open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
सप्त शिखर

**सप्त शिखर** हे पारंपारिक सात खंडांवर असलेले सर्वात उंच पर्वत आहेत. ३० एप्रिल १९८५ रोजी, रिचर्ड बास हे सातही शिखरांवर पोहोचणारे पहिले गिर्यारोहक ठरले आहेत. 
 
अमेरिकेतून प्रसिद्ध होणारे क्लाइंबिंग नावाचे मासिक आहे. हे फक्त गिर्यारोहनासाठी वाहून घेतलेले मासिक असून, त्यात जानेवारी २०२३ मध्ये असे म्हटले की, "आज, सप्त शिखर हे प्रत्येक खंडातील सर्वोच्च शिखराच्या तुलनेने सामान्य - बाब झाली आहे" आणि "सात शिखर" च्या टोकावर पोहोचणे आता गिर्यारोहकांमध्ये एक महत्त्वपूर्ण कामगिरी मानली जात नसली तरी, मोहीम चढाई तंत्रांचा वापर करून "साहसी गिर्यारोहकांसाठी" आजही हे एक लोकप्रिय आव्हान आहे.

## व्याख्या 
या सप्त शिखरांमध्ये प्रत्येक खंडातील सर्वात उंच पर्वत शिखरांचा समावेश करण्यात आलेला आहे. या शिखरांच्या वेगवेगळ्या याद्या प्रसिद्ध  असल्या तरी या यादींमध्ये  सामान्यतः समान गाभा राखन्यात आला आहे. सप्त शिखर हे खंडासाठी वापरल्या जाणाऱ्या व्याख्येवर विशेषतः त्या खंडाच्या सीमेच्या स्थानावर अवलंबून आहेत. यामुळे दोन प्रमुख फरक दिसून येतात. पहिला पर्याय म्हणजे युरोपसाठी माउंट ब्लँक विरुद्ध माउंट एल्ब्रस, जो ग्रेटर काकेशस पर्वतांचा शिखर काळा समुद्र आणि कॅस्पियन समुद्रांमधील  प्रदेशासाठी आशिया आणि युरोपमधील खंडीय सीमा दर्शविणाऱ्या ग्रेटर काकेशस पाणलोट क्षेत्रासाठी घेतला जातो की नाही यावर अवलंबून आहे; या वर्गीकरणामुळे माउंट एल्ब्रसचा युरोपमध्ये समावेश होतो.  दुसरा ऑस्ट्रेलिया खंडासाठी पुंकाक जया (ज्याला "कार्स्टेन्झ पिरॅमिड" असेही म्हणतात) विरुद्ध माउंट कोसियुस्को आहे, जो साहुल शेल्फ की फक्त ऑस्ट्रेलियाचा मुख्य भूभाग, यापैकी कोणाचा समावेश आहे आहे यावर अवलंबून आहे. यामुळे "आठ शिखर स्थळे" नावाची आणखी एक यादी तयार झाली, ज्यामध्ये पुंकाक जया आणि माउंट कोसियुस्को या दोन्ही शिखरांसह इतर खंडांवरील सहा शिखरांचा समावेश होतो.

यामुळे सात शिखरांच्या पुढील प्रमाणे विविध संभाव्य आवृत्त्या तयार झाल्या आहेत:

* एव्हरेस्ट, अकोन्कागुआ, डेनाली (माउंट मॅककिन्ली), किलिमंजारो, विन्सन मासिफ, एल्ब्रस, माउंट विल्हेल्म (खंड)
* एव्हरेस्ट, अकोन्कागुआ, डेनाली, किलिमंजारो, विन्सन, एल्ब्रस, कोसियुस्को पर्वत ( रिचर्ड बास आवृत्ती)
* एव्हरेस्ट, अकोनकागुआ, डेनाली, किलिमांजारो, विन्सन, एल्ब्रस, पंकाक जया (मेसनर आवृत्ती)
* एव्हरेस्ट, अकोन्कागुआ, डेनाली, किलिमांजारो, विन्सन, मोंट ब्लँक, माउंट विल्हेल्म (विल्हेल्म आवृत्ती)
* एव्हरेस्ट, अकोन्कागुआ, डेनाली, किलिमांजारो, विन्सन, माँट ब्लँक, कोसियुझ्को (१९५० च्या दशकातील एक्सप्लोरर हॅकेट आवृत्ती)
* एव्हरेस्ट, अकोनकागुआ, डेनाली, किलीमांजारो, विन्सन, माँट ब्लँक, पंकाक जया
* एव्हरेस्ट, अकोनकागुआ, डेनाली, किलिमांजारो, विन्सन, मौना किया, पंकाक जया / कोशिउस्को (टेक्टॉनिक आवृत्ती)

रिचर्ड बास आणि त्यांचे गिर्यारोहण भागीदार फ्रँक वेल्स याची संकल्पना होती की प्रत्येक खंडातील सर्वात उंच पर्वतावर उभे राहणारे ते पहिले असावेत. त्यांनी ज्याप्रमाणे हे ध्येय ठरवले तसेच त्यांनी ते गाठले देखील. त्यांच्या यादीनुसार त्यांनी दक्षिण अमेरिकेसाठी अकोन्कागुआ, उत्तर अमेरिकेसाठी डेनाली, आफ्रिकेसाठी किलिमांजारो, युरोपसाठी एल्ब्रस, अंटार्क्टिकासाठी विन्सन, ऑस्ट्रेलियासाठी कोसियुस्को आणि शेवटी आशियासाठी एव्हरेस्ट वर चढाई केली.

## संदर्भ 
वर्ग:उंच पर्वतशिखरे
कान्हू चरण मोहंती

**कान्हू चरण मोहंती** (११ ऑगस्ट १९०६ – ६ एप्रिल १९९४) हे एक भारतीय ओडिया भाषेतील कादंबरीकार होते. त्यांनी १९३० ते १९८५ या सहा दशकांच्या कारकिर्दीत छप्पन कादंबऱ्या लिहिल्या. त्यांना "ओडिसाच्या सर्वात लोकप्रिय आणि प्रसिद्ध कादंबरीकारांपैकी एक" मानले जाते. १९५६ मध्ये प्रकाशित झालेल्या त्यांची कादंबरी *का* साठी मोहंती यांना १९५८ मध्ये साहित्य अकादमी पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले आणि ते साहित्य अकादमीच्या फेलोंपैकी एक होते. मोहंती यांचे ६ एप्रिल १९९४ रोजी वयाच्या ८७ व्या वर्षी निधन झाले.

## संदर्भ 
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय कादंबरीकार
वर्ग:साहित्य अकादमी फेलोशिप विजेते
वर्ग:रेवेनशॉ विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी
वर्ग:इ.स. १९९४ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९०६ मधील जन्म
वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते
रामविलास शर्मा

**रामविलास शर्मा** (१० ऑक्टोबर १९१२ - ३० मे २०००) हे एक प्रगतीशील साहित्यिक समीक्षक, भाषाशास्त्रज्ञ, कवी आणि विचारवंत होते. त्यांचा जन्म उत्तर प्रदेशातील उन्नाव जिल्ह्यातील उंचगाव सानी येथे झाला. सुमारे पाच दशकांच्या कारकिर्दीत शर्मा यांनी ५० हून अधिक पुस्तके लिहिली. त्यांना साहित्य अकादमी पुरस्कार, भारत भारती, शलाका सन्मान, व्यास सन्मान आणि शताब्दी सन्मान यासह अनेक पुरस्कार मिळाले.

१९३९ मध्ये त्यांनी सूर्यकांत त्रिपाठी 'निराला' या विषयावर एक अभ्यासपूर्ण शोधनिबंध लिहिला, जो हिंदी साहित्य संमेलनाच्या सत्रात सादर झाला होता.

शर्मा यांचे ३० मे २००० रोजी निधन झाले. 

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २००० मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९१२ मधील जन्म
वर्ग:हिंदी लेखक
वर्ग:साहित्य अकादमी फेलोशिप विजेते
वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते
वेंकटरमण राघवन

**वेंकटरमण राघवन** (१९०८-१९७९) किंवा **व्ही. राघवन,** हे संस्कृत विद्वान आणि संगीतशास्त्रज्ञ होते. त्यांना पद्मभूषण आणि संस्कृतसाठी साहित्य अकादमी पुरस्कारासह अनेक पुरस्कार मिळाले होते. त्यांनी १२० हून अधिक पुस्तके आणि १२०० लेख लिहिले आहे. १९७९ मध्ये त्यांना साहित्य अकादमी फेलोशिप मिळाली.

## संदर्भ 
वर्ग:संगीत नाटक अकादमी फेलोशिपचे प्राप्तकर्ते
वर्ग:साहित्य व शिक्षणतील पद्मभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय संगीतकार
वर्ग:इ.स. १९०८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७९ मधील मृत्यू
वर्ग:भारतीय संस्कृत विद्वान
वर्ग:साहित्य अकादमी फेलोशिप विजेते
चिक्की पांडे

**आलोक शरद पांडे** (जन्म: १३ नोव्हेंबर १९६६), ज्यांना **चिक्की पांडे** म्हणून ओळखलं जातं, हे मुंबईत राहणारे एक भारतीय उद्योजक आहेत.   त्यांनी रणजीत देशमुख यांच्यासोबत 'अक्षरा फाउंडेशन ऑफ आर्ट्स अ‍ॅण्ड लर्निंग'ची सह-स्थापना केली, जी वंचित मुलांना शिक्षण देण्याच्या कार्यात सक्रिय आहे. 

## वैयक्तिक जीवन 
चिक्की पांडे हा अभिनेता चंकी पांडे यांचा भाऊ आहे, आणि त्यांचं लग्न डीन पांडे यांच्यासोबत झालं आहे. त्यांना दोन मुले आहेत.  

## वाद 
नोव्हेंबर २०२१ मध्ये, चिक्की पांडे यांना मुंबई पोलिसांनी आर्यन खानशी संबंधित नार्कोटिक्स कंट्रोल ब्युरोच्या क्रूझ ड्रग्ज प्रकरणात समन्स बजावले होते. खंडणीच्या आरोपांबाबत विशेष तपास पथकाच्या चौकशीचा भाग म्हणून, चिक्की पांडेंनी शाहरुख खान यांची मॅनेजर पूजा ददलानी यांचे संपर्क तपशील दिल्याचे वृत्त आहे. मात्र, कोविड-१९चा हवाला देत चिक्की एसआयटीसमोर हजर झाले नाहीत. चिक्की लोअर परळला पैशांची पिशवी घेऊन आला होता असा आरोप सॅम डिसोझा यांनी केलेल्या जबाबाच्या आधारे त्याला समन्स बजावण्यात आले होते. 

## सरकारी नियुक्त्या 
* भारत सरकारच्या स्टील कंझ्युमर्स कौन्सिलचे सदस्य 
* भारताच्या दूरध्वनी सल्लागार समितीचे सदस्य 

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* AFAL इंडिया
* एमटीएनएल वेबसाइटवरील टीएसी सदस्यांची यादी
* दूरसंचार विभागाची वेबसाइट
वर्ग:इ.स. १९६६ मधील जन्म
वर्ग:हयात व्यक्ती
एन. खेलचंद्र सिंह

**निंगथौखोंगजाम खेलचंद्र सिंह** हे एक भारतीय लेखक, कोशकार आणि इतिहासकार होते. *मणिपुरी ते मणिपुरी आणि इंग्रजी या* मेइतेई (मणीपुरी) भाषेतील पहिल्या आधुनिक सामान्य शब्दकोशाचे लेखक म्हणून ते ओळखले जातात, जे १९६४ मध्ये प्रकाशित झाले. ते साहित्य अकादमी (१९९९)  आणि संगीत नाटक अकादमीचे (२००६) फेलो होते. १९८७ मध्ये भारत सरकारने त्यांना पद्मश्री हा चौथा सर्वोच्च नागरी सन्मान प्रदान केला.

## संदर्भ 
वर्ग:संगीत नाटक अकादमी फेलोशिपचे प्राप्तकर्ते
वर्ग:साहित्य अकादमी फेलोशिप विजेते
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय इतिहासकार
वर्ग:भारतीय सामाजिक विज्ञान लेखक
वर्ग:इ.स. २०११ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९१७ मधील जन्म
वर्ग:मणिपुरी साहित्यिक
हरभजन सिंह (कवी)

**हरभजन सिंह** (८ ऑगस्ट १९२० - २१ ऑक्टोबर २००२) हे एक भारतीय कवी, समीक्षक, सांस्कृतिक भाष्यकार आणि पंजाबी भाषेतील अनुवादक होते. अमृता प्रीतम सोबत, हरभजन यांना पंजाबी कविता शैलीत क्रांती घडवून आणण्याचे श्रेय दिले जाते. त्यांनी *रेजिस्तान विच लकरहारा*  यासह १७ कवितासंग्रह प्रकाशित केले, साहित्यिक इतिहासाच्या १९ रचना आणि अ‍ॅरिस्टॉटल, सोफोक्लीस, रवींद्रनाथ टागोर आणि ऋग्वेदातील निवडक ग्रंथांसह इतरांच्या साहित्याचे १४ अनुवाद केले आहे.

## पुरस्कार 
* १९६९: **साहित्य अकादमी पुरस्कार**, *ना धुप्पे ना छाँवेन* 
* १९८७: **कबीर सन्मान** - मध्य प्रदेश सरकारने दिला जाणारा भारतातील सर्वोच्च साहित्यिक सन्मानांपैकी एक.
* १९९४: **सरस्वती सन्मान** - भारतातील साहित्यिक उत्कृष्टतेसाठी पुरस्कार.
* १९९४: **साहित्य अकादमी फेलोशिप**
* २००२: **धालीवाल सन्मान** – पंजाबी साहित्य अकादमी, लुधियाना द्वारे त्यांना दिला जाणारा सर्वोच्च पुरस्कार

## संदर्भ 
वर्ग:साहित्य अकादमी फेलोशिप विजेते
वर्ग:दिल्ली विद्यापीठातील शिक्षक
वर्ग:दिल्ली विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी
वर्ग:पंजाबी भाषेतील कवी
वर्ग:इ.स. २००२ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९२० मधील जन्म
वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते
विद्या निवास मिश्रा

**विद्या निवास मिश्रा** (२८ जानेवारी १९२६ - १४ फेब्रुवारी २००५) हे भारतीय विद्वान, हिंदी-संस्कृत साहित्यिक आणि पत्रकार होते. त्यांना पद्मभूषण पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. १९९६ मध्ये त्यांना साहित्य अकादमी फेलोशिप मिळाली.

ते राज्यसभेचे नामनिर्देशित सदस्य होते. १४ फेब्रुवारी २००५ रोजी देवरियाहून वाराणसीला जात असताना एका अपघातात त्यांचे निधन झाले.

## संदर्भ 
वर्ग:अलाहाबाद विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी
वर्ग:साहित्य व शिक्षणतील पद्मभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. २००५ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९२६ मधील जन्म
वर्ग:साहित्य अकादमी फेलोशिप विजेते
भारतातील इराणी समाज

**इराणी समाज** हा भारतामध्ये जवळजवळ सर्व राज्यात आहे.
## इतिहास
इराणी लोकांच्या टोळ्या शेकडो वर्षांपासून भारतात घोड्यांच्या व्यापारासाठी येत असत.भारतातील राजे आणि इतर सधन लोक त्यांच्याकडून घोडे घेत असत.पूर्वी इराणी समाजातील लोक मौल्यवान वस्तूंचा व्यापार करीत असत. तसेच काही लोक शिपाई, आर्किटेक्ट आणि कलाकार म्हणून तत्कालीन साम्राज्यामध्ये काम करीत असत.ह्या लोकांतील काही लोक इथेच स्थायिक झाले.इसवी सन १८५७ च्या उठावासाठी घोड्यांंचा पुरवठा केला असा आरोप ब्रिटिश लोकांनी त्यांच्यावर केला आणि त्यांना गुन्हेगार म्हणून जाहीर केले.हा समाज भारतात सुमारे ५०० वर्षे राहत आहे. भारताला स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर ह्या इराणी समाजाला भारतीय नागरिकत्व मिळाले.

## आजची परिस्थिती
इराणी लोक काही ठिकाणी स्थिरस्थावर झाले तर काही लोक गुन्हेगार म्हणून शिक्कामोर्तब झाल्यामुळे अनेकदा तुरुंगात गेले.हल्ली काही इराणी वस्तीतील एक तृतीयांश पुरुष व काही बायका चार महिन्यापासून दहा वर्षे पर्यंत तुरुंगात राहतात आणि त्यामुळे त्यांच्या मुलांच्या शिक्षणाचे हाल होतात आणि त्यांचे संसारसुद्धा उघड्यावर पडतात. ह्यातील बारा ते सतरा टक्के लोकांच्या वरील गुन्हे सिद्ध होतात.
महाराष्ट्र राज्यातील आंबिवली हे ठाणे जिल्ह्यातील एक गाव आहे.ह्या गावात भारतीय इराणी समाजाचे वास्तव्य आहे.

वर्ग:भारतातील समाजव्यवस्था
गुंटुरू शेषेंद्र शर्मा

**गुंटुरु शेषेंद्र शर्मा** (२० ऑक्टोबर १९२७ - ३० मे २००७), हे **युग कवी** म्हणूनही ओळखले जातात. ते तेलुगू कवी, समीक्षक आणि साहित्यिक होते. *ना देशम, ना प्रजालू* आणि *काला रेखा* या त्यांच्या कामांसाठी ते प्रसिद्ध आहेत. त्यांनी पन्नासहून अधिक ग्रंथ लिहिले आहेत ज्यांचे इंग्रजी, कन्नड, उर्दू, बंगाली, हिंदी, नेपाळी आणि ग्रीक भाषेत भाषांतर झाले आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २००७ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९२७ मधील जन्म
वर्ग:तेलुगू कवी
वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते
वर्ग:साहित्य अकादमी फेलोशिप विजेते
के.एस. नरसिंहस्वामी

**किक्केरी सुब्बाराव नरसिंहस्वामी** (२६ जानेवारी १९१५ - २७ डिसेंबर २००३) हे कन्नड भाषेत लिहिणारे भारतीय कवी होते. त्यांचा सर्वात लोकप्रिय कवितासंग्रह, *म्हैसूरू मल्लिगे*, याचे बत्तीसहून अधिक पुनर्मुद्रण झाले आहेत आणि कधीकधी तो कर्नाटकातील नवविवाहित जोडप्यांना दिला जातो. ह्याच्यावर आधारीत कन्नड चित्रपट *म्हैसूरू मल्लिगे* मधील गीतांसाठी त्यांना राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट गीतकार मिळाला होता.

नरसिंहस्वामी हे साहित्य अकादमी पुरस्कार, कन्नड साहित्य अकादमी पुरस्कार,  आणि साहित्यासाठी आशियाई पुरस्काराचे मानकरी आहेत. १९९९ मध्ये त्यांना साहित्य अकादमी फेलोशिप मिळाली होती.

## संदर्भ 
वर्ग:मंड्या जिल्ह्यातील व्यक्ती
वर्ग:इ.स. २००३ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९१५ मधील जन्म
वर्ग:राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट गीतकार
वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते
वर्ग:साहित्य अकादमी फेलोशिप विजेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शिवलक्ष्मी आईसाहेब

**महामंडलेश्वर डॉ. शिवलक्ष्मी आईसाहेब** **(Shivlaxmi Aaisaheb)** या महाराष्ट्रातील एक प्रसिद्ध आध्यात्मिक नेत्या, दशमहाविद्या तंत्र साधिका, आणि सामाजिक कार्यकर्त्या आहेत. त्या किन्नर आखाडा या आध्यात्मिक संघटनेमध्ये महामंडलेश्वर या महत्वाच्या पदावर विराजमान आहेत.

= प्रारंभिक जीवन व शिक्षण =
शिवलक्ष्मी आईसाहेब यांचा जन्म महाराष्ट्रातील मनमाड या शहरात झाला. त्यांनी एमए पदव्युत्तर पदवीचे शिक्षण पूर्ण केले असून त्यासोबतच त्यांनी बीएड ही शिक्षण क्षेत्रातील पदवी प्राप्त केली आहे. त्याचबरोबर त्या दशमहाविद्या तंत्र साधना या विशिष्ट आध्यात्मिक साधनेत पारंगत आहेत.

= आध्यात्मिक व सामाजिक कार्य =
शिवलक्ष्मी आईसाहेब या किन्नर आखाड्याच्या परंपरागत महामंडलेश्वर पदावर विराजमान आहेत. त्यांनी अनेक आध्यात्मिक शिबिरे, सामाजिक प्रबोधनाचे कार्यक्रम व स्त्री सशक्तीकरण यावर आधारित अनेक उपक्रम राबवले आहेत. विशेषतः LGBTQ+ समुदायासाठी त्यांनी अनेक कामे केली असून त्यांना समाजाच्या मुख्य प्रवाहात आणण्यासाठी त्यांनी अनेक समाजप्रबोधनपर कार्यक्रम राबविले आहेत. अध्यात्म व तंत्रशास्त्र यांचा समन्वय साधणाऱ्या महिला साधिकांमध्ये शिवलक्ष्मी आईसाहेब यांचे स्थान अनन्यसाधारण आहे. समाजप्रबोधनासाठी त्या सातत्याने व्याख्याने, कार्यशाळा आणि मोफत आध्यात्मिक शिबिरे घेत असतात. राज्यातील तसेच देशभरात तृतीयपंथी समाजावर होणाऱ्या अन्यायाविरोधात त्या नेहमी आवाज उठवत असतात.

= पुरस्कार व सन्मान =
डॉ. शिवलक्ष्मी आईसाहेब यांच्या कार्याची दखल घेत एकूण ५२ राष्ट्रीय व राज्यस्तरीय पुरस्कार त्यांना प्राप्त झाले आहेत. यांपैकी काही महत्त्वाचे पुरस्कार पुढीलप्रमाणे:

# राष्ट्रीय जगतजननी पुरस्कार (२०२१)
# आयकॉन ऑफ पुणे (२०२१)
# सोशल मिडिया इन्फ्लुएन्सर पुरस्कार (२०२१)
# ग्लोबल वुमन प्राइड पुरस्कार (२०२२)
# मुकनायक पत्रकार संघ महाराष्ट्र भूषण पुरस्कार (२०२२)
# फेस ऑफ महाराष्ट्र (२०२३ व २०२४)
# ब्रह्मकुमारी आदर्श व्यक्तिमत्व पुरस्कार (२०२३)
# महाराष्ट्र स्त्री गौरव पुरस्कार (२०२३)
# समाजरत्न पुरस्कार – सांस्कृतिक कला संघ (२०२३)
# विश्वरत्न सन्मान (२०२४)
# रॉयल फेस ऑफ इंडिया (२०२३, २०२४ आणि २०२५)
# प्राईड ऑफ महाराष्ट्र (२०२४)
# महाराष्ट्र बुक ऑफ रेकॉर्ड्समध्ये नाव नोंद (२०२४)
# आयकॉन ऑफ इंडिया (२०२४)
# महाराष्ट्र पोलीस मित्र पुरस्कार (२०२४)
# युवा भीम सेना समाजगौरव पुरस्कार (२०२५)
# अभ्युदय सेवा सन्मान रत्न – बनारस, काशी (२०२५)
# सलग ५ वर्षे नवदुर्गा पुरस्कार
# अध्यात्म व सामाजिक कार्यासाठी नेपाळ सरकारकडून मानद डॉक्टरेट पदवी (एप्रिल २०२५).

= संदर्भ =
चिवावा (शहर)

**चिवावा** (स्पॅनिश:सिउदाद दे चिवावा; लिपन : हालेया) ही मेक्सिकोच्या  चिवावा राज्याची राजधानी आहे.   २०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ९,२५,७६२ इतकी होती तर चिवावा महानगरक्षेत्राची लोकसंख्या ९,८८,०६५ होती. 
[इवलेसे|281x281अंश| चिवावाच्या संस्थापक [अँतोनियो देझा इ उलोआचा पुतळा]]

## जुळी शहरे आणि भगिनी शहरे 
Chihuahua has two sister cities, as designated by Sister Cities International:

## संदर्भ 
वर्ग:चिवावा
वर्ग:मेक्सिकोमधील शहरे
सय्यद अब्दुल मलिक

**सय्यद अब्दुल मलिक** (१९१९-२०००) हे आसामी साहित्याचे एक प्रख्यात कादंबरीकार होते. ते आसामच्या गोलाघाट जिल्ह्यातील डेरगावजवळील नहरानी गावातील होते. १९७७ मध्ये अभयपुरी येथे झालेल्या आसाम साहित्य सभेचे ते अध्यक्ष होते.

मलिक यांना साहित्य अकादमी पुरस्कार (आसामी) (१९७२), पद्मश्री (१९८४), पद्मभूषण (१९९२),  साहित्य अकादमी फेलोशिप (१९९९) व अनेक पुरस्कार मिळाले.

२० डिसेंबर २००० रोजी त्यांचे निधन झाले.

## संदर्भ 
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:साहित्य व शिक्षणतील पद्मभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. २००० मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९१९ मधील जन्म
वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते
वर्ग:साहित्य अकादमी फेलोशिप विजेते
वर्ग:आसामी लेखक
राजा राव

**राजा राव** (८ नोव्हेंबर १९०८ - ८ जुलै २००६) हे इंग्रजी भाषेतील कादंबऱ्या आणि लघुकथांचे भारतीय-अमेरिकन लेखक होते. त्यांचे काम तत्वज्ञानात खोलवर रुजलेले आहे. युरोप आणि भारतातील आध्यात्मिक सत्याच्या शोधाचे वर्णन करणारी अर्ध-आत्मचरित्रात्मक कादंबरी *द सर्पेंट अँड द रोप* (१९६०) ने त्यांना सर्वोत्तम भारतीय गद्य शैलीकारांपैकी एक म्हणून स्थापित केले आणि १९६३ मध्ये त्यांना साहित्य अकादमी पुरस्काराने (इंग्लिश) सन्मानित केले. त्यांच्या संपूर्ण कार्यासाठी, राव यांना १९८८ मध्ये साहित्यासाठी न्यूस्टॅड आंतरराष्ट्रीय पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. १९९६ मध्ये त्यांना साहित्य अकादमी फेलोशिप मिळाली. राव यांचे विविध शैलींमध्ये पसरलेले कार्य भारतीय इंग्रजी साहित्यात तसेच संपूर्ण जागतिक साहित्यात एक वैविध्यपूर्ण आणि महत्त्वपूर्ण योगदान म्हणून पाहिले जाते. त्यांना १९६९ मध्ये पद्मभूषण पुरस्कार आणि २००७ मध्ये पद्मविभूषण पुरस्कार मिळाले.

## संदर्भ 
वर्ग:युनायटेड स्टेट्समध्ये स्थलांतरित झालेले भारतीय
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय कादंबरीकार
वर्ग:इंग्लिश भाषी भारतीय लेखक
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय लघुकथा लेखक
वर्ग:इ.स. २००६ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९०८ मधील जन्म
वर्ग:साहित्य व शिक्षणतील पद्मभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:साहित्य व शिक्षणतील पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:साहित्य अकादमी फेलोशिप विजेते
वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते
कुर्रतुलेन हैदर

**कुर्रतुलन हैदर** (२० जानेवारी १९२७ - २१ ऑगस्ट २००७) ही एक भारतीय उर्दू कादंबरीकार आणि लघुकथा लेखक, शैक्षणिक आणि पत्रकार होती. उर्दू साहित्यातील सर्वात उल्लेखनीय आणि प्रभावशाली साहित्यिक नावांपैकी एक, ती तिच्या कादंबरी, *आग का दर्या*  साठी प्रसिद्ध आहे. ही कादंबरी १९५९ मध्ये लाहोर, पाकिस्तान येथून उर्दूमध्ये प्रथम प्रकाशित झाली होती, जीचे कथानक ईसापूर्व चौथ्या शतकापासून भारताच्या फाळणीनंतरपर्यंत पसरलेली आहे.

तिला *पतझार की आवाज* (लघुकथा) साठी उर्दूमध्ये १९६७ सालचा साहित्य अकादमी पुरस्कार, *आखिरे शब के हमसफरसाठी* १९८९ चा ज्ञानपीठ पुरस्कार, १९९४ मध्ये साहित्य अकादमी फेलोशिप मिळाली. २००५ मध्ये तिला भारत सरकारकडून पद्मभूषण पुरस्कारही मिळाला.

## संदर्भ 
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय लेखिका
वर्ग:भारतीय महिला नाटककार
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय नाटककार
वर्ग:भारतीय लघुकथा लेखिका
वर्ग:भारतीय महिला कादंबरीकार
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय कादंबरीकार
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय लघुकथा लेखक
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय अनुवादक
वर्ग:साहित्य अकादमी फेलोशिप विजेते
वर्ग:ज्ञानपीठ पुरस्कार विजेते
वर्ग:साहित्य व शिक्षणतील पद्मभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. २००७ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९२७ मधील जन्म
वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
मलयारायण भाषा

**मलयारायण** ही एक नामशेष झालेली द्रविड भाषा आहे. ही भाषा भारताच्या केरळ आणि तामिळनाडूमध्ये बोलली जात होती. ही भाषा मल्याळम उपकुटुंबात येते.मलयारायण  लोक ही भाषा बोलत होते. नंतर, हे लोक मल्याळम बोलत असल्याने आणि  ख्रिश्चन धर्म स्वीकारणारे इंग्रजी बोलत असल्याने, या भाषेचा वापर हळूहळू कमी झाला आणि ही भाषा नामशेष झाली. 

## संदर्भ 
वर्ग:मल्याळम भाषा
ट्रेव्हर नोआह

**ट्रेव्हर नोआह** (२० फेब्रुवारी, १९८४:जोहान्सबर्ग, गॉटेंग, दक्षिण आफ्रिका - ) हा दक्षिण आफ्रिकेचा विनोदी कलाकार, लेखक, निर्माता, राजकीय समालोचक, अभिनेता आणि दूरचित्रवाणी सूत्रसंचालक आहे. २०१५ ते २०२२ पर्यंत ते कॉमेडी सेंट्रलवरील अमेरिकन लेट-नाईट टॉक शो आणि व्यंग्यात्मक बातम्या कार्यक्रम *द डेली शोचा* सूत्रधार होता. नोआहने  दोन प्राइमटाइम एमी पुरस्कारांसह अनेक पुरस्कार जिंकले आहेत.  २०१७ आणि २०१८ मध्ये *द हॉलिवूड रिपोर्टरने* त्यांना *न्यू यॉर्क मीडियामधील ३५ सर्वात शक्तिशाली व्यक्तींपैकी एक* म्हणून घोषित केले.   २०१८ मध्ये, *टाइम* मासिकाने त्यांना जगातील शंभर सर्वात प्रभावशाली व्यक्तींपैकी एक म्हणून घोषित केले. 

२०१४ मध्ये, नोहा *द डेली शोचा* वरिष्ठ आंतरराष्ट्रीय प्रतिनिधी झाला. २०१५ मध्ये त्याने दीर्घकाळ सूत्रधार असलेल्या जॉन स्ट्युअर्टची जागा घेतली.  त्यांचे आत्मचरित्रात्मक विनोदी पुस्तक '''बॉर्न अ क्राइम''' २०१६ मध्ये प्रकाशित झाले.     त्यांनी २०२१, २०२२, २०२३, २०२४ आणि २०२५ असे सलग पाच वेळा ग्रॅमी पुरस्कारांचे सूत्रसंचालन केले आहे.      तसेच व्हाइटहाउस संवाददाता मेजवानीचेही सूत्रसंचालन नोआहने केले . 

ट्रेव्हर नोआचा जन्म २० फेब्रुवारी १९८४ रोजी दक्षिण आफ्रिकेतील ट्रान्सवाल (आता गौतेंग ) येथील जोहान्सबर्ग येथे झाला.   त्याचे वडील रॉबर्ट हे स्विस - जर्मन आहेत आणि त्याची आई पॅट्रिशिया नोम्बुइसेलो नोआ ही खोसा आहे.  

## संदर्भ 
वर्ग:शॉर्टी पुरस्कार विजेते
वर्ग:इ.स. १९८४ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:खोसा लोक
वर्ग:प्राइमटाइम एमी पुरस्कार विजेते
ओडेसा (मिसूरी)

**ओडेसा** हे अमेरिकेच्या मिसूरी राज्यातील लाफायेट काउंटीमधील सर्वात मोठे शहर आहे. हे शहर कॅन्सस सिटी महानगर क्षेत्राचा भाग आहे. २०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ५,५९३ इतकी  होती.

या शहरातील वस्ती १८७८ पासून आहे. या शहराला नाव युक्रेनमधील ओडेसा शहराचे नाव दिलेले आले.  ओडेसा नावाचे एक पोस्ट ऑफिस १८७९ पासून कार्यरत आहे. 

## संदर्भ 
वर्ग:मिसूरीमधील शहरे
वर्ग:लाफियेट काउंटी (मिसूरी)
वर्ग:इ.स. १८७८ मधील निर्मिती
त्रिसुलिया

**त्रिसुलिया** हे भारताच्या ओडिशा राज्यातील भुवनेश्वर आणि कटक दरम्यानचे एक शहर आणि या दोन शहरांदरम्यानच्या रस्त्यावर एक महत्त्वाचे चौक आहे. भुवनेश्वर आणि कटक या जुळ्या शहरांना जोडणारा २.८८ किमी लांबीचा महानदीवरील नेताजी सुभाषचंद्र बोस सेतू त्रिसुलिया येथून सुरू होतो. 

## संदर्भ 

वर्ग:ओडिशामधील शहरे
सरंद

**सरंद** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील संगमेश्वर तालुक्यातील एक गाव आहे.
## हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती,नागलीशेती केली जाते.
## लोकजीवन
येथील भागवत कुटुंबातील पूर्वज सुमारे २०० वर्षापूर्वी भारतातील उत्तर प्रदेश येथील वाराणसी येथे स्थायिक झाले आहेत.विजय कृष्ण भागवत ह्यांचे पणजोबा पंडित गणेश भागवत हे ह्या गावचे रहिवासी. ह्या गावात आजही १०० कुटुंबे भागवत नावाची आहेत.येथील बस थांब्याला भागवत थांबा हेच नाव पडले आहे.पणजोबा पंडित गणेश भागवत हे कीर्तनकार होते.ते प्रथम ग्वाल्हेर येथे गेले आणि नंतर शिंदे सरकारकडे काही काळ नोकरी करून पुढे काशीला गेले.कीर्तन,प्रवचन, भिक्षा वगैरे करीत ते तिथेच राहिले. सन १८९४ मध्ये विनायक गणेश भागवत ह्यांचा जन्म झाला. ते अत्यंत रसाळ कीर्तन करीत असत.त्यांची प्रसिद्धी उत्तर प्रदेश, मध्य प्रांत, छत्तीसगड तसेच महाराष्ट्र राज्यात होती.मराठी, हिंदी आणि संस्कृत भाषेमध्ये ते अस्खलित कीर्तन करीत असत. त्यांनी अनेक ग्रंथ लिहिले. त्यांच्या पुढील पिढीतील मुलांनीही कीर्तन आणि प्रवचनाचा वसा जपला आहे. विजय कृष्ण भागवतांचे वडील संगीतकार होते.

## संदर्भ
१.https://villageinfo.in/
२.https://www.census2011.co.in/
३.http://tourism.gov.in/
४.https://www.incredibleindia.org/
५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
६.https://www.mapsofindia.com/

वर्ग:संगमेश्वर तालुक्यातील गावे
वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे
भुवनेश्वर मेट्रो

**भुवनेश्वर मेट्रो** ही भारतातील ओडिशातील भुवनेश्वर आणि कटक या जुळ्या शहरांसाठी निर्माणाधीन जलद वाहतूक व्यवस्था आहे.  पहिल्या टप्प्यात,  कटकमधील त्रिसुलिया ते भुवनेश्वरमधील बिजू पटनायक आंतरराष्ट्रीय विमानतळापर्यंत मेट्रोमार्ग तयार केला जाईल.  

## मार्ग 
### पहिला टप्पा 
पहिल्या टप्प्यामध्ये, कॅपिटल हॉस्पिटल, शिशू भवन, बापूजी नगर, भुवनेश्वर रेल्वे स्टेशन, राम मंदिर चौक, वाणी विहार, आचार्य विहार चौक, जयदेव विहार चौक, झेविअर चौक, रेल्वे सदन, डिस्ट्रिक्ट सेंटर, दमन चौक, पटिया चौक, के. आय. आय. टी. चौक, नंदन विहार, रघुनाथपूर, नंदनकानन प्राणी उद्यान, आणि फुलपोखरी.  भविष्यात या मार्गाचा विस्तार कटक नेताजी बस टर्मिनलपर्यंत केला जाईल.

## हे देखील बघा 
* भारतातील शहरी रेल्वे वाहतूक
* मो बस
* भुवनेश्वर
* कटक
* खोर्दा
* पुरी

## संदर्भ 
वर्ग:भुवनेश्वरमधील वाहतूक
वर्ग:भारतात प्रस्तावित जलद परिवहन
नेताजी सुभाषचंद्र बोस सेतू

**नेताजी सुभाषचंद्र बोस सेतू** ( किंवा **नेताजी सेतू** ) हा कटकमधील न्यायिक अकादमीजवळील बेलेव्ह्यू पॉइंटला त्रिसुलियाशी जोडणाऱ्या महानदीच्या उपनदीतील काठजोडी नदीवरील पूल आहे. या पुलाची लांबी २.८८ किमी आहे आणि हा ओडिशातील सर्वात लांब पूल आहे. 

१९ जुलै २०१७ रोजी ओडिशाचे मुख्यमंत्री नवीन पटनायक यांच्या हस्ते या पुलाचे उद्घाटन झाले.  हा ओडिशातील पहिला ३ पदरी पूल आहे आणि भुवनेश्वर आणि कटकमधील अंतर १२ किमी या आकड्याने मी करतो.  भुवनेश्वर आणि कटक या जुळ्या शहरांना जोडणाऱ्या राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक १६ वरील वाहतूक कोंडी देखील यामुळे कमी होते.  या पुलाला कटकमध्ये जन्मलेले आणि वाढलेले नेताजी सुभाषचंद्र बोस यांचे नाव देण्यात आले. 

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* ओपनस्ट्रीटमॅपवर नेताजी सुभाषचंद्र बोस सेतू
वर्ग:Infobox mapframe without OSM relation ID on Wikidata
वर्ग:ओडिशामधील वाहतूक
पूल
लघुभार रेल्वे

[उजवे|इवलेसे| [कॅलिफोर्निया|कॅलिफोर्नियातील सॅंटियागो येथे कार्यरत असलेली दोन एककांची लघुभार रेल्वे ट्रेन.]]
[उजवे|इवलेसे| बर्गनमध्ये वापरात असलेली लघुभार रेल्वे [दळणवळण|वाहतूक सेवा]]
**लघुभार रेल्वे** ही काही शहरे आणि उपनगरीय भागात वापरीत असलेली सार्वजनिक जलद वाहतूक सेवा आहे. या प्रणालीत वापरलेली वाहने नियमित आगगाड्यांपेक्षा हलकी आणि कमी प्रवाशी क्षमतेची असतात, परंतु पारंपारिक ट्रॅमपेक्षा अधिक शक्तिशाली आणि जास्त प्रवाशी क्षमता असलेली असतात. यामध्ये सहसा वेगळे मार्गाधिकार/रूळ असतात आणि अनेक ठिकाणी इतर वाहतुकीसह सामान्य शहरातील रस्त्यांवर चालतात.

आजकाल, सामान्यतः या प्रणालीतील विजेवर चालतात. काही पर्वतीय लघुभार रेल्वे गाड्या ट्रॅक्शनवर देखील चालतात.     

लघुभार रेल्वे वाहतुकीमध्ये जलद वाहतूक वैशिष्ट्ये आणि प्रवासी रेल्वे वैशिष्ट्ये या दोन्ही प्रणालींचे फायदे असतात. जलद वाहतूक सारखी वैशिष्ट्ये असलेल्या लघुभार रेल्वे प्रणालींना लघुभार *मेट्रो* म्हणतात. अलिकडच्या काळात, जगाच्या अनेक भागांमध्ये आढळणाऱ्या लघुभार रेल्वे प्रणाली अधिकाधिक लोकप्रिय झाल्या आहेत; अवजड गाड्यांपेक्षा या प्रणाली बांधण्यासाठी लागणारी गुंतवणूक आणि चालू खर्च कमी लागतो आणि या  प्रणालीत विश्वसनीयता जास्त असते. या सांगोल्या कारणांमुळे बऱ्याची वेळी या प्रणालीला इतर जलद परिवहन पद्धतींपेक्षा अनेक सरकारांने जास्त पसंत केल्याचे दिसून येते.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* लाईट रेल ट्रान्झिट कमिटी    பரணிடப்பட்டது वाहतूक संशोधन मंडळ (यूएस) चे
* लाईट रेल ट्रान्झिट असोसिएशन (यूके-स्थित, आंतरराष्ट्रीय संस्था)
* आता लाईट रेल! (यूएस) एक प्रो-लाइट रेल वेबसाइट, मोनोरेल, बस रॅपिड ट्रान्झिट (बसवे) आणि इतर कमी सामान्य वाहतूक प्रणालींना विरोध करते.
* लाइट रेल नेदरलँड्स (NL), इंग्रजीमध्ये, Nederlands, Русский, Deutsch, Français, Español
* अमेरिकन पब्लिक ट्रान्सपोर्टेशन असोसिएशन (एपीटीए) (२०००; अपडेटेड २००३) द्वारे "दिस इज लाईट रेल ट्रान्झिट" (पीडीएफ) ब्रोशर

वर्ग:लघुभार रेल्वे
जलद बस परिवहन

[उजवे|इवलेसे| [जकार्ता, इंडोनेशिया मधील ट्रान्सजाकार्ता, जगातील सर्वात लांब BRT प्रणाली (264.6)&nbsp;किमी) ]]
[इवलेसे| [ग्वातेमाला सिटी|ग्वाटेमाला सिटी, ग्वाटेमाला येथे ३०० प्रवाशांसाठी ३० मीटर लांबीची ट्रान्समेट्रो ]]
**जलद बस परिवहन**, ज्याला **बसवे** असेही म्हणतात, ही एक ट्रॉलीबस, इलेक्ट्रिक बस आणि सार्वजनिक वाहतूक बस सेवा प्रणाली आहे जी पारंपारिक बस प्रणालीपेक्षा जास्त क्षमता, विश्वासार्हता आणि इतर दर्जेदार वैशिष्ट्ये देण्यासाठी संकल्पलेली केलेली आहे.  सामान्यतः, या प्रणालीमध्ये बससाठी समर्पित रस्ते समाविष्ट असतात आणि अशा चौकांवर बसेसना प्राधान्य दिले जाते जिथे बसेस इतर वाहतुकीशी संवाद साधू शकतात; तसेच प्रवाशांना बसमध्ये चढणे किंवा सोडणे किंवा भाडे भरणे यामुळे होणारा विलंब कमी करण्यासाठी संकल्पनेत वैशिष्ट्ये देखील समाविष्ट आहेत. जलद बस परिवहनाचे उद्देश लघुभार रेल्वे परिवहन किंवा प्रपुंज जाला परिवहन  सिस्टीमची क्षमता आणि वेग बसची सुनम्यता, कमी किंमत आणि साधेपणासह एकत्रित करणे आहे.

## वापरीची कारणे 
लघुभार रेल्वे सारख्या इतर सामान्य परिवहन पद्धतींच्या तुलनेत, जलद बस परिवहन  सेवा अधिकाऱ्यांसाठी आकर्षक आहे कारण या प्रणालीची स्थापना करण्यासाठी आणि याला चालवण्यासाठी जास्त खर्च येत नाही. याकरिता कोणतेही रुळ टाकण्याची आवश्यकता नाही, बस चालकांना सामान्यतः रेल्वे चालकांपेक्षा कमी प्रशिक्षण आणि कमी पगारा असतात आणि बस देखभाल रेल्वे देखभालीपेक्षा कमी जटिल असते. &#x5B; '''' &#x5D;

शिवाय, कमी संसाधनांच्या गुंतवणूकीसह बदलत्या मागणीची पूर्तता करण्यासाठी किंवा प्रतिकूल रस्त्यांच्या परिस्थितीशी झुंजण्यासाठी बस मार्ग तात्पुरता किंवा कायमचा बदलता येण्यामुळे रेल्वे वाहनांपेक्षा बस अधिक सुनम्य असतात. 

## मुख्य वैशिष्ट्ये 
### समर्पित मार्ग आणि संरेखन 
इवलेसे| वाहतूक कोंडी टाळण्यासाठी ट्रान्सजाकार्ता बस वेगळ्या लेनचा वापर करतात.
[उजवे|इवलेसे| [च्यामेन|च्यामेनमध्ये उन्नत जलद बस परिवहन प्रणाली]]
रस्त्यांवर फक्त बससाठी असलेल्या वीथीमार्गामुळे प्रवास जलद होतो आणि मिश्र वाहतूक कोंडीमुळे बसेसना उशीर होणार नाही याची खात्री होते. च्यामेन सारखा पूर्णपणे उंचावलेला वेगळा मार्गाधिकार वापरला जाऊ शकतो. 

### वाहनाबाहेरील भाडे संकलन 
बसमध्ये बसण्याऐवजी स्थानकावर भाडे भरणा केल्याने प्रवाशांनी बसमध्ये पैसे भरतांना होणारा विलंब दूर होतो. स्थानकांवरील भाडेपट्टा मशीनींमुळे प्रवास्यांना मल्टी-राईड भाडे बहराचे अनेक मार्ग उपलब्ध होतात. यामुळे स्थानकांवर थांबा कमी वेळ घेता येतो.

### फलाट-पातळीवर बोर्डिंग 
[इवलेसे| [ऑस्ट्रेलिया|ऑस्ट्रेलियातील ब्रिस्बेन येथील सांस्कृतिक केंद्र बसवे स्थानक]]
जलद बस परिवहनप्रणालीसाठी स्थानिकांचे फलाट बसच्या तळाशी समतल असतात जेणेकरून बसमध्ये जलद आणि सहज चढता येते, ज्यामुळे व्हीलचेअर, अपंग प्रवासी आणि बाबागाड्यांना  कमीत कमी विलंबासह पूर्णपणे प्रवेशयोग्यता मिळेल.

## संदर्भ 
वर्ग:जलद बस परिवहन
इक्वेटोरीयल गिनीच्या राष्ट्रपतींची यादी

**इक्वेटोरियल गिनीचे अध्यक्ष** हे इक्वेटोरियल गिनी चे राष्ट्राध्यक्ष असतात, जे गिनीच्या आखातातील देश आहे. राष्ट्रपतींना इक्वेटोरियल गिनी काउंसिल चे औपचारिक अध्यक्षपद असते.

## इक्वेटोरियल गिनीचे अध्यक्ष(1968-वर्तमान) 
## तसेच पहा
* विषुववृत्तीय गिनीचे राजकारण
* इक्वेटोरियल गिनीचे उपाध्यक्ष
* इक्वेटोरियल गिनीच्या पंतप्रधानांची यादी
* स्पॅनिश गिनीच्या वसाहती राज्यपालांची यादी

*
वर्ग:देशानुसार राष्ट्राध्यक्ष
बुर्किना फासोच्या राष्ट्रप्रमुखांची यादी

## बुर्किना फासोच्या राष्ट्रप्रमुखांची यादी 
*
इरिट्रियाचे राष्ट्राध्यक्ष

ही *एरिट्रिया च्या राष्ट्रप्रमुखांची यादी आहे*. राष्ट्रपती पदाची निर्मिती १९९३ मध्ये करण्यात आली. पदाची निर्मिती झाल्यापासून इसायास अफवेर्की हे पद भूषवत आहेत.

## पदधारकांची यादी 
वर्ग:देशानुसार राष्ट्राध्यक्ष
*
जळगाव बलात्कार प्रकरण

**जळगाव बलात्कार प्रकरण** हे महाराष्ट्र राज्यातील जळगाव येथे घडलेले मानवी तस्करी, बलात्कार, खून आणि लैंगिक गुलामगिरीचे एक प्रमुख प्रकरण होते.

जुलै १९९४ मध्ये ह्या गुन्ह्यांचा तपशील समोर आला. त्या महिला, ज्यांपैकी अनेक महाविद्यालयीन विद्यार्थिनी होत्या, त्यांना नग्न फोटोंच्या बदल्यात विद्यापीठाच्या परीक्षांमध्ये मदत करण्याचे आश्वासन देण्यात आले होते व नंतर त्यांना ब्लॅकमेल करण्यात आले. काही पुरुष महिलांचे आक्षेपार्ह स्थितीत असलेले फोटो काढत असत, ज्यात लपवलेल्या कॅमेऱ्यांनी काढलेले नग्न फोटो देखील होते. नंतर पीडितांना फोटो दाखवले जायचे आणि स्थानिक हॉटेलमध्ये भेटण्यास सांगितले जायचे जिथे त्यांच्यावर बलात्कार केला जायचा. लैंगिक अत्याचार पीडितेच्या वतीने स्थानिक रुग्णालयातील वैद्यकीय अधिकाऱ्याने २५ जून १९९४ रोजी पहिली तक्रार दाखल केली होती.

पीडित महिला सुरुवातीला पुढे येण्यास कचरत होत्या किंवा नंतर काहींनी त्यांनी पोलिसांना दिलेले जबाब परत घेतले. ह्यामुळे अनेक लोकांवर लैंगिक अत्याचाराऐवजी अश्लील साहित्य बाळगल्याचा आरोप लावण्यात आला.

## संदर्भ 
वर्ग:महाराष्ट्रातील गुन्हे
वर्ग:भारतातील बलात्कार
वर्ग:जळगाव जिल्हा
सिरीयल किलर

**सिरीयल किलर** म्हणजे अशी व्यक्ती जी तीन किंवा त्याहून अधिक लोकांची हत्या करते, ज्यामध्ये वेगवेगळ्या घटनांमध्ये लक्षणीय कालावधीत हत्या घडतात. मानसिक समाधान ही हत्येमागिल प्रेरणा असते आणि अनेक मालिका हत्यांमध्ये हत्येच्या प्रक्रियेदरम्यान वेगवेगळ्या वेळी पीडितांशी लैंगिक संपर्क असतो. युनायटेड स्टेट्स मधील फेडरल ब्युरो ऑफ इन्व्हेस्टिगेशन (एफबीआय) म्हणते की सिरीयल किलर्सच्या हेतूंमध्ये राग, रोमांच शोधणे, लक्ष वेधणे आणि आर्थिक फायदा यांचा समावेश असू शकतो. बळींमध्ये सामान्यतः काही गोष्टी समान असतात, जसे की लोकसंख्याशास्त्रीय प्रोफाइल, दिसणे, लिंग किंवा वंश. सिरीयल किलर हे विविध व्यक्तिमत्व विकारांनी ग्रस्त असतात. बहुतेकांना कायद्यानुसार वेडे ठरवले जात नाही.

## इतिहास 
ऐतिहासिक गुन्हेगारी तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की इतिहासात सिरीयल किलर होते. काही स्रोत असे सूचित करतात की वेअरवुल्व्ह आणि व्हॅम्पायर सारख्या दंतकथा मध्य युगीन सिरीयल किलर्सपासून प्रेरित होत्या. आफ्रिकेत, बिबट्यां मानवांकडून वेळोवेळी हत्याकांड घडले आहेत.

हान सम्राट जिंगचा पुतण्या चीनचा लिऊ पेंगली याला जिंगच्या कारकिर्दीच्या मधल्या काळात सहाव्या वर्षी जिडोंगचा राजपुत्र बनवण्यात आले (१४४ इ.स.पू.). चिनी इतिहासकार सिमा कियान यांच्या मते, तो "२० किंवा ३० गुलामांसह किंवा कायद्यापासून लपून बसलेल्या तरुणांसोबत लुटारू मोहिमांवर जात असे, लोकांची हत्या करत असे आणि त्यांच्या वस्तू हस्तगत करत असे." अखेर, त्याने किमान १०० लोकांची हत्या केल्याचे उघड झाले. दरबारातील अधिकाऱ्यांनी लिऊ पेंगलीला फाशी देण्याची विनंती केली; तथापि, सम्राटाला त्याच्या स्वतःच्या पुतण्याला मारणे सहन झाले नाही, म्हणून लिऊ पेंगलीला सामान्य नागरिक बनवण्यात आले आणि हद्दपार करण्यात आले. ९ व्या शतकात (इस्लामिक कॅलेंडरचे वर्ष २५७), "बगदादमधील एका गळा दाबून मारणाऱ्याला पकडण्यात आले. त्याने अनेक महिलांची हत्या केली होती आणि त्यांना राहत्या घरात पुरले होते."

## संदर्भ 
;पुस्तके
* 
* 
* 
* 
* 

वर्ग:हत्या
वर्ग:गुन्हेगार
*
तर (वाहन)

**तर** (इंग्रजी : *Ferry*) प्रवाशांना आणि कधीकधी वाहने आणि मालवाहू वस्तूंना पाण्यातून वाहून नेणारी नाव असते.

अनेक समुद्रकिनाऱ्यावरील शहरे आणि बेटांच्या सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थेचा एक भाग म्हणून तरी वापरल्या जातात, ज्यामुळे पूल किंवा बोगद्यांपेक्षा खूपच कमी भांडवली खर्चात या ठिकाणांदरम्यान थेट परिवहन करता येते. मध्ये खूप मोठे अंतर असलेल्या दोन ठिकाणांना (उदा. : बाल्टिक समुद्रासारख्या जलसाठ्यांमध्ये लांब अंतरावर) जोडणाऱ्या मोठ्या जहाजांना देखील तर सेवा म्हंटल्या जाते. 

## गोदी थांबा 
इवलेसे| गोदीवर थांबा घेत असलेली फेरी
तर बहुतेकदा नावेच्या माल आणि लोकं भरण्यासाठी आणि उतरविण्यासाठी एका विशिष्ट गोदी (इंग्रजी : *dock*)  वर थांबा घेतात. या प्रकाच्या गोदीला 'स्लिप' असे म्हणतात. जर फेरी रस्त्यावरील वाहने किंवा रेल्वे गाड्या वाहून नेत असेल तर या स्लिपवर अ‍ॅप्रन नावाची एक समायोज्य ढाळवाट असते. 

## संदर्भ 
वर्ग:प्रकारानुसार जहाजे
११७ इंजिनिअर्स रेजिमेंट

इवलेसे| ११७ वर्षांचा
**११७ इंजिनिअर रेजिमेंट** ही भारतीय लष्कराच्या बॉम्बे सॅपर्सची एक तुकडी आहे.ते २१ मार्च १९८५ रोजी पुण्यात उभारण्यात आले. ज्यांचे पहिले सीओ कर्नल आय.सी. होते. केवलानी.या युनिटचा पहिला एस. एम सरदार जोगिंदर सिंग होते. माजी भारतीय लष्करप्रमुख जनरल मनोज पांडे यांनी ११७ अभियंता रेजिमेंटचेही नेतृत्व केले आहे. "सर्वांचे सहकार्य, दोन हात" हे या रेजिमेंटचे ब्रीदवाक्य आहे. हे युनिट बॉम्बे इंजिनिअर्सचे असल्याने, त्यात शीख आणि मराठे जास्त आहेत.

## महिला अधिकारी:
#बॉर्डर रोड ऑर्गनायझेशन (BRO) मध्ये तैनात होणाऱ्या पहिल्या महिला अधिकारी कॅप्टन सुरभी झांगोला या ११७ इंजिनिअर रेजिमेंटमध्ये देखील तैनात आहेत.
#११७ इंजिनिअर रेजिमेंटच्या पहिल्या महिला कर्नल बनलेल्या कर्नल सपना शर्मा (आयी डब्ल्यूटी) येथे तैनात आहेत.

## कंपन्या 
# ४४८ फील्ड कंपनी
# ५९५ फील्ड कंपनी
# ५९६ फील्ड कंपनी
#४८८फील्ड पार्क कंपनी
#आर, एच, क्यू

## उपक्रम
२० एप्रिल २०२५ रोजी, ११७ पंजाबचे सैनिक आणि जेसीओ, ऑफिसर सेहबाना आणि ११७ च्या कुटुंबियांनी युनिटचा रेजिंग डे मोठ्या उत्साहात साजरा केला. गेले.

## गॅलरी फोटो 
इवलेसे| ११७ अभियंत्यांचे सैनिक आणि कुटुंबे
इवलेसे| तरुणांना रॅगिंग डेच्या शुभेच्छा.
इवलेसे| मराठा सैनिक
इवलेसे| गुरप्रीत
इवलेसे| गुरचेत सर
इवलेसे| सतपाल बाबा जी
इवलेसे| रॅगिंग डे दोराहा
इवलेसे| रॅगिंग डे दोराहा
इवलेसे| रॅगिंग
इवलेसे| रॅगिंग डे दोराहा
इवलेसे| रॅगिंग डे
इवलेसे| रॅगिंग डे

वर्ग:भारतीय सैन्याच्या रेजिमेंट
मुझम्मिल इब्राहिम

**मुझम्मिल इब्राहिम** (जन्म १९८४) हा एक काश्मिरी भारतीय मॉडेल असून तो बॉलीवूड चित्रपट अभिनेता बनला आहे. २००३ मध्ये, दिल्लीतील जामिया मिलिया इस्लामिया विद्यापीठातून मेकॅनिकल इंजिनिअरिंगचे शिक्षण घेत असताना त्यांनी ग्लॅड्रॅग्स मॅनहंट इंडिया स्पर्धेत मिस्टर इंडिया म्हणून विजय मिळवला. २००४ मध्ये, जम्मू-काश्मीरमधील उग्रवादामुळे त्यांचे कुटुंब काश्मीर सोडून मुंबईत आले.

२००७ मध्ये, पूजा भट्ट दिग्दर्शित *धोखा* या ॲक्शन-थरार चित्रपटातून त्याने मुख्य भूमिकेतून पदार्पण केले. *हिंदुस्तान टाइम्समधून* लिहिताना, खालिद मोहम्मद यांनी त्यांना "आश्वासक... [सह] मजबूत स्क्रीन उपस्थिती" असे संबोधले.

१९९४ मध्ये, तो आठ वर्षांचा असताना, त्याच्या शाळेतील मित्राला बुडण्यापासून वाचवल्याबद्दल त्याला जीवन रक्षा पदक मिळाले होते. त्याचप्रमाणे, २००८ मध्ये गोव्यात अरबी समुद्रात एका ब्रिटिश महिलेला बुडण्यापासून वाचवल्याबद्दल त्यांना गॉडफ्रे फिलिप्स ब्रेव्हरी पुरस्कार मिळाला.

## चित्रपटांची यादी 
* २००७ - *धोका -* इन्स्पेक्टर झैद अहमद खान
* २००९ -  ''हॉर्न 'ओके' प्लीज* - अजय
* २०१२ - *विल यू मॅरी मी?* - निखिल आहुजा **
* २०२० - *स्पेशल ऑप्स'' - अविनाश 

## संदर्भ 
वर्ग:भारतातील पुरुष मॉडेल
वर्ग:इ.स. १९८४ मधील जन्म
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
त्रेव्हिसो

**त्रेव्हिसो** हे इटलीच्या व्हेनेतो प्रदेशातील एक शहर आहे. हे त्रेव्हिसो प्रांताचे प्रशासकीय केन्द्र असून २०२३ च्या अंदाजानुसार येथील लोकसंख्या ८५,१८८ इतकी आहे.

कपडे विक्रेते बेनेत्तोन, उपकरण निर्माता डि'लोंघी आणि सायकल निर्माता पिनारेलो यांची मुख्यालये आहेत.

प्रोसेको प्रकारचे मद्य येथे पहिल्यांदा निर्माण केले गेले.   आणि लोकप्रिय इटालियन मिष्टान्न तिरामिसु बनवण्याची सुरुवात येथून झाल्याचे मानले जाते. 
[इवलेसे| [तिरामिसु]]

## वाहतूक 
### रेल्वे वाहतूक 
त्रेव्हिसो चेंत्राले रेल्वे स्थानकावरून रोम, मिलान, व्हेनिस, पादोव्हा , त्रिएस्ते येथे जाण्यासाठी त्रेनितालिया ही कंपनी रेल्वे सेवा पुरवते. येथून व्हिएन्ना, क्लागेनफुर्ट, व्हिलाख येथे जाणाऱ्या ऑस्ट्रियन गाड्या देखील आहेत.

### हवाई वाहतूक 
त्रेव्हिसो विमानतळ शहराच्या पश्चिम भागात सुमारे ५ किलोमीटर आणि व्हेनिसपासून अंदाजे ३१ किलोमीटर अंतरावर आहे. हा एक लहान विमानतळ असून प्रामुख्याने किफायतशीर विमान कंपन्यांद्वारे वापरला जातो. रायनएर येथील प्रमुख विमानकंपनी आहे. विमानतळावर २,४२० मीटर लांबीचा एकच डांबरी धावपट्टी आहे आणि तो समुद्रसपाटीपासून १८ मीटर उंचीवर आहे. येथील टर्मिनल २००७ मध्ये उघडण्यात आले. याला इटालियन शिल्पकार अँतोनियो कानोव्हा यांचे नाव दिलेले आहे.

### स्थानिक वाहतूक 
एमओएम ही शहरातील प्रमुख वाहतूक कंपनी आहे आणि त्रेव्हिसो प्रांतात शहरी आणि उपनगरीय सेवा पुरवते.

## संदर्भ 
वर्ग:इटलीमधील शहरे
वर्ग:व्हेनेतो प्रदेश
कलम ४२० (भारतीय दंड संहिता)

भारतीय दंड संहितेच्या **कलम ४२०** मध्ये (भारतीय न्याय संहिता लागू होण्यापूर्वी) *फसवणूक आणि अप्रामाणिकपणे मालमत्ता हस्तांतरित करण्याशी* संबंधित हा कलम होता. ह्यात जास्तीत जास्त शिक्षा सात वर्षे तुरुंगवास आणि दंड होते. कलम ४२० हे आता भारतीय न्याय संहितेचे कलम ३१८ आहे.

## लोकप्रिय संस्कृतीत 
"४२०" (हिंदीमध्ये *चार सौ बीज* म्हणून वाचले जाते) हा शब्द भारतात फसवणुक करणाऱ्या व्यक्तीसाठी वापरला जातो. हा विभाग पाकिस्तान, म्यानमार सारख्या इतर शेजारील देशांमध्ये देखील वापरला जात होता, जिथे *४२०* हा शब्द आजही लोकप्रिय संस्कृतीत कायम आहे. नायजेरियन फौजदारी संहितेत, हाच गुन्हा कलम ४१९ मध्ये समाविष्ट आहे, ज्याने आता आगाऊ शुल्क फसवणुकीला त्याचे नाव दिले आहे.

दोन लोकप्रिय हिंदी चित्रपटांचे शीर्षक*चाची ४२०* (१९९७) आणि *श्री ४२०* (१९५५)हे आयपीसीच्या कलम ४२० चे थेट संदर्भ आहेत.

## संदर्भ 
४२०
व्याहृती

**व्याहृती (संस्कृतात व्याहृति)** -  विविध लोकांशी संबंधित अशी ही नावे आहेत.

व्याहृती क्रमाने पुढीलप्रमाणे आहेत.

ऋग्वेदामध्ये हे चारही लोक म्हणजे अस्तित्वाची चार गुप्त व पवित्र अधिष्ठाने आहेत.

तैत्तरिय उपनिषदात महाचमस्य ऋषींनी चवथ्या व्याहृतीचा - महर् चा शोध लावला, असा संदर्भ येतो. (वेद-रहस्य: पान १६०) 

## संदर्भ 
वर्ग:प्राचीन संस्कृती
वर्ग:वैदिक साहित्य
भारतीय न्याय संहिता

**भारतीय न्याय संहिता, २०२३** ही भारताची अधिकृत फौजदारी संहिता आहे. डिसेंबर २०२३ मध्ये संसदेने मंजूर केल्यानंतर, भारतीय दंड संहिता (आय पी सी) ची जागा घेत १ जुलै २०२४ रोजी ते लागू झाले.

## कालरेषा 
* ११ ऑगस्ट २०२३ रोजी, गृहमंत्री अमित शहा यांनी लोकसभेत भारतीय न्याय संहिता विधेयक, २०२३ सादर केले.
* १२ डिसेंबर २०२३ रोजी, भारतीय न्याय संहिता विधेयक, २०२३ मागे घेण्यात आले आणि भारतीय न्याय  संहिता (द्वितीय) विधेयक, २०२३ सादर करण्यात आले.
* २० डिसेंबर २०२३ रोजी, भारतीय न्याय  संहिता (द्वितीय) विधेयक, २०२३ लोकसभेत मंजूर झाले.
* २१ डिसेंबर २०२३ रोजी ते राज्यसभेत मंजूर करण्यात आले.
* २५ डिसेंबर २०२३ रोजी भारताच्या राष्ट्रपतींची मान्यता मिळाली.
* भारतीय न्याय संहिता, २०२३ च्या तरतुदींनुसार १ जुलै २०२४ रोजी पहिला खटला ग्वाल्हेरमध्ये दाखल करण्यात आला ज्यात एक मोटरसायकल चोरी झाली होती.

## प्रमुख बदल 
भारतीय न्याय संहितेमध्ये, २० नवीन गुन्हे समाविष्ट करण्यात आले आहेत आणि रद्द केलेल्या भारतीय दंड संहितेमधील १९ तरतुदी वगळण्यात आल्या आहेत. ३३ गुन्ह्यांसाठी तुरुंगवासाची शिक्षा वाढवण्यात आली आहे आणि ८३ गुन्ह्यांसाठी दंड वाढवण्यात आले आहे. २३ गुन्ह्यांसाठी किमान शिक्षा अनिवार्य करण्यात आली आहे. सहा गुन्ह्यांसाठी सामुदायिक सेवेची शिक्षा सुरू करण्यात आली आहे.

* **शरीराविरुद्धचे गुन्हे**: खून, आत्महत्येस प्रवृत्त करणे, हल्ला आणि गंभीर दुखापत करणे यावरील भारतीय दंड संहितेच्या तरतुदी  कायम आहेत. त्यात संघटित गुन्हेगारी, दहशतवाद आणि विशिष्ट कारणास्तव एखाद्या गटाकडून गंभीर दुखापत व खून असे नवीन गुन्हे समाविष्ट केले आहेत.
* **महिलांविरुद्ध लैंगिक गुन्हे:** बलात्कार, दृश्यमानता, पाठलाग करणे आणि महिलेच्या विनयाचा अपमान करणे यावरील भारतीय दंड संहितेच्या तरतुदी कायम ठेवल्या आहेत. सामूहिक बलात्काराच्या प्रकरणात पीडितेला प्रौढ म्हणून वर्गीकृत करण्याची मर्यादा १६ वरून १८ वर्षे वाढवली आहे.
* **मालमत्तेविरुद्धचे गुन्हे:** ह्यामध्ये चोरी, दरोडा, घरफोडी आणि फसवणूक यावरील तरतुदी कायम आहेत. त्यात सायबर गुन्हे आणि आर्थिक फसवणूक यासारखे नवीन गुन्हे जोडले आहे.
* **राज्याविरुद्धचे गुन्हे:** राजद्रोह हा गुन्हा म्हणून काढून टाकला आहे. त्याऐवजी, भारताच्या सार्वभौमत्वाला, एकतेला आणि अखंडतेला धोका निर्माण करणाऱ्या कृत्यांसाठी एक नवीन गुन्हा आहे.
* **जनतेविरुद्धचे गुन्हे:** पर्यावरण प्रदूषण आणि मानवी तस्करीसारखे नवीन गुन्हे जोडले आहे.

## रचना 
भारतीय न्याय संहितेमध्ये २० प्रकरणे आणि ३५८ कलम आहेत. त्याची रचना भारतीय दंड संहिते सारखीच आहे. संहितेची रूपरेषा खालीलप्रमाणे आहे:

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* गृह मंत्रालयाकडून भारतीय न्याय संहिता

वर्ग:२०२३ मधील भारत
वर्ग:भारतातील कायदे
संहिता
पढावद

**पढावद** हे महाराष्ट्र राज्यातील धुळे जिल्ह्यातील सिंधखेडा तालुक्यातील एक गाव आहे. हे गाव बेटावद या गावाजवळ स्थित आहे.

## भौगोलिक स्थान 
पढावद हे गाव पांझरा नदीच्या किनारी वसलेले आहे. हे गाव सिंधखेडा पासून अंदाजे २८ किमी आणि धुळे शहरापासून सुमारे ४३ किमी अंतरावर आहे.

## लोकसंख्या 
2011 च्या जनगणनेनुसार, या गावाची लोकसंख्या सुमारे 2200 आहे. गावातील प्रमुख व्यवसाय शेती आहे. गावामध्ये प्रामुख्याने मराठी भाषा बोलली जाते.

## शिक्षण 
गावात प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षणासाठी शाळा उपलब्ध आहेत. अनेक विद्यार्थी उच्च शिक्षणासाठी शिरपूर, अमळनेर आणि धुळे येथे जातात.

## अर्थव्यवस्था 
शेती हा गावाचा प्रमुख व्यवसाय आहे. मुख्य पिकांमध्ये कपाशी, मका, बाजरी आणि सोयाबीन यांचा समावेश होतो. काही लोक दुग्धव्यवसाय आणि किरकोळ व्यवसायातही कार्यरत आहेत.

## वाहतूक 
पढावद गाव रस्त्याने बेटावद आणि इतर शेजारील गावांशी जोडलेले आहे. जवळचे रेल्वे स्थानक बेटावद येथे आहे आणि सर्वात जवळचे विमानतळ जळगाव येथे आहे.

## संस्कृती आणि धार्मिक जीवन 
गावात विविध मंदिरे आहेत आणि दिवाळी, गणेश चतुर्थी आणि होळी यांसारख्या सणांचे जल्लोषात celebration होते.

### पढावद मधील मंदिरे 
## तसेच पहा 
* सिंधखेडा
* धुळे जिल्हा
* पांझरा नदी

## संदर्भ
कलम २२८अ (भारतीय दंड संहिता)

लैंगिक गुन्ह्याच्या पीडितेचा सामाजिक छळ किंवा बहिष्कार रोखण्यासाठी भारतीय संसदेने फौजदारी कायदा सुधारणा १९८३ द्वारे भारतीय दंड संहिते मध्ये **कलम २२८अ** समाविष्ट केले. लैंगिक अत्याचाराच्या बळींची ओळख सार्वजनिक ठिकाणी उघड करणाऱ्यांना दंडासह किंवा त्याशिवाय दोन वर्षांपर्यंत तुरुंगवासाची तरतूद कायद्यात आहे. त्यानंतर कायद्यात सुधारणा करून भारतीय दंड संहितेच्या अधिक कलमांचा समावेश करण्यात आला.

१९७२ मध्ये घडलेल्या मथुरा बलात्कार प्रकरणाच्या परिणामी भारतीय संसदेने १९८३ मध्ये फौजदारी कायदा दुरुस्ती लागू केली.

लैंगिक गुन्ह्यांच्या बळींचे नाव गुप्त ठेवण्याशी संबंधित तरतूद सुधारित गुन्हेगारी संहितेत कायम ठेवण्यात आली आहे. संबंधित तरतुदी भारतीय न्याय संहिताच्या कलम ७२(१) अंतर्गत आढळू शकतात.

## संदर्भ 
२८८अ
कलम ३७७ (भारतीय दंड संहिता)

**कलम ३७७** ही ब्रिटिश वसाहतवादी दंड संहितेची तरतूद आहे जी "निसर्गाच्या नियमाविरुद्ध" सर्व लैंगिक कृत्यांना गुन्हा ठरवते. समलैंगिक क्रियाकलापांसह मुखमैथुन आणि गुदद्वारासंबंधी लैंगिक संबंध ठेवणाऱ्या लोकांवर खटला चालवण्यासाठी या कायद्याचा वापर करण्यात आला आहे.

२०१८ पासून सर्वोच्च न्यायालयाच्या निकालानुसार, भारतीय दंड संहितेच्या कलम ३७७ चा वापर समलैंगिकांमध्ये संमतीशिवाय लैंगिक क्रियाकलापांना दोषी ठरवण्यासाठी केला जातो ज्यामध्ये किमान दहा वर्षांची शिक्षा आहे जी जन्मठेपेपर्यंत वाढवली जाऊ शकते. म्यानमारमधील *अपविंट* सारख्या तृतीय लिंगी लोकांना गुन्हेगार ठरवण्यासाठी याचा वापर केला गेला आहे. २०१८ मध्ये, तत्कालीन ब्रिटिश पंतप्रधान थेरीसा मे यांनी कबूल केले की अशा ब्रिटिश वसाहतवादी समलैंगिकताविरोधी कायद्यांचे वारसा आजही भेदभाव, हिंसाचार आणि अगदी मृत्यूच्या स्वरूपात टिकून आहे.

**भारतीय दंड संहितेचे कलम ३७७** हे ब्रिटिशांनी सन १८६४ मध्ये आपल्या शासन काळात  भारतीय दंड संहितेत घातले. मुळच्या बगरी कायद्यावर(१५३३) आधारीत असल्याने ते समलिंगी संबंधांना प्रजनन क्रमाविरुद्ध/अनैसर्गिक व बेकायदेशीर ठरवते. भारतीय सर्वोच्च न्यायालयाने ६ सप्टेंबर २०१८ रोजी, दोन प्रौढांमधील संमतीने केलेल्या समलैंगिक संभोगांसाठी कलम ३७७ घटनाबाह्य घोषित केले व हे कलम "संदिग्ध, अविभाज्य व धडधडीतपणे बेलगाम आहे" असे नमूद केले आहे. परंतु कलम ३७७ हे  अल्पवयीनांबरोबर, संमतीविना आणि प्राण्यांबरोबर  केलेल्या लैंगिक संबंधांना लागू आहे.

सर्वप्रथम दिल्ली उच्च न्यायालयाने जुलै २००९ मध्ये समलिंगी संबंधांना गुन्हा ठरवणाऱ्या सदरच्या कलमास घटनाबाह्य घोषित केले होते.  सुरेश कुमार कौशल विरुद्ध् नाझ फौंडेशन या खटल्यात ११ डिसेंबर, २०१३ रोजी सर्वोच्च न्यायालयाने दिल्ली उच्च न्यायालयाने दिलेला निकाल रद्दबातल ठरविला. न्यायालय म्हणाले " ३७७ दुरुस्त करणे किंवा काढून टाकणे हा संसदेचा विषय असून न्यायपालिकेचा नाही." ६ फेब्रुवारी, २०१६ रोजी नाझ फौंडेशन व इतर यांनी दाखल केलेल्या सुधार याचिकेवर त्रि-सदस्यीय न्यायाधिशांच्या पिठाने हा खटला पाच-सदस्यीय घटनापिठाकडे वर्ग करण्याचे ठरविले होते. २४ ऑगस्ट, २०१७ रोजी आपल्या पुट्ट्स्वामी विरुद्ध् भारत सरकारच्या महत्त्वपुर्ण निकालपत्रात खाजगी आयुष्याचा घटनात्मक आधिकार मान्य केले. समानतेची गरज व्यक्त करत आणि भेदभावाची निंदा करत न्यायपालिकेने असे नमूद केले कि, "लैंगिक कलावर आधारित संरक्षण हा घटनेचा गाभा आहे व एल्.जी.बी.टी समुदायाचे अस्तित्त्व, घटनात्मक आधिकार घटनेच्या तत्त्वांवर अधारलेले आहे". या निकालचा उपयोग कलम ३७७ हे घटनाबह्य आहे असा अर्थ लावण्यास झाला.

## संदर्भ 
वर्ग:ब्रिटिश साम्राज्य
३७७
वर्ग:समलैंगिकता
कलम २९४ (भारतीय दंड संहिता)

**भारतीय दंड संहितेच्या कलम २९४** मध्ये सार्वजनिक ठिकाणी अश्लील कृत्ये किंवा शब्दांसाठी शिक्षा निश्चित केली आहे. अश्लीलतेशी संबंधित भारतीय दंड संहितेचे इतर कलम २९२ आणि २९३ आहेत. कायद्यात अश्लील कृत्य काय असेल हे स्पष्टपणे परिभाषित केलेले नाही, परंतु ते राज्याच्या अधिकारक्षेत्रात तेव्हाच येईल जेव्हा ते सार्वजनिक ठिकाणी इतरांना त्रासदायक वाटेल. मंदिर कला किंवा साधूंची नग्नता हे पारंपारिकपणे या कलमाच्या कक्षेबाहेर आहे.

ह्यासाठी तीन महिन्यांपर्यंतचा तुरुंगवास  किंवा दंड किंवा दोन्ही शिक्षा होतील असे नमुद केले आहे. भारतीय न्याय संहितेत कलम २९४ ह्याच विषयावर आहे.

## दावे 
* केरळ उच्च न्यायालयाने असे निरीक्षण नोंदवले होते की, नग्नता आणि अश्लीलतेशिवाय कॅबरे नृत्य सादर करणे, ते परवानगीयोग्य आहे आणि कोणत्याही प्रकारे त्यावर बंदी घालता येणार नाही.
* फ्लॅटमध्ये महिलांसोबत अश्लील कृत्य केल्याच्या आरोपाखाली अटक करण्यात आलेल्या १३ पुरूषांवरील खटला रद्द करताना, मुंबई उच्च न्यायालयाने म्हटले आहे की खाजगी ठिकाणी केलेले असे कोणतेही कृत्य भारतीय दंड संहिता अंतर्गत फौजदारी गुन्हा नाही.

## संदर्भ 
२९४
स्टार प्रवाह परिवार पुरस्कार २०२४

**स्टार प्रवाह परिवार पुरस्कार २०२४** () या सोहळ्यात २०२४ च्या सर्वोत्कृष्ट मालिकांना गौरविण्यात आले होते. हा सोहळा १७ मार्च २०२४ रोजी संपन्न झाला. या सोहळ्याने ६.१ असा टीव्हीआर मिळवला.

## विजेते
## विक्रम
## हे सुद्धा पहा
* स्टार प्रवाह परिवार पुरस्कार

परिवार २०२४
प्र.दा. राजर्षी

श्री राघवचैतन्य महाराज व श्री केशवचैतन्य महाराज ही गुरुपरंपरा लाभलेले ह.भ.प.कै. ओतूरकरबुवा (प्र.दा. राजर्षी - जन्म : २१ नोव्हेंबर १९१५ (कार्तिकी/त्रिपुरी पौर्णिमा) मृत्यू: १७ ऑक्टोबर १९९७ (अश्विन-वद्य प्रतिपदा)) हे राष्ट्रीय कीर्तनकार म्हणून ओळखले जात. जगतगुरू तुकाराम महाराज यांचे गुरू श्री राघव चैतन्य, श्री केशव चैतन्य आणि बाबाजी चैतन्य यांचे ओतूरकरबुवा हे १३वे वंशज आहेत. 

मूळचे ओतूरचे असलेले बुवा, भारदस्त व्यक्तिमत्त्व, विद्वत्ताप्रचुर पूर्वरंग निरूपण व अत्यंत रसाळ आणि भावपूर्ण अशी आख्याने सांगण्याची शैली प्रसिद्ध होती. **रंजन, अंजन आणि भंजन** या तीन गोष्टी म्हणजे बुवांच्या कीर्तनाचे वैशिष्ट्य. त्यांची अत्यंत जोशपूर्ण ऐतिहासिक आख्याने ही त्यावेळच्या तरुण वर्गासाठी प्रभावी ठरत होती. एकाचवेळी ऐतिहासिक आख्यानंबरोबर संतचरित्र किंवा पौराणिक आख्यान अशी **"जोडाख्याने"** सांगण्यात बुवांचा हातखंडा होता, त्याचबरोबर कीर्तनातील त्याची **"स्वरचित पद्ये"** ही प्रसंगाला अनुरूप अशा भावगीते, नाट्यपदे, व सिनेसंगीताच्या चालींवर आधारित असायची. बुवांची ही अतिशय अर्थपूर्ण असलेली अनेक पद्ये आजही लोकांच्या स्मरणात आहेत. पोरांपासून थोरांपर्यंत कीर्तंनश्रवणाची आवड बुवांच्या कीर्तनातून निर्माण होत होती. बुवा स्वतः संवादिनी वाजवूनही कीर्तन करत असत. पूर्वरंग निरूपणतील विद्वत्ता, प्रासादिक वाणी, स्वरचित पद्यांमधील अलौकिक प्रतिभा आणि श्रोत्यांसमोर चरित्रभाग किंवा प्रसंग उभा करण्याची ताकद या सर्वच गोष्टी बुवांकडे होत्या.

कीर्तनसेवेला सर्वस्व वाहिल्याने असे कीर्तनकार तयार होतात व पूर्णतः समाजमनात आपले स्थान निर्माण करतात, हे ह.भ.प.कै. ओतूरकरबुवा (प्र. दा. राजर्षी ) यांच्या कीर्तनातून समाजास जाणवत होते. बुवा त्यांच्या कीर्तनाची सांगता त्यांचीच स्वरचित भैरवीतील प्रार्थना 'अंतरात मंदिरात वैकुंठ विहारी...' याने करत असत. महाराष्ट्रातील प्रथितयश कीर्तनकार सौ. पूजाताई देशमुख या त्यांचा वारसा पुढे नेत आहेत. त्यांचे नातू चैतन्य राजर्षी हे आयुका, पुणे येथे वैज्ञानिक अधिकारी म्हणून कार्यरत आहेत.
मुल्लनपूर गरीबदास

**मुल्लनपूर गरीबदास** हे भारताच्या पंजाब राज्यातील साहिबजादा अजित सिंह नगर जिल्ह्यातील एक शहर आहे, जे मोहाली आणि चंदिगढ शहराच्या उत्तरेस आहे. गरीबदास गाव या शहराच्या परिसरात आहे.

## संदर्भ
वर्ग:पंजाबमधील शहरे
वर्ग:साहिबजादा अजित सिंह नगर जिल्हा
कलम २९५अ (भारतीय दंड संहिता)

**भारतीय दंड संहितेच्या कलम २९५अ** मध्ये कोणत्याही वर्गाच्या धर्माचा किंवा धार्मिक श्रद्धेचा अपमान करून त्यांच्या धार्मिक भावना दुखावण्याच्या उद्देशाने जाणूनबुजून आणि द्वेषपूर्ण कृत्यांसाठी शिक्षा निश्चित केली आहे. हा भारतातील द्वेषयुक्त भाषण विरोधी कायद्यांपैकी एक आहे. या कायद्यानुसार भारतातील सर्व धर्मांविरुद्ध ईशनिंदा करण्यास मनाई आहे.

कलम २९५अ हा दखलपात्र, अ-जामीनपात्र आणि अ-समर्थनीय गुन्हा आहे. नव्या भारतीय न्याय संहितेमध्ये हा गुन्हा कलम २९९ खाली लिहीला आहे.

## इतिहास 
भारतीय दंड संहिताचे कलम २९५अ हे १९२७ मध्ये ब्रिटिश संसदेने लागू केले होते. 

१९२७ मध्ये *रंगीला रसूल* हे पुस्तक प्रकाशित झाले. हे पुस्तक मुहम्मद व त्यांच्या विवाह आणि लैंगिक जीवनाशी संबंधित होते. तक्रारीच्या आधारे, प्रकाशक महाशे राजपालयांना अटक करण्यात आली परंतु नंतर एप्रिल १९२९ मध्ये त्यांना निर्दोष सोडण्यात आले कारण धर्माच्या अपमानाविरुद्ध कोणताही कायदा नव्हता. धार्मिक कट्टरतावादी इल्मुद्दीनने न्यायालयात प्रकाशकाची हत्या केली. परिणामी, इल्मुद्दीनला 'गाझी' आणि 'शहीद' या सन्मानचिन्हांनी सन्मानित करण्यात आले. या पुस्तकामुळे वेगवेगळ्या धार्मिक समुदायांमध्ये शत्रुत्व किंवा द्वेष निर्माण झाला नाही व त्यामुळे ते कलम १५३(अ) चे उल्लंघन करत नव्हते. भारतीय मुस्लिम समुदायाने धार्मिक भावनांचा अपमान करण्याविरुद्ध कायदा करण्याची मागणी केली. म्हणून, ब्रिटिश सरकारने कलम २९५(अ) लागू केले.

कायदा लागू होण्यापूर्वी निवड समितीने आपल्या अहवालात म्हटले आहे की, इतर धर्मांवर किंवा त्यांच्या धार्मिक व्यक्तींवर बेकायदेशीरपणे बदनामी करणाऱ्या किंवा हल्ले करणाऱ्या व्यक्तींना शिक्षा करणे हा यामागील उद्देश होता. तथापि, त्यात असेही म्हटले आहे की एखादा लेखक सामाजिक सुधारणा करण्यासाठी धर्माचा अपमान करू शकतो. म्हणून, या विभागात "*जाणूनबुजून आणि दुर्भावनापूर्ण हेतू"* असलेले शब्द घालण्याची शिफारस केली गेली. २०१८ मध्ये त्यांनी केलेल्या एका व्यंग्यात्मक ट्विटसाठी आरोप लावण्यात आले होते, ज्यामध्ये त्यांनी हृषिकेश मुखर्जी यांच्या १९८३ च्या भारतीय विनोदी चित्रपट *किसी से ना कहना* मधील एक छायाचित्र शेअर केले होते ज्यात "हनीमून होटल" चे नाव बदलून "हनुमान होटल" केल्याचे दिसत होते.

## संदर्भ 
२९५अ