open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
गुलकंद

**गुलकंद** हा देशी गुलाबाच्या पाकळ्या, साखर/खडी साखर व आयुर्वेदिक औषधींपासून तयार करण्यात येत असलेले एक औषध आणि खाद्यपदार्थ आहे.

गुलकंद तयार करण्यासाठी मुख्यतः देशी गुलाबाच्या पाकळ्यांचा वापर करतात.

## साहित्य 
# काचेची बरणी
# गावरान गुलाबाच्या कोवळ्या कापलेल्या पाकळ्या
# खडीसाखर
# प्रवाळ पिष्टी
## कृती 
* **कृती १**
काचेच्या बरणीत एक थर देशी गुलाबांच्या कापलेल्या पाकळ्या व एक थर कुटलेल्या खडीसाखरेचा अशा प्रकारे टाकून ती बरणी झाकण घट्ट लावून उन्हात ठेवतात. यात पाणी टाकण्याची गरज नाही. पाक दिसू लागला कि गुलकंद तयार झाला असे समजावे. पक्व गुलकंद होण्यासाठी याला तब्बल वीस दिवस काचेच्या बरणीत ठेवले पाहिजे. गुलकंद तयार झाला की त्यात प्रवाळ पिष्टी टाकून, चांगले ढवळून हवाबंद काचेच्या बरणीत ठेवावे.

* **कृती २**
जर गुलाबाच्या पाकळ्या मोठ्या प्रमाणावर उपलब्ध असतील तर खाडीसाखरेचा पाक करून त्यात गुलाबाच्या कापलेल्या पाकळ्या टाकून मंद आचेवर शिजवले जाते. चांगला तपकिरी काळपट रंग आला की त्याला गॅस वरून उतरवले जाते. थंड झाल्यावर त्यात प्रवाळ पिष्टी टाकून, चांगले ढवळून हवाबंद काचेच्या बरणीत भरले जाते.
## उपयोग 
* उष्णतेचा त्रास असणाऱ्यांनी उन्हाळ्यात गुलकंदाचे सेवन करावे.
* गुलकंद हा सौम्य रेचक आहे.

## बाह्य दुवे
*द हेल्थ साईट-मराठी 

वर्ग:खाद्यपदार्थ
वर्ग:भारतातील खाद्यपदार्थ
वर्ग:घरगुती औषधी
वूहान

**वूहान** (सोपी चिनी लिपी: 武汉 ; पारंपरिक चिनी लिपी: 武漢 ; फीनयीन: *Wǔhàn*) ही चीनच्या जनता-प्रजासत्ताकातील हूपै प्रांताची राजधानी असून, हे मध्य चीनमधील सर्वांत मोठे शहर आहे. वूहानास प्रशासकीय दृष्ट्या उप-प्रांतीय शहराचा दर्जा असून इ.स. २०११ च्या आकडेवारीनुसार वूहान शहरांतर्गत मोडणाऱ्या शहरी आणि उपनगरी भागांची एकत्रित लोकसंख्या १,००,२०,००० एवढी आहे.

वूहान शहर च्यांग-हान मैदानी प्रदेशाच्या पूर्वेकडील भागात यांगत्से व हान नद्यांच्या संगमावर वसले आहे. मध्य चिनात मोक्याच्या ठिकाणी वसलेल्या या शहरातून देशातील अन्य ठिकाणांस पोचवणारे अनेक द्रुतगतिमार्ग, महामार्ग, लोहमार्ग जात असल्यामुळे वूहान देशांतर्गत वाहतुकीचे प्रमुख केंद्र आहे. 

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:चीनमधील शहरे
वर्ग:हूबेई
मार्टिनिक

250 px|इवलेसे|मार्टिनिकचा नकाशा
**मार्टिनिक** () हा फ्रान्स देशाच्या २७ प्रदेशांपैकी एक प्रदेश व विभाग आहे. मार्टिनिक बेट कॅरिबियन समुद्रामधील लेसर ॲंटिल्स द्वीपसमूहाचा भाग असून तो फ्रान्सच्या मुख्य भूमीपासून वेगळ्या ५ प्रदेशांपैकी एक आहे. मार्टिनिक फ्रान्सचा अविभाज्य घटक मानला जात असल्यामुळे तो युरोपियन संघ व युरोक्षेत्र ह्या दोन्ही संस्थांचा भाग आहे. फोर्ट-दे-फ्रान्स ही मार्टिनिकची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. २०१३ साली मार्टिनिकची लोकसंख्या ३.८६ लाख होती. फ्रेंच ही येथील राजकीय भाषा व युरो हे अधिकृत चलन आहे.

मार्टिनिकचा शोध ख्रिस्तोफर कोलंबसने इ.स. १४९३ मध्ये लावला व १५ जून १५०२ रोजी तो येथे दाखल झाला. १७व्या शतकात सेंट किट्स येथे यशस्वीरीत्या वसाहत स्थापन केल्यानंतर फ्रेंच साम्राज्याने १६३५ साली मार्टिनिक बेटावर तळ उघडला. येथील स्थानिक आदिवासी जमातीच्या लोकांना हळूहळू ठार करत फ्रेंचानी संपूर्ण बेटावर नियंत्रण मिळवले. २८ मे १८४८ रोजी मार्टिनिकमध्ये गुलामगिरीवर बंदी घातली गेली. इ.स. १९०२ मध्ये येथील *माउंट पेली* ह्या जागृत ज्वालामुखीचा उद्रेक झाला आणि मार्टिनिकमधील बहुतेक सर्व वस्ती नष्ट झाली. सुमारे ३०,००० लोक मृत्यूमुखी पडले. १९७४ मध्ये मार्टिनिकला फ्रान्सचा एक विभाग बनवण्यात आले.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ  
*पर्यटन

*
* 

वर्ग:फ्रान्सचे प्रदेश
वर्ग:फ्रान्सचे विभाग
वर्ग:फ्रान्सचे परकीय प्रांत
वर्ग:कॅरिबियन
वर्ग:लॅटिन अमेरिका
आफ्रिकन संघ

**आफ्रिकन संघ** ही आफ्रिका खंडातील ५३ देशांची एक राजकीय संघटना आहे. मोरोक्को व्यतिरिक्त आफ्रिकेतील इतर सर्व देश आफ्रिकन संघाचे सदस्य आहेत.

वर्ग:आंतरराष्ट्रीय संघटना
संघटना
वर्ग:जी-२० सदस्य देश
जगातील भाषांची यादी

thumb|right|275px|मानवी भाषा कुटुंबांची विखुरणी

## १० कोटीपेक्षा अधिक स्थानिक भाषक
## ५ ते १० कोटी स्थानिक भाषक
## ३ ते ५ कोटी स्थानिक भाषक
## १ ते ३ कोटी स्थानिक भाषक
## ५० लाख ते एक कोटी स्थानिक भाषक
## ३० ते ५० लाख स्थानिक भाषक
## अधिक भाषे
:*The following are भाषे which were not properly sourced for where they were included, or which have not yet been added*

:Varhadi-Nagpuri  ७.०
:Lambadi  ६.०
:Mewati  ५.०
:Mainfränkisch  ४.९
:Southern Thai  ४.५
:Kituba  ४.२
:Domari  ४.०
:Musi  ३.९
:Mina  ३.८
:Banjar  ३.५
:Shan  ३.३
:Hassaniyya  ३.१ [already counted under Arabic]
:Godwari  ३.०
:Hunsrik  ३.०

## Other भाषाs frequently cited as having more than ३० लाख भाषक
## नकाशा
## संदर्भ
## हे सुद्धा पहा 
## बाहेरील दुवे 
* Languages of the world Free Dictionary Translation 
* List of top 100 languages in 13th edition of Ethnologue (1996)
* Different lists of the most spoken languages (the Ethnologue list is from a previous, not the 2005, edition). 
* Ethnologue - SIL's Ethnologue, widely referenced source for the world's languages
* Languages Spoken by More Than 10 Million People  - Encarta list, based on data from Ethnologue, but some figures (e.g. for Arabic) widely vary from it
* Top 30 languages of the world
* 30 most widely spoken world languages

वर्ग:भाषांतर
*
भाषा
वर्ग:याद्या
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
वर्ग:भाषांची यादी
अनुस्वार

**अनुस्वार** म्हणजे ज्या अक्षराचा उच्चार नाकातून करायचा त्याच्या डोक्यावर ं असे जे चिन्ह दिले जाते त्यास म्हणतात. अनुस्वार दिलेल्या अक्षरातून कोणते अक्षर उच्चारायचे, हे त्यानंतर येणाऱ्या अक्षरावर अवलंबून असते. शिवण्या 

## नियम
## नियम १
अनुस्वार 
### नियम १.१
स्पष्टोच्चारित अनुनासिकाबद्दल शीर्षबिंदू द्यावा.

*उदाहरणार्थ: गुलकंद, चिंच, तंटा, आंबा

### नियम १.२
तत्सम शब्दातील अनुनासिकाबद्दल विकल्पाने पर-सवर्ण लिहिण्यास हरकत नाही.मात्र अशा वेळी अनुस्वारानंतर येणाऱ्या अक्षराच्या वर्गातील अनुनासिकच पर-सवर्ण म्हणून वापरावे.

*उदाहरणार्थ: 'पंकज=पङ्कज', पञ्चानन, पंडित=पण्डित, अंतर्गत=अन्तर्गत, अंबुज=अम्बुज.

### नियम १.३
पर-सवर्ण लिहिण्याची सवलत फक्त तत्सम शब्दांपुरती मर्यादित आहे. संस्कृत नसलेले मराठी शब्द शीर्षबिंदू (अनुस्वार) देऊनच लिहावेत.

* उदाहरणार्थ: 'दंगा, झांज, बंड, खंत, संप' हे शब्द 'दङ्गा, झाञ्ज, बण्ड, खन्त, सम्प' असे लिहू नयेत.

### नियम १.४
अर्थभेद स्पष्ट करण्यासाठी कधीकधी पर-सवर्ण जोडून शब्द लिहिणे योग्य ठरते. 
* उदाहरणार्थ:
** वेदांत=वेदांमध्ये, वेदान्त= तत्त्वज्ञान,
** देहांत=शरीरांमध्ये, देहान्त= मृत्यू.

### नियम १.५
काही शब्दांमधील अनुस्वारांचा उच्चार अस्पष्ट असतो. कधीकधी तो उच्चारलादेखील जात नाही. अशा शब्दांवर अनुस्वार देऊ नये.
* उदाहरणार्थ: 'हंसणे, धांवणे, जेव्हां, कोठें, कधीं, कांही' हे शब्द 'हसणे, धावणे, जेव्हा, कोठे, कधी, काही' असे लिहावेत.

## नियम ४
अनुस्वार
वरील नियमांव्यतिरिक्त कोणत्याही कारणांसाठी - व्युत्पत्तीने सिद्ध होणारे वा न होणारे - अनुस्वार देऊ नयेत.

* या नियमानुसार 'घंरे, पांच, करणें, काळीं, नांव, कां, कांच, जों, घरीं' हे शब्द 'घरे, पाच, करणे, काळी, नाव, का, जो, घरी' असे लिहावेत.
### नियम २.१
य्, र्, ल्, व्, श्, ष्, स्, ह् यांच्यापूर्वी येणाऱ्या अनुस्वारांबद्दल केवळ शीर्षबिंदू द्यावा. 'ज्ञ' पूर्वीचा नासोच्चारही केवळ शीर्षबिंदूने दाखवावा.
*उदाहरणार्थ: संयम, संरचना, संलग्न, संवाद, दंश, दंष्ट्रा, मांस, सिंह, संज्ञा' हे शब्द 'संय्यम, संव्रचना, संल्लग्न, संव्वाद, दंव्श, दंव्ष्ट्रा, मांव्स, सिंव्ह,संरक्षण,संदेश,संकल्प. संव्ज्ञा' असे लिहू नयेत.

### नियम ३.१
नामांच्या व सर्वनामांच्या अनेकवचनी सामान्यरूपांवर विभक्तिप्रत्यय व शब्दयोगी अव्यय लावताना अनुस्वार द्यावा.
 
* उदाहरणार्थ: लोकांना, मुलांनी, तुम्हांस, लोकांसमोर, घरांपुढे.

### नियम ३.२
आदरार्थी बहुवचनाच्या वेळीही असा अनुस्वार दिला पाहिजे.

* उदाहरणार्थ: राज्यपालांचे, मुख्यमंत्र्यांचा, तुम्हांला, आपणांस, शिक्षकांना, अध्यक्षांचे.
## नियम १५
केशवसुतपूर्वकालीनपद्य व विष्णूशास्त्री चिपळूणकरपूर्वकालीन गद्य यांतील उतारे छापताना ते मुळानुसार छापावेत तदनंतरचे (केशवसुत व चिपळूणकर यांच्या लेखनासह) लेखन 'मराठी साहित्य महामंडळाच्या प्रस्तुत लेखन नियमांस अनुसरून छापावे.
## शब्दावर अनुस्वार कसा द्यावा?
*'Shift' + 'M' धंदा हे 'dhaMdaa' असे लिहावे.

## हेसुद्धा पहा
*अनुनासिक
## बाह्य दुवे
*घरंगळलेले अनुस्वार घरंगळलेले अनुस्वार
*अनुस्वार आणि उच्चार
## संदर्भ
वर्ग:मराठी व्याकरण
अरब संघ

**अरब संघ** (अरबी: جامعة الدول العربية , इंग्लिश: League of Arab States) ही अरब राष्ट्रांची एक संस्था आहे. अरब संघाची स्थापना २२ मार्च १९४५ रोजी ६ अरब देशांनी कैरो येथे केली. अरब संघात सध्या २२ सदस्य राष्ट्रे आहेत.

वर्ग:आंतरराष्ट्रीय संघटना
उत्तर आफ्रिका

right|350 px|thumb|उत्तर आफ्रिका प्रदेश
**उत्तर आफ्रिका** हा आफ्रिका खंडातील एक भौगोलिक प्रदेश आहे. उत्तर आफ्रिकेचा बराचसा भाग सहारा वाळवंटाने व्यापलेला आहे. उत्तर आफ्रिकेत खालील देशांचा समावेश होतो.

## संदर्भ 
वर्ग:आफ्रिका खंडामधील भौगोलिक प्रदेश
वर्ग:उत्तर आफ्रिका
दीपक चोप्रा

150px|right|thumb|
**दीपक चोप्रा** (ऑक्टोबर २२, १९४६, नवी दिल्ली, भारत - ) हे भारतीय-अमेरिकन डॉक्टर व लेखक आहेत.

## बाह्य दुवे
* अधिकृत संकेतस्थळ

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:इ.स. १९४६ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
स्पष्टोच्चार

हा लेख व्याकरण आणि मराठी आणि इतर भाषांतील अक्षरमाला आणि शब्द उच्चारण पद्धती बद्दल आहे.कृपया या लेखाचा विस्तार करण्यात सहकार्य करा.

स्पष्ट+उच्चार =स्पष्टोच्चार
## स्पष्टोच्चार होणारी अनुनासिके
### नियम १.१
स्पष्टोच्चारित अनुनासिकाबद्दल शीर्षबिंदू द्यावा.

*उदाहरणार्थ: गुलकंद, चिंच, तंटा, आंबा
पहा शुद्धलेखनाचे नियम

## बाह्य दुवे
*वर्णमाला- उच्चारक्रिया

वर्ग:मराठी व्याकरण
विकल्प

म्हणजे किंवा / अथवा/पर्यायी
* शुद्धलेखनाचे नियम कडे वापस
तत्सम

**तत्सम** म्हणजे एकासारखे दुसरे होय.

हा शब्द संस्कृत भाषेतून आलेला आहे.

## हे सुद्धा पहा 
*शुद्धलेखनाचे नियम
शब्दयोगी अव्यय

शब्दाला जोडून येणारे अव्यय.
उदा. लिहिण्या*साठी*, कामा*मुळे *. यांत साठी आणि मुळे ही शब्दयोगी अव्ययें (शब्दाला लागून येणारी अव्ययें) आहेत. साठी म्हणजे वयाची साठी, आणि मुळे म्हणजे झाडाची मुळे असे विकृत अर्थ होऊ नयेत म्हणून साठीतल्या 'ठी'वर आणि मुळेतल्या 'ळे'वर अनुस्वार द्यायची रीत होती.  त्यानुसार हे शब्द 'लिहिण्यासाठीं' आणि 'कामामुळें' असें लिहिणे उत्तम.

'काम'शब्दाला 'मुळें' लागण्यापूर्वो 'काम'चे 'कामा' हें सामान्यरूप होतें. शब्दयोगी अव्यय लागण्यापूर्वीं आधीच्या शब्दाचें सामान्यरूप करावें लागतें.  (सारू)    (श.अ)

आणखी उदाहरणें :-

सायंकाळीं मुलें घराकडें गेलीं. घरा हें सामान्यरूप, कडें हें शब्दयोगी अव्यय.
शेतकरी दुपारीं झाडाखालीं विश्रांती घेत होता. झाडा (सारू), खालीं (श.अ)
आमच्या शाळेसमोर एक फुलबाग आहे. शाळे (सारू), समोर (श.अ)
गुरुजी फळ्याजवळ उभे राहून शिकवत होते. फळ्या (सारू),जवळ (श.अ.)

शब्दयोगी अव्ययें मुख्यत: नामाला किंवा नामाचें कार्य करणाऱ्या शब्दाला जोडली जातात. पण कधी कधी तीं क्रियापदें व क्रियाविशेषणें यांनासुद्धां लागतात..

शब्दयोगी अव्यय शब्दाला लागल्यावर बनलेला जोडशब्द त्याच वाक्यातील दुसऱ्या शब्दाशी संबंध दाखवतो.

शब्दयोगी अव्यय हें अ-व्यय असल्याने त्यामध्यें लिंग, वचन, विभक्तीनुसार कोणताही बदल होत नाही.

शब्दयोगी अव्यय शब्दाला लागताना, त्या शब्दाचे सामान्य रूप होतें.

शब्दयोगी अव्ययवाचे खालील प्रकार आहेत.:-

कालवाचक – आधीं, नंतर, पर्यंत, पावेंतों, पुढें, पूर्वीं, 
गतिवाचक, आंतून, खालून, पर्यंत, पासून, मधून, .
स्थलवाचक – अलीकडे, आत, जवळ, ठायीं, नजीक, पाशींपुढें, बाहेर, मध्यें, मागें, समोर, ,.
करणवाचक – कडून, करवीं,करून, द्वारां, मुळे, योगे, हातीं
हेतुवाचक –  अथा, करिता, कारणें, निमित्त, प्रीत्यर्थ, साठीं, स्तव
व्यक्तिरेखा वाचक – खेरीज, परतां, वाचून, विना, व्यक्तिरिक्त, शिवाय, 
तुलनावाचक – तम, तर, परीस, पेक्षा, मध्ये, 
योग्यतावाचक –  प्रमाणें, बरहुकूम, सम, समान, सारखा, योग्य, 
कैवल्यवाचक –  केवळ, ना, पण, फक्त, मात्र, 
संग्रहवाचक – केवळ, देखील, पण,  फक्त, बारीक, सुद्धा, ही,  
संबंधवाचक – विशीं, विषयीं
साहचर्यवाचक – बरोबर, सह, संगें, सकट, सहित, सवें, निशी, समवेत
भागवाचक –  आतून, पैकीं, पोटीं, 
विनिमयवाचक – ऐवजी, जागी, बदली, बद्दल, 
दिकवाचक – कडे, प्रत, प्रति, लागी
विरोधावाचक – उलटविरुद्ध, वीण, 

## हे सुद्धा पहा
*शब्दांच्या जाती
*मराठी व्याकरण विषयक लेख

वर्ग:शब्दांच्या जाती
वर्ग:अव्यय
पर-सवर्ण

ङ्, ञ्, ण्, न्, म् या पर-सवर्णाने प्रदर्शित उचारांना अनुनासिके म्हणतात.
## हे सुद्धा पहा
*अनुस्वार
*वर्ण

वर्ग:भाषा
सहारा

[right|300 px|thumb|सहारा वाळवंटाचे [नासाच्या उपग्रहाने टिपलेले चित्र]]
**सहारा** हे जगातील सर्वात मोठे उष्ण वाळवंट आहे. उत्तर आफ्रिका प्रदेशाचा जवळजवळ सर्व भाग सहाराने व्यापला आहे. सहाराचे एकूण क्षेत्रफळ ९० लाख वर्ग किमी इतके आहे. सहाराच्या पूर्वेला लाल समुद्र, उत्तरेला भूमध्य समुद्र व ॲटलास पर्वतरांग, पश्चिमेला अटलांटिक महासागर तर दक्षिणेला साहेल पट्टा आहे. सहाराच्या उत्तरेस माघरेब हा भौगोलिक प्रदेश स्थित आहे.
300 px|left|thumb|सहाराचा पश्चिम लिब्यातील एक भाग
सहारा वाळवंट साधारण ३० लाख वर्षांपुर्वी तयार झाले असावे असा अंदाज आहे. सहारा ह्या शब्दाचा अरबी भाषेमध्ये *सर्वात भव्य वाळवंट* असा अर्थ आहे.

प्राचीन काळी सहारा वाळवंट हे गवताळ होते. सहारा दर ४१००० वर्षांनी पृथ्वीच्या अक्षमुळे बदलते. पुढील बदल अजून १५००० वर्षांनी होणार आहे.

## भूगोल 
सहाराचे एकूण क्षेत्रफळ ९० लाख वर्ग किमी इतके आहे आणि अनेक उत्तर आफ्रिकन देशांचे बहुतांश भाग हे या वाळवंटाने व्यापले आहेत. आफ्रिकेच्या ३१% भागावर सहारा वाळवंट आहे. सहाराच्या उत्तरेला भूमध्य समुद्र असून तिथे उष्ण उन्हाळा व हलक्या प्रमाणात पाऊस पडतो. सहाराच्या दक्षिणेला सहेल नावाचा कोरडी विषुववृतिय सवाना प्रदेश आहे. सहारा वाळवंटाचे अनेक विभाग आहेत. उदा. तानेझरुफ्त,तेणेरे, लिबीयन वाळवंट,पूर्व वाळवंट. नूबीयन वाळवंट.

## हवामान 
सहारा हे जगातील सर्वात मोठे कमी उंचीवरील वाळवंट आहे. वातावरणातील उष्णता व त्याची स्थिरता पावसाला निश्रप्रभ बनवते.त्यामुळे येथील हवामान उष्ण व कोरडे बनवते. सर्वाधिक उष्ण भाग हा पूर्वेकडील लीबियन वाळवंटामध्ये येतो. हा भाग अटकामा वाळवंटाएवढा उष्ण मानला जातो.

## भाषा आणि संस्कृती 
सहारा वाळवंटात अनेक भाषा बोलल्या जातात. अरबी भाषा सगळ्यात जास्त प्रमाणात वापरली जाणारी भाषा आहे. येथे अनेक संस्कृती व वंशाचे लोक वास्तव्य करतात. अरब लोक जवळ जवळ सगळ्या सहारात राहतात. बर्बर लोक पश्चिम इजिप्तपासून मोरोक्को पर्यंत तसेच तुआरेग भागात आढळतात. बेजा लोक लाल समुद्राजवळच्या टेकाड प्रदेशात राहतात.

## देश 
सहारा वाळवंटाने साधारणपणे खालील देश व्यापले आहेत.
*  अल्जीरिया
*  चाड
*  इजिप्त
*  लिबिया
*  मोरोक्को
*  मॉरिटानिया
*  माली
*  नायजर
*  सुदान
*  ट्युनिसिया
*  पश्चिम सहारा

## हे सुद्धा पहा 
* गोबी वाळवंट
## संदर्भ 
वर्ग:वाळवंटे
वर्ग:अल्जीरियाचा भूगोल
वर्ग:इजिप्तचा भूगोल
वर्ग:लिबियाचा भूगोल
वर्ग:मोरोक्कोचा भूगोल
वर्ग:मॉरिटानियाचा भूगोल
वर्ग:मालीचा भूगोल
वर्ग:नायजरचा भूगोल
वर्ग:सुदानचा भूगोल
वर्ग:ट्युनिसियाचा भूगोल
सियानफां ह्वांग

**सियानफां ह्वांग**( जुनी चिनी चित्रलिपी: 黄現璠;नवी चिनी चित्रलिपी: **黄现璠**; फीनयीन: Huáng Xiànfán)(नोव्हेंबर १३ १८९९ - जानेवारी १८ इ.स. १९८२)हे चिनी  इतिहासकार, मानवविज्ञानी व विद्वान होते.

## बाह्य दुवे 
* इतिहासकार
* विद्वान
* मानवविज्ञानी

वर्ग:चिनी इतिहासकार
वर्ग:इतिहास
वर्ग:इ.स. १८९९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८२ मधील मृत्यू
जेसिका आल्बा

**जेसिका अल्बा** (इंग्लिश: Jessica Alba) ( २८ एप्रिल १९८१) ही एक अमेरिकन हॉलिवूड सिनेअभिनेत्री आहे.

## कारकीर्द 
### चित्रपट 
### दूरचित्रवाणी 
वर्ग:इंग्लिश चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:इ.स. १९८१ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
शीर्षबिंदू

मराठी भाषेतील अनुनासिक उच्चार पर-सवर्ण अक्षरचिन्हाने दाखवण्या ऐवजी  अनुस्वार दाखवण्याकरिता कोणत्याही अक्षराच्या शीर्षभागी दिलेल्या  टिंब **ं** चिन्हास शीर्षबिंदू असे म्हणतात.

## हेसुद्धा पहा
*शुद्धलेखनाचे नियम
*अनुनासिक
*वर्ण

वर्ग:भाषा
वर्ग:मराठी व्याकरण
सुनील शेट्टी

**सुनील शेट्टी** (जन्म - ११ ऑगस्ट १९६१ - हयात) हा हिंदी चित्रपटातील अभिनेता,  निर्माता तसेच हॉटेल व्यावसायिक आहे. त्याने अनेक विनोदी तसेच एक्शन चित्रपटात भूमिका केल्या आहेत. दिलवाले, सपूत, हेर फेरी, मोहरा हे त्याचे प्रमुख चित्रपट आहेत. धडकन या चित्रपटातील खलनायकाच्या भूमिकेसाठी सुनीलला २००१ या वर्षीचा फिल्मफेर पुरस्कार मिळाला होता. हेरा फेरी चित्रपटातील 'श्याम' तसेच आवारा पागल दिवाना चित्रपटातील 'येडा अन्ना' या त्याच्या भूमिका लोकांनी विशेष पसंत केल्या. अक्षय कुमार सोबत त्याने अनेक चित्रपट केले व बहुदा सर्वच चित्रपट यशस्वी ठरले. अक्षय कुमार व सुनील शेट्टी या जोडीला भरपूर लोकप्रियता मिळाली.  

चित्रपट अभिनय खेरीज सुनील शेट्टी स्वतःचे उडपी खानावळ (रेस्तोरांत) व रेडीमेड कपड्यांचे दालन देखील चालवितो.  

शेट्टी, सुनील
वर्ग:इ.स. १९६१ मधील जन्म
मशिन ट्रान्सलेशन

कंप्यूटर सॉफ्टवेअरच्या मदतीने एका प्राकृतिक भाषेच्या गद्य किंवा बोललेल्या शब्दांना दूसऱ्या प्राकृतिक भाषेत अनुवाद करण्याला  **मशीनी अनुवाद** किंवा **मशिन ट्रान्सलेशन** किंवा **यांत्रिक अनुवाद** म्हणतात.

## मशीनी अनुवादाच्या विभिन्न विधि 
मशीनी अनुवादाच्या विभिन्न विधि आहेत:
* शोधा आणि बदला मशीनी अनुवाद
* नियमाधारित मशीनी अनुवाद
* सांख्यिकीय मशीनी अनुवाद
* शब्दकोशानुवाद (Dictionary based translation)
* दृष्टान्तानुवाद (Example-based machine translation)

## हे सुद्धा पहा 
* :वर्ग:भाषांतर साचे
* सांगकाम्या
* विकिपिडिया:मशिन ट्रान्सलेशन
* विकिपीडिया:भाषांतर
* कृत्रिम बुद्धि
* मशिन ट्रान्सलेशन सुविधांची तुलना
* अनुवाद

वर्ग:भाषांतर
वर्ग:मराठी विकिपीडिया प्रकल्पाकरता व्युहात्मक अत्यावश्यक आणि म्हणून न वगळावयाची पाने
धुळे जिल्ह्यातील गावे

खालील यादीत धुळे जिल्ह्यातील सर्व गावांची/शहरांची तालुकावार नावे आहेत.

## धुळे तालुका
## साक्री तालुका
## शिंदखेडा तालुका
## शिरपूर तालुका
## हे सुद्धा पहा
* धुळे शहर
* धुळे जिल्हा
* महाराष्ट्रातील जिल्हे
* महाराष्ट्र

वर्ग:याद्या
मशिन ट्रान्सलेशन सुविधांची तुलना

A machine translation application is a program which can translate text or speech from one natural language to another. Machine translation applications are essential to the modern language industry. Please see the individual products' articles for further information.

## General information
Basic general information for popular Machine translation applications.

## Languages features comparison 
The following table compares the amount of languages which the following machine translation programs can translate between.
(Moses allows to automatically train translation models for any language pair, though only a Japanese-English collection of translated texts (parallel corpus) is available and one for other languages need to be provided by the user.)

## हिंदी विकिपीडीयातून
## हे सुद्धा पहा
* मशिन ट्रान्सलेशन
* :hi:मशीनी अनुवाद (Machine translation)

*
लॉरेन एंब्री

**लॉरेन एंब्री** (;  १० जानेवारी १९९१) ही एक अमेरिकन टेनिसपटू आहे,

## बाह्य दुवे
*

वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:अमेरिकेच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
कोरिना डेंटोनी

thumb|
**कोरिना डेंटोनी** (इटालियन: Corinna Dentoni;  ३० जुलै १९८९) ही एक इटालियन महिला टेनिस खेळाडू आहे.  २००४ सालापासून व्यावसायिक असलेली डेंटोनी सध्या महिला एकेरी क्रमवारीत १७६व्या स्थानावर आहे.

## बाह्य दुवे
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:इटलीच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८९ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
कार्ली गुलिकसन

वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:अमेरिकेच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
जगातील देशांची यादी

इवलेसे
ही **जगातील देशांची यादी** आहे. ह्या यादीमध्ये जगातील सर्व सार्वभौम व स्वतंत्र देश दिले आहेत. ज्यांच्या स्वतंत्रतेबद्दल एकमत नाही असेही काही देश ह्या यादीमध्ये असू शकतील. 

हे २०५ सूचीबद्ध देश तीन श्रेणींमध्ये विभागली जाऊ शकतात ज्यांची विभागणी संयुक्त राष्ट्रांच्या प्रणालीतील सदस्यत्वाच्या आधारावर केली आहे
* १९३ संयुक्त राष्ट्र सदस्य देश आहे
* २ संयुक्त राष्ट्र सदस्य नसलेले पण निरीक्षक देश आहे
* १० इतर देश आहे.

## आंतरराष्ट्रीय स्तरावर सर्वमान्य देश 
## इतर देश 
## हे सुद्धा पहा 
* जगातील देशांची यादी (क्षेत्रफळानुसार)
* जगातील देशांची यादी (लोकसंख्येनुसार)
* जगातील देशांची यादी (लोकसंख्या घनतेनुसार)
* जगातील अमान्य व अंशतः मान्य देशांची यादी
* जगातील देशांच्या राजधानींची यादी
* जगातील देशांच्या राष्ट्रप्रमुख व सरकारप्रमुखांची यादी

## संदर्भ 
वर्ग:भौगोलिक याद्या
क्षितिज

250 px|right|thumb|समुद्रावरील क्षितिज
जिथे आकाश जमिनीला टेकल्याचा भास होतो त्या काल्पनिक रेषेला **क्षितिज** असे म्हणतात. क्षितिज दिसण्याचे खरे कारण म्हणजे आपल्या नजरेची क्षमता आणि गोलाकार पृथ्वी आहे. 

वर्ग:पृथ्वी
मिखाइल शोलोखोव

**मिखाईल अलेकसांद्रोविच शोलोखोव** (; मे २४ १९०५ - फेब्रुवारी २१ १९८४) हे श्रेष्ठ रशियन लेखक रशियातील डॉन नदी किनाऱ्यावरील व्योशेन्स्काया या गावी जन्मले. त्यांचे वडील अलेक्सांद्र मिखाईलोविच शोलोखोव हे एक मध्यम वर्गातील, मिळेल ते काम करून पोट भरणारे, सामान्य कष्टकरी व्यक्ती होते आणि आई अनास्तासिया दानिलोव्हना चेरनिकोव्हा ही साधी, प्रेमळ बाई होती. 

मिखाईल अलेकसांद्रोविच वयाच्या १३ व्या वर्षापर्यंतच मॉस्को येथील शाळेत शिकले. १९१८ साली मिखाईल अलेकसांद्रोविच यांनी रशियन क्रांती सेनेत सहभागी होत शिक्षण सोडून दिले. काही वर्षे सेनेच्या कामात गेल्यावर ते काम सोडून देऊन ते मॉस्को येथे पत्रकार होण्यच्या इच्छेने दाखल झाले. वेळप्रसंगी मजुरी करून, हिशेबनिस म्हणून किंवा अन्य मिळेल ते काम करून मिखाईल आला दिवस काढत. वयाच्या ३१ व्या वर्षी मिखाईल यांनी आपल्या अनुभवांच्या आधारावर पहिला संग्रह *डॉनच्या गोष्टी* (Tales from the Don) प्रकाशित केला. यात रशियातील अंतर्गत युद्ध काळात आणि प्रथम विश्वयुद्धाच्या काळात उध्वस्त झालेल्या सामान्य लोकांच्या व्यथा त्यांनी मांडल्या. 

मिखाईल अलेकसांद्रोविच यांचे सगळ्यात गाजलेले पुस्तक *अँड क्वाएट फ्लोज द डॉन* ही कादंबरी. १९२६ साली मिखाईल अलेकसांद्रोविच यांनी ही कादंबरी लिहायला सुरुवात केली आणि १४ वर्षांनी ती लिहून प्रकाशित झाली. या कादंबरीसाठी मिखाईल यांना १९६५ सालचे नोबेल पारितोषिक प्रदान करण्यात आले. याही कादंबरीत दोन्ही युद्धांमुळे रशियन जनतेवर झालेले परिणाम लेखकांनी मांडले आहेत. ऑक्टोबर क्रांतीच्या आधीपासून स्थित्यंतरे होत रशियाचे सोवियेत संघ होण्याचा, महाशक्ती होण्याचा कालखंड या पुस्त्कात येतो. या कादंबरीची तुलना टॉलस्टॉय यांच्या *वॉर अँड पीस* शी केली जाते. 

मिखाईल अलेकसांद्रोविच यांच्या इतर साहित्यातील *व्हर्जिन सॉईल अपटर्नड्* दुस्ऱ्या महायुद्धाच्या पार्श्वभूमीवर आधारीत असून फेट ऑफ ए मॅन ही दीर्घकथा आहे. या दोन्ही पुस्त्कांचे जगभर स्वागत झाले. यातील नायक युद्धामुळे पूर्णपणे उध्वस्त होऊनही जिद्दीने पुन्हा उभा राहतो आणि आयुष्यात यशस्वी होतो. ही दीर्घकथा समस्त रशियन लोकांना प्रेरणादयी ठरली, तिचे उत्स्फुर्त स्वागत करण्यात आले. 

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:रशियन लेखक
वर्ग:साहित्यातील नोबेल पारितोषिकविजेते
व्हारवरा लेपचेन्को

**व्हारवरा लेपचेन्को** (; ;  २१ मे १९८६) ही एक उझबेक-अमेरिकन टेनिसपटू आहे. ती सध्या डब्ल्यू.टी.ए.च्या एकेरी क्रमवारीत २५व्या क्रमांकावर आहे.

## बाह्य दुवे
*

वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:अमेरिकेच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:उझबेकिस्तानच्या महिला टेनिस खेळाडू
शूलेस ज्यो जॅक्सन

**जोसेफ जेफरसन** *शूलेस ज्यो* **जॅक्सन** (जुलै १६, इ.स. १८८७ - डिसेंबर ५, इ.स. १९५१) हा अमेरिकन बेसबॉल खेळाडू होता. जॅक्सन आपल्या १२ वर्षांच्या कारकिर्दीत १९०८-०९ वर्षांत फिलाडेल्फिया ॲथलेटिक्सकडून, १९१०-१५ दरम्यान क्लीव्हलँड नॅप्सकडून तर १९१५-२० दरम्यान शिकागो व्हाइट सॉक्सकडून खेळला. १९१९ सालच्या ब्लॅक सॉक्स कुभांडात अडकल्याने त्याला बेसबॉल खेळण्यास आजन्म मज्जाव करण्यात आला.

वर्ग:अमेरिकन बेसबॉल खेळाडू
वर्ग:इ.स. १८८७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९५१ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हान चिनी

**हान चीनी** हा चीन देशात उगम पावलेला जगातील सर्वात मोठा वंश आहे. हान चिनी वंशाचे लोक चीन, तैवान, हाँग काँग व सिंगापूर येथे प्रामुख्याने आहेत.

चीनच्या लोकसंख्येपैकी ९२%, तैवानमध्ये ९८% तर सिंगापूरमध्ये ७०% लोक हान चिनी आहेत. जगात अंदाजे १,३१,०१,५८,८५१ किंवा जगाच्या लोकसंख्येच्या सुमारे २०% लोक ह्या वंशाचे आहेत.

वर्ग:वंश
वर्ग:चीन
मराठी संत

महाराष्ट्राला संतांची पुरातन परंपरा आहे. या संतांनी महाराष्ट्राला व मराठी भाषेला वाङ्मयाचा मोठा वारसा दिला आहे. निवांत वेळी आपली कामे आटपून माणसाने भगवंताचारणी लीन व्हावे. चांगले आचरण करावे. भेद भाव टाळावा. संत तुकाराम महाराज यांच्या अभंगात ४०० वर्षांपूर्वी आपल्याला त्यांनी पर्यावरणाचा संदेश दिला आहे. ज्ञानेश्वरांनी  सामान्य जनाला कळेल अश्या भाषेत गीता ओव्या लिहिल्या. गोरा कुंभार, चोखामेळा एकनाथ महाराज यांसारख्या संतांनी आपल्या रोजाच्या जीवनतील दाखले देत   जनमानसाच्या मनावर संस्कार केले. 

पंढरपूर येथे यमाई तुकाई तलावाच्या काठावर ‘नमामि चंद्रभागा योजने’अंतर्गत येणाऱ्या तुळशी उद्यानाच्या भिंतीवर चित्रमय संतमेळा साकारला आहे. अडीच एकर क्षेत्रातील काही भागावर हे उद्यान वसले असून, त्याच्या संरक्षण भिंतीवर २१ संतांच्या चरित्राची चित्रमालिका मुंबईच्या ‘जे. जे. स्कूल ऑफ आर्ट’च्या विद्यार्थ्यांनी साकारली आहे.

## महाराष्ट्रातील संत 
* ज्ञानेश्वर 
* नामदेव
* गोरा कुंभार
* चोखामेळा
* जनाबाई
* संत तुकाराम
* दामाजीपंत
* एकनाथ
* तुकाविप्र 
* संत निर्मळा
* निवृत्तिनाथ
* संत बंका
* संत भागू
* मुक्ताबाई
* समर्थ रामदास स्वामी
* रविदास
* विसोबा खेचर
* सावता माळी
* सोपानदेव
* संत सोयराबाई
* नरहरी सोनार
* संत बहिणाबाई
* संत पाटील बाबा
* संत भोजलिंग
* संत सेना महाराज
* सेवालाल महाराज

## आधुनिक संत
* गजानन महाराज
* श्री स्वामी समर्थ
* गुलाबराव महाराज
* तुकडोजी महाराज
* बसवेश्वर
* गाडगे महाराज
* वामनभाऊ
* भगवानबाबा
* जुमदेवजी ठुब्रीकर
* संत बाळूमामा
* गोंदवलेकर महाराज

## संदर्भ 
*
परिवलन काळ

'''''' म्हणजे एखाद्या खगोलीय वस्तूला स्वतःच्या अक्षाभोवती एक प्रदक्षिणा पूर्ण करण्यास लागणारा काळ.

वर्ग:खगोलशास्त्र
बिलिंग्स (माँटाना)

**बिलिंग्स** हे अमेरिका देशाच्या माँटाना राज्यातील सर्वात मोठे शहर आहे.

वर्ग:माँटानामधील शहरे
वर्ग:बिलिंग्स (माँटाना)
वर्ग:यलोस्टोन काउंटी (माँटाना)
काँगो

**काँगो** ह्या शब्दाशी निगडीत खालील लेख आहेत:

*काँगो नदी: आफ्रिका खंडातील एक प्रमुख नदी
*काँगोचे प्रजासत्ताक: मध्य आफ्रिकेतील एक देश
*काँगोचे लोकशाही प्रजासत्ताक: मध्य आफ्रिकेतील एक देश
*काँगो भाषा: आफ्रिकेमध्ये वापरली जाणारी एक भाषा
*काँगो मोर

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
आफ्रिकेचे शिंग

right|300px|thumb|आफ्रिकेच्या शिंगामधील देश
**आफ्रिकेचे शिंग** (**हॉर्न ऑफ आफ्रिका**), किंवा वायव्य आफ्रिका, हा आफ्रिका खंडातील एक भौगोलिक प्रदेश आहे. एडनच्या आखाताच्या दक्षिणेस असलेल्या व अरबी समुद्रात घुसलेल्या ह्या जमिनीच्या सुळक्याचा आकार शिंगासारखा आहे. ह्या भौगोलिक प्रदेशात खालील देशांचा समावेश होतो.
* 
* 
* 
* 

left|thumb|उपग्रहाने टिपलेले चित्र

वर्ग:आफ्रिका खंडामधील भौगोलिक प्रदेश
बेथलेहेम

**बेथलेहेम** हे पॅलेस्टाईनच्या वेस्ट बँक प्रदेशातील एक शहर आहे. इस्रायलमधील जेरुसलेमहुन बेथलेहेम केवळ १० किमी अंतरावर आहे. बेथलेहेम हे एक ऐतिहासिक शहर आहे. येथे येशू ख्रिस्ताचा जन्म झाला असे मानले जाते.

जेरुसलेमच्या दक्षिणेस जुडिया डोगरावर वसलेले हे बेंथलेहेम गाव. येथे गव्हाचे पिक फार मोठया प्रमाणात येते. जुन्या करारात या नगरीला “एफ्राता” म्हणत. जुन्या कराराच्या अगदी सुरुवातीपासून या नगरीस महत्त्वाचे स्थान मिळाले. याकोबाची लाडकी पत्नी रेचेल हिला याकोबाने येथेच पुरले. तिच्या स्मरणार्थ उभा केलेला स्तंभ आजही तेथे आहे. हिब्रू भाषेत बेंथलेहेम या शब्दाचा अर्थ होतो “भाकरीचे घर”.

मवाब देशातून आलेली नामीची विधवा सून रुथ येथील शेतात कणसे वेचीत असें. नामीच्या प्रयत्नामुळे तिचा बवाजाबरोबर पुनर्विवाह झाला. या रुथच्या वंशात दावीद राजाचा जन्म झाला. रुथ ही दावीद राजाची पणजी होय. दावीद हा बेंथलेहेमचा मेंढपाळ. गुरे राखणारा होता. पण देवाच्या आदेशानुसार शमुवेल भविष्यवाद्याने त्याला इस्राएलचा राजा होण्यासाठी तेलाने अभिषिक्त केले. त्यानुसार हाच दावीद इस्रायलचा पराक्रमी राजा बनला. याच दावीद कुळात योसेफ जन्मास आला. तो पवित्र मरीयेचा(मेरीचा) पती व प्रभू येशूचा पालक पिता होय. जणगणनेसाठी आपली नाव नोंदणी करण्यास योसेफ आपल्या या मूळ गावी आला होता. यावेळी पवित्र मरीयेचे दिवस भरले होते. अशा रीतीने या गावी पवित्र मरीयेच्या उदरी प्रभू येशूचा जन्म झाला. बेंथलेहेम गाव प्रभू येशूच्या जन्माने अजरामर झाले. या गावात ख्रिस्ती लोकवस्ती जास्त असून चर्च व मठवासीयांच्या खूप इमारती आहेत. सांजसकाळ चर्चचा घंटानाद व मठवासीयांच्या गायनाचे सूर कानी पडतात.'''

मधील शहरे]]

[वर्ग:[पॅलेस्टाईन
चिशिनाउ

**चिशिनाउ** ही मोल्दोव्हा देशाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.

वर्ग:मोल्दोव्हा
वर्ग:युरोपातील देशांच्या राजधानीची शहरे
बुखारेस्ट

**बुखारेस्ट** (; ) ही रोमेनिया देशाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. देशाच्या दक्षिण भागात दांबोविता नदीच्या काठावर वसलेले बुखारेस्ट रोमेनियाचे आर्थिक, सांस्कृतिक, शैक्षणिक व राजकीय केंद्र आहे.

१ जुलै २०१० रोजी बुखारेस्ट शहराची लोकसंख्या १९,४२,२५४ इतकी होती. बुखारेस्ट महानगर परिसरात सुमारे २२ लाख लोक राहतात. ह्या बाबतीत युरोपियन संघामध्ये बुखरेस्टचा सहावा क्रमांक लागतो. येथील उल्लेखनीय वास्तू व कलेसाठी बुखारेस्टला *लहान पॅरिस* (*Micul Paris*) किंवा *पूर्वेकडील पॅरिस* ह्या टोपणनावांनी ओळखले जाते.

## इतिहास
इ.स. १४५९ साली सर्वप्रथम उल्लेखले गेलेले बुखारेस्ट शहर १७व्या शतकाच्या सुरुवातीस ओस्मानी साम्राज्याने जाळून टाकले होते. त्यानंतर अनेक वेळा ह्या शहराचे नैसर्गिक आपत्तींमध्ये नुकसान झाले व पुनर्बांधणी करण्यात आली. १८६२ साली बुखारेस्ट रोमेनियाचे राजधानीचे शहर बनले. जानेवारी १९४१ मध्ये दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान नाझी जर्मनीच्या लुफ्तवाफे हवाई दलाने केलेल्या बॉंब हल्ल्यात बरेचसे बुखारेस्ट बेचिराख झाले होते. युद्ध संपल्यानंतर स्थापन झालेल्या कम्युनिस्ट रोमेनियाच्या राजवटीखाली बुखारेस्ट पुन्हा बांधण्यात आले व येथील कला व संस्कृतीचे पुनरुज्जिवन झाले. निकोलाइ चाउसेस्कुने बुखारेस्टमधील अनेक ऐतिहासिक भाग जमीनदोस्त करून तेथे साम्यवादी रचनेच्या इमारती बांधल्या. इ.स. २००० नंतर बुखारेस्टमध्ये मोठ्या प्रमाणावर प्रगती झाली आहे व सध्या येथील सुविधा अद्ययावत आहेत.

## भूगोल
बुखारेस्ट शहर रोमेनियाच्या दक्षिण भागात दांबोविता नदीच्या काठावर २२६ वर्ग किमी क्षेत्रफळावर वसले आहे. बुखारेस्ट परिसरात अनेक नैसर्गिक सरोवरे आहेत.

## हवामान
बुखारेस्टचे हवामान दमट व सौम्य आहे.

## शहर रचना
## लोकसांख्यिकी
## कला
## क्रीडा
फुटबॉल हा बुखारेस्टमधील सर्वात लोकप्रिय खेळ आहे. रोमेनियामधील दोन सर्वात यशस्वी व लोकप्रिय क्ल्ब एफ.सी. स्तेआवा बुकुरेस्त व एफ.सी. दिनामो बुकुरेस्त हे बुखारेस्टमध्येच आहेत. रोमेनियाचे राष्ट्रीय स्टेडियम अरेना नात्सियोनाला बुखारेस्टमध्ये असून २०१२ मधील युएफा युरोपा लीग स्पर्धेचा अंतिम सामना येथेच खेळवला गेला होता. युएफा यूरो २०२० स्पर्धेतील १३ यजमान शहरांपैकी बुखारेस्ट एक असून येथे साखळी फेरीचे ३ व बाद फेरीचा एक सामना खेळवला जाईल.

## वाहतूक
### विमान
बुखारेस्टमध्ये दोन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ आहेत. हेन्री कोआंडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ शहराच्या उत्तरेस १६ किमी अंतरावर आहे. ओटोपेनी या गावाजवळ असलेला हा विमानतळ रोमेनियातील सगळ्यात व्यस्त विमानतळ असून २०१३मध्ये येथून ७६,४३,४६७ प्रवाशांनी येजा केली. ऑरेल व्लैचू आंतरराष्ट्रीय विमानतळ हा शहराच्या मध्यवर्ती भागापासून ८ किमी अंतरावर असलेला छोटा विमानतळ आहे.

## अर्थकारण
## जुळी शहरे
खालील शहरांचे बुखारेस्टसोबत सांस्कृतिक व व्यापारी संबंध आहेत.

## टीपा 
## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ
* बुखारेस्ट नकाशा 
* 

वर्ग:रोमेनियामधील शहरे
वर्ग:युरोपातील देशांच्या राजधानीची शहरे

वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
वर्ग:संदर्भांचे इंग्रजी-मराठी भाषांतर हवे
ब्रह्मदेव

**ब्रह्मदेव** (किंवा **ब्रह्मा**) (संस्कृत: ब्रह्मा, IAST: ब्रह्मा) हा हिंदू धर्मामध्ये, सृष्टीचा निर्माण कर्ता आहे. ब्रह्मदेवाला स्वयंभू, वागीश आणि चार वेदांचा निर्माता, चतुर्मुख, चतुरानन (त्याचा प्रत्येक मुखातून चार वेद निर्माण झाले) या नावांनी संबोधतात. तो हिंदू धर्मातील एक महत्त्वाचा देव आहे. तीन प्रमुख देवांपैकी (त्रिमूर्ति) ब्रह्मदेव एक आहे (विष्णू व महेश हे इतर दोन देव आहेत).

# वशिष्ठ
# कश्यप 
# विश्वमित्र 
# जमदग्नि
# महर्षिः गौतम
# भारद्वाज 
# अत्रि

वायुपुराणात महर्षि भृगु आठव्या मानस पुत्र म्हणून जोडले गेले आहे.

## संदर्भ यादी 
वर्ग:हिंदू दैवते
वर्ग:त्रिमूर्ति
वर्ग:लोकपाल
वर्ग:ब्रह्मदेव
विल्यम रामसे

इवलेसे|विल्यम रामसे
सर **विल्यम रामसे** (२ ऑक्टोबर, १८५२:एसेक्स, इंग्लंड - २३ जुलै, १९१६:एसेक्स, इंग्लंड ) हे स्कॉटिश रसायनशास्त्रज्ञ होते. यांनी निष्क्रीय वायूंचा शोध लावला. या कामासाठी त्यांना १९०४ चे रसायनशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक देण्यात आले. या शोधामध्ये सहभागी असलेले त्यांचे सहकारी जॉन विल्यम स्ट्रट यांना त्याच वर्षीचे भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक देण्यात आले. या दोघांच्या शोधांनंतर मूल द्रव्यांच्या आवर्तसारणीत एक संपूर्ण विभाग घातला गेला.

वर्ग:रसायनशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेते
वर्ग:स्कॉटलंडचे रसायनशास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १८५२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९१६ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
टिपेश्वर अभयारण्य

**टिपेश्वर वन्यजीव अभयारण्य** हे पांढरकवडा वन्यजीव विभागांतर्गत पसरलेला भाग आहे. या जंगलात असलेल्या **टिपाई देवीच्या** मंदिरावरून या अभयारण्यास **टिपेश्वर** नाव पडले आहे. यवतमाळ जिल्ह्यातील केळापूर आणि घाटंजी या तालुक्यांमध्ये पैनगंगा नदी खोऱ्यात टिपेश्वर अभयारण्य पसरले आहे. 
(७८° ३५' पूर्व ते ७८° २०' पश्चिम आणि २०° ००' उत्तर ते १९° ३५' दक्षिण)
नागपूर-हैदराबाद राष्ट्रीय महामार्ग क्र. ७ वरील 
* पांढरकवडा गावापासून सुमारे फक्त २० कि.मी. अंतरावर, 
* यवतमाळहून ९२ कि.मी. अंतरावर, तर
* आदिलाबादपासून ४२ कि.मी. अंतरावर हे अभयारण्य पसरलेले आहे.  

दि. ३० एप्रिल १९९७ च्या अध्यादेशानुसार १४८.६२ चौ. कि.मी. क्षेत्राला टिपेश्वर वन्यजीव अभयारण्य म्हणून घोषीत करण्यात आले. 
* या अभयारण्याचे संचालन मुख्य वनसंरक्षक नागपूर यांच्या मार्गदर्शनाखाली पेंच राष्ट्रीय उद्यानचे वनसंरक्षक तथा **क्षेत्र संचालक** करतात.
* अभयारण्य क्षेत्रात टिपेश्वर, मारेगांव आणि पिटापुंगरी अशी तीन गावे येतात. 

या अभयारण्यात इंग्रजांच्या काळातील एक छोटेसे विश्राम गृह आहे. एक निसर्ग वाचन/अभ्यास केंद्रही येथे सुरू करण्यात आलेले आहे.

## वन्यजीव
शुष्क पानगळीचे हे जंगल अनेक वन्यजीवांचे आणि झाडांचे पोषण करते. येथे वाघ, बिबट्या, रानमांजर, छोटे उदमांजर, खोकड, झिपरे अस्वल, चौशिंगा, काळवीट, भारतीय मुंगीखाऊ, चितळ आदी मुख्य सस्तन प्राणी असून सरपटणारे प्राणीपैकी नाग, घोणस, धामण, अजगर, घोरपड येथे पहायला मिळतात.  

वृक्षांपैकी अंजन, आपटा, बहावा, बाभूळ, बेल, बिबा, बोर, चिंच, चंदन, धावडा, हिरडा, जांभुळ, काठ सावर, खैर, मोह, पळस, साग, सालई, सिताफळ, सुबाभुळ, तेंदू, तिवस, उंबर, वड हे मुख्य वृक्ष येथे आहेत. 

फुलपाखरांपैकी Blue Pansy, Chocolate Pansy, Grey Pansy, Lemon Pansy, Yellow Pansy, Common Sailor, Commander, Baronet, Common Leopard, Joker, Common Crow, Plain Tiger, Common Grass Yellow, Common Gull, Pale Grass Blue, Grass Jewel, Common Rose, Common Mormon, Crimson Rose  ही फुलपाखरे येथे दिसतात.

याशिवाय सुमारे १६० जातींचे विविध पक्षी येथे पहायला मिळतात, त्यात पाणकावळा, बगळा, घार, तितर, कबुतरे, सुतार, नवरंग, मैना, स्वर्गीय नर्तक यांचा प्रामुख्याने समावेष आहे.

## अभयारण्याचे शास्त्रीय वर्गीकरण
टिपेश्वर अभयारण्य अर्ध डोंगराळ प्रकारातील अभयारण्य असून यातील सुमारे ६० % भाग डोंगराळ, ३० % मध्यम उताराचा तर १० % सपाट भूप्रदेशाचा आहे. येथील कमाल तापमान ४६° से, किमान तापमान ७° से. तर सरासरी तापमान २८° से. असते. पर्जन्य सरासरी १००० मि. मी. असून सुमारे १०० दिवस पावसाचे असतात.

वर्ग:महाराष्ट्रातील अभयारण्ये
वर्ग:विदर्भातील अभयारण्ये
वर्ग:यवतमाळ जिल्हा
मुक्तेश्वर

मुक्तेश्वर म्हणजे चिंतामणीसुत मुदगल. पंडिती परंपरेतील कवींमध्ये प्रथम मुक्तेश्वरांचा विचार करावा लागतो. १६ व्या शतकाच्या उत्तरार्धात व १७ व्या शतकाच्या पूर्वार्धातील कलाकवी. संत एकनाथ यांच्या मुलीचा मुलगा, अर्थात एकनाथांचा नातू होय. यांचा जन्म, मृत्यू व गुरुपरंपरेबाबत संशोधकांत मतभिन्नता आहे. मुक्तेश्वर हे त्यांच्या आराध्यदैवतचे नाव असून त्यालाच तो लीला विश्वंभर संबोधतो. मुक्तेश्वरांचे गोत्र अत्रि आहे. कोल्हापूरची महालक्ष्मी ही कुलदेवता व सोनारीचा भैरव हे कुलदैवत आहेत. 

मुक्तेश्वरांनी विविध प्रकारच्या रचना केल्या आहेत. संत आणि पंडित यांच्यातील दुवा म्हणून मुक्तेश्वरांचे लेखन उल्लेखनीय आहे. 

## ग्रंथ
* संक्षेपरामायण   
* मुक्तेश्वरी महाभारत

## बाह्य दुवे
*  http://santeknath.org/abhaga.html 

वर्ग:प्राचीन साहित्य
मेहमूद

**मेहमूद अली** हा हिंदी चित्रपटसृष्टीतील अभिनेता होता.

हिंदी चित्रपटअभिनेते
यशवंतराव होळकर

**यशवंतराव होळकर (प्रथम)** (३ डिसेंबर १७७६, वाफगाव - २८ ऑक्टोबर, १८११, भानपुरा, मध्यप्रदेश) हे होळकर साम्राज्याचे महाराजा होते. मध्य प्रदेशातील महेश्वर येथे 6 जानेवारी 1805 साली राज्याभिषेक करून त्यांनी होळकर मराठा साम्राज्याची  स्थापना केली आणि ते पहिले महाराजा झाले.
* काशीराव, मल्हारराव व विठोजीराव हे त्यांचे थोरले बंधू. 
यशंवतरावांनी आपल्या पराक्रमाची चुणूक १७९५ च्या खर्ड्याची लढाई या निजामाविरूद्ध झालेल्या युद्धात दाखवून दिली. ह्या युद्धात यशवंतराव आपले पिता तुकोजीरावांसोबत दहा हजार सैन्यासह सामील झाले होते. त्या वेळी त्यांचे वय १९ वर्ष या युद्धात निजामाचा पराभव केला. यशवंत महाराज सलग इंग्रजांविरुद्ध १८ युद्ध अपराजित राहिलेे आणि त्यांनी जागतिक इतिहास रचला, इंग्रजांविरूद्ध सलग एकही युद्ध न हरणारा एकमेव महाराजा अशी ख्याती मिळवली, मध्ययुगीन काळात शेवटचा सर्वात मोठ्ठा सम्राट आहे. त्यांनी इंग्रजांना सळो की पळो करून सोडले होते. संपूर्ण भारतभर इंग्रजांविरुद्ध युद्ध करण्याची योजना त्यांनी तयार केली होती, परंतु ह्या प्रक्रियेत अनेक मराठा सरदारांनी दगा फटका केल्याने योजना पूर्णत्वास जाऊ शकली नाही. दुसरे बाजीराव पेशवे यांच्यामुळेच मराठा साम्राज्य ब्रिटिश साम्राज्यात विलीन होणार शेवटचं मोठं राज्य होत.

## पुस्तक 
* महाराजा-ए-हिंद : - लेखक मयुर हनुमंतराव सुळ 
* 'ॲड.विजयकुमार दुधभाते किल्‍लारीकर'
* 'झुंज', लेखक:ना सं इनामदार
* 'महाराजा यशवंतराव होळकर', लेखक : संजय सोनवणी
* 'श्रीमन्महाराज यशवंतराव होळकर : मराठेशाहीअखेरचा अद्वितीय स्वातंत्र्यवीर, लेखक : नरहर रघुनाथ फाटक

यशवंतराव
वर्ग:मराठा साम्राज्य
वर्ग:सैनिकी पेशातील मराठी व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १७७६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८११ मधील मृत्यू
वर्ग:हिंदू साम्राज्ये
श्रीधरस्वामी नाझरेकर

**श्रीधरकवी ब्रह्मानंद नाझरेकर** (जन्म : इ.स. १६५८ च्या आसपासचा;  - इ.स. १७३०) हे इ.स.१७ व्या शतकातील एक प्रसिद्ध आख्यानकवी होते. पंढरपूराहून ५० किलोमीटर अंतरावर असलेले नाझरे हे त्यांचे मूळ गाव होय. हे काशीच्या आनंद संप्रदायातले आठवे वंशज होत. यांचे घराणे मोगलाईतील खडकी येथील असल्याने त्यांचे आडनाव खडके होते. पुढे यांच्या घराण्यातील एक पुरुष घोडदळात अधिकारी बनल्याने त्यानी घोडके आडनाव घेतले. त्यानंतर राघोपंत नाझरे महालाचे कुलकर्णी झाल्यावर त्यांनी नाझरेकर आडनाव घेतले. श्रीधरांचे वडिलांचे नाव ब्रम्हानंद आणि आईचे नाव सावित्री होते. श्रीधर हे इ.स. १६७८मध्ये आपल्या वडिलांसोबत पंढरपूर क्षेत्री आले. येथेच त्यांचे पुराणे, पंचकाव्ये, रामायण, भागवत आदी ग्रंथाचे अध्ययन झाले व संतकवींची कविताही त्यांनी वाचली. वडिलांकडून अनुग्रह घेतल्यानंतर स्वामींनी आनंद संप्रदायाच्या प्रसाराचे कार्य सुरू केले. याच काळात त्यांनी एकूण ५८ हजारावर ओळींचे ११हून अधिक काव्यग्रंथ रचले.

संतकवी श्रीधरस्वामी हे मराठी काव्याच्या महोदय पर्वातील, सुवर्णकाळातील एक अग्रणी कवी होते. छत्रपती शाहूमहाराजांनी सातारा दरबारात त्यांचा मोठा सन्मान करून त्यांना एक गाव इनाम दिले होते. श्रीधरांचे घराणे योगी व पुराणिकांचे होते. समकालीन व उत्तरकालीन साधुसंतांनी श्रीधरांची अपार थोरवी गायलेली आहे. "श्रीधरांची अफाट लोकप्रियता सर्वांनाच थक्क करणारी आहे" अशा शब्दात महाराष्ट्र सारस्वतकार वि.ल. भावे यांनी श्रीधर यांचा गौरव केलेला आहे. 

श्रीधरस्वामी नाझरेकरांनी लिहिलेल्या शिवलीलामृत या ग्रंथाला २३ फेब्रुवारी २०१९ रोजी ३०० वर्षे झाली. काशी विश्वेश्वराच्या देवळात बसून त्यांनी हा ग्रंथ लिहिला. महाराष्ट्रातीलच नव्हे तर देशभरातील शिवभक्त या ग्रंथाची पारायणे करतात.  शिवलीलामृतात १४ अध्याय असून एकूण २४५० ओव्या आहेत. सोवळ्याविना वाचता येईल असा, या ग्रंथाचा कोणताही विशिष्ट अध्याय वाचण्याचे बंधन नाही. शिवलीलामृताची भारतातील अनेक भाषांत भाषांतरे झाली आहेत. या ग्रंथाची अनेक प्राचीन हस्तलिखिते करण्यात आली होती. यातील काही नमुने भारत इतिहास संशोधक मंडळात आहेत. भारतामध्ये छापखाना सुरू झाल्यानंतर म्हणजेच अंदाजे १८९२ सालापासून हा ग्रंथ छापील स्वरूपात मिळू लागला. शिवलीलामृतातील अकराव्या अध्यायाचे भारतभर मोठ्या प्रमाणात पठण केले जाते.  . चिंतामणी नीळकंठ जोशी हे मराठी भाषेत लिहिलेल्या या ग्रंथाचे आणि श्रीधरस्वामी यांच्याविषयीच्या इतिहासाचे अभ्यासक आहेत. 

श्रीधरस्वामींचे शेवटचे वास्तव्य पंढरपुरात विठ्ठलाच्या मंदिराजवळ असलेल्या घरात होते. त्याच घरात सध्या (२०१९ साली) त्यांची नववी पिढी राहते आहे. त्यांच्याकडे श्रीधरस्वामींच्या हस्ताक्षरातील शिवलीलामृत आणि मल्हारी माहात्म्य या पोथ्या आजही (२०१९ साली) जपून ठेवलेल्या आहेत.

## श्रीधरस्वामी नाझरेकरांनी लिहिलेले काही ग्रंथ
* अंबिका उदय
* पांडवप्रताप
* पांडुरंग माहात्म्य
* मल्हारी माहात्म्य
* रामविजय
* व्यंकटेश माहात्म्य
* शिवलीलामृत
* हरिविजय
* ज्ञानेश्वर चरित्र

## नाझरेकरांविषयीची पुस्तके
* (श्रीरामविजय, पांडवप्रताप, हरिविजय आणि शिवलीलामृत कर्ते) संतकवी श्रीधर स्वामी नाझरेकर (चरित्र, विद्याधर मा. ताठे)

वर्ग:मराठी कवी
बदलापूर

**बदलापूर** हे महाराष्ट्र राज्यातील एक निसर्गसौंदर्याने नटलेले शहर आहे. ठाणे जिल्ह्यातील उल्हास नदी किनारी  वसलेल्या या शहराला **कुळगाव-बदलापूर** या नावाने सुद्धा ओळखले जाते. मुंबई शहराशी बदलापूर शहर मध्य उपनगरीय रेल्वेसेवेने जोडलेले असून, दक्षिणेस वांगणी तर उत्तरेस अंबरनाथ स्थानक आहे. मुळातले बदलापूर गाव हे बदलापूर रेल्वे स्थानकापासून जवळपास ५ किलोमीटर अंतरावर आहे. आज बदलापूर शहरात जुने बदलापूर गाव, कुळगाव, मांजर्ली, बेलवली, वालवली, वडावाली, कात्रप,खरवई अशा अनेक छोट्या गावांचा समावेश आहे.तसेच बदलापुरात अनेक वृत्तपत्रे हवं आहे, त्यात प्रसिद्ध म्हणून सा.शिव दरबार,बदलापूर नामा, आदर्श बदलापुर,उल्हास विकास,विधान परिवार,विधान मित्र,असे वृत्तपत्रे आहे,शहरातील भ्रष्टाचार उघड करण्यास व त्यांना वाचा फोडण्यासाठी महत्वाची भूमिका घेतली आहे

## इतिहास 
शिवाजी महाराजांच्या काळात बदलापूर-सुरत मार्गे कोकण आणि गुजरात दरम्यान दळणवळणाचा रस्ता होता. उत्तम प्रजातींच्या घोड्यांसाठी हे शहर प्रसिद्ध होते. कोकण प्रदेशातल्या कठीण चढाईसाठी शिवाजी महाराजांचे योद्धे येथे घोडे बदलायचे. यावरूनच हे शहर बदलापूर या नावाने ओळखले जाऊ लागले. १९७१ साली अंबरनाथ तालुक्यातील बदलापूर या शहरात नगरपालिकेची स्थापना करण्यात आली.

## आकर्षणे 
बदलापूर परीसरातील बारवी धरण ६५.१५ मीटर उंचीचे होते मात्र आता उंची वाढवून ७३ मीटर उंच केले आहे,त्यामुळे अनेक वाड्या,पाडे यातील बाधित आदीवासी बांधवाना  स्थलांतर करून सरकारी,नोकऱ्या देण्यात आले आहे,बारवी धरण हे बदलापूर स्थानकापासून सुमारे १६ किलोमीटर अंतरावर असलेले एक विशाल जलाशय स्रोत आहे. बदलापूर, अंबरनाथ, उल्हासनगर, मुरबाड येथील औद्योगिक वसाहतींना या धरणातून पाणीपुरवठा केला जातो. दरवर्षी बारवी धरणाच्या पाणलोट क्षेत्रात २८०० ते ३००० मिमी. पावसाची नोंद होते. बारवी, ब्यारेज आणि कोंडेश्वर येथील भोज धरणांव्यतिरिक्त बदलापूर स्थानकापासून सुमारे ८ किलोमीटर अंतरावर चिखलोली धरण आहे, या धरणांच्या परिसरातील निसर्गामुळे छोट्या सहलीसाठी जवळपासच्या शहरांतून पर्यटक येथे येतात.233,070 दशलक्ष लिटरच्या थेट संचयन क्षमतेच्या 100.00% वर,बारवी धरणातून ठाणे, कल्याण-डोंबिवली, उल्हासनगर, मीरा-भाईंदर, भिवंडी आणि नवी मुंबईला पाणीपुरवठा केला जातो.

बदलापूर हे जांभळाच्या मधाचे दुसरे गाव विकसित करण्यात येणार आहे.

## प्रमुख मंदिरे
शिवमंदिर (शांतिनगर),शनी मंदिर(शनिनगर मांजर्ली) गणपती मंदिर (बदलापूर गांव), गांवदेवी मंदिर, महालक्ष्मी मंदिर, दत्तमंदिर, श्रीराम मंदिर, वडवली शिवमंदिर हनुमान मंदिर (गांधी चौक ) मारुती मंदिर (मांजर्ली गाव ), राम मंदिर (बेलवली गाव ) गावदेवी मंदिर (खरवई) एकविरा मंदिर(गांधीनगर ), विठ्ठल मंदिर (वाणी आळी)

## हे सुद्धा पहा 
* बदलापूर रेल्वे स्थानक

वर्ग:ठाणे जिल्हा
वर्ग:ठाणे जिल्ह्यातील गावे
वर्ग:बदलापूर
वेस्ट बँक

मध्यवर्ती|इवलेसे
**वेस्ट बँक** (जुड़िया आणि समारिया) हा मध्यपूर्वेतील एक वादग्रस्त भूभाग आहे. वेस्ट बँक व गाझा पट्टी हे दोन पॅलेस्टाईनचे प्रांत मानले जातात. वेस्ट बँक प्रांत जॉर्डन नदीच्या पश्चिम काठावर वसला आहे. वेस्ट बँकच्या उत्तर, पश्चिम व दक्षिणेला इस्रायल देश आहे व पूर्वेला जॉर्डन आहे. १९४८ ते १९६७ दरम्यान वेस्ट बँक जॉर्डनच्या ताब्यात होता, पण १९६७ साली झालेल्या इस्रायल-अरब युद्धानंतर इस्रायलने वेस्ट बँकवर कब्जा मिळवला. 

वेस्ट बँक प्रदेश एकूण ५,६४० वर्ग किमी क्षेत्रफळ जमिनीवर वसला आहे व त्याची लोकसंख्या २३,४५,००० आहे ज्यातील बहुतांशी लोक अरब मुस्लिम आहेत. वेस्ट बँक सध्या कोणत्याच देशाचा सार्वभौम भाग नसल्यामुळे त्याची सुरक्षा व्यवस्था इस्रायलच्या ताब्यात आहे.

रामल्ला ह्या वेस्ट बँकमधील शहरात पॅलेस्टिनियन नॅशनल ऑथोरिटीचे मुख्यालय आहे. बेथलहम, जेरिको, नाब्लुस, हेब्रॉन, अल-बिरेह ही वेस्ट बँकमधील काही महत्त्वाची शहरे आहेत.

वर्ग:पॅलेस्टाईन
कण्व

घोर नावाच्या ऋषींचे पुत्र **कण्व**मुनी, हे भारतीय पुराणकथांमधील एक ऋषी होते.
*कण्वमुनींनी विश्वामित्र व मेनका यांच्या शकुंतला या कन्येचा सांभाळ केला. 

कण्व ऋषींनी कण्वनीति, कण्वसंहिता, कण्वोपनिषद्‌ आणि कण्वस्मृति नावाचे ग्रंथ लिहिले होते.
** कण्वाच्या वंशजांनी ऋग्वेदाचे आठवे मंडल रचले.
* यांनीच यजुर्वेदात कण्वशाखा स्थापन केली.

वर्ग:भारतातील प्राचीन ऋषी
वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा
शमीक

**शमीक**ऋषी हे भारतीय पुराणकथांमधील एक ऋषी आहेत.
## कथा
अर्जुनाचा पुत्र परीक्षितराजा शिकारीसाठी गेला असता त्याला **शमीक**ऋषींचा आश्रम दिसला. शमीकऋषींनी मौनव्रत धारण केल्यामुळे परीक्षितराजाने विचारलेल्या प्रश्नांची उत्तरे त्यांनी दिली नाहीत, याचा परीक्षितराजाला राग आला व त्याने शमीकऋषींच्या गळ्यात साप टाकून त्यांची अवहेलना केली. हे समजल्यावर शमीकऋषींचा पुत्र शृंगी याने परीक्षितराजाला शाप दिला की त्याचा मृत्यू सातव्या दिवशी तक्षक नावाच्या नागाच्या दंशामुळे होईल व तसेच झाले. याचा सूड म्हणून पुढे परीक्षितराजाचा पुत्र जनमेजय याने उत्तंकऋषींच्या साहाय्याने सर्पसत्र केले अशी पुराणकथा आहे.
वर्ग:भारतातील प्राचीन ऋषी
उत्तंक

**उत्तंक ऋषी** हे भारतीय पुराणकथांमधील एक ऋषी आहेत. ते बैद नावाच्या ऋषीचे शिष्य होते. त्याच्य विद्यार्थिदशेतली एक कथा महाभारताच्या आदिपर्वात आहे. या कथेत असे सांगितले आहे की त्याच्या शिक्षणाच्या शेवटी उत्तङ्कास त्याच्या गुरूपत्नीने राजा पौष्याच्या राणीच्या कानातला दागिना गुरुदक्षिणा म्हणून मागितला. हा दागिना आणायला पौष्याकडे जात असताना उत्तंकाला हत्तीवर बसलेला एक पुरूष, एक चरखा चालविणारी सहा मुले, आणि त्या चरख्यावर काळ्या व पांढऱ्या धाग्यांने कापड विणणाऱ्या दोन स्त्रिया असे एक रहस्यमय दृष्य दिसते. हे दृष्य जीवनाचे रूपक मानले जाते. पौष्याकडून दागिना घेऊन गुरुगृही परतताना कुंडलांवर नजर ठेवून बसलेल्या तक्षक नागाने त्याला सतावले. त्यामुळेच उत्तंकाच्या मनात सर्ंपाविरूद्ध शत्रुत्व निर्माण झाले.

अर्जुनाचा नातू जनमेजय राजाने **उत्तंक**ऋषींच्या साहाय्याने आपला पिता परीक्षितराजा याच्या मृत्यूच्या सूडासाठी सर्व सर्पांचा संहार करण्याकरीता *सर्पसत्र* केले अशी पुराणकथा आहे.

पुढे उत्तंक मारवाडच्या वाळवंटी प्रदेशात तपष्चर्येसाठी गेला. महाभारताच्या समाप्तीनंतरच्या काळात एकदा उत्तंकाला श्रीकृष्ण भेटला. त्याने श्रीकृष्णा्वर महाभारतातील संहाराला कारणीभूत झाल्याचा आरोप ठेवून जाब विचारला. श्रीकृष्ण निरुत्तर झाल्यावर उत्तंकाने श्रीकृष्णाला शाप देण्याच्या उद्देशाने ओंजळीत पाणी घेतले. श्रीकृष्णाची घाबरगुंडी उडाली. पण समयसूचकता दाखवत श्रीकृष्णाला उत्तंकाला समजावले आणि आपले विष्वरूप दाखवले. ते पाहून उत्तंक शांत झाला आणि त्याने श्रीकृष्णाला मारवाडच्या वाळ्वंटात पाणी मिळावे असा वर मागितला. श्रीकृष्णाने तुझी इच्छा होईल तेव्हा तुला पाणी मिळेल असा वर दिला.

याच उत्तंकाने धुंधू दैत्याच्या नाशासाठी कुवलाश्व राजाला मदत केली होती.

वर्ग:भारतातील प्राचीन ऋषी
कच

इवलेसे
भारतीय पुराणकथांमधील एका कथेप्रमाणे **कच** हा देवांचे गुरू बृहस्पतीचा पुत्र होय.

दैत्यांचे गुरू शुक्राचार्य यांनी संजीवनीविद्येच्या बळावर दैत्यराजा वृषपर्वा यास देवांचा युद्धामध्ये वारंवार पराभव करण्यास साहाय्य केले. देवांचा राजा इंद्र याने **कचास** शुक्राचार्यांचा शिष्य होऊन त्यांच्याकडून संजीवनीविद्या शिकून घेण्याच्या कामगिरीवर पाठवले. एका अलौकिक घटनाक्रमामुळे आणि आपली कन्या देवयानी हिच्या आग्रहामुळे शुक्राचार्यांना कचास संजीवनीविद्या शिकवणे भाग पडले अशी पुराणकथा आहे.
शुक्राचार्य

thumb|right|250px|शुक्र उशनसाचे शिल्प
**शुक्र** (Sanskrit: शुक्र, IAST: *Śukra*) **शुक्र उशनस्**, अर्थात **शुक्राचार्य** (अन्य नावे: **उशनस काव्य**) हा संस्कृत शब्द आहे ज्याचा अर्थ "स्पष्ट" किंवा "तेजस्वी" असा होतो. त्याचे इतर अर्थ देखील आहेत, जसे की असुरांचे गुरू आणि त्यांना वेद शिकवणाऱ्या ऋषीचे नाव.  मध्ययुगीन पौराणिक कथा आणि हिंदू ज्योतिषशास्त्रात , हा शब्द नवग्रहांपैकी एक असलेल्या शुक्र ग्रहाचा संदर्भ देतो.

## हिंदू धर्म 
हिंदू धर्मात , शुक्र हा सप्तर्षींपैकी एक असलेल्या भृगुचा एक पुत्र आहे . तो असुरांचा गुरू होता आणि विविध हिंदू ग्रंथांमध्ये त्याला **शुक्राचार्य** किंवा **असुराचार्य** असेही म्हटले जाते . *महाभारतात* सापडलेल्या दुसऱ्या एका कथेनुसार , शुक्राने स्वतःला दोन भागात विभागले, एक अर्धा देवांसाठी ( देवतांसाठी ) ज्ञानाचा स्रोत बनला आणि दुसरा अर्धा असुरांचा (राक्षसांचा) ज्ञान स्रोत बनला.  पुराणांमध्ये, शुक्राने शिवाला प्रसन्न करण्यासाठी *तप केले* *त्यानंतर,*  शुक्राला शिवाने *मृत संजीवनी विद्या* देऊन आशीर्वाद दिला. *मृत संजीवनी विद्या* *म्हणजे मृतांना पुन्हा जिवंत करण्याचे ज्ञान, ज्याचा वापर तो वेळोवेळी असुरांना जीवन देण्यासाठी करत असे* . नंतर, देवांनी हे ज्ञान शोधले आणि शेवटी त्यांना ते प्राप्त झाले.

विष्णूचा पाचवा अवतार वामन , असुर राजा महाबलीला तीन पावले जमीन देण्याची विनंती करतो. महाबलीने विनंती मान्य केली आणि प्रथेप्रमाणे, वामनाला दान देण्याचे प्रतीकात्मक प्रतीक म्हणून पाणी ओतण्यासाठी *कमंडलू* उचलला . जेव्हा असुरांचे गुरू शुक्र यांना वामनाची खरी ओळख पटली, तेव्हा त्यांनी कमंडलूमधून पाण्याचा प्रवाह रोखण्याचा प्रयत्न केला *आणि* नळी अडवली, तेव्हा वामनाने काठीने नळी भोसकली आणि शुक्रांना आंधळे केले.

शुक्राची आई काव्यमाता होती, तर शुक्राच्या पत्नी उर्जस्वती, जयंती आणि शतपर्वा या देवी होत्या . कधीकधी, उर्जस्वती आणि जयंती यांना एकच देवी मानले जाते.  तिच्यापासून, शुक्राला अनेक मुले झाली, ज्यात राणी देवयानीचाही समावेश होता.  शतपर्वा निपुत्रिक होती.

महाभारतात , शुक्राचार्यांचा उल्लेख भीष्मांच्या गुरूंपैकी एक म्हणून केला आहे, त्यांनी त्यांच्या तरुणपणी त्यांना राज्यशास्त्र शिकवले होते.

हिंदू पुराणांनुसार भृगूचा पुत्र व  असुरांचा गुरू होते. ऋग्वेदातील उल्लेखांनुसार ते सूक्तद्रष्टा ऋषी होते. हिंदू फलज्योतिषानुसार शुक्र ग्रहाशी त्यांचे ऐकात्म्य मानले जाते.

वैवस्वत मन्वंतरातील पुरंदर इंद्राची कन्या जयंती ह्यांच्याशी शुक्राचार्यांचा विवाह झाला. त्यांच्यापासून जयंतीला देवयानी नामक कन्या झाली.

शुक्राचार्यांना संजीवनीविद्या प्राप्त असल्याने, असुरांचा राजा वृषपर्वा यांनी त्यांचे शिष्यत्व पत्करले व त्यांच्या त्या विद्येच्या आधाराने युद्धांत देवांचा वारंवार पराभव केला.

## संदर्भ यादी 
वर्ग:भारतातील प्राचीन ऋषी
वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा
वर्ग:हिंदू पौराणिक व्यक्ती
वर्ग:नवग्रह
वृषपर्वा

**वृषपर्वा** हा भारतीय पुराणकथांमधील दैत्यांचा एक राजा होता.

त्याने दैत्यगुरू शुक्राचार्य यांच्या संजीवनीविद्येच्या साहाय्याने देवांचा पराभव केला अशी पुराणकथा आहे. या कथेनुसार वृषपर्व्यास शर्मिष्ठा नावाची कन्या होती. शर्मिष्ठेचा पुढे ययाती नावाच्या राजाशी विवाह झाला. त्यांचा पुत्र पुरू हा पुढे राजा झाला व त्याच्यापासून पौरव राजवंश सुरू झाला.

वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा
देवयानी (निःसंदिग्धीकरण)

**देवयानी** या शब्दाशी संबंधित खालील लेख उपलब्ध आहेत:

* देवयानी (मालिका)
* देवयानी तारकासमूह
* देवयानी दीर्घिका - खगोलशास्त्रातील आपल्या दीर्घिकेस सर्वात जवळ असलेली दीर्घिका
* देवयानी (पौराणिक व्यक्तिरेखा) - दैत्यगुरू शुक्राचार्य यांची कन्या
* देवयानी (अभिनेत्री) - एक तमिळ चित्रपट अभिनेत्री

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
नंदिनी

**नंदिनी** ही भारतीय पुराणकथांमधील वसिष्ठऋषींच्या आश्रमातील गाय. नंदिनी ही स्वर्गातील गाय कामधेनूची मुलगी होय.

वर्ग:हिंदू पौराणिक व्यक्ती
चारू मजुमदार

**चारू मुजुमदार** (१९१८-१९७२) भारतात नक्षलवादाचा प्रसार करणारे चारू मुजुमदार यांचा जन्म पश्चिम बंगालच्या सिलीगुडी येथे एका सधन शेतकरी कुटुंबात झाला. मार्क्स आणि माओ यांच्या विचारांचा प्रभाव त्यांच्यावर पडला आणि समाजात होणाऱ्या अत्याचारांचा विरोध करण्यासाठी सशस्त्र क्रांतीचा पर्याय त्यांनी स्वीकारला. अशा क्रांतीशिवाय वर्ग, वर्ण द्वेष संपविता येणार नाही असा त्यांना ठाम विश्वास होता. 

चारू मुजुमदार यांचे वडील भारतीय स्वातंत्र्य सैनिक होते. आपणही काही करावे असे वाटत असल्याने चारू यांनी १९४० च्या सुमरास कम्युनिस्ट पक्षात प्रवेश केला. तेव्हापासून पक्षाच्या विविध जबाबदाऱ्या सांभाळत ते समाजातील वर्ग, वर्ण द्वेषांबद्दल कार्य करीत राहिले. १९६४ साली कम्युनिस्ट पक्षाचे विभाजन झाले, चारू मार्क्सवादी पक्षात गेले. १९६७ साली काँग्रेस पक्षाचा पराभव झाला, सगळीकडे त्यांची पीछेहाट सुरू झाली. त्यावेळी मुजुमदार यांना लोकशाही मार्गापेक्षा सशस्त्र उठावाला प्राधान्य द्यावे असे वाटू लागले. त्यांच्या या विचारांमुळे त्यांचे त्यांच्या पक्षाशी मतभेद होऊ लागले. तरीही १९६७ साली बंगालच्या सुमारे ६० खेड्यांचा समावेश असलेल्या **नक्षलबाडी** या भागात सशस्त्र उठाव चारू यांनी घडवून आणला आणि नक्षलबाडी क्षेत्र स्वतंत्र झाल्याचे जाहीर केले. 

चारू मुजुमदार यांनी घडवून आणलेला हा, उठाव ५२ दिवस चालला. तेव्हापासून चारू यांनी सशस्त्र क्रांती, हत्या, या मार्गाचा अवलंब व्हावा म्हणून अनेक लेख लिहिले, पत्रके काढून वाटली. जमीनदार, पोलीस, सरकारी अधिकारी यांना शत्रू समजून त्यांनी आपले कार्य चालविले. या प्रकाराने सर्वत्र खळबळ bbhमाजली. या विचारसरणीवर ठाम राहूनच चारू यांनी **कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ इंडिया मार्क्सिस्ट-लेनिनीस्ट** या पक्षाची स्थापना १९६९ साली केली. आंध्र प्रदेश, उत्तर प्रदेश, बिहार, जम्मू आणि काश्मीर, पंजाब या राज्यांमध्ये चारू यांच्या भूमिकेला पाठिंबा मिळू लागला आणि तेथेही नक्षलवादी चळ्वळ उभी राहिली. 

१९७२ सालापर्यंत चारू यांनी सुरू केलेली चळवळ अपयशी ठरत गेली. १६ जुलै १९७२ला चारू यांना अटक करण्यात आली आणि २८ जुलै १९७२ला अलीपूर येथे कोठडीत असतांनाच चारू मुजुमदार यांचा मृत्यु झाला. चारू यांनी ज्या नक्षलबाडी भागात आपला उठाव केला त्या भागाच्या नावावरूनच नक्षलवाद हा शब्द रुढ झाला.

मुजुमदार, चारू
मुजुमदार, चारू
मुजुमदार, चारू
मुजुमदार, चारू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अमेरिका (निःसंदिग्धीकरण)

__DISAMBIG__

***अमेरिका*** ह्या शब्दाशी संबंधित खालील लेख उपलब्ध आहेत:
* अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने - एक देश.
* अमेरिका (खंड) - जगातील ५ मुख्य खंडांपैकी एक
* उत्तर अमेरिका - अटलांटिक महासागराच्या पश्चिमेचा उत्तरेकडील खंड.
* दक्षिण अमेरिका - अटलांटिक महासागराच्या पश्चिमेचा दक्षिणेकडील खंड.
* मध्य अमेरिका
* लॅटिन अमेरिका