open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
जॉन प्रेस्कॉट

250 px|इवलेसे|जॉन प्रेस्कॉट
**जॉन लेस्ली प्रेस्कॉट, बॅरन प्रेस्कॉट** (इंग्लिश: John Leslie Prescott, Baron Prescott;  ३१ मे १९३८) हा एक ब्रिटिश राजकारणी आहे. वेल्समध्ये जन्मलेला प्रेस्कॉट १९७० ते २०१० ह्या प्रदीर्घ काळादरम्यान किंग्स्टन अपॉन हल ह्या मतदारसंघामधून ब्रिटिश संसदेवर निवडून आला होता. १९९७ ते २००७ दरम्यान तो टोनी ब्लेअरच्या प्रशासनामध्ये उप-पंतप्रधान ह्या पदावर होता.

## बाह्य दुवे
*ब्रिटिश संसदेच्या संकेतस्थळावरील व्यक्तिचित्र

वर्ग:इ.स. १९३८ मधील जन्म
वर्ग:युनायटेड किंग्डमचे उपपंतप्रधान
रुडॉल्फ कर्चश्लागर

**रुडॉल्फ कर्चश्लागर** () हा ऑस्ट्रिया देशाचा आठवा राष्ट्राध्यक्ष होता.

कर्चश्लागर, रुडॉल्फ
वर्ग:इ.स. १९१५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८६ मधील मृत्यू
ब्रायन मुलरोनी

thumb|right|upright|ब्रायन मुलरोनी
**मार्टिन ब्रायन मुलरोनी** (२० मार्च, १९३९- फेब्रुवारी २९, इ.स. २०२४) हे कॅनडाचे भूतपूर्व पंतप्रधान आहेत. हे कॅनडाचे १८वे पंतप्रधान आसून १७ सप्टेंबर, १९८४ ते २५ जून,१९९३ दरम्यान सत्तेवर होते.

## संदर्भ आणि नोदी
वर्ग:कॅनडाचे पंतप्रधान
वर्ग:इ.स. १९३९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. २०२४ मधील मृत्यू
टेरेंस डफिन

**टेरेन्स डफिन** (२० मार्च, इ.स. १९८२:क्वेक्वे, झिम्बाब्वे - ) हा कडून दोन कसोटी आणि २३ एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. हा डाव्या हाताने सलामीला फलंदाजी आणि क्वचित उजव्या हाताने मध्यमगती गोलंदाजी करीत असे.

वर्ग:झिम्बाब्वेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पर्सी शेली

thumb|right|पर्सी शेली
**पर्सी बिश शेली** (४ ऑगस्ट, इ.स. १७९२ - ८ जुलै, इ.स. १८२२:ला स्पेझियाचा अखात, सार्डिनिया) हा एकोणिसाव्या शतकातील इंग्लिश कवी होता..

## निवडक साहित्यकृती 
वर्ग:इंग्लिश कवी
वर्ग:इ.स. १७९२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८२२ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हेर्मान म्युलर

250 px|इवलेसे|हेर्मान म्युलर
**हेर्मान म्युलर** (; , मानहाइम - , बर्लिन) हा जर्मनीचा १२वा चान्सेलर होता. तो २७ मार्च ते २१ जून १९२० दरम्यान व २८ जून १९२८ ते २७ मार्च १९३० दरम्यान चान्सेलरपदावर होता.

पहिल्या महायुद्धात जर्मनीचा पराभव झाल्यानंतर घडलेल्या वर्सायच्या तहावर सह्या करणाऱ्या जर्मन नेत्यांपैकी म्युलर एक होता.

वर्ग:जर्मनीचे चान्सेलर
ओटो फॉन बिस्मार्क

'''''' (; ऑटो एडुआर्ड लिओपोल्ड, बिस्मार्कचा युवराज व लॉरेनबर्गचा ड्यूक; १ एप्रिल १८१५ - ३० जुलै १८९८) हा जर्मन साम्राज्याचा पहिला चान्सेलर व तत्कालीन युरोपातील एक प्रभावी नेता होता. प्रशियाचा राष्ट्रप्रमुख असणाऱ्या बिस्मार्कने इ.स. १७७१ साली संपलेल्या युद्धात फ्रान्सचा पराभव केल्यानंतर अनेक जर्मन भाषिक राज्यांचे एकत्रीकरण करून शक्तिशाली जर्मन साम्राज्याची स्थापना करण्यात पुढाकार घेतला. 

आपल्या  त्याच्या धोरणी व प्रभावी नेतृत्व तसेच शांतताप्रिय परराष्ट्रधोरणांमुळे युरोपात शांततेचे वातावरण टिकून राहिले. सम्राट पहिल्या विल्हेल्मच्या मृत्यूनंतर काही काळातच इ.स. १८८८ साली सत्तेवर आलेल्या दुसऱ्या विल्हेल्मला बिस्मार्कचे शांतीवादी विचार पटले नाहीत व त्याने १८९० साली त्याने बिस्मार्कला चान्सेलरपदाचा राजीनामा देण्यास भाग पाडले. त्यानंतरच्या काळात वसाहतवादी विचारांच्या विल्हेल्मने झपाट्याने लष्करबळ वाढवून जर्मनीला पहिल्या महायुद्धाकडे ढकलले.

## बाह्य दुवे
* जागतिक इतिहासात बिस्मार्क 
* व्यक्तिचित्र

वर्ग:जर्मनीचे चान्सेलर
वर्ग:इ.स. १८१५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८९८ मधील मृत्यू
ॲलिक बॅनरमन

बॅनरमन, ऍलिक
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कूर्म

thumb|पितळी रथावरील कूर्म अवताराची प्रतिमा, सियरसोल राजबाड़ी, पश्चिम बंगाल, भारत
**कूर्म अवतार** याला 'कच्छप अवतार'  देखील म्हणतात.हा श्रीविष्णूच्या दशावतारांपैकी दुसरा अवतार मानला जातो,देव व दानवांनी अमृतप्राप्तीसाठी क्षीरसागर समुद्रात समुद्रमंथन केले होते. देव आणि दानवांनी मंदार पर्वताची रवी व वासुकी सर्पाची दोरी करून समुद्रमंथन केले. त्यावेळी भगवान विष्णूनी कूर्मावतार घेतला. कुर्मावताराच्या (कासवाच्या) रूपाने मंदार पर्वताला सागराच्या तळाशी आधार दिला. त्यामुळे देव आणि दानव सहजपणे समुद्र मंथन करू लागले. या समुद्रमंथनातून चौदा रत्ने मिळवले. कासव हे लक्ष्मीचे प्रतीक आहे.कुर्मा जयंतीचा सण वैशाख महिन्याच्या पौर्णिमेला साजरा केला जातो.

## पौराणिक कथा 
एकदा, देवांचा राजा इंद्र ह्याच्यावर प्रसन्न होऊन दुर्वास मुनींनी त्याला आपल्या गळ्यातली दिव्य फुलांची माला दिली. ह्या वेळी हत्तीवर आरूढ झालेल्या इंद्राने ती सुंदर माला हत्तीच्या माथ्यावर ठेवली, पण ती खाली पडून हत्तीच्या पायांखाली तुडविली गेल्यामुळे संतापलेल्या महर्षी  दुर्वासांनी  देवांचा राजा इंद्राला शाप दिला, " तुझ वैभव नष्ट होईल ! " या  शापाच्या प्रभावामुळे शक्तिहीन झालेले देव दैत्यांबरोबरच्या लढाईत सतत निःष्प्रभ होऊ लागले. शिवाय दानवांचे गुरू शुकाचार्य ह्यांच्यापाशी संजीवनी विदया होती. त्यामुळे युद्धात मरणाऱ्या दानवांना ते पुन्हा जिवंत करीत. देवांकडे मात्र अशा प्रकारची विदया नव्हती. अखेरीस ते विष्णूला शरण गेले, तेव्हा विष्णूने समुद्रमंथन करून अमृत मिळविण्याची योजना देवांना सांगितली.त्यासाठी तह करून  दानवांचे साहाय्य घेण्याचा सल्लाही विष्णूने दिला.देवांना महासागर मंथन करण्यास सांगितले.  त्यानुसार देव-दानवांनी मंदार पर्वताची रवी व वासुकी सर्पाची दोरी करून समुद्रमंथन केले.  पण मंदारचलच्या खाली आधार नसल्याने, समुद्रात बुडायला लागला. ते पाहून  भगवान विष्णूने महाकाय कुर्म (कासव) कासवाच्या रूपाने मंदार पर्वताला सागराच्या तळाशी आधार दिला. अशा प्रकारे समुद्र मंथन पूर्ण झाले.

## मंदिर 
श्रीकुर्मनाथस्वामी(श्रीकुर्मम्) मंदिर, दक्षिण भारतातील आंध्र प्रदेश राज्यातील श्रीकाकुलम जिल्ह्यातील गारा मंडळाचे एक हिंदू मंदिर आहे.

## संदर्भ यादी 
वर्ग:दशावतार
वर्ग:विष्णूचे अवतार
वामन

**वामन अवतार** हा विष्णूच्या दशावतारांपैकी पाचवा अवतार मानला जातो. मत्स्य, कूर्म, वराह आणि नृसिंह या अवतारांनंतर ब्राह्मण बाटु स्वरूपातला हा अवतार आहे. श्रीमद भागवत पुराणात यासंदर्भात विस्तृत विवेचन करण्यात आले आहे.

## बळीचा यज्ञ
भागवत पुराणातील वामन अवताराच्या कथेनुसार, देव व असुरांच्या युद्धामध्ये राक्षसांचा पराभव होण्यास सुरुवात होते. अशाने राक्षसकुळ संपून जाईल, या भीतीने असुरांचे गुरू शुक्राचार्य आपल्याला अवगत असलेली संजीवनी विद्या वापरून राक्षसांना पुन्हा जीवंत करतात.

शुक्राचार्य हे असुरांचा राजा बळीराजासाठी मोठा यज्ञ करतात. बळीराजाला अग्नीकडून दिव्य रथ, बाण, अभेद्य चिलखत, विविध अद्भूत शक्ती मिळवून देतात. यानंतर असुरांची शक्ती अनेकपटीने वाढते. असुरांचे सैन्य इंद्राची राजधानी अमरावतीवर हल्ल्याची तयारी करतात. बळीचे शंभर यज्ञ पूर्ण झाल्यावर तो इंद्र होईल, अशी इंद्राला भीती वाटू लागते. म्हणून इंद्र श्रीविष्णूंना शरण जातात. श्रीविष्णू त्यांना मदत करण्याचे वचन देतात.

## वामन जन्म
महर्षी कश्यप आणि आदिती यांच्या पोटी श्रीविष्णू बालकाच्या रूपात जन्म घेतात. महर्षी कश्यप आणि माता आदिती या बाळाचे 'वामन' असे नामकरण करतात. महर्षी कश्यप ऋषींसह वामनावर यज्ञोपवीत संस्कार करतात. वामन बटुला महर्षी पुलह यज्ञोपवीत, अगस्त्य ऋषी मृगचर्म, मरिची ऋषी पलाश दंड, अंगिरसा ऋषी वस्त्र, सूर्य छत्र, भृगु ऋषी खडावा, गुरू देवांनी कमंडळु, माता अदितीने कौपीनवस्त्र, सरस्वती देवी रुद्राक्षाची माळ आणि कुबेर भिक्षा पात्र देतात.

## बळीकडे तीन पावले भूमीची मागणी
वामन वडिलांच्या आज्ञेने यज्ञस्थळी जातात. राजा बळी नर्मदेच्या उत्तर किनाऱ्यावर अखेरचा यज्ञ करीत असतो. वामन अवतारातील श्रीहरी राजा बळीकडे भिक्षा मागण्यासाठी दाखल होतात. श्रीविष्णू भिक्षेमध्ये तीन पावले भूमी मागतात. शुक्राचार्यांना धोका लक्षात येतो. ते बळीला नकार देण्यास सुचवतात. परंतु, बळी तीन पावले जमीन देण्याचे वचन देतो. वामन रूपातील विष्णू एका पावलात स्वर्ग व दुसऱ्या पावलात पृथ्वी आणि तिसरे पाऊल कोठे ठेवू, असे विचारतात. सत्यवचनी राजा बळीवर धर्मसंकट ओढवते. देण्यास काहीच जागा शिल्लक राहिली नाही, परंतु तरीही जर दिलेल्या वाचनाला जागलो नाही तर तो अधर्म ठरेल असा विचार करतो. शेवटी राजा बळी वामनासमोर आपले डोके धरतो व आपल्या डोक्यावर तिसरे पाऊल ठेवावे, अशी विनंती करतो. वामन अगदी तेच करतो आणि राजा बळीला पाताळात ढकलतो. सर्वकाही हरपून बसलेल्या बळीला आपल्या वचनाशी कटिबद्ध असलेले बघून वामनदेव प्रसन्न होतात. श्रीविष्णू बळीराजाला पाताळलोकाचे स्वामी करतात आणि स्वतः त्याचे द्वारपालपद स्वीकारतात. वामनजयंती ही भाद्रपद शुक्ल द्वादशीला असते. वामन जयंती देशभरातील अनेक ठिकाणी साजरी केली जाते. 

पहा: त्रिविक्रम मंदिर, तेर

वर्ग:दशावतार
वर्ग:विष्णूचे अवतार
पॉल रेनॉ

**पॉल रेनॉ** (ऑक्टोबर १५, इ.स. १८७८ - सप्टेंबर २१, इ.स. १९६६) हा फ्रांसचा राजकारणी व पंतप्रधान होता.

व्यवसायाने वकील असलेल्या रेनॉने दोन महायुद्धांच्या दरम्यानच्या काळात फ्रांसचे नेतृत्व केले.

रेनॉ, पॉल
रेनॉ, पॉल
रेनॉ, पॉल
विल्यम रोवन हॅमिल्टन

सर **विल्यम रोवन हॅमिल्टन** (ऑगस्ट ४, १८०५:डब्लिन, आयर्लंड - सप्टेंबर २, १८६५:डब्लिन, आयर्लंड) आयरिश गणितज्ञ, भौतिकशास्त्रज्ञ, खगोलशास्त्रज्ञ होता. ऑप्टिक्स, गतिकी, बीजगणित या विषयांमध्ये त्याने मोलाची कामगिरी केली. क्वाटर्नियनवरील संशोधनाबद्दल त्याला प्रामुख्याने ओळखले जाते. त्याखेरीज त्याचे हॅमिल्टोनियनवरील संशोधन पुंज यामिकाच्या विकासास चालना देणारे ठरले.

## चरित्र 
हॅमिल्टन, विल्यम रोवन
हॅमिल्टन, विल्यम रोवन
हॅमिल्टन, विल्यम रोवन
हॅमिल्टन, विल्यम रोवन
हॅमिल्टन, विल्यम रोवन
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ट्रिलॉनी

**ट्रिलॉनी** हे जमैकातील एक शहर आहे. २००७ च्या क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेचा उद्घाटन सोहळा मार्च ११, इ.स. २००७ रोजी येथील ग्रीनफिल्ड स्टेडियममध्ये पार पडला होता.

ट्रिलॉनी उसेन बोल्ट, बेन जॉन्सन आणि एतर अनेक खेळाडूंचे जन्मस्थान आहे.

वर्ग:जमैकामधील शहरे
प्रणब मुखर्जी

**प्रणब मुखर्जी ** (बांग्ला: *প্রণব মুখোপাধ্যায়* ; रोमन लिपी: *Pranab Mukherjee*) (११ डिसेंबर, इ.स. १९३५- ३१ ऑगस्ट २०२०, नवी दिल्ली) हे भारतीय प्रजासत्ताकाचे १३वे राष्ट्रपती होते. राष्ट्रीय राजकारणात इ.स. १९६९ पासून सक्रिय असणारे मुखर्जी ह्यापूर्वी अनेक भारतीय केंद्र शासनांमध्ये कॅबिनेट मंत्री होते. राष्ट्रपतीपदाच्या निवडणुकीस उभे राहण्याअगोदर यांनी काँग्रेस पक्षामधून राजीनामा दिला.

भारतीय राजकारणामधील अमूल्य सेवेसाठी त्यांना भारत सरकारने इ.स. २००८ साली पद्मविभूषण पुरस्कार दिला. भारत सरकारने ८ ऑगस्ट २०१९ रोजी त्यांना राष्ट्रपती रामनाथ कोविंद यांच्या हस्ते भारतरत्न पुरस्कार प्रदान  केला. 

## बाह्य दुवे 
* 
* 

## संदर्भ 
वर्ग:भारताचे राष्ट्रपती
वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय परराष्ट्रमंत्री
वर्ग:भारतीय अर्थमंत्री
वर्ग:भारतीय संरक्षणमंत्री
वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:राज्यसभा सदस्य
वर्ग:नियोजन आयोगाचे उपाध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १९३५ मधील जन्म
वर्ग:भारतीय राज्यशास्त्रज्ञ
वर्ग:भारतरत्‍न पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. २०२० मधील मृत्यू
वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:बंगाली व्यक्ती
वर्ग:कोविड-१९ महामारीमुळे मृत्यू
द इंग्लिश पेशंट

**द इंग्लिश पेशंट** ह्यापैकी असू शकतो:

* *द इंग्लिश पेशंट* (कादंबरी) - १९९२ मधील मूळ कादंबरी
* *द इंग्लिश पेशंट* (चित्रपट) - १९९६ मधील आधारित चित्रपट
मार्च २४

## ठळक घटना 
### सतरावे शतक 
### अठरावे शतक
### एकोणिसावे शतक 
* १८५५ -  आग्रा आणि कलकत्ता यांदरम्यान तारसेवा सुरू झाली.

### विसावे शतक 
### एकविसावे शतक
## जन्म 
* १८०९ - जोसेफ लिऊव्हिल, फ्रेंच गणितज्ञ.
* १८२० - ए.ई. बेकरेल, फ्रेंच भौतिकशास्त्रज्ञ.
* १८३० - रॉबर्ट हॅमरलिंग, ऑस्ट्रियन कवी.
* १८३४ - जॉन वेस्ली पॉवेल, अमेरिकन शोधक.
* १८३५ - जोझेफ स्टेफान, स्लोव्हेनियाचा भौतिकशास्त्रज्ञ.
* १८५५ - अँड्रू मेलन, अमेरिकन सावकार व दानशूर.
* १८७४ - हॅरी हूडिनी, हंगेरीचा जादूगार.
* १८८४ - पीटर डेब्ये, नोबेल पारितोषिक विजेता डच रसायनशास्त्रज्ञ.
* १८९१ - सर्जी इव्हानोविच वाव्हिलोव्ह, सोवियेत भौतिकशास्त्रज्ञ.
* १९०३ - ऍडोल्फ बुटेनांड, नोबेल पारितोषिक विजेता जर्मन रसायनशास्त्रज्ञ.
* १९०९ - क्लाईड बॅरो, अमेरिकन दरोडेखोर.
* १९२६ - दारियो फो, नोबेल पारितोषिक विजेता इटालियन लेखक.
* १९३० - डेव्हिड डॅको, मध्य आफ्रिकेच्या प्रजासत्ताकचा प्रथम राष्ट्राध्यक्ष.
* १९४४ - व्होयिस्लाव्ह कॉस्टुनिका, सर्बियाचा पंतप्रधान.
* १९६१ - डीन जोन्स, ऑस्ट्रेलियाचा क्रिकेट खेळाडू.
* १९७६ - पेटन मॅनिंग, अमेरिकन फुटबॉल खेळाडू.
* १९७९ - ग्रेम स्वान, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.

## मृत्यू 
* ८०९ - हरून अल-रशिद, बगदादचा खलिफा.
* १४५५ - पोप निकोलस पाचवा.
* १६०३ - एलिझाबेथ पहिली, इंग्लंडची राणी.
* १८८२ - हेन्री वॅड्सवर्थ लॉंगफेलो, अमेरिकन लेखक.
* १९०५ - जुल्स व्हर्न, फ्रेंच लेखक.
* १९४६ - अलेक्झांडर अलेखिन, रशियन बुद्धिबळ खेळाडू.
* १९५३ - मेरी ऑफ टेक, इंग्लंडचा राजा जॉर्ज पाचव्याची राणी.

## प्रतिवार्षिक पालन 
* जागतिक क्षयरोग दिन.

## बाह्य दुवे 
----
मार्च २२ - मार्च २३ - मार्च २४ - मार्च २५ - मार्च २६ - (मार्च महिना)

वर्ग:दिवस
वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
मार्च २५

## ठळक घटना 
### सतरावे शतक 
### अठरावे शतक
### एकोणिसावे शतक 
### विसावे शतक
### एकविसावे शतक 
## जन्म 
* १२५९ - अँड्रोनिकोस दुसरा पॅलियोलोगोस, बायझेन्टाईन सम्राट.
* १२९७ - अँड्रोनिकोस तिसरा पॅलियोलोगोस, बायझेन्टाईन सम्राट.
* १८६७ - आर्तुरो तोस्कानिनी, इटालियन संगीतकार.
* १८६८ - विल्यम लॉकवूड, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* १९११ - जॅक रुबी, ली हार्वे ऑसवाल्डचा मारेकरी.
* १९२१ - युगोस्लाव्हियाची राणी.
* १९२५ - फ्लॅनरी ओ'कॉनोर, अमेरिकन लेखक.
* १९२८ - जिम लोवेल, अमेरिकन अंतराळयात्री.
* १९३२ - व.पु. काळे, मराठी साहित्यिक.
* १९४७ - एल्टन जॉन, इंग्लिश संगीतकार व गायक.

## मृत्यू 
## प्रतिवार्षिक पालन 
## बाह्य दुवे 
मार्च २३ - मार्च २४ - **मार्च २५** - मार्च २६ - मार्च २७ - (मार्च महिना)

वर्ग:दिवस
वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
येऊर

इवलेसे|येऊर टेकडी

**येऊर** ठाणे शहरातील एक भाग आहे.

वर्ग:ठाणे
पार्वती

**पार्वती** (संस्कृत: पार्वती, IAST: Pārvatī, IPA: /pɑɾʋət̪iː/), तिला **उमा** (संस्कृत: उमा, IAST: उमा, IPA: /ʊmɑː/) आणि **गौरी** (संस्कृत: गौरी, IAST: गौरी, IPA: /gə͡ʊɾiː/) असेही म्हणतात, ती हिंदू धर्मातील प्रमुख देवींपैकी एक आहे, तिला शक्ती, ऊर्जा, पोषण, सुसंवाद, प्रेम, सौंदर्य, भक्ती आणि मातृत्वाची देवी म्हणून पूजले जाते. लक्ष्मी आणि सरस्वती यांच्यासोबत असते , त्रिदेवी म्हणून  ओळखली जाते.

महाकाव्याच्या काळात (४०० इ.स.पू.- ४०० ईस्वी) देवी म्हणून तिच्या पहिल्या दर्शनापासून, पार्वतीला प्रामुख्याने भगवान शिवाची पत्नी म्हणून चित्रित केले आहे. पुराणानुसार, पार्वती ही शिवाची पहिली पत्नी सतीचा पुनर्जन्म आहे, जिने तिचे वडील दक्ष यांनी शिवाचा अपमान केल्यानंतर तिच्याशी कौटुंबिक संबंध तोडण्यासाठी तिचे शरीर सोडले होते.

पार्वती तिच्या मातृत्वासाठी देखील प्रसिद्ध आहे, ती प्रमुख हिंदू देवता गणपतीआणि कार्तिकेय यांची आई आहे.

ती देवी-केंद्रित शाक्त पंथातील मध्यवर्ती देवतांपैकी एक आहे, जिथे तिला सर्वोच्च देवता महादेवीचे परोपकारी पैलू मानले जाते,  आणि दहा महाविद्या आणि नवदुर्गांसह महादेवीच्या विविध प्रकटीकरणांशी जवळून संबंधित आहे. 

प्राचीन पुराणिक साहित्यात पार्वतीचे मोठ्या प्रमाणात वर्णन आढळते आणि तिच्या मूर्ती आणि प्रतिमा संपूर्ण दक्षिण आशिया आणि आग्नेय आशियातील हिंदू मंदिरांमध्ये आढळतात. तिला आणि शिवाला समर्पित हिंदू मंदिरांमध्ये, तिला प्रतीकात्मकपणे योनी म्हणून दर्शविले जाते.

ही हिंदू धर्मातील जगन्माता समजली जाणारी देवी, तसेच शिवाची पत्‍नी आहे. 'अन्नपूर्णा' हे पार्वतीचे एक रूप आहे. सप्तमातृकांत हिचे रूप माहेश्वरी (महेश-शिवाची शक्ति) असेही आहे.

## तारिणी माता
तारिणी माता हा पार्वतीचा एक  अवतार असून ओडिया संस्कृतीमधल्या प्रमुख देवतांपैकी ती एक देवता आहे. तिचे मुख्य मंदिर ओडिशातील केओंझार जिल्ह्यातील घाटगांव येथे आहे.   
इवलेसे| तारिणी माता मंदिर

ओडिशातील सर्व शक्ती आणि तंत्र पीठ किंवा मंदिरांसाठी मां तारिणी हे प्रमुख देवता आहेत. शक्ती किंवा स्त्रीची शक्ती म्हणून पृथ्वीची पूजा केल्याचा उगम जगातील बऱ्याच संस्कृतीत आढळतो. ओडिशामध्ये आदिवासी लोकसंख्येची उच्च घनता आहे ज्यांची धार्मिक प्रथा हिंदू धर्माच्या मुख्य धर्मामध्ये सामावली गेली आहे, खडक, झाडाच्या खोड्या, नद्यांसारख्या नैसर्गिक रचनेची उपासना आदिवासींमध्ये व्यापक आहे.

## संदर्भ यादी 
वर्ग:हिंदू दैवते
पार्वती
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
वर्ग:सप्तमातृका
वर्ग:हिंदू देवी
वर्ग:शाक्त पंथ
नेव्हिल चेम्बरलेन

[250 px|इवलेसे|म्युनिक करारादरम्यान हिटलर व [बेनितो मुसोलिनी|मुसोलिनीसोबत चेंबरलेन]]
**आर्थर नेव्हिल चेम्बरलेन** (; मार्च १८, इ.स. १८६९ - नोव्हेंबर ९, इ.स. १९४०) हा एक ब्रिटिश राजकारणी व १९३७-४० दरम्यान युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान होता. चेम्बरलेनला त्याच्या ॲडॉल्फ हिटलरचे लांगुलचालन करण्याच्या धोरणाबद्दल आणि म्युनिक करार करण्याबद्दल कुप्रसिद्धी मिळाली. या तहानुसार चेकोस्लोव्हेकियाचा सुडेटेनलांड प्रदेश नाझी जर्मनीच्या हवाली करण्यात आला. जर्मनीने केलेल्या पोलंडवरील आगळीकीनंतर चेम्बरलेनने सप्टेंबर ३, इ.स. १९३९ रोजी युद्ध पुकारले व पुढील आठ महिने युनायटेड किंग्डमचे नेतृत्व केले.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:युनायटेड किंग्डमचे पंतप्रधान
नेमिनाथ

**नेमीनाथ तीर्थंकर ** हे एक जैन तीर्थंकर होते. बेळगांवातील कमलबस्ती या वास्तूत त्यांची प्रतिमा आहे.

वर्ग:जैन धर्मातील तीर्थंकर
महमुद गवान

**महमुद गवान** तथा **ख्वाजा महमुद गिलानी** हा दक्षिण भारतातील बहमनी सुलतानीचा पंतप्रधान होता. मुहम्मद शाह तिसऱ्याच्या दरबारात असलेला हा सेनापती इस्लाम, पर्शियन भाषा आणि गणितात पारंगत होता. याशिवाय हा कवी आणि लेखकही होता.

वर्ग:बहमनी सल्तनत
जॅकी कॉलिन्स

180px|इवलेसे|उजवे|जॅकी कॉलिन्स
**जॅकेलिन जिल** *जॅकी* **कॉलिन्स** (४ ऑक्टोबर, इ.स. १९३७:हॅम्पस्टेड, लंडन, इंग्लंड - १९ सप्टेंबर, २०१५) ही एक इंग्लिश कादंबरीकार होती.

वर्ग:इंग्लिश लेखिका
वर्ग:इ.स. १९३७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१५ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
गो-कामेयामा

सम्राट **कामेयामा** (जपानी:亀山天皇; ९ जुलै, इ.स. १२४९ - ४ ऑक्टोबर, इ.स. १३०५) हा जपानचा ९०वा सम्राट होता. हा इ.स. १२५९ ते इ.स. १२७४पर्यंत सत्तेवर होता.

वर्ग:जपानी सम्राट
वर्ग:इ.स. १२४९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १३०५ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जयसिंगपूर

**जयसिंगपूर** हे महाराष्ट्रातील कोल्हापूर जिल्ह्यातील शिरोळ तालुक्यातील एक शहर आहे. या शहराचे नाव श्रीमंत छत्रपती शाहू महाराज यांचे वडील राजा जयसिंग यांच्या नावावरून ठेवले आहे. हे शहर कोल्हापूरपासून ३८ किलोमीटर पूर्वेला रत्‍नागिरी-नागपूर राज्यमार्गावर, वसलेले आहे. या शहराच्या पूर्वेला कृष्णा नदी वाहते व ही नदी कोल्हापूर, सांगली या जिल्ह्यांमधील सीमा बनते. येथील गणपती मंदिर खूप प्रसिद्ध आहे. या शहराची रचना एका वेगळ्या प्रकारची आहे. हे शहर तंबाखू, मिरची, गूळ व्यापारासाठी वसवले गेले.

## दळणवळण 
हे शहर सांगली व कोल्हापूर या दोन्ही जिल्हा प्रशासकीय केन्द्रांशी रस्त्यांमार्गे जोडलेले आहे. महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बस दोन्हीकडे जाण्यासाठी दर १५ मिनिटांनी सेवा पुरवतात. जयसिंगपूर रेल्वे स्थानक हे कोल्हापूर मिरज मार्गावरील प्रमुख स्थानक आहे. येथील जवळचा विमानतळ हे कोल्हापूर (उजळाईवाडी) आहे.

## प्रशासन
जयसिंगपूर नगरपालिकेची स्थापना इ.स. १९४२ मध्ये झाली. जयसिंगपूर शहर हे शिरोळ तालुक्यामध्ये येते.

## शैक्षणिक
जयसिंगपूरमध्ये जनतारा कल्पवृक्ष विद्यामंदिर, नवजीवन विद्यामंदीर, बलवंतराव झेले विद्यामंदीर, मालू विद्यामंदीर, रयत शिक्षण संस्थेचे, लक्ष्मीबाई पाटील गर्ल्स हायस्कुल ही प्रमुख विद्यामंदिरे असून जयसिंगपूर कॉलेज, झेले कॉलेज ही उच्चमाध्यमिक महाविद्यालये आहेत. जे.जे. मगदूम इंजिनीरिंग व वैद्यकीय महाविद्यालय ही व्यावसायिक पदवी व पदव्युत्तर शिक्षणसंस्था आहे .

## सामाजिक 
जयसिंगपूर हे शहर ऊस परिषदेसाठी प्रसिद्ध आहे. पश्चिम महाराष्ट्र व उत्तर कर्नाटक या भागातील ऊस शेतकरी आमदार राजू शेट्टी यांच्या नेतृत्वाखाली ऊस दाराची मागणी करतात. या परिषदेमुळे ऊस दारामध्ये वाढ झालेली आहे.

## आर्थिक 
जयसिंगपूर तंबाखूसाठी प्रसिद्ध आहे. या ठिकाणी असलेली तंबाखूची बाजारपेठ ही भारतामधील मोठ्या बाजारपेठांपैकी एक आहे. येथून देशभर गुटखा आणि तंबाखू यांची निर्यात केली जाते. राज्य महामार्गावर असल्यामुळे व सांगली शहराच्या जवळकीमुळे शहराचा विकास झपाट्याने होत आहे. आर्थिक विकासामुळे व उद्योगामुळे या राज्य महामार्गाचे चौपदरीकरण सुरू आहे. जयसिंगपूरमध्ये शूटिंग बॉल हा खेळ लोकप्रिय आहे. १९५९ साली जयसिंगपुरात शूटिंग बॉल (व्हॉलीबॉल) क्लबची स्थापना झाली.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:कोल्हापूर जिल्ह्यातील शहरे
वर्ग:महाराष्ट्रातील शहरे
वर्ग:शिरोळ तालुक्यातील शहरे
लोडोव्हिको फेरारी

फेरारी, लोडोव्हिको
फेरारी, लोडोव्हिको
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:इ.स. १५२२ मधील जन्म
इ.स. ५७८

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
## जन्म
## मृत्यू
* ऑक्टोबर ५ - जस्टीन दुसरा, बायझेन्टाईन सम्राट.

## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ५७८
वर्ग:इ.स.च्या ५७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
जेन ऑस्टेन

**जेन ऑस्टेन** (Jane Austen; १६ डिसेंबर १७७५ - १८ जुलै १८१७) ही एक इंग्लिश लेखिका व कादंबरीकार होती. तिने लिहिलेल्या प्राइड अँड प्रेज्युडीस, सेन्स अँड सेन्सिबिलिटी ह्या कादंबऱ्या जगप्रसिद्ध आहेत.

वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
गाब्र्येल नारुतॉविच

**गाब्र्येल नारूतोविच** (पोलिश: Gabriel Narutowicz; १७ मार्च १८६५ - १६ डिसेंबर १९२२) हा पोलंड देशाचा पहिला राष्ट्राध्यक्ष होता. पोलंडच्या १९१८ मधील स्वातंत्र्यानंतर योझेफ पियुसुद्स्कीच्या मंत्रीमंडळामध्ये समाजकल्याण मंत्री व परराष्ट्रमंत्री राहिलेल्या नारूतोविचने १९२२ सालच्या अध्यक्षीय निवडणुकीत आश्चर्यकारक विजय मिळवला. परंतु सत्तेवर आल्यावर केवळ ५ दिवसांनी त्याची हत्या करण्यात आली.

## बाह्य दुवे 
वर्ग:पोलंडचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
लेओन ब्लुम

ब्लुम, लेओन
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:इ.स. १८७२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९५० मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
फिरोजखान नून

thumb|right|200px|इराणच्या दौऱ्यावर  (इ.स. १९५८)
*सर* **फिरोजखान नून** (जून १८, इ.स. १८९३ - डिसेंबर ९, इ.स. १९७०) हा पाकिस्तानी राजकारणी व १६ डिसेंबर, इ.स. १९५७ ते ७ ऑक्टोबर, इ.स. १९५८ या काळात पाकिस्तानाचा पंतप्रधान होता. ७ ऑक्टोबर, इ.स. १९५८ रोजी पाकिस्तानाचा तत्कालीन राष्ट्राध्यक्ष इस्कंदर मिर्झा याने लष्करी कायदा लागू करत फिरोजखान नून याचे मंत्रिमंडळ बरखास्त केले.

वर्ग:पाकिस्तानचे पंतप्रधान
वर्ग:इ.स. १८९३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७० मधील मृत्यू
रेडिंग (निःसंदिग्धीकरण)

**रेडिंग** हे नाव अनेक ठिकाणी वापरले जाते --
* रेडिंग (कॅलिफोर्निया)
* रेडिंग (बर्कशायर)
* रेडिंग एफ.सी.

## हे सुद्धा पहा 
* रेडिंग (बर्कशायर)मधील शाळांची यादी

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
इब्राहिम इस्माइल चुंदरीगर

इवलेसे|इब्राहिम इस्माइल चुंदरीगर
**इब्राहिम इस्माइल चुंदरीगर** (देवनागरी लेखनभेद: **इब्राहिम इस्माइल चुंद्रीगर** ; उर्दू: ابراہیم اسماعیل چندریگر ; रोमन लिपी: *Ibrahim Ismail Chundrigar* ;) (सप्टेंबर १५, इ.स. १८९७ - सप्टेंबर २६, इ.स. १९६०) हा पाकिस्तानी राजकारणी व पाकिस्तानाचा सहावा पंतप्रधान होता. तो १७ ऑक्टोबर, इ.स. १९५७ ते १६ डिसेंबर, इ.स. १९५७ या अवघ्या दोन महिन्यांच्या काळात पंतप्रधानपदी अधिकारारूढ होता.

वर्ग:पाकिस्तानचे पंतप्रधान
वर्ग:इ.स. १८९७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६० मधील मृत्यू
पोर्टस्मथ

**पोर्टस्मथ** हे इंग्लंड देशाच्या हॅंपशायर काउंटीमधील दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे (साउथहॅंप्टन खालोखाल). हे शहर इंग्लंडच्या दक्षिण भागात इंग्लिश खाडीच्या किनाऱ्यावर वसले आहे. ऐतिहासिक काळापासून एक बंदर असलेल्या पोर्टस्मथ येथे ब्रिटिश रॉयल नेव्हीचा मोठा तळ आहे.

येथील पोर्टस्मथ एफ.सी. हा फुटबॉल क्लब प्रसिद्ध आहे.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

*

वर्ग:इंग्लंडमधील शहरे
वर्ग:पोर्टस्मथ
मिडल्सब्रो

**मिडल्सब्रो** हे इंग्लंडच्या नॉर्थ यॉर्कशायर काउंटीमधील एक शहर व बरो आहे. मिडल्सब्रो शहर इंग्लंडच्या उत्तर भागात उत्तर समुद्राजवळ टीस नदीच्या तीरावर वसले आहे.

## खेळ 
फुटबॉल हा येथील सर्वात प्रसिद्ध खेळ असून प्रीमियर लीगमध्ये खेळणारा मिडल्सब्रो एफ.सी. हा येथील प्रमुख फुटबॉल क्लब आहे.

## प्रसिद्ध व्यक्ती 
*जेम्स कूक

## जुळी शहरे 
* मिडल्सबोरो, केंटकी
* डंकर्क
* ओबरहाउझन

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ 
*

वर्ग:इंग्लंडमधील शहरे
मिखाइल साकाश्विली

**मिखाइल साकाश्विली** (जॉर्जियन: მიხეილ სააკაშვილი;  २१ डिसेंबर १९६७) हा कॉकेशसमधील जॉर्जिया देशाचा तिसरा राष्ट्राध्यक्ष आहे. २००३ सालच्या रक्तहीन क्रांतीनंतर सत्तेवर आलेल्या साकाश्विलीने जॉर्जियामध्ये अनेक आर्थिक सुधारणा घडवून आणल्या. त्याने नाटो व पश्चिम जगतासोबत जॉर्जियाचे संबंध बळकट केले. सध्या जॉर्जियामधील ६७ टक्के लोकांनी साकाश्विलीला पसंदी दाखवली आहे. २ वेळा राष्ट्राध्यक्षपदावर राहिल्यानंतर साकाश्विली ऑक्टोबर २०१३ मध्ये घेण्यात आलेल्या अध्यक्षीय निवडणुकीसाठी अपात्र ठरला. ह्या निवडणुकीमध्ये विजय मिळवुन जियॉर्जी मार्गवेलाश्विली जॉर्जियाचा नवा राष्ट्राध्यक्ष निवडून आला आहे.

साकाश्विलीच्या कारकिर्दीत जॉर्जियाचे रशियासोबतचे संबंध रसातळाला पोचले. जॉर्जियामधील दक्षिण ओसेशिया व अबखाझिया ह्या फुटीरवादी प्रदेशांना रशियाने दिलेला पाठिंबा हे त्याचे मुख्य कारण मानले जाते.

ऑक्टोबर 2021 मध्ये मिखील साकाशविली, 2013 पासून जॉर्जियाबाहेर निर्वासित झाल्यानंतर बेकायदेशीररित्या त्याच्या देशात परत आल्यानंतर अटक करण्यात आली. त्याने आपल्या देशबांधवांसोबत लढा देण्याच्या त्याच्या इच्छेद्वारे स्पष्ट केलेले हावभाव.

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:जॉर्जियाचे राष्ट्राध्यक्ष
सेरी आ

**सेरी आ** () ही इटली देशामधील सर्वोत्तम श्रेणीची फुटबॉल लीग आहे. ह्यामध्ये इटलीमधील २० व्यावसायिक फुटबॉल क्लब भाग घेतात. क्लबांच्या प्रदर्शनावरून त्यांची सेरी बे ह्या दुय्यम श्रेणीच्या लीगमध्ये हकालपट्टी होऊ शकते तसेच सेरी बे मधील संघांना ह्या लीगमध्ये बढती मिळू शकते.

इ.स. १९२९ मध्ये स्थापन झालेल्या सेरी आ मध्ये आजवर ५० संघ खेळले असून युव्हेन्तुस ह्या संघाने ३० वेळा अजिंक्यपदाचा चषक उचलला आहे. युएफाच्या क्रमवारीपद्धतीनुसार युरोपामधील राष्ट्रीय फुटबॉल लीगमध्ये सेरी आचा चौथा क्रमांक लागतो (प्रीमियर लीग, ला लीगा व फुसबॉल-बुंडेसलीगा खालोखाल). युव्हेन्तुस, इंटर मिलान व ए.सी. मिलान हे जगामधील सर्वात प्रसिद्ध तीन फुटबॉल क्लब सेरी आ मध्ये खेळतात.

## सद्य क्लब
सेरी आच्या २०१३-१४ हंगामामध्ये खालील २० संघांनी भाग घेतला.

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:इटलीमधील खेळ
वर्ग:राष्ट्रीय फुटबॉल प्रिमियर लीग
ब्रॅड हॉज

## संदर्भ आणि नोंदी 
हॉज, ब्रॅड
हॉज, ब्रॅड
हॉज, ब्रॅड
वर्ग:राजस्थान रॉयल्स माजी खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गी व्हेरोफ्श्टाट

**गी मॉरिस लुईस व्हेरोफ्श्टाट** हे बेल्जियम देशाचे माजी पंतप्रधान आहेत. हे १९९९ ते २००८ दरम्यान सत्तेवर होते.
डावे|इवलेसे|गाय व्हेरोफ्श्टाट

वर्ग:बेल्जियमचे पंतप्रधान
वर्ग:इ.स. १९५३ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
स्पेन्सर पर्सिव्हाल

**स्पेन्सर पर्सिव्हाल** (; १ नोव्हेंबर, इ.स. १७६२ - ११ मे, इ.स. १८१२) हा १८०९ ते १८१२ दरम्यान युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान होता. ११ मे १८१२ रोजी पर्सिव्हालची लंडनमधील संसद भवनात गोळी घालून हत्या करण्यात आली. हत्या केला गेलेला तो आजवरचा एकमेव ब्रिटिश पंतप्रधान आहे.

पर्सिव्हाल, स्पेन्सर
पर्सिव्हाल, स्पेन्सर
पर्सिव्हाल, स्पेन्सर
बेंजामिन डिझरायली

**बेंजामिन डिझरायेली, बीकन्सफील्डचा पहिला अर्ल** (इंग्लिश: *Benjamin Disraeli*; २१ डिसेंबर, इ.स. १८०४ - १९ एप्रिल, इ.स. १८८१) हा ब्रिटिश राजकारणी व दोन वेळा युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान होता. ज्यू धर्मीय कुटुंबात जन्मलेला तो आजवरचा एकमेव ब्रिटिश पंतप्रधान आहे.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:युनायटेड किंग्डमचे पंतप्रधान
वर्ग:इ.स. १८०४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८८१ मधील मृत्यू
वर्ग:ज्यू व्यक्ती
इस्रायली नवा शेकेल

**इस्रायेली नवा शेकेल** हे इस्रायलचे अधिकृत चलन आहे.

वर्ग:इस्रायल
वर्ग:आशियाई चलने
वर्ग:चलने
तंबाखू

right|thumb|200px|तंबाखूचे पीक
**तंबाखू** भारतात उगवणारी एक वनस्पती आहे. या वनस्पतीला संस्कृतमध्ये ताम्रपर्ण, गुच्छफल, क्षारपत्रा, ताम्रकुट व धुम्रपत्र अशी नावे आहेत . शास्त्रीय नाव निकोटिआना टॅबकम  (Nicotiana tabacum) असेेआहे . हिची पाने वाळवून, कुस्करून त्याला चुना मळतात. याचा वापर लोक खाण्यासाठी करतात. त्याच चुन्यापासून गुटखा बनवतात. वाळलेल्या अखंड पानापासून विडी बनवितात. तंबाखू हा पदार्थ नशादायक आहे. विडी, सिगरेट, सिगार, चिरूट, हुक्का, गुटखा, तपकीर, हिरड्यांना लावण्याची मशेरी, चुन्याबरोबर मिसळून, पानात घालून आणि अशा नानाविध स्वरूपात हा पदार्थ वापरला जातो. तंबाखू एक नगदी पीक आहे. तंबाखूच्या वापराने कर्करोग होतो.

## इतिहास
### युरोपीय
फ्रान्सचा पोर्तुगालमधील राजदूत जॉं निको (Jean Nicot) याने इ.स. १५६० मध्ये एका बेल्जियन व्यापाऱ्याकडून तंबाखू विकत घेतली. हा तंबाखू त्याने फ्रान्सच्या राणीला भेट दिला. वनस्पतींच्या ज्या वंशातून तंबाखू उद्भवतो त्याला, याच जॉं निकोच्या स्मरणार्थ, ‘निकोटिआना’ असे नाव दिले गेले. 

#### नावाचा इतिहास
तंबाखू, तमाकू आणि टोबॅको या नावांचे मूळ कॅरेबियन बेटांवर आहे असे मानले जाते. कोलंबस आणि त्याचे खलाशी इ.स. १४९२ मध्ये कॅरेबिअन बेटांवर उतरले. त्या काळात कॅरेबियन स्थानिक लोक तंबाखू वापरताना त्यांना आढळले. ते विस्तवावर तंबाखूची पाने टाकून, त्यांचा धूर नळीतून ते नाकाने ओढत. या नळीला ते ‘टाबाको’ म्हणत. त्यावरूनच पुढे तंबाखूची सर्व नावे प्रचलित झाली असावीत असे मानले जाते.

## शास्त्रीय नावे
* भारतीय उपखंडात पिकणारा बहुतांश तंबाखू हा त्यापकी ‘निकोटिआना टोबॅकम’ ( Nicotiana tobacum) या जातीचा असतो व त्याचे कुळ- सोलेनेसी[Solanaceae]. 
* निकोटिआना रस्टिका या जातीच्या तंबाखूत निकोटीनचे प्रमाण भारतीय तंबाखूपेक्षा जास्त असते.

## स्वरूप
अल्कलॉइड या रासायनिक गटात मोडणारे निकोटीन हे द्रव्य तंबाखूच्या रोपट्याच्या मुळांमध्ये तयार होते. हे द्रव्य रोपाच्या पानांमध्ये साठवले जाते. रोपटय़ातील जवळपास ६४% निकोटीन पानांमध्ये असते, असे मानले जाते. यामुळे तंबाखूच्या पानांचा उपयोग केला जातो. निकोटीन हे कीटकनाशक ही आहे. न्यू मेक्सिको स्टेट विद्यापीठात करण्यात आलेल्या संशोधनात निकोटीनचे कीटकनाशक गुणधर्म वैज्ञानिकरीत्या सिद्ध झाले आहेत.

## व्यसन
निकोटीन वेगाने  रक्तप्रवाह मिसळू शकते. निकोटीन त्वचेतून तर शरीरात चटकन शिरतेच, परंतु धूम्रपानातील धूर किंवा तपकीर यांद्वारे ते श्वसनमार्गात सोडले की लागलीच रक्तात मिसळते रक्तप्रवाहात शिरकाव झाल्यापासून १०-२० सेकंदांत ते संपूर्ण शरीरभर पसरते आणि महत्त्वाचे म्हणजे मेंदूपर्यंत पोहोचून नशा चढल्याचा अनुभव देते. निकोटीन रक्तप्रवाहात मिसळले की आपल्या मनात शारीरिक आणि मानसिक स्वास्थ्याची **तात्पुरती व फसवी भावना निर्माण होते.** निकोटीनचा हा परिणाम काही काळाने शुद्ध रक्त पुरवठ्याने कमी होतो. हीच भावना परत मिळविण्यासाठी पुन्हा निकोटीनचे सेवन केले जाते आणि थोड्याच काळात त्याचे व्यसन लागते. निकोटीन व्यसनी व्यक्तींना अल्झायमर्स, स्किझोफ्रेनिया मेंदूशी संबंधित रोग होण्याची शक्यता जास्त असते. 

### परिणाम
कुठल्याही स्वरूपातील तंबाखूसेवनाने शरीरावर अनेक दुष्परिणाम होतात. फुफ्फुसाचा कॅन्सर सिगारेटमुळे होतो. चघळायच्या तंबाखूमुळे तोंडाचा कॅन्सर होतो.  
दरवर्षी ३१ मे हा दिवस ‘जागतिक बिनतंबाखूचा दिवस’ (World No Tobacco Day) म्हणून साजरा केला जातो.तंबाखूमुळे रक्ताचे स्वरूप बदलतेतसेच त्याच्यातील रक्त पेशीचेस्वरूपही बदलते.

## हेही वाचा
* तंबाखू 
### संदर्भ
http://epaper.loksatta.com/5132/indian-express/29-05-2011#p=page:n=22:z=2 

वर्ग:औषधी वनस्पती
वर्ग:व्यसने
वर्ग:नगदी पिके
ला लीगा

**प्रिमेरा दिव्हिजियोन** () म्हणजेच **ला लीगा** ही स्पेनमधील व्यावसायिक फुटबॉल साखळी स्पर्धा आहे. स्पेनमधील सर्वोच्च पातळीवरील ही लीग जगातील सर्वोत्तम फुटबॉल स्पर्धांपैकी एक समजली जाते. दरवर्षी खेळवल्या जाणाऱ्या ह्या स्पर्धेमध्ये स्पेनमधील २० सर्वोत्तम क्लब भाग घेतात. हंगाम संपल्यानंतर क्रमवारीमधील सर्वात खालच्या ३ क्लबांची हकालपट्टी *सेगुंदा दिव्हिजियोन* ह्या दुय्यम पातळीवरील लीगमध्ये होते तर सेगुंदा दिव्हिजियोनमधील सर्वोत्तम ३ संघांनाला लीगामध्ये बढती मिळते. 

१९२९ सालापासून खेळवल्या जात असलेल्याला लीगामध्ये आजवर ५९ स्पॅनिश क्लबांनी भाग घेतला असून रेआल माद्रिदने आजवर ३६ तर एफ.सी. बार्सेलोनाने २६ वेळा ही स्पर्धा जिंकली आहे.

## सद्य संघ
## बाह्य दुवे
*  LFP
*  RFEF

 


वर्ग:स्पेनमधील खेळ
वर्ग:राष्ट्रीय फुटबॉल प्रिमियर लीग
चिकोडी तालुका

**चिकोडी ** हा बेळगाव जिल्ह्यातील एक तालुका आहे.

----
वर्ग:बेळगांव जिल्ह्यातील तालुके
हुक्केरी तालुका

## इतिहास
वल्लभगड हा प्राचीन किल्ल्यांपैकी हा एक आहे छत्रपती शिवाजी महाराजांनी या किल्ल्यांचा उपयोग लढाईसाठी  करून घेतला आहे छ्त्रपती शिवाजी महाराज्य  या किल्ल्यावर येऊन गेले असे इतिहासात दिसून आले आहे.  गडहिंग्लज जवळचा  समानगड  आणि महाराष्ट्राच्या सीमेचा वल्लभगड सवंदतीचा किल्ला राज्याहांश गड (येळूर गड ) भीमगड , पारस गड , पार गड कलानिधीगड या किल्ल्यांचा इतिहास खूप वाचण्याजोगे आहे.

वर्ग:बेळगांव जिल्ह्यातील तालुके
गोव्यामधील जिल्हे

भारताच्या गोवा राज्यात २ जिल्हे आहेत. त्यांच्याबद्दल संक्षिप्त माहिती.

वर्ग:भारतामधील जिल्हे
वर्ग:गोव्यामधील जिल्हे
मराठा लाइट इन्फंट्री रेजिमेंट

right|180px|thumb|१४ मराठा लाइट इन्फंट्री रेजिमेंटचा सैनिक आपल्या प्रदर्शनीय गणवेशात
**मराठा लाइट इन्फंट्री रेजिमेंट** (एम.एल.आय.आर.) ही भारतीय सेनेतील सैन्यदल असून सर्वात जुन्या सैन्यदलांपैकी एक आहे. याची स्थापना १७६८ साली झाली. सुरुवातीला याची ओळख ब्रिटिश लष्करातील जंगी पलटण म्हणून होती. १८०२च्या सुमारास याला रेजिमेंटचा दर्जा देण्यात आला. 
लाईट इंन्फंट्री म्हणजे मोजक्या सैनिकांची चपळपणे हालचाली करू शकणारी पलटण. सैनिक याचे प्रशिक्षण केंद्र बेळगाव येथे आहे. अश्या सहा बटालियन्स सैन्यात होत्या.  या बटालियन्स एकत्रित करून त्याचे लाईट इन्फंट्री रेजिमेंटमधे रूपांतर करण्यात आले.
मराठा लाईट इन्फंट्रीचे चिन्ह हे अशोकचक्र, ढाल तलवार व तुतारी हे आहे.

## पोशाख
मराठा लाइट इन्फंट्री रेजिमेंटचा पोशाख हिरवी बेरेट, त्यावर लाल हिरव्य़ा पिसांचा तुरा, हिरवी लॅनयार्ड. पूर्वी ही लॅनयार्ड खांद्यावर नसून गळ्याभोवती होती. शा पद्धतीने लॅनयार्ड असण्याचा मान फक्त यांनाच आहे. आता ही लॅनयार्ड सैन्यातील इतर रेजिमेंटच्या सैनिकांप्रमाणे खांद्यावरच असते. त्यांचा बिल्ला म्हणजे शिकारीच्या वेळेस वाजवण्यात येणार बिगूल हा आहे. ५ नेटीव्ह इन्फंट्रीच्या पूर्वी हे सैनिक त्यांच्या फेट्यावर काळ्या पिसांचा तुरा लावत असत. त्या तुऱ्यामुळे या बटालियनला “काळी पाचवी” असेही म्हणले जात असे. आजही हे नाव प्रचलित असलेले आढळते. आपल्या नावाला जागत या रेजिमेंटचे जवान मार्चिंग मध्ये मिनीटाला १२० पावले टाकतात.

## मर्दुमकी
या सैनिकांनी अबेसिनीया, मेसोपोटेमिया या देशात, जनरल एलनबी यांच्या नेतॄत्वाखाली, वाळवंटातून पॅलेस्टाईनमधे दूरवर अंतरे वेगाने कापली. येथे असलेल्या हालआपेष्टांना ज्या तडफेने तोंड दिले. इटलीमधील केरेन व आसाम, ब्रह्मदेशमधील जंगलात त्यांनी निसर्गावर मात करून जपान्यांशी घनघोर युद्ध केले. या सगळ्या युद्धातून त्यांनी शौर्याच्या बाबतीत जगाच्या सगळ्या फौजांना मागे टाकले आहे.
### सोमालिया
आफ्रिकेत सोमालीया येथे पाठवण्यात आले. त्या देशात पहिल्या महायुद्धापर्यंत त्यांचा मुक्काम होता. ही या सैन्याची बाहेरील कामगिरी होय.

### कुटचा वेढा
### काहूनचा पराक्रम
या पराक्रमाची आठवण म्हणून पुण्यामधील एका रस्त्यास *काहून* हे नाव देण्यात आले. 
### पेकींग शहराची शरणागती आणि शांघाईची लढाई
### शरकातचे घनघोर युद्ध
२९ ऑक्टोबर १९१८ रोजी जो तुर्की सैन्यावर हल्ला केला गेला त्यात तुर्कस्तानची बगदादवरची सत्ता नष्ट झाली. या युद्धाच्या स्मरणार्थ दरवर्षी शरकत दिवस पाळला जातो आणि त्या दिवशी एक खास परेडचे आयोजन केले जाते. या लढाईत ११४व्या मराठा लाईट इन्फंट्रीला २८ शौर्य पदकांनी सन्मानित करण्यात आले. एकाच हल्ल्यात इतकी शौर्य पदकं मिळवणारी मराठा लाईट इन्फंट्री ही एकमेव रेजिमेंट आहे. सोबतच त्यांची घोषणा छत्रपती शिवाजी महाराज की जय अशी आहे .

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय सैन्याच्या रेजिमेंट
सुखदेव थापर

[450px|right|thumb|[भगतसिंग,सुखदेव,राजगुरू]]
**सुखदेव थापर** (पंजाबी: ਸੁਖਦੇਵ ਥਾਪਰ, سُکھدیو تھاپر ) (१५ मे, इ. स. १९०७ - २३ मार्च, इ. स. १९३१) हे भारतीय स्वातंत्र्यसेनानी होते. यांचा इ. स. १९२८ मध्ये  जे. पी. सॉण्डर्स यास यमसदनी धाडण्याच्या कटात सहभाग होता.

## जीवन 
त्यांचा जन्म लुधियाना येथे झाला होता.

## क्रांतिकार्यात सहभाग 
सुखदेव हिंदुस्थान सोशियालिस्ट रिपब्लिक असोसियेशनमधील एक नेता म्हणून त्यांच्या चळवळीत सक्रिय सहभागी होता. त्यांनी भारतीय इतिहासाचा अभ्यास करण्यासाठी तसेच रशियन राज्यक्रांती व जागतिक क्रांतिकारी साहित्याची छाननी करण्यासाठी लाहोरच्या राष्ट्रीय महाविद्यालयात प्रवेश घेतला असे म्हणतात.  भगत सिंग, कॉम्रेड राम चंद्र व भगवती सिंग व्होरा यांच्याबरोबर त्यांनी लाहोरमध्ये नौजवान भारत सभेची स्थापना केली.  तरुणांना स्वातंत्र्य चळवळीत सक्रिय करणे, शास्त्रीय विचारपद्धतीचा अवलंब करणे, जातिव्यवस्थेविरुद्ध-अस्पृश्यतेविरुद्ध लढा देणे हे या संघटेनेचे मुख्य उद्दिष्ट होते. सुखदेव यांच्यावर पंडित राम प्रसाद बिस्मील आणि चंद्रशेखर आझाद यांचा प्रभाव होता. सुखदेवने इ. स. १९२९ मध्ये तुरुंगात कैद्यांना देण्यात येणाऱ्या अमानवीय वागणुकीविरुद्ध तुरुंग उपोषणातही भाग घेतला होता. त्यांचे फाशीपूर्वी महात्मा गांधीना सशस्त्र क्रांतिकारी मार्गाचे समर्थन करणारे पत्र, हे भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील दोन मुख्य विचारधारांच्या विचारप्रणालींवर प्रकाश टाकते. त्यांच्या कार्यामुळे पंजाबमधील लुधियाना शहारातील त्यांच्या शाळेचे नाव अमर झाले.

## शिक्षा आणि फाशी 
भगतसिंग, सुखदेव आणि राजगुरू या तिघांनाही लाहोर जेलमध्ये २३ मार्च, इ. स. १९३१ला संध्याकाळी ७.३३ला फासावर चढवण्यात आले.
त्यानंतर त्यांचे मृतदेह कारागृहाच्या मागील भिंती फोडून गुप्तपणे काढले गेले व त्यांचा लाहोरपासून अंदाजे ५० मैल दूर हुसैनीवाला या ठिकाणी सतलज नदीकिनारी अंत्यसंस्कार करण्यात आला. ते मृतदेह त्वरित गाडता यावेत म्हणून त्याचे कापून लहान लहान तुकडे करण्यात आले.

## सुखदेव यांच्यावरील पुस्तके
* क्रांतिवीर सुखदेव (चरित्रात्मक कादंबरी, लेखिका- नयनतारा देसाई)
* Krantiveer Sukhdev (इंग्रजी, नयनतारा देसाई)

वर्ग:पंजाबी व्यक्ती
वर्ग:भारतीय क्रांतिकारक
वर्ग:इ.स. १९०७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९३१ मधील मृत्यू
लक्ष्मीनाथ बेझबरुआ

**लक्ष्मीनाथ बेझबरुआ** (१४ ऑक्टोबर, १८६४:नागांव, आसाम, भारत - १९३८:दिब्रुगढ, आसाम, भारत) हे आसामी साहित्यिक होते.

वर्ग:आसामी साहित्यिक
वर्ग:इ.स. १८६४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९३८ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शांतिनाथ देसाई

**शांतिनाथ कुबेरप्पा देसाई** (१९२९ - १९९८) हे कन्नड साहित्यिक होते. त्यांच्या *ओम नमो* या कादंबरीस साहित्य अकादमी पुरस्कार मिळाला होता.

वर्ग:कन्नड साहित्यिक
वर्ग:इ.स. १९२९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९८ मधील मृत्यू
वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते
जॉर्ज गॉर्डन बायरन

180px|इवलेसे|उजवे|लॉर्ड बायरन
**जॉर्ज गॉर्डन बायरन** तथा **लॉर्ड बायरन** (२२ जानेवारी, इ.स. १७८८ - १९ एप्रिल, इ.स. १८२४) हा इंग्लिश कवी होता.

वर्ग:इंग्लिश कवी
वर्ग:इ.स. १७८८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८२४ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अँड्रु गंतॉम

**अँड्रु गंतॉम** (Andrew Gordon Ganteaume;  २२ जानेवारी १९२१, पोर्ट ऑफ स्पेन, त्रिनिदाद) हा एक निवृत्त त्रिनिदाद आणि टोबॅगोचा क्रिकेट खेळाडू आहे. १९४८ साली गंतॉम वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाकडून केवळ एका कसोटी सामन्यामध्ये खेळला व त्याने ह्या सामन्यामध्ये शतक फटकावले.

वर्ग:इ.स. १९२१ मधील जन्म
वर्ग:वेस्ट इंडीजचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
निशांत रणतुंगा

रणतुंगा, निशांत
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९६६ मधील जन्म
हर्बर्ट सटक्लिफ

**हर्बर्ट सटक्लिफ** (नोव्हेंबर २४, इ.स. १८९४:समरब्रिज, हॅरोगेट, यॉर्कशायर, इंग्लंड - जानेवारी २२, इ.स. १९७८:क्रॉस हिल्स, यॉर्कशायर) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू होता.

सटक्लिफची गणना जगातील सर्वोत्तम आघाडीच्या फलंदाजांपैकी होते.

सटक्लिफ, हर्बर्ट
वर्ग:इ.स. १८९४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७८ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नवलमल फिरोदिया

**नवलमल कुंदनमल फिरोदिया** यांचा जन्म अहमदनगर (अहिल्यानगर ) महाराष्ट्र येथे झाला. पेश्याने ते एक वकील होते तसेच ते एक स्वातंत्र्य सेनानी म्हणून स्वतंत्र चळवळीत सक्रिय होते, स्वातंत्र्य पूर्व काळात त्यांनी त्यांचे वकिलीचे शिक्षण पूर्ण केले व वकिलीची सुरुवात केली, परंतु त्यांचे मन त्यात रमत नव्हते म्हणून त्यांनी मुंबईत typewriter बनविणाऱ्या कंपनी मध्ये काम केले, पण त्यांच्या मनात देशप्रेम आणि देशासाठी काहीतरी करण्याची जिद्द होती. ह्याच विचारातून त्यांनी एक मोटर कंपनी सुरू करण्याचा निर्णय घेतला, सुरुवातीला त्यांनी अहमदनगर जवळ एक छोटीशी कंपनी उभारली, त्यात कामगार ही त्यांचेच मित्र होते, आजच्या #force कंपनीची सुरुवात येथूनच झाली, अहमदनगर शहर हेच ह्या कंपनीचे जन्मस्थान!

आज जे तीन चाकी रिक्षा आपण जगभर पाहतो त्याचेही जन्मस्थान नगर शहराच आहे. श्री फिरोदया जी ह्यांना रिक्षा ची कल्पना हातगाडी कामगारांना गाडी ओढतांना बघून सुचली, ह्यातून त्यांनी टेम्पो (tempo) ह्या जर्मन कंपनीशी करार करून व बजाज कंपनी च्या भागीदारी मधून भारतात थ्री व्हिलर(3 wheeler) बनवन्यास सुरुवात केली. ह्यातूनच भारतात टेम्पो ची सुरुवात झाली.त्यानंतर त्यांनी भारतीय सैन्य दल, तसेच मर्सडीज, bmw ह्यासारख्या नामंकित कंपन्या साठी सुद्धा काम केले. आजची force travellar, urbania, trax, gurkha, cruiser, matador etc ह्या काही ह्याच कंपनीच्या नामंकित गाड्या आहेत. 
 
फिरोदिया, नवलमल
रे रॉबिन्सन

रॉबिन्सन, रे
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:रिकामी पाने
के.के. हेब्बर

**कट्टिंगेरी कृष्ण हेब्बर** (१५ जून, १९११ - २६ मार्च, १९९६) हे एक भारतीय चित्रकार आणि कलाशिक्षक होेते.

वर्ग:भारतीय चित्रकार
वर्ग:इ.स. १९११ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९६ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बिल एडरिच

एडरिच, बिल
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ग्रॅहाम बार्लो

**ग्रॅहाम डेरेक बार्लो** (मार्च २६, इ.स. १९५०:फोकस्टोन, इंग्लंड - ) हा कडून तीन कसोटी आणि सहा एकदिवसीय क्रिकेट सामने खेळलेला खेळाडू आहे. हा डाव्या हाताने फलंदाजी करीत असे.

वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
प्रॉस्पर उत्सेया

उत्सेया, प्रॉस्पर
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जॅक मेसन

**जॉन रिचर्ड** *जॅक* **मेसन** (२६ मार्च, इ.स. १८७४:ब्लॅकहीथ, केंट, इंग्लंड - १५ ऑक्टोबर, इ.स. १९५८:कूडेन बीच, ससेक्स, इंग्लंड) हा कडून पाच कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.

मेसन आपले पाचही कसोटी सामने १८९७-९८मध्ये विरुद्ध खेळला.

वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १८७४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९५८ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
लिंडन बी. जॉन्सन

thumb|right|250px|
 
**लिंडन बेन्स जॉन्सन** (इंग्लिश: *Lyndon Baines Johnson*), लघुनाम **एलबीजे** (रोमन लिपी: *LBJ*) (२७ ऑगस्ट, इ.स. १९०८ - २२ जानेवारी, इ.स. १९७३) हा अमेरिकेचा ३६वा राष्ट्राध्यक्ष होता. याने २२ नोव्हेंबर, इ.स. १९६३ ते २० जानेवारी, इ.स. १९६९ या कालखंडादरम्यान राष्ट्राध्यक्षपदाची सूत्रे सांभाळली. जॉन एफ. केनेडी याच्या अध्यक्षीय कारकिर्दीत हा अमेरिकेचा ३७वा उपराष्ट्राध्यक्ष होता. नोव्हेंबर, इ.स. १९६३मध्ये केनेडीची हत्या झाल्यावर याने राष्ट्राध्यक्षपदाची धुरा वाहिली. केनेडी प्रशासनाची मुदत पुरी झाल्यानंतर इ.स. १९६४ सालातल्या अध्यक्षीय निवडणुकींत विजयी होऊन हा पुन्हा अध्यक्षपदावर बसला. जॉन्सन डेमोक्रॅटिक पक्षाचा सदस्य होता.

उपाध्यक्षीय व अध्यक्षीय कारकिर्दींपूर्वी जॉन्सन इ.स. १९३७ ते इ.स. १९४९ या कालखंडात अमेरिकी प्रतिनिधिगृहात टेक्सास संस्थानाचा प्रतिनिधी होता. इ.स. १९४९ ते इ.स. १९६१ या काळात अमेरिकेची सेनेट सभागृहात त्याने टेक्सासाचे प्रतिनिधित्व केले.

त्याच्या अध्यक्षीय कारकिर्दीत नागरी हक्क, सार्वजनिक प्रसारण, वैद्यकीयसेवा (मेडिकेर), वैद्यकीयसाह्य (मेडिकेड) इत्यादी सुविधा व शिक्षणसाह्य इत्यादी क्षेत्रांसाठी उदार कायदे संमत झाले. मात्र परराष्ट्र धोरणाच्या आघाडीवर जॉन्सन प्रशासनाने व्हियेतनाम युद्धात अमेरिकेचा प्रत्यक्ष सहभाग वाढवण्याचा निर्णय घेतला. व्हियेतनाम युद्ध निर्णायक रित्या न संपता दीर्घ काळ लांबण्याची लक्षणे दिसू लागली, तसतसे त्याला वाढत्या पक्षांतर्गत, तसेच लोकांच्या विरोधाला सामोरे जावे लागले. या पार्श्वभूमीवर पुढ्यात ठाकलेल्या इ.स. १९६८ सालातल्या अध्यक्षीय निवडणुकींसाठी पुन्हा उभे राहण्याची संधी न घेता त्याने माघार घेतली.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १९०८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७३ मधील मृत्यू
वर्ग:अमेरिकेचे उपराष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:डेमोक्रॅटिक पक्ष (अमेरिका) मधील राजकारणी
वर्ग:अमेरिकेच्या प्रतिनिधीगृहाचे सदस्य
वर्ग:अमेरिकेचे सेनेटर
वर्ग:प्रेसिडेन्शियल मेडल ऑफ फ्रीडम विजेते
वर्ग:टेक्सासमधील अमेरिकेचे सेनेटर
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
युरी गागारिन

thumb|right|200px|
**युरी अलेक्सेइविच गागारिन** (रशियन: Ю́рий Алексе́евич Гага́рин, उच्चार: [ˈjurʲɪj ɐlʲɪˈksʲeɪvʲɪtɕ gɐˈgarʲɪn];) (मार्च ९, इ.स. १९३४ - मार्च २७, इ.स. १९६८) हा सोवियेत संघाचा अंतराळयात्री होता. 

युरीचा जन्म सोवियत संघाच्या ग्रामीण भागातील एका गरीब कुटंबात झाला. घरच्या परिस्थितीमुळे लहान वयातच धातूच्या ओतकामाच्या कारखान्यात फाउण्ड्रीमन म्हणून युरी काम करू लागला. अविश्रांत कष्ट आणि तीव्र बुद्धिमत्ता असल्याने एक चांगला कामगार म्हणून युरीचे नाव झाले. त्याला विमानाच्या कारखान्यात नोकरीची संधी आली. याही कामात त्याने मेहनत घेऊन नाव कमावल्याने त्याला विमानदलात घेण्यात आले. हळूहळू युरीला अंतराळवीर होण्यासाठी प्रशिक्षण देण्यात आले. 

एप्रिल १२, इ.स. १९६१ रोजी गागारिन अंतराळात जाणारा सर्वप्रथम माणूस ठरला. पृथ्वीच्या कक्षेबाहेर युरीने ८९ तास ३४ मिनिटे भ्रमण केले. या पराक्रमाबद्दल त्याला अनेक देशांचे पुरस्कार मिळाले. त्यात **ऑनर ऑफ लेनिन** आणि **सोवियत संघाचा नायक** या पुरस्कारांचाही समावेश आहे.

वयाच्या ३४ व्या वर्षी एका विमान अपघातात युरीचा मृत्यु झाला.

File:1976 4569.jpg|
File:RR5514-0005R 10 рублей биметалл 2001 40 лет полета Гагарина реверс.png|
File:RR5714-0010R.png|
File:2011. Stamp of Belarus 07-2011-03-28-m.jpg|

## बाह्य दुवे 
* गागारिनाची प्रकाशचित्रे (रशियन मजकूर)
* 

वर्ग:रशियाचे अंतराळवीर
वर्ग:इ.स. १९३४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६८ मधील मृत्यू
वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती
शरच्चंद्र वासुदेव चिरमुले

वर्ग:मराठी साहित्यिक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:रिकामी पाने
मायकेल जोसेफ सॅव्हेज

thumb|right|250px|मायकेल जोसेफ सॅव्हेज
**मायकेल जोसेफ सॅव्हेज** (इंग्लिश: *Michael Joseph Savage*) (मार्च २३, इ.स. १८७२ - मार्च २७, इ.स. १९४०) हा न्यू झीलंडाचा मजूर पक्षीय राजकारणी व पंतप्रधान होता. डिसेंबर ६, इ.स. १९३५ ते मार्च २७, इ.स. १९४० या कालखंडात तो पंतप्रधानपदावर होता. त्या काळात उद्भवलेल्या दुसऱ्या महायुद्धात दोस्त राष्ट्रांच्या आघाडीत सामील झालेल्या न्यू झीलंडाचे त्याने नेतृत्व केले.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:न्यू झीलंडचे पंतप्रधान
वर्ग:इ.स. १८७२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९४० मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चार्ल्स वॉटसन-वेंटवर्थ

**चार्ल्स वॉटसन-वेंटवर्थ, रॉकिंगहॅमचा दुसरा मार्के** (; १३ मे, इ.स. १७३० - १ जुलै, इ.स. १७८२) हा ब्रिटिश राजकारणी व युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान होता.

वॉटसन-वेंटवर्थ, चार्ल्स
वॉटसन-वेंटवर्थ, चार्ल्स
वॉटसन-वेंटवर्थ, चार्ल्स
मौदुद अहमद

**मौदुद अहमद** हे बांगलादेशचे सातवे पंतप्रधान होते.

अहमै, मौदुद
वर्ग:इ.स. १९४० मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
क्ष-किरण

200px|right|thumb|अ‍ॅना रॉंटजेन यांच्या अंगठी असलेल्या हाताचे ऐतिहासिक  क्ष-किरण छायाचित्र
(इंग्लिश भाषा:X-Rays) शास्त्रज्ञ विल्यम रॉंटजेन यांनी शाधलेली किरणे. 

## क्ष-किरण 
ही एक प्रकारची विद्युतचंबकीय विकीरणे असतात. यांची तरंगलांबी ०.०१ ते १० नॅनोमीटरपर्यंत असते व  वारंवारिता  ३० पेंटाहर्ट्‌झ ते ३० एक्झाहर्ट्‌झ इतकी असते. क्ष-किरणांची तरंगलांबी ही गॅमा किरणांपेक्षा कमी व अतिनील किरणांपेक्षा जास्त असते.

## शोध 
विल्यम रॉंटजेनने क्ष-किरणांचा शोध लावला असे मानले जाते, परंतु क्ष-किरणांवर संशोधन आधीपासून चालू होते. फक्त विल्यम रॉंटजेनने त्याची माहिती व्यवस्थितपणे प्रसारित केली. विल्यम रॉंटजेनच्या आधी जॉन हित्रॉफ, इव्हान Pulyui, निकोला टेस्ला, फरनॅंडो सॅनफोर्ड, फिलिप लेनार्ड यांनी यावर संशोधन केले होते. १८९५ मध्ये विल्यम रॉंटजेन याने प्रयोगशाळेत आल्फा किरणांचा अभ्यास करताना असे आढळून आले की, काही न वापरलेल्या फोटोग्राफिक प्लेट्स काहीही न करता खराब झाल्या होत्या. त्यावेळी असे अनुमान निघाले, की काही किरणे दिसत नाहीत, परंतु असतात व ती वस्तूंच्या आरपार जातात. या किरणांना 'क्ष' किरण असे नाव ठेवले गेले. 

## उपयोग 
### वैद्यकीय 
200px|right|thumb|क्ष-किरण प्रतिमा घेण्याची पद्धती

#### क्ष-किरण प्रतिमा 
वैद्यकीय व्यवसायात हाडांचे प्रतिमा (फोटो) घेण्यास याचा उपयोग होतो. आधुनिक निदान पद्धतीमध्ये वापरले जाणारे क्ष-किरण यंत्रणांमध्ये किरणोत्साराचा वापर होतो. शरीर न फाडता आतल्या हाडाला झालेली इजा क्ष-किरण प्रतिमेने तपासता येते.

#### सीटी स्कॅन 
[200px|right|thumb|[सीटी स्कॅनचे यंत्र]]
सीटी स्कॅनच्या साहाय्याने क्ष-किरणांचा वापर करून शरीराच्या आतील अवयवांची प्रतिमा मिळवली जाऊ शकते. जिथे नेहमीची क्ष-किरण प्रतिमा मिळू शकत नाही,(उदा. मेंदू) तिथे हाडांना भेदून अवयवांचे त्रिमिती प्रतिमा सीटी स्कॅनच्या साहाय्याने मिळू शकते.

#### ॲंजिओग्राफी 
ह्रदयाच्या रक्तवाहिन्यांमध्ये क्ष-किरणांद्वारे दिसणारे रंग सोडून रक्तवाहिन्यांची भरण क्षमता तपासली जाते. याद्वारे रक्त वाहिन्यांतील अडथळे दिसून येतात.

### अंतर्तपासणी 
विमानतळावर किंवा इतर संवेदनशील ठिकाणी सामानाच्या अंतर्भागात असलेल्या संभाव्य स्फोटकांच्या तपासणीकरता क्ष-किरणांचा वापर केला जातो.

### अंतराळ संशोधन 
200px|right|thumb|धूमकेतूचे क्ष-किरण छायाचित्र
चंद्रा दुर्बिणीमध्ये अंतराळात क्ष-किरण प्रतिमा प्राप्त करून संशोधन केले जाते.

### औद्योगिक  
औद्योगिक वापर -  मुख्यतः धातूंच्या जोडांतील छिद्रे शोधण्याकरिता क्ष-किरणांचा वापर केला जातो.

## हानिकारक घटक 
क्ष-किरणाचा शोध लागून शंभराहून अधिक वर्षे झाली त्यांच्या किरणोत्साराची हानी कमी करण्याचे तंत्र विकसित झाले. पण तरीही त्याचा धोका गर्भवतीला किवा वाढत्या वयाच्या बालकांना अजूनही आहेच. 

## बाह्यदुवे 
क्ष-किरणांचा शोध 

क्षकिरणांचा इतिहास  

वर्ग:विद्युतचुंबकीय प्रारण
महामने उस्माने

**महामने उस्माने** (जानेवारी २०, इ.स. १९५० - ) हा नायजरचा भूतपूर्व राष्ट्राध्यक्ष आहे. हा १६ एप्रिल, इ.स. १९९३ ते २७ जानेवारी, इ.स. १९९६पर्यंत सत्तेवर होता. लष्करी उठावात पदच्युत झालेला उस्माने त्यानंतर विरोधीपक्षनेता होता. हा डिसेंबर १९९९ ते मे २००९ पर्यंत नायजरच्या संसदेचा सभापती होता.

उस्माने, महामने
उस्माने, महामने
जॉर्ज गिफेन

गिफेन, जॉर्ज
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पोप क्लेमेंट अकरावा

**पोप क्लेमेंट अकरावा** (जुलै २३, इ.स. १६४८:उर्बिनो, इटली - मार्च १९, इ.स. १७२१:रोम) हा अठराव्या शतकाच्या सुरुवातीस पोप होता.

याचे मूळ नाव *जियोव्हानी फ्रांसेस्को अल्बानी* होते. अल्बानी पूर्वज आल्बेनियामधून १५व्या शतकात इटलीत आले व त्यांनी तेथे जम बसवला.

## संदर्भ आणि नोंदी 
क्लेमेंट ११
क्लेमेंट ११
वर्ग:इ.स. १६४९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १७२१ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रॉजर टेलिमाकस

**रॉजर टेलिमाकस** (२७ मार्च, १९७३:स्टेलेनबॉश, दक्षिण आफ्रिका - ) हा कडून ३७ एकदिवसीय आणि ३ आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेट सामने खेळलेला खेळाडू आहे.

वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७३ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
व्हॅलेन्स जुप

**व्हॅलेन्स विल्यम क्रिस्प जुप** (मार्च २७, इ.स. १८९१:बर्गेस हिल, ससेक्स, इंग्लंड - जुलै ९, इ.स. १९६०:स्प्रॅटन, नॉर्थॅम्टनशायर, इंग्लंड) हा कडून आठ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.

जुप १९२८ च्या पाच विस्डेन सर्वोत्तम क्रिकेट खेळाडूंपैकी एक होता.

जुप, व्हॅलेन्स
जुप, व्हॅलेन्स
जुप, व्हॅलेन्स
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
फ्रँक स्मेइल्स

**फ्रँक स्मेइल्स** (मार्च २७, इ.स. १९१० - डिसेंबर १, इ.स. १९७०) हा कडून एक कसोटी सामना खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.

स्मेइल्स, फ्रँक
स्मेइल्स, फ्रँक
स्मेइल्स, फ्रँक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ऐसाकु सातो

हे जपानचे एक पंतप्रधान होते.

साटो, ऐसाकु
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जेम्स कॅलाघन

**लिओनार्ड जेम्स कॅलाघन, कार्डिफचा बॅरन कॅलाघन** (इंग्लिश: Leonard James Callaghan, Baron Callaghan of Cardiff; २७ मार्च १९१२ - २६ मार्च २००५) हा एक ब्रिटिश राजकारणी व १९७६ - १९७९ दरम्यान युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान होता. 

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:युनायटेड किंग्डमचे पंतप्रधान
इव्हान गास्पारोविच

**इव्हान गास्पारोविच** (स्लोव्हाक: Ivan Gašparovič;  २७ मार्च १९४१) हा एक स्लोव्हाक राजकारणी व स्लोव्हाकियाचा माजी राष्ट्राध्यक्ष आहे. तो जून २००४ ते जून २०१४ दरम्यान ह्या पदावर होता.

स्लोव्हाकियाचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आचार्य आनंद ऋषीजी

**आचार्य आनंद ऋषीजी** (इ.स. १९०० - इ.स. १९९२) हे एक जैन धर्मगुरू होते.

वर्ग:स्थानकवासी जैन धर्मगुरू
वर्ग:इ.स. १९०० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९२ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शांताराम द्वारकानाथ देशमुख

देशमुख, शांताराम द्वारकानाथ
वर्ग:रिकामी पाने
जॉर्ज ए. हर्न

**जॉर्ज आल्फ्रेड लॉरेन्स हर्न** (मार्च २७, इ.स. १८८८ - नोव्हेंबर १३, इ.स. १९७८) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू होता.

हर्न, जॉर्ज ए.
हर्न, जॉर्ज ए.
हर्न, जॉर्ज ए.
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
थॉमस मोरॅन

वर्ग:अमेरिकन चित्रकार
वर्ग:इ.स. १८३७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९२६ मधील मृत्यू
इ.स. १९३

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
## जन्म 
## मृत्यू 
* मार्च २८ - पर्टिनॅक्स, रोमन सम्राट.

## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. १९३
वर्ग:इ.स.च्या १९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
बर्नार्दिनो माचादो

thumb|250px|बर्नार्दिनो माचादो
**बर्नार्दिनो माचादो** (; २८ मार्च १८५१, रियो दि जानेरो, ब्राझील − २९ एप्रिल १९४४, पोर्तुगाल) हा पोर्तुगालमधील एक राजकारणी व देशाचा तिसरा व आठवा राष्ट्राध्यक्ष होता.

वर्ग:इ.स. १८५१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९४४ मधील मृत्यू
वर्ग:पोर्तुगालचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:पोर्तुगालचे पंतप्रधान
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मेल्चियोर न्डाडाये

इवलेसे|मेल्चियोर न्डाडाये (1993)
**मेल्चियोर न्डाडाये** (; २८ मार्च १९५३ - २१ ऑक्टोबर १९९३) हा बुरुंडी देशाचा चौथा व लोकशाही मार्गाने निवडुन आलेला पहिलाच राष्ट्राध्यक्ष होता. १९९३ साली सत्तेवर आलेल्या हुतू जमातीच्या न्डाडायेने बुरुंडीमधील जातीय तणाव कमी होण्यासाठी अनेक प्रयत्न केले. परंतु केवळ ३ महिने राष्ट्राध्यक्षपदावर राहिल्यानंतर २१ ऑक्टोबर १९९३ रोजी त्याची तुत्सी जमातीच्या लोकांनी हत्या केली. त्याच्या हत्येमुळे बुरुंडीमध्ये गृहयुद्ध सुरू झाले जे पुढील १० वर्षे चालू राहिले.

वर्ग:बुरुंडीचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १९५३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९३ मधील मृत्यू
होजे मारिया नेव्हेस

250 px|इवलेसे|
**होजे मारिया नेव्हेस** (;  २८ मार्च १९६०) हा पश्चिम आफ्रिकेमधील केप व्हर्दे ह्या द्वीपदेशाचा विद्यमान पंतप्रधान आहे. तो १ फेब्रुवारी २००१ पासून ह्या पदावर आहे.

ऑक्टोबर 2021 मध्ये, अधिकृत वेबसाइटवर प्रकाशित झालेल्या पहिल्या निकालांनुसार, 17 ऑक्टोबरच्या पहिल्या फेरीत जोसे मारिया नेवेसने अध्यक्षीय निवडणूक जिंकली. .5%% मतदान केंद्रांशी संबंधित या निकालांनुसार, पहिल्या फेरीत निवडून येण्यासाठी पूर्ण बहुमत आवश्यक ५१.५% मते जिंकली.

## हे सुद्धा पहा
*जगातील देशांच्या राष्ट्रप्रमुख व सरकारप्रमुखांची यादी

## बाह्य दुवे
*व्यक्तिचित्र 

वर्ग:केप व्हर्देचे पंतप्रधान
वर्ग:इ.स. १९६० मधील जन्म
नासिर हुसेन (क्रिकेट खेळाडू)

*हा लेख इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू नासिर हुसेन बद्दल आहे. अभिनेता नासिर हुसेन बद्दलचा लेख येथे आहे.*

हुसेन, नासिर
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गो-तोबा

वर्ग:जपानी सम्राट
वर्ग:इ.स. ११०३ मधील जन्म
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १२३९ मधील मृत्यू