open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
द्वापर युग

हिंदू धर्मातील कालगणनेनुसार काळ (वेळ, समय) हा चार भागांत अथवा युगांत विभागलेला आहे. त्यातील तिसरा भाग म्हणजे **द्वापर युग**. माघ वद्य चतुर्दशी या दिवशी या युगाची सुरुवात झाली अशी पुराणात नोंद आहे.

## युगाची कल्पना 
वैश्विक संदर्भात काळ हा चक्राकार मानला गेलेला आहे. या चक्राकार काळाबद्दल दोन कल्पना मांडण्यात आल्या आहेत त्यापैकी एक म्हणजे महायुग कल्पना व दुसरी मन्वंतर कल्पना. पहिल्या महायुग कल्पनेत एका चक्राचा काळ हा ४३,२०,००० मानवी वर्षे इतका आहे. दुसऱ्या कल्पनेत चौदा मन्वंतरे येतात. प्रत्येक दोन मन्वंतरांमध्ये मोठे मध्यंतर असते. प्रत्येक मन्वंतराच्या शेवटी विश्वाची पुनर्निर्मिती होते आणि त्यावर एक मनू (आदिपुरुष) अधिराज्य करतो. सध्या आपण चौदापैकी सातव्या मन्वंतरात आहोत. प्रत्येक मन्वंतरात ७१ महायुगे येतात. प्रत्येक महायुग हे चार युगात (कालखंडात) विभागले जाते. सध्याची ही चार युगे म्हणजे कृत, त्रेता, द्वापर आणि कली. या युगात अनुक्रमे ४८००, ३६००, २४०० आणि १२०० वर्षे येतात. मानवी वर्षात त्यांची संख्या काढताना त्यांना प्रत्येकी ३६० ने गुणावे लागते. यापैकी आपण सध्या चौथ्या म्हणजे कलियुगात आहोत आणि याचा प्रारंभ इ.स.पू. ३१०१ मध्ये झाला असे मानले जाते.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:हिंदू कालमापन
वर्ग:हिंदू पंचांग
वर्ग:ज्योतिष
लायोनेल जॉस्पिन

**लायोनेल जॉस्पिन** (जुलै १२, इ.स. १९३७ - ) हा फ्रांसचा राजकारणी आहे.

जॉस्पिन इ.स. १९९७ ते इ.स. २००२ दरम्यान फ्रांसचा पंतप्रधान होता.

वर्ग:फ्रान्सचे पंतप्रधान
वर्ग:इ.स. १९३७ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रेजिनाल्ड वूड

वूड, रेजिनाल्ड
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जॅक आयकिन

**जॉन थॉमस** *जॅक* **आयकिन** (७ मार्च, इ.स. १९१८ - १५ सप्टेंबर, इ.स. १९८४) हा कडून १९४६ ते १९९५ पर्यंत १८ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.

वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९१८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८४ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मानव

**मानव** (मनुष्य) हा दोन पायावर चालणारा सस्तन प्राणी आहे. मानवाचा मेंदू हा प्रगत असल्यामुळे तो पृथ्वीवरील सर्वांत बुद्धिमान प्राणी ठरला आहे.
मानव जातीत दृश्य लिंगावर आधारित स्त्री व पुरुष असे वर्गीकरण केले जाते.
 मानवजातीचा उगम २,००,००० वर्षांपूर्वी आफ्रिका खंडात झाला. पण आज मानव अंटार्क्टिका व्यतिरिक्त सर्व खंडांत आढळतो. पृथ्वीवरील मानवाची एकूण लोकसंख्या ७.२ अब्ज आहे. मानव हा सर्वात बुद्धिमान प्राणी आहे .
[thumb|285px|मानव [स्त्री व पुरुष(अवयवांच्या नावांसहित)]]मानव  हा एक बुद्धिमान प्राणी आहे. मानवाने आपल्या बुद्धीकौशल्याने पृथ्वीवर स्वर्ग निर्माण केला आहे . 
वर्ग:मानवशास्त्र
वर्ग:जीवशास्त्र
वर्ग:प्राणी
व्हिव्ह रिचर्ड्स

**सर आयझॅक व्हिव्हियन अलेक्झांडर रिचर्ड्स** हा वेस्ट इंडीजचा क्रिकेट खेळाडू आहे.

रिचर्ड्स, व्हिव्ह
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
विली वॅट्सन

**विल्यम** *विली* **वॅट्सन** (मार्च ७, इ.स. १९२० - एप्रिल २३, इ.स. २००४) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट व फुटबॉल खेळलेला खेळाडू होता.

वॅट्सन यॉर्कशायर व लीस्टरशायरकडून काउंटी क्रिकेट खेळला.

वॅट्सन, विली
वर्ग:इ.स. १९२० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००४ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जॉर्ज बीन

**जॉर्ज बीन** (मार्च ७, इ.स. १८६४:सटन-इन-ॲशफील्ड, नॉटिंगहॅमशायर, इंग्लंड - मार्च १६, इ.स. १९२३:मॅन्सफील्ड, नॉटिंगहॅमशायर, इंग्लंड) हा कडून १८९१-९२मध्ये तीन कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता. बीन ससेक्स क्रिकेट संघासाठी प्रथम श्रेणीचे क्रिकेट खेळला.

वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १८६४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९२३ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जुवेनाल हब्यारिमाना

250 px|इवलेसे|

**जुवेनाल हब्यारिमाना** (Juvénal Habyarimana; ८ मार्च १९३७ - ६ एप्रिल १९९४, किगाली) हा ऱ्वांडा देशाचा तिसरा राष्ट्राध्यक्ष होता. ऱ्वांडाचा लष्कराप्रमुख असताना १९७३ साली तत्कालीन राष्ट्राध्यक्ष ग्रेगोइर कायिबंदा ह्याची सत्ता उलथवून हब्यारिमाना सत्तेवर आला. त्याने पुढील २१ वर्षे एका हुकुमशहाच्या शैलीमध्ये ऱ्वांडावर सत्ता गाजवली. ६ एप्रिल १९९४ रोजी हब्यारिमाना प्रवास करत असलेले विमान किगालीजवळ पाडण्यात आले ज्यामध्ये त्याचा मृत्यू झाला. त्याचा मृत्यू हे ऱ्वांडामधील जनसंहाराचे प्रमुख कारण होते.

वर्ग:इ.स. १९३७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९४ मधील मृत्यू
वर्ग:ऱ्वांडाचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जॉन हर्षल

thumb|right|जॉन हर्षल

हर्षल, जॉन
वर्ग:फक्त चित्र असलेली पाने
वर्ग:इ.स. १७९२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८११ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
योहानेस केप्लर

**योहानेस केप्लर** (डिसेंबर २७, १५७१ - नोव्हेंबर १५, १६३०) हा एक जर्मन गणितज्ञ, खगोलशास्त्रज्ञ व ज्योतिषी होता. केप्लर इसवी सनाच्या सतराव्या शतकातील खगोलशास्त्रीय क्रांतीतील अध्वर्यू होता. केप्लर त्याच्या ग्रहगतीच्या नियमांबद्दल नावजला जातो. केप्लरचा कल कोपर्निकसच्या बाजूने होता. केप्लर, टीको ब्राहेचा गणितज्ञ होता. टीकोच्या मृत्यूनंतर त्याच्या वेधशाळेत त्याच्या वह्या आणि नोंदणीपुस्तकांचा सखोल अभ्यास करून केप्लरने ग्रहांच्या गतीचे गुपित शोधून काढले. केप्लरने ग्रहांच्या गतीचे तीन नियम दिले.

केप्लर, योहानेस
केप्लर, योहानेस
केप्लर, योहानेस
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ज्यो डिमाजियो

**जोसेफ पॉल** *ज्यो* **डिमाजियो** (२५ नोव्हेंबर, १९४१:मार्टिनेझ, कॅलिफोर्निया, अमेरिका - ८ मार्च, १९९९:हॉलिवूड, फ्लोरिडा, अमेरिका) हा अमेरिकेचा व्यावसायिक बेसबॉल खेळाडू होता.

आपल्या मेजर लीग बेसबॉल कारकिर्दीची सगळी तेरा वर्षे न्यू यॉर्क यांकीझकडून खेळलेल्या डिमाजियोला तीनदा सर्वोत्तम खेळाडूचा पुरस्कार मिळाला आणि तेराही वर्षे त्याचा ऑल-स्टार संघात समावेश होता. डिमाजियोचा सलग ५६ सामन्यांमध्ये एकतरी हिट मारण्याचा विक्रम आजतगायत अबाधित आहे. त्याच्या बॅटिंगच्या कसबामुळे त्याला *जोल्टिन ज्यो* आणि *द यांकी क्लिपर* अशी टोपणनावे दिली गेली होती.

डिमाजियो काही काळासाठी मॅरिलिन मन्रोशी विवाहबद्ध होता.

वर्ग:अमेरिकन बेसबॉल खेळाडू
वर्ग:प्रेसिडेन्शियल मेडल ऑफ फ्रीडम विजेते
वर्ग:इ.स. १९४१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९९ मधील मृत्यू
फ्रँक पेन

**फ्रँक पेन** (७ मार्च, १८५१ - २६ डिसेंबर, १९१६) हा कडून पहिला कसोटी सामना खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता. हा १९७५-८१ दरम्यान केंट कडून काउंटी क्रिकेट खेळला. पेनला त्याच्या काळातील सर्वोत्तम फलंदाजांपैकी एक समजले जायचे.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९५१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९१६ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
योहान्स डिडरिक व्हान डेर वाल्स

**योहान्स डिडरिक व्हान डेर वाल्स** (२३ नोव्हेंबर, इ.स. १८३७ - ८ मार्च, इ.स. १९२३) हे डच भौतिकशास्त्रज्ञ होते.

## बाह्यदुवे
वर्ग:डच भौतिकशास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १८३७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९२३ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
खार्कीव्ह

**खार्कीव्ह** (; ) हे युक्रेन देशामधील दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर (क्यीव खालोखाल) आहे. युक्रेनच्या ईशान्य भागात रशियाच्या सीमेजवळ वसलेले खार्कीव्ह शहर ह्याच नावाच्या ओब्लास्तचे मुख्यालय देखील आहे.

इ.स. १६५४ साली स्थापण्यात आलेले खार्कीव्ह शहर रशियन साम्राज्यामधील एक बलाढ्य स्थान होते. सोव्हिएत संघाच्या युक्रेनियन सोव्हिएत साम्यवादी गणराज्याची निर्मिती खार्कीव्ह येथेच झाली व १९३४ सालापर्यंत सोव्हिएत युक्रेनची राजधानी खार्कीव्हमध्ये होती. सध्या खार्कीव्ह हे युक्रेनमधील सांस्कृतिक, शैक्षणिक व संशोधन केंद्र आहे.

## जुळी शहरे
खार्कीव्हचे जगातील खालील शहरांसोबत सांस्कृतिक व व्यापारी संबंध आहेत.

 
* मॉस्को
* सेंट पीटर्सबर्ग
* ब्रनो
* बोलोन्या
* लील
* न्युर्नबर्ग
* पोझ्नान 
* सिनसिनाटी
* तिआंजिन
*  व्हर्ना
*  कॉनास
*  बेल्गोरोद
*  निज्नी नॉवगोरोद
*  कुताइसी
*  चीनान
* रिशॉन लेत्सियॉन
*  दौगौपिल्स
 

## दालन

File:Autumn_in_Kharkiv._Ukrainu.jpg| 
File:Kharkiv_zoo.jpg| खार्कीव्ह झूमधील गणपतीची मुर्ती
File:Kharkiv-Lopan junction01.jpg|
File:Kharkiv circus.jpg|सर्कस
File:Gorky_Park._Kharkiv.jpg|
File:House on Saltovka.jpg|
File:Dinamovskaya_street.jpg|
File:Culture_Academy_(Kharkiv).jpg|
File:Cinema_Kiev.JPG|
File:Kharkov-Pass.jpg|खार्कीव्ह रेल्वे स्थानक
File:Lopansky_Most_(Kharkiv).jpg| 
File:Kharkov_train_station.jpg| खार्कीव्ह रेल्वे स्थानक
| 
File:Часовня_великомученицы_Татьяны.jpg|

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
*   स्वागत दालन 
*  

वर्ग:युक्रेनमधील शहरे
नील ॲडकॉक

**नील ऍमविन ट्रेहार्न ऍडकॉक** (मार्च ८, इ.स. १९३१:केप टाउन, दक्षिण आफ्रिका - ) हा कडून २६ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.

ऍडकॉक, नील
ऍडकॉक, नील
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मायकेल डुकाकिस

**मायकेल स्टॅनली डुकाकिस** (३ नोव्हेंबर, इ.स. १९३३:ब्रुकलाइन, मॅसेच्युसेट्स, अमेरिका - ) हा अमेरिकेच्या मॅसेच्युसेट्स राज्याचा भूतपूर्व गव्हर्नर आहे. हा १९७५ ते १९७९ आणि १९८३ ते १९९१ दरम्यान गव्हर्नरपदी होता. हा १९८८तील अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्ष निवडणुकीत डेमोक्रॅटिक पक्षाचा उमेदवार होता परंतु तो जॉर्ज एच. डब्ल्यू. बुशकडून पराभूत झाला.

वर्ग:अमेरिकन राजकारणी
वर्ग:इ.स. १९३३ मधील जन्म
वर्ग:मॅसेच्युसेट्सचे गव्हर्नर
वर्ग:डेमोक्रॅटिक पक्ष (अमेरिका) मधील राजकारणी
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स. ५९०

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* पांड्य सम्राट कडुंगोनचा राज्याभिषेक (अंदाज).

## जन्म
* सम्राट हर्षवर्धन, भारतीय सम्राट.

## मृत्यू
## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ५९०
वर्ग:इ.स.च्या ५९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
लक्झेंबर्ग

**लक्झेंबर्गची शाही राजसत्ता** (, , ) हा पश्चिम युरोपामधील एक छोटा भूपरिवेष्ठित देश आहे. लक्झेंबर्गच्या पश्चिम व उत्तरेला बेल्जियम, दक्षिणेला फ्रान्स व पूर्वेला जर्मनी हे देश आहेत. २,५८६ चौरस किमी क्षेत्रफळ असलेल्या लक्झेंबर्गची लोकसंख्या २०११ साली ५,१२,३५३ इतकी होती. लक्झेंबर्ग ह्याचा नावाचे शहर ही ह्या देशाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.

इ.स. १८१५ सालापासून स्वतंत्र असलेल्या लक्झेंबर्गमध्ये संविधानिक एकाधिकारशाही स्वरूपाची राजवट असून सध्या राजसत्ता (डची) असलेला हा जगातील एकमेव देश आहे. लक्झेंबर्ग हा जगातील सर्वात प्रगत देशांपैकी एक असून येथील दरडोई उत्पन्न जगात दुसऱ्या क्रमांकावर आहे. लक्झेंबर्ग संयुक्त राष्ट्रे, युरोपियन संघ, नाटो, आर्थिक सहयोग व विकास संघटना, बेनेलक्स इत्यादी आंतरराष्ट्रीय संघटनांचा सभासद असून युरो हे येथील अधिकृत चलन आहे.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ
* 
* 

वर्ग:युरोपातील देश
लॅटिन लिपी

**लॅटिन लिपी** (किंवा *रोमन लिपी*) ही जगातील सगळ्यात जास्त वापरली जाणारी लिपी आहे. हिची रचना कुमाएन लिपी या ग्रीक लिपीतून झाली. प्राचीन रोमन लोकांनी ही लिपी लॅटिन भाषा लिहिण्यासाठी वापरली.

मध्ययुगात ही लिपी लॅटिनमधून तयार झालेल्या रोमान्स भाषा लिहिण्यासाठी वापरली गेली. यात सेल्टिक, जरमेनिक, बाल्टिक व काही स्लाव्हिक भाषांचा समावेश होतो. सध्या ही लिपी युरोपमधील बहुतांश भाषा लिहिण्यासाठी होतो.

right|350 px|thumb|लॅटिन वर्णमालेचा जगभरातील वापरगडद हिरवा: फक्त लॅटिन वर्णमालेचा वापरफिका हिरवा : लॅटिन व इतर लिप्यांचा वापर
युरोपीय वसाहतवाद आणि ख्रिश्चन धर्मप्रसाराबरोबर ही लिपी इतर खंडांत पसरली व ऑस्ट्रेलिया, पूर्व आशिया, अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने व आफ्रिकेतील भाषा लिहिण्यासाठी ही लिपी वापरली जाऊ लागली. आता या भाषांमधील उतारे लिहिण्यासाठी पाश्चिमात्य लिपि-विद्वान आंतरराष्ट्रीय उच्चारानुरूप अक्षर पद्धतीचाही आधार घेतात.

वर्ग:लिप्या
इ.स. ४१७

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* नुल्जी कोरियामधील सिल्ला राज्याचा राजा झाला.

## जन्म
## मृत्यू
* मार्च १२ - पोप इनोसंट पहिला.

## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ४१७
वर्ग:इ.स.च्या ४१० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ५ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
अभिजीत कोसंबी

**अभिजीत कोसंबी** हा कोल्हापूरचा एक गायक आहे. त्याने २००७ साली झी मराठी या दूरचित्रवाणी वाहिनीवरची *सा रे ग म प* संगीत स्पर्धा जिंकून स्पर्धेचा पहिला 'महागायक' होण्याचा सन्मान मिळविला. कोसंबी गझलकार, संगीतकार, गीतकार म्हणून सुद्धा ओळखले जातात. महाराष्ट्रात तसेच  भारतभरात त्यांनी विविध कार्यक्रम व स्टेज शो ते करत असतात. सध्या ते कोसंबी म्युझिक अकॅडमी मुंबई येथे "संगीत गुरु"  व "संचालक" पदावर कार्यरत आहेत.

कोसंबी यांचा जन्म 24 जानेवारी 1982 रोजी कोल्हापूर येथे झाला. त्यांनी, पंडित अरुण कुलकर्णी, रजनी करकरे देशपांडे तसेच भारती वैशंपायन यांच्या कडून संगीताचे धडे घेतले. कोसंबी यांनी संगीतात कला शाखेतून पदव्युत्तर शिक्षण आणि पी एच डी केली आहे. याशिवाय त्यांनी इंग्रजी विषयात देखील पदव्युत्तर शिक्षण घेतले आहे.

## गाणी 
कोसंबी यांनी तन्हाजी या मराठी चित्रपटात 'गीतकार ' म्हणून काम केले. तसेच चाहतो मी तुला, मन वेडावलंय, दर्याचे आम्ही राजे हो, पाऊस हा ही गाणी केली. तसेच संगीतकार आदित्य नाना जाधव यांची गुंतले हृदय व नाजूक परी  ही  देखील गाणी गायली आहेत.

## संदर्भ 
कोसंबी, अभिजीत
वर्ग:सा रे ग म प चॅलेंज २००७
वर्ग:भारतीय बौद्ध
वर्ग:दलित कलाकार
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
युरोपियन संघ

**युरोपियन युनियन** (अर्थ:**युरोपियन संघ**) (The European Union-EU)  अथवा * युरोपियन महासंघ* हा युरोप खंडातील २७ देशांचा संघ आहे. या संघाचे उद्दीष्ट युरोपीय देशांमध्ये राजकीय व शासकीय संयु्क्तता आणणे, समान अर्थव्यवस्था व समान व्यापार-नियम लागू करणे, समान चलन (युरो-€) अस्तित्त्वात आणणे हे आहे. युरोप खंडातील सर्वात मोठे राजकीय व आर्थिक अस्तित्त्व युरोपियन संघाला लाभले आहे. संघाची एकूण लोकसंख्या ४९ कोटी ३० लाख आणि वार्षिक उत्पन्न (GDP) €१०५ ($१३७) निखर्व आहे. युरोपियन संघात खालील देश आहेत.

युनायटेड किंग्डममध्ये २३ जून २०१६ रोजी घेण्यात आलेल्या मतदानामध्ये ब्रिटिश नागरिकांनी युरोपियन संघ सोडण्याच्या बाजूने कौल दिला. त्यामुळे २०१९ साली युनायटेड किंग्डम अधिकृतपणे युरोपियन संघातून बाहेर पडेल.

## इतिहास
दुसऱ्या महायुद्धानंतर आर्थिक सहकार्य तसेच व्यापारवर्धित करण्याच्या उद्देशाने युरोपीय  देश एकत्र येऊ लागले ,१९५७ मध्ये बेल्जीयम ,जर्मनी ,फ्रान्स ,इटली ,लक्झेमबर्ग आणि आणि नेदरलॅंड या सहा देशांनी युरोपियन इकॉनॉमिक कम्युनिटी या संस्थेची स्थापना केली युरोपस्थित २८ देशांची युरोपियन युनियन ही अतिप्रगत अशी आर्थिक युनियन आहे. युरोपियन कोल ॲंड स्टील कम्युनिटी आणि युरोपियन आर्थिक युनियन यांच्यापासुन युरोपियन युनियनचा जन्म झाला.१९९३ मध्ये मॅस्ट्रिच कराराने युरोपियन युनियन हे नाव देण्यात आले . लिस्बन कराराने अलीकडे २००९मध्ये युरोपियन युनियनमध्ये सुधारित घटना लागू झाली आहे . १ जुलै २०१३ पासून क्रोशिया हा नवीन देश सदस्य होत असल्यामुळे युरोपियन युनियनमध्ये आता २८ देश  आहेत .  या संघाने युरोपमधील विविध सदस्य देशांत एकत्रित बाजारप्रणाली विकसित केली आहे . युरोपमध्ये वस्तू , सेवा व भांडवल यांचा मुक्त संचार होणे , हे उद्दिष्ट आहे .समुदायातील सर्व देशांनी वस्तूंची देवाणघेवाण करताना सर्व वस्तूवरील जकात रद्द केली आहे .सभासद देशांकरिता युरो चलन निश्चित केले .

==भूगोल==यूरोपयन युनियन हा यूरोप या खंडामध्ये येतो

## राजकारण
## न्यायव्यवस्था
युरोपियन न्यायालय ॰ ॰ 
युरोपिय युनियनमधील कायद्याचे व करारांचे अर्थ लावणे, व त्यांच्या आधारे सदस्य देशातील वादांचा निवाडा करणे हे कार्य युरोपियन न्यायव्यवस्था पार पाडते.

## विदेश संबंध
## अर्थव्यवस्था :- युरोपियन युनियन ही एक आर्थिक व त्याचप्रमाणे मौद्रिक युनियन करण्याच्या उद्देशाने सर्व सदस्य देशांचे राजकोषीय  धोरण व  चलनविषयक धोरण एकरूप करण्यासाठी प्रयत्न सुरू झाले. 
## संस्कृती
## सदस्य राष्ट्रे
;टिपा

## अधिकृत भाषा 
खालील २३ भाषा युरोपियन संघाच्या अधिकृत भाषा आहेत.

## संदर्भ
## बाह्य दुवे 
* युरोपा (दालन)
* संस्था 
* युरोपियन परिषद 
* युरोपियन कमिशन
* युरोपियन संसद


वर्ग:युरोपमधील आंतरराष्ट्रीय संघटना
वर्ग:जी-२० सदस्य देश
जगदंबा

हे देवीचे एक रूप असून अनेकांचे दैवत आहे.

वर्ग:हिंदू दैवते
वणी (नाशिक)

**वणी** नाशिक जिल्ह्यातील गाव व हिंदू तीर्थस्थळ आहे. या ठिकाणी साडेतीन शक्तिपीठांपैकी एक सप्तशृंगी देवीचे मंदिर आहे. 

वर्ग:महाराष्ट्रातील तीर्थक्षेत्रे
भैरोसिंह शेखावत

**भैरोसिंग शेखावत** (ऑक्टोबर २३, १९२३ - मे १५, २०१०) हे भारताचे अकरावे उपराष्ट्रपती होते. त्यांनी  ऑगस्ट १९, २००२ रोजी आपल्या पदाचा कार्यभार हाती घेतला. उपराष्ट्रपती होण्याआधी ते भारतीय जनता पक्षाचे ज्येष्ठ नेते होते व दीर्घ काळ त्या पक्षाचे उपाध्यक्ष राहिले. शेखावत  भारतीय जनता पक्षाच्या संस्थापक सभासदांपैकी एक होते. सर्वात ज्येष्ठ आणि अनुभवी काँग्रेसेतर नेत्यांत त्यांचा समावेश होता. ते सर्वप्रथम १९५२ मध्ये राजस्थान विधानसभेवर निवडून गेले. त्यांनी १९७७ ते १९८०, १९९० ते १९९२ आणि १९९३ ते १९९८ दरम्यान राजस्थानचे मुख्यमंत्रिपद सांभाळले. शेखावत यांनी २००२ च्या उपराष्ट्रपतिपदाच्या निवडणुकीत काँग्रेस नेते सुशीलकुमार शिंदे यांचा पराभव केला.  जुलै २००७ मध्ये राष्ट्रपतिपदाच्या निवडणुकीत महाराष्ट्राच्या प्रतिभाताई पाटील यांच्याकडून त्यांना मोठ्या फरकाने पराभव पत्करावा लागला.

त्यांची राजकीय कारकीर्द सुमारे ५ दशकांची होती.वयाच्या ८३व्या वर्षी त्यांनी पॅरीसचा आयफेल टॉवर चढून दाखविला.

वर्ग:भारताचे उपराष्ट्रपती
वर्ग:राजस्थानचे मुख्यमंत्री
वर्ग:इ.स. १९२३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१० मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जी.एम‌.सी. बालयोगी

**गंटी मोहनचंद्र बालयोगी** (रोमन: *Ganti Mohana Chandra Balayogi*) (ऑक्टोबर १, इ.स. १९४५ - मार्च ३, इ.स. २००२) हे भारतीय राजकारणी व वकील होते. बालयोगी लोकसभेचे तेरावे अध्यक्ष होते. 

## जीवन 
त्यांचा जन्म एका अत्यंत सामान्य कुटुंबात झाला. स्वतःच्या कर्तृत्वावर ते सार्वजनिक जीवनात पुढे आले. सर्वप्रथम ते इ.स. १९९१ मध्ये तेलुगू देसम पक्षाचे उमेदवार म्हणून अमलापुरम मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.इ.स. १९९६ मध्ये त्यांचा पराभव झाला. त्यानंतर त्यांनी आंध्र प्रदेशचे शिक्षणमंत्री म्हणून काही महिने काम बघितले. इ.स. १९९८ मध्ये ते परत लोकसभेवर निवडून गेले. भारतीय जनता पक्ष आणि तेलुगु देसम पक्षांदरम्यान झालेल्या वाटाघाटींप्रमाणे त्यांचे नाव लोकसभेच्या अध्यक्षपदासाठी सुचविण्यात आले.त्यांनी अध्यक्षपदाच्या कारकिर्दीत लोकसभेच्या कामकाजात शिस्त आणण्याचा प्रयत्न केला. एप्रिल १७, इ.स. १९९९  रोजी अटलबिहारी वाजपेयी यांच्या सरकारवरील विश्वासदर्शक ठरावावरील मतदानादरम्यान ओरीसाचे तत्कालीन मुख्यमंत्री गिरीधर गामांग यांना मुख्यमंत्रीपदी असतानाही लोकसभेचे सदस्य म्हणून सभागृहात मतदान करायचा अधिकार आहे का, हा प्रश्न मोठ्या कौशल्याने हाताळला. १९९९ मध्ये ते तिसऱ्यांदा लोकसभेवर निवडून गेले आणि ऑक्टोबर २२, इ.स. १९९९ रोजी त्यांची परत एकदा लोकसभेच्या अध्यक्षपदी निवड झाली. मार्च ३, इ.स. २००२ रोजी त्यांचे पश्चिम गोदावरी जिल्ह्यातील काईकालूर या ठिकाणी हेलिकॉप्टर अपघातात निधन झाले.

## बाह्य दुवे 
* लोकसभा संकेतस्थळावरील माहिती (इंग्लिश मजकूर)

वर्ग:लोकसभेचे अध्यक्ष
वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:तेलुगू देशम नेते
वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:अमलापुरमचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९४५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००२ मधील मृत्यू
वर्ग:भारतातील हवाई अपघातात मृत पावलेल्या व्यक्ती
बलराम जाखड

इवलेसे|बलराम जाखड  (2007)
डॉ. **बलराम जाखड ** (ऑगस्ट २३, इ.स. १९२३-फेब्रुवारी ३, २०१६):पंचकोसी, पंजाब - ) हे भारतीय राजकारणी होते.

जाखड भारताच्या लोकसभेचे अध्यक्ष व मध्य प्रदेशचे राज्यपाल होते.

जाखड ,बलराम
जाखड, बलराम
जाखड, बलराम
वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:फिरोजपूरचे खासदार
वर्ग:सिकरचे खासदार
वर्ग:बिकानेरचे खासदार
जाखड, बलराम
वर्ग:इ.स. २०१६ मधील मृत्यू
के.एस. हेगडे

**कावदूर सदानंद हेगडे** हे भारताच्या लोकसभेचे ७वे अध्यक्ष व सर्वोच्च न्यायालयामधील एक न्यायाधीश होते. ते मंगळूर येथील निट्टी विद्यापीठ ह्या शैक्षणिक संस्थेचे संस्थापक होते.

## बाह्य दुवे
*निट्टी विद्यापीठावरील माहिती 

वर्ग:सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश
वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:कर्नाटकातील राजकारणी
वर्ग:लोकसभेचे अध्यक्ष
वर्ग:६ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:राज्यसभा सदस्य
गुरदयाल सिंग धिल्लन

**गुरदयाल सिंग धिल्लन** (६ ऑगस्ट १९१५ - २३ मार्च १९९२) हे भारताचे माजी कृषीमंत्री, तीन वेळा लोकसभा सदस्य व लोकसभेचे पाचवे अध्यक्ष होते.

## बाह्य दुवे
*व्यक्तिचित्र

वर्ग:इ.स. १९१५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९२ मधील मृत्यू
वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:पंजाबी राजकारणी
वर्ग:लोकसभेचे अध्यक्ष
वर्ग:भारतीय कृषीमंत्री
वर्ग:४ थी लोकसभा सदस्य
वर्ग:५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य
हुकम सिंह (पंजाब राजकारणी)

**सरदार हुकम सिंग** (३० ऑगस्ट १८९५ - २७ मे १९८३) हे भारतामधील राजस्थान राज्याचे राज्यपाल, तीन वेळा लोकसभा सदस्य व लोकसभेचे तिसरे अध्यक्ष होते.

## बाह्य दुवे 
* व्यक्तिचित्र

वर्ग:इ.स. १८९५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८३ मधील मृत्यू
वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:पंजाबी राजकारणी
वर्ग:लोकसभेचे अध्यक्ष
वर्ग:लोकसभेचे उपाध्यक्ष
वर्ग:१ ली लोकसभा सदस्य
वर्ग:२ री लोकसभा सदस्य
वर्ग:३ री लोकसभा सदस्य
वर्ग:पतियाळाचे खासदार
वर्ग:भारतीय संविधान सभेचे सदस्य
वर्ग:राजस्थानचे राज्यपाल
बळीराम भगत

**बलीराम भगत** (ऑक्टोबर ७, इ.स. १९२२-जानेवारी २, इ.स. २०११) या काँग्रेस पक्षाचे नेते होते. ते इ.स. १९५२, इ.स. १९५७,इ.स. १९६२,इ.स. १९६७,इ.स. १९७१,इ.स. १९८० आणि इ.स. १९८४च्या लोकसभा निवडणुकीत बिहार राज्यातील आरा लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले. त्यांनी केंद्र सरकारमध्ये पोलादमंत्री आणि परराष्ट्रमंत्री ही पदे सांभाळली. ते इ.स. १९७६ ते इ.स. १९७७ या काळात लोकसभेचे अध्यक्ष होते.तर इ.स. १९९३ ते इ.स. १९९८ या काळात ते राजस्थान राज्याचे राज्यपाल होते.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:भारतीय पोलादमंत्री
वर्ग:भारतीय परराष्ट्रमंत्री
भगत, बलीराम
वर्ग:राजस्थानचे राज्यपाल
वर्ग:१ ली लोकसभा सदस्य
वर्ग:२ री लोकसभा सदस्य
वर्ग:३ री लोकसभा सदस्य
वर्ग:४ थी लोकसभा सदस्य
वर्ग:५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:आराचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९२२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०११ मधील मृत्यू
एम.ए. अय्यंगार

**एम.ए. अय्यंगार** (మాడభూషి అనంతశయనం అయ్యంగారు; ४ फेब्रुवारी १८९१ - १९ मार्च १९७८) हे एक भारतीय राजकारणी; काँग्रेस पक्षाचे आंध्र प्रदेशमधील नेते व लोकसभेचे दुसरे अध्यक्ष होते. अय्यंगार १९५२ साली तिरुपती तर १९५७ साली चित्तूर ह्या लोकसभा मतदारसंघांमधून निवडून आले होते.

वर्ग:इ.स. १८९१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७८ मधील मृत्यू
वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:लोकसभेचे अध्यक्ष
वर्ग:१ ली लोकसभा सदस्य
वर्ग:२ री लोकसभा सदस्य
ग.वा. मावळणकर

**गणेश वासुदेव मावळणकर ** हे इ.स. १९५२ साली स्वतंत्र भारतात झालेल्या पहिल्या सार्वत्रिक निवडणुकीद्वारे, तत्कालीन मुंबई प्रांतात असलेल्या अमदाबादमधून लोकसभेवर निवडून गेलेले संसद सदस्य होते. निवडणुकीनंतर बनलेल्या पहिल्या लोकसभेचे ते पहिले अध्यक्ष झाले.

## पूर्व जीवन 
ग.वा. मावळंकर हे मराठी कुटुंबातील असून त्यांचे मूळ गाव हे तत्कालीन ब्रिटिश भारतातील मुंबई प्रांताच्या रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील संगमेश्वर जवळचे मावळंगे हे होय. त्यांचे प्राथमिक शिक्षण राजापूर येथे आणि उच्च शिक्षण अहमदाबाद येथे झाले.

मावळणकर, ग.वा.
मावळणकर, ग.वा.
मावळणकर, ग.वा.
वर्ग:अहमदाबादचे खासदार
वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती
वर्ग:भारतीय संविधान सभेचे सदस्य
नटवर सिंग

इवलेसे|267x267अंश|Natwar Singh (2005)
**कुंवर नटवर सिंग** (१६ मे, १९३१ - १० ऑगस्ट, २०२४) हे भारतीय राजकारणी, लेखक आणि परराष्ट्रमंत्री होते.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय परराष्ट्रमंत्री
वर्ग:पंजाबी व्यक्ती
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९३१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०२४ मधील मृत्यू
जसवंतसिंग

वर्ग:भारतीय राजकारणी
सिंग,जसवंत
वर्ग:भारतीय संरक्षणमंत्री
वर्ग:भारतीय अर्थमंत्री
वर्ग:नियोजन आयोगाचे उपाध्यक्ष
वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:राज्यसभा सदस्य
वर्ग:राज्यसभेतील विरोधीपक्ष नेते
वर्ग:चित्तोडगढचे खासदार
वर्ग:दार्जीलिंगचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९३८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०२० मधील मृत्यू
जॉन फर्नान्डिस

वर्ग:भारतीय चित्रकार
वर्ग:इ.स. २००७ मधील मृत्यू
यशवंत सिन्हा

thumb|right|यशवंत सिन्हा
**यशवंत सिन्हा** ( नोव्हेंबर ६, इ.स. १९३७) हे भारतीय जनता पक्षाचे ज्येष्ठ नेते आहेत.त्यांनी इ.स. १९६० मध्ये भारतीय प्रशासनीय सेवेत (आय.ए.एस) प्रवेश केला आणि ते इ.स. १९८४ पर्यंत सेवेत होते. त्यानंतर त्यांनी सेवेचा राजीनामा देऊन जनता पक्षात प्रवेश केला.  इ.स. १९८६ मध्ये त्यांची जनता पक्षाचे सरचिटणिस म्हणून नियुक्ती झाली. इ.स. १९८८ मध्ये जनता दलाची स्थापना झाल्यानंतर त्यांनी त्या पक्षात प्रवेश केला.तसेच त्याच वर्षी ते राज्यसभेवर निवडून गेले. इ.स. १९९० मध्ये जनता दलात फूट पडल्यानंतर त्यांनी चंद्रशेखर यांच्या समाजवादी जनता दलात प्रवेश केला.त्यांनी चंद्रशेखर यांच्या मंत्रीमंडळात अर्थमंत्री म्हणून कार्यभार सांभाळला. इ.स. १९९३ मध्ये त्यांनी भारतीय जनता पक्षात प्रवेश केला. ते इ.स. १९९५-इ.स. १९९६ या काळात बिहार विधानसभेत विरोधी पक्षनेते होते. इ.स. १९९८,इ.स. १९९९ आणि इ.स. २००९च्या लोकसभा निवडणुकींमध्ये त्यांनी झारखंड राज्यातील हजारीबाग लोकसभा मतदारसंघातून विजय मिळवला. अटलबिहारी वाजपेयी यांच्या मंत्रीमंडळात त्यांनी अर्थमंत्री आणि परराष्ट्रमंत्री म्हणून काम बघितले. जून इ.स. २००९ मध्ये पंधराव्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये झालेल्या भारतीय जनता पक्षाच्या पराभवाला पक्षाच्या केंद्रिय नेतृत्वाला जबाबदार ठरवत पक्षाच्या उपाध्यक्षपदाचा त्यांनी राजीनामा दिला.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय अर्थमंत्री
वर्ग:भारतीय परराष्ट्रमंत्री
वर्ग:भारतीय प्रशासकीय सेवेतील अधिकारी
वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य
सिन्हा,यशवंत
वर्ग:हजारीबागचे खासदार
वर्ग:बिहार विधानसभेतील विरोधी पक्षनेते
वर्ग:इ.स. १९३७ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स. ६०४

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* जपानची सम्राज्ञी सुइकोच्या वतीने कारभार बघणाऱ्या राजकुमार शोतोकु ने बौद्ध आणि कन्फ्युशिस धर्मांच्या तत्त्वांवर आधारित १७ कलमी राज्यघटना लागू केली.

## जन्म
## मृत्यू
* मार्च १२ - पोप ग्रेगोरी पहिला.

## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ६०४
वर्ग:इ.स.च्या ६०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
के.बी. कुलकर्णी

**के.बी. कुलकर्णी ** (?? - मार्च ९, २००७) हे व्यक्तिचित्रणाकरता नावाजलेले विसाव्या शतकातील मराठी चित्रकार होते.

## जीवन
के.बी.कुलकर्णी यांचा जन्म हिंडलगा या बेळगाव नजीकच्या गावी झाला. ते 'केबी' या नावाने प्रसिद्ध होते. शालेय शिक्षणानंतर चित्रकला प्रशिक्षणाकरता ते मुंबईच्या ’जे.जे. स्कूल ऑफ आर्ट’मध्ये दाखल झाले. १९३७ साली जे.जे.मधून त्यांनी पदविका अभ्यासक्रम पूर्ण केला. मुंबईतील वास्तव्यात त्यांना चित्रकार जी.एस्‌. हळदणकरांचा सहवास व मार्गदर्शन लाभले.

पदविका अभ्यासक्रम पूर्ण झाल्यावर केबी मुंबईहून बेळगावला परतले. तेथील सेंट पॉल्स हायस्कुलात ते कलाशिक्षक म्हणून रुजू झाले. त्याच काळात त्यांनी बेळगावातील संयुक्त महाराष्ट्र चौकात ’चित्रमंदिर’ नावाची चित्रकला प्रशिक्षणसंस्था सुरू केली. या संस्थेतून रवी परांजपे, जॉन फर्नांडिस, मारुती पाटील, विकास पाटणेकर, किरण हणमशेट आदी चित्रकार घडले. याखेरीज बेळगाव जिल्हा प्राथमिक शिक्षण संस्थेच्या शिनोळी येथील जे.एन्‌. भंडारी आर्ट स्कूलमध्ये त्यांनी अनेक वर्षे मानद प्राचार्यपद सांभाळले.

केबी चित्रकलेच्या सर्व प्रकारांमध्ये सिद्धहस्त होते. तैलरंग, जलरंग, ऍक्रेलिक या सर्व माध्यमांमध्ये त्यांचा हातखंडा होता. पेन्सिल रेखाटन या त्यांच्या आवडत्या प्रकारात तर त्यांची विशेष ख्याती होती. 

मार्च ९, २००७ रोजी कुलकर्ण्यांचे बेळगावातील राहत्या घरी कर्करोगाने निधन झाले.

कुलकर्णी, के.बी.
वर्ग:इ.स. २००७ मधील मृत्यू
सोमनाथ चॅटर्जी

**सोमनाथ चॅटर्जी** (जन्म : तेजपूर-आसाम, २५ जुलै १९२९;  - कलकत्ता, १३ ऑगस्ट २०१८) हे मुळात कम्युनिस्ट पक्षाचे (CPIचे)नेते होते. १९६८ साली ते मार्क्सवादी कम्यनिस्ट पक्षात गेले. ते १४ व्या लोकसभेचे सभापती होते. मार्क्सावादी कम्युनिस्ट पक्षाचे उमेदवार (CPI-Mचे उमेदवार) म्हणून इ.स. १९७१च्या लोकसभा निवडणुकीत पश्चिम बंगाल राज्यातील बरद्वान मतदारसंघातून आणि इ.स. १९७७ आणि इ.स. १९८०च्या लोकसभा निवडणुकांत पश्चिम बंगाल राज्यातील जादवपूर मतदारसंघातून ते लोकसभेवर निवडून गेले होते. 

इ.स. १९८४च्या लोकसभा निवडणुकीत त्यांचा काँग्रेस पक्षाच्या उमेदवार ममता बॅनर्जी यांनी जादवपूर लोकसभा मतदारसंघात पराभव केला. त्यानंतर ते इ.स. १९८५ मध्ये पश्चिम बंगाल राज्यातील बोलपूर लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले. पुढे, इ.स. १९८९, इ.स. १९९१, इ.स. १९९६, इ.स. १९९८, इ.स. १९९९ आणि इ.स. २००४च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये त्यांनी त्याच मतदारसंघातून विजय मिळवला. 

अभ्यासू वृत्ती, आपला मुद्दा कौशल्याने मांडायची हातोटी आणि इंग्रजी भाषेवरील प्रभुत्व, यामुळे त्यांनी लोकसभेच्या कामकाजावर आपला प्रभाव पाडला.. जुलै इ.स. २००८ मध्ये मनमोहन सिंह सरकारवरील विश्वासदर्शक ठरावादरम्यान त्यांनी लोकसभा अध्यक्षपदाचा राजीनामा न देता सभाध्यक्षपदाची जबाबदारी पार पाडली. त्या कारणावरून त्यांचे मार्सवादी कम्युनिस्ट पक्षाच्या केंद्रीय नेतृत्वाशी मतभेद झाले आणि त्यांची पक्षातून हकालपट्टी करण्यात आली. त्यानंतर त्यांनी इ.स. २००९ची लोकसभा निवडणूक न लढवता सक्रिय राजकारणातून निवृत्ती घेतली.

## बालपण
सोमनाथ चॅटर्जी यांच्या कुटुंबाची आर्थिक स्थिती वाईट नव्हती, पण आईमुळे सबंध कुटुंबात ’साधी राहणी’ हे तत्त्व सहजपणे रुजले होते.  सोमनाथांच्या आईचे नाव वीणापाणिदेवी.  सोमनाथांचे वडील निर्मलचंद्र चॅटर्जी बंगाल हिंदू महासभेचे एक संस्थापक व अध्यक्ष होते. त्यामुळे घरात राजकारणाचा वारसा होता. वडील मानवाधिकाराच्या क्षेत्रात काम करीत असल्याने त्यांच्याकडे राजकीय-सामाजिक क्षेत्रातले बरेच कार्यकर्ते येत. सिटूचे (सेंटर ऑफ इंडियन ट्रेड युनियनचे) कार्यकर्तेही येत.  त्यांच्यामुळेच सोमनाथ चॅटर्जी कम्युनिस्ट पक्षाकडे ओढले गेले. सन १९६८मध्ये ते कम्युनिस्ट पक्षात दाखल झाले. 

## मृत्यू 
सोमनाथ चॅटर्जींचे १३ ऑगस्ट २०१८ रोजी कोलकातातील राहत्या घरी वयाच्या ८९व्या वर्षी निधन झाले.

## सोमनाथ चॅटर्जी यांनी लिहिलेली पुस्तके
* Collected Speeches Of Somnath Chatterjee (२०१२)
* Keeping The Faith : Memoirs Of A Parliamentarian (प्रकाशनाची तारीख - ऑगस्ट २०१४). (मराठी अनुवाद - तपनिष्ठेची जपणूक.  अनुवादक - शारदा साठे, राजहंस प्रकाशन - २०१५)

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:बंगाली राजकारणी
वर्ग:भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)
वर्ग:लोकसभेचे अध्यक्ष
वर्ग:५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:६ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:बरद्वानचे खासदार
वर्ग:जादवपूरचे खासदार
वर्ग:बोलपूरचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९२९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१८ मधील मृत्यू
पी.ए. संगमा

**पूर्णो ए. संगमा** हे आधी भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे व नंतर राष्ट्रवादी काँग्रेसचे सदस्य होते.  राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या व  संपुआ नेत्यांचा विरोध धुडकावून त्यांनी स्वतःला राष्ट्रपदाचा उमेदवार घोषित केले. त्यामुळे त्यांची राष्ट्रवादी काँग्रेसमधून हकालपट्टी करण्यात आली. त्यानंतर संगमा यांनी राष्ट्रीय जनता पक्ष नावाचा एक नवाच राजकीय पक्ष स्थापन केला. २०१४ साली झालेल्या भारताच्या लोकसभेच्या निवडणुकांसाठी त्यांनी त्यांच्या पक्षाचे उमेदवार उभे केले होते. दुर्दैवाने ते सर्वजण पडले. मात्र, निवडणुकीच्या खर्चाचा तपशील सादर न केल्याने निवडणूक आयोगाने जून २०१५मध्ये, पी.ए. संगमा यांच्या राष्ट्रीय जनता काँग्रेसची मान्यता रद्द केली होती, परंतु तो पक्ष लवकरच राष्ट्रीय पक्ष बनला.

वर्ग:इ.स. १९४७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१६ मधील मृत्यू
वर्ग:भारतीय राजकारणी
संगमा,पी.ए
वर्ग:भारतीय माहिती आणि प्रसारणमंत्री
वर्ग:६ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:तुराचे खासदार
वर्ग:मेघालयचे मुख्यमंत्री

वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य
शिवराज पाटील

**शिवराज विश्वनाथ पाटील** (१२ ऑक्टोबर १९३५ - १२ डिसेंबर २०२५)ते महाराष्ट्रातील भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे ज्येष्ठ नेते, विधानसभेचे माजी अध्यक्ष, भारताचे माजी गृहमंत्री आणि १० व्या लोकसभेचे सदस्य होते.
* २०१० ते २०१५ दरम्यान ते पंजाब राज्याचे राज्यपाल व चंदिगढ केंद्रशासित प्रदेशाचे प्रचालक होते.

१९७३ साली लातूर ग्रामीण विधानसभा मतदारसंघामधून विधानसभेवर प्रथम निवडून आलेल्या पाटील ह्यांनी महाराष्ट्र शासनामध्ये अनेक मंत्रीपदे भुषवली.
* १९८० साली ते प्रथम लातूर लोकसभा मतदारसंघामधून लोकसभेवर निवडून गेले, पुढे सलग ६ निवडणुकांमध्ये त्यांनी येथून विजय मिळवला.
* २००४ साली राज्यसभेचे सदस्यत्व मिळालेले पाटील २००४ ते २००८ दरम्यान मनमोहन सिंग मंत्रीमंडळामध्ये गृहमंत्रीपदावर होते. 
२६ नोव्हेंबर २००८ च्या मुंबईवरील दहशतवादी हल्ल्यानंतर भारतामधील कायदा व सुव्यवस्था राखण्यास अपयश आल्याच्या टीकेवरून पाटीलांनी गृहमंत्रीपदाचा राजीनामा दिला.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:लोकसभेचे अध्यक्ष
वर्ग:भारतीय गृहमंत्री
वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:लातूरचे खासदार
वर्ग:राज्यसभा सदस्य
वर्ग:लोकसभेचे उपाध्यक्ष
वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी
वर्ग:पंजाबचे राज्यपाल
वर्ग:राजस्थानचे राज्यपाल
वर्ग:चंदिगढचे राज्यपाल
वर्ग:महाराष्ट्राच्या ५ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:महाराष्ट्राच्या ४ थ्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:महाराष्ट्राचे खासदार
वर्ग:लातूर शहरचे आमदार
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रवी रे

**रवी रे** ( २६ नोव्हेंबर १९२६) हे जनता दल (धर्मनिरपेक्ष) पक्षाचे ओडिशामधील वरिष्ठ नेते, ९वे लोकसभा सभापती व माजी राज्यसभा सदस्य आहेत.

१९६७ साली प्रथम लोकसभेवर निवडून आलेले रे १९७४ ते १९८० दरम्यान राज्यसभा सदस्य् होते. १९८९ साली केंद्रापरा मतदारसंघामधून निवडून आलेल्या रे ह्यांना नवव्या लोकसभेच्या सभापतीपदावर निवडण्यात आले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:लोकसभेचे अध्यक्ष
वर्ग:४ थी लोकसभा सदस्य
वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:राज्यसभा सदस्य
वर्ग:पुरीचे खासदार
नानकशाही

**नानकशाही** शीख धर्माचे पंचांग आहे. या पंचांगात तारखांची सुरुवात गुरू नानक यांच्या जन्मापासून (इ.स. १४५९) होते. या पंचांगात एक वर्ष बारा महिन्यांत विभागलेले आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:शीख धर्म
वर्ग:दिनदर्शिका
आलम आरा

इवलेसे|आलम आरा
**आलम आरा** हा अर्देशीर इराणी दिग्दर्शित पहिला भारतीय बोलपट आहे. यातील "दे दे खुदा के नाम पर" हे पहिलं गाणं आहे.

वर्ग:इ.स. १९३१ मधील हिंदी चित्रपट
मरिउपोल

thumb|चिह्न
thumb|स्थान
**मरिउपोल** हे दक्षिण युक्रेनमधील एक शहर आहे. दोनेत्स्क ओब्लास्तमधील हे शहर २०२२मध्ये रशियाने हस्तगत केले

वर्ग:युक्रेनमधील शहरे
वर्ग:फक्त चित्र असलेली पाने
वर्ग:दोनेत्स्क ओब्लास्त
वर्ग:इ.स. १७७८ मधील निर्मिती
फ्योदर दस्तयेवस्की

रशियन लेखक **फ्योदर मिखालोविच दस्तयेवस्की** (११ नोव्हेंबर १८२१ - ९ फेब्रुवारी १८८१) हे आपल्या क्राईम अँड पनिशमेंट (गुन्हा आणि शिक्षा) या कादंबरीसाठी ओळखले जातात. त्यातील पात्रे तीव्र भावना असणारी, गुन्ह्यातून वाट शोधणारी, स्वातंत्र्याचा अर्थ शोधणारी, तात्त्विक प्रश्न मांडणारी असल्याने दस्तयेवस्की हे जगभरातील सामान्य लोकांचे प्रतिनिधित्व करणारे लेखक ठरतात. त्यांच्या पुस्तकांचे अनेक भाषांमध्ये भाषांतरे झालेली आहेत. 

त्यांनी त्यांचे लिखान विसावित सुरू केले, आणि त्यांची पहिली कादंबरी, पूअर फोक (गरीब लोक) ही 1846 मध्ये प्रकाशीत केली तेव्हा त्यांचे वय 25 होते.  

## बालपण, शिक्षण 
फ्योदर हे वडील मिखाईल आणि आई मारीया यांच्या सहा मुलांपैकी दुसरे अपत्य. वडील मिखाईल हे एक सर्जन होते, मॉस्को शहरातील गरिबांसाठी चालविण्यात येणाऱ्या इस्पितळात ते काम करीत असत. फ्योदरला लहानपणी त्या इस्पितळातील गरीब रुग्णांच्या गोष्टी ऐकण्यात स्वारस्य असल्याने ते तेथील लोकांची चौकशी करीत, त्यांच्याजवळ बसून त्यांच्याविषयी जाणून घेत.

आई मारीयाचे निधन झाल्यावर (१८३७) फ्योदर आणि त्यांच्या भावाला शिक्षणासाठी सेंट पीटर्सबर्ग येथील Military Engineering Academy मध्ये पाठविण्यात आले. लवकरच (१८३९) वडील मिखाईल यांचेही निधन जाले. आपले Military Engineering Academy मधील शिक्षण पूर्ण (१८४२) करून फ्योदर दस्तयेवस्की लेफ्टनंट पदावर सैन्यात दाखल झाले. सैन्यात सुमारे २ वर्षे नोकरी करून दस्तयेवस्कीने ती नोकरी सोडून दिली आणि ते गंभीरपणे लिखाणाकडे वळले. 

## तुरुंगवास 
सैन्यातून निवृत्ती पत्करून दस्तयेवस्की एका बंडखोर गटाचे सदस्य झाले. त्या गटासाठी जहाल मतांची पत्रके काढून त्यांनी ती वाटल्याने १८४९ साली त्यांना अटक करण्यात आली. त्यांना शिक्षा म्हणून इतर कैद्यांसह सेमेनोव्ह चौकात उभे करून गोळ्या झाडून मारण्याची शिक्षा सुनाविण्यात आली. शिक्षेच्या दिवशी एका अधिकाऱ्याने त्यांचे शिक्षा कमी होण्याचे पत्र आणल्याने दस्तयेवस्की यांना सायबेरियात तुरुंगवासासाठी पाठविण्यात आले. ४ वर्षे कारावास भोगल्यानंतर सायबेरियातच त्यांना सामान्य सैनिक म्हणून काम करण्याची शिक्षा देण्यात आली. तुरूंगातील गलिच्छ वातावरण, तेथील कैदी, सश्रम कारावास हे पाहून दस्तयेवस्की यांचा एक वैचारिक लेखक म्हणून उदय झाला. 

## साहित्य 
१८४५-४६ मध्ये दस्तयेवस्की यांची पहिली कादंबरी **पुअर पोक** प्रकाशीत झाली. यात दरिद्री कारकुनाच्या मनोविकारांचे वित्रण दस्तयेवस्की यांनी केले आहे. याच वर्षी दस्तयेवस्की यांची दुसरी कादंबरी **द डबल** प्रकाशीत झाली. यात दोन व्यक्तिमत्त्व असलेल्या एका कारकुनाची गोष्ट आहे. हा नायक अपयशी ठरतो तर त्याचे प्रतिरूप यशस्वी ठरते. शेवटी नायक आपल्यावरील ताणामुळे वेडा होतो. १८६१ साली प्रकाशीत **द हाऊस ऑफ द डेड** या कादंबरीत दस्तयेवस्की यांनी आपल्या सायबेरियातील अनुभवांबद्दल लिहिले आहे. त्यांच्या **क्राईम अँड पनिशमेंट** (१८६६), **द इडियट** (१८६८), **द पझेस्ड** (१८८०), **द ब्रदर्स करमाझोव्ह** (१८८०) या कादंबऱ्या गाजलेल्या आहेत. आपल्या कादंबऱ्यातून दस्तयेवस्की यांनी लोकांना राष्ट्रवाद शिकविला. लोकांकडून त्यांना खूप प्रेम मिळाले. दस्तयेवस्की यांनी मांडलेली वास्तववाद हा लिओ टॉल्स्टॉय यांच्या वास्तववादापेक्षा वेगळा आहे.

वर्ग:रशियन लेखक
वर्ग:इ.स. १८२१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८८१ मधील मृत्यू
उस्मानिया विद्यापीठ

**उस्मानिया विद्यापीठ** हे हैदराबादमधील विद्यापीठ आहे. 1918 मध्ये हैदराबादच्या निजाम, मीर उस्मान अली खान यांनी याची स्थापना केली.

उस्मानिया विद्यापीठ हे भारतीय उपमहाद्वीपमधील सर्वात मोठे विद्यापीठ सिस्टीम आहे आणि तिचे परिसर, घटक आणि संलग्न महाविद्यालयांमधील 300,000 पेक्षा अधिक विद्यार्थी आहेत.

विद्यापीठात 1600 एकर (6 किमी²) एक परिसर आहे.

### मान्यताप्राप्त महाविद्यालये
ओस्मानिया विद्यापीठाशी संबंधित चारशे महाविद्यालये आहेत.

वर्ग:आंध्र प्रदेशातील विद्यापीठे
वर्ग:उस्मानिया विद्यापीठ
वंगारा

**वंगारा** हे आंध्र प्रदेशच्या श्रीकाकुलम जिल्ह्यातील एक छोटे गाव आहे.  २००१ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या १,६५३ होती.

भारताचे पंतप्रधान पी. व्ही. नरसिंहराव यांचा जन्म येथे झाला.

वर्ग:श्रीकाकुलम जिल्ह्यातील गावे
इ.स.पू. ४४

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
## जन्म 
## मृत्यू 
## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स.पू. ४४
वर्ग:इ.स.पू.चे ४० चे दशक
वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले शतक
वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
ट्रोम्सो

**ट्रोम्सो** हे नॉर्वेतील एक शहर आहे. हे शहर पुण्याचे भगिनी शहर आहे.

वर्ग:नॉर्वेमधील शहरे
एम. चन्ना रेड्डी

**मारी चन्ना रेड्डी** (|१९१९ - १९९६)  हे भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे ज्येष्ठ नेते होते. ते १९७८ ते १९८० आणि १९८९ ते १९९० या काळात आंध्र प्रदेशचे मुख्यमंत्री होते. तसेच ते १९८२ ते १९८३ या काळात पंजाबचे, १९९२ ते १९९३ या काळात राजस्थानचे आणि १९९३ ते १९९६ या काळात तमिळनाडूचे राज्यपाल होते.

रेड्डी, एम.चन्ना
रेड्डी, एम.चन्ना
रेड्डी, एम.चन्ना
रेड्डी, एम.चन्ना
रेड्डी, एम.चन्ना
रेड्डी, एम.चन्ना
रुसी मोदी

**रुस्तोमजी शेरियार मोदी** ऊर्फ **रुसी मोदी** (नोव्हेंबर ११, १९२४ - मे १७, १९९६) हा भारतीय पुरुष क्रिकेट संघाकडून आंतरराष्ट्रीय कसोटी सामने खेळलेला फलंदाज होता. भारतीय संघातर्फे त्यांनी १० कसोटी सामने खेळून ४६ धावांच्या सरासरीने एकूण ७३६ धावा काढल्या.

## बाह्य दुवे 
* क्रिकइन्फो.कॉम -  यांची प्रोफाइल (इंग्लिश मजकूर) 

वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९२४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९६ मधील मृत्यू
एन. जनार्दन रेड्डी

**नेदुरूमल्ली जनार्दन रेड्डी** ( फेब्रुवारी २०,इ.स. १९३५)  हे काँग्रेस पक्षाचे ज्येष्ठ नेते आहेत.ते इ.स. १९९० ते इ.स. १९९२ या काळात आंध्र प्रदेशचे मुख्यमंत्री होते.ते १४व्या लोकसभेत विशाखापट्टणम मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करत आहेत.

## संदर्भ
*लोकसभेच्या अधिकृत संकेतस्थळावरील व्यक्तिचित्र विदागारातील आवृत्ती

वर्ग:इ.स. १९३५ मधील जन्म
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:आंध्र प्रदेशचे मुख्यमंत्री
के. विजयभास्कर रेड्डी

कोटला विजयभास्कर रेड्डी (१९२०-सप्टेंबर २७, २००१ ) हे काँग्रेस पक्षाचे ज्येष्ठ नेते होते.ते १९८२ ते १९८३ आणि १९९२ ते १९९४ या काळात आंध्र प्रदेशचे मुख्यमंत्री होते.

वर्ग:इ.स. १९२० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००१ मधील मृत्यू
थियोडोरोस पँगालोस

पँगालोस, थियोडोरोस
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:इ.स. १९३८ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. २०२३ मधील मृत्यू
जॉर्जियोस रॅलिस

इवलेसे
**जॉर्जियोस रॅलिस** (ग्रीक:Γεώργιος Ράλλης)(डिसेंबर २६, इ.स. १९१८ - मार्च १५, इ.स. २००६) हा ग्रीसचा भूतपूर्व पंतप्रधान होता.

रॅलिस १९८०-८१ दरम्यान पंतप्रधान होता.

वर्ग:ग्रीसचे पंतप्रधान
वर्ग:इ.स. १९१८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००६ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हू चिंताओ

**हू चिंताओ** (मराठी लेखनभेद: **हू जिंताओ** ; चिनी: 胡锦涛 ; फीनयीन: *Hú Jǐntāo* ;) (डिसेंबर २१, इ.स. १९४२; थायचौ, च्यांग्सू, चीन - हयात) हा चिनाच्या जनता-प्रजासत्ताकाचा भूतपूर्व राष्ट्राध्यक्ष आहे. इ.स. २००२ साली त्यांची चिनी साम्यवादी पक्षाच्या सर्वसाधारण सचिवपदी नेमणूक करण्यात आली. त्यानंतर इ.स. २००३ साली चिनाच्या जनता-प्रजासत्ताकाच्या अध्यक्षपदी, तर इ.स. २००४ साली चीनच्या केंद्रीय सैन्य आयोगाच्या अध्यक्षपदी नेमणूक झाली.
thumb|left|250px|

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:चीनचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १९४२ मधील जन्म
विल्यम लँब

**विल्यम लँब, मेलबर्नचा दुसरा व्हिस्काउंट** (; १५ मार्च, इ.स. १७७९ - २४ नोव्हेंबर, इ.स. १८४८) हा दोन वेळा युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान होता. इंग्लंडच्या इतिहासात लँबचे नाव राणी बनण्यापूर्वी तरुण व्हिक्टोरियाला राजकीय शिक्षण देण्यासाठी घेतले जाते.

लँब, विल्यम
लँब, विल्यम
लँब, विल्यम
सम्राट शुन-च

**सम्राट शुन-च** (नवी चिनी चित्रलिपी: 顺治; जुनी चिनी चित्रलिपी: 順治; फीनयीन: shùnzhì; उच्चार: शुन्-च्ऽ) (मार्च १५ १६३८ - फेब्रुवारी ५ १६६१) हा मांचु छिंग राजवंशातला दुसरा आणि चीनवर राज्य करणारा पहिला छिंग वंशीय सम्राट होता. 

वर्ग: चिनी सम्राट
वर्ग:इ.स. १६३८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १६६१ मधील मृत्यू
इ.स. ४५५

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
## जन्म
## मृत्यू
* मार्च १६ - व्हॅलेन्टिनियन तिसरा, रोमन सम्राट

## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ४५५
वर्ग:इ.स.च्या ४५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ५ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
ओतूर

**ओतूर** हे पुणे जिल्ह्यातल्या जुन्नर तालुक्यातील मांडवी नदीकाठी असलेले एक गाव आहे. या गावाचे जुने नाव उत्तमापूर असे होते.  या गावाजवळून राष्ट्रीय महामार्ग २२२ जातो. येथे कपर्दिकेश्वराचे मंदिर व चैतन्य स्वामी समाधी मंदिर आहे. येथून अष्टविनायकांपैकी  लेण्याद्री हे मंदिर ९ किलोमीटरवर, तर ओझरचे  विघ्नेश्वर मंदिर ८  किलोमीटरवर आहे.  शिवनेरी किल्ला ओतूरहून २० किलोमीटर दूर आहे. माळशेज घाटाचे अंतर सुमारे १२ किमी आहे. ओतूरपासून जवळ डुंबरवाडी व खामुंडीच्या शीवेवर सोमनाथाचे प्राचीन देउळ आहे.

## कपर्दिकेश्वराचे मंदिर
कपर्दिकेश्वराची यात्रा श्रावण महिन्यात दर सोमवारी भरते. या दिवशी सकाळी गावातील सर्व घरांतून तांदूळ घेऊन शेजारच्या मांडवी नदीत ते धुऊन घेतले जातात आणि मंदिराच्या गाभाऱ्यात त्या तांदळापासून तीन घड्यां(घडा)ची पिंड तयार करतात. दोन घड्यांमध्ये एक लिंबू ठेवले जाते आणि क्रमांक दोन आणि तीनचा घडा एका लिंबावर तयार होतो. हे करणाऱ्या मंदिराच्या पुजाऱ्याच्या डोळ्यावर पट्टी बांधलेली असते. अशी तांदळाच्या पिंडीची निर्मिती अद्‌भुत समजली जाते. दर सोमवारी पिडींची संख्या वाढत जाते.

यात्रेच्या दिवशी इनामी कुस्त्यांचे जंगी आखाडे भरतात यासाठी राज्यभरातून मल्ल ओतूरला येतात.

## प्रसिद्ध व्यक्ती
* संन्यासी केशव तथा बाबाजी चैतन्य महाराज
ओतूर येथे, संत तुकाराम महाराजांचे गुरू असलेले काशी क्षेत्रीचे ब्राह्मण संन्यासी केशव तथा बाबाजी चैतन्य महाराज, हे त्या काळच्या उत्तमापूर (सध्याचे ओतूर) येथील मांडवी नदीच्या तीरी कपर्दिकेश्वर मंदिराच्या सान्निध्यात सन १५७१ मध्ये, म्हणजे ४४० वर्षांपूर्वी समाधिस्त झाले होते.

श्री चैतन्य महाराजांनी समाधीनंतर साठ वर्षांनी, देहूच्या तुकाराम महाराजांना स्वप्नात दृष्टांत देऊन उत्तमापुरीस भेटीस बोलावले व राम-कृष्ण-हरी  हा  मंत्र देऊन वारकरी पंथाची पताका घेऊन पंथाचा प्रचार महाराष्ट्रातच नव्हे तर सर्वदूर करण्याचा उपदेश केला. त्यांच्या कृपेमुळे श्रीसंत तुकाराम महाराजांना संत शिरोमणी जगदगुरू ही ख्याती मिळवून दिल्याची कथा सांगितली जाते.

* अनिल अवचट
मराठी पत्रकार व साहित्यिक अनिल अवचट यांचे हे जन्मगाव आहे.

* शंकर वैद्य यांचे जन्मगांव
* सुमंत महाराज नलावडे यांची कर्मभूमी
* मुक्ता पुणतांबेकर
मुक्तांगण व्यसनमुक्ती केंद्राच्या संचालिका मुक्ता पुणतांबेकर यांचे हे आजोळ आहे. प्रसिद्ध साहित्यिक अनिल अवचट व मुक्तांगण व्यसनमुक्ती केंद्राच्या संस्थापिका अनिता अवचट यांच्या त्या सुकन्या आहेत.

## शैक्षणिक संस्था
* चैतन्य विद्यालय 
* सावित्रीबाई फुले कन्या शाळा
* श्री गाडगे महाराज संस्थानचे गाडगे महाराज विद्यालय
* अण्णासाहेब वाघिरे कला विज्ञान आणि वाणीज्य महाविद्यालय
* शरदचंद्र पवार अभियांत्रिकी महाविद्यालय
* शरदचंद्र पवार फार्मसी महाविद्यालय

## शेती
ओतूर गावाच्या परिसरात आधुनिक पद्धतीने कांद्याचे उत्पादन आणि साठवणूक केली जाते.  केळी, ऊस इत्यादी बागायती पिके घेतली जातात. येथे पंचायत समितीचा बाजार असून २५ किलोमीटर परिसरातील शेतकरी मालाची विक्री करण्यासाठी येथे येतात.

## पुस्तके
ओतूर गावाची माहिती अनेक मराठी पुस्तकांत आली आहे; त्यांपैकी काही प्रसिद्ध पुस्तके अशी:- 
* एक होतं गाव (सुधाकर घोडेकर, पुरंदरे प्रकाशन)
* चैतन्य चरित्र- वामनराव ओतूरकर

## संदर्भ
वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
बॉब वूल्मर

**बॉब वूल्मर** हा माजी इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू आणि क्रिकेटप्रशिक्षक होता. प्रशिक्षक म्हणून गाजलेल्या वूल्मरने दक्षिण आफ्रिका आणि पाकिस्तान क्रिकेटसंघांचे प्रशिक्षकपद भूषविले होते.

बॉब वूल्मर याचा जन्म भारतात कानपूर शहरात मे १४, १९४८ रोजी झाला होता. १९७५ मध्ये त्याने इंग्लंडकडून कसोटीत पदार्पण केले.

18 मार्च 2007 रोजी, वूल्मरचे जमैकामध्ये अचानक निधन झाले, 2007 क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेत आयर्लंडकडून पाकिस्तान संघाचा अनपेक्षितपणे पराभव झाल्यानंतर काही तासांनी .

वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९४८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००७ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
टक्का

**टक्का** हे एखाद्या संख्येच्या १००शी गुणोत्तराचे मानक आहे.

* १ टक्का = १/१०० = ०.०१ = १%
* २ टक्के = २/१०० = ०.०२ = २%
* १०० टक्के = १००/१०० = १.०० = १००%

**प्रमाण किंवा टक्केवारी**(percentage). गणितात, टक्केवारी ही एक संख्या किंवा गुणोत्तर १०० च्या अपूर्णांकात व्यक्त केली जाते. हे सहसा टक्के चिन्ह, "%",वापरून दर्शविले जाते,टक्केवारी ही परिमाण नसलेली संख्या आहे (शुद्ध संख्या); त्याला मोजण्याचे एकक नाही.गुणोत्तराला एकक नसते.
गुणोत्तराला १०० ने गुणाकार करून टक्केवारी काढली जाते. उदाहरणार्थ, १२५० सफरचंदांची टक्केवारी म्हणून ५० सफरचंद शोधण्यासाठी, एक प्रथम गुणोत्तर मोजतो. ५०/१२५० = ०.०४
आणि नंतर १०० ने गुणाकार केल्यास ४% मिळते. टक्केवारी प्रथम गुणाकार करून देखील शोधले जाऊ शकते, म्हणजे जर या उदाहरणामध्ये, ५०चा १०० ने गुणाकार केला तर ५००० येईल आणि १२५० ने भागल्यास हा परिणाम ४% होईल.

टक्केवारीची टक्केवारी काढण्यासाठी, दोन्ही टक्केवारी 100च्या अपूर्णांकांमध्ये किंवा दशांशांमध्ये रूपांतरित करा आणि त्यांचा गुणाकार करा. उदाहरणार्थ, ४०%च्या ५०% काढण्यासाठी:
*(५०/१००)×(४०/१००)= ०.५० × ०.४० = ०.२० == २०%.
इवलेसे

वर्ग:अंकगणित
आस्वान धरण

**आस्वान धरण** हे इजिप्त देशामधील आस्वान ह्या शहराजवळ नाईल नदीवरचे एक मोठे धरण आहे. इ.स. १९६० साली बांधण्यात आलेल्या ह्या धरणाचे उद्देश पूरनियंत्रण, जलसिंचन तसेच विद्युतनिर्मिती हे होते. हे जगातील सर्वात लांब असणा-या नाईल नदीवर बांधलेले आहे. या धरणामुळे नाईल नदीचे पाणी वर्षभर अडवले जाते. तसेच निर्माण होणारी वीज इजिप्त मधील उद्योग व शहरांना पुरविली जाते. प्राचीन काळापासून नाईल नदीला दरवर्षी पूर येतो. वाहून येणा-या गाळामुळे येथील जमीन सुपीक बनलेली आहे. १९०२ मध्ये आस्वान गावच्या दक्षिणेला नाईल नदीवर धरण बांधण्यात आले. १९१२ व १९३३ या साली या धरणाची उंची वाढविली गेली. १९६० मध्ये या धरणाच्या वरील भागात ६ कि. मी. अंतरावर आस्वान हाय धरणचे काम नव्याने सुरू केले गेले. हे धरण माती, ग्रानाईट,दगड व सिमेंटचा वापर करून बांधलेले आहे. या धरणाची रुंदी ३.६ कि. मी. व उंची १११ मी. इतकी आहे.

## बाह्य दुवे
*आस्वान धरणाचा उद्घाटन समारंभ 

वर्ग:इजिप्तमधील धरणे
वर्ग:इ.स. १९६० मधील निर्मिती
किंग्स्टन

**किंग्स्टन** ही कॅरिबियनमधील जमैका देशाची राजधानी व सगळ्यात मोठे शहर आहे.

येथे २००७ च्या क्रिकेट विश्वचषकाचा उद्घाटन सोहळा झाला होता.

वर्ग:जमैकामधील शहरे
वर्ग:किंग्स्टन
वर्ग:उत्तर अमेरिकेतील देशांच्या राजधानीची शहरे
डच ईस्ट इंडिया कंपनी

**वेरीनिग्ड ऊस्टइंडिश कोंपान्ये** ऊर्फ **डच ईस्ट इंडिया कंपनी** (डच: *Vereenigde Oost-Indische Compagnie*; अर्थ: *संयुक्त पूर्व भारतीय कंपनी* ;) ही इ.स. १६०२ साली स्थापन झालेली नेदरलँड्सस्थित व्यापारी कंपनी होती.

इ.स. १६०२ साली नेदरलँड्सने या कंपनीला आशियामध्ये वसाहती निर्माण करण्याचा २१ वर्षांचा मक्ता दिला. ही जगातील सर्वप्रथम बहुराष्ट्रीय कंपनी होती. डच ईस्ट इंडिया कंपनी रोखे विकणारी जगातील सर्वप्रथम कंपनी होती. कंपनीला वसाहती वसवणे, युद्ध करणे, तह अथवा करार करणे, अपराध्यांना कारावास अथवा देहदंडाच्या शिक्षा ठोठावणे, स्वतःच्या टांकसाळी उघडून नाणी पाडणे यांसारखे एखाद्या सार्वभौम शासनाच्या तोडीचे अधिकार होते.

आकडेवारीच्या दृष्टीने पाहता, आशियातील व्यापारात डच ईस्ट इंडिया कंपनीने इतर प्रतिस्पर्धी कंपन्यांना मागे टाकले होते. इ.स. १६०२ ते इ.स. १७९६ या काळात कंपनीने जवळपास दहा लाख युरोपीय लोकांना आशियातल्या व्यापारासाठी ४, ७८५ जहाजांमध्ये धाडले आणि २५ लाख टनांपेक्षा जास्त आशियाई व्यापारी मालाचा व्यवहार त्यांच्यामार्फत झाला. त्या तुलनेत पाहता, उर्वरित युरोपातून सर्व मिळून केवळ ८८२, ४१२ लोक इ.स. १५०० ते इ.स. १७९५ यादरम्यान व्यापारासाठी पाठवले. डच ईस्ट इंडिया कंपनीची मुख्य प्रतिस्पर्धी असलेल्या ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीच्या जहाजांच्या ताफ्यात केवळ् २,६९० जहाजे होती आणि एकंदरीत व्यापारी माल डच ईस्ट इंडिया कंपनीच्या मालाच्या एक पंचमांश होता. सतराव्या शतकात आपल्या मसाल्यांच्या व्यापारातील एकाधिकारशाहीमुळे डच ईस्ट इंडिया कंपनीने भरपूर नफा कमावला.

बटाव्हिया प्रांतातील एका बंदरात (आजचे जकार्ता) कंपनीने इ.स. १६१९ साली मालुकु बेटांवरील मसाल्याच्या व्यापारातून फायदा मिळवण्यासाठी राजधानी स्थापन केली. पुढील दोन शतकांत कंपनीने आणखी बंदरे व्यापारी तळ म्हणून ताब्यात घेतली व त्या बंदरांच्या आसपासचा भूभाग स्वतःच्या आधिपत्याखाली आणून स्वतःचे स्थान बळकट केले. हा व्यापारातला महत्त्वाचा भाग होता आणि दरवर्षी १८ टक्के दराने लाभांश कंपनीला यातून जवळपास २०० वर्षे मिळत होता. अठराव्या शतकाच्या उत्तरार्धात, भ्रष्टाचारामुळे पोखरल्याने कंपनीचे दिवाळे निघाले आणि इ.स. १८०० साली कंपनी विसर्जित झाली. तिचे कर्ज आणि मालकीहक्क डच बटाव्हियन रिपब्लिकाच्या सरकारकडे गेले. डच ईस्ट इंडिया कंपनीच्या ताब्यातील भूभाग पुढे डच ईस्ट इंडीज म्हणून ओळखला जाऊ लागला. इ.स.च्या १९व्या शतकात इंडोनेशिया द्वीपसमूहाला सामावून घेत हा भाग विस्तारला आणि इ.स.च्या २०व्या शतकात यातूनच इंडोनेशिया निर्माण झाला.

## हे सुद्धा पहा 
* ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनी

## बाह्य दुवे 
* 
* 

वर्ग:इंडोनेशियाचा इतिहास
वर्ग:डच साम्राज्ये
वर्ग:नेदरलँड्सचा इतिहास
वर्ग:भारताचा इतिहास
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
ज्याँ-पिएर रफारिन

**ज्याँ-पिएर रफारिन** (३ ऑगस्ट, १९४८:पॉइती, फ्रांस - ) हे फ्रांसचे माजी पंतप्रधान आहेत. हे ६ मे २००२ ते ३१ मे २००५ दरम्यान सत्तेवर होते. हे २०११ ते २०१४ दरम्यान फ्रांसच्या सेनेटचे उपाध्यक्ष होते.

वर्ग:फ्रान्सचे पंतप्रधान
वर्ग:इ.स. १९४८ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अब्दुररहमान वाहिद

**अब्दुररहमान वाहिद** (७ सप्टेंबर १९४० - ३० डिसेंबर २००९) हा इंडोनेशियाचा चौथा राष्ट्राध्यक्ष होता. तो १९९९ ते २००१ दरम्यान राष्ट्राध्यक्षपदावर होता.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत माहिती 

वर्ग:इंडोनेशियाचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चिलेयन पेसो

: 
**चिलेयन पेसो** हे चिले देशाचे अधिकृत राष्ट्रीय चलन आहे.

पेसो
वर्ग:चलने
होजे लुइस रोद्रिगेझ झपातेरो

**होजे लुइस रोद्रिगेझ झपातेरो** [उच्चार:xo̞'se̞ lu'is ro̞'ðɾiʝe̞θ θapa'te̞ɾo̞] (ऑगस्ट ४, इ.स. १९६० - ) हा स्पेनचा माजी पंतप्रधान आहे. हा १७ एप्रिल, २००४ ते २१ डिसेंबर, २०११ दरम्यान सत्तेवर होता.

वर्ग:स्पेनचे पंतप्रधान
वर्ग:इ.स. १९६० मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
डेव्हिड लँग

**डेव्हिड रसेल लॅंग** (; ४ ऑगस्ट १९४२ - १३ ऑगस्ट २००५) हा न्यू झीलँड देशाचा पंतप्रधान होता. तो ह्या पदावर जुलै १९८४ ते ऑगस्ट १९८९ दरम्यान होता. १९६३ सालापासून न्यू झीलंडच्या राजकारणामध्ये सक्रीय राहिलेला लॅंग १९७७ ते १९९६ दरम्यान न्यू झीलंड संसदेचा सदस्य तसेच १९८३ ते १९८४ दरम्यान विरोधी पक्षनेता होता.

## बाह्य दुवे 
*व्यक्तिचित्र 

वर्ग:न्यू झीलंडचे पंतप्रधान
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आल्बेर्तो फुहिमोरी

**आल्बेर्तो फुहिमोरी फुहिमोरी** (; २८ जुलै १९३८:लिमा, पेरू - ११ सप्टेंबर, २०२४:लिमा, पेरू) हा दक्षिण अमेरिकेमधील पेरू देशाचा माजी राष्ट्राध्यक्ष होता. जपानी वंशाचा असलेला फुहिमोरी १९९० ते २००० दरम्यान राष्ट्राध्यक्षपदावर होता. त्याला पेरूची अर्थव्यवस्था सुधारण्याचे व पेरूमधील माओवादी अतिरेकी संघटनेला पराभूत करण्याचे श्रेय दिले जाते. त्याचबरोबर फुहिमोरीवर हुकुमशाही गाजवण्याचे व मानवी हक्कांची मोठ्या प्रमाणावर पायमल्ली करण्याचे आरोप देखील झाले.

ह्या आरोपांवरून खटला भरला जाण्याच्या भितीने फुहिमोरीने पेरूमधून पळ काढला व तो जपानमध्ये दाखल झाला. तेथूनच त्याने राष्ट्राध्यक्षपदाचा राजीनामा पाठवला परंतु पेरूच्या संसदेने तो नामंजूर करून फुहिमोरीला निलंबित करून त्याच्याविरुद्ध अटकपत्र जाहीर केले. २००५ साली फुहिमोरीला चिली देशाच्या सान्तियागो शहरामध्ये अटक करण्यात आले. २००९ साली पेरूच्या सर्वोच्च न्यायालयाने फुहिमोरीला भ्रष्टाचार, कत्तल, मारहाण, अपहरण इत्यादी अनेक आरोपांसाठी दोषी ठरवून २५ वर्षांची शिक्षा सुनावली.

## बाह्य दुवे 
*व्यक्तिचित्र 

वर्ग:पेरूचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. २०२४ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
स्टॅन्ली बाल्डविन

**स्टॅन्ली बाल्डविन, ब्युडलेचा पहिला अर्ल बाल्डविन** (; ऑगस्ट ३, इ.स. १८६७ - डिसेंबर १४, इ.स. १९४७) हा एक ब्रिटिश राजकारणी व तीन वेळा युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान होता. तो विसाव्या शतकामधील दोन महायुद्धांदरम्यानच्या शांतता काळामधील एक यशस्वी व लोकप्रिय पंतप्रधान मानला जातो. परंतु ॲडॉल्फ हिटलरची खुशामत केल्याच्या आरोपावरून त्याच्यावर टीकादेखील झाली आहे.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:युनायटेड किंग्डमचे पंतप्रधान
वर्ग:इ.स. १८६७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९४७ मधील मृत्यू