open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
इ.स. १९४७

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* फेब्रुवारी २१ - एडविन लॅंडने पोलेरॉईड कॅमेऱ्याचे प्रात्यक्षिक दाखवले.
* फेब्रुवारी २३ - आंतरराष्ट्रीय प्रमाण संस्था (ISO)ची स्थापना.
* फेब्रुवारी २८ - तैवानमध्ये आंदोलकांवर पोलिसांचा गोळीबार. शेकडो व्यक्ति ठार.
* एप्रिल २८ - पाच मदतनीसांसह थॉर हायरडाल पेरूच्या किनाऱ्यावरून पॉलिनेशियाकडे कॉन-टिकी नावाच्या तराफ्यावर निघाला.
* मे ३ - जपानने नवीन संविधान अंगिकारले.
* जुलै १० - मोहम्मद अली झीणा पाकिस्तानच्या गव्हर्नर-जनरलपदी.
* जुलै १९ - म्यानमारच्या सरकारचा योजित पंतप्रधान ऑॅंग सान व ६ मंत्र्यांची हत्या.
* जुलै २० - म्यानमारमध्ये ऑॅंग सानच्या खुना बद्दल भूतपूर्व पंतप्रधान उ सॉ व १९ इतरांना अटक.
* जुलै २० - भारतीय व्हाइसरॉय लुई माउंटबॅटनने जाहीर वक्तव्य दिले की वायव्य सरहद्दी प्रांतातील निवडणुकीत जनतेने पाकिस्तानात विलीन होण्याचा कौल दिला आहे.
* जुलै २६ - अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष हॅरी ट्रुमनने सी.आय.ए., संरक्षणखाते व राष्ट्रीय सुरक्षा समितीची स्थापना केली.
* ऑगस्ट ७ - थॉर हायरडाल व त्याच्या चमूने बाल्सा लाकडाच्या तराफ्यातून १०१ दिवसात पॅसिफिक समुद्र पार केला.
* ऑगस्ट ७ - मुंबई महापालिकेने बेस्ट कंपनी आपल्या अधिकारात घेतली.
* ऑगस्ट १४ - अखंड भारतातून पाकिस्तानची निर्मिर्ती, पाकिस्तान दिन.
* ऑगस्ट १५ - भारताचा स्वातंत्र्य दिन.
* ऑगस्ट १५ - मोहम्मद अली झीणा पाकिस्तानच्या गव्हर्नर-जनरलपदी.
* डिसेंबर २३ - बेल लॅबमध्ये प्रथमत: ट्रांझिस्टरचे प्रदर्शन.
* डिसेंबर ३० - रोमेनियाचा राजा मायकेलने राज्य सोडले.

## जन्म 
* मार्च १ - बशीर मोमीन (कवठेकर) भारतीय लेखक व कवी.
* मार्च ११ - डॉमिनिक सॅंडा, फ्रेंच अभिनेत्री.
* मार्च ११ - जेफ्री हंट, ऑस्ट्रेलियन स्क्वॅश जगज्जेता.
* एप्रिल १८ - जेम्स वूड्स, अमेरिकन अभिनेता.
* मे १७ - जॉन ट्रायकोस, झिम्बाब्वेचा क्रिकेट खेळाडू.
* जून ९ - किरण बेदी, भारतातील सर्वप्रथम स्त्री आय.पी.एस. अधिकारी.
* जून १९ - सलमान रश्दी, ब्रिटिश लेखक.
* जुलै १२ - पूचिया कृष्णमुर्ती, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
* जुलै १५ - बकुळ ढोलकिया, आय.आय.एम अहमदाबादचे माजी संचालक
* जुलै २१ - चेतन चौहान, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
* जुलै २४ - झहीर अब्बास, पाकिस्तानी क्रिकेट खेळाडू.
* ऑगस्ट १५ - राखी गुलझार, भारतीय अभिनेत्री.
* सप्टेंबर २१ - स्टीवन किंग, अमेरिकन लेखक.
* सप्टेंबर २५ - ब्रजकिशोर त्रिपाठी, भारतीय राजकारणी आणि लोकसभेचे सदस्य.
* सप्टेंबर २८ - शेख हसीना वाजेद, बांगलादेशची पंतप्रधान.

## मृत्यू 
* एप्रिल २० - क्रिस्चियन दहावा, डेन्मार्कचा राजा.
* मे १७ - जॉर्ज विल्यम फोर्ब्स, न्यू झीलंडचा पंतप्रधान.
* जुलै १९ - ऑॅंग सान, म्यानमारचा स्वातंत्र्यसैनिक.
* ऑगस्ट १९ - मास्टर विनायक, मराठी चित्रपट दिग्दर्शक, अभिनेते, निर्माते.
* ऑक्टोबर ४ - मॅक्स प्लॅंक, जर्मन भौतिकशास्त्रज्ञ.
* जानेवारी १८ - के.एल्. सैगल, पार्श्वगायक.

वर्ग:इ.स. १९४७
वर्ग:इ.स.च्या १९४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २० व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
रुद्र प्रताप सिंग

वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:डेक्कन चार्जर्स माजी खेळाडू
दशमी

'''''' ही हिंदू कालमापनातील एक तिथी आहे. दर महिन्यात साधारणत: शुद्ध आणि वद्य अश्या दोन दशम्या येतात. दशमीलाच द्वादशी म्हणतात. 

## काही महत्त्वाच्या दशम्या
* ज्येष्ठ शुद्ध दशमी म्हणजे गंगा दशहरा संपायचा दिवस. प्रतिपदेला सुरू झालेला साधारणपणे दहा दिवसांचा दशहरा दशमीला संपतो.  याच ज्येष्ठ शुद्ध दशमीला हनुमानाचे सुवर्चलाशी लग्न झाले. 
* आश्विन शुद्ध दशमी - विजया दशमी, दसरा.
* आश्विन वद्य दशमी - गोवत्स द्वादशी, वसु बारस (दिवाळीची सुरुवात)
* पौष कृष्ण दशमी - पार्श्वनाथ जयंती (जैन), दयानंद सरस्वती जयंती

वर्ग:हिंदू कालमापन
वर्ग:हिंदू पंचांग
वर्ग:ज्योतिष
दक्षिण दिशा

right|thumb|दक्षिण दिशा|350 px
**दक्षिण** ही चार प्रमुख दिशांपैकी एक आहे. ही दिशा उत्तरेच्या विरुद्ध आणि पूर्व पश्चिमेला लंबरूप असते.

## हे सुद्धा पहा
* दक्षिण ध्रूव
* दक्षिणायन
गहू

200px|right|thumb|शेतातील गव्हाचे पिक
right|thumb|200px|गव्हाच्या वाळलेल्या ओंब्या
right|thumb|200px|वाळलेला गहू पोत्यात भरतांना
right|thumb|200px|गव्हाची मळणी 
**गहू** एक पिष्ठमय एकदल धान्य आहे. याचे पीठ करून पोळ्या, ब्रेड इत्यादी खाद्यपदार्थ बनवण्यासाठी वापरतात. ताजा गव्हांकुराचा रस हा पौष्टिक असतो. भारतात गव्हाचे सर्वाधिक उत्पादन पंजाब व मध्यप्रदेश या राज्यांत होते. गव्हाचा जागतिक व्यापार इतर सर्व एकत्रित पिकांच्या तुलनेत जास्त आहे. अन्न उद्योगासाठी ग्लूटेनच्या उपयुक्ततेमुळे गव्हाची जागतिक मागणी वाढत आहे.

## गव्हाच्या जाती 
लोकवन, सिहोर,सोनालिका,डोगरी, कल्याण सोना , चंदापिसा,सरबती, लोकवन.
खप्पली 
वर्ग:औषधी वनस्पती
वर्ग:धान्ये
वर्ग:तृणधान्ये

* संशोधन केंद्र कर्नेल येथे आहे.
पेज (निःसंदिग्धीकरण)

*भात शिजताना काढून घेतलेल्या गरम पाण्यास पेज असे म्हणतात पेज पौष्टिक खाद्य आहे.

*पेजरने पाठवलेला सांकेतिक संदेश
*पुस्तकाचे पृष्ठ

## स्थान नावे 
* पेज (अॅरिझोना)
* पेज काउंटी (आयोवा)
* पेज काउंटी (व्हर्जिनिया)

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
अग्रलेख

अग्रलेख म्हणजे संपादकीय लेख होय कोणत्याही वर्तमान पत्रातील **अग्रलेख** हा त्या पत्राच्या संपादकाचा, वृत्तपत्राचा वा त्या संपूर्ण वृत्तपत्र समूहाचा एखाद्या विशिष्ट विषयाबद्दलचा दृष्टिकोन व्यक्त करीत असतो.

## साचा
अग्रलेख हे सामान्यतः निबंधसदृश लेखन असते.
अग्रलेखात मांडले गेलेले मत प्रत्येक वेळी निःपक्ष असतेच असे नाही. 
वर्तमानपत्र जर एखाद्या राजकीय पक्षाचे मुखपत्र असल्यास त्यांतील अग्रलेखसुद्धा त्या त्या पक्षाच्या भूमिकेचा प्रचार करतांना आढळून येतात. 
वाचकांचे एखाद्या अग्रलेखाबद्दल असलेले मत "संपादकांस पत्रे" सारख्या मथळ्याखाली बहुतेक वृत्तपत्रे प्रसिद्ध करतात.

## मराठी वृत्तपत्रांतले अग्रलेख । संपादकीय । स्तंभलेख 
संपादकीय आणि स्तंभलेख हे मराठी वृत्तपत्रीय लेख लेखकांच्या वैचारिक प्रतिभेने होणारे साहित्यिक योगदान असते.  आचार्य प्र.के. अत्रे, गोपाळ गणेश आगरकर, माधव गडकरी, गंगाधर गाडगीळ, अरुण टिकेकर, लोकमान्य टिळक, बाळासाहेब ठाकरे, गोविंद तळवलकर,  चंवि. बावडेकर, चंद्रकांत भालेराव, अरुण साधू,  इत्यादी संपादकांनी त्यांच्या लेखनाने मराठी साहित्य, समाज आणि राजकारण समृद्ध केले. नवाकाळचे संपादक निळकंठराव खाडिलकर हे स्वयंघोषीत "अग्रलेखांचा बादशाह" म्हणून ओळखले जातात.

लोकमान्य टिळकांच्या प्रखर अग्रलेखां मुळे "केसरी" दोन वर्षाच्या (१८८१) आतच अखिल भारतात सर्वात जास्त खप असलेले वर्तमानपत्र झाले होते. त्यांचा "सरकारचे डोके ठिकाणावर आहे काय?" हा अग्रलेख तब्बल १३० वर्षांनंतर आजही उल्लेखला जातो.
अग्रलेखाचे प्रकार.:-
*१) माहितीपर अग्रलेख.
*२) करमणूकप्रधान अग्रलेख.
*३) प्रत्याघाती अग्रलेख.
*४) वाद-प्रतिवादात्मक अग्रलेख.
*५) श्रद्धांजलीपर अग्रलेख.

## आंतरजालीय अग्रलेख । संपादकीय । स्तंभलेख 
बहुतेक सर्व प्रमुख वर्तमान पत्रांच्या संकेत स्थळीय आवृत्त्या गेल्या दशका पासून उपलब्ध आहेत. ह्याचा सर्वांत मोठा फायदा म्हणजे वाचक तत्क्षणी आपले त्या अग्रलेखाबद्दलचा अभिप्राय ("Comment") नोंदवू शकतात.

मिसळपाव डॉट कॉम या मराठी संकेतस्थळावर 'अग्रलेख/संपादकीय' सदर साप्ताहिक स्वरूपात उपलब्ध आहे. वृत्तपत्रीय संकेतस्थ़ळांव्यतिरिक्त मराठी आंतरजालावर 'अग्रलेख/संपादकीय' हा प्रकार मिसळपावनेच सर्वप्रथम राबवला. या संकेतस्थळावर नियमितपणे लेखन करणाऱ्या एखाद्या सदस्याला दर आठवड्याला 'पाहुणा संपादक' म्हणून पाचारण केले जाते व तोच त्या आठवड्याचे 'संपादकीय' लिहितो.

## बाह्य दुवे
मिसळपाववरील आंतरजालीय संपादकीय सदर/अर्काइव्ह 

## संदर्भ
वर्ग:वृत्तपत्रे
दादर

[इवलेसे|[कबूतर खाना (दादर)]]

**दादर** हे मुंबई शहर जिल्ह्यातील उपनगर आहे. *दादर* या शब्दाचा अर्थ *जिना* किंवा *शिडी* असा आहे. पूर्वी परळ आणि माहिम यांच्यामधे चालायचे रस्ते फार थोडे होते. इतरत्र माळरान, खाड्या आणि डबकी होती. या भागातील लोकांनी ही जागा दगड-मातीने भरली. अशाप्रमाणे दादरने सखल परळला थोड्या उंचावरच्या माहिमला जोडले. म्हणून *दादर* ह्या नावाने प्रसिद्ध झाले.

१८९९-१९०० दरम्यान दादर-माटुंगा-वडाळा-शीव हा सगळा परिसर योजनाबद्ध विकसित केलेला मुंबईतील पहिला उपनगरी भाग होता. १८९० च्या दरम्यान आलेल्या प्लेगच्या साथीमुळे शहर विकास प्राधिकरणाने मुख्य शहरामधील गजबजाट कमी करता यावा यासाठी एक विकास योजना तयार केली. त्यावेळी करण्यात झालेल्या परीक्षणा प्रमाणे दादर-माटुंगा परिसरात ६०,००० च्या आसपास, त्याच संख्येत माटुंगा-शीव परिसरात आणि ८५,००० च्या आसपास लोकांना शिवडी-वडाळा परिसरात वसवण्याचे योजले होते. 

योजनेप्रमाणे बांधकामांस सुरुवात झाली. यात प्रमुख भर हा सांडपाण्याच्या व्यवस्थेवर होता. इमारतींची उंची तीन मजल्यांपेक्षा जास्त नसावी तसेच दोन इमारतींमध्ये योग्य अंतर असावे असे ठरले. या योजनेत रहिवासी इमारतीं सोबतच व्यावसायिक आणि शैक्षणिक इमारतीसुद्धा होत्या. खेळाची मैदाने तसेच उद्यानांसाठीही जागा राखून ठेवण्यात आली होती.  

जवळजवळ ४४० एकर (१.८ किमी२) इतकी जमीन याकरता संपादित करण्यात आली होती. या नव्याने विकसित केलेल्या परिसराचा फायदा उठवण्यासाठी पहिल्यांदाच सहकारी गृहनिर्माण संस्थाची निर्मिती करण्यात आली. दादरच्या पारशी आणि हिंदू वसाहती तसेच माटुंग्याची तमिळ वसाहत या अशाच प्रकारे विकसित करण्यात आल्या होत्या. 

नव्याने बांधण्यात आलेल्या मोहम्मद अली मार्गावरून प्रवास करता, दादर महात्मा फुले मंडई (तेव्हा क्रॉफर्ड मार्केट) पासून सहा मैलांवर येते. त्याच बरोबरीने ट्रामचा विस्तार या नवीन उपनगरापर्यंत करण्यात आला. फेब्रुवारी १९२५ च्या दरम्यान ग्रेट इंडियन पेनिन्सुलर रेल्वेने उपनगरी मार्गावर काम करण्यास सुरुवात केली. 

शहर विकास प्राधिकरणाच्या योजनेनुसार वीरमाता जिजाबाई तंत्रज्ञान संस्था आणि राजा शिवाजी विद्यासंकुल (तेव्हा किंग जॉर्ज स्कूल) या शैक्षणिक संस्थाची दादर परिसरात स्थापना करण्यात आली. १९३५ च्या दरम्यान रामनारायण रुईया महाविद्यालय आणि १९३९ च्या दरम्यान रामनिरंजन पोद्दार या महाविद्यालयांची सुरुवात झाली. १९३७ पर्यंत शिवाजी पार्क आणि सभोवतीचा परिसर विकसित झाला.
## दादरमधील रस्ते
#आप्पासाहेब मराठे मार्ग

वर्ग:मुंबईची उपनगरे
वर्ग:दादर
फणस

इवलेसे|उजवे|फणसाच्या झाडाला लागलेले फणस
इवलेसे|उजवे|फणस
इवलेसे|उजवे|बरक्या फणसाचे गरे
इवलेसे|उजवे|चिरलेला फणस
thumb|फणस कटलेट
फणस (इंग्रजीत जॅक फ्रूट) हे एक प्रकारचे फळ आहे. फणसात गरे असतात.

## इतर नावे
* इंग्रजी  : Jack Fruit, Jack-orange Wood
* कानडी : कुज्जा, तागे, पनस, हलसु, हलासिना
* गुजराती : वणस (ફણસ)
* शास्त्रीय नाव : Artocarpus heterophyllus
* संस्कृत :  कंटकफल, कंटकाल, जघनेफल, पनस, पलस, फणस
* हिंदी : कटहर, कटहल, कंठल, चक्की, पनस

फणस हे फळ आकाराने फार मोठे असते. फणसाच्या आवरणाला चारखंड असे म्हणतात. चारखंडाला काट्यांसारखी अनेक टोके असतात., त्यामुळे फणस हा बाहेरून काटेरी खडबडीत असतो. फणसाच्या आतील भागात मधोमध काठीसारखा भाग असतो. त्याला पाव असे म्हणतात. त्यालाच अनेक गरे लागलेले असतात. एका गऱ्यामध्ये एक बी असते. तिला आठोळी म्हणतात. फळाच्या शेवटच्या टोकाला आलेल्या गऱ्याला टेंबळी म्हणतात. छोट्या कच्च्या फणसाला कुइरी म्हणतात. कच्च्या फणसाची भाजी करतात. 

फणसाला किंवा त्याच्या झाडाला **निचूळ** असाही एक शब्द आहे.

## प्रकार 
फणसाचे दोन प्रमुख प्रकार आहेत.
 
### बरका 
बरका ही फणसाची एक जात आहे. हा फणस हा अधिक मधुर आणि रसाळ असतो. बरका फणस हा प्रामुख्याने कोकणात आढळून येतो. बरकाचे गरे काप्याच्या गरांपेक्षा जास्त चिकट असतात. कोकणात या प्रकारच्या फणसाचा रस काढून तो तांदळाच्या रव्यात मिसळून सांदणे हा गोड पदार्थ करतात.

### कापा 
कापा ही फणसाची एक जात आहे. हा फणस हा बरक्या फणसापेक्षा कमी गोड आणि रसाळ असतो. कापा फणस हा प्रामुख्याने देशावर आढळून येतो. कापा फणस कापायला बरकापेक्षा थोडा सोपा असतो. 

### विलायती व अन्य फणस 
फणसाच्या कापा आणि बरका याप्रमाणेच विलायती फणस हीसुद्धा एक जात आहे. या जातीचा फणस प्रामुख्याने भाजीसाठी वापरतात. सकल्या, नीर आणि डगूळ याही फणसाच्या जाती आहेत.

## लागवड 
फणसाची लागवड महाराष्ट्रातील कोकण भागात होते. तसेच देशावर किंवा घाटावरही फणस आढळून येतात. फणसाचे झाड हे आकारमानाने मोठे असते. झाडाच्या बुंध्याला फणस लटकलेले असतात.

## फणसापासून तयार केले जाणारे पदार्थ 
* फणसाच्या साकट्याची भाजी 
* कच्च्या फणसाच्या गऱ्यांची भाजी 
* सांजणे / सांदणे (फणस इडली)
* तळलेले गरे
* फणसाची साठे (फणस पोळ्या)
* आठळ्यांची भाजी
* पावेची भाजी
* उकडलेल्या आठळ्या
फणसाचे गरे खाल्यावर त्यावर विड्याचे पान खाऊ नये. तसे करणे हे विरुद्धाशन आहे.
फणस पिकल्यावर त्यांचा सुवास सर्वत्र पसरतो. फोडून आतील गरे खाण्यासाठी वापरतात. फणस पिकून मऊ झाल्यावर आतील गरे काढतात. या गांपासून पोळ्या, गऱ्यात तांदळाची कणी मिसळून सांदण करतात, ती ताजी खाण्यास चांगली लागतात. हिरव्या फणसाची भाजी करतात. कच्च्या फणसाचे गरे बारीक चिरून, खोबऱ्याच्या तेलात तळून त्याला तिखट, मीठ लावतात. हे खाण्यास कुरकुरीत व चविष्ट लागतात. काही ठिकाणी याच्या गऱ्यांपासून आईस्क्रीम बनवतात.
फणसाच्या आतील बीला आठळी म्हणतात. या आठळ्या भाजून तसेच मीठ घालून उकडून खातात किंवा आठळ्यांची भाजी करतात,
फणसाची टरफले (चारखंड) गाई-म्हशींना खायला देतात; त्यामुळे त्या भरपूर दूध देतात.

## फणसाचे विविध उपयोग
झाडाचे लाकूड, होड्या, खेळणी, तंबोरा आणि वीणासारखी वाद्ये, उच्च प्रतीचे फर्निचर, कोरीवकाम असलेल्या शोभिवंत वस्तू, लाकडी पिंजरे, खोकी, बांधकाम वगैरेंसाठी उत्तम असते.

## बाह्य दुवे 
* 

## हे सुद्धा पहा
* विकिपीडिया:वनस्पती/यादी

वर्ग:फळे
वर्ग:औषधी वनस्पती
वर्ग:आराध्यवृक्ष
वर्ग :भाज्या
वाडा (निःसंदिग्धीकरण)

**वाडा** हा शब्द अनेक अर्थांनी वापरला जातो --

* वाडा (इमारत) - महाराष्ट्रात आढळणारा इमारतीचा प्रकार
* वाडा, पुणे जिल्हा - पुणे जिल्ह्यातील एक गाव
* वाडा, पालघर जिल्हा - पालघर जिल्ह्यातील तालुक्याचे ठिकाण

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
लाल महाल

इवलेसे|लाल महाल
**लाल महाल**  ही ऐतिहासिक  वास्तू पुण्याच्या मध्यभागी जिजामाता उद्यानात आहे. मातोश्री जिजाबाई साहेब यांच्यासह शिवराय यांचे बालपण या वास्तूत व्यतीत झाले असल्याने या वास्तूला ऐतिहासिक महत्त्व आहे. 
## भौगोलिक स्थान
ही वास्तू पुणे शहराच्या कसबा पेठ या परिसरात असून जवळच शनिवार वाडा आणि कसबा गणपतीचे मंदिर आहे.

## ऐतिहासिक घटना
*या ठिकाणी राहण्यासाठी आल्यानंतर मोगलांच्या      त्रासाने वस्ती सोडून गेलेल्या स्थानिक नागरिकांना परत बोलवण्यात आले. जिजाबाई यांनी या नागरिकांना आश्वासन दिले आणि अनेक वर्षे शत्रूच्या भीतीने ओसाड पडलेल्या जमिनीवर सोन्याच्या फाळाने नांगर फिरवून येथे शेती करायला पुन्हा सुरुवात झाली.

*शिवाजी महाराजांच्या पराक्रमाला पाहून औरंगजेब हैराण झाला होता. त्यासाठी त्याने आपला मामा शाहिस्तेखान याला  छत्रपती शिवाजी महाराजांवर चालून जाण्यास सांगितले.  " सिवाजी तो चूहा है, खाविंद मै ऐसे पकडके लाऊंगा सिवाजी को..!" असे शाहिस्तेखान औरंगजेबास म्हणाला होता. शाहिस्तेखान दिल्लीवरून एक लाखाची फौज घेऊन महाराष्ट्रात येऊ लागला त्यावेळेस महाराज पन्हाळ्याच्या वेढ्यात अडकले होते. खान काही महिन्यातच पुण्यात येऊन दाखल झाला आणि त्याने राहण्यासाठी ठिकाण निवडले ते पुण्यातील लालमहाल. तोपर्यंत  छत्रपती शिवाजी महाराज पन्हाळाच्या वेढ्यातून सुखरूप सुटून राजगडावर पोहचले आणि त्यांना बातमी कळाली की शाहिस्तेखान पुण्यात उच्छाद मांडत आहे. दरम्यान शाहिस्तेखानाने पुण्यात स्वैराचार माजवण्यास सुरुवात केली होती. त्याने अनेक ठिकाणची गावे उद्ध्वस्त करून प्रजेला हैराण केले होते. तीन वर्षे शाहिस्तेखान पुणे व आसपासच्या गावांना त्रास देऊन  छत्रपती शिवाजी महाराजांना चेतावणी देत होता. त्याने ओळखले होते की  छत्रपती शिवाजी महाराजांचे प्राण हे त्यांच्या प्रजेत असून ते त्यांच्या प्रजेला त्रास दिल्याशिवाय सापडायचे नाहीत. दरम्यान शिवरायानी शाहिस्तेखानास धडा शिकवण्यासाठी युद्धनीती आखली आणि ते अवघ्या निवडक ४०० विश्वासू मावळ्यांना घेऊन लालमहालात अतिशय शिताफीने शिरले आणि शाहिस्तेखानची धांदल उडाली. या लढाईत  छत्रपती शिवाजी महाराजांनी शाहिस्तेखानाची तीन बोटे कापली. तसेच या लढाईत शाहिस्तेखानाचा मुलगा मारला गेला. याचा शाहिस्तेखानाला जबर हादरा बसला आणि तो अवघ्या तीन दिवसात पुणे सोडून दिल्लीकडे रवाना झाला. अशा प्रकारे  छत्रपती शिवाजी महाराजांनी पुणे व लालमहाल मुक्त केला. आज या घटनेला ३५० वर्षे होत आहेत.  इतिहासातील अतिशय दुर्मिळ असा हा पराक्रम  छत्रपती शिवाजी महाराजांनी या लालमहालात केला याची साक्ष होऊन ही वास्तू अभिमानाने उभी आहे. या लढाईचे वर्णन जागतिक इतिहासात अग्रक्रमाने येते कारण एक लाख सैन्य असताना अवघ्या ४०० मावळ्यांना घेऊन विजय संपादन करणे हे अजून तरी कोणाला शक्य झालेले नाही. या प्रकाराने औरंगजेबाला आश्चर्यमिश्रित धक्का बसला. राजमाता जिजाऊसाहेब यांनी बांधलेला लालमहाल. सध्या अस्तित्वात नाही.

## सध्याचा लाल महाल
सध्याची लाल महाल ही वास्तू पुणे महानगर पालिकेनी १९८८ साली फक्त स्त्रिया आणि लहान मुलांसाठी असलेल्या 'जिजामाता' उद्यानात उभारली. छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या काळातील लाल महाल सध्या अस्तित्वात नाही.
 

## संदर्भ 
वर्ग:पुण्यातील इमारती व वास्तू
म्यानमार

**म्यानमार** (अधिकृत नाव: बर्मी: 120px, इंग्लिश: *Republic of the Union of Myanmar*, *रिपब्लिक ऑफ यूनियन ऑफ म्यानमार*; जूनी नावे: *बर्मा*, *]ब्रह्मदेश*) हा आग्नेय आशियातील एक देश आहे. ६,७६,५७८ वर्ग कि.मी. क्षेत्रफळ असलेला हा देश क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने आग्नेय आशियातील सर्वांत मोठा देश आहे. या देशाची लोकसंख्या जवळपास ६ कोटी असून लोकसंख्येच्या बाबतीत याचा जगात २४ वा क्रमांक आहे. या देशाच्या ईशान्येस चीन, पूर्वेस लाओस, आग्नेयेस थायलंड, पश्चिमेस बांग्लादेश, वायव्येस भारत हे देश असून नैऋत्येस बंगालचा उपसागर आहे. येथील बहुसंख्य जनता बौद्ध धर्मीय आहे. म्यानमारला एकूण परीघाच्या एक तृतीयांश - म्हणजे १,९३० कि.मी. - लांबीची मोठी किनारपट्टी लाभली आहे. पेट्रोलियम, शिसे, जस्त, तांबे, टंगस्टन ही येथील प्रमुख खनिजे आहेत.

ऐतिहासिक काळापासून म्यानमारमधील वांशिक विविधता राजकारणावर व समाजगतिकीवर प्रभाव टाकत आली आहे.म्यानमारमध्ये पूर्वी राजेशाही होती. इंग्रजांनी म्यानमारच्या थिबा राजाचा पराभव करून म्यानमार बळकावला/जिंकला आणि थिबाला कैद करून भारतात रत्‍नागिरीत आणून ठेवले.४ जानेवारी इ.स.१९४८ रोजी म्यानमारला इंग्रजांपासून स्वातंत्र्य मिळाले. नंतर आधुनिक काळातदेखील या देशाच्या राजकीय पटलावर वांशिक तणावांची पडछाया पडल्याचे दिसून येते. इ.स. १९९२ सालापासून म्यानमारची शासनव्यवस्था जनरल थान श्वे यांच्या  नेतृत्वाखालील लष्करप्रणीत आघाडी सरकाराच्या नियंत्रणात आहे.

## धर्म 
## अधिक माहिती 
भारता मधून पासपोर्ट शिवाय भारतीय नागरिकाला भारता बाहेर जाता येते असे जे थोडे देश आहेत त्यापैकी एक म्हणजे बर्मा म्हणजेच ब्रम्हदेश म्हणजेच म्यानमार! सीमेवरून त्या देशात चक्क चालत जात येते. भारतातल्या मणिपूर राज्याला या देशाची सीमा लागलेली आहे. मणिपूर राज्याची राजधानी इंफाळ या गावा पासून रस्त्याने ३ तास प्रवास केला १०७ किलोमीटर अंतर गेले की मोरेह गाव लागते. हे भारतातले शेवटचे गाव आहे. तिथे सीमा ओलांडून आपण बर्मी नाम फा लॉंग बाजार या ठिकाणी पोचतो. या दोन ठिकाणांना जोडणारा एक छोटासा रस्ता आहे आणि त्यात दोन कमानिंच्या मध्ये एक टोल बूथ उर्फ चौकी आहे. तिथे भारतीय असल्याचे कुठलेही ओळखपत्र दाखवले की सीमा ओलांडता येते व तुम्ही म्यानमार मध्ये प्रवेश करू शकता!

या सीमेवर इमिग्रेशनचा अधिकारी नेमलेला आहे. माणशी 20 रु. जमा केले की इमिग्रेशनची पावती मिळते. या पावतीवर सकाळ पासून संध्याकाळपर्यंत बर्माच्या भागात थांबता येउ शकते. भारत व बर्मा या दोन देशांमधली सीमा सकाळी ६.३० ते संध्याकाळी ४.३० या वेळात चालत ओलांडायला खुली असते. त्यानंतर मात्र ही सीमा ओलांडता येत नाही.

इंफाळ या भारतातल्या त्यातल्या त्यात मोठ्ठ्या बाजार पेठेच्या तुलनेने इकडच्या वस्तू बऱ्यापैकी स्वस्त आहेत म्हणून भारतातले अनेक जण अगदी छोटे व्यापारी सुद्धा चौकीपलीकडच्या मार्केट मध्ये जाऊन भरपूर खरेदी करतात (electronics मात्र नाही) आणि चालत परत येतात. इथे सीमेपर्यंत येताना आणि जाताना निदान चार वेळा तरी भारतीय सैन्यात कडून थांबवले जाते. एकदा प्रत्येकाचे ओळखपत्र तपासले जाते. निदान एकदा तरी सगळ्यांना उतरवून गाडीची तपासणी होते.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* 
* 
* 
* 

## चित्रदालन
वर्ग:आग्नेय आशियाई देश
डिसेंबर २९

## ठळक घटना व घडामोडी 
### एकोणिसावे शतक 
* १८१३ - १८१२ चेयुद्ध - ब्रिटिश सैनिकांनी बफेलो, न्यू यॉर्क जाळले.
* १८३५ - न्यूएकोटाचा तह - चेरोकी जमातीची मिसिसिपीच्या पूर्वेची सगळी जमीन अमेरिकेच्या स्वाधीन.
* १८४५ - टेक्सास अमेरिकेचे २८वे राज्य झाले.
* १८६२ - अमेरिकन यादवी युद्ध - चिकासॉ बायूची लढाई संपली.
* १८९० - युनायटेड स्टेट्स सेव्हन्थ कॅव्हेलरी(अमेरिकेचे ७वे घोडदल) कडून सू राष्ट्राच्या ४०० पुरुष, स्त्री व बालकांची वुन्डेड नी येथे कत्तल.
* १८९१ - थॉमस अल्वा एडिसनने रेडियोसाठी पेटंट मिळविला.
### विसावे शतक 
* १९११ - सुन यात्सेन चीनच्या प्रजासत्ताकचा पहिला राष्ट्राध्यक्ष झाला.
* १९१२ - विल्यम ल्योन मॅकेन्झी किंग कॅनेडाच्या पंतप्रधानपदी.
* १९३४ - जपानने १९२२ च्या वॉशिंग्टन नाविकी तह व १९३० च्या लंडन नाविकी तहातून अंग काढून घेतले.
* १९३७ - आयरीश मुक्त राज्य संपुष्टात. त्याऐवजी आयर्लंडहा देश अस्तित्वात.
* १९४० - दुसरे महायुद्ध-ब्रिटनची लढाई - लुफ्तवाफेने लंडनवर जबर बॉम्बफेक केली. ३,००० नागरिक ठार.
* १९७२ - ईस्टर्न एरलाइन्सचे लॉकहीड ट्रायस्टार जातीचे विमान फ्लोरिडात मायामी आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर उतरत असताना कोसळले. १०१ ठार.
* १९७५ - न्यू यॉर्कच्या लाग्वार्डिया विमानतळावर बॉम्बस्फोट. ११ ठार.
* १९८९ - वाक्लाव हावेल चेकोस्लोव्हेकियाच्या राष्ट्राध्यक्षपदी.
* १९९२ - ब्राझिलच्या राष्ट्राध्यक्ष फर्नान्डो कोलोर डी मेलोने राजीनामा दिला.
* १९९४ - माझगाव डॉकने तयार केलेली क्षेपणास्त्र वाहक नौका भा.नौ.द. नाशक भारतीय नौदलात दाखल.
* १९९८ - ख्मेर रूजच्या नेत्यांनी कंबोडियातील वंशहत्येबद्दल जगाची माफी मागितली. या प्रकारात १०,००,०००हून अधिक माणसांना मारण्यात आले होते.

### एकविसावे शतक 
* २००१ - पेरूची राजधानी लिमाच्या ऐतिहासिक मध्यवर्ती भागात आग. २७४ ठार.
* २००५ - बंगलोरच्या भारतीय विज्ञान संस्थेत गोळीबार. एक शास्त्रज्ञ ठार, ४ जखमी.
## जन्म 
* १७०९ - रशियाची एलिझाबेथ, रशियाची साम्राज्ञी.
* १८०० - चार्ल्स गुडईयर, अमेरिकन शोधक व उद्योगपती.
* १८०८ - ऍन्ड्र्यू जॉन्सन, अमेरिकेचा १७वा राष्ट्राध्यक्ष.
* १८०९ - विल्यम इवार्ट ग्लॅड्स्टोन, युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान.
* १८४४ - उमेशचंद्र बॅनर्जी, भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचा पहिला अध्यक्ष, वकील.
* १९०० - मास्टर दीनानाथ मंगेशकर, भारतीय नट, गायक.
* १९०४ - कुपल्ली वेंकटप्पागौडा पुट्टप्पा उर्फ ’कुवेम्पू’ – ज्ञानपीठ विजेते कन्नड लेखक व कवी
* १९१७ - रामानंद सागर, भारतीय चित्रपट निर्माता-दिग्दर्शक.
* १९४२ - राजेश खन्ना भारतीय हिंदी चित्रपट अभिनेते.
* १९६० - डेव्हिड बून ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
## मृत्यू 
* १९६७ - पंडित ओंकारनाथ ठाकूर, भारतीय गायक, संगीतज्ञ.१९५५ मधे पद्मश्री पुरस्काराने सन्मानित
* १९७१ - दादासाहेब गायकवाड डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे सहकारी.
* २०१२ - टोनी ग्रेग, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू व समालोचक

## प्रतिवार्षिक पालन 
## बाह्य दुवे
डिसेंबर २७ - डिसेंबर २८ - डिसेंबर २९ - डिसेंबर ३० - डिसेंबर ३१ - (डिसेंबर महिना)

वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
इ.स. १९६१

## ठळक घटना व घडामोडी 
### जानेवारी-जून 
* जानेवारी ३ - अमेरिकेने क्युबाशी संबंध तोडले.
* जानेवारी २० - जॉन एफ. केनेडी अमेरिकेच्या अध्यक्षपदी.
* फेब्रुवारी १४ - १०३ क्रमांकाचा मूलभूत पदार्थ, लॉरेन्सियमची प्रथमतः निर्मिती.
* फेब्रुवारी १५ - सबिना एर फ्लाइट ५४८ हे विमान बेल्जियममध्ये कोसळले. ७३ ठार. मृतांत अमेरिकेचा संपूर्ण फिगर स्केटिंग संघ व त्यांचे मार्गदर्शक.
* मार्च १ - अमेरिकेत शांति दलाची स्थापना.
* मार्च १ - युगांडात निवडणुका.
* मार्च ३ - हसन दुसरा मोरोक्कोच्या राजेपदी.
* एप्रिल ११ - बॉब डिलनने आपली गायकीची सुरुवात केली.
* एप्रिल १२ - सोवियेत संघाचा युरी गागारिन अंतराळात जाणारा प्रथम माणूस झाला.
* एप्रिल १७ - पिग्सच्या अखातातील आक्रमण - क्युबाच्या फिदेल कास्त्रोची राजवट उलथवण्यासाठी सी.आय.ए. कडून प्रशिक्षित हल्लेखोर क्युबात उतरले.
* एप्रिल १९ - पिग्सच्या अखातातील आक्रमण - घुसखोरांचा पराभव.
* एप्रिल २७ - सियेरा लिओनला युनायटेड किंग्डमपासून स्वातंत्र्य.
* मे ५ -ऍलन बी. शेपार्ड पहिला अमेरिकन अंतराळयात्री.
* मे २५ - अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्ष जॉन एफ. केनेडीने "दशक संपायच्या आत चंद्रावर माणूस" पाठवण्याची घोषणा केली.
* मे ३१ - दक्षिण आफ्रिका प्रजासत्ताक झाले.
* मे ३१ - दक्षिण आफ्रिका ब्रिटिश राष्ट्रकुलातून बाहेर.
* जून १९ - कुवैतला युनायटेड किंग्डमपासून स्वातंत्र्य.
### जुलै-डिसेंबर 
* जुलै १२ - पुण्यात पानशेत व खडकवासला धरण फुटल्यामुळे पूर.
* जुलै २० - कुवैतला अरब संघचे सदस्यत्व.
* डिसेंबर १९ - भारतीय लश्कराने गोवा, दमण व दीवची पोर्टुगीझ अमलातून मुक्तता केली.

## जन्म 
* मार्च ११ - ब्रूस वॅटसन, रॉक गिटारवादक.
* मार्च ११ - माइक पर्सी, रॉकवादक.
* मे ८ - रियाझ पूनावाला, संयुक्त अरब अमिरीतीचा क्रिकेट खेळाडू.
* जून ९ - मायकेल जे. फॉक्स, अमेरिकन अभिनेता.
* जुलै २१ - अमरसिंग चमकीला, पंजाबी गायक.
* ऑगस्ट १ - मायकेल वॅटकिन्सन, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* ऑगस्ट ४ - बराक ओबामा, अमेरिकन राजकारणी.
* सप्टेंबर २५ - टिम झोहरर, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
* ऑक्टोबर २ - ऍलन वेल्स, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* ऑक्टोबर ५ - डेरेक स्टर्लिंग, न्यू झीलंडचा क्रिकेट खेळाडू.

## मृत्यू 
* जानेवारी १७ - पॅट्रिस लुमुम्बा, कॉॅंगोचा पंतप्रधान.
* मार्च ७ - गोविंद वल्लभ पंत, भारताचे दुसरे गृहमंत्री.
* मे ३० - रफायेल लिओनिदास त्रुहियो, डॉमिनिकन प्रजासत्ताकचा हुकुमशहा.
* जून ६ - कार्ल गुस्टाक युंग, स्विस मानसशास्त्रज्ञ.

वर्ग:इ.स. १९६१
वर्ग:इ.स.च्या १९६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २० व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
झाकिर हुसेन (संगीतकार)

**उस्ताद झाकीर हुसेन** (९ मार्च, १९५१ - १५ डिसेंबर, २०२४

त्यांना १९८८ साली, भारत सरकारचा पद्मश्री पुरस्कार आणि २००२ साली, पद्म भूषण पुरस्कार राष्ट्रपती अब्दुल कलाम ह्यांच्या हस्ते मिळाला. त्यांना १९९० साली संगीत नाटक अकादमी पुरस्कारानी सन्मानित केले गेले.
## सुरुवातीचे आयुष्य आणि शिक्षण
झाकीर हुसेन ह्यांचा जन्म ९ मार्च १९५१ रोजी मुंबई येथे राहणाऱ्या पंजाबी कुटुंबात झाला. हुसेन ह्यांची आई बावी बेगम आणि वडील सुप्रसिद्ध तबलावादक उस्ताद अल्लाह रखा आहेत. त्यांच्या कुटुंबाचे अडनाव कुरेशी असले तरीही झाकीर ह्यांना हुसेन हे आडनाव देण्यात आले. हुसेन ह्यांनी माहीम येथील सेंट माईकल्स हायस्कूलमध्ये शालेय शिक्षण घेतले. आणि थोड्या काळासाठी त्यांनी सेंट झेवियर कॉलेज, मुंबई येथेदेखील शिक्षण घेतले.

त्यांच्या वडिलांनी हुसेन ह्यांच्या वयाच्या तिसऱ्या वर्षापासून पखवाज शिकवायला सुरुवात केली. अल्लाह रखा हे पंजाबमधील तबलावादनाच्या परंपरेतील होते.

हुसेन ह्यांनी वयाच्या सातव्या वर्षी पहिली मैफिल सादर केली. ते  वयाच्या अकराव्या वर्षापासून वेगवेगळ्या ठिकाणी जाऊन तबलावादन करायला सुरुवात केली. ते १९७० साली सतारवादक पं. रवीशंकर ह्यांना तबल्याची साथ करण्यासाठी अमेरिकेला गेले.

## मृत्यू 
हुसेन यांचे वयाच्या ७३ व्या वर्षी १५ डिसेंबर २०२४ रोजी सॅन फ्रान्सिस्को, कॅलिफोर्निया येथे इडिओपॅथिक पल्मोनरी फायब्रोसिसमुळे निधन झाले. हा एक श्वसन प्रणालीचा दुर्मिळ आजार आहे, ज्यात फुफ्फुसातील उती कडक आणि घट्ट होतात.

## पुरस्कार 
* पुणे आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवातील (पिफमधील) पुरस्कार सोहळ्यात जीवनगौरव पुरस्कार. (२०१७)
* दिल्लीच्या संगीत नाटक अकादमीचा 'अकादमी रत्न' पुरस्कार (जुलै २०१९)

## प्रकाशित सीडी
* ईव्हनींग राग (१९७०)
* शांती (१९७१)
* रोलिंग थंडर (१९७२)
* शक्ती (१९७५) 
## संदर्भ 
वर्ग:संगीतकार
वर्ग:तबलावादक
वर्ग:इ.स. १९५१ मधील जन्म
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:कालिदास सन्मान पुरस्कारविजेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते
विमान

## विषय प्रवेश 
विमान हे आजच्या जगातील एक महत्त्वाचे जलद दळणवळणाचे साधन बनले आहे. प्रवासी, माल, युद्धसाहित्य इत्यादींची वाहतूक करण्यासाठी विमानाचा परिणामकारक वापर करता येतो. विमान आकाशात उडण्यासाठी व आकाशातून उतरण्यासाठी विमानतळाचा वापर होतो.

## ओळख 
विमानाची ढोबळ रूपरेषा, विमानाचे धड, पंख आणि शेपूट अशी विभागता येते. धडामध्ये प्रवासी, माल, तथा युद्धसाहित्य, तसेच वैमानिक कक्ष, इंधन, नियंत्रणसाधने असतात. पंखांचा मुख्य उपयोग तरंगणे, उड्डाण, वळणे यासाठी होतो. शेपूट मुख्यतः वळण्यासाठी वापरले जाते.

[thumb|[बोइंग ७७७ प्रवासी विमान]]

## उडण्याचे तत्त्व 
विमानाच्या पंखांचा आकार विशिष्ठ प्रकारचा (Aerofoil) असतो. विमानाने जमीनीवर धावताना वेग घेतला की पंखांखालील हवेचा दाब पंखांवरील हवेच्या दाबापेक्षा जास्त होतो आणि विमान हवेत उडू लागते.

## ◆इतिहास. 
पौराणिक काळापासूनच धार्मिक/आध्यात्मिक ग्रंथात /पुस्तकात उडत्या गोष्टींचा उल्लेख सापडतो. रामायणातील प्रसिद्ध 'पुष्पक' विमान असे विविध उल्लेख प्राचीन भारतीय इतिहासात सापडतात.आणि महर्षी भरद्वाज यांनी वेग-वेगळे विमान कसे बनवावे यावर ५००० वर्षांपूर्वी पुस्तक ही लिहिले आहे.

आधुनिक काळात विमानाचा शोध हे शिवकर बापूजी तळफदे यांनी साल १८९५ मध्ये  लावला. तेही भारतातील ५००० वर्ष पूर्वी महर्षी भरद्वाज यांच्या हत्ते लिखित पुस्तकातून तयार केला. जो १५०० फूट उंच उडाला.पण जगामध्ये राईट ब्रदर्स यांना याचा शोध करता म्हणून ओळखले जाते. पण हे पूर्णपणे  चुकीचे आहे. त्याकाळी इंग्रजांची भारतावर सत्ता होती अन् शिवकर बापूजी तळफदे यांना फसवून विमानाची माहिती युरोप मध्ये नेहली अन् तीतून अमेरिकेत आली मग या राईट ब्रदर्स यांच्या हातात आली,त्यांनी विमानची नकल करून १९०३ मध्ये विमान १०० फूट उंच उडवली अन् ही शोध स्वतःच्या नावाने करून घेतले.

## विमानांचे वर्गीकरण 
विमानांचे वर्गीकरण अनेक प्रकारे करता येते.
सेस्ना जातीचे पाण्यावर उतरणारे विमान | thumb
**उपयोगानुसार:**
* प्रवासी विमान
* मालवाहू विमान
* लढाऊ विमान

**संरचनेनुसार:**
* पंखयुक्त (फिक्स्ड विंग)
* शिरचक्रयुक्त (रोटेटिंग विंग)
* (गायरो?)

**वेगानुसार:**
* स्वनातीत (सुपर सॉनिक)

**शक्तीस्रोतानुसार:**
* दट्ट्यायंत्र (प्रॉपेलर)
* उष्णवायुझोतयंत्र (जेट)

**उड्डाणतत्त्वानुसार:**
* हवेपेक्षा जड (नेहमीचे विमान)
* हवेपेक्षा हलके (वायुफुगा)

## बाह्य दुवे
* 
विमानाच्या ब्‍लॅकबॉक्स बद्दल माहिती 
* विमान आपत्कालिन कसे उतरवितात? 

वर्ग:विमाने
वर्ग:वाहने
वर्ग:हवाई वाहतूक
नोव्हेंबर २९

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
### अठरावे शतक 
* १७७७ - सान होजे, कॅलिफोर्नियाची एल पेव्लो दि सान होजे दि ग्वादालुपे या नावाने स्थापना. हे गाव वजा वस्ती अल्ता कॅलिफोर्नियातील (वरचे कॅलिफोर्निया) पहिली नागरी वस्ती होय.
### एकोणिसावे शतक 
* १८६४ - सॅन्ड क्रीकची कत्तल - कर्नल जॉन चिव्हिंग्टनच्या नेतृत्वाखाली कॉलोराडोतील नागरी लश्कराने १५०हून अधिक निःशस्त्र शायान व अरापाहो पुरुष, स्त्री व बालकांची कत्तल उडविली.

### एकोणविसावे शतक 
### विसावे शतक
### एकविसावे शतक 
## जन्म 
* १४२७ - झेंगटॉॅंग, चीनी सम्राट.
* १८०२ - विल्हेल्म हाउफ, जर्मन कवी.
* १८०३ - क्रिस्चियन डॉपलर, ऑस्ट्रियन भौतिकशास्त्रज्ञ.
* १८४९ - सर जॉन ॲंब्रोझ फ्लेमिंग, ब्रिटिश भौतिकशास्त्रज्ञ.
* १८५६ - थियोबाल्ड फोन बेथमान हॉलवेग, जर्मनीचा पाचवा चान्सेलर.
* १८९५ - विल्यम व्ही.एस. टबमॅन, लायबेरियाचा १९वा राष्ट्राध्यक्ष.
* १८९८ - सी.एस. लुईस, आयरिश लेखक.
* १९०८ - एन.एस. क्रिश्नन, तमिळ चित्रपट अभिनेता.
* १९३२ - जाक शिराक, फ्रांसचा राष्ट्राध्यक्ष.
* १९६१ - टॉम साइझमोर, अमेरिकन अभिनेता.
* १९७७ - युनिस खान, पाकिस्तानचा क्रिकेट खेळाडू.

## मृत्यू 
* ७४१ - पोप ग्रेगोरी तिसरा.
* १२६८ - पोप क्लेमेंट चौथा.
* १३१४ - फिलिप चौथा, फ्रांसचा राजा.
* १९५९ - गोविंद सखाराम सरदेसाई - मराठी इतिहासकार
* २०११ - इंदिरा गोस्वामी, आसामी साहित्यिक, कवयित्री, संपादिका.

## प्रतिवार्षिक पालन 
नोव्हेंबर २७ - नोव्हेंबर २८ - **नोव्हेंबर २९** - नोव्हेंबर ३० - डिसेंबर १ - (नोव्हेंबर महिना)

## बाह्य दुवे
नोव्हेंबर २८

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
### अकरावे शतक 
* १०९५ - क्लेमोंटच्या सभेच्या शेवटच्या दिवशी पोप अर्बन दुसरा याने ले पोचा बिशप अधेमर व तुलुचा काउन्ट रेमंड चौथा यांना पहिल्या क्रुसेडचे नेता केले.

### सोळावे शतक 
* १५२० - फर्डिनांड मॅगेलनने दक्षिण अमेरिकेची सामुद्रधुनी पार केली व अटलांटिक महासागरातून पॅसिफिक महासागरात जहाज नेणारा पहिला युरोपियन ठरला.

### विसावे शतक 
* १९६० - मॉरिटानियाला फ्रांसपासून स्वातंत्र्य.

### एकविसावे शतक 
२०००

## जन्म 
* १११८ - मॅन्युएल पहिला कोम्नेनोस, बायझेन्टाईन सम्राट.
* १६२८ - जॉन बन्यन, इंग्लिश लेखक.
* १७८५ - आशिल ल्योन्स विक्तोर शार्ल, फ्रांसचा पंतप्रधान.
* १७९३ - कार्ल योनास लव्ह आल्मक्विस्ट, स्वीडिश कवी.
* १८२१ - निकोलाई अलेक्सीविच नेक्रासोव, रशियन कवी.
* १८५३ - हेलेन मॅगिल व्हाइट, पी.एच.डी.ची पदवी मिळवणारी पहिली अमेरिकन स्त्री.
* १८५७ - आल्फोन्सो बारावा, स्पेनचा राजा.
* १८६४ - जेम्स ऍलन, इंग्लिश लेखक.
* १८८० - अलेक्झांडर ब्लॉक, रशियन कवी.
* १९०७ - आल्बेर्तो मोराव्हिया, इटालियन लेखक.
* १९११ - वाक्लाव रेंच, चेक कवी.
* इ.स. १९३५ - एस.पी. हिंदुजा, भारतीय वंशाचे ब्रिटिश व्यावसायिक.
* १९५० - एड हॅरिस, अमेरिकन अभिनेता.
* १९५० - रसेल ऍलन हल्स, नोबेल पारितोषिक विजेता अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ.

## मृत्यू 
* १८९० - महात्मा जोतीराव फुले, भारतीय समाजसुधारक.
-----
नोव्हेंबर २६ - नोव्हेंबर २७ - नोव्हेंबर २८ - नोव्हेंबर २९ - नोव्हेंबर ३० - डिसेंबर १ - (नोव्हेंबर महिना)

## बाह्य दुवे
न्यू ऑर्लिन्स

**न्यू ऑर्लिन्स** (; ) हे अमेरिकेच्या लुईझियाना राज्यातील सर्वात मोठे शहर व अमेरिकेतील एक मोठे बंदर आहे. या शहरास 'क्रेसेंट सिटी', 'नोला' वा 'द बिग ईझी' असेही संबोधतात. हे शहर लुईझियानाच्या आग्नेय भागात मिसिसिपी नदी व पॉंचरट्रेन सरोवराच्या काठावर वसले असून ह्या शहराचे अनेक भाग समुद्रसपाटीच्या खाली स्थित आहेत. सुमारे १२.३५ लाख लोकसंख्या असलेले न्यू ऑर्लिन्स महानगर क्षेत्र अमेरिकेत ४६व्या क्रमांकावर आहे. न्यू ऑर्लिन्सची स्थापना फ्रेंच शोधकांनी केली व आजही येथील फ्रेंच वास्तूशास्त्र व फ्रेंच पाककलेसाठी न्यू ऑर्लिन्स प्रसिद्ध आहे. 

इ.स. २००५ साली आलेल्या विनाशकारी हरिकेन कट्रिनामुळे न्यू ऑर्लिन्सचे अतोनात नुकसान झाले. ह्या नैसर्गिक धक्क्याच्या खुणा आजही येथे जाणवतात.

## खेळ
न्यू ऑर्लिन्स सेंट्स व न्यू ऑर्लिन्स हॉर्नेट्स हे दोन येथील प्रमुख व्यावसायिक क्रीडा संघ आहेत.

## बाह्य दुवे
* अधिकृत संकेतस्थळ 
* स्वागत कक्ष
*

## हे सुद्धा पहा
*अमेरिकेमधील शहरांची यादी


वर्ग:लुईझियानामधील शहरे
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
वर्ग:ऑर्लिन्स पॅरिश
डिसेंबर १

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
### सतरावे शतक 
* १६४० - पोर्तुगालला स्पेनपासून स्वातंत्र्य. होआव चौथा, पोर्तुगाल राजेपदी.
### एकोणविसावे शतक 
* १८२२ - पेद्रो पहिला ब्राझिलचा सम्राट झाला.
* १८३५ - हान्स क्रिस्चियन अँडरसनच्या परीकथांचे पहिले पुस्तक प्रकाशित.

### विसावे शतक 
* १९५८ - मध्य आफ्रिकेच्या प्रजासत्ताकला फ्रांसपासून स्वातंत्र्य.
* १९६३ - नागालॅंड भारताचे १६वे राज्य झाले.
* १९६५ - भारतात सीमा सुरक्षा दल (बॉर्डर सिक्युरीटी फोर्स)ची स्थापना.
* १९७३ - पापुआ न्यू गिनीला ऑस्ट्रेलियापासून स्वातंत्र्य.
* १९७४ - टी.डब्ल्यू.ए. फ्लाइट ५१४ वॉशिंग्टन डलेस ईंटरनॅशनल विमानतळाच्या वायव्येस कोसळली. ९२ ठार.
* १९८१ - युगोस्लाव्हियाच्या आयनेक्स एड्रिया एव्हियोप्रोमेत विमानकंपनीचे डी.सी. ९ जातीचे विमान कोर्सिकामध्ये कोसळले. १७८ ठार.
### एकविसावे शतक 
* २००१ - ट्रान्स वर्ल्ड एरलाइन्सचे शेवटचे उड्डाण.

## जन्म 
* १०८१ - लुई सहावा, फ्रांसचा राजा.
* १०८३ - ऍना कॉम्नेना, बायझेन्टाईन इतिहासकार.
* १९८० - मोहम्मद कैफ, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.

## मृत्यू 
* ११३५ - हेन्री पहिला, इंग्लंडचा राजा.
* १९७३ - डेव्हिड बेन गुरियन , इस्त्रायलचा पहिले पंतप्रधान.

## प्रतिवार्षिक पालन 
* लोकशिक्षण दिन (भारत)

## बाह्य दुवे
नोव्हेंबर २९ - नोव्हेंबर ३० - **डिसेंबर १** - डिसेंबर २ - डिसेंबर ३ - (डिसेंबर महिना)

वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
कॉर्स

thumb|left|200px
**कॉर्स** (मराठी नामभेद: **कॉर्सिका** ; फ्रेंच: *Corse*; ; कॉर्सिकन: Corsica) हे भूमध्य समुद्रातील चौथ्या क्रमांकाचे मोठे बेट व  फ्रान्स देशाच्या २७ प्रशासकीय प्रदेशांपैकी एक आहे. ह्र बेट फ्रान्सच्या आग्नेयेला, इटलीच्या पश्चिमेला व सार्दिनिया ह्या इटालियन बेटाच्या उत्तरेस लिगुरियन समुद्रामध्ये स्थित आहे. कॉर्समधील अझाक्सियो हे शहर नेपोलियनचे जन्मस्थळ आहे.

## विभाग
कॉर्स प्रशासकीय प्रदेश खालील दोन विभागांमध्ये विभागला गेला आहे.
*कॉर्स-द्यु-सुद 
*ऑत-कॉर्स 

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:फ्रान्सचे प्रदेश
वर्ग:बेटे
वायव्य दिशा

right|thumb|350 px|वायव्य दिशा
**वायव्य** किंवा **उत्तर-पश्चिम** ही उत्तर व पश्चिम ह्या प्रमुख दिशांच्या मध्यात असलेली एक उपदिशा आहे.
नोव्हेंबर ३०

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
### अठरावे शतक 
* १७८२ - अमेरिकन क्रांती - पॅरिसमध्ये अमेरिका व ग्रेट ब्रिटनच्या प्रतिनिधींनी प्राथमिक संधी करार मान्य केला. या करारावर १७८३ मध्ये पॅरिसचा तह म्हणून शिक्का-मोर्तब झाले.

### एकोणविसावे शतक 
* १८०३ - न्यू ऑर्लिअन्स येथे स्पेनच्या प्रतिनिधीने लुईझियाना प्रांत फ्रांसच्या प्रतिनिधीकडे हस्तांतरित केला. २० दिवसांनी फ्रांसने हा प्रांत यू.एस.ला लुईझियाना परचेसचा हिस्सा महणून विकला.
* १८५३ - क्रिमीअन युद्ध - सिनोपच्या लढाईत रशियाच्या नौदलाने ऑट्टोमन जहाजांचा तांडा बुडविला.
* १८७२ - पहिला आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल सामना स्कॉटलंड वि. इंग्लंड हा हॅमिल्टन क्रेसेंट, ग्लासगो येथे खेळला गेला.

### विसावे शतक 
* १९३९ - रशियाच्या सैन्याने फिनलंडवर चढाई करून मॅनरहाइम रेषेपर्यंत धडक मारली.
* १९४३ - दुसरे महायुद्ध - अमेरिकन अध्यक्ष फ्रॅंकलिन डी. रूझवेल्ट, ब्रिटिश पंतप्रधान विन्स्टन चर्चिल व सोव्हिएत अध्यक्ष जोसेफ स्टालिन यांचे ऑपरेशन ओव्हरलॉर्ड बद्दल एकमत झाले. ऑपरेशन ओव्हरलॉर्ड हे जून १९४४ मध्ये दोस्त राष्ट्रांच्या यूरोपवरील हल्ल्याच्या आराखड्याला दिलेले गुप्त नाव होते.
* १९६६ - बार्बाडोसला युनायटेड किंग्डमपासून स्वातंत्र्य.
* १९६६ - दक्षिण यमनच्या प्रजासत्ताकला युनायटेड किंग्डमपासून स्वातंत्र्य.

### एकविसावे शतक 
* २००४ - लायन एर फ्लाइट ५३८ हे विमान इंडोनेशियाच्या जावा बेटावरील सुरकर्ता गावाजवळ कोसळले. २६ ठार.

## जन्म 
* ५३९ - तूर्सचा ग्रेगोरी, फ्रांसचा इतिहासकार.
* १७५६ - अर्न्स्ट क्लाड्नी, जर्मन भौतिकशास्त्रज्ञ.
* १७६८ - जेड्रेज स्नियाडेकी, पोलिश भौतिकशास्त्रज्ञ, रसायनशास्त्रज्ञ, जीवशास्त्रज्ञ, लेखक.
* १८१० - ऑलिव्हर विन्चेस्टर, अमेरिकन संशोधक.
* १८१७ - थियोडोर मोम्सेन, नोबेल पारितोषिक विजेता जर्मन लेखक.
* १८३५ - सॅम्युएल क्लेमेन्स तथा *मार्क ट्वेन*, अमेरिकन लेखक.
* १८४७ - अफोन्सो ऑगुस्तो मोरेरा पेना , ब्राझिलचा सहावा राष्ट्राध्यक्ष.
* १८५७ - बॉबी एबेल , इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* १८५८ - जगदीशचंद्र बोस, भारतीय भौतिकशास्त्रज्ञ.
* १८६९ - गुस्ताफ डालेन, नोबेल पारितोषिक विजेता स्वीडिश भौतिकशास्त्रज्ञ.
* १८७४ - सर विन्स्टन चर्चिल, नोबेल पारितोषिक विजेता युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान.
* १९१५ - हेन्री टॉब, नोबेल पारितोषिक विजेता कॅनडाचा रसायनशास्त्रज्ञ.
* १९३५ - आनंद यादव, मराठी लेखक.
* १९३६ - दिमित्री व्हिक्टोरोविच अनोसोव्ह, रशियन गणितज्ञ.
* १९६७ - राजीव दीक्षित, भारतीय समाजसेवक

## मृत्यू 
* १०१६ - एडमंड दुसरा, इंग्लंडचा राजा.
* १७१८ - चार्ल्स बारावा, स्वीडनचा राजा.
* १९०० - ऑस्कार वाइल्ड, आयरिश लेखक.
* १९०१ - एडवर्ड जॉन आयर, इंग्लिश शोधक.
* २००७ - एव्हेल कनीव्हेल, अमेरिकन साहसिक.
* २०१० - राजीव दीक्षित, भारतीय समाजसेवक
* २०१२ - विजय देवधर, मराठी लेखक.

## प्रतिवार्षिक पालन 
* बार्बाडोस - स्वातंत्र्य दिन.
## बाह्य दुवे
----
नोव्हेंबर २८ -नोव्हेंबर २९ -नोव्हेंबर ३० - डिसेंबर १ - डिसेंबर २ - (नोव्हेंबर महिना)
पोर्तुगाल

**पोर्तुगाल** हा पश्चिम युरोपामधील इबेरिया द्वीपकल्पावर वसलेला एक देश आहे. पोर्तूगाल युरोपातील सर्वात पश्चिमेकडील देश आहे. या देशाच्या उत्तर व पूर्वेला स्पेन हा देश तर दक्षिणेला व पश्चिमेला अटलांटिक महासागर आहे. लिस्बन ही पोर्तुगालची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.  

## इतिहास 
पोर्तुगाल हा स्पेनचा एक भाग होता. नंतर तो स्वतंत्र झाला.

### नावाची व्युत्पत्ती 
### प्रागैतिहासिक कालखंड
## भूगोल 
### चतुःसीमा 
पोर्तुगालच्या उत्तर व पूर्वेस स्पेन तर पश्चिम व दक्षिणेस अटलांटिक महासागर आहेत.

### राजकीय विभाग 
### मोठी शहरे
* लिस्बन
* पोर्तू
* मिन्हो
* अव्हेरो
* कॉइम्ब्रा
* अल्गार्व्हे
* विसू, पोर्तुगाल

## समाजव्यवस्था 
### वस्तीविभागणी 
### धर्म
### शिक्षण 
### संस्कृती
## राजकारण 
## अर्थतंत्र
## दुवे 
* Travel and Tourism office website

वर्ग:पोर्तुगाल
जेम्स पोक

**जेम्स नॉक्स पोक** (इंग्लिश: *James Knox Polk* ;) (२ नोव्हेंबर, इ.स. १७९५; मेक्लेनबर्ग काउंटी, उत्तर कॅरोलिना, अमेरिका - १५ जून, इ.स. १८४९) हा अमेरिकेचा अकरावा राष्ट्राध्यक्ष होता. ४ मार्च, इ.स. १८४५ ते ४ मार्च, इ.स. १८४९ या काळात त्याने अध्यक्षपद सांभाळले.

पोक याचा जन्म अमेरिकेतील उत्तर कॅरोलिन्यात झाला असला तरी याचे बरेचसे जीवन टेनेसीत गेले. अमेरिकेच्या प्रतिनिधिगृहात तो टेनेसीचा प्रतिनिधी म्हणून निवडून गेला. इ.स. १८३५ ते इ.स. १८३९ या कालखंडात त्याने अमेरिकेच्या प्रतिनिधिगृहाच्या सभापतिपदाची, तर इ.स. १८३९ ते इ.स. १८४१ या कालखंडात टेनेसीच्या गव्हर्नरपदाची धुरा सांभाळली.

याने आपल्या राष्ट्राध्यक्ष काळात मॅनिफेस्ट डेस्टिनीची घोषणा केली व तत्कालीन अमेरिकेच्या पश्चिमेकडे वर्चस्व वाढवण्यास आरंभ केला.

## बाह्य दुवे 
* 
* 
* 
* 

वर्ग:अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १७९५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८४९ मधील मृत्यू
वर्ग:डेमोक्रॅटिक पक्ष (अमेरिका) मधील राजकारणी
वर्ग:अमेरिकेच्या प्रतिनिधीगृहाचे सदस्य
वर्ग:टेनेसीचे गव्हर्नर
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:अमेरिकेच्या प्रतिनिधीगृहाचे सभापती
आगाखान पॅलेस

thumb|right|250px|आगाखान पॅलेस, पुणे (इ.स. २००७)
**आगाखान पॅलेस** ही पुण्यातील एक महत्त्वाची ऐतिहासिक वास्तू आहे. या वास्तूची बांधणी सुलतान मोहम्मद शाह यांनी इ.स. १८९२ मध्ये सुरू केली. १८९७ मध्ये बांधकाम पूर्ण झाले. त्यासाठी बारा लाख रुपये खर्च आला आणि हजारो लोकांना रोजगार मिळाला. १९४२ ते १९४४ या काळात गांधीजी या वास्तूत राहिले असल्यामुळे, या वास्तूला ऐतिहासिक महत्त्व प्राप्त झाल

## पार्श्वभूमी
सुलतान मोहम्मद शाह यांच्या पूर्वजांना पर्शियाच्या राजाने 'आगाखान हा किताब दिला होता. सुलतान मोहम्मद शाह (आगाखान तिसरे) यांनी १८९० च्या सुमारास पुणे-नगर रस्त्यावर जागा खरेदी केली. त्यावेळी पुण्यात दुष्काळ पडलेला असताना लोकांना रोजगार मिळावा म्हणून या इमारतीचे बांधकाम त्यांनी सुरू केले. पूर्वी या इमारतीला 'येरवडा पॅलेस' म्हणूनसुद्धा ओळखले जात असे. 
७२ मीटर लांब आणि २१ मीटर रुंद अशी ही भव्य वस्तू आहे. या वास्तूच्या बांधकामात ब्रिटिश, इटालियन, फ्रेंच, मुस्लिम अशा विविध स्थापत्य  शैलींचा प्रभाव दिसतो.  या प्रासादात सुलतान मोहम्मद शाह आणि त्यांचे कुटुंबीय काही काळ राहत असत. दुसऱ्या महायुद्धाच्या काळात ब्रिटिश सरकारने ही वास्तू ' भारतीय सुरक्षा कायद्याद्वारे' ताब्यात घेतली.
## भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्यातील महत्त्व
इ.स. १९४२च्या 'चले जाव' चळवळीत, या वास्तूत महात्मा गांधी व त्यांच्या पत्‍नी कस्तुरबा गांधी यांना  ९ ऑगस्ट १९४२ मध्ये नजरकैदेत ठेवले गेले. ९ मे १९४४ रोजी गांधीजींची तेथून सुटका करण्यात आली. गांधीजींचे स्वीय सहायक महादेवभाई देसाई यांचे १५ ऑगस्ट १९४२ रोजी निधन झाले व कस्तुरबा गांधी यांचे २२ फेब्रुवारी १९४४ रोजी येथेच बंदीवासात असताना निधन झाले. चार्ल्स कोरिया यांनी येथे दोघांच्या समाध्या बांधून घेतल्या. आगाखान पॅलेसमध्ये कस्तुरबा गांधी व महात्मा गांधी यांच्या वस्तू आणि छायाचित्रे ठेवलेली आहेत.यामध्ये गांधीजींची भांडी, चपला, कपडे, माळ इ. गोष्टींचा समावेश आहे. गांधीजींच्या जीवनातील सर्व महत्त्वाच्या प्रसंगांची छायाचित्रे येथे प्रदर्शित करण्यात आलेली आहेत. १९८० पासून गांधी स्मारक समिती आगा खान पॅलेसची व्यवस्था पाहते. 

## चित्रदालन

चित्र:Kasturba_gandhi_burial.JPG|कस्तुरबा गांधी आणि महादेव देसाई यांच्या समाध्या   
चित्र:AgaKhan Palace.jpg|लांबून दिसणारा आगा खान पॅलेस
चित्र:Gandhis ashes.jpg|गांधीजींची रक्षा
चित्र:Agah_khan_palace-front_view.JPG|आगा खान पॅलेसचे समोरून दृश्य 
चित्र:Agah_khan_palace_-side_view.JPG|आगा खान पॅलेसचे बाजूने दृश्य 
चित्र:Aga_Khan_Palace_Pune_Preeti-Parashar_05.JPG|आगा खान पॅलेस
चित्र:Milestone of Gandhi's Life, at Aga Khan Palace, Pune, India.jpg|गांधीजींच्या जीवनातील महत्त्वाचे प्रसंग
चित्र:Aga khan palace pune-plaque.jpg|आगा खान पॅलेसमधील माहितीफलक
चित्र:Aga Khan Palace side view.jpg|आगा खान पॅलेसचे बाजूने दृश्य 

## संदर्भ 
वर्ग:पुण्याचा इतिहास
वर्ग:पुण्यातील इमारती व वास्तू
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढ्याशी संबंधित महत्वाची स्थाने
वर्ग:महात्मा गांधी
वर्ग:महाराष्ट्रातील राष्ट्रीय संरक्षित स्मारके
डिसेंबर २

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
### पंधरावे शतक 
* १४०२ - लीपझीग विद्यापीठ सुरू झाले.
### एकोणिसावे शतक 
* १८०४ - नोत्र देम कॅथेड्रलमध्ये नेपोलियन बोनापार्टचा फ्रांसच्या सम्राटपदी राज्याभिषेक.
* १८०५ - ऑस्टर्लित्झची लढाई - नेपोलियन बोनापार्टच्या नेतृत्वाखाली फ्रांसच्या लश्कराचा रशिया व ऑस्ट्रियाच्या संयुक्त दलावर विजय.
* १८४५ - मॅनिफेस्ट डेस्टिनी - पश्चिमेचे प्रदेश काबीज करावयाची अमेरिकन काँग्रेसला उद्देशून अमेरिकन अध्यक्ष जेम्स पोकची घोषणा.
* १८४८ - फ्रांझ जोसेफ पहिला ऑस्ट्रियाच्या सम्राटपदी.
* १८५२ - नेपोलियन तिसरा फ्रांसच्या सम्राटपदी.

### विसावे शतक 
* १९३९ - न्यू यॉर्क शहरातील ला ग्वार्डिया विमानतळाचे उद्घाटन.
* १९७१ - संयुक्त अरब अमिरातीची स्थापना. अबु धाबी, अजमान, फुजैरा, शारजा, दुबई व उम-अल-कुवैन सदस्य.
* १९८८ - बेनझीर भुट्टो पाकिस्तानच्या पंतप्रधानपदी.
* १९८९ - भारताच्या पंतप्रधानपदी विश्वनाथ प्रताप सिंग यांचा शपथविधी.

### एकविसावे शतक 
* २००१ - एन्रॉनने दिवाळे काढल्याचे जाहीर केले.

## जन्म 
* १८९८ - ईंद्र लाल रॉय, भारतीय वैमानिक.
* १८२५ - पेद्रो दुसरा, ब्राझिलचा सम्राट.
* १८६० - चार्ल्स स्टड, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* १९०६ - एरिक डाल्टन, दक्षिण आफ्रिकेचा क्रिकेट खेळाडू.
* १९१० - बॉब न्यूसन, दक्षिण आफ्रिकेचा क्रिकेट खेळाडू.
* १९१२ - जॉर्ज एमेट, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* १९४९ - फ्रांसिस ऍलन, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
* १९३३ - के. वीरमणी, द्रविड मुनेत्र कळघम नेता.
* १९३७ - मनोहर जोशी, महाराष्ट्राचे माजी मुख्यमंत्री आणि लोकसभेचे माजी अध्यक्ष.
* १९४४ - इब्राहीम रुगोवा, कोसोव्होचा पहिला राष्ट्राध्यक्ष.
* १९४५ - ऍलन थोमसन, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
* १९४७ - धीरज परसाणा, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
* १९६६ - क्लाइव्ह एकस्टीन, दक्षिण आफ्रिकेचा क्रिकेट खेळाडू.
* १९७२ - सुजीत सोमसुंदर, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
* १९७९ - अब्दुल रझाक, पाकिस्तानी क्रिकेट खेळाडू.
* १९८१ - स्टीवन स्वानपोल, नामिबियाचा क्रिकेट खेळाडू.

## मृत्यू 
* १३४८ - हानाझोनो, जपानी सम्राट.
* १५४७ - हर्नान कोर्तेझ, स्पॅनिश कॉंकिस्तादोर.
* १९८० - चौधरी मुहम्मद अली, पाकिस्तानचा पंतप्रधान.
* १९९३ - पाब्लो एस्कोबार, कोलंबियाचा मादकद्रव्य व्यापारी.

## प्रतिवार्षिक पालन 
* राष्ट्र दिन - संयुक्त अरब अमिराती, ब्रिटनपासून स्वातंत्र्य.
* राष्ट्र दिन - लाओस.

## बाह्य दुवे
----
नोव्हेंबर ३० - डिसेंबर १ - डिसेंबर २ - डिसेंबर ३ - डिसेंबर ४ - (डिसेंबर महिना)

वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
अबु धाबी

**अबुधाबी** (देवनागरी लेखनभेद: **अबु धाबी**, **अबू धाबी**; अरबी: أبو ظبي ; आंतरराष्ट्रीय उच्चारानुरूप लेखन: Abū ẓabī ; शब्दशः अर्थ: *हरणाचा पिता*) ही संयुक्त अरब अमिराती या पश्चिम आशियातील देशाची राजधानी व दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. संयुक्त अरब अमिरातींच्या मध्यभागात, पश्चिम किनाऱ्यावर इराणाच्या आखातात उभ्या असलेल्या एका बेटावर अबुधाबी वसले आहे. शहराचे क्षेत्रफळ ६७,३४० वर्ग कि.मी. असून लोकसंख्या सुमारे ८,६०,००० (इ.स. २००८) आहे.

संयुक्त अरब अमिरातींची राजधानी येथे असल्याने संघशासनाची महत्त्वाची कार्यालये व संस्था अबुधाबीत आहेत. अमिरातींच्या राजघराण्याचे वास्त्यव्यही अबुधाबीतच आहे. वेगाने झालेला नागरी सुविधांचा विकास व अबुधाबीकरांच्या सरासरी दरडोई उत्पन्नाची उच्च पातळी यामुळे ते प्रगत महानगर बनले आहे. अमिरातींमधील नाना तऱ्हांच्या व्यावसायिक, औद्योगिक, राजकीय, सांस्कृतिक घडामोडींचे ते केंद्र आहे. *अबुधाबी सिक्युरिटी बाजार*, *संयुक्त अरब अमिराती केंद्रीय बँक* या महत्त्वाच्या वित्तीय संस्था येथेच असून अनेक बहुराष्ट्रीय कंपन्यांची कॉर्पोरेट मुख्यालयेही येथे आहेत. इ.स. २००८ साली संयुक्त अरब अमिरातींच्या सकल वार्षिक उत्पन्नात अबुधाबीचा वाटा ५६.७ %, इतका मोठा होता .

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* अबुधाबी महानगरपालिकेचे अधिकृत संकेतस्थळ  (अरबी मजकूर)
*  (इंग्लिश मजकूर)

वर्ग:संयुक्त अरब अमिरातीमधील शहरे
वर्ग:आशियातील देशांच्या राजधानीची शहरे
वर्ग:अबु धाबी
पुडुचेरी (केंद्रशासित प्रदेश)

**पुदुच्चेरी** हे भारततील सात केंद्रशासित प्रदेशांपैकी एक आहे. ऐतिहासिकदृष्ट्या पाँडिचेरी म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या, ०१ ऑक्टोबर २००६ रोजी या प्रदेशाचे अधिकृत नाव बदलून पुडुचेरी असे करण्यात आले. याचे क्षेत्रफळ ४,७९ चौ.किमी. आहे. पुडुचेरीची लोकसंख्या १२,४४,४६४ एवढी आहे. तामिळ व फ्रेंच ह्या येथील प्रमुख भाषा आहेत. तांदुळ व ज्वारी ही पुदुच्चेरीतील प्रमुख पिके आहेत. येथील साक्षरता ८६.५५ टक्के आहे.

## भूगोल
फ्रेंचाकडून प्राप्त झालेल्या पाँडिचेरी, करिकल, माहे, यानम हा प्रदेश १४ वी घटनादुरुस्ती कायदा १९६२

## जिल्हे
पुडुचेरीत पुडुचेरी, कोराईकल, माहे व यानम हे ४ जिल्हे आहेत.

## पर्यटन
पुदुच्चेरी हे भारतातील पर्यटन स्थळ  म्हणून प्रसिद्ध आहे. येथील समुद्रकिनारे प्रवाशांचे आकर्षण आहेत. योगी अरविंद घोष यांचा आश्रम येथे असून जगभरातून साधक तेथे भेट देतात. 

## चित्रदालन

File:Pondichery beach-1.jpg|समुद्रकिनारा
File:Sri Aurobindo Ashram.JPG|अरविंद आश्रम 

## संदर्भ 
वर्ग:भारतातील केंद्रशासित प्रदेश
वर्ग:पुडुचेरी
मन्ना डे

**मन्ना डे** (मे १, इ.स. १९१९ - ऑक्टोबर २४, इ.स. २०१३:बंगळूर, कर्नाटक, भारत) हे हिंदी चित्रपटसृष्टीतील पार्श्वगायक व संगीतकार होते. त्यांना सन २००७चा दादासाहेब फाळके पुरस्कार सप्टेंबर २००९ मध्ये जाहीर करण्यात आला आणि तो २१ ऑक्टोबर २००९ला प्रदान केला गेला.

### प्रसिद्ध गाणी
* एक चतुर नार करके सिंगार....(चित्रपट : पडोसन)
* ए मेरे प्यारे वतन....(चित्रपट : काबुलीवाला)
* ओ मेरी जोहर जबीं तुझे मालूम नही....(चित्रपट : वक्त)
* कसमें वादे प्यार वफा सब......(चित्रपट : उपकार)
* कौन आया मेरे मनके द्वारे....(चित्रपट : देख कबीरा रोया)
* चलत मुसाफिर मोह लिया रे....(चित्रपट : तीसरी कसम)
* जिंदगी कैसी है पहेली......(चित्रपट : आनंद)
* तुम गगन के चंद्रमा हो... (चित्रपट : ती सावित्री)
* तू प्यारका सागर है....(चित्रपट : सीमा)
* लागा चुनरी में दाग मिटाऊॅं....(चित्रपट : दिल ही तो है)
## मराठी
मराठी भाषेमध्ये मन्ना डे यांनी गाणी गायली आहेत. त्यातले -घन घन माला नभी दाटल्या कोसळती धारा- हे ‘वरदक्षिणा’ चित्रपटातील ग.दि. माडगूळकर यांचे गीत आणि वसंत पवार यांचे संगीत असलेले हे गाणे विशेष लोकप्रिय आहे. 
इतर गाणी पुढील प्रमाणे:
* धुंद आज डोळे, हवा धुंद झाली
*अ आ आई, म म मका, मी तुझा मामा, दे मला मुका
*गोपाला गोपाला, देवकीनंदन गोपाला
*आधी रचिली पंढरी 
*आम्ही जातो आमुच्या गावा
*चला पंढरीसी जाऊ 
*जय जय हो महाराष्ट्राचा
*नंबर फिफ्टी फोर, हाऊस इज बांबू डोअर
*मी धुंद, तू धुंद यामिनी
*घन घन माला नभी दाटल्या
डॉ. श्रीराम लागू यांना त्यांचा आवाज मिळाला होता.

वर्ग:हिंदी गायक
वर्ग:पार्श्वगायक
वर्ग:इ.स. १९१९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१३ मधील मृत्यू
वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती
वर्ग:लता मंगेशकर पुरस्कार विजेते
राजाभाऊ नातू

**राजाभाऊ नातू** (जन्मदिनांक अज्ञात - जुलै १, इ.स. १९९४) हे मराठी रंगभूमीवरील नेपथ्यकार व पुण्यातील नाट्यचळवळीतील सक्रिय कार्यकर्ते होते. 

## कारकीर्द
पुण्यातील *महाराष्ट्रीय कलोपासक* या नाट्यसंस्थेमार्फत इ.स. १९६३ सालापासून आयोजल्या जाणाऱ्या *पुरुषोत्तम करंडक* आंतरमहाविद्यालयीन नाट्यस्पर्धेच्या घडणीत त्यांचा महत्त्वाचा वाटा होता.

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी नाट्यकलाकार
वर्ग:इ.स. १९९४ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अजमान

इवलेसे|झेंडा
इवलेसे
इवलेसे

**अजमान** हे संयुक्त अरब अमीरातीतील एक शहर आहे. हे अजमान अमिरातीची राजधानी आहे. 

*
फुजैरा

इवलेसे
इवलेसे
इवलेसे

**फुजैरा** हे संयुक्त अरब अमिरातीतील एक शहर आहे. हे फुजैरा अमिरातीची राजधानी आहे.

वर्ग:संयुक्त अरब अमिरातीमधील शहरे
वर्ग:फुजैरा
टांझानिया

**टांझानिया** हा पूर्व आफ्रिकेतील एक देश आहे. डोडोमा ही टांझानियाची राजधानी आहे, आणि दार एस सलाम हे टांझानियातले सर्वांत मोठे शहर आहे. स्वाहिली ही ह्या देशाची राष्ट्रभाषा आहे. 

शीतयुद्धाच्या काळातल्या आंतरराष्ट्रीय  राजकारणात अलिप्त देशांच्या गटात सामील होऊन टांझानियाने भारताच्या बरोबरीने महत्त्वाची भूमिका बजावली होती. टांझानियाचे पूर्वराष्ट्राध्यक्ष स्व. म्वालीमु ज्युलिअस न्यरेरे आणि भारताच्या पूर्वपंतप्रधान स्व. इंदिरा गांधी ह्या दोघांमधे जवळचे राजकीय संबंध होते.

इ.स. १९६०च्या सुमाराला युगांडा देशातल्या इदी अमिन ह्या क्रूर हुकूमशहाने जेव्हा भारतीय मूळवंशी जनतेची त्या देशातून हकालपट्टी केली होती तेव्हा स्व. म्वालीमु जुलिअस न्यरेरे ह्यांनी त्या जनतेला टांझानिआत आसरा दिला होता.

डिसेंबर इ.स. २००५ मध्ये झालेल्या निवडणुकीत सत्ताधारी  (चामाचा मापिंदुझी-CCM) पक्षाचे श्री.जकाया किक्वेते राष्ट्राध्यक्ष म्हणून निवडून आले आहेत.

## इतिहास 
### नावाची व्युत्पत्ती 
### प्रागैतिहासिक कालखंड
कित्येक शतकांपूर्वी ह्या देशावर प्रथम जर्मन लोकांनी अतिक्रमण केले होते.

## भूगोल 
### चतुःसीमा 
टांझानियाच्या उत्तरेस युगांडा, केन्या हे देश व लेक व्हिक्टोरिया हे सरोवर आहेत. पूर्वेस हिंदी महासागर; दक्षिणेस मोझांबिक, मलावी व झांबिया हे देश व मलावी सरोवर हे सरोवर तर पश्चिमेस बुरुंडी, र्‍वांडा व कॉंगोचे लोकशाही प्रजासत्ताक हे देश व लेक टांजानिका हे सरोवर आहेत.

### राजकीय विभाग 
टांझानिया देश एकूण २६ प्रशासकीय विभागांमध्ये वाटला गेला असून ह्यांपैकी ५ विभाग स्वायत्त दर्जा असलेल्या झांझिबार ह्या बेटावर तर उर्वरित मुख्य भूमीवर आहेत.
### मोठी शहरे
## समाजव्यवस्था 
पूर्व आफ्रिकेचा भारताशी प्रागैतिहासिक काळापासून व्यापारीक संबंध आहे. काही शतकांपूर्वी भारतात आलेल्या आफ्रिकी सरदाराना "सिद्दी" असे आणि आफ्रिकी नाविकांना व रक्षकांना "हबशी" असे महाराष्ट्रीय लोक म्हणत असत. आफ्रिकेतून आलेल्या जमातींची बहुसंख्या असलेली काही खेडी भारतात अजूनही आहेत. भारतीय सरकार त्या जमातींची आता अनुसूचित जाती-जमातींमध्ये वर्गवारी करते. विसाव्या शतकाच्या सुरुवातीपासून मराठी लोक टांझानियात तुरळक प्रमाणात स्थायिक झाले आहेत. सध्या टांझानियातली मराठी भाषिकांची संख्या ५०० च्या आसपास आहे.

### वस्तीविभागणी 
### धर्म
### शिक्षण 
### संस्कृती
## राजकारण 
## अर्थतंत्र
## खेळ 
* ऑलिंपिक खेळात टांझानिया
* टांझानिया फुटबॉल संघ
## बाह्य दुवे 
वर्ग:पूर्व आफ्रिका
वर्ग:आफ्रिकेतील देश
दमास्कस

**दमास्कस** किंवा **दमिश्क** ही सीरिया देशाची राजधानी व प्रमुख शहर आहे. दमास्कस हे अखंडपणे वसाहत केले गेलेले जगातील सर्वांत जुने शहर आहे.

वर्ग:सीरियामधील शहरे
वर्ग:आशियातील देशांच्या राजधानीची शहरे
हिस्पॅनियोला

:*हिस्पॅनियोला बेटाबद्दलची माहिती या लेखात आहे. रॉबर्ट लुई स्टीवन्सनच्या ट्रेझर आयलंड कथेतील जहाजासाठी पहा: हिस्पॅनियोला जहाज.*
right|thumb|300 px|हिस्पॅनियोला बेट
**हिस्पॅनियोला** हे कॅरिबियन समुद्रातील एक बेट आहे. क्युबाच्या पूर्वेस वसलेले हे बेट अँटिल्स बेटांमधील मधील आकाराने दुसऱया क्रमांकाचे आहे.

क्रिस्टोफर कोलंबसने डिसेंबर ५, १४९२ रोजी पहिल्यांदा या बेटावर पाय ठेवला. त्यावेळी त्याची (व त्याच्या सहकाऱ्यांची) समजूत होती की ते पृथ्वी-प्रदक्षिणा पूर्ण करून भारतात पोहोचले आहेत. १४९३मध्ये कोलंबस पुन्हा येथे आला व त्याने नव्या जगातील पहिले स्पॅनिश राज्य स्थापन केले.

या बेटाच्या पूर्वेकडील एक-तृतियांश भागात हैती हा देश आहे व उरलेल्या दोन-तृतियांश भागात डॉमिनिकन प्रजासत्ताक आहे.

वर्ग:कॅरिबियन
नवे जग

उत्तर अमेरिका, दक्षिण अमेरिका व आसपासच्या बेटांना **नवे जग** असेही संबोधले जाते.

याचे प्रमुख कारण म्हणजे युरोपीय देशांची त्याकाळची (साधारण १५०० पर्यंत) समजूत कि जग म्हणजे युरोप, आशिया व आफ्रिका - जे भूभाग जमिनीने एकमेकांस जोडलेले होते/आहेत.

 

वर्ग:भूगोल