارسی; "फारसी") म्हणून ओळखत असत तरीही अफगाण सरकारने १९६४ मध्ये हे नाव अधिकृतपणे दारी मध्ये बदलले होते.  पश्तो भाषिक पश्तूनी (पठाण) राजकारणाचे वर्चस्व असूनही शतकानुशतके दारी सरकारची पसंतीची भाषा आहे.

पश्तो आणि दारी (फारसी) दोन्ही इराणी भाषा उप-कुटुंबातील इंडो-युरोपिय भाषा आहेत. उझ्बेक, तुर्कमेन, बालोची, पशायी आणि नुरिस्तानी यासारख्या इतर प्रादेशिक भाषा देशभरातील अल्पसंख्याक गटांद्वारे बोलल्या जातात.

किरकोळ भाषांमध्ये हे समाविष्ट आहे: अश्कनु, कामकाता-विरी, वासी-रूप, त्रेगामी आणि कलश-अला, पमीरी ( शुघनी, मुंजी, इश्कशिमी आणि वाखी ), ब्राहुई, अरबी, किझिलबाश, आयमाक, पाशाई, किर्गिझ आणि पंजाबी. भाषातज्ज्ञ हॅरल्ड हारमन यांचा असा विश्वास आहे की अफगाणिस्तानमध्ये जवळजवळ २०० वेगवेगळ्या पोटभाषा आहेत आणि ४० पेक्षा जास्त लहान भाषा आहेत.

## आढावा 
फारसी किंवा दारी भाषा देशाची संपर्क भाषा आहेत आणि ताजिक, हजारा आणि आयमक यांच्यासह अफगाणिस्तानच्या अनेक वांशिक गटांची मूळ भाषा आहे. पश्तो ही अफगाणिस्तानमधील प्रबळ वंशीय समूह असलेल्या पठाण लोकांची मूळ भाषा आहे. अफगाणिस्तानच्या बहु-वांशिक चारित्र्यामुळे बहुभाषिकत्व ही एक सामान्य घटना आहे.

अनेक दशकांमध्ये अफगाणिस्तानमध्ये कोणतीही पद्धतशीर जनगणना झाली नसल्यामुळे विविध वांशिक गटांच्या आकार आणि रचनांबद्दल अचूक आकडेवारी उपलब्ध नाही. खालील सारणी नमुन्यांच्या आकडेवारीनुसार अफगाणिस्तानात बोलल्या जाणाऱ्या प्रमुख भाषा दर्शविते:

अफगाणिस्तानात, विशेषतः काबुलमधील बरीच मोठी लोकसंख्या या भागात बॉलिवूड चित्रपट आणि गाण्यांच्या लोकप्रियतेमुळे आणि प्रभावामुळे हिंदुस्थानी बोलू आणि समजू शकते.

## भाषा धोरण 
अफगाणिस्तानच्या १९६४ च्या घटनेने स्थापन केल्यानुसार देशाच्या अधिकृत भाषा दारी आणि पश्तो आहेत. दारी ही अफगाणिस्तानच्या अधिकृत भाषांपैकी सर्वाधिक प्रमाणात बोलली जाणारी भाषा आहे आणि देशासाठी संपर्क भाषा म्हणून काम करते. १९८० मध्ये, इतर प्रादेशिक भाषांना त्या प्रदेशात अधिकृत दर्जा देण्यात आला जिथे बहुतांश लोकं त्या भाषा बोलतात. हे धोरण  २००४ च्या अफगाण राज्य घटनेत संमत केले गेले होते, ज्यात बहुसंख्य लोक बोलल्या जाणाऱ्या भागात तिसऱ्या अधिकृत भाषेच्या रूपात उझबेक, तुर्कमेन, बालोची, पशायी, नुरिस्तानी आणि पमिरी यांची स्थापना केली गेली.

## संदर्भ 
## पुढील वाचन 
* अफगाणिस्तान आणि त्याच्या शेजाऱ्यांमध्ये भाषा धोरण आणि भाषेचा संघर्षः भाषेच्या निवडीचे बदलणारे राजकारण

## बाह्य दुवे 
* कोलंबिया विद्यापीठातून भाषांचा नकाशा वाटप
* अफगाणिस्तान भाषिक नकाशा
नेपियर गवत

नेपियर गवताला सेन्क्रस पर्प्यूरियस, अर्थात पेनिसेटम पर्प्युरियम, हत्ती गवतकिंवा युगांडा गवत असेही म्हणतात, आफ्रिकन गवताळ प्रदेशातील बारमाही उष्णकटिबंधीय गवताची ही एक प्रजाती आहे. त्यात कमी पाणी आणि पोषक तत्त्वांची आवश्यकता असते आणि म्हणूनच अन्यथा लागवड केलेल्या जमिनींचा वापर करता येते. ऐतिहासिकदृष्ट्या, ही वन्य प्रजाती प्रामुख्याने चरण्यासाठी वापरली जात आहे, अलीकडे, तथापि, याचा उपयोग पुश-पुल शेती कीड व्यवस्थापन धोरणाचा भाग म्हणून केला गेला आहे. नेपियर गवत मातीची सुपीकता सुधारते आणि कोरडे भूमीला मृदापासून संरक्षण देते. याचा उपयोग फायरब्रेक्स, विंडब्रेक्स, कागदाच्या लगद्याच्या उत्पादनात आणि बायो-तेल, बायोगॅस आणि कोळशाच्या निर्मितीसाठी केला जातो.

वर्ग:शेती
फ्रासत अली

**फ्रासत अली मुघल** (३१ जुलै, १९४९:पंजाब, पाकिस्तान - हयात) हा कडून १९७५ मध्ये ३ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि क्वचित मध्यमगती गोलंदाजी करीत असे. 

वर्ग:पूर्व आफ्रिकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९४९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हरिलाल शाह

**हरिलाल रायशी शाह** (१४ फेब्रुवारी, १९४३:नैरोबी, ब्रिटिश केनियन वसाहत - ११ जून, २०१४:नैरोबी, केन्या) हा कडून १९७५ मध्ये ३ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. 

वर्ग:पूर्व आफ्रिकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९४३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१४ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जवाहिर शाह

**जवाहीर नटू शाह** (९ एप्रिल, १९४२:नैरोबी, ब्रिटिश केनियन वसाहत - १५ सप्टेंबर, २०१९:नैरोबी, केन्या) हा कडून १९७५ मध्ये ३ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. 

वर्ग:पूर्व आफ्रिकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९४२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१९ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हामिश मॅकलिओड

**हामिश मॅकलिओड** (जन्म स्थळ, दिनांक अज्ञात - हयात) हा कडून १९७५ मध्ये २ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. 

वर्ग:पूर्व आफ्रिकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
परभु नाना

**परभु गोवन नाना** (१७ ऑगस्ट, १९३३:पोरबंदर, ब्रिटिश भारत - मृत्यू दिनांक, स्थळ अज्ञात) हा कडून १९७५ मध्ये ३ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता. 

वर्ग:पूर्व आफ्रिकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९३३ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जॉन नगेंडा

**जॉन म्वेसिग्वा रॉबिन नगेंडा** (२५ एप्रिल, १९३८:गहिम, रुआंडा-उरुंडी - हयात) हा कडून १९७५ मध्ये १ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. 

वर्ग:पूर्व आफ्रिकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९३८ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
एक्सेंट वॉल

इवलेसे|एक गडद राखाडी रंगाची विशिष्ट भिंत
**एक्सेंट वॉल** (किंवा **विशिष्ट भिंत** ) ही एक अंतर्गत भागातील भिंत आहे ज्याची रचना/ रंग खोलीतील इतर भिंतींपेक्षा वेगळी असते. विशिष्ट भिंतीचा रंग सहसा इतर भिंतींच्या रंगाच्या भिन्न छटेचा असू शकतो, तसेच त्याची बांधकाम सामग्री भिन्न असू शकते.

विशिष्ट भिंत विशेषतः जेव्हा इतर भिंतींच्या नमुन्यापेक्षा वेगळा असतो. अशी विशिष्ट भिंतींवर दोन वेगवेगळ्या छटांनी रंगविला जातो. कधीकधी खोलीमधील इतर भिंतींना वॉलपेपर लावला जातो आणि विशिष्ट भिंत रंगवलेली असू शकते. विशिष्ट भिंतीचा वापर सौंदर्यासाठी किंवा पेंटिंगसारख्या काही सजावटीच्या घटकांवर प्रकाश टाकण्यासाठी केलेला असू शकतो.

## हे सुद्धा पहा 
* हाऊस पेंटर आणि डेकोरेटर

## संदर्भ 
वर्ग:भिंतीचे प्रकार