open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
मच्छिंद्रगड

**मच्छिंद्रगड** हा सांगली जिल्ह्यातील वाळवा तालुक्यातील एक छोटेखानी किल्ला आहे. इ.स. १६७६च्या सुमारास स्वराज्यास बळकटी आणण्याकरता म्हणून छत्रपती शिवरायानी जी दुर्गशृंखला बांधली त्यापैकी मच्छिंद्रगड हा शेवटचा किल्ला होता. हा किल्ला कमळभैरवाच्या डोंगराशेजारील एका वाटोळ्या टेकडीवर उभा आहे.

## कसे जाल?
मच्छिंद्रगडावर जाण्यासाठी जवळचे कराड किंवा इस्लामपूर येथून जाता येते. कराड ते रेठरे कारखाना बसने रेठरे कारखाना येथे उतरून तिथून खाजगी वाहनाने मच्छिंद्रगडाच्या पायथ्याशी उतरतून गडावर जावे.  
इस्लामपूरहून रेठरे कारखाना कडे बस किॅंवा खाजगी वाहनाने जाताना गडाच्या पायथ्याजवळ उतरता येते.

## इतिहास
छत्रपती शिवाजी महाराजांनी मच्छिंद्रगडाची उभारणी केली, पुढे इ.स. १६९३ मध्ये हा गड मोगलांच्या ताब्यात होता त्यावेळी या गडाचा किल्लेदार होता देवीसिंग. १२ नोव्हेंबर १६९३ रोजी औरंगजेब तख्त्तेखांवर बसून मच्छिंद्रगडाजवळ पोहोचला,तेव्हा मच्छिंद्रगडाचा किल्लेदार त्याच्या स्वागतास गड उतरून गेला, त्यावेळी औरंगजेबाने गडावरील तोफा उडवून देण्याचा हुकूम दिला व येथून पुढे तो वसंतगडास गेला.औरंगजेबाच्या मृत्यूनंतर हा गड परत मराठ्यांनी जिंकून घेतला. पुढे इ.स.१८१८ मध्ये कर्नल हेविट या इंग्रज अधिकाऱ्याने हा गड जिंकून घेतला.

## गडावरील पाहण्यासारखी ठिकाणे
मच्छिंद्रगड गावातून गडावर जाण्यासाठी पायऱ्यांची वाट केलेली असून या वाटेने साधारण अर्धा तास चढाई केल्यानंतर आपण मच्छिंद्रगडाच्या माथ्यावर येऊन पोहोचतो.येथून एक पायवाट आपल्याला गडाच्या दक्षिण भागात असलेल्या मच्छिंद्रनाथ मंदिराकडे घेऊन जाते. मंदिर प्रशस्त असून विविध शिल्पांनी सजविलेले आहे. येथे भाविकांचा नेहमी राबता असतो. येथून देवळाच्या पिछाडीस एक मोठी कोरडी विहीर आहे, नंतर तटाकडेने पुढे गेल्यावर जुन्या काळातील समाध्या दिसतात

मच्छिन्द्रगडाचा माथ्याचा आकार आटोपशीर असल्यामुळे गडफेरी साधारण तासाभरात पूर्ण होते, गडावर जुने अवशेष तसे फार कमी असून तटबंदीसुद्धा आता जुजबी स्वरूपत उरलेली आहे.

## संदर्भ
## बाहय दुवे
वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले
वर्ग:सांगली जिल्हा
श्रीलंका त्रिकोणी मालिका, २०१०

**२०१० श्रीलंका त्रिकोणी मालिका** ही ,  व  मध्ये खेळली जाणारी एक-दिवसीय क्रिकेट स्पर्धा आहे.

ही मालिका ऑगस्ट, इ.स. २०१० मध्ये खेळली जात आहे.

## संघ 
## साखळी सामने गुणतालिका 
## साखळी सामने 
### पहिला सामना 
### दुसरा सामना 
### तिसरा सामना 
### चौथा सामना 
### पाचवा सामना 
### सहावा सामना 
### सातवा सामना 
## अंतिम फेरी 
वर्ग:इ.स. २०१० मधील क्रिकेट
वर्ग:भारतीय क्रिकेट संघाचे श्रीलंका दौरे
वर्ग:भारतीय क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे
बाळाजी आवजी चिटणीस

**बल्लाळ आवजी चित्रे** ऊर्फ **बाळाजी आवजी चिटणीस** हे मराठा साम्राज्याचे संस्थापक असलेल्या छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या अष्टप्रधानांपैकी एक होते. त्यांचे चिटणीस हे हुद्देवाचक आडनाव धरण्यापूर्वी त्यांचे आडनाव *चित्रे* असे होते.
चिटणीस हे पद अष्टप्रधानांत मोडत नव्हते! 
बाळाजी आवजी राज्याभिषेकापूर्वीपासून छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या चिटणीसपदाचे काम करत असत. राज्याभिषेकाचे वेळी त्यांनी स्वतःचे चिटणीसपद व शिक्का कायम ठेवावे, मग ते पद अष्टप्रधानांत मोजले नाही, तरी हरकत नाही असे म्हणले 
म्हणून छत्रपती शिवाजी महाराजांनी त्यांच्या इच्छेप्रमाणे केले. 

वर्ग:मराठा साम्राज्य
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
यती (हिममानव)

**यती** हा हिममानव असून हिमालयात दिसत असल्याच्या आख्यायिका आहेत.
यती

जैन साधूंना **यती** म्हणतात.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:जैन धर्म
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
सोमरस

'''''' हे हिंदू पुराणांत वर्णिलेले एक पेय आहे. 

वर्ग:पेये
वर्ग:हिंदू संस्कृती
चौथे फ्रेंच प्रजासत्ताक

**चौथे फ्रेंच प्रजासत्ताक** हे दुसऱ्या महायुद्धानंतर १९४६ ते १९५८ सालादरम्यानचे फ्रान्स देशाचे सरकार होते.  

१९५८ साली फ्रान्सच्या आफ्रिकेतील वसाहतींनी बंड पुकारले व ह्यामुळे चौथे प्रजासत्ताक कोसळले. चार्ल्स दि गॉलच्या नेतृत्वाखाली ५ ऑक्टोबर १९५८ रोजी पाचवे व सध्याचे फ्रेंच प्रजासत्ताक स्थापन करण्यात आले.

वर्ग:युरोपातील भूतपूर्व देश
वर्ग:फ्रान्सचा इतिहास
वर्ग:इ.स. १९४६ मधील निर्मिती
वर्ग:इ.स. १९५८ मधील समाप्ती
जर्मन साम्राज्य

**जर्मन साम्राज्य** (जर्मन: *Deutsches Reich*) हे इ.स. १८७१ साली फ्रान्स-प्रशिया युद्धानंतर घडलेल्या जर्मनीच्या एकत्रीकरणातून स्थापन झालेले एक राष्ट्र होते. इ.स. १९१८ साली पहिल्या महायुद्धामध्ये पाडाव झाल्यानंतर जर्मन साम्राज्य संपुष्टात आले. जर्मन साम्राज्याच्या पूर्वेला रशिया, पश्चिमेला फ्रान्स व दक्षिणेला ऑस्ट्रिया-हंगेरी हे देश होते. ४७ वर्षांच्या अस्तित्वाच्या कालखंडात जर्मन साम्राज्य औद्योगिकदृष्ट्या जगातील सर्वांत प्रगत राष्ट्र होते.

[thumb|left|300px|[आंतोन फॉन वेर्नेर याने इ.स. १८७७ साली चितारलेले जर्मन साम्राज्याच्या स्थापनेच्या प्रसंगाचे चित्र]]

## बाह्य दुवे 
* विस्कॉन्सिन विद्यापीठाच्या संकेतस्थळावरील जर्मन साम्राज्याचे नकाशे (इंग्लिश मजकूर)

वर्ग:भूतपूर्व देश
वर्ग:जर्मनीचा इतिहास
संस्था

'''''' म्हणजे सामान्यपणे एका उद्देशाने तयार करण्यात आलेली एक सामाजिक व्यवस्था जी स्वतःची एकत्रित उद्दीष्ट्ये पाळते व स्वतःच्या कामावर नियंत्रण ठेवते.संस्थेने निर्मित वातावरणाशी त्यांची एक सीमारेषापण आखण्यात आलेली असते.

वर्ग:संस्था
ब्रह्मर्षी

**ब्रह्मर्षी** ही हिंदू धर्मातील ब्रह्म जाणणाऱ्या ऋषींना उद्देशून वापरली जाणारी संज्ञा आहे. हिंदू पुराणांत वसिष्ठ, विश्वामित्र, नारद इत्यादी ऋषींना उद्देशून ब्रह्मर्षी अशी संज्ञा आहे.

वर्ग:भारतातील प्राचीन ऋषी
दुसरे फ्रेंच प्रजासत्ताक

**दुसरे फ्रेंच प्रजासत्ताक** हे फ्रान्स देशामधील इ.स. १८४८ची क्रांती ते १८५२ मधील तिसऱ्या नेपोलियनचे लष्करी बंड ह्या दरम्यानचे सरकार होते.

वर्ग:युरोपातील भूतपूर्व देश
वर्ग:फ्रान्सचा इतिहास
फ्रान्सचा तिसरा नेपोलियन

वर्ग:फ्रेंच सम्राट
वर्ग:फ्रान्सचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १८०८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८७३ मधील मृत्यू
गंभीरगड

**गंभीरगड** हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील एक किल्ला आहे.

## भौगोलिक स्थान
पालघर जिल्हा कोकणामधील सर्वात उत्तरेकडील जिल्हा आहे. निसर्गाची विविध रुपे अंगाखांद्यावर मिरविणारा पालघर जिल्हा सागराचा दंतूर किनारा आणि घनदाट जंगलांनी वेढलेले डोंगर, दऱ्याखोरी यांनी समृद्ध आहे. या दुर्गम डोंगररांगामध्ये अनेक गिरीदुर्ग ठाण मांडून बसलेले आहेत. याच गिरीदुर्गामध्ये गंभीरगड नावाचा वनदुर्ग मोठय़ा दिमाखात उभा आहे.

## कसे जाल?
गंभीरगड पालघर जिल्ह्यामधील डहाणू तालुक्यामध्ये आहे. मुंबई-अहमदाबाद हा राष्ट्रीय महामार्ग डहाणू तालुक्यामधून जातो. त्यामुळे डहाणू तालुक्याचे पूर्व आणि पश्चिम भाग झाले आहेत. डहाणूच्या पूर्व भागात गंभीरगडाचा गिरीदुर्ग आहे. समुद्र सपाटीपासून ६८६ मी. उंचीच्या गंभीरगडाला जाण्यासाठी दोन मार्ग आहेत.

अहमदाबाद-मुंबई महामार्गावरील तलासरी या तालुक्याच्या गावाकडून उधवामार्गे गंभीरगडाचा पायथा गाठता येतो. तसेच महामार्गावरील चारोटी नाका-कासा-सायवानमार्गे येऊन गडूचा पाडा या छोट्याशा वस्तीजवळून आपण व्याहाळी या गंभीरगडाच्या पायथ्याला पोहोचू शकतो.

गंभीरगडावर जाण्यासाठी व्याहाळी मधून जाणारा मार्ग धोपटमार्ग असून चढाईही सोपी आहे. गडाच्या पश्चिमेकडूनही एक वाट आहे. ती जंगलामधून असून चढाईही तुलनेत जादा आहे. मात्र व्याहाळीची वाट सोयीची आहे.

## पाहण्यासारखे
व्याहाळीकडून गंभीरगडाचे दर्शन चांगले होते. गडाचा कातळमाथा आपले लक्ष वेधून घेतो. कातळमाथ्याचे दोन भाग दिसतात. डावीकडील म्हणजे पश्चिमेकडील माथ्यावर सुळक्यासारखे स्तंभ उभे राहिलेले दिसतात. तर पश्चिमेकडे सलग कातळमाथा दृष्टीस पडतो. या माथ्यांच्या मध्यावरचा दांड पकडून त्यावरील वाटेने गड चढावा लागतो. या दांडाने ३५ ते ४० मिनिटांमध्ये आपण तटबंदीपाशी येऊन पोहोचतो. तटबंदी ओलांडल्यावर उजवीकडील कातळमाथ्याच्या पायथ्याला जाता येते. वाटेजवळ लहानसे मंदिर आहे. हे चांदमाता देवीचे मंदिर आहे. कड्याच्या पोटात पाण्याची टाकी कोरलेली आहेत. तीन पैकी दोन टाकीतील पाणी पिण्यायोग्य आहे. किल्ल्यावर गडाच्या गडपणाच्या खाणाखुणा तुरळक प्रमाणात आहेत. कातळकड्याच्या माथ्यावर चढल्यावर दूरपर्यंतचा प्रदेश पहायला मिळतो. माथ्यावर गडाची देवी जारवमाता आहे. तिचे दर्शन घेऊन सभोवार नजर फिरवली की निसर्गाची रौद्रता मनात धाक भरविते. गडाच्या पश्चिमेकडील असिताष्म प्रकारचे स्तंभ उत्तम दिसतात.

गडावरून सिल्व्हासाचे दर्शन चांगले होते. पूर्वेकडे जव्हार, भास्कर, उतवड, हर्षगड ही दिसतात. पश्चिमेकडे तलासरी पासून समुद्रापर्यंतचा भाग दृष्टीपथात सामावतो. गडावर दोन तोफांही आहेत.

## इतिहास
येथील कातळकडय़ावर एक विवर दिसते. ते खूप खोल आहे, असे गावकरी सांगतात. त्याबाबत एक लोककथा या भागात प्रचलित आहे. शिवाजी महाराजांनी जेव्हा सुरत दुसऱ्यांदा लुटली तेव्हा परतीच्या प्रवासात महाराज गंभीरगडाजवळ आले होते. तेव्हा शत्रू पाठलागावर आला. जवळ असलेली संपत्ती घोड्यांवर, खेचरांवर, बैलांवर लादलेली होती. त्यामुळे महाराजांना चटकन वेगाने हालचाल करता येईना, म्हणून महाराजांनी त्या संपत्तीचा काही भाग या विवरामध्ये टाकला आणि त्या धोकादायक परिस्थितीमधून सहीसलामत निसटले. पुढे महाराजांना पुन्हा गंभीरगडावर येऊन ती संपत्ती नेण्यासाठी वेळ मिळाला नाही. या संपत्तीचा शोध घेण्यासाठी आतापर्यंत अनेकांनी अयशस्वी प्रयत्न केले.

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
* ग्लोबलमराठी.कॉम - किल्ले गंभीरगड  (मराठी मजकूर)
*इंडियाप्लेसेस.कॉम - गंभीरगड (इंग्रजी मजकूर)

वर्ग:पालघर जिल्हा
वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले
कार्ल बेंत्स

**कार्ल फ्रीडरिश बेंत्स** () (नोव्हेंबर २५, इ.स. १८४४ - एप्रिल ४, इ.स. १९२९) हा एक जर्मन अभियंता होता. सर्वमान्यपणे बेंत्स याला जगातील पहिली इंधनावर चालणाऱ्या स्वयंचलित मोटारवाहनाच्या संशोधनाचे श्रेय दिले जाते. १८८६ साली त्याला त्याच्या संशोधनाचे पेटंट दिले गेले. तसेच बेंत्स हा मर्सिडिज-बेंझ ह्या विख्यात वाहन उत्पादक कंपनीचा संस्थापक आहे.

left|300 px|thumb|१८८५ साली बेंत्साने बनवलेली प्रथम स्वयंचलित तिचाकी

वर्ग:जर्मन संशोधक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १८४४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९२९ मधील मृत्यू
इस्रायलचा इतिहास

**इस्रायलचा इतिहास** यात आधुनिक इस्रायलचे राज्य व इस्रायलमधिल ज्यूंचा इतिहास हा एकत्रितपणे समाविष्ट करावा लागेल. आधुनिक इस्रायलचे क्षेत्र लहान आहे जवळपास वेल्स इतके किंवा कोस्टा रिकाच्या सुमारे अर्धे. इस्रायल ही हिब्रू भाषेची जननी आहे व ती भाषा इस्रायलमध्ये बोलल्या जाते.

अनेक राज्याच्या आधिपत्याखाली आल्याने जरी त्यात वेगवेगळे बदल होत आले, तरी जूने इस्रायल क्षेत्र हे ज्यू-रोमन युद्धापर्यंत ज्यूंच्या अमलाखाली होते. त्यानंतर बहुतेक प्रदेशात ज्यू हे अल्पसंख्यांक झालेत. विसाव्या शतकाच्या मध्यापर्यंत, येथे ख्रिश्चन लोकसंख्या उत्तरोत्तर वाढत गेली. 

## संदर्भ
वर्ग:इस्रायल
फ्रान्सचे दुसरे साम्राज्य

**दुसरे फ्रेंच साम्राज्य** ही फ्रान्स देशामधील इ.स. १८५२ ते १८७० ह्या काळातील तिसऱ्या नेपोलियनच्या सत्तेखालील साम्राज्यशाही होती.

वर्ग:युरोपातील भूतपूर्व देश
वर्ग:फ्रान्सचा इतिहास
तिसरे फ्रेंच प्रजासत्ताक

**तिसरे फ्रेंच प्रजासत्ताक** (() हे इ.स. १८७० ते १९४० सालामधील व दुसरे फ्रेंच साम्राज्य आणि विशी फ्रान्स ह्यांच्या मधल्या काळातील फ्रान्स देशाचे सरकार होते. 

१८७० साली फ्रांको-जर्मन युद्धामध्ये तिसऱ्या नेपोलियनच्या पराभवानंतर दुसऱ्या फ्रेंच साम्राज्याचा अस्त झाला व तिसऱ्या प्रजासत्ताकाची स्थापना झाली. १९४० साली दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान नाझी जर्मनीने फ्रान्सवर केलेल्या लष्करी आक्रमणनंतर हे प्रजासत्ताक संपुष्टात आले.

वर्ग:युरोपातील भूतपूर्व देश
वर्ग:फ्रान्सचा इतिहास
कोन्स्तांतिन स्त्नानिस्लावस्की

160px|thumb|right|
'''''' (रशियन: Константин Сергеевич Станиславский ; रोमन लिपी: Constantin Sergeyevich Stanislavski ;) (जानेवारी १७, इ.स. १८६३ -  ऑगस्ट ७, इ.स. १९३८) हा एक रशियन अभिनेता आणि नाट्यदिग्दर्शक होता. 

वर्ग:इ.स. १८६३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९३८ मधील मृत्यू
वर्ग:रशियन अभिनेते
वर्ग:रशियन नाट्य दिग्दर्शक
वृंदा

**वृंदा** ही हिंदू पुराणांमध्ये उल्लेख असलेली, जालंधर नामक दैत्याची पत्नी होती. आख्यायिकेनुसार, तुलसी नावाच्या जागी वृंदा (तुळसी वनस्पतीचा समानार्थी शब्द) काही वेळा वापरतात. या आख्यायिकेत, तुलसी लक्ष्मीपेक्षा वेगळी आहे. ती कलानेमी या असुराची कन्या होती.   

वृंदा अतिशय धार्मिक आणि विष्णूची महान भक्त होती. भगवान शिवाच्या क्रोधातून जन्मलेल्या जालंधर या राक्षसाने तिच्याशी लग्न केले. जालंधराने तीन क्षेत्रांचा ताबा घेतल्यानंतर त्याचा भगवान शिवाशी संघर्ष झाला. आपल्या पतीचे मृत्यूपासून संरक्षण करण्यासाठी, वृंदाने एक तपश्चर्या केली ज्यामुळे जालंधर अमर झाला.

* हे वृंदाचे प्रतीक आहे.]]

## आख्यायिका 
जालंधर नामक दैत्याने कठोर तप करून वर मिळवले. यानंतर तो उन्मत्त आणि अनियंत्रित बनला. त्याची पत्नी वृंदा ही पतिव्रता असून तिची पुण्याई त्याच्या पाठीशी होती. यामुळे त्याचा वध करणे कोणास शक्य होत नव्हते. एक दिवस त्याची मजल पार्वतीकडे वाईट दृष्टीने पाहण्यापर्यंत पोहोचली. शंकराने त्याच्याशी घनघोर युद्ध आरंभले. जालंधराचा वध करण्यासाठी त्याची पतिव्रता पत्नी वृंदा हिच्या पातिव्रत्याचा भंग करणे आवश्यक होते. ही कामगिरी विष्णूवर सोपविण्यात आली. विष्णूने जालंधराचे रूप धारण करून आपले कार्य पार पाडले. हे जेव्हा वृंदेला समजले, तेव्हा तिने देहत्याग केला. परंतु देहत्याग करते समयी तिने विष्णूला दगड - शाळिग्राम होण्याचा शाप दिला. विष्णूनेही तिला *तुळशीचे रोप'' होण्याचा प्रतिशाप दिला. परंतु वृंदेच्या पातिव्रत्यामुळे संतुष्ट होऊन विष्णूने तिला वरही दिला, की तुळशीची पूजा केली जाईल आणि या घटनेची स्मृती म्हणून शाळिग्रामाशी, म्हणजेच विष्णूशी, तुळशीचे लग्न लावले जाईल. 

## कथा 
कथेचा नंतरचा भाग विष्णूच्या कथेवर केंद्रित आहे, ज्याने वृंदाची शुद्धता नष्ट केली आणि शिवाद्वारे जालंधराचा मृत्यू झाला. विविध ग्रंथ विष्णूने वापरलेल्या वेगवेगळ्या पद्धती सुचवतात. युद्धाला निघताना वृंदाने जालंधरला आपल्या विजयासाठी संकल्प करण्याचे वचन दिले तोपर्यंत तो परत येईपर्यंत, काही म्हणतात की जालंधराच्या वेशात आलेल्या विष्णूने त्याला पाहिले, तिने आपला संकल्प सोडला आणि त्याच्या चरणांना स्पर्श केला. तिच्या संकल्पाचा नाश झाल्यामुळे, जालंधरची शक्ती गमावली आणि शिवाने त्याला मारले आणि त्याचे डोके वृंदाच्या महालात पडले.

वृंदाने विष्णूला दगड होण्याचा शाप देऊन त्याला शालिग्राम दगड बनवले (जे फक्त काली गंडकीमध्ये आढळतात) अशी आख्यायिका संपते. नेपाळची नदी) आणि विष्णू वृंदाचे तुळशीच्या रोपात रूपांतर करतात. एका प्रकारात, वृंदाने तिच्या पतीच्या अंत्यसंस्काराच्या चितेमध्ये स्वतःला विसर्जन केले. परंतु विष्णूने खात्री केली की ती पृथ्वीवर तुळशीच्या रोपाच्या रूपात अवतरली आहे. दोन्ही आवृत्त्यांमध्ये, तिला तुलसी नावाच्या देवीचा दर्जा प्राप्त झाला आहे, तर तिचे पार्थिव रूप तुळशीचे रोप आहे.

## हे सुद्धा पहा 
* तुळशी विवाह

## संदर्भ
वर्ग:हिंदू पौराणिक व्यक्ती
वर्ग:हिंदू पुराणातील पतिव्रता
बंगाल प्रांत

thumb|right|300px|बंगाल प्रांताचा नकाशा (इ.स. १८५८)

**बंगाल प्रांत** अथवा **बंगाल प्रेसिडेन्सी** (बंगाली: বেঙ্গল প্রেসিডেন্সি) ; इंग्लिश: *Bengal Presidency*; ) हा ब्रिटिश भारताच्या पूर्वेकडील प्रांतीय स्वरूपाचा राजकीय विभाग होता. वर्तमान भारतातील पश्चिम बंगाल, आसाम, बिहार, मेघालय, ओडिशा, त्रिपुरा हे भूप्रदेश, वर्तमान बांग्लादेश यांचा भूप्रदेश बंगाल प्रांतात समाविष्ट होता.
* इ.स. १८६७ साली शाही वसाहतींचा दर्जा मिळण्याच्या आधी पेनांग व सिंगापूर या ब्रिटिश वसाहतीदेखील बंगाल प्रांतात मोडत असत.

बंगाल प्रांताचे ५ प्रशासकीय विभाग होते. ते विभाग व त्यातील जिल्हे खालीलप्रमाणे-

अ] बरद्वान विभाग

आ] प्रेसिडेन्सी (कलकत्ता) विभाग

इ]  ढाका विभाग

ई]  राजशाही विभाग

उ]  चितागंज विभाग

वर्ग:भारतातील ब्रिटिश राजवट
बाबूराव गोविंदराव शिर्के

**बाबूराव गोविंदराव शिर्के** (ऑगस्ट १, इ.स. १९१८ - ऑगस्ट १४, इ.स. २०१०) हे मराठी बांधकाम व्यावसायिक होते.

## जीवन 
महाराष्ट्रातील सातारा जिल्ह्यातील पसरणी या छोट्याश्या गावात शिर्क्यांचा जन्म झाला. शिक्षणाच्या ओढीने त्यांनी *कमवा व शिका* हे तत्त्व आचरत शिक्षण पूर्ण केले. जून ६, इ.स. १९४३ रोजी त्यांनी *स्थापत्य अभियांत्रिकीची* पदवी मिळवली. वाई-पसरणी परिसरात व शिक्षणाची परंपरा नसणाऱ्या स्वतःच्या घराण्यात शिकून अभियंता झालेले ते पहिलेच होते.

शिक्षणानंतर नोकरीत अख्खी कारकीर्द घालवण्याऐवजी करण्याऐवजी स्वतःची कंपनी उभारण्याची त्यांची महत्त्वाकांक्षा होती. सुरुवातीला छोट्या-मोठ्या कंपन्यांत नोकरी करत उद्योगाला आवश्यक असा अनुभव त्यांनी मिळविला. सप्टेंबर ९, इ.स. १९४४ रोजी दसऱ्याच्या मुहूर्तावर त्यांनी *सुप्रीम कन्स्ट्रक्शन* नावाची कंपनी सुरू केली. कंपनी सुरू केल्यानंतर इ.स. १९४४ च्या सुमारास सैन्याकडून कामे मिळविण्यासाठी ते एका सैनिकी अधिकाऱ्याला त्याच्या घरी भेटले होते. सुदैवाने त्या अधिकाऱ्यानेही शिर्क्यांची कष्टाची तयारी पाहून त्यांना बांधकामांची कंत्राटे मिळवून दिली. पुढे इ.स. १९४५ साली कोल्हापूर कारागृहाच्या बांधकामाचे मोठे कंत्राट त्यांना मिळाले.

त्याच सुमारास इ.स. १९४७ साली वयाच्या एकोणतिसाव्या वर्षी त्यांनी *विजया शिंदे* यांच्याशी लग्न केले. त्यांच्या पत्नीने शिर्क्यांना उद्योगात वेळप्रसंगी सल्ले देऊन उद्योगाच्या उभारणीस हातभार लावला. *सिपोरेक्स* कंपनीच्या उभारणीमध्ये सौ. शिर्के यांचा मोठा सहभाग होता. इ.स. १९५३ सालापर्यंत पुणे विद्यापीठातील रसायनशास्त्र विभागाची पहिली मोठी इमारत, वीरचे धरण अशी कामे त्यांनी केली व या सुमारास त्यांचा व्यवसाय स्थिरावला होता. इ.स. १९६२ ते इ.स. १९८१ सालापर्यंत किर्लोस्कर कंपनीची पुण्यातील सर्व बांधकामे शंतनुराव किर्लोस्कर यांनी शिर्क्यांना विना-निविदा देऊ करत, त्यांच्या बांधकाम गुणवत्तेवर विश्वास टाकला.

## व्यवसायिक यश 
*सिपोरेक्स* ही बांधकामाचे साहित्य बनवणारी कंपनी भारतात स्थापताना शिर्क्यांना विविध गोष्टींसाठी संघर्ष करावा लागला. शासकीय कारभार, नोकरशाहीतील भ्रष्टाचार, परवाने मिळवण्यातील तांत्रिक अडचणी, भांडवलाची मोठी आवश्यकता यांतून त्यांना वाट काढावी लागली. या सर्व प्रश्नांना तोंड देऊन त्यांनी इ.स. १९७२ साली कारखान्याचे अधिकृत उत्पादन सुरू केले. इ.स. १९७४ साली दुबईतल्या पहिल्या परदेशी कंत्राटाने कंपनी तरली.
पुढे १९९३ साली शिर्क्यांच्या कंपनीने पुण्यातील श्री शिवछत्रपती क्रीडानगरी उभारली. मोठ्या प्रमाणावरचे हे काम बी.जी. शिर्के कंपनीने केवळ एक वर्षात पूर्ण केले.

वर्ग:मराठी उद्योगपती
वर्ग:मराठी बांधकाम व्यावसायिक
वर्ग:इ.स. १९१८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१० मधील मृत्यू
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बाहुबली

**बाहुबली (कुंभोज)** हे जैन धर्मीयांचे कोल्हापूर जिल्ह्यातील तीर्थक्षेत्र आहे. कोल्हापूर जिल्ह्यातील हातकणंगले या तालुक्याच्या उत्तरेस सात कि. मी. अंतरावर हे स्थान वसले आहे.

बाहुबलीचा इतिहास अतिशय प्राचीन आहे. आठव्या शतकात लिहिल्या गेलेल्या आळत्याच्या शिलालेखात आसपासच्या डोंगराचे वर्णन आहे. ते वर्णन बाहुबली डोंगराला पूर्णपणे लागू आहे.

त्यावेळी या डोंगराचे नांव बाहुबली डोंगर नव्हते पण डोंगरावरील जिनप्रतिमा, चैत्यालये यांच्या वर्णनावरून तोच असावा असे दिसते. प्राचीन काळापासून बाहुबलीचा डोंगर जैन मुनींची तपस्याभूमी म्हणून ओळखला जात असल्याचे दिसते. आजही या ठिकाणी आठशे वर्षापूर्वीची ६ फूट उंचीची १००८ भगवान बाहुबलींची अतिशय सुंदर, कलापूर्ण मूर्ती व प्राचीन सहस्र जिनबिंब आपल्या प्राचीनत्वाची साक्ष देत उभे आहेत. ही बाहुबलीची मूर्ती इ.स. ११५६ मध्ये शके १०७८ च्या वैशाख शुद्ध दशमीस श्री १०८ श्रृतसागर मुनिराज यांच्या प्रेरणेने स्थापन झाल्याचा उल्लेख दिगंबर जैन तीर्थक्षेत्र डिरेक्टरीमध्ये मिळतो. सुमारे ३०० वर्षापूर्वी नांद्रे येथील बाहुबली मुनींनी येथे केलेली तपश्चर्या, १९२६ मध्ये तेथे झालेला चक्रवर्ती आचार्य शांतीसागर महाराज यांचा चातुर्मास, धर्मप्रेमी श्री कल्लाप्पा निखे यांनी घातलेला रत्नत्रय मंदिराचा पाया व त्यासाठी बांधलेली दुमजली चिरेबंदी भव्य इमारत या सर्व गोष्टीमुळे या भागात या पहाडाला जैन धर्मियांच्या दृष्टीने वेगळेच महत्त्व प्राप्त झाले आहे. बाहुबली नावाचा सिनेमाचा याच्याशी काहीही संबंध नाही.

वर्ग:जैन धर्म
वर्ग:कोल्हापूर जिल्ह्यातील गावे
वर्ग:जैन तीर्थक्षेत्रे
वर्ग:हातकणंगले तालुका
योगेश्वरी

मराठवाड्यातील सांस्कृतिकदृष्ट्या अतिशय महत्त्वाचे हे शहर परळी वैजनाथपासून अवघ्या ३५ कि. मी. अंतरावर आहे. अंबेजोगाई येथील योगेश्वरी देवीचे भव्य मंदिर पुरातन काळापासून प्रसिद्ध आहे. या मंदिराची रचना हेमाडपंती स्थापत्यशैलीची असून मंदिर उत्तराभिमुख आहे. देवळास चहू दिशेस महाद्वार आहेत. मंदिराचे बांधकाम व त्यावरील शिल्पाकृती पाहून मन थक्क होते. दगडी खांब व तुळयांवरील बारीक नक्षीकाम अतिशय रेखीव आहे. उत्तर महाद्वाराच्या बाहेर लगोलग सर्वेश्वर तीर्थ आहे. मंदिराच्या परिसरात काही सत्पुरूषांच्या समाध्या आहेत. पश्चिम दरवाजाला लागूनही अनेक देवदेवतांची मंदिरे आहेत. नवरात्रात येथे महोत्सव असतो. मार्गशीर्ष महिन्यातही येथे उत्सव असतो.
शहरापासून २-३ कि. मी. अंतरावर बालाघाटातील एका डोंगरात मराठीतील आद्यकवी मकुंदराजांची समाधी आहे. हा संपूर्ण परिसर शांत व सुंदर आहे. जवळच जयंती नदी डोंगराच्या कड्यावरून खाली दरीत कोसळते. या दरीस अश्वदरी असे म्हणतात.

संतकवी दासोपंत यांनी अंबेजोगाईस वास्तव्य करून आपली साहित्य रचना केली. त्यांचे निवासस्थान एकमुखी दत्तात्रेयाचे मंदिर आहे. मार्गशीर्ष महिन्यात येथे दत्त जयंतीचा उत्सव साजरा केला जातो. अमलेश्वर, सकलेश्वर ही मंदिरे जांभुळवेट व अनेक सिद्ध पुरूषांची साधनास्थाने या परिसरात आहेत.
संयुक्त राष्ट्रे सदस्य देश

thumb|350px|जगाच्या नकाशावर सदस्य देश.
**संयुक्त राष्ट्रसंघाचे** सध्या १९३ सदस्य देश आहेत. हे सर्व सदस्य संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या आमसभेचे सभासद आहेत. कायद्यानुसार केवळ सार्वभौम देशांनाच हे सदस्यत्व प्राप्त करता येते. जगातील सध्याच्या सार्वभौम देशांपैकी केवळ व्हॅटिकन सिटी हा देश सदस्य नाही.

## सदस्य देश 
संयुक्त राष्ट्रसंघाची स्थापना १९४५ साली करण्यात आली व मूळ सदस्य राष्ट्रांची संख्या ५१ इतकी होती. ह्यांपैकी चेकोस्लोव्हाकिया व युगोस्लाव्हिया ह्या देशांव्यतिरिक्त इतर सर्व देश आजही सदस्य आहेत. ह्या दोन देशांचे विघटन होऊन तयार झालेल्या सर्व देशांना संयुक्त राष्ट्रसंघात वेगळा प्रवेश देण्यात आला. सोव्हिएत संघाच्या विघटनानंतर रशियाने ती जागा घेतली.

खालील यादीत संयुक्त राष्ट्रसंघाचे सर्व विद्यमान सदस्य दिले आहेत. *(मूळ सदस्य निळ्या पार्श्वभूमीवर दाखवले आहेत)*.

; नावबदलांबद्दल व नामभेदांबद्दल टिपा

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* 

सदस्य देश
तणमोर

**तणमोर** पक्षी साधारण ४५ सें.मी. आकाराचा, कोंबडीएवढा आहे. वीण काळात नराच्या डोक्यामागील खालच्या बाजुने एक तुरा येतो तसेच त्याच्या पाठीकडून पिंगट काळा, पोटाकडे काळा, मानेवर आणि पंखात पांढरा रंग असा बदल होतो. एरवी नर-मादी दिसायला सारखेच असतात मातकट रंगाचे त्यावर तुटक काळ्या रेषा असलेले. यांचे शेपूट आखूड असते. या पक्ष्याच्या पायाला मागचे बोट नसते. गवताळ माळराने, सोबत कोरडवाहू शेती या सारख्या मिश्र ढिकाणी हा पक्षी राहतो. अत्यंत सावध, लाजाळू असल्याने क्वचितच दिसतो. नर विणीच्या हंगामात मादिला रिझवण्यासाठी साधारण ४ फुटांच्या उड्या मारतो, याच वेळी तणमोराचे नर दृष्टिपथात येतात

## वास्तव्य
जवळ जवळ नामशेष झालेला असा समज होता, मात्र संवेदना या स्वयंसेवी संस्थेने २००१ पासून आणि पुढे २०१४ पासून महाराष्ट्र सरकारच्या राजीव गांधी विज्ञान व  महाराष्ट्र जनुक कोश प्रकल्पाअंतर्गत केलेल्या कामामुळे नवी माहिती मिळाली असुन, हा दुर्मिळ पक्षी आता महाराष्ट्रातील अकोला व वाशीम जिल्हातील गवताळ भाग, शेती या प्रकारच्या अधीवासात पुन्हा दिसू लागल्याचे कळते. या कामात स्थानिक फासेपारधी या आदिवासी समुहाचा मोठा सहभाग असुन त्यांनी अकोला जिल्ह्यातील वडाळा या  गावात गवत संरक्षणाचा महत्त्वाचा प्रयोग हाती घेतला आहे.  केवळ भारतातील काही राज्यांमध्ये अधिवास असलेल्या संकटग्रस्त तणमोर ( Lesser Florican) पक्ष्याला 'सॅटलाईट टॅग' लावून त्यांच्या अभ्यासाला सुरुवात झाली आहे. गुजरात वन विभागाच्या पुढाकाराने भावनगरमधील 'ब्लॅकबक राष्ट्रीय उद्याना'त हा प्रयोग करण्यात आला आहे. याअंतर्गत दोन तणमोरांना टॅग लावण्यात आला असून यामाध्यामातून त्यांचे स्थलांतर आणि विणीव्यक्तिरिक्त त्यांच्या इतर अधिवास क्षेत्रांचा मागोवा घेतला जाईल.  या अभ्यासाच्या आधारे मिळालेल्या नव्या माहिती प्रमाणे एक नर तणमोर पक्षी औरंगाबादच्या फुलंब्री-सिल्लोड तालुकाच्या आढळ्याची माहिती आहे.   

भारताचा पूर्वोत्तर भाग सोडून चे इतरत्र वास्तव्य आहे. भारतात हा निवासी आणि स्थानिक स्थलांतर करणारा पक्षी आहे.  हे उंच गवताळ भागात आणि शेताच्या प्रदेशात सहसा एकटे राहणे पसंत करतात.

## खाद्य
गवताचे अंकुर {कोंब), धान्य, कीटक हे या पक्ष्यांचे मुख्य खाद्य आहे.

## प्रजनन काळ
जुलै ते ऑक्टोबर हा काळ  पक्ष्यांचा वीणीचा काळ असून गवताच्या रांजीत, शेतातील रोपांमध्ये मादी घरटे तयार करते आणि त्यात हिरवट-पिवळ्या रंगाची त्यावर तुटक तपकिरी रेषा असलेली ३ ते ४ अंडी देते. पिलांचे संगोपन करण्याची जबाबदारी एकटी मादी पेलते.

वीण काळात नर मादीला आकर्षित करण्यासाठी आणि साम्राज्य निश्चितीसाठी एकाच जागेवर उंच उंच उड्या मारतो. नराच्या या सवयीमुळेच शिकाऱ्यांचे लक्षही त्याच्याकडे सहजपणे वेधले जाते. हे पक्षी दुर्मिळ होत चालले असून त्यांनी धोक्याची पातळी ओलांडलेली आहे.

## चित्रदालन

चित्र:Florican, 1781.jpg|
चित्र:Eupodotis indica.jpg| नर आणि मादी
चित्र:SypheotidesIndicusMap.jpg|चे वास्तव्य असलेला प्रदेश
चित्र:Lesser florican.jpg

## बाह्य दुवे
* फोटो आणि व्हिडिओ 
* फोटो आणि व्हिडिओ

वर्ग:पक्षी
वर्ग:चिंताजनक प्रजाती
टेल मी युअर ड्रीम्स (कादंबरी)

**टेल मी युअर ड्रीम्स** (इंग्लिश: *Tell Me Your Dreams* ;) ही इंग्लिश भाषेतील लेखक सिडने शेल्डन याने लिहिलेली, इ.स. १९९८ साली प्रकाशित झालेली कादंबरी आहे.

## कथानक
ॲश्ली पॅटर्सन, टोनी प्रेस्कॉट, ॲलेट पीटर्स.
नावं तीन पण व्यक्ती किती? एक? दोन? तीन?
एकाच पद्धतीनं तिनं केलेले पाच निघृण खून.
पण आरोपी किती? एक? दोन? तीन?
शतकातला एक अत्यंत विचित्र,
विलक्षण खून खटला उभा राहतो
आणि त्यातून बाहेर पडणारा वैद्यकीय पुरावा
तर त्याहीपेक्षा विचित्र, आश्चर्यजनक निघतो.   
ही कादंबरी नाही. हा मानवी मनाच्या    
अथांग, भयानक, अंधाऱ्या जगात केलेला    
एक थरारक प्रवास आहे. 

वर्ग:सिडने शेल्डनचे साहित्य
औदुंबर (निःसंदिग्धीकरण)

**औदुंबर** या शब्दाशी संबंधित खालील लेख उपलब्ध आहेत :
* औदुंबर वृक्ष - *उंबर* नावाचा सदाहरित वृक्ष.
* औदुंबर (कविता) - बालकवींनी लिहिलेली *औदुंबर* नावाची कविता.
* औदुंबर (गाव) - औदुंबर नावाचे महाराष्ट्रातील गाव. औदुंबर हे गाव महाराष्ट्रात सांगली जिल्ह्यातील पलूस तालुक्यात आहे.
* औदुंबर - आचार्य अत्रेंची कथा असलेल्या ब्रह्मचारी चित्रपटाचा नायक. ही भूमिका मास्टर विनायकांनी केली होती. दिग्दर्शनही त्यांचेच होते.

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
निशाणी डावा अंगठा

**निशाणी डावा अंगठा** हा इ.स. २००९ साली पडद्यावर झळकलेला मराठी भाषेमधील चित्रपट आहे.

## कलाकार 
अशोक सराफ, मकरंद अनासपुरे, निर्मिती सावंत, दिलीप प्रभावळकर, मोहन आगाशे, विनय आपटे, मंगेश देसाई, हृषीकेश जोशी, रमेश वाणी, भारत गणेशपुरे, पौर्णिमा अहिरे, लतिका गोरे, हिमाली कारेकर, वंदना सजक्के, मौसमी तोंडवळकर, मंदा देसाई, वीणा जामकर, शर्वाणी पिल्लै, ज्योती सुभाष, विठ्ठल उमप, नंदेश उमप, भरत जाधव, संजय नार्वेकर आणि अंजन श्रीवास्तव

## कथानक
रमेश इंगळे उत्रादकर यांनी लिहिलेल्या निशाणी डावा अंगठा या कादंबरीवर बेतलेला हा चित्रपट आहे. या चित्रपटाची कथा सावरगाव नावाच्या एका गावातील शाळेभोवती फिरते. सरकारने प्रौढ साक्षरता अभियानाचं आयोजन केलेलं आहे. आणि गावातल्या सगळ्या लोकांना शिकवायची जबाबदारी त्या गावच्या शिक्षकांवर येऊन पडते. कामापेक्षा जास्त वेळ शाळेत थांबणे कुणालाही पटत नाही, मात्र अचानक केंद्रीय शिक्षण मंत्र्यांची Visit आणि शेवटी परीक्षा हे ऐकल्यावर शिक्षकांच्या पायाखालची जमीन सरकते.
औदुंबर (गाव)

सांगली शहरापासून सुमारे २५ कि. मी. अंतरावर कृष्णा नदीच्या काठावर श्री गुरू दत्तात्रयांचे हे स्थान आहे. नरसोबाची वाडी किंवा गाणगापूर या स्थानांप्रमाणेच औदुंबरला दत्तभक्तांच्या दृष्टीने मोठे स्थानमाहात्म्य लाभले आहे. औदुंबर गावाच्या परिसरात औदुंबराची असंख्य झाडे असल्यानेच बहुधा या स्थानास औदुंबर हे नाव पडले असावे.
औदुंबर हे गाव तसे लहान आहे पण त्याचा महिमा मोठा आहे. येथील ब्रम्हानंद स्वामींचा मठ तसेच भुवनेश्वरी देवीचे मंदिर पाहण्यासारखे आहे.

श्रीनरसिंह सरस्वतींच्या चातुर्मास-निवासामुळे हे क्षेत्र निर्माण झाले आहे. पुण्याहून हुबळीकडे जाणाऱ्या दक्षिण लोहमार्गावर किर्लोस्कर वाडीच्या पलीकडे भिलवडी स्टेशनपासून चार मैलांवर कृष्णेच्या काठी हे ठिकाण आहे. कृष्णा नदीच्या ऐलतीरावर भिलवडी आहे आणि पैलतीरावर औदुंबर आहे. भिलवडीजवळ भुवनेश्वरीचे प्राचीन शक्तिपीठ आहे. त्यामुळे या स्थानी तपस्वी जनांची वर्दळ नेहमी असे.

कृष्णेच्या तीरावरील वृक्षांच्या दाटीमुळे येथे आपोआपच एकांतमय तपोवन निर्माण झालेले होते. त्यामुळें या निसर्गसिद्ध तपोवनांत, औंदुंबरांच्या दाट शीतल छायेत शके १३४४ च्या सुमारास श्रीनृसिंह सरस्वतींनी चातुर्मासाचा काळ घालविला आणि या स्थानाला चिरंतन पावित्र्य प्राप्त करून दिले. येथील कृष्णेचा घाट शांत आणि प्रशस्त आहे. या घाटावरच दत्तपादुकांचे मंदिर आहे. ज्या घाटावर दत्त पादुकामंदिर आहे, तो घाट येथील ब्रह्मानंदस्वामींचे शिष्य सहजानंदस्वामी यांनी बांधविला आहे.

पावसाळ्यांत श्रींच्या पादुका कृष्णेच्या महापुरांत बुडून जातात आणि त्यामुळें नित्योपासना व दर्शन अशक्य होऊन बसते. ही अडचण दूर करण्यासाठीं सन १९२६मध्ये उंच जागीं एक देवघर बांधले आहे. पावसाळ्यांत देव तेथे नेतात आणि तेथेच पूजा-अर्चा होते. श्रेत्रांतील नित्यनैमित्तिक उपासनेसाठी अनेक सरदार-संस्‍थानिकांकडून दाने व इनामे मिळाली आहेत.

मंदिराच्या परिसरांत औदुंबर वृक्षांची घनदाट छाया आहे. आकाशांत सूर्य तळपत असतांना भूमीवर छाया-प्रकाशाची रांगोळी तळपत राहते. या क्षेत्रांत ब्रह्मानंदस्वामींचा मठ आहे. हे सत्यपुरुष सन १८२६ च्या सुमारास गिरनारहून औदुंबर क्षेत्री आले आणि इथेच एक मठी उभारून त्यांनी तपश्चर्या केली. येथील शांत, प्रसन्न आणि पवित्र वातावरणांत त्यांच्या तपाला सिद्धीचे यश प्राप्त झाले आणि अखेर इथेच त्यांनी समाधी घेतली. कोल्हापूरच्या मंदबुद्धी ब्राह्मणाला श्रीगुरूंनी ज्ञानदान केल्याची गुरुचरित्रांतील कथा याच स्थानांत घडलेली आहे.

वर्ग:महाराष्ट्र राज्यातील शहरे व गावे
वर्ग:महाराष्ट्रातील तीर्थक्षेत्रे
डिसेप्शन पॉइंट

## कथानक
आर्क्टिक्टच्या बर्फमय भूमीत एक उल्का नासाला सापडली.
विज्ञानातील त्या घटनेने नासाला संजीवनी मिळाली.

अन् मग सुरू झाली एक घटनाशृंखला.
अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांनी गुप्त माहितीचे विश्लेषण करणाऱ्या 
रॅकेल सेक्स्टनला त्या स्थळी पाठवले आणि सुरू झाली 
एक स्फोटक मालिका.

त्या उल्केबाबत अनेक वावड्या उठू लागल्या.
एक वैज्ञानिक फसवणूक. जनतेची व राष्ट्राची.

३०० वर्षांपूर्वी पृथ्वीवर कोसळलेल्या उल्केच्या अधिकृतपणाचा 
मागोवा घेताना त्यात राजकारण आले, पाणबुडी आली,
विमाने आली, हत्यासत्र सुरू झाले.

तीन माणसे जीव वाचवण्यासाठी पळू लागली.
सत्य उघडकीस आले तर?
ते उघडकीस येऊ नये म्हणून आटोकाट प्रयत्‍न.

अद्ययावत तंत्रज्ञान, राजकारण आणि वैज्ञानिक मागोवा यात ढवळून निघालेली अमेरिका.

वर्ग:डॅन ब्राउन
वर्ग:मराठीमध्ये अनुवादित पुस्तके
गॉन विथ द विंड (कादंबरी)

**गॉन विथ द विंड** ही प्रथमतः इ.स. १९३६ साली प्रकाशित झालेली एक इंग्रजी कादंबरी आहे. मार्गारेट मिशेल यांनी ही कादंबरी लिहिली आहे. याच कादंबरीवर याच नावाचा चित्रपट ४ वर्षानी आला. तोही चित्रपट लोकांना खूप आवडला. अमेरिकेतले सिव्हिल वॉर ही या कादंबरीची पार्श्वभूमी आहे.

वर्ग:इंग्लिश साहित्य
व्हियेतनामी भाषा

**व्हियेतनामी** ही व्हियेतनाम देशाची राष्ट्रभाषा आहे. व्हियेतनाममधील ८६% नागरिक ही भाषा वापरतात.

## हे सुद्धा पहा 
* जगातील भाषांची यादी

## बाह्य दुवे
*ऑन-लाईन व्हियेतनामी धडे 

भाषा
वर्ग:ऑस्ट्रो-आशियन भाषासमूह
फिलिपिनो भाषा

**फिलिपिनो** ही फिलिपाईन्स देशाची राष्ट्रभाषा आहे. ही भाषा टागालोग ह्या मुख्य भाषेची प्रमुख बोली असून मनिला महानगर तसेच इतरत्र फिलिपिनो भाषेचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो.

## हे सुद्धा पहा 
* जगातील भाषांची यादी

वर्ग:टागालोग भाषा
वर्ग:मलायो-पॉलिनेशियन भाषासमूह
श्रीलंकेतील तमिळ संघर्ष

**श्रीलंकेतील तमिळ संघर्ष** तेथील तमिळभाषीय व्यक्तींनी वेगळा देश मागण्यासाठी केलेला उठाव होता. श्रीलंकेतील बहुसंख्य सिंहली आणि अल्पसंख्यांक तमिळ यांच्यात सुरू झालेला हा वांशिक संघर्ष सुमारे ४ दशके चालला. सुरुवातीला सांस्कृतिक फरक असणाऱ्या या लढ्याने नंतर सामाजिक, राजकीय व अखेर सशस्त्र संघर्ष असे रूप घेतले. हा लढा खासकरून लिट्टे (एल.टी.टी.ई.) आणि श्रीलंकेचे सैन्य यातील, त्यातही प्रभाकरन या लिट्टेच्या प्रमुखाभोवतीच जास्त फिरला. अखेरीस प्रभाकरनाच्या मृत्युने हा लढा संपुष्टात आला आहे. श्रीलंकेतील सध्याच्या सरकारने यापुढे तमिळांबाबत दुजाभाव बाळगला जाणार नसल्याचे आश्वासन आंतरराष्ट्रीय समुदायास दिले आहे. जागतिक राजकारणावर या लढ्याचे दूरगामी परिणाम आहेत. लिट्टेने गनिमी काव्याचे व दहशतीचे जे तंत्र वापरले त्यामुळे जागतिक दहशतवादात लिट्टेची दखल सतत घेतली

## भारताची भूमिका
१९९१ साली लोकसभा निवडणुकांचा प्रचार सभे दरम्यान लिट्टे ने मानवी बॉम्बचा वापर करून राजीव गांधींची हत्या केली. "धनु" नावाची मुलगी राजीव गांधींचे सभास्थानी स्वागतासाठी जमलेल्या गर्दीत होती.  राजीव गांधी जवळ येताच ती गर्दी तुन पुढे युण्याचा प्रयत्न करुअ लागली. तेव्हा राजीव गांधींच्या महिला सुरक्षारक्षकने तिला अडविले. पण राजीव गांधींनी त्या महिला रक्षकाला थांबवुन धनुला जवळ येऊ दिले. धनु राजीव गांधींच्या पाया पडण्यास वाकली आणि तिने आपल्या कमरेला असणारी स्फोटके उडवून दिली. यात तिचा, राजीव गांधींचा आणि जवळ उभ्या असणाऱ्या व्यक्तींचा मृत्यु झाला.
लिट्टे ने सुरुवातीस जबाबदारी घेण्यास नकार दिला पण घटणास्थळाचे चित्रीकरण उपलब्ध झाल्यावर , इतर दहशतवाद्यांची ओळख पटवुन माग घेण्यात आला. यामुळे लिट्टेने भारताची उरली सुरली सहानुभुती ही गमावलीच शिवाय लिट्टेला दहशतवादी संघटना म्हणुन घोषित करणारा भारत पहिला देश ठरला. याचे अनुकरण करत ३२ देशांनी लिट्टेला दहशतवादी घोषित केले.

## नॉर्वेची मध्यस्ती.....
## अंतिम युद्ध....
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय वाद
वर्ग:श्रीलंकेचा इतिहास
वर्ग:तमिळनाडूचा इतिहास
आसियान

**आसियान** () ही आग्नेय आशियामधील १० स्वतंत्र देशांची एक राजकीय व आर्थिक संघटना आहे. आसियानची स्थापना इंडोनेशिया, मलेशिया, फिलिपाईन्स, सिंगापूर व थायलंड ह्या देशांनी ८ ऑगस्ट १९६७ रोजी केली. त्यानंतर आसियानचा विस्तार करून ब्रुनेई, बर्मा, कंबोडिया, लाओस व व्हियेतनाम ह्या देशांना प्रवेश देण्यात आलेला आहे.

आसियान ही अग्नेय आशियातील 10 देशांची संघटना आहे. यात ब्रुनेइ, म्यानमार, कंबोडिया, इंडोनेशिया, लाओस, मलेशिया, फिलीपाइन्स, सिंगापूर, थायलंड आणि व्हिएतनाम हे देश येतात. याचे सचिवालय जकार्ता येथे आहे. 8 ऑगस्ट 1967 रोजी ही संघटना स्थापण करण्याची घोषणा झाली, यालाच "बॅकाॅक घोषणा" म्हणतात. स्थापणेवेळी याचे इंडोनेशिया, मलेशिया, फिलीपाइन्स, सिंगापूर, थायलंड हे पाच देश होते. त्यानंतर  ब्रुनेइ हा सहावा देश जोडला गेला. 1995 साली व्हिएतनाम, 1997 साली लाओस व  म्यानमार आणि 1999 साली कंबोडिया हे देश जोडले गेले. जगाच्या एकूण जमिनक्षेत्रापैकी 3% क्षेत्र आसियान देशांनी व्यापलेले आहे. जगाच्या लोकसंख्येपैकी 8.8% लोकसंख्या आसियान देशांची आहे. सर्व आसियान देशांची मिळून एक अर्थव्यवस्था मानली तर ती जगातील सातव्या क्रमांकाची अर्थव्यवस्था आहे. आसियानचे अध्यक्षपद दरवर्षी सदस्य राष्ट्रांच्या इंग्रजी नावांच्या वर्णक्रमानुसार फिरते.
20 वी आसियान-भारत शिखर परिषद 2023 नुकतीच जकार्ता, इंडोनेशिया येथे झाली.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय संघटना
वर्ग:मॅग्सेसे पुरस्कारविजेते
गाव

इवलेसे|बेनिनमधील एक दुर्गम गाव
ज्या परिसरासभोवती कसदार शेतीला योग्य जमीन आहे तसेच जेथे शेती होते आणि त्यासाठी लागणारे मनुष्यबळ उपलब्ध आहे अशा ठिकाणास **गाव** असे म्हणले जाते. आधुनिक काळात जेथे शेती आणि व्यापार चालतो त्यास गाव असे म्हणता येईल. गाव हे साधारणपणे नदीकाठी अथवा पाण्याचे स्रोत असतील अशा ठिकाणी वसलेले आढळते.

गावामध्ये राहणारी जी माणसे असतात त्यांना गावकरी असेही संबोधले जाते. सरपंच हा गावचा प्रमुख असतो. जर गावे विकसित झाली तर देश समृद्ध व संपन्न होतो.

## विस्तार
गावाचे लोकवस्ती नुसार विभाग आढळतात. लोकवस्ती वाढल्यावर गावांची उपगावे तयार होत. अशी मूळ गावापेक्षा लहान वस्ती असल्यास त्यास बुद्रुक व मुख्य गावास खुर्द असे पूर्वी संबोधले जाते असे. तसेच गावांना मौजे असेही म्हणतात. गावातील लोकसंख्या उपभागान मध्ये विभागली जाते . तसेच जुने व नवे गाव असेही म्हणतात. काहीवेळा शेतकरी गावापासून दूर शेतात वस्ती करीत, अशा मोजक्या घरांच्या वस्तीला वाडी असेही म्हणतात. गावाकडे राहण्याची जी मजा असते ती मजा शहरात नाही मिळत . हिरवा निसर्ग ,गर्द झाडी ,स्वच्छ वाहणारा वारा हे सगळ गावातच मिळत.

## इतिहास
## कर
## वतनदारी
## बलुतेदारी
पूर्वी खेडेगावांमध्ये वस्तु-विनिमय पद्धत अस्तित्वात होती.यामध्ये जे शेतकऱ्याच्या नैमित्तिक स्वरूपाच्या गरजा पुरवत त्यांना अलुतेदार (नारू) तर जे महत्त्वाच्या व नेहमीच्या गरजा भागवीत त्यांना बलुतेदार (कारू) असे म्हणत. बलुतेदारी पद्धतीमध्ये कुंभार, चांभार, लोहार, सुुुुुुुतारादी बारा बलुतेदार असत. अलीकडच्या काळात ही परंपरा लोप पावत चालली आहे .

## व्यापारी
वर्ग:भूगोल
वर्ग:समाज
फास्टर फेणे

**फास्टर फेणे** ही मराठी भाषेतील कादंबऱ्यांची मालिका आहे. या पुस्तकांचे लेखन प्रसिद्ध मराठी लेखक भास्कर रामचंद्र भागवत ऊर्फ भा.रा. भागवत यांनी केले आहे. ही मालिका बनेश फेणे या साहसी मुलाच्या आयुष्यात घडणाऱ्या रहस्यमय, अद्भुत साहसी प्रसंगांवर आधारित आहे. या मालिकेत एकूण २० पुस्तके आहेत.

या मालिकेतील पहिले पुस्तक इ.स. १९७४ साली पॉप्युलर प्रकाशनाने प्रकाशित केले होते. मात्र यानंतरची पुस्तके पुणे येथील उत्कर्ष प्रकाशनाने प्रकाशित केली आहेत.

फास्टर फेणे हे महाराष्ट्रातील लोकप्रिय गुप्तहेर पात्रांपैकी एक आहे. या मालिकेची भाषांतरे इंग्रजी व हिंदी भाषांमध्येही झाली आहेत.

## कथानक 
बनेश फेणे हा आव्हानांना झेलायला सतत तयार असणारा एक शाळकरी मुलगा आहे. तो पुणे येथील विद्याभुवन शाळेत शिकतो. त्याचा जन्म पुण्याजवळील फुरसुंगी या गावात झाला आहे. तो धावण्यात व सायकल चालविण्यात अत्यंत चपळ असल्याने त्याला त्याच्या मित्रांनी फास्टर फेणे हे टोपणनाव दिले आहे.

फास्टर फेणेच्या साहसी कथा प्रामुख्याने पुणे व आसपासच्या परिसरात घडतात.मात्र काही कथांमध्ये मुंबई, काश्मीर, इंडो-चायना बॉर्डर इतकेच नव्हे तर अफगाणिस्तान मध्ये देखील साहसी कृत्ये करताना दिसतो. त्याच्या मते त्याला साहसी कृत्ये करायची नसतात पण संकटेच त्याच्या पाठीमागे लागतात आणि मग त्याला त्यातून बाहेर पडण्याशिवाय मार्ग उरत नाही.

## पुस्तके 
# फुरसुंगीचा फास्टर फेणे
# आगे बढो फास्टर फेणे
# बालबहाद्दर फास्टर फेणे
# जवानमर्द फास्टर फेणे
# फास्टर फेणेचा रणरंग
# ट्रिंग ट्रिंग फास्टर फेणे
# फास्टर फेणेची एक्स्प्रेस कामगिरी
# फास्टर फेणे टोला हाणतो
# फास्टर फेणे डिटेक्टिव्ह
# फास्टर फेणेची काश्मिरी करामत
# प्रतापगडावर फास्टर फेणे
# गुलमर्गचे गूढ आणि फास्टर फेणे
# चिंकूचे चाळे आणि फास्टर फेणे
# फास्टर फेणेची डोंगरभेट
# फास्टर फेणेच्या गळ्यात माळ
# चक्रीवादळात फास्टर फेणे
# चिंकू चिंपांझी आणि फास्टर फेणे
# विमानचोर विरुद्ध फास्टर फेणे
# जंगलपटात फास्टर फेणे
# टिक टॉक फास्टर फेणे

## दूरदर्शन मालिका आणि चित्रपट 
इ.स. १९८७ मध्ये दूरदर्शनवर फास्टर फेणेच्या कथांवर आधारित मालिका सादर करण्यात आली होती. या मालिकेत सुमीत राघवन या कलाकाराने फास्टर फेणेची भूमिका केली होती.

इ.स. २०१७ मध्ये फास्टर फेणे नावाचा मराठी चित्रपट प्रदर्शित झाला ज्याचे दिग्दर्शन आदित्य सरपोतदार यांनी केले होते व निर्मिती रितेश देशमुख यांनी केली होती. अमेय वाघ या कलाकाराने या चित्रपटात फास्टर फेणेची भूमिका केली होती.

## संदर्भ 
वर्ग:काल्पनिक व्यक्ती
वर्ग:पुस्तके
दुसरे चीन-जपान युद्ध

**दुसरे चीन-जपान युद्ध** हे जुलै ७, १९३७ पासून सप्टेंबर ९, १९४५ दरम्या चीन व जपान यांमधील युद्ध होते. यात १९३७ ते १९४१ पर्यंत चीनला जर्मनीची, १९३७-१९४१ पर्यंत सोवियेत संघाची तर त्यानंतर अमेरिकेने मदत केली. पर्ल हार्बर वरील हल्ल्यानंतर हे युद्ध दुसऱ्या महायुद्धाचा भाग झाले.

वर्ग:चीनचा इतिहास
वर्ग:जपानचा इतिहास
वर्ग:दुसरे महायुद्ध
*
स्टॅन्ले हेन्री प्रेटर

'*** (मार्च १२, इ.स. १८९० - ऑक्टोबर १२, इ.स. १९६०) हे अँग्लो इंडियन समाजाचे ब्रिटिश निसर्गवादी होते. ते मुंबईच्या बाँबे नॅचरल हिस्ट्री सोसायटी आणि प्रिन्स ऑफ वेल्स संग्रहालय या दोन संस्थांचे अभिरक्षक, अर्थात क्युरेटर, होते. या दोन्ही संस्थांवर ते सुमारे २५ वर्षे कार्यरत होते. प्रेटर यांनी सस्तनी प्राण्यांवर लिहिलेले **द बुक ऑफ इंडियन एनिमल्स*' (१९४८) हे पुस्तक विशेष गाजले. 

प्रेटर यांचा जन्म दक्षिण भारतातील निलगिरीचा. त्यांचे वडील विल्यम प्रेटर कॉफीचे उत्पादक होते. लहानपणापासून  यांना निसर्गाची आवड होती.

प्रेटर यांचे शिक्षण मुंबईच्या सेंट मेरी शाळेत झाले आणि सह्याद्री डोंगर रांगांमध्ये त्यांनी निसर्ग विषयाचा अभ्यास केला. इ.स. १९०७ मध्ये प्रेटर यांनी बी.एन.एच.एस. सदस्यत्व स्वीकारले. १९११- ते १९२३ या काळात संस्थेने केलेल्या सर्व्हेक्षणात त्यांनी भाग घेतला आणि निसर्ग विषयाच्या त्यांच्या ज्ञानात भर पडली.

इ.स. १९२३ मध्ये प्रेटर बाँबे नॅचरल हिस्ट्री सोसायटी आणि प्रिन्स ऑफ वेल्स संग्रहालय या दोन्ही संस्थांचे अभिरक्षक पद स्वीकारले आणि पुढील २५ वर्षे ते या पदावर कार्यरत होते. त्यांनी त्याच काळात इंग्लंड आणि अमेरिकेत जाऊन प्राण्यांवर शास्त्रोक्त अभ्यास केला. त्यापुढील काळात बी.एन.एच.एस. द्वारे प्रकाशन होणाऱ्या जर्नल ऑफ बी.एन.एच.एस.चे मुख्य संपादक पद त्यांनी सांभाळले. या नियतकालिकेत त्यांनी लिहिलेल्या लेखांचे जगभर कौतुक झाले. 

भारताला स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर काही काळाने प्रेटर यांनी भारत सोडून इंग्लंड मध्ये स्थायिक होण्याचा निर्णय घेतला. इ.स. १९६० साली दीर्घ आजारपणानंतर  यांचे तेथेच निधन झाले.

वर्ग:भारतीय व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १८९० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६० मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इंग्लिश लेखक
खाद्य व कृषी संस्था

**संयुक्त राष्ट्रे खाद्य व कृषी संस्था** ही संयुक्त राष्ट्रांची एक विशेष संस्था आहे. भूकनिवारणासाठी जगभर प्रयत्न करणे हे ह्या संस्थेचे मुख्य कार्य आहे. सध्या जगातील १९१ देश ह्या संस्थेचे सदस्य आहेत.

वर्ग:संयुक्त राष्ट्रे
युनिसेफ

**संयुक्त राष्ट्रे बाल निधी** किंवा **युनिसेफ** ही संयुक्त राष्ट्रांची एक विशेष संस्था आहे. जगभरातील लहान मुलांना अन्न व आरोग्याची सेवा पुरविणे हे युनिसेफचे ध्येय आहे.

वर्ग:संयुक्त राष्ट्रे
11 डिसेंबर 1 9 46 रोजी युनायटेड नेशन्स इंटरनॅशनल चिल्ड्रन्स इमरजन्सी फंड तयार करण्यात आला आणि दुसऱ्या महायुद्धाच्या धर्तीवर झालेल्या मुलांमध्ये आपत्कालीन अन्न आणि आरोग्य सेवा प्रदान करण्यात आली. बाल कुपोषणाच्या समस्येवर कोणत्या उपाययोजना कराव्यात याबाबत युनिसेफ अविकसित देशांत कार्यशाळा आयोजित करते.भारतातही अशा कार्यशाळा होतात.त्यांना युनिसेफ मदत करते.पोलिश डॉक्टर लुडविक राजचमॅन यांना युनिसेफचे संस्थापक म्हणून ओळखले जाते आणि 1 9 46 पासून त्याचे पहिले अध्यक्ष म्हणून कार्य केले. राजमॅनच्या मते अमेरिकेत मॉरीस पाटला 1 9 47 पासून 1 9 65 पर्यंत सेवा देणारी त्यांची पहिली कार्यकारी संचालक म्हणून नियुक्ती करण्यात आली. 1 9 50 मध्ये युनिसेफच्या सर्वत्र विकसनशील देशांतील मुलांच्या आणि महिलांच्या दीर्घकालीन गरजा पूर्ण करण्यासाठी आदेश देण्यात आला. 1 9 53 मध्ये ते युनायटेड नेशन्स सिस्टमचे कायमस्वरुपी भाग बनले आणि "आंतरराष्ट्रीय" आणि "आणीबाणी" शब्द संस्थानाच्या नावावरून काढून टाकण्यात आले आणि त्यास "युनिसेफ" ही मूळ संक्षेप टिकवून ठेवणारी "युनायटेड नेशन्स चिल्ड्रन्स फंड" अशी संज्ञा मिळाली.
जुगलबंदी (संगीत)

दोन वाद्ये, जसे सतार व तबला, संतूर व तबला, संतूर व बासरी, सनई आणि तबला (इत्यादी जोड्या} या प्रकारच्या एकत्रित व चढाओढीच्या वाद्यवादनास संगीतातील **जुगलबंदी** म्हणतात.

वर्ग:कर्नाटक संगीत
वर्ग:हिंदुस्तानी संगीत
आट्यापाट्या

आट्यापाट्या हा महाराष्ट्रातील एक मैदानी खेळ आहे. हा भारतातील इतर राज्यांमध्येही वेगवेगळ्या नावांनी खेळला जातो. तुकारामाच्या अभंगावरून हा त्यांच्या काळातही होता असे दिसते. 

आटापाट्या हा खेळ दोन संघांत खेळला जातो. त्याचे क्रीडांगण सुमारे ९० फूट लांब बाय ११ फूट रुंद या आकारमानाचे असते. ते मैदान एक उभी पाटी (सुरपाटी) आणि नऊ आडव्या पाट्यांनी (संरक्षण पाट्यांनी) विभागलेले असते. आटापाट्याच्या खेळात एका संघातील खेळाडू दुसऱ्या संघातील खेळाडूंची ठराविक पाटीत अडवणूक करतात. व त्यांना स्पर्श करून बाद करण्याचा प्रयत्न करतात. त्याचवेळी दुसऱ्या संघातील खेळाडू बचाव करत हुलकावणी देऊन निसटून जाण्याचा प्रयत्न करतात. त्यामुळे या खेळात अडवणूक, पाठशिवणी, हुलकावणी या तीनही तंत्रांचा वापर होतो. 

वर्ग:भारतीय मैदानी खेळ
नातू (आडनाव)

**नातू** हे एक मराठी आडनाव आहे. हे आडनाव साधारणपणे चित्पावन कोकणस्थ ब्राह्मणांत आढळते.

## प्रसिद्ध व्यक्ती 
* अनंत नातू
* मनू गंगाधर नातू
* महादेव बळवंत नातू
* राजाभाऊ नातू
* सुलोचना नातू
* हरिहर श्रीपाद नातू 
* काशीनाथपंत नातू

वर्ग:मराठी आडनावे
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
आमिष

'''''' म्हणजे एखाद्या प्राण्याने विशिष्ट अपेक्षित कृती करावी व सापळ्यात अडकावे म्हणुन देण्यात येणारे एक प्रकारचे प्रलोभन आहे.
शक्यतोवर त्या यासाठी एखादे खाद्य वा जिवंत प्राणी आमिष म्हणुन ठेवले जाते.वाघ वा सिंह पिंजऱ्यात पकडण्यासाठी बकरीचे आमिष ठेवण्यात येते.तसेच मासा गळाला लागावा म्हणुनही त्यात आमिष अडकविण्यात येते.उंदीर पिंजऱ्यात अडकावा म्हणुन पिंजऱ्यात तुप लावलेली पोळी ठेवण्यात येते.गैरकानुनी काम करण्यासाठी एखाद्या व्यक्तिस आर्थिक आमिष दाखविण्यात येते. एखाद्याने स्पर्धा जिंकावी म्हणुन त्यास बक्षिसाचे आमिष दाखविण्यात येते.

वर्ग:अवर्गीकृत
बर्नार्ड बॉसान्केट

**बर्नार्ड जेम्स टिंडाल बॉसान्केट** (ऑक्टोबर १३, इ.स. १८७७ - ऑक्टोबर १२, इ.स. १९३६) हा कडून सात कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता. त्याला गूगलीचा जनक मानले जाते.

वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १८७७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९३६ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
डायनोसॉर

**डायनोसॉर** किंवा **भिमकाय प्राणी** हे इतिहासपूर्व काळातील पृथ्वीवरील सरपटणारे प्राणी व पक्षी होते. सुमारे २३ कोटी वर्षांपूर्वी डायनोसॉर प्राण्यांचे पृथ्वीवर वर्चस्व होते. ९,००० पेक्षा अधिक अधिक जाती अस्तित्वात असलेल्या डायनोसॉरपैकी काहींमध्ये उडण्याची क्षमता होती; काही शाकाहारी होते तर काही मांसाहारी; काही द्वीपादी होते तर काही चतुष्पाद. साधारणपणे अवाढव्य आकारासाठी विख्यात असणाऱ्या डायनोसॉरपैकी मानवी आकाराचे देखील अनेक प्राणी होते.

सुमारे ६.५ कोटी वर्षांपूर्वी घडलेल्या एका मोठ्या विनाशचक्रा दरम्यान डायनोसॉरचा अस्त झाला.

## जीवन 
हिंदी महासागरात आफ्रिका खंडाच्या पूर्वकिनाऱ्याच्या लगत असलेल्या मादागास्कर या प्रचंड बेटवजा देशांमध्ये आढळलेल्या डायनॉसॉरसच्या पायांच्या अवशेषावरून, डायनॉसॉरस मांसाहारी होते या कल्पनेला पुष्टी मिळाली आहे.

सुमारे साठ ते पासष्ट लक्ष वर्षांपूर्वी पृथ्वीतलावर वावरणाऱ्या डायनॉसॉरसना ‘बालाऊर बोंडॉक’ शास्त्रीय संज्ञेने ओळखण्यात येते. पाय उचलून पावला मार्फत जोरदार प्रहार करण्याच्या क्षमता या जीवांमध्ये होती. डाव्या, उजव्या पावलांच्या कडेला वक्राकार नख्या असल्याने भक्ष्याला रक्तबंबाळ करून खाणे शक्य होते. 

बालाऊर बोंडॉक या प्रकारच्या डायनोसॉरचे अवशेष उत्तर कॅनडा, रोमेनिया, ऑस्ट्रिया या देशांमध्येही सापडले आहेत. त्यामुळे त्यांचा वावर शीत कटिबंधातील प्रदेशात होता असे मानले जाते. भक्ष्यांची संख्या कमी कमी होत राहिल्याने उपासमार, शिकार करण्यासाठी प्रचंड भटकंती इत्यादी कारणांमुळे डायनोसॉर पृथ्वीवरून सुमारे तीस दशलक्ष वर्षांपूर्वी नामशेष झाले असावेत असे मानणारे काही विचार प्रवाह आहेत.

## जीवाष्म 
आशिया, आफ्रिका युरोप व उत्तर अमेरिका खंडात सापडलेले जीवाश्म, अंडी, सांगाडे आणि इतरही माहिती यांचे आधारे इतिहासाचे दर्शन होते.

## हे सुद्धा पहा 
* टायरॅनॉसॉरस
* ट्रायसेराटॉप्स
* दिलोफोसॉरस
* अ‍ॅपाटोसॉरस
* स्टेगोसॉरस

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* DinoDatabase.com | तपशीलवार माहिती

वर्ग:डायनोसॉर
वर्ग:इतिहासपूर्व काळ
वर्ग:विलुप्त प्राणी
टायरॅनॉसॉरस

**टायरॅनॉसॉरस** ही डायनोसॉरची एक जमात आहे. दोन पायांवर चालणारे हे प्राणी जगातील सर्वात बलाढ्य व हिंस्त्रक समजले जातात. टायरॅनॉसॉरसची लांबी ४५ फूट, उंची अंदाजे १३ फूट व वजन ६.८ टन होते असे मानण्यात येते.

वर्ग:डायनोसॉर
जॉन एव्हान्स

**आल्फ्रेड जॉन एव्हान्स** (मे १, इ.स. १८८९: न्यूटाउन, हॅम्पशायर, इंग्लंड - सप्टेंबर १८, इ.स. १९६०: लंडन, इंग्लंड) हा कडून एक कसोटी सामना खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता.

वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १८८९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६० मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ओपेक

**पेट्रोलियम निर्यात करणाऱ्या देशांची संघटना** किंवा **ओपेक** () हा जगातील पेट्रोलियम उत्पादने निर्यात करणाऱ्या देशांचा उत्पादक संघ (कार्टेल) आहे. अल्जीरिया, ॲंगोला, इक्वेडोर, इराण, इराक, कुवेत, लिबिया, नायजेरिया, कतार, सौदी अरेबिया, संयुक्त अरब अमिराती व व्हेनेझुएला हे देश ओपेकचे सदस्य आहेत. १९६५ सालापासून ओपेकचे मुख्यालय ऑस्ट्रियाची राजधानी व्हियेना येथे स्थित आहे. तेल उत्पादक देशांचा वैयक्तिक व एकत्रित फायदा जपणे हे ओपेकचे ध्येय आहे. तसेच आंतरराष्ट्रीय तेल बाजारात क्रुड तेलाची किंमत नियंत्रित ठेवणे व किंमतीमध्ये अनावश्यक व हानिकारक बदल न होऊ देणे हे काम देखील ओपेक सांभाळते.2019 मध्ये इक्वेडोर हा देश ओपेकमधून बाहेर पडला.त्यामुळे सध्या ओपेकचे ११ सदस्य देश आहेत.ओपेकच्या सदस्य देशाकडुन होणारे तेल उत्पादन हे जगाच्या एकूण तेल उत्पन्नाच्या ४०%येवढे आहे.त्यामध्ये सर्वात जास्त तेल उत्पादन देश सौदी अरेबिया आहे.

३.ओपेक (OPEC)
(Organization Of Petroleum Exporting Countries)
पेट्रोलियम निर्यात करणार्या  राष्ट्रांची संघटना
*प्रस्तावना:

सर्वप्रथम १९४६ मध्ये व्हेनेझुएलाच्या डॉ. जॉन अल्फान्सो या
अर्थतज्ञाने ही खनिजतेलाच्या व्यापारासंबंधी एक कल्पना मांडली.
व्हेनेझुएला हा दक्षिण अमेरिकेतील एक तेल उत्पादक देश असून
याठिकाणी डॉ. अल्फान्सो यांनी असा एक विचार मांडला की, "एखाद्या
वस्तूला जागतिक महत्त्व असेल तर त्या वस्तूच्या व्यापारासंबंधी धोरण
ठरविण्यासाठी उत्पादक राष्ट्रांनी एकत्र यावे." या विचारावर अनेकवेळा
चर्चा झाली. देशाचे व्यापारी करार हे त्या देशातील सर्व वस्तूंबाबत होत
असत. डॉ. अल्फान्सो यांच्या सूचनेनुसार एखाद्या संबंधित वस्तूसाठी
व्यापारी संघटना निर्माण करण्याची ही कल्पना नवीनच होती.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* ओपेक संकेतस्थळ

वर्ग:आंतरराष्ट्रीय व्यापारी संघटना
वर्ग:संदर्भांचे इंग्रजी-मराठी भाषांतर हवे
आंतरराष्ट्रीय रेड क्रॉस व रेड क्रिसेंट चळवळ

**आंतरराष्ट्रीय रेड क्रॉस व रेड क्रिसेंट चळवळ** () ही एक आंतरराष्ट्रीय मानवतावादी चळवळ आहे. राष्ट्रीयता, वर्ण, धर्म, लिंग इत्यादींचा विचार न करता जगभरातील लोकांच्या आयुष्य व आरोग्याचे रक्षण करणे हे ह्या चळवळीचे ध्येय आहे.

वर्ग:रेड क्रॉस
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय संघटना
वर्ग:लाल वर्ग असणारे लेख
ट्रायसेराटॉप्स

right|300px|thumb|ट्रायसेराटॉप्सचा सांगाडा
**ट्रायसेराटॉप्स** ही डायनोसॉरची एक जमात आहे. चतुष्पाद व शाकाहारी असलेले ट्रायसेराटॉप्स लांबीने ७.९ ते ९ मीटर, उंचीने २.९ ते ३ मीटर व वजनाने ६.१ ते १२ टन होते. ट्रायसेराटॉप्सची डोक्याची कवटी जगातील भूचर प्राण्यांमध्ये सर्वात मोठ्या आकाराची होती असे मानले जाते.
## बाह्य दुवे
वर्ग:डायनोसॉर
वर्ग:प्राणी
राहुरी खुर्द

**राहुरी खुर्द** हे महाराष्ट्राच्या अहमदनगर जिल्ह्यातील राहुरी तालुक्यातले गाव आहे. हे गाव मुळा नदीजवळ वसले आहे.

वर्ग:अहिल्यानगर जिल्ह्यातील गावे
माहिम किल्ला

thumb|right|300px|माहीमचा किल्ला
**माहीमचा किल्ला** हा माहीम, मुंबई, येथे माहीमच्या खाडीजवळ आहे. ह्या किल्ल्याच्या दक्षिणेला वरळी असून उत्तरेला वांद्रे आहे. हा किल्ला सध्या सभोवतालच्या झोपडपट्यांमुळे व सततच्या अतिक्रमणामु़ळे सुस्थितीत नाही, दुर्लक्षिल्यामुळेही वास्तूची स्थिती दयनीय झाली आहे.

## इतिहास
महिकावतीच्या बखरीत माहिमचा उल्लेख आला आहे, जेंव्हा केळवे माहिम ह्या राजधानीच्या गावातील बिंब राजाची सत्ता शिलाहारांनी नष्ट केली तेंव्हा बिंब राजाने मुंबईतल्या माहिममध्ये दुसरी राजधानी वसवली. 

इ.स. १५१६ मध्ये पोर्तुगीज अधिकारी दॉम होआव दे मोनो याने माहीमच्या खाडीत प्रवेश केला आणि माहीमचा किल्ला जिंकून घेतला. या किल्ल्याच्या ताब्यासाठी गुजरातच्या अली शाह आणि पोर्तुगीजांमध्ये खूप चकमकी झाल्या. शेवटी पोर्तुगीजांनी हा किल्ला इ.स. १५३४ मध्ये जिंकून घेतला. हाच किल्ला पुढे इ.स. १६६१ मध्ये पोर्तुगीजानी राजकन्येच्या लग्नात हुंडा म्हणून इंग्लंडच्या दुसऱ्या चार्ल्सला दिला. हा किल्ला ताब्यात असणे ब्रिटिशांच्या दृष्टीने महत्त्वाचे होते, कारण हाच किल्ला त्यांना पोर्तुगीजांच्या आणि नंतर मराठ्यांच्या आक्रमणापासून संरक्षण देऊ शकत होता.

## चित्रदालन

File:Mahim Fort 1.jpg
File:Mahim Fort 2.jpg
File:Mahim Fort 3.jpg
File:Mahim Fort 4.jpg
File:Mahim Fort 5.jpg
File:Mahim Fort 6.jpg
File:Mahim Fort 7.jpg
File:Mahim Fort 8.jpg
File:Mahim Fort 9.jpg
File:Mahim Fort 10.jpg
File:Mahim Fort 11.jpg
File:Mahim Fort 12.jpg
File:Mahim Fort 13.jpg
File:Mahim Fort 14.jpg
File:Mahim Fort 15.jpg
File:Castella de Aguada 1.jpg
File:Castella de Aguada 2.jpg
File:Castella de Aguada 3.jpg
File:Castella de Aguada 4.jpg
File:Castella de Aguada 14.jpg

## संदर्भ
* सांगाती सह्याद्रीचा - यंग झिंगारो
* डोंगरयात्रा - आनंद पाळंदे
* दुर्गदर्शन - गो. नी. दांडेकर
* किल्ले - गो. नी. दांडेकर
* दुर्गभ्रमणगाथा - गो. नी. दांडेकर
* ट्रेक द सह्याद्रीज
* सह्याद्री - स. आ. जोगळेकर
* दुर्गकथा - निनाद बेडेकर
* दुर्गवैभव - निनाद बेडेकर
* इतिहास दुर्गांचा - निनाद बेडेकर
* महाराष्ट्रातील दुर्ग - निनाद बेडेकर

वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले
वर्ग:मुंबईतील किल्ले
निलीमा (पक्षी)

## वर्णन
साधारणपणे चिमणीपेक्षा थोडा लहान आकाराचा (११ ते १२ सें.मी.) हा पक्षी आहे. यातील नर पाठीकडून निळा, पोटाकडे पांढरा, गळा व छातीचा भाग तांबूस, खांद्यावरचा काही भाग आणि भुवया आकाशी रंगाच्या असतात तर मादी नरापेक्षा फिकट रंगाची असते. 

सतत जागोजागी फिरत राहण्याच्या सवईमुळे या पक्ष्यांना नर्तक पक्षी म्हणूनही ओळखले जाते.

## वास्तव्य/आढळस्थान
 भारतासह श्रीलंका, म्यानमार, इंडोनेशिया या देशातही आढळतो. 

रंग आणि आकाराच्या तपशीलात थोडा फरक असलेया याच्या किमान दोन उपजाती आहेत. भारतातील जात Muscicapa tickelliae tickelliae आहे आणि श्रीलंका येथील Muscicapa tickelliae jerdoni ही आहे.

दमट पानगळीची जंगले, सदाहरित जंगले, लहान झुडपी जंगले आणि बांबूच्या जंगलात यांचे वास्तव्य असते.

## खाद्य
हा पक्षी उडते कीटक खाण्यात पटाईत आहे. 

## प्रजनन काळ
मार्च ते ऑगस्ट हा काळ या पक्ष्यांचा वीणीचा काळ आहे. पाने, मूळ, शेवाळे वगैरे वापरून बनविलेले घरटे सहसा बांबूच्या बुंध्यात लपविलेले असते. मादी एकावेळी ३ ते ५ फिकट तपकिरी रंगाची त्यावर तुटक लालसर रेषा असलेली अंडी देते. नर-मादी मिळून पिलांची देखभाल करतात.

## चित्रदालन

File:Tickell's Blue Flycatcher I IMG 0802.jpg|मादी
File:Tickell's Blue Flycatcher (Cyornis tickelliae).jpg|नर
File:Tickell's Blue Flycatcher (Cyornis tickelliae)- Male in Hyderabad, AP W IMG 7828.jpg|नर

वर्ग:पक्षी
वर्ग:जल्पकाद्य