नडगिवे

** नडगिवे** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील कणकवली तालुक्यातील एक गाव आहे.

## भौगोलिक स्थान
हे गाव कणकवली शहरापासून ३५ किलोमीटर अंतरावर आहे. जिल्हा मुख्यालयापासून अंदाजे ६५ किलोमीटरवर आहे. गावामधून NH 66 हा राष्ट्रीय महामार्ग जातो. कणकवलीवरून गावात प्रवेशित होताना राष्ट्रीय महामार्गावर 'आदिष्टी माता चाळा मंदिर' लागते. खारेपाटण पासून हे गाव ५ किलोमीटरवर आहे.

## हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती केली जाते.

## लोकजीवन 
गावातील लोकजीवन मुख्यतः शेती व शेतीसंबंधित उद्योगांवर आधारित आहे. पारंपरिक शेतीबरोबरच आता गावातील लोक लहान प्रमाणात बागायती पिकांचेही उत्पादन करू लागले आहेत. गावातील जीवनशैली साधी व निसर्गाशी नाते घट्ट जोडणारी आहे.
## लोकसंख्या 
२०११ च्या जनगणनेनुसार या गावाची एकूण लोकसंख्या **१४०१** इतकी आहे.  
गावाचे लिंग गुणोत्तर **१०१०** आहे.

## स्थानिक स्वराज्य संस्था 
ग्रामपंचायत नडगिवे गावातील अनेक मूलभूत सुविधा पुरवते.
* पाणीपुरवठा  
* रस्ते विकास  
* दिवाबत्ती व्यवस्था  
* आरोग्य सुविधा  
* स्वच्छता

## साक्षरता 
नवभारत साक्षरता कार्यक्रम–२०२५ अंतर्गत नडगिवे गावाने **१००% साक्षरता** साध्य केली आहे.

## व्यवसाय व रोजगार 
गावातील प्रमुख व्यवसायांमध्ये खालील उद्योगांचा समावेश होतो:
* काजू प्रक्रिया उद्योग
* कुक्कुटपालन
* उन्हाळी शेती
* डबे तयार करण्याचे वर्कशॉप
* गणेश मूर्ती तयार करण्याची कार्यशाळा
* हॉटेल व्यवसाय
* कागदी पिशव्या तयार करण्याचे वर्कशॉप

हे स्थानिक व्यवसाय गावाच्या आर्थिक विकासात महत्त्वाची भूमिका बजावतात.

## सामाजिक रचना 
गावातील सामाजिक रचना प्रशंसनीय आहे. गावातील लोक अत्यंत प्रेमळ, सलोख्याचे व एकमेकांना सहकार्य करणारे आहेत. हे गाव *तंटामुक्त गाव* म्हणून ओळखले जाते. विविध सण, उत्सव आणि सांस्कृतिक कार्यक्रम उत्साहात व आनंदात साजरे केले जातात, ज्यामुळे गावात ऐक्याची भावना दृढ होते.

## शिक्षण 
गावातील शिक्षणाची व्यवस्था चांगली विकसित आहे. गावात प्राथमिक ते दहावीपर्यंतच्या शिक्षणासाठी विविध शैक्षणिक संस्था उपलब्ध आहेत.

* **जिल्हा परिषद पूर्ण प्राथमिक शाळा नडगीवे नं. १** – मराठी माध्यमाची इयत्ता १ ते ७ पर्यंतची शाळा.
* **जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा नडगिवे नं. २** – मराठी माध्यमाची इयत्ता १ ते ४ पर्यंतची शाळा.
* गावात एकूण **३ अंगणवाड्या** कार्यरत आहेत.
* **नॅशनल इंग्लिश मिडीयम स्कूल, नडगिवे** – इंग्रजी माध्यमातील दहावीपर्यंतचे शिक्षण देणारी संस्था.

माध्यमिक, उच्च माध्यमिक तसेच महाविद्यालयीन शिक्षणासाठी विद्यार्थ्यांना खारेपाटण तसेच इतर आसपासच्या ठिकाणी जावे लागते.

## प्रेक्षणीय स्थळे 
गाव निसर्गरम्य परिसरात वसलेले असून येथे विविध नैसर्गिक सौंदर्यस्थळे आढळतात.
* पावसाळ्यात निर्माण होणारे छोटे प्रवाही धबधबे  
* आजूबाजूच्या डोंगररांगा  
* हिरव्यागार टेकड्या  
* निसर्गसौंदर्याने नटलेला परिसर  

## गावातील मंदिरे 
गावात अनेक प्राचीन व श्रद्धास्थाने असलेली मंदिरे आहेत.

* **श्री गांगेश्वर मंदिर – गावठणवाडी**
* **दत्तमंदिर**
* **बुद्ध विहार**
* **ब्रम्हदेव मंदिर**

ही सर्व मंदिरे गावाच्या धार्मिक आणि सांस्कृतिक जीवनाचा अविभाज्य भाग आहेत.

## सामाजिक संस्था / मंडळे 
गावात विविध सामाजिक संस्था आणि मंडळे कार्यरत असून त्या शैक्षणिक, सामाजिक, सांस्कृतिक तसेच क्रीडा क्षेत्रातील उपक्रम सुंदर पद्धतीने राबवतात.

* **गांगेश्वर सेवा मंडळ, नडगिवे**
* **शिवगर्जना मित्र मंडळ, नडगिवे**
* **महापुरुष छाया क्रीडा व्यायाम मंडळ नडगिवे,
* **गांगेश्वर पावणाई मंडळ – ** नडगिवे**

या संस्था गावातील समाजजागृती, उत्सव आयोजन, क्रीडा स्पर्धा, सांस्कृतिक कार्यक्रम आणि शैक्षणिक उपक्रमांमध्ये महत्त्वपूर्ण योगदान देतात.

## जवळपासची गावे 
नडगिवे गावाच्या आसपास खालील गावे आहेत:
* खारेपाटण
* वायंगणी
* वारगांव
* शिडवणे
* शेर्पे
* कुरंगावणे
* कुणकवण इ.

रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील **राजापूर** हे शहर या गावापासून अंदाजे **२० किलोमीटर** अंतरावर आहे.

## संदर्भ
१.https://villageinfo.in/
२.https://www.census2011.co.in/
३.http://tourism.gov.in/
४.https://www.incredibleindia.org/
५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
६.https://www.mapsofindia.com/

वर्ग:कणकवली तालुक्यातील गावे
वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गावे