open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
भारताची फाळणी

250px|thumb
[thumb|right|१९४७ साली [ब्रिटिश साम्राज्य|ब्रिटिश साम्राज्याचा भारतीय उपखंड तीन (पुढे चार) राष्ट्रांत विभाजित झाला. यात आजचा भारत, ब्रह्मदेश,  (म्यानमार, श्रीलंका, व पाकिस्तान (पूर्व पाकिस्तान व आजचा बांग्लादेश आदींचा समावेश होता.)]]

अखंड भारताची फाळणी होऊन १४ ऑगस्ट १९४७ रोजी पाकिस्तान व १५ ऑगस्ट रोजी भारत हे देश अस्तित्वात आले.

## फाळणीपूर्वी 
thumb|300px|right|फाळणीबाधित लोक पंजाब‌मधील एका ट्रेनवर
thumb|300px|right|फाळणीबाधित लोक

फाळणीचे बीज स्वातंत्र्याच्या बरेच आधी रोवले गेले. स्वातंतत्र्यपूर्व अखंड भारतात हिंदू बहुसंख्य होते. तत्कालीन राजकीय परिस्थितीत भारतीय राष्ट्रीय कॉन्ग्रेस मोठी राजकीय संस्था होती. ही संस्था मुसलमानांचे हितसंबध राखण्यास असमर्थ आहे असे मानून १९०६ साली ढाका शहरात अखिल भारतीय मुस्लिम लीग पक्षाची अल्लामा इक्बाल यांनी स्थापना केली. हिंदू व मुस्लिम हे दोन वेगवेगळे राष्ट्रसमूह असून असा द्विराष्ट्रवादाचा सिद्धान्त महंमद अली जीना यांनी मांडला. ही राष्ट्रे वेगळी झाली तरी अमेरिका-कॅनडा प्रमाणे यांचे हितसंबंध परस्पर-जडित असतील असा युक्तिवाद त्यांनी केला. भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या नेत्यांचा या सिद्धान्तास विरोध होता. आपला द्विराष्ट्रसिद्धान्त पुढे रेटण्यासाठी त्यांनी ऑगस्ट १९४६ साली कलकत्त्यात "थेट कृतिदिना"चे (Direct Action Day)चे आवाहन केले. यात सुमारे ५००० लोक ठार झाले.

## फाळणी प्रक्रिया 
प्रत्यक्ष फाळणीची प्रक्रिया "मांउटबॅटन योजने"खाली पार पडली. ब्रिटिश सरकारने नेमलेल्या सिरिल रेडक्लिफ या आधिकाऱ्याने प्रत्यक्ष सरहद्द निश्चित केली. जुलै १८, १९४७ रोजी ब्रिटिश संसदेत भारताच्या स्वातंत्र्याचा कायदा मंजूर झाला. यात भारतातील ५६५ संस्थानांना हवा तो पर्याय निवडण्याची मुभा देण्यात आली. या तरतुदीमुळे काश्मीर समस्येचा उदय झाला.

### लोकस्थलांतर 
फाळणीनंतरच्या काळात लोकसंख्येचे प्रचंड प्रमाणात स्थलांतर झाले. सुमारे १.४५ कोटी लोकसंख्या फाळणीने प्रभावित झाली. फाळणीनंतर उफाळलेल्या दंगलीत एकूण १० लाख लोकांना प्राण गमवावे लागल्याचा अंदाज आहे. फाळणीनंतरही देशातील एकूण मुसलमानांपैकी १/३ मुसलमान आजच्या भारतात राहिले. 

फाळणीला गांधीजीनी मान्यता दिली होती.

## परिणाम 
हिंदू-मुस्लिम हिंसाचार ही फाळणीची परिणती होती. याशिवाय फाळणीचे अनेक पडसाद नंतरच्या काळात उमटत राहिले.

* नवनिर्मित पाकिस्तानची राष्ट्रभाषा कोणती असावी यावर १९५२ साली पाकिस्तानात वाद उफाळला.
* पाकिस्तानच्या पूर्व व पश्चिम विभागातील तेढ वाढून १९७१ साली बांग्लादेश उदयाला आला.
* भारतात स्वातंत्र्योत्तर काळातही हिंदू-मुस्लिमांत भीषण दंगे घडले. 
* भारत व पाकिस्तानमध्ये चारदा युद्ध झाले.
* जम्मू व काश्मीरमधील फुटीरतावाद व पाकिस्तान प्रक्षोभित उग्रवाद जन्माला आले.
* ईशान्य भारतामधील फुटीर चळवळी
* उर्दू भाषिकांच्या मोठ्या प्रमाणातील स्थलांतरामुळे जन्माला आलेले मुहाजिर आंदोलन

## भारताच्या फाळणीवरील मराठी पुस्तके
* द अदर साईड ऑफ सायलेन्स (मूळ इंग्रजी, लेखिका - उर्वशी बुटालिया; मराठी अनुवाद - नारायण प्रल्हाद आवटी)
*'पाकिस्तान ऑर पार्टिशन ऑफ इंडिया' (प्रथमावृत्ती: थॉट्स ऑन पाकिस्तान; १९४०); लेखक: डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर

## हे सुद्धा पहा 
*भारताची स्वातंत्र्य चळवळ
* ब्रिटिश साम्राज्य
* भारताचा इतिहास
*
* 

## बाह्य दुवे 
* 'फ्रंटलाईन' पत्रिकेमधील लेखन
* पाकिस्तानची जन्मकथा
* 

वर्ग:भारताचा इतिहास
वर्ग:पाकिस्तानचा इतिहास
वर्ग:बांगलादेशचा इतिहास
वर्ग:भारत-पाकिस्तान फाळणी
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील महत्त्वाच्या घटना
मोहनलाल

**मोहनलाल विश्वनाथन** (मल्याळम: മോഹൻലാൽ വിശ്വനാഥൻ ; रोमन लिपी: Mohanlal Viswanathan) (२१ मे, इ.स. १९६० - हयात) हा एक भारतीय अभिनेता, निर्माता व  मल्याळम मध्ये कार्यरत असलेला दाक्षिणात्य मल्याळम चित्रपटसृष्टीतील सर्वात लोकप्रिय कलाकारांपैकी एक मानला जातो.

## चित्रपटयादी 
मोहनलाल यांनी सुमारे 300 चित्रपटांमध्ये काम केले आहे आणि ते मल्याळम, हिंदी , तेलुगू , तमिळ आणि कन्नड भाषांमध्ये काम करत आहेत. त्यांनी 12 चित्रपटांची निर्मिती/सहनिर्मिती केली आहे.

## पुरस्कार
 यांच्याकडून पद्मभूषण पुरस्कार स्वीकारताना मोहनलाल]]

जवळपास चाळीस वर्षांच्या कारकिर्दीत, मोहनलाल यांना चित्रपटसृष्टीतील स्पर्धात्मक आणि सन्माननीय असे अनेक पुरस्कार आणि सन्मान मिळाले आहेत, त्यापैकी पाच राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, नऊ केरळ राज्य चित्रपट पुरस्कार आणि फिल्मफेअर पुरस्कार दक्षिण मिळाले आहेत. भारत सरकारने त्यांना २००१ मध्ये पद्मश्री पुरस्कार, भारताचा चौथा-सर्वोच्च नागरी सन्मान आणि २०१९ मधील तिसरा-सर्वोच्च नागरी सन्मान पद्मभूषण पुरस्कार देऊन सन्मानित केले, त्यांच्या कलेतील योगदानाबद्दल. त्यांना २०१० मध्ये श्री शंकराचार्य संस्कृत विद्यापीठानेआणि २०१८ मध्ये कालिकत विद्यापीठाने मानद डॉक्टर ऑफ लेटर (डी लिट) ने सन्मानित केले.

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
*
तिल्लारी नदी

**तिल्लारी नदी** महाराष्ट्राच्या कोल्हापूर जिल्ह्यात व सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात वाहणारी नदी आहे. ही नदी कोल्हापूर जिल्ह्यातील तुडये गावाजवळ उगम पावते, ही नदी पश्चिम वाहिनी असून गोवा-महाराष्ट्र सीमेवरील तेरेखोल या गावी अरबी समुद्राला मिळते. या नदीवर तिल्लारी धरण असून मुख्यत्वे वीजनिर्मितीसाठी या धरणाचा वापर केला जातो. धरणाची बहुतेक वीज गोवा राज्याला पुरवली जाते. 

वर्ग:महाराष्ट्रातील नद्या
हुपरी

**हुपरी ** हे महाराष्ट्राच्या कोल्हापूर जिल्ह्यातील हातकणंगले तालुक्यातील छोटे शहर आहे. हे गाव चांदी उद्योगासाठी प्रसिद्ध आहे. त्यामुळे गावाला चंदेरीनगरी म्हणून देखील ओळखले जाते. हुपरी येथे नगरपरिषद आहे.नगरपरिषद होण्यासाठी हुपरीच्या नागरिकांनी लोकलढा उभारला होता. नगरपालिका कृती समितीची स्थापना केली होती.अमजद नदाफ हें त्या समितीचे निमंत्रक होते. तिच्यासाठी पत्रकारांनी पुढाकार घेतला होता.

वर्ग:महाराष्ट्रातील शहरे
वर्ग:कोल्हापूर जिल्ह्यातील शहरे
वर्ग:हातकणंगले तालुक्यातील शहरे
तमिळ (नाव)

**तमिळ (नाव)** Thamizh (Name) तमिळ हे तमिळनाडूतील एक सामान्य नाम(नाव) आहे जे विशेषतः मुलांसाठी वापरतात.तमिळ हे नाव तमिळभाषक चित्रपटातून अधिक पहावयास मिळते ज्यात मुख्य अभिनेत्याचे किंवा पात्राचे नाव **तमिळ** असे असते.ह्याचा नावावर आधारीत इतर नावंही प्रचलीत आहेत जशी मुलांचे **तमिळसेल्वन/ThamizhSelvan/TamizhChelvan**, मुलींचे **तमिळसेल्वी/ThamizhSelvi/Chelvi** असे नाव असते इ.तमिळ भाषेत भाषा ह्या शब्दासाठी मोळी (Mozhi) हा शब्दप्रयोग आहे त्यावर आधारीत नावं देखील प्रचलीत आहेत जसे मुलीचे कन्नीमोळी/Kannimozhi (अर्थ: मुलीचीभाषा),तेनमोळी/ThenMozhi (अर्थ: दक्षिणेकडची भाषा) इ.जसे मराठीत मराठमोळी म्हणजे मराठी भाषा अशा अर्थाने वापरतात किंवा मराठी तत्संबंधी व्यक्ती,वस्तू.इ.
या शब्दाशी संबंधित शब्दप्रयोग आणि त्यांच्या लेखांकरिता पहा :
* तमिळ (मानवी समुदाय/प्रजाती)
* तमिळ भाषा
* तमिळ लिपी
* तमिळनाडू
पुलीकट सरोवर

250px|right|thumb|पुलीकत सरोवर नकाशा
**पुलीकट सरोवर** किंवा पळवेरकाड् (तमिळ: Pazhaverkaadu பழவேற்காடு )**पुलीकत सरोवर** हे एक  दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे खाऱ्यापाण्याचे सरोवर आहे. हे सरोवर आंध्र प्रदेश व तमिळनाडु यांच्या सीमा वेगळे करते. या सरोवरात पुलीकत पक्षीअभयारण्य आहे. श्रीहरीकोटा बेटाची भित्तीका या सरोवराला बंगालच्या उपसागरापासुन वेगळे करते. याच श्रीहरीकोटा बेटावर सतीश धवन अंतराळ केंद्र आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
पुलीकत सरोवर संकेतस्थळ 

वर्ग:भारतामधील सरोवरे
चंद्रकांत मांडरे

**चंद्रकांत मांडरे** (जन्म : १३ ऑगस्ट १९१३; - १७ फेब्रुवारी २००१) हे मराठी अभिनेते होते. ते मूळचे कोल्हापूरचे होते. बऱ्याच ऐतहासिक मराठी चित्रपटांत त्यांनी काम केले.

## चंद्रकांत यांचा अभिनय असलेले मराठी चित्रपट
* खंडोबाची आण
* राजा गोपीचंद (हिंदी)
* थोरांताची कमळा
* धन्य ते संताजी धनाजी
* पवनाकाठचा धोंडी
* बनगडवाडी (चंद्रकांतांचा शेवटचा चित्रपट)
* भरतभेट
* मीठभाकर
* मोहित्यांची मंजुळा
* युगे युगे मी वाट पाहिली
* छत्रपती शिवाजी
* शेजारी (मराठी-हिंदी)
* संथ वाहते कृष्णामाई
* सांगत्ये ऐका
* सावकारी पाश (पहिला चित्रपट)
* स्वयंवर झाले सीतेचे

## चंद्रकांत यांना मिळालेले पुस्कार
* चित्रपती व्ही.शांताराम जीवनगौरव पुरस्कार 

वर्ग:मराठी अभिनेते
वर्ग:चित्रपती व्ही.शांताराम जीवनगौरव पुरस्कारविजेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चेन्नईतील पेठा

**चेन्नईतील पेठा** Pet or Pettah in Chennai ,Tamilnadu.
महाराष्ट्रात ज्या प्रकारे जुन्या काळात (बाजार)पेठांच्या स्वरूपात नगरे विकसित होत गेली तशीच ती दक्षिणेकडेही होत गेली त्याचेच प्रतीक म्हणून आजही अनेक दक्षिण भारतीय महानगरांमध्ये पेठा किंवा पेट्ट् अस्तित्वात आहेत.त्यापैकी तमिळनाडू राज्यातल्या चेन्नई ह्या महानगरातील पेठांची यादी.
तमिळ भाषेत ड किंवा ठ हे अक्षर नसल्याने व ट-वर्गातली ट आणि ण  एवढीच अक्षरे उपलब्ध असल्याने या पेठांची नावे तमिळमध्ये पेट्ट किंवा पेट्टाह् अशा स्वरूपात लिहिली जातात.  मराठी हा शब्ददेखील तमिळ मध्ये **मराट्टी** असाच लिहितात.

* आळवारपेट
* क्रोमपेट
* क्लाईव्हपेट
* चिंताद्रीपेट
* चेंगलपेट
* चेटपेट
* तेयनामपेट
* तोंडिआर पेट
* ब्रूसपेट
* रॉय पेट
* वॉशरमनपेट
* सैदापेट
* सैय्यदखान पेट
* सौकारपेट/सावकारपेट

पेठ
देवर (जात)

**देवर** किंवा **मुक्कलदोर** ही तमिळनाडू राज्यात आढळणारी एक जात आहे. अगमुडयार, मरवर आणि कळ्ळर या तीन समुदायांची मिळून ही जात बनली आहे.

## संदर्भ 
* 
*On Tamil Militarism- The suppression of Tamil military castes
*Genetic structure of four socio-culturally diversified caste populations of southwest India 

## बाह्य दुवे 
* http://www.thevar.in 
* http://www.thevarcommunity.com/ 
* http://www.devaronline.com/ 
* http://devarcaste.wetpaint.com 
* http://kallar.weebly.com
* http://www.kallarsangam.com 
* Vallambar Official Website
* http://thevarcommunitymumbai.com 
* http://www.thevaryouth.com/ 
* http://pasumpontrust.com/ 
* http://WWW.MUTHURAMALINGATHEVAR.COM 
* Matrimony site for mukkulathor
* Exclusive Matrimonial Site for Kallars, Maravars and Agamudayars. 

वर्ग:तमिळनाडूमधील जाती
सिलंबरसन

**सिलम्बरसन राजेंदर** (Tamil: சிலம்பரசன் ராஜேந்தர்; जन्मः  ३ फेब्रुवारी १९८३) हा एक तमिळ अभिनेता आहे. तसेच त्याने चित्रपटांत दिग्दर्शक, पार्श्वगायक आणि गीतकार म्हणूनही काम केले आहे. तो तमिळ चित्रपट दिग्दर्शक टी.राजेंदर ह्यांचा मुलगा आहे. २००२ साली त्याने वडिलांच्या मार्गदर्शनाखाली चित्रपटसृष्टीत पदार्पण केले. **मन्मदन** आणि **वल्लवन** या चित्रपटांचे त्याने पटकथालेखन व दिग्दर्शन केले आहे.

## चित्रपट कारकीर्द
वर्ग:इ.स. १९८३ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कळरीपयट्ट

**कळरीपयट्ट** (इंग्रजी Kalarippayattu, मल्याळम കളരിപയറ്റ് ) ही एक युद्धकला आहे. 
या युद्धपद्धतीचा उगम केरळ मध्ये झाला. यात तलवारीचा वापर प्रतिस्पर्ध्यावर मात करण्यासाठी चपळाईने केला जातो.
## बाह्य दुवे
*कलरीपयट्टू वन ऑफ द ओल्डेस्ट मार्शल आर्ट 

वर्ग:भारतीय युद्धकला
वर्ग:कला
वर्ग:युद्ध
वर्ग:केरळ
कळ्ळर (जात)

कळ्ळर ही तमिळनाडू राज्यात आढळणारी एक जात आहे.

## व्युत्पत्ती 
*कळ्ळर* हा तमिळ शब्द आहे ज्याचा अर्थ *चोर* असा होतो. त्यांच्या इतिहासात डाकूगिरीचा काळ समाविष्ट आहे. "जमीनदार", इतर प्रस्तावित व्युत्पत्तीशास्त्रीय उत्पत्तीमध्ये "काळी कातडी", "हिरो", आणि "टॉडी टॅपर्स" सारख्या कळ्ळरचे स्व-वापर शीर्षक आहे.

मानववंशशास्त्रज्ञ सुसान बेली नोंदवतात की, मारावरच्या नावाप्रमाणेच कळ्ळर हे नाव तमिळ *पलैयक्करांनी* (योद्धा-प्रमुख) खेडूत शेतकऱ्यांसाठी दिलेली पदवी होती, जे त्यांचे सशस्त्र राखणदार म्हणून काम करता *१७*व्या आणि *१८*व्या शतकाच्या उत्तरार्धात तेलुगू प्रदेश तसेच तमिळ क्षेत्रावर नियंत्रण ठेवणारे बहुसंख्य पोलिगर हे स्वतः कळ्ळर, मारावर आणि वाटुका समुदायातून आले होते. *कळ्ळर* हा पाश्चात्य भारतीय शब्द *कोळीचा* समानार्थी शब्द आहे, ज्याचा अर्थ चोरीचा आहे परंतु उंच खेडूतवादाचाही आहे. बेलीच्या मते, *कळ्ळर* हे "योद्धा-खेडूत पूर्वजांच्या परंपरा असलेल्या तमिळनाडूमधील ग्रामीण गटांचे शीर्षक" मानले जावे.

## संदर्भ 
वर्ग:तमिळनाडूमधील जाती
मारावर (जात)

मारावर ही तमिळनाडू राज्यात आढळणारी एक जात आहे.

## सामाजिक स्थिती 
मारावरांना शूद्र मानले जात होते आणि ते हिंदू मंदिरात पूजा करण्यास मोकळे होते. पामेला जी, प्राइस यांच्या मते, मारावर हे योद्धे होते जे काही बाबतीत जमीनदार होते. ब्रिटिश वसाहती काळात, जमीनदारी खटल्यातील कायदेशीर अधिकाऱ्यांनी मारावरांना काहीवेळा क्षत्रिय म्हणून नोंदवले होते. परंतु अधिक वेळा त्यांचे वर्गीकरण शूद्र म्हणून केले जाते. तमिळनाडूमध्ये मारावर या तामिळ वंशाच्या एकमेव राज्यकर्त्या जाती होत्या. सिंगमपट्टी, उरकाडू, नेरकट्टनसेवल, थलावनकोट्टई या जमिनींवर मारावर जातीच्या सदस्यांनी राज्य केले. अधूनमधून सेतुपथींना ते विधी शुद्ध नसल्याच्या आरोपाला प्रतिसाद द्यावा लागला. 

तमिळनाडूच्या निर्मितीदरम्यान मारावरांना सामाजिकदृष्ट्या बहिष्कृत जमाती म्हणून किंवा पारंपारिकपणे शूद्र श्रेणीत सर्वात कमी प्रवेश करणारे म्हणून आणले गेले. आजपर्यंत मारावरांना चोर जमाती म्हणून भीती वाटते आणि तिरुनेलवेली प्रदेशातील एक बहिष्कृत गट आहे. 

## संदर्भ 
वर्ग:तमिळनाडूमधील जाती
सना खान

**सना खान** ( २१ ऑगस्ट १९८८) ही एक भारतीय सिने-अभिनेत्री व मॉडेल आहे. बॉलिवूड व दक्षिण भारतीय चित्रसृष्टीत कार्यरत असणाऱ्या सनाने आजवर काही हिंदी, तमिळ, तेलुगू, कन्नड व मल्याळी चित्रपटांमध्ये भूमिका केल्या आहेत. २०१६ सालच्या वजह तुम हो ह्या थरारपटात तिची प्रमुख भूमिका आहे.

## बाह्य दुवे
*
* 

वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:तेलुगू चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
लोंढरे

**लोंढरे** हे एक महाराष्ट्रातील धुळे जिल्ह्याच्या शिरपूर तालुक्यातील  गाव आहे.

वर्ग:धुळे जिल्ह्यातील गावे
वर्ग:शिरपूर तालुक्यातील गावे
चेर साम्राज्य

**चेर** (तमिळ: சேரர் ; रोमन लिपी: *Chera dynasty*;) हे इ.स.पू.च्या दुसऱ्या शतकापासून इ.स.च्या बाराव्या शतकापर्यंत केरळ व नजीकच्या परिसरातील भूभागावर अस्तित्वात असलेले साम्राज्य होते. चेर साम्राज्याची राजधानी वांची/करूर येथे होती. या साम्राज्यावर दोन तमिळ राजघराण्यांनी राज्य केले. चेर साम्राज्याचा पहिला शासक आणि संस्थापक उदियांजेराल किंवा उथीयांचेरलतन हा होता. त्याच्या पश्चात त्याचा पुत्र नेदुम चेरलाथान किंवा नेदुंजेरालाथन  हा गादीवर आला. नेडुम हा उदयाजेराल येथे जन्मलेला एक शक्तिशाली शासक होता, ज्याने प्रथम युवराज म्हणून आणि नंतर एक निरंकुश राजा म्हणून 58 वर्ष राज केले होते.   


वर्ग:भूतपूर्व साम्राज्ये
अखिल भारतीय मुवेंदर मुन्ननि कळगम

**अखिल भारतीय मुवेंदर मुन्ननि कळगम** 

**All India Moovendar Munnani Kazhagam** is a Tamil political party in India, based amongst the thevar caste. The party founder and president is Dr. N. Sethuraman. The party was founded by All India Thevar Peravai (All India Thevar Front) 1998.

All India Moovendar Munnani Kazhagam are allied with Dravida Munnetra Kazhagam. In the तमिळ नाडु legislative assembly elections of 2001 one candidate of All India Moovendar Munnani Kazhagam was launched on a DMK symbol in the constituency of Thirumangalam and got 39 918 votes (36,2%, no seat).

All India Moovendar Munnani Kazhagam were opponents of the J. Jayalalithaa All India Anna Dravida Munnetra Kazhagam government. 
For example they have protested against press censorship and abuse of anti terror laws under the AIADMK rule.

In 2006 elections the party contested in 5 constituencies with alliance with BJP and lost in all the 5 seats without deposit.
The Party is now in alliance with All India Anna Dravidar Munnetra Kazhagam from August 2006.

The party also fights for the right to animal sacrifice.

## बाह्य दुवे 
*Pattern of Abuse, report from Human Rights Watch on caste violence in southern तमिळ नाडु
*Caste-based mobilisation and violence , article from Frontline

वर्ग:भारतातील राजकीय पक्ष
वर्ग:इंग्रजी-मराठी भाषांतर हवे
तर्‍हाडी

**तऱ्हाडी** हे एक महाराष्ट्रातील धुळे जिल्ह्याच्या शिरपूर तालुक्यातील  गाव आहे.

वर्ग:धुळे जिल्ह्यातील गावे
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:शिरपूर तालुक्यातील गावे
पिंपळनेर

**पिंपळनेर** हे महाराष्ट्र राज्यातील बीड जिल्ह्यातील शिरूर तालुक्यातील एक ऐतिहासिक आणि धार्मिक वारसा लाभलेले गाव आहे. हे गाव वारकरी संप्रदायातील दोन प्रमुख शक्तीपीठांच्या, भगवानगड आणि गहिनीनाथ गड मध्यस्थानी वसलेले आहे. संत वामनभाऊ महाराज आणि संत भगवान बाबा यांची कर्मभूमी म्हणून या गावाला विशेष महत्त्व आहे.

## धार्मिक व आध्यात्मिक वारसा 
### श्री भाऊबाबा संयुक्त मंदिर 
हे मंदिर परिसरातील सर्वात मोठे आणि भव्य मंदिर मानले जाते. या मंदिराची तुलना अहमदनगर जिल्ह्यातील मोहटादेवी मंदिराशी केली जाते. दरवर्षी जानेवारी महिन्यात येथे भाऊबाबांची संयुक्त पुण्यतिथी मोठ्या उत्साहात साजरी केली जाते.

### लालपुरी देवस्थान (बजरंग बली मंदिर) 
हे गावातील अत्यंत प्राचीन स्थान आहे. पूर्वीचे गाव याच मंदिराशेजारी वसलेले होते. येथे दरवर्षी **राम नवमी**ला अखंड हरिनाम सप्ताहाची स्थापना होते आणि **हनुमान जन्मोत्सवाच्या** दिवशी सांगता होते. वारकरी संप्रदायातील रत्न म्हणून ओळखले जाणारे **अण्णा बाबा** यांचे येथे वास्तव्य होते.

### श्री इंदुवासिनी देवी मंदिर 
गावाच्या पूर्व दिशेला जेथे सिंधफणा नदीचा उगम (सांडा) होतो, तेथे हे मंदिर आहे. महान तपस्वी स्वामी गणेशानंद महाराज यांनी येथे तपश्चर्या केली होती. सध्या महामंडलेश्वर १००८ श्री विक्रम शास्त्री यांच्या मार्गदर्शनाखाली या क्षेत्राचा विकास होत आहे. नवरात्रीमध्ये येथे मोठा हरिनाम सप्ताह आयोजित केला जातो.

### श्री मलिक साहेब मंदिर (कुलदैवत) 
मलिक साहेब हे गावाचे कुलदैवत असून येथे दोन दिवसांची मोठी यात्रा भरते. पहिल्या दिवशी पैठण येथून गंगेचे पवित्र पाणी आणून देवाला अभिषेक केला जातो आणि दुसऱ्या दिवशी कुस्त्यांचा भव्य आखाडा भरतो.

### श्री लक्ष्मी मंदिर (बारा गाड्यांची यात्रा) 
गावात लक्ष्मी देवीचे मंदिर असून येथे यात्रेनिमित्त 'बारा गाड्या' ओढण्याची अनोखी परंपरा आहे. एकच व्यक्ती श्रद्धेच्या बळावर बारा गाड्या ओढते, जे पाहण्यासाठी जिल्हाभरातून लोक येतात.

### वाघेश्वर मंदिर 
गावाशेजारील डोंगरामध्ये वाघेश्वराचे मंदिर असून श्रावण महिन्यात येथे अखंड हरिनाम सप्ताह होतो.

## भौगोलिक आणि नैसर्गिक वैशिष्ट्ये 
* **गायमुख:** गावाजवळील डोंगरावर एक नैसर्गिक गायमुख आहे. पावसाळ्यात या मुखातून पाणी पडते, जे पर्यटकांचे आकर्षण केंद्र आहे.
* **नद्या:** गावातून बेलपरा नदी वाहते आणि पूर्वेला सिंधफणा नदीचे उगमस्थान आहे.
* **वाहतूक:** गावातून नुकताच अमळनेर ते रायमोह हा नवीन महामार्ग (Highway) गेला आहे.

## सामाजिक आणि सांस्कृतिक जीवन 
गावातील तरुण नोकरी-व्यवसायानिमित्त बाहेर असले तरी यात्रा, उत्सव आणि सप्ताहाच्या निमित्ताने सर्वजण एकत्र येतात. वारकरी संप्रदायाचा मोठा प्रभाव असलेल्या या गावात धार्मिक सलोखा आणि एकता पाहायला मिळते.

.

वर्ग:बीड जिल्ह्यातील गावे
शिंदखेडा तालुका

वर्ग:धुळे जिल्ह्यातील तालुके
वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
अर्थे खुर्द

अर्थे हे एक महाराष्ट्रातील धुळे जिल्ह्याच्या शिरपूर तालुक्यातील  शहर आहे.

अर्थे हे शिरपूर तालुक्यातील महत्त्वाचे शहर आहे. 

## इतिहास
अर्थे हे अहिर काळात महत्त्वाचं केंद्र होते.  अहिर काळात अर्थ्याचे नाव अर्थनगर होते , महत्त्वपूर्ण बाजार पेठ असल्या मुळे या गावास आर्थनगर  हे नाव मिळाले, फारुकी काळात हे गाव , परगणा होते , मलिक फरुकीचा मुलगा नासीर येथे सुभेदार होता. नंतर हे गाव कुर्मी पाटील व्यापाऱ्यांना सुभा म्हणून दिले. पूर्वी अर्थे हे थाळनेर सुभ्यात होते. 

नंतर मुघल काळात परगना बदलून शिरपूर करण्यात आला व नंतर तो थाळनेर झाला. मराठा काळात अर्थेचे महत्त्व अधिक वाढले येथूनच सुरत- धरणगाव व्यापाराचा मार्ग गेल्या मुळे अर्थे पुन्हा संपन्न झाले. 

१८१८ सालि ब्रिटिश सरकारने खानदेश जिल्ह्यातील शिरपूर तालुक्यात ३ कसबे पाडले त्यात थाळनेर, बोराडी व अर्थे ही स्थानके होती. अर्थे १९०६ साली पश्चीम खानदेश जिल्ह्यात समाविष्ट करण्यात आले. १९९० मध्ये अर्थे खुर्द व बुद्रुक या दोन ग्रामपंचायती स्वतंत्र झाल्या. 

## लोकसंख्या
अर्थे हे शहर बहुतांश हिंदूबहुल आहे. गावात ९८% लोकसंख्या हिंदू आहे तर उर्वरीत २% लोकसंख्या मुस्लिम, बौद्ध व जैन आहे. अर्थे शहराची लोकसंख्या १८००० एवढी आहे.

## प्रशासन
अर्थे शहरात २ ग्राम पंचायत आहेत, बुद्रुक व ग्रेटर खुर्द ग्रामपंचायत. गावात १६ वार्ड आहेत. गावात तलाठी कार्यालय, गट संघकार्यालय, पश्चिम शिरपूर उपतालुका  मुख्यालय आहे. शहरात कृषी विभाग केंद्र आहे. 

## सुविधा
शहरात प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र आहे. शहरात बँक शाखा, पोस्ट ऑफीस आहे. अर्थे शहरात 4 जि. प. शाळा आहेत. शिवाय अनेक महाविद्यालय आहेत. बसस्टंड आहे, गावात बाजार उपसमिती आहे.  

### रस्ते
अर्थे शहरातून बुऱ्हाणपूर- अंकलेश्वर राष्ट्रीय महामार्ग जातो, शिवाय अर्थे- गिधाडे, अर्थे -  बोराडी हा जिल्हा महामार्ग जातो, अर्थे शिरपूर पासून १० किमी अंतरावर आहे. गावात साई नगर, मुस्लिम वस्ती, आंबेडकरनगर , शिवजीनगर, झेंडा चौक आहे. गावात म्हाळसा, महादेव, हनुमान देवांची मंदिरे आहेत.

## संदर्भ 
वर्ग:धुळे जिल्ह्यातील गावे
वर्ग:शिरपूर तालुक्यातील गावे
अलुवा

**अलुवा** तथा **अल्वाये** हे भारताच्या केरळ राज्यातील शहर आहे.

वर्ग:केरळमधील शहरे
वर्ग:एर्नाकुलम जिल्हा
अंगमाली

**अंगमली** भारताच्या केरळ राज्यातील एर्नाकुलम जिल्ह्यात असलेले छोटे शहर आहे. हे कोची शहराजवळ आहे.

वर्ग:केरळमधील शहरे
वर्ग:एर्नाकुलम जिल्हा
चेन्नामंगलम

**चेन्नामंगलम** केरळ राज्याच्या एर्नाकुलम जिल्ह्यामधील परावुर तालुक्यातील छोटे गाव आहे.

वर्ग:एर्नाकुलम जिल्हा
वर्ग:केरळमधील गावे
चोव्वरा

**चोव्वरा** हे भारताच्या केरळ राज्यातील एर्नाकुलम जिल्ह्यात असलेले छोटे गाव आहे. २००१ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या १३,६०३ होती.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:एर्नाकुलम जिल्हा
कळ्ळील

**कळ्ळील** हे भारतातील केरळ राज्याच्या एर्नाकुलम जिल्ह्यात असलेले एक गाव आहे. हे तेथील जैन मंदिरासाठी प्रसिद्ध आहे.

वर्ग:एर्नाकुलम जिल्हा
ईडापल्ली

**ईडापल्ली** भारताच्या केरळ राज्यातील एर्नाकुलम जिल्ह्यात असलेले गाव आहे. हे कोच्ची शहराचे उपनगर आहे.

वर्ग:एर्नाकुलम जिल्हा
वर्ग:रिकामी पाने
साक्री तालुका

साक्री तालुका क्षेत्रफळानुसार महाराष्ट्रातील दुसऱ्या क्रमांकाचा मोठा तालुका आहे.(चिखलदरा अमरावती सर्वात मोठा तालुका). 

महसुली दृष्टीने विचार केल्यास सर्वाधिक गावांचा समावेश होणारा राज्यातील सर्वात मोठा तालुका आहे. 

प्रशासकीय सोयीसाठी नवीन पिंपळनेर तालुका प्रस्तावित आहे. 

तालुक्यात सौरऊर्जा प्रकल्प, सुझलॉन पवनऊर्जा प्रकल्प कार्यान्वित आहेत. 

## लोकसंख्या
पिंपळनेर हे गाव साक्री तालुक्यात सर्वात जास्त लोकसंख्या असलेले गाव आहे. पिंपळनेर गावाची लोकसंख्या २०११ च्या जनगणनेनुसार जवळपास २१००० आहे.

वर्ग:धुळे जिल्ह्यातील तालुके
वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
स्टीवन कव्ही

इवलेसे|स्टिव्हन कव्ही
**स्टीव्हन कव्ही** (इंग्लिश:Stephen R. Covey) (ऑक्टोबर २४, इ.स. १९३२ सॉल्ट लेक सिटी युटा, अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने) हा इंग्लिश लेखक आहे.

याने *द सेव्हन हॅबिट्स ऑफ हायली इफेक्टिव्ह पीपल* हे पुस्तक लिहीले आहे. याशिवाय *फर्स्ट थिंग्स फर्स्ट*, *प्रिन्सिपल-सेंटर्ड लीडरशीप* आणि *द सेव्हन हॅबिट्स ऑफ हायली इफेक्टिव्ह फॅमिलीज* ही पुस्तकेही लिहीली आहेत. २००४ मध्ये कव्हीने *द एट्थ हॅबिट: फ्रॉम इफेक्टिव्हनेस टू ग्रेटनेस तर २००८ मध्ये *द लीडर इन मी-हाउ स्कूल्स अँड पेरंट्स अराउंड द वर्ल्ड आर इन्स्पायरिंग ग्रेटनेस, वन चाइल्ड ॲट अ टाइम'' ही पुस्तके प्रकाशित केली.

कव्ही सध्या युटा स्टेट युनिव्हर्सिटीतील जॉन एम. हंट्समान स्कूल ऑफ बिझनेस येथे प्राध्यापक आहे.

वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:इ.स. १९३२ मधील जन्म
अर्याड

**अर्याड** ही दक्षिण भारताच्या केरळ राज्यातील अलप्पुळा जिल्ह्यातील एक मुख्य पंचायत समिती आहे. याचे दोन भाग आहेत: उत्तर अर्याड व दक्षिण अर्याड.याजवळ गुरूपुरम हे जंक्शन आहे.याचे दक्षिणेस सुब्रम्हण्यपुरम तर उत्तरेस कोमलपुरम ही गावे आहेत.

वर्ग:अलप्पुळा जिल्हा
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
पल्लीपूरम

**पल्लीपूरम** भारताच्या केरळ राज्यामधील अलेप्पी शहराजवळचे छोटे गाव आहे.

वर्ग:अलप्पुळा जिल्हा
वर्ग:केरळमधील शहरे
चेर्तला

**चेर्तला** भारताच्या केरळ राज्यातील शहर आहे. हे शहर याच नावाच्या तालुक्याचे प्रशासकीय केन्द्र आहे.

वर्ग:अलप्पुळा जिल्हा
वर्ग:केरळमधील शहरे
अरूर

इवलेसे| अरूर पुलावरून दिसणारा सुंदर सूर्योदय
इवलेसे| सेंट ऑगस्टीन चर्च, अरूर
इवलेसे| अरूर- एडकोची पूल, रात्रीचे दृश्य
इवलेसे| अरूर येथे सीफूड निर्यात प्रक्रिया प्रकल्प. कोल्डस्टोरेज शिपमेंटचे कंटेनर प्लांटच्या समोर दिसत आहेत.
**अरुर** हे भारताच्या केरळ राज्यातील अलाप्पुझा जिल्ह्याच्या उत्तरेकडील टोकावरील आणि कोची शहराच्या दक्षिणेकडील उपनगरातील एक शहर आहे. हे अलेप्पी जिल्ह्यातील सीफूड संबंधित औद्योगिक क्षेत्र आहे आणि कोची शहरात दक्षिणेकडील प्रवेश द्वार म्हणून काम करते.

अरुर ही सध्या कोची अर्बन ग्लोमेरेशनच्या अगदी दक्षिणेला असलेली नगरपालिका आहे. आगामी जनगणनेमध्ये तो कोची युए चा एक भाग असण्याची शक्यता आहे, कारण त्याची शहरी वाढ आता कोची शहरासोबत सतत होत आहे.

## लोकसंख्याशास्त्र 
२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार, अरूरची लोकसंख्या ३९,२१४ होती. लोकसंख्येच्या ४९% पुरुष आणि ५१% स्त्रिया आहेत. त्याचा सरासरी साक्षरता दर ८४% आहे. राष्ट्रीय सरासरी साक्षरता दर ५९.५% आहे. यातील ११% लोकसंख्या ६ वर्षांपेक्षा कमी वयाची आहे.

## प्रख्यात रुग्णालये 
* राज्य सरकारी रुग्णालय
* ईएसआय दवाखाना
* लक्ष्मी हॉस्पिटल
* दया हॉस्पिटल
* कार्तिक हॉस्पिटल
* जीवन हॉस्पिटल, चंदिरूर
* चंदिरूर मिशन हॉस्पिटल

## उद्योग 
केरळ बॅकवॉटरचा एक भाग असलेल्या वेंबनाड सरोवराजवळ आरूर असल्याने सीफूड निर्यात हा या भागातील प्रमुख उद्योग आहे. ही परिसंस्था मोठ्या प्रमाणात कोळंबी आणि कोळंबी शेतीला केरळच्या बॅकवॉटरशी जोडलेली आंतरबंद पाण्याची व्यवस्था असलेल्या सखल भातशेतींना पर्याय म्हणून मदत करते. दुसरे म्हणजे कोचीन फिशिंग हार्बर आणि बंदर आरूरपासून फक्त १५ किमी दूर आहे. सागरी संपत्तीची विपुलता आणि लॉजिस्टिक फायद्यांमुळे सीफूड निर्यात वाढण्यास मदत झाली आहे, विशेषतः अरूरच्या आसपास. अरूरमध्ये अनेक सागरी अन्न प्रक्रिया युनिट्स आहेत जे असंख्य लोकांना रोजगार देतात. कच्चा सीफूड कॅच उत्तर केरळ, कोल्लम, दक्षिण कर्नाटक, ओरिसा आणि तामिळनाडू येथील मोठ्या सीफूड निर्यात कंपन्यांद्वारे खरेदी केला जातो, त्यावर प्रक्रिया करून कोल्ड स्टोरेजमध्ये जतन केले जाते आणि नंतर कोचीन बंदरातून ट्रान्स-शिप केले जाते.

आणखी एक मोठा व्यवसाय म्हणजे केल्ट्रॉन कंट्रोल्स,  जे केल्ट्रॉनचे नियंत्रण आणि उपकरणे विभाग आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:अलप्पुळा जिल्ह्यातील शहरे आणि मोठी गावे
कोतमंगलम

**कोतमंगलम** हे केरळच्या अर्नाकुलम जिल्ह्यातील शहर आहे. हे शहर याच नावाच्या तालुक्याचे प्रशासकीय केंद्र असून ते कोच्चीपासून ५५ किमी ईशान्येस आहे.

२०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या १,१४,५७४ होती.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:एर्नाकुलम जिल्हा
वर्ग:केरळमधील शहरे
कडक्कारपल्ली

**कडक्कारपल्ली** भारताच्या केरळ राज्यातील अलप्पुळा जिल्ह्यात असलेले गाव आहे. २००१ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या २०,०१० होती.

वर्ग:अलप्पुळा जिल्हा
कांजिक्कुळी

**कांजिक्कुळी** हे भारताच्या केरळ राज्यातील इडुक्की जिल्ह्यातले एक गाव आहे. २००१ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या २८,५०४ होती. पैकी १४,४२६ पुरुष आणि १४,०७८ स्त्रीया होत्या.

वर्ग:इडुक्की जिल्हा
मरारिकुळम

**मरारिकुळम** भारताच्या केरळ राज्यातील अलप्पुळा जिल्ह्यात असलेले गाव आहे. हे गाव रेल्वेमार्ग आणि राष्ट्रीय महामार्ग ६६ने राज्यातील इतर शहरांशी जोडलेले आहे.

येथील मरारी पुळण पर्यटक आकर्षण आहे.

वर्ग:अलप्पुळा जिल्हा
वर्ग:केरळमधील गावे
कोडाम्तुरुत

**कोडाम्तुरुत** हे भारताच्या केरळ राज्यातील अलप्पुळा जिल्ह्यात असलेले गाव आहे. २००१ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या २०,४३२ होती.

वर्ग:अलप्पुळा जिल्हा
वर्ग:केरळमधील गावे
कुतीअतोड

**कुतीअतोड** हे भारताच्या केरळ राज्याच्या अलप्पुळा जिल्ह्यातील गाव आहे.

वर्ग:अलप्पुळा जिल्हा
वर्ग:केरळमधील गावे
के.जी. आंबेगावकर

**के.जी. आंबेगावकर** हे भारतीय रिझर्व बँकेचे पाचवे गव्हर्नर होते. सर बेनेगल रामा राउ यांनी आपल्या पदाचा राजीनामा दिल्यावर आंबेगावकर यांना भारतीय रिझर्व बँकेचे हंगामी गव्हर्नर म्हणून नेमण्यात आले. ते गव्हर्नर पदावर ४५ दिवस होते. आंबेगावकर हे एक सनदी अधिकारी होते. गव्हर्नर पदावर येण्यापूर्वी ते वित्त सचिव आणि डेप्युटी गव्हर्नर या पदांवर कार्यरत होते. 

रिझर्व बँकेच्या एकाही नोटवर  यांची स्वाक्षरी नाही मात्र वित्त सचिव म्हणून एक रुपयाच्या नोटांवर त्यांची स्वाक्षरी आहे.

## हे सुद्धा पहा 
* भारतीय रिझर्व बँकेच्या गव्हर्नरांची यादी

## बाह्य दुवे 
* रिझर्व बँकेच्या संकेतस्थळावरील गव्हर्नरांच्या माहितीचे पान 

वर्ग:भारतीय रिझर्व बँकेचे गव्हर्नर
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
तूरावूर तेक्कु

**तूरावूर तेक्कु** भारतातील केरळ राज्याच्या अलप्पुळा जिल्ह्यात असलेले छोटे शहर आहे. राष्ट्रीय महामार्ग ४७वर असलेल्या या शहराची लोकसंख्या २००१ च्या जनगणनेनुसार २७,८३८ होती.

वर्ग:अलप्पुळा जिल्हा
वर्ग:केरळमधील गावे
मुहम्मा

**मुहम्मा** हे भारताच्या केरळ राज्यातील अलप्पुझा जिल्ह्यातील चेर्थला तालुक्यातील एक शहर आहे. हे चिरप्पांचिरा कलारीचे घर आहे. जिथे सबरीमालाचे भगवान अय्यप्पा यांनी मार्शल आर्ट्सचे प्रशिक्षण घेतले होते. चीरप्पांचिरा हे मुहम्मातील एझवा वडिलोपार्जित घर आहे. भारतीय कम्युनिस्ट पक्षाचे (मार्क्सवादी) नेते पी. कृष्णा पिल्लई यांचा सर्पदंशाने मृत्यू झाला ते मुहम्म हे गाव. पाथीरमनल बेट, वेंबनाड तलावातील निसर्गरम्य ठिकाणांपैकी एक हा मुहम्मा पंचायथचा एक भाग आहे. मुहम्मा बोट जेटी कुमारकोम आणि अलप्पुझाला फेरी सेवा देते. पाथीरमनल बेटावर खाजगी मालकीच्या बोटींनी आणि सरकारी चालवल्या जाणाऱ्या जलवाहतुकीनेही जाता येते.

## लोकसंख्याशास्त्र 
इ.स. २००१ च्या भारताच्या जनगणनेनुसार, मुहम्माची लोकसंख्या २४,५१८ होती. लोकसंख्येच्या ४८% पुरुष आणि ५२% स्त्रिया आहेत. मुहम्माचा सरासरी साक्षरता दर ८५% आहे, जो राष्ट्रीय सरासरी ५९.५% पेक्षा जास्त आहे: पुरुष साक्षरता ८८% आणि महिला साक्षरता ८३% आहे. मुहम्मामध्ये, १०% लोकसंख्या ६ वर्षांपेक्षा कमी वयाची आहे..

## भूगोल 
अलप्पुझा मधील मुहम्मा हे एक छोटेसे गाव आहे. पाथीरमनल हे मुहम्मातील एक लहान बेट आणि पर्यटकांचे आकर्षण आहे. कांजिक्कुझी, मन्नाचेरी आणि थानेरमुक्कम ही मुहम्माच्या शेजारची गावे आहेत.

## वाहतूक 
कुमारकोम, चीपंकल आणि मणियापरंपूसाठी सरकारी फेरी उपलब्ध आहे

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* Muhamma.com मुहम्माविषयी अस्सल वेबसाइट

वर्ग:अलप्पुळा जिल्ह्यातील शहरे आणि मोठी गावे
खाडेवाडी

**खाडेवाडी** भारताच्या महाराष्ट्र राज्याच्या सांगली जिल्ह्यातील एक गाव आहे.

वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
कला शाखेतील पदव्युत्तर

भारतात शिक्षणातील एक पदव्युत्तर अभ्यासक्रम.

वर्ग:शिक्षण
वर्ग:पदव्युत्तर शिक्षण
वेंबनाड

[[केरळच्या नकाशावर वेंबनाड सरोवर|250 px|thumb]]
**वेंबनाड** हे भारतामधील सर्वाधिक लांबीचे सरोवर आहे. केरळ राज्याच्या दक्षिण भागात अरबी समुद्राला समांतर असलेले वेंबनाड सरोवर केरळच्या पर्यटनाचे मोठे आकर्षण मानले जाते. कोचीच्या दक्षिणेस स्थित असलेले हे सरोवर अलप्पुळा शहरापर्यंत पसरले आहे व एर्नाकुलम जिल्हा, अलप्पुळा जिल्हा व कोट्टायम जिल्ह्यांच्या अखत्यारीत येते. नेहरू ट्रॉफी बोट रेस वेंबनाड तलावात आयोजित केली जाते. वेंबनाड हे  एक खाजण सरोवर आहे 

वर्ग:कोचीमधील पर्यटनस्थळे
आटपाडी तालुका

**आटपाडी तालुका** हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातला एक तालुका आहे.

## तालुक्यातील गावे
#आंबेवाडी (आटपाडी)
#आटपाडी
#औतेवाडी
#आवळाई
#बालेवाडी (आटपाडी)
#बाणपुरी (आटपाडी)
#भिंगेवाडी
#बोंबेवाडी
#चिंचाळे (आटपाडी)
#देशमुखवाडी (आटपाडी)
#धावडवाडी (आटपाडी)
#दिघांची
#गाळवेवाडी (आटपाडी)
#घाणांद
#घारनीकी
#गोमेवाडी
#गुळेवाडी
#हिवतड
#जांभुळणी (आटपाडी)
#काळेवाडी (आटपाडी)
#कांथ
#कानकात्रेवाडी
#कारगणी
#कौठोळी
#खानजोडवाडी
#खरसुंडी (आटपाडी)
#कुरुंदवाडी
#लेंगरेवाडी
#लिंगीवरे
#माडगुळे
#माळेवाडी (आटपाडी)
#मानेवाडी (आटपाडी)
#मापटेमळा
#मासळवाडी
#मिटकी
#मुढेवाडी
#नेळकरंजी
#निंबावडे
#पाडळकरवाडी
#पळसखेळ
#पांढरेवाडी (आटपाडी)
#पारेकरवाडी
#पत्रेवाडी
#पिंपरीबुद्रुक
#पिंपरीखुर्द
#पिसेवाडी (आटपाडी)
#पुजारवाडी
#राजेवाडी
#शेरेवाडी (आटपाडी)
#शेतफळे
#ताडवळे (आटपाडी)
#तळेवाडी (आटपाडी)
#उंबरगाव (आटपाडी)
#विभुतवाडी
#विठलापूर
#वाकसेवाडी
#वळवण (आटपाडी)
#यमाजीपाटलाचीवाडी
#झरे (आटपाडी)

## संदर्भ
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate 
#https://transport.maharashtra.gov.in/

वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील तालुके
वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
खानापूर (विटा) तालुका

**खानापूर (विटा) तालुका** हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.

## तालुक्यातील गावे
#ऐनवाडी
#अळसुंड
#बालवाडी (खानापूर)
#बालवाडी भाळवणी
#बामणी (खानापूर)
#बानुरगड (खानापूर)
#बेणापूर
#भडकेवाडी
#भाग्यनगर
#भाळवणी (खानापूर)
#भांबर्डे (खानापूर)
#भेंडवाडे
#भिकावाडी बुद्रुक
#भूद
#चिखल्होळ
#चिंचणी (खानापूर)
#देवीखिंडी
#देवनगर
#ढवळेश्वर (खानापूर)
#धोंडेवाडी (खानापूर)
#धोंडगेवाडी
#गारदी (खानापूर)
#घाडगेवाडी (खानापूर)
#घाणवड
#घोटी बुद्रुक
#घोटी खुर्द
#गोरेवाडी (खानापूर)
#हिंगणगडे
#हिवरे (खानापूर)
#जाधवनगर
#जाधववाडी (खानापूर)
#जाखिणवाडी
#जोंधळखिंडी
#कळंबी (खानापूर)
#कमळापूर (खानापूर)
#करंजे (खानापूर)
#कारवे
#खांबळेभाळवणी
#खानापूर (विटा)
#कुर्ली (खानापूर)
#कुसबावडे
#लेंगरे
#मधाळमुठी
#माहुली (खानापूर)
#मंगरूळ (खानापूर)
#मेंगणवाडी
#मोही (खानापूर)
#नागेवाडी (खानापूर)
#पळशी (खानापूर)
#पांचलिंगनगर
#पारे (खानापूर)
#पोसेवाडी
#रामनगर (खानापूर)
#रेणवी
#रेवणगाव
#साळशिंगे
#सांगोळे
#शेंडगेवाडी (खानापूर)
#सुलतानगडे
#ताडाचीवाडी
#तांदळगाव
#वेजेगाव
#वालखड
#वाळुज (खानापूर)
#वासुंबे (खानापूर)
#वाझर

## संदर्भ
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate 
#https://transport.maharashtra.gov.in/

वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील तालुके
वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
पलुस तालुका

**पलुस तालुका** हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्याचा एक तालुका

## तालुक्यातील गावे
#अमनापूर
#अंधाळी (पलुस)
#अंकलखोप
#अनुगडेवाडी
#बांबवडे (पलुस)
#भिलवडी (पलुस)
#ब्राम्हणाळ
#बुरळी
#बुरुंगवाडी
#चोपडेवाडी
#दह्यारी
#दुधोंडी
#घोगाव (पलुस)
#हजारवाडी
#खंडोबाचीवाडी (पलुस)
#खटाव (पलुस)
#कुंदळ
#मळेवाडी
#मोराळे (पलुस)
#नागराळे
#नागठाणे (पलुस)
#पळुस
#पुंदी तर्फे वाळवा
#पुंदीवाडी
#राडेवाडी
#रामानंदनगर
#सांडगेवाडी
#सावंतपूर
#शारेदुधोंडी
#सुखवाडी
#सुर्यागाव
#तावदारवाडी
#तुपारी
#विठलवाडी (पलुस)
#वासगडे

## संदर्भ
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate 
#https://transport.maharashtra.gov.in/

वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील तालुके
वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
तासगाव तालुका

**तासगांव** हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. तासगांव शहर हे या तालुक्याचे मुख्यालय आहे.
## तालुक्यातील गावे
#आलटे
#आंजणी (तासगांव)
#आरवडे
#बळगवडे
#बस्तावडे
#बेंदरी
#भैरववाडी
#बिराणवाडी
#बोरगाव (तासगांव)
#चिखलगोठण
#चिंचणी (तासगांव)
#दहिवडी (तासगांव)
#ढवळी (तासगांव)
#धोंडेवाडी (तासगांव)
#धुळगाव
#डोंगरसोनी
#डोरली (तासगांव)
#गौरगाव
#गव्हाण (तासगांव)
#गोटेवाडी (तासगांव)
#हातनोळी (तासगांव)
#हातनूर
#जारंदी (तासगांव)
#जुलेवाडी
#कचरेवाडी (तासगांव)
#कौलगे
#कवठेएकंद
#खालसाधामणी
#खुजागाव
#किंदरवाडी
#कुमठे (तासगांव)
#लिंब (तासगांव)
#लोडे
#लोकरेवाडी
#मानेराजुरी
#मांजर्डे
#मातकुणकी
#मोराळेपेड
#नागावकवठे
#नागावनिमाणी
#नागेवाडी (तासगांव)
#नरसेवाडी
#नेहरुनगर (तासगांव)
#निमाणी (तासगांव)
#निंबळक
#पाडळी (तासगांव)
#पानमळेवाडी (तासगांव)
#पेड
#पुनाडी
#राजापूर (तासगांव)
#सावळाज
#सावर्डे (तासगांव)
#शिरगाव कवठे
#सिद्धेवाडी (तासगांव)
#सिरगावविसापूर
#तुरची
#उपळावी
#वज्रचौंडे
#वंजारवाडी (तासगांव)
#विजयनगर (तासगांव)
#विसापूर (तासगांव)
#वडगाव (तासगांव)
#वाघापूर (तासगांव)
#वायफळे
#वासुंबे
#यमगरवाडी
#येळावी
#योगेवाडी

वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील तालुके
वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके

## प्रमुख नेते 
   स्व.आर.आर पाटील आबा,खासदार संजय काका पाटील, प्रभाकर पाटील बाबा, राजीव भैय्या मोरे , अजितराव घोरपडे, रोहित आर.आर पाटील, आमदार सुमनताई आर. आर पाटील स्व. दिनकर आबा पाटील, 

## संदर्भ
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate 
#https://transport.maharashtra.gov.in/
मिरज तालुका

**मिरज तालुका** हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.
## तालुक्यातील गावे
#अंकली
#आराग
#बामणी (मिरज)
#बामनोळी (मिरज)
#बेदग
#बेळंकी
#भोसे (मिरज)
#बिसुर
#बोलवाड
#बुधगाव
#चाबुकस्वारवाडी
#ढवळी (मिरज)
#डोंगरवाडी (मिरज)
#दुधगाव
#एरंडोली
#गुंडेवाडी (मिरज)
#हरिपूर
#इनामधामणी
#जानराववाडी
#कदमवाडी (मिरज)
#काकडवाडी
#कळंबी (मिरज)
#कानडवाडी
#कर्नाळ
#करोली
#कसबेडिग्रज
#कावजीखोतवाडी
#कवलापूर
#कवठेपिराण
#खंडेराजुरी
#खरकटवाडी
#खटाव (मिरज)
#लक्ष्मीवाडी
#लिंगनूर
#माधवनगर
#माळेवाडी (मिरज)
#मालगाव (मिरज)
#माळवाडी (मिरज)
#मानमोडी
#म्हैसाळ (मिरज)
#मोळाकुंभोज
#मौजेडिग्रज
#नांद्रें (मिरज)
#नरवाड
#निलजी
#पद्माळे
#पाटगाव (मिरज)
#पायप्पाचीवाडी
#रसूलवाडी
#सलगरे
#सांबरवाडी (मिरज)
#समडोळी 
#संतोषवाडी
#सावळी (मिरज)
#सावळवाडी
#शेरीकवठे
#शिंदेवाडी (मिरज)
#शिपूर
#सिद्धेवाडी (मिरज)
#सोनी (मिरज)
#टाकळी (मिरज)
#तुंग (मिरज)
#वडदी
#विजयनगर (मिरज)
#व्यंकुचीवाडी
#वाजेगाव (मिरज)

## संदर्भ
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate 
#https://transport.maharashtra.gov.in/

वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील तालुके
वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके          

या तालुक्यात मिरासाहेब दर्गा,मिरज रेल्वे जंक्शन ही मिरज शहरातील पर्यटन स्थळे आहेत सांगलीतील गणपती मंदिर हरिपूर येथील कृष्णा वारणा संगम.

तालुक्यात जवळजवळ प्रत्येक प्रकारचे पीक घेतले जाते. येथे द्राक्ष फळबागांची शेती जास्त प्रमाणात केली जाते.

कृष्णा , वारणा या तालुक्यातील महत्त्वाच्या नद्या आहेत
कडेगाव तालुका

**कडेगांव तालुका** हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.

## तालुक्यातील गावे
#अंबक
#आंबेगाव (कडेगांव)
#अमरापूर (कडेगांव)
#आपसिंगे
#असद
#बेळवडे
#भिकावाडी खुर्द
#बोंबळेवाडी
#चिखली (कडेगांव)
#चिंचणीवांगी
#देवराष्ट्रे
#धणेवाडी
#हणमंतवाडिये
#हिंगणगाव बुद्रुक
#हिंगणगाव खुर्द
#कडेगांव
#कडेपूर
#कान्हारवाडी (कडेगांव)
#करंदेवाडी (कडेगांव)
#खंबाळेऔंध
#खेराडेविटा
#खेराडेवांगी
#कोतवडे (कडेगांव)
#कोटिज
#कुंभारगाव (कडेगांव)
#मोहित्याचे वडगाव
#नेर्ली
#नेवरी
#निमसोड (कडेगांव)
#पडाळी (कडेगांव)
#रमापूर
#रायगाव (कडेगांव)
#रेणुसेवाडी
#साहोळी
#सासपडे (कडेगांव)
#शाळगाव
#शेळकबाव
#शिरसगाव (कडेगांव)
#शिरगाव (कडेगांव)
#शिवाजीनगर (कडेगांव)
#शिवणी (कडेगांव)
#सोनकिरे
#सोनसळ
#तडसर
#तोंडोळी
#तुपेवाडी (कडेगांव)
#उपळेमायणी
#उपळेवांगी
#वाडियेरायबाग
#विहापूर
#वांगरेठारे
#वांगी (कडेगांव)
#येडे
#येतगाव
#येवलेवाडी (कडेगांव)

## संदर्भ
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate 
#https://transport.maharashtra.gov.in/

वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील तालुके
वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
आसंगी

**आसंगी** हे एक महाराष्ट्रातील सांगली जिल्ह्यातील,जत तालुक्यातील  गाव आहे.

वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
कवठेपिरान

**कवठेपिरान** हे एक महाराष्ट्रातील सांगली जिल्ह्यातील गाव आहे.

## भौगोलिक स्थान आणि लोकसंख्या 
कवठे पिरान हे सांगली जिल्ह्यातल्या मिरज तालुक्यातील २००२ हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात १९०० कुटुंबे व एकूण ९२०६ लोकसंख्या आहे. ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर सांगली मिरज कुपवाड १४ किलोमीटर अंतरावर आहे.  यामध्ये ४६८९ पुरुष आणि ४५१७ स्त्रिया आहेत. यामध्ये अनुसूचित जातीचे लोक ७८६ असून अनुसूचित जमातीचे ६९ लोक आहेत.ह्या गावाचा जनगणना स्थल निर्देशांक ५६८७०१   आहे.

## साक्षरता 
* एकूण  साक्षर  लोकसंख्या: ७१९३ (७८.१३%)
* साक्षर पुरुष लोकसंख्या: ३८७६ (८२.६६%)
* साक्षर स्त्री लोकसंख्या: ३३१७ (७३.४३%)

## जमिनीचा वापर 
कवठे पिरान ह्या गावात जमिनीचा वापर खालीलप्रमाणे होतो (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):
* बिगरशेती वापरात असलेली जमीन: १११.२१
* पिकांखालची जमीन: १८९०.७९
* एकूण कोरडवाहू जमीन: १००६
* एकूण बागायती जमीन: ८८४.७९

## सिंचन सुविधा 
सिंचनाचे स्रोत खालीलप्रमाणे आहेत (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):
* विहिरी / कूप नलिका: ५८
* इतर: ९४८

## उत्पादन 
कवठे पिरान या गावी पुढील वस्तूंचे उत्पादन होते ( महत्त्वाच्या उतरत्या अनुक्रमाने): Sugarcane

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:सांगली
वर्ग:मिरज तालुक्यातील गावे
वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
गिरगाव (जत)

**गिरगांव (जत)** हे  महाराष्ट्रातील सांगली जिल्ह्यातील एक गाव आहे. गिरगाव किंवा गिरगांव याच नावाची महाराष्ट्रात अनेक अन्य गावे आहेत.

**गिरगांव** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील जत तालुक्यातील एक गाव आहे.

## भौगोलिक स्थान
## हवामान
येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळ्याचा मोसम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४२ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २१ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.

## लोकजीवन
## प्रेक्षणीय स्थळे
## नागरी सुविधा
## जवळपासची गावे
## संदर्भ
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate 

वर्ग:जत तालुक्यातील गावे
वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
धान्य

इवलेसे|बाजारात विक्रीसाठी उपलब्ध असलेले धान्य
विविध प्रकारच्या खाण्यायोग्य झाडाच्या बीया, शेतात लागवड करून, त्यापासुन मनुष्यास अन्न वा व्यापारासाठी अनेकपटीत उत्पादिलेल्या बीयांना **धान्य** म्हणतात. जसे-गहु, तांदुळ, मका, ज्वारी, बाजरी इत्यादी.टरफल किंवा फळाच्या थरासह किंवा शिवाय असलेली मानवी किंवा प्राणी वापरासाठी कापणी केलेली लहान, कडक, कोरडी बी म्हणजे धान्य.  धान्य पीक म्हणजे धान्य निर्मिती करणारी वनस्पती. व्यावसायिक धान्य पीकाचे मुख्य दोन प्रकार म्हणजे तृणधान्ये आणि शेंग. 
 
कापणी झाल्यानंतर, कोरडी धान्ये ही इतर मुख्य अन्नापेक्षा जास्त टिकाऊ असतात, जसेकी स्टार्ची फळे (प्लेनटेन्स, ब्रेडफ्रुट इ.) आणि कंद (गोड बटाटा, कसावा, आणि बरेच). या टिकाऊपणामुळे धान्य औद्योगिक शेतीसाठी सोयीस्कर आहे, कारण त्याची यांत्रिकदृष्ट्या कापणी होऊ शकते, रेल्वे किंवा जहाजाने वाहतूक होऊ शकते, कोष्ठागारामध्ये दिर्घकाळासाठी साठवणूक होऊ शकते, आणि गिरणीत पीठ केले जाऊ शकते किंवा तेल काढले जाऊ शकते. त्यामुळे, मोठ्या प्रमाणात जागतिक सामग्री बाजारांचे अस्तित्त्व हे मका, तांदूळ, सोयाबीन, गहू आणि इतर धान्यांसाठी असते परंतु कंद, भाजीपाला किंवा इतर पीकांसाठी नसते. 

### धान्ये आणि तृणधान्ये
धान्ये आणि तृणधान्ये ही कॅरिऑप्सिसच्या समानार्थी आहेत, जी गवत प्रजातीची फळे आहेत. कृषिविद्या आणि वाणीज्यामध्ये, इतर वनस्पती प्रजातींमधील बिया किंवा फळे यांना ते कॅरिऑप्सिस सारखे दिसत असल्यास धान्य म्हटल्या जाते. उदाहरणार्थ, अमरनाथची "धान्य अमरनाथ" अशी विक्री केली जाते, आणि अमरनाथ उत्पादनांचे "पूर्ण धान्य" असे वर्णन केले जाते. ऍन्डेजच्या प्री-हिस्पॅनिक नागरी संस्कृतीला धान्य आधारित अन्नाची व्यवस्था आहे, परंतु उच्च उन्नतीला कोणतेही धान्य तृणधान्य नव्हते. ऍन्डेजचे स्थानिक सर्व तीनही धान्ये (कनिवा, किविचा, आणि क्विनोआ) हे कणिस, तांदूळ आणि गव्हासारख्या गवतासारखी नव्हे तर मोठ्या पानांच्या वनस्पती आहेत.

### धान्य शेतीचा ऐतिहासिक परिणाम
धान्य शेतीच्या विकासामुळे जास्तीत जास्त अन्न उत्पादन आणि सहज साठविता येऊ शकले ज्यामुळे प्रथम कायमस्वरुपी वसाहती निर्माण होऊ शकल्या आणि समाजात विभागणी झाली. धान्य लहान, कडक आणि कोरडे असल्याने, ती ताजी फळे, मुळे आणि कंद यांसारख्या इतर प्रकारच्या अन्न पीकापेक्षा सहजतेने साठवले, मोजले जाऊ शकतात आणि त्याची वाहतूक केली जाऊ शकते. धान्य शेतीच्या विकासामुळे जास्तीतजास्त अन्नपदार्थाचे उत्पादन आणि साठवणूक होऊ शकली ज्यामुळे प्रथम कायमस्वरूपी वसाहती आणि समाजाची वर्गांमध्ये विभागणी होऊ शकली.

### व्यावसायिक सुरक्षा आणि आरोग्य
धान्य सुविधांवर धान्य सांभाळणाऱ्यांना विविध व्यावसायिक धोके आणि प्रभावाला सामोरे जावे लागू शकते. धोक्यांमध्ये धान्य अडकण्याचा समावेश असतो, जेथे कामगार धान्यामध्ये अडकतात आणि स्वतःला काढू शकत नाही; धान्य धूळीच्या बारीक कणांमुळे, आणि पडल्यामुळे स्फोट होतो.

## संदर्भ
वर्ग:शेती
वर्ग:खाद्यपदार्थ

zh-yue:穀物
bat-smg:Javā
व्यापार

**व्यापार** म्हणजे वस्तू व सेवा एका पक्षाकडून दुसऱ्या पक्षाकडे रोखीने किवा उधारीने केली जाणारी देवाणघेवाण होय. व्यापाराला व्यवहार बाजार असेही म्हणले जाते.

## हे सुद्धा पहा
* व्यापार (खेळ)

वर्ग:व्यापार
पिकदान

विडा वा तंबाखु खाल्ल्यामुळे तोंडात उत्पन्न झालेल्या लाळेस थुंकण्यासाठी वापरण्यात येणारे धातूचे पात्र.

वर्ग:अवर्गीकृत
नाझारेथ

**नाझारेथ** हे इस्रायल देशाच्या उत्तर जिल्ह्यातील एक ऐतिहासिक शहर आहे. येशू ख्रिस्ताचे बालपण ह्याच शहरात झाले.

वर्ग:इस्रायलमधील शहरे
द्राविड लोक

**द्रविड लोक** दक्षिण भारतातील रहिवासी आहेत. हे लोक प्रामुख्याने तामिळ, मल्याळम, तेलुगु आणि कन्नड या भाषा बोलतात. आनुवंशिक अभ्यासातून असे दिसून आले आहे की प्रोटो-द्रविड लोक आधुनिक इराणमधील झाग्रोस पर्वतातील नवपाषाण काळातील शेतकऱ्यांशी जवळून संबंधित होते. दुसरा अभ्यास असे सूचित करतो की निओलिथिक शेतकरी पूर्वज घटक हा आधुनिक दक्षिण आशियाई लोकांचा मुख्य वंश आहे. दक्षिण आशियाई लोक इतर पश्चिम-युरेशियन लोकसंख्येशी जवळून संबंधित आहेत.
निर्माता

**निर्माता** प्रोड्युसर/क्रिएटर (Producer/Creator) निर्माण करणारा किंवा निर्माण करतो तो (पुरूषलिंगी शब्द)निर्माता.हा एक मराठी देवनागरी शब्द आहे जो इतर इंडो-युरोपीअन भारतीय भाषांमध्ये समान अर्थानेच उपयोगात आणला जातो.कला व्यवसाय इ.क्षेत्रात ह्या शब्दाचा अनेकदा वापर आढळतो जसे चित्रपट निर्माता,नाट्यनिर्माता किंवा उपकरण निर्माता इ.
ब्लॉगर

**ब्लॉगर** Blogger ही अशी व्यक्ती आहे जी आपला छंद म्हणून किंवा व्यवसाय म्हणून ब्लॉग लिहीत असते किंवा ब्लॉग संबंधित कामे जसे की इंटरनेट वर ब्लॉग पहिल्या क्रमांकावर आणण्यासाठी बदल करणे किंवा ब्लॉग मधील शब्दावलोकान करून त्यासाठी चित्र तयार करणे इत्यादी करीत असते. तुम्ही फ्री मध्ये देखील ब्लॉग चालू करू शकता. किंवा त्यामध्ये पैसे खर्च करून वेबसाईट डेव्हलपर कडून बनवून घेऊ शकता.
लागवड

**लागवड** म्हणजे शेतीमध्ये पिके किंवा झाडे लावण्याची प्रक्रिया. ही शेतीतील सर्वात महत्त्वाची पायरी आहे, कारण यावरच पिकांचे उत्पादन आणि शेतकऱ्यांचे उत्पन्न अवलंबून असते. लागवड करताना जमिनीची तयारी, बियाण्याची निवड, पाण्याची व्यवस्था आणि हवामानाचा विचार करावा लागतो.

## लागवडीचे प्रकार
***हंगामी लागवड**: ही लागवड हंगामानुसार केली जाते. खरीप हंगामात (जून ते सप्टेंबर) भात, मका, बाजरी यांसारखी पिके लावली जातात, तर रब्बी हंगामात (ऑक्टोबर ते मार्च) गहू, हरभरा, ज्वारी यांसारखी पिके लावली जातात. उन्हाळी हंगामात (मार्च ते मे) काही ठिकाणी भुईमूग, सूर्यफूल यांसारखी पिके घेतली जातात.

***बागायती लागवड**: या प्रकारात फळझाडे किंवा बारमाही पिके लावली जातात, जसे की आंबा, नारळ, पेरू. यासाठी पाण्याची नियमित व्यवस्था आवश्यक असते.

***मिश्र लागवड**: यात एकाच शेतात दोन किंवा अधिक पिके एकत्र लावली जातात, जसे की ज्वारी आणि तूर. यामुळे जमिनीचा वापर चांगला होतो आणि जोखीम कमी होते.

## लागवडीसाठी आवश्यक बाबी
***जमिनीची तयारी**: लागवड करण्यापूर्वी जमीन नांगरून, खणून आणि सपाट करावी लागते. यामुळे जमीन सुपीक आणि भुसभुशीत होते. सेंद्रिय खतांचा वापर केल्यास जमिनीची सुपीकता वाढते.

***बियाण्याची निवड**: चांगल्या प्रतीचे, रोगमुक्त आणि स्थानिक हवामानाला अनुकूल असे बियाणे निवडावे. बियाण्यावर प्रक्रिया (उदा. बुरशीनाशक लावणे) केल्यास रोगांचा धोका कमी होतो.

***पाण्याची व्यवस्था**: लागवडीनंतर पिकांना नियमित पाणी मिळणे गरजेचे आहे. ठिबक सिंचन किंवा तुषार सिंचन यांसारख्या आधुनिक पद्धतींचा वापर केल्यास पाण्याची बचत होते.

## लागवडीच्या पद्धती
***पेरणी**: बियाणे हाताने किंवा यंत्राने पेरले जाते. उदा. भाताची पेरणी रोपे लावून किंवा थेट बियाणे पेरून केली जाते.

***रोपे लावणे**: काही पिकांसाठी आधी रोपवाटिकेत रोपे तयार केली जातात आणि नंतर शेतात लावली जातात, जसे की भात, टोमॅटो.

***खणून लागवड**: फळझाडे किंवा बारमाही पिकांसाठी खड्डे खणून त्यात रोपे लावली जातात, जसे की आंबा, चिकू.

## लागवडीचे फायदे
लागवड योग्य पद्धतीने केल्यास पिकांचे उत्पादन वाढते, जमिनीची सुपीकता टिकते आणि शेतकऱ्यांचे उत्पन्न सुधारते. मिश्र लागवड आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर केल्यास जोखीम कमी होते आणि शाश्वत शेतीला प्रोत्साहन मिळते. अधिक माहितीसाठी तुम्ही तुमच्या स्थानिक कृषी कार्यालयात किंवा कृषी विद्यापीठात संपर्क करू शकता.

## संदर्भ
वर्ग:शेती
दासू वैद्य

**दासू वैद्य**  : मराठीतले आघाडीचे कवि आणि साहित्यकार. त्यांनी कवितांप्रमाणेच नभोनाट्य, एकांकिका, बालसाहित्य आणि चित्रपट गीतलेखन या प्रांतातही विपुल लेखन केले आहे. एकांकिकांचे दिग्दर्शनही त्यांनी केले आहे. 'दासू'ची कविता आजूबाजूच्या जीवनात अधिक रमते. विसंगती आणि विरोध ही त्यांच्या कवितेची शक्तिस्थाने आहेत.

### जन्म आणि जीवन
दासू वैद्य यांचे बालपण नांदेड जिल्ह्यातल्या मुदखेड येथे गेले.शाळेत असताना ग्रामीण जीवन जवळून अनुभवता आले. गणितासारख्या विषयाशी त्याकाळात कधी जमले नाही तरी लहानपणापासून सगळ्या कविता तोंडपाठ असायच्या. "आई-वडील, भावाने तुला जे काय करायचे आहे ते कर अशी मुभा दिली, त्यामुळे चौकटीत राहून स्वैराचारासारखे मिळवत गेलो," असेही दासू यांनी स्वतः बाबत सांगितले आहे[१]. पुढे पदव्यूत्तर शिक्षण त्यांनी औरंगाबादच्या डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठातून पूर्ण केले. ते या विद्यापीठात मराठी विभागात अध्यापन करतात.

### साहित्यिक कारकीर्द
दासू वैद्य १९८७ पासून विविध वाङ्मयीन नियतकालिकांत नियमित लेखन करीत आहेत. महाराष्ट्रातल्या अनेक मान्यवर एकांकिका स्पर्धातून त्यांनी लिहीलेल्या आणि दि साहित्य अकादमीची तरुण लेखकांसाठी असलेली सन्मानवृत्ती त्यांना मिळाली आहे. अकादमीच्या राष्ट्रीय महोत्सवात त्यांनी कवितांचे वाचन केले आहे. त्यांच्या काही कवितांचे हिंदी इंग्रजी मल्याळम तेलुगू आणि उर्दू भाषांत भाषांतर झाले आहे.अल्फागौरव, मटा सन्मान आणि महाराष्ट्र शासनाचे पुरस्कार त्यांना मिळाले आहेत. ज्येष्ठ साहित्यिक विजय तेंडुलकर यांनी त्यांच्या बालकवितांचे वाचन केले आहे[2]. दूरचित्रवाणी मालिका आणि सावरखेड एक गाव सारख्या काही चित्रपटांसाठीही त्यांनी गीतलेखन केले आहे.त्यांची तीन पुस्तके प्रसिद्ध झाली आहेत. त्यांच्या 'तूर्तास' या कवितासंग्रहाचा हिंदी अनुवाद 'फिलहाल' या नावाने झाला आहे.

### प्रकाशित पुस्तके
दासू वैद्य यांची पुढील पुस्तके प्रसिद्ध झाली आहेत [३]

१) *तूर्तास* (कवितासंग्रह) जानेवारी २००३ पॉप्युलर प्रकाशन, मुंबई

२) *क कवितेचा* (बालकवितासंग्रह) जुलै २००९ पॉप्युलर प्रकाशन, मुंबई

३) *भुर्र* (बालकुमार वाङ्मय) साकेत प्रकाशन प्रा. लि. औरंगाबाद

४) "आजूबाजूला" (ललित लेखसंग्रह) जानेवारी २०१०, जनशक्ती वाचक चळवळ, औरंगाबाद.

५) "तत्पूर्वी" (कवितासंग्रह) फेब्रुवारी २०१४,  पॉप्युलर प्रकाशन, मुंबई.

६) "मेळा" (ललित लेखसंग्रह) ऑगस्ट २०१९, पॉप्युलर प्रकाशन, मुंबई.

### संदर्भ
१. गावातल्या संस्कारांनी दिले जगाचे ज्ञान - प्रा. दासू वैद्य 

२. दासू वैद्य 

३. प्रकाशित पुस्तकांची यादी 

## बाह्य दुवे
*

वर्ग:मराठी साहित्यिक
वर्ग:मराठी कवी
वर्ग:इ.स. १९६७ मधील जन्म
जत तालुका

**जत तालुका** हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.

## तालुक्यातील गावे
#अचकणहळ्ळी
#अक्कलवाडी
#आंब्याचीवाडी
#अमृतवाडी (जत)
#अंकलगी
#अंकले
#अंत्राळ
#असंगीजत
#असंगीतुर्क
#अवंधी
#बागलवाडी (जत)
#बागेवाडी (जत)
#बाज
#बाळगाव
#बाणाली
#बसरगी
#बेलोंडगी
#बेळुंकी
#बेवणूर
#भिवरगी
#बिळुर
#बिरनळ
#बोरगी बुद्रुक
#बोरगी खुर्द
#डफळापूर
#दरीबाडची
#दरीकोणुर
#देवनाळ (जत)
#धावडवाडी (जत)
#धुळकरवाडी
#डोर्ली (जत)
#एकुंडी
#घोळेश्वर
#गिरगांव
#गोंधळेवाडी
#गुड्डापूर
#गुगवड
#गुळगुंजनाळ
#गुळवंची (जत)
#हळ्ळी
#हिवरे (जत)
#जद्राबोबलाड
#जल्याळबुद्रुक
#जल्याळखुर्द
#जत
#जिरग्याळ
#कागणारी
#कांठी
#करजगी (जत)
#करजनागी
#कारेवाडी
#कासलिंगवाडी
#खैराव (जत)
#खालटी
#खांडनाळ
#खिलारवाडी (जत)
#खोजणवाडी
#कोळगिरी
#कोणबागी
#कोंत्याबोबलाड
#कोसरी
#कुदणूर
#कुलाळवाडी
#कुंभारी (जत)
#कुणीकोणुर
#लाकडेवाडी
#लामणतांडा (जत)
#लवंगा
#लोहगाव (जत)
#मडग्याळ
#मैथल
#मल्लाळ
#माणिकनाळ
#मेंढेगिरी
#मिरावड
#मोकाशावाडी
#मोरबागी
#मोटेवाडी
#मुचंडी
#नवलवाडी
#निगडी बुद्रुक
#निगडी खुर्द
#पांढरेवाडी (जत)
#पानडोझरी
#पारधीवस्ती
#प्रतापूर
#राजोबावडी
#रामपूर (जत)
#रावळगुंडवाडी
#रेवनाळ
#साळेकरी
#साळमालगेवाडी
#सानामडी
#सांख
#शेड्याळ
#शेगाव (जत)
#शेळकेवाडी (जत)
#सिद्धनाथ
#सिंदुर
#सिंगणहळ्ळी
#सिंगणापूर
#सोनाळगी
#सोन्याळ
#सोरडी
#सुसलाड
#तिकोंडी
#तिल्याळ
#तिप्पेहळ्ळी
#टोणेवाडी
#उमाडी
#उमरणी
#उंटवाडी
#उटगी
#वज्रवाड
#व्हासपेठ
#विठलवाडी (जत)
#वायफाळ
#वालेखिंडी
#वाळसंग
#वाशण
#येळवी
#येळदारी

## संदर्भ
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate 
#https://transport.maharashtra.gov.in/

वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील तालुके
वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके