open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
वास्तुकला

इवलेसे|वास्तुशास्त्र

**वास्तुशास्त्र** हे वास्तू बांधण्याचे व वास्तूच्या आजूबाजूला व आतल्या भागात करावयाच्या रचनांचे शास्त्र आहे.
वास्तुकला ललितकलाची एक शाखा असून  ज्याचे उद्देश्य औद्योगिकीचे सहयोग घेऊन उपयोगिताच्या दृष्टि ने उत्तम भवननिर्माण करने हे आहे. 

वास्तु शास्त्राचा उपयोग हा संपूर्ण मानव जातीच्या फायद्या साठी आहे.
या वर अनेक अभ्यास करणारे विद्वान आहेत .
ह्या शास्त्राचा अभ्यास असतो.
यात दिशा

मृदा परीक्षण 
वास्तु परीक्षण असे प्रकार येतात 
आजकालच्या आधुनिक जीवनशैलीत ही 
फ्लॅट आणि बंगला पद्धती मध्ये हे शास्र लाभदायक ठरते व तसे अनेक अनुभव ही आहेत 
तसेच नियमांचे पालन करून मन्युषाने जर वास्तु राहणी मान ठेवले तर त्याला लाभदायक ठरते

वास्तुशास्त्र हा वास्तु विद्याचा मजकूर भाग आहे - प्राचीन भारतातील वास्तुकला आणि डिझाइन सिद्धांतांबद्दल व्यापक ज्ञान. वास्तु विद्या ज्ञान आणि संकल्पनांचा संग्रह आहे ज्यात कठोर नसलेल्या लेआउट आकृत्यांसह किंवा त्याशिवाय समर्थन दिले जाते. त्याऐवजी, या कल्पना आणि संकल्पना इमारतींच्या इमारतीत किंवा संग्रहात जागा आणि फॉर्मच्या संस्थेसाठी मॉडेल आहेत, त्यांच्या एकमेकांच्या संबंधातील त्यांच्या कार्ये, त्यांचा वापर आणि वास्तूच्या एकूण फॅब्रिकच्या आधारे. बहुतेक विशाल शास्त्र ग्रंथांमध्ये हिंदू मंदिर आर्किटेक्चरचा समावेश आहे, परंतु घरे, शहरे, शहरे, गार्डन्स, रस्ते, वॉटर वर्क्स, दुकाने आणि अन्य सार्वजनिक भागांची रचना आणि आराखडेदेखील कव्हर केले आहेत.

## इतिहास 
वास्तुशास्त्र आणि सिंधू घाटी सभ्यता या रचनांच्या सिद्धांतांचा दुवा साधणारे सिद्धांत तयार केले गेले आहेत, परंतु सिंधू व्हॅली लिपी अस्पष्ट राहिल्यामुळे विद्वान कपिला वात्स्यायन अशा संबंधांवर अनुमान लावण्यास टाळाटाळ करतात. चक्रवर्तींच्या मते वास्तु विद्या इतकी जुनी वैदिक काळाची आहे आणि ती विधी वास्तूशी जोडली गेली आहे. मायकेल डब्ल्यू. मेस्टर यांच्यानुसार, अथर्ववेदात रहस्यमय कॉसमोगोनी असलेले श्लोक आहेत जे वैश्विक नियोजनासाठी एक नमुना प्रदान करतात, परंतु ते वास्तुशास्त्र किंवा प्रगतीचे प्रतिनिधित्व करीत नाहीत. सराव. वराहिहिराची बृहत संहिता सहावी शतकातील इ.स. रोजी लिहिली गेली आहे, असे मेस्टर यांनी म्हणले आहे की, "शहरे व इमारती आखण्यासाठी विशालपुरुषमंडळासारखे काहीतरी" असे वर्णन करणारे पहिले भारतीय मजकूर आहे. शास्त्राचे विशेष क्षेत्र म्हणून वास्तू विद्याचा उदय हा पहिल्या शतकातील महत्त्वपूर्ण शतकाच्या आधीपासूनच झाला असावा असा अंदाज आहे.
किल बिल भाग १

**किल बिल भाग १** हा २००३ साली प्रदर्शित झालेला एक हॉलिवूड चित्रपट आहे. क्वेंटिन टारान्टिनोचे दिग्दर्शन असलेल्या ह्या चित्रपटामध्ये उमा थर्मन नायिकेच्या भूमिकेमध्ये आहे. ह्या चित्रपटाचे कथानक लांब बनल्यामुळे तो २ भागांमध्ये प्रदर्शित करण्यात आला. किल बिलचा दुसरा भाग किल बिल भाग २ २००४ साली प्रदर्शित केला गेला.

किल बिलचे कथानक सूड ह्या विषयावर आधारित असून वधूच्या वेषामध्ये उमा थर्मन लग्नाच्या तयारीमध्ये असताना तिच्या भूतपूर्व गॅंगमधील माजी सहकारी व त्यांचा म्होरक्या बिल तिला गोळ्या घालतात. ह्या हल्ल्यामधून ती बचावते व सूडाने पेटून बिल व इतर सर्व सहकाऱ्यांसोबत बदला घेते. ह्या चित्रपटाचे पुष्कळसे चित्रण जपानमध्ये झाले.

किल बिलला टीकाकारांनी व प्रेक्षकांनी पसंद केले व हा चित्रपट यशस्वी ठरला.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 
*

वर्ग:इ.स. २००३ मधील इंग्लिश चित्रपट
इ.स. २५०

## मृत्यू 
* जानेवारी २० - पोप फाबियान.


वर्ग:इ.स.च्या २५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ३ ऱ्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
जगावेगळी पैज

**जगावेगळी पैज**

छायाचित्र

निर्मिती वर्ष
१९९२

भाषा
मराठी

देश
भारत

निर्मिती
ए.व्ही.ए. फिल्म्स

दिग्दर्शन
विजय वर्गीस

कथा
विजय वर्गीस

पटकथा
प्रमोद कर्नाड

संवाद
अशोक समेळ

संकलन
विजय खोचीकर

छाया
शरद चव्हाण

कला
सुधीर ससे

गीते
अशोक बागवे, उषा खाडिलकर, विवेक आपटे

संगीत
अनिल मोहिले

ध्वनी
प्रकाश निकम

पार्श्वगायन
सुरेश वाडकर, प्रमोद कर्नाड, उत्तरा केळकर, ज्योत्स्ना हर्डीकर, देवकी पंडित

नृत्यदिग्दर्शन
सुबल सरकार, हेम सुवर्णा

वेशभूषा
सुभाष कांबळे

रंगभूषा
ज्ञानू मोरे

साहस दृष्ये
अशोक पैलवान

प्रमुख कलाकार
अजिंक्य देव, सुकन्या कुलकर्णी, सचिन खेडेकर, रवींद्र महाजनी, सुलभा देशपांडे, नंदा शिंदे

**जगावेगळी पैज** हा १९९२ मध्ये निर्मित एक मराठी चित्रपट आहे.यातील कलाकार अजिंक्य देव, सुकन्या कुलकर्णी, सचिन खेडेकर, रवींद्र महाजनी, सुलभा देशपांडे, नंदा शिंदे हे आहेत.ए.व्ही.ए. फिल्म्स या संस्थेतर्फे तो निर्मित करण्यात आलेला आहे.या चित्रपटास विजय वर्गीस यांनी दिग्दर्शित केले आहे व तसेच विजय वर्गीस यांनी याचे कथालेखनही केले आहे.या चित्रपटाचे संवाद अशोक समेळ यांचे आहेत. याचे छायांकन शरद चव्हाण यांनी केले आहे. या चित्रपटातील साहसदृश्ये अशोक पैलवान यांची आहेत.

## यशालेख
## कलाकार
*अजिंक्य देव = रोहित
*सुकन्या कुलकर्णी = विद्या
*सचिन खेडेकर = ऋतुराज
*रवींद्र महाजनी = रावबहाद्दूर राजवाडे
*नंदा शिंदे = पुष्पा

## पार्श्वभूमी
## कथानक
## उल्लेखनीय
या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.
* ये साजणी
* हॅपी बर्थडे टू यू
* हात तुझा दे हाती

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १९९२ मधील मराठी चित्रपट
त्रेता युग

हिंदू धर्मातील कालगणनेनुसार काळ (वेळ, समय) हा चार भागांत अथवा युगांत विभागलेला आहे. **त्रेता युग** हा त्यातील दुसरा भाग आहे. वैशाख शुद्ध तृतीया (अक्षय्य तृतीया) दिवशी या युगाचा आरंभ झाला असे मानले जाते. या युगाच्या आरंभी वर्णाश्रम व्यवस्था अस्तित्वात आली असे मानले जाते.

## युगाची कल्पना 
वैश्विक संदर्भात काळ हा चक्राकार मानला गेलेला आहे. या चक्राकार काळाबद्दल दोन कल्पना मांडण्यात आल्या आहेत त्यापैकी एक म्हणजे महायुग कल्पना व दुसरी मन्वंतर कल्पना. पहिल्या महायुग कल्पनेत एका चक्राचा काळ हा ४३,२०,००० मानवी वर्षे इतका आहे. दुसऱ्या कल्पनेत चौदा मन्वंतरे येतात. प्रत्येक दोन मन्वंतरांमध्ये मोठे मध्यांतर असते. प्रत्येक मन्वंतराच्या शेवटी विश्वाची पुनर्निर्मिती होते आणि त्यावर एक मनू (आदिपुरुष) अधिराज्य करतो. सध्या आपण चौदापैकी सातव्या मन्वंतरात आहोत. प्रत्येक मन्वंतरात ७१ महायुगे येतात. प्रत्येक महायुग हे चार युगात (कालखंडात) विभागले जाते. सध्याची ही चार युगे म्हणजे कृत, त्रेता, द्वापर आणि कली. या युगात अनुक्रमे ४८००, ३६००, २४०० आणि १२०० वर्षे येतात. मानवी वर्षात त्यांची संख्या काढताना त्यांना प्रत्येकी ३६० ने गुणावे लागते. यापैकी आपण सध्या चौथ्या म्हणजे कलीयुगात आहोत आणि याचा प्रारंभ इ.स.पू. ३१०२ मध्ये झाला असे मानले जाते.

## हे सुद्धा पहा
* हिंदू कालमापन

## संदर्भ 
वर्ग:हिंदू कालमापन
वर्ग:हिंदू पंचांग
वर्ग:ज्योतिष
नवरी मिळे नवऱ्याला (चित्रपट)

**नवरी मिळे नवऱ्याला**

छायाचित्र

निर्मिती वर्ष
१९८४

निर्मिती
सतीश कुलकर्णी

दिग्दर्शन
सचिन पिळगांवकर

कथा
सचिन पिळगांवकर

पटकथा
वसंत सबनीस

संवाद
वसंत सबनीस

संकलन
अविनाश ठाकूरचिंटू ढवळे

छाया
सूर्यकांत लवंदे

कला
शरद पोळ

गीते
शांताराम नांदगावकर

संगीत
अनिल-अरुण

ध्वनी
मनोहर आंबेरकर

पार्श्वगायन
शैलेंद्र सिंगराणी वर्माकविता कृष्णमूर्तीअनुराधा पौडवालसचिन पिळगांवकर

नृत्यदिग्दर्शन
मनोहर नायडूप्रमोद नायडू

वेशभूषा
दामोदर जाधवलक्ष्मी

रंगभूषा
मोहन पाठारे

साहस दृष्ये
राम शेट्टी

प्रमुख कलाकार
सचिन पिळगांवकरसुप्रिया पिळगांवकरअशोक सराफनिवेदिता  सराफश्रीकांत मोघेदया डोंगरेजयराम कुलकर्णीसंजय जोगनीलिमा  परांडेकरआशालता वाबगांवकर

## यशालेख
## कलाकार 
* सचिन पिळगांवकर - जयराम देशमुख 
* सुप्रिया पिळगांवकर - चमेली इनामदार 
* अशोक सराफ - बाळासाहेब इनामदार 
* निवेदिता सराफ - कलादेवी इनामदार
* श्रीकांत मोघे - भाऊराव देशमुख 
* दया डोंगरे - मासाहेब इनामदार 
* जयराम कुलकर्णी - नानासाहेब इनामदार 
* संजय जोग - रमेश देशमुख 
* नीलिमा परांडेकर - रश्मी देशमुख 
* आशालता वाबगांवकर - श्रीमती. देशमुख

## पार्श्वभूमी
## कथानक
## उल्लेखनीय
या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.
*अलबेला आला जयराम आला
*सजणी मोहिनी
*निशाणा तुला दिसला ना
*ही नवरी असली

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १९८४ मधील मराठी चित्रपट
राजेंद्रसिंह

प्रा. **राजेंद्रसिंह** ऊर्फ **रज्जू भैय्या** (२९ जानेवारी, १९२२ - १४ जुलै, २००३) हे राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे चौथे सरसंघचालक हो्ते. राजेंद्रसिंह हे अलाहाबाद विद्यापीठाचे इ.स.१९३९ पासून ते १९४३ पर्यंत विद्यार्थी होते. पुढे  इ.स. १९४३ ते १९६७ या काळात ते पदार्थविज्ञानशास्त्राचे प्राध्यापक होते. त्याच शाखेतून ते शाखाप्रमुख म्हणून निवृत्त झाले.

## बाह्य दुवे 
* आरएसएस.ऑर्ग - राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे अधिकृत संकेतस्थळ

राजेंद्रसिंह
वर्ग:इ.स. १९२२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००३ मधील मृत्यू
व्यास (निःसंदिग्धीकरण)

**व्यास** या शब्दाशी संबंधित खालील लेख उपलब्ध आहेत:
* व्यास (भूमिती) - भूमिती विषयातील 'व्यास' ही संकल्पना.
* व्यास - महाभारत रचणारे व्यास ऋषी.
जी-८

जगातील आठ श्रीमंत राष्ट्रांचा गट.

जी-८ची स्थापना १९७५ मध्ये झाली.

प्रारंभी फ्रान्स, जर्मनी, इटली, जपान, ब्रिटन आणि अमेरिका ही सहा राष्ट्रे. १९७६ मध्ये कॅनडा, तर १९९८ पासून रशियाचा समावेश.

जगातील दोनतृतीयांश उत्पन्न जी-८ राष्ट्रांच्या ताब्यात आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:बहुराष्ट्रीय व्यापारी संघटना
वेन तियानशिंग

वर्ग:चीनचे पंतप्रधान
वर्ग:इ.स. १२३६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १२८३ मधील मृत्यू
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मस्ती वेंकटेश अय्यंगार

**मस्ती वेंकटेश अय्यंगार** हे साहित्यकार आहेत. 

## प्रमुख साहित्य 
### लघुकथा संग्रह 
* केलवु सण्ण कतेगळु (१९२०)
* सण्ण कतेगळ (१५ संपुट १९३०-१९८४)

### दीर्घकथा 
* सुब्बण्ण (१९२८) 
* शेषम्मा(१९७६)

### काव्य संकलन 
* बिन्नह(१९२२)
* अरुण(१९२४)
* तावरे(१९३०)
* संक्रांति(१९६९)
* नवरात्रि(५ भाग १९४४-१९५३)

### जीवन चरित्रे 
* रवींद्रनाथ ठाकूर(१९३५)
* रामकृष्ण परमहंस(१९३६)

### निबंध 
* कन्नडद सेवे(१९३०)
* विमर्शे (४ संपुट १९२८-१९३९)
* जनतेय संस्कृति(१९३१)
* जनपद साहित्य(१९३७)
* आरंभद आंग्ल साहित्य(१९७९)

### नाटके 
* शांता(१९२३)
* ताळीकोटे(१९२९)
* शिवछत्रपति(१९३२)
* यशोधरा(१९३३)
* काकनकोटे(१९३८)

### कादंब-या 
* चेन्नबसव नायक(१९५०)
* चिकवीर राजेंद्र(१९५६)

वर्ग:कन्नड साहित्यिक
वर्ग:ज्ञानपीठ पुरस्कार विजेते
वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते
वर्ग:इ.स. १८९१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८६ मधील मृत्यू
वर्ग:साहित्य अकादमी फेलोशिप विजेते
गुर्जर

**गुर्जर** ही जमात राजस्थान, गुजरात व महाराष्ट्रात आढळते.

गुर्जर समाज हा एक प्राचीन आणि प्रतिष्ठित समाज आहे. हा समुदाय गुर्जर, गुर्जर, गूजर, गुर्जर, गुर्जर आणि वीर गुर्जर या नावानेही ओळखला जातो. गुर्जर हे मुख्यतः उत्तर भारत, पाकिस्तान आणि अफगाणिस्तानात स्थायिक आहेत. अफगाणिस्तानाच्या राष्ट्रगीतातही या जातीचे नाव दिसते.

भारतातील गुर्जरची लोकसंख्या किती आहे?

गुर्जर किंवा गुर्जर गोत्र

गुर्जर विकास संघटनेचा दावा आहे की गुर्जरांची लोकसंख्या भारतात 13 कोटी आणि पाकिस्तानमध्ये 2 कोटी आहे.

गुर्जरांचे प्रकार

योगपाल : लोर गुर्जर

नरपाल : खारी गुर्जर

मोरपाल :मेवडा गुर्जर

गदीतपाल :बुन्देला गुर्जर

मुदीतपाल :मेवाती गुर्जर

देवपाल : गायरी गुर्जर

गदरपाल :कामलिया गुर्जर

महीपाल :मेरठा गुर्जर

वर्ग:राजस्थान
वर्ग:गुजरात
वर्ग:महाराष्ट्र
शक्यता प्रवाद

Probability Therory -

एकूण निकालांशी अपेक्षित निकालांचे प्रमाण म्हणजे शक्यताप्रमाण. शक्यताप्रमाणाचा अभ्यास म्हणजे शक्यता प्रवाद.

अपक्षपाती नाणे हवेत उडविले असता छाप वा काटा हा निकाल येण्याची शक्यता ०.५ असते. 

क्ष = अपक्षपाती नाणे हवेत उडविले असता छाप वा काटा हा निकाल येण्याची शक्यता.

क्ष ( छाप, काटा, काटा, छाप, काटा, छाप, काटा ... ) 

शक्यता ( क्ष ) = ०.५

वर्ग:संख्याशास्त्र
अंकशास्त्र

**संख्या सिद्धान्त** अर्थात **अंकशास्त्र** (अन्य मराठी नावे: **अंक सैद्धान्तिकी**, **अंक प्रवाद**; इंग्रजीत: *Number Therory*, *नंबर थियरी*) म्हणजे प्रामुख्याने पूर्णांकांचा अभ्यास करणारी शुद्ध गणिताची एक शाखा होय. या शाखेत ज्यांच्या गुणाकाराने इतर सर्व पूर्णांक मिळतात असे अविभाज्य अंक, अशा पूर्णांकांपासून मिळणारे परिमेय अंक व तशाच काही बैजिक पूर्णांकांप्रमाणेच अन्य गोष्टी, आणि त्यांच्या गुणधर्मांचा अभ्यास केला जातो.

## हे सुद्धा पहा 
* नैसर्गिक संख्या1 ,2,3,4,
* पूर्ण संख्या
* अपूर्णांक संख्या

## संदभ व नोंदी 
वर्ग:अंकगणित
के.एस. सुदर्शन

**कुप्पली सीतारामय्या** ऊर्फ **के. एस. सुदर्शन**  हे राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे  २००० ते २००९ या कालावधीत सरसंघचालक होते. सरसंघचालक होण्यापूर्वी त्यांनी संघाच्या महत्त्वाच्या विभागांचे प्रमुखपद भूषविले. हृदयविकाराच्या झटक्‍याने रायपूर येथे १५ सप्टेंबर २०१२ रोजी त्यांचे निधन झाले.  

## बाह्य दुवे
* आरएसएस.ऑर्ग - राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे अधिकृत संकेतस्थळ

सुदर्शन, के.एस.
वर्ग:इ.स. १९३१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१२ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
प्रिन्स (संगीतकार)

**प्रिन्स रॉजर्स नेल्सन** (जून ७, इ.स. १९५८ - २१ एप्रिल, इ.स. २०१६) हा अमेरिकन संगीतकार होता. हा अनेक वाद्ये वाजवू शकत असे.

वर्ग:अमेरिकन संगीतकार
वर्ग:इ.स. १९५८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१६ मधील मृत्यू
सुकर्णो

[150px|thumbnail|सुकर्णो कुटुंब आणि [जवाहरलाल नेहरू]]

**अचमद सुकर्णो** (६ जून १९०१ - २१ जून १९७०) हे इंडोनेशियाचे पहिले राष्ट्राध्यक्ष होते. त्यांचा जन्म ०६ जून १९०१ या दिवशी जावा बेटावरील सुरावाया येथे झाला. त्यांनी बांडुंगमध्ये अभियांत्रिकीचे शिक्षण घेऊन आपली पदवी संपादन केल्यावर सुकर्णो राजकारणात सक्रीय झाले आणि इंडोनेशियाच्या स्वातंत्र्य लढ्यात भाग घेतला. त्यावेळी तेथे डच लोकांचे राज्य असल्याने सत्ताधाऱ्यांनी १९२९ साली सुकर्णो यांना अटक करून त्यांची रवानगी तुरूंगात करण्यात आली. अटकेत असतांनाही सुकर्णो यांनी गुप्तपणे आपले कार्य सुरूच ठेवले. राज्यकर्ते डचांना या कारवाया समजल्यावर त्यांनी सुकर्णो यांना हद्दपार करून सुमात्रा बेटावर नजरकैदेत ठेवले. 

दुसऱ्या महायुद्धात जपानी सेनेने सुकर्णो यांची सुटका केली. १९४५ साली इंडोनेशियाला स्वातंत्र्य मिळाले आणि सुकर्णो देशाचे पहिले राष्ट्राध्यक्ष झाले. सुकर्णो साम्यवादी विचारांचे समर्थन करीत. मार्क्सचा साम्यवाद आणि स्थानिक रीतिरिवाज यांचा मेळ घालून सुकर्णो यांनी **मरहेनिझम** नावाची स्वतंत्र प्रणाली विकासीत केली. त्याचेच पुढचे पाऊल म्हणून सुकर्णो यांनी १९५६ साली *गाईडेड डेमॉक्रसी* नावाची नवीन पद्धत रुजविण्यास सुरुवात केली. यानुसार देशात सर्वसमावेशक एकच पक्ष राहू देण्याचा नवा पायंडा त्यांनी पाडला. परिणामतः सुकर्णो हे स्वतःच १९६६ पर्यंत इंडोनेशियाच्या राष्ट्राध्यक्ष पदावर विराजमान राहिले. 

लोकशाही स्वीकारलेल्या देशात सुकर्णो एकछत्री हुकुमशाही पद्धतीने राज्य कारभार चालवू लागल्याचे लक्षात येताच इंडोनेशियाच्या सैन्याने त्यांचा विरोध करण्यास सुरुवात केली. अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने, इंग्लंड या देशांनी सुकर्णो विरोधी लोकांना बाहेरून मदत देणे सुरू केले. १९६५ मध्ये संयुक्त राष्ट्र संघटनेने इंडोनेशियाचा बहिष्कार केला. त्याच वर्षी इंडोनेशिया मधल्या सैन्यात बंडाळी माजली, बंडखोर सैन्याने लाखावर कम्युनिस्टांचे शिरकाण करून सुकर्णो यांची सत्तेवरील पकड सैल केली. राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय दबावामुळे सुकर्णो यांनी अखेर ११ मार्च १९६६ रोजी आपल्या पदाचा राजिनामा दिला. जनरल सुहार्तो यांनी इंडोनेशियाची सत्ता आपल्या हातात घेतली. सुकर्णो यांना नजरकैदेत ठेवण्यात आले. नजरकैदेत असतांनाच २१ जून १९७० रोजी सुकर्णो यांचे निधन झाले. 

वर्ग:इंडोनेशियाचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १९०१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७० मधील मृत्यू
वर्ग:हुकूमशाह
कार्ल गुस्टाफ युंग

thumb|right|कार्ल गुस्टाफ युंग
**कार्ल गुस्टाफ युंग** (२६ जुलै, १८७५ - ६ जून, १९६१) हा एक स्वित्झरलंडचा मानसशास्त्रज्ञ होता.

वर्ग:स्वित्झर्लंडचे मानसशास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १८७५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६१ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स. १३५८

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
## जन्म
* सप्टेंबर २५ - आशिकागा योशिमित्सु, जपानी शोगन.

## मृत्यू 
* जून ७ - अशिकागा तकाउजी, जपानी शोगन.

वर्ग:इ.स. १३५८
वर्ग:इ.स.च्या १३५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १४ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
गुस्ताव क्लिम्ट

**गुस्ताव क्लिम्ट** (जर्मन: *Gustav Klimt*) (जुलै १४, इ.स. १८६२; बाउमगार्टन, ऑस्ट्रियन साम्राज्य - फेब्रुवारी ६, इ.स. १९१८; व्हिएन्ना, ऑस्ट्रिया-हंगेरी) ऑस्ट्रियन प्रतीकात्मतावादी चित्रकार व "व्हिएन्ना आर्ट नूव्होचा" (व्हिएन्ना सिसेशनचा) अध्वर्यू होता. याने चित्रे, भित्तिचित्रे, रेखाचित्रे अशा प्रकारच्या कलाकृती निर्मिल्या. याच्या कलाकृतींमधून मोकळ्याढाकळ्या प्रणयवादाचा आविष्कार आढळतो . 

## चित्रदालन 

चित्र:Gustav Klimt 046.jpg|आदेला ब्लोख-बाउअर हिचे व्यक्तिचित्र (इ.स. १९०७)
चित्र:The Kiss - Gustav Klimt - Google Cultural Institute.jpg|"चुंबन" (इ.स. १९०७-१९०८)
चित्र:Gustav Klimt 010.jpg|"दानाए" (इ.स. १९०७)

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:ऑस्ट्रियन चित्रकार
वर्ग:इ.स. १८६२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९१८ मधील मृत्यू
इ.स. ६८

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
* जून ८ - रोमन सेनेटने गॅल्बाची रोमन सम्राटपदी निवड केली.
* जून ९ - पदच्युत रोमन सम्राट नीरोने आत्महत्या केली.
## जन्म 
## मृत्यू
* जून ९ - नीरो, रोमन सम्राट.

## शोध 
## निर्मिती
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. ६८
वर्ग:इ.स.च्या ६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ६३२

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
## जन्म 
## मृत्यू 
* जून ८ - मोहंमद पैगंबर, इस्लामचे अंतिम प्रेषित . 

## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. ६३२
वर्ग:इ.स.च्या ६३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
जहाँआरा बेगम

**जहॉंआरा बेगम** (२३ मार्च, १६१४ - १६ सप्टेंबर, १६८१) ही मुघल सम्राट शाह जहान आणि मुमताज महल यांची कन्या होती. ही औरंगजेबाची थोरली बहीण होती. दिसायला अतिशय सुंदर असलेल्या जहानआराला अरबी व फारसी भाषा येत होत्या. वडिलांची ती अतिशय लाडकी होती. ती वडिलांची देखभाल करीत असे, राज्याविषयी सल्लेही देत असे.शाह जहानला ती विशेष प्रिय असल्याचे सांगितले जाते.

सम्राट अकबराने राजकन्यांविषयी केलेल्या नियमांनुसार तिचे लग्न झालेले नव्हते.

औरंगजेब व तिचे संबंध कधीच सौहार्दाचे नव्हते. तिचा जीव दाराशुकोहवर जास्त होता. शाहाजहाननंतर तो मोगल साम्राज्याचा वारस बनावा, यासाठी तिचा प्रयत्‍न होता; पण औरंगजेबाने दाराशुकोहचा काटा काढला आणि मोगल बादशहा बनण्याचा मार्ग मोकळा केला.

जहानआराने आयुष्यात अनेक दुःखे भोगली. जवळच्या माणसांचे मृत्यू पाहिले; पण मोगल साम्राज्यासाठी ती कायम कणखर राहिली. प्रियकराविषयी तिच्या मनातील भावना तिने कधीच व्यक्त केल्या नाहीत.

मोगल राजघराण्यातील स्त्रियांप्रमाणेच ती अविवाहित राहिली. 

## जहान‍आरा बेगमविषयी पुस्तके आणि दृश्यमाध्यमे
* जहानआराची कहाणी आन्द्रिया वुतेनशोएन या पाश्चात्य लेखिकेने कादंबरीरूपात लिहिली आहे. तिचे  ’जहानआरा बेगम - कहाणी मुघल शाहजादीची’ या नावाचे मराठी रूपांतर सुहासिनी देशपांडे यांनी केले आहे. शाहजादी जहानआराची घुसमट, तडफड, वेदना असहाय्यता व उत्कट प्रेमभावना या कादंबरीतून व्यक्त होते. 
* पाकिस्तानी दूरचित्रवाणीवर ’हम सितारे’ या कार्यक्रमात जहान-आरा-बेगम ही दैनंदिन मालिका येत असे.  हिचे १००हून अधिक एपिसोड झाले होते.
* जहान आरा (हिंदी चित्रपट, १९६४, नायिका माला सिन्हा)
* ताजमहाल : ॲन इटर्नल लव्ह स्टोरी (हिंदी चित्रपट, २००५, नायिका मनीषा कोईराला)
* An Omen for a Princess (इंग्रजी कादंबरी,  लेखिका - जीन बॉथवेल)
* Beneath a Marble Sky, (इंग्रजी कादंबरी, लेखक - जॉन शॉर्स) 
* Jahanara: Princess of Princesses, India - 1627 : The Royal Diaries या ग्रंथ मालिकेतले एक इंग्रजी पुस्तक, लेखिका - कॅथरीन लास्की. 
* Shadow Princess (इंदू सुंदरेशन यांची इंग्रजी कादंबरी - २०१०)

वर्ग:मुघल साम्राज्य
वर्ग:इ.स. १६१४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १६८१ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
एडगर राइस बरोज

thumb|right|एडगर राइस बरोज

**एडगर राइस बरोज** (सप्टेंबर १, इ.स. १८७५ - मार्च १९, इ.स. १९५०) हा अमेरिकन लेखक होता.

बरोजचे टारझन हे व्यक्तिमत्त्व प्रसिद्ध झाले.

वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:इ.स. १८७५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९५० मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अथर्व

**अथर्व** (किंवा अथर्वन्) – काळ - वैदिकपूर्व काळ.

स्थान – वैदिकपूर्व आर्यांचा निवासभाग (मध्य आशिया किंवा वायव्य भारत).

अग्नीचा शोध हा मानवी इतिहासातला एक अतिशय महत्त्वाचा टप्पा आहे. शस्त्रांपासून लिपीपर्यंत अनेक शोधांचे जनक आपल्याला ठाऊक नसले तरी अग्नीसारख्या आद्य शोधाच्या संशोधकांचे नाव आपल्या प्राचीन ऐतिहासिक, सांस्कृतिक, वाङमयीन व वैज्ञानिक ठेव्यात म्हणजेच वेदांमध्ये नोंदवलेले आढळते.

जंगलातील सर्व प्राणी आगीला घाबरतात. प्राचीन काळचा मानवही आगीला घाबरत असे. परंतु, वणव्याच्या आगीत खरपूस झालेल्या पदार्थांची चव फारच चांगली लागते हेही मानवाला अनुभवातून माहित झालेले होते.

लाकडावर लाकूड घासले असता घर्षणामुळे ती लाकडे गरम होतात. असे खूप वेळ चालू राहिल्यास ती लाकडे खूप गरम होतात आणि अखेर पेट घेतात, ही गोष्ट अथर्व यांनी जंगलात लागलेल्या वणव्यांच्या निरीक्षणांमधून शोधून काढली. या गोष्टीचा वापर करून हवा तेव्हा अग्नी निर्माण करता येईल हे अथर्वांनी ताडले.

वारा वेगाने वाहतो तेव्हा झाडांच्या फांद्या एकमेकींवर घासून आग निर्माण होते. अशी आग आपल्याला कशी निर्माण करता येईल यावर अथर्वांनी विचार केला. त्यातून त्यांना एक युक्ती सुचली. एक लाकूड खाली ठेवून त्यावर दुसरे लाकूड रवी प्रमाणे घुसळले तर दोन्ही लाकडे सहजपणे एकमेकांवर खूप वेळ घासत राहणे शक्य होईल आणि याचा वापर करून ती लाकडे पेटवता येतील, असे त्यांना वाटले. या युक्तीचा वापर करून अथर्वांनी प्रत्यक्षात अग्नी निर्माण करून दाखवला. 
अशा रीतीने, हवा तेव्हा अग्नी निर्माण करण्याच्या प्रक्रियेचा शोध अथर्वांनी लावला. मंथन करून अग्नी हुकमीपणे प्रज्वलित करण्याची पद्धत शोधून काढल्याबद्दल अथर्वांना प्रमंथी असे नावही बहाल केलेले आढळते.

अग्नीच्या शोधामुळे मानवाच्या प्रगतीचा मार्ग खुला झाला. अन्न शिजवण्यापासून धातुकामापर्यंत अनेक गोष्टी मानवाला शक्य झाल्या. किंबहुना, अथर्वांनी लावलेला अग्नीचा शोध ही तंत्रज्ञानाची गंगोत्रीच ठरली.

## संदर्भ
शोधांच्या जन्मकथा - भाग १, लेखिका- नंदिनी थत्ते, ग्रंथघर प्रकाशन, आवृत्ती - १९८९, पान १ - ३, पान ५३.

वर्ग:ऐतिहासिक व्यक्ती
नॉट ओन्ली मिसेस राऊत

**नॉट ओन्ली मिसेस राऊत**

छायाचित्र

निर्मिती वर्ष
२००३

भाषा
मराठी

देश
भारत

निर्मिती
अदिती देशपांडे

दिग्दर्शन
गजेंद्र अहिरे

कथा
गजेंद्र अहिरे

पटकथा
गजेंद्र अहिरे

संवाद
गजेंद्र अहिरे

संकलन
शिवाजी चौधरी, महेश पावसकर, गजेंद्र अहिरे

छाया
इम्तीयाज बारगीर

कला

गीते
गजेंद्र अहिरे, कान्होपात्रा

संगीत
कौशल इनामदार

ध्वनी

पार्श्वगायन
देवकी पंडित, रविंद्र साठे 

नृत्यदिग्दर्शन

वेशभूषा

रंगभूषा
संदीप जाधव, विलास पावसकर

साहस दृष्ये

ॲनिमेशन

विशेष दृक्परिणाम

प्रमुख कलाकार
तुषार दळवी, अदिती देशपांडे, मोहन जोशी, रवींद्र मंकणी, मधुरा वेलणकर, मिलिंद शिंदे, केतकी करंदीकर, विक्रम गोखले

## यशालेख
## कलाकार
*तुषार दळवी = आदित्य दंडवते
*अदिती देशपांडे = विद्या राऊत
*मोहन जोशी = विष्णू दंडवते
*रवींद्र मंकणी = रघुवीर कारखानीस
*मधुरा वेलणकर = स्वाती दंडवते
*मिलिंद शिंदे = एस. एम. गरुड
*केतकी करंदीकर = स्नेहा

## पार्श्वभूमी
## कथानक
## उल्लेखनीय
या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.
*नको देवराया अंत पाहू आता
*रानभरी जीव झाला
*वाट पुन्हा सृजनाची
*सावलीत माझ्या

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
* चित्रपटाच्या संगीतदिग्दर्शकाचा - कौशल इनामदारचा ब्लॉग - Music in the World of Noise

वर्ग:इ.स. २००३ मधील मराठी चित्रपट
आईशप्पथ..! (चित्रपट)

**आईशप्पथ..!** हा २००६ मध्ये प्रदर्शित झालेला मराठी चित्रपट आहे.

## यशालेख 
## कलाकार
*मानसी साळवी = गार्गी देसाई
*अंकुश चौधरी = शेखर
*श्रेयस तळपदे = आकाश रानडे
*रीमा लागू = देवकी देसाई
*सुबोध भावे = रावसाहेब इनामदार
*तुषार दळवी = पंडित ओंकारनाथ

## पार्श्वभूमी 
## कथानक
## उल्लेखनीय 
या चित्रपटात शास्त्रीय बंदिश पं.जगन्नाथ पुरोहित, पं.सी.आर. व्यास व माधुरी आशिरगडे यांची असून याची संकल्पना प्रतिभा मेंढेकर यांची होती.

या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.
*ढग दाटूनी येतात - साधना सरगम 
*दिसं चार झाले मन - साधना सरगम 
*वादळे उठतात किनारे सुटतात - देवकी पंडित 
*शब्द मायेचे आता कापरे - रवींद्र साठे

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे
घरकुल (चित्रपट)

**घरकुल**

निर्मिती वर्ष
२००७

भाषा
मराठी

देश
भारत

निर्मिती
सत्यजित कुलकर्णी

दिग्दर्शन
सत्यजित कुलकर्णी

कथा
शिरीष लाटकर

पटकथा
शिरीष लाटकर

संवाद
शिरीष लाटकर

संकलन

छाया

कला

गीते
प्रवीण दवणे

संगीत
अनिल मोहिले

ध्वनी

पार्श्वगायन
कुमार सानू, सुरेश वाडकर, कुणाल गांजावाला, अभिजीत, शंकर महादेवन, सुनिधी चौहान, अलिशा चिनॉय, साधना सरगम, अनुराधा पौडवाल, सुदेश भोसले, सिद्धांत भोसले, वैशाली सामंत

नृत्यदिग्दर्शन

वेशभूषा

रंगभूषा

साहस दृष्ये

ॲनिमेशन

विशेष दृक्परिणाम

प्रमुख कलाकार
विजय गोखले, सुलभा देशपांडे, रिमा लागू, मकरंद अनासपुरे, अतुल परचुरे

## उल्लेखनीय
या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.
* तुजवीण राजसा
* चार सुरांची नवी रागिणी
* मनातलं गाणं छान छान छान

वर्ग:इ.स. २००७ मधील मराठी चित्रपट
कार्टोसॅट-१

**कार्टोसॅट-१** हा भारताचा लष्करी व आणि मुलकी वापराचा उपग्रह आहे.

वर्ग:भारत
वर्ग:पृथ्वीभोवतीचे कृत्रिम उपग्रह
दोस्त असावा तर असा

**दोस्त असावा तर असा**

{}

निर्मिती वर्ष
१९७८

भाषा
मराठी

देश
भारत

निर्मिती

दिग्दर्शन
देवेन्द्र गोयल

कथा
मुश्ताक जलीली

पटकथा

संवाद

संकलन
रघुनाथ श्रीखंडे

छाया
केकी मिस्त्रि

कला
मंझूर अमरोही

गीते

संगीत
सुधीर फडके

ध्वनी
पी.एस. मिश्रा

पार्श्वगायन

नृत्यदिग्दर्शन
नायडू, माधव किशन

वेशभूषा
गणपत पवार

रंगभूषा
मन्सूर अलि

साहस दृष्ये

ॲनिमेशन

विशेष दृक्परिणाम

प्रमुख कलाकार
रमेश देव, रुही बेर्डे, पद्मा चव्हाण, श्रीकांत मोघे, गजानन जागिरदार, सुमती गुप्ते, रविराज, देवेन वर्मा

## यशालेख
## कलाकार
* रुही बेर्डे = वंदना
* रमेश देव = सदू
* देवेन वर्मा = सुरेन
* श्रीकांत मोघे = मदन

## पार्श्वभूमी
## कथानक
## उल्लेखनीय
या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.
* जे जे सुंदर ते माझे घर
* होणार तुझं लगीन होणार

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १९७८ मधील मराठी चित्रपट
मातीमाय (चित्रपट)

**मातीमाय**

छायाचित्र

निर्मिती वर्ष
२००६

भाषा
मराठी

देश
भारत

निर्मिती
चित्रा पालेकर

दिग्दर्शन
चित्रा पालेकर

कथा
-

पटकथा
-

संवाद
-

संकलन
-

छाया
-

कला

गीते
-

संगीत
-

ध्वनी
-

पार्श्वगायन

नृत्यदिग्दर्शन

वेशभूषा

रंगभूषा

साहस दृष्ये

ॲनिमेशन

विशेष दृक्परिणाम

प्रमुख कलाकार
नंदिता दास, अतुल कुलकर्णी, क्षितिज गावंड

## यशालेख
* स्पेनमधील माद्रिद आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव २००७ येथे नंदिता दास यांना सवोत्कृष्ट अभिनेत्री हा पुरस्कार प्राप्त.

## कलाकार
*नंदिता दास = चांदी
*अतुल कुलकर्णी = नरसू
*क्षितिज गावंड = भगीरथ

## पार्श्वभूमी
## कथानक
## उल्लेखनीय
## संदर्भ
## बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. २००६ मधील मराठी चित्रपट
आई नं.१

## यशालेख
या चित्रपट बॉक्स ऑफिसवर सरासरी चालला होता.

## कलाकार
अशोक सराफ (दुहेरी भूमिका), संजय नार्वेकर, रसिका जोशी, मधुरा वेलणकर, श्वेता शिंदे, निखिल रत्नपारखी 

## पार्श्वभूमी
## कथानक
पोलीस हवालदार जयराम हा एक साधासरळ माणूस आहे ज्याची त्याच्या वरिष्ठांकडून थट्टा केली जाते. त्यांची आई, मोगराबाई, तिच्या मुलाचा होणारा अपमान सहन करू शकत नाही आणि गुप्तपणे प्रत्येक प्रकरण सोडवण्यास मदत करते.

## उल्लेखनीय
## संदर्भ
## बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. २००७ मधील मराठी चित्रपट
जबरदस्त

**जबरदस्त**

{}

निर्मिती वर्ष
२००७

भाषा
मराठी

देश
भारत

निर्मिती
महेश कोठारे

दिग्दर्शन
महेश कोठारे

कथा
महेश कोठारे

पटकथा
महेश कोठारे, शेखर ढवळीकर

संवाद
संजीव तळपदे

संकलन
संकलन

छाया
श्याम चव्हाण

कला
कला

गीते
गीते

संगीत
अजय अतुल

ध्वनी
ध्वनी

पार्श्वगायन
पार्श्वगायन

नृत्यदिग्दर्शन
उमेश जाधव

वेशभूषा
वेशभूषा

रंगभूषा
रंगभूषा

साहस दृष्ये
अंदलीब पठाण

ॲनिमेशन
{}

विशेष दृक्परिणाम
बिनॉय सॅम्युअल

प्रमुख कलाकार
पुष्कर जोग, मानसी नाईक, संजय नार्वेकर, आदित्य रेडिज, योहाना वाच्छानी, रसिका जोशी, मकरंद अनासपुरे, भरत जाधव

 कमाई>
 या चित्र पटाने ₹१.५७ कोटी एवळा गल्ला जमवला.{ पहिला आठवडा - ८ ० लक्ष् ₹}  { दुसरा आठवडा - ७ ७ लक्ष ₹}
        

## यशालेख
## कलाकार
*पुष्कर जोग = पुष्कर
*मानसी नाईक = नुपूर
*संजय नार्वेकर = चिपळ्या
*मकरंद अनासपुरे = प्रा. जयतीर्थ कश्यप

## पार्श्वभूमी
## कथानक
## उल्लेखनीय
या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.
* हाक माझी ऐकूनी

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. २००७ मधील मराठी चित्रपट
› ...
'Zabardast' makes Rs 1 cr collection at box office - Oneindia News(https://mr.wikipedia.org/wiki/https:%2F%2Fwww.oneindia.com_%E2%80%BA_...%0A%27Zabardast%27_makes_Rs_1_cr_collection_at_box_office_-_Oneindia_News)
काल रात्री १२ वाजता

## पार्श्वभूमी
## कथानक
## उल्लेखनीय
## बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी चित्रपट
गंगाधर वासुदेव चिपळोणकर

चिपळोणकर, गंगाधर वासुदेव
चिपळोणकर, गंगाधर वासुदेव
चिपळोणकर, गंगाधर वासुदेव
अब्दुल समद

**अब्दुल मुदस्सर समद** (मे ३, इ.स. १९७९:गुयाना - ) हा कडून सात एकदिवसीय क्रिकेट सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.

समद,अब्दुल
वर्ग:कॅनडाचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गॅस्ट्रोएन्टेरिटिस

हा शरीराच्या पोटाचा आजार आहे.

वर्ग:रोग
वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र
साधना विद्यालय (हडपसर)

**साधना विद्यालय ( शुद्ध मुलांचे )हडपसर, पुणे - २८ हे रयत शिक्षण संस्था, सातारा या शैक्षणिक संस्थेची एक शाखा आहे. रयत शिक्षण संस्थेची स्थापना पद्मभूषण डॉ.कर्मवीर भाऊराव पाटील यांनी १९१९ साली स्थापन केली आहे. रयत शिक्षण संस्था ही जगातील सर्वात मोठी खाजगी शैक्षणिक संस्था आहे.

साधना विद्यालय हडपसर, पुणे - २८ या शाळेची स्थापना ११ जून १९५४ रोजी झाली. या विद्यालयात इयत्ता ५वी ते १२वी पर्यतचे ६००० पेक्षा जास्त विद्यार्थी शिक्षण घेत आहेत. विद्यालयाचा परिसर **साधना शैक्षणिक संकुल''' म्हणून परिचित आहे.  या संकुलामध्ये मराठी व इंग्रजी माध्यमाच्या पूर्वप्राथमिक ते पदव्युत्तर शिक्षणाची ( केजी  टू पीजी) सोय उपलब्ध असून संपूर्ण संकुलात अंदाजे २५००० विद्यार्थी शिक्षण घेत आहेत.  साधना विद्यालय (मुलांचे) ही महाराष्ट्रातील सर्वात मोठी शाळा आहे.
महाराष्ट्रातील मासेमार जनजाती

**महाराष्ट्रात अनेक मासेमार जनजाती** आहेत. या जनजाती पारंपारिकरीत्या गोदावरी, नर्मदा, कृष्णा इत्यादी मोठ्या नद्या आणि अरबी समुद्राच्या जवळ वस्ती करून आहेत.

## धिवर 
धिवर ही मासेमारांची एक महत्त्वाची जनजात प्रामुख्याने महराष्ट्राच्या पूर्व भागात, मध्यप्रदेश, छत्तीसगढ, ओडिशा, राजस्थान, गुजरात मध्ये वास्तव्यास असून त्यांचा प्रमुख व्यवसाय गोड्या पाण्यातील मासेमारी आहे. संस्कृत *धीवर* ह्या शब्दापासुन ह्या जनजातीचे संबोधन घेण्यात आले असून ज्याचा शाब्दिक अर्थ मासेमार असा होतो. मासेमारी सोबतच हे लोक फुटाने (भाजलेले हरभरे), सिंघाडे सुद्धा विकतात. नदी या भौगोलिक घटकांशी एक प्रकारचे जिव्हाळ्याचे संबंध स्थापीत करून ही जन जात जगते आहे. नदीच्या कडेने अनेक अधिवासांना यांनी धार्मिक महत्त्व देउन त्यांत मासेमारी करण्याला बंदी केलेली असते. महाराष्ट्राच्या पुर्व भागात (विदर्भ) वसलेले लोक मराठी हीच भाषा बोलतात पण मध्यप्रदेशात (मंडला, सिवनी इत्यादी भागात) असणारे धिवर (धिमर) हे प्रामुख्याने हिंदी भाषा बोलतात.धिवरांमध्ये उपजीवीकेच्या साधनानुसार बरेच विभाग आहेत उदा. सिंघाडीय़ा हे सिंगाड्यांची (पाण्यात निर्माण होणारा एक प्रकारचा खाद्य उपयोगी कंद) पैदास करताततर नधा" हे नदीच्या कडेने राहुन प्रामुख्याने मासेमारी करतात आणि घुरीया हे फुटाने विकतात. मासेमारी सोबतच हे लोक विविध प्रकारचे व्यवसाय करतात उदा. नदीच्या पात्रात टरबुज किंवा भाजीपाल्याचे उत्पादन घेने, शेती करणे इत्यादी. परंतु शेतीच्या बाबतीत हे लोक जास्त निश्नात नसतात. 
धिवरांची भारतातील लोकसंख्या 1,653,000 असल्याचा अंदाज असून खालील तक्त्यात दिलेल्या माहिती प्रमाणे भारतातल्या विविध राज्यात त्यांची लोकसंख्या विखुरलेली आहे.

मध्य प्रदेश : 872,000
महाराष्ट्र : 449,000
छत्तीस गढ : 175,000
ओरीसा : 144,000
राजस्थान: 3,700
गुजरात: 1,500
दिल्ली: 200
दादरा आणि नगर हवेली: 50
दमन दिव : 40

## भोई 
मासेमारी करणाऱ्या जनजातीं मध्ये भोई सुद्धा एक महत्त्वाची जनजात आहे. एका अंदाजा नुसार यांची भारतातील संख्या 5,568,000आहे भोई ही आदिवासी जमात होती परंतु १९४७ नंतर भट्‌क्‌या जमाती

## केवट 
## संदर्भ
* http://www.joshuaproject.net/peopctry.php?rog3=IN&rop3=111940
* Singh K.S. (Ed.). 2004. People of India. Maharashtra. Anthropological Survey of India. Popular Prakashan Pvt. Ltd. Mumbai. Part 1 Vol. XXX. Pp 785

वर्ग:महाराष्ट्रामधील जाती
बर्ड फ्लू

**बर्ड फ्ल्यु** हा पक्ष्यांमध्ये होणाऱ्या विषाणूंमुळे उद्भवणारा रोग आहे. विषाणू पक्ष्यांच्या विष्ठेत असतो.

वर्ग:संसर्गजन्य रोग

वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र
पॅरिस हिल्टन

thumb|right|पॅरिस हिल्टन
**पॅरिस हिल्टन** (१७ फेब्रुवारी, १९८१:न्यू यॉर्क, न्यू यॉर्क, अमेरिका - ) ही हिल्टन हॉटेल्सच्या स्थापकाची नात व अभिनेत्री आहे.

वर्ग:इंग्लिश चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:इ.स. १९८१ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
दाऊद इब्राहिम

तुमचा शोधCain al keteeb sheikh  shadab yusuf valle ulfa shoiab sakina sulaiman- dawood ibrahim - विनंती केलेल्या शोध पर्यायांसह पूर्ण करणे शक्य नाही.शोध साधने रीसेट करा
**दाऊद इब्राहिम** (रोमन लिपी: *Dawood 
Ibrahim*), जन्मनाव **शेख दाऊद इब्राहिम कासकर** (रोमन लिपी: 
*Sheikh Dawood Ibrahim Kaskar*) (२७ डिसेंबर, इ.स. १९५५; मुम्का, 
रत्‍नागिरी जिल्हा, महाराष्ट्र - हयात) हा मुंबईतील 4
*डी-कंपनी* नामक संघटित गुन्हेगारी टोळीचा प्रमुख असलेला कोंकणी 
मराठी-भारतीय गुन्हेगार आहे. संघटित गुन्हेगारी व बनावटगिरीच्या 
प्रकरणांसाठी इ.स. १९९३सालापासून इंटरपोल त्याच्या शोधात आहे.  याचे 
वास्तव्य आज अनेक वर्षांपासून कराचीत आहे. मुंबईत याच्या मालकीच्या काही 
इमारती आहेत, आणि अनेक नातेवाईक आहेत...

## दाऊद इब्राहिम संबंधित पुस्तके
* डीआरआय अँड द डॉन्स (इंग्रजी, लेखक - बी.व्ही. कुमार)

## संदर्भ व नोंदी 
वर्ग:गुन्हेगार
वर्ग:मराठी व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९५५ मधील जन्म
आयला रे! (चित्रपट)

## कलाकार
*अंकुश चौधरी = अभिजित देशमुख
*जितेंद्र जोशी = रंजन
*अमित फाळके = पोपट
*सुशांत शेलार = मणी
*यतिन कार्येकर = श्री. देशमुख

## पार्श्वभूमी
## कथानक
## उल्लेखनीय
या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.
* थेंबांचे मोतीले ओठ
* आम्ही तुमच्यासारखे चारचौघे
* आयला रे

## बाह्य दुवे
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
माया ममता (चित्रपट)

## यशालेख
## कलाकार
## पार्श्वभूमी
## कथानक
## उल्लेखनीय
या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.
*आयांनो या ग बायांनो या
*जो जो रे जो बाळा
*मुजरा तुम्हास करते

## बाह्य दुवे
वर्ग:मराठी चित्रपट
चातक

चातक  (शास्त्रीय नाव:क्लेमेटर जेकोबिनस; इंग्लिश:पाईड क्रेस्टेड कुकू) हा एक छोटा पक्षी आहे.

साधारण ३३ सेमी आकारमानाचा हा पक्षी पावसाळ्यात भारतात स्थलांतरित होतो.

मुख्यत्वे झाडांवर राहणे पसंत असले तरी कधीकधी कीटकांच्या शोधार्थ चातक जमिनीवरही उतरतो. याच्या विणीचा हंगाम जून ते ऑगस्ट असून याचे स्वतःचे घरटे नसते. इतर सर्व प्रकारच्या ककू पक्ष्यांप्रमाणे चातकाची मादी आपले अंडे दुसऱ्या एखाद्या पक्ष्याच्या घरट्यात टाकून निघून जाते. चातकाच्या पिलांची देखभाल ते उसने आई-वडील करतात. 

प्राचीन आख्यायिकांवर आधारलेल्या भारतीय कवितांमध्ये याचे वैशिष्ट्य, म्हणजे फक्त पावसाच्याच पाण्याच्या थेंबावर तहान भागवणारा पक्षी असे सांगितलेले असते.  अर्थात ही एक कविकल्पना आहे. इतर पक्ष्यांप्रमाणेच चातकही जमिनीवर साठलेले पाणीसुद्धा पितो.
काळ्यापांढऱ्या चातक पक्ष्याच्या डोक्यावर काळा तुरा असतो. हा भर पावसात म्हणजेच साधारण जून-सप्टेबरमध्ये दिसणारा पक्षी आहे. ’पियू पियू ‘ अशा आवाजात वरुणराजाला आळवणारा चातक कोकिळेच्या परिवारात गणला जातो. आणि म्हणूनच आपली अंडी दुसऱ्या पक्ष्याच्या घरट्यात घालण्याची कला यालाही अवगत असते.

साळुंकीच्या आकाराचा चातक जेव्हा उडू लागतो तेव्हा त्याच्या पंखांवर रुपयाएवढे पांढरे ठिपके स्पष्ट दिसतात. आपल्या देशात चातकाच्या दोन उपजाती आहे. उत्तर भारतात दिसणारी एक जात फक्त पावसाळ्यात दिसते. चातकी (मादी) तिची अंडी सातभाईच्या घरट्यात घालते. विणीच्या हंगामात सातभाईच्या अंडी जमिनीवर पडून फुटलेली आढळतात. हे काम चातकीचे असते. ती स्वतःचे अंड सातभाईच्या घरट्यात घालण्यापूर्वी सातभाईचे एक अंडे चोचीत उचलून घरट्याबाहेर फेकते. त्यामुळे अंड्याच्या संख्येच्या बदलाचा प्रश्न उद्भभवत नाही. चातकीचे अंडे रंगाने सातभाईच्या अंड्यासारखेच दिसते.

पी-पी-पियू,पी-पी-पियू असा धातूसारखा खणखणणारा आवाज काढून एकमेकांचा पाठलाग करणारे चातक भर पावसात बघायला मिळतात.

हा पक्षी फक्त पावसाचे पाणी पितो अशी दंतकथा आहे. चातक पावसाळ्यात दिसतो म्हणून ही कथा रचली असावी.
नैर्ॠत्य मोसमी पावसावर त्याच्या हालचाली अवलंबून असतात. हा पक्षी ज्या काळात आपल्याकडे स्थलांतर करून येतो त्या पावसाळ्यात लक्षावधी किडे जन्माला येतात. पावसाच्घ्या पाण्यावर झाडझाडोरा चांगलाच तरारलेला असतो. चातक पक्षी या परिस्थितीचा फायदा घेतो. सातभाई आणि रानभाई ह्या पक्ष्याची वीण जवळजवळ वर्षभर सुरू असते. त्यामुळेच चातकाला सातभाईच्या घरट्यात अंडे घालायची संधी मिळते.

दरवर्षी चातक पक्षी सर्वात पहिल्यादा आणि सर्वात शेवटी दिसल्याच्या तारखा वहीत लिहून ठेवल्यास पावसाळ्याचा अदाज बांधायला उपयोगी पडतात.

## चित्रदालन

File:Pied Cuckoo (Clamator jacobinus) at Hyderabad, AP W 136.jpg|
File:Pied Cuckoo (Clamator jacobinus) with a catterpillar W IMG 4009.jpg|
File:Pied Cuckoo (Clamator jacobinus) in AP W2 IMG 3978.jpg|

## संदर्भ
दोस्ती करू या पक्ष्याशी (किरण पुरंदरे)

वर्ग:पक्षीपक्षी
वर्ग: आख्यायिकांतील पक्षी
भारद्वाज (पक्षी)

**भारद्वाज** (इंग्लिश:Greater Coucal) हा भारतात आणि पूर्व आशियामध्ये दिसणारा पक्षी आहे. हा भारतापासून ते दक्षिण चीन व इंडोनेशिया पर्यंत आढळतो.

## अधिक माहिती
मराठीत भारद्वाज, कुंभार कावळा या नावाने ओळखला जाणारा हा पक्षी डोमकावळ्याच्या आकाराचा आहे.तसेच याला पान कावळा, लाल कावळा, चांभार कुकडा, सुलक्षणी, कुंभारकुकडी, कुक्क्कुटकुंबा, कुक्कुडकोंबा या नावानेही ओळखतात. याला इंग्रजीत Greater Coucal or Crow Pheasant असे म्हणतात तर याचे शास्त्रीय नाव सेंट्रोपस साईनेसिस (Centropus sinesis) असे आहे. भारद्वाजही ककु कुटुंबातील सदस्य असला तरी हा इतरांच्या घरट्यात आपले अंडे टाकून निघून जाणारा पक्षी नाही.

झुडपी जंगल, खुले मैदानी प्रदेश, गवताळ प्रदेश अशा भागात आणि मनुष्य वसतीजवळच राहणे पसंत असलेला भारद्वाज, जास्तवेळ जमिनीवर राहतो. नर-मादी सारखेच दिसतात. लहान-मोठे किडे, पाली, सुरवंट, उंदीर,सरडा हे याचे मुख्य अन्न आहे. 

एकाने कुप कुप कुप करत आवाज सुरू केला की दुसरा लगेच तसाच आवाज काढतो आणि हा खेळ एका मागे एक ५ ते २० वेळापर्यंत आवाज काढून सुरूच राहतो. भारतभर सर्वत्र आढळणारा हा पक्षी अनेक लोकांचे श्रद्धास्थान आहे.
या पक्षाचा पंख देवक म्हणुन रेडे-पाटील, काळे (देशमुख) आडनाव असलेल्या  तसेच पूर्वापार चालत आलेल्या प्रथे प्रमाणे ज्यांचे देवक आहे तो ९६ कुळी मराठा समाज लग्न समारंभाला हया पक्षाचा पंख पुजतात.

## शहर पक्षी
भारद्वाज सावंतवाडीचा शहरपक्षी म्हणून निवडून आला आहे. मलबारी कर्णा या पक्ष्याला त्याने हरवले.

File:Amit yadav crow pheasant.jpg
File:Greater Coucal.jpg
File:Greater Coucal I IMG 0726.jpg
File:Greater coucal 01.jpg
File:Greater coucal 02.jpg
File:Greater coucal 04.jpg
File:Greater coucal 03.jpg
File:Greater coucal 05.jpg
File:Greater coucal 06.jpg
File:Greater coucal 07.jpg
File:Greater coucal 08.jpg
File:Greater coucal 09.jpg
File:Greater coucal 10.jpg
File:Greater coucal 11.jpg
File:Greater coucal 12.jpg
File:Greater coucal 13.jpg

## संदर्भ
वर्ग:पक्षी
कोकीळ

[//upload.wikimedia.org/wikipedia/mr/7/75/Kokila2.ogg या प्रजातीतील नराचा आवाज ऐका.]

उन्हाळ्याची चाहूल लागताच सर्वत्र  पक्ष्याचा कुहू-कुहू-कुहू आवाज ऐकू येतो. हा आवाज. हिवाळ्याची सुरुवात होत असता मात्र हा एकदम गडप झाल्यासारखा वाटतो.हा नरपक्ष्याचा आवाज असतो.  याच्या मादीचा आवाज किक-किक-किक असा असतो. हा पक्षी आपले एकुलते एक अंडे कावळ्याच्या किंवा डोमकावळ्याच्या घरट्यांत घालतात.

## वर्णन 
साधारणपणे कावळ्याएवढा (१७ इंच) आकारमानाचा हा पक्षी असून शेपटी लांब असते. नराचा मुख्य रंग काळा, डोळे गडद लाल रंगाचे चोच फिकट पोपटी रंगाची असून मादीचा मुख्य रंग गडद तपकिरी व त्यावर पांढरे-बदामी ठिपके-पट्टे असतात. याच्या किमान तीन उपजाती आहेत

## आढळ 
 पक्षी संपूर्ण भारतभर सर्वत्र आढळतो तसेच बांगलादेश, पाकिस्तान, म्यानमार, श्रीलंका येथेही याचे वास्तव्य आहे. कोकीळ भारतात निवासी आणि स्थानिक स्थलांतर करणारा पक्षी आहे.

## वसतिस्थान 
 पक्षी मुख्यत्वे झाडावरच राहणारा (Arboreal) असून तो दाट पाने असलेल्या झुडपी जंगलात, बागेत, शेतीच्या भागात राहणे पसंत करतो. 

## खाद्य 
कीटक, फुलपाखरे, सुरवंट, फळे, मध पक्ष्याची अंडी हे यांचे खाद्य आहे. म्हणजेच हे पक्षी मांसाहार व शाकाहारही पाळतात. 

## वीण काळ 
मार्च ते ऑगस्ट हा काळ कोकीळ पक्ष्यांचा विणीचा काळ असून हे पक्षी आपले घरटे बांधत नाहीत, तसेच ते आपल्या पिलांची देखभालही करत नाहीत. मादी (कोकिळा) फिकट हिरव्या-राखाडी रंगाची त्यावर लालसर-तपकिरी ठिपके असलेले अंडे तिला दिसेल अशा कोणत्याही इतर पक्ष्याच्या घरट्यात सोडून जाते. याला अपत्य परजीवी असे म्हणतात. यात यजमान पक्षी ते अंडे आणि त्यातून निघालेले पिल्लू आपलेच आहे असे समजून त्यांचे संरक्षण आणि संगोपन करतात.

### पिलांचे संगोपन 
आपल्या घरट्यात सोडून दिलेली अंडी उबविणे, पिलांना खाऊ घालणे वगैरे कामे त्या घरट्यात राहणारे माता-पिता करतात. त्यांची स्वतःची पिले अंड्यातून बाहेर येण्याआधी बहुधा कोकिळेची पिले बाहेर आलेली असतात. त्यांची वाढही इतर पक्ष्यांच्या पिलांच्या मानाने वेगाने होते.

## चित्रदालन 

File:Asian Koel (Eudynamys scolopacea)- Male close up in Kolkata I IMG 7560.jpg|नर
File:Asian Koel (Eudynamys scolopacea)- Female in Hyderabad, AP W IMG 2589.jpg|मादी
Eudynamys scolopaceus MHNT.ZOO.2010.11.152.12.jpg |*Eudynamys scolopaceus* + *Corvus splendens* 

पहा : प्राण्यांचे आवाजku ku

## संदर्भ 
वर्ग:पक्षी
इ.स. २१७

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
## जन्म 
## मृत्यू 
* एप्रिल ८ - कॅराकॅला, रोमन सम्राट.

## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. २१७
वर्ग:इ.स.च्या २१० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ३ ऱ्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
जांभळा सूर्यपक्षी

## आकारमान 
जांभळा सूर्यपक्षी (किंवा फूलचुखी) हा अंदाजे १० सें.मी. मापाचा, चिमणीपेक्षा लहान पक्षी असून विणेच्या हंगामात नर चमकदार निळ्या-जांभळ्या रंगाचा असतो. याच्या पिसाच्या वरच्या भागात शेंदरी रंगाचा एक छोटा पट्टा असतो. इतर काळात नर-मादी दिसायला सारखेच असतात. वरून तपकिरी रंग, खालून फिकट पिवळा, काळे पंख, छातीवर काळा पट्टा.

## वास्तव्य 
जांभळा सूर्यपक्षी संपूर्ण भारतभर आढळतो. शिवाय बांगलादेश, श्रीलंका, पाकिस्तान, ब्रह्मदेश या देशांतही याचे वास्तव्य आहे. 

## प्रजाती 
रंग आणि आकारमानावरून याच्या किमान तीन उपजाती आढळतात. 

## आढळस्थान 
पानगळीचे जंगल, शेतीचा प्रदेश, माळराने (२४०० मीटर उंच दक्षिण आशिया आणि श्रीलंका मध्ये), हिमालय (१७०० मीटर उंच), बागा इ. ठिकाणी जांभळा सूर्यपक्षी हमखास दिसून येतो.  

## प्रजनन काळ 
साधारणपणे मार्च ते मे हा यांचा वीण हंगाम काळ असतो, यांचे घरटे लांबट थैलीसारखे, झाडाला किंवा एखाद्या घराच्या आधाराने लटकणारे असते. घरटे, गवत, कोळ्याचे जाळे, लाकडाचे छोटे तुकडे यांचे बनलेले असते. मादी एकावेळी २ ते ३ अंडी देते; ही अंडी राखाडी-हिरवट रंगाची व त्यावर तपकिरी ठिपके असतात. मादी एकटीच घरटे बांधण्याचे, अंडी उबविण्याचे काम करते मात्र पिलांना खाऊ घालण्याचे काम नर-मादी मिळून करतात.

## चित्रदालन 

File:Purple Sunbird.jpg|वीण हंगामातील नर
File:Purple sunbird Juvenile.jpg|अल्पवयीन जांभळा सूर्यपक्षी
File:Purple Sunbird- Male at Bhopal I IMG 0785.jpg|वीण हंगामातील नर
File:Purple Sunbird (Cinnyris asiaticus)- Non-breeding- feeding on Kapok (Ceiba pentandra) in Kolkata W IMG 3968.jpg|वीण हंगाम नसतानाचा नर
File:Purple Sunbird (Female) I IMG 6029.jpg|मादी

वर्ग:पक्षी
व्हेनिस

**व्हेनिस** हे इटलीतील एक प्रमुख शहर आहे. या शहराचा जगातील प्राचीन शहरांमध्ये समावेश होतो. या शहराचे वैशिष्ट्य म्हणजे हे शहर पूर्णपणे समुद्रावर उभे आहे. या शहरात रस्त्यांच्या ऐवजी कालवे आहेत व येथील दळणवळण बोटींमधून चालते. कमीत कमी १६०० वर्षांचा इतिहास या शहराला आहे. ४थ्या शतकात अटिला या हूण आक्रमकांपासून वाचण्यासाठी उत्तर इटली मधील नागरिकांनी पलायन केले व आत्ताच्या व्हेनिस शहराच्या जागेत येउन ते वसले. कालांतराने व्हेनिस युरोपमधील एक प्रबळ लोकशाही राज्य झाले. या राज्याने व्यापार व आरमाराच्या जोरावर युरोपात मोठा दबदबा निर्माण केला होता. आज व्हेनिस हे इटली या देशाचा भाग आहे व कोणत्याही प्रकारचा व्यापारी व नौदलीय धाक राहिलेला नाही परंतु या शहराने जगाला अमूल्य असा वास्तूशास्त्र, कला, साहित्य यांचा ठेवा दिला आहे. व्हेनिस हे पॅरिस खालोखाल जगातील सर्वाधिक भेट दिले जाणारे पर्यटनस्थळ आहे.

## शहर 
## वाहतूक 
### रस्ते आणि महामार्ग 
### रेल्वे 
व्हेनिस इटली आणि युरोपमधील मोठ्या शहरांशी रेल्वेमार्गाने जोडलेले आहे. व्हेनेझिया सांता लुसिया रेल्वे स्थानक हे शहरातील सगळ्यात मोठे स्थानक असून व्हेनेझिया मेस्त्रे आणि व्हेनेझिया पोर्तो मार्घेरा ही इतर मोठी स्थानके आहेत.

### विमानतळ 
व्हेनिस मार्को पोलो विमानतळ येथील मुख्य विमानतळ आहे तर व्हेनिस त्रेव्हिसो विमानतळ हा लहान विमानतळ मुख्यत्वे किफायती विमानकंपन्या वापरतात. दोन्ही विमानतळांवरून आंतरराष्ट्रीय उड्डाणे होतात.

## इतिहास 
## प्रमुख वास्तू 
## बाह्य दुवे यांची माहिती 
## संदर्भ व नोंदी 
वर्ग:इटलीमधील शहरे
वर्ग:व्हेनिस
वर्ग:इटलीमधील जागतिक वारसा स्थाने
वर्ग:व्हेनेतो प्रदेश
इरसाल कार्टी

## यशालेख
## कलाकार
*विजय कदम = बाळू

## पार्श्वभूमी
## कथानक
## उल्लेखनीय
या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.
*चल करु या चकधूम

## बाह्य दुवे
वर्ग:इ.स. १९८७ मधील मराठी चित्रपट
नवरंग (पक्षी)

नवरंग (मराठी, हिंदी) म्हणजे भारतीय पिटा (इंग्रजी : Indian Pitta), (शास्त्रीय नाव : Pitta brachyura brachyura). या पक्षाची अन्य मराठी नावे बहिरा पाखरू, बहिरा, बंदी, खाटिक, गोळफा, पाऊसपेव, पाचापिल अशी आहेत.

* कन्नड नावे :पित्त, नेल्गुप्प म्हणतात.
* गुजराती नावे : नवरंग, हरियो
* तेलुगू नावे : पालान्की पितट, पोन्नगी
* संस्कृत नावे : पद्मापुष्प, पिकाद्द, भारत पद्मापुष्प
* हिंदी नावे : चरचरी, नवरंग, नोरंग, रुगेल

## आढळस्थान 
हा पक्षी भारतभर सर्वत्र दिसतो. तो भारतातील सर्व वनांत आणि झुडपी वनांत आढळतो व त्याच्या विणीच्या काळात म्हणजे, मे ते ऑगस्ट या काळात दिसतो.

## नवरंग पक्षाचे वर्णन 
पक्षातील नर आणि मादी दिसायला सारखेच असतात. त्यांच्यात निळा, हिरवा, काळा, पांढरा, तांबडा हे भडक रंग प्रामुख्याने दिसतात. हा पक्षी आकारमानाने मैनेएवढा असू भुंड्या शेपटीचा आहे. त्याचा पोटाखालचा व शेपटीखालचा रंग किरमिजी असतो. नवरंग पक्षी उडताना पंखांच्या टोकावर ठळक पांढरे ठिपके दिसतात.

## प्रजनन काळ 
नवरंगाच्या विणीचा काळ मे ते ऑगस्ट असून गवत, झाडांचे मूळ, काड्या यापासून बनविलेल्या घरट्यात पक्ष्याची मादी चार ते सहा अंडी देते.

## खाद्य 
विविध प्रकारचे कीटक हे नवरंगाचे खाद्य आहे.

## वैशिष्ट्य 
झुडपी जंगलात राहणे अधिक पसंत करणारा हा पक्षी आपला बहुतेक वेळ जमिनीवर घालवतो. त्याचा व्हीट – ट्यू असा आवाज सकाळ संध्याकाळ ऐकू येतो. हा ढगाळ हवेत दिवसभर आवाज करतो.

## चित्रदालन

File:Indian Pitta at Guhagar.jpg|गुहागर, महाराष्ट्र, भारत येथील विणीच्या हंगामातील नवरंग पक्षी

## बाह्य दुवे 
* पक्ष्यांची मराठी नावे (१) 
* Bird Names (English-Marathi)
* पक्ष्यांची मराठी नावे (२) 
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/7d/Pitta_brachyura.jpg

## संदर्भ 
वर्ग:पक्षी
चष्मेबहाद्दर (चित्रपट)

## यशालेख
## कलाकार
* संजय नार्वेकर = राजाराम ढापणे
* दिपाली सैय्यद = निलिमा ढापणे
* सुनील तावडे = इन्स्पेक्टर सुर्वे
* प्रदीप पटवर्धन = दिनू
* हिंदी चित्रसृष्टितील आघाडीचे विनोदवीर राजपाल यादव यांचा मराठीतील पहिला चित्रपट.

## पार्श्वभूमी
## कथानक
## उल्लेखनीय
या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.
* तू मदनाची मंजिरी
* चढला होळीच्या खेळाला रंग
## बाह्य दुवे
वटवट्या

अनेक प्रकारचे पक्षी आहेत ज्यांना **वटवट्या** म्हणतात. ते एकमेकांशी संबंधीत असतीलच असे नाही. तरीही त्यांच्यामध्ये काही गोष्टी सारख्या आहेत, जसे ते लहान असतात, बोलके असतात आणि कीटकांवर उपजीविका करतात. ते शक्यतो तपकिरी, नीरस हिरव्या रंगाचे असतात. त्यांचे अनेक प्रकार भारतात आढळतात. उदा:
* रेषाळ वटवट्या
* उजळ माथ्याचा वटवट्या
* रान वटवट्या
* राखी वटवट्या
* साधा वटवट्या
* राखी छातीचा वटवट्या
* तांबूस डोक्याचा वटवट्या
* सामान्य टोळ वटवट्या
* हिरवट वटवट्या

## बाह्य दुवे 
* पक्ष्यांची मराठी नावे (१) 
* Bird Names (English-Marathi)
* पक्ष्यांची मराठी नावे (२) 

वर्ग:पक्षी
भारद्वाज

इवलेसे

**ऋषी भारद्वाज** हे हिंदू पौराणिक कथा आणि वेदांमध्ये उल्लेखलेल्या  सप्तर्षींपैकी एक ऋषी आहेत. दंडकारण्याजवळ त्यांचा आश्रम होता. ते आयुर्वेदनिपुण होते. मुद्‌गल पुराण तसेच गणेश पुराण या ग्रंथांत दिलेल्या कथांनुसार, अंगारक किंवा मंगळ हा ऋषी भारद्वाज यांचा पुत्र आहे.

चरक संहिता नुसार त्यांनी इंद्राकडून आयुर्वेदाचे ज्ञान प्राप्त केले होते. ब्रह्मदेव, बृहस्पती व इंद्रा नंतर ते चौथे व्याकरण प्रवक्ता होते. त्यांनी व्याकरण, आयुर्वेदासहित धनुर्वेद, राजनीतिशास्त्र, यंत्रसर्वस्व, अर्थशास्त्र, पुराण, शिक्षा इत्यादी विषयांवर आधारित अनेक ग्रंथ लिहिले.

ते शिक्षाशास्त्री, राजतंत्र मर्मज्ञ, अर्थशास्त्री, शस्त्रविद्या विशारद, आयुर्वेद विशारद, विधि वेत्ता, अभियांत्रिकी विशेषज्ञ, विज्ञान व्यक्ता व मंत्रद्रष्टा होते. भारद्वाज ऋषी हे विमान शास्त्रामध्ये निपुण होते, त्यांनी विमानाचे प्रकार जसे प्रवासी विमान, लष्करी विमान, अंतराळ यान वर्णन केले आहे.
 

वर्ग:भारतातील प्राचीन ऋषी
वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा
वर्ग:सप्तर्षी
पावशा

**पावशा** किंवा पावश्या (इंग्रजी: Brainfever Bird or Common Hawk-Cuckoo), (शास्त्रीय नाव: Cuculus varius varius), आकाराने साधारण कबुतराएवढा असतो.**पावशाचे** नाते पावसाळ्याशी जोडले आहे. मान्सूनचा पाऊस येण्याआधी याच्या 'पाऊस आला', 'पाऊस आला' (किंवा 'पेरते व्हा', 'पेरते व्हा') अशा आवाजाने पावसाच्या आगमनाची सूचना मिळते असे. महाराष्ट्रातील लोक याला बळीराजा मानतात व शेतीच्या कामाला हा कामी येतो. हा पक्षी सामान्यांच्या जवळचा आहे. यावर अनेक भाषांमध्ये लोक-कथा, गीते, म्हणी वगैरे आहेत. 

उत्तरी भारतीयांना याचा आवाज ’पी-पहा, पी-कहां’ असा ऐकू येतो. इंग्रजांना तो”हू बी यू, हू बी यू’ असातर काहींना ’ओह लॉर, ओह लॉर’ ’वी फील इट, वी फील इट’असा ऐकू येतो. तर काही फिरंग्यांना तो ब्रे..न फीव्हर, ब्रे..न फीव्हर’ असा वाटतो.  यावरूनच या पक्षाला इंग्रजीत ब्रेनफीव्हर पक्षी म्हणतात.  बंगाली लोकांना याचा आवाज ’चोख गेलो’ म्हणजे माझे डोळे गेले असा वाटतो. 

या पावश्याचा आवाज चार ते सहा वेळा खालून वरच्या पट्टीत वाढत जातो व एक दोन मिनिटांच्या मध्यंतरानंतर परत सुरू होतो.  ढगाळ वातावरणात आणि चांदणे पडलेल्या रात्रीत याचा आवाज बुलंद होत सतत चालू असतो, त्यामुळे अगदी गाढ झोपणाऱ्याचीही झोप उडते.  मादीचा आवाज नरापेक्षा वेगळा आणि थोडा कर्कश असतो. . 

नर-मादी दिसायला सारखेच, राखेच्या रंगाचे, शेपटीवर पट्टे असतात. भारतात सर्वत्र आढळतो, झुडपी जंगल आणि शेताच्या जवळपास राहणे पसंत करतो. विणीचा काळ मार्च ते जून असून कोकिळेप्रमाणेच पावश्याची मादी स्वतःचे अंडे दुसऱ्या पक्षांच्या घरट्यात गुपचूप टाकून निघून जाते. पुढे यांच्या पिलांना वाढवायची जबाबदारी अशा पालकांची असते. 

भारतात ब्रिटिश राजवटीत राहणाऱ्या इंग्रजांनी या पक्ष्याला ‘ब्रेनफीव्हर बर्ड’ हे नाव दिले आणि ते रूढ झाले.

thumb|right|पावशाचे गाणे

## चित्रदालन

File:Common Hawk Cuckoo (Hierococcyx varius) at Narendrapur W IMG 4111.jpg|
File:Common Hawk Cuckoo (Cuculus varius) in Hyderabad W2 IMG 7381.jpg|
File:Common Hawk Cuckoo I IMG 7677.jpg|

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:पक्षी
गुरू अंगददेव

**गुरू अंगददेव** (पंजाबी: ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ) (मार्च ३१, इ.स. १५०४ - मार्च २८, इ.स. १५५२) हे शिखांच्या दहा गुरूंपैकी दुसरे गुरू होते. गुरू अंगदांचा जन्म मार्च ३१, १५०४ रोजी पंजाबातील विद्यमान मुक्तसर जिल्ह्यातील 'सराय नागा' या गावी एका हिंदू कुटुंबात झाला. त्यांचे पाळण्यातील नव *लेहना* असे होते. त्यांचे वडील *फेरू* हे पेशाने व्यावसायिक होते. त्यांच्या आईचे नाव *माता रामो* (यांची *मनसा देवी*, *दया कौर* अशी अन्य नावेही सांगितली जातात) होते.

१५३८ साली शीख मताचे संस्थापक गुरू नानक यांनी शिखांच्या गुरुपदाची धुरा स्वतःच्या मुलांकडे सोपवण्याऐवजी त्यासाठी लेहन्यास निवडले. भाई लेहना यांचे नामकरण *अंगद* असे होऊन, गुरू अंगद देव शिखांचे दुसरे गुरू बनले. नानकांनी आरंभलेले कार्य अंगदांनीही पुढे चालू ठेवले.

वर्ग:शीख गुरू
वर्ग:इ.स. १५५२ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १५०४ मधील जन्म
गुस्ताव किर्शहोफ

किर्शहोफ,गुस्टाफ
वर्ग:इ.स. १८२४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८८७ मधील मृत्यू
गोविंद वासुदेव कानिटकर

रावसाहेब **गोविंद वासुदेव कानिटकर** (जन्म : पुणे, ९ जानेवारी १८५४;  - पुणे, ४ जून १९१८) हे मराठी कवी व भाषांतरकार होते.

कानिटकरांचे सुरुवातीचे शिक्षण पुण्यात आणि उच्च शिक्षण मुंबईच्या विल्सन कॉलेजात झाले. १८७६मध्ये ते बी.ए. झाले. एल्‌एल.बी झाल्यावर त्यांनी मुंबई उच्च न्यायालयात तीन वर्षे वकिली केली. नंतर ते सरकारी न्यायालयात मुन्सफ झाले. त्यांच्या पत्‍नीचे नाव काशीताई कानिटकर. या लेखिका होत्या. प्रसिद्ध नाटकककार नारायण बापूजी कानिटकर हेही त्यांच्या कुटुंबीयांपैकी एक होते. इचलकरंजीचे संस्थानिक बाबासाहेब घोरपडे ह्यांच्या स्नुषा अनुताई घोरपडे ह्या कानिटकरांच्या कन्या होत्या. स्वतः गोविंद वासुदेव कानिटकर हे चित्रकला आणि संगीत या कलांचे ज्ञाते होते. त्यांचा व हरी नारायण आपटे यांचा स्नेह होता. 

## गोविंद वासुदेव कानिटकर यांची ग्रंथसंपदा
* अकबरबादशाह (दीर्घकाव्य -१८७९)
* श्रीमंत नारायणराव पेशवे यांचा वध (दीर्घकाव्य -१८७८). 
* संमोहलहरी (दीर्घकाव्य -१९००)
* कविकूजन (स्फुट कवितांचा संग्रह -१९३३). हा संग्रह् कानिटकरांच्या मृत्यूनंतर त्यांच्या कन्या अनुताई घोरपडे यांनी प्रकाशित करवला.  पुस्तकाच्या प्रस्तावनेत कानिटकरांचे अल्प चरित्रही आहे.

## गो.वा. कानिटकरांची भाषांतरित पुस्तके
* गीतांजली (१९१३. रवींद्रनाथांच्या गीतांजलीचा गद्य मराठी अनुवाद). हे पुस्तक अनुवादाचा आदर्श नमुना समजले जाते. 
* भट्ट मोक्षमुल्लरकृतधर्मविषयक व्याख्याने (१८८३. मॅक्समुल्लरच्या Origin and Growth of Religionचे मराठी भाषांतर) 
* वीरसेन किंवा विचित्रपुरीचा राजपुत्र (१८८३. शेक्सपियरच्या ’हॅम्लेट’ नाटकाचा अनुवाद)
* याशिवाय शेक्सपियरच्या ’टायमन ऑफ अथेन्स’, ’कोरिओलेनस’, व ’मर्चंट ऑफ व्हेनिस’ या नाटकांचे मराठी अनुवाद
* स्त्रियांची परवशता (१९०२. जॉन स्ट्युअर्ट मिलच्या  Subjection of Womenचे भाषांतर)

## संकीर्ण 
कानिटकर हे १९०६ साली पुण्यात भरलेल्या अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाचे अध्यक्ष होते.

वर्ग:अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनांचे अध्यक्ष
वर्ग:मराठी कवी
वर्ग:मराठी भाषांतरकार
वर्ग:इ.स. १८५४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९१८ मधील मृत्यू
ॲनियेन नदी

right|thumb|200px|ॲनियेन नदीचा प्रवाहमार्ग.
**ॲनियेन नदी** ही इटलीतील एक नदी आहे.

रोम शहर ॲनियेन व तिबेर नद्यांच्या संगमावर वसलेले आहे.

वर्ग:इटलीतील नद्या
जेम्स प्रेस्कॉट जूल

thumb|right|जेम्स प्रेस्कॉट जूल
**जेम्स प्रेस्कॉट जूल** (२४ डिसेंबर, इ.स. १८१८:सालफोर्ड, लॅंकेशायर, इंग्लंड - ११ ऑक्टोबर, इ.स. १८८९) हा इंग्लिश भौतिकशास्त्रज्ञ आणि मद्यउत्पादक होता.

वर्ग:इंग्लिश भौतिकशास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १८१८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८८९ मधील मृत्यू
जॉन बायरन

**जॉन गॉर्डन बायरन** (८ नोव्हेंबर, इ.स. १७२३ - १० एप्रिल, इ.स. १७८६:लंडन, इंग्लंड) एक रॉयल नेव्ही अधिकारी होते.

इंग्लिश कवी लॉर्ड बायरन आणि दर्यासारंग जॉर्ज अॅन्सन बायरन हे त्याचे नातू होत.

वर्ग:इ.स. १७८६ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १७२३ मधील जन्म
वर्ग:रॉयल नेव्ही
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख