open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
हिमाचल प्रदेशच्या उपमुख्यमंत्र्यांची यादी

**हिमाचल प्रदेशचे उपमुख्यमंत्री** हे राज्य सरकारचे सर्वात ज्येष्ठ मंत्रिमंडळ सदस्यांपैकी एक आहेत. ते राज्याचे वास्तविक दुसरे प्रमुख म्हणून काम करतात. ते राज्याच्या मंत्रिमंडळातील दुसऱ्या क्रमांकाचे सर्वोच्च कार्यकारी अधिकारी आहेत. हिमाचल प्रदेशचे पहिले आणि सध्याचे उपमुख्यमंत्री मुकेश अग्निहोत्री हे ११ डिसेंबर २०२२ पासून या पदावर कार्यरत आहेत.

## यादी 
## संदर्भ 
वर्ग:हिमाचल प्रदेशचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:भारतामधील राज्यांचे उपमुख्यमंत्री
चंदर मोहन

**चंदर मोहन बिश्नोई** हे भारतीय राजकारणी आणि हरियाणाचे माजी उपमुख्यमंत्री आहेत. हरियाणाचे माजी मुख्यमंत्री भजनलाल बिश्नोई यांचा तो मोठा मुलगा आहे. ते सध्या भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे सदस्य आहेत, तर यापूर्वी ते हरियाणा जनहित काँग्रेसचे सदस्य होते. कालका मतदारसंघातून ते सलग ४ वेळा हरियाणाच्या विधानसभेचे सदस्य म्हणून निवडून आले आहेत (१९९३-पोटनिवडणूक, १९९६, २००० आणि २००५) ऑक्टोबर २०२४ मध्ये ते पंचकुला मतदारसंघातून निवडून आले. 

यांनी काही काळाकरता इस्लाम धर्म स्वीकारून *चांद मोहम्मद* हे नाव धारण केले होते.

## संदर्भ 
वर्ग:हरियाणातील भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे राजकारणी
वर्ग:हरियाणाचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:हरियाणा जनहित काँग्रेसचे राजकारणी
वर्ग:इ.स. १९६५ मधील जन्म
वर्ग:हरियाणाचे आमदार
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:कालकाचे आमदार
वर्ग:पंचकुलाचे आमदार
जम्मू आणि काश्मीरच्या उपमुख्यमंत्र्यांची यादी

**जम्मू आणि काश्मीरचे उपमुख्यमंत्री** ही पदवी जम्मू आणि काश्मीरच्या सरकारच्या उपप्रमुखांना दिली जाते. ३१ ऑक्टोबर २०१९ रोजी भारत सरकारने जम्मू आणि काश्मीरचा केंद्रशासित प्रदेश म्हणून राज्याची पुनर्रचना केली.

## यादी 
## हे देखील पहा 
* जम्मू आणि काश्मीरचे मुख्यमंत्री

## संदर्भ 
वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:भारतामधील राज्यांचे उपमुख्यमंत्री
मंगल सेन

**मंगल सेन** (१९२७ - १९९०) हे हरियाणातील भारतीय जनता पक्षाचे नेते होते. १९७७ ते १९७९ पर्यंत ते हरियाणाचे उपमुख्यमंत्री होते. रोहतकमधून ते सात वेळा हरियाणा विधानसभेवर निवडून गेले.  भाजपच्या राज्य युनिटचे अध्यक्ष म्हणून त्यांनी काम केले.

## संदर्भ 
वर्ग:जनता पक्षाचे राजकारणी
वर्ग:भारतीय जनसंघ नेते
वर्ग:इ.स. १९२७ मधील जन्म
वर्ग:हरियाणाचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:इ.स. १९९० मधील मृत्यू
वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
वर्ग:हरियाणाचे आमदार
वर्ग:रोहतकचे आमदार
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
फेलिकस्टो

**फेलिकस्टो, फेलिक्स्टोव** तथा **फेलिक्स्टोह** हे इंग्लंडच्या सफोक काउंटीमधील ईस्ट सफोक जिल्ह्यातील बंदर आणि शहर आहे. २०१७ मध्ये येथील लोकसंख्या अंदाजे २४,५१ इतकी होती. फेलिकस्टो बंदर हे युनायटेड किंग्डमधील सर्वात मोठे कंटेनर बंदर आहे.  हे शहर लंडनच्या ईशान्येस सुमारे  अंतरावर आहे.
इवलेसे|फेलिक्सस्टो पोर्ट
डावे|इवलेसे|फेलिक्सस्टो रेल्वे स्थानक
इवलेसे|फेलिक्सस्टो नगरगृह

## संदर्भ 
वर्ग:इंग्लंडमधील शहरे
वर्ग:सफोक
सुरिंदर कुमार चौधरी

**सुरिंदर कुमार चौधरी** (जन्म १९६८) हे एक भारतीय राजकारणी आहेत. १६ ऑक्टोबर २०२४ पासून जम्मू आणि काश्मीरचे उपमुख्यमंत्री म्हणून ते कार्यरत आहेत. जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्सचे सदस्य म्हणून नौशेरा विधानसभा मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व ते करतात. चौधरी यांनी यापूर्वी जम्मू आणि काश्मीर पीपल्स डेमोक्रॅटिक पार्टी (पीडीपी) कडून विधान परिषदेचे सदस्य म्हणून काम केले आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्सचे राजकारणी
वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरचे आमदार
वर्ग:इ.स. १९६८ मधील जन्म
वर्ग:नौशेराचे आमदार
वर्ग:जम्मू आणि काश्मीर पीपल्स डेमोक्रॅटिक पार्टीचे राजकारणी
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अनिल बोंडे

डॉ. **अनिल सुखदेवराव बोंडे** हे मराठी राजकारणी आहेत. हे भारताच्या राज्यसभेचे सदस्य आहेत. बोंडे भाजपकडून  मोर्शी विधानसभा मतदारसंघातून महाराष्ट्राच्या १३व्या विधानसभेवर निवडून गेले. ते भारतीय जनता पक्षाचे आहेत  बोंडे यांचा विजय त्यांच्या अमरावती जिल्ह्यात सर्वात मोठ्या फरकाने झाला.  या आधी ते मोर्शीतूनच ११व्या विधानसभेवर अपक्ष म्हणून निवडून गेले.

## संदर्भ 
वर्ग:राज्यसभा सदस्य
वर्ग:मोर्शीचे आमदार
वर्ग:भारतीय किसान मोर्चाचे राजकारणी
वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
वर्ग:इ.स. १९६० मधील जन्म
वर्ग:मराठी राजकारणी
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
निर्मल कुमार सिंह

डॉ **निर्मल कुमार सिंह** हे एक भारतीय राजकारणी आहेत आणि ते जम्मू आणि काश्मीर विधानसभेचे अध्यक्ष होते. २०१५ ते २०१८ ते राज्याचे उपमुख्यमंत्री होते. ते भारतीय जनता पक्षाचे नेते आहेत.

२०१४ च्या विधानसभा निवडणुकीत कठुआ जिल्ह्यातील बिल्लावर येथून ते जम्मू आणि काश्मीर विधानसभेवर निवडून आले होते.

## संदर्भ 
वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:बिल्लावरचे आमदार
वर्ग:इ.स. १९५६ मधील जन्म
वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरचे आमदार
वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरच्या विधानसभेचे सभापती
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कविंदर गुप्ता

**कविंदर गुप्ता** (जन्म २ डिसेंबर १९५९) हे जम्मू आणि काश्मीरच्या केंद्रशासित प्रदेशातील भारतीय राजकारणी आहेत. ते जम्मू-काश्मीर राज्याचे उपमुख्यमंत्री होते.

## राजकीय कारकीर्द 
वयाच्या तेराव्या वर्षी गुप्ता राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघात सामील झाले. आणीबाणीच्या काळात ते तेरा महिने तुरुंगात होते. गुप्ता यांनी १९७८-७९  या काळात विश्व हिंदू परिषदेच्या पंजाब युनिटचे सचिव म्हणून काम केले. १९९३-९८ त्यांनी भारतीय युवा मोर्चाच्या जम्मू आणि काश्मीर युनिटचे प्रमुख म्हणूनही काम केले.

गुप्ता यांची २००५ ते २०१० पर्यंत सलग तीन वेळा जम्मू शहराच्या महापौरपदी निवड झाली.

३० एप्रिल २०१८ रोजी, मंत्रिमंडळ फेरबदलाचा एक भाग म्हणून गुप्ता यांची जम्मू आणि काश्मीर राज्याचे उपमुख्यमंत्री म्हणून नियुक्ती करण्यात आली.

१९ जून २०१८ रोजी, गुप्ता यांनी शपथ घेतल्याच्या ५१ दिवसांनंतर उपमुख्यमंत्रिपदाचा राजीनामा दिला कारण भाजपने पीडीपीसोबतच्या युतीतून बाहेर काढले.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९५९ मधील जन्म
वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरचे आमदार
वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
वर्ग:राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ
वर्ग:जम्मूचे महापौर
वर्ग:गांधीनगर (जम्मू)चे आमदार
वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरच्या विधानसभेचे सभापती
ग्रेटर लंडन काउन्सिल

**ग्रेटर लंडन काउन्सिल** (जीएलसी) ही १९६५-८६ दरम्यान अस्तित्त्वात असलेली ग्रेटर लंडनची उच्च-स्तरीय स्थानिक सरकारी प्रशासकीय संस्था होती. पूर्वीच्या लंडन काउंटी काउन्सिलच्या (एलसीसी) ऐवजी निर्मित केलेल्या या महानगरपालिकावजा संस्थेच्या अधिकारात लंडन शहर व आसपासच्या प्रदेशाचा समावेश होता. 

जीएलसीची स्थापना लंडन गव्हर्नमेंट अॅक्ट १९६३ द्वारा १ एप्रिल, १९६५ रोजी  करण्यात आली होती.   या प्रशासकीय क्षेत्रामध्ये एसेक्स काउंटी काउन्सिल, हर्टफोर्डशायर काउंटी काउन्सिल, केंट काउंटी काउन्सिल, लंडन काउंटी काउन्सिल, मिडलसेक्स काउंटी काउन्सिल आणि क्रॉयडॉन, ईस्ट हॅम आणि वेस्ट हॅमच्या काउंटी प्रशासनांच्या क्षेत्राचा समावेश करण्यात आला.

१९८६मध्ये लोकल गव्हर्नमेंट अॅक्ट १९८५ द्वारे जीएलसी विसर्जित करण्यात आली आणि त्याचे अधिकार लंडन बरो आणि इतर प्रशासकीय संस्थांना देण्यात आले. २००० साली याला समांतर अशी ग्रेटर लंडन अथॉरिटी (जीएलए) ही एक नवीन प्रशासकीय संस्था स्थापन करण्यात आली.

## संदर्भ 
वर्ग:लंडन महानगर
मंगत राम शर्मा

**पंडित मंगत राम शर्मा** (मृत्यू ३ नोव्हेंबर २०१६) हे भारतीय राजकारणी आणि जम्मू आणि काश्मीरचे उपमुख्यमंत्री होते. ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे नेते होते.

१९९६  मध्ये त्यांनी जम्मू-पूंछ लोकसभा मतदारसंघातून निवडणूक जिंकली होती व ११व्या लोकसभेचे सदस्य झाले.

ते पीडीपी-काँग्रेस आघाडी सरकारच्या मुफ्ती मुहम्मद सईद यांच्या नेतृत्वाखाली नोव्हेंबर २००२ ते नोव्हेंबर २००५ पर्यंत जम्मू आणि काश्मीरचे उपमुख्यमंत्री होते. ते गुलाम नबी आझाद यांच्या नेतृत्वात जम्मू आणि काश्मीरचे आरोग्य मंत्रीही होते.

## संदर्भ 
वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:इ.स. २०१६ मधील मृत्यू
वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:जम्मू-पूंछचे खासदार
वर्ग:बासोहलीचे आमदार
पोलंडचा स्वातंत्र्यदिन

**स्वातंत्र्यदिन** (    ) हा पोलंडमधील एक राष्ट्रीय दिन आहे जो 11 नोव्हेंबर रोजी जर्मन, ऑस्ट्रो-हंगेरियन आणि रशियन साम्राज्यांकडून 1918 मध्ये दुसरे पोलिश प्रजासत्ताक म्हणून पोलंडच्या सार्वभौमत्वाच्या पुनर्स्थापनेच्या वर्धापन दिनानिमित्त साजरा केला जातो. 18 व्या शतकाच्या उत्तरार्धात झालेल्या फाळणीनंतर पोलंडचे सार्वभौमत्व संपुष्टात आले. पहिल्या महायुद्धाच्या समाप्तीनंतर शेजारच्या शक्तीशाली देशांच्या नाशामुळे तब्बल 123 वर्षांनंतर देश पुन्हा उभा राहिला. हा पोलंडमध्ये सुट्टीचा आणि ध्वजवंदनाचा दिवस आहे.

वर्ग:पोलंडचा इतिहास
देवी दास ठाकूर

**देवी दास ठाकूर** (९ डिसेंबर १९२९ - ३ फेब्रुवारी २००७) हे भारतीय राजकारणी होते. ते आसामचे माजी राज्यपाल आणि जम्मू आणि काश्मीरच्या उपमुख्यमंत्री होते.

ठाकूर यांनी १९५४ मध्ये लखनौ विद्यापीठातून कायद्याची पदवी पूर्ण केली. ते १९७३ मध्ये जम्मू आणी काश्मीर उच्च न्यायालयात न्यायाधीश होते. त्यांनी नंतर राजकारणात प्रवेश केला.

## संदर्भ 
वर्ग:जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्सचे राजकारणी
वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:आसामचे राज्यपाल
वर्ग:इ.स. २००७ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९२९ मधील जन्म
वर्ग:जम्मू आणि काश्मीर उच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश
वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरचे आमदार
पश्चिम बंगालच्या उपमुख्यमंत्र्यांची यादी

**पश्चिम बंगालचे उपमुख्यमंत्री** हे पश्चिम बंगाल सरकारचे उप-मुख्य आहेत. माजी उपमुख्यमंत्री बुद्धदेव भट्टाचार्य यांच्यानंतर ५ नोव्हेंबर २००० पासून ही जागा रिक्त आहे. आजच्या वर्तमान सरकारमध्ये पश्चिम बंगालमध्ये एकही उपमुख्यमंत्री नाही.

## यादी 
## संदर्भ 
वर्ग:भारतामधील राज्यांचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:पश्चिम बंगालचे उपमुख्यमंत्री
मिर्झा अफजल बेग

**मिर्झा मोहम्मद अफझल बेग** (३ फेब्रुवारी १९२९११ जून १९८२) हे एक काश्मिरी राजकारणी होते. १९४६-५२ पर्यंत भारताच्या संविधान सभेचे ते सदस्य होते. बेग यांनी १९४५ ते १९४७ पर्यंत जम्मू आणि काश्मीर संस्थानाच्या स्वातंत्र्यपूर्व सरकारमध्ये मंत्रीपद भूषवले आणि नंतर १९४८ ते १९५३ पर्यंत शेख अब्दुल्ला यांच्या नेतृत्वाखालील स्वातंत्र्योत्तर सरकारमध्ये महसूल मंत्री म्हणून काम केले. त्यांनी १९७५-७७ पर्यंत जम्मू आणि काश्मीरचे पहिले उपमुख्यमंत्री म्हणून काम केले. 

त्यांनी १९५५ मध्ये अखिल जम्मू आणि काश्मीर जनमत आघाडीची स्थापना केली आणि त्याचे अध्यक्षपद भूषवले. बेग यांनी महसूल मंत्री असताना १९५० मधील जमीन सुधारणा कायद्यांचा मसुदा तयार केला.   ते  जी. पार्थसारथी यांच्यासोबत १९७५ मध्ये इंदिरा-शेख करारावर स्वाक्षरी करणाऱ्यांपैकी एक होते. १९५१-५६ दरम्यान जम्मू आणि काश्मीरच्या संविधानाचा मसुदा तयार करण्यासाठी जबाबदार असलेल्या जम्मू आणि काश्मीर संविधान सभेचे ते सदस्य होते.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९०८ मधील जन्म
वर्ग:जम्मू आणि काश्मीर नॅशनल कॉन्फरन्सचे राजकारणी
वर्ग:इ.स. १९८२ मधील मृत्यू
वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:काश्मिरी व्यक्ती
वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरचे आमदार
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
तारा चंद (हिमाचल प्रदेश राजकारणी)

**तारा चंद** हे भारतीय राजकारणी होते. १९६२ मध्ये जोगिंदरनगर मतदारसंघातून ते हिमाचल प्रदेश प्रादेशिक परिषदेवर निवडून आले. परिषदमध्ये निवडून आलेले ते भारतीय कम्युनिस्ट पक्षाचे एकमेव उमेदवार होते. नंतर परिढदेचे हिमाचल प्रदेश विधानसभेत रूपांतर झाले. १९६४ मध्ये जेव्हा कम्युनिस्ट पक्ष फुटला तेव्हा तारा चंदने भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)ची बाजू घेतली. १९७८ मध्ये त्यांची सीपीआय(एम) हिमाचल प्रदेश राज्य समितीचे सचिव म्हणून निवड झाली. त्यांनी हिमाचल प्रदेश किसान सभेचे अध्यक्ष म्हणून काम केले.

१९९० च्या उत्तरार्धात तारा चंद यांचे निधन झाले.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स.च्या १९९० च्या दशकातील मृत्यू
वर्ग:भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी) पक्षातील राजकारणी
वर्ग:हिमाचल प्रदेशचे आमदार
वर्ग:भारतीय कम्युनिस्ट पक्षातील राजकारणी
वर्ग:हिमाचल किसान सभाचे राजकारणी
वर्ग:जोगिंदरनगरचे आमदार
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
उत्तर प्रदेशच्या उपमुख्यमंत्र्यांची यादी

**उत्तर प्रदेशचे उपमुख्यमंत्री** हे उत्तर प्रदेश सरकारमधील  मंत्रिमंडळाचे सदस्य आहेत. हे एक घटनात्मक कार्यालय नाही व त्यात क्वचितच कोणतेही विशिष्ट अधिकार असतात. उपमुख्यमंत्र्यांकडे सामान्यत: गृहमंत्री किंवा अर्थमंत्री यासारखे मंत्रालय देखील असतात. संसदीय राज्यपद्धतीत, मुख्यमंत्र्यांना मंत्रिमंडळात "समानांमध्ये प्रथम" मानले जाते. युती सरकारमध्ये राजकीय स्थिरता आणि ताकद आणण्यासाठी उपमुख्यमंत्रिपदाचा वापर केला जातो. 

उपमुख्यमंत्री पद हे एक प्रकारचे अनौपचारिक पद आहे, ज्याचा घटनेत उल्लेख नाही. उपमुख्यमंत्रिपदासाठी कोणतीही निश्चित संख्या नाही, कोणत्याही राज्यात ती दोन, तीन किंवा त्याहूनही अधिक असतात. बाबू नारायण सिंह गुर्जर हे उत्तर प्रदेशचे पहिले उपमुख्यमंत्री होते.

## यादी 
## संदर्भ 
वर्ग:भारतामधील राज्यांचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:उत्तर प्रदेशचे उपमुख्यमंत्री
दिनेश शर्मा (राजकारणी)

**दिनेश शर्मा** (जन्म १२ जानेवारी १९६४) हे भारतीय राजकारणी आणि उत्तर प्रदेशमधील राज्यसभेचे सदस्य आहेत. ते २०१७-२२ पर्यंत उत्तर प्रदेशचे उपमुख्यमंत्री होते. ते यापूर्वी लखनौचे महापौर होते. व्यवसायाने प्राध्यापक असलेले ते भारतीय जनता पक्षाचे सदस्य असून त्यांनी पक्षात विविध पदे भूषवली आहेत.

## संदर्भ 
वर्ग:लखनौचे महापौर
वर्ग:इ.स. १९६४ मधील जन्म
वर्ग:राज्यसभा सदस्य
वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
वर्ग:उत्तर प्रदेशचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रामचंद्र विकल

**रामचंद्र विकल** (८ नोव्हेंबर १९१६ – २६ जून २०११) हे स्वातंत्र्यसैनिक होते. ते कृषी मंत्री होते आणि दोन वेळा संसद सदस्य तसेच पाच वेळा विधानसभेचे सदस्य म्हणून निवडून आले होते. इंदिरा गांधी आणि राजीव गांधी यांच्या सरकारच्या काळात त्यांच्याकडे जम्मू-काश्मीरचा कारभार होता. ते एक योगशिक्षकही होते. विकल यांच्यावर लहानपणापासूनच आर्य समाजाच्या विचारसरणीचा प्रभाव होता आणि त्यांनी विद्यार्थीदशेपासूनच स्वातंत्र्य चळवळीत भाग घेतला. विकल यांनी शेतकरी, मजूर आणि मागासवर्गीयांच्या कारणासाठी काम केले आणि सिंचन दर कमी करणे आणि जमीन महसूल रद्द करणे यासारख्या विविध सामाजिक कल्याणकारी उपायांची अंमलबजावणी करण्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली.

विकल हे बागपत मतदारसंघामधून पाचव्या लोकसभेचे सदस्य होते आणि एप्रिल १९८४ ते एप्रिल १९९० या काळात त्यांनी उत्तर प्रदेशचे राज्यसभेत प्रतिनिधित्व केले होते.

## संदर्भ 
वर्ग:उत्तर प्रदेशचे खासदार
वर्ग:५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:इ.स. १९१६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०११ मधील मृत्यू
वर्ग:उत्तर प्रदेशचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:उत्तर प्रदेशचे आमदार
वर्ग:राज्यसभा सदस्य
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:बागपतचे खासदार
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नरेन सिंह (राजकारणी)

**चौधरी नरेन सिंह** किंवा **नारायण सिंहा** हे उत्तर प्रदेशचे पहिले उपमुख्यमंत्री होते.

त्यांचा मुलगा संजय सिंह चौहान हा राष्ट्रीय लोक दलाचा सदस्य आणि १५व्या लोकसभेत उत्तर प्रदेश राज्यातील बिजनोरचे प्रतिनिधीत्व करणारे खासदार होते.

२४ एप्रिल २०२१ रोजी वयाच्या ६७ व्या वर्षी कोविड-१९ मुळे त्यांचे निधन झाले.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०२१ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स.च्या १९५० च्या दशकातील जन्म
वर्ग:कोविड-१९ महामारीमुळे मृत्यू
वर्ग:उत्तर प्रदेशचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:उत्तर प्रदेशचे आमदार
वर्ग:मोरनाचे आमदार
वर्ग:बिजनोरचे खासदार
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बिजॉय सिंह नाहर

**बिजॉय सिंह नाहर** (७ नोव्हेंबर १९०६–१५ जून १९९७) हे भारतीय राजकारणी होते. ते लोकसभेत कोलकाता उत्तर-पश्चिमचे प्रतिनिधित्व करणारे सदस्य होते. ते जनता पक्षाचे प्रतिनिधित्व करत होते. अल्प काळासाठी १९७१ मध्ये ते पश्चिम बंगालचे उपमुख्यमंत्री होते.

## संदर्भ 
वर्ग:कोलकाता उत्तर-पश्चिमचे आमदार
वर्ग:इ.स. १९०६ मधील जन्म
वर्ग:जनता पक्षाचे राजकारणी
वर्ग:पश्चिम बंगालचे खासदार
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:पश्चिम बंगालचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
केरळच्या उपमुख्यमंत्र्यांची यादी

**केरळचे उपमुख्यमंत्री** हे राज्यपालाने नियुक्त केलेले कार्यकारी, केरळ मंत्रिमंडळाचे सदस्य आहेत. ते राज्याच्या मुख्यमंत्र्यांच्या अध्यक्षतेखालील केरळ मंत्रिमंडळाचा एक भाग आहे. उपमुख्यमंत्री हे मंत्रिमंडळातील दुसऱ्या क्रमांकाचे सदस्य आहेत.

## यादी 
## संदर्भ 
वर्ग:केरळचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:भारतामधील राज्यांचे उपमुख्यमंत्री
चंद राम (राजकारणी)

**चौधरी चंद राम** (१९२३ – २०१५) हे भारतीय राजकारणी आणि हरियाणाचे पहिले उपमुख्यमंत्री होते.

ते पहिल्या आणि तिसऱ्या पंजाब विधानसभेचे आणि पहिल्या, दुसऱ्या, तिसऱ्या आणि चौथ्या हरियाणा विधानसभेचे सदस्य होते. त्यांनी सहाव्या आणि नऊव्या लोकसभेचे सदस्य म्हणूनही काम केले.   ते राज्यसभा सदस्य पण होते.

## पदे भूषवली 
१५ जून २०१५ रोजी वयाच्या ९२ व्या वर्षी त्यांचे निधन झाले.  

## संदर्भ 
वर्ग:उत्तर प्रदेशचे खासदार
वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:६ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:इ.स. २०१५ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९२३ मधील जन्म
वर्ग:हरियाणाचे खासदार
वर्ग:पंजाबचे आमदार
वर्ग:हरियाणाचे आमदार
वर्ग:हरियाणाचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:सिरसाचे खासदार
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
के. अवुकादर कुट्टी नाहा

**के. अवुकादर कुट्टी नाहा** (१९२० - १९८८) हे एक भारतीय राजकारणी आणि सामाजिक कार्यकर्ते होते ज्यांनी १९६८-७९ या काळात विविध केरळ सरकारांमध्ये स्थानिक प्रशासन मंत्री म्हणून काम केले होते. १९८३-८७ ते के. करुणाकरन मंत्रालयात राज्याचे उपमुख्यमंत्री होते. ते इंडियन युनियन मुस्लिम लीगचे नेते होते.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९८८ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९२० मधील जन्म
वर्ग:केरळचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:केरळचे आमदार
वर्ग:इंडियन युनियन मुस्लिम लीगचे राजकारणी
वर्ग:तिरुरनगडीचे आमदार
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जिष्णु देव वर्मा

**जिष्णु देव वर्मा** (जन्म १५ ऑगस्ट १९५७) हे ३१ जुलै २०२४ पासून तेलंगणाचे ३रे राज्यपाल म्हणून कार्यरत असलेले भारतीय राजकारणी आहेत. ते त्रिपुराचे आहेत आणि त्यांनी यापूर्वी २०१८-२३ पर्यंत त्रिपुराचे दुसरे उपमुख्यमंत्री म्हणून काम केले आहे. ते बॅडमिंटन असोसिएशन ऑफ इंडियाचे प्रमुख होते.

देव वर्मा हे त्रिपुराच्या राजघराण्यातील सदस्य आहेत आणि प्रद्योत बिक्रम माणिक्य देब बर्मा आणि कृती देवी देबबरमन यांचे काका आहेत. १९९३ मध्ये त्यांना पक्षाचे राष्ट्रीय सरचिटणीस बनवण्यात आले.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९६० मधील जन्म
वर्ग:चारीलामचे आमदार
वर्ग:त्रिपुराचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:त्रिपुराचे आमदार
वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
वर्ग:तेलंगणाचे राज्यपाल
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मिझोरमच्या उपमुख्यमंत्र्यांची यादी

**मिझोरमचे उपमुख्यमंत्री** हे मिझोराम सरकारमधील मंत्रिमंडळाचे सदस्य आहेत. हे एक घटनात्मक कार्यालय नाही व त्यात क्वचितच कोणतेही विशिष्ट अधिकार असतात. उपमुख्यमंत्र्यांकडे सामान्यत: गृहमंत्री किंवा अर्थमंत्री यासारखे मंत्रालय देखील असतात. संसदीय राज्यपद्धतीत, मुख्यमंत्र्यांना मंत्रिमंडळात "समानांमध्ये प्रथम" मानले जाते. युती सरकारमध्ये राजकीय स्थिरता आणि ताकद आणण्यासाठी उपमुख्यमंत्रिपदाचा वापर केला जातो.

## यादी 
## संदर्भ 
वर्ग:भारतामधील राज्यांचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:मिझोरमचे उपमुख्यमंत्री
तवन्लुइया

**तवन्लुइया** हे मिझो नॅशनल फ्रंटचे भारतीय राजकारणी आहेत. ते २०१८-२३ मिझोरमचे दुसरे उपमुख्यमंत्री होते.

ते १९८७, १९८९, १९९८ आणि २००३ मध्ये मिझोराम विधानसभेवर निवडून आले आहेत. २०१८ मध्ये त्यांनी पुन्हा तुईचांग विधानसभेची जागा जिंकली. १९९८-०३ मध्ये ते यापूर्वीच्या राज्याचे गृहमंत्री राहिले आहेत.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९४३ मधील जन्म
वर्ग:तुईचांगचे आमदार
वर्ग:मिझोरमचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:मिझोरमचे आमदार
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
यमनाम जॉयकुमार सिंह

**यमनाम जॉयकुमार सिंह** हे भारतीय राजकारणी आणि नॅशनल पीपल्स पार्टीचे सदस्य आहेत. २०१७-२२ पर्यंत त्यांनी मणिपूरचे उपमुख्यमंत्री म्हणून काम केले. राजकारणात येण्यापूर्वी ते मणिपूरचे पोलीस महासंचालक होते. ते १९७६ केडरचे आयपीएस अधिकारी होते. १६ मार्च २००७ ते ५ जानेवारी २०१२ पर्यंत ते मणिपूरचे पोलीस महासंचालक होते.  

२०१७ मध्ये, ते एन. बीरेन सिंह यांच्या नेतृत्वाखालील मंत्रिमंडळात ते उपमुख्यमंत्री झाले.

## संदर्भ 
वर्ग:मणिपूरचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:इ.स. १९५५ मधील जन्म
वर्ग:उरिपोकचे आमदार
वर्ग:पोलीस महासंचालक
वर्ग:मणिपूरचे आमदार
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
लीशांगथेम चंद्रमणि सिंह

**लीशांगथेम चंद्रमणि सिंह** हे मणिपूरचे राजकारणी होते. १९९७ ते २००१ ते राज्याचे उपमुख्यमंत्री होते जेव्हा वाहेंगबम निपमचा सिंह हे मणिपूरचे मुख्यमंत्री होते. ते मणिपूर विधानसभेचे अध्यक्ष पण होते. ते मणिपूर पीपल्स पार्टीचे सदस्य होते आणि काही काळ पक्षाचे अध्यक्ष होते. नंतर त्यांनी काँग्रेसमध्ये प्रवेश केला. १९७२, १९७४, १९८० आणि १९८४ ते पटसोई विधानसभा मतदारसंघातून चारवेळा निवडून आले. ४ एप्रिल २०२० ला वयाच्या ८६ व्या वर्षी त्यांचे निधन झाले. 

## संदर्भ
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:इ.स. २०२० मधील मृत्यू
वर्ग:मणिपूरचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:मणिपूरचे आमदार
वर्ग:मणिपूरच्या विधानसभेचे सभापती
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
तारा चंद (जम्मू आणि काश्मीर राजकारणी)

**तारा चंद** हे जम्मू आणि काश्मीरमधील राजकारणी आहेत. २००९ ते २०१४ या काळात ते जम्मू आणि काश्मीर राज्याचे उपमुख्यमंत्री होते. त्यांनी यापूर्वी जम्मू आणि काश्मीर विधानसभेचे अध्यक्ष म्हणून काम पाहिले आहे. 

२०१४ च्या निवडणुकीत चंद यांचा जम्मू जिल्ह्यातील छंब विधानसभा मतदारसंघात भाजप उमेदवार डॉ कृष्ण लाल यांच्याकडून पराभव झाला. 

३० ऑगस्ट २०२२ रोजी त्यांनी गुलाम नबी आझाद यांच्या समर्थनार्थ भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचा राजीनामा दिला. डेमोक्रॅटिक आझाद पार्टीचे उपाध्यक्ष म्हणून त्यांची नियुक्ती करण्यात आली. २२ डिसेंबर २०२२ रोजी 'पक्षविरोधी' कारवायांच्या आरोपानंतर त्यांना डेमोक्रॅटिक आझाद पक्षातून काढून टाकण्यात आले.

## संदर्भ 
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९६३ मधील जन्म
वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरचे आमदार
वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:छंबचे आमदार
वर्ग:डेमोक्रॅटिक आझाद पार्टीचे राजकारणी
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हेंद्रे पाटील

**हेन्द्रे पाटील** एक क्षत्रिय मराठा जात आहे, हेन्द्रे पाटील च मूळ नाव तिरोळे पाटील आहे काही ठिकाणी हेन्द्रे पाटील म्हणून पण तिरोळे पाटील समाजाला ओळ्खतात, [ संदर्भ हवा ] मराठा समाजाला दखनी म्हणून पण ओळखतात. दखनी मराठे म्हणजे जे दक्षिणेतून उत्तरेला आलेत असे मराठे.

पुणे, कोल्हापूर येथून जे मराठे पूर्वी उत्तरेत गेले त्यांना दखनी म्हणतात. बऱ्हाणपूर, रावेर, सुरत, खांडवा या गावांत जी मराठा वस्ती आहे तेथे दखनी मराठा हा प्रकार प्रचलित आहे. सोलापूर, पंढरपूरकडील काही मंडळी, १००-१२५ वर्षापूर्वी विदर्भात वसतीला आलेली असून त्यांना त्या भागात दखनी असे संबोधतात.

मराठा समाज महाराष्ट्रासह गुजरात, मध्य प्रदेश, आंध्र प्रदेश, कर्नाटक, या प्रांतांमध्ये विविध ठिकाणी विखुरलेला आहे. महाराष्ट्रामध्ये मुंबई, ठाणे, पुणे, नाशिक, सांगली, सातारा, औरंगाबाद, बारामती, पंढरपूर, नांदेड, अहमदनगर, नागपूर, अकोला,अमरावती,यवतमाळ या जिल्ह्यांमध्ये हा समाज राहतो.
गायखंगम गंगमेई

**गायखंगम गंगमेई** (जन्म १२ नोव्हेंबर १९५०) हे भारतीय राजकारणी आणि काँग्रेस कार्यकारिणीचे सदस्य आहेत. २०१२-१७ पर्यंत त्यांनी मणिपूरचे पहिले उपमुख्यमंत्री  म्हणून काम केले.

## संदर्भ 
वर्ग:नागा लोक
वर्ग:मणिपूरचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:नुंगबाचे आमदार
वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म
वर्ग:मणिपूरचे आमदार
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
म्यानमार क्रिकेट संघाचा इंडोनेशिया दौरा, २०२४-२५

**म्यानमार क्रिकेट संघाने १२ ते १९ नोव्हेंबर २०२४ या काळात ६ टी२०आ खेळण्यासाठी इंडोनेशियाचा दौरा** केला. इंडोनेशियाने मालिका ६-० अशी जिंकली.

## आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० मालिका
### १ला सामना
### २रा सामना
### ३रा सामना
### ४था सामना
### ५वा सामना
### ६वा सामना
## संदर्भ 
## बाह्य दुवे
* ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर मालिका मुख्यपृष्ठ

वर्ग:इ.स. २०२४ मधील क्रिकेट
वर्ग:म्यानमार क्रिकेट संघाचे इंडोनेशिया दौरे
नरहरी अमीन

**नरहरी अमीन** (जन्म ५ जून १९५५) हे भारतातील गुजरात राज्यातील राजकारणी आहेत. ते भारतीय जनता पक्षाशी संलग्न राज्यसभेचे सदस्य होते. पूर्वी ते १९९४ मध्ये भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसशी संलग्न गुजरातचे उपमुख्यमंत्री होते. डिसेंबर २०१२ च्या राज्य विधानसभेची निवडणूक लढवण्यासाठी त्यांना तिकीट नाकारण्यात आल्यानंतर ५ डिसेंबर २०१२ रोजी त्यांनी काँग्रेस सोडली व  ६ डिसेंबर २०१२ रोजी त्यांनी भारतीय जनता पक्षात प्रवेश केला.

## संदर्भ 
वर्ग:जनता दलातील राजकारणी
वर्ग:साबरमतीचे आमदार
वर्ग:इ.स. १९५५ मधील जन्म
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
वर्ग:राज्यसभा सदस्य
वर्ग:गुजरातचे आमदार
वर्ग:गुजरातचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ओडिशाच्या उपमुख्यमंत्र्यांची यादी

**ओडिशाचे उपमुख्यमंत्री** हे ओडिशा सरकारमधील  मंत्रिमंडळाचे सदस्य आहेत. हे एक घटनात्मक कार्यालय नाही, व त्यात क्वचितच कोणतेही विशिष्ट अधिकार असतात. उपमुख्यमंत्र्यांकडे सामान्यत: गृहमंत्री किंवा अर्थमंत्री यासारखे मंत्रालय देखील असतात. संसदीय राज्यपद्धतीत, मुख्यमंत्र्यांना मंत्रिमंडळात "समानांमध्ये प्रथम" मानले जाते. युती सरकारमध्ये राजकीय स्थिरता आणि ताकद आणण्यासाठी उपमुख्यमंत्रिपदाचा वापर केला जातो.

## यादी 
## संदर्भ 
*
वर्ग:भारतामधील राज्यांचे उपमुख्यमंत्री
कांतीलाल घिया

**कांतीलाल घिया** हे गुजरात राज्यामधील भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे नेते होते. १९७० च्या दशकाच्या सुरुवातीला गुजरात सरकारमध्ये ते पहिले उपमुख्यमंत्री होते. १९७२ च्या गुजरात विधानसभेच्या निवडणुकीनंतर ते राखियालचे आमदार होते.

## संदर्भ 
वर्ग:गुजरातचे आमदार
वर्ग:गुजरातचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:रखियालचे आमदार
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नितीनभाई पटेल

**नितीनभाई रतिलालभाई पटेल** (जन्म २२ जून १९५६) हे गुजरातमधील भारतीय जनता पक्षाचे राजकारणी आहेत. ५ ऑगस्ट २०१६ ते ११ सप्टेंबर २०२१ पर्यंत त्यांनी गुजरातचे उपमुख्यमंत्री म्हणून काम पाहिले. ते यापूर्वी पाणीपुरवठा, जलसंपदा, नगरविकास आणि नागरी गृहनिर्माण मंत्री होते. ते २०१२ आणि २०१७ मध्ये महेसाणा येथून गुजरात विधानसभेवर निवडून आले होते.

## संदर्भ 
वर्ग:महेसाणाचे आमदार
वर्ग:इ.स. १९५६ मधील जन्म
वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
वर्ग:गुजरातचे आमदार
वर्ग:गुजरातचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
२०२४ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग ब (युगांडा)

**२०२४ युगांडा क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग ब** ही २०२४-२०२६ क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीग, २०२७ क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेसाठी पात्रता मार्गाचा भाग असलेली क्रिकेट स्पर्धा, गट ब सामन्यांची उद्घाटन फेरी होती. ६ ते १६ नोव्हेंबर २०२४ या कालावधीत युगांडा क्रिकेट असोसिएशनने या स्पर्धेचे आयोजन केले होते, सर्व सामन्यांना लिस्ट अ दर्जा होता.

## खेळाडू
## सामने
----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे
* ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर मालिका मुख्यपृष्ठ

वर्ग:इ.स. २०२४ मधील क्रिकेट
वर्ग:२०२७ क्रिकेट विश्वचषक
वर्ग:युगांडामधील क्रिकेट
बसंतकुमार बिस्वाल

**बसंतकुमार बिस्वाल** (२३ ऑगस्ट १९३६ - ७ सप्टेंबर २००३) हे ओडिशातील भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे राजकारणी होते. ते ओडिशाचे उपमुख्यमंत्री होते. ते तिर्तोल विधानसभा मतदारसंघातून विधानसभेचे सदस्य होते आणि ओडिशा प्रदेश काँग्रेस कमिटीचे उपाध्यक्ष होते.

त्यांना दोन मुलगे, माजी क्रिकेट खेळाडू, रणजीब बिस्वाल हा भारतीय क्रिकेट संघाचे व्यवस्थापक आणि इंडियन प्रीमियर लीगचे अध्यक्ष, तसेच काँग्रेस पक्षाचा भाग म्हणून ओडिशाचे राज्यसभा सदस्य होते. त्यांचा दुसरा मुलगा चिरंजीब बिस्वाल हे जगतसिंगपूर विधानसभा मतदारसंघातील काँग्रेसचे आमदार आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २००३ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म
वर्ग:ओडिशाचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:ओडिशाचे आमदार
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:तिर्तोलचे आमदार
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कनक वर्धन सिंह देव

**कनक वर्धन सिंह देव** (जन्म १४ जून १९५६) हे ओडिशातील एक भारतीय राजकारणी आणि पाटणा (राज्य), बोलंगीरच्या पूर्वीच्या राजघराण्याचे सदस्य आहे. २०२४ पासून ते ओडिशाचे उपमुख्यमंत्री तसेच कृषी आणि शेतकरी सक्षमीकरण, ऊर्जा मंत्री म्हणून काम करत आहेत. ते भाजपच्या राष्ट्रीय कार्यकारिणीचे सदस्यही आहेत.

ते बोलंगीर येथील माजी खासदार राज राज सिंह देव यांचे पुत्र आणि ओडिशाचे माजी मुख्यमंत्री राजेंद्र नारायण सिंह देव यांचे नातू आहे. त्यांनी दिल्ली विद्यापीठातून बीए पूर्ण केले. त्यांची पत्नी, संगीता कुमारी सिंह देव ह्या १२ व्या, १३ व्या, १४व्या  आणि १६ व्या लोकसभेच्या सदस्य होत्या. 

## संदर्भ 
वर्ग:दिल्ली विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी
वर्ग:पटनागढचे आमदार
वर्ग:इ.स. १९६१ मधील जन्म
वर्ग:ओडिशाचे आमदार
वर्ग:ओडिशाचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आरे (निःसंदिग्धीकरण)

आरे हे नाव अनेक प्रकारे वापरले जाते --

## स्थान 
* आरे दूध वसाहत
* आरे (गुहागर)
* आरे (रत्‍नागिरी)
* आरे (देवगड)

## इतर 
* आरे डेरी

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने

__DISAMBIG__
विसापूर (गुहागर)

**विसापूर** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गुहागर तालुक्यातील एक गाव आहे.
## भौगोलिक स्थान
## हवामान
## संदर्भ
#.https://villageinfo.in/
#.https://www.census2011.co.in/
#.http://tourism.gov.in/
#.https://www.incredibleindia.org/
#.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#.https://www.mapsofindia.com/

वर्ग:गुहागर तालुक्यातील गावे
वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे
पवित्र मोहन प्रधान

**पवित्र मोहन प्रधान** (८ फेब्रुवारी १९०८ - २८ सप्टेंबर १९८८) हे ओडिशातील राजकारणी होते. ते ओडिशा विधानसभा आणि लोकसभेवर निवडून आले होते.

भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस, जन काँग्रेस आणि भारतीय लोकदलाचे कार्यकर्ता म्हणून त्यांनी वेगवेगळ्या वेळी काम केले.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९०८ मधील जन्म
वर्ग:६ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:इ.स. १९८८ मधील मृत्यू
वर्ग:ओडिशाचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:ओडिशाचे आमदार
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:भारतीय लोक दलचे राजकारणी
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हरि शंकर भाभ्रा

**हरी शंकर भाभ्रा** (६ ऑगस्ट १९२८ - २५ जानेवारी २०२४) हे एक भारतीय राजकारणी होते जे राजस्थान विधानसभेचे अध्यक्ष होते. त्यांनी १६ मार्च १९९० ते ५ ऑक्टोबर १९९४ (दोन वेळा) सभापतीपद भूषवले. त्यांनी चुरू जिल्ह्यातील रतनगढ विधानसभा मतदारसंघातून १९८५, १९९० आणि १९९३ मध्ये राज्य विधानसभेच्या निवडणुका जिंकल्या. ते भारतीय जनता पक्षाचे नेते होते. ६ ऑक्टोबर १९९४ ते १ डिसेंबर १९९८ पर्यंत ते राजस्थानचे उपमुख्यमंत्री होते. १९७८-८४ या काळात ते राज्यसभेचे सदस्य होते.

भाभ्रा यांचे २५ जानेवारी २०२४ रोजी वयाच्या ९५ व्या वर्षी निधन झाले.

## संदर्भ 
वर्ग:राजस्थानचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:राजस्थानी लोक
वर्ग:इ.स. २०२४ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९२८ मधील जन्म
वर्ग:राजस्थानचे आमदार
वर्ग:राज्यसभा सदस्य
वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
वर्ग:राजस्थानच्या विधानसभेचे सभापती
वर्ग:रतनगढचे आमदार
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
राजस्थानच्या उपमुख्यमंत्र्यांची यादी

**राजस्थानचे उपमुख्यमंत्री** हे राजस्थान राज्य सरकारचा एक भाग आहेत. भारतीय राज्यघटनेत उपमुख्यमंत्री पदाची स्पष्ट व्याख्या किंवा उल्लेख केलेला नाही. तथापि, भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाने उपमुख्यमंत्र्यांची नियुक्ती घटनाबाह्य नसल्याचे म्हटले आहे. न्यायालयाने स्पष्ट केले आहे की उपमुख्यमंत्री, सर्व व्यावहारिक हेतूंसाठी, मुख्यमंत्र्यांच्या अध्यक्षतेखालील मंत्रिमंडळात मंत्री राहतात आणि इतर मंत्र्यांच्या तुलनेत जास्त पगार किंवा भत्ते घेत नाहीत. टीका राम पालीवाल हे राजस्थानचे पहिले उपमुख्यमंत्री होते.

## यादी 
## संदर्भ 
वर्ग:राजस्थानचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:भारतामधील राज्यांचे उपमुख्यमंत्री
प्रवती परिदा

**प्रवती परिदा** (जन्म १९६७) ह्या ओडिशातील राजकारणी आहे. २०२४ मध्ये त्या ओडिशाच्या पहिल्या महिला उपमुख्यमंत्री बनल्या. त्या महिला आणि बाल विकास, मिशन शक्ती आणि पर्यटन मंत्री देखील आहेत. पुरी जिल्ह्यातील निमापारा विधानसभा मतदारसंघातील त्या भारतीय जनता पक्षाचे प्रतिनिधित्व करणाऱ्या आमदार आहेत.

## संदर्भ 
वर्ग:निमापाराचे आमदार
वर्ग:इ.स. १९६७ मधील जन्म
वर्ग:ओडिशाचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:ओडिशाचे आमदार
वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
संजय शेजवळ

**संजय शेजवळ** हा एक मराठी दूरचित्रवाणी आणि चित्रपट अभिनेता आहे.

## दूरचित्रवाणी मालिका 
* प्रेमाची गोष्ट
* काटा रुते कुणाला
* अरुंधती
* कोण होतीस तू, काय झालीस तू!

वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेते
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:इ.स. १९८८ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सुभाष यादव

**सुभाष यादव** (१ एप्रिल १९४६ - २६ जून २०१३) हे भारतीय राजकारणी होते. १९९३ ते २००८ पर्यंत ते कासरवाडचे मध्य प्रदेशचे आमदार होते. त्यांचे २ मुल अरुण सुभाषचंद्र यादव आणि सचिन यादव हे देखील राजकारणी आहे.

९० च्या दशकात ते मध्य प्रदेशचे उपमुख्यमंत्री होते.

## संदर्भ 
वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:मध्य प्रदेशचे खासदार
वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:इ.स. २०१३ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९४५ मधील जन्म
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:मध्य प्रदेशचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:कासरवाडचे आमदार
वर्ग:खरगौनचे खासदार
झारखंडच्या उपमुख्यमंत्र्यांची यादी

**झारखंडचे उपमुख्यमंत्री** हे उत्तर भारतातील झारखंड राज्याच्या सरकारचा एक भाग आहेत. युती सरकारमध्ये राजकीय स्थैर्य आणि ताकद आणण्यासाठी किंवा राज्याच्या आणीबाणीच्या वेळी जेव्हा आदेशाची योग्य साखळी आवश्यक असते तेव्हा उपमुख्यमंत्री पदाचा उपयोग केला जातो. अनेक प्रसंगी हे पद कायमस्वरूपी करण्याचे प्रस्ताव आले, पण त्याचा परिणाम झाला नाही.

## यादी 
## संदर्भ 
वर्ग:भारतामधील राज्यांचे उपमुख्यमंत्री
*
सुधीर महतो

**सुधीर महतो** हे भारतीय राजकारणी होते. १९९० च्या बिहार विधानसभेच्या निवडणुकीत आणि २००५ च्या झारखंड विधानसभेच्या निवडणुकीत ते झारखंड मुक्ती मोर्चाचे सदस्य म्हणून निवडून आले. ते १४ सप्टेंबर २००६ ते २३ ऑगस्ट २००८ पर्यंत मधु कोडा यांच्या नेतृत्वाखाली झारखंडचे पहिले उपमुख्यमंत्री होते.

२३ जानेवारी २०१४ रोजी पूर्व सिंहभूम जिल्ह्यातील घाटशिला येथे वयाच्या ५३ व्या वर्षी हृदयविकाराच्या झटक्याने त्यांचे निधन झाले.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०१४ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९६१ मधील जन्म
वर्ग:झारखंडचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:झारखंड मुक्ति मोर्चाचे राजकारणी
वर्ग:बिहारचे आमदार
वर्ग:झारखंडचे आमदार
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इचागढचे आमदार
मध्य प्रदेशच्या उपमुख्यमंत्र्यांची यादी

**मध्य प्रदेशचे उपमुख्यमंत्री** हे मध्य प्रदेश सरकारमधील मंत्रिमंडळाचे सदस्य आहेत. हे एक घटनात्मक कार्यालय नाही, व त्यात क्वचितच कोणतेही विशिष्ट अधिकार असतात. उपमुख्यमंत्र्यांकडे सामान्यत: गृहमंत्री किंवा अर्थमंत्री यासारखे मंत्रालय देखील असतात. संसदीय राज्यपद्धतीत, मुख्यमंत्र्यांना मंत्रिमंडळात "समानांमध्ये प्रथम" मानले जाते.  युती सरकारमध्ये राजकीय स्थिरता आणि ताकद आणण्यासाठी उपमुख्यमंत्रिपदाचा वापर केला जातो.

## यादी 
## संदर्भ 
वर्ग:भारतामधील राज्यांचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:मध्य प्रदेशचे उपमुख्यमंत्री
शिव भानुसिंह सोलंकी

**शिव भानुसिंह सोलंकी** हे मध्य प्रदेशातील भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे नेते होते. १९८० मध्ये अर्जुन सिंग यांच्या नेतृत्वाखालील मध्य प्रदेश सरकारमध्ये ते उपमुख्यमंत्री होते. ते धार जिल्ह्यातून मध्य प्रदेश विधानसभेवर निवडून आले होते.

## संदर्भ 
वर्ग:मध्य प्रदेशचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:जन्म वर्ष गहाळ (जिवंत लोक)
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:मध्य प्रदेशचे आमदार
तेलंगणाच्या उपमुख्यमंत्र्यांची यादी

**तेलंगणाचे उपमुख्यमंत्री** हे तेलंगणा सरकारचे मंत्री आहेत. उपमुख्यमंत्री हे तेलंगणाच्या मंत्रिमंडळातील दुसऱ्या क्रमांकाचे सर्वोच्च सदस्य आहेत आणि सर्वोच्च सदस्य राज्याचे मुख्यमंत्री असतात.  सरकारच्या विधानसभेच्या व्यवस्थेत, मुख्यमंत्र्यांना मंत्रिमंडळात "समान लोकांमध्ये प्रथम" मानले जाते. उपमुख्यमंत्री पदाचा उपयोग एका पक्षाच्या सदस्याच्या पाठिंब्याने राज्य चालवण्यासाठी किंवा युती सरकारमध्ये राजकीय स्थैर्य आणि ताकद आणण्यासाठी किंवा राज्याच्या आणीबाणीच्या वेळी, जेव्हा आदेशाची योग्य साखळी आवश्यक असते तेव्हा वापरली जाते. अनेक प्रसंगी, पद कायमस्वरूपी करण्याचे प्रस्ताव आले, परंतु परिणाम झाला नाही.

तेलंगणाचे पहिले उपमुख्यमंत्री महमूद अली होते.

## यादी 
## संदर्भ 
वर्ग:तेलंगणाचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:भारतामधील राज्यांचे उपमुख्यमंत्री
सुदेश महतो

**सुदेश महतो** हे एक राजकारणी आहेत जे झारखंडचे माजी उपमुख्यमंत्री होते. ते सिल्ली येथून झारखंड विधानसभेचे सदस्य आहेत. २००० मध्ये ते २५ वर्षांचे असताना त्यांनी पहिली विधानसभा निवडणूक जिंकली.

महतो यांनी २०००, २००५ आणि २००९ मध्ये निवडून आलेल्या सलग तीन वेळा झारखंडच्या विधानसभेत सिल्ली विधानसभा मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व केले. ते राज्यातील युवा नेते मानले जातात आणि त्यांच्या समर्थकांमध्ये "*बॉस"* म्हणून ओळखले जाते.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९७४ मधील जन्म
वर्ग:सिल्लीचे आमदार
वर्ग:झारखंडचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:झारखंडचे आमदार
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ग्रीक क्षत्रपांवर मौर्यांचा विजय

चंद्रगुप्त मौर्य यांनी 321 BCE मध्ये मगधचा सम्राट बनल्यानंतर, अलेक्झांडर द ग्रेटच्या ग्रीक गव्हर्नरच्या राज्यवाला असलेल्या भारतीय प्रदेशांच्या विजेपासाठी मोहीम सुरू केली होती. या मोहिमेत मौर्यांची विजय झाली आणि त्यांनी भारतातील सर्व ग्रीक सत्राप्यांचे राज्य आपल्याकडे केले. याशिवाय, त्यांनी काही ग्रीक गव्हर्नरला मारले. 

चंद्रगुप्त मौर्य यांनी मगधच्या राज्यावर विजय मिळवून मौर्य साम्राज्याची स्थापना केली होती. हे साम्राज्य त्या काळात जगातील सर्वात मोठ्या साम्राज्यांपैकी एक होते. अलेक्झांडर द ग्रेटने आपल्या सैन्यांना भारतातून बाहेर नेल्यानंतर निर्माण झालेल्या अडथळांचा फायदा घेऊन मौर्य साम्राज्याने आपला विस्तार केल
महमूद अली (राजकारणी)

**मोहम्मद महमूद अली** (जन्म २ मार्च १९५२) हे एक भारतीय राजकारणी आहेत जे २०१४-१८ तेलंगणाचे पहिले उपमुख्यमंत्री होते. राज्याचे गृह मंत्रालय, तुरुंग आणि अग्निशमन सेवा या खात्यांचे मंत्रालयाच्या २०१८-२३ पर्यंत त्यांनी सांभाळले होते. ते तेलंगणा विधान परिषदेचे सदस्य आहेत.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९५२ मधील जन्म
वर्ग:तेलंगणाचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:तेलंगणा राष्ट्र समिती पक्षातील राजकारणी
वर्ग:तेलंगणाचे आमदार
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इंडियन नॅशनल लोक दल

**इंडियन नॅशनल लोक दल** (INLD) हा प्रामुख्याने भारताच्या हरियाणा राज्यात स्थित एक राजकीय पक्ष आहे. १९९६ मध्ये भारताचे उपपंतप्रधान म्हणून काम करणाऱ्या देवीलाल यांनी सुरुवातीला **हरियाणा लोक दल (राष्ट्रीय)** म्हणून त्याची स्थापना केली होती.

हा पक्ष हरियाणा राज्यात शेतकऱ्यांच्या हक्कांसाठी आणि ग्रामीण विकासासाठी एक महत्त्वाचा आवाज म्हणून उदयास आला. ह्याने कृषी सुधारणा आणि प्रादेशिक विकासासाठी समर्थन देण्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली आहे. हा पक्ष सामान्यतः प्रादेशिकतेच्या विचारसरणीचे पालन करणारा मानला जातो आणि भारताच्या राजकारणात मध्यवर्ती स्थितीचे अनुसरण करतो.

या पक्षाचे नेतृत्व देवीलाल यांचे पुत्र ओमप्रकाश चौटाला यांच्याकडे आहे. हे दोघेही हरियाणाचे माजी मुख्यमंत्री राहिले आहेत. त्यांचा मुलगा अभयसिंह चौटाला हा सरचिटणीस आहे.

२७ जानेवारी २०२१ रोजी अभय सिंह चौटाला यांनी भाजपच्या नेतृत्वाखालील केंद्र सरकारने शेतकऱ्यांच्या मागण्या मान्य करण्यास नकार दिल्याचे कारण देत पक्षातील एकमेव आमदार म्हणून राजीनामा दिला होता. नंतर २ नोव्हेंबर २०२१ रोजी झालेल्या पोटनिवडणुकीत ते एलेनाबाद मतदारसंघातून पुन्हा निवडून आले.

## प्रमुख सदस्यांची यादी 
## निवडणूक कामगिरी 
### हरियाणा विधानसभेच्या निवडणुका 
### लोकसभा निवडणूक 
## संदर्भ 
वर्ग:भारतातील राजकीय पक्ष
वर्ग:इ.स. १९९९ मधील निर्मिती
वर्ग:हरियाणामधील राजकारण
ऑल झारखंड स्टुडंट्स युनियन

**ऑल झारखंड स्टुडंट्स युनियन** किंवा **आजसू** हा भारताच्या झारखंड राज्याचा एक राजकीय पक्ष आहे. ह्याची स्थापना २२ जून १९८६ रोजी करण्यात आली, जी ऑल आसाम स्टुडंट्स युनियनच्या अनुकरणाने तयार करण्यात आली. पक्षाच्या संस्थापकांचा झारखंडच्या पूर्वीच्या राजकीय पक्षांबद्दल भ्रमनिरास झाला होता आणि त्यांना आणखी लढाऊ आंदोलने हवी होती.

पक्षाने १९८९ मध्ये लोकसभा निवडणुकीवर बहिष्कार घालण्यासाठी सामान्य संप आणि मोहीम आयोजित केली. पण १९९० पर्यंत, पक्षाने अधिक व्यावहारिक मार्ग स्वीकारला आणि बिहार विधानसभा निवडणुकीसाठी झारखंड मुक्ती मोर्चा चिन्हावर उमेदवार उभे केले. आज पक्ष स्वतःच्या नावाने निवडणूक लढवतो.

२००४ च्या लोकसभा निवडणुकीत पक्षाने भारतीय जनता पक्षासोबत युती केली होती. २००५ च्या झारखंड विधानसभा निवडणुकीपूर्वी भाजपच्या नेतृत्वाखालील राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी सोबत तोडून लोक जनशक्ती पक्षासोबत युती केली होती.

## निवडणूक कामगिरी 
### लोकसभा निवडणूक 
### विधानसभा निवडणुका 
## संदर्भ 
वर्ग:भारतातील राजकीय पक्ष
वर्ग:झारखंडमधील राजकारण
वर्ग:इ.स. १९८६ मधील निर्मिती
वर्ग:बिहारमधील राजकारण
तमिळनाडूच्या उपमुख्यमंत्र्यांची यादी

**तामिळनाडूचे उपमुख्यमंत्री** हे तामिळनाडूच्या सरकारचे मंत्री आहेत. उपमुख्यमंत्री हे तामिळनाडूच्या दुसऱ्या क्रमांकाच्या मंत्रिमंडळाचे सदस्य आहेत. युती सरकारमध्ये राजकीय स्थैर्य आणि ताकद आणण्यासाठी किंवा राज्याच्या आणीबाणीच्या वेळी जेव्हा आदेशाची योग्य साखळी आवश्यक असते तेव्हा उपमुख्यमंत्री पदाचा उपयोग एका पक्षाच्या सदस्याच्या पाठिंब्याने राज्याचा कारभार करण्यासाठी केला जातो. अनेक प्रसंगी हे पद कायमस्वरूपी करण्याचे प्रस्ताव आले, पण त्याचा परिणाम झाला नाही.

तामिळनाडूचे माजी मुख्यमंत्री एम. करुणानिधी यांचे तिसरे पुत्र, द्रविड मुन्नेत्र कळघमचे एम.के. स्टॅलिन हे राज्याचे पहिले उपमुख्यमंत्री होते.

## यादी 
## संदर्भ 
वर्ग:भारतामधील राज्यांचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:तमिळनाडूचे उपमुख्यमंत्री
स्टीफन मरांडी

**स्टीफन मरांडी** (जन्म १९५३) हे झारखंडमधील राजकारणी आहेत. ते झारखंड मुक्ती मोर्चाचे नेते आणि झारखंड विधानसभेचे सदस्य आहेत. चौथ्या झारखंड विधानसभेचे ते स्पीकर होते.

## कारकिर्द 
मरांडी हे शिबू सोरेन यांच्या झारखंड मुक्ती मोर्चाचे सदस्य होते. २००५ च्या झारखंड विधानसभेच्या निवडणुकीत तिकीट नाकारल्यामुळे त्यांनी पक्ष सोडला आणि दुमका मतदारसंघातून शिबू सोरेन यांचा मुलगा हेमंत सोरेन यांच्या विरोधात अपक्ष उमेदवार म्हणून निवडणूक लढवली आणि ते जिंकले.

२००५ मध्ये, झारखंडचे माजी मुख्यमंत्री बाबुलाल मरांडी यांनी भारतीय जनता पक्ष सोडला तेव्हा त्यांनी त्यांच्यासोबत झारखंड विकास मोर्चा (प्रजातांत्रिक) स्थापन केला.पण स्थापना केल्यानंतर लवकरच, स्टीफनयांनी पक्ष सोडला आणि मधु कोडा यांच्या नेतृत्वाखालील सरकारशी हातमिळवणी केली आणि भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसमध्ये सामील झाले. २००८-०९ मध्ये ते झारखंडचे उपमुख्यमंत्री होते.

एप्रिल २०१५ मध्ये, बाबुलाल मरांडी यांच्यासोबत पुन्हा एकत्र येण्यासाठी ते झारखंड विकास मोर्चा (प्रजातांत्रिक) मध्ये परतले. पण त्यांनी झारखंड मुक्ती मोर्चामधून महेशपूर मतदारसंघातून २०१४ ची झारखंड विधानसभेची निवडणूक जिंकली.   

## संदर्भ 
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९५३ मधील जन्म
वर्ग:झारखंडचे आमदार
वर्ग:झारखंडचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:झारखंड मुक्ती मोर्चा पक्षातील राजकारणी
वर्ग:झारखंड विकास मोर्चा (प्रजातांत्रिक) मधील राजकारणी
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:झारखंडच्या विधानसभेचे सभापती
वर्ग:महेशपूरचे आमदार
पतियाळा आणि पूर्व पंजाब राज्य संघ

**पतियाळा आणि पूर्व पंजाब राज्य संघ** (**पेप्सू**) हे भारतातील एक राज्य होते, ज्याने १९४८ ते १९५६ दरम्यान आठ संस्थानांना एकत्र केले होते. ह्याचे राजधानी आणि प्रमुख शहर पतियाळा होते. राज्याने २६,२०८ किमी 2 क्षेत्र व्यापले होते.  शिमला, कसौली, कांदाघाट आणि चैल देखील पेप्सूचा भाग बनले.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९४८ मधील निर्मिती
वर्ग:पंजाबचा इतिहास
वर्ग:हरियाणाचा इतिहास
वर्ग:भारतातील संस्थाने
वर्ग:भारतीय राज्ये
*
एरंडवणे

**एरंडवणे** हा पुणे शहरातील परिसर आहे. पुण्याच्या दक्षिणेतील काही प्रसिद्ध शाळा, महाविद्यालये, शॉपिंग मॉल्स, रेस्टॉरंट, चित्रपटगृहे आणि रुग्णालये या भागात आहे.  भारतीय फिल्म आणि टेलिव्हिजन इन्स्टिट्यूट या परिसरात आहे. येथे आणि लगतच्या कोथरूडमध्ये पर्सिस्टंट सिस्टम्स, हार्बिंजर सिस्टम्स, टेक महिंद्रा आणि इतर अनेक माहिती तंत्रज्ञान कंपन्यां आहेत.  कर्वे रस्ता हा एरंडवणे आणि कोथरूडला जोडणारा मुख्य रस्ता आहे.   या भागात मराठी आणि इंग्लिश या भाषा बोलल्या जातात. 

दशभुजा गणपती मंदिर, कमला नेहरू पार्क, जोशींचे रेल्वे संग्रहालय, स्वर्गीय केशवराव नारायणराव जगताप अग्निशमन संग्रहालय ही येथील काही प्रेक्षणीय स्थळे आहेत. या संग्रहालयात अग्निशमन विभागाद्वारे वापरण्यात येणारी विविध उपकरणे आहेत ज्यात १०० पेक्षा जास्त प्राचीन अग्निशामक उपकरणे आहेत ज्यात रोल्स रॉइस *डेनिस*  या उपकरणाचा समावेश आहे  

## शिक्षण 
एरंडवणे भागातील प्रमुख शैक्षणिक संस्था: 

* गरवारे कॉलेज
* एसएनडीटी विद्यापीठ
* फिल्म अँड टेलिव्हिजन इन्स्टिट्यूट ऑफ इंडिया
* श्रीमती काशीबाई नवले कॉलेज ऑफ कॉमर्स
* अभिनव विद्यालय इंग्लिश माध्यम पूर्व प्राथमिक शाळा
* राउटर स्कूल
* सिंहगड स्कूल ऑफ जेमोलॉजी अँड ज्वेलरी डिझायनिंग
* सिंहगड स्प्रिंग डेल स्कूल
* सिंहगड बिझनेस स्कूल
* भारती विद्यापीठ

## होटेल आणि रेस्टॉरंट 
एरंडवण्यातील प्रमुख होटेल आणि रेस्टॉरंट: 

* मल्टी स्पाइस
* इटली व्हाया पंजाब
* वाडेश्वर रेस्टॉरंट (लॉ कॉलेज रोड)
* भूज अड्डा
* अभिषेक हॉटेल
* १२ तारा गरुड
* हॉटेल रॉयल्टी
* हॉटेल जगन्नाथ
* निसर्ग सी फूड
* समुद्र रेस्टॉरंट
* हॉटेल आनंद व्हेज
* कलिंग रेस्टॉरंट आणि बार 
* कलिंगड व्हेज गूर्मे किचन
* लेव्हल ५ बिस्ट्रो आणि बार 

## रुग्णालये 
एरंडवणे येथील काही प्रमुख रुग्णालये: 

* दीनानाथ मंगेशकर हॉस्पिटल
* एसीई हॉस्पिटल.
* अमेय क्लिनिक
* मंत्री हॉस्पिटल
* सागर नर्सिंग होम
* गॅलेक्सी हॉस्पिटल
* सह्याद्री सुपर स्पेशालिटी हॉस्पिटल

## संदर्भ 
वर्ग:पुण्याची उपनगरे
राघव धवन

**राघव धवन** (जन्म ८ जानेवारी १९८७) हा भारतीय वंशाचा क्रिकेट खेळाडू आहे जो २०१४ पासून हिमाचल प्रदेश आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर युगांडासाठी फर्स्ट क्लास आणि लिस्ट अ क्रिकेट खेळतो.  तो प्रामुख्याने मध्यमगती गोलंदाजी करणारा अष्टपैलू खेळाडू आहे जो मधल्या फळीत फलंदाजी करतो.

## संदर्भ 
वर्ग:युगांडाचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
टी. राजय्या

**डॉ. थातिकोंडा राजय्या** (जन्म २ मार्च १९६०) हे भारतीय राजकारणी आणि वैद्यकीय व्यवसायी आहेत. ते २००९ पासून स्टेशन घणपूर विधानसभा मतदारसंघाचे आमदार म्हणून काम करत आहेत, भारत राष्ट्र समितीचे प्रतिनिधित्व करत आहेत. त्यांच्या राजकीय प्रवासात, राजय्या यांनी भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे सदस्य म्हणून सुरुवात केली परंतु नंतर वेगळ्या तेलंगणा राज्याच्या आंदोलनाला पाठिंबा देण्यासाठी भारत राष्ट्र समिती पक्षात सामील झाले. त्यांनी तेलंगणा राज्याचे पहिले उपमुख्यमंत्री म्हणून २ जून २०१४ रोजी आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण विभागासह मोहम्मद अली यांच्यासमवेत शपथ घेतली.

## संदर्भ 
वर्ग:तेलंगणाचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:इ.स. १९६५ मधील जन्म
वर्ग:आंध्र प्रदेश आमदार २००९-२०१४
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:तेलंगणा राष्ट्र समिती पक्षातील राजकारणी
वर्ग:तेलंगणाचे आमदार २०१८-२०२३
वर्ग:तेलंगणाचे आमदार २०१४-२०१८
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:घणपूरचे आमदार
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मिरज एक्स्प्रेस

**मिरज सोलापूर एक्सप्रेस** ही भारतीय रेल्वेची मिरज ते सोलापूर या शहरा दरम्यान धावणारी जलद व सुपरफास्ट एक्स्प्रेस गाडी आहे.

वर्ग:भारतीय रेल्वे
जुमा मियागी

**जुमा मियागी** (जन्म ५ एप्रिल २००३) हा युगांडाचा क्रिकेट खेळाडू आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:युगांडाचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कोस्टा रिका महिला क्रिकेट संघाचा मेक्सिको दौरा, २०२४-२५

कोस्टा रिका महिला क्रिकेट संघाने १६ ते १७ नोव्हेंबर २०२४ या काळात ३ टी२०आ खेळण्यासाठी मेक्सिकोचा दौरा केला. मेक्सिको महिलांनी मालिका ३-० अशी जिंकली.

## आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० मालिका
### १ला सामना
### २रा सामना
### ३रा सामना
## संदर्भ 
## बाह्य दुवे
* ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर मालिका मुख्यपृष्ठ

वर्ग:इ.स. २०२४ मधील क्रिकेट
वर्ग:कोस्टा रिका महिला क्रिकेट संघाचे मेक्सिको दौरे
वर्ग:मेक्सिकोमधील क्रिकेट
वर्ग:महिला क्रिकेट
बांगलादेश क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०२४-२५

बांगलादेश क्रिकेट संघाने नोव्हेंबर आणि डिसेंबर २०२४ दरम्यान वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघासोबत खेळण्यासाठी वेस्ट इंडीजचा दौरा केला. या दौऱ्यात दोन कसोटी, तीन आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय (ODI) आणि तीन आंतरराष्ट्रीय टी२० (T20I) सामने खेळवले गेले. कसोटी मालिका २०२३-२०२५ आयसीसी विश्व कसोटी अजिंक्यपद स्पर्धा स्पर्धेचा भाग होती. मे २०२४ मध्ये, क्रिकेट वेस्ट इंडीज (CWI) ने २०२४-२५ च्या मायदेशातील आंतरराष्ट्रीय हंगामाचा एक भाग म्हणून या दौऱ्यासाठीच्या सामन्यांची पुष्टी केली.

## संघ
११ नोव्हेंबर रोजी, कर्णधार नजमुल हुसेन शांतोला कंबरेच्या दुखापतीमुळे कसोटी संघातून वगळण्यात आले आणि  मेहेदी हसन मिराझला कर्णधार म्हणून नियुक्त करण्यात आले होते.

## दौरा सामने
### २-दिवसीय सर्व सामना
## कसोटी मालिका 
### १ली कसोटी
### २री कसोटी
## आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय मालिका 
### १ला आं.ए.दि. सामना
### २रा आं.ए.दि. सामना
### ३रा आं.ए.दि. सामना
## आंतरराष्ट्रीय टी२० मालिका
### १ला आं.टी२० सामना
### २रा आं.टी२० सामना
### ३रा आं.टी२० सामना
## संदर्भयादी
## बाह्यदुवे
* मालिका मुख्यपान ईएसपीएन क्रिकइन्फोवर

२०२४
वेस्ट इंडीज
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघांचे वेस्ट इंडीज दौरे
वर्ग:इ.स. २०२४ मधील क्रिकेट
आदिल मेहमूद

**आदिल मेहमूद** (जन्म ३१ डिसेंबर १९८८) हा हाँगकाँगचा क्रिकेट खेळाडू आहे.  मेहमूद हा उजव्या हाताचा फलंदाज आहे जो उजव्या हाताने मध्यमगती गोलंदाजी करतो.

## संदर्भ 
वर्ग:हाँग काँगचे टी२० क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
उमरठ (गुहागर)

**उमरठ** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गुहागर तालुक्यातील एक गाव आहे.
## भौगोलिक स्थान
## हवामान
## संदर्भ
#.https://villageinfo.in/
#.https://www.census2011.co.in/
#.http://tourism.gov.in/
#.https://www.incredibleindia.org/
#.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#.https://www.mapsofindia.com/

वर्ग:गुहागर तालुक्यातील गावे
वर्ग:रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गावे
कडियाम श्रीहरी

**कडियाम श्रीहरी** (जन्म ८ जुलै १९५२) हे एक भारतीय राजकारणी आहे जे घणपूर स्टेशन विधानसभा मतदारसंघातून आमदार होते. २०१४-१८ त्यांनी  तेलंगणाचे उपमुख्यमंत्री आणि तेलंगणाचे शिक्षण मंत्री म्हणूनही काम केले. ते तेलंगणा विधान परिषदेत देखील होते. ते २०१४-१५ पर्यंत वारंगल मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करणारे लोकसभेचे सदस्य होते.

२०२३ च्या तेलंगणा विधानसभेच्या निवडणुकीत, कडियाम यांनी भारत राष्ट्र समिती पक्षाचे सदस्य म्हणून घानपूर स्टेशन विधानसभा मतदारसंघातून निवडणूक लढवली आणि जागा जिंकली. नंतर ३१ मार्च २०२४ रोजी त्यांनी काँग्रेस पक्षात प्रवेश केला.

## संदर्भ 
वर्ग:तेलंगणाचे उपमुख्यमंत्री
वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:तेलंगणा राष्ट्र समिती पक्षातील राजकारणी
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९५२ मधील जन्म
वर्ग:तेलंगणाचे आमदार
वर्ग:तेलुगू देशम पक्षातील राजकारणी
वर्ग:तेलंगणाचे खासदार
वर्ग:वारंगळचे खासदार
वर्ग:घणपूर स्टेशनचे आमदार
ग्रेटर लंडन प्राधिकरण

**ग्रेटर लंडन अथॉरिटी** (**जीएलए**) तथा *सिटी हॉल* ही इंग्लंडमधील ग्रेटर लंडन महानगराची प्रादेशिक प्रशासन संस्था आहे. यात कार्यकारी महापौर (सध्या सादिक खान ) आणि २५-सदस्यीय लंडन असेंब्ली अशा दोन शाखांमध्ये विभागलेली आहे. हे एकमेकांवर नियंत्रण आणि संतुलन ठेवतात. मे २०१६ पासून, दोन्ही शाखा लंडन मजूर पक्षाच्या नियंत्रणाखाली आहेत. या प्राधिकरणाची स्थापना २००० मध्ये घेतलेल्या कौलानंतर करण्यात आली होती. ग्रेटर लंडन अथॉरिटी ऍक्ट १९९९ आणि ग्रेटर लंडन ऑथॉरिटी ऍक्ट २००७ द्वारे या संस्थेला अधिकार प्राप्त झाले आहेत.

ही संस्था लंडनमधील वाहतूक, पोलिस, आर्थिक विकास आणि अग्निशमन आणि आपत्कालीन नियोजन यांचा कारभार बघते. यांत ट्रान्सपोर्ट फॉर लंडन, पोलिसिंग आणि गुन्हेगारीसाठी महापौर कार्यालय आणि लंडन अग्निशमन आयुक्त अशा तीन उपसंस्थांद्वारे सेवा पुरवते.
इवलेसे| जुलै २००२ ते डिसेंबर २०२१ दरम्यानचे साउथवार्कमधील सिटी हॉल हे ग्रेटर लंडन अथॉरिटीचे मुख्यालय होते.
जीएलएची जबाबदारी असलेल्या क्षेत्रांमध्ये वाहतूक, पोलिसिंग, अग्निशमन आणि बचाव, विकास आणि धोरणात्मक नियोजन यांचा समावेश होतो. जीएलए स्वतः कोणतीही सेवा थेट पुरवत नाही.

* ट्रान्सपोर्ट फॉर लंडन (TfL) – सार्वजनिक वाहतूक, मुख्य रस्ते आणि रहदारी व्यवस्थापनासह लंडनच्या वाहतूक व्यवस्थेच्या बहुतांश पैलूंचे व्यवस्थापन करण्यासाठी आणि लंडनच्या गर्दी शुल्काचे व्यवस्थापन.
* पोलिसिंग आणि गुन्ह्यासाठी महापौर कार्यालय - संपूर्ण ग्रेटर लंडनमध्ये कायदा आणि सुव्यवस्था पाळणाऱ्या मेट्रोपॉलिटन पोलिस सेवेची देखरेख. 
* लंडन फायर कमिशनर - लंडन फायर ब्रिगेडचे व्यवस्थापन आणि आपत्कालीन नियोजनाचे समन्वय.

## संदर्भ 
वर्ग:लंडन महानगर
लंडनचे महापौर

**लंडनचे महापौर** हे ग्रेटर लंडन प्राधिकरणाचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी आहेत. १९९८मधील घेतलेल्या कौलाद्वारे हे पद २०००मध्ये हे पद तयार करण्यात आले होते. लंडनचे महापौर हे युनायटेड किंग्डममधील थेट निवडून आलेले पहिले महापौर आहेत. 

२०२४मध्ये सादिक खान या पदावर आहेत. यांनी ९ मे, २०१६ रोजी पदभार स्वीकारला. हे पद निर्माण झाल्यापासून केन लिविंग्स्टन हे महापौर होते. मे २००८ मध्ये बोरिस जॉन्सन महापौर झाले. त्यानंतर खान या पदावर आहेत.

## निवडणुका 
या पदाची मुदत ४ वर्षे असते. एक व्यक्ती कितीही मुदतींसाठी निवडून येऊ शकते. या निवडणुकींमधील उमेदवाराला ५% मते न मिळाल्यास £१०,०००ची अनामत ठेव जप्त होते.

## महापौरांची यादी 
## संदर्भ 
वर्ग:लंडन महानगर
वर्ग:लंडनचे महापौर
व्हाइटहॉल

**व्हाइटहॉल** हा इंग्लंडच्या लंडन शहराच्या मध्यवर्ती भागातील वेस्टमिन्स्टर शहरात असलेला एक रस्ता आणि परिसर आहे. हा रस्ता ट्रॅफल्गार स्क्वेर ते चेल्सी पर्यंतच्या ए३२१२ रस्त्याचा सुरुवातीचा भाग आहे. ट्रॅफलगर स्क्वेरपासून पार्लमेंट स्क्वेरकडे दक्षिणेकडे जाणारा हा मुख्य मार्ग आहे. हा रस्ता युनायटेड किंग्डम सरकारचे केंद्र म्हणून ओळखला जातो. या भागात संरक्षण मंत्रालय, हॉर्स गार्ड्स आणि कॅबिनेट कार्यालयासह अनेक सरकारी विभाग आणि मंत्रालये आहेत. परिणामी, *व्हाइटहॉल* हे नाव ब्रिटीश नागरी सेवा आणि सरकारचे पर्यायी नाव म्हणून वापरले जाते.

या परिसरात पूर्वी व्हाईटहॉल राजवाडा होता. मध्ये आगीत नष्ट होण्यापूर्वी हा राजवाडा आठव्या हेन्रीपासून ते तिसऱ्या विल्यम पर्यंतचे शाही निवासस्थान होते. आता त्यातील फक्त मेजवानीघर शिल्लक आहे. त्यावेळी व्हाईटहॉल हा मूळतः एक रुंद रस्ता होता जो राजवाड्याच्या दरवाजांकडे नेत होता; 18व्या शतकात राजवाड्याच्या नाशानंतर दक्षिणेकडे जाणारा मार्ग रुंद करण्यात आला आणि या भागात मोठ्या प्रमाणात सरकारी कार्यालयांसाठी पुनर्बांधणी करण्यात आली.

सरकारी इमारतींप्रमाणेच या रस्त्या वर अनेक स्मारके आणि पुतळे आहेत.
इवलेसे|240x240अंश| १७४० मध्ये व्हाइटहॉल
[इवलेसे| ८ मे, १९४५ रोजी [दुसरे महायुद्ध|दुसऱ्या महायुद्धातील विजयानंतरचे विन्स्टन चर्चिलचे भाषण ऐकण्यासाठी व्हाइटहॉलमध्ये जमलेले लोक]]
इवलेसे| व्हाइटहॉल आणि आजूबाजूच्या रस्त्यांचा नकाशा

## संदर्भ 
वर्ग:लंडन
हनुमानगढी

**हनुमानगढ़ी मंदिर** हे अयोध्येतील प्रसिद्ध धार्मिक स्थळ आहे आणि या मंदिरात अंजनीपुत्र भगवान हनुमानजींची पूजा केली जाते. हे मंदिर अयोध्या शहरातील एका पर्वतावर आहे, ज्याला हनुमानगढी म्हणून ओळखले जाते. मंदिरात जाण्यासाठी भाविकांना सुमारे ७६ पायऱ्या चढाव्या लागतात. प्राचीन कथांनुसार, असे सांगितले जाते की भगवान हनुमान अयोध्येच्या रक्षणासाठी येथे वास्तव्य करत होते. त्यामुळे लाखो भाविक हनुमानजींच्या दर्शनासाठी येथे येतात. हनुमानगढ़ी मंदिर 8 व्या ते 10 व्या शतकात बांधले गेले आहे. येथे येथे हनुमान जयंती, दीपावली आणि रामनवमी सारखे सण येथे मोठ्या थाटामाटात आयोजित केले जातात. मंदिरात हनुमानजींची चार फुटी सुंदर मूर्ती बसवण्यात आली आहे. मूर्तीची स्थापना अशा प्रकारे करण्यात आली आहे की, जणू काही हनुमानजी गुहेत बसले आहेत.

## संदर्भ 
वर्ग:हनुमान मंदिरे
वर्ग:अयोध्या