open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
पांढऱ्या भुवईचा बुलबुल

## आकार
 हा साधारण २० सें. मी. (८ इं) आकाराचा पक्षी आहे.

## आवाज
## शरिररचना
हा डोक्यावर तुरा नसलेला, फिकट हिरव्या रंगाचा पक्षी आहे. याचे कपाळ आणि भुवया पांढऱ्या असतात. भुवईच्या पांढऱ्या रंगावरून हे बुलबुल ओळखता येतात. नर आणि मादी दिसायला सारखेच असतात.

## वास्तव्य
 भारतीय द्वीपकल्पात सर्वत्र आढळणारा स्थानिक निवासी पक्षी आहे तसेच श्रीलंका देशातही याचे वास्तव्य आहे. हे बुलबुल झुडपी विरळ जंगलात, बागेत, शुष्क पानगळीच्या जंगलात राहतात.

## प्रजाती
याच्या रंग आणि आकारावरून किमान २ उपजाती आहेत. भारतीय अपजातीच्या मानाने श्रीलंका येथील उपजात थोडी लहान आणि जास्त गडद असते.

## खाद्य
विविध कीटक, फळे, दाणे, मध हे बुलबुलचे मुख्य खाद्य आहे. बुलबुल विविध प्रकारची फळे खाणारे पक्षी असल्याने झाडांच्या बिया दूर अंतरावर पसरविण्यास यांचा मोठा सहभाग आहे.

## प्रजनन
मार्च ते सप्टेंबर हा कालावधी या बुलबुलचा विणीचा काळ असून जमिनीपासून २ मी. उंच झाडावर यांचे गवताचे, खोलगट घरटे असते. सहसा घरटे बांबूच्या रांजीत असते. मादी एकावेळी २-३ फिकट गुलाबी रंगाची त्यावर तपकिरी ठिपके असलेली अंडी देते. यांच्या अंड्यांवरील तपकिरी ठिपके लाल बुडाचा बुलबुलच्या अंड्यांवरील ठिपक्यांपेक्षा फिकट असतात. नर-मादी पिलांचे संगोपन करण्यापासून सर्व कामे मिळून करतात.

## चित्रदालन 

File:पांढऱ्या भुवईचा बुलबुल.jpg|
File:White-browed Bulbul (Pycnonotus luteolus) drinking water W IMG 7773.jpg|
File:White-browed Bulbul (Pycnonotus luteolus) drinking water W IMG 7778.jpg|
Image:White-browed Bulbul.ogv|

वर्ग:पक्षी
शहापूर (भंडारा)

**शहापुर** हे भारतील महाराष्ट्र राज्याच्या भंडारा जिल्ह्याचा भंडारा तालुक्यातील गाव आहे. हे गाव राष्ट्रीय महामार्ग-६ या मार्गानजीक वसलेले आहे. हे गाव भंडारा जिल्ह्यातील एक बाजारपेठ सुद्धा आहे.

वर्ग:भंडारा जिल्ह्यातील गावे
बाणाई

हि खंडोबाची दुसरी बायको ही धनगर समाज्याची असल्याचे मानले जाते, तर काही कथा मध्ये ती धनगरांनी संभाळ केलेली बाणासुराची मुलगी असल्याचे मानतात, ती पार्वतीची दासी जया असून पार्वतीने दिलेल्या वचनामुळे ती खंडोबाची पत्नी झाल्याचे ही मानले जाते. या बाणाईच्या दर्शनाने भुललेला खंडोबा जेजुरी सोडून एका वृद्ध धनगराचे रूप घेउन तीच्याघरी धनगरवाड्यात चाकरी करू लागला, आपले खरे रूप दाखवून प्रेमबळाने तिला खंडोबाने वश केले व श्रावण पौर्णिमेस तिच्याशी लग्न करून जेजुरीस आणले.

वर्ग:खंडोबा
वर्ग:हिंदू दैवते
विंडोज सर्व्हर

'''''' हे मायक्रोसॉफ्ट या कंपनीने प्रकाशित केलेली सर्व्हर प्रकारच्या संगणकांसाठीची संचालन प्रणाली आहे.

वर्ग:मायक्रोसॉफ्ट विंडोज
विक्री कौशल्य

वस्तूंच्या विक्री करण्यासाठी विक्रेत्याला पुढाकार घ्यावा लागतो या पुढाकाराच्या तंत्राला **विक्री कौशल्य** असे म्हंटले जाते. मोठ्या प्रमाणात विपणन करण्यासाठी योग्य माध्यम, उत्पादनाची जाहिरात, बाजारभावाचा अभ्यास, उत्पादनाची योग्य किंमत आणि कार्यपद्धतीची आखणी करावी लागते. तसेच आपल्या उत्पादनाचा इतर उत्पादनांशी तुलनात्मक अभ्यास करून ठेवावा लागतो. आपल्या उत्पादनाची प्रमुख वैशिष्ट्ये विचारत घ्यावी लागतात. याचबरोबर विक्री म्हणजे स्वतःची वस्तू किंवा सेवा खरेदी  करण्यासाठी संभाव्य ग्राहकाला उद्युक्त करणे.

## काही बाबी 
विक्री कौशल्य असण्यासाठी खालील बाबी महत्त्वाच्या आहेत.
* संभाव्य ग्राहकाची पूर्ण माहिती - ग्राहकवर्ग, त्याचे वय, भौगोलिक ठिकाण, सामाजिक आवडीनिवडी आणि गरजा 
* ग्राहकांच्या गरजा काय आहेत हे ऐकून घेणे
* उत्पादनाच्या स्वरूपाविषयी अथवा सेवेचा दर्जा याबद्दल खात्री
* वितरण साखळीचा प्रामुख्याने विचार

वितरणाच्या बाबतीत ग्राहकाच्या मागणीचा आकार आणि स्वरूप, पुरवठ्याच्या शक्यता, विक्रीच्या उत्पादनाची किंमत, उत्पादकाला होणारा निव्वळ नफा आणि वितरकाला द्यावी लागणारी किंमत यांचे प्रमाण या गोष्टी महत्त्वपूर्ण असतात. 

वर्ग:व्यवस्थापन
वर्ग:व्यावसायिक कौशल्ये
ब्रिक्स

**ब्रिक्स** (इंग्लिश: BRICS) हे भारत, ब्राझिल, रशिया, चीन आणि दक्षिण आफ्रिका या देशांच्या शिखर संघटनेचे संक्षिप्त नाव आहे. सुरुवातीला फक्त चार देश या संघटनेचे सदस्य होते आणि "ब्रिक" या संक्षिप्त नावाने ओळखले जात होते. २०१० मध्ये दक्षिण आफ्रिका समाविष्ट झाल्यावर संघटनेचे नाव ब्रिक्स झाले.

thumb|300px|right|जगाच्या नकाशावर ब्रिक्स
गटातील देशांची अर्थव्यवस्था वृद्धिंगत होण्यासाठी निधी उपलब्ध करणे, परस्परांतील आर्थिक सहकार्य वाढवणे, आर्थिक सुरक्षितता मजबूत करणे, इत्यादी या संघटनेची उद्दिष्ट व कार्ये आहेत

## ब्रिक्स राष्ट्र समूहाविषयी 
गोल्डमन सॅकने ब्रिकच्या चार राष्ट्रांच्या अर्थव्यवस्थांचा वेगवेगळा आणि एकत्रित संशोधन- अभ्यास करून आपले प्रमेय मांडले आणि वेळोवेळी त्याची समीक्षा करून त्यात सुधारणा केली. गोल्डमन सॅकने या चार राष्ट्रांनी काय करावे हे कधीच सुचवले नाही वा त्यावर भाष्यपण केले नाही. परिणामतः जसजशी प्रमेयाची पकड घट्ट होत गेली तसतशी चार राष्ट्रं परस्परांजवळ येत गेली. अजूनही ब्रिक हा अनौपचारिक राष्ट्रसमूहच आहे. २००८ साली चार राष्ट्रांचे परराष्ट्रमंत्री प्रथम एकत्र आले. त्यानंतर आलेल्या जागतिक मंदीच्या पार्श्वभूमीवर ब्रिकला अधिक जवळ येण्याची निकड वाटली, म्हणून १६ जून २००९ रोजी चार देशांच्या राष्ट्रप्रमुखांची पहिली शिखर परिषद रशियातल्या एडातरीनबर्ग येथे संपन्न झाली. विशेष गोष्ट अशी की, ब्रिकची चारही राष्ट्रं जी-२० या प्रगत राष्ट्रांच्या व प्रगतीपथावर असणाऱ्या राष्ट्रांच्या अनौपचारिक राष्ट्रसमूहाचे सदस्य आहेत.

जी-२० या राष्ट्रसमूहांत ब्रिकचा आवाज बुलंद झाला. पहिल्या शिखर परिषदेत चीन आणि भारत यांनी जगाच्या अर्थमंचावर असलेलं ब्रिकचं स्थान त्याला मिळालंच पाहिजे या दिशेने वाटचाल केलीय. जगाच्या भूमीच्या जवळपास एक चतुर्थाश भूमी ब्रिकच्या राष्ट्रसमूहाने व्यापली आहे. तसंच जगाच्या लोकसंख्येच्या ४० टक्के लोकसंख्या ब्रिक राष्ट्रसमूहाची आहे. जगाच्या जी.डी.पी.च्या ४० टक्के जी.डी.पी. ब्रिक राष्ट्रसमूहाचा आहे. याचा साकल्याने विचार करून भारताचे पंतप्रधान मनमोहन सिंग यांनी या चार राष्ट्रांनी परस्परांतलं सहकार्य आणि संघटन वाढविण्यावर भर दिला.

## इतिहास
## ब्रिक्स परिषद सध्याचे सदस्य प्रतिनिधी 

File:Michel Temer em 27 de outubro de 2016 (2).jpg |'***मिशेल तेमेर, राष्ट्रपती
File:Putin with flag of Russia.jpg |****व्लादिमिर पुतिन, राष्ट्रपती
File:PM Modi Portrait(cropped).jpg|****नरेंद्र मोदी, भारताचे पंतप्रधान
|****षी चिन्पिंग, राष्ट्रपती
File:Jacob Zuma 2014 (cropped).jpg  |***'जेकब झुमा, राष्ट्रपती

## हे सुद्धा पहा
* ब्रिक

## संदर्भ
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय संघटना
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय व्यापारी संघटना
वर्ग:चीनचे परराष्ट्रीय संबंध
वर्ग:ब्राझिलचे परराष्ट्रीय संबंध
वर्ग:भारताचे परराष्ट्रीय संबंध
वर्ग:रशियाचे परराष्ट्रीय संबंध
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय आर्थिक संघटना
निहारवाणी

**निहारवाणी** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्याच्या नागपूर जिल्ह्याच्या मौदा तालुक्यातील एक गाव आहे.

वर्ग:नागपूर जिल्ह्यातील गावे
एम्पॉवर फील्ड ॲट माइल हाय

इवलेसे
**स्पोर्ट्स ऑथॉरिटी फील्ड ॲट माइल हाय** हे डेन्व्हर, कॉलोराडो येथील क्रीडामैदान आहे. नॅशनल फुटबॉल लीगचा डेन्व्हर ब्रॉन्कोज हा संघ आपले सामने येथे खेळतो. *माइल हाय स्टेडियम* असेही संबोधतात.

हे मैदान पूर्वीच्या **माइल हाय स्टेडियम**च्या अगदी जवळ बांधण्यात आले असून आकाराने ते सारखेच आहे. याचे नामकरण इन्व्हेस्को फील्ड असे करण्यासाठी इन्व्हेस्को या गुंतवणूक कंपनीने १२ कोटी अमेरिकन डॉलर दिले. याला *इन्व्हेस्को फील्ड* असेही म्हणत. 

वर्ग:नॅशनल फुटबॉल लीग मैदाने
वर्ग:डेन्व्हर ब्रॉन्कोज
वर्ग:डेन्व्हर
शिल्प स्थापत्य

मराठवाडा परिसर प्राचीन **शिल्प स्थापत्य** अवशेषांनी समृद्ध आहे. प्राचीन ऐतिहासिक पुराव्यांचा विचार करत असताना मराठवाड्याला वगळून चालतच नाही. आजही अशा अनेक ऐतिहासिक खाणाखुणा जागोजागी सर्व मराठवाडाभर उभ्या आहेत. सातवाहनांपासून यादव काळापर्यंत येथे अनेक शिल्पस्थापत्य रचना उदयास आल्या.
मराठवाड्यावर सर्वप्रथम राज्य सातवाहनांनी केले.प्रतिष्ठाननगरी ही त्यांची राजधानी होती. वेरुळच्या कातळातून अखंड काव्य निर्माण करणारा सर्वश्रेष्ठ कलाकार कोकस हा या प्रतिष्ठानचाच. तर या प्रतिष्ठानवर इ.स.पूर्व २३५ पासून ते इ.स. २२५ असे सुमारे साडेचारशे वर्ष सातवाहनोनी राज्य केले. त्यानंतर या मराठवाड्यात इ.स. २२५ ते ५५० असे सुमारे तीनशे वर्ष वाकाटकांनी राज्य केले. त्यानंतर इथे बदामीच्या चालुक्यांची सत्ता निर्माण झाली. ती सुमारे दोनशे वर्ष म्हणजे इ.स. ५५० ते ७५० अशी टिकली. ह्युएन-त्सांग याच काळात मराठवाड्यात आला होता. त्यानंतर इथे राष्ट्रकुटांची सत्ता निर्माण झाली. राष्ट्रकुटांच्या प्रभावी राजवटीनंतर इथे आले कल्याणीचे चालुक्य कल्याणी. हे सरधारणत: १० वे ११ वे शतक नंतर इथे अल्पकाळ सत्ता टिकली ती कलचुरींची. 
सर्व राजवंशात सातवाहनांपासून ते यादवांपर्यंत मराठवाड्यात धार्मिक,सामाजिक,सांस्कृतिक असंख्य घडामोडी घडल्या. प्राचीन कलावैभवाची साक्ष देणारी अनेक देवालये व गुहाशिल्पे निर्माण झाली. या सर्व देवालयात धर्मापुरीचे केदारेश्वर देवालय वास्तुशिल्पाचा उत्कृष्ट नमुना आहे.   संतोष दहिवळ १५:१०, १९ एप्रिल २०११ (UTC)
नेत्रशल्यचिकित्सा

250px|right|मानवी डोळा
**नेत्रशल्यचिकित्सा** डोळ्यांच्या संदर्भातील आजारांच्या चिकित्सा व उपचारांचे शास्त्र आहे.

वर्ग:वैद्यकशास्त्र
वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र
सकवारबाई

**महाराणी सकवारबाई** या छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या पत्नी होत्या. या गायकवाड घराण्यातील होत्या. यांना एक मुलगी होती. तिचे नाव कमळाबाई असे होते. तिचा विवाह नेताजी पालकर यांचा पुत्र जानोजी पालकर यांच्याशी झाला.
 
सकवारबाईंना एक भाऊ सखोजी गायकवाड असल्याचा उल्लेख दक्षिण दिग्विजय मोहिमेतून परतत असतांना मिळतो, ज्यात बेलवडी ची राणी मल्लम्माचे प्रकरण येते, या मल्लमा उर्फ सावित्रीबाई चा उपमर्द केला म्हणून छत्रपती महाराजांनी नात्यागोत्याचा विचार न करता सखोजी गायकवाड चे डोळे काढण्याचे आदेश छत्रपती शिवाजी महाराजांनी दिले होते. 

सोयराबाईंच्या मृत्युनंतर सकवारबाई ह्या मराठा साम्राज्याच्या राजमाता झाल्या. १६८९ साली संभाजी महाराजांच्या मृत्युनंतर रायगड जेव्हा मुघलांच्या ताब्यात आला. तेव्हा महाराणी येसूबाई, महाराणी जानकीबाई, युवराज शाहूराजे यांच्यासोबत राजमाता सकवारबाई यांना देखील कैद झाली. पुढे मुघलांच्या कैदेतच त्यांचा मृत्यू झाला.

वर्ग:मराठा साम्राज्य
वर्ग:मराठा साम्राज्यातील स्त्रिया
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
भावार्थ रामायण

इवलेसे
संत एकनाथ महाराजांची निर्मिती असलेला **भावार्थ रामायण** हा ग्रंथ मराठी भाषेतील प्रसिद्ध ग्रन्थ आहे.

## बाह्य दुवे
* http://santeknath.org/vagmayavishayi.html 
* http://anusandhan.org/node/546 

वर्ग:रामायण
वर्ग:एकनाथ
गायत्री छंद

**गायत्री छंद** हा एक वैदिक छंद आहे. ऋग्वेदात यालाच गायत्र म्हटलेले आहे.  वाणीचे संरक्षण करणारा करणारा छंद असा त्याचा मूळ अर्थ आहे. गाणाऱ्याचे रक्षण करते म्हणून गायत्री.

गायत्री छंदात असलेल्या काव्याच्या प्रत्येक पंक्तीमधे ६ अक्षरे असतात. त्यांचे प्रत्येकी तीन अक्षराचे दोन गण पडतात. गणांच्या विविधतेमुळे गायत्री छंदाचे ४ प्रकार संभवतात, ते असे :-
* तनुमध्या — त, य हे गण. उदा० तेरे मुख जैसी | लाली मय संध्या | ताराधिप जैसी | तन्वी तनुमध्या ||
* शशिवदना — न, य. उदा० मधुरम नारी | प्रियतम प्यारी | हॅंसि मत जा री | शशिवदना री !||
* विद्युल्लेखा — म, म. उदा० विश्वामित्रांगो को | था मैना ने देखा | जागे प्यासे नैना | जैसे विद्युल्लेखा ||
* वसुमती — त, स. उदा० "आती छल निशा | होती दुर् दशा | हो लें अब सती" | भोली वसुमती ! ||

## हे सुद्धा पहा 
* गायत्री मंत्र

* गायत्री देवी

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:वैदिक छंद
सिंगापूर डेमोक्रॅटिक पार्टी

thumb|right|100px|सिंगापूर डेमोक्रॅटिक पार्टीच्या लोगोवर आधारित निदर्शनमात्र चित्र
**सिंगापूर डेमोक्रॅटिक पार्टी** (मराठी लघुरूप: **सिंडेपा** ; इंग्लिश: *Singapore Democratic Part* (लघुरूप: *SDP*) ; चिनी: 新加坡民主党 ; तमिळ: சிங்கப்பூர் மக்களாட்சி ; मलय: *Parti Demokratik Singapura* , *पार्टी देमोक्रातिक सिंगापुरा* ;) हा सिंगापुराच्या प्रजासत्ताकातील एक विरोधी राजकीय पक्ष आहे.

सिंडेपाची स्थापना इ.स. १९८० साली *च्याम सी तोंग* याने केली. इ.स. १९८४ सालातील सार्वत्रिक निवडणुकींमध्ये च्याम पोतोंग पासिर मतदारसंघातून जिंकून संसदेत जाणारा पहिला पक्षसदस्य ठरला. इ.स. १९९१ सालच्या निवडणुकींमध्ये च्याम यांच्यासह लिंग हौ तूंग व चेओ चाय चन हे अन्य दोन पक्षसदस्य संसदेवर निवडले गेले. मात्र इ.स. १९९३ साली पक्षाच्या केंद्रीय कार्यकारिणीतून च्याम सी तोंग बाहेर पडला व त्याच्या जागी डॉ.ची सून चुअ‍ॅन याची सचिवपदी निवड करण्यात आली. इ.स. १९९७मधल्या निवडणुकींत लिंग व चेओ हे दोघेही जागा हरले, तर च्याम सी तोंगाने पक्षाचा राजीनामा देत सिंगापूर पीपल्स पार्टीत प्रवेश केला. त्यानंतर सिंडेपाचा एकही सदस्य संसदीय निवडणुकींत जागा जिंकू शकला नाही.

सिंडेपा *लिबरल इंटरनॅशनल* व *आशियाई लिबरल व डेमोक्रॅट परिषद* या राजकीय संघांचा सदस्य आहे.

## बाह्य दुवे 
* 


वर्ग:सिंगापुरातील राजकीय पक्ष
सुखोई सुपरजेट १००

right|180px|thumb|सुपरजेट १०० हवेत झेपावताना

**सुखोई सुपरजेट १००** हे रशियन बनावटीचे मध्यम क्षमतेचे मध्यम पल्ल्याचे प्रवासी विमान आहे. याचे पहिले प्रवासी उड्डाण एप्रिल २१, इ.स. २०११ रोजी झाले.

वर्ग:सुखोई प्रवासी विमाने
शिपाई बुलबुल

## वर्णन 
 हा पक्षी साधारण २० सें. मी. (८ इं) लांबी,चा आहे. पाठीकडून तपकिरी-बदामी रंगाचा, पोटाकडून पांढरा, डोके काळे, त्यावर मोठा टोकदार, काळा तुरा, डोळ्यांजवळ लाल कल्ले, तसेच गालावर पांढरा पट्टा आणि  लाल रंगाचे बूड. नर-मादी दिसायला सारखेच. हा पक्षी लाल बुडाचा बुलबुलसारखा वाटतो मात्र डोक्यावरील मोठा तुरा आणि डोळ्यांजवळ असलेले ठळक लाल आणि पांढरे भाग हा या दोन पक्ष्यांमधील फरक आहे.

## वास्तव्य 
राजस्थानच्या वाळवंटी भागाखेरीज संपूर्ण भारतभर तसेच बांगलादेश, म्यानमार या देशांमध्ये चे वास्तव्य आहे. ऑस्ट्रेलिया देशात १८८० साली व  हवाई बेटे, मॉरिशियस आदी ठिकाणी तर  हा पक्षी मुद्दाम सोडण्यात आला आणि तेव्हापासून या सर्व ठिकाणीही चे वास्तव्य आहे.

## प्रजाती 
रंग आणि इतर थोड्या फरकांनी याच्या किमान पाच उपजाती आहेत.

## आढळस्थान 
सर्व प्रकारच्या जंगलांत विशेषतः जंगलांच्या बाह्य भागांत तसेच बागा, उद्याने व शेतीचे प्रदेश या ठिकाणी  आढळतो.

## खाद्य
फळे, कीटक, मध हे चे मुख्य खाद्य आहे.

## प्रजनन काळ 
फेब्रुवारी ते ऑगस्ट हा काळ या पक्ष्यांचा प्रजनन काळ असून यांचे घरटे द्रोणाच्या आकाराचे असते.  घरटे बहुधा एखाद्या झुडपात किंवा बांबूच्या रांजीत असते. तसेच ते कडेकपारीत किंवा एखाद्या ओसाड घराच्या छताला लागून असलेलेही दिसून येते. मादी एकावेळी २ ते ४ अंडी देते. यांची आणि लाल बुडाचा बुलबुलची अंडी साधारण सारखीच दिसतात. पिलांचे संगोपन वगैरे सर्व कामे नर-मादी मिळून करतात.

## चित्रदालन 

File:Red-whiskered Bulbul (Pycnonotus jocosus) on Kapok (Ceiba pentandra) in Kolkata W IMG 3480.jpg|
File:Red whiskered Bulbul I IMG 7833.jpg|
File:Red-whiskered-pair.jpg| जोडी
File:Red-whiskered-nest-kid.jpg|चे घरटे आणि पिल्ले
File:Pycnonotus jocosus Red Whiskered Bulbul.jpg|शिपाई बुलबुल पुणे येथील छायाचित्र

वर्ग:वल्गुवदाद्य
पीपल्स अ‍ॅक्शन पार्टी

thumb|right|100px|पीपल्स अ‍ॅक्शन पार्टीच्या लोगोवर आधारित निदर्शनमात्र चित्र
**पीपल्स अ‍ॅक्शन पार्टी** (मराठी लघुरूप: **पीअ‍ॅपा** ; इंग्लिश: ''People's Action Party* (लघुरूप: *PAP*) ; सोपी चिनी लिपी: 人民行动党 ; पारंपरिक चिनी लिपी: 人民行動黨 ; फीनयीन: *Rénmín Xíngdòngdǎng*, *रन्मिन शिंतोंतांग ; मलय: *Parti Tindakan Rakyat* , *पार्टी तिंदाकान राक्यात* ; तमिळ: மக்கள் செயல் கட்சி ;) हा सिंगापुराच्या प्रजासत्ताकातील एक प्रमुख राजकीय पक्ष आहे. पीपल्स अ‍ॅक्शन पार्टीची स्थापना इ.स. १९५४ साली ब्रिटिश आधिपत्याखालील सिंगापुरात झाली. इ.स. १९५९ सालातल्या निवडणुकींपासून तो या द्वीप-राष्ट्रातला सत्ताधारी पक्ष आहे.

इ.स. १९६३ सालातील सार्वत्रिक निवडणुकींपासून पीपल्स अ‍ॅक्शन पार्टीचे सिंगापुरातल्या संसदीय लोकशाही-आधारित राजकारणावर वर्चस्व असून देशाच्या सामाजिक व आर्थिक विकासात त्याने महत्त्वाची भूमिका बजावली. मात्र प्रतिबंधक कायदे लागू करून भाषणस्वातंत्र्य व नागरी स्वातंत्र्यावर बंधने लादण्याचे आरोप पक्षावर केले जातात .

इ.स. २००६ सालच्या निवडणुकींमध्ये पक्षाने एकूण मतांपैकी ६६.६ % मते मिळवत सिंगापूर संसदेतील ८४ निर्वाचित जागांपैकी ८२ जागा जिंकल्या.

## बाह्य दुवे 
* 


वर्ग:सिंगापुरातील राजकीय पक्ष
पश्चिम चालुक्य वास्तुकला

**चालुक्य शिल्पस्थापत्य शैली** ही इ.स.च्या ६ व्या व इ.स.च्या १२ व्या शतकांदरम्यान अस्तित्वात असलेल्या चालुक्य साम्राज्यात प्रचलित असलेली स्थापत्यशैली होती.

चालुक्य शिल्पस्थापत्य शैलीची देवालये उंच जोत्याची असतात. ९ ते १० फूट जोते ठेणयाचा प्रघातही या पद्धतीत होता. ही देवालये सामान्यपणे चौथऱ्यावर उभारली जातात. देवालयाची स्थापत्य रचना तारकाकृती किंवा अष्टभद्र आराखड्यावर आधारित असते. देवालयाचा छज्जा सरळ, जाड आणि रुंद ठेवण्याची पद्धत असते. चालुक्य शिल्पस्थापत्य कलापरंपरेत अनेक वैशिष्ट्ये आढळतात. या प्रकारच्या देवालयातील द्वारपट्टिका विशेषरीत्या अलंकारिक असतात.  तेथे कलशपात्राची शिल्परचना असते. उंबरठ्यावर कीर्तिमुख असते. देवालयातील शिल्परचनेत अष्टदिक्पाल, सप्तमातृका शिल्प आदींचा समावेश असतो. अनेक देवळांतून समचतुष्कोनाकृती भौमितिक आकृत्यादेखील आढळतात. उत्तर चालुक्य कलेचे टप्पे नांदेड, लातूर, उस्मानाबाद या दक्षिण मराठवाड्यातील जिल्ह्यांमध्ये दिसून येतात. या भागातील मंदिरे स्थापत्यदृष्ट्या उत्तर कर्नाटकातील मंदिरांशी मिळतीजुळती आहेत. त्यातील आकृतीशिल्पे स्तंभांच्या खांबांवर आणि मंडोवरावर असतात. महाकाय प्रतिहारमूर्ती गर्भगृहाच्या दाराच्या दुतर्फा आणि मूर्तिशिल्पे मंडपाच्या किंवा गर्भगृहाच्या बाह्यांगावर आढळतात. तुलापट आणि खांब यांना जोडणारी आधारशिल्पेही या मंदिरांमध्ये आढळतात. या शैलीतील मंदिरे बदामी,ऐहोळे व पटदक्ल येथेही आहेत.

महाराष्ट्र राज्याच्या बीड जिल्ह्यात धर्मापुरी येथील वामन आणि बली, राक्षसाला मारणारा विष्णू ही शिल्पे उत्तर चालुक्य शिल्पशैलीचे व्यवच्छेदक नमुने आहेत. या कलापरंपरेतील मनुष्याकृतीशिल्पे चांगलीच गुबगुबीत आणि मांसल आहेत. शरीरावयांचा गुबगुबीतपणा इतका भरीव आहे, की शरीराचा सांगाडा सूचित करणारे अस्थिसंगत स्नायू आणि हाडांचा भाग या मांसल भागाखाली पुरेपूर झाकला गेला आहे. गुडघ्याचा भागही किंचित निमुळत्या फुगवट्याद्वारे दाखविण्यात आला आहे. गोलाकार आणि हनुवटी पुढे आलेल्या चेहऱ्यावरील डोळे, नाक आणि भरगच्च भुवयांखाली आलेले डोळेच काय ते दिसतात. स्त्रियांच्या बाबतीत त्यांचे स्तन व नितंबभाग फुगीर झालेला आढळतो. या मूर्ती होयसळ मूर्तिशिल्पांशी साधर्म्य दाखवीत असल्या तरी त्या होयसळ मूर्तिशिल्पाइतक्या मोहक नाहीत. मंदिराच्या बाह्यांगावरील अप्सरा आणि नायिका होयसळ काळातील लावण्यवतींशी साधर्म्य दाखवितात. या मूर्तींमध्ये वाद्ये वाजविणारी स्त्री, पक्षी व माकडाबरोबर खेळणाऱ्या स्त्रिया, प्रेमपत्र लिहिणारी स्त्री इत्यादी मूर्तिशिल्पांचा समावेश होतो.

## संदर्भ
## हे सुद्धा पहा
*धर्मापुरी
*होट्टल

वर्ग:वास्तुशास्त्र
वर्ग:शिल्पकला
वर्ग:चालुक्य साम्राज्य
वर्ग:मंदिर स्थापत्य
स्मृती

* **स्टाऊट** - 'गतानुभवाचे पुनरुज्जीवन म्हणजे स्मृती'. हे पुनरुज्जीवन पूर्वीच्याच क्रमाने व्हायला हवे. स्टाऊटच्या मते गतानुभवाचे जसेच्या तसे पुनर्मुद्रण म्हणजे स्मृती. 
* **एडगेल** - 'स्मृती म्हणजे धारणाशक्ती' एडगेलच्या मते धारणा हा स्मरणाचा गाभा आहे.
* **रॉस** - 'स्मृती म्हणजे नवा अनुभव' हा नवा अनुभव पूर्वानुभवाने निर्माण झालेल्या मनःप्रवृत्तीतून संभवतो. एकदा घेतलेला अनुभव जसाच्या तसा पुन्हा कधीही येत नाही. पण त्या अनुभव संस्काराच्या जागृतीमुळे तसलाच अनुभव मात्र पुन्हा येऊ शकतो हा सिद्धांत रॉसने आधारभूत मानला म्हणून तो स्मृतीला नवा अनुभव म्हणतो.

स्मुित म्हनजे आठवन

प्रत्येकाच्या आयुष्यात काही न काही स्मृती असतात. जसे कि जुने फोटो बघितले कि आपण स्वताशीच हसत असतो आणि त्या आठवणीमध्ये रममाण होतो.
गॅस्ट्रोस्कोपी

250px|right|thumb|गॅस्ट्रोस्कोपीद्वारे जठराचे चित्र
अन्ननलिका,जठर,आद्यांत्र(Duodenum) यांच्या एंडोस्कोपीद्वारे केल्या जाणाऱ्या तपासणीस गॅस्ट्रोस्कोपी(Esophagogastroduodenoscopy) म्हणतात.
## तपासणीसाठी लक्षणे 
* वारंवार होणारा पित्ताचा त्रास,
* अन्नग्रहण केल्यानंतर छातीत होणाऱ्या वेदना,
* भोजनानंतर ढेकरा बरोबर अन्नाचे अंश येणे,
* संडासच्या तपासणीमध्ये रक्ताचे अंश आढळणे,
* जठराचा कर्करोग,
* जठराच्या झडपांची तपासणी,
* जठराची सुज,
* आद्यांत्रमधील सुज किंवा अडथळे,
* स्वादुपिंडचे काही आजार,
* रक्ताच्या उलट्या होणे,
* कारण स्पष्ट नसताना आढळणारे रक्तपांढरी
* बेरियम मील तपासणी काही आक्षेपार्ह आढल्यास,
* अन्ननलिकेतील दोष,
* अन्ननलिकेतील वाढलेल्या रक्तवाहिन्यांची शस्त्रक्रिया,
* अन्ननलिकेत अडकलेल्या वस्तु काढण्याकरिता.
## तपासणी पद्धती 
वर्ग:शस्त्रक्रिया
वर्ग:एंडोस्कोपी
एंटेरोस्कोपी

350px|right|thumb|एंटेरोस्कोपीद्वारे इलिओसिकल व्हाल्वचे चित्र
मध्यांत्र (Jejunum) व शेषांत्र (Ilium) यांच्या एंडोस्कोपीद्वारे केल्या जाणाऱ्या मोठ्या आतड्याच्या खालील भागाच्या तपासणीस एंटेरोस्कोपी म्हणतात.

वर्ग:शस्त्रक्रिया
वर्ग:एंडोस्कोपी
कोलॉनोस्कोपी

250px|right|thumb|कोलॉनोस्कोपीद्वारे गुदद्वारच्या कर्करोगाचे चित्र

मोठे आतडेच्या एंडोस्कोपीद्वारे केल्या जाणाऱ्या तपासणीस कोलॉनोस्कोपी(Colonoscopy) म्हणतात.

वर्ग:शस्त्रक्रिया
वर्ग:एंडोस्कोपी
एमिली शेंकल

[thumb|right|पती [सुभाषचंद्र बोस यांच्यासमवेत एमिली शेंकल]] 
**एमिली शेंकल** (जर्मन: *Emilie Schenkl* ;) (२६ डिसेंबर, इ.स. १९१० - मार्च, इ.स. १९९६) ही सुभाषचंद्र बोस यांची सचिव व भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यात सहभागी झालेली व जन्माने ऑस्ट्रियन स्त्री होती. काही विद्वानांच्या मते, सुभाषचंद्र बोस यांनी २६ डिसेंबर इ.स. १९३७ रोजी ऑस्ट्रियातील बागास्ताइन येथे एमिली शेंकल या युवतीशी गुप्तपणे विवाह केला होता . ज्यावेळी विवाह झाला त्याच्या पुढच्याच वर्षी म्हणजे इ.स. १९३८ साली हरीपुरा येथे होणाऱ्या अखिल भारतीय काँग्रेस अधिवेशनाचे अध्यक्ष होणार हे निश्चित झाले होते. तेव्हा लग्नाची ही खाजगी बाब, त्यात ते ही एका ऑष्ट्रियन रोमन कॅथॉलिक युवतीशी, उघडपणे जाहीर करणे अकारण वादंग माजविणारे ठरण्याची भीती होती. म्हणूनही सुभाषचंद्रांनी हे लग्न गुप्तपणे केले असावे.

प्रकृती स्वास्थ्यासाठी आणि ब्रिटिश सरकारने हद्दपार केले म्हणून सुभाषचंद्र इ.स. १९३३ साली युरोपात गेले. तिथे व्हिएन्नात जून इ.स. १९३४ मध्ये एमिलीची व त्यांची पहिली भेट झाली. सरकारी अवकृपा आणि हवापालट म्हणून सुभाषचंद्र व्हिएन्नात आले असले तरी ते केवळ पर्यटक नव्हते. भारताची यथास्थिती युरोपातील देशांना कळावी म्हणून सुभाषचंद्रंनी व्हिएन्नात एक ऑफिस उघडले. त्याठीकाणी त्यांची सेक्रेटरी म्हणून एमिली शेंकल कामाला आली. तिची मातृभाषा जर्मन असली तरी तिला इंग्रजी बऱ्यापैकी येत होते. एमिलीचे कुटुंब सामान्य मध्यमवर्गीय होते. वडिलांना घरखर्चास हातभार लावता यावा म्हणून तिने सुभाषचंद्रांच्या सेक्रेटरीची ही नोकरी स्वीकारली.

सुभाषचंद्रांनी एमिलीबरोबर डिसेंबर इ.स. १९३७ मध्ये लग्न केले होते ते गुप्तपणे. युद्धकाळात एका जर्मन स्त्रीने भारतीयाबरोबर लग्न लावणे शक्यच नव्हते. एमिलीने हा संबंध तोडावा असा सल्ला तिला वकीलांनी दिला होता असे तिने नंतर एका दूरचित्रवाणीस दिलेल्या मुलाखतीत म्हणले आहे. परंतु तिने हा सल्ला झुगारून लावला व व हिंदू पद्धतीने फेब्रुवारी इ.स. १९४२ मध्ये लग्न केले. त्यानंतर त्यांना अनिता ( २१ नोव्हेंबर, इ.स. १९४२; व्हिएन्ना) नावाची एक मुलगी झाली.

८ फेब्रुवारी इ.स. १९४३ रोजी पाणबुडीत बसताना सुभाषचंद्रांनी एमिलीचा निरोप घेतला ती त्या दोघांमधील अखेरची भेट. १८ ऑगस्ट इ.स. १९४५ रोजी विमान अपघातानंतर सुभाषचंद्रांचा शेवट झाला. त्यानंतर इ.स. १९९५ सालापर्यंत म्हणजे ५० वर्षे एमिली जिवंत होती.

सुभाषचंद्र व एमिली यांनी एकमेकांना अनेक पत्रे लिहिली होती. सुभाषचंद्रांनी पाठविलेली पत्रे एमिलीने जपून ठेवली होती. जून इ.स. १९९३ मध्ये एमिलीने हा अमोल ठेवा, तिचे पुतणे व शरदचंद्र बोसांचे पुत्र सिसिर बोस यांच्या स्वाधीन केला. समग्र सुभाष साहित्याचा भाग म्हणून ऑक्सफर्ड युनिव्हर्सिटी प्रेसने ही पत्रे ग्रंथरूपाने इ.स. १९९४ साली प्रसिद्ध केली आहेत.

## संदर्भ
## बाह्य दुवे 
*

वर्ग:ऑस्ट्रियन व्यक्ती
वर्ग:भारताचा इतिहास
वर्ग:इ.स. १९१० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९६ मधील मृत्यू
वर्ग:सुभाषचंद्र बोस
पॉल होगन

**पॉल होगन** (ऑक्टोबर ८, इ.स. १९३९:लाइटनिंग रिज, न्यू साउथ वेल्स, ऑस्ट्रेलिया - ) हा इंग्लिश चित्रपटांतून अभिनय करणारा अभिनेता आहे.

याने क्रॉकोडाइल डंडी चित्रपटमालिकेत काम केले आहे.

होगन, पॉल
वर्ग:इ.स. १९३९ मधील जन्म
क्रॉकोडाइल डंडी

**क्रॉकोडाइल डंडी** (इंग्लिश: *"Crocodile" Dundee* ;) इ.स. १९८६ साली प्रदर्शित झालेला इंग्लिश चित्रपट आहे. यात पॉल होगनने मायकेल जे. क्रॉकोडाइल डंडी या पात्राची भूमिका रंगवली होती.
माधव गुडी

पंडित  **माधव गुडी** ( : धारवाड, कर्नाटक, इ.स. १९४१;   - हुबळी, कर्नाटक, २२ एप्रिल इ.स. २०११) हे हिंदुस्तानी संगीत शैलीतील गायक होते.

## जीवन 
माधव गुडी यांचा जन्म वर्तमान कर्नाटकातील धारवाड येथे इ.स. १९४१ साली कीर्तनाची परंपरा असलेल्या घराण्यात झाला. अगदी लहानपणीच ते बसवराज राजगुरू यांच्याकडे गायन शिकू लागले. त्यांच्या आवाजाचा आवाका लक्षात घेऊन राजगुरू यांनीच त्यांना भीमसेन जोशी यांच्याकडे सुपूर्द केले आणि तब्बल पंचवीस वर्षे गुडी यांनी भीमसेन जोश्यांकडे किराणा घराण्याची तालीम घेतली.

आयुष्याच्या अखेरची काही वर्षे गुडी यकृताच्या आजाराने आजारी होते. एप्रिल २२ इ.स. २०११ रोजी कर्नाटकातील हुबळी येथे त्यांचे निधन झाले.

वर्ग:हिंदुस्तानी गायक
वर्ग:मराठी गायक
वर्ग:कन्नड गायक
वर्ग:शास्त्रीय गायन
वर्ग:शास्त्रीय संगीत
वर्ग:भारतीय शास्त्रीय गायक
वर्ग:इ.स. १९४१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०११ मधील मृत्यू
गीत

शब्दरचनेला सुरावट किंवा स्वररचना प्राप्‍त करून दिली तर ती शब्दरचना गीत बनते. शब्दरचना ही शब्दांच्या उच्चारांच्या ज्या समाजमान्य पद्धती आहेत तिच्यातून जन्माला येत असते. ती करताना प्रत्येक ओळीत विशिष्ट अनुक्रमाने येणारा शब्दसमूह हा एक कालिक रचना घडवितो. अनेकदा विशिष्ट अंतराने तोच तो उच्चार येतो आणि आपणास लयपूर्ण बांधणी प्रतीत होते. कवितेच्या या अंगभूत लयीवर सुरांची एक रचना बसविली गेली की ती कविता गीत बनते. संगीतातील स्वररचनेमध्ये कवितेतील शब्द बसविले की गीत तयार होते.

अनेक गीतांच्या चाली या भारतीय शास्त्रीय संगीताच्या रागांवर आधारलेल्या असतात. अशा गीतांचा परिचय करून देणारी काही पुस्तके मराठीत आहेत.  त्यांपैकी काही ही :- 
* नादवेध (अच्युत गोडबोले व सुलभा पिशवीकर)
* स्वर सुधा (श्रीपाद जोशी)

## गीतप्रकार 
* धृपद
* धमार
* ख्याल
* तराणा
* ठुमरी
* टप्पा
* चीज
* गझल
* कव्वाली
* अभंग
* लावणी
* पोवाडे
* होरी
* त्रिवट
* कजरी
* चैती
* दादरा
* भजन
* कीर्तन
* अष्टपदी
* भावगीत
* भक्तीगीत
* चित्रपटगीत
* लोकगीत
* चतरंग
* लक्षणगीत
* सरगम
* रवींद्र संगीत
* इंडियन पॉप
* इंडियन रॉक
* देशभक्तीपर गीत

वर्ग:संगीत
वर्ग:गाणी
रेडिओ मिर्ची

**रेडियो मिर्ची** एक भारतीय एफ.एम. चॅनल आहे. याचे काम ९८.३ मेगाहर्ट्झ या वारंवारीतेवर चालते.

२६ शहरांमध्ये रेडिओ मिर्चीची धून वाजत आहे. शिवाय २० लाखांपेक्षा अधिक लोकसंख्या असणाऱ्या सर्व शहरांमध्ये पोहोचणारी ही एकमेव रेडिओ वाहिनी आहे.

वर्ग:रेडिओ
वर्ग:इ.स. १९९३ मधील निर्मिती
सूपर सॅलड

**सूपर सॅलड** हे अमेरिकेत धंदा करणारी रेस्टॉरंटची साखळी आहे. येथे अनेक प्रकारची सॅलडे तसेच इतर शाकाहारी प्रकारचे खाणे मिळते. २००८मध्ये याच्या १५१ शाखा होत्या तर ऑक्टोबर २०१६ च्या सुमाराच याच्या देशभरात २१ शाखा होत्या. २०२५मध्ये फक्त तीन ठिकाणी हे रेस्टॉरंट उरले आहे.

वर्ग:अमेरिकेतील रेस्टॉरंट साखळ्या
सत्य साईबाबा

thumb|300px|सत्य साईबाबा

**सत्य साईबाबा**, जन्मनाव *सत्यनारायण राजू*, (तेलुगू: సత్య సాయిబాబా ;) (२३ नोव्हेंबर, इ.स. १९२६ - २४ एप्रिल, इ.स. २०११) हे अर्वाचीन भारतातील आध्यात्मिक गुरू आहेत. त्यांचे जगभरात पसरलेले भक्त त्यांना ईश्वरी व्यक्तिमत्त्व आणि शिर्डीच्या साईबाबांचा अवतार मानतात. भारतातील राजकीय, आर्थिक आणि इतर अनेक क्षेत्रात त्यांचे अनेक उच्चपदस्थ अनुयायी मोठ्या संख्येने आहेत. समाजसेवी संस्थांच्या माध्यमातून त्यांनी अनेक लोकोपयोगी कामे केली. मोफत किंवा अल्पखर्चात शिक्षण आणि वैद्यकीय सुविधा देत असलेल्या संस्था त्यांच्या प्रेरणेने सुरू झाल्या आंध्रप्रदेशात पुट्टपर्थी या गावी सत्य साईबाबांचा आश्रम आहे.

वर्ग:हिंदू आध्यात्मिक गुरू
वर्ग:तेलुगू व्यक्ती
गोत्र

**गोत्र** ही एखाद्या पूर्वज पुरुषापासून अखंड चालत आलेल्या कुळाला स्थूलमानाने उद्देशून वापरली जाणारी हिंदू धर्मातील संज्ञा आहे. हिंदू परंपरांनुसार गोत्रे बहुधा वैदिक ऋषींच्या नावांवरून ओळखली जातात; उदा.: कश्यप गोत्र, वसिष्ठ गोत्र. हिंदू समाजामध्ये विभिन्न जातींनुसार, प्रादेशिक समाजांनुसार वेगवेगळी गोत्रे आढळतात.
२ गोत्रे आणि प्रवरे[संपादन]
## वर्णन
गोत्र हे एका पुरुष-पूर्वजापासून सुरू झालेल्या आणि अखंडितपणे चालू असलेल्या कुळाच्या उगमाचे नाव असते. पाणिनीने संस्कृतमध्ये गोत्राचे वर्णन "अपत्यम् पौत्रप्रभृती गोत्रम्" असे केले आहे. म्हणजे "मुलाच्या मुलापासून सुरू झालेल्या वंशावळीचा उगम". गोत्रे ही बहुधा ऋषींची नावे असतात. उदा. कश्यप गोत्र म्हणजे कश्यप ऋषींपासून सुरू झालेल्या वंशातील लोक होत. बौधायन सूत्रानुसार विश्वामित्र, जमदग्नी, भारद्वाज, गौतम, अत्रि, वसिष्ठ, कश्यप आणि अगस्त्य या ८ ऋषींपासून ८ प्राथमिक गोत्रे तयार होतात.

## वर्गीकरण
गोत्रांचे पुढीलप्रमाणे वर्गीकरण करण्यात आले आहे. आश्वलायन-श्रौतसूत्रानुसार वसिष्ठ गणामध्ये चार उपविभाग आहेत: उपमन्यू, पराशर, कुंदिन आणि वसिष्ठ(पहिल्या तीनमध्ये नसलेले). या चारांमध्ये पुन्हा उप-उपविभाग आहेत. ज्यांना गोत्र असे म्हणातात. म्हणजे वर्गीकरण प्रथम गणांत, नंतर पक्षांत व नंतर गोत्रांत होते. आजही भृगू आणि अंगिरस गण अस्तित्वात आहेत. बौधायनानुसार मुख्य ८ गोत्रांचे पक्षांमध्ये विभाजन करण्यात आले आहे. उपमन्यूंची प्रवरे वसिष्ठ, भारद्वसू व इंद्रप्रमाद; पराशर गोत्रातील प्रवरे वसिष्ठ, शाक्त्य व पाराशर्य; कुंदिना गोत्राची वसिष्ठ, मैत्रात्रवरुण व कौंडिण्य ही होत.

## आपला मुळ पुरुष म्हणजेच गोत्र. यांची संख्या ८ आहे. 
# विश्र्वमित्र
# जमदग्नी
# भारद्वाज
# गौतम
# अत्रि
# वशिष्ट
# कश्यप
# अगस्ती

वर्ग:हिंदू कालमापन
वर्ग:हिंदू पंचांग
वर्ग:ज्योतिष
वर्ग:भारतीय समाज
वर्ग:हिंदू समाजव्यवस्था
नेतृत्व

**नेतृत्व** हे व्यवस्थापनाच्या अनेक तत्त्वांपैकी एक महत्त्वाचे तत्त्व आहे. कोणत्याही कार्याच्या अंमलबजावणीत नेतृत्वाची अत्यंत गरज असते. एका नियोजित ध्येयपूर्तीकडे घेऊन जाण्यासाठी आणि कार्याचे नियंत्रण व मार्गदर्शन करण्यासाठी अनेकदा योग्य नेतृत्वाची गरज भासते. नेतृत्व अनेक प्रकारचे असते. ते प्रशासकीय व्यवस्थापनाचे एक महत्त्वाचे तत्त्व आहे.  प्रशासनाची समस्या म्हणजेच नेतृत्वाची समस्याअसे म्हणले जाते. कल्याणकारी राज्याच्या संकल्पनेचा सातत्याने विस्तार होत गेल्यामुळे सार्वजनिक क्षेत्रात विविध संघटना निर्माण झालेल्या दिसून येतात. अशा सर्व संघटनांसाठी प्रशासकीय नेतृत्वाची आवश्यकता असते. 'नेतृत्व म्हणजे संघटनेच्या ध्येयपूर्तीसाठी विविध व्यक्तींच्या क्रिया-प्रक्रियांचे संचालन, मार्गदर्शन, नियंत्रण व समन्वय करणे होय’. नेतृत्वाच्या विविध विचारवंतांनी विविध  व्याख्या केल्या आहेत. मेरी पार्कर फॉलेट  नेतृत्वासंबंधी विचार मांडतांना म्हणतात 'केवळ प्रभुत्व स्थापन करणे, नेतृत्वाचे वास्तविक वैशिष्ट्य नाही’ ' Leader & Export' या शोध निबंधात त्या म्हणतात 'जी आपल्या समूहात उत्साह व शक्ती निर्माण करू शकते, जिला पुढे येऊ इच्छिणाऱ्याला प्रोत्साहित करणे माहित असते, तसेच  सदस्याच्या प्रत्यक्ष क्षमतेचा योग्य उपयोग करणे माहित असते, अशी व्यक्ती नेता असते’. 

*पदावर आधारित नेतृत्व
*व्यक्तिमत्त्वावर आधारित नेतृत्व
*कार्यावर आधारित नेतृत्व.
*राजकीय पक्षाचे नेतृत्व
*शासनाचे नेतृत्व
*शिक्षण संस्थांचे नेतृत्व
*आर्थिक नेतृत्व
*प्रशासकीय नेतृत्व
*सामाजिक संघटनांचे नेतृत्व

*नेतृत्वाचे मुख्य कार्य :
*नेतृत्वासाठी आवश्यक गुण :

## संदर्भ
चायना एरलाइन्स

[250 px|इवलेसे|[बँकॉकच्या सुवर्णभूमी विमानतळावरील चायना एरलाइन्सचे एरबस ए३३० विमान]]
**चायना एरलाइन्स** (चिनी: 中華航空) ही तैवान देशामधील सर्वात मोठी विमान वाहतूक कंपनी आहे. चायना एरलाइन्स दर आठवड्याला जगातील ९५ विमानतळांवर एकूण १,३०० प्रवासी विमानसेवा पुरवते. चायना एरलाइन्सचा प्रमुख वाहतूकतळ तैपैजवळील ताओयुआन आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर आहे.

२०११ सालापासून चायना एरलाइन्स स्कायटीम समूहाचा सदस्य आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:स्कायटीम
वर्ग:तैवानमधील विमानवाहतूक कंपन्या
केसरबाई केरकर

*सूरश्री* **केसरबाई केरकर** (जुलै १३, इ.स. १८९२ - सप्टेंबर १६, इ.स. १९७७) या हिंदुस्तानी संगीतशैलीतील प्रख्यात गायिका होत्या. हिंदुस्तानी संगीतातील जयपूर-अत्रौली घराण्याच्या शैलीत त्या गायन करत. इ.स.च्या २०व्या शतकातील प्रभावी हिंदुस्तानी संगीत गायिकांमध्ये त्यांची गणना केली जाते. नासाने 1977 मध्ये सोडलेल्या व्हायोजर-1 या उपग्रहामध्ये बसवलेल्या तपकडीमध्ये सुरश्री केसरबाई केरकर यांच्या आवाजातील 'जात कहा हो अकेली गोरी' हे गाणे रेकॉर्डिंग केलेले आहे.

## जीवन 
गोव्याच्या उत्तर भागातील फोंडा तालुक्यातील केरी नामक खेड्यात गोमंतक मराठा समाजात केसरबाईंचा जन्म झाला. वयाच्या आठव्या वर्षी त्यांनी कोल्हापुरास प्रयाण करून आठ महिने उस्ताद अब्दुल करीम खॉं यांच्याकडे संगीताचे धडे घेतले. गोव्याला परत आल्यावर त्यांनी प्रसिद्ध गायक रामकृष्णबुवा वझे (इ.स. १८७१ -इ.स. १९४५) यांच्याकडे आपले संगीत शिक्षण चालू ठेवले. वयाच्या १६ व्या वर्षी त्यांनी मुंबईत स्थलांतर केले व तिथे अनेक संगीतगुरूंकडून त्या प्रशिक्षण घेत राहिल्या. सरतेशेवटी इ.स. १९२१ मध्ये त्यांनी जयपूर-अत्रौली घराण्याचे संस्थापक उस्ताद अल्लादिया खॉं (इ.स. १८५५ - १९४६) यांचे शिष्यत्व पत्करले.

## सांगीतिक कारकीर्द 
केसरबाईंच्या गायनाची कीर्ती लवकरच चहूं दिशांना पसरली. त्या राजे - सरदार मंडळींसाठीही नियमितपणे मैफिली करत असत. त्यांनी आपल्या गाण्याची काही ध्वनिमुद्रणेही दिली. नोबेल पुरस्कारविजेते कवी रवींद्रनाथ टागोर हे केसरबाईंच्या गायनाचे विलक्षण चाहते होते असे सांगितले जाते. कोलकाता येथील संगीत प्रवीण संगीतानुरागी सज्जन सन्मान समितीने इ.स. १९४८ साली केसरबाईंना '*सूरश्री* अशी पदवी बहाल केली.

## पुरस्कार 
* पद्मभूषण पुरस्कार, भारत सरकार, इ.स. १९६९.
* पहिला राज्य गायिका पुरस्कार, महाराष्ट्र राज्य, इ.स. १९६९.
* कोलकात्यात रवींद्रनाथ टागोरांनी  'सूरश्री' किताब बहाल केला. रवींद्रनाथांनी दिलेले गौरवपत्र चांदीच्या चौकटीत घालून केसरबाईंनी शेवटपर्यंत जतन करून ठेवले. 
* संगीत नाटक अकादमीने १९५३ साली 'प्रमुख आचार्या' ही सनद त्यांना बहाल केली.

## वारसा 
केसरबाईंच्या जन्मगावी ज्या घरी त्यांचे बालपण गेले, तिथे आता सूरश्री केसरबाई केरकर हायस्कुलाची इमारत आहे. त्यांचा जन्म जिथे झाला, ते त्यांचे पूर्वीचे घर तिथून थोड्याच अंतरावर आहे. दर वर्षी नोव्हेंबर महिन्यात गोव्यात सूरश्री केसरबाई केरकर स्मृती संगीत समारोह आयोजित केला जातो, तसेच मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्याला दरवर्षी त्यांच्या नावे संगीत शिष्यवृत्तीही दिली जाते.

## पुस्तक
* गोव्यातील कवी, नाटककार आणि आमदार विष्णू सूर्या वाघ यांनी केसरबाईंचे ’एका सूरश्रीची कथा’ नावाचे चरित्र लिहिले आहे. तर त्यांच्या बंधूंनी "सूरश्री " हे चरित्र लिहिले आहे.

वर्ग:गोवेकर व्यक्ती
वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:मराठी गायक
वर्ग:हिंदुस्तानी गायक
वर्ग:भारतीय शास्त्रीय गायक
वर्ग:संगीत नाटक अकादमी पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. १८९२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७७ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
एफ.एम.

**एफ.एम.** हे फ्रीक्वेंसी मॉड्युलेशन (Frequency modulation)चे लघुरूप आहे. या मध्ये तरंगलांबी किंवा तरंगउंची न बदलता वारंवारिता बदल करून संदेशाचे प्रसारण केले जाते.

याचा वापर रेडिओमध्ये करण्याचा शोध एड्विन आर्मस्ट्रॉंग याने १९१४ मद्ये लावला. याद्वारे बाह्य वातावरणातील आवाज संदेशातुन वगळले जातात.

right|thumb|एफ.एम. मधील बदलणारी वारंवारिता

वर्ग:तरंग
वर्ग:भौतिकशास्त्रामधील मूलभूत संकल्पना
विकृतिविज्ञान

विकृत विज्ञान (पॅथॉलॉजी) म्हणजे रोग किंवा दुखापतीची कारणे आणि परिणाम यांचा अभ्यास करणे होय. *विकृत विज्ञान*  हा शब्द जीवशास्त्र संशोधन क्षेत्र आणि वैद्यकीय पद्धतींच्या विस्तृत श्रेणीचा समावेश करून सर्वसाधारणपणे रोगाच्या अभ्यासाचा संदर्भ देतो. तथापि, आधुनिक वैद्यकीय उपचारांच्या संदर्भात वापरला जातो तेव्हा, हा शब्द सहसा "सामान्य विकृत विज्ञाना" च्या समकालीन वैद्यकीय क्षेत्रात मोडणाऱ्या प्रक्रिया आणि चाचण्यांचा संदर्भ देण्यासाठी संकुचित पद्धतीने वापरला जातो, हे क्षेत्र ज्यामध्ये अनेक भिन्न परंतु आंतर-विचारांचा समावेश आहे. -संबंधित वैशिष्ट्यपूर्ण वैद्यकीय विभाग  जे मुख्यतः ऊतक, पेशी आणि शरीरातील द्रव नमुन्यांच्या विश्लेषणाद्वारे. प्रायोगिकदृष्ट्या रोगाचे निदान करतात. "विकृत विज्ञान" याचा असा देखील अर्थ घेऊ शकतो कि विशिष्ट रोगांच्या अंदाज किंवा वास्तविक प्रगती  ( जसे एका विधानानुसार " कर्करोगाच्या अनेक प्रकारांमध्ये विविध विकृती असतात", अशा परिस्थितीत शब्दाची अधिक योग्य निवड " विकृती शरीर क्रियाशास्त्र (पॅथोफिजियोलॉजी) " असेल), आणि अ‍ॅफिक्स *पॅथी* कधीकधी शारीरिक आजार ( कार्डिओमायोपॅथी प्रमाणे) आणि मानसिक स्थिती (जसे की सायकोपॅथी ) या दोन्ही बाबतीत रोगाची स्थिती दर्शवण्यासाठी वापरली जाते.  पॅथॉलॉजीचा सराव करणाऱ्या डॉक्टरला *पॅथॉलॉजिस्ट* म्हणतात.

सामान्य चौकशी आणि संशोधनाचे क्षेत्र म्हणून, पॅथॉलॉजी रोगाच्या घटकांना संबोधित करते: कारण, विकासाची यंत्रणा ( पॅथोजेनेसिस ), पेशींचे संरचनात्मक बदल (मॉर्फोलॉजिक बदल), आणि बदलांचे परिणाम (क्लिनिकल प्रकटीकरण).  सामान्य वैद्यकीय व्यवहारात, सामान्य पॅथॉलॉजी बहुतेक ज्ञात नैदानिक विकृतींचे विश्लेषण करण्याशी संबंधित असते जे संसर्गजन्य आणि गैर-संसर्गजन्य रोग दोन्हीसाठी चिन्हक किंवा पूर्वसूचक असतात आणि दोन प्रमुख वैशिष्ट्यांपैकी एक, शारीरिक पॅथॉलॉजी आणि क्लिनिकल पॅथॉलॉजीच्या तज्ञांद्वारे आयोजित केले जाते.  स्पेशॅलिटीमध्ये पुढील विभाग समाविष्ट असलेल्या नमुना प्रकारांच्या आधारावर अस्तित्वात आहेत (तुलना, उदाहरणार्थ, सायटोपॅथॉलॉजी, हेमॅटोपॅथॉलॉजी आणि हिस्टोपॅथॉलॉजी ), अवयव ( मूत्रपिंडाच्या पॅथॉलॉजीप्रमाणे ), आणि शारीरिक प्रणाली ( तोंडी पॅथॉलॉजी ), तसेच आधारावर परीक्षेचा फोकस ( फोरेन्सिक पॅथॉलॉजी प्रमाणे).

विकृतिविज्ञान हे आधुनिक वैद्यकीय निदान पद्धती आणि वैद्यकीय संशोधनातील महत्त्वाचे क्षेत्र आहे.
वर्ग:जीवशास्त्राच्या शाखा
कार्बन १४ किरणोत्सर्ग कालमापन पद्धती

300px|right|thumb|कार्बन १४ किरणोत्सर्ग कालमापन पद्धतीकरिता वापरले जाणारे स्पेक्ट्रोमीटर
पुरातन वस्तूंचा काळ ठरविण्यासाठी **कार्बन १४ किरणोत्सर्ग कालमापन पद्धती** (इंग्रजी: *Radiocarbon dating*, *रेडिओकार्बन डेटिंग* ;) उपयोगात आणली जाते. ही एक निश्चित कालमापन पद्धती( इंग्रजी: Absolute Dating Method) आहे. याचा शोध विल्लर्ड लिब्बी यांनी शिकागो विद्यापीठात लावला. प्रत्येक सजीव गोष्ट वनस्पती,प्राणी,मानव जिवंत असताना हवेतील कार्बन डायऑक्साईड घेत असते. या कार्बन डायऑक्साईडच्या घटकांमध्ये कार्बन १४ नावाचा घटक असतो. हा कार्बन १४ किरणोत्सर्गी आहे. प्राणी जिवंत असताना या कार्बन १४ची किरणोत्सर्जनाची क्रिया सतत चालू असते. सर्व प्राण्यांमध्ये कार्बन १४ चे प्रमाण एकच असते आणि म्रृत्यूनंतर सर्व प्राण्यांच्या अवशेषातून कार्बन १४ एकाच प्रमाणात बाहेर पडते. जिवंतपणी असलेल्या कार्बन १४चा अर्धा भाग म्रृत्यूनंतर ५७३० वर्षांनंतर नाहिसा होतो. या कालावधीला कार्बन १४ चे अर्धे आयुष्य म्हणतात. अशाचप्रकारे नंतरच्या १११३६ वर्षांनी त्याच्याही निम्मा कार्बन १४ शिल्लक राहतो आणि ७०००० वर्षांनी या कार्बन १४ची किरणोत्सर्जनाची क्रिया पूर्णपणे थांबते. आधुनिक काळातील कार्बनच्या किरणोत्सर्जनाशी मृत प्राण्याच्या किरणोत्सर्जनाची तुलना केली असता प्राण्याचा मृत्यू केव्हा झाला हे ठरविता येते. अलीकडच्या काळातील उत्खननातून निघालेल्या वस्तूंचे काळ या पद्धतीने ठरविण्यात आले आहेत. सौराष्ट्रातील लोथल या सिंधू संस्कृतीच्या प्रसिद्ध शहराचा काळ ४०३० म्हणजे इ.स.पूर्व २१८० हा याच पद्धतीने ठरविण्यात आला.

वर्ग:कालमापन
फिरेंझेचे प्रजासत्ताक

**फिरेंझेचे प्रजासत्ताक** तथा **फ्लोरेन्सचे प्रजासत्ताक** (मराठी नामभेद: **फ्लोरेन्साचे प्रजासत्ताक**, **फ्लोरेंटाइन प्रजासत्ताक** ; इटालियन: *Repubblica Fiorentina*, *रिपब्लिका फ्योरेंतिना* ;) हे इटलीच्या टस्कनी प्रदेशातील फ्लोरेन्स शहरात राजधानी असलेले प्रजासत्ताक राज्य होते. हे प्रजासत्ताक इ.स. १११५मध्ये स्थापन झाले. त्यावर्षी टस्कनीची राज्यकर्ती मटिल्डाचा मृत्यू झाल्यावर फ्लोरेन्समधील जनतेने तेथील मार्ग्रेव्हची हुकुमत झुगारून देउन प्रजासत्ताक राज्यव्यवस्था सुरू केली.

दर दोन वर्षांनी फ्लोरेन्समधील व्यक्ती एका नाममात्र राजाची (*गोनाफॅलोनियेरे*) निवड करीत. हा राज मग एका समितीची (*सिग्नोरिया*) स्थापना करून त्यावर फ्लोरेन्सच्या लोकांमधून नागरिकांची नेमणूक करीत असे. ही समिती रोजचा राज्यकारभार पहात असे. इ.स. १४३४मध्ये कोसिमो दे मेदिचीने या समितीवर नियंत्रण मिळवले. यानंतर इ.स. १९४९पर्यंत या कुटुंबाच्या व्यक्तींनी या समितीद्वारे फ्लोरेन्सवर शासन केले. इ.स. १५१२मध्ये जियोव्हानी दे मेदिचीने (नंतरचा पोप लिओ दहावा) परत समितीवर ताबा मिळवला. लीग ऑफ कॉन्याकच्या युद्धा दरम्यान इ.स. १५२७मध्ये मेदिची कुटंबाची सत्ता फ्लोरेन्सवरून निसटली पण नंतर अकरा महिने शहराला वेढा घालून इ.स. १५३१मध्ये मेदिची कुटुंब परत सत्तेवर आले.

आता नाममात्र प्रजासत्ताक राहिलेल्या या राज्याच्या शासक अलेस्सांद्रो दे मेदिचीला पोप क्लेमेंट सातव्याने *फ्लोरेन्सच्या प्रजासत्ताकचा ड्यूक* असा खिताब देउन मेदिचींना तेथील वंशपारंपारिक राजेपद बहाल केले. इ.स. १५३२मध्ये ४२० वर्षांनंतर या प्रजासत्ताकाचे राज्यात रूपांतर झाले.

## संदर्भ 
वर्ग:इटलीचा इतिहास
वर्ग:रिनैसाँ
वर्ग:फिरेंझे
*
एंडोस्कोपी

**एंडोस्कोपी** म्हणजे शरीराच्या पोकळीमध्ये किंवा मार्गामध्ये दुर्बिणीद्वारे केली जाणारी तपासणी अथवा शस्त्रक्रिया असते.
250px|right|thumb|गुद्द्वार तपासणीसाठीचे एंडोस्कोप
250px|right|thumb|'हेकेर' एंडोस्कोप दाखवताना
250px|right|thumb|एंडोस्कोपी करताना वैद्यक
या करिता फायबर ऑप्टिक धाग्यांपासून बनवलेल्या दुर्बिणीचा वापर केला जातो. या मध्ये खालील भागांचा समावेश असतो.
* कठोर अथवा लवचिकता असणारी नळी,
* संबधित अवयव दिसण्याकरीता शीत प्रकाश वाहून नेण्यासाठी,
* भिंग,
* निरीक्षण छिद्र,
* गरजेनुसार हत्यार टाकण्याकरिता छिद्र.

## इतिहास 
प्रथमतः एंडोस्कोपीचा शोध फिलिप बोझीनी याने १८०६ साली लावला परंतु त्याला विएन्ना मेडिकल सोसायटीने मान्यता नाकारली. तदनंतर अमेरिकी सैन्यातील शल्यचिकीत्सक विल्यम ब्युमॉंट यांनी १८२२ साली एंडोस्कोप तयार केला. सुरुवातीस प्रकाश बाहेरून दिला जाई, नंतर त्यात बदल होऊन नळीतून प्रकाश जाईल अशी व्यवस्था करण्यात आली. १९५० साली हेरॉल्ड होपकीन्स यांनी फायबर ऑप्टिक एंडोस्कोप तयार केला जो वैद्यकक्षेत्रातील क्रांतीकारी घटना मानली जाते.

## अवयवांनुसार एंडोस्कोपीची नावे 
### पचनसंस्था 
*घसा-फॅरिंगोस्कोपी
*अन्ननलिका,जठर,आद्यांत्र(Duodenum)- इसोफॅगो-गॅस्ट्रो-ड्युओडुनोस्कोपी(गॅस्ट्रोस्कोपी)
*मध्यांत्र (Jejunum) व शेषांत्र (Ilium) - एंटेरोस्कोपी
*मोठे आतडे- कोलॉनोस्कोपी
*अवग्रहांत्र बृहदान्त्र(सिग्मॉइड कोलोन)- सिग्मॉइडोस्कोपी
*गुदद्वार- प्रोक्टोस्कोपी
*पित्तरसवाहिनी (Bile duct)- कोलॅंजिओस्कोपी

### श्वसनसंस्था 
*नाक - ऱ्हायनोस्कोपी
*स्वरयंत्र- लॅरिंगोस्कोपी
*श्वासनलिका- ब्रॉंकोस्कोपी
### मुत्रवहनसंस्था 
*मूत्रपिंड- नेफ्रोस्कोपी
*मूत्राशय- सिस्टोस्कोपी
*मूत्रनलिका- युरेट्रोस्कोपी
### कान 
*कान- ऑटोस्कोपी

### मादीची जननेंद्रिये 
*गर्भाशय- हिस्टेरोस्कोपी
*गर्भनलिका- फॅलोस्कोपी
*गर्भाशयमुख- कॉल्पोस्कोपी

### इतर 
*कॅप्सुल एंडोस्कोपी
## एंडोस्कोपी डॉक्टर
डॉ.अमित मायदेव

वर्ग:शस्त्रक्रिया
वर्ग:एंडोस्कोपी
शोरमा

right|300px|शॉरमा सँडविच
right|300px|शॉरमासाठी चिकन अथवा मांस भा्जण्याची शेगडी किंवा भट्टी
**शोरमा** किंवा **शॉर्‌मा** एक लेबनीज खाद्यपदार्थ आहे. जगातील सर्वात लोकप्रिय खाद्यपदार्थांपैकी एक असून इजिप्त, लेव्हान्त आणि अरब राष्ट्रांमध्ये विशेषतः प्रचलित आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:मांसाहारी खाद्यपदार्थ
गुंड्याभाऊ

**गुंड्याभाऊ** ही मराठी लेखक चिं.वि. जोशी यांनी निर्माण केलेली काल्पनिक व्यक्तिरेखा आहे. हे गुंड्याभाऊ चिमणरावांचे मावसभाऊ आहेत. या अजरामर जोडगोळीवर १९४० च्या सुमारास  ‘लग्न पहावे करून’,‘सरकारी पाहुणे’ वगैरे मराठी चित्रपट निघाले. चित्रपटांत चिमणरावांचे काम दामूअण्णा मालवणकर करीत व विष्णूपंत जोग गुंड्याभाऊचे काम करीत. पुढे १९७८ साली मुंबई दूरदर्शनवर त्याच कथानकांवर चिमणराव-गुंड्याभाऊ ही मालिका निघाली. या मालिकेत चिमणरावांचे काम दिलीप प्रभावळकर यांनी व गूंड्याभाऊचे काम बाळ कर्वे यांनी केले होते.

विष्णूपंत जोग (जन्म : १८ सप्टेंबर, १९०५) यांचे ‘मी गुंड्याभाऊ (विष्णूपंत जोग)’ नावाचे आत्मचरित्र आहे. ते मंदा खांडगे यांनी शब्दबद्ध केले आहे.

चिमणराव गुंड्याभाऊ दूरचित्रवाणी मालिकेचे कथानुक्रम :

१. बोळवण

२. गुंड्याभाऊचे प्राणांतिक उपोषण

३. लेफ्टनंटची लटपट

४. गुंड्याभाऊचे मोटार उड्डाण

५. अस्थानी पराक्रम

६. गुंड्याभाऊ तिकिट कलेक्टर

७. गुंड्याभाऊचे दुखणे

८. गुंड्याभाऊची दुकानदारी

वर्ग:काल्पनिक व्यक्ती‎‎
पित्तरस

## स्त्रावक ग्रंथी 
हा अल्कलीधर्मी द्रव यकृतपेशींतून तयार होतो. २४ तासांत ५०० ते १०० मिली पित्तरस तयार होतो. 
## पदार्थ 
*८६% पाणी
*१४% घनभाग- सोडियम टॉरोकॉलेट व सोडियम ग्लायकोकॉलेट, म्युसिन
### पीएच् 
५.५. ते ७.७
### घनता 
१.०१० ते १.०५०
पीएसएलव्ही सी-१६

पीएसएलव्ही 'सी-१६' या पीएसएलव्ही रॉकेटच्या साह्याने भारताने उपग्रह सोडले.

## पेलोड 
त्यात १४० कोटी रुपये खर्चून तयार करण्यात आलेला व १२०६ किलो वजनाचा दूरसंवेदन उपग्रह 'रिसोर्ससॅट-२' आणि अन्य दोन 'लघु' उपग्रह (मायक्रो सॅटेलाइट) ८२२ किलोमीटर उंचीवरील ध्रुवीय कक्षेत सोडले आहेत. 

*'रिसोर्ससॅट-२' हा उपग्रह पिकांच्या, जंगलाच्या व जलसाठ्याच्या स्थितीवर नजर ठेवण्यासाठी उपयुक्त आहे. २००३साली सोडण्यात आलेल्या 'रिसोर्ससॅट-१' या उपग्रहाची जागा 'रिसोर्ससॅट-२' घेईल. हा उपग्रह २८ एप्रिल पासून कार्यरत होईल व त्याच्याकडून छायाचित्रे मिळतील. जगातील १५ देश या उपग्रहाची छायाचित्रे वापरणार आहेत. 

*'युथसॅट' हा ९२ किलो वजनाचा छोटा उपग्रह भारत-रशिया यांनी संयुक्तपणे तयार केला आहे. तो ताऱ्यांचा व वातावरणाचा अभ्यास करण्यासाठी उपयुक्त आहे. 

*दुसरा लघु उपग्रह १०६ किलोचा 'एक्स-सॅट' हा असून तो सिंगापूरच्या नान्यांग टेक्नॉलॉजिकल युनिव्हर्सिटीने तयार केला आहे.

वर्ग:अंतराळ विज्ञान
वर्ग:ध्रुवीय उपग्रह प्रक्षेपण यान
वर्ग:भारतीय उपग्रह प्रक्षेपण यान
केन अँड एबेल

**केन अँड एबेल** हे इंग्लिश लेखक जेफ्री आर्चर यांचे १९८० मधील पुस्तक आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
## हे सुद्धा पहा
* द प्रॉडिगल डॉटर

वर्ग:जेफ्री आर्चर यांचे साहित्य
द प्रॉडिगल डॉटर

**द प्रॉडिगल डॉटर** ही इंग्लिश लेखक जेफ्री आर्चर यांची १९८२ मध्ये प्रसिद्ध झालेली कादंबरी आहे. आर्चरच्या केन अँड एबेल या कादंबरीतील एबेल रॉस्नोव्स्कीची मुलगी फ्लोरेन्टिना केनची कथा आहे.

यात फ्लोरेन्टिनाच्या बालपणापासून अमेरिकेची पहिली स्त्री राष्ट्राध्यक्ष होण्यापर्यंतचे वर्णन आहे.

वर्ग:जेफ्री आर्चर यांचे साहित्य
अ प्रिझन डायरी, हेल (पहिला खंड)

**अ प्रिझन डायरी, हेल, पहिला खंड** हे ब्रिटिश साहित्यिक जेफ्री आर्चरने लिहिलेले पुस्तक आहे. यात त्याने आपल्या तुरुंगातील काळाचे वर्णन केलेल आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:जेफ्री आर्चर यांचे साहित्य
सिद्धेश्वरी देवी

**सिद्धेश्वरी देवी** (इ.स. १९०७ - इ.स. १९७६) या हिंदुस्तानी संगीत शैलीत गाणाऱ्या, भारतातील वाराणसी येथील गायिका होत्या. त्या 'मां' नावाने ओळखल्या जात.

## जीवन 
त्या जन्मल्यावर काहीच वर्षांत त्यांचे माता-पिता निवर्तले आणि सिद्धेश्वरीच्या संगोपनाची जबाबदारी त्यांची मावशी, मान्यवर गायिका राजेश्वरी देवी यांनी स्वीकारली. 

संगीतमय घरात राहूनही सिद्धेश्वरी देवींचे संगीत क्षेत्रात आगमन अपघाताने झाले. राजेश्वरी देवींनी आपली कन्या कमलेश्वरी हिच्यासाठी गाण्याची शिकवणी लावली होती. कमलेश्वरी गाण्याचे धडे गिरवत असे तेव्हा सिद्धेश्वरी घरकाम करत असे. एकदा निष्णात सारंगी वादक सियाजी मिश्रा कमलेश्वरीला शिकवत असलेला टप्पा तिला शिकवल्याप्रमाणे गाता येत नसल्याने संतापलेल्या राजेश्वरी देवींनी कमलेश्वरीला छडीने बडवायला सुरुवात केली. कमलेश्वरी जोरजोरात रडू लागली. तिचे रडणे ऐकून घरात काम करत असलेली तिची मैत्रीण व बहीण सिद्धेश्वरी तिथे धावत पोहोचली व आपल्या बहिणीला झाकून तिने स्वतःच्या अंगावर छडीचा मार सोसला. मग आपल्या रडणाऱ्या बहिणीला जवळ घेऊन सिद्धेश्वरी म्हणाली, 'सियाजी महाराज तुला जे सांगत आहेत ते गाणे इतके काही अवघड नाही.' असे म्हणून सिद्धेश्वरीने तिला ती संपूर्ण सुरावट लहान-सहान बारकाव्यांसह लीलया गाऊन दाखवली. तिथे जमा झालेले सारे लोक सिद्धेश्वरीच्या गाण्याने अचंबित झाले.   

दुसरे दिवशी सियाजी महाराजांनी राजेश्वरी देवींकडे आपल्याला सिद्धेश्वरी देवीला दत्तक द्यावे अशी विनम्र मागणी केली. सियाजी महाराज व त्यांच्या पत्नीला मूलबाळ नव्हते. अशा रीतीने सिद्धेश्वरी देवी त्या दांपत्याकडे राहू लागल्या. पुढील काळात त्या सियाजी महाराजांच्या कुटुंबाच्या सुहृद व आधार बनल्या. 

हा हेलावणारा प्रसंग सिद्धेश्वरी देवींच्या मनात खोलवर कोरला गेला आणि त्यांची कन्या सवितादेवी यांनी सहलिखित केलेल्या त्यांच्या '**मां**' ह्या चरित्रात त्या प्रसंगाचे तपशीलवार वर्णन आहे.  

### सांगीतिक कारकीर्द 
कालांतराने सिद्धेश्वरी देवींनी देवासच्या रजब अली खाँ व लाहोरच्या इनायत खाँ यांच्याकडे संगीताचे शिक्षण घेतले. परंतु त्या बडे रामदास यांना आपले मुख्य गुरू मानत असत.  
सिद्धेश्वरी देवी ख्याल गायन, ठुमरी (त्यांची खासियत) तसेच दादरा, चैती, कजरी इत्यादी शास्त्रीय संगीताचे प्रकार निष्णातपणे सादर करीत. अनेकदा त्या संपूर्ण रात्र  गाण्याची मैफिल करत असत. उदाहरणार्थ, दरभंगा संस्थानच्या महाराजांच्या राजेशाही नौकानयनात त्या सारी रात्र गाण्याची मैफिल करायच्या. 

इ.स. १९८९ साली त्यांच्या आयुष्यावर व कारकिर्दीवर प्रकाश टाकणारा, पुरस्कार विजेता माहितीपट '**सिद्धेश्वरी**' निघाला. ख्यातनाम दिग्दर्शक मणी कौल यांनी तो दिग्दर्शित केला आहे.
  
### मृत्यू 
इ.स. १९७६ साली सिद्धेश्वरी देवींचे देहावसान झाले. त्यांची कन्या सविता देवी ह्याही गायिका असून त्या दिल्लीत राहतात.

## पुरस्कार व अन्य गौरव 
* पद्मश्री पुरस्कार, भारत सरकार, इ.स. १९६६
* संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार, इ.स. १९६६
* कोलकाता येथील रवीन्द्र भारती विश्व विद्यालयाकडून मानद डी. लिट्. पदवी
* विश्व भारती विश्व विद्यालयाकडून 'देशिकोत्तम' पदवी.

वर्ग:हिंदुस्तानी गायक
वर्ग:संगीत नाटक अकादमी पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स.  १९०७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७६ मधील मृत्यू
नॉट अ पेनी मोर, नॉट अ पेनी लेस

**नॉट अ पेनी मोर, नॉट अ पेनी लेस** ही जेफ्री आर्चर यांची पहिली कादंबरी आहे. त्यांनी ही १९७६ मध्ये प्रकाशित केली.

याचे कथानक आर्चर यांच्या स्वतःच्या जीवनातील दिवाळखोरीच्या उंबरठ्यावर गेल्याच्या अनुभवावर आधारित असल्याचे समजले जाते.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:जेफ्री आर्चर यांचे साहित्य
फर्स्ट अमंग ईक्वल्स

**फर्स्ट अमंग ईक्वल्स** ही १९८४मध्ये प्रकाशित झालेली जेफ्री आर्चर लिखित कादंबरी आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:जेफ्री आर्चर यांचे साहित्य
ॲझ द क्रो फ्लाइझ

**अ‍ॅझ द क्रो फ्लाइझ** ही जेफ्री आर्चरने लिहिलेली कादंबरी आहे. ही कादंबरी १९९१मध्ये हार्परकॉलिन्सने प्रकाशित केली होती. १९९२मध्ये हार्परकॉलिन्स आणि रँडम हाउस यांनी ही पुनःप्रकाशित केली.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:जेफ्री आर्चर यांचे साहित्य
द फोर्थ इस्टेट

**द फोर्थ इस्टेट** हे जेफ्री आर्चर या लेखकाची १९९६ साली प्रकाशित झालेली कादंबरी आहे. यात रिचर्ड आर्मस्ट्रॉंग आणि कीथ टाउनसेंड या दोन वृत्तपत्रमालकांच्या जीवनाचे रेखाटन केलेले आहे.

यातील मुख्य व्यक्तिरेखा रॉबर्ट मॅक्सवेल आणि रुपर्ट मरडॉक यांच्यावर आधारित आहेत. 

## संदर्भ आणि नोंदी 
फोर्थ इस्टेट
द इलेवन्थ कमांडमेंट

**द इलेवन्थ कमांडमेंट** ही जेफ्री आर्चरने १९९८मध्ये लिहून प्रकाशित केलेली कादंबरी आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
इलेवन्थ कमांडमेंट
सन्स ऑफ फॉर्च्यून

**सन्स ऑफ फाॅर्च्यून** ही जेफ्री आर्चर यांनी लिहिलेली कादंबरी आहे. ही कादंबरी २००२मध्ये प्रकाशित झाली.

तिचे मराठी भाषांतर अजित ठाकूर यांनी केले आहे.

वर्ग:जेफ्री आर्चर यांचे साहित्य
फॉल्स इम्प्रेशन

**फॉल्स इम्प्रेशन** हे ब्रिटिश साहित्यिक जेफ्री आर्चरने लिहिलेली कादंबरी पुस्तक आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:जेफ्री आर्चर यांचे साहित्य
द गॉस्पेल अकॉर्डिंग टु जुडास

**द गॉस्पेल अकॉर्डिंग टू जुडास** हे जेफ्री आर्चर आणि फ्रँक मोलोनी यांनी लिहिलेली कादंबरी आहे. यात न्यू टेस्टामेंट मधील घटना जुडास इस्कारियोच्या दृष्टिकोनातून वर्णन केलेल्या आहेत.

ही कादंबरी पारंपारिक बायबलमधील कथनापेक्षा पूर्णपणे वेगळे विचार मांडते. यामध्ये येशू ख्रिस्त आणि इस्कारियो यांच्यातील संवाद हे मुख्य कथानकआहे. या ग्रंथानुसार जुडासने येशूचा विश्वासघात केला नसून, त्याने येशूच्या सांगण्यावरूनच त्यांना साखळदंडाने जकडण्यासाठी रोमन सैनिकांच्या स्वाधीन केले होते. या कृत्याद्वारे ज्युडासने येशूला त्यांच्या भौतिक देहाच्या बंधनातून मुक्त होण्यास मदत केली, जेणेकरून त्यांचे आध्यात्मिक स्वरूप प्रकट होऊ शकेल.

या कथानकात येशू केवळ जुडासलाच सृष्टीची खरी रहस्ये आणि आध्यात्मिक जगाचे ज्ञान देतात, कारण इतर शिष्यांना ते समजण्याची पात्रता नसते असे दर्शवले आहे. हे गॉस्पेल देवाच्या स्वरूपाबद्दल आणि मानवी आत्म्याबद्दल नॉस्टिक दृष्टिकोन मांडते, जिथे भौतिक जगाला एका कनिष्ठ देवाने निर्माण केलेले मानले जाते. जरी सुरुवातीच्या ख्रिश्चन चर्चने याला पाखंडी मत ठरवून नाकारले असले तरी, १९७० च्या दशकात इजिप्तमध्ये सापडलेल्या या हस्तलिखिताने ख्रिश्चन इतिहासातील ज्युडासच्या भूमिकेकडे पाहण्याचा एक नवीन आणि वादग्रस्त दृष्टिकोन जगासमोर आणला आहे.

गॉस्पेल अकॉर्डिंग टु जुडास
ओन्ली टाइम विल टेल

**ओन्ली टाइम विल टेल** हे जेफ्री आर्चर यांनी लिहिलेली कांदबरी आहे. क्लिफ्टन क्रॉनिकल्स या मालिकेतील ही पहिली कांदबरी आहे. याचे प्रकाशन आर्चर यांनी मार्च २०११मध्ये बंगळूर येथे केले.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:जेफ्री आर्चर यांचे साहित्य
बियॉन्ड रीझनेबल डाउट

**बियॉन्ड रीझनेबल डाउट** ही जेफ्री आर्चर यांनी लिहिलेली कांदबरी आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:जेफ्री आर्चर यांचे साहित्य
ऑनर अमंग थीव्ज

**ऑनर अमंग थीव्ज** ही जेफ्री आर्चर यांनी लिहिलेली कादंबरी आहे. यामध्ये आखाती युद्धानंतर सद्दाम हुसेन अमेरिकेविरुद्ध सूड घेण्याचा कट करीत असल्याचे कथानक आहे.

वर्ग:जेफ्री आर्चर यांचे साहित्य
द अक्यूझ्ड

**द अक्यूझ्ड** हे जेफ्री आर्चर यांनी लिहिलेले एक नाटक आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
अक्यूझ्ड
अ क्विव्हर फुल ऑफ अ‍ॅरोज

**अ क्विव्हर फुल ऑफ अ‍ॅरोज** (आय.एस.बी.एन. ०-३४०-२५७५२-०) हा जेफ्री आर्चरने लिहिलेल्या बारा लघुकथांचा संग्रह आहे.

या कथा १९८० च्या सुमारास प्रसिद्ध झाल्या होत्या.

वर्ग:जेफ्री आर्चर यांचे साहित्य
वर्ग:चित्र हवे
एक्सक्लुझिव्ह (कादंबरी)

**एक्सक्लुझिव्ह** हे ब्रिटिश साहित्यिक जेफ्री आर्चरने लिहिलेले एक नाटक आहे. यात पॉल स्कोफेल्ड, एलेन अॅटकिन्स आणि अॅलेक मॅककोवेन यांनी भूमिका केल्या होत्या.

या नाटकाचे लंडनच्या स्ट्रँड नाट्यगृहात १०० प्रयोग झाले.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:जेफ्री आर्चर यांचे साहित्य
वर्ग:रिकामी पाने
द कलेक्टेड शॉर्ट स्टोरीज (जेफ्री आर्चर)

**द कलेक्टेड शॉर्ट स्टोरीज** हे जेफ्री आर्चरने लिहिलेल्या लघुकथांचे १९९७ साली प्रकाशित झालेले संकलित पुस्तक आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:जेफ्री आर्चर यांचे साहित्य
टु कट अ लाँग स्टोरी शॉर्ट

**टु कट अ लॉंग स्टोरी शॉर्ट** हा जेफ्री आर्चरने लिहिलेला लघुकथा संग्रह आहे. २०००मध्ये प्रकाशित झालेल्या या संग्रहात १५ लघुकथा आहेत.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:जेफ्री आर्चर यांचे साहित्य
कॅट ओ'नाइन टेल्स

'''कॅट ओ'नाइन टेल्स''' हे जेफ्री आर्चरच्या बारा लघुकथांचा संग्रह आहे. यांतील नऊ कथा आर्चरने तुरुंगात असताना लिहिल्या.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:जेफ्री आर्चर यांचे साहित्य
अँड देरबाय हँग्ज अ टेल

**अँड देरबाय हॅंग्ज अ टेल** (And Thereby Hangs a Tale) हा ब्रिटिश लेखक जेफ्री आर्चर ह्याने लिहिलेला सहावा कथासंग्रह आहे. हे पुस्तक मे २०१० मध्ये मुंबई येथे प्रकाशित करण्यात आले. ह्या कथासंग्रहामध्ये १५ गोष्टी असून ह्यापैकी १० गोष्टी जेफ्री आर्चरच्या प्रवासवर्णनावर आधारित आहेत.

## बाह्य दुवे 
* जेफ्री आर्चरचे संकेतस्थळ 

वर्ग:जेफ्री आर्चर यांचे साहित्य