open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
तेलंगणाचे मुख्यमंत्री

**तेलंगणाचे मुख्यमंत्री** हे भारताच्या तेलंगणा राज्याचे सरकारप्रमुख आहे. भारतीय संविधानानुसार राज्यप्रमुख जरी राज्यपाल असला तरी राज्याची सर्व सुत्रे व निर्णयक्षमता मुख्यमंत्र्याच्या व त्याच्या मंत्रीमंडळाच्या हातात असते. तेलंगणा विधानसभा निवडणुकीमध्ये सर्वाधिक जागा मिळवणाऱ्या राजकीय पक्षाला राज्यपाल सरकारस्थापनेसाठी आमंत्रित करतो. त्या पक्षाच्या विधिमंडळ समितीद्वारे मुख्यमंत्र्याची निवड केली जाते. बहुमत सिद्ध करून मुख्यमंत्री आपल्या पदावर पाच वर्षे राहू शकतो.

२०१४ साली आंध्र प्रदेश राज्यामधून तेलंगणा राज्य वेगळे करण्यात आले. २ जून २०१४ रोजी के. चंद्रशेखर राव हे राज्याचे पहिले मुख्यमंत्री बनले, तर ७ डिसेंबर २०२३ रोजी भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे अनुमुला रेवंत रेड्डी यांनी दुसरे मुख्यमंत्री म्हणून शपथ घेतली आणि ते विद्यमान मुख्यमंत्री आहेत.

## यादी
### हैदराबादचे मुख्यमंत्री (१९४९-१९५६)
### तेलंगणाचे मुख्यमंत्री (२०१४ पासून)
## संदर्भ
*
वर्ग:भारतामधील राज्यांचे मुख्यमंत्री
वालेंतिना तेरेश्कोव्हा

[इवलेसे|तेरेश्कोवा व [नील आर्मस्ट्राँग १९७० साली]]
**वालेंतिना व्लादिमिरोव्ना तेरेश्कोवा** (;  ६ मार्च १९३७) ही रशियन व्यक्ती अंतराळात पोचलेली जगातील पहिली महिला आहे. *वोस्तोक ६* हे अंतराळयान चालवण्यासाठी सुमारे ४००हून अधिक अर्जदारांमध्ये व सोडतीच्या अंतिम फेरीत पोचलेल्या पाच उत्सुक व्यक्तींमध्ये तेरेश्कोवाची निवड झाली. पेशाने एक यंत्रमाग कामगार असलेल्या तेरेश्कोवाला अंतराळयात्री बनवण्यासाठी आधी सोव्हिएत वायूसेनेमध्ये दाखल करण्यात आले. १६ जून १९६३ रोजी तिने वोस्तोक ६ हे यान उडवले. ती २ दिवस, २३ तास व १२ मिनिटे अंतराळामध्ये होती.

तेरेश्कोवाला सोव्हिएत संघामध्ये प्रचंड लोकप्रियता मिळाली व १९६९ साली तिने सोव्हिएत संघाच्या कम्युनिस्ट पक्षाचे सदस्यत्व घेतले. तेरेश्कोवाला *सोव्हिएत संघाचा वीर* हा देशामधील सर्वोच्च पुरस्कार तसेच बहुसंख्य राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाले. तेरेश्कोवा राजकारणामध्ये कार्यरत राहिली व तिने सोव्हिएतमध्ये व जगात अनेक संस्थांमध्ये महत्त्वाची पदे भूषवली. तेरेश्कोवा सोत्शी येथील २०१४ हिवाळी ऑलिंपिक स्पर्धेसाठी ऑलिंपिक ध्वजरोहक होती.

## सामाजिक क्रियाकलाप 
2011 मध्ये, ती यारोस्लाव्हल प्रादेशिक यादीतील युनायटेड रशिया पक्षाकडून रशियाच्या स्टेट ड्यूमासाठी निवडली गेली. तेरेश्कोवा, एलेना मिझुलिना, इरिना यारोवाया आणि आंद्रे स्कोच  सोबत, ख्रिश्चन मूल्यांच्या संरक्षणासाठी आंतर-पक्षीय उप गटाचे सदस्य आहेत; या क्षमतेमध्ये, तिने रशियन राज्यघटनेतील दुरुस्त्या सादर करण्यास समर्थन दिले, त्यानुसार, "ऑर्थोडॉक्सी हा रशियाच्या राष्ट्रीय आणि सांस्कृतिक ओळखीचा आधार आहे." 21 डिसेंबर 2011 पासून फेडरल स्ट्रक्चर आणि स्थानिक स्व-शासनावरील राज्य ड्यूमा समितीचे उपाध्यक्ष.

## बाह्य दुवे
*व्यक्तिचित्र

वर्ग:रशियन व्यक्ती
वर्ग:अंतराळयात्री
हेलसिंकी विमानतळ

[250 px|इवलेसे|येथे थंबलेले [अमेरिकन एरलाइन्सचे बोईंग ७६७ विमान]]

**हेलसिंकी विमानतळ**  (, )  हा फिनलंड देशाच्या हेलसिंकी शहरामधील प्रमुख विमानतळ आहे. हेलसिंकीच्या १७ किमी उत्तरेस व्हंटा शहरामध्ये स्थित असलेला हा विमानतळ प्रवाशांच्या संख्येनुसार उत्तर युरोपामधील ४थ्या क्रमांकाच्या वर्दळीचा विमानतळ आहे. हा विमानतळ १९५२ उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धेसाठी बांधला गेला. फिनएरचा हब येथेच स्थित आहे.

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
* अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:फिनलंडमधील विमानतळ
विमानतळ
शेजारती

हिंदू धर्मात देवाला झोपाविण्याच्या कल्पनेने केलेली आरती म्हणजे **शेजारती** होय.

भारतातील अनेक मंदिरांमध्ये प्रतिदिनी किवा काही विशिष्ठ काळात शेजारती करण्याची पद्धत आहे.

महाराष्ट्रात अनेक संतमंडळींनी शेजारती रचल्या आहेत. बहुतांशी शेजारत्या ह्या प्राकृत किंवा मराठी भाषेत आहेत.

## श्री दत्तात्रेयांची शेजारती 
आतां स्वामी सुखे निद्रा करा अवधूता, करा अवधूता ।

चिन्मय सुखधामा जाउनि पहुडा एकांता ॥ धृ. ॥

वैराग्याचा कुंचा घेउनि चौक झाडीला, स्वामी चौक झाडीला ॥

तयावरी सुप्रेमाचा शिडकावा दिधला ॥ आतां. ॥ १ ॥

पायघड्या घातल्या सुंदर नवविधाभक्ती, स्वामी नवविधाभक्ती ।

ज्ञानाच्या समया उजळूनी लावियल्या ज्योती ॥ आतां ॥ २ ॥

आशातृष्णा कल्पनांचा सांडुनि गलबला, स्वामी सांडुनि गलबला ।

दया क्षमा शांती दासी उभ्या सेवेला ॥ आतां. ॥ ३॥

दैत्याचें कपाट लाउनी एकत्र केलें, स्वामी एकत्र केलें ।

दुर्बुद्धीच्या गांठी सोडुनि पडदे सोडीले ॥ आतां. ॥ ४ ॥

भावार्थाचा मंचक ह्रुदयाकाशीं टांगीला, ह्रुदयाकाशी टांगीला ।

मनाची सुमनें जोडुनी केलें शेजेला ॥ आतां. ॥ ५ ॥

अलक्ष्य उन्मनि नाजूक दूशेला, स्वामी नाजुक दूशेला ।

निरंजनी सद्‌गुरू माझा निजी निजेला ॥ आतां. ॥ ६ ॥

वर्ग:हिंदू व्रतवैकल्ये
दिल्लीचे मुख्यमंत्री

**दिल्लीचा मुख्यमंत्री** हा भारताच्या दिल्ली ह्या केंद्रशासित प्रदेशाचा सरकारप्रमुख आहे. भारतीय संविधानानुसार केवळ दिल्ली व पुडुचेरी ह्या दोन केंद्रशासित प्रदेशांनाच स्वतःचे सरकार बनवण्याची संमती आहे. भारताच्या राज्यांमध्ये राज्यप्रमुख राज्यपाल असतो परंतु दिल्ली व पुडुचेरीमध्ये राज्यपाल हे पद अस्तित्वात नसून उपराज्यपालाची निवड भारताचे राष्ट्रपती करतात. परंतु दिल्लीची सर्व सुत्रे व निर्णयक्षमता मुख्यमंत्र्याच्या व त्याच्या मंत्रीमंडळाच्या हातात असते. 

दिल्ली विधानसभा निवडणुकीमध्ये सर्वाधिक जागा मिळवणाऱ्या राजकीय पक्षाला उपराज्यपाल सरकारस्थापनेसाठी आमंत्रित करतो. त्या पक्षाच्या विधिमंडळ समितीद्वारे मुख्यमंत्र्याची निवड केली जाते. बहुमत सिद्ध करून मुख्यमंत्री आपल्या पदावर पाच वर्षे राहू शकतो. १९५२ सालापासून आजवर ८ व्यक्ती दिल्लीच्या मुख्यमंत्रीपदावर राहिल्या आहेत. भारतीय जनता पक्षाच्या रेखा गुप्ता ह्या दिल्लीच्या ९व्या विद्यमान मुख्यमंत्री आहेत.

## मुख्यमंत्र्यांची यादी
## दिल्लीमधील राष्ट्रपती राजवट तपशील
दिल्लीमध्ये आत्तापर्यंत फक्त एक वेळा राष्ट्रपती राजवट लावण्यात आली आहे.

* **एकमेव कार्यकाळ : १४ फेब्रुवारी २०१४ ते १४ फेब्रुवारी २०१५** : दिल्ली विधानसभेत जन लोकपाल विधेयक पारित न करु शकल्याने पदस्थ मुख्यमंत्री अरविंद केजरीवाल यांनी राजीनामा दिला. राष्ट्रपती राजवट लावण्यात आली. आम आदमी पक्ष व्यतिरिक्त कोणत्याच पक्षाला सरकार स्थापन करायची इच्छा नसल्याने अखेर ४ नोव्हेंबर २०१४ रोजी दिल्लीचे तत्कालीन राज्यपाल यांनी विधानसभा भंग करण्यासाठी भारताचे राष्ट्रपती प्रणब मुखर्जी यांचेकडे प्रस्ताव ठेवला. विधानसभा विसर्जित करण्यात आली आणि नव्या निवडणूकीची घोषणा करण्यात आली. नवी विधानसभा आणि नवे सरकार स्थापन होईपर्यंत राष्ट्रपती राजवट लागू होती.

## टीपा
## संदर्भ

वर्ग:भारतामधील राज्यांचे मुख्यमंत्री
कोपनहेगन विमानतळ

[250 px|इवलेसे|येथील [चेक एरलाइन्सचे बोइंग ७५७ विमान]]
**कोपनहेगन विमानतळ**  ()  हा डेन्मार्क देशाच्या कोपनहेगन शहरामधील प्रमुख विमानतळ आहे. कोपनहेगन शहराच्या ८ किमी दक्षिणेस व स्वीडनच्या माल्म शहराच्या २४ किमी पश्चिमेस स्थित असलेला हा विमानतळ प्रवाशांच्या संख्येनुसार स्कॅंडिनेव्हिया व उत्तर युरोपामधील सर्वात वर्दळीचा विमानतळ आहे. ओरेसुंड पूलाद्वारे हा विमानतळ स्वीडन देशासोबत देखील जोडला गेला आहे.

एप्रिल १९२५ मध्ये खुला करण्यात आलेला कोपनहेगन विमानतळ हा जगतील सर्वात जुन्या नागरी विमानतळांपैकी एक आहे. स्कॅंडिनेव्हियन एरलाइन्सचा हब येथेच स्थित आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे
* अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:डेन्मार्कमधील विमानतळ
विमानतळ
विडा (आरती प्रकार)

विडा हा हिंदू धर्मातील एक आरतीचा प्रकार आहे.

आयुर्वेदामध्ये विडा खाण्याला महत्त्व आहे. अनेक मंदिरांमध्ये शेजारतीपूर्वी देवाला विडा देण्याची पद्धत असते. त्यावेळी हा आरतीप्रकार म्हटला जातो.

## श्री दत्तात्रेयांची आरती (विडा) 
विडा घेई नरहरिराया ।
धरूनी मानवाची काया ||

यतिवेष घेउनीयां |
वससी दीनांसी ताराया ॥ धृ. ॥

ज्ञान हें पूगीफळ ।
भक्त नागावल्लींदळ ॥

वैराग्य चूर्ण विमळ ।
लवंगा सत्क्रिया सकळ ॥ विडा. ॥ १ ॥

प्रेम रंगीत कात ।
वेला अष्टभावसहीत ॥

जायफळ क्रोधरहीत ।
पत्री सर्व भूतहीत ॥ विडा. ॥ २ ॥

खोबरें हेचि क्षमा ।
फोडुनि द्वैताच्या बदामा ।

मनोजय वर्ख हेमा ।
कापूर हे शांतिनामा ॥ विडा. ॥ ३ ॥

कस्तुरी निरहंकार ।
न मिळती हे उपचार ॥

भीमापौत्र यास्तव फार ।
सत्त्वर देई वारंवार ॥ विडा. ॥ ४ ॥

वर्ग:हिंदू व्रतवैकल्ये
शेंडी

इवलेसे|शिखाबंधन
शेंडी अथवा शिखा हे हिंदुधर्माचे एक लक्षण आहे. निसर्ग आणि विज्ञान या दोहोंच्या दृष्टीने शेंडीला महत्त्व आहे.

## शिखाबंधन 
हिंदू धर्मात उपनयन संस्कार केल्यानंतर शेंडी ठेवली जाते. मनुस्मृतीनुसार ‘चूडाकर्म द्विजातींना सर्वेषामेव धर्मतः ||’ अर्थात, मनु म्हणतो-चूडाकर्म किंवा शिखा ही सर्वांना आवश्यक आहे.

वर्ग:हिंदू धर्म
ह.भ.प.नामदेव महाराज पठाडे

वै. ह.भ.प.नामदेव महाराज पठाडे

जन्मस्थळ :- महाराष्ट्र (हिँगोली जिल्हा)

भाषा :-  मराठी

कार्य :- किर्तनकार                                                       -----------------------------

ह.भ.प. नामदेव महाराज पठाडे,यांनी श्री क्षेत्र आंळदी येथे ज्ञानेश्वरी,भागवत,गीता,आंभगाचे आध्यायन करून रुढ अर्थाने शिक्षण घेऊन महाराष्ट्रात किर्तनाचा पाया उंचावला.किर्तन कला काय आहे किर्तनाचे महत्त्व काय आहे.हे संपूर्ण वारकरी साधारण मंडळीला,पटवुन सांगत आसत.

ज्ञानेश्वरी,भागवत,गीता.रामायण आणि आंभग ई. मुखोगत करुण आपल्या आत्मज्ञानातुन जीवन काय आहे .जिवण कसे जगावे गीता,आंभग,हरिपाठ,गाथा ,ज्ञानेश्वरी,संतदर्शन देवदर्शन  या गोष्टी म्हणजे महाराजांचे किर्तन होय.खरोखर सांगायचे म्हणले तर महाराजाचा आवाज कंठ महाराजानी निवडलेला किर्तनासाठी आंभग.किर्तन श्रवण करण्यात सर्व महाराष्ट्रात लोकांना खुपच आंनद किर्तनात वाटत आसे महाराष्ट्रात कोठेही किर्तन आसो मंडळी लोकांची धावपळ आसत.तसेच ह.भ.प.नामदेव महाराज पठाडे यांचा जन्म मराठी समाजामधील महाराष्ट्रातील हिँगोली जिल्ह्यातील (चोरजवळा ) आता थोर जवळा या गांवी झाला( जन्म;       मुत्यु:-1997 ) त्यांनी बरेच गावोगांवी जाऊन किर्तने केली.महाराजांच्या किर्तनाने,वाणीमुळे त्याच्या कौतुकाने "संतश्रेष्ट्र " ह.भ.प. नामदेव महाराज पठाडे  म्हणुण आज सुद्धा लोक ओळखतात. तसेच काही पुढे त्यांचि पुस्तके प्रसिद्ध झाली. हिँगोली जिल्ह्यातील मंडळीनी  त्याची सेवाभावी संस्था त्याच्या नावानी  स्थापित केली त्यांच्या किर्तनाच्या DVD. टेप कॅसेट सुद्धा आजपर्यत आहेत त्या आपण आपल्या मोबाईल मेमोरी मध्ये डाऊनलोन करु शकतोत.त्याच्या किर्तनाच्या कॅसेटची निर्मिती होऊन त्या  पुढीलप्रमाने  आहेत .त्याच्या कॅसटचा आंनद घेऊ शाकता

अंभग,कॅसेट:-

नारायण नामे होऊ जीवनमुक्त

आधिकार तैसा दावियेला मार्ग  काला खाऊ दहीभात

दंडवत आचार्य

प्रवचन

हरिचिया दासा हरि दाही दिशा

समचरण दृष्टी विटेवरी साजीरी

सांगतो तुम्हासी भजारे विठ्ठला

वर्ग:कीर्तनकार
बलुचिस्तान (ब्रिटिश भारत)

**बलुचिस्तान** हा ब्रिटिश भारतातील पश्चिम सरहद्दीवरील एक प्रांत होता. या प्रांताला मुख्य आयुक्ताचा बलुचिस्तान प्रांत (*चीफ कमिशनर्स बलुचिस्तान प्रोव्हिन्स*) असेही म्हणत.

## राजधानी 
बलुचिस्तान प्रांताचे मुख्यालय क्वेटा या नगरात होते.

## क्षेत्रफळ 
बलुचिस्तान प्रांताचे क्षेत्राफळ १,४०,०१० चौरस किमी इतके होते.

## चतुःसीमा 
बलुचिस्तान प्रांताच्या उत्तरेला अफगाणिस्तान देश, पूर्वेला पंजाब प्रांत आणि वायव्य सरहद्द प्रांत, दक्षिणेला बलुचिस्तान एजन्सी आणि पश्चिमेला इराण देश होता.

वर्ग:ब्रिटिश भारत
पश्चिम बंगालचे मुख्यमंत्री

[इवलेसे|[ममता बॅनर्जी मे २०११ पासून पश्चिम बंगालच्या मुख्यमंत्रीपदावर आहेत.]]

**पश्चिम बंगालचा मुख्यमंत्री** हा भारताच्या पश्चिम बंगाल राज्याचा सरकारप्रमुख आहे. भारतीय संविधानानुसार राज्यप्रमुख जरी राज्यपाल असला तरी राज्याची सर्व सुत्रे व निर्णयक्षमता मुख्यमंत्र्याच्या व त्याच्या मंत्रीमंडळाच्या हातात असते. पश्चिम बंगाल विधानसभा निवडणुकीमध्ये सर्वाधिक जागा मिळवणाऱ्या राजकीय पक्षाला राज्यपाल सरकारस्थापनेसाठी आमंत्रित करतो. त्या पक्षाच्या विधिमंडळ समितीद्वारे मुख्यमंत्र्याची निवड केली जाते. बहुमत सिद्ध करून मुख्यमंत्री आपल्या पदावर पाच वर्षे राहू शकतो.

१९४६ सालापासून आजवर केवळ ८ व्यक्ती पश्चिम बंगालच्या मुख्यमंत्रीपदावर राहिल्या आहेत. १९७७ ते २००० ह्या २३ वर्षांच्या कालावधीमध्ये मुख्यमंत्री राहिलेले मार्क्सवादी कम्युनिस्ट पक्षाचे ज्योती बसू हे आजवरचे भारतामधील सर्वाधिक काळ मुख्यमंत्रीपदावर असलेले नेते आहेत.

## यादी
## टीपा
## संदर्भ

वर्ग:भारतामधील राज्यांचे मुख्यमंत्री
आसामचे मुख्यमंत्री

[इवलेसे|[तरुण गोगोई सर्वादीक काळ (२००१ ते २०१६ दरम्यान) आसामच्या मुख्यमंत्रीपदावर होते.]]

**आसामचा मुख्यमंत्री** हा भारताच्या आसाम राज्याचा सरकारप्रमुख आहे. भारतीय संविधानानुसार राज्यप्रमुख जरी राज्यपाल असला तरी राज्याची सर्व सुत्रे व निर्णयक्षमता मुख्यमंत्र्याच्या व त्याच्या मंत्रीमंडळाच्या हातात असते. आसाम विधानसभा निवडणुकीमध्ये सर्वाधिक जागा मिळवणाऱ्या राजकीय पक्षाला राज्यपाल सरकारस्थापनेसाठी आमंत्रित करतो. त्या पक्षाच्या विधिमंडळ समितीद्वारे मुख्यमंत्र्याची निवड केली जाते. बहुमत सिद्ध करून मुख्यमंत्री आपल्या पदावर पाच वर्षे राहू शकतो.

१९४६ सालापासून आजवर १५ व्यक्ती आसामच्या मुख्यमंत्रीपदावर राहिल्या आहेत. २०१६ सालच्या निवडणुकीत प्रथमच बहुमत मिळालेल्या भारतीय जनता पक्षाचे नेते सर्बानंद सोनोवाल हे भाजपचे आसाममधील पहिले मुख्यमंत्री होते. मे २०२१ पासून भाजपचे हिमंता बिस्वा सरमा मुख्यमंत्रीपदावर आहेत.

## मुख्यमंत्र्यांची यादी
## आसाममधील राष्ट्रपती राजवट तपशील
आसाममध्ये आत्तापर्यंत एकूण चार वेळा राष्ट्रपती राजवट लावण्यात आली आहे.

* **पहिला कार्यकाळ : १२ डिसेंबर १९७९ ते ५ डिसेंबर १९८०** : अखिल आसाम विद्यार्थी परिषदेने सुरू केलेल्या आसाम आंदोलनामुळे भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा) आणि भारतीय कम्युनिस्ट पक्षाने तत्कालीन मुख्यमंत्री ॲड. जोगेंद्रनाथ हजारिका यांच्या सरकारचा पाठिंबा काढून घेतल्याने परिणामी सरकार कोसळले व राष्ट्रपती राजवट लावण्यात आली. तदनंतर भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा) पक्षाने भारतीय कम्युनिस्ट पक्षाच्या पाठिंब्यावर संख्याबळ मिळवले व भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा) पक्षाच्या सय्यदा अन्वरा तैमूरच्या नेतृत्वात नवे सरकार स्थापन करण्याकरता राष्ट्रपती राजवट ५ डिसेंबर १९८० रोजी उठली. राष्ट्रपती राजवट उठल्यावर भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा) पक्षाच्या सय्यदा अन्वरा तैमूर या मुख्यमंत्री झाल्या.
* **दुसरा कार्यकाळ : ३० जून १९८१ ते १३ जानेवारी १९८२** : सय्यदा अन्वरा तैमूर यांचे सरकार विधानसभेत अविश्वास प्रस्तावात कोसळले. राष्ट्रपती राजवट लावण्यात आली. १९७ दिवसांच्या चर्चासंघर्षानंतर भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा) पक्षाच्या विधिमंडळ बैठकीत ॲड. केसबचंद्र गोगोई यांची मुख्यमंत्रीपदी निवड झाल्याने अखेर १३ जानेवारी १९८२ रोजी राष्ट्रपती राजवट उठली.
* **तिसरा कार्यकाळ : १९ मार्च १९८२ ते २७ फेब्रुवारी १९८३** : ॲड. केसबचंद्र गोगोई यांचे सरकार कोसळले. विधानसभा विसर्जित करण्यात येऊन राष्ट्रपती राजवट लावण्यात आली. निवडणुकीद्वारे नवीन विधानसभा गठित झाल्यानंतर २७ फेब्रुवारी १९८३ रोजी राष्ट्रपती राजवट उठविण्यात आली.
* **चौथा कार्यकाळ : २८ नोव्हेंबर १९९० ते ३० जून १९९१** : आसाम गण परिषदेचे ॲड. प्रफुलकुमार देबकांत महंतांच्या नेतृत्वतील बहुमतातले सरकार बंदी घालण्यात आलेली संघटना **युनायटेड लिबरेशन फ्रंट ऑफ असोमच्या** दहशतवादी कारवायांमुळे अंतर्गत सुरक्षेला धोका निर्माण झाल्यामुळे बरखास्त करण्यात आले. २८ नोव्हेंबर १९९० रोजी विधानसभा विसर्जित करण्यात येऊन राष्ट्रपती राजवट लावण्यात आली. १९९१ मध्ये निवडणुकीद्वारे नवीन विधानसभा गठित झाल्यानंतर ३० जून १९९१ रोजी राष्ट्रपती राजवट उठविण्यात आली.

## टीपा
## संदर्भ

वर्ग:भारतामधील राज्यांचे मुख्यमंत्री
हालडोर लाक्सनेस

**हालडोर लाक्सनेस** (इस्लेन्स्का: Halldór Kiljan Laxness; २३ एप्रिल १९०२ - ८ फेब्रुवारी १९९८) हा एक आइसलँडिक लेखक होता. लाक्सनेसने त्याच्या कारकिर्दीमध्ये अनेक कविता, लघुकथा, कादंबऱ्या, वृत्तपत्र लेख लिहिले. त्याच्या साहित्यासाठी लाक्सनेसला १९५५ सालचे साहित्यातील नोबेल पारितोषिक मिळाले होते. नोबेल मिळवणारा तो आजवरचा एकमेव आइसलँडिक साहित्यिक आहे.

## बाह्य दुवे 
* संकेतस्थळ 

वर्ग:आइसलँडच्या व्यक्ती
वर्ग:साहित्यातील नोबेल पारितोषिकविजेते
इव्हो आंद्रिच

**इव्हो आंद्रिच** (सर्बो-क्रोएशियन: Ivo Andrić; ९ ऑक्टोबर १८९२ - १३ मार्च १९७५) हा एक युगोस्लाव्हियन लेखक होता. त्याच्या साहित्यासाठी आंद्रिचला १९६१ सालचे साहित्यातील नोबेल पारितोषिक मिळाले होते. 

## बाह्य दुवे
*संकेतस्थळ

वर्ग:सर्बियन व्यक्ती
वर्ग:बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिनामधील व्यक्ती
वर्ग:साहित्यातील नोबेल पारितोषिकविजेते
कहार समाज

**कहार समाज** ही भारतातील एक भटकी जमात आहे. महाराष्ट्रातील सरकारी नोंदीनुसार जातीच्या परिशिष्टात भटक्या जमाती (ब) मध्ये या जातीची नोंद आहे. परिशिष्टातील भोई या मुख्य प्रवर्गातील उपप्रवर्गात एकूण पंचवीस (२५) जाती आहेत.
# झिंगा भोई 
#परदेशी भोई
#राजभोई 
#भोई 
*कहार 
*गोदिया कहार
*धुरिया कहार
*किरट मछुआ
*मांझी 
*जातीया 
*केवट 
*धीवर 
*धिवर 
*ढिमर 
*पालेवार 
*माचेन्द्रा 
*नावाडी 
*मलहार 
*मल्लाव 
*बोई 
*गाढव 
*भोई 
*खाडीभोई 
*खरे भोई 
*ढेवरा अशा जाती आहेत. 

कहार या शब्दाची व्युतपत्ती स्कंधहार या शब्दापासून झालेली दिसते. खांद्यावर भार वाहणारा तो कहार कहार समाजाचा मुख्य व्यवसाय डोली उचलणे हा होता. राजा राणी यांच्या पालख्या उचलणारा हा समाज. चलो रे डोली उठावो कहार पिया मिलन की रुत आयी या गीतामधूनही डोली उचलण्याचे काम करत असावा असे दिसते. बुंदेलखंडातून हा कहार समाज देशभर विखुरला गेला आणि पुढे नदी तलावाच्या काठी या कहार समाजाने निवास केला आणि मासेमारी हे काम  कहार समाजाचा मुख्य व्यवसाय झाला. नदीकाठी राहील्याने वाडी लावणे म्हणजे टरबूज, खरबूज, काकड्या, खिरे अशी वाळुपात्रातील वेलीफळ त्यांनी घ्यायला सुरुवात केली. आज हा समाज मुख्यकरून मासेमारी, वाड्या लावणे, आणि बाजारहाट करतांना आजही दिसतो. समाजातील काही लोक उच्चशिक्षित असले तरी, अजूनही अधिकाधिक समाज हा मासेमारीवर अवलंबून आहे.

## कहार बोली
बोली  कहार समाजाची वेगळी अशी लेखनाची लिपी नाही. मात्र बोली वेगळी  आहे. हिंदीचा प्रभावही या बोलीवर दिसतो. जिल्हा, तालुके, खेडी, शहर, विभाग अशा वेगवेगळ्या प्रदेशांचा प्रभावामुळे बोलीही वेगवेगळी दिसून येते. 

कहार बोली शब्द.

*मोहे = मला. 
*तोहे = तुला. 
*मोरो =  माझं 
*तोरो = तुझं 
*कायखे = कशाला 
*ब्याव्ह = लग्न 

लग्नपद्धती 

लग्नगीते हळदीची गाणी 

म्हणी

जात्यावरची गाणी

वर्ग: महाराष्ट्रामधील जाती
फ्रांस्वा मोर्याक

**फ्रांस्वा शार्ल मोर्याक** (फ्रेंच: François Charles Mauriac; ११ ऑक्टोबर १८८५ - १ सप्टेंबर १९७०) हा एक फ्रेंच लेखक, कवी व पत्रकार होता. मोर्याकला १९५२ सालचे साहित्यातील नोबेल पारितोषिक मिळाले होते.

## बाह्य दुवे 
* संकेतस्थळ 

वर्ग:फ्रेंच लेखक
वर्ग:साहित्यातील नोबेल पारितोषिकविजेते
पार लागेरक्विस्ट

**पार लागेरक्विस्ट** (स्वीडिश: Pär Lagerkvist; २३ मे १८९१ - ११ जुलै १९७४) हा एक स्वीडिश लेखक व कवी होता. लागेरक्विस्टला १९५१ सालचे साहित्यातील नोबेल पारितोषिक मिळाले होते.

## बाह्य दुवे
*संकेतस्थळ

वर्ग:स्वीडिश लेखक
वर्ग:साहित्यातील नोबेल पारितोषिकविजेते
महात्मा फुले सत्यशोधक साहित्य संमेलन

अमरावती जिल्ह्यातील मोर्शी येथील खुल्या कारागृहात १२ मार्च २०१५ रोजी पहिले महात्मा फुले सत्यशोधक साहित्य संमेलन झाले. संमेलनाध्यक्ष गणेश मुळे होते.

पहा : साहित्य संमेलने; 
सत्यशोधकी साहित्य संमेलन; 
राज्यस्तरीय सत्यशोधक ओबीसी साहित्य संमेलन

वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
विल्यम फॉकनर

**विल्यम फॉकनर** (William Faulkner; २५ सप्टेंबर १८९७ - ६ जुलै १९६२) हा एक अमेरिकन लेखक होता. फॉकनरला १९४९ सालचे साहित्यातील नोबेल पारितोषिक मिळाले होते. नोबेल पुरस्कार मिळण्याआधी काहीसा अज्ञात राहिलेला फॉकनर विसाव्या शतकामधील आघाडीचा अमेरिकन साहित्यिक मानला जातो. त्याला १९५० व १९६३ साली काल्पनिक कथारचनेसाठीचा पुलित्झर पुरस्कार मिळाला.

## बाह्य दुवे
*संकेतस्थळ 

वर्ग:अमेरिकन लेखक
वर्ग:साहित्यातील नोबेल पारितोषिकविजेते
सेंट-जॉन पर्स

**सेंट-जॉन पर्स** (; ३१ मे १८८७ - २० सप्टेंबर १९७५) हा एक फ्रेंच कवी व राजदूत होता. पर्सला १९६० सालचे साहित्यातील नोबेल पारितोषिक मिळाले होते. १९१४ ते १९४० सालांदरम्यान फ्रान्ससाठी मुत्सदीगिरी करणाऱा पर्स १९४० ते १९६७ दरम्यान अमेरिकेमध्ये आश्रयास होता.

## बाह्य दुवे
*संकेतस्थळ 

वर्ग:फ्रेंच कवी
वर्ग:साहित्यातील नोबेल पारितोषिकविजेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गद्रे

**गद्रे** हे एक मराठी आडनाव आहे. हे आडनाव हिंदू धर्मातील चित्पावन कोकणस्थ ब्राह्मणांमध्ये आढळते.

वर्ग:आडनावे
दिलीप राठा

दिलीप राठा हे आंतरराष्ट्रीय स्थलांतर आणि त्याचा जागतिक स्तरावर होणारा परिणाम या विषयाचे वैज्ञानिक आहेत. त्यांची परदेशातून स्वदेशी पाठवला जाणारा पैसा या विषयावरिल चर्चा प्रसिद्ध आहे.  

## जीवन आणि कार्य 
## बाह्य दुवे
वर्ग:भारतीय तत्त्वज्ञ
बाव नदी

बाव नदी ही महाराष्ट्रातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील एक महत्त्वाची पश्चिमवाहिनी नदी आहे. तसेच ही शास्त्री नदीची उपनदी आहे. ही नदी संगमेश्वर आणि रत्‍नागिरी या दोन तालुक्यांतून वाहते.

## उगम 
बाव नदीचा उगम हा मार्लेश्वर जवळ सह्याद्री डोंगरात होतो. या नदीचे दोन प्रवाह आहेत. त्यातील एक प्रवाह हा आंबा घाटाच्या उत्तरेकडे उगम पावतो. हा प्रवाह हा मुख्य प्रवाह आहे. दुसरा प्रवाह हा मार्लेश्वर जवळील कुंडी गावाजवळ उगम पावतो. हे दोन्ही प्रवाह संगमेश्वर तालुक्यातील हातीव आणि मुरादपूर गावाजवळ एकत्र येऊन बाव नदी या नावाने पुढे वाहतात.हि नदी खडीकोळवण गावाला लागून पुढे जाते.

## उपनद्या
सप्तलिंगी नदी ही बाव नदीची एक उपनदी आहे.

## मुख 
बाव नदी ही थेट समुद्राला जाऊन मिळत नाही. ही नदी शास्त्री नदीला जाऊन मिळते. आणि पुढे शास्त्री नदी ही रत्‍नागिरी तालुक्यातील जयगड येथे अरबी समुद्राला मिळून जयगडची खाडी तयार होते.

वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील नद्या
ज्योर्जोस सेफेरिस

**ज्योर्जोस सेफेरिस** (ग्रीक: Γιώργος Σεφέρης; १३ मार्च १९०० - २० सप्टेंबर १९७१) हा एक ग्रीक कवी व राजदूत होता. विसाव्या शतकामधील सर्वोत्तम ग्रीक साहित्यिकांपैकी एक मानल्या गेलेल्या सेफेरिसला १९६३ सालचे साहित्यातील नोबेल पारितोषिक मिळाले होते. 

## बाह्य दुवे
*नोबेल स्वीकरताना दिलेले भाषण

वर्ग:ग्रीक कवी
वर्ग:साहित्यातील नोबेल पारितोषिकविजेते
श्मुएल योसेफ अग्नोन

**श्मुएल योसेफ अग्नोन** (हिब्रू: שמואל יוסף עגנון; १७ जुलै १८८८ - १७ फेब्रुवारी १९७०) हा एक इस्रायली लेखक होता. विसाव्या शतकामधील सर्वोत्तम हिब्रू साहित्यिकांपैकी एक मानल्या गेलेल्या अग्नोनला १९६६ सालचे साहित्यातील नोबेल पारितोषिक (नेली साक्ससोबत विभागून) मिळाले होते. 

## बाह्य दुवे
*व्यक्तिचित्र 

वर्ग:इस्रायली लेखक
वर्ग:साहित्यातील नोबेल पारितोषिकविजेते
क्रोमिक आम्ल

'''''' ही संज्ञा सामान्यतः डायक्रोमेटमध्ये संहत सल्फ्युरिक आम्ल मिसळल्यावर तयार होणाऱ्या मिश्रणासाठी वापरली जाते.

## संदर्भ
वर्ग:ऑक्सिजनची संयुगे
वर्ग:क्रोमियमची संयुगे
वर्ग:शक्तिशाली आम्ले
कार्बोनिक आम्ल

'''''' हे H2CO3 हे रासायनिक सूत्र असलेले एक दुर्बल अजैविक आम्ल आहे.

उर्ध्वपातन करून  मिळवलेले पाणी उघडे  राहिल्यास त्याचा हवेशी संपर्क येतो आणि पाणी व हवा यांच्यामध्ये रासायनिक अभिक्रिया होऊन कारबॉनिक आम्ल तयार होते.

वर्ग:ऑक्सिजनची संयुगे
वर्ग:कार्बनची संयुगे
वर्ग:दुर्बल आम्ले
नेली साक्स

**नेली साक्स** (हिब्रू: שמואל יוסף עגנון; १० डिसेंबर १८९१ - १२ मे १९७०) ही एक जर्मन कवयित्री होती. ज्यू धर्मीय असलेल्या साक्सचा जन्म बर्लिनमधील एका श्रीमंत कुटुंबामध्ये झाला. खराब प्रकृतीमुळे साक्सचे शिक्षण घरीच झाले. १९३० च्या दशकामध्ये जर्मनीमध्ये नाझी पक्षाची सत्ता आल्यानंतर हिटलरने सर्व ज्यू व्यक्तींना छळछावण्यांमध्ये डांबण्याची योजना रचली. ह्यामुळे साक्सला मोठा मानसिक धक्का बसला. १९४० साली घनिष्ट मैत्रीण सेल्मा लॅगरल्यॉफ हिच्या मदतीने साक्स व तिच्या आईने जर्मनीहून स्वीडनला पळ काढला. स्टॉकहोममध्ये राहत असताना नाझींच्या आठवणींमुळे साक्सचे मानसिक संतुलन पूर्णपणे बिघडले व ती अनेक वर्षे मानसोपचार रुग्णालयामध्ये दाखल होती. इस्पितळामधून तिने आपले लिखाण चालूच ठेवले परंतु तिची मानसिक प्रकृती परत पुर्ववत झाली नाही. १९७० साली साक्स स्टॉकहोम येथे मृत्यू पावली.

साक्सला १९६६ सालचे साहित्यातील नोबेल पारितोषिक (श्मुएल योसेफ अग्नोनसोबत विभागून) मिळाले होते. 

## बाह्य दुवे
*साक्सचे साहित्य

वर्ग:जर्मन कवी
वर्ग:स्वीडिश कवी
वर्ग:साहित्यातील नोबेल पारितोषिकविजेते
मिगेल आंगेल आस्तुरियास

**मिगेल आंगेल आस्तुरियास** (स्पॅनिश: Miguel Ángel Asturias; १९ ऑक्टोबर १८९९ - ९ जून १९७४) हा एक ग्वातेमालन कवी, लेखक व पत्रकार होता. आस्तुरियासचे लॅटिन अमेरिकन साहित्यामधील योगदान अमूल्य मानले जाते. आस्तुरियासला १९६७ सालचे साहित्यातील नोबेल पारितोषिक मिळाले होते. 

## बाह्य दुवे
*व्यक्तिचित्र 

वर्ग:ग्वातेमालन व्यक्ती
वर्ग:साहित्यातील नोबेल पारितोषिकविजेते
सल्फ्युरिक आम्ल

'''''' हे H2SO4 हे रासायनिक सूत्र असलेले शक्तिशाली व क्षपणकारक असलेले अजैविक आम्ल आहे.

## संदर्भ
वर्ग:सल्फरची संयुगे
वर्ग:ऑक्सिजनची संयुगे
वर्ग:शक्तिशाली आम्ले
सल्फ्युरस आम्ल

'''''' हे H2SO3 हे रासायनिक सूत्र असलेले दुर्बल अजैविक आम्ल आहे.

वर्ग:सल्फरची संयुगे
वर्ग:ऑक्सिजनची संयुगे
मिनोती आपटे

डॉ. मिनोती विवेक आपटे ( औरंगाबाद, २५ ऑगस्ट, १९५८) या ऑस्ट्रेलियात स्थायिक झालेल्या एक मराठी संशोधक आहेत. त्यांच्या वडिलांचे नाव विजयकुमार रघुनाथ फडके.  ते लष्करात लेफ्टनंट कर्नल  होते, तर मिनोती आपटे यांची आई डॉ. सुनंदा फडके या पुण्याच्या वाडिया महाविद्यालयात रसायनशास्त्राच्या प्राध्यापक होत्या. मिनोती आपट्यांचे पती डॉ. विवेक आपटे हे रासायनिक अभियंता आहेत. त्याचा मुलगा तुषार आपटे हा संगीतकार आहे.

## शिक्षण आणि कारकीर्द
डॉ. मिनोती आपटे यांनी पुण्यातील बी.जे. वैद्यकीय महाविद्यालयातून एमबीबीएस ही पदवी घेऊन जवळच्याच ससून रुग्णालयात काम केले, त्यानंतर त्या ऑस्ट्रेलियाला गेल्या व आता तेथील नागरिक आहेत. ऑस्ट्रेलियातील साऊथ वेस्टर्न सिडनी क्लिनिकल स्कूल या न्यू साऊथ वेल्स विद्यापीठाच्या संस्थेत त्या वैद्यकशास्त्राच्या प्राध्यापक आहेत. तसेच त्या इश्गहॅम इन्स्टिटय़ूट फॉर अप्लाइड रिसर्च या संस्थेच्या स्वादुपिंड संशोधन गटाच्या संचालक आहेत.

मिनोती आपटे या अल्कोहोलमुळे होणाऱ्या स्वादुपिंडाच्या कर्करोगातील उपचाराच्या तज्ज्ञ आहेत. 'पॅनक्रिएटॉलॉजी' या नियतकालिकाच्या त्या प्रमुख संपादक आहेत.

## संशोधन
माणसाच्या पोटाच्या मागील बाजूस खोबणीच्या भागात असलेल्या स्वादुपिंड नावाव्या १५ सेंटीमीटर लांबीच्या स्रावक ग्रंथीतून इन्शुलिन, ग्लुकागॉन, पॅनक्रिएटिन पॉलिपेप्टाइड व इतर पाचक स्राव बाहेर पडत असतात. अशा या स्वादुपिंडाच्या कर्करोगावर डॉ. मिनोती आपटे यांनी संशोधन केले असून अल्कोहोलमुळे होणाऱ्या स्वादुपिंडाच्या कर्करोगाचे निदान करण्याची पद्धत आणि त्या स्वादुपिंडातील कर्करोगकारक पेशी वेगळ्या करण्याची रीत मिनोती यांनी शोधून काढली आहे.

स्वादुपिंडाचा कर्करोग झाल्यानंतर फक्त सहा टक्के रुग्ण पाच वर्षांहून अधिक काळ जगू शकतात. या प्रकारचा कर्करोग इतका आक्रमक का असतो याचा शोध मिनोती आपटे घेत आहेत. लठ्ठपणा, मधुमेह व इतर दुर्मीळ जनुकीय आजार स्वादुपिंडाच्या कर्करोगामुळे होऊ शकतात. स्वादुपिंडाचा कर्करोग नेमका कसा होतो याची पेशींच्या पातळीवरील प्रक्रिया त्यांनी अभ्यासली आहे, त्यातून आगामी काळात स्वादुपिंडाच्या कर्करोगावर काही नवीन औषधे तयार करता येतील. त्यांच्या संशोधनामुळे त्या वैज्ञानिक संशोधनात प्रेरणास्थान ठरल्या आहेत.

## डॉ. मिनोती आपटे यांना मिळालेले सन्मान आणि पुरस्कार
* वैद्यकीय संशोधनासाठी, ऑस्ट्रेलियातील न्यू साउथ वेल्स राज्याचा ’वूमन ऑफ द ईयर २०१५’ पुरस्कार..
* ’ऑर्डर ऑफ ऑस्ट्रेलिया’ हे पदक

वर्ग:मराठी शास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १९५८ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
आंबा घाट

thumb|right|आंबा घाटाचे दृश्य
आंबा घाट हा रत्‍नागिरी जिल्ह्यात असलेला व रत्‍नागिरी आणि कोल्हापूर जिल्ह्यांना जोडणारा सह्याद्री पर्वतातील एक महत्त्वाचा डोंगरी रस्ता आहे

## इतिहास 
पूर्वी कोकणातून कोल्हापूर जाण्यासाठी पक्का रस्ता नव्हता. सह्याद्री पर्वतातून पायवाटांवरून कोल्हापूरकडे जात असत.  ब्रिटिश राजवटीमध्ये आंबा गावातील एका गुराख्याने हा मार्ग शोधून काढला. ब्रिटिश इंजिनिअरने या मार्गाची व्यवस्थित पाहणी करून या घाटातून रस्ता काढला. पण त्या गुराख्याला त्‍याबद्दल काहीही मोबदला मिळाला नाही, असे म्हणतात.आंबा गाव हे कोल्हापूर जिल्ह्यातील एक थंड हवेचे ठिकाण म्हणून ओळखले जाते.खडीकोळवण हे अगदी लागतेचे कोकणपट्टा सुरू होणारे गायमुख,कळंबा देऊळ नंतरचे प्रथम गाव.

## रस्ते 
रत्‍नागिरी ते कोल्हापूर हा २०४ क्रमांकाचा राष्ट्रीय महामार्ग आंबा घाटातून जातो.

वर्ग:सह्याद्रीतील घाटरस्ते
वर्ग:पश्चिम घाट
वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्हा
खडीकोळवण
यासुनारी कावाबाता

**यासुनारी कावाबाता** (जपानी: 川端 康成; ११ जून १८९९ - १६ एप्रिल १९७२) हा एक जपानी लेखक होता. कावाबाताला १९६८ सालचे साहित्यातील नोबेल पारितोषिक मिळाले होते. हा पुरस्कार मिळवणारा तो पहिला जपानी साहित्यिक होता. कावाबाताच्या साहित्याला आंतरराष्ट्रीय स्तरावर पसंदी मिळाली.

## बाह्य दुवे
*नोबेलवरील माहिती

वर्ग:जपानी लेखक
वर्ग:साहित्यातील नोबेल पारितोषिकविजेते
वर्ग:जपानी बौद्ध
थायोसल्फ्युरिक आम्ल

'''''' हे H2S2O3 हे रासायनिक सूत्र असलेले एक दुर्बल अजैविक आम्ल आहे.

## संदर्भ
वर्ग:सल्फरची संयुगे
वर्ग:ऑक्सिजनची संयुगे
हाइनरिश ब्योल

[इवलेसे|ब्योलचा [बर्लिनमधील पुतळा]]
**हाइनरिश ब्योल** (जर्मन: Heinrich Böll; २१ डिसेंबर १९१७ - १६ जुलै १९८५) हा एक जर्मन लेखक होता. विसाव्या शतकात दुसऱ्या महायुद्धानंतरच्या जर्मनीमधील आघाडीच्या साहित्यिकांपैकी एक मानल्या गेलेल्या ब्योलला १९७२ सालचे साहित्यातील नोबेल पारितोषिक मिळाले होते.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:जर्मन लेखक
वर्ग:साहित्यातील नोबेल पारितोषिकविजेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हायड्रोजन आयोडाइड

'''''' हा HI हे रासायनिक सूत्र असलेला हायड्रोजन व आयोडिन यांच्या अभिक्रियेने निर्माण झालेला आम्लधर्मी वायू आहे. त्याच्या जलीय द्रावणास हायड्रायोडिक आम्ल म्हणतात.

## संदर्भ
वर्ग:आयोडिनची संयुगे
वर्ग:शक्तिशाली आम्ले
युजेन्यो मोंताले

**युजेन्यो मोंताले** (; १२ ऑक्टोबर १८९६ - २१ सप्टेंबर १९८१) हा एक इटालियन कवी व गीतकार होता. त्याच्या काव्यांसाठी मोंतालेला १९७५ सालचे साहित्यातील नोबेल पारितोषिक मिळाले होते. ज्युझेप्पे उंगारेत्ती व साल्वातोरे क्वासिमोदो ह्यांच्यासमवेत मोंताले विसाव्या शतकामधील एक आघाडीचा इटालियन कवी मानला जातो.

## बाह्य दुवे
*संकेतस्थळ 

वर्ग:इटालियन कवी
वर्ग:साहित्यातील नोबेल पारितोषिकविजेते
क्रिप्टॉन डायफ्लोराइड

'''''' हे KrF2 हे रासायनिक सूत्र असलेले क्रिप्टॉन व फ्लोरिन यांच्यापासून बनलेले संयुग आहे.

## संदर्भ
वर्ग:फ्लोरिनची संयुगे
आरगॉनोडायफ्लोरोमिथॅनियम आयन

'''''' हा ArCF22+ हे रासायनिक सूत्र असणारा द्विधन आयन आहे. कार्बन टेट्राफ्लोराइडमधून फ्लोरिन व दोन विजाणू काढून घेतल्यावर तयार होणाऱ्या CF32+ या द्विधन आयनाची अरगॉनशी अभिक्रिया घडवली असता हे अस्थिर संयुग तयार होते.

## संदर्भ
हेलियम हायड्राइड आयन

'''''' हा हेलियम व विजाणूविरहित हायड्रोजन यांच्यापासून तयार झालेला धनप्रभारित आयन आहे.
## संदर्भ
वर्ग:हायड्रोजनची संयुगे
ऑगुस्तो पिनोचे

**ऑगुस्तो होजे रामोन पिनोचे उगार्ते** (; २५ नोव्हेंबर १९१५ - १० डिसेंबर २००६) हा चिली देशाचा राष्ट्राध्यक्ष व हुकुमशहा होता. तसेच तो १९७३ ते १९९८ दरम्यान चिलीचा लष्करप्रमुख देखील होता.

११ सप्टेंबर १९७३ रोजी चिलीमध्ये घडलेल्या एका लष्करी बंडादरम्यान तत्कालीन राष्ट्राध्यक्ष साल्व्हादोर आयेंदेची सत्ता उलथवून लावत पिनोचे सत्तेवर आला व चिलीमधील लोकशाही सरकार संपुष्टात आले. समाजवादी विचाराच्या आयेंदेच्या कम्युनिस्ट राजवटीला विरोध दर्शवणाऱ्या अमेरिकेचा ह्या बंडाला गुप्त पाठिंबा होता. ह्याच दिवशी आयेंदेने गूढ परिस्थितीमध्ये आत्महत्त्या केली. पुढील १७ वर्षे पिनोचेने चिलीवर हुकुमत गाजवली. त्याच्या राजवटीदरम्यान अनेक राजकीय विरोधक व समाजवादी पक्षाच्या सदस्यांना ठार मारले गेले.

खुल्या अर्थव्यवस्थेचे स्वागत करणाऱ्या पिनोचेने चिलीमधील सरकारी उद्योगांचे खाजकीकरण केले तसेच अनेक उद्योग परकीय गुंतवणूकीसाठी खुले केले. पिनोचेच्या कारकिर्दीमध्ये चिलीने झपाट्याने प्रगती केली व तो लॅटिन अमेरिकेमधील सर्वात सुबत्त देशांपैकी एक बनला. परंतु पिनोचेच्या फॅसिस्ट धोरणांमुळे चिलीमधील आर्थिक असमानता वाढीला लागली. पिनोचेवर मानवी हक्क उल्लंघनाचे असंख्य आरोप झाले व १० ऑक्टोबर १९९८ रोजी त्याला लंडनमध्ये अटक करण्यात आली. मार्च २००० मध्ये सुटकेनंतर चिलीमध्ये परतल्यानंतर पिनोचेवर भ्रष्टाचार, हत्या, अपहरण इत्यादी अनेक आरोपांसाठी अनेक खटले भरले गेले व त्याला आयुष्यभरासाठी गृहकैदेची शिक्षा ठोठावण्यात आली. १० डिसेंबर २००६ रोजी पिनोचेचे निधन झाले.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:चिलेचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:हुकूमशाह
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पाब्लो नेरुदा

**पाब्लो नेरुदा** (स्पॅनिश: Pablo Neruda; १२ जून १९०४ - २३ सप्टेंबर १९७३) हे  **नेफ्ताली रिकार्दो रेयेस बासोआल्तो** (Neftali Ricardo Reyes Basoalto) ह्या लोकप्रिय चिलीयन कवी, राजकारणी व मुत्सद्याचे टोपणनाव होते. वयाच्या १४व्या वर्षापासून कविता करणाऱ्या नेरुदाला १९७१ सालचे साहित्यातील नोबेल पारितोषिक मिळाले होते. गॅब्रियेल गार्सिया मार्केझ ह्या कोलंबियन लेखकाच्या मते नेरुदा २०व्या शतकामधील जगातील सर्वोत्तम कवी होता. 

चिलीयन कम्युनिस्ट पक्षाचा सदस्य असलेल्या नेरुदाने १५ जुलै १९४५ रोजी ब्राझीलच्या साओ पाउलो शहरामध्ये १ लाख लोकांसमोर *लुइस कार्लोस प्रेस्तेस* ह्या कम्युनिस्ट नेत्याच्या स्तुतीकवितांचे वाचन केले होते. १९४८ साली कम्युनिस्टविरोधी नेता गाब्रियेल गोन्झालेस विदेला चिलीच्या राष्ट्राध्यक्षपदावर आल्यानंतर नेरुदाने चिलीमधून पळ काढला व आर्जेन्टिनामध्ये आश्रय घेतला. १९५२ मध्ये नेरुदा चिलीमध्ये परतला व कालांतराने राष्ट्राध्यक्ष साल्व्हादोर आयेंदे ह्याचा निकटवर्ती सल्लागार बनला. कट्टर साम्यवादी विचारांच्या नेरुदाने स्टॅलिनच्या हुकुमशाहीची प्रसह्ंसा केली होती तसेच क्युबन क्षेपणास्त्र आणीबाणीच्या काळात व व्हियेतनाम युद्धादरम्यान अमेरिकेची यथेच्छ निंदा केली होती. अमेरिकेच्या सेंट्रल इंटेलिजन्स एजन्सीने नेरुदाची प्रतिष्ठा घटवण्याचे अनेक प्रयत्न केले व त्याला नोबेल पारितोषिक मिळू नये ह्यासाठी देखील कट आखले. नेरुदाला अमेरिकेमध्ये प्रवेश करण्यास बंदी होती. परंतु त्याच्या जागतिक लोकप्रियतेमुळे १९६६ साली त्याला न्यू यॉर्क शहरामधील एका साहित्य संमेलनाला उपस्थित राहण्याची परवानगी देण्यात आली.

१९७३ साली घडलेल्या लष्करी बंडामध्ये आयेंदेला राष्ट्राध्यक्षपदावरून हाकलून ऑगुस्तो पिनोचे ह्या लष्करी अधिकाऱ्याने चिलीची सत्ता बळकावली व नेरुदाचे चिलीमध्ये मार्क्सवाद रुजवण्याचे स्वप्न भंग पावले. ह्याच वर्षी त्याचे कर्करोगामुळे निधन झाले.

## बाह्य दुवे
*व्यक्तिचित्र

वर्ग:चिलेच्या व्यक्ती
वर्ग:साहित्यातील नोबेल पारितोषिकविजेते
सारायेव्हो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ

[250 px|इवलेसे|येथे थांबलेले [तुर्की एरलाइन्सचे एअरबस ए३२१ विमान]]

**सारायेव्हो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ**  (बॉस्नियन: Međunarodni aerodrom Sarajevo; क्रोएशियन: Međunarodna zračna luka Sarajevo; सर्बो-क्रोएशियन: Међународни аеродром Сарајево)  हा बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिना देशाच्या सारायेव्हो शहरामधील प्रमुख विमानतळ आहे. हा विमानतळ २ जून १९६९ रोजी उघडला गेला व सुरुवातीस येथून प्रामुख्याने झाग्रेब व बेलग्रेड येथे विमानसेवा चालत असे. १९८४ हिवाळी ऑलिंपिक स्पर्धेच्या वेळी सारायेव्हो विमानतंळामध्ये सुधारणा करण्यात आल्या. 

हा विमानतळ सारायेव्होच्या ६ किमी पश्चिमेस स्थित असून बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिनाची राष्ट्रीय विमान वाहतूक कंपनी बी अँड एच एरलाइन्स‎चे मुख्यालय व वाहतूकतळ येथेच आहे.

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
* अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिनामधील विमानतळ
विमानतळ
आगमसार

संत कवी हंसराजस्वामी कृत एकूण ३५२६ ओव्यांचा ग्रंथ, यात त्यांनी संवादरूपाने उपनिषदांचे सार सिद्धांत स्वरूपात मांडले. या ग्रंथाचे एकूण २ भाग आहेत उत्तरार्ध आणि पूर्वार्ध. उत्तरार्धात आणि पूर्वार्धात एकूण ७-७ पंचिका आहेत. एका पंचीकेत ५-५ समास आहेत प्रत्येक समास हा स्वतंत्र आहे. पूर्वार्धात सांख्य विचारांचे प्रतिपादन केलेले आहे तर उत्तरार्धात शंकराचार्यांच्या अपरोक्षानुभूतीतून जी ध्यानाची १५ अंगे सांगितली गेली त्यांचा अनुवाद केला आहे.

वर्ग:प्राचीन साहित्य
वर्ग:हिंदू ग्रंथ
उपनगरी रेल्वे

[250 px|इवलेसे|[चेन्नई उपनगरी रेल्वे चेन्नई शहराला उपनगरांसोबर जोडते.]]
[250 px|इवलेसे|[मलेशियाच्या क्वालालंपूर शहरामधील उपनगरी रेल्वे.]]
**उपनगरी रेल्वे** हा प्रवासी रेल्वे वाहतूकीचा एक प्रकार आहे. उपनगरी रेल्वे साधारणपणे मोठ्या शहरांमध्ये व महानगरांमध्ये वापरली जाते व शहराच्या केंद्राला उपनगरांसोबत जोडते. उपनगरी रेल्वे दैनंदिन परिवहनासाठी वापरली जाते. उपनगरी रेल्वेसेवा बव्हंशी वेळा लांब पल्ल्यांच्या रेल्वेमार्गांवरच धावतात व ५० किमीपेक्षा अधिक अंतर काटतात. ह्याउलट मेट्रो रेल्वे किंवा इतर जलद परिवहन सेवा सुमारे १२ ते २० किमी अंतरादरम्यान धावतात.

मुंबई उपनगरी रेल्वे ही आशियामधील सर्वात जुनी उपनगरी रेल्वे सेवा दररोज ७२.४ लाख प्रवाशांची वाहतूक करते.

वर्ग:रेल्वे वाहतूक
वर्ग:प्रादेशिक रेल्वे
क्विंटन डी कॉक

**क्विंटन डी कॉक** (Quinton de Kock;  १७ डिसेंबर १९९२, जोहान्सबर्ग) हा एक दक्षिण आफ्रिकन क्रिकेट खेळाडू आहे. यष्टीरक्षक असलेल्या डी कॉकने आजवर ४१ एकदिवसीय सामन्यांमध्ये खेळताना साऊथ आफ्रिका साठी १,५१३ धावा (६ शतक व ४ अर्धशतके) काढल्या आहेत.

दक्षिण आफ्रिकेखेरीज डी कॉक  भारतीय प्रीमियर लीगमधील मुंबई इंडियन्स संघाकडून खेळत आहे.

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:इ.स. १९९२ मधील जन्म
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जयंत बेंद्रे

**जयंत बेंद्रे** (२३ डिसेंबर, इ.स. १९५१ - २२ मार्च, इ.स. २०१५:पुणे, महाराष्ट्र) हे एक मराठी अभिनेते, नेपथ्यकार, सूत्रसंचालक आणि लेखक होते. 

बेंद्रे यांचे शिक्षण अहमदनगर येथे झाले. त्यांनी एम.कॉम. ही पदवी मिळवली होती. त्यांच्या वडिलांनीही नाटकांतून कामे केली होती. कॉलेजमध्ये असताना रंगकर्मी सदाशिव अमरापूरकर यांच्याबरोबर काम करण्याची संधी त्यांना मिळाली. पुढे किर्लोस्कर ऑइल इंजिन्समध्ये नोकरी करताना अभिनेते मोहन जोशी यांच्यासह त्यांनी काही औद्योगिक नाट्य स्पर्धा केल्या. बेंद्रे यांनी मोरूची मावशीनाटकात काम केले होते. जयंत बेंद्रे हे विविध नाट्य संस्थांशी जोडलेले होते. त्यांनी प्रायोगिक आणि व्यावसायिक नाटकांबरोबरच मराठी चित्रपट आणि चित्रवाणी मालिकांतूनही भूमिका केल्या होत्या.

मोहन जोशी यांच्या *नटखट नट-खट* या ५०० पानी आत्मचरित्राचे शब्दांकन जयंत बेंद्रे यांनी केले होते. वेगळ्या आकृतीबंधामुळे या पुस्तकाचे कौतुक झाले. त्यांनी अन्य विषयांवरही लेखन केले आहे.

## सामाजिक कार्य
जयंत बेंद्रे हे अभिनेते मोहन जोशी यांचे खास मित्र होत. त्यांच्या आणि जयंत बेंद्रे, राजन मोहाडीकर, श्रीराम रानडे यांच्या मैत्रीला  १९९८ साली २५ वर्षे पूर्ण झाली म्हणून या चौघांनी 'मैत्री' या ट्रस्टची स्थापना केली. त्यांच्या संस्थेचे बोधवाक्य आहे … 'जे का रंजले गांजले ! त्यासी म्हणे जो आपुले’. या संस्थेद्वारे जयंद्र बेंद्रे हे सामाजिक क्षेत्रातही  कार्यरत होते.

## नाटके
* आंधळी कोशिंबीर
* नाथ हा माझा
* मृगया
* मोरूची मावशी

## पुस्तके
* नटखट नट-खट : मोहन जोशी यांच्या आत्मकथनात्मक पुस्तकाचे शब्दांकन
* माणसं आणि माणसं (कथासंग्रह)
* शब्दांसंगे संवादू (कथासंग्रह)
* समुद्र बिलोरी ऐना  (कथासंग्रह - २०११) 
* सात एकांकिका 
** उद्या पुन्हा हाच खेळ 
** खेळ मांडियेला
** निर्मितीकार
** भुतासकी 
** मॅड मॅड मॅड फॉर ईच अदर
** मुकी बिचारी कुणीही हाका 
** रुपयाभोवती दुनिया 
* Ye Kya Ho Raha Hai  (इंग्रजी एकांकिका)

## पुरस्कार
* ’अभिनय सम्राट’ या लघुकथेस जी.ए. कुलकर्णी पुरस्कार 
* ’ठेविले अनंते तैसेचि रहावे’ या लघुकथेला ’कथा दिल्ली’चा राष्ट्रीय पुरस्कार
* ’माणसं आणि माणसं’ला मुंबईतील साहित्य दरवळ मंचतर्फे दिला गेलेला जयवंत दळवी स्मृती पुरस्कार. कविवर्य मंगेश पाडगावकर यांच्या हस्ते हा पुरस्कार त्यांना देण्यात आला.. (१२-७-२००९)
* ’शेवटी काय वर घेऊन जायचंय?’ या कथेस महाराष्ट्र साहित्य परिषदेचा ’उत्कृष्ट कथा पुरस्कार’

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:मराठी अभिनेते
वर्ग: इ.स. १९५१ मधील जन्म
वर्ग: इ.स. २०१५ मधील मृत्यू
मढी

"स्त्री अबला की सबला"

 
   महाराष्ट्राची सुजलाम सुफलाम भूमी अनेक गोष्टीसाठी प्रसिद्ध बनलेली आहे. ही भूमी डोंगर, नद्या, दऱ्या व सुपीक जमीन यांनी        बनलेली आहे. अनेक प्रकारचे धान्य या मातीतून जन्मास येते. तिचे 'स्त्रीरत्ने' व 'नररत्ने'यातून प्रसवते परंतु यात मात्र मानवाने फरक केला आणि स्त्रीचा दर्जा खाली ठेवला. 
स्त्री अबला तिच्या शरीर रचनेमुळे ठरते. तिच्यात प्रेमाचा सागर सामावलेला असतो म्हणून ती कठोर होऊन कोणाला शिक्षा देऊ शकत नाही. उलट प्रमाने त्याला क्षमा करते. तिचे हेच रूप अबला ठरते. 'न स्त्री स्वातंत्र्यम अर्हति' पूर्वी स्त्रियांना फारच बंधनात राहावे लागायचे. बालविवाह, सती पद्धत, विधवा पुनर्विवाहाला बंदी अशा अनेक काही रुढीमुळे स्त्री अबला होती किंवा ठरली. त्यामळे तिच्यात सतत कोणाचा तरी धाक असायचा. लग्नाआधी आई -वडील व लग्नानंतर पती -मुलगा अशाप्रकारे तिच्यावर पुरुषप्रधान समाजाचा पगडा असायचा आणि तिला स्वतःला काही विचार मांडण्याची बंदी आहे /होती. स्त्रीला मनच नाही चार भिंती, चूल आणि मुलं हेच तिचे विश्व् आणि हेच तिचे जीवन होते. पण स्त्रीरत्नांची खरी पारख ही आपल्या नेत्यांनी केली आणि तिला या रूढींनी जखडलेल्या समाजातून बाहेर काढण्यासाठी प्रयत्न करू लागले. 
महात्मा गांधी म्हणत, "जिच्या हाती पाळण्याची दोरी ती जगाते उद्धारी" अशा शब्दात त्यांनी स्त्रीला महत्त्व देऊन तिला सबला करण्याचा प्रयत्न केला आणि महात्मा फुलेंनी आपल्या पत्नीचा स्त्रीत्वाचा दर्जा उंचावून स्त्री अबलातून सबला झाली ती सावित्रीबाई फुले या स्त्रिरत्नामुळे.  शिक्षणामुळे स्त्रीला आपले हक्क, कर्तव्य समजले. तिच्यात क्रंतिकारक बदल घडून आला आणि अबला की सबला हाच प्रश्न निर्माण झाला. 
हा श्याम कोण? या श्यामला महान बनवण्याचे काम त्याच्या आईनेच केले. 'अरे श्याम पायाला घाण लागू नये म्हणून जसा जपतोस तसाच मनाला घाण लागू नये म्हणून जप" असा कानमंत्र देणारी कोण? स्त्रीचं ना? शिवाजीचा छत्रपती शिवाजी करणारी कतृर्त्वान कोण? स्त्रीचना !यातून स्त्री स्वतःला ओळखून पुढे आली व आता तर तिच्या कर्तृत्वाने एवढी पुढे गेली की, तिच्या हाती संपूर्ण राष्ट्रच गेले आणि ती राष्ट्रपती झाली. ही क्रांती तिच्यातून अबालपण काढून सबला होण्यास कारणीभूत ठरली. 
महिलांनी नोकरी मिळणे हे त्याचे सबलीकरण नाही तर तिच्या व्यक्तिमत्त्वाचा चतुस्त्र विकास त्यात अपेक्षित आहे. स्त्री स्वतंत्र म्हणजे स्त्रियांच्या उन्नतीचा मार्ग. हुंडा व वंशाला दिवा म्हणून होणारा छळ तसेच गरीब कुटूंबात असलेली मुलीच्या शिक्षणाविषयीची अनास्था पण. त्याचबरोबर समस्या असतांनाही 'में लिखुंगी, पढुगीं, मेहनत भी करुंगी, बेटी हूं बेटी में तारा बनुगी"असा दुर्दम्य आशावाद व्यक्त्त करण्यात येतो. 
स्त्री आज समाजात पुरुषांच्या खांद्याला खांदा लावून काम करत आहे. कुटूंबाच्या उन्नतीचा वाटा आहे पण तिला स्वतःची जागा मिळविण्यासाठी झगडावे लागते. स्त्रियांना भेसवणाऱ्या त्या पारंपरिक समस्यांना तोंड द्यावे लागते. 
आज सर्वच ठिकाणी आपल्याला स्त्रीचा पगडा दिसून येतो.
स्त्री एवढी कर्तृत्वान असूनसुद्धा तिची चाचणी करून हत्या केली जाते? हत्या करून घेणारे हे का विसरतात कीं, त्यांना जन्म देणारी एक स्त्रीच होती मग तिला या जगात पाऊल टाकायला बंदी? 
स्त्रीने या पुरुषाला वारंवार खांदा दिला यमाच्या तावडीतून तिने पतीची सुटका केली असे असूनही  तिची मातेच्या उदरातच हत्या का? हा विषय मनात आला तर माझी पारं झोपच उडते आणि मनाला खेद वाटतो.
नॅशव्हिल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ

**नॅशव्हिल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ**  हा अमेरिकेच्या टेनेसी राज्यातील नॅशव्हिल शहरात असलेला विमानतळ आहे. प्रवासीसंख्येनुसार अमेरिकेतील ३४व्या क्रमांकावरील या विमानतळावरून २०१४ साली १,१०,३९,६३४ प्रवाशांनी ये-जा केली होती.

## संदर्भ 
वर्ग:अमेरिकेतील आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
विमानतळ
बनगरवाडी

**बनगरवाडी** हे व्यंकटेश माडगूळकर यांनी  २१ सप्टेंबर १९५५ साली लिहिलेले पुस्तक आहे. नोव्हेंबर २०१४ रोजी ह्या पुस्तकची २७वी आवृत्ती प्रकाशित केली आहे.

## कथानक
'बनगरवाडी'तून व्यंकटेश माडगूळकरांची प्रयोगशीलता प्रत्ययास येते. रुढ अर्थाने ह्या कादंबरीला कथानक नाही. बनगरवाडी नावाच्या ह्या लहानशा गावातील सामूहिक जीवनाचे विविधांगी चित्रण तीत केलेले आहे. तेथील उजाड व निष्पर्ण सृष्टी, तेथील कंगालपणा, दुष्काळ, तेथील सण, उत्सव, रूढी, परंपरा, श्रद्धा, संकेत, तेथील रहिवाशांच्या जीवनांतील चढउतार ह्यांना जिवंत शब्दरूप लाभले आहे. येथे कोणी विशिष्ट व्यक्ती नायक वा नयिका नाही. बनगरवाडी ह्या गावालाच नायकत्व देण्यात आलेले आहे.बनगरवाडीच्या परीसरात पडणारा दुष्काळच या कादंबरीतला नायक आहे. कारण या दुष्काळाभोवतीच बनगरवाडीचे कथानक फिरताना दिसते. इंग्रजी, डॅनिश ह्या भाषांतून ही कादंबरी अनुवादिली गेली आहे. (इंग्रजी- द व्हिलेज हॅडनो वॉल्स, डॅनिश-Landsbyen).

वर्ग:व्यंकटेश माडगूळकरांचे साहित्य
पुष्पा भावे

**प्रा. पुष्पा भावे** माहेरच्या पुष्पा सरकार; (२६ मार्च, १९३९; - ३ ऑक्टोबर २०२०)

## संदर्भ
वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:इ.स. १९३९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०२० मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:मातोश्री भीमाबाई आंबेडकर पुरस्कार विजेत्या
वर्ग:नामांतर आंदोलनात सहभागी व्यक्ती
क्वेंटिन टारान्टिनो

250 px|इवलेसे|
**क्वेंटिन जेरोम टारान्टिनो** (,  २७ मार्च, इ.स. १९६३, नॉक्सव्हिल, टेनेसी) हा एक अमेरिकन चित्रपट दिग्दर्शक, निर्माता, पटकथाकार आणि अभिनेता आहे. रिझरव्हॉयर डॉग्स, पल्प फिक्शन, किल बिल भाग १, किल बिल भाग २, इनग्लोरियस बास्टर्ड्स आणि जॅंगो अनचेन्ड हे टारान्टिनोच्या अनेक प्रसिद्ध चित्रपटांपैकी काही आहेत.

## बाह्य दुवे
*

वर्ग:इ.स. १९६३ मधील जन्म
वर्ग:अमेरिकन चित्रपट दिग्दर्शक
वर्ग:अमेरिकन चित्रपट निर्माते
वर्ग:इंग्लिश चित्रपट अभिनेते
लांजा तालुका

**लांजा तालुका** हा महाराष्ट्राच्या रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील एक तालुका आहे.

## हवामान
तालुक्यात मे महिन्यात सरासरीपेक्षा जास्त तापमान असेल.उष्णतेच्या लाटा नेहमीप्रमाणे असतील.
## चतुःसीमा 
लांजा तालुक्याच्या पूर्वेला कोल्हापूर जिल्ह्याचा शाहूवाडी तालुका, ईशान्येला संगमेश्वर तालुका, वायव्येला रत्‍नागिरी तालुका, दक्षिणेला राजापूर तालुका आहे.

## मुख्यालय 
लांजा तालुक्याचे मुख्यालय लांजा या नगरात आहे. लांज्यात नगरपंचायत आहे. लांजा मुंबई गोवा हायवेवर आहे.

## तालुक्यातील गावे
लांजा तालुक्यात खालील गावे समाविष्ट आहेत.
#आडवली
#आगरगाव
#आगवे
#आनंदगाव
#आंजणारी
#आरगाव
#आसगे
#आसोडे
#बाईंग
#बाणखोर
#बापेरे
#बेनी बुद्रुक
#बेनी खुर्द
#भडे
#भांबेड
#बोरीवले
#बोरथडे
#बुद्धवाडी तर्फे वेरवली बुद्रुक
#बुद्धवाडी तर्फे देवधे
#बुद्धवाडी तर्फे सालपे
#चाफेत
#चिंचुंर्टी
#डाफळे
#देवधे
#धुंदरे
#डोळस
#गंगर कारगाव
#गौतमगाव
#गवाणे
#घडशी (लांजा)
#गोळवशी
#गोंडेसाखळ
#गोविळ
#गुरववाडी
#हर्चे
#हर्दखळे
#हसोळ
#इंदवटी
#इसवली
#जावडे
#जोशीगाव
#कडुगाव
#कंगवळी
#कांटे
#कातळगाव
#केळंबे
#केळवली(लांजा)
#खानवली
#खावडी
#खेरवसे
#खोरगाव
#खोरनिनको
#कोचरी
#कोलधे
#कोल्हेवाडी
#कोंडगे
#कोंडगाव (लांजा)
#कोंड्ये
#कोर्ले
#कोट
#कुडेवाडी
#कुंभारगाव
#कुणाणे
#कुरंग
#कुरचुंब
#कुरणे
#कुवे
#लांजा
#लावगण
#माचळ
#माजळ
#मंचे
#मठ(लांजा)
#मोगरगाव
#मुसलमानवाडी
#मुस्लीमगाव
#नामे
#नांदिवली
#निवसर
#निवोशी
#पडवण
#पड्यार
#पालू
#पन्हाळे
#पनोरे
#पनोरे तर्फे हर्चे
#पातेरेगाव
#पाटीलगाव(लांजा)
#प्रभानवल्ली
#पुनस
#पुरगाव
#रामाणे
#रामबाडेगाव
#रामगाव
#रावरी
#रिंगणे
#रुण
#सडवली
#सालपे
#साटवली
#शिपोशी(लांजा)
#शिरंंबवली
#शिरवली(लांजा)
#तळवडे(लांजा)
#उपळे
#वनगुळे
#वरची शिरवली
#वेरळ
#वेरवली बुद्रुक
#वेरवली खुर्द
#वेसुर्ले
#विलवडे
#विरगाव
#विवळी
#वाडगाव
#वाडी लिंबू
#वाघणगाव
#वाघ्रट
#वाकेड
#व्हेळ
#येरवंडे
#झापडे

लांजा तालुक्यात 
#आडवली,
#आगरगाव,
#आगवे,
#आनंदगाव,
#अंजणारी,
#आरगाव,
#आसगे,
#आसोडे,
#बाईंग,
#बाणखोर,
#बापेरे,
#बेनी बुद्रुक,
#बेनी खुर्द
#भडे,
#भांबेड,
#बोरीवले,
#साटवली,
#रुण,
#इसवली,
#पनोरे,
#वेरवली,
#वाकेड,
#कुवे,
#कोर्ले,
#भांबेड,
#प्रभानवल्ली,
#गवाणे,
#खोरनिनको,
#हर्दखळे,
#वेरळ,
#देवधे,
#मठ,
#गोविळ
#शिपोशी,
#केळंबे,
#खेरवसे
#तळवडे तर्फे लांजा,
#आडवली,
#गोळवशी,
#पालू,
#जावडे 
#कोंडये  इत्यादी गावे येतात.

वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील तालुके
वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
वर्ग:लांजा तालुका
चांदा

चांदा, तालुका - नेवासा या ठिकाणी गेल्या काही दशकांपासून नवीन देवस्थान उदयास आले आणि ते म्हणजे श्री दत्तधाम श्री दत्त साधकाश्रम चांदा. हे देवस्थान श्री क्षेत्र चांदा या ठिकाणी आहे. चांदा हे गाव पुणे-छत्रपती संभाजीनगर महामार्गावर घोडेगावपासून पूर्वेकडे ६ किमी तर शनी-शिंगणापूर पासून ११ किमी अंतरावर आहे . शनी शिंगणापूर कडे जाणाऱ्या मार्गाच्या विरुद्ध हे गाव आहे. हे गाव मोठे असून आर्थिक दृष्ट्या व आध्यात्मिक दृष्ट्या परिपूर्ण असे हे गाव आहे. या गावामध्ये पूर्वीपासूनच परमार्थ मोठ्या प्रमाणात घडतो आहे. अनेक थोर संत महापुरुषांचे वास्तव्य या गावात झाले आहे. जुन्या काळी जेव्हा मोगलांचे आक्रमण झाले, तेव्हा शिवाजी महाराजसुद्धा या गावात आले होते. आणि आता तर या गावात परमार्थाची लाटच पसरली आहे. आणि ती लाट म्हणजे श्री दत्तधाम श्री दत्त साधाकाश्रम होय. दत्त साधकाश्रमाची सुरुवात श्री संत रोहिदास महाराज यांनी केली. त्यांनी त्यांच्या कठोर तपश्चर्येचे प्रतीक म्हणून हा आश्रम उभारला आहे. रोहिदास महाराज हे मूळचे शेवगाव तालुक्यातील वाघोली गावाचे, परंतु महाराजांचे बालपण चांदा गावामध्ये गेले. त्यांची तपश्चर्याही लहानपणापासूनच सुरू होती. त्यांच्या घराण्याला देखील ईश्वर भक्तीचे वेड होते. महाराजांचे वडील हे भगवान शंकराची भक्ती करत असत. महाराजांनी आळंदी व पंढरपूर या ठिकाणी वारकरी शिक्षण घेतल्यानंतर समाजामध्ये जनजागृती करण्यासाठी, समाजाला ईश्वरभक्तीचा मार्ग दाखवण्यासाठी आणि आनंद संप्रदायाचा वारसा चालवण्यासाठी, श्रीक्षेत्र चांदा या ठिकाणी थांबण्याचे व या ठिकाणाला आध्यात्मिक केंद्र बनवण्याचे ठरवले. आणि मग १९७१ साली नवीन दत्त मंदिराचे काम केले व त्यामध्ये भक्तिभावाने ओवाळून आणलेली दत्त मूर्तीची स्थापना केली. याच दत्त प्रभूंच्या प्रेरणेने महाराजांनी हजारो भक्तांचे जीवनच बदलून टाकले, अनेक व्यसनग्रस्तांना व्यसनमुक्त केले. व अनेकांना भगवंतप्राप्तीचा सोपा मार्ग दाखवला. महाराजांच्या सहवासामध्ये कसाही मनुष्य आला तर त्याच्यामध्ये आध्यात्मिक संचार झाल्याशिवाय राहत नाही.

सृष्टीच्या आरंभी श्री हंस भगवंताने जो उपदेश ब्रम्हदेवाला केला आणि मग ब्रम्हदेवाकडे सृष्टी स्थापन करण्याचे सामर्थ्य आले. तोच उपदेश गुरूपाराम्पारेने(!!!!) महाराजांकडे आलेला आहे . आणि अश्या प्रभावी मार्गाकडे अनेक भक्तांना महाराजांच्या आशीर्वादाने भगवंताचा अनुभव आलेला आहे आणि येत आहे.

दत्त साधकाश्रमाचाच परिसर निसर्गरम्य आहे. या परिसरामध्ये जर मन उद्विग्न झालेली व्यक्ती आली तर येथे प्रवेश केल्या केल्या मनामध्ये आनंदाचा संचार होतो. त्यामुळे एक पर्यटन स्थळ म्हणून भेट देण्यास हा परिसर मस्त आहे.
तसेच चांदा येथील सोमेश्वर मंदिर प्रसिद्ध आहे. याठिकाणचे मंदिर पुरातन वास्तु आहे. सोमेश्वर मंदिर स्वयंभू आहे असे मानले जाते. चांदा गावात प्राचीन पेठ आहे. तसेच गावातील मराठी शाळेपासून एक छोटी, सुंदर नदी वाहते.
डोंबारी (पक्षी)

**डोंबारी**, **भुरुळका चिमणी** तथा **वडीचिमणी** (शास्त्रीय नाव:*एरेमोप्टेरिक्स ग्रीसिया*) हा महाराष्ट्रात  आढळणारा एक पक्षी आहे. याला इंग्लिशमध्ये *ॲश्बी क्राउन्ड स्पॅरो लार्क* किंवा *ब्लॅकबेलीड फिच लार्क* अशी नावे आहेत.

## माहिती
साधारण चिमणीएवढा(१३ सेमी) असलेल्या या पक्ष्याचा रंग वरून मातकट तपकिरी आणि खालून काळा असतो. डोकं राखट रंगाचं तर चोचीपासून डोळ्याच्या मागेपर्यंत काळा पट्टा असतो.नराच्या पोटाकडील भाग काळा असतो तर मादीच्या पोटाकडील भाग राखट रंगाचा असतो. याचा रंग रेताड जमिनीशी मिळताजुळता असतो. याचे मुख्य अन्न कीटक, चतुर, भुंगे, अळ्या आणि गवताच्या बिया हे असते. या पक्ष्याचे घरटे माळावरच्या दगडाला खेटून तयार केलेली गवताच्या वाटीसारखे असते. या वाटीत मादी परिसराशी मिळत्या-जुळत्या रंगांची अंडी घालते. हा पक्षी उंच आकाशात चढतो आणि पंख मिटवून सूर मारतो. म्हणून या पक्ष्याला डोंबारी हे नाव आहे. या पक्ष्याची मादी साधारण चिमणीसारखी दिसते परंतु हा पक्षी सहसा माणसाच्या घराजवळ येत नाही. चंडोल कुटुंबातले हे पक्षी जोड्यांनी किंवा छोट्या थाव्यांमध्ये राहतात. शेतीवाडीच्या आसपास राहत असल्याने यांना माणसांची बऱ्यापैकी सवय झालेली असते.

## आरुणि (Redwinged Bush Lark)
हि चांडोलाची जात गोटेमाळावर किंवा काटेवनात दिसते. या पक्ष्याचं उड्डाण आणि गाणं प्रसिद्ध आहे.

## हे सुद्धा पहा 
* डोंबारी

## बाह्य दुवे 
* पक्ष्यांची मराठी नावे (१) 
* Bird Names (English-Marathi)
* पक्ष्यांची मराठी नावे (२) 

वर्ग:पक्षी
योहानेस विल्हेल्म येन्सन

**योहानेस विल्हेल्म येन्सन** (डॅनिश: Johannes Vilhelm Jensen; २० जानेवारी १८७३ - २५ नोव्हेंबर १९५०) हा एक डॅनिश लेखक होता. विसाव्या शतकामधील सर्वोत्तम डॅनिश साहित्यिक अशी ओळख पडलेल्या येन्सनला १९४४ सालचे साहित्यातील नोबेल पारितोषिक मिळाले होते. 

## बाह्य दुवे
*व्यक्तिचित्र

वर्ग:डॅनिश लेखक
वर्ग:साहित्यातील नोबेल पारितोषिकविजेते
आंद्रे जिद

**आंद्रे पॉल ग्विलॉम जिद** (फ्रेंच: André Paul Guillaume Gide; २२ नोव्हेंबर १८६९ - १९ फेब्रुवारी १९५१) हा एक फ्रेंच लेखक होता. जिदला १९४७ सालचे साहित्यातील नोबेल पारितोषिक मिळाले होते.

ज्याँ-पॉल सार्त्र यांनी गिदे आपले स्फूर्तीस्थान असल्याचे म्हणले आहे.

## बाह्य दुवे
*जिदचे साहित्य

वर्ग:फ्रेंच लेखक
वर्ग:साहित्यातील नोबेल पारितोषिकविजेते
नॉक्सव्हिल (टेनेसी)

**नॉक्सव्हिल** हे अमेरिका देशाच्या टेनेसी राज्यातील तिसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. हे शहर टेनेसीच्या पूर्व भागात ॲपालेशियन पर्वतरांगेमध्ये टेनेसी नदीच्या काठावर वसले असून ते ॲपालेशिया ह्या अमेरिकेमधील भागातील सर्वात मोठ्या शहरांपैकी एक होती. २०१० साली नॉक्सव्हिलची लोकसंख्या १.७८ लाख होती.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ
*

वर्ग:टेनेसीमधील शहरे
वर्ग:नॉक्सव्हिल (टेनेसी)
वर्ग:नॉक्सव्हिल काउंटी
सान होजे आंतरराष्ट्रीय विमानतळ

**नॉर्मन वाय. मिनेटा सान होजेआंतरराष्ट्रीय विमानतळ**  हा अमेरिकेच्या कॅलिफोर्निया राज्यातील सान होजे शहरात असलेला विमानतळ आहे. शहराच्या मध्यवर्ती भागापासून ३ किमी अंतरावर असलेला हा विमानतळ बे एरियातील तीन मोठ्या विमानतळांपैकी एक आहे.

## विमानकंपन्या आणि गंतव्यस्थाने
### प्रवासी वाहतूक
### मालवाहतूक
## सांख्यिकी
## संदर्भ 
वर्ग:अमेरिकेतील आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
विमानतळ
जर्मनविंग्ज फ्लाइट ९५२५

300 px|इवलेसे|उड्डाणाचा मार्ग

**जर्मनविंग्ज फ्लाइट ९५२५** हे जर्मनविंग्जचे स्पेनच्या बार्सिलोनाहून जर्मनीच्या ड्युसेलडॉर्फकडे जाणारे उड्डाण होते. २४ मे २०१५ रोजी एअरबस ए३२०-२०० प्रकारचे हे विमान आग्नेय फ्रान्समधील नीस शहराच्या १०० किमी वायव्येस आल्प्स पर्वतरांगेतील एका गावाजवळ कोसळले. ह्या दुर्घटनेमध्ये विमानामधील सर्व १४४ प्रवासी व ६ कर्मचारी ठार झाले.

मध्य युरोपीय प्रमाणवेळेनुसार १०:०० वाजता ह्या विमानाने बार्सिलोनाहून उड्डाण केले व ते ११:३९ वाजता ड्युसेलडॉर्फमध्ये पोचणे अपेक्षित होते. १०:३१ वाजता कोणत्याही परवानगीविना किंवा संदेशाविना हे विमान ३८,००० फूट उंचीवरून खाली येऊ लागले. वैमानिकांसोबत संपर्काचे सर्व प्रयत्न अपयशी ठरले. 

हा अपघात सहवैमानिक अँड्रिआस लुबित्झने मुद्दामहून घडवून आणला. त्याने याआधी आत्मघातकी विचारांबद्दल उपचार घेतलेले होते व त्यावेळी डॉक्टरांनी त्याला काम करण्यास लायक नसल्याचे जाहीर केलेले होते. लुबित्झने हे लपवून ठेवले व तो परत नोकरीवर रुजू झाला. या फ्लाइटने क्रुझ करण्याची उंची गाठल्यावर मुख्य वैमानिक कक्षा बाहेर गेला असता लुबित्झने दार आतून बंद केले आणि विमानाला थेट डोंगरावर कोसळवले.

## अपघातग्रस्त व्यक्तींचे राष्ट्रीयत्व
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:२०१५ मधील विमान अपघात व दुर्घटना