open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
विस्मृती

**विस्मृती** म्हणजे स्मृतीचा विलोप. गोष्टी न आठवणे. कधी कधी विस्मृती काही भागांपुरतीच असू शकते, तर कधी कधी काहीच आठवत नाही. आलेला अनुभव साचविणे आणि त्याची पुन्हा जाणीव करता येणे असे स्मृतीचे स्वरूप असते. अनुभवाची आठवण न होणे म्हणजे विस्मृती, विसरणे.

## संदर्भ 
वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र
वर्ग:आरोग्य
वर्ग:रोग
वातव्याधी

**वातव्याधी** म्हणजे वातदोषाच्या असंतुलनामुळे होणारे व्याधी होय.

## लक्षणे 
* हाता-पायाची बोटे आखडतात, हात बंद-उघड होऊ शकत नाहीत. 
* हाडांमध्ये तीव्र वेदना होतात, बोटांमध्ये तीव्र वेदना होतात. 
* अंगावर अकारण काटा येतो. 
* अकारण बडबड केली जाते.
* पाय, पाठ व डोके आखडते.
* पाठीला कुबड येते. 
* मनुष्य चालण्यास असमर्थ होतो. 
* अंगावर सूज येते. 
* झोप कमी येते. 
* गर्भधारणा होण्यास त्रास होतो किंवा झालेली गर्भधारणा टिकत नाही.
* पुरुषांमध्ये पुनरुत्पादनाची शक्‍ती कमी होते. 
* स्त्रीमध्ये रजःप्रवृत्ती कमी किंवा अकाली थांबते. 
* संपूर्ण शरीरात किंवा शरीराच्या एका भागात कंप होऊ लागतो, तसेच बधिरपणा येतो. 
* मान ताठ राहत नाही, डोक्‍यात तीव्र वेदना होतात. 
* गंधज्ञानाची क्षमता कमी वा नष्ट होते.
* डोळे बारीक होतात, छाती-मानेतही जखडल्यासारखे वाटते. 
* सर्व अंगात वेदना होतात, अस्वस्थता प्रतीत होते.

## संदर्भ 
वर्ग:आरोग्य
वर्ग:रोग
वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र
कौमी तराना

*क़ौमी तराना* हे पाकिस्तानचे राष्ट्रगीत आहे.
ह्या गीताची स्वररचना अहमद गुलाम चांग्लाह ह्यांनी १९४९साली रचली. त्यानंतर,१९५२ ह्या वर्षी  हे गीत हाफिज जुल्लुन्ध्री ह्यांनी लिहिले. १९५४ ह्या वर्षी ह्या गीताला पाकिस्तानच्या अधिकृत राष्ट्रगीताचा मान देण्यात आला. 

## बोल
पाक सरज़मीन शाद बाद
किश्वर-ए-हसीन शाद बाद
तू निशान-ए-अज़्म-ए-आलिशान
अर्ज़-ए-पाकिस्तान!
मरकज़-ए-यक़ीन शाद बाद

पाक सरज़मीन का निज़ाम
क़ूवत-ए-अख़ूवत-ए-अवाम
क़ौम, मुल्क, सलतनत
पाइन्दा ताबिन्दा बाद!
शाद बाद मंज़िल-ए-मुराद

परचम-ए-सितारा-ओ-हिलाल
रहबर-ए-तरक्की-ओ-कमाल
तर्जुमान-ए-माज़ी, शान-ए-हाल,
जान-ए-इस्तक़बाल!
साया-ए-ख़ुदा-ए-ज़ुल जलाल

## अधिकृत गीतरचना 
वर्ग:राष्ट्रगीते
राष्ट्रगीत
गिलगिट-बाल्टिस्तान

**गिलगिट-बाल्टिस्तान** (उर्दू:گلگت - بلتستان, बाल्टी भाषा: གིལྒིཏ་བལྟིསྟན) हा पाकव्याप्त काश्मीर मधील एक प्रशासकीय विभाग आहे.जो ब्रूहद काश्मीर वादग्रस्त प्रदेशाचा वायव्य प्रांत आहे.

या प्रांताचा विस्तार ७२,९७१ चौरस किमी. इतका असून येथील लोकसंख्या 14 लाखाच्या आसपास आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र गिलगिट येथे आहे.स्करदू हे मोठे शहर आहे.

या प्रांतास पूर्वी उत्तर भाग (उर्दू: شمالی علاقہ جات, *शुमाली इलाके जाट*) असे नाव होते.

वर्ग:पाकिस्तानचे राजकीय विभाग
वर्ग:वादग्रस्त प्रदेश
गर्भाशयाचा कर्करोग

गर्भाशयाचा कर्करोगामध्ये गर्भाशयाला होणारे विविध प्रकारचे कर्करोग समाविष्ट होतात. त्यात मुख्यतः खालील प्रकार आहेत.

* गर्भाशयाच्या मुखाचा कर्करोग
* लिओसार्कोमा(गर्भाशयाच्या स्नायूंचा कर्करोग)
* गर्भारकालीन ट्रोफोब्लास्ट आजार
* अंतर्गर्भाशयकलेचा कर्करोग

वर्ग:कर्करोग
वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र
मानवी रोगांचे आंतरराष्ट्रीय वर्गीकरण

रोगांचे आंतरराष्ट्रीय वर्गीकरण हा आंतरराष्ट्रीय सांख्यिकी वर्गीकरणाद्वारे (International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems) केला गेलेला एक माणसांना होणारे रोग व त्यांच्या आरोग्यासंबंधीचा  प्रकल्प आहे. या प्रकल्पाद्वारे सर्व आजारांचे वर्गीकरण केले जाते. त्यासाठी एक विशिष्ट संकेतावली तयार केली गेली आहे. तीत शरीराचे बाधित अवयव व रोगाची विविध लक्षणे यांचा विचार केला आहे. या वर्गीकरणाच्या यापूर्वी अनेक आवृत्त्या प्रकाशित झाल्या आहेत. सध्या वापरात असलेली आवृत्ती आय.सी.डी. १० ICD-10 ही आहे. आय.सी.डी. ११ वर काम सुरू असून ती आवृत्ती इ.स. २०१५ मध्ये तयार होण्याची अपेक्षा आहे.

## पहा
* आयसीडी-१०

## संदर्भ
http://www.who.int/classifications/icd/en/

http://apps.who.int/classifications/icd10/browse/2010/en

वर्ग:वैद्यकशास्त्र
यकृताचा कर्करोग

वर्ग:कर्करोग
वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र
बेळगांव मराठी बोलीभाषा

**बेळगावी मराठी** कन्नडच्या प्रभावामुळं हेल काढून बोलली जाणारी बेळगावी मराठी होय. 

वर्ग:मराठी बोलीभाषा
घाना साम्राज्य

**घानाचे साम्राज्य** किंवा **वागादोउ साम्राज्य** हे साम्राज्य मॉरिटानियाच्या आग्नेयेला व मालीच्या पश्चिमेला वसले होते. 

वर्ग:घानाचा इतिहास
स्वीडिश साम्राज्य

**स्वीडिश साम्राज्य** म्हणजे इ.स. १५६१ ते १७२१ यांदरम्यान असलेले **स्वीडनचे राज्य**. या कालावधीत स्वीडन युरोपातील एक महासत्ता होते. या काळास स्वीडिश भाषेत *stormaktstiden* म्हणतात, याचा अर्थ *महासत्तेचे युग*. या साम्राज्याची सुरुवात १६२१ साली गुस्तावस एडोल्फस याच्या कारकिर्दीत झाली आणि शेवट चार्ल्स बारावा याच्या काळात झाला. ह्या साम्राज्याचा अस्त होण्यास उत्तरेकडचे महान युद्ध (En:Great Northern War)  कारणीभूत ठरले.

वर्ग:स्वीडनचा इतिहास
फुफ्‍फुसाचा कर्करोग

**फुफ्फुसाचा कर्करोग** हा कर्करोगाचा एक उपप्रकार आहे. हा रोग फुफ्फुसातील अनियंत्रितपणे वाढलेल्या हानिकारक पेशींमुळे होतो.

## लक्षणे
* श्वास घ्यायला कष्ट होणे.
* खोकताना रक्तयुक्त खाकरा पडणे.
* जुनाट खोकला.
* छातीत घरघर होणे.
* आवाज बदलणे.
* छातीत वेदना होणे.
* अशक्तपणा वाटणे व वजन कमी होणे.
* अन्न गिळताना त्रास होणे.
* हाताच्या बोटांच्या टोकाचा घेर बदलणे.

## आजाराची कारणे
### धुम्रपान करणे
### रेडॉन वायू फुफ्फुसात जाणे
### अ‍ॅजबेसटॉसची धूळ फुफ्फुसात जाणे
### विषाणूंचा प्रादुर्भाव
## निदान
## उपचार
## कर्करोगाशी लढण्याची क्षमता
छत्तीसगढ मध्ये पिकविल्या जाणाऱ्या 'गटवान' 'महाराजी' व 'लिचा' या तीन जातीच्या तांदुळात कर्करोगाशी लढण्याची क्षमता असण्याचा दावा भारतीय वैज्ञानिकांनी केला आहे.या जातीमध्ये कर्करोगाशी लढा देण्याचे आवश्यक ते वैद्यकीय गुणधर्म आहेत असे संशोधनातून आढळुन आले आहे. रायपूर येथील इंदिरा गांधी कृषी विद्यापीठ आणि भाभा अणुऊर्जा संशोधन केंद्रात या तांदळाच्या जातीवर अभ्यास करण्यात आला.फुफ्फुस व स्तनाचा कर्करोग यामधील सामान्य पेशींना कोणत्याही प्रकारची हानी न पोहोचविता, तो बरा करण्याची क्षमता या तांदुळांमध्ये आहे असा त्याचे अभ्यासानुसार दावा करण्यात आलेला आहे.यापैकी 'लिचा' या जातीत तर, कर्करोगाच्या पेशींचा प्रचार रोखून त्या नष्ट करण्याची अत्यंत प्रभावी अशी क्षमता आहे असे आढळले.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:कर्करोग
वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र
पहिले मेक्सिकन साम्राज्य

**पहिले मेक्सिकन साम्राज्य** (स्पॅनिश:Imperio Mexicano) हे स्वतंत्र मेक्सिकोचे अधिकृत नाव होते. १८२१ - १८२३ या कालावधीतील हे साम्राज्य राजेशाही साम्राज्य होते. सध्याचा मेक्सिको, मध्य अमेरिका व अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांचा पश्चिम भाग मिळून हे साम्राज्य तयार होत असे.

वर्ग:मेक्सिकोचा इतिहास
शाळा (चित्रपट)

**शाळा** हा मिलिंद बोकील यांच्या शाळा या कादंबरीवर आधारित चित्रपट आहे. सुजय डहाके यांनी दिग्दर्शित केलेला हा चित्रपट, विवेक वाघ आणि निलेश नवलखा यांनी ग्रेट मराठा एन्टरटेनमेन्ट, निषाद ऑडियो व्हिज्युअल्स आणि नवलखा आर्ट्‌स या बॅनरांखाली निर्मित केला आहे. अंशुमन जोशी आणि केतकी माटेगांवकर यांनी  या चित्रपटात प्रमुख भूमिका साकारल्या आहेत.

## प्रदर्शन 
## कलाकार 
* अंशुमन जोशी - मुकुंद जोशी 
* केतकी माटेगांवकर - शिरोडकर 
* दिलीप प्रभावळकर - अप्पा 
* संतोष जुवेकर - मांजरेकर सर 
* जितेंद्र जोशी - नरु मामा 
* अमृता खानविलकर - परांजपे बाई 
* देविका दफ्तरदार - बेंद्रे बाई 
* नंदू माधव - जोशीचे वडील 
* वैभव मांगले - पोंक्षे काका 
* केतन पवार - सुऱ्या 
* चिन्मय कुलकर्णी - के. टी.
* उन्नती आगरकर - सुकडी 
* ओंकार माने - फावड्या 
* मुक्त वैद्य - केवडा 
* सुहास वेदपाठक - चित्रे 
* श्रुती वेलणकर - मांडे 
* पिनाक वाडीकर - बिबीकर 
* स्नेहल घायाळ - अक्का
* कौमुदी वालोलकर - अनिता आंबेकर

## पुरस्कार व गौरव 
## बाह्य दुवे 
* 'शाळा' चित्रपटाचे अधिकृत संकेतस्थळ 

## संदर्भ व नोंदी
जीवन बळवंत आनंदगावकर

**जीवन बळवंत आनंदगावकर** (१५ जानेवारी, इ.स. १९५६ - हयात) हे मराठी भाषेतील कवी, लेखक आहेत. हे पेशाने वकील असून यांनी महाराष्ट्रातील विविध न्यायालयांमध्ये न्यायाधीशपदावर काम केले आहे.

## जीवन 
ॲड. आनंदगावकर बी.एस्सी. एल्&zwnj;एल.बी. आहेत,.

## प्रकाशित साहित्य 
## संदर्भ व नोंदी 
वर्ग:मराठी कवी
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:इ.स. १९५६ मधील जन्म
महापाषाण

[right|thumb|300px|[इंग्लंडच्या विल्टशायर काउंटीतील स्टोनहेंज येथील प्रसिद्ध महापाषाण स्मारकशिला दफने]]
**महापाषाण** म्हणजे एक मोठा ऐतिहासिक दगड किंवा पाषाण ज्याचा वापर एखादा स्तंभ, स्मारक किंवा कोणत्या अन्य प्रकारच्या बांधणी साठी होतो. बहुतेकदा याचा वापर स्मारकशिला दफने म्हणून सुद्धा होत असे. स्मारकशिला दफने म्हणजे विशिष्ट आकारात मोठे दगड उभे करणे अथवा दोन उभ्या दगडांवर एक आडवा पाषाण दफनस्थान दर्शविण्यासाठी ठेवणे. इ.स.पू. पहिल्या सहस्रकात अशा पद्धतीने मृत व्यक्तींचे दफन करण्याची पद्धत अस्तित्वात होती.

## स्वरूप
थडग्यामध्ये दगडी शवपेटिकेत मृताचे दफन केले जाई. थडग्याच्या आत वर्तुळाकार दगडे लावली जात व त्यामध्ये दगडी शवपेटिका म्हणजे दगडाची चौकोनी पेटी व त्यात मृताची हाडे व इतर दफनवस्तू ठेवल्या जात. थडग्यातील वस्तूंमध्ये प्रामुख्याने काळी-तांबडी मृत्पात्रे, कुदळ, कोयता,छोटी हत्यारे, घोड्याचा साज यांचा समावेश असे. आत्तापर्यंत आढळलेली सर्व स्मारकशिला दफने ही सुपीक जमिनीच्या जवळच सापडलेली आहेत.

## स्मारकशिला दफनांची ठिकाणे
* बलुचिस्तान -
* श्रीलंका -
* मकरान
* कर्नाटक - हल्लूर, पिकलीहाल, ब्रम्हगिरी, मास्की
* आंध्रप्रदेश - नागार्जुनकोंडा 
* तमिळनाडू - आदिचन्नलूर

वर्ग:स्मारके
सफावी घराणे

**सफावी घराणे** (फारसी: سلسلهٔ صفويان ; अझरबैजानी: صفویل) हे मध्ययुगीन इराणमधील राजघराणे होते. यांनी इराणमध्ये शिया इस्लाम प्रस्थापित केला. इ.स. १५०१ ते इ.स. १७२२ या काळात या घराण्याने इराणवर राज्य केले.

वर्ग:इराणचा इतिहास
कावीळ-ब

**कावीळ-ब** हा एक जिवाणूजन्य आजार आहे. हा एक कावीळ-ब विषाणूंमुळे होणारा संसर्गजन्य व यकृताला सूज आणणारा आजार आहे, सुरुवातीस याचे नाव रक्तजल आजार असे होते, हा आजार एक व्यापक आजार म्हणून आशिया व अफ्रिका मध्ये पसरला आहे, याचा प्रसार चीनमध्ये लक्षवेधी होता.  विश्वातील अंदाजाने एक् तृतियांश लोकसंख्या या आजारने संसर्ग दिलेला आहे,  व या आजाराचे ३५० दशलक्ष वाहक आहेत. 
## आजाराचे कारण
कावीळ ब विषाणू संसर्ग

## पसरण्याचे मार्ग
1.मातेकडून अर्भकाकडे
2.उघड्या जखमांमधून  
3.जोडीदाराकडून 
4.रक्ताद्वारा

## लक्षणे
कावीळ - ब मध्ये भूक न लागणे(anorexia), ताप , डोळे व लघवी पिवळी होणे, पोट उजव्या वरच्या भागात दुखणे अशी लक्षणे दिसून येतात.

## उपचार
शक्यतो कावीळ ब हा स्वताच ठीक होतो (self limiting disease) व कोणत्याही उपचारांची गरज नसते . परंतु जवळ जवळ १ % लोकांमध्ये अतिशय गंभीर स्थिती निर्माण होते.

## वाहक
## संदर्भ
वर्ग:रोग
वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र
जॉय मुखर्जी

**जॉय मुखर्जी** (२४ फेब्रुवारी, इ.स. १९३९; झाशी, ब्रिटिश भारत - ९ मार्च, इ.स. २०१२; मुंबई, महाराष्ट्र) हा बंगाली-भारतीय चित्रपट अभिनेता व दिग्दर्शक होता. 

इ.स. १९६० साली प्रदर्शित झालेल्या *लव्ह इन सिमला* या चित्रपटातील मुख्य नायकाच्या भूमिकेतून याने चित्रपटक्षेत्रात प्रवेश केला. *फिर वोही दिल लाया हूं*, *लव्ह इन टोक्यो* व *जिद्दी* हे याचे गाजलेले चित्रपट होत.

## कौटुंबिक पार्श्वभूमी 
जॉय मुखर्जी हिंदी चित्रपट निर्माते शशधर मुखर्जी व त्यांची पत्नी *सतीदेवी* यांचा पुत्र होता. शशधर मुखर्जी *फिल्मालय स्टुडिओज्* या ख्यातनाम हिंदी चित्रपटनिर्मिती कंपनीचे सहसंस्थापक होत. हिंदी चित्रपटसृष्टीतील दिग्दर्शक सुबोध मुखर्जी हे जॉय मुखर्जीचे काका, तर अशोककुमार, किशोरकुमार हे त्याचे मामा होत.

## मृत्यू 
आयुष्याच्या अखेरच्या काळात जॉय मुखर्जीची फुप्फुसे निकामी झाली होती. उपचारांसाठी मुंबईच्या लीलावती हॉस्पिटलात ठेवले असताना ९ मार्च, इ.स. २०१२ रोजी त्याचे निधन झाले.

## संदर्भ व नोंदी 
## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:बंगाली व्यक्ती
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:इ.स. १९३९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१२ मधील मृत्यू
सोनाबाई चिमाजी केरकर

**सोनाबाई चिमाजी केरकर** (नोव्हेंबर ९, १८८० - इ. स.१८९५) ह्या मराठीतल्या पहिल्या स्त्री नाटककार मानल्या जात, परंतु काशीबाई फडके या पहिल्या स्त्री नाटककार असे नंतर सिद्ध झाले. त्यांचा जन्म गोव्यातील कलावंत समाजातील कुटुंबात झाला होता. त्यांचे शिक्षण मुंबईतील मिशन शाळेत झाले होते. **संगीत संभाजी** हे १८९१मध्ये आत्माराम मोरेश्वर पाठारे यांनी लिहिलेले, आणि रंगभूमीवर गाजत असलेले नाटक पाहून सोनाबाईंना आपणही नाटक लिहावे असे वाटू लागले. त्यानंतर त्यांनी सन १८९६मध्ये त्यांनी **संगीत छत्रपती संभाजी** हे नाटक लिहिले.
  

वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १८८० मधील जन्म
खंडेराव भिकाजी बेलसरे

**खंडेराव भिकाजी बेलसरे** तथा **खं.भि. बेलसरे** (इ.स. १८६२ - इ.स. १९१४; पुणे, ब्रिटिश भारत) हे विल्यम शेक्सपियरच्या नाटकांचे अभ्यासक व भाषांतरकर्ते, लेखक आणि संपादक होते. त्यांचे शिक्षण बी.ए.पर्यंत झाले होते.  मुंबईतील प्रभाकर या वर्तमानपत्राचे आणि त्याच नावाच्या छापखान्याचे ते मालक होते. याशिवाय, काही काळ ते *इंदुप्रकाश* या वृत्तपत्राच्या संपादक मंडळावरही होते. 

*शेक्सपियरकृत नाट्यमाला* या संकल्पित संकल्पाद्वारे विल्यम शेक्सपियरची सर्व नाटके, सुनिते व अन्यकाव्ये, त्याचे चरित्र व आख्यायिका आणि नाटककार या नात्याने  केलेल्या शेक्सपियरच्या कामगिरीचे विवेचन इत्यादी माहितीचे चाळीस खंड प्रकाशित करण्याचा त्यांचा इरादा होता, पण तो त्यांच्या मृत्यूमुळे अपुरा राहिला. तरी त्यांची शेक्सपियरच्या सहा नाटकांची मराठी रूपांतरे, मूळ कथानकासह  व त्यावरील गुणदोषविवेचक टीकेसकट प्रसिद्ध झाली आहेत. 

## लेखन 
**तीन गोष्टी** (इ.स.१८९०) या त्यांच्या पहिल्या पुस्तकात काही कौटुंबिक आणि बोधरंजनात्मक लघुकथा आहेत. **निबंधकार विष्णूशास्त्री चिपळूणकर यांच्या चरित्राचे व लेखांचे साधारण स्वरूप** (इ.स.१८९१) हे त्यांचे स्वतंत्र पुस्तक आहे.  शालापत्रक या मासिकातून आणि केसरी या वर्तमानपत्रांतून  प्रसिद्ध झालेल्या चिपळूणकरांचे लेखसंग्रह असलेल्या एका पुस्तकाचे दोन भाग बेलसरे यांनी संपादित केले आहेत.  

## प्रकाशित ग्रंथ
* उद्यावरची गोष्ट (इ.स. १८९८) - एका इंग्रजी ग्रंथाचे मराठी भाषांतर
* चिकित्साब्धी (इ.स. १९०२) - मणिशंकर गोविंदजींच्या आयुर्वेदावरील एका गुजराती ग्रंथाचे मराठी भाषांतर
* ज्युलियस सीझर (इ.स. १९१३) - शेक्सपियरच्या ज्युलियस सीझर या नाटकाचे मराठी रूपांतर
* तुफान (इ.स. १९०४) - शेक्सपियरच्या  टेंपेस्ट या नाटकाचे मराठी रूपांतर
* तीन गोष्टी (इ.स. १८९०) - कथासंग्रह
* निबंधकार विष्णूशास्त्री चिपळूणकर यांच्या चरित्राचे व लेखांचे साधारण स्वरूप (इ.स. १८९१) - निबंधात्मक
* पंचम हेनरी चरित (इ.स. १९११) - शेक्सपियरच्या  हेन्‍री फिफ्थ या नाटकाचे मराठी रूपांतर
* प्रेमाचा कळस (इ.स. १९०८) - शेक्सपियरच्या  रोमियो ज्युलिएट या नाटकाचे मराठी रूपांतर
* मधुयामिनी स्वप्नदर्शन (इ.स. १९१३) - शेक्सपियरच्या  मिडसमर नाइट्‌स या नाटकाचे मराठी रूपांतर
* मुक्ता (इ.स. १८९७) - मणिशंकर गोविंदजी यांच्या एका गुजराती अद्‌भुत्‌कथेचे मराठी भाषांतर
* व्हेनिसनगरचा व्यापारी (इ.स. १९१०) - शेक्सपियरच्या  मर्चंट ऑफ व्हेनिस या नाटकाचे मराठी रूपांतर
* शालोपयोगी इंग्रजी-मराठी शब्दकोश (इ.स. १९०४).  

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:मराठी नाटककार
वर्ग:इ.स. १८६२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९१४ मधील मृत्यू
हिराबाई पेडणेकर

**हिराबाई पॆडणेकर** (जन्म :सावंतवाडी २२ नोव्हेंबर १८८६;  - पालशेत-रत्‍नागिरी १८ ऑक्टोबर १९५१)  या  मूळच्या कोकणातल्या. पण त्यांचे बालपण, शिक्षण, लेखन मुंबईतील गिरगावात झाले. शिक्षणामुळेच स्त्रियांची स्थिती सुधारेल, असा त्यांना विश्वास होता, आणि स्वतःच्या कर्तृत्वाने त्यांनी ते सिद्ध करून दाखवले. त्यांच्या घराण्यातच  नृत्य, संगीत या कला होत्या.  त्यांना चागले संस्कृत येत होते. त्यांचे संगीतातले अधिक शिक्षण भास्करबुवा बखले यांच्याकडे झाले.  

गुर्जरशास्त्री यांच्याकडून हिराबाईंनी, संस्कृत नाट्यशास्त्र, आणि नाट्यवाङ्‌मय यांच्या सूक्ष्म अभ्यासासाठी मार्गदर्शन घेतले.  गोविंद बल्लाळ देवल यांच्या प्रेरणेने त्यांना मराठी नाटकाची गोडी लागली.  पुढे मराठी साहित्यिक राम गणेश गडकरी, बालकवी ठोंबरे यांच्याशी त्यांचा परिचय झाला. त्यानंतर हिराबाई पेडणेकरांचा अण्णासाहेब किर्लोस्कर आणि बालगंधर्व यांच्यासारख्या नाट्यक्षेत्रातील मंडळींशी, आणि पुढे नानासाहेब फाटक, श्रीपाद कृष्ण कोल्हटकर यांच्याशी घनिष्ट संबंध आला.  या मंडळींकडून स्फूर्ती घेऊन हिराबाई पेडणेकर स्वतःच नाटककार झाल्या.

हिराबाईंनी वयाच्या विशीत १९०५ साली पहिले नाटक लिहिले ते 'जयद्रथ विडंबन.' ते रंगभूमीवर आले नसले तरी अनेकांनी ते वाचून हिराबाईंची प्रशंसा केली. त्यांचे 'संगीत दामिनी' (पहिला प्रयोग १९०८, पुस्तकरूपाने प्रकाशित सन १९१२) हे नाटक त्यानंतर काही वर्षांनी रंगभूमीवर आले आणि मराठी रंगभूमीच्या इतिहासात एक ऐतिहासिक नोंद झाली. कारण स्त्रीने लिहिलेले हे पहिले नाटक होते. किर्लोस्कर मंडळींनी हे नाटक करावे अशी हिराबाईंची इच्छा होती, पण ते घडू शकले नाही. 'ललितकलादर्श'ने या नाटकाला यश मिळवून दिले आणि ते चार वर्षे रंगभूमीवर गाजत राहिले. हिराबाई पेडणेकर केवळ नाटक लिहीत नव्हत्या तर कविता-निबंधलेखनही करत. त्या काळातल्या अव्वल दर्जाच्या 'मनोरंजन' मासिकात त्यांचे लेखन प्रसिद्ध होई.   त्यांनी लिहिलेल्या मीराबाईच्या आणि कवी जयदेवाची पत्नी यांच्यावरच्या दोनही नाटकांना फारशी प्रसिद्धी मिळाली नाही.

हिराबाई पेडणेकरांच्या जीवनावर वसंत कानेटकरांनी  'कस्तुरीमृग' हे नाटक लिहिले होते. 

## संगीतकार म्हणून कारकीर्द
हिराबाईंनी श्री.कृ.कोल्हटकरांच्या 'प्रेमशोधन' (१९१०) या आणि गडकऱ्यांच्या 'पुण्यप्रभाव' (१९१६) या नाटकांना संगीत दिले होते.

## हिराबाई पेडणेकरांसंबंधी पुस्तके
* कस्तुतीमृग (नाटक, लेखक - वसंत कानेटकर)
* आद्य महिला नाटककार हिराबाई पेडणेकर (चरित्र, लेखिका - शिल्पा सुर्वे)

## संदर्भ 
हिराबाई आणि कोल्टकर- म.ल. वऱ्हाडपांडे
वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १८८६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९५१ मधील मृत्यू
आनंदीबाई किर्लोस्कर

**आनंदीबाई शंकरराव किर्लोस्कर **(१९०५:टिलाटी, सोलापूर जिल्हा, महाराष्ट्र १७ सप्टेंबर, १९४२: किर्लोस्करवाडी, महाराष्ट्र) या मराठी लेखिका होत्या. या मराठी उद्योजक शं.वा. किर्लोस्कर यांच्या पत्नी तसेच स्त्री मासिकाच्या संपादिका, शांताबाई किर्लोस्कर यांच्या आई होत. आनंदीबाईंनी कथा आणिनाटके लिहिली. त्यानी स्त्री मासिकाचे संपादन केले. त्यांनी अध्यापनशास्त्राचे शिक्षण घेतले होते व त्या किर्लोस्करवाडीतील प्राथमिक शाळेत शिक्षिका होत्या. 

*नव्या वाटा* या त्यांच्या पुरुषपात्रविरहित नाटकात आनंदीबाईंनी परित्यक्ता, प्रौढ कुमारिका यांच्या जीवनविकासाठी नव्या वाटा दाखवण्याचा प्रयत्‍न केला आहे. विवाहपद्धतीतील दोष नाहीसे करून, स्त्रीजीवन सुखकारक करण्यासाठी नव्या वाटा चोखाळण्याचा मार्ग त्यांनी आपल्या *नव्या वाटा* या नाटकातून सुचवल्या आहेत. कथासंग्रह आणि नाटकाव्यतिरिक्त आनंदीबाईंनी काही श्रुतिकाही लिहिल्या आहेत.

## लेखन
### श्रुतिका
* कथासंग्रह:

१. अंतरंग (इ.स.१९४६)

२. ज्योती (इ.स.१९४४)

३. प्रतिबिंब (इ.स.१९४१)

### नाटक 
ा
१. नव्या वाटा (इ.स.१९४१).

वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:मराठी नाटककार
वर्ग:इ.स. १९०५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९४२ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
दत्तात्रेय गणेश सारोळकर

**दत्तात्रेय गणेश सारोळकर** ( :इ.स.१८९४; - १९३४) हे एक मराठी कादंबरीकार, कथाकार, नाटककार आणि राजकीय व सामाजिक स्वरूपाचे वैचारिक लेखन करणारे लेखक होते. ते मौज वर्तमानपत्राचे काही काळ संपादकही होते. त्यांनी ऐतिहासिक, पौराणिक, व  सामाजिक अशी एकूण बारा नाटके लिहिली. त्यांची नाटके मनोहर स्त्रीसंगीत मंडळी आणि नाट्यकलाप्रसारक मंडळी या नाट्यसंस्थांनी रंगभूमीवर आणली होती. नाटकांखेरीज, दत्तात्रेय सारोळकरांनी  काही अन्य पुस्तकेही लिहिली आहेत.

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:मराठी नाटककार
वर्ग:इ.स. १८९४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९३४ मधील मृत्यू
केशव विष्णू बेलसरे

**प्रा. के. वि. बेलसरे:** (केशव विष्णू बेलसरे तथा 'बाबा बेलसरे') 
( ८ फेब्रुवारी १९०९ - निधन: ३ जानेवारी १९९८)

तत्त्वज्ञानाचे प्राध्यापक. श्रीब्रह्मचैतन्य गोंदवलेकर महाराजांचे शिष्य. पौर्वात्य व पाश्चात्य तत्त्वज्ञानाचा अभ्यास. भारतीय अध्यात्म विशद करणारे अनेक ग्रंथ लिहिले. ग्रंथ व प्रवचने यांच्या माध्यमातून नामस्मरणाचा प्रसार.  

## के. वि. बेलसरे यांची ग्रंथरचना 
* अंतर्यात्रा   
* आनंद साधना (आध्यात्मिक आत्मचरित्र) 
* उपनिषदांचा अभ्यास
* चैतन्यसुधा समाधान पर्व  
* भावार्थ भागवत 
* शरणागती 
* श्रीब्रह्मचैतन्य गोंदवलेकर महाराज (चरित्र आणि वाङ्मय) 
* संतांचे आत्मचरित्र   
* साधकांसाठी संतकथा
*  सार्थ श्रीदासबोध 

वर्ग:भारतीय तत्त्वज्ञ
वर्ग:समर्थ संप्रदाय
वर्ग:अध्यात्म
वर्ग:इ.स. १९०९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९८ मधील मृत्यू
आक्काबाई

अक्काबाईंनी ३५ वर्षे समर्थांच्या हयातीत चाफळचा कारभार सांभाळला शिवाय समर्थांच्या पश्चात ३८ वर्षे सज्जन्गाडचा कारभार सांभाळला.
१२ व्या वर्षापासून ८५ वर्षांपर्यंत रामरायाची सेवा करून त्या कृतार्थ झाल्या.औरंगजेबाच्या आक्रमणाच्यावेळी  अक्काबाई यांनी गडावरील राम पंचायतन वाघापूरला नेऊन रामनवमी साजरी केली. त्यांची समाधी सज्जनगडावर आहे. त्यांना अक्कास्वामी असे म्हणले जाई.
अण्णाबुवा कालगावकर

**अण्णाबुवा कालगावकर** यांनी सज्जनगडाचा  जीर्णोद्धार करण्याचे काम केले.समर्थ रामदास स्वामींच्या कार्याचा प्रचार आणि प्रसार केला.महान रामदासी जयंती पौष महिन्यातील शुक्ल पक्षात द्वितीयेला साजरी केली जाते.

वर्ग:मराठी समाजसेवक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जाफर पनाही

**जाफर पनाही** हे इराणमधील चित्रपट निर्माते आहेत. *ऑफलाइन* हा त्यांनी निर्मिलेला चित्रपट विशेष गाजला. हा चित्रपट बनवल्याबद्दल इराण शासनाने त्यांना ६ वर्षांची कैद आणि चित्रपटनिर्मितीसाठी २० वर्षांची बंदी अशी शिक्षा सुनावली आहे.

वर्ग:इराणी व्यक्ती
वर्ग:चित्रपट निर्माते
शुद्धगतिकी

**शुद्धगतिकी** किंवा **केवलगतिकी** (इंग्लिश: *Kinematics*, *कायनेमॅटिक्स*) ही गतिमान बिंदूंवर, वस्तूंवर किंवा वस्तूंच्या समूहांवर काम करणाऱ्या बलांस लक्षात न घेता, त्यांच्या केवळ शुद्ध गतीचा अभ्यास करणारी शाखा होय. शुद्धगतिकीमध्ये गतीचे तपशील सांगताना बिंदूंच्या, रेषांच्या व अन्य भौमितिक रूपातील वस्तूंच्या गतीचे मार्ग, तसेच वेग, त्वरण इत्यादी भेददर्शी गुणधर्मांचा अभ्यास केला जातो.

वर्ग:अभिजात यामिकी
योशिझावा अकिरा

**योशिझावा अकिरा** (जपानी:吉澤 章; रोमन: *Yoshizawa Akira*) (१४ मार्च, इ.स. १९११ - १४ मार्च, इ.स. २००५) हा ओरिगामी कलेचा प्रणेता मानला जातो. त्याने या कलेला पुनरुज्जीवित केले. इ.स. १९८९ साली त्याने वर्तवलेल्या अंदाजानुसार त्याने आपल्या कारकिर्दीत ५००००हून जास्त ओरिगामी कलाकृती बनवल्या. त्यापैंकी काही शेकडा कलाकृतीच त्याच्या १८ पुस्तकांतून प्रकाशित झाल्या आहेत. आपल्या कारकिर्दीत त्याने नेहमीच जपानाचा सांस्कृतिक दूत म्हणून भूमिका निभावली. इ.स. १९८३साली, जपानी सम्राट हिरोहितो याने त्याला 'ऑर्डर ऑफ द रायझिंग सन' हा जपानी नागरिकांना मिळणाऱ्या सर्वोच्च सन्मानांपैकी एक सन्मान देऊन गौरवले.

वर्ग:ओरिगामी
वर्ग:जपानी व्यक्ती
मसूरकर महाराज

धर्मभास्कर विनायक महाराज मसूरकर हे धार्मिक आणि सांस्कृतिक चळवळींचे स्रोत होते. 
मसुरकर महाराजांनी 'मसुराश्रम' या आश्रमाची स्थापना १९२० साली गोरेगाव पूर्व, मुंबई येथे केली. त्यांनी समर्थ संप्रदायाचा प्रसार केला. स्वातंत्र्यपूर्व काळात बलवान स्वातंत्र्य सैनिक तयार करण्यासाठी सूर्यनमस्काराची उपासना व दासबोधाचे वाचन ही मसूरकर महाराजांनी महाराष्ट्रभर सुरू केलेली मोहीम होती. मसुरकर महाराज यांना भेटण्यासाठी सुभाषबाबू सन १९३१ साली कराड येथील मसुराश्रमाच्या शिबिरात आले होते. रत्‍नागिरी येथे १९३१ साली पतितपावन मंदिराची स्थापना झाली. त्या वेळी स्वामी मसुरकरमहाराजांची व संतश्रेष्ठ गाडगेमहाराजांची भेट झाली.
## धर्मांतरास विरोध
मसुराश्रम येथे गुजरात व गोवा येथील ख्रिस्ती धर्मात धर्मांतरित झालेल्या हिंदूंना पुन्हा स्वधर्मात आणण्याचे मोठे कार्य केले व करत आहे. त्याचप्रमाणे सूर्यनमस्कार व बलोपासनेचाही त्यांनी पुरस्कार केला. शुद्धी चळवळीला एक दिशा देण्याचे काम केलेले मसुराश्रमाचे ब्रह्मचारी विश्वनाथजी, वामनमूर्ती व इतर अनेकांनी केले. युखॅरिस्ट काँग्रेस, वादग्रस्त फादर फेरार प्रकरण, केरळमधील नन्सच्या विक्रीचे  स्कॅंडल, भिवंडीची व जळगावची दंगल, ख्रिश्चन मिशनऱ्यांनी केलेले भारताचे विभाजन प्रयत्न, आंध्रच्या किनारपट्टीवर मिशनऱ्यांनी ‘ख्रिस्तस्थान’ तयार करण्याची केलेली रचना या विरोधात आश्रमाने कार्य केले आहे.
=सांस्कृतिक कार्यक्रम=
हिंदू नववर्षाचा पहिला दिवस घेऊन येणारा गुढीपाडव्याचा सण साजरा करण्यासाठी त्यांनी जनजागृती केली. स्वागतयात्रा, शोभायात्रा आणि भरगच्च सांस्कृतिक कार्यक्रमांचे आयोजन करण्याची परंपरा सुरू केली. या मध्ये पारंपरिक ध्वजपथक, लेझीम, मानवी मनोरे, तलवारबाजी, मंगळागौर असे देखावे उभारण्यात मसुराश्रम अग्रणी आहे.
तसेच मौज प्रकाशन गृह आणि प्रबोधन (गोरेगाव) यांच्या संयुक्त विद्यमाने ग्रंथ प्रदर्शन आणि इतर सांस्कृतिक कार्यक्रमांचे आयोजनही येथे केले गेले आहे. पांडुरंगवाडीत रसिकांसाठी "दीपावली स्वरप्रभात",  "पहाटराग मैफल' आयोजित केली जाते. यात शास्त्रीय गायनाचे कार्यक्रम होतात. मंगला पाध्येंचे शास्त्रीय गायन यात झाले आहे. तसेच डॉ. भालचंद्र फडणवीस यांचे संतुरवादन सादर झाले आहे. येथे 'हिंदू युवा संघटन मेळावा' आयोजित केला जातो. संस्कार भारती-गोरेगाव आणि मसुराश्रम यांच्या संयुक्त विद्यमाने हे व्याख्यानेही आयोजित केली जातात. 
## पुस्तके
* होय आम्ही हिंदू झालो मनोरमा प्रकाशन
## हे सुद्धा पहा
* श्री पाचलेगांवकर महाराज

वर्ग : हिंदू धर्म
वर्ग : धर्मांतर
वर्ग:मराठी संत
वर्ग:समर्थ संप्रदाय
वर्ग:हिंदू संत
वर्ग:हिंदू आध्यात्मिक गुरू
वर्ग : हिंदू नेते
दासगीता

या गीतेमध्ये १०० श्लोक आहेत.प्रत्येक श्लोकाचे पहिले २ चरण  समर्थ रामदास स्वामींनी सांगितले.व पुढचे २ चरण कल्याण स्वामी यांनी पूर्ण केले.
मंजरथ

मंजरथ हे गाव,  माजलगाव तालुक्यात मराठवाड्यातील बीड जिल्ह्यात आहे.

## मंजरथ माहात्म्य (आख्यायिका)
केसरी नावाच्या गंधर्वाला अंजना आणि आद्रिका नावाच्या दोन भार्या होत्या.  शापामुळे अंजना वानरी तर आद्रिका मार्जार (मांजर) झाली.  काही काळानंतर आद्रिकेने अब्जक तीर्थात (गोदावरी-सिंदफणा संगम ) स्नान केले असता तिचे मूळ रूप तिला प्राप्त झाले, म्हणून हे क्षेत्र मार्जार क्षेत्र झाले. तेच पुढे मंजरथ म्हणून ओळखले जाऊ लागले.

### हनुमंतेश्वर मंदिर, मंजरथ 
गोदावरी नदीचे सिंधुफेना(सिंदफणा) नदीशी संगम स्थान ते हनुमंतेश्वर मंदिर या मधल्या भागाला अब्जक तीर्थ म्हणतात. गोदावरी नदीला गौतम ऋषींनी आणली म्हणून तिला गौतमी हे पण एक नाव आहे.  या नदीमध्ये महापातकाला नष्ट करणारी अनेक तीर्थे असल्याची समजूत आहे. त्यांमध्ये मुख्य ३ तीर्थे आहेत, पहिले त्रिंबके(गंगेचे उगमस्थान), दुसरे  अब्जके (गंगेचे हृदयस्थान ) आणि तिसरे  गोदासागर संगमे( गोदावरीचे सागर संगम स्थान),   या तिन्ही  तीर्थांत ’अब्जके’चे स्थान विशेष महत्त्वाचे आहे.  हे अब्जक तीर्थ किंवा मार्जार क्षेत्र म्हणजेच श्रीक्षेत्र मंजरथ. 

माजलगाव शहरापासून दहा किलोमीटरवर मंजरथ हे गाव आहे. धाकटी काशी म्हणून त्याची दुसरी ओळख आहे. या गावाला गोदावरीचा वसा लाभला  आहे. अंत्यविधीनंतरचे विधी करण्यासाठी मराठवाड्यातील लोक मंजरथ येथे येतात व गोदावरीच्या नदीपात्रात अस्थी, रक्षा विसर्जन करतात.

## वैभव संदर्भ 
वर्ग:बीड जिल्हा
लोकजागर ग्रामीण साहित्य संमेलन

कुंटूर (ता. नायगाव, जिल्हा नांदेड)) येथील साने गुरुजी संस्कारमाला सार्वजनिक वाचनालय व बहुउद्देशीय प्रतिष्ठानने ता. २५ मार्च २०१२ रोजी तिसरे लोकजागर ग्रामीण साहित्य संमेलन आयोजित केले होते.  

**यापूर्वीची लोकजागर साहित्य संमेलने :**

१. सांगली. संमेलनाध्यकक्ष लक्ष्मीकांत देशमुख.

२. नायगाव(जिल्हा नांदेड) तालुक्‍यातील कुंटूर येथे ता. १७ जानेवारी इ.स. २०१०रोजी दुसरे लोकजागर ग्रामीण साहित्य समंलेन झाले. त्याचे उद्‌घाटन  खासदार डॉ. जनार्दन वाघमारे यांच्या हस्ते  झाले. संमेलनाध्यक्ष म्हणून कथाकार डॉ. मथु सावंत होत्या.  कुंटूरच्या साने गुरुजी संस्कारमाला वाचनालय आणि साने गुरुजी बहुउद्देशीय प्रतिष्ठानतर्फे या संमेलनाचे आयोजन करण्यात आले होते. या संमेलनात कथाकथन, कविसंमेलन, ग्रंथ-वृक्षदिंडी असे भरगच्च कार्यक्रम झाले होते.

वर्ग: मराठी साहित्य संमेलने
राज करंडक

**राज करंडक** एकांकिका स्पर्धा ही एक खुल्या गटासाठीची एकांकिका स्पर्धा आहे.  या स्पर्धेची सुरुवात २०१० साली झाली. महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेच्या काही उत्साही कार्यकर्त्यांनी पुण्यात ही स्पर्धा घ्यायची असे ठरवले. २०११ हे या स्पर्धेचे दुसरे वर्ष आहे. २०१० साली १२ संघांनी यात भाग घेतला होता. मराठी चित्रपट सृष्टीतील नावाजलेले अभिनेते अश्विनी कुलकर्णी आणि सुबोध भावे यांनी स्पर्धेमध्ये परीक्षक म्हणून काम पहिले होते.

या स्पर्धेचा कालावधी: दरवर्षी, जूनचा २रा व ३रा आठवडा, आणि स्थळ : भरत नाट्य मंदिर, सदाशिव पेठ, पुणे हे आहे..

२०१० साली स्पर्धेदरम्यान झालेल्या एकांकिका :

*१
*२
*३
*४
*५
‍*६
*७
*८
*९
*१०
*११
*१२

२०१० साली दिली गेलेली पारितोषिके :

१. सर्वोत्कृष्ट लेखक:

२. सर्वोत्कृष्ट नेपथ्यः

३. सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शन:

४. सर्वोत्कृष्ट ध्वनी:

५. सर्वोत्कृष्ट प्रकाशयोजना:

६. सर्वोत्कृष्ट अभिनेता:

७. सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री:

६. सर्वोत्कृष्ट नाटक : : राज करंडक

(अपूर्ण))
सीमा (गणित)

गणितानुसार, **सीमा** किंवा **मर्यादा** (इंग्लिश: *Limit*, *लिमिट*)  म्हणजे एखाद्या राशीचे मूल्य वाढवत नेले असता, त्या राशीच्या एखाद्या फलाने किंवा श्रेणीने "गाठलेले" टोकाचे मूल्य होय. कलन या गणिताच्या शाखेत सीमा पायाभूत घटक असून सातत्य, विकलन, संकलन इत्यादी महत्त्वाच्या संकल्पनांच्या व्याख्या यांच्यावरच आधारल्या आहेत.

सूत्रे लिहिताना, सीमा **lim** या रोमन लघुरूपाने दर्शवल्या जातात. उदा.: lim(*a**n*) = *a*. एखाद्या राशीने किंवा श्रेणीने सीमा गाठल्याचे दर्शवण्यासाठी उजव्या बाणाचे चिन्ह (→) वापरतात. उदा.: *a**n* → *a*.

## संदर्भ व नोंदी
चक्रधरस्वामी साहित्य संमेलन

हिंगोली जिल्ह्यातल्या शेवाळा गावातील (तालुका कळमनुरी) महदंबा साहित्य संघ, ही संस्था दरवर्षी चक्रधरस्वामी साहित्य संमेलन भरवते.  या संस्थेने भरविलेली काही संमेलने : -
* १ले ग्रामीण **चक्रधरस्वामी साहित्य संमेलन**, शेवाळा (जिल्हा हिंगोली) येथे इ.स. २००६मध्ये झाले. संमेलनाध्यक्ष प्रा. राम शेवाळकर होते.
* २री, ३री आणि ४थी ग्रामीण **चक्रधरस्वामी साहित्य संमेलने**, शेवाळा (जिल्हा हिंगोली) येथे २००७ ते २०११ या दरम्यान झाली.
* ५वे राज्यस्तरीय **चक्रधरस्वामी साहित्य संमेलन**, माहूर (जिल्हा नांदेड) येथे १३ फेब्रुवारी २०११रोजी झाले.
* ६वे राज्यस्तरीय **चक्रधरस्वामी साहित्य संमेलन**, हिंगोली येथे इ.स. २०१२मध्ये झाले.
* ७वे राज्यस्तरीय **चक्रधरस्वामी साहित्य संमेलन**, भेंडेगाव (जिल्हा हिंगोली) येथे १७-१८ मार्च २०१३ या दिवसांत झाले. डॉ. आ.ह. साळुंखे अध्यक्ष होते.
* ८वे राज्यस्तरीय **चक्रधरस्वामी साहित्य संमेलन**, इजळी (जिल्हा नांदेड) येथे २-३ मार्च २०१४ला झाले.  अध्यक्षस्थानी उत्तम कांबळे होते..

पहा : साहित्य संमेलने

वर्ग: मराठी साहित्य संमेलने
गिरगाव व्हाया दादर

"गिरगाव व्हाया दादर" संयुक्त महाराष्ट्र चळवळीच्या तत्कालीन पार्श्वभूमीवर आधारीत अमोल भोर दिग्दर्शीत ,हृषीकेश कोळी लिखित नाटक आहे.  

### टीम
मुंबईतल्या महविद्यालयीन नाट्यक्षेत्रातल्या मंडळींनी गिरगाव व्हाया दादर’ ह्या एकांकिकेला आकार दिला.रिद्धी निर्मित आणि नवनीत प्रकाशित नाटक दोन अंकी  आहे. ५० जणांच्या टीमसह ह्या प्रयोगाच्या निर्मित्ती विलास वाघमारे ह्यांनी केले असून नेपथ्य सचिन गावकर आणि प्रकाशयोजना भूषण देसाई ह्यांची आहे.अभिजित पेंढारकर ह्यांनी संगीत दिलेल्या ह्या नाटकात नम्रता आवटे, ऋतुजा बागवे, स्वप्निल हिंगडे ह्यांच्यासह अतुल सणस, महेश वरवडेकर, प्रदीप डोईफोडे, रत्नाकर देशपांडे, सिद्धेश परब, आशिष मुंबईकर, राकेश पाटील, सुमित परुळेकर, स्नेहा साळवी, पुरुषोत्तम हिलेर्कर, हनुमंत चौधरी, दिग्विजय चव्हाण, वर्षा मानकामे, सचिन नवरे, संतोष पाटील, उमेश कणसे, अजय गटलेवार, संतोष खाडे, मैत्रेयी जाधव, चेतन शिंदे, महेश वडवलकर सहकलावंत आहेत.

वर्ग:मराठी नाटकांची यादी
उझबेक सोव्हिएत साम्यवादी गणराज्य

**उझबेक सोव्हिएत साम्यवादी गणराज्य** (उझबेक:Ўзбекистон Совет Социалистик Республикаси O`zbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi, रशियन:Узбекская Советская Социалистическая Республика Uzbekskaya Sovetskaya Sotsialisticheskaya Respublika) हे सोव्हिएत संघाचे इ.स. १९२१ ते इ.स. १९९१ या कालावधीत गणराज्य होते. १९९१ नंतर हे गणराज्य स्वतंत्र झाले व उझबेकिस्तानचा उदय झाला.

वर्ग:सोव्हिएत संघाची गणराज्ये
वर्ग:उझबेकिस्तानचा इतिहास
यित्झाक शामिर

**यित्झाक शामिर** (हिब्रू: יִצְחָק שָׁמִיר; १५ ऑक्टोबर १९१५ - ३० जून २०१२) हा दोन वेळा इस्रायल देशाचा पंतप्रधान होता. 

यित्झाक शामिर यांचा जन्म रूझान्हे (सध्याच्या बेलरूस) मध्ये झाला. त्यांनी पोलंडच्या हेबरू शाळेत प्राथमिक शिक्षण पूर्ण केले. 

## बाह्य दुवे 
* क्नेसेटवरील अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:इस्रायलचे पंतप्रधान
आल्बेर काम्यू

right|thumb|250px|आल्बेर काम्यू
**आल्बेर काम्यू** (फ्रेंच albɛʁ kamy) (*जन्म* - ५ नोव्हेंबर, १९१३ *मृत्यू* - ४ जानेवारी, १९६०) हा एक नोबेल पारितोषिक विजेता फ्रेंच लेखक होता.

## जीवन 
आल्बेर काम्यूचा जन्म ७  नोव्हेंबर, इ.स. १९१३ रोजी फ्रेंच अल्जिरीयातील मांडोवी (हल्लीचे ड्रीन) येथे झाला. त्याचे वडील ल्युसिए हे गरीब शेतमजूर होते. १९१४ मध्ये पहिल्या महायुद्धाच्या काळात त्याच्या वडिलाचा मृत्यू झाला. त्याचे बालपण अतिशय दारिद्र्यात गेले. अर्धवेळ शिक्षण घेऊन त्याने पैसे मिळवण्यासाठी खाजगी शिकवण्या घेतल्या, मीटरालॉजिकल इन्स्टिट्यूटमध्ये कारकून म्हणून नोकरी केली तसेच मोटारकारचे स्पेअर पार्टही विकले. आल्बेर काम्यूने इ.स. १९३५ साली बी.ए. व इ.स. १९३६ साली एम.ए. पूर्ण केले. दरम्यान इ.स. १९३४ साली सिमॉ हाई हिच्याशी त्याचा विवाह झाला. पण त्याचे हे वैवाहिक जीवन लौकरच संपुष्टात आले. नंतर इ.स. १९४० साली काम्यूने फ्रान्सिन फॉर या पियानोवादक स्त्रीशी विवाह केला. तिच्यापासून आल्बेरला कॅथरीन आणि जीन या दोन जुळ्या मुली झाल्या.

## कारकीर्द 
आल्बेर काम्यूने फ्रेंच कम्युनिस्ट पार्टीमध्ये प्रवेश केला होता पण दोनच वर्षात स्वतंत्र विचारसरणीच्या आल्बेरला पक्षातून काढून टाकण्यात आले. इ.स. १९३८ साली त्याने रिपब्लिकन नावाच्या वर्तमानपत्रात राजकीय वार्ताहर म्हणून काम चालू केले. नंतर त्याने कॉम्बॅट या पॅरीसमधल्या एका वर्तमानपत्रात संपादक म्हणूनही काम केले. इ.स. १९४६ साली कॉम्यूनी संपादकपदाचा राजीनामा दिला आणि पूर्ण वेळ लेखन करायचे ठरवले. इ.स. १९५७ साली त्याला *रिफ्लेक्शन्स ऑन दि गिलोटीन* या लेखमालेसाठी साहित्यासाठीचे नोबेल पारितोषिक देण्यात आले. ४ जानेवारी, १९६० रोजी आल्बेरचा प्रकाशक मित्र मायकेल गॅलीमर्द याच्या मोटारीमध्ये बसून जाताना मोटार अपघात होऊन काम्यूचे निधन झाले.

## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे 
‎
* Fonds Albert Camus - Cité du livre d'Aix en Provence 
* Société des Études Camusiennes
* The Albert Camus Society

वर्ग:साहित्यातील नोबेल पारितोषिकविजेते
वर्ग:फ्रेंच लेखक
वर्ग:इ.स. १९१३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६० मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अहिराणी साहित्य संमेलन

अहिराणी साहित्य संमेलन हे खानदेशात होणारे साहित्य संमेलन आहे. प्रा. चव्हाण आणि  डॉ. शकुंतला चव्हाण यांनी प्रथमच अहिराणी साहित्य संमेलनाची संकल्पना खानदेशात रुजवली व वाढविली. त्यांच्या योजनेनुसार या पूर्वीची पहिली तीन संमेलने अनुक्रमे कासारे, मांडळ आणि चाळीसगाव येथे झाली होती. तर, चौथे अखिल भारतीय **अहिराणी साहित्य संमेलन** नाशिकला **तीन आणि चार डिसेंबर २०११** या दिवशी झाले. या संमेलनाच्या अध्यक्षा  डॉ . शकुंतला चव्हाण होत्या.  संमेलनाला सार्वजनिक बांधकाम मंत्री छगन भुजबळ, माणिकराव गावित, सुरूपसिंह नाईक, एकनाथ खडसे आणि विजयकुमार गावित अशी राजकारणी मंडळी आली होती. या संमेलनाचे आयोजन खानदेश मराठा मंडळ, नाशिक परिसर यांनी केले होते.

या चौथ्या संमेलनाच्या पहिल्या दिवशी ग्रंथयात्रा व सांस्कृतिक दिंडी झाल्यावर संमेलनाचे उद्‌घाटन  अ‍ॅडव्होकेट उज्ज्वल निकम यांच्या हस्ते झाले. स्वागताध्यक्ष , उद्‌घाटक , प्रमुख पाहुणे व संमेलनाध्यक्ष यांच्या भाषणानंतर दुपारी  'अहिराणी बोली व साहित्य मीमांसा' या विषयावर परिसंवाद झाला. सायंकाळी कथाकथनाचा कार्यक्रम झाला. त्यानंतर  रात्री  ‘खानदेशी ठेचा‘ हा विविधकलागुणदर्शनाचा सांस्कृतिक कार्यक्रम होऊन संमेलनाचा पहिला दिवस संपला.

संमेलनात दुसऱ्या दिवशी सकाळी  'अहिराणी बोली : सामाजिक अनुबंध' या विषयावर परिसंवाद झाला व नंतर  कविसंमेलन झाले.  दुपारी अडीच वाजता एक अहिराणी चित्रपट व एक अहिराणी लघुनाटिका दाखविण्यात आली.  संमेलनाचा समारोप  डॉ. यू.म.पठाण यांच्या भाषणाने झाला. त्या वेळी डॉ.मु.ब. शहा हे प्रमुख पाहुणे होते.

## अहिराणी साहित्य संमेलने
* पहिले साहित्य संमेलन मांडळ (तालुका अंमळनेर-जिल्हा धुळे) येथे १२ फेब्रुवारी १९९८ रोजी झाले. संमेलनाध्यक्ष : राजा महाजन.
* दुसरे साहित्य संमेलन : धुळे जिल्ह्यातील कासारे(साक्री तालुका) येथे२७-२८ फेब्रुवारी १९९९ ला झाले.  संमेलनाध्यक्ष : प्राचार्य सदाशिवराव माळी.
* तिसरे साहित्य संमेलन : चाळीसगांव येथे २४-२५ मार्च २००० यां दिवशी झाले.  संमेलनाध्यक्ष :  प्रा. डॉ. रमेश सूर्यवंशी.
* चौथे **अहिराणी साहित्य संमेलन** नाशिकला **तीन आणि चार डिसेंबर २०११** या दिवशी झाले. या संमेलनाच्या अध्यक्षा  डॉ . शकुंतला चव्हाण.
* ५वे अहिराणी साहित्य संमेलन धुळे येथे २२-२३ डिसेंबर २०१२ या दिवसांत झाले.संमेलनाच्या अध्यक्षपदी अहिराणी लेखक, कथाकथनकार सुभाष अहिरे..
* आणखी एक अहिराणी साहित्य संमेलन धुळे शहरात ९-१० एप्रिल २०१६ या दिवसांत झाले. हेही संमेलन ५वे होते, असे समजते. या संमेलनाचे उद्‍घाटन  श्रीपाल सबनीस यांनी केले. याही संमेलनाचे संमेलानाध्यक्ष अहिराणी लेखक, कथाकथनकार सुभाष अहिरे होते.

----
* याच नावाची आणखीही काही साहित्य संमेलने आहेत. उदाहरणार्थ०  चिंचवड येथील खान्देश वैभव सांस्कृतिक संस्थेच्या वतीने भोसरी येथील अंकुश लांडगे सभागृहात भरलेले पहिले खान्देशी साहित्य संमेलन.  दोन दिवस चाललेले हे साहित्य संमेलन रविवार दि. ५, व सोमवार ६ फेब्रुवारी २०१२ या दिवशी झाले. संमेलनाध्यक्षपदी उत्तर महाराष्ट्र विद्यापीठाच्या भाषा विभागाचे प्रमुख डॉ. बापुराव देसाई हे होते.
* खानदेश अहिराणी कला व सांस्कृतिक संस्था आणि सानेगुरुजी अहिराणी लोककला साहित्य विकास मंच यांच्या तर्फे निगडी (पुणे) येथे ४थे अहिराणी साहित्य संमेलन, २३ फेब्रुवारी २०१४ला झाले. संमेलनाध्यक्ष अहिराणी कवी रामदास वाघ होते.
* खानदेश अहिराणी कस्तुरी साहित्य संमेलन : हे संमेलन अहिराणी साहित्य आणि सांस्कृतिक कलाक्रीडा मंचातर्फे पिंपरी (पुणे) येथे २१ मे २०१५ रोजी भरले होते. डॉ. फुला बागूल संमेलनाध्यक्ष होते..

पहा : 
* साहित्य संमेलने
* अहिराणी बोलीभाषा

वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
लोकसंवाद ग्रामीण साहित्य संमेलन

सहावे राज्यस्तरीय **लोकसंवाद ग्रामीण साहित्य संमेलन** ६ आणि ७ जून २०१० या दिवशी उमरी(जिल्हा नांदेड) या गावी झाले. कविवर्य इंद्रजित भालेराव संमेलनाध्यक्ष होते. संमेलनात जिल्ह्यातील भजनीमंडळींची भजन स्पर्धा, ग्रंथदिंडी, ग्रंथप्रदर्शन, चित्रकला प्रदर्शन, परिसंवाद, कथाकथन आणि ‘लोकसंवाद पुरस्कारां’चे वितरण होऊन नंतर कविसंमेलन झाले.

**आधीची संमेलने :**

* पाचवे राज्यस्तरीय **लोकसंवाद ग्रामीण साहित्य संमेलन** २२ फेब्रुवारी २००९ रोजी करकाळा(तालुका उमरी, जिल्हा नांदेड) येथे भरले होते. संमेलनाध्यक्ष प्राचार्य सु.ग. चव्हाण होते. संमेलनात आधी ग्रंथदिंडी, ग्रंथप्रदर्शनाचे उद्‌घाटन होऊन नंतर संमेलनाचे उद्‌घाटन झाले. त्यानंतर, लोकसंवाद पुरस्कारांचे वितरण, कथाकथन आणि कविसंमेलन झाले. कविसंमेलनासाठी विशेष निमंत्रित म्हणून कवयित्री डॉ. वृषाली किन्हाळकर व कवी नारायण सुमंत आले होते.

वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
मुकेश खन्ना

**मुकेश खन्ना** हे भारतीय दूरचित्रवानीचे कलाकार आहेत.

प्रसिद्ध मालिका महाभारत मध्ये भीष्माचे पात्र साकारल्यामुळे त्यांना प्रसिद्धी मिळाली तसेच त्यांनी १९९७ मध्ये शक्तिमान या मालिकेत शक्तिमानचे मुख्य पात्र बजावल्याने अजून प्रसिद्धी कमावली.

## कार्यक्रम
*कार्यक्रम - निभावलेली भूमिका 
*महाभारत  - भीष्म / पितामह 
*शक्तिमान - पंडित गंगाधर विद्याधर मायधर ओंकारनाथ शास्त्री / शक्तिमान 
*विराट - विराट 
*चंद्रकांता - जानबाज 
*द ग्रेट मराठा - इब्राहीम खान गार्दी

वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
संस्थापक

कोणत्याही गोष्टीची व मुख्यतः "संस्थेची" सुरुवात करणाऱयास न निर्मात्यास **संस्थापक** असे संबोधले जाते.
संस्थापक ही मुख्य व्यक्ति मानली जाते, व त्या व्यक्तीच्या विचारशैलीवर संस्थेचे जडणघडण होते.

संस्थापक स्थापने नंतर बाकीच्या लोकांना निमंत्रित करतो , तो स्वतः एखादी जवाबदारी संबलू शकतो वा त्या साथी सुद्धा कोणाची तरी नियुक्ती करू शकतो.
स्पायडरमॅन (२००२ चित्रपट)

स्पायडरमॅन हा २००२ साली प्रदर्शित झालेला इंग्लिश भाषेतला चित्रपट आहे.

**स्पायडर-मॅन** () हा २००२ साली प्रदर्शित झालेला एक अमेरिकन इंग्रजी चित्रपट आहे. प्रसिद्ध कॉमिक स्पायडरमॅन वरून प्रेरणा घेऊन या चित्रपटाची निर्मिती करण्यात आली. ह्या चित्रपटात टोबे मॅग्वायरने पीटर पार्करची तर कर्स्टन डन्स्टने मेरी जेन वॉटसनची भूमिका केली. ३ मे २००२ साली प्रदर्शित झालेल्या ह्या चित्रपटाचे शूटिंग लॉस एंजेल्स, सॅन फ्रान्सिस्को व न्यू यॉर्क शहर येथे करण्यात आले. जगभर ८२ कोटीहून अधिक अमेरिकन डॉलर्सची मिळवणूक करणारा हा सिनेमा प्रचंड यशस्वी ठरला. ह्या चित्रपटाचे स्पायडर-मॅन २ व स्पायडर-मॅन ३ हे दोन सिक्वेल्स (उत्तर कथा) काढण्यात आले.

## पार्श्वभूमी 
पीटर पार्कर  हा एक साधा महाविद्यालयीन विद्यार्थी जेव्हा निरीक्षणासाठी कोळ्यांच्या प्रयोगशाळेत जेव्हा जातो तेव्हा त्याला एक कोळी हातावर चावतो. त्यामुळे त्याला कोळ्यांच्या शक्ती प्राप्त होतात. 
तो स्वतःची ओळख लपवण्यासाठी स्पायडरमॅन हे नाम धारण करतो व वाईट शक्तींचा खातमा करतो.

## कथानक 
"तुमच्याकडे जेवढ्या जास्त शक्ती असतील, तेवढ्या जास्त जबाबदाऱ्या" या तत्त्वावर कथानकाची मांडणी करण्यात आली आहे.
स्पायडरमॅन हा चांगल्या गोष्टी व सत्यासाठी लढतो व एका कुख्यात शास्त्रज्ञापासून शहरास वाचवतो. कथानकात त्याच्या वैयक्तिक आयुष्यातील उलाढाली व बारकावे पण टिपले आहेत.

## उल्लेखनीय 
या चित्रपटामध्ये उत्कृष्ट शैलीचे ॲनिमेशन व चलचित्र वापरण्यात आले. त्यासाठी चित्रपटाला विविध पुरस्कार सुद्धा मिळाले. चित्रपट प्रदर्शित होण्याआधी पासूनच चित्रमासिके (कॉमिक्स) प्रसिद्ध होती.

## बाह्य दुवे 
*
शिमॉन पेरेझ

**शिमॉन पेरेझ** (हिब्रू: שמעון פרס; २ ऑगस्ट १९२३ - २८ सप्टेंबर २०१६) हा इस्रायल देशाचा संस्थापक, राजकारणी व देशाचा माजी राष्ट्राध्यक्ष होता. पेरेझने आपल्या कारकिर्दीत दोनवेळा इस्रायलचे पंतप्रधानपददेखील भूषविले होते. २००७ ते २०१४ दरम्यान राष्ट्राध्यक्षपदावर राहिलेला पेरेझ निवृत्तीच्या वेळी जगातील सर्वात वयस्कर राष्ट्रप्रमुख (वय ९१) होता.

२८ सप्टेंबर २०१६ रोजी पेरेझचे वृद्धापकाळाने निधन झाले.

## बाह्य दुवे 
* क्नेसेटवरील अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:इस्रायलचे पंतप्रधान
वर्ग:इस्रायलचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:प्रेसिडेन्शियल मेडल ऑफ फ्रीडम विजेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शक्तिमान

शक्तिमान हे प्रसिद्ध "शक्तिमान" या दूरदर्शन मालिकेतील पात्र आहे. शक्तिमान ही दूरदर्शन मालिका प्रथम १३ सप्टेंबर १९९७रोजी प्रसारित करण्यात आली. मुकेश खन्ना यांनी शक्तिमानची भूमिका केली होती. 

शक्तिमान हे भारतीय दूरचित्रवाहिनीला "सुपरमॅन"वरून प्रेरणा घेतलेले पहिले पात्र आहे. 

शक्तिमान विविध शक्तींचा वापर करून वाईट गोष्टीविरुद्ध लढतो व शेवटी विजय सत्याचाच होतो, या तत्त्वावर जीवन जगतो.

शक्तिमान हा दिवसा सर्व लोकांत गुप्त प्रकारे "पंडित गंगाधर विद्याधर मायाधर ओंकारनाथ शात्री" या नावाने पत्रकाराच्या भूमिकेत वावरत असतो..

## कथानक
पंचमहाभूतां(हवा, जमीन, अग्नि, वायु , अवकाश)पासून मिळालेल्या शक्तींपासून शक्तिमानची निर्मिती होते. त्यास पृथ्वी वरील वाईट शक्तींचा नायनाट करण्याचे काम महर्षींनी सोपवलेले असते.

## प्रसिद्धी 
शक्तिमान ही मालिका जशीजशी प्रसिद्ध होत गेली, तसे तसे मालिकेत देशभक्तिपर तसेच स्वच्छतेचे संदेश देणारे छोट्या चित्रफिती टाकण्यात आल्या व कार्यक्रमाशी त्या दाखवल्या जात असत.

शक्तिमान ही "सुपरहीरो" मालिका दूरदर्शन वरील एकुलती एक अशी मालिका आहे की जिने ४००पेक्षा जास्त भाग पूर्ण केले.  त्यानंतर "आर्यमान", "जूनियर जी" इत्यादी मालिका आल्या, पण त्यांना हे यशाचे शिखर गाठता आले नाही.

२००१ मध्ये गुजरातच्या भूकंपामध्ये हानी झालेल्या भागांना शक्तिमान अवतारात मुकेश खन्ना यांनी भेट दिली व मदत केली.

प्रसिद्धी बरोबरच या कार्यक्रमास काही लोकांच्या रोषास पण सामोरे जावे लागले, शक्तिमान मालिकेत हवेत एक बोट उंच करून उडत असतो, व संकट समयी सामान्य नागरिकांची मदत करत असतो - ही गोष्ट मुलांच्या मनावर इतकी बसली - की लहान मुले या काल्पनिक पात्राला खरे समजून स्वतः पण एक बोट वर करून उडायचा प्रयत्न करू लागले , व शक्तिमानला भेटायचे म्हणून स्वतःला मुद्दामहून संकटात टाकू लागली. यातून बऱ्याच मुलांनी स्वतःला दुखापत करून घेतली.

## बाह्य दुवे 
* Shaktimaan Comics चित्रमालिका  
* Shaktimaan International Catalogue of Superheroes
* Shaktimaan profile at BizHat.com
* Interview with Mukesh Khanna at Indiantelevision.com

वर्ग:दूरचित्रवाहिनी मालिका
कौन बनेगा करोडपती

**कौन बनेगा करोडपती** हा भारतीय दूरचित्रवाणीवरचा एक प्रसिद्ध हिंदी रियालिटी गेम शो आहे. प्रश्नमंजूषेचे स्वरूप असलेल्या या कार्यक्रमात विजेत्यास सात कोटी रुपयांपर्यंतचे बक्षिसे दिली जातात.
UK (युनायटेड किंग्डम)च्या प्रसिद्ध "Who Wants To Be Millionaire" मालिकेवरून प्रेरणा घेऊन हा कार्यक्रम भारतात निर्माण करण्यात आला. कार्यक्रमाच्या पहिल्या दोन मालिकांमध्ये अमिताभ बच्चन यांनी सूत्रसंचालन केले, तर तिसऱ्या मालिकेसाठी शाहरुख खान याची निवड करण्यात आली होती.चवथी मालिका पुन्हा अमिताभ बच्चनने सूत्रसंचालित केली..

या कार्यक्रमाची सुरुवात २००० साली झाली.  अमिताभ बच्चन यांनी आपल्या कौशल्यावर या कार्यक्रमास नवीन उंचीवर नेले. त्या पहिल्या मालिकेत प्रथम अंकात अंतिम बक्षीस एक कोटी रुपये होते, तिसऱ्या मालिकेत ते ५ कोटी रुपये केले.

## कार्यक्रम
दूरचित्रवाणीवर कार्यक्रम दाखवण्याआधी  दोनतीन महिने आधी नावे नोंदवण्यास इच्छुक असणाऱ्या उमेदवारांना  विविध प्रश्न विचारण्यात येतात. त्यांची उत्तरे जाणून घेऊन थोड्याच स्पर्धकांची निवड करण्यात येते, व त्यांना मुख्य कार्यक्रमात बोलविले जाते. तिथे जमा झालेल्या दहा स्पर्धकांच्या संगणकांवर  एक प्रश्न विचारला  जातो.  "Fastest Finger First"(चपळ तो सफळ)  या पद्धतीने सर्वात आधी उत्तर देणाऱ्या
एकास मुख्य खेळासाठी निवडण्यात येते.
एक मुख्य खेळाडूला 15 प्रश्न विचारले जातात , व सर्व १५ प्रश्नांची अचूक उत्तरे देणाऱ्यास करोड रुपयाचे बक्षिस देण्यात येते.

मदतीला ३ जीवन वाहिन्या उपलब्ध करून दिल्या जातात, ज्याच्या मदतीने प्राशणाच्या उत्तरासाथी बाहेरून मदत प्राप्त केली जाऊ शकते.

या कार्यक्रमाच्या स्वरूपाने, तसेच आकर्षक बक्षीस व अमिताभ बच्चन यांचे सूत्र संचालन यामुळे हा कार्यक्रम कमी वेळेत लोकप्रियतेच्या शिखरावर पोहोचला.

तिसऱ्या अंकासाठी शाहरुख खान यास पाचारण करण्यात आले होते, पण कार्यक्रमाची गरज व लोकांचा प्रतिसाद लक्ष्यात घेता अमिताभ बच्चन यांना पुढच्या आंकाचे सूत्र संचालन करण्यास बोलवले गेले.

ही मालिका प्रथम स्टार प्लस वर व नंतर सोनी चॅनेल वर प्रसारित होवू लागली.केबीसी 3 शाह रुख खानला केबीसी होस्ट म्हणून नियुक्त केले होते. 2014 पर्यंत तो परफॉर्म करतो गेल्या हंगामात केबीसी सर्वाधिक लोकप्रिय ठरला होता त्यानंतर 6.2 दशलक्ष ठसा आणि शहरी भाषेत हिंदी जीईसीचा दुसरा क्रमांक होता.

## हे सुद्धा पहा
* हर्षवर्धन नव्हाते
## बाह्य दुवे
*KBC Auditions on Sony Entertainment Television kick Started from 1 September 
*KBC Ghar Baithe Jeeto Jackpot 
* Kaun Banega Crorepati (2007 series) Official Website (Note: The KBC2 Official Website ह्या दुव्यावर टिचकी मारल्यावर जाते.)
*Kaun Banega Crorepati 4 (2010 series) Website 
*Kaun Banega Crorepati 6 (2012 series) Website 
*KBC Lottery Winner 
*KBC Registration Questions 
*KBC Jio Lottery Winner 2021 
*KBC Quiz questions 
* KBC online flash game 
*What Makes KBC work  

वर्ग:विस्तार विनंती
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी मालिका
प्रशियाचे मुक्त राज्य (१९१८-१९३३)

प्रशियाचे मुक्त राज्य हे वायमार प्रजासत्ताकवायमार प्रजासत्ताकातील एक मुक्त राज्य होते.

वर्ग:जर्मनी
वर्ग:प्रशिया
फलन

**फलन** शब्दाचे अनेक वापर आहेत -

* फलन (जीवशास्त्र)
* फल (गणित)

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
राजीव दीक्षित

**राजीव दीक्षित** हे एक भारतीय समाजसेवक होते. त्यांनी "स्वदेशी चळवळ" बळकट केली, आपल्या अनेक व्याखानांतून त्यांनी स्वदेशी उत्पादनांंबद्दल जनमानसांत प्रचार केला व लोकांना स्वदेशी वापराचे महत्त्व पटवून देण्याचा प्रयत्‍न केला. ते "भारतीय स्वाभिमान आंदोलन"चे संस्थापक म्हणून ओळखले जातात.

दिक्षित एक क्रांतिकारी होते. त्यांनी संपूर्ण भारतीय इतिहासाचा अभ्यास केला. ते स्वदेशी जागरणकर्ता होते.

## आयुष्य 
दीक्षित यांचा जन्म ३० नोव्हेंबर इ.स. १९६७ रोजी उत्तर प्रदेशातील, अलिगढ जिल्ह्यातील नाह गावात झाला. त्यांचे बारावीपर्यंतचे शिक्षण फिरोजाबाद जिल्ह्यात झाले. त्यांनी एम.टेक.ची पदवी आय.आय.टी कानपूरमधून प्राप्त केली, आणि डॉक्टरेट फ्रान्समधून घेतली. ते अविवाहित होते. उच्च पगाराची नोकरी सोडून त्यांनी आपले आयुष्य स्वदेशासाठी व्यतीत केले.

स्वदेशीचे महत्त्व पटवून देण्यासाठी त्यांनी तयार केलेल्या ध्वनिफितींमुळे ते प्रसिद्ध झाले. त्यांनी व्याख्याने ध्वनिमुद्रित करून ती नंतर लोकांना उपलब्ध होतील याची परिपूर्ण काळजी घेतली होती.
भारताचा काळा पैसा विदेशी बँकामध्ये अनधिकृतरीत्या कसा फिरतो आहे, हे पण त्यांनी उघड करून दाखवले.

## उल्लेखनीय कार्य 
* भारतीयांनी गैर मार्गाने मिळवून स्विस बँकांमध्ये जमा केलेल्या सर्व काळ्या पैशाची माहिती उघड व्हावी, यासाठी त्यांनी पाठपुरावा केला.
* स्वदेशीचा प्रचार गावोगावी जाऊन केला. जास्तीत जास्त लोकांनी स्वदेशी वस्तू वापरल्या तर देशात रोजगार निर्माण होईल व देशातला पैसा देशातच फिरत राहील हे तत्त्व त्यांनी लोकांसमोर मांडले.
* ते २० वर्ष व्याख्यान देत देशभर फिरले.

## अचानक मृत्यू 
भिलाईमध्ये व्याख्यानासाठी दौऱ्यावर असताना, ३० नोव्हेंबर २०१० रोजी त्यांचे अचानक निधन झाले. त्यांचा मृत्यू हृदयविकाराने झाला असे प्राथमिकरित्या समजण्यात आले होते, परंतु अजूनही त्यांच्या मृत्यूचे खरे कारण अज्ञात आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९६७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१० मधील मृत्यू
वर्ग:भारतीय समाज सुधारक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पांडुरंग सुखात्मे

**पांडुरंग वासुदेव सुखात्मे** (१९११ - १९९७) हे प्रसिद्ध गणिती शास्त्रज्ञ होते. त्यांना इ.स. १९७१ साली भारतभूषण पुरस्कार देऊन सन्मानित करण्यात आले. 
"इंडियन ॲग्रिकल्चरल स्टॅटिस्टिक्स रिसर्च इन्स्टिट्यूट" या संस्थेच्या स्थापनेत त्यांचा मोलाचा हातभार होता.

## आयुष्य
पांडुरंग वासुदेव सुखात्मे यांचा जन्म २७ जुलै, इ.स. १९११ रोजी महाराष्ट्र राज्यात सातारा जिल्ह्यातील बुध गावात झाला. इ.स. १९३२ मध्ये त्यांनी फर्गुसन कॉलेज मधून गणित विषयात पदवी मिळवली.
इ.स. १९३३ ते १९३६ च्या काळात लंडन विद्यापीठात शिकत असताना त्यांना डॉक्टरेट ही पदवी बहाल करण्यात आली.

## कार्यभार
*१९४०-१९५१: इंडियन कौन्सिल ऑफ ॲग्रिकल्चरल रिसर्च  
*१९५१-१९७१: फाओ (FAO)

## योगदान
पांडुरंग सुखात्मे यांनी गणिती शास्त्रात मोलाचे काम केले , त्यांचे "स्टाटिस्टिकल थिअरी ऑफ स्यांपलिंग" वरील कामाची विशेष दाखल घेतली जाते. 

त्यांची इतर वाखाणण्याजोगी कामे - 

*द बायपार्टिशन फंक्शन - फिश्चर यांच्या मार्गदर्शनाखाली.
*थिअरी ऑन मेजरमेंट ऑफ अन्डरन्यूट्रिशन - या साठी त्यांना पुरस्कार मिळाला.
## पुरस्कार
भारत सरकारचा ‘पद्मभूषण’ हा पुरस्कार त्यांना मिळाला.

## संदर्भ 
* P. V. Sukhatme (1966) Major Developments in Sampling Theory and Practice, in F. N. David (ed.) Research Papers in Statistics, New York: Wiley. 
* Shashikala Sukhatme (2002) Pandurang V. Sukhatme 1911–1997, Journal of Statistical Planning and Inference, 102(1), 3-24.

वर्ग:मराठी गणितज्ञ
वर्ग:इ.स. १९११ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९७ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
या मंडळी सादर करू या (नाट्यसंस्था)

जे. जे. इन्स्टिट्यूट ऑफ अप्लाइड आर्टच्या आजी-माजी विद्यार्थ्यांची **या मंडळी सादर करू या** ही नाट्य संस्था २८ सप्टेंबर १९७६ रोजी इन्स्टिट्यूटमधले प्राध्यापक षांताराम पवार यांच्या मार्गदर्शनाखाली आणि  अध्यक्षतेखाली स्थापन झाली. 

जेजेचे निम्मे विद्यार्थी तिथे 'कारकीर्द इन्स्टिट्यूट ऑफ अप्लाइड आर्ट’  ही संस्था बंद पडल्याने आले होते. त्यांतले विद्यार्थी (अशोक साळगांवकर, हेमंत शिंदे, विजय ताडफळे, मधुसूदन नानिवडेकर आणि इतर) आणि जेजेचे मूळ विद्यार्थी (रघुवीर कुल, नलेश पाटील, अशोक वंजारी,  हेमंत शिंदे, राकेश शर्मा आणि काही इतर) हे सर्व एका वर्गात होते. या विद्यार्थ्यांनी कॉलेजच्या वार्षिक स्नेहसंमेलनात होणाऱ्या आंतरवर्गीय एकांकिका स्पर्धेत एकाऐवजी दोन एकांकिका दाखल करायचे ठरवले. त्यासाठी षांताराम पवार सरांनी संस्थेचे उप-प्राचार्य प्रा. दामू केंकरे यांची खास परवानगी काढली.  परीक्षक म्हणून केंकरे सरांनी अमोल पालेकर, दीप श्रीराम यांना बोलावले, तर पवार सरांनी जयंत धर्माधिकारी यांना बोलावले.  

स्पर्धेसाठी रघुवीर कुलकर्णी या विद्यार्थ्याने 'अभद' नावाची एकांकिका लिहिली, तर मधुसूदन नानिवडेकर याने ’टुरटूर’.  त्यांतल्या ’टुरटूर’ला पुढे खूप प्रसिद्धी मिळाली, आणि त्यामुळे मुलांच्या या गटालाही.

कॉलेज संपल्यावर त्याच गटातील मुलांनी कॉलेजबाह्य एकांकिका स्पर्धांत भाग घेण्यासाठी '**या मंडळी सादर करू या**' या नाट्यसंस्थेची स्थापना केली. संस्थेचे ब्रीदवाक्य होते, "नाट्यानंद केवळ रंगमंचावर नसतो... केवळ प्रेक्षकात नसतो, असतो तो दोहोंच्या परस्पर संबंधात!".  

संस्थेतील मधुसूदन नानिवडेकर यांनी लिहिलेल्या ’अलवारा डाकू' ह्या नाटकाचा पहिला प्रयोग, नोव्हेंबर १९७८मध्ये मुंबईच्या रवींद्रमध्ये मंचावर यथासांग सादर झाला. नाटकाचा जवळजवळ सर्व खर्च व्ही. टी. स्टेशनसमोरच्या  कॅनन या दुकानाचे मालक अप्पा दांडेकर यानी केला होता.

पुढे १९८४-८५ पर्यंत ही नाट्यसंस्था चांगलीच कार्यरत होती व गाजत होती. मात्र,  १९८५ साली 'बंद'ची घोषणा करून सगळे सभासद आपापल्या उद्योगाला लागले.

वर्ग:मराठी नाट्यसंस्था
बोर नदी

'***  ही महाराष्ट्रातील एक उपनदी आहे. ती वर्धा जिल्हा या मधून वाहते. **बोर*' ही महाराष्ट्रातल्या वर्धा जिल्ह्यातील एक नदी आहे. हिच्यावर बोर नावाचे एक धरण आहे, आणि जवळच बोर अभयारण्य आहे. बोर नदी धाम नदीला मिळते, धाम नदी वुष्णा नदीला आणि वुष्णा, वर्धा नदीला. 

वर्ग: वर्धा जिल्ह्यातील नद्या
कोनी २०१२

**कोनी २०१२** ही एक मोहीम आहे , त्या साथी "इनविसिबल चिल्ड्रेन" या संस्थेने तयार केलेला हा एक लघुपट आहे. लघुपटाचा मुख्य उद्देश हा युगांडा मधील क्रूरकर्मा जोसेफ कोनी यास अटक करणे असा आहे. २०१२ म्हणजे २० प्रसिद्ध व्यक्ति व १२ नेते यांना कोनी बद्दल जागरूक करणे म्हणून "२०१२" हे जोडण्यात आले आहे. या चित्रपटाचा प्रसार वणव्यासारखा झाला, व दहा दिवसात ५ करोड लोकांनी हा लघुपट यू ट्यूब वर पाहिला. बिल गेट्स , रिहाना इत्यादी प्रसिद्ध व्यक्तींनी या चित्रपट रूपी मोहिमेस उघड पाठिंबा दिला आहे. मोहिमेचा भाग म्हणून संस्था अमेरिकेत सर्व ठिकाणी "कोनी २०१२" अशी पोस्टर्स चिकटवण्यास आली आहेत. तसेच कोनीला थांबण्यासाठी तो आधी लोकांपर्यंत पोहोचला पाहिजे, म्हणून त्याला प्रसिद्ध करणे गरजेचे आहे या तत्त्वावर मोहिमेची आखणी करण्यात आली. 
## सारांश 
या लघुपटात युगांडा मधील लहान मुलांचे कश्या प्रकारे शोषण होते व त्यांच्या हाती राष्ट्र देऊन स्वतःच्याच परिवाराला संपवले जाते हे दाखवले आहे. 
जोसेफ कोनी हा युगांडा मधील मुला-मुलींचे अपहरण करून त्यांना शस्त्रांचे प्रशिक्षण देतो, व सहकाऱ्य न करणाऱ्या मुलांचे चेहरे खराब करतो, ते थांबण्यासाठीचे "इनविसिबल चिल्ड्रेन" संस्थेचे प्रयत्न या चित्रपटात अधोरेखित केले आहेत.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ 
* पूर्ण लघुपट (यूट्यूब)
किर्गिझ सोव्हिएत साम्यवादी गणराज्य

**किर्गिझ सोव्हिएत साम्यवादी गणराज्य** (रशियन:Киргизская Советская Социалистическая Республика, किर्गिझ:Кыргыз Советтик Социалисттик Республикасы) किंवा **किर्गिझ एस.एस.आर.** हे सोव्हिएत संघाचे एक गणराज्य होते. ५ डिसेंबर १९३६ रोजी याची स्थापना झाली. 
३१ ऑगस्ट १९९१ रोजी हे गणराज्य स्वतंत्र झाले, व किर्गिझस्तानची निर्मिती झाली.

वर्ग:सोव्हिएत संघाची गणराज्ये
वर्ग:किर्गिझस्तानचा इतिहास
कार नदी

'''''' महाराष्ट्रातील एक नदी आहे. ती वर्धा नदीची एक डाव्या, पूर्व बाजूची उपनदी आहे. 

वर्ग:अमरावती जिल्ह्यातील नद्या
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने