open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
किताब (१९७७ चित्रपट)

***किताब*** (इंग्रजी नाव: *द बुक* ) हा गुलजार यांनी लिहिलेला आणि दिग्दर्शित केलेला १९७७ चा भारतीय नाट्य चित्रपट आहे. या चित्रपटात मास्टर राजू, उत्तमकुमार, विद्या सिन्हा, श्रीराम लागू, केश्तो मुखर्जी आणि असित सेन यांच्या भूमिका आहेत. हा चित्रपट समरेश बसू यांच्या *पथिक* या बंगाली कथेवर आधारित होता. संगीत आर.डी. बर्मन यांचे आहे आणि गुलजार यांनी गाण्याचे बोल लिहिले आहे.

## पात्र 
* बाबलाच्या भूमिकेत मास्टर राजू (राजू श्रेष्ठ)
* निखिल गुप्ताच्या भूमिकेत उत्तम कुमार
* कोमल गुप्ताच्या भूमिकेत विद्या सिन्हा
* कुसुमच्या भूमिकेत इंद्राणी मुखर्जी
* पप्पूच्या भूमिकेत टिटो खत्री
* बैजुरामच्या भूमिकेत श्रीराम लागू
* बाबलाच्या आईच्या भूमिकेत दीना पाठक
* पंडित शंकर लालच्या भूमिकेत केश्तो मुखर्जी
* प्राचार्यंच्या भूमिकेत ओम शिवपुरी
*  इंग्रजी शिक्षकांच्या भूमिकेत टी.पी. जैन
* उस्तादच्या भूमिकेत  राम मोहन

## गीत 
# "धन्नो की आँखों में है रात का सुरमा" - राहुल देव बर्मन
# "हरी दिन तो बिता शाम हुई रात पार करा दे" - राजकुमारी दुबे
# "मास्तरजी की आ गयी चिठ्ठी" -शिवांगी कोल्हापुरे
# "मेरे साथ चले ना साया" - सपन चक्रवर्ती

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९७७ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:गुलजार दिग्दर्शित चित्रपट
जयदीप अहलावत

**जयदीप अहलावत** (जन्म ८ फेब्रुवारी १९८०)  हा एक भारतीय अभिनेता आहे जो हिंदी चित्रपट आणि मालिकांमधील त्याच्या कामासाठी ओळखला जातो. फिल्म अँड टेलिव्हिजन इन्स्टिट्यूट ऑफ इंडियामधून पदवी घेतल्यानंतर, *गँग्स ऑफ वासेपूर* (२०१२) या गुन्हेगारी चित्रपटात दिसण्यापूर्वी त्याने अनेक चित्रपटांमध्ये किरकोळ भूमिका केल्या. त्यानंतर *कमांडो: ए वन मॅन आर्मी* (२०१३), *गब्बर इज बॅक* (२०१५), *विश्वरूपम २* (२०१८) यासह अनेक चित्रपटांमध्ये सहाय्यक भूमिका केल्या.

*रईस* (२०१७) आणि *राझी* (२०१८) या मुख्य प्रवाहातील चित्रपटांमधील भूमिकांमुळे अहलावत यांना व्यापक ओळख मिळाली. २०२० मध्ये, त्याने *पाताल लोक* या स्ट्रीमिंग मालिकेत पोलीस म्हणून भूमिका केल्याबद्दल, फिल्मफेअर ओटीटी पुरस्कार जिंकून प्रशंसा मिळवली. *ॲन ॲक्शन हिरो* (२०२२) मधील भूमिकेसाठी त्याला सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्यासाठी फिल्मफेर पुरस्कारासाठी नामांकन मिळाले आणि त्यानंतर त्याने २०२३ च्या *जाने जान* आणि *थ्री ऑफ अस* या चित्रपटांमध्ये काम केले.

## पुरस्कार आणि नामांकन 
## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९८० मधील जन्म
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेते
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:भारतीय चित्रपट आणि दूरचित्रवाणी संस्थेचे माजी विद्यार्थी
अपने पराये

***अपने पराये***  हा बासू चटर्जी दिग्दर्शित आणि मुशीर-रियाझ निर्मित १९८० चा भारतीय हिंदी-भाषेतील नाट्य चित्रपट आहे. यात अमोल पालेकर आणि शबाना आझमी प्रमुख भूमिकेत आहेत. हे शरच्चंद्र चट्टोपाध्यायच्या *निसर्ग* या १९१९ च्या बंगाली कादंबरीवर आधारित आहे.

या चित्रपटाद्वारे हिंदी चित्रपटसृष्टीत पदार्पण करणाऱ्या आशालता वाबगांवकर यांना सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्रीच्या फिल्मफेअर पुरस्कारासाठी नामांकन मिळाले होते.

## पात्र 
* अमोल पालेकर ... चंद्रनाथ
* शबाना आझमी ... शीला
* गिरीश कर्नाड ... हरीश
* उत्पल दत्त ... ॲड
* आशालता वाबगांवकर ... सिद्धेश्वरी
* भारती आचरेकर ... नैनतारा
* राधिका सरदकुमार .... लीला

## गीत 
चित्रपटाचे संगीत बप्पी लहिरी यांनी दिले आहे, तर गीते योगेश यांनी लिहिली आहेत.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९८० मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:बासू चॅटर्जी दिग्दर्शित चित्रपट
किताब (निःसंदिग्धीकरण)

* **किताब** हा मुख्यतः अरबी, स्वाहिली, उर्दू, हिंदी आणि विविध भारतीय आणि तुर्किक भाषांमध्ये "पुस्तक" साठी वापरला जाणारा शब्द आहे.

* लाल किताब - फलज्योतिषविषयक पाच ग्रंथांचा संग्रह.
* किताब (नाटक) - मल्याळम भाषेतील एक नाटक.
* किताब - ए - नवरस - दखनी उर्दू भाषेत लिहिलेला पर्शियन ग्रंथ.
* किताब (१९७७ चित्रपट) - इ.स. १९७७ मधील एक चित्रपट.

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
जुली (१९७५ चित्रपट)

***ज्युली*** हा के.एस. सेतुमाधवन दिग्दर्शित आणि चक्रपाणी लिखित १९७५ मधील भारतीय रोमँटिक नाट्यचित्रपट आहे. या चित्रपटात लक्ष्मी मुख्य भूमिकेत आहे व तिचा हा हिंदी चित्रपटातील पदार्पण चित्रपट आहे. यात विक्रम मकानदार, नादिरा, रिटा भादुरी, ओम प्रकाश, उत्पल दत्त आणि श्रीदेवी  यांच्या भूमिका आहेत. हा चित्रपट व्यावसायिकरित्या यशस्वी ठरला. राजेश रोशनच्या संगीतासाठी त्यांना फिल्मफेर पुरस्कार मिळाला. त्यात प्रीती सागरने गायलेले "माय हार्ट इज बीटिंग" या भारतीय चित्रपटातील पहिले इंग्रजी गाणे होते. हा मल्याळम ब्लॉकबस्टर चित्रपट *चटकारी* (१९७४) चा रीमेक आहे, ज्यामध्ये लक्ष्मीची मुख्य भूमिका होती आणि दोन्ही आवृत्त्यांमध्ये अनुक्रमे मल्याळम आणि हिंदी चित्रपटात तिने पदार्पण केले होते. *मिस ज्युली प्रेमा कथा* (१९७५) या तेलुगू चित्रपटात तिने आणखी एका रिमेकमध्ये काम केले. तिने २००६ मध्ये रिलीज झालेल्या कन्नड रिमेक ज्युलीमध्ये काम केले नाही, ज्यात रम्या आणि डिनो मोरिया प्रमुख भूमिकेत होते.

## पात्र 
* ज्युलीच्या भूमिकेत लक्ष्मी
* शशी भट्टाचार्यच्या भूमिकेत विक्रम मकानदार
* मार्गारेट "मॅगी", ज्युलीची आईच्या भूमिकेत नादिरा
* ज्युलीचे वडील मॉरिसच्या भूमिकेत ओम प्रकाश
* शशीची बहीण उषा भट्टाचार्यच्या भूमिकेत रिटा भादुरी
* देवकी भट्टाचार्य, शशीच्या आईच्या भूमिकेत अचला सचदेव
* श्री भट्टाचार्य, उषा आणि शशीच्या वडिलांच्या भूमिकेत उत्पल दत्त
* ज्युलीची धाकटी बहीण आयरीनच्या भूमिकेत श्रीदेवी
* रुबी आंटीच्या भूमिकेत सुलोचना
* रिचर्ड "रिची" च्या भूमिकेत जलाल आगा
* रहिमच्या भूमिकेत राजेंद्र नाथ

## संगीत 
## पुरस्कार 
## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९७५ मधील हिंदी चित्रपट
आहिस्ता आहिस्ता

***अहिस्ता अहिस्ता***  हा ऑक्टोबर १९८१ मध्ये प्रदर्शित झालेला हिंदी भाषेतील चित्रपट आहे. या चित्रपटात शम्मी कपूर, नंदा, कुणाल कपूर, पद्मिनी कोल्हापुरे, शशिकला, आशालता वाबगावकर आणि रहमान यांच्या भूमिका आहेत.  *गेज्जे पूजे* या कन्नड चित्रपटाचा हा रिमेक आहे.

## पात्र 
* सागरच्या भूमिकेत शम्मी कपूर
* संगीताच्या भूमिकेत नंदा
* कुणालच्या भूमिकेत कुणाल कपूर
* चंद्राच्या भूमिकेत पद्मिनी कोल्हापुरे
* डॉ. सिद्दीकीच्या भूमिकेत रहमान
* सुब्बलक्ष्मीच्या भूमिकेत शशिकला
* सावित्रीच्या नवर्र्याच्या भूमिकेत देवेन वर्मा
* सावित्रीच्या भूमिकेत अरुणा इराणी
* संरक्षकच्या भूमिकेत कादर खान
* कावेरीच्या भूमिकेत आशालता वाबगांवकर
* चंद्रकांतच्या भूमिकेत गिरीश कर्नाड
* दीपाच्या भूमिकेत सोनी राजदान

## गीत 
खय्याम यांनी संगीत दिले होते आणि गीतकार नक्श लायलपुरी, निदा फाजली यांनी संगीत दिले होते.

## पुरस्कार 
## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९८१ मधील हिंदी चित्रपट
३६ चौरंगी लेन

***३६ चौरंगी लेन*** हा १९८१ मधील अपर्णा सेन लिखित आणि दिग्दर्शित आणि शशी कपूर निर्मित चित्रपट आहे. हे सेनचे दिग्दर्शनात पदार्पण होते, जी तोपर्यंत बंगाली चित्रपटसृष्टीतील आघाडीची अभिनेत्री म्हणून ओळखली जात होती. प्रकाशीत होताच या चित्रपटाला चांगला प्रतिसाद मिळाला होता. यात धृतिमान चॅटर्जी आणि देबश्री रॉय यांच्यासोबत जेनिफर केंडल यांच्या समीक्षकांनी प्रशंसित भूमिका आहेत.

## पात्र 
* अँग्लो-इंडियन शाळेतील शिक्षिका व्हायलेट स्टोनहॅमच्या भूमिकेत जेनिफर केंडल
* नंदिता रॉयच्या भूमिकेत देबाश्री रॉय
* समरेशच्या भूमिकेत धृतिमान चॅटर्जी 
* एडी स्टोनहॅमच्या भूमिकेत जेफ्री केंडल
* रोझमेरी, व्हायलेटची भाचीच्या भूमिकेत सोनी राजदान
* तरुण व्हायलेटच्या भूमिकेत संजना कपूर
* डेव्हीच्या भूमिकेत करण कपूर
* नंदिताच्या आईच्या भूमिकेत रुमा गुहा ठाकुरता

## पुरस्कार 
* १९८१ राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार
** सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक – अपर्णा सेन 
** सर्वोत्कृष्ट सिनेमॅटोग्राफी - अशोक मेहता
** इंग्रजीतील सर्वोत्कृष्ट फीचर फिल्मसाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार 
* १९८३ - बाफ्टा पुरस्कार (यूके) नामांकित - सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री - जेनिफर केंडल;
* १९८२ - इव्हनिंग स्टँडर्ड ब्रिटिश फिल्म अवॉर्ड्स (यूके) जिंकले - सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री - जेनिफर केंडल

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९८१ मधील इंग्लिश चित्रपट
वर्ग:इ.स. १९८१ मधील बंगाली चित्रपट
कुलमुखत्यार

**कुलमुखत्यार** हे पद छत्रपती शिवाजी महाराजांनी निर्माण केले होते. महाराजांनी त्यांच्या अनुपस्थितीत स्वराज्याचा कारभार सुरळीत चालावा म्हणून हे पद निर्माण केले होते.  ज्या व्यक्तीकडे हे पद असतं त्या व्यक्तीकडे शिक्के कट्यार असते. राजमाता जिजाबाई  ह्या स्वराज्याच्या पहिल्या कुलमुखत्यार होत्या आणि त्यांच्यानंतर महाराणी येसूबाई यांना शिवरायांनी कुलमुखत्यार पदाची जबाबदारी दिली. त्यांच्यानंतर हे पद कोणाकडे होते याबद्दल माहिती आढळत नाही.

वर्ग:मराठा साम्राज्य
घरोंदा (चित्रपट)

***घरोंडा*** (इंग्रजी नाव: *द नेस्ट* ) हा १९७७ वर्षाचा हिंदी नाट्यचित्रपट आहे, जो भीमसेन खुराणा यांनी निर्मित आणि दिग्दर्शित केला आहे. या चित्रपटात अमोल पालेकर, झरीना वहाब, श्रीराम लागू आणि जलाल आगा यांच्या भूमिका आहेत. चित्रपटाचे संगीत जयदेव यांचे आहे.

## पात्र 
* सुदीपच्या भूमिकेत अमोल पालेकर
* छायच्या भूमिकेत झरिना वहाब
* मोदींच्या भूमिकेत श्रीराम लागू
* गुहा यांच्या आईच्या भूमिकेत दिना पाठक 
* बडे बाबूच्या भूमिकेत टी.पी. जैन
* छायाच्या भाभीच्या भूमिकेत सुधा चोप्रा
* गुहा (सुदीपचा रूममेट) च्या भूमिकेत साधू मेहेर
* अब्दुल(सुदीपचा रूममेट) च्या भूमिकेत जलाल आगा 

## पडद्यामागे 
* दिग्दर्शक : भीमसेन खुराणा
* निर्माता : भीमसेन
* संपादक : वामन बी भोसले
* कथा : डॉ.शंकर शेष
* पटकथा : गुलजार
* सिनेमॅटोग्राफर : बिनोद प्रधान, ए के बीर, डीजी देबुधर, वीरेंद्र सैनी
* कॉस्च्युम डिझायनर : शम्मी, वहिदा
* निवेदक : गुलजार
* संगीत दिग्दर्शक : जयदेव
* गाण्याचे बोल : गुलजार

## संगीत 
## पुरस्कार 
## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९७७ मधील हिंदी चित्रपट
प्रेमानंद महाराज

**प्रेमानंद महाराज** हे वृंदावन येथील एक राधाकृष्ण भक्त संत आहेत. त्यांचा जन्म १९७२ साली कानपूर जवळील सरसौल ब्लॉकच्या अखरी या गावात झाला. वृंदावन येथे त्यांचा 'श्री हित राधाकेली कुंज' नावाचा एक आश्रम आहे. सध्या ते त्यांच्या सत्संग आणि प्रवचनातून समाज माध्यमावर खूप लोकप्रिय आहेत. त्यांच्या सत्संगात आणि साधकांशी खाजगी संभाषणात ते त्यांचे कोणतेही प्रश्न अतिशय सोप्या पद्धतीने आध्यात्मिक बारकाव्यांसह स्पष्ट करतात. प्रेमानंद हे राधावल्लभ पंथातील 
संन्यासी आहेत.

## सुरुवातीचे जीवन 
१९७२ साली कानपूर येथील अखरी गावात जन्मलेल्या प्रेमानंद महाराजांचे पूर्वीचे नाव अनिरुद्ध कुमार पांडे होते, त्यांच्या आईचे नाव श्रीमती रमा देवी आणि वडिलांचे नाव शंभू पांडे होते. त्यांनी आपले मूळ गाव सोडले आणि वयाच्या १३ व्या वर्षी संन्यास घेतला. .

## संदर्भ 
वर्ग:हिंदू आध्यात्मिक गुरू
वर्ग: पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९७२ मधील जन्म
मुझफ्फर अली

**मुझफ्फर अली** (जन्म २१ ऑक्टोबर १९४४) एक भारतीय चित्रपट निर्माता, फॅशन डिझायनर, कवी व कलाकार आहे.

## दिग्दर्शकीय फिल्मोग्राफी 
* २०१५: *जानीसार* (अभिनेता देखील)
* १९८६: *अंजुमन* (निर्माता देखील)
* १९८२: *आगमान*
* १९८१: *उमराव जान* (निर्माता देखील)
* १९७८: *गमन* (निर्माता देखील)
* अप्रकाशित: *झुनी* (निर्माता देखील) 

## पुरस्कार 
* २००५ - पद्मश्री पुरस्कार (२००५) 
* १९७८ - राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार - विशेष उल्लेख (फीचर फिल्म) - *गमन* 
* १९८१ - फिल्मफेर सर्वोत्तम दिग्दर्शक पुरस्कार - *उमराव जान*

## संदर्भ 
वर्ग:फिल्मफेर पुरस्कार विजेते
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय लोक
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक
वर्ग:कलेतील पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. १९४४ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
उपहार (१९७१ चित्रपट)

***उपर***  हा १९७१ चा हिंदी चित्रपट आहे. राजश्री प्रॉडक्शनसाठी ताराचंद बडजात्या निर्मित या चित्रपटात जया भादुरी, स्वरूप दत्ता आणि कामिनी कौशल यांच्या भूमिका आहेत. संगीत लक्ष्मीकांत-प्यारेलाल यांचे आहे. हा चित्रपट १८९३ मध्ये रवींद्रनाथ टागोर यांच्या "समाप्ती" या लघुकथेवर आधारित आहे. ४५ व्या अकादमी पुरस्कारांमध्ये सर्वोत्कृष्ट परदेशी भाषेतील चित्रपटासाठी भारतीय प्रवेश म्हणून या चित्रपटाची निवड करण्यात आली होती, परंतु नामांकन मिळाके नाही.

## पात्र 
* अनूपच्या भूमिकेत स्वरूप दत्ता
* मिनू उर्फ मृण्मयीच्या भूमिकेत जया भादुरी 
* सुधाचा नवरा अनिलच्या भूमिकेत सुरेश चटवाल
* सुधाच्या भूमिकेत नंदिता ठाकूर
* रामचंद्राच्या भूमिकेत नाना पळशीकर
* शारदाच्या भूमिकेत रत्नमाला
* काकीच्या भूमिकेत लीला मिश्रा
* अनूपच्या आईच्या भूमिकेत कामिनी कौशल
* बनवारीच्या भूमिकेत युनूस परवेझ
* शंकरलालच्या भूमिकेत शैल चतुर्वेदी

## गाणी 
# "मै एक राजा हू, तू एक रानी है" - मोहम्मद रफी
# "चल चल बहती, माझी नय्या धुंधे किनारा" - मुकेश
# "सुने रे नगरीया, सुने रे सेजारिया" - लता मंगेशकर
# "हाथों में मेहंदी, बोल रे मेरे गुड्डे तुझे गुड्डी कुबुल" - लता मंगेशकर

## संदर्भ 
वर्ग:रवींद्रनाथ टागोरांच्या कार्यांवर आधारित चित्रपट
वर्ग:इ.स. १९७१ मधील हिंदी चित्रपट
राजमाता

**राजमाता** असे राजाच्या, महाराजाच्या, सम्राटाच्या आईला म्हणतात.
अनुराग (१९७२ चित्रपट)

***अनुराग***  हा १९७२ चा भारतीय हिंदी -भाषेतील नाट्य चित्रपट आहे, ज्याचे दिग्दर्शन शक्ती सामंता यांनी केले आहे. या चित्रपटात नायिका म्हणून पदार्पण केलेल्या मौसमी चॅटर्जी आणि विनोद मेहरा मुख्य भूमिकेत आहेत. संगीत एस.डी. बर्मन यांचे आहे. 

सुरुवातीला, वितरक अशा कथानकासह चित्रपट विकत घेतील की नाही याबद्दल सामंताला खात्री नव्हती आणि त्यांनी राजेश खन्ना यांना ही कल्पना सांगीतली, ज्यांनी सामंताला प्रोत्साहन दिले आणि चित्रपटासाठी विस्तारण करण्याचे ठरवले. "शक्ती-राज" या बॅनरखाली चित्रपटाचे वितरण झाले.

मोठ्या शहरांमध्ये कमालीची कामगिरी करताना हा चित्रपट अर्ध-हिट ठरला आणि त्या वर्षाचा फिल्मफेअर सर्वोत्कृष्ट चित्रपट पुरस्कार जिंकला. नंतर तेलुगू चित्रपट *अनुरागलु* (१९७५) मध्ये श्रीदेवीसह तिच्या पहिल्या प्रमुख भूमिकेत रिमेक करण्यात आला. भीमसिंगने मल्याळममध्ये *रागम* (१९७५) म्हणूनही त्याची पुनर्निर्मिती केली. तमिळमध्ये *नीला मलर्गल* (१९७९), आणि कन्नडमध्ये *चिरंजीवी* (१९७६) म्हणून मंजुळा आणि श्रीनाथ यांच्यासोबत रिमेक करण्यात आला.

## पात्र 
* अशोक कुमार - शिव शंकर राय/राय साहेब
* नूतन - अनु राय, राय साहेबांची सून
* राजेश खन्ना - गंगाराम, दुकानदार (पाहुणे कलाकार)
* विनोद मेहरा - राजेश
* मौसमी चॅटर्जी - शिवानी
* मास्टर सत्यजीत - चंदन राय, राय साहेबांचा नातू
* नासिर हुसेन - अनुचे वडील
* मुराद - नेत्रतज्ज्ञ
* डेव्हिड
* असित सेन - डिसोझा
* मदन पुरी - अमीरचंद, राजेशचे वडील
* अनिता गुहा - राजेशची आई
* अभि भट्टाचार्य - हरी
* सत्येन कप्पू - डॉ सुनील

## गाणी 
चित्रपटाच्या साउंडट्रॅकमध्ये ५ गाणी आहेत. संगीत एस.डी. बर्मन यांनी दिले आहे व गीते आनंद बक्षी यांनी लिहीली आहे.

## पुरस्कार आणि नामांकन 
; फिल्मफेर पुरस्कार:
**जिंकले**
* सर्वोत्कृष्ट चित्रपट - शक्ती चित्रपट
* विशेष पुरस्कार - राजेश खन्ना

**नामांकन**
* सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री - मौसमी चॅटर्जी
* सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री - नूतन
* सर्वोत्कृष्ट कथा – शक्ती सामंता

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९७२ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:शक्ती सामंता दिग्दर्शित चित्रपट
रंगीला (१९९५ चित्रपट)

***रंगीला***  हा १९९५ चा भारतीय हिंदी-भाषेतील रोमँटिक कॉमेडी चित्रपट आहे जो राम गोपाल वर्मा यांनी सह-लिखित, दिग्दर्शित आणि निर्मित केला आहे. यात आमिर खान, उर्मिला मातोंडकर आणि जॅकी श्रॉफ  यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत. मूळ संगीताचा हा ए.आर. रहमानचा पहिला हिंदी चित्रपट होता, कारण त्याचे मागील हिंदी चित्रपट हे त्यांच्या तमिळ, मल्याळम आणि तेलुगू चित्रपटांच्या डब आवृत्त्या होत्या.

४१ व्या फिल्मफेर पुरस्कारांमध्ये, *रंगीला*  चित्रपटाला आघाडीची १४ नामांकने मिळाली, सर्वोत्कृष्ट चित्रपट, सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक (वर्मा), सर्वोत्कृष्ट अभिनेता (खान) आणि सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री (मातोंडकर).  आणि सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता (श्रॉफ), सर्वोत्कृष्ट संगीत दिग्दर्शक (रहमान) आणि विशेष ज्युरी पुरस्कारसह ("तन्हा तन्हा" साठी आशा भोसले) ७ पुरस्कार मिळाले.

## पुरस्कार 
; ४१वे फिल्मफेर पुरस्कार:

**जिंकले**
* सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेता – जॅकी श्रॉफ
* सर्वोत्कृष्ट संगीत दिग्दर्शक - ए.आर. रहमान
* सर्वोत्कृष्ट कथा – राम गोपाल वर्मा
* सर्वोत्कृष्ट नृत्यदिग्दर्शन - अहमद खान "हो जा रंगीला रे" गाण्यासाठी 
* सर्वोत्कृष्ट वेशभूषा - मनीष मल्होत्रा
* विशेष पुरस्कार - "तन्हा तन्हा" गाण्यासाठी आशा भोसले

**नामांकित**
* सर्वोत्कृष्ट चित्रपट
* सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक - राम गोपाल वर्मा
* सर्वोत्कृष्ट अभिनेता - आमिर खान
* सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री – ऊर्मिला मातोंडकर
* सर्वोत्कृष्ट गीतकार - मेहबूब "क्या करे क्या ना करे" गाण्यासाठी 
* सर्वोत्कृष्ट गीतकार - मेहबूब "तन्हा तन्हा" गाण्यासाठी 
* सर्वोत्कृष्ट महिला पार्श्वगायिका - कविता कृष्णमूर्ती "प्यार ये जाने कैसा है" गाण्यासाठी 
* सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका - श्वेता शेट्टी "मंगता है क्या" गाण्यासाठी 

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९९५ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:राम गोपाल वर्मा दिग्दर्शित चित्रपट
चमेली (२००४ चित्रपट)

***चमेली***  हा २००४ चा भारतीय हिंदी-भाषेतील चित्रपट आहे. यात करीना कपूर आणि राहुल बोस यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत आणि सुधीर मिश्रा यांनी दिग्दर्शित केला होता. नवनीत राणा आणि राजीव कनकला यांच्या प्रमुख भूमिकेत या चित्रपटाचा तेलगूमध्ये *जबिलम्मा* (२००८) म्हणून पुनर्निर्मित करण्यात आला. चित्रपटांमधुन निवृत्ती घेण्यापूर्वीचा हा रिंकी खन्नाचा शेवटचा चित्रपट आहे.

## पात्र 
* चमेली - करीना कपूर
* अमन कपूर - राहुल बोस
* नेहा कपूर, अमनची पत्नी - रिंकी खन्ना
* के.पी. सिंग - यशपाल शर्मा
* पोलीस निरीक्षक - सत्यजित शर्मा
* उस्मान बिलाल - पंकज झा
* हसिना खान - कबीर सदानंद
* टॅक्सी चालक - मकरंद देशपांडे
* महेक चहल ("सजना वे सजना" मधील विशेष कामगिरी)

## निर्माण 
*चमेलीला*  सर्वप्रथम अभिनेत्री अमिषा पटेलला ऑफर करण्यात आली होती, जिने नंतर चित्रपट करण्यास नकार दिला आणि सांगितले की वेश्येची भूमिका तिच्या पात्राशी जुळत नाही. त्यानंतर ही भूमिका करीना कपूरकडे गेली, ज्याने तिच्या कारकिर्दीला कलाटणी दिली. चित्रपटाची निर्मिती ऑगस्ट २००३ मध्ये सुरू झाली. चित्रपटाचे दिग्दर्शक अनंत बालानी यांचे २८ ऑगस्ट २००३ रोजी निधन झाले. प्रितीश नंदी यांनी सुधीर मिश्राला चित्रपट दिग्दर्शित करण्यासाठी बोलावले तेव्हा हा चित्रपट जवळपास रखडला होता. मिश्राने वेगळ्या पटकथेसह चित्रपट पूर्ण केला आणि ९ जानेवारी २००४ ला प्रकाशित झाला.

## गीत 
संदेश शांडिल्य यांनी संगीतबद्ध केलेल्या या गाण्यांचे बोल इर्शाद कामिल आणि प्राध्यापक आर.एन. दुबे यांनी लिहिले आहेत.

## पुरस्कार 
* फिल्मफेर पुरस्कार
** सर्वोत्कृष्ट छायांकन - असीम बजाज
** विशेष पुरस्कार - करीना कपूर
* आय.आय.एफ.ए. पुरस्कार 
** सर्वोत्कृष्ट छायांकन - असीम बजाज

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २००४ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:सुधीर मिश्रा दिग्दर्शित चित्रपट
मुनिया गांगुली

**मुनिया गांगुली** या एक भारतीय बायोकेमिस्ट, बायोटेक्नॉलॉजिस्ट आहेत. त्या इन्स्टिट्यूट ऑफ जीनोमिक्स अँड इंटिग्रेटिव्ह बायोलॉजी (आयजीआयबी) मधील वैज्ञानिक म्हणून काम करत आहेत. त्या औषध वितरणाच्या गैर-आक्रमक प्रोटोकॉलच्या विकासासाठी ओळखल्या जातात आणि तिच्या नेतृत्वाखालील टीमने प्लाझमिड डीएनए वाहून नेणाऱ्या नॅनोमीटर-आकाराच्या पेप्टाइड कॉम्प्लेक्सचा वापर करून त्वचेच्या विकारांसाठी औषध वितरण प्रणाली विकसित करण्यात यश मिळवले आहे. या प्रणालीमुळे त्वचेला इजा न करता आत प्रवेश करणे शक्य झाले आहे. त्यांनी विकसित केलेल्या प्रक्रियेसाठी त्यांच्याकडे दोन पेटंट आहेत. आयजीआयबी मध्ये, त्यांनी स्वतःची प्रयोगशाळा स्थापन केली आहे. येथे त्या अनेक संशोधन विद्वान आणि शास्त्रज्ञांना काम करण्यासाठी आमंत्रित करतात. त्यांच्या अभ्यासाचे अनेक लेखांद्वारे दस्तऐवजीकरण केले गेले आहे. रिसर्चगेट नावाच्या वैज्ञानिक लेखांच्या ऑनलाइन भांडाराने त्यापैकी ७६ सूचीबद्ध केले आहेत.

मुनिया गांगुली हे त्या दलाचे सदस्य आहेत ज्यांनी सीएसआयआर आणि आयजीआयबी यांच्यातील जॉइंट रिसर्च इनिशिएटिव्हमध्ये आयजीआयबी चे प्रतिनिधित्व जीवशास्त्रासोबत केमिस्ट्री इंटरफेस करण्यासाठी केले आहे. नॅनो सायन्स अँड इट ऍप्लिकेशनच्या संपादकीय सल्लागार समितीचे सदस्य आहेत. त्यांना विद्यापीठ अनुदान आयोगाने राष्ट्रीय स्तरावरील चर्चासत्र प्रायोजित केले होते. त्या आयजीआयबी  प्रकल्प, नॅनोमटेरिअल्स आणि आरोग्य आणि रोगातील अनुप्रयोगांसाठी नॅनोडिव्हाइसेसच्या नेत्या आहेत. त्यांनी जैविक प्रणाली आणि साहित्य विज्ञानातील प्रगतीवर आंतरराष्ट्रीय परिषद समाविष्ट असलेल्या आमंत्रित भाषणे दिली आहेत. अतिथींनी जीनोमिक्समधील उदयोन्मुख ट्रेंड्सवर विज्ञान आणि संस्कृती जर्नलचे विशेष खंड संपादित केले. भारत सरकारच्या जैवतंत्रज्ञान विभागाने त्यांना २०१२ मध्ये बायोसायन्समधील योगदानाबद्दल, कारकीर्द डेव्हलपमेंटसाठी राष्ट्रीय जैवविज्ञान पुरस्कार प्रदान केला, जो सर्वोच्च भारतीय विज्ञान पुरस्कारांपैकी एक मानला जातो.

## निवडक ग्रंथसूची 
* शर्मा, राजपाल; शिवपुरी, शिवांगी; आनंद, अमितेश; कुलश्रेष्ठ, अंकुर; गांगुली, मुनिया (१ जुलै २०१३). "कार्यक्षम डीएनए वितरणासाठी एम्फिपॅथिक पेप्टाइड्सच्या कादंबरी मालिकेत भौतिक-रासायनिक पॅरामीटर्सच्या भूमिकेत अंतर्दृष्टी". आण्विक फार्मास्युटिक्स. १० (७): २५८८–२६००. doi:10.1021/mp400032q. ISSN १५४३-८३८४. PMID २३७२५३७७.
* नाईक, रंगीथा जे.; चॅटर्जी, अनिंदो; गांगुली, मुनिया (२०१३). "आर्जिनिनच्या विविध वितरणासह आर्जिनिन-युक्त पेप्टाइड्सद्वारे जनुक वितरण नियंत्रित करण्यात सेल पृष्ठभाग आणि एक्सोजेनस ग्लायकोसामिनोग्लायकन्सची भिन्न भूमिका". Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - बायोमेम्ब्रेन्स. १८२८ (६): १४८४–१४९३. doi:10.1016/j.bbamem.2013.02.010. PMID २३४५४०८६.
* गांगुली, मुनिया; निसाकर, डॅनियल; शर्मा, राजपाल; विज, मनिका (२०१५). "494. Glycosaminoglycans in Gene Delivery: An Effective Strategy for Enhancement of Transfection Efficiency of amphipathic Peptides for Localized and Systemic Applications?". आण्विक थेरपी. 23: S197. doi:10.1016/s1525-0016(16)34103-x. 

## संदर्भ 
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय महिला शास्त्रज्ञ
वर्ग:भारतीय महिला जीवशास्त्रज्ञ
वर्ग:भारतीय जीवरसायनशास्त्रज्ञ
वर्ग:जन्म वर्ष गहाळ (जिवंत लोक)
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय जीवशास्त्रज्ञ
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:भारतीय वैज्ञानिक लेखक
वर्ग:नॅशनल बायोसायन्स पारितोषिक प्राप्तकर्ते
वर्ग:भारतीय वैद्यकीय संशोधक
वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय शोधकर्ते
वर्ग:भारतीय जैवतंत्रज्ञ
वर्ग:दिल्लीमधील शास्त्रज्ञ
वर्ग:नवी दिल्लीतील लोक
वर्ग:महिला शोधकर्ते
अक्स (२००१ चित्रपट)

***अक्स*** (प्रतिबिंब) हा राकेश ओमप्रकाश मेहरा दिग्दर्शित आणि अमिताभ बच्चन, रवीना टंडन आणि मनोज बाजपेयी  यांच्या प्रमुख भूमिका असलेला २००१ चा हिंदी-भाषेतील ॲक्शन थ्रिलर चित्रपट आहे. मेहराचा हा पहिला दिग्दर्शनाचा चित्रपट आहे. अनू मलिक यांनी संगीत दिले होते. समीक्षकांकडून संमिश्र प्रतिक्रिया मिळाल्यानंतर आणि बॉक्स ऑफिस फ्लॉप असूनही, ४७ व्या फिल्मफेर पुरस्कारांमध्ये तीन पुरस्कार जिंकले: सर्वोत्कृष्ट अभिनेता - समीक्षक (बच्चन), विशेष पुरस्कार (टंडन), आणि सर्वोत्कृष्ट साउंड डिझाइन (रंजन). त्याच समारंभात बच्चन आणि बाजपेयी यांना सर्वोत्कृष्ट अभिनेता आणि सर्वोत्कृष्ट खलनायकासाठी नामांकन मिळाले होते.

## पात्र 
* इंस्पेक्टर मनु वर्मा - अमिताभ बच्चन
* नीता -  रवीना टंडन
* राघवन घाटगे - मनोज बाजपेयी
* सुप्रिया वर्मा - नंदिता दास
* महादेवन घाटगे-  के.के. रैना
* मधु प्रधान - तन्वी आझमी
* नारंग - विनीत कुमार
* न्यायमूर्ती बळवंत चौधरी - प्रमोद मौथो
* अंध गुरू - सलीम घोऊस
* हनीफ कसाई - वीरेंद्र सक्सेना
* येडा याकुब - विजय राज
* रॉ ऑफिसर - व्रजेश हिरजी
* रॉ ऑफिसर - गजराज राव
* पंतप्रधानांचे सहाय्यक - मिथिलेश चतुर्वेदी 
* मंत्री - अमोल पालेकर

## पुरस्कार 
## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय अ‍ॅक्शन थ्रिलर चित्रपट
वर्ग:इ.स. २००१ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:राकेश ओमप्रकाश मेहरा दिग्दर्शित चित्रपट
फिराक (चित्रपट)

***फिराक*** (अर्थ: वेगळे होणे) हा २००८ चा नंदिता दास यांनी लिहिलेला आणि दिग्दर्शित केलेला भारतीय हिंदी-भाषेतील नाट्य चित्रपट आहे. गुजरात, भारतातील २००२ च्या हिंसाचाराच्या एक महिन्यानंतर हे कथानक घडते आणि दैनंदिन लोकांच्या जीवनावर होणाऱ्या परिणामांवर नजर टाकली आहे. ते "एक हजार सत्यकथांवर" आधारित असल्याचा दावा करतात. *फिराक* म्हणजे अरबी भाषेत विभक्त होणे आणि शोध घेणे असा आहे. हा चित्रपट अभिनेत्री नंदिता दासचा दिग्दर्शनात पदार्पण आहे आणि त्यात नसीरुद्दीन शाह, दीप्ती नवल, नवाजुद्दीन सिद्दीकी, इनाममुलहक, नास्सर, परेश रावळ, संजय सूरी, रघुबीर यादव, शहाना गोस्वामी, अमृता सुभाष आणि तिस्का चोपरा यांच्या भूमिका आहेत.

या चित्रपटाला स्थानिक आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर चांगला प्रतिसाद मिळाला आहे. डिसेंबर २००८ मध्ये सिंगापूरमधील आशियाई महोत्सवाच्या फर्स्ट फिल्म्समध्ये *फिराकने* तीन पुरस्कार जिंकले, आंतरराष्ट्रीय थेस्सालोनिकी फिल्म फेस्टिव्हलमध्ये विशेष पारितोषिक आणि पाकिस्तानमधील कारा फिल्म फेस्टिव्हलमध्ये एक पुरस्कार. याने ५६ व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमध्ये दोन पुरस्कार जिंकले. चित्रपटाच्या जातीयदृष्ट्या संवेदनशील विषयामुळे गुजरातमध्ये चित्रपटावर बंदी घालण्यात आली होती.

## पुरस्कार 
*५६वे राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार (२००९)
** सर्वोत्कृष्ट कला दिग्दर्शन - गौतम सेन
** सर्वोत्कृष्ट संपादन – अक्किनेनी श्रीकर प्रसाद

*५५ वे फिल्मफेर पुरस्कार (२०१०)
** सर्वोत्कृष्ट चित्रपटासाठी समीक्षक पुरस्कार
** विशेष पुरस्कार - नंदिता दास
** सर्वोत्कृष्ट संपादन – अक्किनेनी श्रीकर प्रसाद
** सर्वोत्कृष्ट साउंड डिझाईन - मानस चौधरी
** सर्वोत्कृष्ट वेशभूषा - वैशाली मेनन

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २००८ मधील हिंदी चित्रपट
स्टॅनली का डब्बा

***स्टॅन्ली का डब्बा***  हा २०११ चा हिंदी-भाषेतील विनोदी नाट्य चित्रपट आहे जो अमोल गुप्ते लिखित, दिग्दर्शित आणि निर्मित आहे, ज्यामध्ये दिव्या दत्ता, पार्थो गुप्ते ( अमोले गुप्ते यांचा मुलगा), दिव्या जगदाळे, राज झुत्शी आणि अमोल गुप्ते यांनी अभिनय केला आहे. हा चित्रपट १३ मे २०११ रोजी प्रदर्शित झाला.

चित्रपटाने बॉक्स ऑफिसवर अंदाजे   कमावले,  च्या बजेटच्या तुलनेत. पार्थो गुप्तेला फिल्मफेर विशेष पुरस्कार (प्रमाणपत्र) व सर्वोत्कृष्ट बालकलाकाराचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाले. 

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०११ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:अनाथांबद्दलचे चित्रपट
वर्ग:बालपट
ॲनिमल (२०२३ चित्रपट)

***ॲनिमल*** हा २०२३ चा भारतीय हिंदी -भाषेतील ॲक्शन ड्रामा चित्रपट आहे जो संदीप रेड्डी वंगा यांनी सह-लिखित, दिग्दर्शित आणि संपादित केला आहे आणि टी-सीरीज फिल्म्स, भद्रकाली पिक्चर्स आणि सिने१ स्टुडिओद्वारे निर्मित आहे. या चित्रपटात रणबीर कपूर, अनिल कपूर, बॉबी देओल, रश्मिका मंदान्ना आणि तृप्ती डिमरी यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत. चित्रपटात, रणविजय सिंगला त्याच्या वडिलांच्या हत्येच्या प्रयत्नाबद्दल कळते आणि तो सूड आणि विनाशाच्या मार्गावर निघतो.

१ डिसेंबर २०२३ रोजी *ॲनिमल* थिएटरमध्ये प्रकाशीत करण्यात आला. याला समीक्षकांकडून त्याच्या अभिनय आणि तांत्रिक पैलूंसाठी स्तुतीसह मिश्र प्रतिक्रिया मिळाल्या. अनेक समालोचकांनी निर्मात्यांवर हिंसाचार,  विषारी पुरुषत्व आणि कुरूपतेचा गौरव केल्याचा आरोपही केला. या चित्रपटाने देशांतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर हिंदी चित्रपटाचे अनेक बॉक्स ऑफिस रेकॉर्ड तोडले. त्याची कमाई   जगभरात झाली व आठवा सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट, सर्वाधिक कमाई करणारा A-रेट असलेला भारतीय चित्रपट, आणि सर्वाधिक कमाई करणारा रणबीर कपूरच्या कारकिर्दीतील चित्रपट झाला. ६९ व्या फिल्मफेर पुरस्कारांमध्ये, चित्रपटाला १९ नामांकने मिळाली आणि रणबीर कपूरसाठी सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्यासह आघाडीचे सहा पुरस्कार मिळाले.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय अ‍ॅक्शन थ्रिलर चित्रपट
वर्ग:भारतीय ॲक्शन ड्रामा चित्रपट
वर्ग:इ.स. २०२३ मधील हिंदी चित्रपट
नगीना (१९८६ चित्रपट)

***नगीना*** हा १९८६ चा भारतीय काल्पनिक प्रणय चित्रपट आहे, ज्याची निर्मिती आणि दिग्दर्शन हरमेश मल्होत्रा यांनी केले आहे. रवी कपूर यांनी लिहिलेली पटकथा आणि जगमोहन कपूर यांची कथा आहे. या चित्रपटात श्रीदेवी रजनी या नागिनीच्या भूमिकेत आहे, जी एका दुष्ट संताच्या हातून आपल्या जोडीदाराच्या मृत्यूचा बदला घेण्यासाठी एका नागरिकाशी लग्न करते. यात ऋषी कपूर, कोमल महुवकर, अमरीश पुरी, सुषमा सेठ आणि प्रेम चोप्रा यांच्याही भूमिका आहेत.

२०१३ मध्ये, श्रीदेवीला *नगीना* तसेच *मिस्टर इंडिया* (१९८७) मधील तिच्या अभिनयासाठी फिल्मफेर विशेष पुरस्कार देण्यात आला होता.

## गीत 
चित्रपटाचे संगीत लक्ष्मीकांत-प्यारेलाल यांनी दिले होते. गीते आनंद बक्षी यांनी लिहिली आहेत.
# "तूने बेचैन इतना झियादा किया" - मोहम्मद अझीझ, अनुराधा पौडवाल
# "मैं तेरी दुश्मन दुश्मन तू" - लता मंगेशकर
# "बलमा तुम बलमा हो मेरे खली" - कविता कृष्णमूर्ती
# "भूली बिसरी एक कहानी" - अनुराधा पौडवाल 
# "आज कल याद कुछ और रहता नहीं" - मोहम्मद अझीझ 

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९८६ मधील हिंदी चित्रपट
अयान मुखर्जी

**अयान मुखर्जी** (जन्म १५ ऑगस्ट १९८३) हा एक भारतीय चित्रपट निर्माता आहे जो हिंदी चित्रपटांमध्ये काम करतो. मुखर्जी-समर्थ कुटुंबातील हा एक सदस्य आहे. करण जोहरच्या प्रोडक्शन बॅनर धर्मा प्रॉडक्शन अंतर्गत अभिनेता रणबीर कपूरसोबतच्या सहकार्यासाठी तो ओळखला जातो.

## फिल्मोग्राफी 
## संदर्भ 
वर्ग:फिल्मफेर पुरस्कार विजेते
वर्ग:इ.स. १९८३ मधील जन्म
वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रॉकी और रानी की प्रेम कहानी

***रॉकी और रानी की प्रेम कहानी*** हा, करण जोहर दिग्दर्शित आणि इशिता मोईत्रा, शशांक खेतान आणि सुमित रॉय यांनी लिहिलेले २०२३ मधील भारतीय हिंदी -भाषेतील रोमँटिक कॉमेडी कौटुंबिक नाट्य चित्रपट आहे. या चित्रपटात रणवीर सिंग आणि आलिया भट ही जोडी परस्परविरोधी व्यक्तिमत्त्वांच्या भूमिकेत आहे जे लग्न करण्यापूर्वी तीन महिने एकमेकांच्या कुटुंबासोबत राहण्याचा निर्णय घेतात. धर्मेंद्र, जया बच्चन, शबाना आझमी, तोटा रॉय चौधरी, चुर्णी गांगुली, आमिर बशीर आणि क्षिती जोग त्यांच्या कुटुंबातील सदस्यांच्या भूमिकेत आहेत.

६९ व्या फिल्मफेर पुरस्कारांमध्ये, चित्रपटाला सर्वोत्कृष्ट चित्रपट, सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक आणि सर्वोत्कृष्ट अभिनेता (सिंग),  यासह आघाडीची २० नामांकने मिळाली आणि सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री (भट्ट) आणि सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री (आझमी) यासह चार पुरस्कार मिळाले.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०२३ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:करण जोहर दिग्दर्शित चित्रपट
साजन चले ससुराल

***साजन चले ससुराल***  हा १९९६ चा भारतीय हिंदी भाषेतील रोमँटिक कॉमेडी चित्रपट आहे ज्यात गोविंदा, तब्बू, करिश्मा कपूर, कादर खान, आणि सतीश कौशिक यांनी भूमिका केल्या आहेत. डेव्हिड धवनने याचे दिग्दर्शन केले होते. हा तेलगू चित्रपट *अल्लारी मोगुडू* (१९९२) चा रिमेक आहे. *साजन चले ससुराल* हा व्यावसायिकरित्या यशस्वी होता आणि *इंडियन एक्सप्रेसच्या*  १९९६ च्या पहिल्या पाच "सुपर-हिट" मध्ये दुसऱ्या क्रमांकावर होते.''''

## पात्र 
* श्यामसुंदर गुप्ता - गोविंदा
* दिव्या खुराना - तब्बू
* पूजा दशचंदानी - करिश्मा कपूर
* धीरेंद्र खुरा - कादर खान
* गायक/संगीतकार - शक्ती कपूर
* मुरानचंद "मुथ्थू" स्वामी - सतीश कौशिक
* रामप्यारे रस्तोगी / कंपनी व्यवस्थापक - सतीश शहा 
* नाना - मुकेश ऋषी
* हेमलता गुप्ता - अंजना मुमताज
* बनावट हेमलता गुप्ता - हिमानी शिवपुरी 
* माधव - अरुण बक्षी
* ठाकूरचा मुलगा - अर्जुन
* ट्रॅव्हल एजंट - दिनेश हिंगू
* हॉटेल सेवक - राकेश बेदी
* ठाकूर - भरत कपूर
* श्यामसुंदरच्या मित्राच्या भूमिकेत - राजू श्रेष्ठ

## गीत 
या चित्रपटाचे संगीत नदीम-श्रवण यांनी दिले आहे. 

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९९६ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:डेव्हिड धवन दिग्दर्शित चित्रपट
कोशिश

***कोशिश*** (अर्थ: प्रयत्न ) हा १९७२ चा भारतीय हिंदी -भाषेतील रोमँटिक ड्रामा चित्रपट आहे जो संजीव कुमार आणि जया भादुरी अभिनीत आहेत, गुलजार यांनी लिहिलेले आणि दिग्दर्शित केले आहे. मूकबधिर जोडपे आणि त्यांचा संघर्ष, वेदना आणि संवेदनाहीन समाजात स्वतःसाठी एक स्थान निर्माण करण्याचा संघर्ष या चित्रपटात दाखवण्यात आला आहे. हे १९६१ च्या जपानी चित्रपट *हॅपीनेस ऑफ अस अलोन* पासून प्रेरित होते. १९७७ मध्ये कमल हासन आणि सुजाता अभिनीत *उयर्ंधवर्गल*  या चित्रपटाचा तमिळमध्ये रिमेक करण्यात आला होता.

या चित्रपटाने गुलजार यांना सर्वोत्कृष्ट पटकथा आणि कुमार यांना सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचे असे दोन राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाले.

## पात्र 
* हरिचरण माथूर "हरी" - संजीव कुमार
* आरती माथूर - जया भादुरी
* नारायणा - ओम शिवपुरी
* कानू - असराणी
* दुर्गा - दीना पाठक
* शिक्षिका - सीमा देव
* बुलबुल - रेहाना
* दिलीप कुमार स्वतः (पाहुणे म्हणून)

## पुरस्कार 
## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९७२ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:गुलजार दिग्दर्शित चित्रपट
परिचय (चित्रपट)

***परिचय***  हा १९७२ चा भारतीय हिंदी भाषेतील नाट्यचित्रपट आहे, जो तिरुपती पिक्चर्स बॅनरखाली व्ही.के. सोबती निर्मित आणि गुलजार दिग्दर्शित आहे. जितेंद्र, जया भादुरी, संजीव कुमार, विनोद खन्ना यांनी भूमिका केल्या असून राहुल देव बर्मन यांनी संगीत दिले आहे. हा चित्रपट राज कुमार मैत्र यांच्या *रंगीन उत्तरेन* या बंगाली कादंबरीवर आधारित आहे आणि अंशतः १९६५ च्या *द साउंड ऑफ म्युझिक* चित्रपटापासून प्रेरित आहे.

## कथानक 
निवृत्त कर्नल एपी रॉय उर्फ राय साहब हे आपल्या ५ नातवंडासोबत राहतात. पण त्यांच्या सगळ्यांमध्ये मतभेद आहेत. रवी हा त्या मुलांना शिकवायला नेमलेला नवा शिक्षक आहे जो ह्या सगळ्यांमधे गोडवा आणतो व नव्या अर्थाने सगळ्यांचा "परिचय" करून देतो.

## पात्र 
* रवी -  जितेंद्र
* रमा रॉय -  जया भादुरी
* निवृत्त कर्नल एपी रॉय उर्फ राय साहब - प्राण
* रमाचे वडील नीलेश रॉय - संजीव कुमार
* रमाची आई सुजाता रॉय - गीता सिद्धार्थ
* नारायण, सेवक - असराणी
* रवीचे मामा - ए.के. हंगल
* रवीची मावशी - लीला मिश्रा
* शिक्षक - केश्तो मुखर्जी 
* रवीचा मित्र अमित - विनोद खन्ना
* ज्योतिषी - पेंटल
* रमाचा धाकटा भाऊ संजय रॉय - मास्टर राजू

## गीत 
सर्व संगीत राहुल देव बर्मन यांनी दिले होते आणि गीते गुलजार यांनी लिहिली होती. बिनाका गीतमाला वार्षिक यादी १९७३ मध्ये "मुसाफिर हूं यारून" हे गाणे २५ व्या क्रमांकावर सूचीबद्ध होते आणि ते सर्व काळातील सर्वात आवडते फिल्मी गाण्यांपैकी एक मानले जाते.

## पुरस्कार 
* १९७२ - राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट महिला पार्श्वगायिका - लता मंगेशकर - "बीती ना बिताई रैना"

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९७२ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:गुलजार दिग्दर्शित चित्रपट
वेक अप सिड

***वेक अप सिड*** हा २००९ चा भारतीय हिंदी -भाषेतील कमिंग-ऑफ-एज कॉमेडी-ड्रामा चित्रपट आहे जो अयान मुखर्जी द्वारे लिखित आणि दिग्दर्शित आहे आणि धर्मा प्रॉडक्शनद्वारे निर्मित आहे. यात रणबीर कपूर आणि कोंकणा सेन शर्मा  यांच्या भूमिका आहेत. समकालीन मुंबईवर आधारित, हा चित्रपट एका निष्काळजी श्रीमंत महाविद्यालयीन तरुणाची (कपूर) कथा सांगतो, ज्याला कोलकाता येथील एका महत्त्वाकांक्षी लेखिकाने (सेन शर्मा) जबाबदारीचे पालन करण्याचे मूल्य शिकवले आहे.

५५ व्या फिल्मफेर पुरस्कारांमध्ये, *वेक अप सिडला* सर्वोत्कृष्ट चित्रपट, सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक (मुखर्जी), सर्वोत्कृष्ट अभिनेता (कपूर) आणि सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री (पाठक) यासह ९ नामांकन मिळाले आणि ३ पुरस्कार जिंकले - सर्वोत्कृष्ट अभिनेता (समीक्षक) (कपूर), सर्वोत्कृष्ट पदार्पण दिग्दर्शक (मुखर्जी, झोया अख्तरसोबत *लक बाय चान्स* ) आणि सर्वोत्कृष्ट महिला पार्श्वगायिका ("इकतारा" गाण्यासाठी कविता सेठ). हा चित्रपट आता नेटफ्लिक्सवर उपलब्ध आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २००९ मधील हिंदी चित्रपट
मेरे अपने

***मेरे अपने***  हा १९७१ चा भारतीय हिंदी भाषेतील चित्रपट आहे जो गुलजार लिखित आणि दिग्दर्शित आहे आणि रोमू, राज आणि एन.सी. सिप्पी यांनी निर्मित केला आहे. हा गुलजार यांचा पहिला दिग्दर्शकीय उपक्रम होता. हा तपन सिन्हा यांनी दिग्दर्शित केलेल्या राष्ट्रीय पुरस्कार विजेत्या *अपंजन* या बंगाली चित्रपटाचा जवळजवळ फ्रेम बाय फ्रेम रिमेक होता. विनोद खन्ना यांचा हिरो म्हणून हा पहिलाच चित्रपट होता. डॅनीचाही हा पहिला सिनेमा होता. या चित्रपटात देवेन वर्मा, पेंटल, असित सेन, असरानी, डॅनी डेन्झोंगपा, केश्तो मुखर्जी, एके हंगल, दिनेश ठाकूर, मेहमूद आणि योगिता बाली यांच्यासोबत मीना कुमारी, विनोद खन्ना आणि शत्रुघ्न सिन्हा यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत.  चित्रपटाचे संगीत सलील चौधरी यांनी दिले आहे.

## पात्र 
* आनंदीदेवी -  मीना कुमारी
* श्याम  -विनोद खन्ना
* छेनू - शत्रुघ्न सिन्हा
* आनंदीचा मृत नवरा निरंजन - देवेन वर्मा
* रघुनाथ - असराणी
* संजू - डॅनी डेन्झोंग्पा
* बन्सी - पेंटल
* बिल्लू - दिनेश ठाकूर
* अरुण गुप्ता - रमेश देव
* लता -  सुमिता सन्याल
* अनोखेलाल - मेहमूद
* बिलोकी प्रसाद - असित सेन
*  स्वातंत्र्यसैनिक - अभि भट्टाचार्य
* जट्टू - केश्तो मुखर्जी
* महाविद्यालयाचे प्राचार्य - ए.के. हंगल
* उर्मिला - योगिता बाली

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९७१ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:गुलजार दिग्दर्शित चित्रपट
अचानक (१९७३ चित्रपट)

***अचानक***  हा १९७३ चा भारतीय हिंदी भाषेतील चित्रपट आहे, जो गुलजार दिग्दर्शित आहे, ख्वाजा अहमद अब्बास लिखित आणि विनोद खन्ना अभिनीत आहे. या चित्रपटासाठी गुलजार यांना सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक म्हणून फिल्मफेर नामांकन मिळाले. गुलजार हे निपुण गीतकार असले तरी या चित्रपटात एकही गाणी नव्हती. अब्बास यांना सर्वोत्कृष्ट कथेसाठी फिल्मफेर नामांकन मिळाले. 

हा चित्रपट वास्तविक जीवनातील १९५८ मधील खळबळजनक के.एम. नाणावटी विरुद्ध महाराष्ट्र राज्य या न्यायालयीन प्रकरणावरून प्रेरित आहे. १९६३ मधला *ये रास्ते हैं प्यार के* हा चित्रपटही याच प्रकरणावर आधारित होता. अक्षय कुमारचा २०१६ चा *रुस्तम* चित्रपट देखील याच केसवर आधारित आहे.

चित्रपटात गाणी नव्हती व पार्श्वसंगीत वसंत देसाई यांनी केले आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९७३ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:व्यभिचाराबद्दल चित्रपट
वर्ग:गुलजार दिग्दर्शित चित्रपट
इजाजत (१९८७ चित्रपट)

***इजाजत*** (अर्थ: परवानगी) हा गुलजार दिग्दर्शित १९८७ चा भारतीय हिंदी-भाषेतील संगीतमय प्रणय चित्रपट आहे, जो सुबोध घोष यांच्या *जातुगृह* या बंगाली कथेवर आधारित आहे. रेखा, नसीरुद्दीन शाह आणि अनुराधा पटेल यांच्या प्रमुख भूमिका असलेला, हा चित्रपट विभक्त झालेल्या जोडप्याच्या कथेचे अनुसरण करतो आणि जे चुकून रेल्वे स्टेशनच्या वेटिंग रूममध्ये भेटतात. हा चित्रपट पॅरलल सिनेमा म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या भारतातील आर्ट-हाऊस प्रकारातील आहे आणि त्याने संगीत श्रेणीमध्ये दोन राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार जिंकले आहेत. हा चित्रपट १९६४ च्या बंगाली चित्रपट *जातुगृहावर* आधारित आहे.

पाकिस्तानी लेखिका मीरा हाश्मी यांचे चित्रपटावर आधारित पुस्तक "गुलजारस् इजाजत: इनसाइट्स इन द फिल्म" जून २०१९ मध्ये प्रकाशित करण्यात आले.

## पात्र 
* सुधा - रेखा
* महेंद्र - नसीरुद्दीन शाह
* माया - अनुराधा पटेल
* महेंद्रचे आजोबां - शम्मी कपूर
* सुधाचा नवरा - शशी कपूर
* प्राचार्य - दिना पाठक
* सुधाची आई - सुलभा देशपांडे

## पुरस्कार 
*३५वे राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार:
** सर्वोत्कृष्ट गीत - गुलजार - "मेरा कुछ सामान "
** सर्वोत्कृष्ट महिला पार्श्वगायिका - आशा भोसले - "मेरा कुछ सामान" 

*३४ वे फिल्मफेर पुरस्कार:
** सर्वोत्कृष्ट गीतकार - गुलजार - "मेरा कुछ सामना" - **जिंकले**
** सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री – अनुराधा पटेल - *नामांकन*

## संगीत 
या चित्रपटात चार गाणी आहेत, ती सर्व आर.डी. बर्मन यांनी संगीतबद्ध केली आहेत आणि आशा भोसले यांनी गायली आहेत . बर्मन यांचे चित्रपटातील संगीतासाठी सर्वत्र कौतुक झाले आणि " मेरा कुछ सामान " हे गाणे खूप गाजले आणि कालांतराने त्याला उत्कृष्टतेचा दर्जा मिळाला. गाण्याने लेखिका आणि गायिका दोघांनाही अनेक पुरस्कार मिळवून दिले आणि आशा भोसले यांना त्यासाठी त्यांचा दुसरा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला. एका मुलाखतीत आशा भोसले यांनी नमूद केले की जेव्हा आर.डी. बर्मन यांना " मेरा कुछ सामान " हे गाणे सादर केले गेले तेव्हा त्यांनी ते गाणे फेकून दिले. गाणे लिहिणारे आणि चित्रपटाचे दिग्दर्शनही करणारे गुलजार घाबरून एका कोपऱ्यात बसले. तिने स्वतः गाणे गुणगुणायला सुरुवात केली ज्यामुळे बर्मनच्या मनात चाल निर्माण झाली आणि त्याने १५ मिनिटांत गाणे तयार केले.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९८७ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:गुलजार दिग्दर्शित चित्रपट
१२वी फेल

***१२ वी फेल*** हा २०२३ चा विधू विनोद चोप्रा दिग्दर्शित, निर्मित आणि लिखित भारतीय हिंदी-भाषेतील चरित्रात्मक नाट्य चित्रपट आहे. हे भारतीय पोलीस सेवेतील अधिकारी बनण्यासाठी अत्यंत गरिबीवर मात करणाऱ्या मनोज कुमार शर्मा यांच्याविषयी अनुराग पाठक यांच्या २०१९ च्या नामांकित नॉन-फिक्शन पुस्तकावर आधारित आहे. या चित्रपटात शर्माच्या भूमिकेत विक्रांत मॅसी आहे आणि सोबत मेधा शंकर, अनंत व्ही जोशी, अंशुमान पुष्कर आणि प्रियांशू चॅटर्जी आहेत.

२७ ऑक्टोबर २०२३ रोजी थिएटरमध्ये रिलीज झालेल्या, *१२वी फेलला* समीक्षकांची व्यापक प्रशंसा मिळाली आणि जगभरात   पेक्षा जास्त कमाई करून स्लीपर हिट म्हणून उदयास आला त्याच्या  च्या बजेट समोर.  ६९ व्या फिल्मफेर पुरस्कारांमध्ये, सर्वोत्कृष्ट चित्रपट, सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक आणि सर्वोत्कृष्ट अभिनेता (समीक्षक) (मॅसी) यासह पाच पुरस्कार जिंकले.

 

## पुरस्कार 
## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०२३ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:विधू विनोद चोप्रा दिग्दर्शित चित्रपट
खुशबू (१९७५ चित्रपट)

***खुशबू***  हा १९७५ चा हिंदी भाषेतील नाट्यचित्रपट आहे, जो तिरुपती पिक्चर्स बॅनरखाली प्रसन्न कपूर निर्मित, जितेंद्र प्रस्तुत आणि गुलजार दिग्दर्शित आहे. यात जितेंद्र, हेमा मालिनी आहे आणि राहुल देव बर्मन यांनी संगीत दिले आहे. हा चित्रपट शरच्चंद्र चट्टोपाध्याय यांच्या *पंडितमशाई* या बंगाली कादंबरीवर आधारित आहे, ज्याचे पूर्वी नरेश मित्रा यांनी १९५१ मध्ये बंगालीमध्ये चित्रीकरण केले होते.

## पात्र 
* वृंदाबन - जितेंद्र
* कुसुम - हेमा मालिनी
* लाखी - शर्मिला टागोर
* कुंज - असराणी
* वृंदाबनचे वडिल - ओम शिवपुरी
* वृंदाबनची आई - दुर्गा खोटे
* मन्नो - फरीदा जलाल
* काली - सारिका
* कुसुमची आई - लीला मिश्रा
* चरण (वृंदाबनाचा मुलगा) - मास्टर राजू  

## गीत 
चित्रपटाचे संगीत आर.डी. बर्मन यांचे होते आणि गीत गुलजार यांचे होते.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९७५ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:गुलजार दिग्दर्शित चित्रपट
मौसम (१९७५ चित्रपट)

***मौसम*** हा १९७५ चा संजीव कुमार आणि शर्मिला टागोर अभिनीत आणि गुलजार दिग्दर्शित भारतीय हिंदी-भाषेतील संगीतमय प्रणय चित्रपट आहे. हे ए.जे. क्रोनिन यांच्या १९६१ च्या *द जुडास ट्री* या कादंबरीवर आधारित आहे. शर्मिला टागोरला तिच्या अभिनयासाठी २३ व्या राष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवात सिल्व्हर लोटस अवॉर्ड मिळाला आणि या चित्रपटाला दुसऱ्या सर्वोत्कृष्ट फीचर फिल्मचा पुरस्कार मिळाला. २४ व्या फिल्मफेर पुरस्कारांमध्ये या चित्रपटाला आठ श्रेणींमध्ये नामांकन मिळाले होते आणि दोन श्रेणींमध्ये पुरस्कार जिंकले होते.

हा चित्रपट तमिळमध्ये *वसंधथिल ऑर नाल* या नावाने १९८२ मध्ये रिमेक करण्यात आला.

## पात्र 
* चंदा थापा/काजली -  शर्मिला टागोर
* अमरनाथ गिल - संजीव कुमार
* गंगू राणी -दिना पाठक 
* हरिहर थापा - ओम शिवपुरी

## संगीत 
चित्रपटासाठी पार्श्वसंगीत सलील चौधरी यांनी संगीतबद्ध केले होते आणि गाणी मदन मोहन यांनी संगीतबद्ध केली होती. १४ जुलै १९७५ रोजी मदन मोहन यांच्या निधनानंतर हा चित्रपट त्यांना समर्पित केला आहे.  या आधी मदन मोहन यांनी गुलजार यांचा *कोशिश* चित्रपट संगीतबद्ध केला होता. गुलजार यांनी सांगितले की "दिल धुंदता है " हे त्यांचे सर्वात अविस्मरणीय गाणे आहे. लता मंगेशकर आणि भूपिंदर सिंग यांचे "दिल धुंदता है" हे गाणे १९७६ च्या बिनाका गीतमालाच्या यादीत १२ व्या स्थानावर होते.

## पुरस्कार 
* २३ वे राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार: 
** दुसरा सर्वोत्कृष्ट चित्रपट 
** सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री - शर्मिला टागोर

* २४ वे फिल्मफेर पुरस्कार:
** सर्वोत्कृष्ट चित्रपट - **जिंकले**
** सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक - गुलजार - **जिंकले**
** सर्वोत्कृष्ट अभिनेता - संजीव कुमार - *नामांकन*
** सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री - शर्मिला टागोर - *नामांकन*
** सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री – दीना पाठक - *नामांकन*
** सर्वोत्कृष्ट संगीत दिग्दर्शक - मदनमोहन - *नामांकन*
** सर्वोत्कृष्ट गीतकार – "दिल धुंदता है" गाण्यासाठी गुलजार - *नामांकन*
** सर्वोत्कृष्ट कथा - कमलेश्वर - *नामांकन*

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९७५ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:गुलजार दिग्दर्शित चित्रपट
नमकीन (१९८२ चित्रपट)

***नमकीन***  हा १९८२ चा हिंदी -भाषेतील सामाजिक नाट्यचित्रपट आहे, जो गुलजार दिग्दर्शित आहे. यात संजीव कुमार, शर्मिला टागोर, शबाना आझमी, वहिदा रहमान यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत. हा गुलजारचा आणखी एक चित्रपट होता जो भारतीय समाजाच्या, विशेषतः ग्रामीण भागातील, काही अत्यंत संवेदनशील पण स्पर्श न झालेल्या पैलूंवर बनवला होता. *अकाल बसंत* ही कथा समरेश बसू यांची होती, ज्यांच्या कथेवर  गुलजार यांनी यापूर्वी *किताब* (१९७७) देखील बनवला होता.

या चित्रपटाला १९८३ मध्ये एसाभाई एम. सूरतवाला यांच्यासाठी सर्वोत्कृष्ट ऑडिओग्राफीसाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाला. ३० व्या फिल्मफेर पुरस्कारांमध्ये, *नमकीनने* सर्वोत्कृष्ट कथा आणि सर्वोत्कृष्ट कला दिग्दर्शन जिंकले, तर वहिदा रेहमान आणि किरण वैराळे या दोघांनाही चित्रपटातील त्यांच्या अभिनयासाठी सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्रीची नामांकनं मिळाली.

## पात्र 
* गेरुलाल - संजीव कुमार
* निमकी - शर्मिला टागोर
* मिठू - शबाना आझमी
* ज्योती/जुगनी - वहिदा रहमान
* चिंकी - किरण वैराळे

मुळात निमकीच्या भूमिकेत रेखा होती, जी नंतर शर्मिला टागोरने साकारली.

## गीत 
## पुरस्कार 
* ३० वे राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार:
** सर्वोत्कृष्ट ऑडिओग्राफी : एसाभाई एम. सूरतवाला

*३० वे फिल्मफेर पुरस्कार:
** सर्वोत्कृष्ट कथा – समरेश बसू - **जिंकले**
** सर्वोत्कृष्ट कला दिग्दर्शन – अजित नानर्जी - **जिंकले**
** सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री – किरण वैराळे - *नामांकन*
** सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री – वहीदा रेहमान - *नामांकन*

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९८२ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:गुलजार दिग्दर्शित चित्रपट
अंगूर (१९८२ चित्रपट)

***अंगूर***  हा १९८२ चा भारतीय हिंदी-भाषेतील विनोदी चित्रपट आहे. संजीव कुमार आणि देवेन वर्मा यांच्या दोघांच्या दुहेरी भूमिका असलेल्या या चित्रपटाचे दिग्दर्शन गुलजार यांनी केले आहे. हा चित्रपट १९६३ च्या बंगाली भाषेतील कॉमेडी चित्रपट *भ्रांती बिलासचा* रिमेक होता, जो उत्तम कुमारचा चित्रपट  होता जो ईश्वरचंद्र विद्यासागर यांच्या बंगाली कादंबरीवर आधारित आहे. हे  शेक्सपियरच्या *द कॉमेडी* *ऑफ एरर्सया* नाटकावर आधारित आहे.  (१९६८) हा चित्रपट देखील त्याच चित्रपटाचा रिमेक आणि रोहित शेट्टीने *सर्कस* (२०२२) म्हणून रुपांतरित केला होता. सर्व पात्रे भोळी आहेत आणि सर्व पात्रांना एकाच ठिकाणी आणण्यात नियतीची मुख्य भूमिका आहे.

## पात्र 
* अशोक टिलक (जुळे भाऊ) - संजीव कुमार
* अशोकची पत्नी सुधा - मौसमी चॅटर्जी
* तनु, सुधाची बहीण - दीप्ती नवल
* बहादुर (जुळे भाऊ) - देवेन वर्मा 
* बहादूरची पत्नी प्रेमा - अरुणा इराणी
* छेडीलाल, ज्वेलर्स - सी.एस. दुबे
* छेडीलालचा कामगार मन्सूर मियाँ - युनूस परवेझ
* गणेशीलाल, हिरे व्यापारी - टी.पी. जैन
* अशोकची मैत्रीण अलका - पद्मा चव्हाण
* अशोकची आई -  शम्मी
* अशोकचे वडील - उत्पल दत्त

## गीत 
## पुरस्कार 
* ३० वे फिल्मफेर पुरस्कार:
** सर्वोत्कृष्ट कॉमेडियन - देवेन वर्मा - **जिंकले**
** सर्वोत्कृष्ट अभिनेता - संजीव कुमार - *नामांकन*

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९८२ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:गुलजार दिग्दर्शित चित्रपट
लिबास (चित्रपट)

***लिबास*** हा १९८८ चा हिंदी नाट्यचित्रपट आहे, जो गुलजार लिखित आणि दिग्दर्शित आहे. *सीमा* या लघुकथेवर आधारित हा चित्रपट आहे जो *रवी पार*  या संग्रहित कथांमध्ये प्रकाशित झाला आहे. हे शहरी भारतातील विवाहित जोडप्यांच्या विवाहबाह्य संबंध आणि व्यभिचाराबद्दल आहे. या चित्रपटाने आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवांमध्ये समीक्षकांची प्रशंसा मिळवली, परंतु आजपर्यंत तो भारतात प्रदर्शित झालेला नाही. १९९२ आणि २०१४ मध्ये अनुक्रमे २३ व्या आणि ४५ व्या भारतीय आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवात याचे दोनच सार्वजनिक प्रदर्शन झाले होते.

शबाना आझमी यांनी १९९२ प्योंगयांग आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवात सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा पुरस्कार पटकावला.

## पात्र 
* शबाना आझमी - सीमा भारद्वाज
* नसीरुद्दीन शाह - सुधीर भारद्वाज
* राज बब्बर - सुधीरचा मित्र टी.के.
* सुषमा सेठ
* उत्पल दत्त
* अन्नू कपूर

## गीत 
आर.डी. बर्मन यांचे संगीत होते, गीतकार गुलजार यांचे होते .

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९८८ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:गुलजार दिग्दर्शित चित्रपट
कंचनमाला

** युवराज्ञी कंचनमाला** ही युवराज कुणाल याची पत्नी होती आणि सम्राट संप्रती याची आई होती.
कराबो मेसो

**काराबो मेसो** (१८ सप्टेंबर, २००७ - ) हr कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे. ही सध्या सेंट्रल गौतेंगकडून खेळतो.

## संदर्भ 
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
काव्या कविंदी

**काव्या काविंदी** (जन्म ३० ऑक्टोबर २००२) ही एक श्रीलंकेची क्रिकेट खेळाडू आहे जी श्रीलंकेच्या महिला राष्ट्रीय संघाकडून खेळते. ती उजव्या हाताने फलंदाजी करते आणि उजव्या हाताने मध्यम वेगाने गोलंदाजी करते.

## संदर्भ 
वर्ग: श्रीलंकेच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
अपर्णा दत्ता गुप्ता

**अपर्णा दत्ता गुप्ता** (११ मे १९५३ - २९ जून २०२०) या भारतीय प्राणीशास्त्रज्ञ आणि शैक्षणिक होत्या. त्या ॲनिमल बायोलॉजी विभागात, स्कूल ऑफ लाइफ सायन्सेस, हैदराबाद विद्यापीठात शिकवत होत्या.

## प्रकाशने 
* आरिफ, ए., दत्ता गुप्ता, ए., शेलर, के. (२००३) "टायरोसिन किनेज मेडिएटेड फॉस्फोरिलेशन ऑफ द हेक्सामेरिन रिसेप्टर इन द राईस मॉथ कॉर्सायरा सेफॅलोनिका बाय स्टेरॉईड्स" 
* चैतन्य आरके, श्रीदेवी पी, सेंथिलकुमारन बी, दत्ता-गुप्ता, ए. (२०१२) " कोर्सायरा सेफॅलोनिकाच्या शेवटच्या इनस्टार लार्व्ह डेव्हलपमेंट दरम्यान एच-फायब्रोइन रेग्युलेशनवर किशोर हार्मोन ॲनालॉग, मेथोप्रीनचा प्रभाव. " जनरल कॉम्प. एंडोक्रिनॉल. , doi 10.1016/j.ygcen.२०१२.०८.०१४.
* परिकीपंडला श्रीदेवी, आरके चैतन्य, अपर्णा दत्ता गुप्ता, बालसुब्रमण्यम सेंथिलकुमारन (२०१२) "एफटीझेड-एफ१ आणि फॉक्सएल२ अप-रेग्युलेट कॅटफिश ब्रेन अरोमाटेस जीन ट्रान्सक्रिप्शन द्वारे प्रवर्तक हेतूंना विशिष्ट बंधनकारक करून." बायोचिम. बायोफिज. एकटा , **१८१९**, ५७-६६.
* परिकीपंडला श्रीदेवी, अपर्णा दत्ता गुप्ता, बालसुब्रमण्यम सेंथिलकुमारन (२०११) "एअरब्रेथिंग कॅटफिशच्या ब्रेनमध्ये फुशी ताराझू फॅक्टर १ चे आण्विक क्लोनिंग आणि अभिव्यक्ती विश्लेषण", क्लेरियास गॅरिपीनस . PLOS One **६(१२):** इ२८८६७.
* मधुसुधन बुडाथा, थुईरेई जेकब निंगशेन आणि अपर्णा दत्ता गुप्ता (२०११) "हेक्सामेरिन रिसेप्टर हे अचिया जनता (लेपिडोप्टेरा: नोक्टुइडे) मध्ये जीपीआय अँकर केलेले प्रोटीन आहे का?" जे. बायोसायन्सेस, **३६**, ५४५–५५३.
* चैतन्य आरके, श्रीदेवी पी, सेंथिलकुमारन बी, दत्ता गुप्ता ए. (२०११) "२०-हायड्रॉक्सीकडीसोन रेग्युलेशन ऑफ एच-फायब्रोइन जीन इन द ग्रेन पेस्ट, कॉर्सायरा सेफॅलोनिका, लास्ट इनस्टार लार्व्हा डेव्हलपमेंट दरम्यान". स्टिरॉइड्स, **७६**, १२५-१३४

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९५३ मधील जन्म
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय महिला शास्त्रज्ञ
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय प्राणीशास्त्रज्ञ
वर्ग:भारतीय अनुवंशशास्त्रज्ञ
वर्ग:भारतीय वैज्ञानिक लेखक
वर्ग:बनारस हिंदू विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:भारतीय महिला जीवशास्त्रज्ञ
मीरा (१९७९ चित्रपट)

***मीरा*** हा गुलजार यांचा १९७९ चा हिंदी भाषेतील चित्रपट आहे. हा चित्रपट मीरा या हिंदू संत-कवयित्रीच्या जीवनावर आधारित आहे, जिने भगवान कृष्णावरील तिच्या प्रेमासाठी राजकिय सुखसोयींचा त्याग केला होता.

समीक्षकांची प्रशंसा झाली असली तरी या चित्रपटाने भारतीय बॉक्स ऑफिसवर चांगली कामगिरी केली नाही.

## पात्र 
* मीराबाई  - हेमा मालिनी
* राणा भोजराज सेसोदिया - विनोद खन्ना
* राजा बिरमदेव राठोड - श्रीराम लागू
* राजा विक्रमजीत सिंग सेसोदिया - शम्मी कपूर
* कुलगुरू (मुख्य पुजारी) - ओम शिवपुरी
* श्रीमती बिरामदेव राठोड - दिना पाठक 
* कृष्णा राठोड - विद्या सिन्हा
* बादशाह अकबर - अमजद खान
* तानसेन - भारत भूषण
* संत रविदास - ए.के. हंगल
* जयमल राठोड - दिनेश ठाकूर

चित्रपटाचे कॉस्च्युम डिझायनर भानू अथैया यांनी मीराच्या साडीच्या बदलत्या रंगछटांचा वापर करून तिची आध्यात्मिक उत्क्रांती कृष्णात विरघळत असल्याचे दाखवले. एक राजकुमारी म्हणून दोलायमान रंगांपासून सुरुवात करून, ती केशरी (भगवा) मध्ये राजवाडा सोडते, हळूहळू पिवळ्या, फिकट आणि शेवटी जास्त फिकट रंगात ती दिसते.

## गीत 
## पुरस्कार 
* १९८० - फिल्मफेअर पुरस्कार सर्वोत्कृष्ट महिला पार्श्वगायिका - **जिंकला** - "मेरे तो गिरीधर गोपाल" साठी वाणी जयराम

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९७९ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:गुलजार दिग्दर्शित चित्रपट
इश्किया

***इश्किया***  हा २०१० चा भारतीय हिंदी-भाषेतील ब्लॅक कॉमेडी चित्रपट आहे ज्यात विद्या बालन, नसीरुद्दीन शाह, अर्शद वारसी आणि सलमान शाहिद यांनी भूमिका केल्या आहेत. त्याचे दिग्दर्शन अभिषेक चौबे यांनी केले होते, मोहना कृष्णाने सिनेमॅटोग्राफी केली होती आणि रमण मारू आणि विशाल भारद्वाज यांनी निर्मिती केली होती.

या चित्रपटाने बॉक्स ऑफिसवर माफक कामगिरी केली. ३४ व्या कैरो आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवात प्रदर्शनासाठी त्याची निवड करण्यात आली होती. माधुरी दीक्षित आणि हुमा कुरेशी यांनी २०१४ मध्ये *डेढ इश्किया* मध्ये काम केले.

## पात्र 
* विद्या बालन - कृष्णा वर्मा
* नसीरुद्दीन शाह - खालुजान / इफ्तिखार हुसेन 
* अर्शद वारसी - रज्जाक हुसैन उर्फ बब्बन
* आदिल हुसेन - विद्याधर वर्मा/श्याम प्रसाद कुलश्रेष्ठ

## गीत 
चित्रपटाचा साउंडट्रॅक विशाल भारद्वाज यांनी संगीतबद्ध केला असून गुलजार यांनी गीते लिहिली आहेत.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०१० मधील हिंदी चित्रपट
थायलंड महिला क्रिकेट संघाचा आयर्लंड दौरा (संयुक्त अरब अमिरातीमध्ये), २०२४

थायलंड महिला क्रिकेट संघाने एप्रिल २०२४ मध्ये आयर्लंडविरुद्ध दोन ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय (टी२०आ) सामने खेळण्यासाठी संयुक्त अरब अमिरातीचा दौरा केला. २०२४ आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक पात्रता स्पर्धेपूर्वी दोन्ही संघांच्या तयारीचा ही मालिका भाग बनली. प्रदेशातील अपवादात्मक मुसळधार पावसामुळे पहिला सामना रद्द झाल्यानंतर, आयर्लंडने दुसरा सामना ८ गडी राखून जिंकून मालिका १-० ने जिंकली.

## खेळाडू
## टी२०आ मालिका
### पहिला टी२०आ
### दुसरी टी२०आ
## संदर्भ 
## बाह्य दुवे
* ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर मालिका मुख्यपृष्ठ

वर्ग:इ.स. २०२४ मधील क्रिकेट
वर्ग:थायलंड महिला क्रिकेट संघाचे आयर्लंड दौरे
थ्री सिक्स्टी वेस्ट

**थ्री सिक्स्टी वेस्ट हे** मुंबई, महाराष्ट्र येथील एक गगनचुंबी इमारत आहे. यात दोन टॉवर आहेत, जे एका व्यासपीठाने जमिनीवर जोडलेले आहेत. टॉवर बी हा  ६६ मजली  आणि टॉवर ए  52 मजली आहे.  टॉवर ए मध्ये हॉटेल/ऑफिस आहेत आणि टॉवर बी मध्ये खाजगी निवासस्थाने आहेत. टॉवर बी ही भारतातील १४ वी सर्वात उंच इमारत आहे आणि टॉवर ए ही भारतातील २१ वी सर्वात उंच इमारत आहे. टॉवर बी देशातील सर्वात उंच व्यावसायिक गगनचुंबी इमारतींपैकी एक आहे. 

हा प्रकल्प कोहन पेडरसन फॉक्सने डिझाइन केला होता.  संरचनात्मक सल्लागार LERA (लेस्ली ई. रॉबर्टसन असोसिएट्स) आहेत.  तर मुख्य कंत्राटदार Samsung C&T आहेत. 

सहाना आणि ओबेरॉय रियल्टी यांचा संयुक्त उपक्रम असलेल्या ओएसिस रियल्टी अंतर्गत हा प्रकल्प विकसित करण्यात आला आहे.  मे २०१४ मध्ये,  ओबेरॉय रियल्टीने रिट्झ-कार्लटनला प्रकल्पासाठी आतिथ्य भागीदार म्हणून घोषित केले. 

2015 मध्ये या प्रकल्पाला औपचारिकपणे थ्री सिक्स्टी वेस्ट असे नाव देण्यात आले  

## संदर्भ 
वर्ग:मुंबईमधील इमारती व वास्तू