open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
प्रांजल लहेनसिंग पाटील

**प्रांजल लहेनसिंग पाटील** ही अंध विद्यार्थ्यांमधून महाराष्ट्रातून भारतीय प्रशासकीय सेवेच्या परिक्षेत पात्र ठरणारी  पहिली महिला आहे.

वर्ग:भारतीय प्रशासकीय सेवेतील अधिकारी
वर्ग:मराठी व्यक्ती
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
शिदनाक महार

**शिदनाक महार** हे साताऱ्याजवळील कळंबी गावचे वतनदार होते. औरंगजेबच्या हातून संभाजी महाराजांची हत्या करण्यात आली तेव्हा महाराष्ट्रभर बंडाळी माजली त्यात शिदनाक महार यांनी पलटन जमवून मुघलांविरुद्ध काही काळ संघर्ष केला. शाहू महाराज कैदेतून सुटुन पुन्हा राज्यात आले तेव्हा यांची निष्ठा शाहू राजांना सामिल झाली. यात शाहू महाराजांनी यांना कळंबी गाव इनाम दिला. १७९५ - १८१८ या काळात यांचा नातू शिदनाक होऊन गेला. तो खर्ड्याच्या लढाईत होता. छावणित याच्या तंबू भोवती ब्राम्हण, सरदार यांचे तंबू होते. त्यांनी विनंती केली केली की महाराचा तंबू दूर करावा. सरदार पाटणकरांनी परस्पर उत्तर दिले की, ही जेवणाची पंगत नाही. ही शुर-विरांची पंगत आहे. यात जातिपातीचा विचार नाही. महाराचा तंबू हलवण्याची गरज नाही. निकराच्या हल्ल्याच्या दिवशी महाराने पेशव्यास हात जोडून विनंती केली की, मी महार आहे म्हणून सारे माझा तिरस्कार करतात, आज मी काय कामगिरी करतो ती उघड्या डोळ्यांनी पहावी. त्या लढाईत त्याने तलवार गाजवली. पटवर्धन मंडळी खुश झाली. इनाम दिले. पेशवाई बुडाल्यावर हा बराच वर्षे होता. चिंतामणराव पटवर्धन आजारी असता हा त्याच्या समाचारास गेला तेव्हा मोठा समारंभ करून सऱ्यांना त्याची हयात ओळख पटवर्धनानी करून दिली.

वर्ग:मराठा साम्राज्य
वर्ग:इ.स. १६९७ मधील जन्म
वर्ग:दलित व्यक्ती
बीदरचे मकबरे

बिदर शहरातून बाहेर पडले की सगळीकडे दख्खनचे मोकळे पठार दिसू लागते. शहराबाहेर साधारणपणे साडेतीन मैल गेले की दूरवर भव्य मकबरे दिसू लागतात.  हे १२ मकबरे आहेत. हे मकबरे आणि या वास्तू बांधायला बिदरच्या सुलतानांनी तुर्कस्तानातून आणि अरबस्तानातून निष्णात कारागीर आणले होते.  हजर बंदे नवाझ, मेहमूद गवान यांसारख्या अतिशय सच्च्या आणि निःस्वार्थी धुरीणांनी ही असामान्य निर्मिती करायला मोठा हातभार लावला.  

मेहमूद गवान या त्यावेळचा अतिशय मोठा विद्वान होता. त्याने समरकंदच्या आणि खोरासनच्या धर्तीवर बिदर येथे मोठे विद्यालय उभारले.  बिदरमधल्या असामान्य वास्तूंच्या निर्मितीत त्याचा सिंहाचा वाटा आहे.   

बिदरच्या सुलतानांनी आपल्या माणसांच्या॒ चिरविश्रांतीसाठी कल्पनेपलीकडचे भव्य आणि नजाकतदार मकबरे उभारले.  हे मकबरे वस्तीपासून दूर आहेत. भोवताली तट बांधून त्यांत पण्याची व्यवस्था केली. निसर्ग, मोकळेपणा आणि शांतता या सगळ्यांचा कसोशीने विचार करून हे मकबरे बांधले गेले. अशा काही मकबऱ्यांची ही माहिती :- 

## हजरत खलील उल्लाह दर्गा
बिदर शहराबाहेरचा आऊटर रिंग रोड ओलांडला की डावीकडे एका छोट्याश्या टेकडीवजा उंचवट्यावर असलेली ही वास्तू चौखंडी या नावाने प्रसिद्ध आहे. हा सुंदर दर्गा माळरानावरील झाडीत वसलेला आहे. एक प्राचीन भव्य अष्टकोनी इमारत, आणि जीर्ण बांधकाम हे या दर्ग्याचे वर्णन. आजूबाजूला सगळा मोकळा आणि शांत निसर्ग, दूरवर पसरलेला हिरवागार माळ.वा आणि वर आकाश. दर्ग्याच्या आतल्या छताची उंची ६० ते ७० फूट आहे. दर्ग्यावर एक घुमट आहे आणि आत एक पीर (कबर). दर्ग्यामध्ये नैसर्गिक प्रकाश झिरपण्याची आणि खेळती हवा वाहण्याची अतिशय सुंदर सोय केलेली आहे. मुख्य द्वाराच्या भोवती आणि आजूबाजूला कधीकाळी रंगीबेरंगी रत्नांचे सुंदर नक्षीकाम असावे.

दर्ग्यातील पीराची (मजारची) रोज पूजा केली जाते. एक दिवा तेथे अखंड तेवत असतो. सर्वच धर्माचे लोक येथे प्रार्थना करायला आणि दुवा मागायला येतात. 

## अहमद शाह वलीचा मकबरा
चौखंडी दर्ग्यापासून काही अंतरावरच १२ बहामनी दर्गे आहेत. त्या ठिकाणाला ’अष्टुर’ म्हणतात. यांतील प्रत्येक वास्तू स्थापत्यशास्त्राची महती सांगणारी आहे. हे सगळे मकबरे राजघराण्यातील व्यक्तींसाठी उभारण्यात आले आहेत. त्यांतला एक अहमद शाह वली या सुलतानाचा आहे. हा सुलतान ख्वाज बंदे नवाझ या सुफी फकिराचा निःसीम भक्त होता. त्या फकिरानेच या सुलतानाला वली हा किताब दिला. या मकबऱ्याच्या आतल्या भिंतींवर अप्रतिम कलाकुसर आणि चित्रे आहेतच, शिवाय कुराणातली भक्तिवचनेही सोने वापरून लिहिलेली आहेत.  या मकबऱ्यातील मुख्य कबरीसमोरचा दिवा अखंड तेवत असतो.

## सुलतान अल्लाउद्दीन शाह (दुसरा) याचा मकबरा
या मकबऱ्यातही स्थापत्यशास्त्राची कमाल पहायला मिळते.

## सुलतान हुमायूंचा मकबरा
या सुलतान हुमायूंने तीन वर्षे राज्य केले. मात्र तो अतिशय क्रूर शासक होता. त्याच्या कारकिर्दीत त्याने लोकांना अतोनात त्रास दिला. असे म्हणतात की त्यामुळेच त्याच्या मकबऱ्यावर वीज पडून मकबऱ्याची भग्नावस्था झाली. आजही हा मकबरा पडक्या अवस्थेत आहे. या मकबऱ्याला कोणीही भेट देत नाही; याउलट अहमद शाह वलीच्या मकबऱ्याच्या वार्षिक उरुसाला पंचक्रोशीतील हिंदू आणि मुसलमान मोठ्या संख्येने हजर असतात.

(अपूर्ण)

वर्ग:कर्नाटक
कार्यशाळा

कार्यशाळा म्हणजे एखाद्या गोष्टीची लोकांना माहिती मिळावी म्हणून राबविण्यात आलेला उपक्रम . ही कार्यशाळा सरकार आपल्या देशात राबवते. तसेच सामाजिक काम करणारे लोक ही कार्यशाळा राबवितात.
संवाद

संवाद म्हणजे आदान - प्रदान, देवाण - घेवाण, संप्रेषण, संज्ञापन इत्यादी. थोडक्यात संवाद म्हणजे आपल्या मतांचा केलेला आदान - प्रदान किंवा देवाण - घेवाण होय.

"एका व्यक्तीद्वारे इतर व्यक्तीकडे अथवा व्यक्ती समूहा कडे चिन्हाद्वारे माहितीचे प्रेषण किंवा प्रक्षेपण होय."

"संदेशा द्वारे चालणारी आंतरक्रिया म्हणजे संवाद".

संवाद ही संस्कृतीशी संबधित प्रक्रिया आहे. याचाच अर्थ ज्या व्यक्तीला संवाद साधायचा आहे. तिची आणि ज्या व्यक्तीशी संवाद साधायचा आहे या दोघांचीही संस्कृतिक पार्श्वभूमी एकच असल्यास संवाद अधिक प्रभावी होतो.

ज्यावेळी विविध प्रसार माध्यमांचा वापर करून संवाद केला जातो व तो संदेश खूप लोकापर्यंत पोहोचविला जातो त्यास जनसंज्ञापन म्हणतात.मानवी जीवनामध्ये संवादाला खूप महत्त्वाचे स्थान आहे.
संवादाला मानवी जीवनामध्ये फार महत्त्वाचे स्यान आहे. संवामुळे विचारांची देवाण घेवाण होते.

संवाद हा परस्परांमध्ये होणे खूपच गरजेचा असतो. कारण कोणताही मनुष्य हा एकमेकांशी संवाद साधल्याशिवाय राहूच शकत नाही.  
 
==संवादाचे प्रकार=
 १) आत्म संवाद - प्रत्येक व्यक्ती दर क्षणाला स्वतःशी एक संवाद साधत असते, म्हणजे प्रत्येक क्षणी त्या-त्या प्रसंगानुसार आपल्या मनात विचार येत असतात. आणि तो आपल्या  विवेक बुद्धीच्या जोरावर त्या-त्या प्रसंगाचे मूल्यमापन करीत असतो, आणि त्या नुसार तो निर्णय घेत असतो. स्वतालाच प्रश्न विचारणे, स्वत उत्तर देणे म्हणजे स्वतःलाच संप्रेषकाची भूमिका आणि श्रोत्याची भूमिका दोन्ही असते. या आत्मसंवादाच्या प्रक्रियेत एक आणि केवळ एकच व्यक्ती सामील होते.
 २)द्विव्यक्तीय संवाद - दोन व्यक्तींमधील संवाद यात सहसा तिसरा व्यक्ती सामील नसतो. हा संवाद व्यक्तिगत,थेट आणि निकटता निर्माण करणारा असतो. ज्यात शब्द,हातवारे ए.चा वाव असतो.या संवादामुळे व्यक्तीचे मन वळवणे,तसेच एखाद्यावर प्रभाव निर्माण करणे शक्य होते.या संवादामध्ये मौखिक आणि अमौखिक संवाद शक्य असतो. तसेच तात्काळ प्रतिसादही मिळतो.
 ३) समूह संवाद - जेव्हा दोन पेक्षा अधिक व्यक्तींचा समूह तयार होतो, यात समूहाच्या आवश्यकतेनुसार कमी किंवा जास्त संख्या ठरत असते. सदर संवाद हा नियंत्रित वातावरणात पार पडते.द्वीव्य्क्तीय संवादाच्या वैशिष्ट्यांचे कमी प्रमाणात असलेले अस्तित्त्व हे समूह संवादाच्या ठळक वैशिष्ट्य असते.
 ४) जनसंवाद - समूह संवादाचे रूप म्हणजे जनसंवाद. यामध्ये संप्रेषक आणि श्रोता यांचा थेट संवाद प्रस्थापित न होता तो एखाद्या जनसंवाद माध्यमाद्वारे प्रस्थापित होतो. हा थेट संवाद नसल्यामुळे संप्रेषक आणि श्रोता एकमेकांना ओळख्त नाहीत, त्यामुळे संवाद म्हणावा तसा प्रभाव श्रोत्यांवर होत नाही आणि  श्रोत्यांची प्रतिक्रिया देखील संप्रेषकाकडे उशिरा पोह्चते.
## संदर्भ
वर्ग:९ जानेवारी २०१८ कार्यशाळा
व्हिज्युअल बेसिक (डॉटनेट)

**व्हिज्युअल बेसिक नेट** (व्हीबी. नेट) एक ऑब्जेक्ट-ओरिएंटेड संगणक आज्ञावली भाषा असून ती एनएटी फ्रेमवर्कवर लागू आहे. जरी ते क्लासिक व्हिज्युअल बेसिक लँग्वेजची पुढील पायरी असले तरी ती व्हीबी ६शी सुसंगत नाही, आणि जुन्या आवृत्तीमध्ये लिहिलेल्या आज्ञावली VB.NETच्या अंतर्गत संकलित होत नाहीत.

अन्य सर्व .NET भाषांप्रमाणे, VB.NET ने ऑब्जेक्ट ओरिएंटेड संकल्पनांसाठी पूर्ण समर्थन दिले आहे. VB.NET मधील प्रत्येक गोष्ट म्हणजे सर्व प्रकारचे (संक्षिप्त, पूर्णांक, लांबी, स्ट्रिंग, बुलियन, इत्यादी) आणि वापरकर्ता-परिभाषित प्रकार, कार्यक्रम आणि संमेलने यासह सर्व गोष्टी. 
सर्व ऑब्जेक्ट्स बेस क्लास ऑब्जेक्टवरून मिळतात.
मायक्रोसॉफ्टच्या. नेट फ्रेमवर्कद्वारे व्हीबी. नेटची अंमलबजावणी केली जाते. म्हणूनच, नेट फ्रेमवर्क मधील सर्व ग्रंथालयांमध्ये त्याचा पूर्ण प्रवेश आहे. मोनोवर व्हीबी. नेट प्रोग्रॅम्स चालवणे देखील शक्य आहे, ओपन सोर्स पर्याय .नेट अंतर्गत, विंडोजमध्येच नव्हे तर लिनक्स किंवा मॅक ओएसएक्स.

वर्ग:आज्ञावली भाषा
बालकविता

**बालकविता** या लहान मुलांसाठी लिहिलेल्या कविता होत. अशा कविता परंपरागत चालत आलेल्या असतात किंवा एखाद्या आधुनिक कवीने लिहिलेल्या असतात. 

उदाहरण, 

मुंगी उडाली आकाशीं।
तिणें गिळीलें सूर्याशीं ॥१॥

थोर नवलाव जांला।
वांझे पुत्र प्रसवला ॥२॥

विंचु पाताळाशी जाय।
शेष माथां वंदी पाय ॥३॥

माशी व्याली घार झाली।
देखोनी मुक्ताई हांसली ॥४॥

## बालकविता लिहिणारे आधुनिक कवी
* रेव्हरंड टिळक
* लक्ष्मीबाई टिळक
*वि. म. कुलकर्णी

## पुस्तक
जुन्या बालकवितांपासून नव्या बालकवितांपर्यंतच्या समग्र कवितांचा आढावा डॉ. शोभा इंगवले यांनी ’आधुनिक मराठी बालकविता’ या दोन खंडी पुस्तकातून घेतला आहे. या पुस्तकात बालकवितांची वैशिष्ट्ये, प्रयोजन, कल्पनारम्यता अशा गोष्टींवर लेखिकेने भाष्य केले आहे. पुस्तकात वेगवेगळ्या विषयांवरील कवितांचे वर्गीकरणही केले आहे.

वर्ग:कविता
काळा पैसा

काळा पैसा या संज्ञेची अधिकृत व्याख्या जरी कोणत्याही भारतीय कायद्यात थेट केली गेली नसली तरी ज्या पैसांवर प्रत्यक्ष अथवा अप्रत्यक्ष कर भरलेला नसतो त्या पैसाला काळा पैसा असे संबोधले जाते. **काळा पैसा** म्हणजे अनधिकृत मार्गाने मिळवलेली संपत्ती होय. 

सहसा ही संपत्ती भ्रष्टाचार, करबुडवणूक, बेकायदा व्यापार, इत्यादी मार्गांनी मिळवली जाते.
मनि लाॅंडरिंग हे काळा पैसा पांढऱ्या पैशात बदलायचे तंत्र आहे.

वर्ग:अर्थव्यवस्था
के.एस.एम. माध्यमिक आश्रमशाळा

**के.एस.एम. माध्यमिक आश्रमशाळा** ही सोलापूर जिल्ह्याच्या अक्कलकोट तालुक्यातील नागन्हाल्ली गावातील शाळा आहे. या शाळेची स्थापना २००८ साली झाली.

या शाळेत शासकीय अनुदानाद्वारे गरीब व गरजू विद्यार्थ्यांना शिक्षण दिले जाते.

वर्ग:महाराष्ट्रातील शाळा
वर्ग:अक्कलकोट तालुका
पाखर संकुल (सोलापूर)

**पाखर संकुल** ही महाराष्ट्राच्या सोलापूर शहरातील लहान मुलांचे संगोपन करणारी संस्था आहे.

या संस्थेची सुरुवात धर्मादाय आयुक्त, सहाय्यक आयुक्त, महिला व बालविकास अधिकारी यांची विधिवत अनुमती घेऊन ८ मे २००३ मध्ये एका बाळाच्या नामकरण संस्काराने सुरू झाली. ही संस्था शून्य ते सहा वयोगटातील बालकांचा सांभाळ करते. शहर तसेच ग्रामीण भागात झोपडपट्टी तसेच वाड्यावस्त्यांवर राहणाऱ्या आणि अनाथ मुलांचा शोध घेऊन त्यांना शिक्षण आणि संस्कार देण्याचा प्रयत्न करते. या संस्थेत शुभसंस्कार वर्ग, बाल संगोपन आणि विद्यादायिनी योजना, किशोर-किशोरी प्रकल्प, कलाकौशल्य प्रशिक्षण वर्ग, उन्मेष प्रकल्प विध्याकोश, कुटुंब सल्ला केंद्र, महिला समुपदेशन केंद्र, हितगुज केंद्र यासारखे कार्यक्रम घेतले जातात.

वर्ग:महाराष्ट्रातील समाजकारणी संस्था
वर्ग:सोलापूर
सी शार्प (आज्ञावली भाषा)

**सी शार्प** तथा **सी#** ही आधुनिक, सर्वसाधारण उद्देश, ऑब्जेक्ट ओरिएंटेड प्रोग्रामिंग भाषा आहे. ही मायक्रोसॉफ्टने विकसित केला आहे आणि युरोपियन कॉम्प्युटर मॅन्युफॅक्चरर्स असोसिएशन (ईसीएमए) आणि इंटरनॅशनल स्टँडर्ड ऑर्गनायझेशन (आयएसओ) ने मान्यता दिली आहे.
.Net Frameworkच्या विकासादरम्यान अँडर्स हेजल्बर्ग आणि त्याची टीम C # विकसित केली होती.

C # सामान्य भाषा इन्फ्रास्ट्रक्चर (सीएलआय) साठी डिझाइन केलेली आहे, ज्यामध्ये एक्झिक्यूएबल कोड आणि रनटाइम पर्यावरण समाविष्टीत असते ज्या विविध संगणक व्याप्ती आणि आर्किटेक्चर्सवर विविध उच्च-स्तरीय भाषेचा उपयोग करण्यास परवानगी देतात.
सी#ची काही वैशिष्ट्ये - 
# ही एक आधुनिक, सर्वसाधारण उद्देशाच्या प्रोग्रामिंग भाषा आहे
# हे ऑब्जेक्ट ओरिएंटेड आहे.
# हे घटक केंद्रित आहे.
# हे शिकणे सोपे आहे.
# ही एक संरचित भाषा आहे.
# हे कार्यक्षम कार्यक्रम तयार करते.
# हे विविध प्रकारच्या संगणक प्लॅटफॉर्मवर संकलित केले जाऊ शकते.
# तो .Net फ्रेमवर्कचा एक भाग आहे.
# सी #च्या मजबूत प्रोग्रामिंग वैशिष्ट्ये

वर्ग:आज्ञावली भाषा
सोलापुरी चादर

इवलेसे|सोलापूरी चादर
**सोलापुरी चादर** ही भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर शहरात बनवली जाणारी सुती चादर आहे. या चादरी भारतात लोकप्रिय आहेत. या चादरी हातमागाचा वापरून तयार केल्या जातात आणि त्यांच्या डिझाइन आणि टिकाऊपणासाठी ओळखल्या जातात. जिओग्राफिकल इंडिकेशन (GI) दर्जा प्राप्त करणारे सोलापुरी चादर हे महाराष्ट्रातील पहिले उत्पादन आहे.

## इतिहास 
सोलापूर हे कापड उद्योगासाठी ओळखले जाते. एकेकाळी आशियातील सर्वात मोठी सूतगिरणी होती.

## संदर्भ 
चादर
रानी की वाव

गुजरात राज्यात 'बावडी' किंवा 'वाव' या नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या अनेक विहिरी आहेत. या विहिरींना पाण्यापर्यंत जाण्यासाठी पायऱ्या असतात तसेच विश्रांतीसाठी मजले, छत आणि हे ठिकाण रमणीय व्हावे म्हणून कोरीव काम केलेले असते. गुजरातमधील पाटण या जिल्ह्याच्या गावी असणारी अशी विहीर 'राणीनी वाव' या नावाने प्रसिद्ध आहे. २२ जून २०१४ मध्ये युनेस्कोच्या जागतिक वारसा यादीत या स्थळाचा समावेश झाला.

## इतिहास 
अहमदाबादपासून साधारण दीडशे किलोमीटर अंतरावर असणारे पाटण हे शहर जुन्याकाळी अन्हीलवाड या नावाने राजधानी म्हणून प्रसिद्ध होते. सोळंकी वंशाची ही राजधानी होती. इसवी सन १०६३ मध्ये राणा भीमदेव (प्रथम) यांच्या स्मृतिप्रीत्यर्थ त्यांची पत्नी राणी उदयमती हिने ही वाव बांधली.

पाटण गावाजवळून पुरातन अश्या सरस्वती नदीचा प्रवाह जातो. ही नदी आता आटलेली असली तरी बाराव्या शतकात या नदीला मोठा पूर आला. या पुरामुळे आलेल्या गाळात विहीर पूर्णपणे भरून गेली. त्या नंतर लोक विहिरीचे पाणी वापरत असत. पण या विहिरीच्या बाजूच्या बांधकामाचा सर्वाना विसर पडला. विहिरीभोवती शेती केली जाऊ लागली. १९८०च्य सुमारास काही कारणाने शेतकऱ्यांनी खोदकाम केले असता त्यांना विहिरीचे अवशेष दिसू लागल्यावर भारतीय पुरातत्त्व खात्याने उत्खनन करून ही वाव प्रकाशात आणली.

पाटण पटोला साड्यांसाठी प्रसिद्ध असणारे हे गाव आता 'राणीनी वाव' (राणीची विहीर)साठी पण प्रसिद्ध आहे.

## वास्तू विशेष 
६४ मीटर लांब आणि २० मीटर रुंद असणारी ही वाव साधारण २७ मीटर खोल आहे. सात स्तर असणाऱ्या या विहिरीत काही मजले आहेत, आजूबाजूच्या भिंतीवर अतिशय सुरेख शिल्पे बनवलेली आहेत. अजूनही विहिरीला पाणी आहे परंतु सुरक्षेच्या कारणाने चौथ्या स्तरापेक्षा खाली जाता येत नाही. चौथ्या स्तरावरून विहिरीच्या समोरील भिंतीकडे पहिले असता एक शेषशायी विष्णूची अतिशय सुरेख मूर्ती दिसते. प्रेक्षक आणि विष्णू मूर्ती यांच्यामध्ये एका मजल्याचे बांधकाम येत असल्याने छोट्याश्या फटीतून ही मूर्ती बघावी लागते.

गुजरातमधील वाव या फक्त पाणी भरण्याच्या जागा नव्हत्या तर सामाजिक अभिसरणाचे केंद्र होत्या. पाणी भरायला येणारे लोक विसावण्यासाठी बसतील तेव्हा त्यांना या मूर्ती दिसून उत्तम विचार आणि इतिहास याची माहिती मिळेल असा विचार या बांधकामात होता.

दशावतार, चामुंडा, कल्की, महिषासुरमर्दिनी, हनुमान, शिव पार्वती, मातृका, सूर सुंदरी अशा अनेक कोरीव मूर्ती 'राणीनी वाव' येथे पाहायला मिळतात.

File:Rani ki vav 02.jpg|Rani ki vav 02

वर्ग:गुजरातचा इतिहास
वर्ग:भारतातील पर्यटनस्थळे‎
वर्ग:भारतातील जागतिक वारसा स्थाने
एन. शिवराज

राव बहादूर **नामासीवयाम शिवराज** (२९ सप्टेंबर १८९२ - २९ सप्टेंबर १९६४) हे तमिळनाडू राज्यातील एक भारतीय वकील, राजकारणी आणि पेरीयार कार्यकर्ते होते. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचा वैचारित वारसा लाभलेल्या भारतीय रिपब्लिकन पक्षाचे ते पहिले अध्यक्ष होते. १९५७ ते १९६१ पर्यंत त्यांनी लोकसभा सदस्य म्हणून चेनलपट्टू म्हणून काम केले. आंबेडकरांनी "शेड्युल्ड कास्ट फेडरेशन" बरखास्त करून "भारतीय रिपब्लिकन पक्ष" स्थापन करण्याची घोषणा १९५६ मध्ये केली होती, परंतु पक्ष स्थापन करण्यापूर्वीच ६ डिसेंबर १९५६ रोजी त्यांचे निधन झाले. त्यानंतर त्यांच्या अनुयायी व कार्यकर्त्यांनी ३ ऑक्टोबर १९५७ रोजी भारतीय रिपब्लिकन पक्षाची स्थापना केली. आणि एन. शिवराज यांची पक्षाचे अध्यक्ष म्हणून निवड करण्यात आली.
## संदर्भ
वर्ग:दलित कार्यकर्ते
वर्ग:इ.स. १८९२ मधील जन्म 
वर्ग:इ.स. १९६४ मधील मृत्यू 
वर्ग:भारतीय वकील 
वर्ग:तमिळ व्यक्ती
वर्ग:आंबेडकरवादी
वर्ग:लोकसभा सदस्य
वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे सहयोगी
चंदेरी साडी

**चंदेरी साडी** ही मध्य प्रदेशातील अशोकनगर जिल्ह्यातील चंदेरी या गावाच्या नावावरून प्रसिद्ध असलेली पारंपारिक साडी आहे.

वर्ग:साड्यांचे प्रकार
अंगणेवाडी

अंगणेवाडी (आंगणेवाडी) हे कोकणातील सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील एक गाव असून येथे दरवर्षी भरणाऱ्या जत्रेसाठी ते प्रसिद्ध आहे.

वर्ग:सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गावे
उषा अकोलकर

**उषा प्रकाश अकोलकर** या एक मराठी लेखिका आणि सामाजिक कार्यकर्त्या होत्या. ’तुझंच तुला घडायचंय’ हे त्यांच्या विविध आत्मपर लेखांचे संकलन आहे. त्यांच्या काही कवितांचाही या पुस्तकात समावेश आहे. या पुस्तकाचे काम चालू असतानाच त्यांचे निधन झाले. त्यामुळे त्यांच्याही आठवणी सांगणारे त्यांच्या सुहृदांचे काही लेखही या पुस्तकात आहेत.

## पुरस्कार
* अकोलकर यांच्या स्मृतिनिमित्त स्नेहसेवा संस्थेतर्फे एक स्मृती पुरस्कार दिला जातो.  जयश्री विश्वास काळे यांना जानेवारी २०१८मध्ये हा पुरस्कार मिळाला आहे. यापूर्वी "बुक गंगा डॉट कॉम'चे संस्थापक मंदार जोगळेकर यांना २०१७ साली हा पुरस्कार मिळाला होता. 

वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
अक्षरधारा

**अक्षरधारा बुक गॅलरी** ही १९९४ पासून महाराष्ट्रातील विविध ठिकाणी पुस्तकांची प्रदर्शने भरवणारी पुण्याची नामांकित संस्था आहे.ही संस्था साहित्य व संस्कृतीविषयक विविध उपक्रमांद्वारे वाचकांच्या मनांत पुस्तकांविषयी प्रेम, जिव्हाळा आणि आपुलकी वाढावी यासाठी प्रयत्नशील असते.पुण्यात बाजीराव रस्ता आणि डहाणूकर कॉलनी, कोथरूड येथे अक्षरधाराची पुस्तक दालने आहेत.

रमेश राठिवडेकर हे अक्षरधाराचे संचालक आहेत. रघुवीर ढवळे यांनी सुरू केलेल्या ढवळे ग्रंथ यात्रेच्या सुरुवातीपासून ते अखेरीपर्यंत १९८६ ते १९९३ या काळात राठिवडेकर तेथे शिपायापासून ते व्यवस्थापक पदापर्यंत कार्यरत होते. या अनुभावाच्या जोरावरच त्यांनी १३ ऑक्टोबर १९९४ रोजी अक्षरधाराची स्थापना केली. अक्षरधाराने महाराष्ट्रात अनेक ठिकाणी ग्रंथप्रदर्शने भरवली. फेब्रुवारी २०१० मध्ये **अक्षरधारा बुक गॅलरी** नावाने कायमस्वरूपी पुस्तक दालन पुण्यात बाजीराव रस्ता येथे सुरू केले.

## उपक्रम 
* ग्रंथप्रदर्शनाच्या निमित्ताने लेखक तुमच्या भेटीला, काव्यवाचन परिसंवाद, चर्चासत्र, व्याख्यान, पर्यावरण विषयक अशा अनेक साहित्यिक सांस्कृतिक कार्यक्रमाचे आयोजन केले जाते.
* मुलांमध्ये वाचनाची आवड निर्माण व्हावी यासाठी शाळेमधे ग्रंथप्रदर्शन व साहित्यविषयक स्पर्धांचे आयोजन.

## पुरस्कार 
* 'अक्षरभारती’ पुणे या संस्थेच्या वतीने ग्रंथप्रसार व प्रचाराच्या कार्याबद्दल जानेवारी २००५ मध्ये 'मराठी गौरव’ पुरस्कार प्रदान.
* या संस्थेच्या कार्याला मानवंदना म्हणून ’पब्लिशिंग नेक्स्ट इंडस्ट्री’ या जगप्रसिद्ध संस्थेकडून अक्षरधाराला २०१७ सालचा ’बुकशॉप ऑफ द ईयर’ हा सन्मान मिळाला आहे.
* संस्कृती, नाशिक आयोजित 'सहस्त्रकाची ग्रंथयात्रा’- आदर्श ग्रंथ विक्रेता पुरस्कार
* वाचन संस्कृती व श्रवण संस्कती वृद्धींगत करण्यासाठी देण्यात येणारा प्राचार्य शिवाजीराव भोसले स्मृती सन्मान रमेश राठिवडेकर व रसिका राठिवडेकर यांना सन २०१६ साली देण्यात आला.

वर्ग:पुस्तके
वर्ग:पुस्तक विक्रेते
गिंको बायलोबा

जिन्कॉग्ज मेंदूमध्ये रक्त प्रवाह सुधारतो आणि अँटीऑक्सिडंट म्हणून कार्य करतो. हे परिणाम काही वैद्यकीय समस्यांसाठी काही फायदेत भाषांतर करू शकतात, परंतु परिणाम मिश्रित केले गेले आहेत. काही अभ्यासातून असे आढळले आहे की निरोगी लोकांमध्ये, गीन्को मेमरी आणि संज्ञानात्मक वेग वाढवू शकतो. इतर अभ्यासाला लाभ मिळाला नाही, अनेक जिंकॉ अभ्यासांनी हे दर्शविले आहे की ते स्मृतिभ्रंश किंवा अलझायमर रोग झाल्यामुळे स्मृती समस्या मदत करू शकतात. हे स्मृतिभ्रंश लक्षणे प्रगती रोखण्यास मदत होते, विशेषतः डिमेंशिया असल्यास एथर्स्कोक्लोरिक व्हॅस्क्युलर रोगाचा परिणाम असल्याचे समजले जाते. मात्र डेन्डिएंशिया किंवा अलझायमर टाळता येत नाही असे दिसत नाही.

वर्ग:आहारशास्त्र
अन्वर जलालपुरी

**अन्वर जलालपुरी**(६ जुलै, १९४७, जलालपूर, उत्तर प्रदेश, भारत, २ जानेवारी, २०१८) हे उर्दू शायर होते. त्यांचे उर्दू, हिंदी, इंग्रजी या भाषांवर प्रभुत्व होते.

## शिक्षण
त्यांनी गोरखपूर विद्यापीठातून पदवीचे शिक्षण घेतले. त्यांनी १९६८ मध्ये अलिगढ मुस्लिम विद्यापीठातून इंग्रजी विषयात पदव्युत्तर पदवी मिळवली तसेच अवध विद्यापीठातून उर्दू विषयातील पदव्युत्तर पदवी मिळवली. अलिगढ मुस्लिम विद्यापीठातून **अदिब-ए-कामिल** ही पदवी मिळवली. 
पुढे जलालपूर मधील नरेंद्रदेव इंटर कॉलेजमध्ये इंग्रजीचे प्राध्यापक म्हणून त्यांनी काम केले.

## साहित्यातील योगदान
त्यांनी अनेक गजला लिहिल्या.शायरीमधून समाजात शांतता आणि बंधुभाव नांदावा, असा संदेश त्यांनी दिला. भारतातील 'गंगा-जमनी' संस्कृतीचे ते पुरस्कर्ते होते. १९६३ पासून तरुण वयातच त्यांनी मुशायऱ्यांमध्ये भाग घेण्यास सुरुवात केली. त्यांनी अनेक वर्षे विविध ठिकाणी मुशायऱ्यांचे मंच संचालन केले म्हणजेच नाझीम म्हणून काम केले. मीर, मिर्झा गालिब आणि इकबाल या शायरांचा त्यावर प्रभाव होता. रवींद्रनाथ टागोरांच्या गीतांजली या काव्य संग्रहाच्या आणि भगवद्गीतेच्या उर्दू अनुवादासाठी ते विशेष प्रसिद्ध आहेत. भगवद्गीतेचा उर्दू अनुवाद त्यांनी देवनागरी आणि उर्दू दोन्ही लिप्यांमध्ये छापून घेतला. कुराणाच्या तिसाव्या परिच्छेदाचा सुद्धा त्यांनी अनुवाद केला.

## शिक्षणातील योगदान 
उत्तर प्रदेश मदरसा बोर्डाचे अध्यक्ष असताना अभ्यासक्रमात इंग्रजी भाषा, गणित, विज्ञान, गृह विज्ञान यांचा समावेश करून त्यांनी हा अभ्यासक्रम आधुनिक बनवला.

## दूरचित्रवाणी, चित्रपटातील योगदान 
अकबर द ग्रेट या दूरचित्रवाणी मालिकेसाठी त्यांनी संवादलेखन आणि गीतलेखन केले. देढ इश्किया या हिंदी चित्रपटात त्यांनी भूमिका केली होती.

## पुस्तके
त्यांनी सुमारे २० पुस्तके लिहिली. त्यापैकी काही:
*रहराऊ से रह्नुमा तक 
*उर्दू शायरी में गीता 
*उर्दू शायरी में गीतांजली 
*अपनी धरती अपने लोग
*खुशबू की रीश्तेदारी 
*जागती आंखे 
*खारे पानियो का सिलसिला

## पुरस्कार
*पद्मश्री पुरस्कार (२०१८) मरणोत्तर 
*यश भारती हा उत्तर प्रदेश सरकारचा सर्वोच्च नागरी सन्मान त्यांना मिळाला.
*उत्तर प्रदेश उर्दू अकादमीचा पुरस्कार 
*मध्य प्रदेश उर्दू अकादमीचा पुरस्कार 
*मीर अकादमीचा पुरस्कार 
*हिंदी साहित्य संमेलनाचा पुरस्कार 
*बझ्म-ए-उर्दू अदब पुरस्कार

## सदस्य 
ते खालील समित्यांचे सदस्य होते.
#उत्तर प्रदेश हाज समिती 
#उत्तर प्रदेश उर्दू अकादमी
#उर्दू-अरेबिक-पर्शियन विद्यापीठ अकादमी 
#उत्तर प्रदेश मदरसा बोर्डाचे अध्यक्ष

## संदर्भ यादी 
*

वर्ग:उर्दू कवी
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९४७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१८ मधील मृत्यू
वर्ग:चित्र हवे
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
मुकुंद टाकसाळे

**मुकुंद टाकसाळे** (जन्म : ४ ऑक्टोबर १९५१) हे विनोदी लेखन करणारे एक मराठी लेखक आहेत. *टप्पू सुलतान* या टोपणनावानेही त्यांनी काही लिखाण केले आहे. 

टाकसाळे यांनी साहित्य-सांस्कृतिक क्षेत्रातील घडामोडींवर ललित मासिकात *आनंद पुणेकर* या टोपणनावाने एक सदर चालविले होते. "ठणठणपाळा'हून वेगळी शैली असलेल्या या सदराला वाचकांनी पसंत केले होते.

## पुस्तके
* आणखी गमतीगमतीत   
* आनंदीआनंद   
* उंदरावलोकन  
* गमतीगमतीत   
* टप्पू सुलतानी  
* टाकसाळी कथा - निवडक मुकुंद टाकसाळे  
* टांकसाळेतील नाणी   
* तिरपागड्या कथा
* तेंडुलकर : असेही तसेही
* नाही मनोहर तरी   
* पु. ल. नावाचे गारूड (संपादित)
* मिस्किलार   
* मुका म्हणे   
* राधेने ओढला पाय ...  
* सक्काळी सक्काळी   
* स(द)रमिसळ   
* साडेसत्रावा महापुरुष 
* हसंबद्ध   
* हास्यमुद्रा

## पुरस्कार
* चिं.वि. जोशी पुरस्कार
* मुलुंडच्या महाराष्ट्र सेवा संघातर्फे सु.ल. गद्रे पुरस्कार
* राधेने ओढला पाय या पुस्तकासाठी महाराष्ट्र सरकारचा एक लाख रुपयांचा श्रीपाद कृष्ण कोल्हटकर पुरस्कार.

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इन्सुलिन

**इन्सुलिन** हा मानवी शरीरात स्वादुपिंडात तयार होणारा अंतःस्राव आहे. इन्सुलिनने  शरीरात खाल्लेल्या अन्नातील कार्बोहायड्रेट्समधून साखर (ग्लुकोज) वापरणे किंवा भविष्यातील वापरासाठी ग्लुकोजचा वापर करण्यासाठी कार्यान्वित होते. इन्सुलिन आपल्या रक्तातील साखरेची पातळी अधिक वाढण्यास (हायपरग्लेसेमिया) किंवा फारच कमी (हायपोग्लेसेमिया) ठेवण्यास मदत करते.

वर्ग:शरीरशास्त्र
वर्ग:आहारशास्त्र
ट्रान्स-टास्मन तिरंगी मालिका, २०१७-१८

**ट्रान्स-टास्मॅन त्रिकोणी मालिका, २०१७–१८** ही टी२० स्पर्धा फेब्रुवारी २०१८ मध्ये ऑस्ट्रेलिया आणि  न्यू झीलंडला होणार आहे.. ह्या स्पर्धेत ऑस्ट्रेलिया, न्यू झीलंड आणि इंग्लंड सहभाग घेणार आहेत.

## संघ 
## दौरा सामने 
### टी२० सराव सामना : प्रधानमंत्री एकादश वि. इंग्लंड एकादश 
## गुणतालिका 
## साखळी सामने 
### १ली टी२० : ऑस्ट्रेलिया वि. न्यू झीलंड 
### २री टी२० : ऑस्ट्रेलिया वि. इंग्लंड 
### ३री टी२० : ऑस्ट्रेलिया वि. इंग्लंड 
### ४थी टी२० : न्यू झीलंड वि. इंग्लंड 
### ५वी टी२० : न्यू झीलंड वि. ऑस्ट्रेलिया 
### ६वी टी२० : न्यू झीलंड वि. इंग्लंड 
## अंतिम सामना 
## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०१८ मधील क्रिकेट
विपणन

**विपणन** (इंग्लिश:- मार्केटिंग) एक सतत प्रक्रिया आहे ज्या अंतर्गत विपणन मिश्रण (उत्पादन, मूल्य, स्थान, प्रोत्साहने अनेकदा 4P म्हणले जाते) नियोजित आणि अंमलात आणली जातात. ही प्रक्रिया व्यक्तींच्या आणि संस्थांमधील उत्पादने, सेवा किंवा विचारांच्या देवाणघेवाणीसाठी केली जाते. विपणन हे एक सर्जनशील उद्योग म्हणून पाहिले जाते, ज्यामध्ये जाहिराती, वितरण आणि ग्राहकांच्या भविष्यातील गरजांशी संबंधित विक्री यांचा समावेश आहे.
श्री सरस्वती देवालय

"श्री सरस्वती देवालय"(सोलापूर)
[अल्ट=सरस्वती देवालय,सोलापूर |इवलेसे|[चित्र:सरस्वती देवालय.jpg|इवलेसे|प्रवेशद्वारइवलेसे|फोटॊइवलेसे|मंदीरदेवी सरस्वती ]]
" नमस्ते शारदे देवी ,

त्वाहम प्राथये नित्यम ,

ज                ्ञान मीक्षामच देही में ।"

अशा शब्दात विद्येची देवता श्री सरस्वती माता हिच्याकडे ज्ञानाची भिक्षा मागणारे उपासक फारच कमी आहेत. त्यामुळेच महाराष्ट्रात नव्हे तर संपूर्ण भारतात श्री सरस्वती देवीचे मंदिर आढळणे फारच दुर्लभ   आहे. 
असे असतानाही सोलापुरात गेल्या ९० वर्षांपासून सरस्वती चौकात श्री सरस्वती देवीचे मंदिर दिमाखाने उभे आहे, हें सोलापूरकरांचे भाग्यचं. या दुर्मिळ मंदिरामुळेच या मंदिराजवळील चौकाला सरस्वती चौक असे नाव पडले आहे 

**स्थापना** : श्री सरस्वती देवीच्या मंदिराची स्थापना २ डिसेंबर १९२७ रोजी ,दुपारी १२ वाजून ४० मिनिटांनी करण्यात आली असून, कै.सौ.कौशल्याबाई जवाहिरलाल कलवार यांनी मोठ्या भक्तीभावाने श्री सरस्वती देवीच्या मूर्तीची प्राणप्रतिष्ठापणा केली .

 **इतिहास**: विद्येची देवता असलेल्या श्री सरस्वती देवीच्या कृपेने आपल्याला अनेक कला अवगत झाल्या अशी कौशल्याबाईंची श्रद्धा होती म्हणून ,अशा विदयेच्या देवतेची अखंड सेवा घडावी ,असा वेध त्यांच्या मनाने घेतला व आपल्या मृत्यूनंतर दागिने,कपडे,आपल्या बरोबर येणार नाहीत तर आपला परमार्थच आपल्याबरोबर येतो या जाणिवेतून त्यांनी मंदिर स्थापन केले.
**मूर्ती**: सोलापूर शहरात मध्यवर्ती ठिकाणी असलेल्या श्री सरस्वती देवालयातील देवीची मूर्ती जयपूर शहरात घडविण्यात आली आहे . मुंबई शहरातून मूर्ती सौ.कौशल्याबाई कलवार यांनी आणून स्थापन केली होती. श्री सरस्वती देवीची मूर्ती संगमरवरी असून ती ४ फूट उंचीची आहे यावदेवीची मूर्ती अत्यंत मोहक आहे .                                                        
   भक्तगण या देवीस हंसवाहिनी,मयुरवाहिनी, ब्रह्मकुमारी ,          वाग्देवी, भारती, विद्यादेवी ,अशा नावाने संबोधतात.             ब्राह्मनंदिनी श्री सरस्वती माता ही विणाधारी ,चतुभ्रूज,   शुभवस्त्रप्रिय अशी गौरवर्ण सुंदर आहे.अशा विद्या देणाऱ्या व मनोरथ पूर्ण करणाऱ्या शारदा मातेस कोटी कोटी प्रणाम ।।।

वर्ग:९ जानेवारी २०१८ कार्यशाळा
मध्यवर्ती ऊस संशोधन केंद्र

**मध्यवर्ती ऊस संशोधन केंद्र** महाराष्ट्रातील सातारा जिल्ह्यातील पाडेगाव येथे १९३२ साली स्थापन करण्यात आले. देशभरात विविध ठिकाणी चालणाऱ्या ऊस संशोधन कार्यात सुसूत्रता आणण्यासाठी देशभर सतरा संशोधन केंद्रे स्थापन करण्यात आली. हे केंद्र त्यापैकी असून महात्मा फुले कृषी विद्यापीठ,राहुरीच्या अंतर्गत काम करते.

## कार्य 
या केंद्रामध्ये अधिक उत्पन्न देणाऱ्या आणि चांगला उतारा देणाऱ्या ऊसाच्या नवीन जाती निर्माण करणे आणि त्यांचा प्रसार करणे हे महत्त्वाचे काम केले जाते.
ऊसाची लागवड पद्धत, ऊसाच्या विविध अवस्थांमध्ये पाण्याची गरज, उसातील कीड आणि कीटकांचे नियंत्रण, खते आणि तण व्यवस्थापन, सेंद्रिय खते इ. गोष्टींवर येथे संशोधन केले जाते.
तसेच ऊसाला दिली जाणारी नायट्रोजन मात्रा कमी करणे, स्फुरद खते देण्याची पद्धत, जमिनीची सुपीकता ठरवण्यासाठी रासायनिक पद्धत इ. गोष्टींवर येथे संशोधन केले जाते.
सुधारीत जातीच्या बेण्याची निर्मिती करून ते शेतकऱ्यांना उपलब्ध करून देण्याचे कामही हे केंद्र करते.केंद्राद्वारे शेतकऱ्यांसाठी प्रात्याक्षिके केली जातात. पिक संरक्षण सेवा पुरवली जाते.
ऊस आणि गुळाच्या जास्तीत जास्त उत्पादनासाठी केंद्रातर्फे पुरस्कार सुद्धा दिले जातात.

## विकसित केलेल्या ऊसाच्या जाती आणि त्यांची वैशिष्ट्ये  
या केंद्राने ऊसाच्या १३ जाती प्रसारीत केल्या आहेत. त्यापैकी काही अशा:

*को-८६०३२ : तिन्ही हंगामांसाठी उपयुक्त, काणी रोगास प्रतिकारक जात 
*एमएस १०००१ : लवकर परिपक्व होणारी, जास्त साखर उतारा देणारी आणि जास्त उत्पादन देणारी जात 
*कोएम 0२६५ फुले २६५ : क्षारपड आणि चोपण जमिनीसाठी उपयुक्त जात 
*को-४१९ : गुळासाठी उत्तम जात   
*को-७४० :पाण्याचा ताण सहन करणारी जात 
*को- ७२१९ : लवकर परिपक्व होणारी जात 
*कोएम ७१२५ : ऊस लोळत नाही 
*को ७५२७ : कोल्हापूर परिसरासाठी योग्य जात 
*कोएम ८८१२१ : पाण्याचा ताण सहन करणारी तसेच खोडव्यासाठी चांगली जात 
*को ८०१४: गुळासाठी उत्तम जात   
*को ८६०३५ 
*को ९४०१२ : अधिक साखर उतारा देणारी जात 

 
## संदर्भ यादी 
.

वर्ग:कृषी संशोधन
अँटनी व्हान लीवेनहोक

अल्ट=डच शात्रज्ञ |इवलेसे|एंटोनी व्हॅन लेउवेंहोइक
**ॲंटनी व्हान लीवेनहोक** (२४ ऑक्टोबर, १६३२- २६ ऑगस्ट, १७२३) एक डच व्यापारी आणि वैज्ञानिक होता. त्याला सामान्यतः "सूक्ष्मजीवशास्त्राचा पिता" म्हणून ओळखले जाते.

व्हान लीवेंहोक मायक्रोस्कोपीच्या क्षेत्रातील आणि वैज्ञानिक शास्त्राच्या रूपात सूक्ष्मजीवशास्त्राची स्थापना करण्याच्या दिशेने केलेल्या योगदानाबद्दल त्यांचे उत्कृष्ट कामकलेसाठी प्रसिद्ध आहेत.डच प्रांतातील डेल्फ्टमध्ये उदयास, व्हान लीवेंहोक यांनी आपल्या तरुणपणात एका ड्रॅपर म्हणून काम केले आणि १६५४ साली आपली स्वतःची दुकान स्थापन केली. त्यांना महानगरपालिकेच्या राजकारणामध्ये चांगले ओळखले गेले आणि अखेरीस लॅंडस्केकमध्ये स्वारस्य निर्माण झाले. त्याच्या हाती घेतलेल्या सूक्ष्मदर्शिकेचा वापर करून, तो सूक्ष्मजीव, ज्यात मूलतः प्राण्यांना (लॅटिन पशूक्ष = = "लहान प्राणी") असे संबोधले जाते, त्यांचे निरीक्षण व वर्णन करणे प्रथम होते. त्याच्या १६७० च्या शोध आणि आजपर्यंत अज्ञात सूक्ष्मजीव (किंवा सूक्ष्मजीव जीवन)चा अभ्यास देखील डच शोध आणि शोध ( १५९० ते १७२० चे दशक) याच्या सुवर्णयुगातील सर्वात लक्षणीय सिद्धांतांपैकी एक आहे, ज्याचा शोध डच शोध आणि मॅपिंग प्रमाणेच आहे. एक्सप्लोरेशन युग दरम्यान मोठ्या प्रमाणावर अज्ञात जमीनीवर आणि दक्षिणेकडील आकाश.केशिका मध्ये स्नायू तंतू, जीवाणू, शुक्राणूजन्य आणि रक्तवाहिन्यांचे सूक्ष्म निरिक्षण नोंदवणारे ते प्रथमही होते. व्हॅन लीवानवहोयेक यांनी कोणतीही पुस्तके लिहिली नाहीत; रॉयल सोसायटीच्या पत्रव्यवहाराच्या माध्यमातून त्यांच्या शोधांनी प्रकाशझोत उंचावला, ज्याने त्यांची पत्रे प्रसिद्ध केली.

वर्ग:सूक्ष्मजीवशास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १६३२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १७२३ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कोरेगाव भिमा

ब्रिटिश जयस्तंभ]]
**कोरेगाव** किंवा **कोरेगाव भिमा** (अन्य नावे व लेखनभेद **भिमा कोरेगाव**, **कोरेगाव भीमा**, **कोरेगांव**) हे भीमा नदीच्या डाव्या (उत्तर) काठावर वसलेले भारताचे एक पंचायत गाव आहे. प्रशासकीयदृष्ट्या, हे गाव महाराष्ट्रातल्या पुणे जिल्ह्यातील शिरूर तालुक्यात आहे. हे गाव महाराष्ट्र राज्य महामार्ग क्रमांक ६०वरील शिक्रापूर गावाच्या नैऋत्येकडे आणि पुणे शहराच्या ईशान्येला २८ किमी अंतरावर आहे. गावात ग्रामपंचायत आहे.

## हवामान
येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा  आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान 440 मिमी पर्यंत असते.

## इतिहास
१ जानेवारी १८१८ रोजी कोरेगाव भीमामध्ये ब्रिटिश(महार बटालियन)व पेशव्यांचे सैन्य  लढाई झाली होती. ब्रिटिशांचे ८३४ त्यापैकी (५००महार) , काही मराठा, अरबी मुस्लिम सैनिक, ब्रिटिश व पेशव्यांचे २८००० हजार सैनिक ज्यामध्ये महारांचा,मराठ्यांचा, मुस्लिम सैनिकांचा समावेश होता.यांच्यामध्ये लढाई झाली होती, ही लढाई २४ तास लढली गेली व ही लढाई अनिर्णित राहिली.

## लोकसंख्या
इ.स. २०११च्या जनगणनेनुसार, कोरेगाव भिमाची लोकसंख्या १३,११६ आहे, यांपैकी १,७५२ पुरुष तर स्त्रियांची संख्या ५,८९६ इतकी आहे. वयोगट ० ते ६ मधील बालकांची संख्या १,९५४ (१४.९०%) आहे. गावात अनुसूचित जातीची लोकसंख्या ११.५४% तर अनुसूचित जमातीची लोकसंख्या २.०३% आहे.

गावातील १३,११६ लोकसंख्येत ९१.८४% हिंदू, ५.२५% मुसलमान, १.९६% बौद्ध, ०.४२ ख्रिस्ती, ०.४० जैन, ०.०५% शीख, ०.०५% इतर धर्मीय आणि ०.०२ निधर्मी आहेत.

## कोरेगाव भीमा विषयक पुस्तके
* भीमा कोरेगावचा क्रांती संग्राम ( लेखक - युवराज सोनवणे, राष्ट्रनिर्माण प्रकाशन, शिरूर कासार)
* कोरेगाव भीमा ते वढू बुद्रुक (लेखक - कॉम्रेड भीमराव बनसोड)
*1 जानेवारी 1818 कोरेगाव भीमा लढाईचे वास्तव (लेखक-रोहन माळवदकर(जमादार) , 1 जानेवारी 1818 लढाई मधील ब्रिटिश सैनिक खंडोजी माळवदकर यांचे वंशज( लेखकाच्या दाव्यानुसार,पुराव्यानुसार)
*महारांचे अस्तित्त्व १ जानेवारी १८१८ कोरेगाव भिमा आस्मितेच्या लढाईचे  वास्तव (लेखक - विवेक बनसोडे ) हे शौर्यदिन कार्यक्रमाच्या नियोजनातं सक्रिय सहभागी असतात 

## संदर्भ
## नोंदी
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate 

वर्ग:शिरूर तालुक्यातील गावे
वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
मानवी भूगोल

मानवी भूगोलमधील अभ्यासाचे प्राथमिक क्षेत्र खालीलपैकी मुख्य क्षेत्रांवर केंद्रित होते.
## संस्कृती
सांस्कृतिक भूगोल  हा सांस्कृतिक उत्पादने आणि मानदंडांचा अभ्यास आहे - त्यांचे स्थान आणि ठिकाणे यांच्यातील फरक, तसेच त्यांचे संबंध. हे मार्ग, भाषा, धर्म, अर्थव्यवस्था, सरकार आणि अन्य सांस्कृतिक घटनांचे वर्णन आणि विश्लेषणावर लक्ष केंद्रित करते आणि एका स्थानापर्यंत दुसऱ्यापासून वेगळे किंवा सतत राहते
मानवी भौगोलिक भूगोलची शाखा म्हणजे लोक आणि त्यांचे समुदाय, संस्कृती, अर्थव्यवस्था आणि पर्यावरणाशी संवाद साधून त्यांच्याशी आणि त्यांची जागा आणि स्थानासह त्यांचे अभ्यास करून त्यांचा अभ्यास करणारी भौगोलिक माहिती.मानव भूगोल सामाजिक परस्पर संबंधांच्या नमुन्यांची तसेच स्थानिक पातळीवर परस्पर निर्भरता आणि पृथ्वीवरील वातावरणावर कसा प्रभाव पाडते किंवा त्यास प्रभावित करते हे पाहते.एक बौद्धिक शिस्त म्हणून भौगोलिक भौगोलिक भूगोल आणि मानव भूगोल उप-क्षेत्रांत विभागले गेले आहे, नंतर उत्क्रांती गुणात्मक आणि परिमाणात्मक संशोधन पद्धती वापरून मानवी क्रियाकलापांच्या अभ्यासावर लक्ष केंद्रित करते.

व्याख्या : लोक, स्थान आणि पर्यावरण यांच्यातील अंतर्गत संबंधांच्या अभ्यासाचे आणि हे स्थान वेगवेगळ्या आणि स्थानांदरम्यान वेगवेगळे आणि स्थानिकरित्या वेगवेगळे असतात.

वर्ग:भूगोल
वर्ग:मानववंशशास्त्र
राजकीय भूगोल

**राजकीय भूगोल** ही मानवी भूगोलाची शाखा आहे. रॅट्झेल याने इ.स. १८९७ मध्ये *पोलीटीश* हा ग्रंथ प्रकाशित केला. पॉडस यांनी  राजकीय भूगोलाची व्याप्ती विभागणी सहा गटात केली आहे.
   व्याख्या: १) मानवाचे वसतिस्थान असलेल्या पृथ्वीवरील इतर घटकाच्या सबधने स्थान व स्थानाच्या विविध राजकीय वेशिष्ट्याचा अभ्यास.
          २) राजकीय भूगोल हे राजकीय वेशिष्ट्याशी संबंधीत असलेले,त्याचप्रमाणे संघटनाच्या सरचनेचे अध्ययन करणारे शास्त्र आहे.  

वर्ग:भूगोल
सागरी भूगोल

खारट पाणी अंदाजे 360,000,000 किमी (140,000,000 चौ.मी.) व्यापते आणि प्रामुख्याने पृथ्वीच्या पृष्ठभागाच्या सुमारे 71% आणि पृथ्वीच्या बायोस्फीयरच्या 90% अंतरावर असलेल्या समुद्रासह अनेक मुख्य महासागरांमध्ये आणि लहान समुद्रांमध्ये विभागले आहे.महासागरात पृथ्वीच्या 97% पाणी आहे, आणि महासागरी शास्त्रज्ञांनी असे सांगितले आहे की 5% पेक्षा कमी महासागरांचा शोध लावला गेला आहे.एकूण खंड अंदाजे 1.35 अब्ज घनफळ किलोमीटर (320 दशलक्ष घनमीटर) असून सरासरी खोली 3,700 मीटर (12,100 फूट) आहे.जसा महासागर पृथ्वीच्या जलसंसाधन मुख्य भाग आहे, तो जीवनसभराचा अविभाज्य भाग आहे, कार्बनच्या साखळ्याचा भाग आहे आणि हवामान आणि हवामानास प्रभावित करतो. जग महासागर हे 230,000 ज्ञात प्रजातींचे निवासस्थान आहे, परंतु त्यापैकी बऱ्याच गोष्टीची कल्पना नाही, तर महासागरातील प्रजातींची संख्या 20 दशलक्ष पेक्षा जास्त आहे.पृथ्वीवरील महासागरांचा उगम अज्ञात आहे; सागर महासागर हडसनमध्ये निर्माण झाले आहेत असे मानले जाते आणि जीवनाच्या उद्रेक होण्याची प्रवृत्ती असू शकते

वर्ग:भूगोल
वर्ग:समुद्रशास्त्र
उत्पादन भूगोल

आर्थिक भूगोल हा संपूर्ण जगभरातील आर्थिक हालचालींच्या स्थान, वितरण आणि स्थानिक संघटनेचा अभ्यास आहे. हे भूगोलमधील शिस्त पारंपारिक उपक्षेत्र दर्शवते तथापि, अनेक अर्थशास्त्रज्ञांनी अर्थशास्त्राच्या शिस्त अधिक नमुनेदार पद्धतीने क्षेत्राशी संपर्क साधला आहे.
आर्थिक भूगोलने उद्योगांचे स्थान, संवर्धनाच्या अर्थव्यवस्थेसह (ज्याला "दुवा साधणे" देखील म्हणले जाते), परिवहन, आंतरराष्ट्रीय व्यापार, विकास, स्थावर मालमत्ता, सभ्यता, जातीय अर्थव्यवस्था, लिंगदशाच्या अर्थव्यवस्थांचा समावेश असलेल्या विविध विषयांच्या विविध पद्धतींचा विविध प्रकारे विचार केला आहे. कोर-परिधि सिद्धांत, शहरी स्वरूपाचे अर्थशास्त्र, पर्यावरण आणि अर्थव्यवस्था यांच्यातील संबंध (संस्कृती-पर्यावरण संवादाचा अभ्यास करणारे भूगर्भशास्त्रज्ञांचा मोठा इतिहास गाठणे), आणि जागतिकीकरण.
ज्या प्रदेशामध्ये स्थित आहे त्या क्षेत्राच्या एकूण भूगोलला असलेल्या उत्पादनाशी काय संबंध आहे? ... उत्पादन क्षेत्रातील भूगोल दिग्दर्शित केल्या जात आहे त्या उत्पादनांच्या क्षेत्रांमध्ये समजून घेणे.

वर्ग:भूगोल
प्रादेशिक भूगोल

प्रादेशिक भूगोल ही सर्वसामान्य भूगोलाची एक प्रमुख शाखा आहे. या शाखेच्या अभ्यासामध्ये भूभागांवरील नद्या, पर्वत, किनारपट्ट्या, पठारे, वाळवंटे, दऱ्या, आखाते, समुद्र आदी नैसर्गिक गोष्टींचा समावेश होतो. प्रादेशिक भूगोलाला इंग्रजीत Regional Geography म्हणतात.

वर्ग:भूगोल
महाराष्ट्र केसरी

**महाराष्ट्र केसरी** ही महाराष्ट्र राज्यातील कुस्ती स्पर्धा आहे. या स्पर्धेची सुरुवात इ.स. १९६१ साली झाली.
भारत देशाला स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर पहीली महाराष्ट्र चँपियन स्पर्धा १९५३ साली झाली त्यावेळी पुण्यातील नगरकर तालमीचे प्रसिद्ध पहिलवान तुकाराम नानासाहेब फाळके यांनी मुंबई गिरणी कामगारातील मोठा मल्ल गोगाचाच सिद्धपा यांना अवघ्या दोन मिनीटात झोळी डावावर चीतपट मारले.व पै.तुकाराम फाळके यांना महाराष्ट्र चँपियन (केसरी) ट्रॉफी देण्यात आली.
इवलेसे|उजवे|अल्ट=Vijay Chaudhary|पै. विजय चोधरी.

सुरुवातीला स्पर्धेच्या बक्षिसाचे स्वरूप रोख रक्कम रूपात होते.  इ.स.१९८२ पासून विजेत्यांना दीड किलो वजनाची चांदीची गदा देऊन गौरविण्यात येऊ लागले. अशी चांदीची पहिली गदा कुस्तीवीर मामासाहेब मोहोळ यांना मिळाली. २००८ पासून विजेत्यांना चांदीची गदा आणि ५१ हजार रुपये रोख रक्कम मिळू लागली. या स्पर्धेतील विजेते सरकारी नोकरीसाठी क्रीडा शेत्रातील राखीव जागांसाठी अर्ज करू शकतात. मुंबईच्या नरसिंग यादव याने २०११ ते २०१३ असे सलग तीन किताब मिळवले तर २०१४ ते २०१६चा महाराष्ट्र केसरी जळगावचा विजय चौधरी हा आहे.

महाराष्ट्र केसरी १९६१- २०१८
कुस्ती महर्षी मामासाहेब मोहोळ यांनी स्थापन केलेल्या महाराष्ट्र राज्य किस्तीगीर परिषद संस्थे अंतर्गत गेली सहा-सात दशकापासून राज्यातील सर्वोच्च अशा ‘महाराष्ट्र केसरी’ कुस्ती स्पर्धेचे आयोजन करण्यात येते. कुस्ती टिकावी, ईथल्या मातीतून चांगले मल्ल तयार होऊन ते देश विदेशात देखील चमकावे हाच उद्देश या स्पर्धेचा असतो. महाराष्ट्र केसरी ही माती व गादी (मॅट) विभाग मध्ये होते. यामध्ये माती विभागातील विजेता मल्ल व गादी विभागातील विजेता मल्ल यांच्यात महाराष्ट्र केसरी गदे साठी अंतिम लढत आंतरराष्ट्रीय नियमांनुसार मॅट वर होते, आणि या अंतिम लढती मधील विजेता मल्ल हा ‘महाराष्ट्र केसरी’ म्हणून घोषीत करून महाराष्ट्र केसरीची मानाची गदा बहाल केली जाते.

प्रा. संजय दुधाणे यांनी महाराष्ट्र केसरी इतिहासावर पुस्तक प्रकाशित केले आहे  पुस्तक प्रकाशन 

येथे १९६१ पासूनचे महाराष्ट्र केसरी विजेते आणि उपविजेते यांची अद्ययावत यादी w:mr वरील उपलब्ध लेखांच्या अंतर्गत दुव्यांसह (wikilinks) दिली आहे.

## महाराष्ट्र केसरी विजेते व उपविजेते 
टीप:
* १९६३-स्पर्धा रद्द,
* १९७७-अनिर्णित,
* १९८९-अनिर्णित,
* १९९०-अनिर्णित,
* १९९१-अनिर्णित,
* १९९६-स्पर्धा रद्द,
* २०२०-स्पर्धा रद्द,

 
*
वर्ग:कुस्ती
भू-वैज्ञानिक

सामग्री [लपवा]
 1 इतिहास
 2 प्रशिक्षण / शाळा
 3 विशेषीकरण क्षेत्र
 4 रोजगार
 5व्यावसायिक पदनाम
 हे सुद्धा पहा
 6 संदर्भ
जेम्स हटन हे सहसा प्रथम आधुनिक भूवैज्ञानिक म्हणून पाहिले जाते. 1785 मध्ये त्यांनी रॉयल सोसायटी ऑफ एडिन्बरोच्या थिअरी ऑफ द अर्थ टू द रॉयल सोसायटी ऑफ एडिनबर्ग येथे एक पेपर सादर केला. त्याच्या पेपरमध्ये त्यांनी आपल्या सिद्धांताची व्याख्या केली की पृथ्वीला पूर्वीपेक्षा जास्त जुने असणे आवश्यक आहे जेणेकरून डोंगरासांचा कालावधी कमी होऊ शकेल आणि समुद्राच्या खालच्या भागात नवीन खडक तयार केले जाऊ शकतील, ज्याला वळण लावण्यात आले होते कोरडी जमीन होईपर्यंत. हटनने 17 9 5 मध्ये आपल्या कल्पनांची दोन खंडांची आवृत्ती प्रकाशित केली (व्हॉल 1, खंड 2).
नाझरागाव

**नाझरागाव** हे महाराष्ट्राच्या सांगोला तालुक्यातील गाव आहे. येथे श्रीधरस्वामींची समाधी आहे.

वर्ग:सांगोला तालुका
युवक दिन

भारत सरकारतर्फे १२ जानेवारी हा स्वामी विवेकानंद यांचा जन्मदिवस भारतात **युवक दिन** म्हणून पाळला जातो.
शिलाई यंत्र

**शिलाई यंत्र** हे कपडे शिवण्याचे यंत्र आहे. यास शिवणयंत्र असेही म्हणतात. शिलाईयंत्राचा प्रथम शोध ए.वाईसेन्थ्ल यांनी इ.स. १७५५मध्ये लावला. १७९० मध्ये थॉमस सेंट यांनी दुसऱ्या शिलाई यंत्राचा शोध लावला. शिलाईयंत्र हे वस्त्रापासून कापड तयार करणे, घरगुती कापड शिवणे यासाठी वापरले जाते.

या मध्ये सुईच्या तोंडाशी नेढे असते ज्यामध्ये दोरा ओवला जातो व बॉबीन मधून एक दोरा येतो. दोन दोऱ्यांच्या सहाय्याने शिवणयंत्राने शिवले जाते. हे यंत्र हाताने, पायाने किंवा विजेवर चालविता येते. आधुनिक शिलाईयंत्रे विजेवर चालतात.

कापड किंवा कापडाचे तुकडे यांच्यावर दोऱ्याची शिलाई करून कपडे बनवणाऱ्या यंत्राला शिवण यंत्र म्हणतात. पहिल्या शिवण यंत्राची निर्मिती औद्योगिक क्रांतीच्या काळात झाली. १७९० मध्ये थॉमस सेंट या इंग्रजाने शिलाई यंत्राचा शोध लावला असे मानले जाते. शिलाई मशीनने कपडे उद्योगाची कार्यक्षमता आणि उत्पादकता नक्कीच सुधारली. घरगुती मशीनच्या तुलनेत औद्योगिक शिलाई मशीनी, दिसण्यात वेगळ्या असून आकारमानाने मोठ्या आणि अधिक वेगवान व कार्यक्षम असतात. आधुनिक शिवण यंत्रात सुई आणि थंम्ब्ल्सची सोईच्या जागी असतात. ही यंत्रे स्वयंचलितही असतात.

## इतिहास
इंग्रजी संशोधक थॉमस सेंटने पहिले शिलाई मशीन बनवले पण त्याचा उपयोग कपडे शिवण्यासाठी न करता तो ते लेदर व कॅनव्हास यांच्यावर शिलाई करण्यासाठी करत होता.

त्याच्या शिवणकामाचे यंत्राने साखळी पद्धतीचा वापर केला, ज्यात मशीन फॅब्रिकमध्ये साधी टाके बनविण्यासाठी एक धागे वापरते. स्टिचिंग एरी भांडी घासेल आणि एक फिकट बिंदू रॉड थ्रेक त्या छिद्रातून घेऊन जाईल आणि त्याला पुढील शिवण ठिकाणी हलविले जाईल, जिथे चक्र पुनरावृत्ती होईल आणि शिवण टाकेल. सेंटस् मशीनची रचना विविध लेदर वस्तूंच्या निर्मितीसाठी केली गेली आहे, ज्यामध्ये सेडल आणि ब्रिड्लसचा समावेश आहे, परंतु ते कॅनव्हाससह काम करण्यास सक्षम आहे, आणि जहाजावरील सील सिलाई करण्यासाठी वापरण्यात आला होता. जरी त्यांचे युग युग सुरू झाले असले तरी, ते एक व्यावहारिक प्रवृत्ती बनण्याआधीच येत्या दशकामध्ये संकल्पनेला स्थिर सुधारणा आवश्यक आहे. १८७४ मध्ये, सिलाई मशीन उत्पादक, विल्यम न्यूटन विल्सन यांनी लंडनच्या पेटंट कार्यालयात सेंटचे रेखाचित्र शोधून काढले, लूपला ऍडजस्ट केले आणि एक मशीन निर्माण केले जे सध्या लंडन सायन्स म्युझ्यूच्या मालकीची आहे.

वर्ग:शिवणकाम
वर्ग:यंत्रे
आर्थिक भूगोल

**आर्थिक भूगोल** हा संपूर्ण जगभरातील आर्थिक हालचालींच्या स्थान, वितरण आणि स्थानिक संघटनेचा अभ्यास आहे. हे भूगोलमधील शिस्त पारंपारिक उपक्षेत्र दर्शवते तथापि, अनेक अर्थतज्ज्ञ देखील शिस्त अधिक विशिष्ट प्रकारे क्षेत्रात संपर्क साधला आहे.
आर्थिक भूगोलने उद्योगांचे स्थान, संवर्धनाच्या अर्थव्यवस्थेसह, परिवहन, आंतरराष्ट्रीय व्यापार, विकास, स्थावर मालमत्ता, सभ्यता, जातीय अर्थव्यवस्था, लिंगदशाच्या अर्थव्यवस्थांचा समावेश असलेल्या विविध विषयांच्या विविध पद्धतींचा विविध प्रकारे विचार केला आहे. कोर-परिधि सिद्धांत, शहरी स्वरूपाचे अर्थशास्त्र, पर्यावरण आणि अर्थव्यवस्था यांच्यातील संबंध  आणि जागतिकीकरण.

भूगोलची एक शाखा जी तयार वस्तूंमध्ये कच्च्या मालाचे उत्पादन व उपयोग आणि त्यांच्या उत्पादनास भौतिक आणि आर्थिक परिस्थितीशी निगडीत आहे.
आर्थिक संसाधनांचे भौगोलिक वितरण आणि त्यांच्या वापराचा अभ्यास

वर्ग:भूगोल
वर्ग:अर्थशास्त्र
लेनोव्हो

**लेनोव्हो** ही चीनमधील संगणक व इलेक्ट्रॉनिक वस्तु बनविणारी कंपनी आहे. याची स्थापना १९८४मध्ये झाली व २००४मध्ये हिला लेनोव्हो नाव देण्यात आले. लेनोव्होचे मुख्यालय चीनची राजधानी बीजिंगमध्ये आहे.

ही कंपनी लॅपटॉप, भ्रमणध्वनी, दूरचित्रवाणी संच सारख्या वस्तू बनविते.

२००५मध्ये आयबीएमने आपला संगणक व्यवसाय लेनोव्होला विकला.

वर्ग:चीनमधील कंपन्या
श्री हिंगुलअंबिका देवालय

**श्री हिंगलाज माता** भावसार क्षत्रिय समाजाची कुलस्वामिनी देवी आहे. हिचे मूळ स्थान पाकिस्तानमधील बलुचिस्तान प्रांताच्या वाळवंट प्रदेशातील हाव नदीच्या पलीकडे  आहे. चंद्रकृपतीर्थ स्थानावर  मकरंद पर्वतशिखरावर दुर्गम व कठीण अशा हिंगलाज गुहेत स्वयंभू अग्नी व ज्योतीच्या प्रकाशात हिंगलाज मातेचे मूळ स्थान आहे .

## इतिहास 
 दक्ष प्रजापतीच्या यज्ञात देवी सतीने क्रोधाने यज्ञात आत्मसमर्पण केल्यावर पृथ्वीतलावर ५२ विविध ठिकाणी प्रमुख शक्तिपीठांची निर्मिती झाली.या शक्तीपिठातील प्रमुख अग्रगण्य शक्तीपीठ म्हणजेचं हिंगलाज आग्नेय तीर्थ शक्ती पीठ आहे . अनेक देवता,ऋषीमुनी, सिद्धपुरुष,देवी भक्तांचे पवित्र व पूजनीय व जागृत असे हे शक्ती पीठ आहे .

## रचना 
* मंदिराची वास्तू: मंदिराची वास्तू ही मोठी असून ,त्यामध्ये कोरीव नक्षीकाम आहे. बांधकाम हे दगडी आहे.मंदिराबाहेर एक दीपमाळा आहे . 

* मूर्ती: श्री हिंगलाज मातेची मूर्ती ही ३ फुट उंचीची असून ती अत्यंत मोहक व स्मितवंदन आहे. मूर्तीची आजूबाजूची जागा  चांदीने मढवलेली आहे.
इवलेसे|
इवलेसे|
इवलेसे|मूळस्थान दीपमाळमंदिर

वर्ग:मंदिरे
वर्ग:सोलापूर शहरातील मंदिरे
रिव्हियेरा माया

[180px|इवलेसे|उजवे|[तुलुम येथील वायु देवाचे देउळ]]
**रिव्हियेरा माया** हा मेक्सिकोच्या किंताना रो राज्यातील पर्यटन प्रदेश आहे. युकातान द्वीपकल्पावरील पुएर्तो मोरेलोस, प्लाया देल कार्मेन, च्कारेत, अकुमाल, तुलुम आणि पुंता ॲलेन ही येथील काही गावे व शहरे आहेत.

राष्ट्रीय महामार्ग ३०७ च्या आसपास असलेल्या या प्रदेशात अनेक पर्यटनस्थळे आहेत. येथे स्कुबा डायव्हिंग, झिप लायनिंग, स्नोर्केलिंग, इ. अनेक उपक्रम पर्यटकांना उपलब्ध आहेत.

वर्ग:किंताना रो
नागरी भूगोल

**नागरी भूगोल** ही मानवी भूगोलाची शाखा आहे.

वर्ग:भूगोल
नारायण फडके

**नारायण फडके** (१९३८ - ३ जानेवारी, २०१८) हे एक चित्रपटविषयक वस्तूंचे संग्राहक होते. 

फडके यांच्या संग्रहात अंदाजे साडेआठ हजार चित्रपट पुस्तिका, चित्रपटांचे असंख्य पोस्टर्स, शिवाय स्वातंत्र्यवीर वि.दा. सावरकर, बालगंधर्व, आचार्य अत्रे, पु. भा. भावे, सुधीर फडके, पु. ल. देशपांडे यासारख्या चार हजार स्वाक्षऱ्या आहेत. दत्ता केशव, मधुकर पाठक, राम गबाले, कमलाकर तोरणे, भालजी पेंढारकर, दादा कोंडके, राजदत्त या चित्रकर्मींनी त्यांचा संग्रह वाढविण्यास मदत केली होती. फडके यांनी ५६ वर्षे हा छंद जोपासला होता. 

## पुरस्कार आणि सन्मान
* नारायण फडके यांच्या या कार्याची लिम्का बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्ड बरोबरच दूरदर्शनवरील "सुरभी' या मालिकेनेही दखल घेतली होती. 
* अखिल भारतीय मराठी चित्रपट महामंडळाने त्यांना "चित्रकर्मी' या मानाच्या पुरस्काराने गौरविले होते. 

वर्ग:मराठी व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९३८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१८ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नैसर्गिक विज्ञान

**नैसर्गिक विज्ञान** ही निरीक्षण आणि प्रयोगावरून प्रायोगिक पुराव्याच्या आधारावर नैसर्गिक समस्येचे वर्णन, अंदाज आणि समजण्याशी संबंधित विज्ञानशास्त्राची एक शाखा आहे. संशोधन आणि निष्कर्षांची पुनरावृत्ती यासारख्या यंत्रांचा वापर वैज्ञानिक प्रगतीची वैधता सुनिश्चित करण्याचा प्रयत्न करण्यासाठी केला जातो.

नैसर्गिक विज्ञानाच्या  दोन मुख्य शाखा आहेत.
# जीवन विज्ञान (किंवा जैविक विज्ञान)
# भौतिक विज्ञान. भौतिक विज्ञान हे शाखांमध्ये विभाजित केले आहे, ज्यात भौतिकशास्त्र, अंतरिक्ष विज्ञान, रसायनशास्त्र, आणि पृथ्वी विज्ञान यांचा समावेश आहे.

वर्ग:विज्ञान
वसंत डावखरे

**वसंत डावखरे** (१९४९ - ४ जानेवारी, २०१८) हा महाराष्ट्रातील राजकारणी होते. हे शेतकरी कुटुबात जन्माला आले. महाविद्यालयीन जीवनापासूनच त्यांचा राजकारणाशी संबंध आला.  हिवरे गावचे सरपंच ते विधान परिषदेचे उपसभापती हा त्यांचा राजकारणातील प्रवास आहे. राष्ट्रवादी काँग्रेसची स्थापना झाल्यावर वसंत डावखरे काँग्रेसमधून राष्ट्रवादीमध्ये गेले. 

१९८६ साली ठाणे महापालिकेची स्थापना झाली. त्यानंतर पहिल्याच निवडणुकीत डावखरे हे नौपाड्यातून काँग्रेसपक्षातर्फे नगरसेवक म्हणून विजयी झाले. १९८६-८७ साली ते ठाणे महापालिकेत विरोधी पक्षनेते होते. त्यानंतर ते ठाण्याचे महापौरही झाले. ठाणे जिल्ह्यातील मोठे नेते म्हणून डावखरे यांची ख्याती होती. त्यानंतर १९९२ पासून चार वेळा ते विधानपरिषदेवर आमदार म्हणून निवडून गेले. १९९८ मध्ये विधान परिषदेच्या उपसभापतीपदी त्यांची एकमताने निवड झाली. त्यानंतर सलग १८ वर्षे ते उपसभापती होते. २०१६ च्या निवडणुकीत ते पराभूत झाले. 

लष्करे तोयबाची कुप्रसिद्ध दहशतवादी इशरत जहाँ हिला गुजरात पोलिसांनी मारून टाकल्यानंतर, डावखरे यांनी तिच्या कुटुंबीयांना व्यक्तिगतरीत्या एक लाख रुपयांची मदत केली होती. 

वर्ग:मराठी व्यक्ती
वर्ग:राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:इ.स. १९४९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१८ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कासेगाव (पंढरपूर)

'**कासेगाव** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यातील पंढरपूर तालुक्यातील एक गाव आहे.
## भौगोलिक स्थान
**कासेगाव** महाराष्ट्राच्या सोलापूर जिल्ह्यातील पंढरपूर तालुकातील हे गाव आहे. पंढरपूर पासून ८ कि.मी. अंतरावर आहे. येथे द्राक्षाचे मळे मोठ्या प्रमाणात आहेत.

## गढी
मध्ययुगीन काळात अनेक ऐतिहासिक घटनांचे साक्षीदार म्हणून कासेगाव या गावाला ओळख आहे.परगाणे कासेगाव म्हणून इतिहासात त्याचे मोठे स्थान आहे.कासेगाव परगणा हा चाळीस गावांचा होता. इ. स. 1672 मध्ये कासेगाव परगण्याचे देशमुख गोदाजी असताना त्यांनी बकाजी नावडकर यांच्याकडून हा परगणा घेतला होता. ते तेथील वतनदार बनले होते. कासेगावच्या देशमुखांचे स्थान एखाद्या मांडलिक राज्याप्रमाणेच होते. त्यांना स्वतंत्र मुद्रा होती.याच काळात परगणा कासेगाव येथे त्यांनी स्वतःची मोठी अशी गढी बांधली. कासेगावमध्ये असलेली देशमुखांची गढी मध्ययुगीन काळात अत्यंत देखणी होती. गढीचे चारशे वर्षांपूर्वीचे प्रवेशद्वार आजही चांगल्या स्थितीत आहे. या गढीचा विस्तार सरासरी तीस गुंठ्यांमध्ये आहे.
## हवामान
## लोकजीवन
## प्रेक्षणीय स्थळे
## नागरी सुविधा
## जवळपासची गावे
## संदर्भ
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate 

वर्ग:पंढरपूर तालुक्यातील गावे
वर्ग:सोलापूर जिल्ह्यातील गावे
सिस्मोग्राफ

**सिस्मोग्राफ** हे  भूकंप मोजण्याचे उपकरण आहे.

नैसर्गिक भूकंपातून निर्माण होणारे सूक्ष्मजीव, भूमिगत विभक्त परिक्षण आणि पेट्रोलियम शोध इत्यादी मुळे स्फोट होतात आणि समुद्रात वादळ किंवा उदासीनता निर्माण होणारी तीव्र वारे, समुद्राच्या लाटा, तीव्र मानसून आणि मायक्रोझिझ या कारणांचा परिणाम होऊ शकतो.
१९ व्या शतकाच्या मध्यभागी, यांत्रिक भूकंपाची स्थापना झाली, भूकंप निर्माण झाले आणि भूकंप रेकॉर्डिंगसाठी वेधशाळा ठेवण्यात आल्या. रॉबर्ट मलेट्टे यांनी जे काम केले होते ते महत्त्वाचे होते. जपानमध्ये 1892 मध्ये, जॉन मिल्टन यांनी नॉट, इविंग आणि ग्रे यांच्या संयुक्त विद्यमाने जमिनीवर भूकंपाचा विकास केला.

वर्ग:भूशास्त्र
भूगोलशास्त्रज्ञ

एक व्यक्ती जी भौगोलिक संशोधन, रेखाचित्रे आणि अभ्यासाचा अभ्यास करते.

एखाद्या प्रदेश किंवा प्रदेशाच्या नैसर्गिक वैशिष्ट्ये, लोकसंख्या, उद्योग इ.

विज्ञान, हवामान, उंची, माती, वनस्पती, लोकसंख्या, जमिनीचा वापर, उद्योग, किंवा राज्ये, आणि अशा अशा घटकांच्या विश्वावर वर्ण, व्यवस्था, आणि परस्परसंबंधांत दर्शविल्याप्रमाणे पृथ्वीच्या पृष्ठभागाच्या फरकांपासून विभक्त होण्याशी संबंधित आहे. या स्वतंत्र घटकांच्या कॉम्पलेक्सने बनविलेले युनिट क्षेत्र.
क प्रदेशाच्या भौगोलिक वैशिष्ट्यांची, सहसा पृथ्वीच्या, कधी कधी ग्रहांच्या

एक पाठ्यपुस्तक म्हणून हे विज्ञान किंवा अभ्यास वागण्याचा एक पुस्तक.

भूगर्भीय, हवामान, माती, वनस्पती इत्यादीसह पृथ्वीच्या नैसर्गिक वैशिष्ट्यांचा त्यांनी अभ्यास केला आणि त्यांच्याकडे दिलेला प्रतिसाद

तो पृथ्वीच्या पृष्ठभागाचा वैज्ञानिक अभ्यास आणि त्याच्या विविध हवामान, देश, लोक आणि नैसर्गिक संसाधने.

भौगोलिक वैशिष्ट्ये, विशेषतः पृष्ठभागावरील वैशिष्ट्ये, एखाद्या क्षेत्राचे.

वर्ग:भूगोल
प्रबंध

**प्रबंध** हा एखाद्या विषयाचा सर्वांगीण अभ्यास करून लिहिलेल्या व पीएच.डी. ही पदवी मिळवण्यासाठी सादर केलेला प्रदीर्घ लेख होय.

उदा. विद्यावाचस्पती प्रबंध

शकुंतला क्षीरसागर यांनी प्रबंध कसे लिहावेत या विषयावर ’प्रबंधलेखनाची पद्धती’ हे पुस्तक लिहिले आहे. 

## हे सुद्धा पहा
* मराठी प्रबंध सूची (पुस्तक)

वर्ग:मराठी साहित्य यादी
सिलिका

**सिलिका** तथा **सिलिकॉन डायऑक्साइड** (SiO2) हे पृथ्वीवरील सर्वात प्रचलित खनिज आहे. हे वाळूमध्ये असते. गारगोटी(क्वार्ट्झ)मध्ये सिलिकॉनचा एक अणू आणि ऑक्सिजनचे दोन अणू असतात. सिलिका प्राचीन काळापासून मनुष्यांना ज्ञात आहे. हा काचेचा एक मुख्य घटक आहे. सिलिकापासून काच बनवण्याची कला शतकांपूर्वीची आहे. आधुनिक काळात सिलिका ही abrasives, बांधकाम साहित्य, इलेक्ट्रॉनिक्स, आणि पाणी गाळण्याची उपकरणॆ यांसारख्या अनेक औद्योगिक उत्पादनांत वापरतात.

वर्ग:खनिजे
गारगोटी (निःसंदिग्धीकरण)

**गारगोटी** शब्द अनेक अर्थांनी वापरला जातो -

* गारगोटी - सहसा क्वार्ट्झ असलेला दगड
* गारगोटी, कोल्हापूर जिल्हा - महाराष्ट्रातील छोटे शहर

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
लाच

आपले (सहसा बेकायदेशीर) काम तत्परतेने करून देण्यासाठी राजाला, अधिकाऱ्याला किंवा अन्य कर्मचाऱ्याला कामापूर्वी दिलेल्या बक्षिसीस **लाच** म्हणतात. ही लाच अनेकदा पैशाच्या स्वरूपात असते. लाच देणे-घेणे हा गुन्हा समजला जातो आणि अशा कृत्याला भ्रष्टाचार म्हणतात.

## प्रतिबंध 
लाच देण्यासाठी तयार ठेवलेल्या खुणा केलेल्या नोटांना पावडर लावून नोटांवर लाचखोर माणसाचे ठसे उमटवतात, आणि त्याआधारे त्याला पकडतात. हल्ली लाच देतानाचे छुपे चित्रण करून गुन्हेगाराला पकडण्याचे तंत्र विकसित झाले आहे.

## लाच व बोटांचे ठसे यांवरील पुस्तके 
* लाच मागणीची तक्रार कोठे व कशी करावी? (लेखक -- श्री.श्री. जोशी-निलंगेकर)
* बोटांचे ठसे आणि गुन्हेगाराचा शोध (लेखक -- श्री.श्री. जोशी-निलंगेकर)

वर्ग:गुन्हे