open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
नारायण उपनिषद

**नारायण उपनिषद** हे लघु उपनिषदांपैकी एक आहे, जे हिंदू साहित्यात रामाने हनुमानाला वाचलेल्या १०८ उपनिषदांच्या विस्तारित संग्रहात १८ व्या क्रमांकावर आहे. १९ व्या शतकाच्या सुरुवातीच्या हेन्री थॉमस कोलब्रुक यांच्या संग्रहात ते ३३ व्या क्रमांकावर आहे. हे संस्कृत भाषेत लिहिलेले आहे, जे कृष्ण यजुर्वेदाशी जोडलेले आहे. हे १४ वैष्णव उपनिषदांपैकी एक आहे, आणि ते नारायण (विष्णू)  यांच्या भक्तीबद्दल सांगते.

## संदर्भ
वर्ग:उपनिषदे
पिप्पलाद

**पिप्पलाद** हे औपनिषदिक काळातील ऋषी आणि अथर्ववेदाच्या संकलकांपैकी एक होते. ते व्यास मुनिंच्या शिष्यपरंपरेतील देवदर्श नामक आचार्यांच्या शिष्यांपैकी एक होते. प्रश्नोपनिषदात व अन्य वैदिक, हिंदू पौराणिक वाङ्‍मयात त्यांचा उल्लेख आढळतो.

## संदर्भ 
* 'भारतवर्षीय प्राचीन चरित्रकोश (खंड १) - डॉ. सिद्धेश्वरशास्त्री चित्राव - 'भारतीय चरित्रकोश मंडळ, पुणे ४'

----

वर्ग:भारतातील प्राचीन ऋषी
डेनिस हॅस्टर्ट

**जॉन डेनिस** *डेनी* **हॅस्टर्ट** (जानेवारी २, इ.स. १९४२ - ) हा अमेरिकेच्या हाउस ऑफ रिप्रेझेंटेटिव्ह्सचा १९९९ ते २००७ दरम्यान अध्यक्ष होता.

वर्ग:अमेरिकन राजकारणी
वर्ग:इ.स. १९४२ मधील जन्म
वर्ग:अमेरिकेच्या प्रतिनिधीगृहाचे सदस्य
वर्ग:रिपब्लिकन पक्ष (अमेरिका) मधील राजकारणी
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:अमेरिकेच्या प्रतिनिधीगृहाचे सभापती
चौथा मेहमेद

इवलेसे|चौथा मेहमेद
**महमद चौथा** (ऑट्टोमन तुर्की भाषा:رابع *महमद-इ रबी*) (जानेवारी २, इ.स. १६४२ - जानेवारी ६, इ.स. १६९३) हा इ.स. १६४८ ते इ.स. १६८७ दरम्यान ऑट्टोमन साम्राज्याचा सम्राट होता.

वयाच्या सातव्या वर्षी सत्तेवर आलेल्या महमदने आपल्या राज्यकालात सम्राटपदाची बरीचशी सत्ता पंतप्रधानपदाच्या हवाली केली.

हा *अव्हकल* (शिकारी) या उपनावानेही ओळखला जायचा.

वर्ग:ओस्मानी सम्राट
वर्ग:इ.स. १६४२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १६९३ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पिएर कॉशों

**बिशप पिएर कॉशों** (१३७७:ऱ्हाइम्स, फ्रांस - डिसेंबर, १४४२:रुआं, फ्रांस) हा पंधराव्या शतकातील फ्रेंच बिशप अथवा धर्मगुरू होता. याने जोन ऑफ आर्कला पकडून तिला मृत्यूदंडाची शिक्षा दिली.

वर्ग:फ्रान्सचा इतिहास
वर्ग:ख्रिश्चन धर्मगुरू
वर्ग:इ.स. १३७७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १४४२ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
भंडारा डोंगर

भांबनाथाचा डोंगर

वयाच्या विशीत असलेल्या तुकारामांना भांबनाथाच्या डोंगरावर साक्षात्कार झाला ,हे खरे आहे. पण हा साक्षात्कार  आध्यात्मिकस्वरूपाचा नव्हता तर सामाजिक न्यायाच्या स्वरूपाचा होता.या साक्षात्कारानंतर त्यांनी पहिले पाऊल उचलले ,ते वडिलांनी लोकांना दिलेल्या कर्जाची कागदपत्रे इंद्रायणीच्या डोहात बुडावण्याचे होय.

तुकाराम महाराजांचे वसतीस्थान असलेल्या  देहू जवळ भांबनाथ डोंगर आहे. संत तुकारामांना या ठिकाणी साक्षात्कार झाला सोबत तुकाराम मंदिर - गाथा मंदिर अशी काही प्रेक्षणीय ठिकाणेही आहेत. 

## कसे जाल
पुणे - चिंचवड रस्ता - नाशिक फाटा - चाकण - उजव्या हाताला जाणारा मुख्य रस्ता.
पुण्याहून अंतर: अंदाजे - ५० किमी

## आसपास
देहू , आळंदी

## बाह्य दुवे
## संदर्भ 
वर्ग:पुणे जिल्हा
इ.स. २२५

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
## जन्म
* जानेवारी २० - गोर्डियन तिसरा, रोमन सम्राट.

## मृत्यू
## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. २२५
वर्ग:इ.स.च्या २२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ३ ऱ्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १६६६

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
## जन्म
* डिसेंबर २२ - गुरू गोबिंद सिंघ, शिख धर्मगुरू.

## मृत्यू 
* जुलै ५ - आल्बर्ट सहावा, बव्हारियाचा राजा.

वर्ग:इ.स. १६६६
वर्ग:इ.स.च्या १६६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
ज्योतिबाचा डोंगर

left|thumb|ज्योतिबा डोंगर

**ज्योतिबाचा डोंगर** हे महाराष्ट्रातील कोल्हापूर जिल्ह्यात असलेले हिंदू तीर्थक्षेत्र आहे. डोंगरावर ज्योतिबाचे मंदिर आहे. ज्योतिबास ज्योतिर्लिंग, केदारलिंग, रवळनाथ, सौदागर अशा विविध नावांनीही उल्लेखतात.श्री ज्योतिबा अथवा केदारेश्वर हे बद्रिकेदारचेचे रूप आहे. ब्रह्मा, विष्णू, महेश आणि जमदग्नी या सर्वाचा मिळून एक तेजःपुंज अवतार म्हणजेच ज्योतिबा किंवा केदारनाथ 

## हे सुद्धा पहा
*ज्योतिबा मंदिर
*ज्योतिबा

right|thumb|मंदीर
## बाहय दुवे
*महाराष्ट्र राज्य पर्यटन मंडळाच्या इंग्रजी व जापानी संकेतस्थळावरील माहीती. 

वर्ग:कोल्हापूर जिल्हा
वर्ग:महाराष्ट्रातील तीर्थक्षेत्रे
अगं बाई अरेच्चा!

## कलाकार
*संजय नार्वेकर = श्रीरंग देशमुख
*दिलीप प्रभावळकर = आण्णा देशमुख 
*प्रियंका यादव = श्रीरंग चि पत्नी
*रेखा कामत =  श्रीरंगची आजी
*भारती आचरेकर = डॉ. सुहास फडके
*सुहास जोशी =  सुमनची आई
*शुभांगी गोखले = बेणारे बाई
*रसिका जोशी = टॅक्सीवाली 
*विमल म्हात्रे = श्रीरंगाची आई 
*विजय चव्हाण =  मंत्रालय कर्मचारी
*विनय येडेकर = विश्वास

## पार्श्वभूमी
समस्त महिला वर्गावर कायमचाच वैतागलेला श्रीरंग देशमुख एक दिवस देवीकडे 'बायकांच्या मनातले विचार ऐकू येण्याची' इच्छा बोलून दाखवतो आणि देवी त्याची ती इच्छा पूर्ण करतेही. अकस्मात लाभलेल्या या दैवी शक्तीने सुरुवातीस श्रीरंग अगदी त्रस्त होतो, पण नंतर या शक्तीमुळे त्याच्या हातून पराक्रमही घडतात. त्याची गोष्ट म्हणजे **अगं बाई अरेच्चा!**

हा चित्रपट २००० साली प्रदर्शित व्हॉट वुमन वॉन्ट्स या मेल गिब्सन अभिनीत व नॅन्सी मेयर द्वारा दिग्दर्शीत हॉलिवूड चित्रपटा वरून प्रेरणा घेउन बनवण्यात आलेला आहे.

## कथानक
## उल्लेखनीय
या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.
*मायेच्य हळव्या
*दुर्गे दुर्घट भारी
*कुंजवनात सुंदर राणी
*मल्हार वारी
*चमचम करता

वर्ग:इ.स. २००४ मधील मराठी चित्रपट
वर्ग:भारतीय स्त्रीवादी चित्रपट
यम (निःसंदिग्धीकरण)

'यम' या शब्दाबद्दल खालील लेख आहेत:
* यम - अष्टांगयोगातील पहिली पायरी.
* यमदेव - हिंदू वेद पुराणांप्रमाणे मृत्यूचा देव.

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
द सब्स्टिट्यूट (चित्रपट)

## बाह्य दुवे 
वर्ग:इ.स. १९९६ मधील इंग्लिश चित्रपट
पक पक पकाऽऽऽक

***पक पक पकाऽऽक*** हा 2005 चा भारतीय मराठी भाषेतील मुलांचा साहसी विनोदी-नाट्यपट आहे जो गौतम जोगळेकर दिग्दर्शित आहे आणि एसओसी फिल्म्सच्या बॅनरखाली आशिष रेगो निर्मित आहे.

## कलाकार 
* नाना पाटेकर - डॉ. गणपत काळभोर (भूत्या) 
* सक्षम कुलकर्णी - ओमकार शिंदे (चिखलू) 
* नारायणी शास्त्री - सायली दळवी (साळू)
* ज्योती सुभाष - शांता शिंदे (आजी)
* विजय पटवर्धन - मास्तर रमेश सुळे (गुरुजी)
* आनंद इंगळे
* उषा नाडकर्णी

## यशालेख
* एशियन फेस्टिव्हल ऑफ फर्स्ट फिल्म्स (२००५) सिंगापूर येथे सक्षम कुलकर्णी यास 'सर्वोत्कृष्ट अभिनेता' हा पुरस्कार प्राप्त.

## पार्श्वभूमी
अख्ख्या गावाला ज्याची भिती आहे अश्या 'भुत्या'रुपी वैद्याशी खट्याळ 'चिखलू'ची मैत्री होते आणि एरव्ही आपल्या वात्रट कृत्यांनी गावाला भंडावून सोडणारा चिखलू भुत्याचा संगतीने सुधारून गावकऱ्यांना कसा मदत करतो त्याची गंमतीशीर कथा म्हणजे 'पक पक पकाऽऽक'.

## कथानक
एक तरुण खोडकर मुलगा चिखलू/चिकलू (शक्षम) एका मोठ्या जंगलात जातो ज्याला भुत्या (नाना) नावाच्या राक्षसाने पछाडले आहे.  अनेक चकमकींमधून, चिकलूने एका भूताशी मैत्री केली आणि त्यांचे आयुष्य कायमचे बदलून जाते.

## उल्लेखनीय
या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.
*भुत्याचे नमन
*तुझं लगीन साळू
*सकाळ झाली चिखलू उठला
*डिपारी डिपांग अडाणीपणाच्या नानाची टांग

## संदर्भ
*एशियन फेस्टिव्हल ऑफ फर्स्ट फिल्म्स(२००५)
*'एशियन फेस्टिव्हल ऑफ फर्स्ट फिल्म्स'चे अधिकृत संकेतस्थळ
पिंडर

**पिंडर** हा प्राचीन ग्रीसमधील एक महाकवी होता. हा थीब्सचा रहिवासी होता.

वर्ग:ग्रीक कवी
मॅसेडोनचा अटॅलस

**अटॅलस** हा अलेक्झांडर द ग्रेट याचे वडील फिलिप दुसरा याची मॅसेडोनियाची पत्नी क्लिओपात्राचा काका होता. फिलिप आणि क्लिओपात्रा यांची संततीच मॅसेडोनिया राज्याची खरी उत्तराधिकारी असावी असे याने जाहीर उद्गार काढल्याने अलेक्झांडरचा रोष ओढवून घेतला.

पुढे सत्ता ग्रहण केल्यावर अलेक्झांडरने अटॅलसची हत्या घडवून आणून आपल्या मार्गातील काटा दूर केला.

वर्ग:ग्रीसचा इतिहास
पॉसेनियस

अलेक्झांडर द ग्रेट याचे वडील फिलिप दुसरा याची हत्या करणारा तरुण. हा फिलिपचा अंगरक्षक होता. काही कथांवरून तो फिलिपचा प्रेमिक होता आणि आपापसातील हेव्यादाव्यांवरून ही हत्या झाल्याचे समजते, तरी त्याला ठोस पुरावे नाहीत. काही इतिहासकारांच्या मते अलेक्झांडरचा फिलिपच्या हत्येत सहभाग असण्याची शक्यता लक्षात घेता पॉसेनियसवर अशाप्रकारचे आरोप केले जाणे सहज आहे.

वर्ग:अलेक्झांडर द ग्रेट
एपायरस

**एपिरस** युरोपच्या आग्नेयेकडील तसेच बाल्कन प्रदेशात मोडणारे एक प्राचीन ग्रीक राष्ट्र होते.

वर्ग:युरोपचा इतिहास
वर्ग:ग्रीसचा इतिहास
ऱ्होड्स

**ऱ्होड्स** (ग्रीक:Ρόδος, रोडोस) हा ग्रीस, सायप्रस आणि तुर्कस्तानच्या दरम्यान असलेल्या एजियन समुद्रातील एक द्वीपसमूह आहे. प्राचीन जगतातील एक आश्चर्य समजला जाणारा हेलिओसचा प्रचंड पुतळा येथेच होता.

वर्ग:ग्रीस
वर्ग:सायप्रस
वर्ग:तुर्कस्तान
दत्तात्रेय जोशी मंगळवेढेकर

**दत्तात्रेय जोशी मंगळवेढेकर** (जानेवारी २४, २००७ (पंढरपूर) - ??, मृत्यू: : २ नोव्हेंबर १८८७ ) हे एक नामवंत पखवाजवादक होते. 

वर्ग:पखवाजवादक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जॉफ्री चॉसर

**जॉफ्री चॉसर** (इ.स. १३४३ - ऑक्टोबर २५, इ.स. १४००) हा इंग्लिश साहित्यिक होता. चॉसरची गणना आद्य इंग्लिश साहित्यिकांमध्ये होते. 

## जीवन 
जेफ्री चॉसर हा इंग्लंडच्या राजदरबारातील एक महत्त्वाचा मानकरी होता. त्याला लॅटीन, इटालियन आणि फ्रेंच या भाषाही अवगत होत्या. राजदरबाराच्या सेवेत असल्यामुळे राजा त्याला वेगवेगळ्या देशात कामगिरीवर पाठवित असे. इ.स. १३५९ च्या फ्रान्सवरील स्वारीत तो कैद झाला होता पण राजाने खंडणी देऊन त्याला सोडवले. 

राजदरबारातच सेवेत असलेल्या फिलीपा हिच्याशी जेफ्रीचा विवाह झाला होता. इ.स. १३८७ साली त्याच्या या पत्नीचे निधन झाले.

इ.स. १३८५ साली जेफ्री चॉसर केंट परगण्याचा उमराव म्हणून इंग्लिश संसदेवर नेमला गेला. मात्र इ.स. १३८६ साली दुसरा रिचर्ड याचा पराभव झाल्यामुळे त्याला उमरावपद गमवावे लागले.

## प्रसिद्ध साहित्यकृती 
### ट्राइलस अँड क्रेसिडा 
`ट्राइलस अँड क्रेसिडा' हे ट्रोजन युद्धाच्या पार्श्वभूमीवरील प्रेमकथा असलेले खंडकाव्य जेफ्री चॉसरने इ.स. १३८२ साली लिहिले. ट्राइलस हा ट्रॉयचा राजा प्रियाम याचा मुलगा, तर क्रेसिडा ही कल्कास या फितूर ग्रीकाची मुलगी.

## लेखन 
* डचेस ऑफ लँकॅस्टर
* हाऊस ऑफ फेम
* लेजंड ऑफ गुड विमेन
* ट्राइलस अँड क्रेसिडा
* कँटरबरी टेल्स

वर्ग:इंग्लिश कवी
वर्ग:इ.स. १३४३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १४०० मधील मृत्यू
सरस्वती महाल ग्रंथालय

**सरस्वती महाल ग्रंथालयाची** स्थापना शिवाजी महाराजांचे वंशज सरफोजी महाराज दुसरे यांनी तंजावर येथे केली. हे ग्रंथालय संपूर्ण जगातले मध्ययुगीन काळातील एक महत्त्वपूर्ण ग्रंथालय मानले जाते.या ग्रंथालयात ४९,००० ग्रंथ आहेत आणि सुमारे ४६,००० हस्तलिखिते संग्रहित केलेली आहेत. त्यातील काही प्राचीन असून भूर्जपत्रांवर व ताडपत्रांवर लिहिलेली आहेत. त्यात मध्ययुगीन काळातील वाल्मीकी रामायण, कंब रामायण व इतर पुरातन ग्रंथांच्या ताडपत्रावरील आवृत्त्या आहेत. कागदांवर लिहिलेल्या हस्तलिखितांमध्ये इसवी सन १४६८ मध्ये लिहिलेले भामती, भगवद्गीतेचे सर्वात लहान आकारातील हस्तलिखित, अंबर होसैनी या मुसलमान कवीने केलेले भगवद्गीतेचे मराठी निवेदनाचे हस्तलिखित, तत्त्व चिंतामणी हा बंगाली लिपीतील संस्कृत ग्रंथ यांचा समावेश आहे.

## मराठी हस्तलिखिते
इसवी सन १६७६ ते १८५५ च्या मराठा राज्यकाळात लिहिली गेलेली अनेक मराठी हस्तलिखिते या ग्रंथालयात जतन केलेली आहेत. त्यांची संख्या अदमासे १८५६ आहे. यात संतकवी रामदासी व दत्तात्रय मठातील विपुल साहित्य आहे. पुढे जेव्हा हे ग्रंथालय सर्वसामान्य जनतेसाठी खुले केले गेले त्यावेळेस अनेक मराठी पंडित व विद्वानांनी लिहिलेल्या १२२० हस्तलिखितांची या संग्रहात भर घातली गेली. आता त्यांची संख्या ३०७६ इतकी आहे.

यातील बरेचसे साहित्य महाराष्ट्रात उपलब्ध नसल्याने त्याला दुर्मिळतेचे एक वेगळेच महत्त्व प्राप्त आहे. माधव स्वामींचे रामायण, महाभारत, मेरु स्वामीचे अवधूत गीता टीका व रामसोहळा, मुकुंद स्वामींचे श्री रामकृपा विलास, राघव स्वामीचे आत्मबोध, आणि अनंत मुनी यांची भगवद् गीता यांचा या दुर्मिळ हस्तलिखितांत समावेश आहे.

याखेरीज तमिळ, संस्कृत, उर्दू हस्तलिखितांचाही या ग्रंथालयात समावेश आहे. मोडी लिपीतील राज्यकारभार विषयक दैनंदिनी, हिशेब, टिप्पणी, पत्र व्यवहार या सारखी लिखितेही या ग्रंथालयात जतन केलेली आहेत. याखेरीज मराठी भाषेतील आणि मोडी लिपीत लिहिलेल्या चार प्राचीन ताम्रपट्टिका या ग्रंथालयात दर्शनी ठेवलेल्या आहेत. तसेच येथे अनेक प्राचीन नकाशांचाही संग्रह केलेला आहे. 

सध्या हे ग्रंथालय सर्वसामान्य जनतेसाठी खुले असून त्यातील संग्रहाचा संदर्भ कोश म्हणून वापर करता येतो.

वर्ग:तंजावूर
मालेगाव

**मालेगाव** हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. मालेगाव हे नाशिक जिल्ह्यातिल महत्वाचे शहर असुन महानगरपालिकेचे ठिकाण आहे.

हैदराबाद संस्थान आर्थिक डबघाईला आल्याने तेथील वीणकरांना निजामाने हाकलुन लावले होते वीणकरांनी पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर यांची महेश्वर येथे भेट घेवुन रोजगाराची मागणी केली त्यांनी हैदराबादच्या वीणकरांना चरखा,सुत,अन्नपाणी तसेच राहायला जागा दिली त्यास मालेगंज/मालेगाव असे नाव दिले असून आपल्या पुत्राच्या स्मरणार्थ मालेरावांच्या नावाने मालेगाव वसाहत निर्माण केली गेली आहे.

मालेगावात पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर यांनी निर्माण केलेला एक पुल देखील अस्तित्वात असुन त्यांच्या कार्याची साक्ष देत आजही उभा आहे

## दळण वळण 
मालेगाव हे शहर मुंबई - आग्रा या राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक ३ वर वसलेले नाशिक जिल्ल्यातिल नाशिक नंतरचे सर्वात मोठे शहर तसेच उत्तर महाराष्ट्रातील मोठे शहर आहे. नाशिक नंतर मालेगाव या शहरातुन मोठ्या व महत्त्वाच्या रस्त्यांनी बरोडा, धुळे, औरंगाबाद, अहमदनगर व असिरगड सारखी शहरे जोडली गेली आहेत. नाशिक, धुळे, मनमाड, शिर्डी, चांदवड, सटाणा ,नांदगाव, देवळा, चाळीसगाव, साक्री ही जवळची शहरे आहेत.

मालेगाव ते दोंडाईचा राष्ट्रीय महामार्ग 160 H , मुंबई आग्रा राष्ट्रीय महामार्ग NH3, असे दोन महामार्ग शहरातून जातात.

## भौगोलिक स्थान 
मालेगाव हे शहर मोसम व गिरणा नदीच्या काठावर वसले आहे.  तसेच मोसम व गिरणा संगम याच शहरात होतो.  याच संगमावर संगमेश्वर गावाची ची मुख्य बाजारपेठ वसलेली आहे.   

## पर्यटन 
* **गाळणा किल्ला , मालेगाव हून 27 km अंतरावर आहे.** 
* **मालेगाव भुईकोट किल्ला . मालेगावातील महानगरपालिका भवन जवळच असून. मोसम नदी किनारी आहे.**
* किल्ले कंक्राळा - मालेगाव पासून 23 km अंतरावर असून, हिरे घराण्याची कुलदैवत हिराई माता मंदिर येथे आहे.
* झोडगे माणकेश्वर टेम्पल - मालेगाव पासून 20 km अंतरावर असून हे एक हिंदू मंदिर असून भगवान महादेवाला समर्पित आहे हे मंदिर 12 व्या शतकात बांधण्यात आलेले आहे. हेमाडपंथी बांधकाम शैलीचे वाखान्याजोगी आहे. मुंबई आग्रा NH3 महामार्ग लगतच आहे. यादव, चालुक्य, आणि शिलाहार राजांनी वेळोवेळी मंदिराचे बांधकाम केले आहे. 
* महाराजा 

## उद्योग 
हातमाग, यंत्रमाग, 

## कृषी 
शेती हा मुख्य धंदा आहे.  उत्पादन, डाळिंब व कांदा हे मुख्य रोख पिके आहेत. येथे भुईमुगाचीही लागवड होते. ज्वारी, बाजरी व गहू ही धान्येही घेतली जातात.

## शिक्षण 
मालेगाव शहरात अनेक शैक्षणिक संस्था आहेत. 

## आरोग्य 
## प्रसिद्ध व्यक्तिमत्त्वे 
१)कर्मवीर भाऊसाहेब हिरे

२)या. ना. जाधव 

३) निहाल अहमद

४) भीमा दादा गवळी 

*

## मालेगाव तालुक्यातील गावे 
आघार बु., अजांदे, अजंग, अस्ताने, बेलगाव, भारडेनगर, भिलकोट, भुईगव्हाण, बोढे, चंदनपुरी, चौकटपाडा, चिखलाओहळ, चिंचगव्हाण, चिंचवाड, चिंचवे, चोंडी, दाभाडी, दाबली, दहीदी, दहीकुटे, दहिवाळ, दापुर, दसाणे, देवघट, देवारपाडा, ढवळीविहीर, डोंगराळे, डुबगुले, एरंडगाव, गाळणे, गनेशनगर, घाणेगाव (कौ), घोडेगाव, गिगांव, गिलाणे, गुगलवाड, हताणे, हिसवाळ बु., जळगाव बु., जळगाव(निं), जळकु, जाटपाडे, जेउर, ज्वार्डी, कजवाडे, कळवाडी, कंधाणे, कंकराळे, करंजगव्हाण, कौळाणे, खडकी (मालेगाव तालुका), खाकुर्डी, खलाणे, खायदे, कोठरे रावळगाव,रोझ,साजवहाळ,सोनज,वाके ,टाकळी, लेंडाणे.लेंडाणे

## हे सुद्धा पहा
* मालेगाव महानगरपालिका

वर्ग:मालेगाव तालुका
वर्ग:मालेगाव (नाशिक) तालुक्यातील गावे
सरफोजी महाराज दुसरे

इ.स. १७७७- मृत्यू: इ.स. १८३२ शिवाजी महाराजांचे सावत्र बंधू एकोजी (व्यंकोजी) राजे यांच्यापासून आठव्या पिढीत सरफोजी राजांनी सत्ताग्रहण केले. ते दत्तकपुत्र होते. इ.स. १७९८ साली ते तंजावूरच्या गादीवर आले. सरफोजी राजे हे कलासक्त, साहित्यप्रेमी आणि विद्येचे आदर करणारे होते. त्यांच्या राज्यकालात तंजावूरला विद्येच्या माहेरघराचा दर्जा प्राप्त झाला. वाचन आणि ज्ञानसंचयाच्या विलक्षण आवडीतून त्यांनी सरस्वती महाल ग्रंथालयाची स्थापना केली. या ग्रंथालयासाठी त्यांनी परदेशातून विविध विषयांवरची सुमारे ४००० पुस्तके/ ग्रंथ खरेदी केली. अस म्हटलं जात की ही पुस्तके/ ग्रंथ त्यांनी स्वतः वाचले होते. या ग्रंथालयात नाट्यशास्त्र, नृत्यशास्त्र, स्थापत्यशास्त्र, वैद्यकशास्त्र, हत्ती-घोडे यांचे प्रशिक्षण, वेदान्त, ज्योतिष, व्याकरण, संगीत अशा अनेक विषयांवरील ग्रंथ आढळतात.

सरफोजी राजांनी दक्षिणेत पहिला देवनागरी छापखाना टाकला. त्यात छपाई साठी दगडाक्षरांचा वापर करण्यात आला. तसेच त्यांनी वैद्यक शास्त्रातील प्रगती करता धन्वंतरी महाल प्रयोगशाळेची स्थापना केली. यात ऍलोपथी, आयुर्वेद, युनानी, सिद्ध वैद्यांकडून संशोधन चालत असे. या प्रयोगशाळेत अनेक औषधी वनस्पतींचा अभ्यास करून त्यांची खुलासेवार वर्गवारी करण्यात आली. त्यांना चित्रकलेतही विशेष रस होता हे त्यांच्या दरबारातील तैलचित्रांवरून जाणवून येई. त्यांच्याकडे पुरातन दुर्मिळ नाण्यांचा संग्रह ही होता.

सरफोजी महाराजांच्या मृत्यूनंतर ब्रिटिश सरकारने तंजावूरचे राज्य खालसा केले.

वर्ग:तंजावरचे राज्यकर्ते
वर्ग:इ.स. १७७७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८३२ मधील मृत्यू
कणाद

**कणाद** हे प्राचीन भारतीय तत्त्वज्ञ होते. त्यांनी जगात सर्वप्रथम अणुसिद्धान्त मांडला. या सिद्धान्तानुसार जगातील सर्व पदार्थ हे अणूंचे बनलेले असतात. ही संकल्पना त्यांनी  आपल्या वैशेषिकदर्शन या ग्रंथात मांडली.

कणाद हे इ.स.पू. चौथ्या किंवा पाचव्या शतकात होऊन गेले.

## कणादोक्त परमाणुविचार तथा अर्वाचीन परमाणुविचार 
## बाह्य दुवे 
* कणाद (मराठी विश्वकोश)

वर्ग:ऐतिहासिक भारतीय शास्त्रज्ञ
कायद्याचं बोला!

## पार्श्वभूमी 
हा चित्रपट १९९२ साली प्रदर्शित झालेल्या माय कझिन व्हिनी या जोनाथन लेनने दिग्दर्शित केलेल्या हॉलिवूड चित्रपटावरून प्रेरणा घेऊन बनवण्यात आलेला आहे.

## कलाकार 
* मकरंद अनासपुरे - अ‍ॅडव्होकेट केशव कुंथलगिरीकर 
* शर्वरी जमेनीस - नेहा 
* सचिन खेडेकर - अ‍ॅडव्होकेट फडणवीस 
* मोहन आगाशे - जज प्रभुणे 
* निर्मिती सावंत - सरस्वतीबाई जागावकर 
* उमेश कामत - अभिजीत वैद्य 
* अक्षय पेंडसे - हर्षवर्धन घोडके 
* पुष्कर श्रोत्री - अ‍ॅडव्होकेट जी.बी. गोडबोले 
* संजय मोने - भाई 
* अरुण नलावडे - सूर्यकांत घोडके 
* अमिता खोपकर - शकू वैद्य 
* गिरीश जोशी - सावंत 
* समीर चौघुले - प्रभूदेवा ऊर्फ तंबी 
* गणेश यादव - इन्स्पेक्टर पी.जी. अंबिलधके
अग्निष्वात्त

**अग्निष्वात्त** हा सप्तपितरांपैकी एक दैवी पितरसमूह आहे. मनोनिग्रह करून वैराग्याने राहणारे हे पितर कश्यपाशी संबंधित असल्याचे उल्लेख पौराणिक साहित्यात आढळतात. महाभारतातील सभापर्वानुसार हे पितर कश्यपाची संतती होते, तर अन्य काही पौराणिक संदर्भांनुसार हे पितर कश्यपाचे भाऊ होते (स्रोत हवा).
हे पितर ब्रह्मदेवापासून उत्पन्न झाले असा निर्देश कालिकापुराणातील एका आख्यायिकेत आहे. ब्रह्मदेव आपली मानसकन्या संध्या हिच्यावर मोहित झाला. तेव्हा त्याच्या घामापासून ६४,००० अग्निष्वात्त पितृगणांची उत्पत्ती झाली अशी आख्यायिका आहे.
दक्षकन्या स्वधा ही त्यांची पत्नी होती असा उल्लेख भागवत पुराणात सापडतो. त्यांची अच्छोदा नामक एक मानसकन्या होती.
या पितृगणांचे वास्तव्य वैभ्राज लोकात ('विरजस्‌' लोकात) असे. दैत्य, यक्ष, राक्षस लोक त्यांची उपासना करीत.

वर्ग:हिंदू पौराणिक पितरसमूह
इ.स. ७६

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
* चीनी इतिहासकार बान गु याने सृष्टीनिर्मितीचा सिद्धांत मांडला.

## जन्म 
* जानेवारी २४ - हेड्रियान, रोमन सम्राट.

## मृत्यू 
## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. ७६
वर्ग:इ.स.च्या ७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
उ थांट

**उ थांट** (बर्मी: ဦးသန့်; ; २२ जानेवारी १९०९ - २५ नोव्हेंबर १९७४) हा एक बर्मी राजकारणी व संयुक्त राष्ट्रांचा तिसरा सरचिटणीस होता. तो सरचिटणीस पदावर १९६१ ते १९७१ दरम्यान होता.

बर्माचा पहिला पंतप्रधान उ नुचा जवळचा मित्र असलेला थांट नुच्या मंत्रीमंडळामध्ये विविध खात्यांवर राहिला होता. १९६१ साली दाग हामारहोएल्डच्या अपघाती मृत्यूनंतर थांटची सरचिटणीसपदावर नियुक्ती झाली. थांटने १९६२ साली अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष जॉन एफ. केनेडी व सोव्हिएत अध्यक्ष निकिता ख्रुश्चेव्ह ह्यांच्या दरम्यान सलोखा घडवून आणण्याचे व क्युबामधील युद्धसदृष परिस्थिती शांत करण्यासाठी प्रयत्न केले. व्हियेतनाम युद्धामधील अमेरिकेच्या भूमिकेवर थांटने तीव्र नाराजी व्यक्त केली होती.

## पुरस्कार
*१९६५ - जवाहरलाल नेहरू पुरस्कार
*१९७२ - गांधी शांतता पारितोषिक

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत व्यक्तिचित्र

वर्ग:संयुक्त राष्ट्रांचे सरचिटणीस
वर्ग:बर्मी व्यक्ती
वर्ग: बर्मी बौद्ध
ब्रुनो क्राइस्की

**ब्रुनो क्राइस्की** (२२ जानेवारी, इ.स. १९११ - २९ जुलै, इ.स. १९९०) हा १९७० ते १९८३ दरम्यान ऑस्ट्रियाचा चान्सेलर होता. याआधी १९५९ ते १९६६ दरम्यान हा ऑस्ट्रियाचा परराष्ट्रमंत्री होता.

वर्ग:ऑस्ट्रियाचे चान्सेलर
वर्ग:ऑस्ट्रियाचे परराष्ट्रमंत्री
वर्ग:इ.स. १९११ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९० मधील मृत्यू
टॉम बर्ट

वर्ग:न्यू झीलंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९१५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८८ मधील मृत्यू
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स. ४१

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
* जानेवारी २४ - रोमन सम्राट कॅलिगुलाला त्याच्याच प्रेटोरियन रक्षकांनी मारले. क्लॉडियस रोमन सम्राटपदी.

## जन्म 
## मृत्यू
* जानेवारी २४ - कॅलिगुला, रोमन सम्राट.

## शोध 
## निर्मिती
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. ४१
वर्ग:इ.स.च्या ४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
सम्राट चियाचिंग

**चियाचिंग** (नवी चिनी चित्रलिपी: 嘉靖; जुनी चिनी चित्रलिपी: 嘉靖; फीनयीन: jiājìng; उच्चार: चिआऽऽ-चिङ्ग) (सप्टेंबर १६ १५०७ - जानेवारी २३ १५६७) हा चीनवर राज्य करणारा मिंग वंशाचा अकरावा सम्राट होता.

वर्ग:चिनी सम्राट
वर्ग:इ.स. १५०७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १५६७ मधील मृत्यू
इ.स. ९८

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* जानेवारी २७ - नर्व्हाच्या मृत्युनंतर ट्राजान रोमन सम्राट झाला.

## जन्म
## मृत्यू
## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ९८
वर्ग:इ.स.च्या ९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
ललित नारायण मिश्रा

मिश्रा, ललित नारायण
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:इ.स. १९२३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७५ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सुशीला नायर

इवलेसे|सुशीला नायर
**सुशीला नायर** तथा **सुशीला नय्यर** (इ.स. १९१४ - इ.स. २०००) या महात्मा गांधी यांच्या खाजगी सचिव आणि गांधी कुटुंबाच्या डॉक्टर होत्या.

या स्वतंत्र भारताच्या आरोग्य आणि कुटुंबकल्याण मंत्री होत्या

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:इ.स. १९१४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००० मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
क्लेमेंट ॲटली

**क्लेमेंट ॲटली** (इंग्लिश: *Clement Attlee*; ३ जानेवारी १८८३ - ८ ऑक्टोबर १९६७) हा ब्रिटिश राजकारणी व युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान होता. दुसऱ्या महायुद्धकाळात चर्चिलच्या सरकारात उप-पंतप्रधानपदी असलेल्या ॲटलीच्या मजूर पक्षाने १९४५ साली झालेल्या निवडणुकांमध्ये भक्कम बहुमत मिळवले व ॲटली पंतप्रधान बनला.

महायुद्धानंतरच्या पुनर्बांधणीमध्ये ॲटली सरकारने ब्रिटनमधील अनेक पायाभुत सुविधा बळकट केल्या. तसेच ॲटलीच्या नेतृत्वाखाली ब्रिटनने भारत, पाकिस्तान, सिलोन, बर्मा, जॉर्डन इत्यादी वसाहतींना स्वातंत्र्य मंजूर केले. तसेच पॅलेस्टाईनमधील ब्रिटिश राजवटीचा अंत झाल्यामुळे स्वतंत्र इस्रायल देशाचा मार्ग खुला झाला.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:युनायटेड किंग्डमचे पंतप्रधान
वर्ग:इ.स. १८८३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६७ मधील मृत्यू
दे दणादण

**दे दना दन** हा १९८७चा महेश कोठारे दिग्दर्शित चित्रपट आहे. या चित्रपटात लक्ष्मीकांत बेर्डे , महेश कोठारे यांनी प्रमुख भूमिका निभावल्या  आहेत. एका विस्फोटातून वाचल्यानंतर लक्ष्याला (ल. बेर्डे)ला अद्भुत शक्ती प्राप्त होते , तो अतिवेगाने धाऊ शकतो , उंचावरून उडी घेऊ शकतो. पण फक्त लाल रंग त्याला दिस्तक्षणी त्याची सर्व शक्ती जोपर्यंत लाल रंग त्याच्या समोर आहे तोपर्यंत नाहीशी होते.तो आपल्या शक्तीन बजारंगाच नाव घेऊन वाईट लोकांशी कसा लढतो ते या चित्रपटात गमतीदार पद्धतीने दर्शविलेले आहे.

## कलाकार 
* लक्ष्मीकांत बेर्डे - हवालदार लक्ष्मण टांगमोडे (लक्ष्या)
* महेश कोठारे - सब-इन्स्पेक्टर महेश दणके 
* निवेदिता जोशी - गौरी धोईपोडे
* प्रेमा किरण - आवडक्का रेडे
* जयराम कुलकर्णी - डी.एस.पी. के.आर. धोईपोडे
* अंबर कोठारे - रावबहादूर बापूसाहेब वाटलावे
* दीपक शिर्के - दगड्या रामूशी
* प्रकाश फडतारे - इन्स्पेक्टर गो.रा. काळे 
* अलका इनामदार - पारुबाई टांगमेडे
* सरोज सुखतांकर - गोपिकाबाई दणके 
* बाबासाहेब गावडे - टोणगे उस्ताद 
* दिनकर इनामदार -  गूडाप्पा रेडे 
* अशा पाटील - श्रीमती. धोईपोडे
* विजय कदम - पत्रकार 
* बिपीन वर्टी - गुंडप्पा डाकू

## निर्मिती
या चित्रपटाचे दिग्दर्शन महेश कोठारे यांनी केले होते.
### संगित 
ह्या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.

* पोलीसवाल्या सायकलवाल्या ब्रेक लाऊन थांब 
* माझ्या उरात होतय धक धक रं
* एकमुखानं करू गर्जना जय जय जय हनुमान 
* दिलाचा तोफा माझा दिला हाय गं मी तुला 

वर्ग:इ.स. १९८७ मधील मराठी चित्रपट

## कथानक
महेश कोठारे (महेश दनके) आणि लक्ष्या (लक्ष्या टांगमोडे) हे दोघे मावसभाऊ असतात . ते पोलिसात भरती होतात.त्याची नियुक्ती श्रीरंगपुरला होते. त्यांना महेश आणि लक्ष्याच्या घरासेजारी प्रेमाकिरण (आवडाक्का ) राहत असते. महेश त्याची ओळख करून देतो. पोलीस अधिकारीची मुलगी गौरी (निवेदिता जोशी) यांना महेश चित्रपटाचे तिकीट ब्लॉक ने घेतानी पकडतो. त्यांची तेथे ओळख होते. दगड्या रामोशी  (दीपक शिर्के) हा एक डकू आहे.

## संदर्भ
मेगावती सुकर्णोपुत्री

**मेगावती सुकर्णोपुत्री** (बहासा इंडोनेशिया: Diah Permata Megawati Setiawati Sukarnoputri;  २३ जानेवारी १९४७) ही इंडोनेशियाची भूतपूर्व व आजवरची एकमेव महिला राष्ट्राध्यक्ष आहे. देशाचा पहिला राष्ट्राध्यक्ष सुकर्णो ह्याची मुलगी असलेली सुकर्णोपुत्री २००१ ते २००४ दरम्यान राष्ट्राध्यक्षपदावर होती.

## बाह्य दुवे
* व्यक्तिचित्र 

वर्ग:इंडोनेशियाचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
कीरत चोइथराम बाबाणी

**कीरत चोइथराम बाबाणी** (सिंधी:ڪيرت چوئٿرام ٻاٻاڻي‎; ३ जानेवारी, १९२२ - ७ मे, २०१५:मुंबई, महाराष्ट्र, भारत) हे सिंधी लेखक आणि पत्रकार होते.

वर्ग:सिंधी साहित्यिक
वर्ग:इ.स. १९२२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१५ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जे.आर.आर. टॉल्कीन

इवलेसे|J .R .R. Tolkien
**जॉन रोनाल्ड रुएल टॉल्कीन** () अर्थात **जे.आर.आर. टॉल्कीन** (मार्च १, इ.स. १८९२; ब्लूमफॉॅंटेन, दक्षिण आफ्रिका - फेब्रुवारी ९, इ.स. १९७३; बोर्नमथ, इंग्लंड) हे प्रसिद्ध ब्रिटिश लेखक होते. द हॉबिट व द लॉर्ड ऑफ द रिंग्स ही त्यांची प्रसिद्ध पुस्तके आहेत.शिवाय या पुस्तकांचा मराठी अनुवादसुद्दा प्रकाशित झाला आहे.
1हॉबीट (मराठी अनुवाद मीना किणीकर , मात्र अनुवाद खूपच खराब केला आहे आणि एवढ्या दर्जेदार साहित्याचा बट्ट्याबोळ केला आहे )
2.LOTR स्वामी मुद्रिकांचा (मराठी अनुवाद मुग्धा कर्णिक यांनी अनुवाद खूप दर्जेदार केला आहे त्यांनी या साहित्याला खरोखरच न्याय दिला आहे) लवकरच मुग्धा कर्णिक हॉबीटचाही अनुवाद दर्जेदार करणार अशी अपेक्षा आहे.

## प्रकाशित पुस्तके 
* द हॉबिट
* द लॉर्ड ऑफ द रिंग्स (३ भाग)

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:इंग्लिश कवी
वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:इंग्लिश भाषेमधील साहित्यिक
वर्ग:इ.स. १८९२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७३ मधील मृत्यू
ट्रॉय

होमरच्या इलियडमध्ये वर्णन केलेले एक ऐतिहासिक ग्रीक शहर. ट्रोजन युद्ध येथे लढले गेले.
thumb|300px|उत्खननात सापडलेली ट्रॉयची तटबंदी 

सध्या हे शहर उत्तर तुर्कस्तानात मोडते.

## हे सुद्धा पहा 
* ट्रॉय (चित्रपट)

वर्ग:प्राचीन ग्रीक शहरे
वर्ग:तुर्कस्तानमधील शहरे
अमरेंद्र लक्ष्मण गाडगीळ

अमरेंद्र गाडगीळ (जन्म : २५ जून १९१९;  - ३ जानेवारी १९९४) हे एक मराठी लेखक, दैवतकोशकार आणि बालसाहित्यकार होते. ते मराठी बालकुमार साहित्य चळवळीचे प्रवर्तक आणि गोकुळ या मुलांच्या मासिकाचे संपादक होते. ते इ.स. १९८१ साली इचलकरंजी येथे झालेल्या चौथ्या बालकुमार साहित्य संमेलनाचे  अध्यक्ष होते. 

## लिहिलेली /संपादन केलेली पुस्तके-ग्रंथ (बहुतेक बालसाहित्य)
* अज्ञाताची वचने
* ईशावास्य केनोपनिषद-६
* उक्तिविशेष (संपादित)
* किशोरमित्रांनो
* जीवनसंग्राम
* लोकसेवक चरित्रमाला -ठक्करबाप्पा (चरित्र)
* दिगंतावरी
* देवादिकांच्या गोष्टी (भाग १ ते ५)
* ताई अन् भाऊ
* प्रवासी राम 
* महर्षी आइन्स्टिन (चरित्र) 
* महाभारत सर्वांगीण दर्शन
* लोकसेवक चरित्रमाला -रविशंकर महाराज
* राम बंधू त्याग सिंधू (कथासंग्रह)
* रामायण सम्यक् दर्शन 
* राष्ट्रसेवकाची शिदोरी
* वटपत्र
* वंदे मातरम
* वीर आणि परमवीर
* शत-कुमार-कथा (भाग १ ते ४)(संकलित)
* शत-कुमार-कथा (भाग ५वा); पुरवणी पुस्तक; बालवाङ्‌मयाच्या साहित्यशास्त्रावरील काही लेख आणि पहिल्या चार भागांतील कथांच्या लेखकांची सूची)
* श्रीगणेश कोश (६ खंड, १९६८ पाने)
* श्रीरामकोश (वाल्मीकी रामायणाच्या समग्र अनुवादासहित- ६ खंड, १९८१ पाने) 
* श्रीहनुमानकोश (संपादित)
* साहित्य सरिता
* सुजनहो ऐका रामकथा 

गाडगीळ, अमरेंद्र
वर्ग:इ.स. १९९४ मधील मृत्यू
वर्ग:मराठी बालसाहित्यिक
विन्स्टन चर्चिल

*सर* **विन्स्टन लिओनार्ड स्पेन्सर-चर्चिल** (इंग्लिश: *Winston Leonard Spencer-Churchill*) (नोव्हेंबर ३०, इ.स. १८७४ - जानेवारी २४, इ.स. १९६५) हा दुसऱ्या महायुद्धाच्या काळात युनायटेड किंग्डमाचे नेतृत्व करण्यासाठी नावाजलेला ब्रिटिश पंतप्रधान होता. तो इ.स. १९४० ते इ.स. १९४५ व नंतर इ.स. १९५१ ते इ.स. १९५५ या कालखंडांत दोनदा पंतप्रधानपदी अधिकारारूढ होता. प्रभावी वक्ता व नेता अशी प्रतिमा असलेला चर्चिल ब्रिटिश सैन्यातील माजी अधिकारी, इतिहासकार, लेखक व चित्रकारही होता. साहित्यातील नोबेल पारितोषिक मिळवलेला हा एकमेव ब्रिटिश पंतप्रधान आहे. इ.स. १९५३ साली त्याला हे पारितोषिक मिळाले.

## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:युनायटेड किंग्डमचे पंतप्रधान
वर्ग:साहित्यातील नोबेल पारितोषिकविजेते
कर्तारसिंग दुग्गल

**कर्तार सिंग दुग्गल** (जन्म इ.स. १९१७ - मॄत्यू जानेवारी २६, इ.स. २०१२) हे एक पंजाबी भाषेतील कवी, कादंबरीकार, व लघुकथा लेखक आहेत..

कर्तार सिंग यांचा जन्म ब्रिटिश भारतात रावळपिंडी जिल्ह्यातील धमाल या गावी झाला.  त्यांनी पंजाबीसह इंग्रजी, उर्दू, हिंदी इत्यादी भाषांमध्येही लिखाण केले आहे.  त्यांच्या पुस्तकांची अनेक भारतीय व परकीय भाषांमध्ये भाषांतरे झाली आहेत.  *फिलॉसॉफी ऍंड फेथ ऑफ सिखिसम्‍* या त्यांच्या पुस्तकाचा मराठी अनुवाद आ. ह. साळुंखे यांनी *शीख धर्मातील धर्मनिरपेक्ष जाणिवा* या नावाने केला आहे.

कर्तार सिंग दुग्गल हे आकाशवाणीचे संचालक होते.  नॅशनल बूक ट्रस्ट, इंडियाचेही ते भूतपूर्व संचालक होते.  त्यांच्या लिखाणासाठी त्यांना अनेक पुरस्कार मिळाले.  त्यात रशियन सरकारच्या नेहरू पारितोषिकाचा सामावेश आहे.  भारत सरकारने इ.स. १९८८ मध्ये पद्मभूषण पुरस्कार देऊन त्यांना सन्मानित केले.  इ.स. १९९७ साली त्यांना साहित्य अकादमी फेलोशीप देण्यात आली.
 
## संदर्भ व नोंदी
दुग्गल, कर्तारसिंग
वर्ग:इ.स. १९१७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१२ मधील मृत्यू
वर्ग:साहित्य अकादमी फेलोशिप विजेते
आल्फ हॉल

**आल्फ्रेड इवार्ट** *आल्फ* **हॉल** (जानेवारी २३, इ.स. १८९६:बोल्टन, लॅंकेशायर, इंग्लंड - जानेवारी १, इ.स. १९६४:द हिल, दक्षिण आफ्रिका) हा कडून सात कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.

वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १८९६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६४ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इयान थॉमसन

**नॉर्मन इयान थॉमसन** (२३ जानेवारी, इ.स. १९२९ - ) हा कडून १९६४-५मध्ये पाच कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.

वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९२९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जेम्स मनरो

**जेम्स मनरो** (अन्य लेखनभेद: **जेम्स मन्‍रो**; इंग्लिश: *James Monroe* ;) (२८ एप्रिल, इ.स. १७५८ - ४ जुलै, इ.स. १८३१) हा अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांचा पाचवा राष्ट्राध्यक्ष होता. ४ मार्च, इ.स. १८१७ ते ४ मार्च, इ.स. १८२५ या काळादरम्यान सलग दोन वेळा राष्ट्राध्यक्षपदाची जबाबदारी सांभाळलेला मनरो अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांच्या संस्थापकांपैकी शेवटचा, तसेच *व्हर्जिनिया घराण्यातील* शेवटचा राष्ट्राध्यक्ष होता. त्याच्या अध्यक्षीय कार्यकाळात अमेरिकेच्या राजकीय पटलावर पक्षीय भेद निवळलेले राहिले; मात्र कारकिर्दीच्या उत्तरकाळात इ.स. १८१९ सालाच्या सुमारास मंदी व नंतर मिसूरी प्रदेशाच्या सामिलीकरणावरून राष्ट्रव्यापी वादंग, असे दोन पेचप्रसंग उद्भवले.

## बाह्य दुवे 
* 
* 

* 

वर्ग:अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १७५८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८३१ मधील मृत्यू
ज्योतींद्र नाथ दीक्षित

**ज्योतींद्र नाथ दिक्षित** (८ जानेवारी, इ.स. १९३६ - ३ जानेवारी, इ.स. २००५) हे एक भारतीय राजकारणी आणि राजदूत होते. यांनी १९९१-१९९४ दरम्यान परराष्ट्रसचिवपद सांभाळले होते.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:इ.स. २००५ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मक्तूम बिन रशीद अल मक्तूम

**मक्तूम बिन रशीद अल मक्तूम** () (इ.स. १९४३:दुबई - ४ जानेवारी, इ.स. २००६:गोल्ड कोस्ट, ऑस्ट्रेलिया) हे संयुक्त अरब अमिराती देशाचा पहिला पंतप्रधान व दुबईचा शासक होता.

वर्ग:संयुक्त अरब अमिरातीचे पंतप्रधान
वर्ग:इ.स. १९४३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००६ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
लॉरी मेन

मेन, लॉरी
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आसिफ मसूद

मसूद, आसिफ
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
एजियन समुद्र

thumb|right|300px|एजियन समुद्राचा नकाशा (इंग्लिश मजकूर)
**एजियन समुद्र** (ग्रीक: Αιγαίο Πέλαγος, *एजेओ पेलागोस*; तुर्की: *Ege Denizi*;) हा दक्षिण बाल्कन प्रदेश व अनातोलियाचे द्वीपकल्प यांच्यादरम्यान, म्हणजेच ग्रीस आणि तुर्कस्तान देशांच्या मुख्यभूदरम्यान पसरलेला भूमध्य समुद्राचा खाडीसदृश भाग आहे. हा उत्तरेस मार्माराचा समुद्र व काळा समुद्र यांना दार्दानेलिया व बोस्फोरस सामुद्रधुन्यांनी जोडला आहे. या समुद्राच्या पाण्याचा रंग अतिशय गडद निळा असा आहे. त्यामुळे बेटांबरून या समुद्राची दृश्ये अतिशय देखण्याजोगी आहेत.

वर्ग:भूमध्य समुद्र
वर्ग:ग्रीसचा भूगोल
वर्ग:तुर्कस्तानचा भूगोल
वर्ग:समुद्र
ओमर हेन्री

हेन्री, ओमर
वर्ग:इ.स. १९५२ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:रिकामी पाने
यंदा कर्तव्य आहे! (चित्रपट)

**यंदा कर्तव्य आहे!** हा इ.स. २००६ साली पडद्यावर झळकलेला मराठी भाषेतील चित्रपट आहे. रसिका जोशी हिच्या कथेवर आधारलेल्या व केदार शिंदे याने दिग्दर्शिलेल्या या चित्रपटात अंकुश चौधरी, स्मिता शेवाळे व मोहन जोशी यांनी अभिनय केला आहे.

## उल्लेखनीय 
या चित्रपटात खालील गाणी आहेत :
* वाजंत्री वाजती
* आभास हा
* वी आर हनिमूनर्स
* श्वास हा तुझा

वर्ग:इ.स. २००६ मधील मराठी चित्रपट
मार्टिन केंट

केंट, मार्टिन
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पोप स्टीवन चौथा

thumb|Stephen IV
**पोप स्टीवन चौथा** ( --, -- - जानेवारी २४, इ.स. ८१७:रोम) हा नवव्या शतकातील पोप होता.

याच्या जन्माबद्दल माहिती उपलब्ध नाही.

स्टीवन ०४
वर्ग:इ.स. ८१७ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ॲडम पारोरे

**ॲडम क्रेग पारोरे** (जानेवारी २३, इ.स. १९७१:ऑकलँड, न्यू झीलँड - ) हा कडून ७८ कसोटी तसेच १७९ एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.

पारोरे न्यू झीलँडकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा पहिला माओरी आहे.

खेळातून निवृत्त झाल्यावर हा *ॲडम पारोरे मॉर्टगेजेस* या वित्तसंस्थेचा चालक म्हणून काम करतो.

## संदर्भ आणि नोंदी 
पारोरे, ऍडम
वर्ग:इ.स. १९७१ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ग्रेग रिची

**ग्रेगोरी मायकेल** *ग्रेग* **रिची** (२३ जानेवारी, इ.स. १९६०:स्टॅनथोर्प, क्वीन्सलॅंड, ऑस्ट्रेलिया - ) हा कडून १९८२ ते १९८७ पर्यंत २० कसोटी आणि ४४ एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९६० मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मालाड

250 px|इवलेसे|मालाड पूर्व येथील ओबेरॉय मॉल
**मालाड** हे मुंबईचे उपनगर व मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या पश्चिम मार्गावरील एक स्थानक आहे. 

## वाहतूक
मालाड रेल्वे स्थानक हे मालाडमधील रेल्वे स्थानक आहे. येथे चर्चगेट व बोरिवलीकडे जाणाऱ्या केवळ संथगती लोकलगाड्या थांबतात. पश्चिम द्रुतगती महामार्ग मालाडच्या पूर्वेकडून धावतो. बेस्टचे अनेक मार्ग मालाडमध्ये कार्यरत आहेत.

## हे सुद्धा पहा
*मालाड पश्चिम विधानसभा मतदारसंघ
*उत्तर मुंबई (लोकसभा मतदारसंघ)

वर्ग:मुंबईची उपनगरे
फ्रँकलिन डिलानो रूझवेल्ट

**फ्रँकलिन डिलानो रूझवेल्ट** (इंग्लिश: *Franklin Delano Roosevelt*) ) (-जानेवारी ३०, इ.स. १८८२; हाईड पार्क, न्यू यॉर्क, अमेरिका मृत्यू:- एप्रिल १२, इ.स. १९४५ वार्म स्प्रिंग्स जॉर्जिया), हे अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष होते. हे एकमेव राष्ट्राध्यक्ष आहेत ज्याची या पदी ४ वेळा निवड झाली. १९३२ ते १९४५ या काळात सलग तेरा वर्षे अमेरिकेचे राष्ट्रध्यक्ष म्हणून पद सांभाळले.
## परिचय 
इ.स. १९३२ साली पहिल्यांदा डेमोक्रॅटिक पक्षातर्फे ते अमेरिकेचे ३२ वे अध्यक्ष म्हणून निवडून आले. वयाच्या चाळिसाव्या वर्षी पोलिओग्रस्त झाल्यावरही ते राजकारणात सतत व्यस्त राहिले.फ्रँकलिन रुझवेल्ट यांचा जन्म १८८२ मध्ये अमेरिकेतील न्यूयोर्क राज्यात झाला. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष थियोडोर रुझवेल्ट हे फ्रँकलिन यांचे दूरचे नातेवाईक होते. त्यांनी हार्वडमधून कायद्याचे शिक्षण घेतले. १९०५ मध्ये इलानोर हिच्याशी विवाहानंतर त्यांनी राजकारणात प्रवेश केला. १९१३ मध्ये त्यांना नौदलाचे सचिवपद मिळाले. १९३२ मध्ये त्यांनी डेमोक्रॅटिक पक्षाकडून राष्ट्राध्यक्ष पदाची उमेदवारी मिळवली व त्यानंतर सलग चारवेळा जिंकून इतिहास रचला. चौथ्या वेळेस अध्यक्षपदी निवडून आल्यावर तो कालावधी पूर्ण व्हायच्या आतच त्यांचा मृत्यू झाला.
## कामगिरी 
१९२९ च्या महामंदी नंतर त्यांनी अमेरिकेचे नेतृत्व केले तसेच अत्यंत खडतर अश्या दुसऱ्या महायुद्धाच्या काळात ते राष्ट्राध्यक्ष होते. याकाळातील त्यांच्या कणखर नेतृत्वाने अमे‍रिकेच्या अर्थव्यवस्थेला पुन्हा आकार आला. तसेच दुसऱ्या महायुद्धात अमेरिकेने प्रभावी कामगीरी बजावली. दुसऱ्या महायुद्धानंतरच्या काळात रुझवेल्ट नसले तरी अमेरिका एक प्रभावी सत्ता होण्यास रुझवेल्ट यांचे मोलाचे कार्य होते.
## बाह्य दुवे 
* 
* 
* 

रूझवेल्ट, फ्रँकलिन डिलानो
वर्ग:इ.स. १८८२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९४५ मधील मृत्यू
वर्ग:डेमोक्रॅटिक पक्ष (अमेरिका) मधील राजकारणी
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
*
वर्ग:न्यू यॉर्कचे गव्हर्नर
ॲलेक केनीडी

**अलेक्झांडर स्टुअर्ट** *ॲलेक* **केनेडी** (२४ जानेवारी, १८९१:एडिनबरा, स्कॉटलंड - १५ नोव्हेंबर, १९५९:साउथहँप्टन, इंग्लंड) हा कडून १९२२ ते १९२४ दरम्यान ५ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.

वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १८९१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९५९ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
डेनिस स्मिथ

स्मिथ, डेनिस
स्मिथ, डेनिस
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
केनेथ वीक्स

**केनेथ हनेल वीक्स** (जानेवारी २४, इ.स. १९१२:बॉस्टन, मॅसेच्युसेट्स, अमेरिका - फेब्रुवारी ९, इ.स. १९९८:ब्रूकलिन, न्यू यॉर्क, अमेरिका) हा कडून १९३९साली दोन कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आङे.

वर्ग:वेस्ट इंडीजचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९१२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९२ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जॉन ट्रिम

**जॉन ट्रिम** (जानेवारी २५, इ.स. १९१५:स्केल्डन, बर्बिस, ब्रिटिश गयाना - नोव्हेंबर १२, इ.स. १९६०:न्यू ॲम्स्टरडॅम, बर्बिस, ब्रिटिश गयाना) हा १९४८-१९५२ दरम्यान कडून चार कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.

ट्रिम, जॉन
ट्रिम, जॉन
ट्रिम, जॉन
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मार्क बर्मेस्टर

बर्मेस्टर, मार्क
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९६८ मधील जन्म
व्हिक्टर स्टॉलमायर

**व्हिक स्टोलमेयर** (२४ जानेवारी, १९१६:त्रिनिदाद - २१ सप्टेंबर, १९९९:पोर्ट ऑफ स्पेन, त्रिनिदाद) हा कडून १९३९ मध्ये १ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.

वर्ग:वेस्ट इंडीजचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९१६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९९ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नील जॉन्सन

**नील क्लार्कसन जॉन्सन** (जानेवारी २४, इ.स. १९७०:हरारे, झिम्बाब्वे - ) हा कडून १३ कसोटी आणि ४८ एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. हा डाव्या हाताने फलंदाजी आणि उजव्या हाताने जलद-मध्यमगती गोलंदाजी करीत असे.

वर्ग:झिम्बाब्वेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७० मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शिव पुराण

शिव पुराण हे हिंदू धर्मातील संस्कृत ग्रंथांच्या पुराण शैलीतील अठरा प्रमुख ग्रंथांपैकी एक आहे आणि शैव धर्म साहित्याचा भाग आहे.हे प्रामुख्याने हिंदू देव शिव आणि देवी पार्वती यांच्याभोवती फिरते, परंतु सर्व देवांचा संदर्भ आणि आदर करते

## शिवपुराणावरील पुस्तके
* श्री शिव पुराण (संपादक - दत्ता कुलकर्णी)
* शिवपुराण कथासार (काशिनाथ जोशी)

वर्ग:पुराणे
वर्ग:रिकामी पाने
वायु पुराण

वायू पुराणामध्ये खगोलशास्त्र , भूगोल , युग , श्राद्ध , राजवंश,ऋषिव्ंश,संगीतशास्त्र,इत्यादींचे सविस्तर निरुपण आहे.

वर्ग:रिकामी पाने
तिसरा दारियुश

**तिसरा दारियुश** हखामनी साम्राज्याचा अखेरचा सम्राट होता.

वर्ग:हखामनी साम्राज्य
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:पर्शियन साम्राज्य
वर्ग:इ.स.पू. ३३० मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स.पू. ३८० मधील जन्म
वर्ग:हखामनी सम्राट
मत्स्य पुराण

मत्स्य पुराणामध्ये भगवान विष्णूंच्या मत्स्य अवतार याबाबत कथा आहेत.
वर्ग:पुराणे
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:हिंदू धर्म
मार्कंडेय पुराण

## पुस्तके
* मार्कंडेय पुराण कथासार.(काशिनाथ जोशी) 

वर्ग:पुराणे
वर्ग:रिकामी पाने
मुद्‌गल पुराण

महर्षी मुद्गल यांनी या पुराणाची रचना केली.

वर्ग:पुराणे
वर्ग:रिकामी पाने
भविष्य पुराण

सुमारे १५००० श्लोकांच्या या पुराणात भविष्यकालीन घटना व व्यक्ती यांचा निर्देश असल्याने यास महत्त्व आपोआप आले आहे. सृष्टीची उत्पत्ती, ब्रम्हान्डाचे  वर्णन, वर्णाश्रमधर्म, गृहस्थधर्म, पतिव्रताधर्म, च्यवनसुकन्याकथा, गणेशचतुर्थी व्रत, नागपंचमीव्रत, इत्यादी विषयाबरोबरच हे पुराण सूर्याच्या उपासनेला विशेष महत्त्व देते असे दिसून येते. सूर्यमंदिरे, सौरतीर्थे , सूर्याची उपासना, सांबाने केलेली सूर्याची आराधना, अशा विषयांनी या पुराणाने सूर्याचा महिमा प्रस्थापित केला आहे. भूलोकविस्तार, पाताळवर्णन, यज्ञाची प्रक्रिया, यज्ञमहिमा, देव, देवालये, मूर्ती, वृक्षमाहात्म्य , मनू, राजवंश इत्यादींचे वर्णन करता करता तैमुरलंग, पाणिनी, शंकराचार्य, भट्टोजी दिक्षित, नरसी मेहेता इत्यादींच्या कथा सांगितल्या आहेत. तसेच येशू ख्रिस्त (ईसा मसी) आणि मुहमद पैगंबर (महामद) यांचाही उल्लेख आला आहे. या पुराणात इंग्रज हे गुरुंड या नावाने येतात व सनडे, फेब्रुवारी, सिक्स्टी असे इंग्रजी शब्द या पुराणात असून राणी विक्टोरिया हिस विकटावती असे नाव दिले आहे. अर्थातच काळाच्या गतीबरोबर या पुराणात वारंवार भर पडून हा इतिहास समकालीन लेखकांनी या पुराणात "भविष्य" म्हणून मांडला आहे. कालपरत्वे हे पुराण वाढविले आहे हे स्पष्ट होते. तरी अनेक महत्त्वाच्या इतर विषयांसाठी हे पुराण महत्त्वाचे आहे. 

संदर्भग्रंथ : वेद पुराणे : समालोचन (लेखक : स. कृ. देवधर, डॉक्टर प्र. न. जोशी)   
वर्ग:पुराणे
वर्ग:रिकामी पाने
वामन पुराण

वामन पुराण हे भगवान व्यासरचित १८ पुराणांपैकी एक पुराण आहे. 

## वामन पुराणाची मराठी रूपांतरे
* श्री वामन पुराण (संपादक - दत्ता कुलकर्णी)

वर्ग:पुराणे
वर्ग:रिकामी पाने
वराह पुराण

'*वराह पुराण* हे हिंदू धर्मातील अठरा पुराणांपैकी एक आहे. यात विष्णूच्या दशावतारांपैकी तिसरा अवतार मानल्या जाणाऱ्या वराह अवताराची कथा वर्णिली आहे.

[right|400px|thumb|[वराह पुराण|वराह पुराणाच्या आवृत्तीतील(लक्ष्मीवेंकटेश्वरा मुद्रणालये, १९२३) वराहावताराचे चित्र]]

----
वर्ग:पुराणे
भागवत पुराण

भागवत पुराण (Devanagari: भागवतपुराण; Bhāgavata Purāṇa) श्रीमद्भागवतम् किंवा श्रीमद् भागवत महापुराण असेही म्हणतात हा एक कृष्ण भक्तिग्रंथ आहे 

भागवत पुराण हे हिंदूधर्मातील अठरा पुराणांपैकी एक आहे. या पुराणात एकूण १८००० श्लोक आहेत. भागवत पुराणाचे लेखक महर्षि वेदव्यास मानले जातात; श्री कृष्ण भगवंताच्या विविध कथांचे सार म्हणजे मोक्ष प्रदान करणारे श्रीमद् भागवत महापुराण होय. या पुराणात, भगवान श्री कृष्ण सर्व देवतांचा देव किंवा स्वयं भगवान म्हणून वर्णन केले आहेत. या पुस्तकात,  भक्ती योग,आध्यात्मिक विषयांवरील संभाषण वर्णन केले आहे. वैष्णव संप्रदायाचा मुख्य ग्रंथ आहे.

## भागवत पुराणात सांगितलेली धर्माची तीस लक्षणे
सत्य, दया, तपश्चर्या, पावित्र्य, सहनशीलता, योग्यायोग्य विचार, मनाचा संयम, इंद्रियांचा निग्रह, अहिंसा, ब्रह्मचर्य, त्याग, स्वाध्याय, सरळपणा, संतोष, समदर्शित्व, महात्म्यांची सेवा, सांसारिक क्रियांपासून हळूहळू निवृत्ती, मनुष्याच्या अभिमानपूर्वक केलेल्या प्रयत्‍नांचे उलटेच फळ मिळते असा विचार, मौन, आत्मचिंतन, प्राण्यांना अन्न इत्यादींचे यथायोग्य वाटप, प्राण्यांमध्ये आणि विशेषेकरून मनुष्यांमध्ये आपला आत्मा आणि इष्टदेवतेचा भाव ठेवणे, संतांचे परम आश्रय भगवान श्रीकृष्ण यांची श्रवण, कीर्तन, स्मरण, सेवा, पूजा, नमस्कार, दास्य, सख्य आणि आत्मसमर्पण ही नवविधा भक्ती या तीस प्रकारांनी युक्त असे आचरण हाच सर्व माणसांचा परम धर्म आहे. याच्या पालनाने सर्वात्मा भगवंत प्रसन्न होतात. (८-१२)

## एकश्लोकी भागवत पुराण 
॥ एकश्लोकी भागवतम् ॥ 
आदौ देवकिदेविगर्भजननं गोपीगृहे वर्धनम्  
मायापूतनजीवितापहरणं गोवर्धनोद्धारणम् ।  
कंसच्छेदनकौरवादिहननं कुंतीसुतां पालनम्  
एतद्भागवतं पुराणकथितं श्रीकृष्णलीलामृतम् ।  
इति श्रीभागवतसूत्र ॥

'भागवत' हे नाव असलेली आणखी दोन पुराणे उपलब्ध आहेत : 
# देवी भागवत आणि
#श्रीमद भागवत

## भागवत पुराण ग्रंथाच्या आवृत्ती 
* सनातन गोस्वामी (बृहद्विष्णवतो)
* संत एकनाथ (एकनाथी भागवत; १६ व्या शतकातील मराठी भाषेचा उत्कृष्ट नमुना)

संदर्भ :
* श्रीमद् भागवत महापुराण
* स्कंध-७ वा-अध्याय ११ वा  (८-१२)

## भागवतावरील मराठी पुस्तके
* गीत भागवत (धनश्री कानिटकर)
* श्री देवी भागवत पुराण (मूळ लेखक - व्यासमुनी; संपादक - दत्ता कुलकर्णी)

वर्ग:पुराणे
वर्ग:वैष्णव ग्रंथ
वर्ग:संस्कृत साहित्य
स्कंद पुराण

स्कंदपुराणात सांगितले आहे की- विष्णूचे वास्तव्य वटवृक्षात, ब्रह्माचे पलाशवृक्षात, शक्तीचे आम्रवृक्षात, इंद्राणी व अन्य देवपत्न्या यांचे वास्तव्य लतावेलींमध्ये आणि उर्वशी आदी अप्सरा यांचे वास्तव्य मालती व तत्सम पुष्पवृक्षांत असते. त्यातही मग पळसाच्या तीन पानांतल्या मधल्या पानात विष्णू, डाव्या पानी ब्रह्म व उजव्या पानात शिव असतात. 

वर्ग:पुराणे
वर्ग:रिकामी पाने
कूर्म पुराण

**कूर्म पुराण** (IAST: Kūrma Purāṇa) हे अठरा महापुराणांपैकी एक आहे आणि हिंदू धर्मातील मध्ययुगीन वैष्णव पंथाचे धर्मग्रंथ आहे.  या मजकुराचे नाव विष्णूच्या कासवाच्या अवतारावरून ठेवण्यात आले आहे.

## संदर्भ यादी 
वर्ग:पुराणे
वर्ग:रिकामी पाने
गरुड पुराण

**गरुड पुराण** हिंदू धर्मातील अठरा महापुराणांपैकी एक असून याला वैष्णव संप्रदायात अधिक महत्त्व आहे. या पुराणात भगवान विष्णु आणि त्यांचे वाहन पक्षीराज गरुड यांच्यातील संवाद दिलेला आहे. यामध्ये प्रामुख्याने मानवी जीवन, मृत्यू, मृत्यूनंतरचा आत्म्याचा प्रवास, कर्माचे फळ, स्वर्ग आणि नरक या संकल्पनांचे सविस्तर वर्णन केले आहे. हिंदू परंपरेनुसार कुटुंबातील एखाद्या व्यक्तीच्या मृत्यूनंतर १३ दिवसांच्या शोककाळात या ग्रंथाचे वाचन करण्याची प्रथा आहे, जेणेकरून मृताच्या आत्म्याला शांती मिळावी आणि जिवंत माणसांना सत्कर्माची प्रेरणा मिळावी. केवळ मृत्यूनंतरच्या गोष्टीच नव्हे, तर गरुड पुराणात योग, खगोलशास्त्र, वैद्यकशास्त्र (आयुर्वेद), धर्मशास्त्र आणि नीतिशास्त्रावरही प्रकाश टाकण्यात आला आहे.

सर्वसाधारणपणे हा ग्रंथ मनुष्य मेल्यानंतर गीतेच्या १५ व्या अध्यायाचे पारायण करून झाल्यानंतर वाचतात.

वर्ग:पुराणे
अग्नि पुराण

**अग्नि पुराण**, हे हिंदू धर्मातील १८ पुराणांपैकी एक आहे.यात विष्णूच्या विविध अवतारांचे वर्णन आहे, तसेच राम ,कृष्ण आणि पृथ्वी आदी ग्रहांचेही वर्णन यात केले आहे.यात, पूजा,ज्योतिष,इतिहास,युद्ध, संस्कृत व्याकरण,आयुर्वेद व धनुर्वेद ईत्यादींचे वर्णन करणारे अनेक श्लोक आहेत. हे अग्नीपुराण, अग्नीने वशिष्ठ ऋषीस सांगीतले असे म्हणतात.

यात ३८३ प्रकरणे आहेत.'अग्निपुराण परिशिष्टम्' हे ईतर सहा प्रकरणांचे परिशिष्ट आहे.

वर्ग:पुराणे
आदि पुराण

**आदी पुराण** ही ९व्या शतकातील एक संस्कृत कविता आहे जी जिनसेना,एक दिगंबर ऋषी यांनी तयार केली आहे. ती ऋषभनाथ,या पहिल्या तीर्थंकरांच्या जीवनाशी संबंधित आहे.आदि पुराणांची रचना प्रथम तीर्थंकर ऋषभनाथ यांच्या जीवनाबद्दल गौरव करणारी संस्कृत कविता म्हणून जिनसेना (एक दिगंबर ऋषी) यांनी केली होती. जैन परंपरेनुसार, हे ९व्या शतकामध्ये लिहिलेले काव्य आहे. 

हे कार्य त्यांच्या आत्म्याच्या प्रवासाच्या अद्वितीय शैलीवर व नंतर मुक्ती मिळविण्यावर लक्ष्य केंद्रीत करते.या रचनेत, संपूर्ण जगावर शक्ती व नियंत्रण यासाठी, ऋषभदेवाचे पुत्र भरत आणि बाहुबली या दोन भावांचा संघर्ष चितारण्यात आला आहे.बाहुबली विजयी झाल्यावर, त्याने आपल्या भावासाठी जागतिक व भौतिक गोष्टींचा त्याग केला.

मध्ययुगातील अनेक जैन पुराणांना या कामात एक आदर्श मॉडेल आढळले आहे.

वर्ग:पुराणे
लिसिया

**लिसिया** भूमध्य सागर तटावरील सध्याच्या तुर्कस्तानातील पर्शियन साम्राज्याच्या आधिपत्याखालील एक प्राचीन भाग होता. तुर्कस्तानच्या दक्षिण भागात असलेल्या या प्रदेशात पर्शियाच्या साम्राज्याचा आरमारी तळ येथे होता.

वर्ग:तुर्कस्तान
वर्ग:पर्शियन साम्राज्य
मेढा (निःसंदिग्धीकरण)

मेढा नावाची गावे
* मेढा (जावळी)
* मेढा (जव्हार)
* मेढा (वेंगुर्ला)
* मेढा (भिवापूर)

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
पॅम्फेलिया

thumb|right|300px|ची राजधानी असलेल्या *पर्गा* येथील एका प्राचीन रस्त्याचे पुरावशेष
'''''' हे भूमध्य सागर किनाऱ्यावरील सध्याच्या तुर्कस्तानात असलेले, एकेकाळी पर्शियन साम्राज्याच्या आधिपत्याखाली असलेले एक प्राचीन प्रदेश आहे. पर्शियाच्या साम्राज्याचा नाविक तळ येथे होता.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:तुर्कस्तानमधील प्राचीन शहरे
वर्ग:पर्शियन साम्राज्य
एदुआर्द शेवार्दनात्झे

thumb|right|
**एदुआर्द शेवार्दनात्झे** (जॉर्जियन: ედუარდ შევარდნაძე ; रशियन: Эдуа́рд Амвро́сиевич Шевардна́дзе ; *एदुआर्द अम्व्रोसियेविच शेवार्दनात्झे*) (जानेवारी २५, १९२७ - हयात) हा जॉर्जियाचा दुसरा राष्ट्राध्यक्ष राहिलेला राजकारणी आहे. १९९५ ते नोव्हेंबर २३, २००३ रोजी राजीनामा देऊन पायउतार होईपर्यंत सुमारे आठ वर्षे तो जॉर्जियाच्या राष्ट्राध्यक्षपदी होता.

वर्ग:जॉर्जियाचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १९२७ मधील जन्म
पद्म पुराण

पद्म पुराण हे पद्म पुराण हे हिंदू प्राचीन १०८ पुराणांपैकी एक पुराण आहे. 

## पद्म पुराणावरील पुस्तके
* पद्म पुराण (संपादक - दत्ता कुलकर्णी)

वर्ग:पुराणे
वर्ग:रिकामी पाने
बीबी का मकबरा

**बीबी का मकबरा** हा मोगल सम्राट औरंगजेबचा मुलगा, आजम शहा याने आपल्या आईच्या स्मरणार्थ बांधलेला मकबरा आहे. छत्रपती संभाजीनगर येथे बांधलेल्या एका भव्य महालात औरंगजेबाची पत्नी राबिया दुर्रानी, हिची कबर आहे. बीबी का मकबरा यास सन्मानाने मराठवाड्याचा ताजमहाल म्हणतात.

## बांधकाम
ही कबर असलेला मकबरा औरंगजेबाच्या काळात मलिकाच्या मुलाने-आजम शाहने १६७९ इ.स. मध्ये बांधला आहे. हा  लाल आणि काळ्या दगडांबरोबर, संगमरवर आणि काही पांढऱ्या मातीपासून बनविलेला आहे. या मिश्रणास स्टको प्लॅस्टर (Stucco Plaster) असे म्हणतात. मकबरा एक भव्य ओट्यावर बांधलेला असून, त्यात मधोमध बेगम राबियाची कबर आहे. कबरीच्या चारही बाजूने संगमरवरी जाळ्या बसवल्या आहेत. त्या कबरीवर छतांच्या खिडक्यांतून दिवसा सूर्याची किरणे आणि रात्री चंद्र प्रकाश पडेल, अशी रचना केली आहे  मकबऱ्याच्या घुमटाला संगमरवरी दगड वापरला आहे.  भव्य ओट्यावर चारही बाजूंनी मिनार बांधलेले आहेत. कधी काळी या मिनारांवर जाता येत होते.

## राष्ट्रीय संरक्षित स्मारक 
thumb|left|बीबी का मकबरा
ही राबिया दुर्रानीची कबर २८ नोव्हेंबर, इ.स. १९५१ रोजी राष्ट्रीय संरक्षित स्मारक म्हणून घोषित करण्यात आली.

वर्ग:छत्रपती संभाजीनगर जिल्हा
वर्ग:भारतातील ऐतिहासिक वास्तू
वर्ग:महाराष्ट्रातील राष्ट्रीय संरक्षित स्मारके
आर्क्टिक महासागर

300 px|right|thumb|पृथ्वीवरील आर्क्टिक महासागराचे स्थान
**उत्तरध्रुवी महासागर** पृथ्वीच्या उत्तर धृवाभोवतीचा महासागर आहे. ह्याच्या भोवताली रशिया, अलास्का, कॅनडा, ग्रीनलॅंड, आइसलॅंड, नॉर्वे, स्वीडन व फिनलंड हे देश/प्रदेश आहेत.
अतिथंड वातावरणामुळे आर्क्टिक महासागराचा बराचसा भाग कायमस्वरूपी बर्फाच्या रूपात आहे. उरलेल्या भागात वर्षाचे काही महिने पाणी असते. याचे क्षेत्रफळ सुमारे १,४२,४४,९३६ चौ. किमी इतके आहे. येत्या काही वर्षात आर्क्‍टिक महासागरावरील सर्व बर्फ वितळण्याची शक्‍यता आहे. 
आधुनिक शोधाप्रमाणे जगातील खनिज तेल आणि नैसर्गिक वायूचे साठे या पाण्याखालील भूभागात आहेत. बर्फ वितळत चालल्याने तेल आणि नैसर्गिक वायू यांचे मोठ्या प्रमाणावरचे व्यावसायिक उत्खनन येथे आता शक्य होते आहे. तसेच् उन्हाळ्यातील काही महिने महासागरामधून सागरी वाहतूक शक्‍य झाली आहे.

## विवाद
स्वीडन, आइसलॅंड, फिनलंड आणि इतर अशा आठ देशांनी मिळून १९९६ मध्ये एक मंडळ स्थापन केले आणि या सर्व भागावर आपली सत्ता जाहीर केली आहे. परंतु कोणाची सत्ता कोठे याबाबत मात्र विवाद आहेत. या मंडळाचे दुय्यम सदस्यत्वासाठी इतर देश अर्ज करू शकतात. या मार्फत भारतही निरिक्षक म्हणून सामील झाला आहे. निरीक्षक देशांना खनिज तेल उत्खनन आणि आर्क्‍टिक महासागरातील समुद्रमार्गावर सवलती मिळू शकतात.  यामुळे हे सदस्यत्व महत्त्वाचे आहे. भारताशिवाय चीन, सिंगापूर, इटली, जपान आणि दक्षिण कोरिया हे देशही निरीक्षक म्हणून या मंडळात सामील झाले आहेत. 
## समुद्र
* अमुंडसेन आखात
* बॅफिन आखात
* बारेंट्स समुद्र 
* बूफोर्ट समुद्र
* बेरिंग समुद्र
* चुक्ची समुद्र
* पूर्व सायबेरियन समुद्र
* ग्रीनलॅंड समुद्र
* हडसन उपसागर
* जेम्स उपसागर
* कारा समुद्र
* कारा सामुद्रधुनी
* लापतेव समुद्र
* लिंकन समुद्र
* पेचोरा समुद्र
* पांढरा समुद्र


वर्ग:महासागर