open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
निवेदिता सराफ

**निवेदिता जोशी-सराफ** या मराठी व हिंदी चित्रपट तसेच नाट्य अभिनेत्री आहेत. त्यांनी दूरचित्रवाणी मालिकांमध्येही भूमिका केल्या आहेत. त्यांचा जन्म मुंबई येथे झाला, सुप्रसिद्ध अभिनेते अशोक सराफ हे त्यांचे पती आहेत.

## नाटके
* अखेरचा सवाल
* कॉटेज नं. ५४
* टिळक आणि आगरकर
* तुझ्या-माझ्यात
* प्रेमाच्या गावा जावे
* वाडा चिरेबंदी
* मग्न तळ्याकाठी
* वाहतो ही दुर्वांची जुडी
* श्रीमंत
* मी, स्वरा आणि ते दोघं

## चित्रपट 
* अर्धांगी
* अशी ही बनवाबनवी (१९८८) - सुषमा 
* इरसाल कार्टी
* कशासाठी, प्रेमासाठी
* कीस बाई किस
* घरचा भेदी
* चंगू मंगू
* तुझी माझी जमली जोडी
* तू सुखकर्ता
* थरथराट 
* दे दणा दण
* धमाल बाबल्या गणप्याची
* धूमधडाका (१९८५) - गौरी वाकडे 
* नवरी मिळे नवऱ्याला (१९८४) - कलादेवी इनामदार 
* माझा छकुला (१९८९) - यशोदा 
* आमच्यासारखे आम्हीच (१९९०) - चंपा 
* मामला पोरीचा

## मालिका
* बंधन
* सपनो से भरे नैना
* सर्व गुण संपन्न 
* दुहेरी
* अग्गंबाई सासूबाई
* अग्गंबाई सूनबाई
* आई आणि बाबा रिटायर होत आहेत!

## बाह्य दुवे
* मराठी तारका संकेतस्थळ 

जोशी, निवेदिता
जोशी, निवेदिता
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
रोजगार हमी योजना

सन १९७२ मध्ये पडलेल्या दुष्काळाच्या संकटावर मात करून लोकांच्या हातांना रोजगार उपलब्ध करून देण्यासाठी हरितक्रांतीचे जनक वसंतराव नाईक यांनी ही योजना आकारास आणली. रोजगार हमी योजनाची पायाभरणी वसंतराव नाईक यांनी केले, त्यामुळे त्यांना रोजगार हमी योजनाचे जनक मानले जाते. 
रोजगार नसलेल्यांसाठी वर्षातले किमान ठराविक दिवस रोजगाराची हमी देणारी ही योजना **रोजगार हमी योजना** म्हणून ओळखली जाते. महाराष्ट्र शासनाने सुरू केलेल्या आणि प्रभावीपणे चालविलेल्या योजनांपैकी ही एक योजना आहे. या योजनेसाठी नोंदणी केलेल्यांना वर्षात एक ठराविक दिवस रोजगारासाठी कामे दिली जातात. त्याबदल्यात रोख रक्कम आणि अन्नधान्य अशा स्वरूपात रोजगार दिला जातो.

अलिकडेच, याच धर्तीवर भारताच्या केंद्रसरकारने सर्व देशासाठी महाराष्ट्रात पायाभरणी झालेल्या या योजनेला केंद्र स्तरावर स्विकारून राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी कायदा (एनआरईजीए) करून तो पूर्ण देशासाठी तो लागू केला. महाराष्टातील 15 कलमी कार्यक्रमाअन्वये 28 मार्च 1972 ला ही योजना सुरू करण्यात आली.वरील योजनेला पाठबळ देण्यासाठी 1977 मध्ये राज्याने ' महाराष्ट्र रोजगार हमी योजना कायदा 1977' संमत केला.

वर्ग:महाराष्ट्र शासन
वर्ग:नोकरी
श्रीधर बाळकृष्ण रानडे

**श्रीधर बाळकृष्ण रानडे** (जून २४, १८९२ - ?) हे मराठी कवी होते. रविकिरण मंडळाचे ते सदस्य होते. मराठीतील पहिली विज्ञानकथा समजली जाणारी कथा त्यांनी १९१५ साली लिहिली . पाश्चात्य साहित्यावरून प्रेरणा घेऊन त्यांनी लिखाण केले.

त्यांच्या पत्नी मनोरमा श्रीधर रानडे यासुद्धा रविकिरण मंडळाच्या सदस्य होत्या.श्री.बा.रानडे हे मुंबईतील इस्माईल युसुफ महाविद्यालयात वनस्पती शास्त्र विषयाचे प्राध्यापक होते.

## जीवन 
श्रीधर रानडे आणि मनोरमा श्रीधर रानडे (विवाहापूर्वीचे नाव द्वारकाबाई हिवरगांवकर/ कि हिवरकर ?) हे दोघेही फर्गसन महाविद्यालयाचे विद्दार्थी होते.महाविद्द्यालयातील काही तासिकात एकाच वर्गात असत.महाविद्दालयाच्या मासिकातून दोघांनीही लिहिलेल्या कवितांच्या निमित्ताने दोघांचा घनीष्ठ परिचय झाला.परिचयानंतर दोघांचेही साहित्य अधिकच बहरास येत गेले.त्यामुळे त्यांदोघांची प्रसिद्धी आणि उल्लेख नेहमी बरोबरीनेच झाला. दोघे पुढेचालून विवाहबद्ध झाले. उच्चशिक्षित व पेशाने शास्त्रज्ञ असलेले रानडे प्रसिद्ध कवी नसले, तरीही रविकिरण मंडळाचे कार्य तळमळीने करणारे सभासद होते. आपल्या पत्नीच्या वयाच्या अवघ्या २९ व्यावर्षी अकाली निधनानंतर श्रीधर रानडेंनी काव्यलेखन सोडले.

श्रीधर रानडेंनी पुढे वयाच्या ८० व्या वर्षी त्यांनी 'मृत्यूच्या दाढेतून' ही गाजलेली कविता लिहिली होती.

## कविता 
लेझिम चाले जोरात

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी कवी
वर्ग:रविकिरण मंडळ
वर्ग:इ.स. १८९२ मधील जन्म
डान्झिगचे स्वतंत्र शहर

**डान्झिगचे स्वतंत्र शहर** (जर्मन: Freie Stadt Danzig *फ्राई श्टाट डान्झिग*, पोलिश: Wolne Miasto Gdańsk *वॉल्ने मियास्तो ग्डान्स्क*), आजचे गदान्स्क, हे अर्ध-स्वतंत्र शहरवजा राष्ट्र होते. याची रचना जानेवारी १०, इ.स. १९२० रोजी व्हर्सायच्या तहातील भाग ३, कलम अकरानुसार करण्यात आली. हे स्थानिक जनतेच्या इच्छेविरुद्ध होते.

या शहरवजा राष्ट्रात पूर्वी जर्मन साम्राज्यात असलेली सुमारे २०० गावे व वाड्या समाविष्ट करण्यात आल्या. लीग ऑफ नेशन्सच्या हुकुमानुसार हा भाग वायमार प्रजासत्ताकपासून वेगळा करण्यात आला तसेच त्याला पुनर्निर्मित झालेल्या पोलंड देशाशी कोणतेही संबंध ठेवण्यास मनाई करण्यात आली. या राष्ट्राचे नाव जरी डान्झिगचे *स्वतंत्र* शहर असले तरी येथील सत्ता लीग ऑफ नेशन्सने आपल्या ताब्यात ठेवलेली होती व त्यानुसार पोलंडचे यावर नावापुरते आधिपत्य होते. पोलंडला या शहरातून विशिष्ट महसूल घेण्याचाही अधिकार होता.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:पोलंडचा इतिहास
वर्ग:दुसरे महायुद्ध
दत्तात्रय लक्ष्मण गोखले

**द.ल. गोखले**  (पूर्ण नाव दत्तात्रय लक्ष्मण गोखले)  (१५जुलै १८९९ मृत्यू :?)  हे मराठी कवी होते. ते रविकिरण मंडळाचे सदस्य होते. द.ल. गोखले ह्यांच्याबद्दल लिखित माहिती फारशी दिसत नाही, मात्र इतरांच्या लेखनातून त्रोटक उल्लेख आढळतात. मराठी विश्वकोशातही 'मंडळाचे एक सदस्य द.ल. गोखले हे जातिवंत रसिक आणि अभ्यासक असूनही मराठी साहित्यात त्यांनी विशेष भर घातली नाही' असे म्हणले आहे.

## साहित्य
द.ल. गोखले यांच्या 'किरण' या प्रातिनिधिक संग्रहात 'प्रेम कशावर' ही कविता व 'भावगीत' या विषयावर चर्चात्मक निबंध आहे. आणि 'उषा, शलाका, प्रभा' आदींमध्ये त्यांची सुनीते व गोष्टी समाविष्ट आहेत.

* काव्यचर्चा; पुणे, चित्रशाळा, १९२४

## इतरांच्या लेखनातील द.ल. गोखले ह्यांच्याविषयी उल्लेख
### आमची अकरा वर्षे मधील उल्लेख
माधवरावांच्या पत्‍नी लीलाबाई ह्यांच्या 'आमची अकरा वर्षे' ह्या पुस्तकात द.ल. गोखले ह्यांच्याविषयी मजकूर आहे. त्यावरून कळते की माधवराव से.अ‍ॅ.सोसायटीचे आजीव सदस्य झाले तेव्हा गोखले फर्ग्यूसन महाविद्यालयात इंग्रजीचे प्राध्यापक होते (इ.स. १९२१). माधवराव कोल्हापूरला गेले तेव्हा श्री.गोखले सांगली येथे वास्तव्यास होते. (विलिंग्डन कॉलेज?).
त्याच पुस्तकात त्यांचा उल्लेख माधवरावांच्या लांबच्या पायी प्रवासाच्या आवडीविषयी लिहिताना येतो. माधवरावांना लांबलांबचे प्रवास पायी करून गावे आणि गडकिल्ले पाहण्याची फार आवड होती. अशाच पुणे ते बनेश्वर प्रवासात द.ल.गोखलेहि होते.

### ’स्वप्नभूमि’मधील उल्लेख
शं.के.कानेटकर लिखित 'स्वप्नभूमि' मध्ये द.ल.गोखले ह्यांचे उल्लेख विखरून सापडतात. विशेष म्हणजे त्या पुस्तकातील अनेक छायाचित्रांमध्ये ते आणि त्यांच्या पत्‍नी सुमतीबाईही आहेत. २७ सप्टेंबर १९६५ ह्या दिवशी पुणे विद्यापीठात उपकुलगुरू काकासाहेब गाडगीळ ह्यांच्या अध्यक्षतेखाली रविकिरण मंडळाच्या सदस्यांचा सत्कार करण्यात आला. त्याचा वृत्तान्त 'भटक्या' ह्या टोपणनावाने लिहिलेला 'स्वप्नभूमि'मध्ये छापलेला आहे. त्यात अन्य कवींबरोबर द.ल.गोखले ह्यांचाहि अल्पपरिचय करून देताना म्हणले आहे की, ”त्यांची काव्यनिर्मिति 'तोटकी आणि मोजकी' तरीहि 'सुगम, सुश्राव्य आणि सुंदर' होती.” पुस्तकात सर्व उपस्थित कवि आणि उपकुलगुरू गाडगीळ ह्यांचा व्यासपीठावर बसलेला फोटो आहे. त्यात द.ल.गोखले दिसतात.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* ऐसी अक्षरे: http://www.aisiakshare.com/node/2475#comment-47201

वर्ग:मराठी कवी
वर्ग:रविकिरण मंडळ
पूर्वाभाद्रपदा

'''''' हे एक नक्षत्र आहे. या नक्षत्राला इंग्रजीत Alpha Pegasi किंवा  Markab म्हणतात.

## आराध्यवृक्ष
आंब्याचे झाड हा पूर्वाभाद्रपदा नक्षत्राचा आराध्यवृक्ष आहे.

## हे सुद्धा पहा
* चांदण्यांची नावे
* नक्षत्र

भारतीय नक्षत्रमालिकेतील पंचविसावे नक्षत्र. ⇨उच्चैःश्रवा (पेगॅसस) या तारकासमूहातील ‘पेगॅसी’ या नावाने ओळखण्यात येणाऱ्या चौकोनाच्या पश्चिम बाजूचे आल्फा पेगॅसी [मार् कॅब; विषुवांश २३ ता. २ मि. १० से., क्रांती - १४° ५५' ३०".४ आणि प्रत २.५७; ⟶ ज्योतिषशास्त्रीय सहनिर्देशक पद्धति ; प्रत] व दुसरा बीटा पेगॅसी (शिआत ; विषुवांश २३ ता. १ मि. १४.९ से., क्रांती + २७° ४८' १".५, प्रत २.६१) असे दोन तारे मिळून पूर्वाभाद्रपदा नक्षत्र होते. यांपैकी आल्फा हा पूर्वाभाद्रपदाचा योगतारा (प्रमुख तारा) मानण्यात येतो. या नक्षत्राचे पहिले तीन चरण कुंभ व चौथा चरण मीन राशीमध्ये समाविष्ट आहे. वैदिक काळी पूर्वाभाद्रपदा व ⇨उत्तरभाद्रपदा यांना मिळून प्रौष्ठपदा म्हणत. यांतून काढलेली रेषा ध्रुवातून जाते. याची देवता अज एकपाद व आकृती यम वा मंचक मानतात. नोव्हेंबराच्या पहिल्या आठवड्यात हे डोक्यावर दिसते.

                        ठाकूर, अ. ना.(स्रोत: मराठी विश्वकोश)

वर्ग:नक्षत्र
चरेगाव

**चरेगाव** नावाचे महाराष्ट्रातील सातारा जिल्ह्यातील गाव आहे.उम्ब्रज पासून चिपळूणला जाताना,उम्ब्रज पासून पाच किमी अंतरावर हे गॉंव आहे.गावाची लोकसंख्या मोठी आहे.चरेगाव पंचक्रोशीत भोळेवाडी,खालकरवाडी,भवानवाडी,माजगाव,कलंत्रवाडी ही छोटी गावे येतात. गावात प्रामुख्याने ऊस हळद आणि ज्वारी या पिकाची लागवड केली जाते सोबत इतर पिकांचीपण  लागवड केली जाते.

वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
चरेगावात प्रामुख्यानं सुर्यवंशी.  माने. पवार आडनावाची घराणी आहेत 
दर शनिवारी सकाळी सात ते अकरा वाजता आठवडी बाजार भरतो 
येथील शेळ्यांचा बाजार मोठा असतो 
या गावची यात्रा चैत्र पोर्णिमेच्या नंतर चौथ्या आणी पाचव्या दिवशी असते . गाव पंचक्रोशीत नावाजलेले आणि राजकारणात समाजकारणात अग्रेसर आहे
येथे श्री ज्योतिबा मंदिर.  हनुमान मंदिर.  काळेश्वर मंदिर.  सिद्धेश्वर मंदिर अशी अनेक मंदिरे आहेत.  गावात प्रामुख्यानं सर्व हिंदु सन साजरे केले जातात विशेष करून शिवजयंती आणी गणेशोत्सव मोठा असतो.  गावाचा विस्तार हा पाच ते सात किलोमीटर अंतरावर पसरलेला असून गावाजवळून उत्तर मांड नदी वाहते 
गावाच्या पूर्वेस NH4 . पश्चिमेस पाटण तालुक्याची शिव.  दक्षिणेस चंद्रगीरी नावाचा डोंगर आणी उत्तरेस सुखाईदेवीचा डोंगर आहे .
मोहम्मद रझा पेहलवी

**मोहम्मद रझा शाहर पेहलवी** (ऑक्टोबर २६, इ.स. १९१९ - जुलै २७, इ.स. १९८०) (पर्शियन: محمدرضا شاه پهلوی ; ) हा इराणचा शहा होता. हा सप्टेंबर १६, इ.स. १९४१पासून फेब्रुवारी ११, इ.स. १९७९पर्यंत सत्तेवर होता. पेहलवी घराण्याचा हा दुसरा व शेवटचा राज्यकर्ता होता.

## जीवन 
## शासनकाल 
### वडिलांचा वारसा 
### तेलाचे राष्ट्रीयकरण आणि १९५३ नंतर सत्तांतर 
### हत्येचा प्रयत्न 
## आधुनिक काळ 
### परकीय संबंध 
### आधुनिकीकरण आणि निरंकुशता 
## उल्लेखनीय कामगिरी 
## पदच्युत होण्याची वेळ 
## क्रांति 
## निर्वासित आणि मृत्यू 
## विशेष योगदान 
### महिला अधिकार 
## लग्न व मुले 
### फौजिया (इजिप्त) 
### Soraya Esfandiary-Bakhtiari 
### फराह दिबा 
## सन्मान/पुरस्कार 
## हे सुद्धा पहा 
## याच्या व्यतिरिक्त 
## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
वर्ग:इ.स. १९१९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८० मधील मृत्यू
वर्ग:इराणी व्यक्ती
तांबवे

**तांबवे** हे महाराष्ट्राच्या सातारा जिल्ह्यातील एक गाव आहे. हे गाव कोयना नदीच्या तीरावर व कराड-चिपळूण महामार्गानजीक वसले आहे.

वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
सुपने

**सुपने** एक महाराष्ट्रातील सातारा जिल्ह्यातील गाव आहे.

वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
बेलवडे हवेली

हे एक महाराष्ट्रातील सातारा जिल्ह्यातील गाव आहे.

**बेलवडे हवेली** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील जावळी तालुक्यातील एक गाव आहे.
## भौगोलिक स्थान
## हवामान
## लोकजीवन
## प्रेक्षणीय स्थळे
## नागरी सुविधा
## जवळपासची गावे
## संदर्भ
# व्हिलेजइन्फो.इन
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate 

वर्ग:जावळी तालुक्यातील गावे
वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
कानिफनाथ गड

श्री क्षेत्र कानिफनाथ गड सह्याद्रीच्या पर्वतरांगामध्ये सासवडच्या पश्चिमेला बोपगाव येथे आहे. तेथे कानिफनाथगडावर कानिफनाथ  यांचे मंदिर आहे मंदिर प्राचीनकालीन आहे. हे मंदिर त्या पंचक्रोशीतील शिल्पकलेचा उत्तम नमुना आहे. मंदिराचा गाभारा मोठा आहे, परंतु प्रवेश दरवाजा १×१ फूट असा आहे.

वर्ग:नाथ संप्रदाय
वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले
वर्ग:महाराष्ट्रातील तीर्थक्षेत्रे
काले

**काले** हे सातारा जिल्ह्यातल्या कऱ्हाड तालुक्यातील एक निसर्गसंपन्न गाव आहे. हे गाव मनगंगा नदीकाठी वसलेले आहे. या गावाचा समावेश सातारा लोकसभा मतदारसंघात आणि कऱ्हाड-दक्षिण विधानसभा मतदारसंघात होतो. 

काले या गावी ४ ऑक्टोबर, इ.स. १९१९ या दिवशी कर्मवीर भाऊराव पाटील यांनी रयत शिक्षण संस्थेची स्थापना केली. 

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
वर्ग:कराड तालुक्यातील गावे
महाराष्ट्रातील जलविद्युत केंद्रांची यादी

**मोठी जलविद्युत केंद्रे** 

**लघु जलविद्युत केंद्रे**

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
* जागतिक बँकेचे भारतातील विद्युत प्रकल्प
वर्ग:महाराष्ट्रातील जलविद्युत केंद्रे
वर्ग:याद्या
समलिंगी स्त्री

स्वाभिमान मोर्च्यात लेस्बियन स्वाभिमान ध्वज धरलेल्या दोन लेस्बियन महिला.]]

समलैंगिक स्त्रियांना **लेस्बियन**(इंग्रजी: *Lesbian*) म्हटले जाते. लेस्बियन हा शब्द समलैंगिक समागम करणाऱ्या स्त्री अथवा स्त्रियांना उद्देशून नाम स्वरूपात (उदा. ती लेस्बियन) किंवा एखाद्या गोष्टीचे समलैंगिक स्वरूप दाखवण्यासाठी विशेषण (उदा. लेस्बियन जोडपे) म्हणून वापरला जातो. स्त्री समलैंगिकता जरी पुराणकाळापासून अस्तित्वात असली तरी, लेस्बियन शब्दाचा 'समलैंगिक स्त्री' हा अर्थ २०व्या शतकात प्रचलित झाला. 'लेस्बियन' शब्दाचे मूळ प्राचीन ग्रीक इतिहासातील इ.स.पूर्व सन ६व्या शतकातील सॅफो कवयित्रीचे राहण्याचे ठिकाण असलेल्या 'लेस्बोस' ह्या बेटाच्या नावात आहे.
विसाव्या शतकाच्या मध्यापर्यंत पुरुष समलैंगिकता समाजात एक मानसिक रोग म्हणून गणली जात असे व वैद्यकीयदृष्ट्या देखील पुरुष समलैंगिकतेची गणना अनैसर्गिक मानसिकतेमध्ये होत असे. त्यामानाने स्त्री समलैंगितेच्या विषयाबद्दल तोपर्यंत फारशी कधी चर्चा झाली नव्हती. जर्मन रिचर्ड व्हॉन क्राफ्ट एबिंग ह्या आणि ब्रिटिश हॅवलॉक एलिस ह्या दोन मानसरोग शास्त्राज्ञांनी सर्वप्रथम स्त्री समलैंगिकतेची वैद्यकीय लिखाणात चर्चा केली. 

वैद्यकीयदृष्ट्या, लेस्बियन असणे हा रोग किंवा मानसिक विकृती नाही. पुरुष समलैंगिकतेप्रमाणेच, स्त्री समलैंगिकता ही एखाद्या व्यक्तीच्या जडणघडणीमध्ये जन्मतःच असते हे वैद्यकिय दृष्ट्या सिद्ध झाले आहे. (जरी अश्या वेगळ्या जडणघडणीचे मूळ ठोसपणे उलगडण्यात वैज्ञानिकांना यश आलेले नाही.)

## हे सुद्धा पहा
*साफो
* गे

## संदर्भ
वर्ग:समलैंगिकता
मनोरमा श्रीधर रानडे

**मनोरमा श्रीधर रानडे** (१३ जानेवारी, १८९६ - १९२६) या मराठी कवयित्री होत्या. त्या रविकिरण मंडळाच्या सदस्य होत्या. दैनंदिन आयुष्यातील अनुभव हे त्यांच्या कवितांचे वैशिष्ट्य होते.त्यांनी **गोपिकातनया** या टोपणनावाने लेखन केले. त्यांचे पती श्रीधर बाळकृष्ण रानडे हे सुद्धा रविकिरण मंडळाचे सदस्य होते.

रविकिरण मंडळाची सुरुवात झाल्यानंतर २ वर्षांनीच वयाच्या अवघ्या २९ व्या वर्षी मनोरमाबाई निवर्तल्या.

## जीवन 
श्रीधर रानडे आणि मनोरमा श्रीधर रानडे (विवाहापूर्वीचे नाव द्वारकाबाई हिवरगांवकर हे दोघेही फर्ग्युसन महाविद्यालयाचे विद्यार्थी होते. ते महाविद्यालयातील काही तासिकांत एकाच वर्गात असत. महाविद्यालयाच्या मासिकातून दोघांनीही लिहिलेल्या कवितांच्या निमित्ताने दोघांचा घनिष्ठ परिचय झाला. परिचयानंतर दोघांचेही साहित्य अधिकच बहरास आले. त्यामुळे त्या दोघांची प्रसिद्धी आणि उल्लेख नेहमी बरोबरीनेच होत असे. पुढच्या काळात दोघे विवाहबद्ध झाले. उच्चशिक्षित व पेशाने शास्त्रज्ञ असलेले रानडे प्रसिद्ध कवी नसले, तरीही रविकिरण मंडळाचे कार्य तळमळीने करणारे सभासद होते. आपल्या पत्नीच्या- वयाच्या अवघ्या २९व्या वर्षी -अकाली निधनानंतर श्रीधर रानडेंनी काव्यलेखन सोडले.

## रानडे दांपत्य व रविकिरण मंडळ 
श्री.बा. (श्रीधरपंत) आणि मनोरमा (जिजी) रानडे हे रविकिरणमंडळाचे पहिले सूत्रधार आणि आधारस्तंभ होते. हे जोडपे त्या काळात इतर समाजापासून अगदी उठून दिसण्याइतके वेगळे होते. त्यांचा प्रेमविवाह झाला होता आणि दोघेही कविता करत असत आणि मित्रांच्या सभेत त्यांचे वाचनही करीत. सुशिक्षित स्त्रीने कविता करून त्या बैठकीत वाचून दाखवायचा हा त्या काळात निराळा असा प्रघात होता. लवकरच यशवंत, माडखोलकर, माधवराव पटवर्धन, गिरीश असे इंग्रजी वाङ्मयावर वाढलेले आणि इंग्लिश रोमॅंटिक काव्यातून स्फूर्ति घेणारे कवी त्यांच्या काव्यबैठकींमध्ये सामील होऊ लागले. ह्या बैठकी रविवारी कोणा एकाच्या घरी होत असत आणि त्यातून रविकिरण मंडळाच्या कल्पनेने जन्म घेतला. ९ सप्टेंबर १९२३ ह्या दिवशी प्रसिद्ध झालेल्या मंडळाच्या कवितांच्या प्रथम प्रकाशनाला ’किरण’ असे नाव देऊन ’एका ध्येयध्रुवाभोवती परिभ्रमण’ हा विचार व्यक्त करणारे सप्तर्षींचे प्रतीक त्यासाठी सुचविण्यात आले. मंडळाच्या पहिल्या प्रकाशनात माधवराव पटवर्धन, ग.त्र्यं. माडखोलकर, कवी यशवंत, कवी गिरीश (शं.के.कानिटकर), द.ल. गोखले, श्रीधरपंत व मनोरमाबाई रानडे ह्यांच्या कविता आणि दिवाकरांच्या नाटयछटा असे साहित्य प्रकाशित झाले.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* ऐसी अक्षरे: मनोरमाबाई रानडे

वर्ग:मराठी कवी
वर्ग:रविकिरण मंडळ
वर्ग:इ.स. १८९६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९२६ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
राजा ढाले

**राजाराम पिराजी ढाले** (३० सप्टेंबर १९४० – १६ जुलै २०१९) हे आंबेडकरी चळवळीतील एक नेते, ज्येष्ठ विचारवंत, साहित्यिक, कवी, सामाजिक कार्यकर्ते, राजकारणी व बौद्ध साहित्याचे गाढे अभ्यासक होते. ते दलित पॅंथरचे आक्रमक नेते होते, ही संघटना ज.वि. पवार, अरुण कृष्णाजी कांबळे आणि नामदेव ढसाळ यांनी स्थापन केली होती. त्याअगोदर ते भारतीय रिपब्लिकन पक्षाच्या (भारिप) राजा ढाले गटाचे प्रमुख होते. त्यांनी फुले-आंबेडकरी विचाराचा पुरस्कार केला.

## कारकीर्द
ढालेंचा जन्म ३० सप्टेंबर १९४० रोजी सांगली जिल्ह्यातील नांद्रे गावी झाला. ते तरुण असतानाच त्यांच्या आईवडिलांचे निधन झाले. त्यांनंतर ते काका-काकू सोबत मुंबईला आले.

"एका दलित महिलेला विवस्त्र करून तिला अर्धा कि.मी. धावायला लावले. या गुन्ह्याची गुन्हेगाराला ५० रुपये दंडाची शिक्षा झाली. मात्र राष्ट्रध्वजाची अवमानना करणाऱ्याला ३५० रुपये दंड झाला. म्हणजे आयाबहिणींच्या वस्त्राची किंमत राष्ट्रध्वजापेक्षा कमी आहे. मग त्याचे (राष्ट्रध्वजाचं) काय करायचे?" असा सवाल करून मोठा गहजब राजा ढालेंनी निर्माण केला होता. भारतीय स्वातंत्र्यालाच प्रश्न करणारा "काळा स्वातंत्र्यदिन" हा लेख त्यांनी लिहिला होता.

ढाले शुद्ध बौद्ध-आंबेडकरी विचारांचा पुरस्कर्ता होते. भदंत आनंद कौसल्यायन यांच्या संपर्कात आल्यानंतर तर बुद्ध विचाराचा ते प्रखर पुरस्कार करू लागले. त्यांनी 'दलित साहित्या'चा 'आंबेडकरवादी साहित्य' असा शब्द प्रयोग सुरू केला. ते नेता, मार्गदर्शक आणि आंबेडकरवादी चळवळीचा भाष्यकारही होते. तसेच ते चित्रकार आणि कवीही होते. त्याचे वाचन दांडगे होते. त्यांच्याकडे पुस्तकाचा मोठा संग्रह होता. पॅंथरनंतर दिशाहिन झालेल्या आंबेडकरी चळवळीला दिशा देण्याचे काम त्यांनी केले. राजा ढालेंचा झेन, महानुभाव आणि बौद्ध तत्त्वज्ञानाचा अभ्यास होता.

## कुटुंब
पत्नी दीक्षा आणि मुलगी गाथा असा परिवार आहे.

## निधन
१६ जुलै २०१९ रोजी मुंबई येथे वयाच्या ७९व्या वर्षी त्यांचे निधन झाले. १७ जुलै २०१९ रोजी त्यांच्यावर चैत्यभूमी येथील स्मशान भूमीत बौद्ध पद्धतीने अंतिम संस्कार करण्यात आले.

## लेखन
तापसी, येरू, चक्रवर्ती, जातक, विद्रोह आदी लघुअनियतकालिके आज उपलब्ध नाहीत. या अनियतकालिकांत राजा ढाले यांचे लेखन प्रसिद्ध झाले होते. तसेच त्यांच्या कविता, कथा, प्रस्तावना, प्रसंगोपात लेख, संशोधनात्मक लेखन आणि संपादने हे सारे साहित्य विखुरलेले आहे. ढालेंच्या आयुष्याचे तपशील फारसे उपलब्ध नाहीत. स्वतः ढालेंनीही हे निगुतीने जपण्याचा आणि प्रस्थापित होण्याचा खटाटोप केलेला नाही.

## पुरस्कार आणि सन्मान
* राजा ढाले यांच्यावर 'खेळ' या नियतकालिकाचा विशेषांक प्रकाशित झालेला आहे. 
* *डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर जीवनगौरव पुरस्कार*
* *भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर पुरस्कार*, पुणे महापालिकेचा पुरस्कार (१-१०-२०१५)
* *मिलिंद समता पुरस्कार*, मिलिंद कला महाविद्यालय, औरंगाबाद

## हे सुद्धा पहा
* दलित पॅंथर
* आंबेडकरवादी चळवळ

## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे
* वाकविण्यात वाकबगार राजा ढाले! - ज.वि. पवार

वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी
वर्ग:आंबेडकरवादी 
वर्ग:सामाजिक कार्यकर्ते 
वर्ग:भारतीय बौद्ध
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:भारिप बहुजन महासंघातील राजकारणी
वर्ग:भारतीय रिपब्लिकन पक्षातील राजकारणी
वर्ग:इ.स. १९४० मधील जन्म 
वर्ग:इ.स. २०१९ मधील मृत्यू
वर्ग:बौद्ध तत्त्वज्ञ
वर्ग:नामांतर आंदोलनात सहभागी व्यक्ती
अस्मितादर्श (त्रैमासिक)

**अस्मितादर्श** हे औरंगाबादहून प्रसिद्ध होणारे एक त्रैमासिक आहे. दलित साहित्य, दलित चळवळीला एक दिशा देण्याचे महत्त्वाचे कार्य 'अस्मितादर्श'ने केले. गंगाधर पानतावणे यांनी हे त्रैमासिक सुरू केले. डिसेंबर १९६७ ला 'अस्मितादर्श'चा पहिला अंक प्रकाशित झाला. मजकूर गोळा करण्यापासून ते प्रुफ तपासण्यापर्यंत व अंक छापून आल्यावर त्याला रॅपर चिकटवून त्यावर पत्ते टाकण्यापर्यंत सर्व कामे पानतावणे हे एकट्याने करत.

## अस्मितादर्श सूची
डॉ. मीरा खांडगे  यांनी डिसेंबर १९६० ते २००७ या ४० वर्षांत प्रसिद्ध झालेल्या 'अस्मितादर्श' मासिकाची एक सूची (प्रकाशक : प्रतिमा प्रकाशन, पुणे) केली आहे. ही सूची अतिशय तपशीलवार आहे. सूचीचे विषयवार व लेखकवार असे दोन भाग केले आहेत. पहिल्या भागात ललित, कांदबरी, कथा, नाटक, एकांकिका, कविता, ग्रंथाचा अनुवाद, आत्मकथन, निर्मिती प्रक्रिया, भाषाविषयक, व्यक्तिविषयक, वैचारिक लेखन  इत्यादी सर्व लेखन प्रकारांची तपशीलवार नोंद केली आहे, तर दुसऱ्या भागात लेखकांची सूची आहे.

'अस्मितादर्श' हे वाङ्‌मयाबरोबरच वैचारिक व्यासपीठ असल्यामुळे 'अस्मितादर्श' साहित्य संमेलनातील उद्‌घाटकांपासून ते अध्यक्षांपर्यंत सर्वांच्या भाषणांची यादीही या ग्रंथात दिलेली आहे. याशिवाय येथे संमेलनातील परिसंवाद, मुलाखती, टीपाटिप्पण्या यांचीही सविस्तर नोंद घेतलेली आहे. सूची तयार करताना रेखाटने, छायाचित्रे यांचीसुद्धा दखल घेण्यात आली आहे. त्यामुळे दलित साहित्य, दलित चळवळ आणि डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांच्या विचारांसंबंधात संशोधन करणाऱ्या अभ्यासकाला एकत्रितपणे माहिती उपलब्ध करून घेण्यासाठी हा सूचिग्रंथ उपयुक्त झाला आहे.

## हे सुद्धा पहा 
* डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर संबंधित लेखांची सूची
* डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या नावावर असलेल्या गोष्टींची यादी
अस्मितादर्श साहित्य संमेलन

## संदर्भ
वर्ग:दलित चळवळ
वर्ग:मराठी भाषेमधील नियतकालिके
वर्ग:आंबेडकरवादी संस्था व संघटना
अभिजीत (नक्षत्र)

'''''' हे एक नक्षत्र आहे.

## हे सुद्धा पहा
* चांदण्यांची नावे
* नक्षत्र

वर्ग:नक्षत्र
१९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक, २०१०

The **2010 Under 19 Cricket World Cup** is the eight contesting of the tournament, taking place in न्यू झीलँड.  Sixteen teams are competing in 44 matches between 15 January – 30 January 2010.  The tournament was originally scheduled to take place in Kenya, but they lost the right to hold the tournament after an International Cricket Council (ICC) inspection in June 2009 declared that it would be "unrealistic" to expect Kenya to have preparations complete for the competition, and that New Zealand would host the tournament in their stead.

## Venues 
The following venues will be used for 2010 U19 Cricket World Cup which is to be held in New Zealand.

## Teams 
16 teams will be participating in the competition. The first 10 are the nations with ICC Full Membership. The additional 6 were determined by the 2010 U19 Cricket World Cup Qualifier.

## Groups 
The following groups were chosen for the World Cup 2010 by the International Cricket Council. The number alongside gives the rank of the team. The tournament will begin with a league stage consisting of four groups of four. Each team will play each of the other teams in its group once.

## Group stage 
* All matches to start at 10.30 (NZ Local)
* New Zealand Local Time is + 13 Hrs GMT
### गट अ 
### गट ब 
### Group C 
### गट ड 
## Media coverage 
* STAR Cricket (live) – India
* SKY Sport (live) – New Zealand
* GEO Super – Pakistan

## References 
## बाह्य दुवे 
* Official website of U19 World Cup 
* ICC U19 Cricket World Cup 2010 Schedule 
* About the ICC U19 Cricket World Cup 2010
* Fixtures 

 
 

वर्ग:१९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक
वर्ग:२०१० १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक
गणेश त्र्यंबक देशपांडे

*डॉ.* **गणेश त्र्यंबक देशपांडे** (ऑगस्ट १४, १९१० - १९८९) हे मराठी व संस्कृत लेखक होते. याचबरोबर ते साहित्यशास्त्र आणि व्याकरणातील जाणकारही होते.

अमरावती जिल्ह्य़ातील दर्यापूर तालुक्यातील वडनेरगगाई येथे ऑगस्ट १४, १९१० रोजी डॉ. गणेश त्र्यंबक देशपांडे यांचा जन्म झाला. नागपूर विद्यापीठातील संस्कृत विभागात प्राध्यापक आणि विभाग प्रमुख ही पदे भूषवून ते सेवानिवृत्त झाले.

## प्रकाशित साहित्य 
* भारतीय साहित्यशास्त्र
* इंडॉलॉजिकल पेपर्स (विदर्भ संशोधन मंडळ १९७१)
* अभिनवगुप्त (साहित्य अकादमी प्रकाशन, १९८९)

## पुरस्कार 
* साहित्य अकादमी पुरस्कार, १९५९ - 'भारतीय साहित्यशास्त्र'

## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे 
* अभिनवगुप्त, इंग्लिश विकिपिडीया

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते
वर्ग:इ.स. १९१० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८९ मधील मृत्यू
श्रीनिवास नारायण बनहट्टी

*डॉ.* **श्रीनिवास नारायण बनहट्टी** (श्री.ना. बनहट्टी) (१९०१ - १९७५) हे मराठी लेखक होते.

## प्रकाशित साहित्य
* कृष्णविजय (मोरोपंतांच्या काव्याविषयी)
* विष्णू कृष्ण चिपळूणकर (१९३४)
* नाट्याचार्य देवल- गोविंद बल्लाळ देवल यांचे चरित्र, वाङ्मय व जीवनकार्य
* जोडयात्रा (१९७४, धार्मिक)
* श्री ज्ञानदेवी -प्रतिशुद्ध संहिता
* सुगम मराठी शब्दकोश (सहलेखक - भाऊ धर्माधिकारी)
* ज्ञानेश्वरी अध्याय ३रा

## पुरस्कार
* साहित्य अकादमी पुरस्कार, १९६९ - 'नाट्याचार्य देवल.' साठी
* पुणे नगर वाचन मंदिर ही संस्था, श्री.ना. बनहट्टी यांच्या नावाचा साहित्य पुरस्कार देते.

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते
वर्ग:इ.स. १९०१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७५ मधील मृत्यू
कठपुतळी

**कठपुतळी** म्हणजे लाकडापासून तयार केलेल्या वेगवेगळ्या प्रकारच्या छोट्या बाहुल्या. हा एक खेळाचा तसेच सादरीकरणाचा तसेच मनोरंजनाचा प्रकार मनाला जातो . भारतात हे एक मनोरंजनाचे व लोककलेचे साधन आहे.
## स्वरूप
या बाहुल्यांचे हात आणि पाय हे हलविता येतात. त्यांना रंगही दिलेला असतो आणि वेशभूषाही असते. या बाहुल्यांना बारीक आणि लांबून न दिसणारे धागे बांधून त्या नाचविल्या जातात. कठपुतळ्या चालविणारा कठपुतळीकार पडद्याआडून हे काम बोटांच्या व हातांच्या साहाय्याने करीत असतो. तो लोकांना दिसत नाही. बाहुल्यांच्या हालचालीतून नाट्य रंगविले जाते. पडद्यामागे बहुधा दुसरा इसम त्या नाटकातले संवाद बोलत असतो. त्यानुसार, कठपुतळीकार हा बाहुल्या नाचवितो. अशा प्रकारे हालणाऱ्या चालणाऱ्या बाहुल्यांच्या साह्याने एखाद्या नाटकातील वा पुराणातील प्रसंग सादर केला जातो.

वेगवेगळ्या देशात वेगवेगळ्या प्रकारच्या बाहुल्या बनवून त्या वापरल्या जातात व त्यायोगे लोकरंजन केले जाते.

## लोककलाकारांचा गौरव 
कठपुतळी खेळ सादर करणा - या, दक्षिण भारतातील  ९ ६  वर्षीय भीमव्वा डोड्डाबलप्पा शिल्लेक्यथारा  यांचा पदमश्री पुरस्काराने गौरव करण्यात आलेला आहे .

## अन्य 
[right|thumb|150px|[व्हिएतनाममधील पाण्याची बाहुली]]
* मीना नाईक यांचे वाटेवरती काचा गं हे बालकांच्या लैंगिक शोषणवरील बाहुली नाट्य आहे. १४ नोव्हेंबर २००० ते २०१२ पर्यंत या नाटकाचे पाचशेहून अधिक प्रयोग झाले.

* के.एस. गोडे हे महाराष्ट्रातील एक प्रसिद्ध बाहुली कलावंत (शब्दभ्रमकार) आहेत. ते या कलेसाठी स्वतःच बाहुल्या बनवतात.

पुणे शहरात ९ मे २०१७ रोजी पहिले बाहुली नाट्य संमेलन झाले. त्यावेळी गोडे यांना जीवनगौरव पुरस्कार दिला गेला.

वर्ग:लोककला
रामचंद्र नारायण दांडेकर

**रामचंद्र नारायण दांडेकर** (मार्च १७, १९०९ - डिसेंबर ११, २००१) हे भारतीय भाषातज्ज्ञ आणि वैदिक संस्कृतीचे अभ्यासक होते.

## जीवन
दांडेकरांनी संस्कृत (१९३१) व अर्वाचीन भारतीय संस्कृती (१९३३) या विषयांमध्ये मुंबई विद्यापीठाची पदवी संपादन केली होती.
काही वर्षे पुण्याच्या फर्ग्युसन महाविद्यालय अध्यापन केल्यानंतर ते जर्मनीतल्या हिडेलबर्ग विद्यापीठात संशोधन करण्यासाठी १९३६ साली रवाना झाले.
तेथे त्यांनी सादर केलेल्या प्रबंधास (Der Vedische Mensch) १९३८ साली पीएच.डी. साठी मान्यता मिळाली.  भारतात परतल्यानंतर त्यांनी []फर्ग्युसन महाविद्यालय|फर्ग्युसन महाविद्यालयांत]] अध्यापक (१९३९-१९५०), पुणे विद्यापीठाच्या संस्कृत व प्राकृत भाषा विभाग प्रमुख (१९५० - १९५८), कला विभागाचे प्रमुख (१९५९ - १९६५) व संस्कृत प्रगत अध्ययन केंद्राचे संचालक (१९६४ - १९७४) म्हणून काम पाहिले. १९३४ पासून पुढील ५५ वर्षे  भांडारकर प्राच्य विद्या मंदिराचे मानद सचिव तसेच  १९९४ ते २००१ पर्यंत ते त्या संस्थेचे उपाध्यक्ष होते. उपखंडातील भाषांसंदर्भात संशोधन व इतर कार्य करणाऱ्या अनेक भारतीय व आंतरराष्ट्रीय संस्थांशी (उदा. ऑल इंडिया ओरिएंटल कॉन्फरन्स, इंटरनॅशनल काँग्रेस ऑफ ओरिएंटलिस्ट्स, दी वर्ल्ड संस्कृत कॉन्फरन्स, दी संस्कृत कमिशन ऑफ गव्हर्नमेंट ऑफ इंडिया,युनेस्कोचे सल्लागार, वगैरे) ते संलग्न होते.  

## प्रकाशित इंग्रजी साहित्य
* वैदिक सूची (एकूण ६ खंड, १९४६)
* वैदिक देवतांचे अभिनव दर्शन (मराठी)
* हिंदुधर्म - इतिहास आणि आशय (मराठी)
* हडप्पन बिबलियॉग्राफी.
* सम ॲस्पेक्ट्स ऑफ दी हिस्ट्री ऑफ हिंदुइझम
* इनसाइट इनटू हिंदुइझम
* एक्झरसाइजेस इन इंडॉलॉजी
* रिसेंट ट्रेंड्स इन इंडॉलॉजी
* दी एज ऑफ दी गुप्ताज
* संस्कृत स्टडीज आउटसाइड इंडिया
* वैष्णविझम अँड शैविझम

## पुरस्कार
* भारत सरकार कडून पद्मभूषण पुरस्काराने सन्मानित १९६२.
* साहित्य अकादमीची फेलोशिप २०००
## बाह्य दुवे
* दांडेकरांच्या कार्याचा विस्तृत परिचय 

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:संस्कृत भाषेमधील विद्वान
वर्ग:इ.स. १९०९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००१ मधील मृत्यू
वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:साहित्य अकादमी फेलोशिप विजेते
हरिश्चंद्राची फॅक्टरी

**हरिश्चंद्राची फॅक्टरी** हा २००९ साली थिएटरांत झळकलेला, परेश मोकाशी यांनी दिग्दर्शिलेला मराठी चित्रपट आहे. १९१३ साली राजा हरिश्चंद्र चित्रपट काढून महाराष्ट्रातील व भारतातील चित्रपटसृष्टीची मुहूर्तमेढ रोवणाऱ्या दादासाहेब फाळक्यांच्या या पहिल्या चित्रपटनिर्मितीमागील धडपड या हलक्याफुलक्या चित्रपटात चितारली आहे. हा चित्रपट बॉक्स ऑफिसवर हिट झाला होता.

## कथा 
दादासाहेब फाळके चुकून एका मूक चित्रपटाची स्क्रीनिंग करीत तंबू शोधून काढले आणि कथाकथनाच्या कल्पनेने चकित झाले. भारतातील पहिल्या वैशिष्ट्यीकृत चित्रपटाची निर्मिती करण्यासाठी तो तंत्रज्ञांची टीम घेऊन आला आहे.

## कलाकार 
* नंदू माधव
* विभवरी देशपांडे
* मोहित गोखले
* अथर्व कर्वे
* विवेक गोरे
* मयूर खांडगे
* संदीप पाठक
* भालचंद्र कदम

## पुरस्कार व गौरव 
* २००९ : ऑस्कर पुरस्कारांच्या परभाषिक चित्रपटांच्या गटात भारताची अधिकृत प्रवेशिका.

## बाह्य दुवे 
* 'हरिश्चंद्राची फॅक्टरी' चित्रपटाचे अधिकृत संकेतस्थळ 

## संदर्भ
शंकर वामन दांडेकर

प्राचार्य **शंकर वामन दांडेकर** (*प्रचलित नांवे* **सोनोपंत दाण्डेकर**, वा सोनुमामा दांडेकर, किंवा **मामासाहेब दांडेकर**) (जन्म : एप्रिल २०, १८९६ -  - जुलै ९, १९६८) हे महाराष्ट्रातील विचारवंत, शिक्षणतज्ज्ञ, सर परशुरामभाऊ महाविद्यालयात तत्त्वज्ञान-विषयाचे प्राचार्य, संत साहित्याचे अभ्यासक, व वारकरी संप्रदायाचे प्रवचनकार होते.

## प्रकाशित साहित्य
* अध्यात्मशास्त्राची मूलतत्त्वे:  प्रसाद प्रकाशन
* अभंग : य.गो. जोशी प्रकाशन
* अभंग संकीर्तन-भाग १ ते ४ : प्रसाद प्रकाशन, य.गो. जोशी प्रकाशन  
* ईश्वरवाद :  प्रसाद प्रकाशन, य.गो. जोशी प्रकाशन  
* श्रीसंत चोखामेळा महाराज यांचें चरित्र व अभंग गाथा : मंदाकिनी स. कदम प्रकाशन
* तीन प्रवचने : प्रसाद प्रकाशन
* तुकाराम गाथा : वारकरी प्रकाशन संस्था
* दैनिक स्वाध्याय : अनाथ विद्यार्थी गृह प्रकाशन
* धुंडामहाराज देगळूरकर श्रीज्ञानेश्वरी सेवा गौरव ग्रंथ : ज्ञानेश्वरी सुवर्ण महोत्सव समिती पंढरपूर प्रकाशन
* भारतातील थोर स्त्रिया
* वारकरी जीवन 
* वारकरी पंथाचा इतिहास : कॉन्टिनेन्टल प्रकाशन 
* वारकरी भजन संग्रह 
* विष्णूबुवा जोग महाराजांचे चरित्र
* श्रीमद्भगवद्गीता : महाराष्ट्र सरकारचे प्रकाशन (Government Central Press)
* सटीप ज्ञानेश्वरी : प्रसाद प्रकाशन
* सार्थ ज्ञानेश्वरी : स्वानंद सुखनिवासी सद्गुरू जोग महाराज वारकरी शिक्षण संस्था आळंदी देवाची
* साक्षात्कारपथावर तुकाराम अर्थात तुकारामांचे आध्यात्मिक चरित्र
* सोनोपंत दांडेकर यांची प्रवचने  (संकलनः सुरेश गरसोळे, नंदिनी पब्लिशिंग)
* सौंदर्याचे व्याकरण : चिंतामणी साहित्य सहयोग प्रकाशन
* श्री ज्ञानदेव चरित्र, ग्रंथ आणि तत्त्वज्ञान
* ज्ञानदेव आणि प्लेटो
* श्री ज्ञानदेवांचे जीवनविषयक तत्त्वज्ञान : नागपूर प्रकाशन
* ज्ञानेश्वरी अध्याय सातवा : व्हीनस प्रकाशन
* ज्ञानेश्वरी अध्याय बारावा : व्हीनस प्रकाशन
* ज्ञानेश्वरीतील कठीण शब्दांचा कोश : य.गो. जोशी प्रकाशन
* सार्थ ज्ञानेश्वरी प्रस्तावना : काँटिनेन्टल प्रकाशन
* ज्ञानेश्वरी सेवा गौरव ग्रंथ : ब.गि.घाटे प्रकाशन

## सन्मान आणि पुरस्कार
* पालघर (पालघर जिल्हा) येथील एका महाविद्यालयाला सोनोपंत दांडेकरांचे नाव दिले आहे.
* सोनोपंत दांडेकर यांच्या नावाचा पुरस्कार एखाद्या तत्त्वज्ञानविषयक ग्रंथाला दिला जातो. म.वि. गोखले यांनी ठेवलेला हा पुरस्कार २०१६ साली शकुंतला आठवले यांच्या ‘भारतीय तत्त्वविचार’ या ग्रंथाला मिळाला आहे.
२०१७ सालचा पुरस्कार डॉ. यश वेलणकर यांच्या ‘ध्यान विचार’ आणि डॉ. संज्योत देशपांडे यांच्या ‘अटळ दुःखातून सावरताना’ या पुस्तकांना विभागून दिला आहे.

## बाह्य दुवे
* संतमार्गाचा वाटाड्या सोनोपंत दांडेकर, म.टा. एप्रिल १९, २००८) 

वर्ग:मराठी विचारवंत
वर्ग:इ.स. १८९६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६८ मधील मृत्यू
सूरबहार

**सूरबहार** एक तंतुवाद्य आहे.

वर्ग:तंतुवाद्ये
रुद्र वीणा

[thumb|[असद अली खान रुद्र विणा वाजवितांना]]
**रुद्र वीणा** एक तंतुवाद्य आहे. हे वाद्य सहसा हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीतात वापरले जाते.रुद्र वीणा ही तंतुवाद्यांची जननी आहे असे समजल्या जाते.रुद्र म्हणजे शंकर.या वाद्यास शंकराचे वाद्य म्हणूनही ओळखल्या जाते.हे वाद्य सतत एकल्याने माणसाच्या हिंसक प्रवृत्तीत बदल होतो असा समज आहे.या वाद्याची रचना मोरासारखी असते. मोराच्या केकारवावरून या वाद्याची रचना स्फुरली असावी असे सांगण्यात येते.या वाद्याच्या सात तारांना 'मोरपिस' व खुंट्यांना 'डोलो' असे म्हणण्यात येते.हे, खांद्यावर एक भाग ठेवून सहसा वाजविण्यात येते.याच्या खांद्यावर घेतलेल्या भोपळ्यातुन अत्यंत कमी क्षमतेचे ध्वनी एॲकता येतात.

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
१. एका रुद्रवीणावादकाचे संकेतस्थळ 

२. रुद्रवीणेबाबत माहिती देणारे एक संकेतस्थळ

वर्ग:तंतुवाद्ये
हॅरी पॉटर अँड द ऑर्डर ऑफ द फिनिक्स

**हॅरी पॉटर अँड ऑर्डर ऑफ फिनिक्स** हे हॅरी पॉटर शृंखलेमधील पाचवे पुस्तक आहे. हे पुस्तक २१ जून २००३ रोजी प्रकाशित झाले. 
## कथानक 
## हॅरी पॉटर शृंखलेतील इतर पुस्तके
# हॅरी पॉटर अँड द फिलॉसॉफर्स स्टोन
# हॅरी पॉटर अँड द चेंबर ऑफ सिक्रेट्स
# हॅरी पॉटर अँड द प्रिझनर ऑफ ॲझकाबान
# हॅरी पॉटर अँड द गॉब्लेट ऑफ फायर
# हॅरी पॉटर अँड हाफ ब्लड प्रिन्स
# हॅरी पॉटर अँड द डेथली हॅलोज

## हॅरी पॉटर शृंखलेवर आधारित चित्रपट
# हॅरी पॉटर अँड द फिलॉसॉफर्स स्टोन
# हॅरी पॉटर अँड द चेंबर ऑफ सिक्रेट्स
# हॅरी पॉटर अँड द प्रिझनर ऑफ ॲझकाबान
# हॅरी पॉटर अँड द गॉब्लेट ऑफ फायर
# हॅरी पॉटर अँड ऑर्डर ऑफ फिनिक्स
# हॅरी पॉटर अँड हाफ ब्लड प्रिन्स
# हॅरी पॉटर अँड द डेथली हॅलोज - भाग १
# हॅरी पॉटर अँड द डेथली हॅलोज - भाग २

वर्ग:हॅरी पॉटर पुस्तके
विचित्र वीणा

180px|इवलेसे|उजवे|विचित्र वीणा वाजवीत असलेले पंडित गोपाल क्रिशन
**विचित्र वीणा** एक तंतुवाद्य आहे. हे सहसा हिंदुस्तानी संगीतात वापरले जाते.

वर्ग:वाद्ये
चातुर्वर्ण्य

**चातुर्वर्ण्य** किंवा **चार वर्ण** (हिंदू धर्मातील **वर्णव्यवस्था**) हे मनुस्मृतीसारख्या ग्रंथात उल्लेखलेले सामाजिक वर्ग आहेत.

*ब्राह्मण :- याजक, विद्वान आणि शिक्षक.
*क्षत्रिय :- राज्यकर्ते, योद्धे आणि प्रशासक.
*वैश्य :- शेतकरी आणि व्यापारी.
*शूद्र :- मजूर आणि वरील वर्णांची सेवा करणारे.

वरील चारपैकी एका वर्णात मोडणाऱ्या समुदायाला किंवा वर्गाला *सवर्ण* म्हणतात. आज हे सवर्ण प्रगत वर्गात (forward castes) मोडतात. अनुसूचित जाती (किंवा अस्पृश्य, दलित) आणि अनुसूचित जमाती यांना सवर्णात स्थान दिलेले नाही, कारण यांना *अवर्ण* म्हणले गेले. 

* सवर्ण म्हणजे काय?*  

सवर्ण म्हणजे सहवर्ण (With वर्ण, वर्णासह)

भगवद्गीता अध्याय १८ श्लोक नंबर ४१ अनुसार वर्ण हा कर्मावर आधारित आहे.  

ब्राह्मण हा एक वर्ण आहे  (ब्राह्मण ही जात नाही).
 
ब्राह्म हा एक निरुक्त शब्द आहे म्हणजे या शब्दाचे अनेक अर्थ आहेत. ब्राह्म म्हणजे Knowledge, अरबी भाषेत उलुम. ज्याच्याजवळ उलुम आहे तो उलेमा किंवा ज्याच्या जवळ ब्राह्म (Knowledge) तो ब्राम्हण. ब्राह्मण म्हणजे scholar. 

क्षत्रिय म्हणजे जो इतरांना रक्षण देतो अर्थात छत्र देतो आहे तो क्षत्रिय. 

वैश्य म्हणजे व्यवसाय करणारा. 
 
शूद्र म्हणजे सेवक, किंवा  नोकर. 

वर्ण हा फक्त गुणविशेष आहे. यामधे उच्च-नीच असे काही प्रकार नाहीत. 

चंद्रसोमयदूहैहयवृष्णीकृष्णवंशीगायकवाडकुलोत्पन्न दत्ताजीसूतप्रवीण.

## कार्ये व लक्षणे 
### ब्राह्मण वर्णीयांची कार्ये व लक्षणे 
शम, दम, तप, पावित्र्य, संतोष, क्षमा, सरळपणा, ज्ञान, दया, भगवत्परायणता आणि सत्य ही ब्राह्मणाची लक्षणे होत.

### क्षत्रिय वर्णीयांची कार्ये व लक्षणे 
युद्धामध्ये उत्साह, वीरता, धैर्य, तेजस्विता, त्याग, मनोजय, क्षमा, कृपा करणे आणि प्रजेचे रक्षण करणे ही क्षत्रियाची लक्षणे होत.

### वैश्य वर्णीयांची कार्ये व लक्षणे 
देव, गुरू आणि भगवंतांबद्दल भक्ती, धर्म-अर्थ-काम या तीन पुरुषार्थांचे रक्षण करणे, आस्तिकता, उद्योगशीलता आणि व्यावहारिक निपुणता ही वैश्याची लक्षणे होत. 

### शूद्र वर्णीयांची कार्ये व लक्षणे 
वरिष्ठ वर्णांशी नम्रतेने राहणे, पवित्रता, स्वामीची निष्कपट सेवा, वैदिक मंत्राशिवाय यज्ञ, चोरी न करणे, सत्य, तसेच गायींचे व ब्राह्मणांचे रक्षण करणे ही शूद्राची लक्षणे होत.

## संदर्भ
* श्रीमद् भागवत महापुराण
* स्कंध-७ वा-अध्याय ११ वा (२१-२४)

## बाह्य दुवे 
वर्ग:अध्यात्म
हॅरी पॉटर अँड द ऑर्डर ऑफ द फिनिक्स (चित्रपट)

**हॅरी पॉटर अँड ऑर्डर ऑफ फिनिक्स** हा हॅरी पॉटर शृंखलेमधील पाचवा चित्रपट आहे.
## कथानक 
## भूमिका 
## पुस्तके
# हॅरी पॉटर अँड द फिलॉसॉफर्स स्टोन
# हॅरी पॉटर अँड द चेंबर ऑफ सिक्रेट्स
# हॅरी पॉटर अँड द प्रिझनर ऑफ ऍझ्काबान
# हॅरी पॉटर अँड द गॉब्लेट ऑफ फायर
# हॅरी पॉटर अँड ऑर्डर ऑफ फिनिक्स
# हॅरी पॉटर अँड हाफ ब्लड प्रिन्स
# हॅरी पॉटर अँड द डेथली हॅलोज

## चित्रपट
# हॅरी पॉटर अँड द फिलॉसॉफर्स स्टोन
# हॅरी पॉटर अँड द चेंबर ऑफ सिक्रेट्स
# हॅरी पॉटर अँड द प्रिझनर ऑफ ऍझ्काबान
# हॅरी पॉटर अँड द गॉब्लेट ऑफ फायर
# हॅरी पॉटर अँड हाफ ब्लड प्रिन्स
# हॅरी पॉटर अँड द डेथली हॅलोज - भाग १
# हॅरी पॉटर अँड द डेथली हॅलोज - भाग २

## बाह्य दुवे 
# हॅरी पॉटर अँड ऑर्डर ऑफ फिनिक्स चित्रपटाचे अधिकृत संकेतस्थळ
# हॅरी पॉटर अँड ऑर्डर ऑफ फिनिक्स - आय.एम.डी.बी

## संदर्भ 
वर्ग:हॅरी पॉटर (चित्रपट शृंखला)
कविता महाजन

**कविता महाजन** (५ सप्टेंबर १९६७ – २७ सप्टेंबर २०१८) ही एक मराठीभारतीय लेखिका आणि अनुवादक होती. ती तिच्या समीक्षकांच्या प्रशंसित कादंबरींसाठी ओळखली जाते बीआरआर (२००५), भिनना (२००७) आणि कुहू (२०११), तसेच एक नॉन-फिक्शन काम ग्राफिटी भिंत (२००९). ती २०११ च्या भाषांतर पुरस्काराची विजेती होती. हा पुरस्कार साहित्य अकादमी तर्फे दिला जातो.

## बालपण आणि शिक्षण 
कविता महाजन हिचा जन्म नांदेड महाराष्ट्र, भारत येथे झाला होता. ती एस. डी. महाजन, मराठी विश्वकोशाचे सेक्रेटरी, यांची मुलगी होती. चित्रकार त्र्यंबक वासेकर यांची नात होती. कविता महाजन हिचे पुस्तक बीआरआर महिलांविषयीच्या कथांचा संग्रह आहे. महिला सरपंच आणि त्यांचा पंचायती राजमधील अनुभव तिने यात मांडला आहे. तिचे भिन्न पुस्तक एचआयव्ही / एड्स प्रभावित व्यक्तींचे जीवन वर्णन करण्यासाठी लिहिलेले आहे. दोन्ही पुस्तके तीन स्तरांवर प्रतिनिधीत्वाचे राजकारण आणतात – पंचायतीसारख्या संस्थांपैकी एक, गैरसरकारी संस्थांमधील भ्रष्टाचार आणि मानवी संबंधांची गुंतागुंत मांडतात. कविता महाजन यांचे काम मातृ किंवा रोमँटिक विचारांपेक्षा राजकीय, सामाजिक आणि आर्थिक बाबींवर केंद्रित आहे.

कविता महाजन यांची २०११ मधील  कादंबरी, कुहू ही मानवी आणि निसर्ग यांच्यातील संबंधांशी संबंधित होते आणि 'मल्टीमीडिया कादंबरी' म्हणून विकली गेली. यामध्ये काही ॲनिमेशनसह निसर्गाची दृश्ये आणि ध्वनी असलेली डीव्हीडी देण्यात आली होती. ती तिच्या कवितेसाठी देखील प्रसिद्ध आहे, ज्यात शीर्षक असलेल्या संग्रहाचा समावेश आहे धुलिचा अवाज.

एप्रिल २०१६ मध्ये आयोजित कार्यक्रमात बोलताना टी. एम. ए. पाई भारतीय साहित्याचे अध्यक्ष मणिपाल विद्यापीठ, ती म्हणाली: "मी एक स्त्री आहे आणि त्यापूर्वी मी एक माणूस आहे. जर सर्वजण मानव आहेत, तर भेदभाव का आहे? हा प्रश्न मला लहानपणापासूनच सतावत होता."

## निवडक कामे 
* भिन्न (मराठीत). पुणे, भारत: राजहंस प्रकाशन. २०२० [प्रथम प्रकाशित 2007]. ISBN ९७८-८१-७४३४-३८३-३.
* ठाकी आणि मर्यादित पुरुषोत्तम (मराठीत). २०११.

## संदर्भ 
वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय लेखक
वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय लेखिका
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय लेखक
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय लेखिका
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:महाराष्ट्रातील लेखिका
वर्ग:इ.स. २०१८ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९६७ मधील जन्म
मृत समुद्राचे बाड

right|thumb|300px|

**मृत समुद्राचे बाड** ही इ.स. १९४६ ते इ.स. १९५६ दरम्यान मृत समुद्राच्या वायव्य तीरावर सापडलेल्या ९७२ हस्तलिखिते आहेत.

## संदर्भ 
वर्ग:हस्तलिखिते
वर्ग:ज्यू धर्म
इटारसी

**इटारसी** हे भारताच्या मध्य प्रदेश राज्यातील नर्मदापुरम जिल्ह्यातील एक छोटे शहर आहे. इटारसी मध्य प्रदेशच्या दक्षिण भागात नर्मदापुरमच्या दक्षिणेस वसले आहे. २०११ साली इटारसीची लोकसंख्या १.१४ लाख होती.

इटारसी रेल्वे स्थानक हे भारतीय रेल्वेच्या सर्वात वर्दळीच्या स्थानकांपैकी एक आहे. दिल्ली-चेन्नई रेल्वेमार्ग व हावडा-अलाहाबाद-मुंबई रेल्वेमार्ग हे भारतामधील दोन प्रमुख रेल्वेमार्ग इटारसीमधून धावतात. मुंबई, दिल्ली, कोलकाता व चेन्नई ह्या चारही महानगरांतून सुटणाऱ्या गाड्या येथून जातात. इटारसी रेल्वे स्थानक पश्चिम मध्य रेल्वे क्षेत्राच्या अखत्यारीत येते.

वर्ग:मध्य प्रदेशमधील शहरे
वर्ग:नर्मदापुरम जिल्हा
वर्ग:इटारसी
पिपरिया

भारताच्या मध्य प्रदेश राज्यातील मुंबई-ईटारसी-हावरा रेल्वेमार्गावर असलेले एक गाव. येथून पचमढी जवळ आहे.

वर्ग:मध्य प्रदेशमधील शहरे
भिंग

भिंग ही बहिर्वक्र आकाराची काचेची चकती असून त्याचा उपयोग कोणत्याही वस्तूच्या प्रतिमेचे दृष्य रूप मोठे करण्यासाठी होतो.

बहिर्वक्र किंवा अंतर्वक्र भिंगांच्या विशिष्ट रचनेने दुर्बिण आणि सूक्ष्मदर्शक तयार करता येतो.

वर्ग: विज्ञान

## बाह्य दुवे
* http://www.loksatta.com/old/daily/20090218/opd02.htm
केएफसी २०-२० बिग बॅश

* हा लेख २००५ - २०११ पर्यंत चाललेली स्पर्धा आहे. ह्या स्पर्धेच्या जागी २०१२ मध्ये बिग बॅश लीग सुरू करण्यात आली.*

## संघ 
## स्पर्धा  
## विजेता 
## संदर्भ व नोंदी 
## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:केएफसी २०-२० बिग बॅश
हॅरी पॉटर अँड द डेथली हॅलोज निर्मिती

**हॅरी पॉटर अँड द डेथली हॅलोज** चित्रपटाचे २ भाग आहेत.

# हॅरी पॉटर अँड द डेथली हॅलोज - भाग १
# हॅरी पॉटर अँड द डेथली हॅलोज - भाग २

मूळ चित्रपटाची लांबी वाढल्याने वॉर्नर बदर्सनी हा दोन भागांत प्रदर्शित करण्याचे ठरविले.

## संदर्भ 
वर्ग:हॅरी पॉटर (चित्रपट शृंखला)
त्याग

## त्याग म्हणजे 
* **त्याग** म्हणजे कर्म करताना कर्तेपणाच्या अभिमानाचा त्याग करणारा 

## कशाचा त्याग 
* वस्तु
* भौतिक सुखांचा त्याग
* सर्वसंगपरित्याग म्हणजे आसक्ती सुटणे
* कायोत्सर्ग - जैन संकल्पना

## हे सुद्धा पहा 
* वैराग्य
* विरक्‍ति
* संन्यास
* ब्रह्मचर्य
* निःस्वार्थीपणा

## संदर्भ
कामुक प्रणय

## इतिहास 
## उद्दीपन (foreplay) मध्ये काय अंतर्भुत होते
### वाटचाल (Progression) 
Foreplay eventually turns physical. Simple and possibly innocuous acts, such as straightening someone's clothing or hair, bumping into someone while walking, stroking someone's arm, or whispering in someone's ear can constitute foreplay. One may also hold hands, touch the face, kiss, "bite", tickle, or massage.

As comfort increases, so usually does the level of intimacy. More intimate examples include:
*जीभ खोलवर नेत चुम्बन घेणे फ्रेंच चुम्बन;
*स्पर्श करने मसाज erogenous zones over clothing, also known colloquially as groping or "heavy petting";
*Rubbing together erogenous zones over clothing, also known as dry humping or grinding;
*स्वतः किंवा जोड़ीदाराचे कपड़े उतरवने stripping.

## क्रियाकलाप (Function) आणि परिणाम
## संशोधन
## हेसुद्धा पहा
## लेखात प्रयूक्त संज्ञा 
### शब्दाचा विशेष संदर्भ/अर्थ छटा
## इंग्रजी मराठी  संज्ञा
पंचमढी

right|thumb|250px|पंचमढीतील पांडव गुहा
पंचमढी (हिंदीत पचमढी) हे भारताच्या मध्य प्रदेश राज्यातील नर्मदापुरम जिल्ह्यातील एक पर्वतावरील थंड हवेचे ठिकाण आहे. या ठिकाणाहूनच गुप्त महादेव, छोटा महादेव, नागद्वार या स्थळांस जाता येते. हे ठिकाण सातपुडा पर्वतश्रेणीतील असून पूर्वी इंग्रजांची येथे छावणी होती.

पंचमढी हे समुद्रसपाटीपासून १,०६७ मीटर उंचीवर आहे. येथे घनदाट जंगल, खळखळाट करणारे जलप्रपात आणि तलाव आहेत. येथील जंगलात सिंह, बिबट्या, चितळ, सांबर, गवा, चिंकारा, अस्वल, रानरेडा असे अनेक जंगली प्राणी आहेत. येथील एक गुंफा ही पुरातत्त्वदृष्ट्या महत्त्वाची आहे, तिच्यात शैलचित्र मिळाले आहे. 

## नागद्वार यात्रा, पंचमढ़ी
मध्यप्रदेशात दरवर्षी केदारनाथ यात्रेसारखीच नागद्वार यात्रा असते.

पंचमढी येथील काही प्रेक्षणीय स्थळे :
* रजत धबधबा
* बी धबधबा
* पांडव गुहा
* मोठा महादेव
* गुप्त महादेव
* चौरागड (शिवरात्रीमध्ये येथे मोठी यात्रा भरते)
* धुपगड (मध्य प्रदेशातील व सातपुड्याचे सर्वात उंच शिखर)
* हांडी खोह (खोल खाई)
* अप्सरा धबधबा
* जटाशंकर
* डचेस झरा
* माऊंट रोजा

पंचमढीच्या आसपास या ठिकाणांखेरीज अन्य प्रेक्षणीय स्थाने आहेत.

## कसे जावे 
'*रेल्वेने* ': मुंबई-इटारसी-हावडा या रेल्वेमार्गावर पिपरिया  हे पंचमढीला सर्वांत जवळचे रेल्वे स्थानक आहे.

'*रस्ता* : पंचमढी हे भोपाळ, इंदूर, नागपूर, नर्मदापुरम, छिंदवाडा व पिपरिया या शहरांना सरळ जोडले गेले आहे. पिपरियाहून टॅक्सी सेवा उपलब्ध आहे.

'*हवाई मार्ग* ' : भोपाळ हा जवळचा विमानतळ आहे. भोपाळ विमानतळावरून दिल्ली, ग्वाल्हेर, इंदूर, मुंबई, रायपूर आणि जबलपूर या भारतातील प्रमुख शहरांत जाण्यासाठी विमानसेवा आहे.

वर्ग:मध्य प्रदेशमधील शहरे
वर्ग:नर्मदापुरम जिल्हा
वर्ग:नर्मदापुरम जिल्ह्यातील गावे
वर्ग:थंड हवेची ठिकाणे
वर्ग:भारतातील पर्यटनस्थळे‎
हॅरी पॉटर अँड द प्रिझनर ऑफ अझकाबान (चित्रपट)

**हॅरी पॉटर अँड द प्रिझनर ऑफ ऍझ्काबान** हा हॅरी पॉटर शृंखलेमधील तिसरा चित्रपट आहे.
## कथानक 
## भूमिका 
## पुस्तके
# हॅरी पॉटर अँड द फिलॉसॉफर्स स्टोन
# हॅरी पॉटर अँड द चेंबर ऑफ सिक्रेट्स
# हॅरी पॉटर अँड द प्रिझनर ऑफ ऍझ्काबान
# हॅरी पॉटर अँड द गॉब्लेट ऑफ फायर
# हॅरी पॉटर अँड ऑर्डर ऑफ फिनिक्स
# हॅरी पॉटर अँड हाफ ब्लड प्रिन्स
# हॅरी पॉटर अँड द डेथली हॅलोज

## चित्रपट
# हॅरी पॉटर अँड द फिलॉसॉफर्स स्टोन
# हॅरी पॉटर अँड द चेंबर ऑफ सिक्रेट्स
# हॅरी पॉटर अँड ऑर्डर ऑफ फिनिक्स
# हॅरी पॉटर अँड द गॉब्लेट ऑफ फायर
# हॅरी पॉटर अँड हाफ ब्लड प्रिन्स
# हॅरी पॉटर अँड द डेथली हॅलोज - भाग १
# हॅरी पॉटर अँड द डेथली हॅलोज - भाग २

## बाह्य दुवे 
# हॅरी पॉटर अँड द प्रिझनर ऑफ ऍझ्काबान चित्रपटाचे अधिकृत अमेरीकी संकेतस्थळ
# हॅरी पॉटर अँड द प्रिझनर ऑफ ऍझ्काबान चित्रपटाचे अधिकृत युनायटेड किंग्डमचे संकेतस्थळ
# हॅरी पॉटर अँड द प्रिझनर ऑफ ऍझ्काबान - आय.एम.डी.बी

## संदर्भ 
वर्ग:हॅरी पॉटर (चित्रपट शृंखला)
केअरटेकर (स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिका)

केअरटेकर हे स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिकेतील या २ तासांच्या एका भागाला, १-१-तासांचे-दोन भाग म्हणुन विभाजित करण्यात आले.

## पुढिल वाचन
* केअरटेकर, भाग १ - पहिल्या पर्वाच्या पहिल्या भागाबद्दल वाचण्यासाठी इथे टिचकी द्या. 
* केअरटेकर, भाग २- पहिल्या पर्वाच्या दुसरा भागाबद्दल वाचण्यासाठी इथे टिचकी द्या. 

वर्ग:स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर
केअरटेकर, भाग २ (स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिका)

**केयरटेकर** हे **स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर** मालिकेतील या २ तासांच्या एका भागाला, १-१-तासांचे-दोन भाग म्हणुन विभाजित करण्यात आले व केयरटेकर, भाग १ हा पहीला भाग  रोजी प्रक्षेपित करण्यात आला. केयरटेकर, भाग २ हा भाग पहिल्या पर्वाचा, दुसरा भाग आहे आणि संपूर्ण मालिकेतील दुसरा भाग आहे.

## कथानक
### येथून पुढे काम चालू
## मागील माहीती
### पुरस्कार
केयरटेकर हा भाग १९९५ मध्ये ४ एम्मी पुरस्कारांसाठी नामांकित होता, ज्या मध्ये त्याने १ पुरस्कार जिंकला. ह्या भागाचा ४ पुरस्कारांसाठी नेमले जाण्याचा भुषणाचा वाटा तो ३ इतर भागांबरोबर वाटतो.
#१९९५ मध्ये "*आऊटस्टॉंडींग इंडिविजुअल अचिवमेंट इन स्पेशल विझुअल एफेक्टस*" हा एम्मी पुरस्कार जिंकला. केयरटेकर ह्या भागाने त्याच्या स्टार ट्रेक डिप स्पेस नाईन मालिकेतील "*द जेम हडार*" या एका प्रतिद्वंदी भागासोबत याच वर्गात नामांकनासाठी दाखल केली, पण शेवटी यास त्याने मात दिली. हा एम्मी पुरस्कार दृष्टी विषयक परिणामांच्या कामगिरी बद्दलचा, वैयक्तिकपणे साधलेल्या कामगिरी बद्दल आहे.
#१९९५ मध्ये "*आऊटस्टॉंडींग इंडिविजुअल अचिवमेंट इन कॉस्ट्युम डिझायीन फॉर अ सिरीज*" ह्या एम्मी पुरस्कारासाठी रॉबेर्ट ब्लॅकमॅन नामांकित झाला होता. रॉबेर्ट ब्लॅकमॅनला व्हॉयेजर मालिकेतील केयरटेकर भागातल्या वेषभूषेसाठी नामांकन मिळाले. हा एम्मी पुरस्कार एखाद्या मालिकेतील असलेला वेषभूषेत खास कामगिरी बद्दलचा, वैयक्तिकपणे साधलेल्या कामगिरी बद्दल आहे.
#१९९५ मध्ये "*आऊटस्टॉंडींग इंडिविजुअल अचिवमेंट इन म्युसिक कॉंपोझिशन फॉर अ सिरीज*" ह्या एम्मी पुरस्कारासाठी जे चाट्टावे नामांकित झाला होता. जे चाट्टावेला व्हॉयेजर मालिकेतील केयरटेकर भागासाठी केलेल्या संगीत रचनेसाठी नामांकन मिळाले. हा एम्मी पुरस्कार एखाद्या मालिकेसाठी केलेल्या संगीत रचने बद्दलचा, वैयक्तिकपणे साधलेल्या कामगिरी बद्दल आहे.
#१९९५ मध्ये *"आऊटस्टॉंडींग इंडिविजुअल अचिवमेंट इन हेअरस्टायलिंग फॉर अ सिरीज"* ह्या एम्मी पुरस्कारासाठी व्हॉयेजर मालिकेतील सर्व केशरचनाकार आणि केस डिझाइनर नामांकित झाले होले. त्या सर्व लोकांना व्हॉयेजर मालिकेतील केयरटेकर भागातल्या केशभुषेसाठी नामांकन मिळाले. हा एम्मी पुरस्कार एखाद्या मालिकेत कलाकारांवर केलेल्या केशभुषेच्या खास कामगिरी बद्दलचा, वैयक्तिकपणे साधलेल्या कामगिरी बद्दल आहे.

### व्हीडीओ कॅसेट आणि डीव्हीडी आवृत्ती
# युनायटेड किंग्डम येथे २ जानेवारी १९९६ रोजी, स्टार ट्रेक व्हॉयेजरची व्हीडीओ कॅसेट आवृत्ती दुकानात आली. ही आवृत्ती स्टार ट्रेकच्या ३०व्या वाढदिवसाचा निमित्ताने प्रकाशित झाली. ह्या आवृत्तीत हा भाग पण होता.
# युनायटेड किंग्डम येथे २६ जून १९९५ रोजी स्टार ट्रेक व्हॉयेजरची व्हीडीओ कॅसेट (व्हिएचएस) आवृत्ती दुकानात आली. त्या व्हीडीओ कॅसेट मध्ये हा भाग पण होता. (**आवृत्ती क्र.:** १.१. **यादी क्र.** व्ही एच आर ४२००).
# युनायटेड किंग्डम येथे ९ डिसेंबर १९९६ रोजी स्टार ट्रेक व्हॉयेजरची एक खास व्हीडीओ कॅसेट (व्हिएचएस) आवृत्ती दुकानात आली. त्या व्हीडीओ कॅसेट मध्ये हा भाग पण होता.
# हा भाग स्टार ट्रेक व्हॉयेजरच्या पहिल्या पर्वातील डीव्हीडी संग्रहात आहे.

## हे सुद्धा पहा
# स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर
# स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिकेतील भागांची यादी

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
#[केयरटेकर - मेमोरी-आल्फा वेबसाईटवर](http://memory-alpha.org/en/wiki/Caretaker_(episode))
#केयरटेकर भाग क्र. २ - स्टार ट्रेक वेबसाईटवर 

वर्ग:स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर
माळशेज घाट

thumb|right|250px|खोपीवली गावातून दिसणारा माळशेज घाट
thumb|right|250px|माळशेज घाट

आकाशाला भिडलेल्या उत्तुंग कड्यांवर कोसळणारा मुसळधार पाऊस आणि शुभ्र खळखळत फेसाळत येणारे धबधबे, हिरव्या गालिच्यांवर हळुवार सरकणाऱ्या दाट ढगांची गर्दी, त्यातून वळणे घेत मधेच बोगद्यात जाणारा रस्ता हे अनुभवायचे असेल तर नगर - कल्याण रस्त्यावरच्या माळशेज घाटात जायलाच हवे. जवळच खुबी गावाजवळ पिंपळगांव धरणाचा सुंदर जलाशय आहे. 

या घाटाचा घाटमाथ्यावरील भाग पुणे जिल्ह्यात तर घाटातील मुख्य भाग हा ठाणे जिल्ह्यात येतो. पुरातन काळापासून प्रसिद्ध असलेला महाराष्ट्रातील एक घाट.

इथली खासियत म्हणजे ’रोहित पक्षी’ इंग्रजीत फ्लेमिंगो म्हणून ओळखले जाणारे हे परदेशी पाहुणे दरवर्षी या जलाशयात येतात. माळशेज हा मुख्य घाट रस्ता असल्याने एसटीच्या बऱ्याच गाड्या पुण्या-मुंबईहून ये-जा करत असतात. स्वतःच्या वाहनाने गेल्यास पुण्याहून एक दिवसाची पावसाळी सहल सहज घडेल.

माळशेज घाटातल्या रेस्ट हाउसच्या मागे हरिश्‍चंद्र गडाची उत्तुंग डोंगररांग पसरलेली आहे. समोरच्या दरीच्या तळात घनदाट जंगलामुळे इथे ससा, घोरपड, मुंगूस, बिबळ्या अशा वन्य प्राण्यांचा वावर असतो. सैबेरियातून येणाऱ्या फ्लेमिंगो पक्ष्यांचे थवे घाटाच्या अलीकडे डोंगरवाडीजवळच्या शेतांमध्ये साचलेल्या पाण्यात भक्ष्य टिपायला जुलै ते सप्टेंबर महिन्यात येतात. 

पावसाळ्यात माळशेज घाटाकडे जाताना दूर डावीकडे डोंगरात खूप उंचावरून कोसळणारा धबधबा दिसतो. तीन धारांमध्ये कोसळणारा हा धबधबा पहाण्यासाठी फक्त पावसाळ्यातच जावे लागते.

## कसे जातात?
पुण्याहून नारायणगाव मार्गे माळशेज घाटात जाता येते, किंवा मुंबईहून-कल्याण-मुरबाड मार्गे जाता येते.

ठाणे जिल्ह्यातल्या शहापूरवरून किन्हवली सरळगाव मार्गे माळशेज घाटाकडे जाता येते. 

महाराष्ट्राच्या इतर भागातून येणारया लोकांसाठी राष्ट्रीय महामार्ग क्र.२२२ हाच मुख्य मार्ग असून मराठवाडा, विदर्भातील लोक याच मार्गाने माळशेज घाटात येतात.

## पक्षी निरीक्षण घाट 
येथील पिंपळगाव जोगा धरणामध्ये स्थलांतरित पक्षी येतात.

## राहण्याची सोय
कल्याण माळशेज रस्त्यावर घाटाच्या पायथ्याशी सावर्णे गावात रस्ता संपतो येथे हॉलिडे रिझॉर्ट झाले आहे. हॉटेलपाशीर गाडी उभी करून पुढे थिदबी गावापर्यंत ३ कि.मी. कच्च्या रस्त्याने चालत जावे लागते. स्थानिक वाटाड्या बरोबर असेल तर धबधब्यापर्यंत जाता येते
## हे सुद्धा पहा
हरिश्चंद्रगड
शिवनेरी

वर्ग:सह्याद्रीतील घाटरस्ते
वर्ग:पुणे जिल्हा
वर्ग:सह्याद्री डोंगररांग
बाजीराव पेशवे (निःसंदिग्धीकरण)

**बाजीराव पेशवे** यांच्याशी संबंधित खालील लेख उपलब्ध आहेत :
* थोरले बाजीराव पेशवे - पहिले बाजीराव पेशवे मराठा साम्राज्याचे पेशवे (इ.स. १६९९-१७४०).
* बाळाजी बाजीराव पेशवे - मराठा साम्राज्याचे पेशवे. (इ.स. १७७५-१८५१)
* दुसरे बाजीराव पेशवे- मराठा साम्राज्याचे पेशवे. (इ.स.१७९६-१८१८)

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने