open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
मोहम्मद हमीद अन्सारी

thumb|right|250px|मोहम्मद हमीद अन्सारी
**मोहम्मद हमीद अन्सारी** (मराठी लेखनभेद: **मोहम्मद हामिद अन्सारी** ; उर्दू: محمد حامد انصاری ; रोमन लिपी: *Mohammad Hamid Ansari* ;) (एप्रिल १, इ.स. १९३७; कोलकाता, बंगाल - हयात) हे भारताचे माजी उपराष्ट्रपती आहेत. ११ ऑगस्ट, इ.स. २००७ ते ११ अॉगस्ट इ.स. २०१७ दरम्यान त्यांनी १२ व्या उपराष्ट्रपतीपदाती सूत्रे हाती घेतली होती. यापूर्वी त्यांनी भारतीय अल्पसंख्याक आयोगाचे अध्यक्षपद सांभाळले होते. अन्साऱ्यांनी भारतीय विदेश सेवेतील अधिकारीपदावरून आपल्या कारकिर्दीची सुरुवात केली. त्यांनी ऑस्ट्रेलियामध्ये उच्चायुक्त म्हणून काम केले. त्यानंतर ते अफगाणिस्तान, संयुक्त अरब अमिराती व इराण या देशांत भारताचे राजदूत होते. इ.स. १९८४ साली त्यांना पद्मश्री पुरस्काराने गौरवण्यात आले.

## हे सुद्धा पहा
* भारताचे उपराष्ट्रपती
* भारताच्या उपराष्ट्रपतींची यादी
* भारताचे राष्ट्रपती
* भारताच्या राष्ट्रपतींची यादी
## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:भारताचे उपराष्ट्रपती
वर्ग:इ.स. १९३७ मधील जन्म
गोपाळ रामचंद्र जोशी

'''''' (ऑक्टोबर १५, १९२३ - ऑक्टोबर २१, २००५) हे मराठी नाट्यसमीक्षक होते.

## प्रकाशित साहित्य 
* नाट्यगाननिपुण - समीक्षा
* दर्शन गुणवंतांचे - ललित - श्रीविद्या प्रकाशन
* नाट्यपंढरी
* नाट्यगान निपुण
* नावाचे मोठे - नाटक
* पुण्यपावले पावसची - चरित्र
* शत जन्म शोधिताना (दीनानाथ मंगेशकर यांचे चरित्र)

वर्ग:मराठी समीक्षक
वर्ग:इ.स. १९२३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००५ मधील मृत्यू
महात्मा बसवेश्वर महाविद्यालय (लातूर)

**महात्मा बसवेश्वर महाविद्यालय,** हे लातूर येथील महाविद्यालय आहे. यात कला, वाणिज्य, विज्ञान व समाजकार्य या चारही विद्याशाखेचे शिक्षण दिले जाते. हे श्री महात्मा  बसवेश्वर शिक्षण संस्था, लातूर द्वारा संचलित महाविद्यालय आहे.
मराठवाड्यातील शैक्षणिक, आर्थिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक क्षेत्रात बौद्धिक प्रबोधन आणि परिवर्तनाची सुरुवात करण्याच्या उद्देशाने सामाजिक कार्य आणि संगणक विज्ञान. चार बहुमजली इमारती, खेळाचे मैदान, अतिशय सुसज्ज प्रयोगशाळा आणि एक लाखाहून अधिक पुस्तके आणि नियतकालिकांचा संग्रह असलेली लायब्ररी असलेला मोठा परिसर आहे.

महात्मा बसवेश्वर महाविद्यालय हे महाराष्ट्र राज्यातील मराठवाडा विभागातील अग्रगण्य महाविद्यालयांपैकी एक आहे. हे एक वेगळे कॉलेज आहे.

महाविद्यालयाने प्रशस्त वर्गखोल्या, सुसज्ज प्रयोगशाळा, गरजू मुलांसाठी स्वतंत्र वसतिगृह, लेडीज कॉमन रूम, टिफिन रूम, ऑडिटोरियम, कॉम्प्युटर लॅब, एक मोठे खेळाचे मैदान, दोन वाचन खोल्या असलेली वाचनालय इमारत अशा मोठ्या आकाराच्या आवश्यक पायाभूत सुविधा विकसित केल्या आहेत. आणि कला, प्रशासकीय, ग्रंथालय, विज्ञान, व्यवसाय अभ्यासक्रम व समाजकार्य साठी स्वतंत्र इमारत.
Urdu.

## शिकवले जाणारे अभ्यासक्रम 
### पदवी शिक्षण 
* कला शाखा
* वाणिज्य शाखा
* विज्ञान शाखा
* समाजकार्य शाखा
* संगणकशास्त्र शाखा

### पदव्युत्तर शिक्षण 
* एम.ए. समाजशास्त्र
* एम.ए. भुगोल
* एम.ए. इतिहास
* एम.ए. राज्यशास्त्र
* एम.ए. तत्त्वज्ञान
* एमएस सी गणित

## संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रातील महाविद्यालये
वर्ग:लातूरमधील शैक्षणिक संस्था
पोप अर्बन सहावा

**पोप अर्बन सहावा** (इ.स. १३१८ - ऑक्टोबर १५, इ.स. १३८९) हा एप्रिल ८, इ.स. १३७८ पासून मृत्यूपर्यंत पोपपदी होता.

याचे मूळ नाव बार्तोलोमिओ प्रिन्यानो होते.

अर्बन ०६
अर्बन ०६
वर्ग:इ.स. १३१८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १३८९ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
लॅम्बर्ट

**लॅम्बर्ट** (इ.स. ८८० - १५ ऑक्टोबर, इ.स. ८९८) हा इटलीचा राजा आणि रोमन सम्राट होता.

वर्ग:रोमन सम्राट
वर्ग:इ.स. ८८० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. ८९८ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हर्बर्ट हेन्री डाउ

**हर्बर्ट हेन्री डाउ** (२६ फेब्रुवारी, १८६६ - १५ ऑक्टोबर, १९३०) हे केनेडियन-अमेरिकन रसायनशास्त्रज्ञ आणि उद्योगपती होते. यांनी डाउ केमिकल या अमेरिकेत स्थित बहुराष्ट्रीय कंपनीची स्थापना केली.

वर्ग:अमेरिकन उद्योगपती
वर्ग:अमेरिकन रसायनशास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १८६६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९३० मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सूर्यकांत त्रिपाठी

त्रिपाठी, सूर्यकांत
वर्ग:इ.स. १८९६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६१ मधील मृत्यू
वोल्फगांग पॉली

'''''' हे शास्त्रज्ञ होते.

वोल्फगांग पाउली हे जन्माने ऑस्ट्रियन असणारे सैद्धांतिक भौतिकशास्त्रज्ञ होते. जन्माने ऑस्ट्रियन असुनदेखिल त्यांची कर्मभुमी आयुष्यभर स्वित्झ्रर्लँड होती. पुंजयामिकीच्या प्रमुख शिल्पकारांमध्ये त्यांची गणना केली जाते.

पाउली हे त्यांच्या अपवर्जन तत्त्वासाठी प्रसिद्ध आहेत. १९४५ सालचे भौतिकशास्त्राचे नोबेल पारितोषिक त्यांना त्यांच्या याच शोधासाठी देण्यात आले. अल्बर्ट आइन्स्टाइन यांनी त्यांचे नाव नोबेल पारितोषिकासाठी सुचवले होते.  या शोधाबरोबरच त्यांनी सैद्धांतिक भौतिकशास्त्रामध्ये अनेक महत्त्वाचे शोध लावले.

## सुरुवातीचे आयुष्य
पाउली यांचा जन्म व्हिएन्ना या शहरात २५ एप्रिल १९०० रोजी झाला. त्यांचे वडील व्यवसायाने रसायनशास्त्रवेत्ता होते. १९१८ साली त्यांनी आपले पदव्युत्तर शिक्षण पूर्ण केले.

## बाह्यदुवे
पॉली, वोल्फगांग अर्न्स्ट
वर्ग:इ.स. १९०० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९५८ मधील मृत्यू
वर्ग:ऑस्ट्रियन भौतिकशास्त्रज्ञ
पर्सी विल्यम्स ब्रिजमन

'''''' हे शास्त्रज्ञ आहेत.

## जीवन 
## संशोधन 
## पुरस्कार
## बाह्यदुवे
ब्रिजमन, पर्सी विल्यम्स
ब्रिजमन, पर्सी विल्यम्स
वर्ग:इ.स. १८८२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६१ मधील मृत्यू
व्हिक्टर फ्रांसिस हेस

'''''' हे शास्त्रज्ञ आहेत.

## जीवन 
## संशोधन 
## पुरस्कार 
## बाह्यदुवे
हेस, व्हिक्टर फ्रांसिस
वर्ग:ऑस्ट्रियन भौतिकशास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १८८३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६४ मधील मृत्यू
पॅट्रिक मेनार्ड स्टुअर्ट ब्लॅकेट

'''''' हे शास्त्रज्ञ आहेत.

## जीवन 
## संशोधन 
## पुरस्कार
## बाह्यदुवे
ब्लॅकेट, पॅट्रिक मेनार्ड
ब्लॅकेट, पॅट्रिक मेनार्ड
वर्ग:इ.स. १८९७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७४ मधील मृत्यू
एर ताहिती

**एर ताहिती** ही फ्रेंच पॉलिनेशियाला विमान वाहतूक सेवा पुरवणारी एक कंपनी आहे. ह्या कंपनीचे मुख्यालय ताहिती बेटावरील पापीती ह्या फ्रेंच पॉलिनेशियाच्या राजधानीजवळ  आहे. एर ताहितीने फ्रेंच पॉलिनेशियाची ४६ बेटे विमान मार्गांनी जोडली आहेत.

## बाह्य दुवे
*एर ताहिती

वर्ग:फ्रेंच पॉलिनेशियामधील विमानवाहतूक कंपन्या
वर्ग:विमानवाहतूक कंपन्या
वर्ग:फ्रान्समधील विमानवाहतूक कंपन्या
इसिदोर आयझॅक राबी

'''''' हे भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते अमेरिकन शास्त्रज्ञ आहेत.

## जीवन 
## संशोधन 
## पुरस्कार

## बाह्यदुवे
राबी, इसिदोर आयझॅक
राबी, इसिदोर आयझॅक
वर्ग:इ.स. १८९८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८८ मधील मृत्यू
चार्ल्स ग्लोव्हर बार्कला

'''''' हे शास्त्रज्ञ आहेत.

## जीवन 
## संशोधन 
## पुरस्कार
## बाह्यदुवे
बार्कला, चार्ल्स ग्लोव्हर
बार्कला, चार्ल्स ग्लोव्हर
वर्ग:इ.स. १८७७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९४४ मधील मृत्यू
मॅक्स बॉर्न

''''''  (११ डिसेंबर, १८८२ – ५ जानेवारी, १९७०) हे भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते जर्मन शास्त्रज्ञ व गणितज्ञ होते.

## जीवन 
मॅक्स बॉर्न यांचा जन्म ११ डिसेंबर, १८८२ रोजी ब्रेस्लॉ (आताचे व्रोत्सवाफ) येथील एका यहुदी कुटुंबात झाला. गुस्ताव बॉर्न हे त्यांचे वडील होते; तर मार्गारेट कॉफमन ही त्यांची आई होती. मॅक्स ४ वर्षांचा असताना २९ ऑगस्ट, १८८६ रोजी त्यांच्या आईचे निधन झाले. मॅक्सला कॅंथी (जन्म १८८४) नावाची एक बहीण होती; व वुल्फगॅन्ग नावाचा एक सावत्र भाऊ होता.

## संशोधन 
## पुरस्कार
## बाह्यदुवे
बॉर्न, मॅक्स
बॉर्न, मॅक्स
बॉर्न, मॅक्स
वर्ग:इ.स. १८८२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७० मधील मृत्यू
अर्नेस्ट थॉमस सिंटन वाल्टन

**अर्नेस्ट थॉमस सिंटन वाल्टन** (६ ऑक्टोबर, इ.स. १९०३ - २५ जून, इ.स. १९९५) हा नोबेल पारितोषिक विजेता आयरिश भौतिकशास्त्रज्ञ होता.

## जीवन 
## संशोधन 
## पुरस्कार
## बाह्यदुवे
वर्ग:आयरिश भौतिकशास्त्रज्ञ
वर्ग:भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते
वर्ग:इ.स. १९०३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९५ मधील मृत्यू
वॉल्थर बोथ

'''''' हे शास्त्रज्ञ आहेत.

## जीवन 
## संशोधन 
## पुरस्कार
## बाह्यदुवे
बोथ, वॉल्थर
बोथ, वॉल्थर
वर्ग:इ.स. १८९१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९५७ मधील मृत्यू
पॉलिकार्प कुश

'''''' (२६ जानेवारी, इ.स. १९११ जर्मनी - २० मार्च, इ.स. १९९३ डलास) हे शास्त्रज्ञ आहेत.

## जीवन 
## संशोधन 
## पुरस्कार
## बाह्यदुवे
कुश, पॉलिकार्प
कुश, पॉलिकार्प
कुश, पॉलिकार्प
वर्ग:इ.स. १९११ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९३ मधील मृत्यू
विल्यम शॉकली

'''''' हे शास्त्रज्ञ आहेत.

## जीवन 
## संशोधन 
## पुरस्कार
## बाह्यदुवे
शॉकली, विल्यम ब्रॅडफोर्ड
शॉकली, विल्यम ब्रॅडफोर्ड
वर्ग:इ.स. १९१० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८९ मधील मृत्यू
जॉन बार्डीन

'''''' हे शास्त्रज्ञ आहेत.

## बाह्यदुवे 
बार्डीन, जॉन
बार्डीन, जॉन
वर्ग:इ.स. १९०८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९१ मधील मृत्यू
फ्रिट्स झेर्निके

'''''' हे शास्त्रज्ञ आहेत.

## जीवन 
## संशोधन 
## पुरस्कार
## बाह्यदुवे
झेर्निके, फ्रिट्स
झेर्निके, फ्रिट्स
वर्ग:इ.स. १८८८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६६ मधील मृत्यू
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वॉल्टर हाउझर ब्रॅटैन

'''''' हे शास्त्रज्ञ आहेत.

## जीवन 
## संशोधन 
## पुरस्कार
## बाह्यदुवे
ब्रॅटैन, वॉल्टर हाउझर
ब्रॅटैन, वॉल्टर हाउझर
वर्ग:इ.स. १९०२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८७ मधील मृत्यू
बाबू गेनू सैद

**बाबू गेनू सैद** (१९०९; महाळुंगे पडवळ - डिसेंबर १२, १९३०, मुंबई) हे एक भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यात सहभागी झालेले स्वातंत्र्यसैनिक होते. ब्रिटिश मालावरील बहिष्काराच्या चळवळीत महाराष्ट्रातल्या मुंबई शहरात ब्रिटिश माल वाहून नेणाऱ्या ट्रकाला रोखण्यासाठी ते रस्त्यावर आडवे पडले. १२ डिसेंबर १९३०ला अंगावरून ट्रक गेल्याने त्यांचा मृत्यू झाला. त्यांच्या अंत यात्रेस २० हजाराचा जमाव होता. सोनापूर (मुंबई) स्मशानभूमीत त्यांच्यावर अंत्यसंस्कार करण्यात आले.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक
वर्ग:मराठी व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९०८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९३० मधील मृत्यू
त्सुंग-दाओ ली

'''''' ( : २४ नोव्हेंबर, इ.स. १९२६ - ) हे शास्त्रज्ञ आहेत. त्यांना इ.स. १९५७ सालच्या भौतिकशास्त्रातील नोबेल पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.

## जीवन 
## संशोधन 
## पुरस्कार
## बाह्यदुवे
ली, त्सुंग-दाओ
ली, त्सुंग-दाओ
वर्ग:इ.स. १९२६ मधील जन्म
रॉबर्ट कॉख

**हाइनरिक हेर्मान रोबर्ट कॉख** (११ डिसेंबर, १८४३ - २७ मे, १९१०) हे जर्मनीचे आधुनिक जीवशास्त्राचे प्रणेते मानले जातात. त्यांनी क्षय रोगाबद्दल महत्त्वपूर्ण संशोधनाबद्दल केले. त्यांना त्याबद्दल १९०५ मध्ये नोबेल पारितोषिकाने सन्मानित करण्यात आले.

आधुनिक बॅक्टेरियोलॉजीचे एक मुख्य संस्थापक म्हणून, त्यांना  क्षयरोग, कॉलरा आणि अँथ्रॅक्सच्या विशिष्ट कारक घटकांना ओळखले आणि संसर्गजन्य रोगाच्या संकल्पनेला प्रायोगिक पाठिंबा दिला, ज्यात मानव आणि प्राणी यांच्यावरील प्रयोगांचा समावेश होता. कोच यांनी  मायक्रोबायोलॉजीच्या क्षेत्रात प्रयोगशाळा तंत्रज्ञान आणि तंत्रांची निर्मिती केली आणि त्या सुधारित केल्या आणि सार्वजनिक आरोग्यामध्ये महत्त्वपूर्ण शोध लावले.त्यांच्या संशोधनामुळे कोचच्या पोस्ट्युलेट्सची निर्मिती झाली, विशिष्ट सूक्ष्मजीवांना विशिष्ट रोगांशी जोडणारी चार सामान्यीकृत तत्त्वे, ज्यात ब्रॅडफोर्ड हिल निकषांसारख्या साथीच्या तत्त्वांवर प्रभावी असल्याचे सिद्ध झाले.क्षयरोगावरील संशोधनासाठी कोच यांना १९०५ मध्ये फिजिओलॉजी किंवा मेडिसीनचे नोबेल पारितोषिक मिळाले. त्यांच्या सन्मानार्थ रॉबर्ट कोच संस्थेचे नाव देण्यात आले आहे.

## जीवन आणि शिक्षण
११ डिसेंबर १८४३ रोजी जर्मनीच्या क्लॉथल येथे कोचचा जन्म हरमन कोच (१८१४-१८७७) आणि मॅथिलडे ज्युली हेन्रिएट (१८१८-१८७१) मध्ये झाला. कोच लहानपणापासूनच शैक्षणिकदृष्ट्या उत्कृष्ट कामगिरी करत हते . १८४८ मध्ये शाळेत प्रवेश घेण्यापूर्वी त्यांनी स्वतःकसे वाचायचे आणि कसे लिहायचे ते शिकले होते. १८६२ मध्ये त्यांनी विज्ञान आणि गणितामध्ये उत्कृष्ट कामगिरी करून हायस्कूलमधून पदवी प्राप्त केली. वयाच्या १९ व्या वर्षी कोच यांनी नैसर्गिक विज्ञानाचा अभ्यास करून गॅटिंगन विद्यापीठात प्रवेश केला. तथापि, तीन सत्रानंतर कोच यांनी आपल्या अभ्यासाचे क्षेत्र बदलून औषधाचे ठरविले, कारण त्याने डॉक्टर होण्याची इच्छा बाळगली. १८६६ मध्ये, कोच मेडिकल स्कूलमधून पदवीधर झाला आणि उच्चतेचा मान मिळविला.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:वैद्यकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते‎
वर्ग:इ.स. १८४३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९१० मधील मृत्यू
डॅलस

**डॅलस** हे अमेरिकेच्या टेक्सास राज्यातील तिसऱ्या क्रमांकाचे व अमेरिकेमधील नवव्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. सुमारे ११.९८ लाख लोकसंख्या असलेले हे शहर ६४.७७ लाख वस्तीच्या व अमेरिकेमधील चौथ्या क्रमांकाच्या डॅलस-फोर्ट वर्थ महानगरामधील प्रमुख शहर आहे. ३७४ अब्ज डॉलर इतकी उलाढाल असलेली डॅलसची अर्थव्यवस्था अमेरिकेमध्ये सहाव्या क्रमांकावर आहे.

टेक्सासच्या ईशान्य भागात इ.स. १८४१ साली स्थापन झालेले डॅलस शहर खनिज तेल व कापसाचे मोठे व्यापार व वाहतूक केंद्र म्हणून वर आले. सध्या बँकिंग, दूरध्वनी, उर्जा, आरोग्यसेवा, इन्फॉर्मेशन टेक्नॉलॉजी इत्यादी वैविध्यपूर्ण उद्योगांचे महत्त्वाचे केंद्र असलेले डॅलस एक जागतिक शहर आहे.

## इतिहास 
## भूगोल
डॅलस शहर टेक्सासच्या ईशान्य भागात ९९७ वर्ग किमी एवढ्या क्षेत्रफळाच्या भागावर वसले आहे.
### हवामान 
अमेरिकेच्या दक्षिण भागातील इतर स्थानांप्रमाणे येथील हवामान देखील उष्ण व रुक्ष आहे.

## जनसांख्यिकी 
२०१० सालच्या जनगणनेनुसार डॅलसची लोकसंख्या ११,९७,८१६ इतकी होती. टेक्सासमधील इतर शहरांप्रमाणे येथे देखील मेक्सिकन संस्कृतीचा प्रभाव जाणवतो. येथील ३५.६ टक्के लोक लॅटिन अमेरिकन वंशाचे आहेत. डॅलस महानगरामध्ये अनिवासी भारतीय लोक देखील मोठ्या प्रमाणावर स्थायिक झाले आहेत.

## अर्थव्यवस्था 
डॅलस हे टेक्सास व अमेरिकेतील एक मोठे आर्थिक केंद्र आहे. येथील अर्थव्यवस्था बहुरंगी असून सेवा क्षेत्रावर अधिक भर आहे. शून्य आयकर, व्यापारासाठी पोषक वातावरण इत्यादी टेक्सास राज्याच्या धोरणांमुळे तसेच स्वस्त मजूर वर्ग मुबलक प्रमाणावर उपलब्ध असल्यामुळे डॅलस क्षेत्राची अर्थव्यवस्था झपाट्याने वाढली आहे. अमेरिकेच्या उद्योगाचा चेहरा अवजड उत्पादनापासून सेवेकडे बदलत चालला असल्यामुळे देशाच्या पूर्व व उत्तर भागातील अनेक शहरांचे महत्त्व कमी होत आहे व दक्षिण भागातील इतर शहरांप्रमाणे डॅलसला देखील ह्याचा लाभ झाला आहे.

अमेरिकेमधील सर्वात मोठ्या ५०० कंपन्यांपैकी १२ कंपन्यांची मुख्यालये डॅलस शहरात तर २० कंपन्यांची मुख्यालये डॅलस महानगर क्षेत्रात आहेत. एटी अँड टी, टेक्सास इंस्ट्रूमेंट्स, साउथवेस्ट एरलाइन्स, एक्झॉनमोबिल इत्यादी बलाढ्य कंपन्यांची प्रमुख कार्यालये डॅलस परिसरात आहेत.

अमेरिकेतील १४ अब्जाधीश डॅलसमध्ये राहतात. ह्या बाबतीत डॅलसचा जगात सहावा क्रमांक लागतो.

## वाहतूक 
right|thumb|डॅलसमधील पाच पदरी इंटरचेंज
अमेरिकेमधील इंटरस्टेट महामार्ग २०, इंटरस्टेट महामार्ग ३०, इंटरस्टेट महामार्ग ३५ व इंटरस्टेट महामार्ग ४५ हे चार प्रमुख व लांब पल्ल्याचे महामार्ग डॅलसमध्ये मिळतात. ह्यांव्यतिरिक्त डॅलसला इतर उपनगरांसोबत जोडणारे इतर २० द्रुतगती महामार्ग (फ्रीवे) डॅलसमध्ये आहेत.

डॅलस व फोर्ट वर्थ ह्यांच्या मध्यात असलेला डॅलस/फोर्ट वर्थ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ हा टेक्सासमधील सर्वात मोठा जगातील सहाव्या क्रमांकाचा वर्दळीचा विमानतळ आहे. अमेरिकन एरलाइन्स व साउथवेस्ट एरलाइन्स ह्या अमेरिकेमधील प्रमुख विमान कंपन्यांची मुख्य कार्यालये व वाहतूक केंद्रे येथेच आहेत.

## खेळ 
खालील चार व्यावसायिक संघ डॅलस महानगरामध्ये स्थित आहेत. अमेरिकेमधील चारही मोठ्या खेळांमधील व्यावसायिक संघ असलेले डॅलस हे १२ पैकी एक शहर आहे.

## शहर रचना 
## जुळी शहरे 
खालील सात शहरे डॅलसची जुळी शहरे आहेत.
*  ब्रनो
*  दिजॉं
*  मॉंतेरे
*  रिगा
*  किर्कुक
*  सारातोव
*  तैपै

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ
*स्वागत कक्ष
*


वर्ग:टेक्सासमधील शहरे
वर्ग:डॅलस काउंटी (टेक्सास)
वर्ग:कॉलिन काउंटी (टेक्सास)
वर्ग:डेंटन काउंटी (टेक्सास)
वर्ग:रॉकवॉल काउंटी
वर्ग:कॉफमन काउंटी (टेक्सास)
वर्ग:डॅलस-फोर्ट वर्थ महानगर
सँडपॉइंट (आयडाहो)

इवलेसे
**सँडपॉइंट** अमेरिकेच्या आयडाहो राज्यातील छोटे शहर आहे. बॉनर काउंटीचे प्रशासकीय केंद्र असलेल्या या शहराची संख्या २०१० च्या जनगणनेनुसार ७,३६५ होती.

शिकागोपासून सिॲटल आणि पोर्टलंडपर्यंत धावणारी एम्पायर बिल्डर ही रेल्वेगाडी सँडपॉइंटला थांबते.

वर्ग:आयडाहोमधील शहरे
वर्ग:बॉनर काउंटी (आयडाहो)
नारायणराव सोपानराव बोरावके

रावबहादुर **नारायणराव सोपानराव बोरावके** (जन्म : १७ ऑक्टोबर १८९२) हे पहिले मराठी साखर कारखानदार होते. वास्तविक तत्कालीन महाराष्ट्रातील ते सर्वात मोठे जमीनदार होते. त्यांची मुख्य कर्मभूमी तत्कालीन अहमदनगर जिल्ह्यातील (अहिल्या नगर) श्रीरामपूर किंवा बेलापूर होय. या ठिकाणी त्यांचे नावे आजही कित्येक सामाजिक कार्य करणाऱ्या संस्था आहेत. तसेच त्यांचे वारसदारांचे व्यवसाय या ठिकाणी आहेत.  पुणे शहरातील 'लक्ष्मीनारायण' सिनेमागृह त्यांचे वारसदारांचे आहे. 

वर्ग:मराठी उद्योगपती
वर्ग:रावबहादुर
अरविंद अडिगा

**अरविंद अडिगा** (२३ ऑक्टोबर, इ.स. १९७४:चेन्नई, भारत - ) हा आपली पहिलीच कादंबरी *द व्हाइट टायगर*साठी बुकर पुरस्कार मिळवणारा साहित्यिक आणि एक पत्रकार आहे.

## जीवन 
अरविंदचे मूळ गाव मंगलोर आहे. त्याचे वडील व्यवसायाने डॉक्टर होते. मंगलोरच्याच कॅनरा हायस्कूलमध्ये अरविंदचे माध्यमिक शिक्षण झाले. इ.स. १९९० साली तो एस.एस.सी. झाला. त्याचवर्षी त्याच्या आईचे निधन झाले, तरीही या परिक्षेत तो गुणवत्ता यादीत आला. नंतर मंगलोरच्याच ॲल्सोसिस कॉलेजमधून महाविद्यालयीन शिक्षण घेऊन तो ऑस्ट्रेलियाला गेला. तिथून नंतर अमेरिकेत कोलंबिया विद्यापीठात जाऊन त्याने इंग्रजी साहित्याचा अभ्यास केला.

द फायनान्शियल टाइम्स, मनी आणि वॉल स्ट्रीट जर्नल या वृत्तपत्रातून अरविंद आडिगाने व्यापार, उद्योग आणि आर्थिक प्रश्नांवर लेखन केले. टाईम या साप्ताहिकामध्ये त्याने तीन वर्षे वार्ताहर म्हणून काम केले. टाईम साप्ताहिकातील कामानंतर त्याने मुक्त पत्रकार म्हणून काम चालू केले.

## संदर्भ आणि नोंदी 
अडिगा, अरविंद
वर्ग:इ.स. १९७४ मधील जन्म
वर्ग:मॅन बुकर पुरस्कार विजेते
जॉन डग्लस कॉकक्रॉफ्ट

सर **जॉन डग्लस कॉकक्रॉफ्ट** (मे २७, इ.स. १८९७ - सप्टेंबर १८, इ.स. १९६७) हा ब्रिटिश भौतिकशास्त्रज्ञ होता. अर्नेस्ट वॉल्टन व कॉकक्रॉफ्ट यांना त्यांच्या अणूविभाजनावरील संशोधनाबद्दल भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक देण्यात आले.

## बाह्यदुवे
वर्ग:इंग्लिश भौतिकशास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १८९७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६७ मधील मृत्यू
लामा (प्राणी)

**लामा** दक्षिण अमेरिकेत आढळणारे उंट प्राण्याच्या उप जातींपैकी एक प्राणी आहे.
हा दक्षिण अमेरिकेत असणाऱ्या अँडीझ पर्वतावर राहणारा मूल निवासी आहे.

## बाह्य दुवे
* लाम्याबद्दल माहिती देणारे संकेतस्थळ (इंग्लिश मजकूर)  -
* लाम्याबद्दल माहिती देणारे दुसरे संकेतस्थळ (इंग्लिश मजकूर) 
* 
* लाम्याबद्दल आवड व माहिती असणाऱ्या लोकांना भेटा.(इंग्लिश मजकूर) 

वर्ग:पाळीव प्राणी
हार्ट्‌सफील्ड-जॅक्सन अटलांटा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ

**हार्ट्‌सफील्ड-जॅक्सन अटलांटा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ**  हा अमेरिकेच्या अटलांटा या शहराचा मुख्य विमानतळ आहे.

अटलांटाच्या मध्यवर्ती भागापासून अकरा किलोमीटरवर असलेला हा विमानतळ जगातील सगळ्यात गजबजलेला विमानतळ आहे.
 येथे डेल्टा एरलाइन्स, जॉर्जियास्काइज, एअरट्रान एरवेझ, डेल्टा कनेक्शन (शटल अमेरिका) व अटलांटिक साउथईस्ट एरलाइन्स यांचे संकुल(हब)  आहे.
या विमानतळावर १९६ विमान-फलाट आहेत.

हा विमानतळ *अटलांटा विमातळ*, *हार्ट्‌सफील्ड विमानतळ* व *अटलांटा हार्ट्‌सफील्ड विमानतळ* या नावांनीही ओळखला जातो.

## विमानकंपन्या आणि गंतव्यस्थाने
### मालवाहतूक
## संदर्भ व नोंदी 
वर्ग:अटलांटा
वर्ग:अमेरिकेतील आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
चीझ

300px|thumb|वेगवेगळ्या प्रकारच्या चीझचे नमूने 
**चीझ** (अन्य लेखनभेद: **चीज** ; इटालियन: *formaggio*, *फोर्माज्ज्यो* ; इंग्लिश: *Cheese*, *चीज* ; जर्मन: *Käse*, *खेजअ* ; फ्रेंच: *fromage*, *फ्रोमाज* ;) हा दुधापासून बनवलेला एक नाशवंत पदार्थ आहे. याचा उगम मुळात अतिरिक्त दुधाचा साठा करण्याच्या उद्देशाने झाला असावा असा कयास आहे. इजिप्तमध्ये इ.स.पू. २००० च्या सुमाराससुद्धा चीझ बनवले जात होते, असे पुरावे आहेत. 

चीजचे बहुतेक प्रकार हे रेनेट नावाचे एन्झाइम वापरून केले जातात. रेनेट हे सर्व सस्तन प्राण्यांच्या आतड्यात आढळणारे एन्झाइम असते. त्याचा मुख्य उपयोग मातेच्या दुधाचे पचन होण्यासाठी असतो. इ.स.पू. ५००० ते ८००० या काळात भटक्या जमाती प्राण्यांच्या आतड्यांचा पखालीसारखा वा पिशव्यांसारखा उपयोग करत असत. त्या लोकांना रेनेटचा, दुधावर होणारा परिणाम माहित झाला असावा, असा इतिहासकारांचा कयास आहे. रेनेटसदृश अन्य एन्झाइम वनस्पतिजन्य असू शकतात किंवा बुरशीतून केलेलेसुद्धा असतात. असे एन्झाइम वापरून केलेले चीझ शाकाहारी लोकांना चालू शकते. चीझ करताना वापरलेले दूध, त्यातील स्निग्धांश, चीझ करतानाचे तापमान व इतर पद्धती यांतील फरकांमुळे जगभर चीझचे शेकडो प्रकार असतील. स्कॉच व्हिस्की किंवा शॅंपेन यांप्रमाणे काही प्रकारचे चीझ हे त्या त्या भागातच तयार झालेले असले तरच ते, ते नाव लावू शकतात असे कायदे आहेत. 

चीझ हे दुधातील केसीन ह्या प्रथिनांना साकळवून केला जातो. चीज वेगवेगळ्या चवीत, रूपात व पोतात केले जाते. ते गाय, म्हैस, बकरी किंवा मेंढरांच्या दुधापासून बनवतात. तयार करताना दुधाला आम्ल केले जाते व मग रेनेट नावाचे एनझाइअम घालून साकळवतात. नंतर त्यातले द्रव काढून टाकून राहिलेला घन भाग दाबून हव्या तश्या आकारात आणतात. काही चीज प्रकारात बुरशी मुद्दाम चवीसाठी असते. बहुतेक चीज शिजवण्याच्या तापमानावर विघळते.

चीजचा पोत, चव व देख हे ज्या प्रांतातले दूध वापरतात (व दुभत्या जनावर काय खाते) त्यावर अवलंबून असते. त्याचप्रमाणे ते दूध तापवलेले आहे का, त्यात दुग्धांश किती आहे, शाकाणु व बुरशी, करण्याची प्रक्रिया व ते किती काळ मुरवलेले आहे ह्यावरूनही ठरते. औषधी वनस्पती, मसाले व लाकडाचा धूर यांचाही निराळी चव यावी म्हणून वापर केला जातो. लाल लिसेस्टर चीजचा पिवळा ते लाल रंग येण्यासाठी ॲनाटो घालतात. काही चीज प्रकारात दुधात व्हिनेगार (शिरका) किंवा लिंबाचा रस घालून ते नासवतात. पण बहुतांशी प्रकारात दुध शाकाणु वापरून कमी प्रमाणात आम्ल केले जाते ज्यामुळे दुधातली साखरचे लॅक्टिक आम्ल बनते व माग रेनेट एनझाइम घालून साकळवले जाते. रेनेट जनावरांपासून बनत असल्याने शाकाहारी लोकांना ते घालून केलेले चीज वर्ज्य असते. पण रेनेटला शाकाहारी पर्याय आलेले आहेत व ते वापरून केलेले चीज मिळते.

## बाह्य दुवे 
* 
* 

वर्ग:अन्न

वर्ग:दुग्धजन्य पदार्थ
बलराज साहनी

**बलराज साहनी** (मे १, १९१३ - एप्रिल १३, १९७३) हे बॉलीवूड अभिनेते आणि पंजाबी भाषेत लिहिणारे लेखक होते.

## जीवन 
बलराज साहनी यांचे खरे नाव युधिष्ठिर साहनी असून त्यांचा जन्म पंजाबच्या सरगोधा जिल्ह्यातील भेरा (आता पाकिस्तान) या गावी एका पंजाबी खत्री कुटुंबात झाला होता.
लाहोर विद्यापीठातून इंग्लिश साहित्य व हिंदी विषयांत पदवी प्राप्त केल्यानंतर  त्यांनी काही काळ रावळपिंडी येथे कौटुंबिक व्यवसायात व्यतीत केला.

पुढे १९३० साली ते पत्‍नी दमयंतीसह रवींद्रनाथ टागोरांच्या शांतिनिकेतनात अध्यापनासाठी गेले. महात्मा गांधींसोबत काही काळ कामय केल्यानंतर ते १९३८ साली लंडन येथील बी.बी.सी.च्या हिंदी विभागात निवेदक म्हणून रुजू झाले. तेथे ते १९४३ पर्यंत होते. 

'इंडियन पीपल्स थिएटर असोसिएशन' (आय.पी.टी.ए.) व 'पंजाबी कला केंद्राचे' ते संस्थापक सदस्य होते. 

बलराज साहनी यांच्या स्मृतिप्रीत्यर्थ पुण्यात ‘बलराज साहनी-सहिर लुधियानवी फाउंडेशन स्थापन झाले आहे. या फाउंडेशनतर्फे दर वर्षी एका अभिनेत्याला ‘बलराज साहनी पुरस्कार दिला जातो. २०१७ साली हा पुरस्कार विक्रम गोखले यांना मिळाला. 

## निवडक चित्रपट 
बलराज सहानी यांनी आपल्या अभिनयाची सुरुवात इप्टा मधून केली आणि पुढे भारतीय चित्रपटसृष्टीत वास्तववादी अभिनयाचा पाया रचला. 

## हे सुद्धा पहा 
* दो बिघा जमीन
* बिमल रॉय
* गरम हवा

## प्रकाशित साहित्य 
* पंजाबी नियतकालिक 'प्रीतलारी' मधून नियमित लेखन
* मेरा पाकिस्तानी सफर
* मेरी फिल्मी अमरकथा (आत्मचरित्र)
* मेरा रूसी सफरनामा

### पटकथा 
* बाजी (१९५१)

## पुरस्कार 
* पद्मश्री पुरस्कार, १९६९
* सोव्हिएट लँड नेहरू पुरस्कार 

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* आय.एम.डी.बी. या संकेतस्थळावरील बलराज साहनींची माहिती

वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:इ.स. १९१३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७३ मधील मृत्यू
धर्मेंद्र

**धर्मेंद्रसिंग देओल** ऊर्फ **धर्मेंद्र** (पंजाबी: ਧਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦਿਉਲ ; हिंदी: धर्मेन्द्र ;) (८ डिसेंबर, १९३५ — २४ नोव्हेंबर, २०२५) हे हिंदी चित्रपटांमधील लोकप्रिय अभिनेते होते. इ.स. १९६० साली अभिनयक्षेत्रात पदार्पण केलेल्या धर्मेंद्रा यांनी २०११ सालापर्यंत २४७ चित्रपटांमधून भूमिका केल्या. हिंदी चित्रपटसृष्टीतील अ‍ॅक्शन चित्रपटांमधील तडफदार भूमिका साकारल्यामुळे तो *अ‍ॅक्शन हीरो* म्हणून विशेष परिचित होता. सनी देओल, बॉबी देओल व ईशा देओल ही त्यांची मुलेही हिंदी चित्रपटांतील अभिनेते आहेत.

धर्मेंद्रने उत्तरकाळात राजकारणातही उडी घेतली. इ.स. २००४ सालातील भारतीय लोकसभेच्या सार्वत्रिक निवडणुकींत ते राजस्थानच्या बिकानेरातून भारतीय जनता पक्षातर्फे निवडणूक जिंकून लोकसभा सदस्य झाले.

त्यांनी २४ नोव्हेंबर २०२५ रोजी मुंबई येथे त्यांच्या निवास्थानी अखेरचा श्वास घेतला.

## चित्रपट 
## धर्मेंद्र यांना मिळालेले पुरस्कार
* पुण्याच्या यूएसके फाउंडेशनतर्फे जीवनगौरव पुरस्कार (जानेवारी २०१७)

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:बिकानेरचे खासदार
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९३५ मधील जन्म
सायरा बानो

**सायरा बानो** ( २ 23 ऑगस्ट १ 194 44), ज्याला सायरा बानो म्हणून ओळखले जाते, ही एक भारतीय चित्रपट अभिनेत्री आहे, जी बॉलिवूड फिल्म इंडस्ट्रीमध्ये ठळकपणे काम करते.  ती भारतीय चित्रपट इतिहासातील सर्वात लोकप्रिय अभिनेत्री आहे.  १ 63 to63 ते १ 69. From या काळात हिंदी चित्रपटसृष्टीत बानो तिस highest्या क्रमांकाची कमाई करणारी अभिनेत्री आणि १ 19716 to ते १ 6 from from दरम्यान चौथी सर्वाधिक मानधन घेणारी अभिनेत्री होती.  अभिनेता दिलीप कुमार यांच्याशी तिचे लग्न झाले होते.

वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
डब्ल्यु. (चित्रपट)

**डब्ल्यु.** हा २००८ मधील इंग्लिश चित्रपट होता. हा चित्रपट अमेरिेकेच्या राष्ट्राध्यक्ष जॉर्ज डब्ल्यु. बुशच्या जीवनावर आधारित होता.

वर्ग:इ.स. २००८ मधील इंग्लिश चित्रपट
एडवर्ड मिल्स पर्सेल

'''''' हे शास्त्रज्ञ आहेत.

## जीवन 
## संशोधन 
## पुरस्कार

## बाह्यदुवे
पर्सेल, एडवर्ड मिल्स
पर्सेल, एडवर्ड मिल्स
वर्ग:इ.स. १९१२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९७ मधील मृत्यू
पावेल अलेक्सेयेविच चेरेंकोव्ह

'''''' हे शास्त्रज्ञ आहेत.

## जीवन 
## संशोधन 
## पुरस्कार 
## बाह्यदुवे
चेरेंकोव्ह, पावेल अलेक्सेयेविच
चेरेंकोव्ह, पावेल अलेक्सेयेविच
वर्ग:इ.स. १९०४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९० मधील मृत्यू
इल्या फ्रँक

'''''' हे शास्त्रज्ञ आहेत.

## जीवन 
## संशोधन 
## पुरस्कार

## बाह्य दुवे
फ्रँक, इलिया
फ्रँक, इलिया
वर्ग:इ.स. १९०८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९० मधील मृत्यू
गिगाबाईट

संगणकाची स्मरण क्षमता तसेच माहिती मोजण्याचे एकक.

## अर्थाबाबत संदिग्धता 
## बाह्य दुवे
वर्ग:माहितीमापनाची एकके
एमिलियो जिनो सेग्रे

'''''' हे शास्त्रज्ञ आहेत.

## जीवन 
## संशोधन 
## पुरस्कार
## बाह्यदुवे
सेग्रे, जिने एमिलियो
सेग्रे, जिने एमिलियो
वर्ग:इ.स. १९०५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८९ मधील मृत्यू
एमपी३

ध्वनी संक्षेपनाची संगणका वरील एक पद्धत. माहितीचा क्षय होऊ न देता आणि ध्वनी विदा कमीत कमी जागेत माववून या पद्धतीने संगीत जगात क्रांती घडवली. पूर्वी एका ३ मिनिटाच्या गाण्याला सर्व साधारणपणे साठ मेगाबाईट्स जागा लागत असे ती सहा मेगाबाईट्स लागू लागली. यामुळे अचानकपणे संगीत संगणकावरून तसेच आंतर जालावरून एकमेकांना देणे घेणे सोपे होवू लागले. या प्रकारातील फाईल वाजविण्यासाठी विनॲंप नावाची प्रणाली अतिशय लोकप्रिय झाली. पण नंतर मायक्रोसॉफ्ट कंपनीच्या विंडोज मिडिया प्लेयर सहीत सर्वच संगीत विषयक प्रणाल्यांनी या पद्धतीचा स्वीकार केला.

## इतिहास 
## संशोधन/विकास
## आंतरजाल 
## बाह्य दुवा 
* The Story of MP3  — एमपी३चा शोध कसा लागला - How MP3 was invented, by Fraunhofer IIS

वर्ग:संगणक
वर्ग:संगणक
वर्ग:ध्वनी संक्षेपन पद्धती
मेगाबाईट

एस 1,474,560 बाइट डेटा संचयित करू शकते. या संदर्भातील एमबी म्हणजे 1,000 × 1,024 बाइट]]

**मेगाबाइट** हे संगणकाची स्मरण क्षमता तसेच माहिती मोजण्याचे एकक आहे.

१०२४ किलोबाईट्स म्हणजे एक मेगाबाइट होतो.

## अर्थाबाबत संदिग्धता
## बाह्य दुवे
वर्ग:माहितीमापनाची एकके
संगीत शारदा

***संगीत शारदा*** हे नाटककार गोविंद बल्लाळ देवल यांनी लिहिलेले आणि दिग्दर्शित केलेले १८९९ मधील मराठी संगीत नाटक आहे.  भारतातील नाट्य साहित्य, मुख्यत्वे ऐतिहासिक-पौराणिक कथनांवर केंद्रित असताना, सामाजिक समस्या दाखवणारे आणि बालविवाहाचा विषय हाताळणारे व नेहमिचे नियम मोडणारे हे मराठीतील पहिले नाटक मानले जाते. 

कालांतराने, बाल गंधर्व, विष्णुपंत पागनीस,  भालचंद्र पेंढारकर  यांसारख्या विविध रंगमंचावरील कलाकारांनी शारदाची मुख्य भूमिका साकारली आहे. संगीत नाटकाच्या स्वरूपानुसार, या नाटकात ५० हून अधिक गाणी होती, जी स्वतः देवल यांनी लिहिली आणि संगीतबद्ध केली होती.

हे नाटक "भारतातील सामाजिक नाटकातील अग्रगण्य मानले जाते". ह्या नाटकाने लोकप्रियता अशा प्रकारे मिळवली की जेव्हा हरीबिलास सारडा यांनी प्रस्तावित केलेला बालविवाह प्रतिबंध कायदा, (१९२९ मध्ये कायदा संमत झाला) ज्याला "सारडा कायदा" देखील म्हणत असे, त्याला चूकून अनेक वेळा '‘शारदा कायदा’' असे नाव पडले. २०११ मध्ये या नाटकाचे ब्रेल लिपीमध्ये लिप्यंतरही करण्यात आले.

योगायोगाने २१ डिसेंबर १९०९ रोजी विजयानंद नाट्यगृह, नाशिक येथे नाटक सादर होत असताना, नाशिकचे तत्कालीन ब्रिटिश कलेक्टर आर्थर मॅसन टिपेट्स जॅक्सन यांची स्वातंत्र्यसैनिक अनंत लक्ष्मण कान्हेरे यांनी गोळ्या झाडून हत्या केली. अण्णासाहेब किर्लोस्कर यांच्या *किर्लोस्कर नाटक मंडळीतर्फे* हे नाटक सादर केले जात होते आणि त्यात शारदाची प्रमुख भूमिका बाल गंधर्व सादर करत होते. हे दृश्य २०११ च्या *बालगंधर्व*  चित्रपटात देखील दाखवले आहे.

## पुढील वाचन
**संगीत शारदा: एक वाङ्‌मयीन घटना* - लेखिका अंजली जोशी

## संदर्भ 
 
वर्ग:मराठी नाटकांची यादी
वर्ग:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२४ मधील लेख
पेटाबाईट

**पेटाबाइट** संगणकाची स्मरण क्षमता तसेच माहिती मोजण्याचे एकक आहे.

१,०२४ टेराबाईट्स म्हणजे एक पेटाबाईट होतो.

## बाह्य दुवे 
वर्ग:माहितीमापनाची एकके
झेट्टाबाईट

**झेट्टाबाइट** हे संगणकाची स्मरण क्षमता तसेच माहिती मोजण्याचे एकक. आहे. १००० एक्साबाइट म्हणजे एक झेट्टाबाईट होतो
.
## अर्थाबाबत संदिग्धता
## बाह्य दुवे
वर्ग:माहितीमापनाची एकके
कोबॉल

संगणकाकडून कोणतेही काम करून घेण्यासाठी, प्रथम सूचनांची एक यादी प्रोग्रॅमिङ् लॅंग्वेजचा उपयोग करून तयार केली जाते. ह्या यादीला 'प्रोग्रॅम' म्हणले जाते. संगणक ह्या यादीनुसार ठराविक क्रमाने, ठराविक क्रिया करून इच्छित काम पार पाडतो. कोबॉल लॅंग्वेज मुख्यत: बिझनेसमधील आकडेमोडीसाठी वापरली जाते. १९५९-६० मध्ये अमेरिकेतील कॉम्प्युटरच्या क्षेत्रातील लोकांच्या एका समूहाने या भाषेचा शोध लावला. या भाषेत लिहिलेले प्रोग्राम एखाद्या रिपोर्टसारखे असतात. म्हणजे यात वाक्य, परिच्छेद इ.चा समावेश होतो. प्रोग्राम कॉलममध्ये लिहिला जातो. या भाषेतील प्रोग्राम एकच काम पुन्हा पुन्हा करतो, उदा. ऑफिसमधील लोकांच्या दर महा पगाराची आकडेमोड करणे इत्यादी.

वर्ग:आज्ञावली भाषा
फोर्ट्रान

फोर्ट्रान सर्वात जुनी म्हणजे १९५७ पासून वापरली जाणारी पहिली संगणकीय भाषा आहे. आय बी एम या कंपनीने सर्वप्रथम या भाषेचा विकास केला. ही भाषा मुख्यत्वे करून वैज्ञानिक व इंजिनियरिंगच्या कामासाठी वापरली जाते. मूलतः गणितातील आकडेमोड सूत्रे संगणकाच्या भाषेत रूपांतरित करण्यासाठी ही भाषा वापरली जाते. पण ह्या भाषेतील प्रोग्राम फार हळू चालतात. यातील सूचना मुख्यतः आउटपुट, इनपुट, आकडेमोड इ. प्रकारच्या असतात. या सूचनांमध्ये बदल करणे सोपे असते.  

संगणकाकडून कोणतेही काम करून घेण्यासाठी, प्रथम सूचनांची एक यादी प्रोग्रॅमिङ् लॅंग्वेजचा उपयोग करून तयार केली जाते. ह्या यादीला 'प्रोग्रॅम' म्हणले जाते. संगणक ह्या यादीनुसार ठराविक क्रमाने, ठराविक क्रिया करून इच्छित काम पार पाडतो.

प्रोग्रॅमिंग लॅंग्वेजेसचे अनेक वेगवेगळ्या दृष्टीने वर्गीकरण केले जाते. कार्यनिष्ठ भाषा (Procedural languages) 
उदा. सी (C), कोबॉल (COBOL), फोर्ट्रान, बेसिक, एपीएल

वर्ग:आज्ञावली भाषा
पीएस २

**पीएस २** हा **प्ले स्टेशन २** हा सोनी (Sony) या कंपनीने बाजारात आणलेला एक खेळ आहे. या मध्ये कंपनीनेच हार्डवेयर तसेच खेळही पुरवलेले आहेत.
अतिशय प्रगत ऑडियो व्हिज्युअल इफेक्टस्(मराठी?) मुळे हा खेळ अतिशय लोकप्रिय आहे.
या स्पर्धेत मागे पडू नये यासाठी मायक्रोसॉफ्ट कंपनीने एक्सबॉक्स(Xbox) हा खेळ आणला.

वर्ग:संगणक
विदा

संगणकावर साठवल्या जाणाऱ्या माहितीच्या एककाला **विदा** (इंग्रजी: *Data* - डेटा किंवा डाटा) म्हणतात. माहितीसाठ्याला विदागार (इंग्लिश : database - डेटाबेस) असे म्हणतात. विद् म्हणजे जाणणे; विद् या संस्कृत धातूवरून विदा हा शब्द आला आहे. जसे विद्‌पासून विद्या.

विदा अनेक घटकांची बनलेली असू शकते. जसे प्रयोग, निरीक्षणे, आकडेवारी, चित्र, शब्द, शब्दांचा क्रम, टचपॅडवर केलेल्या हालचाली, किती जोर देऊन बटणं दाबली, कुठल्या वेळेस विकिपिडियाच्या कुठल्या पानात किती बदल केला, इत्यादी. 

## विदागार
एका विशिष्ठ पद्धतीने, सुयोग्य रचनेने साठवून ठेवलेल्या विदेस विदागार (डेटाबेस) म्हणतात. साधारणतः विदागारात तक्त्यांचा वापर होतो. त्यांना इंग्लिशमध्ये रिलेशनल डेटाबेस म्हणतात; उदाहरणार्थ, पोस्टग्रेस. दुसऱ्या प्रकारच्या विदागारांना नो-एस.क्यू.एल. म्हणतात, उदाहरणार्थ, माँगो (Mongo). विदागारात विदेची भर घालणे, त्यात बदल करणे, अथवा विदा काढणे यांसाठी विविध विदागार व्यवस्था व भाषा असतात. उदाहरणार्थ, एस.क्यू.एल भाषेतील विविध बोली.

## शास्त्र व संगणकातील विदा
सर्वसाधारणपणे विदा म्हणजे माहितीचे एकक. असंकलित विदेचे तुकडे खंड मानवी प्रक्रियेद्वारे अथवा संगणकाद्वारे एकत्रित करून त्यातून दुसऱ्या संगणक अथवा मानवाला समजेल अशा माहितीच्या निष्कर्षात रूपांतर करणे म्हणजेच विदेवर प्रक्रिया करणे.

## साठवण 
संगणकात माहिती साठविण्याची अनेक माध्यमे असतात जसे हार्ड डिस्क, फ्लॉपी,  सी.डी., डी.व्ही.डी., यू.एस.बी., चुंबकीय फित इत्यादी. 

वर्ग:संगणकशास्त्र
सोनी

**सोनी कार्पोरेशन** (जपानी:ソニー株式会社) ही एक जपानी बहुराष्ट्रीय कंपनी आहे. या कंपनीने सत्तरच्या दशकात अतिशय छोट्या आकारातील कॅसेट प्लेयर्स अमेरिकेत विकून नाव कमावले होते. आज या कंपनीने पीएस २ सारखी खेळांची उपकरणे बाजारात आणून आपले अस्तित्त्व राखले आहे.

## स्थापना 
मसारू इबुका व अकिओ मोरिता यांनी स्थापना केली.कंपनीचे हेडक्वार्टर्ड हे मीनतॉ, टोक्यो, जपान मधे आहे.सोनी ही "एलेक्ट्रॉनिक्स, वीडियो, कम्यूनिकेशन्स, वीडियो गमे कनसोल्स, अँड इन्फर्मेशन टेक्नालजी"चे ग्राहक आणि व्यसाई यांच्या साठी उत्पादन कारणारी एक मुख्य उत्पादक कंपनी आहे. सोनी हे नाव सोनूस, या लॅटिन अक्षरापासून आलेले ज्याचा अर्थ होतो "ध्ननि".

## इतिहास 
## नावाचे मूळ
## मुख्य उत्पादने 
व्हिडियो कॅसेट रेकॉर्डर्स
वॉकमन
डिस्कमन
प्ले स्टेशन २ पीएस २
प्ले स्टेशन ३ पीएस ३
डिजिटल कॅमेरे

## व्यवस्थापन 
## संदर्भ
* *Made in Japan* by Akio Morita and Sony, Harper Collins (1994)
* *Sony: The Private Life* by John Nathan, Houghton Mifflin (1999)
* *Sony Radio, Sony Transistor Radio 35th Anniversary 1955-1990* — information booklet (1990)
* *The Portable Radio in American Life* by University of Arizona Professor Michael Brian Schiffer, Ph.D. (The University of Arizona Press, 1991).
* *The Japan Project: Made in Japan.* — a documentary about Sony's early history in the U.S. by Terry Sanders.

## बाह्य दुवे 
* Sony Corporation: Global Headquarters
* Sony Product Technical Support 
*  Sony Japan
* Sony America
* Sony of Canada Ltd. 
* Sony India 
* Sony Singapore
* Sony South Korea 
* Sony Computer Entertainment (USA)
* Sony Computer Entertainment (Europe) 
* Sony BMG 
* Sony Ericsson 
* Sony Notebook 
* Sony Computer Science Laboratories, Inc. 
** Sony CSL Paris
* Sony Insider
## हे सुद्धा पहा 
## बाह्य दुवे
वर्ग:बहुराष्ट्रीय व्यापारी संस्था
वर्ग:बहुराष्ट्रीय कंपन्या
किलोबाईट

किलोबाईट हे संगणकाची स्मरण क्षमता तसेच माहिती मोजण्याचे एक एकक आहे. सामान्यतः एक किलोबाईट म्हणजे १००० बाईट्स (दशमान पद्धत (SI)) किंवा १०२४ बाईट्स (द्विमान पद्धत). किलोबाईट संक्षिप्त स्वरूपात kB, KB, K, Kbyte असे लिहिले जाते. 
## अर्थाबाबत संदिग्धता 
नक्की किती बाईट म्हणजे एक किलोबाईट याबाबत संगणक सामुग्री उत्पादकांमध्ये तसेच शैक्षणिक क्षेत्रामध्ये एकमत नाही आहे. उदाहरणादाखल- 
* बहुतांश संगणक विदागार उत्पादक (Disk-drive Manufacturers) दशमान पद्धत वापरतात. (१ किलोबाईट = १००० बाईट)
* संगणक स्मरण विदा (Computer Memory, RAM) सहसा द्विमान पद्धतीनुसार मोजली जाते. (१ किलोबाईट = १०२४ बाईट)  IEC प्रमाणांनुसार याला किबिबाईट (KiB) असे उल्लेखण्यात यावे.
* १००० बाईट्स (१०३) : IEEE, ISO, IEC यांच्यानुसार याला किलोबाईट म्हणले जावे.

## हे सुद्धा पहा 
* किलोबिट
* मेगाबाईट

## संदर्भ 
वर्ग:माहितीमापनाची एकके
रोनाल्ड रॉस

thumb|right|रोनाल्ड रॉस
**रोनाल्ड रॉस** हे भारतात जन्मलेले ब्रिटिश वंशीय डॉक्टर होते. भारतातील वास्तव्यात त्यांनी मलेरियावर महत्त्वपूर्ण संशोधन केले. या कामगीरीसाठी त्यांना १९०२ मध्ये त्यांना नोबेल पारितोषिकाने सन्मानित करण्यात आले.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:वैद्यकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते‎
वर्ग:इ.स. १८५७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९३२ मधील मृत्यू
ला ट्रोब विद्यापीठ

**ला ट्रोब विद्यापीठ** (University) ऑस्ट्रेलियात, व्हिक्टोरिया राज्य येथे मेलबर्न शहरातील विद्यापीठ. येथे सुमारे २८००० विद्यार्थी शिक्षण घेतात. हे विद्यापीठ व्हिक्टोरियामधील तिसरे तर ऑस्ट्रेलियातील बारावे आहे.

## हे सुद्धा पहा
## बाह्य दुवे
वर्ग:ऑस्ट्रेलिया मधील शैक्षणिक संस्था
वर्ग:मेलबर्न
बेसिक

संगणकाची एक भाषा संगणकाकडून कोणतेही काम करून घेण्यासाठी, प्रथम सूचनांची एक यादी प्रोग्रॅमिङ् लॅंग्वेजचा उपयोग करून तयार केली जाते. ह्या यादीला 'प्रोग्रॅम' म्हणले जाते. संगणक ह्या यादीनुसार ठराविक क्रमाने, ठराविक क्रिया करून इच्छित काम पार पाडतो.

प्रोग्रॅमिंग लॅंग्वेजेसचे अनेक वेगवेगळ्या दृष्टीने वर्गीकरण केले जाते. कार्यनिष्ठ भाषा (Procedural languages)
उदा. सी (C), कोबॉल (COBOL), फोर्ट्रान, बेसिक, एपीएल

## उदाहरणे 
### Unstructured BASIC 
```qbasic
10 INPUT "What is your name: ", U$
20 PRINT "Hello "; U$
30 INPUT "How many stars do you want: ", N
40 S$ = ""
50 FOR I = 1 TO N
60 S$ = S$ + "*"
70 NEXT I
80 PRINT S$
90 INPUT "Do you want more stars? ", A$
100 IF LEN(A$) = 0 THEN GOTO 90
110 A$ = LEFT$(A$, 1)
120 IF A$ = "Y" OR A$ = "y" THEN 30
130 PRINT "Goodbye ";U$
140 END
```

### Structured BASIC 
```qbasic
INPUT "What is your name: ", UserName$
PRINT "Hello "; UserName$
DO
  INPUT "How many stars do you want: ", NumStars
  Stars$ = STRING$(NumStars, "*") 
  PRINT Stars$
  DO
    INPUT "Do you want more stars? ", Answer$
  LOOP UNTIL Answer$ <> ""
  Answer$ = LEFT$(Answer$, 1)
LOOP WHILE UCASE$(Answer$) = "Y"
PRINT "Goodbye "; UserName$
```

### BASIC with object-oriented features 
```vbnet
Class stars
    Sub Main()
        Dim UserName, Answer, stars As String ' UserName$, Answer$, stars$ may be used as well.
        Dim NumStars, I As Integer
        Console.Write("What is your name: ")
        UserName = Console.ReadLine()
        Console.WriteLine("Hello {0}", UserName)
        Do
            Console.Write("How many stars do you want: ")
            NumStars = CInt(Console.ReadLine())
            stars = New String("*", NumStars)
            Console.WriteLine(stars)
            Do
                Console.Write("Do you want more stars? ")
                Answer = Console.ReadLine()
            Loop Until Answer <> ""
            Answer = Answer.Substring(0, 1)
        Loop While Answer.ToUpper() = "Y"
        Console.WriteLine("Goodbye {0}", UserName)
    End Sub
End Class
```

वर्ग:आज्ञावली भाषा
कोरीगड

**कोरीगड** हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील एक  किल्ला आहे.

महाराष्ट्रातील पुणे जिल्ह्यातील लोणावळ्याच्या पूर्वेला साधारण २५ कि.मी अंतरावर असणारा हा किल्ला समुद्रसपाटीपासून सुमारे ३०५० फूट उंच आहे.  
गडाला चहूबाजूंनी तटबंदी आहे. दक्षिणेकडे बुरुजांची चिलखती तटबंदी आहे. कर्नाळा, माणिकगड, प्रबळगड, माथेरान, मोरगड, राजमाची, तिकोना, तोरणा, मुळशीचा जलाशय असा बराच मोठा प्रदेश या गडावरून दिसतो.

## इतिहास
११ मार्च इ.स. १८१८ रोजी कर्नल प्राथरने या किल्ल्यावर चढाई केली. तीन दिवस लढून यश येईना. शेवटी गडाच्या दारुकोठारावर तोफेचा गोळा पडला. 
प्रचंड स्फोटाने गडावर आगीचे साम्राज्य पसरले. नष्ट झालेल्या दारुकोठारामुळे व गडावरील प्राणहानीमुळे मराठ्यांनी शरणागती पत्करली.

## छायाचित्रे

## गडावरील ठिकाणे
;कोराई देवीचे मंदिर : गडाची देवता कोराई प्रसन्नवदनी, चतुर्भुज व शस्त्रसज्ज आहे. ही देवीची मूर्ती दीड मीटर उंच आहे.
गडावरील एकूण सहा तोफ़ांपैकी सगळ्यात मोठी तोफ ’लक्ष्मी’ मंदिराजवळ आहे.

;गणेश टाके : गडावर दोन मोठी तळी आहेत. गडाच्या पश्चिम कड्याच्या उत्तर भागात काही छोट्या गुहा आहेत. ह्यालाच गणेश टाके म्हणतात.

## गडावर जाण्याच्या वाटा
गडावर जायचे दोन मार्ग आहेत.उगवतीकडची राजवाट सोपी आहे तर आंबवण्याकडची वाट अवघड आहे. 
पूर्वेच्या वाटेने जायला घळीतून जावे लागते. अर्ध्या वाटेवर एक दुघई गुहा व श्री गणेशाची मूर्ती आहे.थोडे वर चढाई केल्यास प्रवेश द्वाराला नवीन लाकडी दरवाजा लावला आहे. गणेश दरवाजातून आत गेल्यावर दोन तोफा दिसतात.

लोण्यावळ्यापासून २५ कि. मी. वर शहापूरला खाजगी वाहनाने जाता येते.

अँबी व्‍हॅली विमानतळ येथून जवळ आहे.

## संदर्भ
* सांगाती सह्याद्रीचा - यंग झिंगारो
* डोंगरयात्रा - आनंद पाळंदे
* दुर्गदर्शन - गो. नी. दांडेकर
* किल्ले - गो. नी. दांडेकर
* दुर्गभ्रमणगाथा - गो. नी. दांडेकर
* ट्रेक द सह्याद्रीज (इंग्लिश) - हरीश कापडिया
* सह्याद्री - स. आ. जोगळेकर
* दुर्गकथा - निनाद बेडेकर
* दुर्गवैभव - निनाद बेडेकर
* इतिहास दुर्गांचा - निनाद बेडेकर
* महाराष्ट्रातील दुर्ग - निनाद बेडेकर

## बाह्य दुवे
नकाशा : http://wikimapia.org/#lat=18.619243&lon=73.385904&z=14&l=0&m=a&v=2

*भारतातील किल्ले

वर्ग:पुणे जिल्हा
वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले
संसर्गजन्य रोग

एकमेकांच्या संपर्कात येऊन संसर्ग होणाऱ्या रोगांना **संसर्गजन्य रोग** असे म्हणतात. हे रोग दुषित अन्न, पाणी, हवा यातून पसरतात.  

वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र
वर्ग:रोग
वर्ग:संसर्गजन्य रोग
मोनॅश विद्यापीठ

500px| right|thumb|मोनॅश विद्यापीठ
**मोनॅश विद्यापीठ** (University) ऑस्ट्रेलियात, व्हिक्टोरिया राज्य येथे मेलबर्न शहरातील विद्यापीठ. येथे सुमारे ५५००० विद्यार्थी शिक्षण घेतात.
## माजी विद्यार्थी 
# पीटर कोस्टेलो: ऑस्ट्रेलियाचे माजी कोषाध्यक्ष आणि प्रसिद्ध राजकारणी.
# पीटर केरी: बुकर पुरस्कार विजेते ऑस्ट्रेलियन कादंबरीकार.
# डेव्हिड डी क्रेत्सर: व्हिक्टोरिया राज्याचे माजी गव्हर्नर आणि वैद्यकीय संशोधक.
# ॲना फॅरिस: अमेरिकन अभिनेत्री.
# ह्यू इव्हान्स: ग्लोबल सिटिझन या आंतरराष्ट्रीय संस्थेचे सह-संस्थापक.
# टिम कोस्टेलो: वर्ल्ड व्हिजन ऑस्ट्रेलियाचे माजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी आणि सामाजिक कार्यकर्ते.
# रिचर्ड डायनॅट: ऑस्ट्रेलियन ग्रीन्स पक्षाचे माजी नेते आणि माजी सेनेटर.
# मेगन गेल: ऑस्ट्रेलियन मॉडेल आणि अभिनेत्री.

## हे सुद्धा पहा
## बाह्य दुवे
वर्ग:मेलबर्न
वर्ग:ऑस्ट्रेलियातील विद्यापीठे
चतुष्पाद

चार पाय असलेल्या प्राण्यांना **चतुष्पाद** असे म्हणतात. मेंढी, गाढव, उंट, हत्ती इ. हे चतुष्पाद प्राणी आहेत.

वर्ग:प्राण्यांचे प्रकार
डोनाल्ड ए. ग्लेसर

'''''' हे शास्त्रज्ञ आहेत.

## जीवन 
## संशोधन 
## पुरस्कार 
## बाह्यदुवे
ग्लेसर, डोनाल्ड आर्थर
ग्लेसर, डोनाल्ड आर्थर
वर्ग:इ.स. १९२६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१३ मधील मृत्यू
द्रव

**द्रव** हे पदार्थाच्या चार मूलभूत अवस्थांपैकी एक आहे (इतर म्हणजे ठोस, वायू आणि प्लाझ्मा). द्रव ही अशी स्थिती आहे की ज्या मध्ये पदार्थाच्या कणांना मुक्तपणे फिरता येते, आणि हा पदार्थ त्याच्या कंटेनरच्या आकाराशी सुसंगत असतो. पाणी हे द्रवाचे उदाहरण आहे.

वायूच्या कणांना एकमेकांबद्दल जराही आकर्षण वाटत नाही म्हणून वायूचे कण एकमेकांपासून दूर जातात. वायूच्या कणांवर दाब देऊन त्यांना जवळ आणले आणि कुठूनही भांड्याबाहेर पडू दिलं नाही तर एका ठराविक परिस्थितीत, हे खूप जवळ आलेले वायूचे कण एकमेकांकडे आकर्षित होतात. हे घडत असतांना तिथलं तापमान कमी होत जाते. एका विशिष्ट तापमानाला आणि दाबाला वायूचे द्रवात रूपांतर होते. खूप दाबामुळे, जबरदस्तीने द्रवरूपात गेलेल्या वायूवरचा दाब कमी झाला तर त्याचे परत वायूत रूपांतर होते.

द्रव आणि वायू दोघांकडे प्रवाह करण्याची क्षमता  असते म्हणून, त्यांना फ्लुईड म्हणतात.

## द्रव मोजमापे 
वर्ग:पदार्थाची रूपे
वर्ग:रसायनशास्त्र
वर्ग:विज्ञान
ओकलंड (कॅलिफोर्निया)

**ओकलंड** () हे अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने देशाच्या कॅलिफोर्निया राज्यातील आठव्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. ओकलंड शहर सॅन फ्रान्सिस्को शहराच्या ८ मैल पूर्वेला सॅन फ्रान्सिस्कोच्या बेवर वसले आहे. 

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ 
* स्वागत कक्ष
*

वर्ग:कॅलिफोर्नियामधील शहरे
वर्ग:अलामीडा काउंटी (कॅलिफोर्निया)
रॉबर्ट हॉफश्टाटर

**रॉबर्ट हॉफश्टाटर** (५ फेब्रुवारी, इ.स. १९१५ - १७ नोव्हेंबर, इ.स. १९९०) हे एक अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ होते. यांना रुडॉल्फ मॉसबाउअर यांच्या सोबत १९६१ चे भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक प्रदान केले गेले होते.

## जीवन 
## संशोधन 
## पुरस्कार
## बाह्यदुवे
वर्ग:अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ
वर्ग:भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते
वर्ग:इ.स. १९१५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९० मधील मृत्यू
जॉर्ज अर्न्स्ट स्टाल

स्टाल, जॉर्ज अर्न्स्ट
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:इ.स. १६५९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १७३४ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वाफेचे इंजिन

**वाफेचे इंजिन** हे पाण्याची वाफ वापरून चालणारे यंत्र आहे.

वाफेवर चालणाऱ्या यंत्राचा वापर इसवी सनाच्या पहिल्या शतकापासून सुरू झाला. पूर्वीची यंत्रे ही शक्ती देण्याच्या बाबतीत चांगली नव्हती. परंतु औद्योगिक क्रांतीच्या काळात तयार झालेली इंजिने उत्तम प्रकारची शक्ती देऊ लागली. हल्ली जगाला होणाऱ्या वीज निर्मितीपैकी पन्नास टक्के निर्मिती ही वाफेच्या जनित्रांद्वारे केली जाते. 

वाफेच्या इंजिनामध्ये औष्णिक ऊर्जेचे यांत्रिक ऊर्जेत रूपांतर होते. बहुतेक वाफेची इंजिने ही बाह्य ज्वलन प्रकारची इंजिने असतात. यासाठी सौर ऊर्जा, अणुऊर्जा सारख्या अन्य प्रकारे उष्णता मिळवली जाते. या प्रकारच्या उष्णता चक्राला रँकिनचे चक्र (Rankine cycle) असे नाव आहे.

या शिवायही वापरात असणारी इंजिने म्हणजे, रेल्वेची वाफेची इंजिने (steam locomotives) आणि इतर स्वयंचलित इंजिने. काहीस कामासाठी बनवलेली इंजिनेही असतात, उदा. वाफेवरील यांत्रिक हातोडे (steam hammers) इत्यादी.

## बाह्य दुवे
 bicycle.]]
*Interactive Animation &ndash; (in German)
*Titanic's Triple Expansion Engines on Titanic-Titanic.com
*Howstuffworks - "How Steam Engines Work"
*Animated engines - Illustrates a variety of steam engines 
*A history of the growth of the steam-engine
*Uniflow engines 
*Steam powered lawn mower 
*Rotary steam engines 
*Beauchamp Tower's spherical steam engine
*Steamboat revival on Lake Geneva 
*New Scientist jet steam engine article
*Dual pistons with linear generator as microCHP 
*Steam Engineering Tutorials
*A history of the growth of the steam engine Cornell University Library Historical Monographs Collection.  {Reprinted by} Cornell University Library Digital Collections
*"Neverwas Haul"  – An art project to build a mobile steam-driven 3-storey Victorian house as an 'art car' for the Burning Man Festival
*Energiprojekt AB  - One company that build modern Steam Engines and Powerplants

वर्ग:यंत्रे
वर्ग:इंजिने
बिट

द्विमान पद्धतीतील अंकाला बिट असे म्हणतात व याचे मूल्य ० किंवा १ असू शकते. बिट (bit) हे बायनरी डिजिटचे (binary digit) संक्षिप्त स्वरूप आहे. बिटचा उपयोग माहिती मापनाचे एकक म्हणूनसुद्धा करण्यात येतो. 

वर्ग:माहितीमापनाची एकके
बेंजामिन नेतान्याहू

**बेंजामिन नेतान्याहू** (मराठी नामभेद: **बेंजामिन नेतान्याहू** ; हिब्रू: בִּנְיָמִין "בִּיבִּי" נְתַנְיָהוּ ; रोमन लिपी: *Benjamin Netanyahu*;  २१ ऑक्टोबर, इ.स. १९४९) हे इस्रायल देशाचे विद्यमान पंतप्रधान आहेत. तत्पूर्वी जून, इ.स. १९९६ ते जुलै, इ.स. १९९९ या कालखंडातही त्यांनी पंतप्रधानपदाची सूत्रे सांभाळली. हे लिकुड पक्षाचा विद्यमान अध्यक्ष आहेत.

बेंजामिन नेतान्याहू हे इज्राइलचे प्रथम पंतप्रधान आहेत, ज्यांचा जन्म देशाची स्थापना झाल्यावर झाला. त्यांचे बालपण जेरुसलेम मध्ये गेले. नेतान्याहू यांना 'बीबी' या टोपण नावाने ओळखले जाते.
भ्रष्टाचाराच्या आरोपानंतर त्यांनी निवृत्ती घेतली होती, २००२ साली परत त्यांनी परराष्ट्रीय मंत्री म्हणून धुरा सांभाळली.
## जीवन
नेतण्याहूंचा जन्म 'तेल अविव' ,इजराईल येथे १९४९ मध्ये झाला. त्यांची आई ताजीला सेगल व बाबा बेंजीअण नेतण्याहूं आहे.बेंजीमिन यांच्या जन्मा पूर्वीपासून मोठे दोन भावंड होते.
त्यांचे बालपणी थोड शिक्षण जेरुसेलम हेनरिएट्टा सजोल्ड् एलिमेंटरी स्कूल येथे झाले. त्यांचे शाळेतील शिक्षक सांगतात की ते शाळेत असताना शिस्तीने वागत,ते नम्र आणि धाळशी होते.१९५६ ते १९५८ आणि पुन्हा १९६३ ते १९६७ बेंजिमिन नेतण्याहू यांचां परिवार संयुक्त राज्य अमेरिकेत चेलतेन्हाम भागात ,पेंसलवेनिया , आणि फिलाडेल्फिया येथे राहिले.

## बाह्य दुवे 
* 
* 

## संदर्भ
वर्ग:इस्रायलचे पंतप्रधान
बाईट

बाईट हे संगणकाची स्मरण क्षमता तसेच माहिती मोजण्याचे मूळ एकक आहे.सामान्यतः ८ बिटचा एक बाईट बनतो. बाईट संक्षिप्त स्वरूपात B असे लिहिले जाते. 

वर्ग:माहितीमापनाची एकके
विलिस लॅम्ब

'''''' हे शास्त्रज्ञ आहेत.

## जीवन 
## संशोधन 
## पुरस्कार
## बाह्यदुवे
लॅम्ब, विलिस युजीन
लॅम्ब, विलिस युजीन
वर्ग:इ.स. १९१३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००८ मधील मृत्यू
जनित्र

thumb|right|400px|आधुनिक वाफेवरील जनित्राची टरबाईन
thumb|फॅरेडेची चकती
thumb|300px|डॉयनॅमो
[thumb|250px|[हूवर डॅम अमेरिकेची संयुक्त संस्थानेचे रोटर जनित्र ]]

वीज निर्मिती करणाऱ्या करणाऱ्या यंत्राला **जनित्र** असे म्हणतात. यांत अनेक प्रकार असतात. पाण्यापासून वीज निर्मिती करणाऱ्या यंत्राला जल विद्युत जनित्र. असे जनित्र वैतरणा येथील जल विद्युत प्रकल्पात आहे. असे तर कोळशाच्या उष्णतेपासून वीज निर्मिती करणाऱ्या यंत्राला औष्णिक जनित्र असे म्हणतात. असे जनित्र एकलहरा, चंद्रपूर येथील औष्णिक वीज प्रकल्पांमध्ये आहेत.

## इतिहास 
विद्युत जनित्राचा शोध मायकेल फॅरेडे या शास्त्रज्ञाने लावला.

## यंत्राचे स्वरूप
GH

## जनित्राचे भाग 
जनित्राला दोन महत्त्वाचे भाग असतात. एक म्हणजे रोटर(फिरणारा) आणि दुसरा स्टेटर(स्थिर). जनित्रामधल्या चुंबकाच्या जागेवरून त्याचे विविध प्रकार पडतात.कये

## अधिक वाचन
विकिपीडीया

== बाह्य दुवे =10=वी

वर्ग:विद्युतनिर्मिती
वर्ग:यंत्रे
एडुआर्ड हाइन

इवलेसे|उजवे|एडुआर्ड हाइन
**हेन्रिच एडुआर्ड हाइन** ( १६ मार्च १८२१- मृत्यु: ऑक्टोबर १८८१) हा एक जर्मन गणितज्ञ होता. तो आपल्या 'विशिष्ट क्रिया' व सत्य पृथक्करण यासाठी सर्वश्रुत झाला. त्याने मेहलर-हाईन सूत्र प्रस्तुत केले.त्याने स्पेरिकल हार्मोनिक्स वरही महत्त्वाचे काम केले.

हाइन, एडुआर्ड
हाइन, एडुआर्ड
वर्ग:इ.स. १८२१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८८१ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
साय

thumb|right|200px|दुधाची बाटली व बाटलीतील दुधाच्या वरच्या बाजूस जमा झालेली साय
**साय** हा द्रव पदार्थांचे काही प्रमाणात बाष्पीभवन झाल्यावर द्रवाच्या पृष्ठभागावर तयार होणारा पदार्थ असतो. दुधावर येणारी साय हे त्याचे दैनंदिन आयुष्यातील उदाहरण आहे.

## दुधाची साय 
दूध उकळून त्याचे काही अंशी बाष्पीभवन करून किंवा स्किमिंग प्रक्रियेद्वारे दुधातील बराचसा स्निग्धांश वेगळा काढला जातो, त्यालाच साय म्हणतात. खाद्यपदार्थ बनवताना घटकपदार्थ म्हणून दुधाच्या सायीचा वापर केला जातो.

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:अन्न
वोल्फगांग केटर्ले

thumb|220px|वोल्फगांग केटर्ले
**वोल्फगांग केटर्ले** (२१ ऑक्टोबर, इ.स. १९५७:हायडेलबर्ग, पश्चिम जर्मनी - ) हा एक जर्मन भौतिकशास्त्रज्ञ व अमेरिकेच्या मॅसेच्युसेट्स इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजीमध्ये भौतिकशास्त्राचा प्राध्यापक आहे. त्याच्या भौतिकशास्त्रामधील योगदानासाठी त्याला एरिक अ‍ॅलिन कोर्नेल व कार्ल वीमन ह्यांच्यासह २००१ सालचे भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक मिळाले होते.

१९५७ साली हायडेलबर्ग येथे जन्मलेल्या केटर्लेने हायडेलबर्ग विद्यापीठ व म्युनिक येथे पदवीचे शिक्षण घेतले.

## बाह्य दुवे
*व्यक्तिचित्र

वर्ग:इ.स. १९५७ मधील जन्म
वर्ग:जर्मन भौतिकशास्त्रज्ञ
वर्ग:भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते
योहान सेबास्टियन वेलहावेन

वेलहावेन, योहान सेबास्टियन
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:इ.स. १८०७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८७३ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पॉल स्क्रिप्टोरिस

**पॉल स्क्रिप्टोरिस** तथा **पॉल श्रायबर** (इ.स. १४६० - ऑक्टोबर २१, इ.स. १५०५) हा जर्मन फ्रांसिस्कन गणितज्ञ होता.

हा ट्युबिंजेन विद्यापीठात अध्यापक होता.

वर्ग:जर्मन गणितज्ञ
वर्ग:इ.स. १४६० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १५०५ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रुडॉल्फ मॉसबाउअर

**रुडॉल्फ लुडविग मॉसबाउअर** हे शास्त्रज्ञ शास्त्रज्ञ. यांना रॉबर्ट हॉफश्टाटर यांच्या सोबत १९६१ चे भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक प्रदान केले गेले होते.

## जीवन 
## संशोधन 
## पुरस्कार
## बाह्यदुवे
वर्ग:जर्मन भौतिकशास्त्रज्ञ
वर्ग:भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते
वर्ग:इ.स. १९२९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०११ मधील मृत्यू
राम मराठे

**रामचंद्र पुरुषोत्तम मराठे** (: पुणे, ऑक्टोबर २३, १९२४ -  - ऑक्टोबर ४, १९८९) हे मराठी संगीतकार, गायक व नट होते.

## जीवन 
राम मराठे हे पं. मनोहर बर्वे, पं. यशवंतबुवा मिराशी, मास्तर कृष्णराव, आग्रा घराण्याचे उस्ताद विलायत हुसेन खॉं व पं. जगन्नाथबुवा पुरोहित यांच्याकडे हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीत शिकले. पं गजाननबुवा जोशी यांच्या गायकीचाही त्यांच्यावर प्रभाव पडला.

त्यांच्या कन्या सुशीला ओक व नात पल्लवी पोटे या त्यांच्या पुण्यतिथीच्या दिवशी एका संगीताच्या कार्यक्रमाचे आयोजन करतात.

## कारकीर्द 
### नाटके 
## पंडित राम मराठे यांची गाजलेली ध्वनिमुद्रित गीते
* अगा वैकुंठीचा राणा (नाटक - संत कान्होपात्रा)
* कशि नाचे छमाछ्म्
* कांता मजसि तूचि
* कोण अससि तू न कळे
* गुरू सुरस गोकुळीं
* जय शंकरा गंगाधरा (नाटक - मंदारमाला)
* जयोस्तु ते हे उषादेवते
* तारिल हा तुज गिरिजाशंकर
* ती सुंदरा गिरिजा
* दुनियेच्या अंधेर नगरीचा
* दे चरणि आसरा
* धनसंपदा न लगे मला ती
* निराकार ओंकार साकार
* नुरले मानस उदास
* बसंत की बहार आयी
* मधुर स्वरलहरी या
* विश्वनाट्य सूत्रधार
* सप्‍तसूर झंकारित बोले
* सुख संचारक पवन
* सूरगंगा मंगला
* हरिहरा ओंकार मनोहर
* हरी मेरो जीवनप्राण-अधार
* हे सागरा नीलांबरा 

## पंडित राम मराठे यांच्या प्रसिद्ध बंदिशी
* काहे अब तुम आये हो (राग सोहोनी)
* जपत जपत गुरू नाम
* जियरा रे (राग सोहोनी)
* बालम तर गैया (राग भीमपलास)
* बिरज में धूम

## गौरव 
* मोघुबाई कुर्डीकर यांनी राम मराठ्यांना यांना जोड आणि अनवट रागांचा बादशहा म्हणून गौरवले.
* राम मराठ्यांना महाराष्ट्र शासनाने 'संगीतभूषण' किताबाने गौरविले. 
* १९८७ साली त्यांना संगीत नाटक अकादमी पुरस्कारही मिळाला.
* जून १९८५ पासून पासून तळेगाव दाभाडे येथे पं. राम मराठे यांच्या नावाची संगीत स्पर्धा घेतली जाते. या स्पर्धेसाठी सुगम संगीत, नाट्य संगीत, शास्त्रीय संगीत, पेटी वादन, तबला वादन, पखवाज वादन यांपैकी कोणताही एक प्रकार निवडता येतो. विजेत्याला रोख पुरस्कार, सन्मान चिन्ह आणि प्रामाणपत्र देण्यात येते. तळेगावचे श्रीरंग कला निकेतन ही स्पर्धा घेते.

## बाह्य दुवे 
* 
* 'आठवणीतली-गाणी.कॉम' या संकेतस्थळावर पं. राम मराठे यांनी संगीत दिलेली गाणी
* 'आठवणीतली-गाणी.कॉम' या संकेतस्थळावर पं. राम मराठे यांनी गायलेली गाणी
* यूट्यूब.कॉम - पं. राम मराठे यांच्या शास्त्रीय गायनाचे चलचित्र

वर्ग:मराठी संगीतकार
वर्ग:मराठी गायक
वर्ग:इ.स. १९२४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८९ मधील मृत्यू
वर्ग:संगीत नाटक अकादमी पुरस्कारविजेते
वर्ग:मराठी पार्श्वगायक
वर्ग:आग्रा घराण्यातील गायक