open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
काळभैरवनाथ मंदिर (लोहसर)

## **श्री काळभैरवनाथ मंदिर** 
अहिल्यानगर जिल्ह्यातील लोहसर येेेथे एक प्रसिद्ध काळभैरवनाथ मंदिर आहे. लोहसर गाव हे अहिल्यानगर शहरापासून ३६ किलोमीटर अंतरावर, पाथर्डी तालुक्यातल्या गर्भगिरी डोंगराच्या पायथ्यास आहे. 

देवदानवांच्या युद्धात लोहसर-खांडगाव पासून उत्तरेला तीन किलोमीटर अंतरावर राहूचे शिर पडले. ते हिवराच्या झाडाखाली पडले त्यावरून गावाचे नाव राहु हिवरे (आजचे राघोहिवरे) असे पडले. त्या गावात राहूची शनिमहाराज म्हणून पूजा चालते. राहूच्या हातातील कडे ज्या ठिकाणी पडले त्याला कडगाव म्हणतात. राहूच्या गळ्यातील लोखंडाची (लोह) सरी ज्या या ठिकाणी पडली, त्या गावाला लोहसर हे नाव पडले. राहूच्या हातातील खड्ग ज्या ठिकाणी पडले त्यावरून खांडगाव नाव पडले याच ठिकाणी खांडवेश्वर नावाचे पुरातन शिवमंदिर आहे. 

## काळभैरव मंदिरातील सेवा 
* भाविक भक्तासाठी निवासस्थान आहे.
* पार्किगची सुविधा आहे.

## नित्य पूजा-विधी 
* दररोज सकाळी ६.०० वाजता कालभैरवाष्टकाचे पठण होते.
* श्री काळभैरवनाथ जोगेश्वरी मातेची नित्यपूजा सकाळी ६.३० ते ७.३० या वेळेत होते
* श्री काळभैरवनाथ जोगेश्वरी मातेची प्रत्येक रविवारी दुपारी १२.०० वाजता  मध्यान्ह महाआरती होते. यजमानांच्या हस्ते महाप्रसाद वाटप होते.

## उत्सव 
## चित्रपट 
*दर्शन*  या दूरदर्शनवरील मालिकेचा एक भाग या लोहसर गावात छायाचित्रित झाला आहे. अलका कुबल-आठल्ये ह्या त्या मालिकेत प्रमुख कलावंत आहेत.

## दर्शनाची वेळ 
* सकाळी ६ वाजल्यापासून  संध्याकाळी १० वाजेपर्यत

## सेवा  समिती 
## लोहसरला कसे व कुठून येता येतेत? 
*Google Map

## संदर्भ 
वर्ग:अहिल्यानगर जिल्ह्यातील मंदिरे
वर्ग:अहिल्यानगर
वर्ग:पाथर्डी तालुक्यातील मंदिरे
रेणू दांडेकर

सौ. रेणू राजाराम दांडेकर या एक मराठी लेखिका, शिक्षणतज्ज्ञ व समाजसेविका आहेत.  रत्‍नागिरी जिल्ह्यातल्या दापोली तालुक्यातील चिखलगाव नावाच्या गावात रेणू दांडेकर आणि त्यांचे पती राजाभाऊ दांडेकर हे अनेक वर्षे कौशल्यपूर्ण, प्रकल्पाधारित शिक्षणातून उत्तम विद्यार्थी घडवीत आले आहेत.

ग्रामविकासाचे स्वप्न घेऊन १९८२ साली एक तरुण जोडपं कोकणातील चिखलगाव सारख्या दुर्गम भागात आलं. ग्रामविकासाचा पाया म्हणून  शाळा सुरू केली. “कौशल्याधारित  शिक्षण ” हा जगणं समर्थ करणारा विचार घेऊन चिखलगाव आणि आजूबाजूच्या ४६ गावांमध्ये लोकसाधना काम करत आहे. शिक्षण, आरोग्य , शेती, मिहला सबलीकरण आणि सर्वांगीण  ग्रामविकास या पाच क्षेत्रात लोकसाधना आज काम करत आहे.

डॉ. मुरलीधर गोडे आणि श्री.वा. नेर्लेकर यांनी संपादित केलेल्या 'आजचा श्याम घडताना' या पुस्तकात अच्युत गोडबोले,  डॉ. विकास आमटे आदींबरोबर रेणू दांडेकर यांचेही लेखन आहे.

रेणू दांडेकर या दैनिक लोकसत्तामध्ये अनोख्या शाळांचा परिचय करून देणारी 'सृजनाच्या नव्या वाटा' नावाची साप्ताहिक लेखमाला लिहितात.

## रेणू दांडेकर यांनी लिहिलेली पुस्तके
* अ.. अ.. अभ्यासाचा 
* ८०० शालेय प्रकल्प
* ...आता शाळेत जायचं 
* कणवू : सृजनशील शिक्षणाचे स्वप्न
* डॉ. कलाम यांची दशसूत्री 
* खेळातून भाषाविकास 
* खेळातून विज्ञान 
* नवी पालकनीती 
* निर्मितीच आकाश 
* पालकत्वाच्या नव्या वाटेवर 
* बालकेंद्री शिक्षण नवे आकाश (अनेक भाग?)
* मी शाळा बोलतेय 
* मुलं घडताना - घडविताना... 
* मुलांशी बोलताना... 
* रुजवा 
* लिहू या आनंदे
* शिकू या आनंदे 
* शिक्षणातील चांगले काही 
* शोध मुलांच्या मनाचा (लेखन - रेणू दांडेकर;  अन्य संपादक - डाॅ पुरुषोत्तम भापकर, डाॅ. मीनल नरवणे आणि डाॅ. शशिकांत वायदंडे)
* संवाद तरुणाईशी  : तरुण पिढीच्या पालकत्वाविषयी

## पुरस्कार
* रेणू दांडेकर यांना त्याच्या शिक्षणविषयक कार्याबद्दल मानाचा बाया कर्वे पुरस्कार मिळाला आहे.
* 'तुम्ही-आम्ही पालक'  मासिकाच्या वर्धापदिनानिमित्त डीपर व सर फाउंडेशनतर्फे देण्यात येणारा २०१७ सालचा 'महापालक सन्मान'.
* कोसबाडच्या नूतन बाल शिक्षण संघातर्फे दिला जाणारा पद्मश्री अनुताई वाघ पुरस्कार.

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:मराठी लेखिका
नीलफलक

नीलफलक ही एक मूळची इंग्रजी असलेली संकल्पना आहे. शहरातील अथवा देशातील प्रसिद्ध व नामवंत व्यक्ती, मग ती कोणत्याही क्षेत्रांतील असली तरी ती तिच्या हयातीत राहत असलेल्या निवासस्थानांवर निळ्या रंगाचे गोल फलक लावतात. या फलकावर 'अमुक क्षेत्रातली ही व्यक्ती (नाव)' येथे राहत होती असे वाक्य असते. इंग्लंडच्या धर्तीवर पुण्यातही अशा प्रकारचे नीलफलक लावण्यात येतात. शंभराहून अधिक नामवंत व्यक्तींच्या पुण्यातील निवासस्थानावर असे फलक लावण्यात आले आहेत. म.श्री. दीक्षित,  वसंतराव गोखले आणि खंडेराव केसकर या त्रयीने पहिल्यांदा ही नीलफलक लावण्याची कल्पना राबवायला सुरुवात केली.
नंदनमाळ

**नंदनमाळ** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील जव्हार तालुक्यातील एक गाव आहे.

## भौगोलिक स्थान
जव्हार बस स्थानकापासून नाशिक मार्गाने गेल्यावर गोरवाडी बस थांब्यानंतर हे गाव लागते. जव्हार बस स्थानकापासून हे गाव ६.६ किमी अंतरावर आहे.

## हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.

## लोकजीवन
हे गाव मध्यम आकाराचे आहे. २०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात ३५० कुटुंबे राहतात. एकूण १५८१ लोकसंख्येपैकी ७८० पुरुष तर ८०१ महिला आहेत. गावाची साक्षरता २९.२८ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ३६.६२ आहे तर स्त्री साक्षरता २२.११ आहे. गावातील शून्य ते सहा वर्षे वयाच्या लहान मुलांची संख्या २६६ आहे. ती एकूण लोकसंख्येच्या १६.८२ टक्के आहे. मुख्यतः आदिवासी समाजातील लोक येथे राहतात. छोट्या प्रमाणावर शेती व शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर म्हणून ते काम करतात.अगदी लहान प्रमाणात कुक्कुटपालन, बकरीपालन सुद्धा ते करतात.

## नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत. महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बस जव्हार बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात.रिक्षा सुद्धा जव्हारपासून उपलब्ध असतात.

## जवळपासची गावे
जयेश्वर, रामनगर, गराडवाडी, ग्रामीण जव्हार, गणेशनगर, रायतळे, न्याहाळेबुद्रुक, राधानगरी, श्रीरामपूर, केळघर, न्याहाळेखुर्द ही जवळपासची गावे आहेत.न्याहाळेखुर्द ग्रामपंचायतीमध्ये नंदनमाळ, न्याहाळेखुर्द, रामपूर ही गावे येतात.

## संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html

२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html

३.
https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/

४.
http://tourism.gov.in/

५.
http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036

६.
https://palghar.gov.in/

७.
https://palghar.gov.in/tourism/

वर्ग:जव्हार तालुक्यातील गावे
अनघा केसकर

डाॅ. **अनघा केसकर** या एक मराठी लेखिका आहेत. त्यांचा जन्म आणि त्यांचे विवाहापूर्वीचे आयुष्य मुंबईत गेले. लग्नानंतर पुण्याला आणि पतीच्या बदलीच्या निमित्ताने औरंगाबाद आणि कऱ्हाड येथे त्यांचे बरेचसे आयुष्य गेले. 

अनघा केसकर या अर्थशास्त्राच्या एम.ए. पीएच.डी. आहेत. ह्यांनी काही काळ सर्व्हे रिसर्च मॅनेजर पदावर, तर काही काळ स्त्री मासिकाच्या कार्यकारी पदावर काम केले. 'छात्र – प्रबोधन' मासिकाच्या इंग्रजी दिवाळी अंकाच्या आणि साहित्य सूची दिवाळी अंकाच्या त्या अतिथी संपादक. होत्या.  मासिकांतून व वृत्रपत्रांतून सदर लेखन, स्तंभ लेखन, कथा, ललित लेख, मुलाखती अशी त्यांची साहित्यिक कारकीर्द आहे. अनघा केसकरांनी १३हून अधिक पुस्तके लिहिली असून त्या कथाकथन आणि इतर रंगमंचीय जाहीर कार्यक्रम करतात.. 'पाठिंबा' या सेवाभावी संस्थेतर्फे वैवाहिक समस्यांवर समुपदेशन करण्याचा अनुभव त्यांच्या पाठीशी आहे. 

नैसर्गिक शेतीचे पुरस्कर्ते श्री. भास्कर भावे यांच्या जीवनाविषयी, जीवनविषयक तत्त्वज्ञानाविषयी आणि त्यांच्या शेतीच्या तंत्राविषयी अनघा केसकरांनी एक पुस्तक लिहिले आहे. (ते पुस्तक खालील यादीत नाही.) 

## पुस्तके
* अखेर न्याय मिळाला (कादंबरी) : अनघा केसकरांव्या सासऱ्यांनी वालचंदनगर साखर कारखान्याला खंडाने दिलेली अणि कारखान्याला नको असलेली जमीन परत मिळवण्यासाठी त्यांनी आणि त्यांच्या कुटुंबीयांनी दिलेला लढा या विषयावरची कादंबरी.
* उःशापित (कादंबरी)
* गुंता (कादंबरी)
* गोची (कथासंग्रह)
* दान (कादंबरी)
* नामांकित (अनेक नामांकितांची व्यक्तिचित्रणे)
* निर्वासित
* भरती ओहोटी (कथासंग्रह)
* वार (कथासंग्रह)
* सुखाच्या शोधात ... देश आणि देशांतरे (वैचारिक, अनुभवकथन)
* सुटका (कादंबरी)

वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:महिला संपादनेथॉन २०२० लेख
निर्मला पुरंदरे

**निर्मला बळवंत पुरंदरे**, यांचा जन्म बडोद्यामध्ये झाला. माहेरच्या माजगांवकर (जन्म : ५ जानेवारी १९३३ –  - २० जुलै २०१९) या 'वनस्थळी' संस्थेच्या संस्थापिका आणि ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्त्या होत्या. पुण्याला शिकायला येणाऱ्या ग्रामीण विद्यार्थ्यासाठी त्या 'विद्यार्थी सहायक समिती'चे वसतिगृह चालवायच्या. वनस्थळी ग्रामीण विकास केंद्राच्या माध्यमातून त्यांनी खेड्यापाड्यातील स्त्रियांमधून बालवाडी शिक्षिका तयार केल्या. पुरंदरेंनी वीसहून अधिक वर्षे श्री. ग. माजगावकर यांच्या 'माणूस' या साप्ताहिकाच्या संपादकीय विभागात काम केले होते. 'असोसिएशन ऑफ फ्रेंड्स ऑफ फ्रान्स' या संस्थेच्या अध्यक्ष म्हणूनही त्या कार्यरत होत्या. 

## व्यक्तिगत जीवन 
निर्मलाताई या बाबासाहेब पुरंदरे यांच्या पत्नी, 'माणूस' साप्ताहिकाचे संपादक श्री. ग. माजगावकर आणि 'राजहंस प्रकाशना'चे दिलीप माजगावकर यांच्या भगिनी होत. गायिका-लेखिका माधुरी पुरंदरे या निर्मलाबाईंच्या कन्या आहेत.

## पुस्तके
;निर्मला पुरंदरे यांनी काही पुस्तकेही लिहिली आहेत, ती खालीलप्रमाणे: 
* बालवाडीताई प्रशिक्षण 
* स्नेहयात्रा (प्रवासवर्णनपर)

;निर्मला पुरंदरे यांच्यावर लिहिली गेलेली पुस्तके:
* आत्मसिद्धा निर्मला पुरंदरे आणि मिशन 'वनस्थळी'ची चरितकथा (माणिक कोतवाल)

## पुरस्कार
निर्मला बळवंत पुरंदरे यांना मिळालेले पुरस्कार खालीलप्रमाणे: 
* दीनानाथ मंगेशकर प्रतिष्ठानचा आदिशक्ती पुरस्कार (१९९८)
* पुणे महापालिकेचा पुण्यभूषण पुरस्कार (२०१२)
* महर्षी कर्वे संस्थेचा बाया कर्वे पुरस्कार (२००३)
* महाराष्ट्र सरकारचा सावित्रीबाई फुले पुरस्कार (२००१)

## संदर्भ 
वर्ग:पुण्यभूषण पुरस्कार विजेते
वर्ग:इ.स. १९३३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१९ मधील मृत्यू
वर्ग:मराठी समाजसेविका
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
अनिरुद्ध जगन्नाथ

इवलेसे|अनिरुद्ध जगन्नाथ (२०१३)
सर **अनिरुद्ध जगन्नाथ** (१६ जून, १९३० – ३ जून, २०२१) हे मॉरिशसचे एक प्रमुख राजकारणी आणि वकील होते. त्यांनी मॉरिशसचे पंतप्रधान आणि राष्ट्रपती या दोन्ही पदांवर काम केले. त्यांना आधुनिक मॉरिशसचे शिल्पकार मानले जाते.

अनिरुद्ध जगन्नाथ यांचा जन्म पालमा येथे झाला. त्यांनी आपला प्राथमिक अभ्यास मॉरिशसमध्ये पूर्ण केला आणि त्यानंतर कायद्याचे उच्च शिक्षण घेण्यासाठी ते युनायटेड किंग्डममध्ये गेले. त्यांनी १९५४ मध्ये वकील म्हणून आपल्या कारकिर्दीला सुरुवात केली.

१९८२ ते १९९५, २००० ते २००३ आणि २०१४ ते २०१७ या काळात त्यांनी मॉरिशसचे पंतप्रधान म्हणून काम केले. दरम्यानच्या काळात २००३ ते २०१२ या दशकात ते मॉरिशसचे राष्ट्रपती होते. त्यांच्या कार्यकाळात मॉरिशसने लक्षणीय आर्थिक प्रगती केली.

भारत सरकारने त्यांच्या सार्वजनिक क्षेत्रातील योगदानाबद्दल २०२० मध्ये त्यांना पद्मविभूषण या भारताच्या दुसऱ्या सर्वोच्च नागरी पुरस्काराने सन्मानित केले. ३ जून २०२१ रोजी वयाच्या ९० व्या वर्षी क्युअरपाइप येथे त्यांचे निधन झाले.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:मॉरिशसचे पंतप्रधान
वर्ग:मॉरिशसचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १९३० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०२१ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सुवर्णा बेडेकर

**सुवर्णा बेडेकर** या राजकीय विषयांवर लेखन करणाऱ्या व अशाच पुस्तकांचे अनुवाद करणाऱ्या एक मराठी लेखिका आहेत. 

## पुस्तके
* चिनारच्या ज्वाळा (अनुवादित, शेख अबदुल्ला यांचे आत्मचरित्र, मूळ इंग्रजी/उर्दू)
* युद्ध आणि शांतता काळात भारत - पाकिस्तान (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक - जे.एन. दीक्षित) 
* राजकारणाचा तरुण चेहरा (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक - आष्टी भारतीया) : काही स्वप्नं आणि उमेद घेऊन राजकीय क्षेत्रात कार्यरत असलेल्या युवा नेत्यांच्या वाटचालींचा वेध)
* स्मॉल वंडर- नॅनोची नवलकथा (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक -  ख्रिस्ताबेल नोरोन्ह, फिलीप चॅको, सुजाता अग्रवाल ) : टाटाच्या नॅनो गाडीची सफल कहाणी)

वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
२०१९ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका

**२०१९ स्कॉटलंड तिरंगी मालिका** ही एकदिवसीय तिरंगी क्रिकेट स्पर्धा १४-२१ ऑगस्ट २०१९ दरम्यान स्कॉटलंड येथे होणार आहे. या मालिकेत यजमान स्कॉटलंडसह पापुआ न्यू गिनी आणि ओमान हे देश सहभाग घेणार आहेत. सदर मालिका २०२३ क्रिकेट विश्वचषकसाठी पात्र ठरविणाऱ्या २०१९-२२ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग दोनस्पर्धेअंतर्गत खेळविण्यात येईल.
## सामने
### १ला सामना
### २रा सामना
### ३रा सामना
### ४था सामना
### ५वा सामना
### ६वा सामना
वर्ग:इ.स. २०१९ मधील क्रिकेट
वर्ग:स्कॉटलंडमधील क्रिकेट
मलिक मोहम्मद जायसी

**मलिक मोहम्मद जायसी** हा एक सूफी कवी होता. याने इ.स.च्या सोळाव्या शतकात पद्मावत नावाचे कथाकाव्य लिहिले. हे काव्य अवधी भाषेत होते. या काव्याची नायिका चित्तोडची राणी पद्मिनी होती.  

'पद्मावत'च्या कथेवरूनच अनेक लोककथा, नाटके, कादंबऱ्या लिहिल्या गेल्या. संजय लीला भन्साळी यांनी या कथेवर पद्मावती नावाचा हिंदी चित्रपट काढला. राजपुतांच्या प्रचंड विरोधानंतर या बोलपटाचे नाव कोर्टाच्या आदेशानुसार पद्मावत असे बदलण्यात आले.

## पुस्तक 
* सुफी कवी जायसी (लेखक - प्रा. डाॅ. विश्वास पाटील)

## पद्मावती ऊर्फ राणी पद्मिनी हिच्यावरील मराठी साहित्य
* महाराणी पद्मिनी (नाटक - पु.भा. भावे)
* महाराणी पद्मिनी (मेधा इनामदार)
* महाराणी पद्मिनी (श्री.पु. गोखले)
* महाराणी पद्मिनी (मराठी दूरचित्रवाणी मालिका)
* राणी पद्मिनी (राजेंद्र देशपांडे)  

वर्ग:सूफी पंथ
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १४७७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १५४२ मधील मृत्यू
२०१९-२२ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग दोन

**२०१९-२१ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक लीग दोन** ही एक नवीन आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची लीग स्पर्धा असणार आहे. ही स्पर्धा ऑगस्ट २०१९ ते जानेवारी २०२२ पर्यंत चालणार आहे आणि २०२३ क्रिकेट विश्वचषकासाठीच्या पात्रतेचा मार्ग ठरवेल.

या स्पर्धेत तत्कालीन एकदिवसीय दर्जा असलेले ७ देश भाग घेतील. सामने तिरंगी मालिकेच्या स्वरूपात खेळविले जातील. अंतिम टप्प्यात अव्वल ३ देशांना पात्रता स्पर्धेत बढती मिळेल तर खालील ४ देश २०२२ क्रिकेट विश्वचषक प्ले-ऑफ मध्ये घसरण होईल.

## पात्र देश
**आधीपासून एकदिवसीय दर्जा असेलेले देश**

*
*
*

**२०१९ आयसीसी विश्व क्रिकेट लीग विभाग दोनमधून बढती**

*
*
*
*
## स्पर्धेचा प्रकार
सदर स्पर्धा तिरंगी मालिका या प्रकारात खेळवली जाणार. सहभागी प्रत्येक देश एकूण तीन तिरंगी मालिका आयोजित करणार. तिन्ही वेळेस यजमान देश सोडून इतर ६ देशांमधले २ संघ एका तिरंगी मालिकेत भाग घेणार. प्रत्येक संघ विरुद्ध संघाशी दोन सामने मायदेशी, २ सामने परदेशी आणि २ सामने तटस्थ ठिकाणी खेळणार. याचाच अर्थ प्रत्येक संघ उर्वरीत सर्व ६ संघांबरोबर प्रत्येकी ६ सामने खेळणार. स्पर्धेअंती सर्व देश समान ३६ सामने खेळलेले आढळतील. 

**टीप** : ४थ्या फेरीमध्ये ओमानचे २ घरचे सामने काही कारणामुळे रद्द झाल्याने ते ८व्या फेरी मध्ये खेळवले गेले.

## गुणफलक
 क्रिकेट विश्वचषक पात्रता, २०२३ासाठी पात्र
 २०२२ क्रिकेट विश्वचषक प्ले-ऑफमध्ये घसरण

## सामने
गुण देण्याची पद्धत :
* सामना जिंकल्यास - **२ गुण**
* सामना बरोबरीत, अनिर्णित, पावसामुळे रद्द करण्यात आला तर **१ गुण**
* सामना हरल्यास - **० गुण**

सामन्यांचे निकाल पुढीलप्रमाणे :

## संदर्भ
वर्ग:इ.स. २०१९ मधील क्रिकेट
वर्ग:इ.स. २०२० मधील क्रिकेट
कार्ला डोंगर

कार्ला डोंगर हे प्राचीन काळापासून अस्तित्वात आहे. फार वर्षांपूर्वी बौद्ध धर्माच्या लेण्या येथे बांधण्यात आल्या होत्या त्यांचा आजची कार्ला लेणी म्हणून उल्लेख आढळतो. कार्ला येथे असलेल्या लेण्या ह्या बौद्ध संस्कृतीचे दर्शन घडवतो,बऱ्याच लेण्या ह्या अपूर्ण आहेत व जीर्ण झालेल्या आहेत. मुंबई आणि परिसरातील मूळ रहिवाशी असलेला आगरी कोळी समाजाची एकवीरा देवी ही कुलदैवत मानली जाते. ठाणे मुंबई पालघर रायगड येथिल आगरी कोळी कराडी समाज येथे आवर्जून भेट देतात व देवीला  आम्हाला सुखी ठेव आणि अशीच कृपा आम्हा आगरी कोळ्यांवर राहुदे असा आशिर्वाद घेतात.
रेखा देशपांडे

**रेखा देशपांडे** रेखा देशपांडे या ज्येष्ठ पत्रकार, चित्रपटसमीक्षक, अनुवादक व पटकथालेखिका आहेत. *माधुरी, धर्मयुग, जनसत्ता, स्क्रीन, लोकसत्ता* आदी नियतकालिकांतून त्यांनी चित्रपटसमीक्षक म्हणून दीर्घकाळ लेखन केले. *रुपेरी, चांदण्याचे कण, स्मिता पाटील, नाटिका, मराठी चित्रपटसृष्टीचा समग्र इतिहास, तारामतीचा प्रवास* ही त्यांची महत्त्वाची पुस्तके आहेत. विविध विषयांवरील ३५ हून अधिक ग्रंथांचे त्यांनी हिंदी-मराठी अनुवाद केले आहेत. गेली चार दशके त्या आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवांच्या समीक्षक व ज्युरी सदस्य म्हणून कार्यरत आहेत. दूरदर्शनसाठी *सावल्या, कालचक्र, आनंदी गोपाल* या मालिकांचे तसेच *कथा तिच्या लग्नाची* या चित्रपटाचे त्यांनी पटकथा-संवादलेखन केले आहे. तसेच या मराठीतल्या अनुवादक व चित्रपटविषयक लेखन करणाऱ्या एक लेखिका आहेत. त्यांनी मराठीत अनुवादित केलेल्या ॲगाथा ख्रिस्ती यांच्या इंग्रजी कादंबऱ्या पाच संचांत समाविष्ट होऊन प्रकाशित झाल्या आहेत.

## रेखा देशपांडे यांनी लिहिलेली पुस्तके
* अगाथा ख्रिस्ती (५ संचांतले दोन संच, अनुवादित कथा) 
* 'अल् कायदा'चे धागेदोरे (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक - इम्तियाज गुल)
* अविस्मरणीय १३० (चित्रपटविषयक)
* ओथांबे (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक - रवीद्र केळेकर)
* केला होता अट्टहास (अनुवादित, मूळ हिंदी 'एक और दुनिया होती' -लेखक शिवदयाल)
* क्रूरकर्मा (जनरल डायरचे अनुवादित चरित्र, मूळ इंग्रजी लेखक - इयान काॅल्विन आदी लेखक)
* चांदण्यांचे कण (व्यक्तिचित्रणे)
* ज्वालाग्राही पाकिस्तान (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक - एम.जे. अकबर)
* टॅबू (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखिका - फौझिया सईद)
* 'तारामती'चा प्रवास : भारतीय चित्रपटांतील स्त्री-चित्रणाची शंभर वर्षे
* तिढा आजच्या इस्लामचा (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखिका - इरशाद मंजी)
* द फर्स्ट फिरंगीज (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक - जोनाथन गिल हॅॅरिस)
* नायिका (हिंदी चित्रपटसृष्टीतील नायिकांंची भावचित्रणे)
* मराठी चित्रपटसृष्टीचा समग्र इतिहास 
* रुपेरी (व्यक्तिचित्रणे)
* व्हल्चर्स (अनुवादित वास्तवाधारित कादंबरी, मूळ इंग्रजी लेखक - डाॅ. मोहन जी. लिमये)
* हेलन ऑफ ट्रॉय (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक - जॉन एर्स्काइन)
* मराठी चित्रपट सृष्टीचा समग्र इतिहास रेखा देशपांडे, महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळ मुंबई, २०१४

## रेखा देशपांडे यांनी मराठीत आणलेल्या ॲगाथा ख्रिस्ती यांच्या इंग्रजी कादंबऱ्या
* कर्टन-पायरोज लास्ट केस 
* डम्ब विटनॆस
* मर्डर इन मेसोपोटेमिया 
* मर्डर ऑफ रॉजर अ‍ॅक्रॉयड 
* मिसेस मॅकगिंटी इज डेड 
* थ्री अ‍ॅक्ट ट्रॅजेडी 

वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:मराठी लेखक
संयुक्त अरब अमिराती क्रिकेट संघाचा नेदरलँड्स दौरा, २०१९

संयुक्त अरब अमिराती क्रिकेट संघ ऑगस्ट २०१९ दरम्यान ४ आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामने खेळण्यासाठी नेदरलँड्सचा दौरा करणार आहे.
## आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० मालिका
### १ला सामना
### २रा सामना
### ३रा सामना
### ४था सामना
कांचीपुरम सिल्क साडी

**कांजीवरम सा**डी ही भारताच्या तमिळनाडू प्रांतातील कांचीपुरम येथील विणकर विणतात. 

कांजीवरम साडीचे वैशिष्ट्य म्हणजे रुंद आणि साडीच्या रंगाशी कॉन्ट्रास्ट करणाऱ्या रंगांचे काठ. या साडीची किंमत २५०० पासून सहा लाख रुपयांपर्यंत असते. पर्यंत असते. साडीमधले सुंदर नक्षीकाम, रंगसंगती, साडी विणण्याची पद्धत आणि त्यामध्ये वापरलेले रेशीम, खरी जर इत्यादी घटकांनुसार साडीची किंमत ठरते. या कांचीपुरम साडीला २००५ सालापासून ‘भौगोलिक स्थानदर्शक’ प्रमाणपत्र देऊन संरक्षण देण्यात आले आहे. 

कांजीवरम साडी साडी विणायला नेहमी तीन विणकर लागतात. या साडीच्या काठाचे नक्षीकाम आणि रंग हे त्या साडीच्या मध्य भागातील रंगापेक्षा पूर्णतः वेगळे असते. साडीचा पदर अगदी भिन्न रंगाने आणि स्वतंत्रपणे विणला जातो. पदर विणून झाल्यावर तो अतिशय नाजूकपणाने साडीला जोडला जातो. मूळ साडी आणि पदर जिथे जोडला जातो तिथे नागमोडी आकाराची सूक्ष्म रेषा दिसते. या साडीत टेम्पल बॉर्डर, चेक्स (चौकडे), पट्टे आणि बुट्टे विणलेले असतात.  ही साडी विणताना अतितलम रेशमाचा व बहुधा खऱ्या जरीचाच वापर केला जातो. 

इतर साड्यांची रुंदी ४५ इंच असते तर कांजीवरम ४८ इंच रुंद असते. 

कांजीवरम साडीच्या नक्षीकामांत सूर्य, चंद्र, रथ, मोर, पोपट, राजहंस, सिंह, नाणी, आंबे, पाने, जाई-जुईच्या कळ्या अशा प्रकारच्या आकारांचा समावेश असतो. या साडीचा वापर प्राधान्याने लग्नासारख्या मोठ्या सणां-समारंभांत  होतो.

पौराणिक कल्पनांनुसार कांजीवरम साडीच्या विणकरांना महर्षी मार्कंडेयाचे वंशज समजले जाते.  ते पुराणकाळी कमळाच्या फुलांच्या रेषांपासून ही साडी देवतांसाठी तयार करत असत. वर्तमान कांजीवरम साडी राज कृष्णदेव रायच्या वेळेपासून तिच्या श्रेष्ठतम कारागिरीसाठी प्रसिद्ध झाली.

## कांजीवरम साड्यांचे काही प्रकार
* वल्ली मुहूर्तम साडी : ही जाडी पूर्णपणे ब्रोकेड व जरीची असते. साडी सोनेरी रंगाची असून आणि सोन्याच्या धाग्यांनी विणली जाते. कांजीवरम साडीच्या या प्रकाराचे वैशिष्ट्य असे की हिच्यावर कोणत्याही रंगाचे पोलके शोभून दिसते. साडीची किंमत ५०,००० रुपये ते सहा लाख रुपये. हिंदी अभिनेत्री रेखा नेहमी नेसते म्हणून या 'वल्ली मुहूर्तम' साडीला रेखा साडी म्हणूनही ओळखतात,
* अंबरनाथ साडी : कांजीवरम साडीच्या या प्रकाराला काठ नसतात. साडीचा पदर आणि साडी एकसमान नसतात. किंमत १५,००० ते ३०,००० रुपये.
* कट्टम आणि वरी : कट्टम म्हणजे चौकडी आणि वरी म्हणजे धागे. या प्रकारच्या कांजीवरम साडीत चौकड्यांच्या सरहद्दीवर जरीचे धागे असतात. काही चौकड्यांत जरीचे बुट्टेही असतात. किंमत ३० ते ५५ हजार रुपये.
* अहेरी : या शुद्ध रेशमी धाग्यांपासून बनलेल्या कांजीवरम साडीवर अस्सल सोन्याची जर असते. किंमत २० ते ५० हजार रुपये.
* मोल्टन : ही कांजीवरम साडी पेस्टल मेटॅलिक रंगाची असून तिला वितळलेल्या सोने, तांबे किंवा कांसे या धातूंसारखी चमक असते. किंमत १५ ते ६० हजार रुपये. 

वर्ग:कांचीपुरम
वर्ग:वस्त्रे
जयश्री निंबाळकर

**जय श्री चारुदत्त निंबाळकर** या एक मराठी लेखिका आहेत. 

## पुस्तके
* जयाराणी (कादंबरी)
* वात्सल्यसिंधू (कादंबरी)
* शुक्रतारा (ललित लेखसंग्रह)
* स्मृतिगंध (ललित)

वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:महिला संपादनेथॉन २०२० लेख
पोयशेत

**पोयशेत** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील जव्हार तालुक्यातील एक गाव आहे.

## भौगोलिक स्थान
जव्हार बस स्थानकापासून सिल्वासा मार्गाने गेल्यावर पुढे आल्याचीमेटरस्ता, जामसररस्ता, वाडोळीरस्ता आणि नंतर पोयशेत रस्त्याने हे गाव लागते. जव्हार बस स्थानकापासून हे गाव १२ किमी अंतरावर आहे.

## हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.

## लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात १९६ कुटुंबे राहतात. एकूण ७४४ लोकसंख्येपैकी ३६५ पुरुष तर ३७९ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ६४.६६ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ७८.९५ आहे तर स्त्री साक्षरता ५१.३८ आहे. गावातील शून्य ते सहा वर्षे वयाच्या लहान मुलांची संख्या ११३ आहे. ती एकूण लोकसंख्येच्या १५.१९ टक्के आहे. मुख्यतः आदिवासी समाजातील लोक येथे राहतात. छोट्या प्रमाणावर शेती व शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर म्हणून ते काम करतात.अगदी लहान प्रमाणात कुक्कुटपालन, बकरीपालन सुद्धा ते करतात.
येथे भरपूर प्रमाणात रानभाज्या मिळतात. खरशिंग,करडू,बाफली,पेंढर, बांबूशिंद,कवळ, खुरासनीचा पाला, लोत, शेवळी, उडदाचा पाला, काकड, रानचिकू, आभईची शेंग, अळबी, आंबट बिबली, माड, चावा वेल,टेरा, कर्टुलं,लोथी, सतरा, हळंदा, शेवळे,कोरड, टाकळा, शेवगा, तेरे, कुडाची फुलं, घोळ, कोळू, रताळ्याचे कोंब, टेंभरण, मोहदोडे,नारळी, मोखा, चायवळ, वांगोटी, भोपा, बोंडारा, रानकेळी, भारंगा ह्या काही रानभाज्या आहेत. ह्या भाज्या मुख्यतः पावसाळ्यात होतात.ह्या भाज्या पोटाचे विकार, खोकला आणि इतर तत्सम आजारावर गुणकारी असतात. आदिवासी समाज बांधवांना त्याची चांगली समज असते. तारपा नृत्य आणि वारली रंगकला हे आदिवासी समाजाचे अविभाज्य भाग आहेत.

## नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत. महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बस जव्हार बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात.रिक्षा सुद्धा जव्हारपासून उपलब्ध असतात.

## जवळपासची गावे
सारसुण, सुर्यनगर, हातेरी, घिवंदे, विनवळ, आल्याचीमेट, कोगदे, चांदगाव, अनंतनगर, आकरे, आयरे ही जवळपासची गावे आहेत.हिरडपाडा ग्रामपंचायतीमध्ये आल्याचीमेट, हिरडपाडा,पोयशेत ही गावे येतात.

## संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html

२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html

३.
https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/

४.
http://tourism.gov.in/

५.
http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036

६.
https://palghar.gov.in/

७.
https://palghar.gov.in/tourism/

वर्ग:जव्हार तालुक्यातील गावे
२०१८-१९ आयसीसी ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका खंड प्रादेशिक अंतिम फेरी

**२०१८-१९ आयसीसी ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक अमेरिका खंड प्रादेशिक अंतिम फेरी** ही क्रिकेट स्पर्धा ऑगस्ट २०१९ मध्ये होणार असून यातील अव्वल दोन संघ २०२० ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक पात्रतासाठी पात्र ठरतील.
रीजनल फायनलमधील सर्व ट्वेंटी२० सामन्यांना आंतरराष्ट्रीय दर्जा असेल. म्हणजेच केमन द्वीपसमूह हे ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय पदार्पण करतील.

## सहभागी देश 
## गुणफलक
## सामने
----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

वर्ग:इ.स. २०१९ मधील क्रिकेट
नारायण वासुदेव कोगेकर

**नारायण वासुदेव कोगेकर** हे भौतिकशास्राचे प्राध्यापक, विज्ञानप्रसारक आणि मराठी विज्ञान परिषदेचे एक संस्थापक सदस्य होते. त्यांचा जन्म ७ ऑगस्ट १९११ रोजी खामगावमध्ये झाला.र्यांचे बंधू स.वा. कोगेकर हे आधी राज्यशास्त्राचे प्राध्यापक व नंतर सन १९५७-१९६४ या कालावधीसाठी पुण्यातील फर्ग्युसन काॅलेजचे प्राचार्य झाले.

ना. वा. कोगेकरांनी गुंतागुंतीचे शास्त्रीय विषयसुद्धा अत्यंत सोप्या रंजक भाषेत सादर करून विज्ञानलेखक म्हणून लोकप्रियता मिळवली होती. ‘विज्ञानयुग’ या मासिकात ना. वा. कोगेकरांचे लिखाण प्रसिद्ध होई.

ना.वा. कोगेकर हे पुण्याच्या गोपाल गायन समाजात गोविंदराव देसाई यांचेकडे कंठसंगीत शिकत होते. त्या संस्थेत भिंतीवर त्यांचा फोटो लावला आहे.

## कोगेकरांनी मुलांसाठी लिहिलेली पुस्तके
* अणुयुगाची पहाट
* आंतरिक्ष प्रवास
* किरणांच्या दुनियेत
* चंद्रावर सफर
* जग बदलले या शोधानी
* निसर्गाचा प्रपंच
* विज्ञानदीप
* विज्ञानयुगातील शिल्पकार
* विज्ञानाचे अलंकार
* विज्ञानाची वाटचाल
* संशोधकांचं बालपण

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख

## संदर्भ
विजयनगर (जव्हार)

**विजयनगर** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील जव्हार तालुक्यातील एक गाव आहे.

## भौगोलिक स्थान
जव्हार बस स्थानकापासून राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक ८४८ने गेल्यावर पुढे डहाणू मार्गाने गेल्यानंतर जिल्हा परिषदेच्या कासटवाडी शाळेनंतर हे गाव लागते. जव्हार बस स्थानकापासून हे गाव १३ किमी अंतरावर आहे.

## हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.

## लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात २७८ कुटुंबे राहतात. एकूण १३२५ लोकसंख्येपैकी ६४५ पुरुष तर ६८० महिला आहेत. गावाची साक्षरता ६१.३५ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ६६.९१ आहे तर स्त्री साक्षरता ५६.१० आहे. गावातील शून्य ते सहा वर्षे वयाच्या लहान मुलांची संख्या २१० आहे. ती एकूण लोकसंख्येच्या १५.८५ टक्के आहे. मुख्यतः आदिवासी समाजातील लोक येथे राहतात. छोट्या प्रमाणावर शेती व शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर म्हणून ते काम करतात.अगदी लहान प्रमाणात कुक्कुटपालन, बकरीपालन सुद्धा ते करतात.

## नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत. महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बस जव्हार बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात.रिक्षा सुद्धा जव्हारपासून उपलब्ध असतात.

## जवळपासची गावे
गंगापूर, धानोशी, जुनी जव्हार, कशिवली,डेंगाचीमेट, शिरोशी, वाळवंडे, कडाचीमेट, साकुर, आखर, कौलाळे, शिरसगाव ही जवळपासची गावे आहेत.खुडेद ग्रामपंचायतीमध्ये खुडेद आणि विजयनगर गावे येतात.

## विजयनगर बद्दल
पालघर जिल्ह्यातील विजयनगर हे गाव आहे या गावात बिरारीपाडा, माऊलीपाडा, बोरसेपाडा, जाधवपाडा, बरफपाडा या पाड्यांचा सामावेश आहे. हा गावात शंभर टक्के लोक आदिवासी आहेत. त्यामुळे या गावात परंपरेने चालत आलेल्या चालीरीती, सन,नृत्य, साजरे केले जातात.

१)अखाती-

पाऊस पडण्याआधी पेरणीसाठी ठेवलेले बियाण्याची उगवण क्षमता तपासण्यासाठी साठी प्रत्येकाच्या घरी गऊर( गौरी) पेरली जाते. धान्य ( भात,नागली, वाकी ( ज्वारी)इतर धान्य  पेरतात.

२)कांबड नाच-

पावसाळा सुरू होऊन काही दिवसानंतर पावसाने दांडी मारली की हे नृत्य केले जाते. 
कांबड नाच केला की पाऊस पडतो अशी श्रद्धा आहे. शिवाय कौळी भाजी ज्या दिवशी खाल्ली जाते त्या दिवशी हे नृत्य केले जाते.

## संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html

२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html

३.
https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/

४.
http://tourism.gov.in/

५.
http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036

६.
https://palghar.gov.in/

७.
https://palghar.gov.in/tourism/

वर्ग:जव्हार तालुक्यातील गावे
यशवंत गोपाळ भावे

प्रा. **यशवंत गोपाळ भावे** हे प्रामुख्याने राजकीय आणि ऐतिहासिक विषयांवर लिहिणारे मराठी लेखक आहेत.

## पुस्तके
* भारताचे पहिले पंतप्रधान 
* महात्मा आणि मुसलमान
* शिवछत्रपतींच्या मृत्यूपासून ते औरंगजेबाच्या मृत्यूपर्यंतची आणीबाणीची वर्षे 

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मंगला कुलकर्णी

प्राचार्या डाॅ. सौ. **मंगला काशिनाथ कुलकर्णी** या एक मराठी लेखिका आहेत. त्या मराठीतल्या एम.ए. पी.एच.डी. आहेत

## पुस्तके
* ३६५ दिवस २४ तास (शैक्षणिक)
* पुरुषसूक्त (कथासंग्रह)
* वास्तव (कादंबरी)
* शिक्षणातून स्वयंपूर्णतेकडे (शैक्षणिक)
* (आधुनिक मराठी साहित्यातील) श्रीकृष्णदर्शन
* सेस (कादंबरी)
* श्रीकृष्णलीला
* स्वामी आशीर्वाद

वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
विद्यासागर पाटंगणकर

डाॅ. विद्यासागर पाटंगणकर हे आध्यात्मिक विषयांवर लिहिणारे एक मराठी लेखक आहेत. 

## विद्यासागर पाटंगणकर यांची पुस्तके
* एक विठ्ठल नाम
* त्रिपुटी (तत्त्वज्ञान)
* निवडक अभंग : ज्ञानेश्वर ते तुकाराम
* मराठी संतकवियित्रींचा इतिहास 
* सगनभाऊच्या लावण्या व पोवाडे 
* ज्ञानदेवांची वाणी (सहसंपादक डाॅ. अशोक देशमाने)
* ज्ञानेश्वरी अध्याय नववा (सहसंपादक डाॅ. अशोक देशमाने)

वर्ग:मराठी लेखक
अशोक देशमाने

डाॅ **अशोक देशमाने** हे मराठी संपादक आहेत.

त्यांनी ज्ञानेश्वरीसंबंधित संपादित केलेल्या पुस्तकांपैकी दोन :
* ज्ञानेश्वरी अध्याय नववा (सहसंपादक - डाॅ. विद्यासागर पाटंगणकर)
* ज्ञानेश्वरांची वाणी (सहसंपादक - डाॅ. विद्यासागर पाटंगणकर)

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सायली गोडसे

**सायली गोडसे** या एक अनुवादक आहेत. त्यांनी इंग्लिश पुस्तकांची मराठी भाषांतरे केली आहेत. 

## अनुवादित पुस्तके
*  आजचा दिवस माझा : सकारात्मकतेचे सामर्थ्य उलगडताना (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक - सिद्धार्थ शिरोळे)  
*  गेट सेट गो : यशस्वी होण्यासाठी युवकांना मार्गदर्शन (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक - कृष्ण धन)
*  पुनर्विवाह (Mills & Boon Series) - (अनुवादित कादंबरी, मूळ इंग्रजी लेखिका - पेनी जॉर्डन ) 
*  भारतीय भूगोलाचा अतुलनीय इतिहास (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक - संजीव सान्याल)
*  मनाचे चमत्कार (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक - जोसेफ मर्फी)  
*  द लास्ट माईल (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक - डेव्हिड बेल्डासी)  
*  विचार बदला, आयुष्य बदला (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक - ब्रायन ट्रेसी)
*  विजय मल्ल्या एक कहाणी (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक - के. गिरिप्रकाश)
*  सर्वांत कठीण काम सर्वांत आधी करा (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक - ब्रायन ट्रेसी)
*  सामर्थ्य अंतःकरणाचे : जीवनातील तुमच्या खऱ्या ध्येयाचा शोध (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक - बाप्टिस्ट डी पेप)
*  सायन्स शो (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक - श्रीकांत नागवेनकर)  

वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वावर

**वावर** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील जव्हार तालुक्यातील एक गाव आहे.

## भौगोलिक स्थान
जव्हार बस स्थानकापासून सिल्वासा मार्गाने गेल्यावर पुढे आल्याचीमेटरस्ता, जामसररस्ता, दापती-वांगणी रस्त्याने दाभोसे धबधबा रिसॉर्ट नंतर हे गाव लागते. जव्हार बस स्थानकापासून हे गाव २९ किमी अंतरावर आहे.

## हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.

## लोकजीवन
हे मोठ्या आकाराचे मोठे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात ३८६ कुटुंबे राहतात. एकूण २६७५ लोकसंख्येपैकी १४१२ पुरुष तर १२६३ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ६४.६७ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ७२.०८ आहे तर स्त्री साक्षरता ५६.३२ आहे. गावातील शून्य ते सहा वर्षे वयाच्या लहान मुलांची संख्या ५२४ आहे. ती एकूण लोकसंख्येच्या १९.५९ टक्के आहे. मुख्यतः आदिवासी समाजातील लोक येथे राहतात. छोट्या प्रमाणावर शेती व शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर म्हणून ते काम करतात.अगदी लहान प्रमाणात कुक्कुटपालन, बकरीपालन सुद्धा ते करतात.
येथे भरपूर प्रमाणात रानभाज्या मिळतात. खरशिंग,करडू,बाफली,पेंढर, बांबूशिंद,कवळ, खुरासनीचा पाला, लोत, शेवळी, उडदाचा पाला, काकड, रानचिकू, आभईची शेंग, अळबी, आंबट बिबली, माड, चावा वेल,टेरा, कर्टुलं,लोथी, सतरा, हळंदा, शेवळे,कोरड, टाकळा, शेवगा, तेरे, कुडाची फुलं, घोळ, कोळू, रताळ्याचे कोंब, टेंभरण, मोहदोडे,नारळी, मोखा, चायवळ, वांगोटी, भोपा, बोंडारा, रानकेळी, भारंगा ह्या काही रानभाज्या आहेत. ह्या भाज्या मुख्यतः पावसाळ्यात होतात.ह्या भाज्या पोटाचे विकार, खोकला आणि इतर तत्सम आजारावर गुणकारी असतात. आदिवासी समाज बांधवांना त्याची चांगली समज असते. तारपा नृत्य आणि वारली रंगकला हे आदिवासी समाजाचे अविभाज्य भाग आहेत.

## नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत. महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बस जव्हार बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात.रिक्षा सुद्धा जव्हारपासून उपलब्ध असतात.

## जवळपासची गावे
रुईघर, बोपदारी, बेहडगाव, दाहुळ, दाभेरी, कायरी, दाभलोण, किरमिरे ही जवळपासची गावे आहेत.वावर ग्रामपंचायतीमध्ये बेहडगाव, वांगणी, वावर ही गावे येतात.

## संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html

२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html

३.
https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/

४.
http://tourism.gov.in/

५.
http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036

६.
https://palghar.gov.in/

७.
https://palghar.gov.in/tourism/

वर्ग:जव्हार तालुक्यातील गावे
गोविंद काजरेकर

**प्रा. गोविंद गंगाराम काजरेकर** हे एक मराठी कवी, समीक्षक आणि मालवणी  बोली या विषयावर लेिहिणारे लेखक आहेत. गोविंद काजरेकर यांचा जन्म २९ मे १९६९ मध्ये कोकणातील सावंतवाडी या तालुक्यातील तळवडे या गावी झाला. प्राथमिक ते उच्च माध्यमिक पर्यंतचे शिक्षण याच गावी झाले. महाविद्यालयीन शिक्षण सावंतवाडी येथील श्री. पंचम खेमराज महाविद्यालय येथे तर पदव्युत्तर शिक्षण मुंबई विद्यापीठात झाले. राजन गवस यांचे कथात्म साहित्य याविषयावर त्यांनी गोवा विद्यापीठ येथून पी. एच. डी. ही पदवी प्राप्त केली. सध्या ते गोगटे- वाळके महाविद्यालय, बांदा, ता. सावंतवाडी येथे प्राचार्य व मराठी विभाग प्रमुख  म्हणून कार्यरत आहेत.

काजरेकर यांनी यशवंतराव चव्हाण महाराष्ट्र मुक्त विद्यापीठ नाशिक एम. ए. च्या दोन पुस्तकांचे लेखन केले आहे.

काजरेकर हे २०१५ पासून मुंबई विद्यापीठाच्या मराठी विभागात पीएच. डी.चे मार्गदर्शक आहेत.

## पुस्तके 
* उरल्यासुरल्या जगण्याचे रिमिक्स’ ग्रंथाली प्रकाशन, २००९ (कवितासंग्रह )   
* कोकणातील कृषिसंस्कृती आणि लोकगीते, दर्या प्रकाशन, २०१४   
* राजन गवस यांचे कथात्म साहित्य, शब्द प्रकाशन, २०१८   
* मालवणीतल्या वाटा, शब्दालय प्रकाशन, २०१८   
* समकालीन कविता: सांस्कृतिक परिप्रेक्ष्य, अक्षर प्रकाशन, २०२०   
* सुन्नतेचे सर्ग , वर्णमुद्रा प्रकाशन, २०२२ (कविता संग्रह) 

## पुरस्कार 
* राज्य शासनाचा बहिणाबाई चौधरी काव्यपुरस्कार, २०१०   
* यशवंतराव चव्हाण महाराष्ट्र मुक्त विद्यापीठाचा विशाखा काव्यपुरस्कार, २०१०    
* मराठवाडा साहित्य परिषदेचा कुसुमताई देशमुख काव्यपुरस्कार२०१०   
* हिंगोली येथील बाराशिव काव्यपुरस्कार २०१० 
* शाहुवाडी कोल्हापूर येथील राजर्षी शाहू गौरव पुरस्कार २०२२
* दक्षिण साहित्य सभेचा कवी रत्नाकार काव्य पुरस्कार  २०२२
* कविवर्य ए. पां. रेंदाळकर काव्य पुरस्कार २०२२ 

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
__अनुक्रमणिकाहवीच__
__DISAMBIG__
रमेश धोंगडे

**डॉ. रमेश वामन धोंगडे** (जन्म : इ.स. १९४३) एक भाषाविज्ञानाचे अभ्यासक आहेत.

## शिक्षण 
धोंगडे हे इंग्रजीत एम.ए. आणि भाषाविज्ञानशास्त्रातले पीएच.डी. आहेत.

## कारकीर्द
धोंगडे हे डेक्कन महाविद्यालयात इ.स. १९६५ ते १९७८ या काळात इंग्रजीचे प्राध्यापक होते. इ.स. १९७८ ते १९८० या काळात त्यांनी एस.एन.डी.टी महिला विद्यापीठ, मुंबई येथे उपयोजित भाषाविज्ञान (अप्लाइड लिंग्विस्टिक्स) हा विषय शिकवला. डेक्कन महाविद्यालय अभिमत विद्यापीठ (१९८० - २००३) येथे त्यांनी भाषाविज्ञान विषय शिकवला आणि भाषाविज्ञान विभागाचे प्रमुख असताना २००३ साली ते निवृत्त झाले. ते मुंबई विद्यापीठाच्या मराठी विभागात अभ्यागत प्राध्यापक होते. (२०१३-२०१६) या काळात त्यांनी मराठी भाषेच्या मालवणी आणि आगरी बोलीभाषांचे सर्वेक्षण केले. सिंबायोसिस आंतरराष्ट्रीय विद्यापीठ, पुणे येथे त्यांनी सल्लागार आणि संशोधन मार्गदर्शक म्हणून देखील काम केले आहे. आतापर्यंत त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली १५ विद्यार्थ्यांना डॉक्टरेट मिळाली आहे.

## लिहिलेली पुस्तके 
रमेश धोंगडे यांनी लिहिलेली पुस्तके खालीलप्रमाणे आहेत:
# अर्वाचीन मराठी
# आत्मलक्षी समीक्षा
# इंग्रजी - मराठी शब्दकोश
# तेंडुलकरांची नाटके: पाठ्य व प्रयोग
# दलित आत्मचरित्रे: साहित्य आणि समाज
# भाषा आणि भाषाविज्ञान 
# मराठी भाषा आणि शैली
# शैलीवैज्ञानिक समीक्षा
# शतकाची विचारशैली
# सामाजिक भाषाविज्ञान (२००६)

## संदर्भ
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:शब्दकोशकार
वर्ग:इ.स. १९४३ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नानासाहेब शेंडकर

**थकाराम महादू शेंडकर** ( १ जून १९५५), **नानासाहेब शेंडकर** नावाने प्रसिद्ध, हे एक भारतीय कला दिग्दर्शक आहेत. त्यांनी भारतात काही कलाविषयक प्रदर्शने तयार केली आहेत.

## प्रारंभिक जीवन
शेंडकरांचा जन्म १ जून १९५५ रोजी अहमदनगर जिल्ह्यातील लोणीमावळा या गावी एका शेतकरी कुटुंबात झाला. त्यांचे कुटुंब १५० जणांचे होते. त्यांचे सातवीपर्यंतचे प्राथमिक शिक्षण त्याच गावात झाले. सातवीत असताना कला विषयात त्यांना अधिक रुची जाणवू लागली. चिकणमातीच्या वस्तू बनवणे, वर्गात चित्रे रेखाटणे हा त्यांचा शाळकरी वयातील छंद होता. या कलांना त्यांच्या शिक्षकांकडून प्रोत्साहन मिळाले. घरचा परंपरागत व्यवसाय शेती आणि कुस्ती सारख्या खेळाची वाट न चोखाळता त्यांनी कलाक्षेत्रात काम करण्याचे ठरवले, मात्र त्याला कुटुंबीयांकडून विरोध झाला. घरून कोणत्याही प्रकारचे सहकार्य नसल्यामुळे तरुण वयात नाना शेंडकरांनी मेहनतीने आपले पुढील शिक्षण पूर्ण केले. एसएससीनंतर (मॅट्रिक) महाविद्यालयीन शिक्षणासाठी प्रवेश मिळूनसुद्धा त्यांनी ड्रॉईंग इंटरमीजिएट परीक्षेस प्राथमिकता दिली. परीक्षेत उत्तीर्ण झाल्यानंतर पुढील शिक्षण त्यांनी जे.जे. स्कूल ऑफ आर्ट, मुंबई येथून पूर्ण केले. जे.जे. महाविद्यालयात प्रवेश घेतल्यानंतर तेथील शिक्षणाचा खर्च भागवण्यासाठी त्यांनी रात्री कारखान्यात काम केले. त्यांनी पुठ्ठ्यांची मखरे तयार करून विक्रीसाठी आणली. इतर कोणत्याही आधाराशिवाय २१ फुटी हवामहाल त्यांनी उभा केला. पुढच्या पिढीत कला आणि संस्कृती रुजविण्याच्या दृष्टीने शाळांमधून हजारो विद्यार्थ्यांना त्यांनी मोफत कार्यशाळा आणि साहित्य देऊन प्रशिक्षण दिले. त्यांच्या या कार्यात महाराष्ट्रातील, भारतातील आणि भारताबाहेरील गणेशभक्त संपर्क साधून सामील झालेले आहेत. प्रदर्शन आणि जाहिरात क्षेत्रात कस्तुरी डिस्प्लेमार्फत भारतात सर्वप्रथम १० वर्षांच्या परिश्रमांतून मॉड्युलर सायन्स सिस्टिमचा शोध लावत त्याचे उत्पादन करून देशभरात तसेच अमेरिका, दुबई, जर्मनी आणि श्रीलंका यांसारख्या विदेशांमध्ये अनेक प्रदर्शनात भाग घेतला. या इको फ्रेंडली कार्यासाठी त्यांना डी.डी. सह्याद्री व ई टीव्ही मराठी कलर्स मराठी या दोन मराठी वाहिन्यांकडून पुरस्कार देऊन सन्मानित करण्यात आले. त्यांनी उत्सवी संस्था स्थापन केली, या संस्थेच्या पहिल्या प्रदर्शनाचे उद्घाटन इ.स. १९९५ साली बाळ ठाकरे यांच्या हस्ते झाले.

## सार्वजनिक उत्सवात सहभाग 
गणपती उत्सवाला १०० वर्षे पूर्ण झाली तेव्हा नानासाहेबांनी १००० अब्दागिरी तयार केल्या, व त्या अनेक सार्वजनिक मंडळांना वाटून शताब्दी वर्ष साजरे केले. सिद्धिविनायक मंदिराच्या गणेशोत्सवात त्यांच्या हस्ते सजावट केली गेली, तसेच याच मंदिराच्या डिझाईन मॉडेलचे कामही त्यांनीच केले.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे
* VIDEO | १८ वर्षे तोटा सोसूनही अप्रतिम इकोफ्रेंडली मखरं बनवणारे नानासाहेब शेंडकर

वर्ग:भारतीय कलाकार
वर्ग:मराठी व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९५५ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:गणेशोत्सव
वर्ग:भारतीय उद्योगपती
श्रीरामपूर (जव्हार)

**श्रीरामपूर** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील जव्हार तालुक्यातील एक गाव आहे.

## भौगोलिक स्थान
जव्हार बस स्थानकापासून छत्रपती संभाजी महाराज मार्गाने गेल्यावर पुढे नाशिक रस्त्याने जाऊन कौलाळे-झाप रस्ता धरून जिल्हा परिषदेच्या पोंढीचापाडा शाळेनंतर हे गाव लागते. जव्हार बस स्थानकापासून हे गाव १२ किमी अंतरावर आहे.

## हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.

## लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे मोठे गाव आहे. २०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात २६६ कुटुंबे राहतात. एकूण ११४३ लोकसंख्येपैकी ५७२ पुरुष तर ५७१ महिला आहेत. गावाची साक्षरता २३.५३ टक्के आहे. पुरुष साक्षरता ३०.२० आहे तर स्त्री साक्षरता १६.७० आहे. गावातील शून्य ते सहा वर्षे वयाच्या लहान मुलांची संख्या २५९ आहे. ती एकूण लोकसंख्येच्या २२.६६ टक्के आहे. मुख्यतः आदिवासी समाजातील लोक येथे राहतात. ते छोट्या प्रमाणावर शेती व शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर म्हणून काम करतात. ते अगदी लहान प्रमाणात कुक्कुटपालन, बकरीपालन सुद्धा करतात.

## नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता, पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत. महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बस जव्हार बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. जव्हारवरून रिक्षा सुद्धा  उपलब्ध असतात.

## जवळपासची गावे
गणेशनगर, नंदनमाळ, रायतळे, न्याहाळेबुद्रुक, राधानगरी, केळघर, न्याहाळेखुर्द, रामपूर, आपटाळे, चंद्रपूर, गंगापूर ही जवळपासची गावे आहेत. कौलाळे ग्रामपंचायतीमध्ये कौलाळे, शिरसगाव, श्रीरामपूर  गावे येतात.

## संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html

२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html

३.
https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/

४.
http://tourism.gov.in/

५.
http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036

६.
https://palghar.gov.in/

७.
https://palghar.gov.in/tourism/

वर्ग:जव्हार तालुक्यातील गावे
बा.ग. पवार

**बा.ग. पवार** हे एक मराठी चित्रकार, चरित्रकार लेखक आहेत. ते ए.एम. जी.डी आर्ट आहेत. 

## बा.ग. पवार यांनी लिहिलेली पुस्तके
*(गुलामगिरीचा मुक्तिदाता) अब्राहम लिंकन चरित्र 
* जगप्रसिद्ध चित्रकारांचे चरित्र 
* कर्मवीर भाऊराव पाटील (चरित्र)
* भारतीय थोर चित्रकार राजा रविवर्मा (चरित्र)
* विनोदी नाट्यछटा (बालसाहित्य-नाट्यछटा) : ५वी आवृत्ती.
* पहिली भारतीय शिक्षिका- सावित्रीबाई फुले (चरित्र)
* युगपुरुष महात्मा जोतीराव फुले (चरित्र)

वर्ग:मराठी लेखक
सागर देशमुख

**सागर देशमुख** हे मराठी नट, चित्रपट अभिनेता व वकील आहेत. त्यांचे वडीलही वकील होते. सागर देशमुख हे पुण्याच्या लॉ कॉलेजचे विद्यार्थी होते. २००३ मध्ये ते वकिलीची परीक्षा पास झाले. वकिलीच्या परीक्षेनंतर मुंबईत त्यांनी चार व्यावसायिक नाटकांमध्ये काम केले. त्यानंतर पुन्हा पुण्यात येऊन त्यांनी वकिली सुरू केली. ६-७ वर्ष त्यांनी न्यायालयात जाऊन वकिलीचा व्यवसाय केला. त्यानंतर ते सोडून लेखन आणि अभिनयाकडे वळले. 'वायझेड' हा त्यांचा पहिला मराठी चित्रपट होता. 

सागर देशमुख यांनी * *भाई : व्यक्ती की वल्ली चित्रपटात पु.ल. देशपांडे यांची भूमिका साकारली. सध्या ते *डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर : महामानवाची गौरवगाथा* या दूरचित्रवाणी मालिकेत डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांची भूमिका करत आहेत. मोहित टाकळकरांनी दिग्दर्शित केलेल्या 'चहेता' नावाच्या हिंदी नाटकात ते काम करत आहेत. 'आसक्त कलामंच' या त्यांच्याच संस्थेचे ते नाटक आहे.

सागर देशमुख यांनी भालबा केळकर, श्रीराम लागू आदी मान्यवरांनी स्थापन केलेल्या 'प्रोग्रेसिव्ह ड्रॅमॅटिक असोसिएशन' या नाट्यसंस्थेत २२ दिवसांच्या नाट्य कार्यशाळेत दाखल झाले होते. तेथेच त्यांना नाटकाची आवड लागली. त्यानंतर ते नेहमी प्रायोगिक नाटके करत राहिले. हिंदी, मराठी आणि इंग्रजी प्रायोगिक नाटके केली. पुढे जाहिराती आणि चित्रपट केले. त्यांनी 'पिया बहरूपिया' नावाचे शेक्सपियरच्या *Twelfth Night*चे हिंदी रूपांतर असलेले नाटक केले, त्याचा पहिला प्रयोग लंडनच्या शेक्सपिअर्स ग्लोब थिएटरमध्ये झाला.

## संदर्भ
वर्ग:मराठी अभिनेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नामदेव (निःसंदिग्धीकरण)

**नामदेव** या नावाचे अनेक लेख मराठी विकिपीडियावर आहेत.

* संत नामदेव
* नामदेव धोंडो महानोर
* नामदेव ढसाळ

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने

__DISAMBIG__
राग पिलू

**पिलू** राग हा हिंदुस्तानी संगीतातील एक राग आहे. हा राग विशेषतः लोकसंगीतात वापरला जातो.

## पिलू रागातली काही गीते
* लाविते मी निरांजन तुळशीच्या पायापाशी, भाग्य घेउनिया आली, आज धनत्रयोदशी (नाट्यगीत, नाटक - वाहतो ही दुर्वांची जुडी; गायिका - माणिक वर्मा, कवी आणि संगीतकार - बाळ कोल्हटकर)
* संगीतकार ओपी नय्यरचा हा लाडका राग होता. पिया पियाना लागे जिया , कभी आर कभी पार लागा.
* नौशाद यांचे झुले मे पवन की आई बहार
* ए आर रेहमानचे प्यार ये जाने कैसा है 
* मराठी गीत - अरे संसार संसार 

वर्ग:हिंदुस्तानी राग
कवी कुंजविहारी

**हरिहर गुरुनाथ सलगरकर कुलकर्णी** तथा **कवी कुंजविहारी** (१८९६-१९८१) हे एक मराठी कवी होते.

पारतंत्र्याविरुद्ध आवाज उठविल्याबद्दल कवी कुंजविहारी यांची नोकरी गेली होती, .तरी त्यांनी राष्ट्रप्रेमाने भारलेल्या कविता लिहिल्या . स्वातंत्र्यासाठी झगडणाऱ्या तरुणांसाठी 'भेटेन नऊ महिन्यांनी' https://balbharatikavita.blogspot.com/2014/11/blog-post.htmlनावाची अजरामर कविता त्यांनी लिहिली होती. या कवितेमुळे मराठी साहित्यात कवी कुंजविहारी यांचे नाव अमर झाले.

कुंजविहारींनी सोलापुरातून १९२७ साली सांस्कृतिक विचाराची 'सारथी' आणि 'राजश्री' ही वृत्तपत्रे सुरू केली होती.

वर्ग:मराठी कवी
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १८९६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८१ मधील मृत्यू
शरच्चंद्र मुक्तिबोध

**शरच्चंद्र माधव मुक्तिबोध** (१९२१ - २१ नोव्हेंबर, १९८४) हे एक मराठी कवी, कादंबरीकार आणि समीक्षक होते. नागपूर विद्यापीठातून १९४७ साली एम.ए झाल्यावर ते महाराष्ट्र सरकारच्या भाषासंचालनालयात उपसंचालक म्हणून लागले. नोकरीपश्चात् ते नागपूर महाविद्यालयात प्राध्यापक झाले आणि तेथून १९७९मध्ये सेवानिवृत्त झाले.

शरच्चंद्रांचे मोठे बंधू गजानन माधव मुक्तिबोध हेही हिंदीतले कवी आणि साहित्यिक होते.

मुक्तिबोध हे कवी, कादंबरीकार आणि समीक्षक म्हणून ओळखले जातात. आपल्या साहित्यातून नव्या जाणीवांना व्यक्त करण्याचा त्यांचा ध्यास होता. मानुषतेचे मूल्य त्यांनी जपले होते. मुक्तिबोधांची जीवननिष्ठा त्यांच्या साहित्यातूनही प्रतिबिंबित झालेली प्रत्ययाला येते. मुक्तीबोधांचा जन्म इंदोर येथे दि. २१ जानेवारी १९२१ मध्ये झाला. वडलांच्या आग्रहाखातर एम. ए. नंतर त्यांनी एल. एल, बी. केले. सुजालपूर , उज्जैन , जबलपूर, इ. ठिकाणी त्यांनी शिक्षक म्हणून काम केले आणि काही काळ वकिलीही केली. नागपूरच्या भाषाविभागात काही काळ सहायक संचालक म्हणून काम केल्यानंतर नागपूर महाविद्यालयात ते मराठीचे प्राध्यापक म्हणून कार्यरत होते. आणि याच संस्थेतून विभाग प्रमुख म्हणून ते निवृत्त झाले. दि. २ ऑक्टोबर १९८६ रोजी नागपूर या त्यांच्या कर्मभूमीतच दम्याच्या विकाराने त्यांचा मृत्यू झाला. 

## पुस्तके
* जन हे वोळतु जेथे (कादंबरी)
* नवी मळवाट (कवितासंग्रह)
* मुक्तिबोधांची निवडक कविता (कवितासंग्रह)
* यात्रिक (कवितासंग्रह)
* सत्याची जात (कवितासंग्रह)
* सरहद्द (कादंबरी)
* सृष्टि, सौंदर्य आणि साहित्यमूल्य (समीक्षात्मक). 
* क्षिप्रा (कादंबरी)

## मुक्तिबोधांसंबंधी पुस्तके/लेख
* शरच्चंंद्र मुक्तिबोध यांच्या काव्याबद्दल मूलगामी चर्चा त्र्यं.वि. सरदेशमुखांनी त्यांच्या 'अंधारयात्रा' या पुस्तकात केली आहे.

## पुरस्कार
* १९७९ सालाचा साहित्य अकादमी पुरस्कार - 'सृष्टि, सौंदर्य आणि साहित्यमूल्य' या ग्रंथाबद्दल

वर्ग:मराठी कवी
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते
वर्ग:इ.स. १९२१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८४ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
भुजरिया

इवलेसे
**भुजरिया** हा  भारताच्या मध्य प्रदेश  राज्यातील  साजरा होणारा सण आहे. राखी पौर्णिमेच्या दुसऱ्या दिवशी, म्हणजे श्रावण वद्य प्रतिपदेला, मध्य प्रदेशातील गावांमध्ये भुजरिया नावाचा सण साजरा होतो.तृतीयपंथी समुदायातील सदस्य यात विशेषत्वाने सहभाग घेतात. हा किन्नरांचा विशेष उत्सव मानला जातो. 
## स्वरूप
गव्हाच्या कोवळ्या रोपांना भुजलिया किंवा कजलिया म्हणतात. काही पंचांगांत या सणाचे नाव कजलिया पर्व असे दिलेले आढळते. बुंदेलखंड येथे याचे विशेष महत्त्व आहे.
या सणादरम्यान लहानांपासून मोठ्यांपर्यंत बहुतेक व्यक्ती भुजलियांची देवाणघेवाण करताना दिसतात. देशात समृद्धी आणि शांती रहावी अशी कामना या दिवशी केली जाते. गावातील लोकांमधील जातिभेद दूर होऊन सद्&zwnj;भाव नांदावा यासाठी हा सण उत्साहात साजरा होतो. भुजरिया पर्वाच्या दिवशी विविध संस्था भुजरिया संमेलन भरवतात.
भुजरिया सणाच्या निमित्ताने घरात राखून ठेवलेल्या गव्हाच्या बियाणांची गुणवत्ता तपासली जाते. या सणाच्या काही दिवस आधी, म्हणजे श्रावण शुक्ल नवमीला एका बांबूच्या आणि मोहाच्या पानांनी बनलेल्या टोपलीत माती भरून तीत कोठारात बिजाणे म्हणून जपून ठेवलेल्या गव्हाचे थोडे दाणे पेरतात. भुजरियाच्या दिवशी टोपलीत उगवलेली कोवळी रोपे उपटून ती तलावावर किंवा नंतर त्यांची पूजा करून त्यांची मिरवणूक काढतात. नंतर गावकरी त्या रोपांची आपआपसात देवाणघेवाण करून त्यांची गुणवत्ता तपासतात. या सणाच्या दिवशी तलावांवर जत्रेचे वातावरण असते.

## हे ही पहा
* श्रावण
* मध्य प्रदेश

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय सण आणि उत्सव
वर्ग:श्रावण महिना
आब्जे

**आब्जे** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील वाडा तालुक्यातील एक गाव आहे.

## भौगोलिक स्थान
वाडा बस स्थानकापासून खानिवळी मार्गाने गेल्यावर हे गाव लागते.वाडा बस स्थानकापासून हे गाव १४ किमी अंतरावर आहे.

## हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते.

## लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात २०१ कुटुंबे राहतात. एकूण ९४९ लोकसंख्येपैकी ४४७ पुरुष तर ५०२ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ७२.८३ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ८०.९० आहे तर स्त्री साक्षरता ६५.३५ आहे. गावातील शून्य ते सहा वर्षे वयाच्या लहान मुलांची संख्या १२१ आहे. ती एकूण लोकसंख्येच्या १२.७५ टक्के आहे. मुख्यतः आदिवासी व कुणबी समाजातील लोक येथे राहतात. कुणबी समाजाचा शेती हा मुख्य व्यवसाय असून आदिवासी समाज शेतमजूर,वीटभट्टीमजूर, कामगार म्हणून काम करतात.काही प्रमाणात कुक्कुटपालन, बकरीपालन सुद्धा ते करतात.श्रावण महिन्यात गणपती उत्सवाच्या अगोदरपासून जेव्हा ढग गडगडाट करतात आणि विजा चमकत असतात तेव्हा पावसाच्या सरी कोसळत असलेल्या एका वेगळ्याच नैसर्गिक वातावरणात एक नैसर्गिक भाजी रानात उगवत असते तिलाच अळंबी संबोधले जाते. ही भाजी अत्यंत चवदार असते. ही भाजी आरोग्यासाठी चांगली असते.ही भाजी जेव्हा उगवते तेव्हाच लगेच काढावी लागते अन्यथा ती लगेच फुलून खाण्यासाठी अयोग्य होते. पहाटे लवकर उठून ही भाजी शोधून फुलण्याअगोदर खुडून काढून साफ करून ती लगेचच बाजारात विक्रीसाठी न्यावी लागते. आदिवासी बांधवाना पावसाळ्यात हा अल्पकालीन रोजगार उपलब्ध होतो.पालघर जिल्ह्यातील ग्रामीण भागातील अंतर्गत रस्त्यावर ह्या भाजीची विक्री आदिवासी समाजातील पुरुष, स्त्रिया आणि मुलेमुली करीत असतात. पालघर, बोईसर, मनोर, सफाळे, केळवे रोड, वाणगाव, डहाणू, वाडा, कुडूस, विक्रमगड, जव्हार, मोखाडा, खोडाळा, तलासरी येथील बाजारपेठांमध्ये सुद्धा ही भाजी विक्रीसाठी उपलब्ध असते.

## नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत. महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बस वाडा बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात.रिक्षा सुद्धा वाड्यावरून उपलब्ध असतात.

## जवळपासची गावे
आवंढे, वासुरीबुद्रुक, बोरांदे, आंबिस्तेखुर्द, आंबिस्तेबुद्रुक, निचोळे, भावेहर, खानिवळी, गौरापूर, पळसई, आसनास ही जवळपासची गावे आहेत.आब्जे ग्रामपंचायतीमध्ये आब्जे आणि वैतरणानगर ही गावे येतात.

## संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html

२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html

३.
https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/

४.
http://tourism.gov.in/

५.
http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036

६.
https://palghar.gov.in/

७.
https://palghar.gov.in/tourism/

वर्ग:वाडा तालुक्यातील गावे