open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
कोळसून

'*** किंवा **भारतीय रानकुत्रा*' हा दक्षिण व आग्नेय आशियात आढळणारा एक रानकुत्रा आहे. रानकुत्रा असे जरी नाव असले तरी यांचा पाळीव कुत्र्याशी संबंध नसतो. पाळीव कुत्रा ही लांडग्याची उपप्रजाती आहे तर रानकुत्रा ही श्वान कुळातील वेगळी प्रजाती आहे. इतर रानकुत्र्यांप्रमाणेच हे कळपात राहतात व शिकार करतात, फक्त या कुत्र्यांचे वैशिष्ट्य असे की यांचा कळपांची प्रमुख एक मादी असते.

चित्र:DHOLE_2_VU3SBF.jpg|रानकुत्रा, नागरहोळे  

## संदर्भ व नोंदी 
वर्ग:सस्तन प्राणी
हणबरवाडी

(अक्षांश = १७॰ ४२' उत्तर | रेखांश = ७४॰ ००' पूर्व) हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्याच्या सातारा जिल्ह्यातील कऱ्हाड तालुक्यात कृष्णा नदीच्या खोऱ्यातील एक  गाव आहे. सातारा-कोल्हापूर महामार्गावरील  तासवडे टोल नाक्यापासून १.५  किलोमीटर हे गाव आहे.  गावाजवळ सह्याद्री साखर कारखाना आहे.

## राजकीय संरचना 
**लोकसभा मतदारसंघ** : सातारा (लोकसभा मतदारसंघ)

**विधानसभा मतदारसंघ** :कराड दक्षिण विधानसभा मतदारसंघ

## उद्योग 
गावातील गावकऱ्यांचा शेती हाच मुख्य व्यवसाय आहे. सह्याद्री साखर कारखाना गावालागूनच असल्याने उसाची लागवड मोठ्या प्रमाणात केली जाते. उसापासून गुळाचीदेखील निर्मिती केली जाते. गावाच्या आसपास, द्राक्षे बागायती पद्धतीने पिकवली जातात.

वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
नाट्यसमीक्षा

प्रेक्षकांच्या आणि टीकाकारांच्या दृष्टीने नाटक कसे आहे, कसे वाटले यावर लिहिलेल्या लेखाला **नाट्यसमीक्षा **  असे म्हणतात.

महाराष्ट्रात असे अनेक नाट्यसमीक्षक आहेत. त्यांपैकी काही हे :-
* अरुण धाडीगावकर

वर्ग:नाटक
प्रहसन

**प्रहसन** किंवा **फार्स** हा नाटकाचा तसेच चित्रपटाचा एक विशिष्ट प्रकार आहे. भरतमुनींनी आपल्या नाट्यशास्त्रात वर्णन केल्याप्रमाणे प्रहसन हा दहा रूपकांपैकी (नाट्यप्रकारांपैकी) एक प्रकार आहे. भरताने प्रहसनाचे दोन भेद सांगितले आहेत. शुद्ध आणि संकीर्ण. आणखी एक वैकृत नावाचा संकीर्ण प्रहसनाचा उपप्रकार आहे. प्रहसनात यथोचित 'वीथ्यंगे' उपयोजावीत, त्यात मुख व निर्वहण हे दोन 'संधि' असावेत आणि आवश्यकतेनुसार एक वा दोन अंक असावेत, असे भरताने म्हणले आहे. प्रहसनांत कैशिकी आणि आरभटी वृत्तींना थारा असू नये असे नाट्यशास्त्र व इतर सहग्रंथ म्हणतात.

प्रहसनाचे दोन्ही प्रकार हास्यरसप्रधान असतात. शुद्ध प्रहसनात पात्रे अनेक असली तरी हास्यकारण वागणूक बहुधा एकाचीच असते. संकीर्ण प्रहसनात वेश्य, चेट, विट, धूर्त, हिजडे आणि छिनाल स्त्रिया असू शकतात, तर शुद्ध प्रहसनात तपस्वी, साधू भिक्षू वगैरे.असतात.

शुद्ध प्रहसनाची उदाहरणे : शशि-विलास, सागरकौमुदी, कंदर्पकेलि वगैरे. भगवज्जुका, सैरंधिका आणि लटकमेलक ही संकीर्ण प्रहसनाची भरताने सांगितली उदाहरणे आहेत.

फार्स या इंग्रजी नाट्यप्रकावरून मराठीत आलेला प्रहसन हा आधुनिक प्रकार भरतप्रणीत प्रहसनापेक्षा वेगळा आहे. अतिशयोक्त, असंभवनीय घटना, विदुषकी चाळे, शाब्दिक कोट्या यांद्वारे प्रेक्षकांना मनसोक्त हसवणे हा या प्रहसनांचा उद्देश. यांत पात्रांचा गोंधळ आणि धिंगाणा प्रहसनभर चालू असतो. या प्रकारच्या मराठी प्रहसनांची उदाहरणे : 

* अनरशाचा फार्स
*  आपलं बुवा असं आहे
*  करायला दगेलो एक
*  काका किशाचा
*  कुर्यात सदा टिंगलम्
*  खडाष्टक
*  खोटेबाई परत जा
*  गुलाब छकडीचा फार्स
*  घेतलं शिंगावर
*  झोपी गेलेला जागा झाला
*  टुरटूर
*  ढेरपोट्याचा फजिता
*  तीनचोक तेरा
*  दिनूच्या सासूबाई राधाबाई
*  बासुंदीचा मनोरंजक फार्स
*  लफडासदन
*  सौजन्याची ऐशीतैशी

वगैरे वगैरे.

वर्ग:विनोद
शेर (फ्रान्स)

right|thumb|250 px|शेरचा नकाशा
**शेर** () हा फ्रान्स देशाच्या साँत्र प्रदेशातील एक विभाग आहे. हा विभाग फ्रान्सच्या मध्य भागात वसला येथून वाहणाऱ्या शेर नदीवरून त्याचे नाव देण्यात आले आहे.

## बाह्य दुवे 
*  प्रिफेक्चर 
*  समिती

वर्ग:फ्रान्सचे विभाग
वर्ग:साँत्र
ॲडेल

**अ‍ॅडेल लॉरी ब्लू अ‍ॅडकिन्स**  (जन्म: ५ मे, १९८८),  ही अ‍ॅडेल या एकेरी नावाने सुप्रसिद्ध असलेली, इंग्रजी गायिका आणि कवयित्री आहे. एका मित्राने २००६ मध्ये मायस्पेसवर  तिची  गाणी टाकल्यानंतर  अ‍ॅडेलला एक्स्एल रेकॉर्डिंग्जतर्फे गाणी ध्वनिमुद्रित करण्याचे कंत्राट मिळाले. त्याच्या पुढच्याच वर्षी तिला ब्रिट अवॉर्ड्‌जमधील समीक्षकांचा पुरस्कार  आणि बीबीसी(साउंड ऑफ २००८) हा पुरस्कार मिळाला. तिचा पहिला अल्बम 19 २००८ मध्ये बाहेर पडला, त्याला मोठे यश मिळाले. त्या अल्बमला यू.के.मध्ये ४ पट प्लॅटिनम विक्रीचा दाखला मिळाला. तिने सॅटरडे नाइट लाइव्ह या कार्यक्रमात सहभाग घेतल्यानंतर तिच्या अमेरिकेतील कारकीर्दीला २००८च्या उत्तरार्धात जोर मिळाला. अ‍ॅडेलने तिचा दुसरा अल्बम 21 २०११ मध्ये बाजारात आणला. त्याला दोन्ही समीक्षकांकडून आणि शिवाय बाजारात चांगल्या रितीने स्वीकारले गेले, आणि या आल्बममध्ये तिला तिच्या पहिल्या अल्बमपेक्षाही जास्त यश मिळाले. 21 या अल्बमला यू.के.मध्ये १४ पट प्लॅटिनम विक्री झाल्याचा दाखला मिळाला.

21 या अल्बमच्या यशामुळे अ‍ॅडेलची गिनीज बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्ड्‌जमध्ये विविध विक्रमांसाठी नोंद करण्यात आली. ती यू.के.मध्ये एका वर्षात अल्बमच्या३० लाखांपेक्षा जास्त  प्रती विकणारी पहिली कलाकार बनली. १९६४ मधील बीटल्सनंतर पहिल्यांदाच कुणीतरी एकाचवेळी यू.के. ऑफिशियल सिंगल्स चार्ट आणि ऑफिशियल अल्बम चार्ट यांमध्ये पहिल्या पाच स्थानांतील दोन जागा पटकवण्याची कामगिरी केली आहे. अ‍ॅडेलला  २०११ मध्ये दोन  आणि २०१२ मध्ये सहा ग्रॅमी पुरस्कार मिळाले आहेत.
 
## संदर्भ
## बाह्यदुवे
* अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:पॉप गायक व गायिका
वर्ग:इंग्लिश संगीतकार
वर्ग:इ.स. १९८८ मधील जन्म
रोणू मजुमदार

'*** (जुलै १, २२ जून, इ.स. १९६३; - हयात) हे भारतीय बासरीवादक, संगीतकार आहेत. हिंदुस्तानी संगीतशैलीच्या ढंगाने केलेल्या बासरीवादनासाठी ते ख्यातनाम आहेत.

## जीवन 
रोणू मुजुमदार यांचा जन्म उत्तर प्रदेशातील वाराणसी शहरात झाला. त्यांचे वडील भानू मुहुमदार यांच्याकडून त्यांनी बासरीचे शिक्षण घेतले.

## सांगीतिक कारकीर्द 
१९८१ साली त्यांनी आकाशवाणीचे राष्ट्रपती सुवर्ण पदक पटकावले/

## विश्वविक्रम 
**गिनीज वर्ल्ड रेकॉर्ड -जगातील सर्वांत मोठ्या सिंफनीद्वारे सादर झालेले संगीत*' ह्या कामगिरीसाठी पंडित रोणू मजुमदार ह्यांना गौरविण्यात आले आहे. मध्य प्रदेशातील ऐतिहासिक ग्वाल्हेर किल्ल्यावर मुंबईत राहणाऱ्या पंडित रोणू मजुमदार ह्यांनी ५४६ संगीतकारांची सिंफनी आयोजित करून एक जागतिक विक्रम नोंदवला.गिनीज वर्ल्ड रेकॉर्ड साठी त्यांनी केलेली रचना समवेत म्हणून आहे. ह्या रचनेत खालील तीन रागांचा समावेश आहे:-
#मियाँ मल्हार.
#मियाँ गिटोडी.
#दरबारी. 
गिनीज वर्ल्ड रेकॉर्ड च्या समारंभात त्यांचा गौरव करण्यात आला. त्यांना सर्वांत मोठ्या हिंदुस्थानी शास्त्रीय बँडचा संगीतकार आणि संचालक म्हणून सन्मान करण्यात आला.निलेश बारोट आणि रिचर्ड स्टेनिंग ह्यांच्या हस्ते त्यांना प्रमाणपत्र देण्यात आले. निलेश बारोट हे गिनीज वर्ल्ड रेकॉर्ड चे सल्लागार आहेत तर रिचर्ड स्टेनिंग हे अभिनिर्णेता आहेत.पंडित रोणू मजुमदार ह्यांना त्यांच्या सांगितिक कारकिर्दीसाठी खालील लोकांचे मार्गदर्शन लाभले.
#डॉ. भानू मजूमदार - त्यांचे वडील.
#दिवंगत पंडित लक्ष्मण प्रसाद जयपूरवाले.
#पंडित विजय राघव राव

## संगीत ध्वनिमुद्रिका 
त्यांच्या अनेक संगीत ध्वनिमुद्रिका प्रसिद्ध आहेत.

## पुरस्कार व सन्मान
#* १९८१ साली त्यांनी आकाशवाणीचे राष्ट्रपती सुवर्ण पदक
#गिनीज वर्ल्ड रेकॉर्ड -जगातील सर्वांत मोठ्या सिंफनीद्वारे सादर झालेले संगीत.

वर्ग:भारतीय बासरीवादक
वर्ग:इ.स. १९६३ मधील जन्म
नाट्यसमीक्षक

मराठीत एखादे नाटक लिहून प्रसिद्ध झाले की त्या नाटकाची समीक्षा करून त्या प्रकाशित करणारे अनेक लेखक मराठीत आहेत.  नाटक रंगामंचावर आले की ते पाहून त्यातील कलागुणांची दखल घेऊन त्या नाटकाचे परीक्षण करणारेही अनेकजण आहेत.  नाट्यस्पर्धेत उतरलेल्या नाट्यप्रयोगांचे प्रत्यक्ष अवलोकन करून त्या नाट्यांचा गुणानुक्रम लावणारेसुद्धा अनेक नाट्यपरीक्षक महाराष्ट्रात आहेत. पुष्कळदा ह्या तीनही गोष्टी करणारी व्यक्ती एकच असू शकते. म्हणून प्रस्तुत **नाट्यसमीक्षक** या लेखात अशा सर्व मान्यवरांची एकत्र जंत्री दिली आहे.

## **मराठी नाट्यसमीक्षक**
* रमाकांत पंढरीनाथ कंगले
* मुकुंद श्रीनिवास कानडे
* राजा कारळे
* के.नारायण काळे
* द.भि. कुलकर्णी
* व.दि. कुलकर्णी
* वा.ल. कुलकर्णी
* भीमराव बळवंत कुलकर्णी
* दिवाकर दत्तात्रय गंधे
* अरुण घाडीगावकर (यांना रंगतसंगत प्रतिष्ठानचा २०१७ सालचा माधव मनोहर स्मृति पुरस्कार मिळाला आहे)
* अनंत नाना घोगळे
* सदानंद चेंदवणकर
* राजीव माधव जोशी
* मंगेश तेंडुलकर
* सुधीर श्रीकृष्ण दामले
* वि.भा देशपांडे
* वसंत शांताराम देसाई
* चंद्रकांत अंबादास धांडे
* मधुकर वासुदेव धांडे
* कमलाकर नाडकर्णी
* ज्ञानेश्वर नाडकर्णी
* प्र.ना परांजपे
* जयंत पवार
* सुरेशचंद्र पाध्ये
* मा.कृ. पारधी
* चंद्रकांत शंकर बर्वे
* ललिता बापट
* तारा भवाळकर
* पुष्पा अनंत भावे
* माधव मनोहर
* पंडित मांडके
* स.गं. मालशे
* माधव वझे
* रा.शं वाळिंबे
* अ.दि. वेलणकर
* अशोक महादेव शेवडे
* त्र्यं.वि. सरदेशमुख
* माया गोविंद सरदेसाई
* आत्माराम कृष्णाजी सावंत
* [[]]

* [[]]

वर्ग:मराठी नाट्यसमीक्षक
शासकीय तंत्रनिकेतन (अमरावती)

'''''' हे महाराष्ट्राच्या अमरावती शहरात असणारे तंत्रनिकेतन आहे. याची स्थापना इ.स. १९५८ साली झाली. हे शासकीय तंत्रनिकेतन महाराष्ट्र राज्याची स्वायत संस्था आहे.

वर्ग:महाराष्ट्रातील शैक्षणिक संस्था
वर्ग:चित्र हवे
यामिकी

**यामिकी** (मराठी नामभेद: **स्थितिगतिशास्त्र**; इंग्लिश: *Mechanics*, *मेकॅनिक्स*) ही  भौतिकशास्त्राची एक शाखा असून, त्यात वस्तूंवर बळाचा वापर केला असता वा त्यांना विस्थापित केले असता त्यांच्या वर्तणुकीत होणाऱ्या परिणामांचा अभ्यास केला जातो. तसेच या घटनांचा त्या वस्तूंच्या परिसरावर होणाऱ्या परिणामांचा अभ्यास केला जातो. प्राचीन संस्कृतींच्या काळापासून ही विद्याशाखा मानवास ज्ञात आहे. आज ज्याला आपण पारंपारिक स्थितीगतीशास्त्र (Classical Mechanics) म्हणतो त्या ज्ञानशाखेचा पाया आधुनिक इतिहासकाळात खयाम, गॅलिलिओ, योहानेस केप्लर, आयझॅक न्यूटन इत्यादी भौतिकशास्त्रज्ञांनी घातला. पारंपारिक भौतिकशास्त्राची ही शाखा एका जागी स्थिर असणाऱ्या वा प्रकाशवेगापेक्षा कमी वेगातील कणांचा अभ्यास करते. वेगळ्या शब्दांत आपण असेही म्हणू शकतो, की ही शास्त्रशाखा वस्तूंच्या गतीचा व विविध बलांचा वस्तूवर होणाऱ्या परिणामांचा अभ्यास करते. हिला अभिजात यामिकी या संज्ञेनेही संबोधले जाते.

## यामिकीचा इतिहास 
thumb|right|250px|कप्पी (पुली) यामिकीच्या अभ्यासाची सुरुवात फार जुन्या काळी झाली. अभ्यासाचा प्रारंभ अ‍ॅरिस्टॉटल (इ.स.पू. ३८४-३२२) व आर्किमिडीज (इ.स.पू. २८७-२१२) यांनी केला. अ‍ॅरिस्टॉटलने  कप्पीचा वापर करून जड वस्तू कमी बल वापरून उचलण्याचे तंत्र आपल्या लिखाणांतून विशद केले. त्या काळातील अभियांत्रिकीचा वापर हा स्थापत्यशास्त्रापुरता मर्यादित असल्याने अ‍ॅरिस्टॉटलच्या अभ्यासामध्ये तिरप्या पृष्ठभागावरील वस्तूची गती, वस्तू उचलण्यासाठी उटाणी व कप्पीचा उपयोग या संकल्पनांचा समावेश होता. आर्किमिडीज याने तरंगत राहणाऱ्या क्षमतेचा, अर्थात प्लावकतेचा अभ्यास केला.

सर्वप्रथम गॅलेलियो गॅलिली (इ.स. १५८४-१६४२) याने  वस्तूवर होणाऱ्या बलाच्या परिणामात वेळेचा समावेश केला. त्याने केलेल्या लंबकाच्या व खाली पडणाऱ्या वस्तूंच्या प्रयोगांनी पुढील संशोधनासाठी पाया घातला गेला.

यामिकीच्या अभ्यासात सर्वांत महत्त्वाचे स्थान आयझॅक न्यूटन (इ.स.१६४२-१७२७) याचे आहे. त्याने गतीचे मूलभूत नियम व वैश्विक गुरुत्वाकर्षण त्वरा हे सिद्धान्त मांडले. त्याच कालखंडात व्हेरिन्यॉन (इ.स. १६५४-१७२२) या फ्रेंच गणितज्ञाने *व्हेरीन्यॉनचे प्रमेय* म्हणून आता ओळखला जाणारा सिद्धान्त मांडला.

इ.स. १६८७ साली न्यूटन व व्हेरिन्यॉन यांनी मिळून समांतरभुज चौकोनात असलेल्या बलांच्या नियमाचा शोध लावला. पुढे याच नियमाचा वापर *द आल्बर्ट* (इ.स. १७१७-१७८३), ऑयलर (इ.स. १७३६-१८१३), लाग्रांज व इतरांनी केला.

प्लांक (इ.स. १८५८-१९४३) व बोर(इ.स. १८८५-१९६२) यांनी पुंज यामिकीमध्ये आपापली छाप सोडली. इ.स. १९०५ मध्ये अल्बर्ट आइनस्टाइन यांनी सापेक्षतावादाचा सिद्धान्त मांडला. या सिद्धान्ताने न्यूटनच्या गतीच्या नियमांना आव्हान दिले, पण आइनस्टाइनचे नियम विशिष्ट परिस्थितीत लागू पडत असल्याने, रोजच्या व्यवहारात न्यूटनच्या नियमांचा वापर होतो.

न्यूटनचे नियम यामिकीचा पाया असल्याने प्रचलित यामिकीला न्यूटनची यामिकी (किंवा न्यूटोनियन यामिकी) असेही म्हणतात.

## शाखाविस्तार 
यामिकीच्या अंतर्गत खालील उपशाखा मानल्या जातात :
* स्थितिकी (स्टॅटिक्स)
* गतिकी (डायनॅमिक्स)
* शुद्धगतिकी (कायनेमॅटिक्स)
* बलगतिकी (कायनेटिक्स)
* उपयोजित यामिकी (अप्लाईड मेकॅनिक्स)
* यांत्रिकी

यंत्रे तयार करण्यासाठी किंवा चालवण्यासाठी यामिकीचा प्रत्यक्ष उपयोग कसा करता येईल याचा अभ्यास करणाऱ्या उपशाखेस यांत्रिकी हे नाव आहे.
इकीया

thumb|इकीया
thumb|इकीया
thumb|Map of countries with IKEA stores:

**इकीया**  (इंग्रजी उच्चार: **आयकिया**; मराठी लेखनभेद: **इकीआ** ; स्वीडिश: *IKEA*) ही आंतरराष्ट्रीय गृहोत्पादनांची व फर्निचर उत्पादनांची निर्मिती व विक्री करणारी खासगी रीटेल कंपनी आहे. ही कंपनी जगातील सर्वांत मोठी फर्निचर ‍रीटेल कंपनी आहे .

इंग्वार कांप्राद या १७ वर्षीय स्वीडिश तरुणाने इ.स. १९४३ साली ही कंपनी स्थापली. त्याच्या नावाच्या "आय", "के" या आद्याक्षरांसह तो जेथे वाढला त्या "एल्मटारिड" या वाडीच्या नावातील "ई", व ती वाडी ज्या प्रांतात आहे त्या "आगुन्नारिड" प्रांताच्या नावातील "ए" या आद्याक्षरांतून बनवलेले "इकीया" हे नाव कंपनीस देण्यात आले .

## संदर्भ व नोंदी 
## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:स्वीडनमधील कंपन्या
ज्योती सुभाष म्हापसेकर

**ज्योती सुभाष म्हापसेकर** (जन्म : मुंबई, ८ फेब्रुवारी, इ.स. १९४९; - हयात) या एक मराठी साहित्यिक असून, त्यांनीच स्थापलेल्या स्त्री मुक्ती संघटना या संस्थेच्या अध्यक्षा आहेत.

## जीवन 
म्हापसेकरांचे वडील सुतारकाम करीत, तर आई शिक्षिका होत्या. त्यांच्या आईने गरीब वस्तीत दोन शाळा उघडल्या होत्या. ज्योती म्हापसेकर सुरुवातीला अ‍ॅकॅडमी ऑफ आर्किटेक्चर येथे ग्रंथपालाची नोकरी करीत होत्या. त्याच काळात त्यांनी स्त्री मुक्ती चळवळीवर लिखाण करायला सुरुवात केली. इ.स. १९७५ पासून त्यांचे 'मुलगी झाली हो' हे पथनाट्य गाजते आहे. रस्त्यावर कचरा उचलणाऱ्या स्त्रियांना संघटित करून त्यांचे आर्थिक प्रश्न सोडवण्याच्या त्यांच्या प्रयत्नांची दखल युनायटेड नेशन्सने घेतली आहे. मुंबई विद्यापीठाच्या अ‍ॅकॅडमी ऑफ थिएटर आर्ट्‌सने भरवलेल्या स्त्री-नाटककारांच्या आंतरराष्ट्रीय परिषदेत त्यांचा मोलाचा सहभाग होता.

## पथनाट्ये 
* कथा रेशनच्या गोंधळाची
* बापरे बाप
* बेबी आयी है(हिंदी)
* मुलगी झाली हो
* हुंडा नको गं बाई

## पुरस्कार
* इ.स. १९९५ मध्ये आंतरराष्ट्रीय राष्ट्र संघाकडून ज्योती म्हापसेकरांच्या 'कचरा वेचणाऱ्या बायकांच्या संघटने'ला खास दर्जा देण्यात आला.
* महाराष्ट्र फाउंडेशनचा इ.स. २०११चा सामाजिक कार्याचा पुरस्कार
* नारी शक्ती पुरस्कार

## संदर्भ
वर्ग:नारी शक्ती पुरस्कारविजेते
वर्ग:मराठी नाटककार
वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:मराठी समाजसेविका
वर्ग:इ.स. १९४९ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
संगीतसूर्य केशवराव भोसले नाट्यगृह

**संगीतसूर्य केशवराव भोसले नाट्यगृह** (जुने: **पॅलेस थिएटर**)  हे महाराष्ट्रातील कोल्हापूर शहरातील एक विख्यात नाट्यगृह आहे. हे नाट्यगृह कोल्हापुरातील खासबाग भागात वसले आहे. थिएटरची मालकी सार्वजनिक असून व्यवस्था कोल्हापूर महापालिका पाहते. या नाट्यगृहाचे उद्‌घाटन १४ऑक्टोबर १९१५ या दिवशी झाले आणि नूतनीकरण ९मे १९८४ला. प्रेक्षागृहाचे आकारमान ७७' x ४८’ इतके असून रंगमंचाचे २५’ x ३३’ आहे. रंगमंचासमोरचा मोठा दर्शनी पडदा जांभळ्या रंगाच्या मखमली कापडाचा आहे. तो ४४’ x १६’ या आकारमानाचा आहे. नाट्यगृह वातानुकूलित आहे. त्याची आसनसंख्या तळमजल्यावर ६४५ खुर्च्या आणि सज्ज्यामध्ये ३०७ खुर्च्या इतकी आहे.पुरेशी आग प्रतिबंधक व्यवस्था नसल्यामुळे संगीतसूर्य केशवराव भोसले यांच्या जयंती च्या  (9 ऑगस्ट) जयंती च्या आदल्या दिवशी संगीतसूर्य केशवराव भोसले नाट्य ग्रहाला 8 ऑगस्ट 2024 च्या रात्री भीषण आग लागून पूर्ण नाट्य गृह भस्मसात झाले. 

वर्ग:कोल्हापूर
वर्ग:महाराष्ट्रातील नाट्यगृहे
वीर वामनराव जोशी खुले रंगमंदिर

**वीर वामनराव जोशी** हे महाराष्ट्रातल्या अमरावती शहरातले एक खुले नाट्यगृह आहे. हे खाजगी मालकीचे असून अमरावतीतील वनिता समाज ही संस्था नाट्यगृहाची व्यवस्था पाहते. या नाट्यगृहाचे उद्‌घाटन इ.स.१९७६मध्ये झाले. हे नाट्यगृह म्हणजे एक पटांगण आहे, व त्याच्या एका बाजूला रंगमंच आहे. रंगमंचाचे आकारमान २५’ x २०' इतके तर प्रेक्षकांना बसण्यासाठी असलेले मैदान  ५०’x ४०’इतके आहे. कार्यक्रमाच्या दिवशी मैदानात खुर्च्या मांडतात. रंगमंचाला मोठा दर्शनी पडदा लावायची सोय आहे.

## हे सुद्धा पहा 
* वीर वामनराव जोशी
* नाटक; 

वर्ग:अमरावती
वर्ग:महाराष्ट्रातील नाट्यगृहे
अवाया

**Avaya  Inc** (अवाया) ही एक खाजगी मालकीची आणि कॅाम्प्युटर नेट्वर्कींग, माहिती तंत्रशास्त्र, दूरसंचार पुरवणारी संस्था आहे. अवाया जग भरात, व्यवसाय संचार प्रणाली पुरवते. हिचे आंतरराष्ट्रीय मुख्यालय अमेरिकेत बास्किंग रीज्ज शहरात, न्यू जर्सी मध्ये आहे. अवाया संपर्क केंद्र, नेत्वोर्किंग, एकत्रित संचार आणि विडीओ उत्पादने (हार्डवेयर आणि सॉफ्त्वेयार संकलित करून ) उपाय व सेवा पुरवते .

### इतिहास
जुलीई आणि ऑगस्ट २००० मध्ये , मुलाखतींमधून कळवण्यात आले ,की  १ ऑक्टोबर २००० ,या तारखेला *Avaya Communications* ची स्थापना होईल जेव्हा Lucent Technologies Inc. किंवा Lucent enterprises चे एकत्रित संचार आणि संपर्क केंद्र चे व्यापार त्यांच्यापासून वेगळे केले जातील.३४००० कर्मचारी असणारी आवया जेव्हा आभ्रमण झाली तेव्हा यांना $४० करोडोच भांडवल Warburg Pincus कडून मिळाले.  Henry Schacht हे सभापती तर Don Peterson हेकार्याध्यक्ष नेमले गेले .

## बाह्य दुवे 
* www.avaya.com

वर्ग:माहिती तंत्रज्ञान कंपन्या
वर्ग:अवाया
चिंदोडी लीला रंगमंदिर

**चिंदोडी लीला रंगमंदिर** हे भारताच्या कर्नाटक राज्यातील बेळगाव शहरातले एक प्रसिद्ध नाट्यगृह होते. त्याची मालकी दावणगिरीच्या करी बसव राजेंद्र नाटक मंडळीच्या कन्नड संस्कृती कला केंद्राकडे होती. नाट्यगृहाची इमारत बेळगावमधील डॉ. श्यामाप्रसाद मुखर्जी रोडवर कपिलेश्वर मंदिराशेजारी होती. येथे एक वातानुकूलित नसलेले ३०'x ७०’ मापाचे बंदिस्त सभागृह होते आणि त्यात २५’ x ३०’आकारमानाचा रंगमंच होता. रंगमंचासमोर मोठा दर्शनी पडदा होता. प्रेक्षागृहात प्रेक्षकांना बसण्यासाठी ६०० लोखंडी खुर्च्या होत्या.

नाट्यगृहाचे नाव प्रख्यात कानडी नाट्य आणि चित्र अभिनेत्री  चिंदोडी लीला हिच्या वरून ठेवले गेले होते चिंदोडी लीलाच्या इ.स. २०१० मध्ये झालेल्या मृत्यूनंतर नाट्यगृहाची शान ओसरली. आणि, सप्टेंबर २०११मध्ये नाट्यगृह पाडायला सुरुवात झाली. त्या जागी आता गणपती विसर्जनासाठी एक मोठा हौद बांधण्यात येणार आहे. कपिलेश्वराच्या मंदिराजवळचा तलाव आता त्या कामासाठी अपुरा वाटू लागला आहे.
.

वर्ग:बेळगांव
वर्ग:भारतातील नाट्यगृहे
सोन्ना थडी

**सोन्ना थडी** हे महाराष्ट्राच्या बीड जिल्ह्यातल्या माजलगाव तालुक्यातील गाव आहे. हे गाव माजलगावाच्या पूर्वेस १६ कि.मी. अंतरावर गोदावरीच्या तीरावर वसले आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:बीड जिल्ह्यातील गावे
वर्ग:माजलगाव तालुका
सोमची लढाई

**सोमची लढाई** (फ्रेंच: Bataille de la Somme,जर्मन: Sommeschlacht) ही पहिल्या महायुद्धातील एक लढाई होती. १ जुलै ते १८ नोव्हेंबर १९१६ या कालावधीत सोम या फ्रान्समधील विभागात सोम नदीच्या काठावर ही लढाई झाली.

वर्ग:पहिले महायुद्ध
लूगो

**लूगो** ही स्पेनच्या गालिसिया संघाची आहे.

वर्ग:स्पेनमधील शहरे
चिंदोडी लीला

**चिंदोडी लीला** (इ.स. १९३७ - २२ जानेवारी, इ.स. २०१०) या कन्नड रंगभूमीवरच्या एक विख्यात अभिनेत्री होत्या.

## जीवन 
त्यांच्या अभिनयाची सुरुवात वयाच्या पाचव्या वर्षालाच झाली. पुढे सुमारे साठाहून अधिक वर्षे त्या कानडी नाटकांमधून अभिनय करीतच राहिल्या. त्यांनी भूमिका केलेल्या *पोलिसना मगलू* (पोलिसाची मुलगी) या नाटकाचे तब्बल ४,५०० प्रयोग झाले,आणि या उच्चांकाला गिनीज बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्डमध्ये स्थान मिळाले. लीलाबाई कर्नाटक नाटक अ‍ॅकॅडमीच्या सुमारे ३० वर्षे अध्यक्ष होत्या. त्या सुरुवातीला बेळगाव नगरपालिकेच्या नगरसेवक होत्या. निवडून येण्यासाठी बेळगावच्या मराठी मतदारांचा पाठिंबा मिळावा म्हणून त्यांनी 'छत्रपती शिवाजी' या नाटकात भूमिका करून नाटकाचा प्रयोग बेळगावमध्ये केला होता. नंतरच्या काळात सुमारे ६ वर्षे  त्या कर्नाटक विधान परिषदेच्या नामदार होत्या. चिंदोडी लीला यांनी ५८नाटकांमध्ये भूमिका केल्या आणि या नाटकांचे एकूण जवळजवळ २०,००० खेळ झाले.

चिंदोडी लीला यांनी नाट्यलेखनही केले होते. त्यांनी लिहिलेल्या *हळ्ळी हुडुगी* (ग्रामकन्या) या नाटकाचे सुमारे १०,००० प्रयोग झाले. ज्यावेळी हे नाटक बेळगावमध्ये होत होते, तेव्हा राज कपूरचा *जिस देश में गंगा बहती है* हा हिंदी चित्रपट प्रदर्शित झाला होता. परंतु प्रेक्षकांची गर्दी *हळ्ळी हुडुगी*कडे असल्याने तो चित्रपट जिथे लागला होता, ते चित्रपटगृह ओस पडले होते. चिंदोडी लीला यांनी २० कन्नड चित्रपटांतही कामे केली. *कित्तूर  चेन्नम्मा*, *गाली गोपुर*, *कृष्णदेवराय*, *शरपंजर* हे त्यांतले काही प्रमुख चित्रपट होत. चिंदोडी लीला यांनी निर्मित केलेल्या *हंसलेखा* आणि *पंचाक्षरी गवयी* या चित्रपटांनी अनेक पुरस्कार जिंकले.

बाईंच्या नावाने बेळगावमध्ये आत्तापर्यंत चिंदोडी लीला रंगमंदिर नावाचे नाट्यगृह होते. सप्टेंबर, इ.स. २०११मध्ये ते पाडायला सुरुवात झाली. आता तेथे गणपती विसर्जनासाठी मोठा हौद होणार आहे.

## गौरव व पुरस्कार 
* पद्मश्री पुरस्कार
* आंध्र प्रदेश सरकारच्या संगीत नाटक अ‍ॅकॅडमीचा कृष्णदेवराय पुरस्कार
* गिनीज बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्डमध्ये *पोलिसना मगलू* या नाटकाच्या उच्चांकी ४५०० खेळांची नोंद

वर्ग:कन्नड नाट्य अभिनेते
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:भारतीय महिला
वर्ग:इ.स. १९३७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१० मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
च्यवन

हिंदू वैदिक साहित्यानुसार **च्यवन भार्गव** हा भृगु कुळातील एक ऋषी होता. हा भृगु व त्याची पत्नी पुलोमा यांचा पुत्र होता. वृद्धपणी हा जराजर्जर झाला असता अश्विनीकुमारांनी याच्या देहात नवचैतन्य निर्माण करून यास तरुण बनवले .

## संदर्भ व नोंदी 
वर्ग:भारतातील प्राचीन ऋषी
राजाश्रय

**ज्ञानभाषा** म्हणजे ज्ञानार्जनाची, ज्ञानसंवर्धनाची व ज्ञान देण्याची भाषा. ज्या भाषेत ज्ञानार्जनाची, ज्ञानसंवर्धनाची व ज्ञान आणि माहिती सूचनांची देवाण घेवाण  होत नाही अशा भाषेची झीज मोठ्या वेगाने होते, आणि भाषेचे भविष्य फारतर बोली भाषा म्हणून रहाण्याचा धोका असतो. 

"हेही लक्षात ठेवले पाहिजे की, ललित साहित्यामुळेच भाषा समृद्ध होते असे मानून चालणार नाही. जगभर ललित साहित्याला लोकाश्रय मोठा असतो, हे खरे आहे. तथापि, भाषा जेव्हा ज्ञानभाषा होते, तेव्हाच ती खऱ्या अर्थाने समृद्ध होते. इंग्रजी तशी होती व आहे. भारतातील हिंदीसह कोणतीही भाषा ज्ञानाची झालेली नाही. तशी होण्यासाठी अनेकविध शास्त्रांवर मान्यता मिळवणारी ग्रंथनिमिर्ती व्हायला लागते. " 

## इतिहास आणि प्रयत्न
पारतंत्र्यामुळे भारतासारख्या काही देशांवर परभाषा लादली गेली. व मध्यंतरीच्या काळात देशी भाषा ज्ञानभाषा म्हणून विकसित होण्याची प्रक्रिया थंडावली. त्यामुळे स्वातंत्र्योत्तर काळात इंग्रजी हीच आपली आधुनिक जगातील ज्ञानभाषा झाली.भारतातच इंग्रजी जाणणारा वर्ग इंडिया आणि इंग्रजी न जाणणारा भारत अशी वर्गवारी केली जाऊ लागली. इंग्रजी हे अर्थार्जनाचे मुख्य साधन बनल्यामुळे तिचा ज्ञानभाषा म्हणून स्विकार वाढत आहे.

आता भाषांतर–प्रक्रियेचा अवलंब करावा लागत आहे. ग्रामीण भागातील जनतेला ज्ञानाविज्ञानाची ओळख करून देण्यासाठी आपल्याला प्रादेशिक भाषांमधून ग्रंथनिर्मिती करावी लागणार आहे

केवळ विकासासाठी नव्हे तर अस्तित्वासाठीसुद्धा भाषेला ज्ञानभाषेचा दर्जा यावा लागतो. यासाठी शास्त्रीय व तांत्रिक शिक्षणाचे माध्यम मराठी असणे आवश्यक होते.  यामध्ये पहिली अडचण अशी होती की, शास्त्रीय व तांत्रिक विद्या शाखांसाठी आवश्यक असलेला पारिभाषिक शब्दसंग्रह उपलब्ध नव्हता. सर्व विद्यापीठांतून समान व एकरूप परिभाषा वापरली जावी यासाठी शासनाने पुढाकार घेणे आवश्यक होते.

शास्त्रीय व तांत्रिक विद्या शाखांसाठी आवश्यक असलेला पारिभाषिक शब्दसंग्रह उपलब्ध नव्हता. सर्व विद्यापीठांतून समान व एकरूप परिभाषा वापरली जावी यासाठी शासनाने पुढाकार घेणे आवश्यक होते.

या अनुरोधाने महाराष्ट्र  शासनाचे भाषा संचालनालयांतर्गत कार्यरत असणाऱ्या भाषा सल्लागार मंडळाचे सदस्य व महाराष्ट्रातील सर्व विद्यापीठांचे कुलगुरू यांची एक संयुक्त बैठक होऊन त्यात पदव्युत्तर स्तरापर्यंत शास्त्रीय व तांत्रिक विषय धरून सर्व विषयांची परिभाषा शासनाने तयार करावी असे ठरले.

## ज्ञानभाषा आणि अर्थशास्त्र
## ज्ञानभाषा आणि भाषाशास्त्र
## भाषांतर ,भाषांतराचा आवाका आणि वेग
## शब्दकोश,परिभाषा कोश, विश्वकोश आणि ज्ञानकोशांचे महत्त्व
## कार्यरत संस्था
*मराठी अभ्यास केंद्र
*भाषा संचालनालय

## मराठी विकिपीडियाचे योगदान
## हेसुद्धा पहा
*मराठीच्या संवर्धनाबद्दलची आवाहने

## संदर्भ
चलन

अर्थशास्त्रात **चलन** या शब्दाचा अर्थ देवाणघेवाणीचे स्वीकारार्ह माध्यम असा सर्वसाधारणपणे घेतला जातो.चलन म्हणजे ' मध्यवर्ती बँकेने निर्गमित व नियंत्रीत केलेला सामान्य स्वीकृती असलेला पैसा होय .  चलन हे बहुतांशी देशाच्या सरकारने नाणी आणि बँक नोटांच्या स्वरूपात तयार केले असते आणि देशाच्या **वितपुरवठ्याचा** भौतिक पैलू असते.आधुनिक अर्थव्यवस्थेत पैसा म्हणून चलन , पतपैसा ,आणि इ-पैसा हे प्रमुख प्रकार प्रचलीत आहेत युरोपीय मध्यवर्ती  बँकेने म्हटल्यानुसार आभासी चलन म्हणजे ' विनिमयीत , संगणकीय **computerized.**पैसा जो विशिष्ट विकासक नियंत्रीत  करतात आणि ज्याची स्वीकृती विशिष्ट सदस्यांपर्यंत मर्यादित असते , उदा , बिटकॉइन वस्तु  विकणारा आणि घेणारा व्यक्ती व्यवहार करण्यासाठी बिटकॉइनचा वापर करतात म्हणजे वस्तू विकणाराच्या खात्यावर त्या वस्तूच्या किमतीइतके बिटकॉइन पॉईंट्स जमा होतात, हा विक्रेता दुसरी एखादी वस्तु  घेणार असेल , तर तो या बिटकॉइन पॉईंट्स मधून खर्च करतो

## देश आणि देशांची चलने 
जगातील विविध देशांची चलने पुढील प्रमाणे आहेत.
जगातील विविध देशांची चलने पुढील प्रमाणे आहेत.
* अफगाणिस्तान - अफगाणी
* आयरीश रिपब्लीक - आयरीश पाउंड
* ऑस्ट्रेलिया - ऑस्ट्रेलियन डॉलर
* र्जॉडन - दिनार
* ऑस्ट्रिया - शिलींग
* इटली - लिरा
* बोटसवाना - रँड
* कुवेत - दिनार
* बंगलादेश - टका
* जपान - येन
* बेल्जियम - फ्रँक
* केन्या - शिलींग
* बुरुंडी - फ्रँक
* लिबिया - दिनार
* ब्रिटन - पाउंड
* लेबनॉन - पाउंड
* बर्मा - कॅट
* नेदरलॅंड - गिल्डर
* क्युबा - पेसो
* मेक्सिको - पेसो
* कॅनडा - डॉलर
* नेपाळ - रुपया
* सायप्रस - पाउंड
* पाकिस्तान - रुपया
* चीन	युआन
* न्यू झीलंड - डॉलर
* झेकोस्लाव्हिया - क्रोन
* पेरु - सोल
* डेन्मार्क - क्लोनर
* नायजेरिया - पाउंड
* फिनलॅंड - मार्क
* फिलिपाईन्स - पेसो
* इथोपिया - बीर
* नॉर्वे - क्लोनर
* फ्रान्स - फ्रँक
* पोलंड - ज्लोटी
* घाना - न्युकेडी
* पनामा - बल्बोआ
* जर्मनी -	मार्क
* पोर्तुगाल - एस्कुडो
* गियान - डॉलर
* रुमानिया - लेवू
* ग्रीस - ड्रॅक्मा
* सॅल्वेडॉर - कॉलन
* होंडुरा - लेंपिरा
* सौदी अरेबिया - रियाल
* भारत - रुपया
* सोमालिया - शिलींग
* युगोस्लाव्हिया - दिनार
* सिंगापुर - डॉलर
* आइसलॅंड - क्रोन
* स्पेन - पेसेटा
* इराक - दिनार
* साउथ आफ्रिका - रँड
* इंडोनेशिया - रुपिया
* श्रीलंका - रुपया
* इस्त्रायल - शेकेल
* सुदान - पाउंड
* इराण -	दिनार
* स्वित्झर्लंड - फ्रँक
* जमैका - डॉलर
* स्वीडन - क्रोन
* सिरिया - पाउंड
* टांझानिया - शिलींग
* थायलंड - बाहत
* टुनीशीया - दिनार
* युगांडा - शिलींग
* यु.के. - पाउंड
* त्रिनिदाद आणि टॉबेगो - डॉलर
* टर्की - लिरा
* रशिया - रुबल
* अमेरीका - डॉलर
* युनायटेड अरब प्रजासत्ताक
* व्हिएतनाम - दौग
* झांबीया - क्वाच्छा
* ब्राझिल - 
* मलेशिया
* लाओस
* कंबोडिया
* पुर्व तिमोर
* इटली
* पेरू
* सिएरा लिओन

## भारतीय चलनांवरील मराठी पुस्तके
* महाराष्ट्रातील चलनाचा इतिहास (पद्माकर प्रभुणे)

## हे सुद्धा पहा 
* भारतीय रुपया

## बाह्य दुवे 
* भारतीय चलन व्यवस्था.
* विदेशी चलन व्यापाराचा फायदाच
* भारताचे परकीय चलन वाढले!

वर्ग:अर्थशास्त्र
वर्ग:अर्थव्यवस्था

वर्ग:भांडवल
वर्ग:चित्र हवे
बाल नाट्य

बालप्रेक्षकांचे मनोरंजन करताकरताना नाटकांच्याद्वारे त्यांचे व्यक्तिमत्त्व घडवण्याचा प्रयत्न करणे हे **बालरंगभूमी**चे उद्दिष्ट असते. ही नाटके बालकांसाठी लिहिली असली, तरी ती केवळ बालकांनी सादर केली नसतात. नाटकांतील कथानकानुसार पात्रयोजना करून बालकांचे मनोरंजन होईल अशा रितीने ही बालनाट्ये रंगमंचावर दाखविली जातात.  या नाटकांत केवळ बालकांनाच प्राधान्य असेल असे नाही. नाटकांमध्ये लहानमोठ्या वयाची माणसे, प्राणी, पक्षी, राक्षस, भुते यांतले काहीही असू शकते. लोककथा, परीकथा, साहसकथा किंवा बालकांच्या समस्या असे या नाटकांचे विषय असतात. अशी नाटके रंगमंचावर सादर करण्यासाठी दिग्दर्शकाला प्रत्यक्ष मुलांच्या डोळ्यांनी व मनाने नाटकाकडे बघावे लागते. ठाशीव कथासूत्र, सोपे, चटकदार आणि चटपटीत संवाद हे या नाटकांचे वैशिष्ट्य असते. मुलांचे भाषाज्ञान प्रौढांइतके प्रगल्भ नसल्याने नाटकांत संवादापेक्षा प्रकाशयोजना, कथेला अनुसरून वातावरणनिर्मिती, पात्रांची वेषभूषा आणि रंगमंचव्यवस्थापन यांकडे अधिक लक्ष दिलेले असते.. मुलांना जास्त ताण सहन होण्यासारखा नसल्याने नाटकातले वातावरण हलकेफुलके असते.. 

बालनाट्याला इतक्या मर्यादा असूनही आकाशवाणीच्या मुंबई केंद्रावरील 'गंमतजंमत'वरून आणि पुणे केंद्रावरील 'बालोद्यान'वरून मुलांसाठी अनेक नभोनाट्ये सादर होत गेली आणि त्यांचा केवळ श्रवणानंद घेत मुलांची एक पिढी पोसली गेली.  ह्या श्रुतिका सादर करणाऱ्या दिग्दर्शक-निर्मात्यांची त्या काळात खरोखर कसोटी लागत असे. मुलांना ही नभोनाट्ये अतोनात आवडत. 

## संदर्भ 
वर्ग:नाटक
जर्मन दक्षिण-पश्चिम आफ्रिका

150px|इवलेसे|डावे
**जर्मन दक्षिण-पश्चिम आफ्रिका** ही जर्मन साम्राज्याची एक वसाहत होती.

वर्ग:जर्मनीच्या वसाहती
वर्ग:नामिबियाचा इतिहास
वासुदेव (निःसंदिग्धीकरण)

महाराष्ट्रातील लोककला
**वासुदेव** हे मराठी, भारतीय संस्कृतीतील एक पुल्लिंगी नाव आहे. हे नाव सहसा एखाद्या व्यक्तीचे *पहिले नाव* असते. याशिवाय वासुदेव या नावाने ओळखला जाणारा भिक्षुक लोककलाकारांचा प्रकारविशेषही महाराष्ट्रात व नजीकच्या भूप्रदेशांत आढळतो.
 ==वासुदेवाची गाणी==
अवो जनाबाईंच्या भक्ती –देव गुंतला  
जनामातेला  काम भारी 
घालिते दळण जात्यांवरी विट्ठला या हो लौकरी 

यावे यावे जगजेठी 
तुमच्या नावाची आवड मोठी 
खुटीला घालून मिठी 

दोन बोलू सुखाच्या गोष्टी
अवो जनाबाईंच्या भक्ती – देव गुंतला ..

## समूहनाम 
* वासुदेव (लोककलाकार) - मराठी संस्कृतीतील लोककलाकारांचा प्रकारविशेष.

## चित्रदालन

File:Vasudev from pune.jpg|thumb|पुणे येथे वासुदेव 
चित्र:वासुदेव.jpg|इवलेसे|लोककलाकार वासुदेव

वासुदेवाची बोली ही लोकसाहित्य संस्कृतीमध्ये महत्त्वाची मानली जाते. या बोलीमुळे लोकसाहित्य आजही जिवंत आहे. 

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
२०१२ ऑस्ट्रेलियन ओपन

**२०१२ ऑस्ट्रेलियन ओपन** ही ऑस्ट्रेलियन ओपन टेनिस स्पर्धेची १००वी आवृत्ती होती. ही स्पर्धा १६ ते २९ जानेवारी दरम्यान ऑस्ट्रेलियाच्या मेलबर्न शहरात खेळवण्यात आली.

पुरुष एकेरी अंतिम फेरीचा सामना विक्रमी ५ तास ५३ मिनिटे चालला

## मुख्य स्पर्धा 
### पुरुष एकेरी 
 नोव्हाक जोकोविचने रफायेल नदालला 5–7, 6–4, 6–2, 6–7(5–7), 7–5 असे हरवले.

### महिला एकेरी 
 व्हिक्टोरिया अझारेन्काने  मारिया शारापोव्हाला 6–3, 6–0 असे हरवले.

### पुरुष दुहेरी 
 राडेक स्टेपानेक /  लिअँडर पेसनीं  बॉब ब्रायन /  माइक ब्रायन ह्यांना 7–6(7–1), 6–2 असे हरवले.

### महिला दुहेरी 
 स्वेतलाना कुझ्नेत्सोवा /  व्हेरा झ्वोनारेवानीं  सारा एरानी /  रॉबेर्ता व्हिंची ह्यांना 5–7, 6–4, 6–3 असे हरवले.

### मिश्र दुहेरी 
 बेथनी मॅटेक-सँड्स   होरिया तेकाउनीं  एलेना व्हेस्निना /  लिअँडर पेस ह्यांना 6–3, 5–7, [10–3] असे हरवले.

वर्ग:ऑस्ट्रेलियन ओपन
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
नाट्यसंकेत

माणसांच्या जीवनव्यवहारांच्या बाबतीत संकेत म्हणजे स्थापित रीत.  संगीत, चित्रकला,शिल्पकला, नृत्यकला यांत जसे स्वतंत्र संकेत असतात, तसे साहित्यात आणि नाटकांतही असतात. भरताच्या नाट्यशास्त्रात, नाटकांमध्ये पाळायच्या संकेतांची एक भलीमोठी यादी दिलेली आहे. रंगमंचावर निद्रा, दात कोरणे, नखे कुरतडणे, चुंबन-आलिंगन-मैथुनक्रिया आदी गोष्टी दाखवणे त्याज्य मानल्या गेल्या होत्या. याचे भरताने दिलेले कारण असे की, नाटक हे पिता, पुत्र-पुत्री, सुना आणि सासूसासऱ्यांसह बघायची वस्तू आहे.(पितापुत्रस्नुषाश्वश्रूदृश्यम्‌ --भरताचे नाट्यशास्त्र अध्याय २२वा). **नाट्यसंकेतां**च्या या सूचीत कुठल्या प्रकारच्या नाटकात किती अंक असावेत, नायक-नायिका कशा असाव्यात, कुठल्या पात्राने कोणती भाषा बोलावी, रंगमंचावर कोणी गावे, एका पात्राने दुसऱ्या पात्राला कसे संबोधावे, मंचाची विविध दालनांमध्ये कशी विभागणी करावी इत्यादी इत्यादी गोष्टी आहेत.  या **नाट्यसंकेतां**मध्ये, स्वगत भाषण कसे करावे, जनान्तिक(म्हणजे शेजारच्या पात्राशी बोलताना ते तिसऱ्याला ऐकू येत नाही आहे हे) कसे दाखवावे वगैरे गोष्टींचा समावेश आहे. नाटकाच्या सुरुवातीला नांदी आणि शेवटी भरतवाक्य असावे हाही भरताने घालून दिलेला एक संकेत आहे. आधुनिक नाटकांतही, प्रेक्षकांना शक्यतो पाठ दाखवू नये, नाट्यकार्याखेरीज इतर (थुंकणे, नाक शिंकरणे, खोकणे, तंबाखू चोळणे यांसारखे)लौकिक व्यवहार रंगमंचावर करू नयेत, एकाच वेळी एकाहून अधिक पात्रांनी बोलू नये वगैरे संकेत आवर्जून पाळले जातात.

नाट्यगृहाचा आकार कसा असावा, आसन व्यवस्था कशी असावी याचेही रूढ संकेत होते आणि आजही आहेत. वेशभूषा, रंगभूषा, केशरचना, नेपथ्य आदी गोष्टींचे संकेत ठरलेले आहेत. नाटक शक्यतो शोकपर्यवसावी नसावे असाही एक जुना संकेत होता. तमाशात पात्राने एक फेरी मारली की स्थळ बदलले असे समजले जाते. फिकट निळा प्रकाश म्हणजे स्वप्नातले दृश्य, लालप्रकाश म्हणजे क्रांती, भय किंवा अत्याचार, एकाच व्यक्तीवर टाकलेला प्रकाशाचा झोत म्हणजे स्वगत, सारंगीचे सूर म्हणजे शोक, बासरीचे सूर किंवा पक्ष्यांची किलबिल म्हणजे पहाट ह्या संकेतांचा अर्थ प्रेक्षकांना सहज समजतो. 

पारंपरिक नाटकांत न आढळणारे अनेक नवेनवे संकेत, समांतर नाटकांमधून  निर्माण होऊन रूढ होत चालले आहेत.

वर्ग:नाटक
राज कंवर

**राज कंवर** ( इ.स. १९६१ - ३ फेब्रुवारी, इ.स. २०१२) हे हिंदी चित्रपटसृष्टीतील लेखक, निर्माता आणि दिग्दर्शक होते.

## बालपण
## कारकीर्द
राजकंवर यांनी दिल्ली येथे नाट्य दिग्दर्शनाने आपल्या कारकिर्दीला सुरुवात केली. त्या नंतर ते मुंबई मध्ये आले. सुरुवातीच्या काळात त्यांनी सुनील हिंगोरानी यांच्या सोबत `राम अवतार’ या चित्रपटासाठी साहाय्यक म्हणून काम केले. तसेच राज कुमार संतोषी यांना घायल साठी दिग्दर्शनात मदत केली.  यांनी इ.स. १९९२ मध्ये  चित्रपटसृष्टीत कारकिर्दीला सुरुवात केली होती. त्यांनी दिग्दर्शित केलेला दिवाना हा पहिला चित्रपट आहे. यातच आघाडीचा अभिनेता शाहरुख खान याच्या कारकिर्दीला सुरुवात झाली. अंदाज या चित्रपट त्यांनी लारा दत्ता आणि प्रियांका चोप्रा यांना कारकिर्दीला सुरुवात करून दिली.

### दिग्दर्शित केलेले चित्रपट
# मैड (इ.स. २०१२)
# सदियान (इ.स. २०१०)
# हमको दिवाना कर गए (इ.स. २००६)
# अंदाज (इ.स. २००३)
# अब के बरस (इ.स. २००२)
# फर्ज (इ.स. २००१)
# ढाई अक्षर प्रेम के (इ.स. २०००)
# हर दिल जो प्यार करेगा (इ.स. २०००)
# बादल (इ.स. २०००)
# दाग: द फायर (इ.स. १९९९)
# इतिहास (इ.स. १९९७)
# जुदाई (इ.स. १९९७)
# जीत (इ.स. १९९६)
# जान (इ.स. १९९६)
# कर्तव्य (इ.स. १९९५)
# लाडला (इ.स. १९९४)
# दीवाना (इ.स. १९९२)

### लेखन केलेले चित्रपट
# मॅड (इ.स. २०१२)
# अंदाज (इ.स. २००३)
# अब के बरस (इ.स. २००२)
# धाई अक्षर प्रेम के (इ.स. २०००)
# बादल (इ.स. २०००)
# दाग: द फायर (इ.स. १९९९)
# इतिहास (इ.स. १९९७)
# जीत (इ.स. १९९६)

### निर्मिती केलेले चित्रपट
# मॅड (इ.स. २०१२)
# सदियान (इ.स. २०१०)
# अक़ीब (इ.स. २००७)
# हमको दिवाना कर गए (इ.स. २००६)
# अब के बरस (इ.स. २००२)
# धाई अक्षर प्रेम के (इ.स. २०००)
# दाग: द फायर (इ.स. १९९९)
# इतिहास (इ.स. १९९७)

### सह दिग्दर्शन केलेले चित्रपट
# घायल (इ. स.१९९०)
# राम -अवतार (इ. स.१९८८)

## वैयक्तिक जीवन
त्यांचे अनिता कंवर यांच्याशी लग्न झाले असून अभय नावाचा मुलगा आहे.

राज कंवर किडनी प्रत्यारोपणासाठी सिंगापुरला गेले होते पण त्या आधीच राज कंवर यांचे सिंगापूरमध्ये ३ फेब्रुवारी, इ.स.२०१२ रोजी निधन झालं. ते ५० वर्षांचे होते. मृत्युपूर्वी काही दिवसांपासून ते किडनीच्या आजाराने त्रस्त होते.

## बाह्य दुवे
## संदर्भ
राज कंवर  यांची कारकीर्द

en:Raj Kanwar

वर्ग:इ.स. २०१२ मधील मृत्यू
वर्ग:दिग्दर्शक
वर्ग:निर्माते
नवाश्मयुग

**नवाश्मयुग** हा अश्मयुगाचा उत्तरार्ध व प्रगत टप्पा होता.
## वैशिष्ट्ये
कुंभाराच्या चाकाचा शोघ, अग्नीचा वापर, पशुपालन, कृषिउद्योग, सामूहिक, कौटुंबिक जीवनाला प्रारंभ व कापडनिर्मिती ही नवाश्मयुगाची प्रमुख वैशिष्ट्ये होती. 

वर्ग:इतिहास
हेन्‍रिक इब्सेन

**हेन्‍रिक इब्सेन** (जन्म : २० मार्च १८२८ -  २३ मे १९०६) हे  नॉर्वेतील एकोणिसाव्या  शतकातील प्रख्यात नाटककार, नाट्यदिग्दर्शक आणि कवी होते. त्यांना आधुनिक गद्य शोकनाट्याचे जनक मानले जाते. तत्कालीन जीवना्च्या वास्तवाचे चित्रण त्यांच्या नाटकांत दिसते.  रंगभूमीसंबंधीच्या आधुनिकतावादाच्या संस्थापकांपैकी एक अशीही त्यांची ओळख आहे. त्यांनी नाट्यजगताला एक नवीन नाट्यरूप  आणि नाट्यतंत्र दिले. एकप्रवेशी, एक‍अंकी नाटकांची सुरुवात इब्सेनने केली. कथानकांतील व्यक्ती आणि कुटुंबे यांचा भोवतालच्या सांस्कृतिक जीवनातल्या नीतिमूल्यांच्या संदर्भात घेतलेल्या धांडोळ्यामुळे इब्सेनची नाटके अधिकच वास्तवदर्शी झाली आहेत.

इब्सेन यांचे नाट्यकार्य दोन भागांत विभागले गेले असून पिलर्स ऑफ सोसायटीनंतरची त्यांची अकरा नाटके विशेष सरस आणि परिणामकारक आहेत.
'ब्रॅन्ड' , 'द एनिमी ऑफ द पीपल', 'अ डॉल्स हाउस' , 'घोस्ट्‌स' आणि 'द वाइल्ड डक' यासारख्या कलाकृती इब्सेनच्या नावावर जमा आहेत. नॉर्वेच्या साहित्यिकांत त्यांचे नाव अग्रगण्य आहे.

## इब्सेनची नाटके )
* एम्परर अँड गॅलिलियन (१८७३)
* ओलाफ लिल्जेक्रान्स (१८५७)
* कॅटिलिना (१८४९)
* द गाउस इन जस्टेडल (१८५१)
* नॉर्मा ( १८५१)
* पिअर गिंट (१८६७)
* पिलर्स ऑफ सोसायटी (१९७७)
* द प्रिटेन्डर्स (१८६३-६४)
* द फीस्ट अ‍ॅट सॉलहग (१८५५-५६)
* द बरियल माउंड (१८५०)
* ब्रॅन्ड (१८६६)
* लव्ह्‌ज कॉमेडी (१८६२)
* लेडी इंजर ऑफ ऑस्ट्राट (१८५४-५५)
* द वाईल्ड डक (१८८४)
* सेंट जॉन्स ईव्ह (१८५२)

## इब्सेनची नाटके, त्यांची मराठी रूपांतरे आणि रूपांतरांचे लेखक
* अ‍ॅन एनेमी  ऑफ  द पीपल (१८८२) : मराठी रूपांतर : परि तू जागा चुकलासी - ह.रा.महाजनी (१९६०); कोंडी- अशोक शहाणे
* घोस्ट्‌स (१८८१) : मराठी रूपांतर : जळते शरीर -  ह.वि.देसाई(१९४१)
* जॉन गॅब्रिएल बॉर्कमन  (१८९६)
* ए डॉल्स हाउस (१८७९): मराठी रूपांतर : घरकुल - अनंत काणेकर (१९४१); घराबाहेर (स्वैर रूपांतर, प्र.के अत्रे)
* ब्रॅन्ड (१८६६) : (ब्रांद - सदानंद रेगे -१९६३)
* रॉझ्मरशॉल्म(१८८६)
* लिटिल इयॉल्फ (१८९३)
* द लेडी फ्रॉम द सी (१८८८)
* द वाइल्ड डक (१८८४) : वनहंसी- पा.रं.अंबिके (१९६२);  वनहंसी - भा.वि. वरेरकर (१९६२); द वाईल्ड डक-रानटी बदक (वसंत बागुल)
* द व्हायकिंग्ज ऑफ हेल्गेलॅन्ड (?) : तक्षशीला - श्री.वि.वर्तक
* व्हेन वी डेड अवेकन (१८९९) : मरणात खरोखर जग जगते (मिलिंद फाटक आणि रसिका आगाशे, २०१६)
* हेडा गॅब्लर (१८९०)

यांशिवाय जागती ज्योत (भा.वि. वरेरकर), घराबाहेर व उद्याचा संसार (दोन्ही प्र.के.अत्रे),आणि कुलवधू, सत्तेचे गुलाम (दोन्ही मो.ग.रांगणेकर) या नाटकांवर इब्सेनचा प्रभाव आहे.  इब्सेनच्याच विचाराचा त्याचा एक ब्यर्सन नावाचा नाटककार साडू होता.  त्याच्या ग्वॉन्टलेट नावाच्या नाटकाचे श्री.वि.वर्तक यांनी  ’आंधळ्यांची शाळा’या नावाने मराठी रूपांतर केले. ”आंधळ्याची शाळा ’  अफाट गाजले. त्याचे शंभरच्यावर प्रयोग झाले.  या नाटकाच्या निमित्ताने ज्योत्स्ना भोळे प्रथमच व्यावसायिक रंगभूमीवर आल्या  आणि त्यांनी पुढे मराठी रंगभूमी आणि त्यांतही मराठी संगीत रंगभूमी गाजवली.

## इब्सेनचे चरित्र आणि त्याच्या नाटकांची ओळख करून देणारी मराठी पुस्तके
* इब्सेनवादाचा मर्मार्थ (अनुवादित, मूळ इंग्रजी लेखक - जाॅर्ज बर्नार्ड शॉ; मराठी अनुवाद - अरुण नाईक)  
* इब्सेन : व्यक्ती व नाटक (लेखक -  अनिरुद्ध कुलकर्णी)

वर्ग:इ.स. १८२८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९०६ मधील मृत्यू
वर्ग:नॉर्स साहित्यिक
दाढी

[thumb|right|200px|डोक्यावर जटा आणि चेहऱ्यावर [मिशी व **दाढी** अश्या केशभूषेसह नेपाळ येथील हिंदू साधू (इ.स. २००६)]]
**दाढी** (स्त्रीलिंगी नाम; एकवचन: **दाढी**, अनेकवचन: **दाढ्या**) म्हणजे चेहऱ्याच्या खालच्या अर्ध्या भागात - म्हणजे हनुवटी, गाल, गळा या भागांत - उगवणारे केस होत. ओठांच्या सापेक्ष स्थानामुळे दाढी मिशीहून वेगळी गणली जाते - कारण वरच्या ओठाच्या वरील कडेस उगवणाऱ्या केसांना मिशी म्हणले जाते. पौगंडावस्थेतल्या किंवा पूर्ण वाढ झालेल्या पुरुषांना दाढी येते. मात्र काही वेळा हिर्सूटिझमाचे लक्षण दिसणाऱ्या स्त्रियांमध्ये दाढीसारखी केसांची वाढ दिसून येते.

## मानवेतर प्राणी 
माणसाइतकी नसली तरी बोकडांनाही थोडीफार दाढी असते.

वर्ग:केस
वर्ग:केशभूषा
वर्ग:चेहरा
वाशाका दे हुआरेझ

**वाहाका दे हुआरेझ** (स्पॅनिश: *Oaxaca de Juárez*; ) हे  मेक्सिकोच्या वाशाका राज्यातील शहर आहे. मेक्सिको-अमेरिकेच्या सीमेवर आहे.
thumb|left|700px|

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:मेक्सिकोमधील शहरे
वर्ग:मेक्सिकोची राज्ये
पा-द-कॅले

**पा-द-कॅले** () हा फ्रान्स देशाच्या नोर-पा-द-कॅले प्रदेशातील एक विभाग आहे. हा विभाग फ्रान्सच्या उत्तर भागात इंग्लिश खाडीवर वसला असून पा-द-कॅले हे डोव्हरच्या सामुद्रधुनीचे फ्रेंच भाषेमधील नाव आहे.

कॅले हे येथील शहर इंग्लंडच्या डोव्हर शहरासोबत चॅनल टनेलद्वारे जोडले गेले आहे व युरोस्टार ही रेल्वेकंपनी ह्या भुयारी मार्गामधून जलदगती रेल्वेसेवा चालवते.

## बाह्य दुवे 
*  प्रिफेक्चर 
*  समिती

वर्ग:फ्रान्सचे विभाग
वर्ग:नोर-पा-द-कॅले
नोर

**नोर** () हा फ्रान्स देशाच्या नोर-पा-द-कॅले प्रदेशातील एक विभाग आहे. हा विभाग फ्रान्सच्या उत्तर भागात बेल्जियम देशाच्या सीमेजवळ वसला असून तो फ्रान्समधील सर्वाधिक लोकसंख्येचा प्रदेश आहे.

दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान प्रकाशझोतात आलेले डंकर्क हे शहर ह्याच विभागात आहे.

## बाह्य दुवे 
*  प्रिफेक्चर 
*  समिती 

वर्ग:फ्रान्सचे विभाग
वर्ग:नोर-पा-द-कॅले
समांतर (मराठी चित्रपट)

**समांतर** हा अमोल पालेकर यांनी दिग्दर्शित केलेला एक मराठी चित्रपट असून यात उद्योगपती केशव आणि शमा या दोन व्यक्तिरेखांच्या एकटेपणाची कथा आहे.

## संक्षिप्त
‘आक्रित’,‘पहेली’, ‘बनगरवाडी’, ‘अनाहत’, ‘थांग’ अशा चित्रपटांचे दिग्दर्शक आणि सुप्रसिद्ध अभिनेता अमोल पालेकर यांनी ‘समांतर’ या चित्रपटाची निर्मिती इ.स. २००९ मध्ये केली. बिग पिक्चर्स बॅनरचा पहिला मराठी चित्रपट, हिंदी-बंगाली चित्रपटातील ख्यातनाम अभिनेत्री आणि सेन्सॉर बोर्डाच्या अध्यक्षा शर्मिला टागोर यांची प्रमुख भूमिका या चित्रपटात आहे. अमोल पालेकर यांनी केशव वझे ही व्यक्तिरेखा अतिशय सुरेख प्रकारे  साकारली आहे. समांतरची पटकथा व संवाद लिहिणाऱ्या संध्या गोखले यांनी जेंव्हा या चित्रपटाचे कथानक  अमोल पालेकर यांना सांगितले तेव्हा ते त्याना इतके आवडले होते, की ते गोखले यांना म्हणाले मी या चित्रपटात प्रमुख भूमिका करेन. या चित्रपटाचे चित्रांकन पुणे आणि कोलकात्यापासून काहिशा अंतरावर असणाऱ्या कोलना याठिकाणी केले गेले.
## कथानक
गतायुष्यात अर्धवट राहून गेलेली भावनिक गुंतवणूक आणि उत्तरायुष्यात त्याची सव्याज परतफेड करावी की नाही असा गुंता असा या चित्रपटाचा विषय आहे.

## कलाकार 
* अमोल पालेकर - केशव वझे 
* शर्मिला टागोर - शमा वझे 
* राधिका आपटे - रेवा वझे 
* समीर धर्माधिकारी - डॉ. पारितोष वझे 
* किशोर कदम - डॉ. निकुंभ 
* मकरंद देशपांडे - मकरंद 
* वंदना गुप्ते - ज्योत्स्ना सक्सेना

## संदर्भ आणि नोंदी
हरियाणाचे प्रशासकीय विभाग

हरियाणा राज्याची निर्मिती १ नोव्हेंबर १९६६ साली झाली. हरियाणा राज्याचे प्रशासकीय विभाग सहा आहेत. हरियाणाच्या राजधानीचे शहर चंदिगढ हा एक केंद्रशासित प्रदेश आहे.

* अंबाला विभाग
* गुरगांव विभाग
* हिस्सार विभाग
* रोहतक विभाग
* फरीदाबाद विभाग
* कर्नाल विभाग

वर्ग:हरियाणामधील विभाग
शशांक पोवार

**शशांक दिनकर पोवार** (मार्च ७,  इ.स. १९७६; कोल्हापूर, महाराष्ट्र - हयात) हे मराठी संगीतकार, संगीत संयोजक आहे. यांनी मराठी दूरचित्रवाणी मालिकांची शीर्षकगीते, चित्रपटगीते , मराठी संगीत अल्बम इत्यादी माध्यमांतून संगीत दिले आहे. झी मराठीवरील *कुंकू* या मालिकेसाठी यांनी चाल दिलेले शीर्षकगीत विशेष गाजले. याशिवाय झी मराठीवरील *नक्षत्रांचे देणे* या प्रसिद्ध कार्यक्रमासाठी विंदा करंदीकर आणि ना.धों. महानोर यांच्या गीतरचना संगीतबद्ध केल्या आहेत.

## शिक्षण 
शशांक पोवार याचे सांगीतिक शिक्षण *संगीत अलंकार* पदवीपर्यंत झाले आहे.

## कारकीर्द 
### चित्रपट 
### ऑडिओ लोगो
वर्ग:इ.स. १९७६ मधील जन्म
वर्ग:मराठी गायक
वर्ग:मराठी संगीतकार
वर्ग:संगीत संयोजक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हिसार विभाग

हरियाणा राज्याचे प्रशासकीय विभाग सहा आहेत. त्यापैकी हिसार विभाग एक आहे. या विभागात खालील जिल्हे येतात.

* हिसार
* फतेहाबाद
* सिरसा
* जिंद

## हे पहा
* हरियाणामधील जिल्हे

वर्ग:हरियाणा
वर्ग:हरियाणामधील विभाग
पलवल जिल्हा

*हा लेख पलवल जिल्ह्याविषयी आहे. पलवल शहराबद्दलचा लेख येथे आहे.*

**पलवल** हा भारताच्या हरियाणा राज्यातील जिल्हा आहे.

याचे प्रशासकीय केंद्र पलवल येथे आहे.

## चतुःसीमा 
वर्ग:पलवल जिल्हा
वर्ग:हरियाणामधील जिल्हे
वर्ग:हरियाणा
पलवल

**पलवल** भारताच्या हरियाणा राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर पलवल जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या १,००,५२८ होती.

दिल्लीपासून ६० किमी अंतरावर असलेले पलवल कापूसविक्री केंद्र आहे.

## स्थान
वर्ग:हरियाणामधील शहरे
वर्ग:पलवल जिल्हा
अंबाला विभाग

हरियाणा राज्याचे सहा प्रशासकीय विभाग आहेत. त्यापैकी अंबाला विभाग एक आहे. या विभागात खालील जिल्हे येतात.

* अंबाला
* कुरुक्षेत्र
* यमुना नगर
* पंचकुला

## हे पहा 
* हरियाणामधील जिल्हे

वर्ग:हरियाणा
वर्ग:हरियाणामधील विभाग
नूह जिल्हा

**नूह** हा भारताच्या हरियाणा राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र नुह येथे आहे.

## चतुःसीमा 
वर्ग:हरियाणा
वर्ग:हरियाणामधील जिल्हे
समुद्र गरुड

**समुद्री गरुड**, वकस, काकण घार, बुरुड, पाण कनेर, कनोर (इंग्रजी: *Whitebellid sea eagle*;) हा गृध्राद्य पक्षिकुळातील एक शिकारी पक्षी आहे.

समुद्री गरुड हा घारीपेक्षा आकाराने मोठा पक्षी आहे. याचा रंग वरून करडा असतो. डोके, मान  व खालचा भाग पांढरा शुभ्र असतो तर शेपटीच्या टोकाचा भाग पांढरा शुभ्र असतो. उडताना पांढऱ्या पंखांखालची काळी किनार व पाचरीच्या आकाराची यांनी या पक्ष्याची ओळख पटते. हा पक्षी आकाशात उडताना पाठीवरच्या पंखांचा आकार इंग्रजी अक्षर V सारखा दिसतो. यामध्ये नर-मादी दिसायला सारखे असतात. हे समुद्रकिनाऱ्यावर एकटे किवा जोडीने आढळून येतात.

## वितरण 
मुंबईपासून दक्षिणेस पश्चिम किनारा आणि पूर्व किर्यावरीलबांगला देशात समुद्रकिनाऱ्यावरील प्रदेश आणि किनाऱ्यापासून काही अंतरावर आढळतात .श्रीलंका ,लक्षद्विप,अंदमान आणि निकोबार बेट ,तसेच गुजरात मध्ये भटकताना दिसतात .दक्षिण भारतात नोव्हेंबर -मार्च तर उत्तरेकडे जानेवारी ते एप्रिल या काळात आढळतात .

## निवास्थाने 
हे पक्षी समुद्र किनारी राहतात.

## संदर्भ व नोंदी 
वर्ग:गरुड
जर्मन न्यू गिनी

**जर्मन न्यू गिनी** (जर्मन: *Deutsch-Neuguinea*, *दॉयच-नॉयग्विनेआ*) हा जर्मन साम्राज्याचा एक भाग होता. न्यू गिनी प्रदेशाचा थोडासा भाग व जवळची बेटे मिळून जर्मन न्यू गिनी तयार होत असे. 

वर्ग:जर्मनीचा इतिहास
वर्ग:ओशनियातील भूतपूर्व देश
सॅमसंग

**सॅमसंग** ही दक्षिण कोरियामधील एक बहुराष्ट्रीय कंपनी आहे. सॅमसंग ह्या नावाखाली अनेक विविध गट कार्यरत असून सॅमसंग ही कोरियामधील सर्वात मोठी कंपनी आहे. सॅमसंग इलेक्ट्रॉनिक्स, सॅमसंग हेवी इंडस्ट्रीज ह्या सॅमसंग परिवारामधील प्रमुख कंपन्या आहेत. सॅमसंगची स्थापना 1938 मध्ये ली ब्युंग-चुल यांनी ट्रेडिंग कंपनी म्हणून केली होती. पुढील तीन दशकांत, समूहाने अन्न प्रक्रिया, कापड, विमा, सिक्युरिटीज आणि किरकोळ विक्री या क्षेत्रांमध्ये विविधता आणली. सॅमसंगने 1960 च्या दशकाच्या उत्तरार्धात इलेक्ट्रॉनिक्स उद्योगात प्रवेश केला आणि 1970 च्या दशकाच्या मध्यात बांधकाम आणि जहाजबांधणी उद्योगात प्रवेश केला; 1987 मध्ये लीच्या मृत्यूनंतर, सॅमसंग चार व्यवसाय गटांमध्ये विभागला गेला - सॅमसंग ग्रुप, शिनसेग ग्रुप, सीजे ग्रुप आणि हॅन्सोल ग्रुप. 1990 पासून, सॅमसंगने जागतिक स्तरावर त्याच्या क्रियाकलाप आणि इलेक्ट्रॉनिक्सचा विस्तार केला आहे; विशेषतः, त्याचे मोबाईल फोन आणि सेमीकंडक्टर हे उत्पन्नाचे सर्वात महत्वाचे स्रोत बनले आहेत.

2019 मध्ये सॅमसंगचा महसूल (उत्पन्न) $305 अब्ज, 2020 मध्ये $107+ अब्ज आणि 2021 मध्ये $236 अब्ज आहे.

## सॅमसंग कंपनीचा इतिहास
* १९३८ मध्ये ली-ब्युंग-च्युलने ही कंपनी किराणा मालाचे दुकान म्हणून सुरू केली.
* १९४० मध्ये किराणा व्यापारातल्या अतिस्पर्धेमुळे शिल्लक मालातून त्यांनी ‘नूडल्स’ बनवून विकायला सुरुवात केली.
* १९५० मध्ये नूडल्सचा व्यवसाय सोडून साखर उत्पादन करायला सुरुवात केली.
* १९५४ मध्ये त्यांनी साखर सोडून चक्क लोकरीचे कपडे तयार करून विकायला सुरुवात केली.
* १९५६ मध्ये लोकरीचे कपडे सोडून वेगळाच म्हणजे विमा आणि ठेवींचा व्यवसाय सुरू केला.
* १९६० मध्ये विमा आणि ठेवींचा व्यवसाय सोडून ते ब्लॅक अँड व्हाईट टीव्हीच्या उत्पादनात उतरले.
* १९८० मध्ये त्यांनी टेलिफोनचे स्विचबोर्ड बनवण्याकडे आपला मोर्चा वळवला.
* १९८७ संस्थापक-मालक ‘ली’ मरण पावले. त्यानंतर कंपनीचे डिपार्टमेंटल स्टोअर, रासायनिक आणि पुरवठा, कागद/टेलिफोन आणि इलेक्‍ट्रॉनिक्‍स अशा चार भागात विभाजन झाले. त्याच वर्षी त्यांनी सेमी कंडक्‍टर्समध्ये आंतरराष्ट्रीय गुंतवणूक करण्याकडे आपलं लक्ष केंद्रित केले.
* १९९० च्या दशकात, दक्षिण आशियाई सेमी कंडक्‍टर्समध्ये आपली गुंतवणूक करत असताना, यांनी आंतरराष्ट्रीय गुंतवणूक सोडून ‘रिअल इस्टेट’मध्ये लक्ष घातले. अल्पावधीतच मलेशियात जगातले सध्याचे सगळ्यात उंचीचे पेट्रोनास टॉवर्स, तैवानमध्ये तैपई, दुबईत प्रसिद्ध ‘बुर्ज खलिफा’ या उत्तुंग इमारती बांधल्या.
* १९९३ मध्ये नवीन सीईओ झालेल्या लीच्या मुलानी जागतिक मंदीमुळे कंपनीचा अवास्तव आकार कमी करून (डाउनसायझिंग) लहान उपकंपन्या विकून टाकून सॅमसंग कंपनी पुन्हा एकत्र केली. सगळ्या कंपन्या एकत्र केल्यावर ‘मेमरी चिप्स’ बनवणारी ही जगातली सगळ्यांत मोठी कंपनी बनली.
* १९९५ मध्ये त्यांनी ‘एलसीडी स्क्रीन्स’ बनवायला सुरुवात केली आणि दहा वर्षात फ्लॅट स्क्रीन दूरचित्रवाणी बनवणारे ते जगातले सगळ्यात मोठे उत्पादक बनले.
* २०१० मध्ये एलसीडी क्षेत्रातल्या गळेकापू स्पर्धेनंतर त्यांनी पुढच्या दहा वर्षाच्या व्यवसायवृद्धीची योजना आखली.
* सध्या (२०१६ साली) आयफोनपेक्षाही दुपटीने फोन विकत, आता ते जगातले सगळ्यात मोठे मोबाईल फोन निर्माते बनले आहेत.      
* दक्षिण कोरियाच्या निर्यातीतला वीस टक्के वाटा फक्त एकट्या ‘सॅमसंग’चा आहे.
* सॅमसंगची २०१६ सालची वार्षिक विक्री २५० बिलियन डॉलर्स आहे; म्हणजे रुपयांत साधारण १,६२,५०,००,००,००० रुपये.

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
* अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:सॅमसंग
वर्ग:दक्षिण कोरियामधील कंपन्या
वर्ग:बहुराष्ट्रीय कंपन्या
वर्ग:मोबाईल फोन उत्पादक कंपन्या
वर्ग:इलेक्ट्रॉनिक्स कंपन्या
मोझेल

**मोझेल** () हा फ्रान्स देशाच्या लोरेन प्रदेशातील एक विभाग आहे. हा विभाग फ्रान्सच्या ईशान्य भागात जर्मनी व लक्झेंबर्ग देशांच्या सीमेवर वसला येथून वाहणाऱ्या मोझेल ह्या नदीवरून त्याचे नाव देण्यात आले आहे.

## बाह्य दुवे 
*  प्रिफेक्चर 
*  समिती 

वर्ग:फ्रान्सचे विभाग
वर्ग:लोरेन
ब्रेस्त

**ब्रेस्त** (; ब्रेतॉन: Brest) हे फ्रान्समधील ब्रत्तान्य प्रदेशाच्या फिनिस्तर विभागामधील सर्वात मोठे शहर आहे. हे शहर फ्रान्सच्या वायव्य कोपऱ्यात बिस्केच्या आखाताच्या किनाऱ्यावर वसले आहे. २००९ साली सुमारे १.४१ लाख शहरी लोकसंख्या असलेले ब्रेस्त हे फ्रान्समधील २२वे मोठे शहर आहे.

## वाहतूक 
फ्रान्सच्या दृतगती रेल्वेमार्गांवरील लील हे एक महत्त्वाचे स्थानक आहे. फ्रेंच टी.जी.व्ही.मुळे येथून पॅरिसला ४:३० तासात पोचता येते. नागरी वाहतूकीसाठी ब्रेस्तमध्ये अद्यवायत बस, शहरी रेल्वे व ट्राम कार्यरत आहेत.

## खेळ 
फुटबॉल हा येथील सर्वात लोकप्रिय खेळ असून लीग १मध्ये खेळणारा स्ताद ब्रेस्त हा येथील प्रमुख संघ आहे.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ
* 

वर्ग:फ्रान्समधील शहरे
लीज

**लीज** (; ; ; ; ) ही बेल्जियम देशामधील लीज ह्याच नावाच्या प्रांताची राजधानी आहे. हे शहर बेल्जियमच्या पूर्व भागात ब्रसेल्सपासून १०० किमी अंतरावर तर जर्मनीच्या क्योल्नपासून १२० किमी अंतरावर स्थित आहे.

## जुळी शहरे 
## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ  
* पर्यटन   

वर्ग:बेल्जियममधील शहरे
युर-ए-लुआर

right|thumb|250 px|युर-ए-लुआरचा नकाशा
**युर-ए-लुआर** () हा फ्रान्स देशाच्या सॉंत्र प्रदेशातील एक विभाग आहे. हा विभाग फ्रान्सच्या वायव्य भागात वसला येथून वाहणाऱ्या युर व लुआर ह्या नद्यांवरून त्याचे नाव देण्यात आले आहे.

## बाह्य दुवे 
*  प्रिफेक्चर 
*  समिती 

वर्ग:फ्रान्सचे विभाग
वर्ग:साँत्र
२०१२ फॉर्म्युला वन हंगाम

**२०१२  फॉर्म्युला वन हंगाम** हा एफ.आय.ए. फॉर्म्युला वन शर्यतीचा ६३वा हंगाम आहे. मूळ वेळापत्रकानुसार या हंगामात युनायटेड स्टेट्स ग्रांप्रीचे पुनरागमन होणार आहे. तसेच राजकीय अस्थिरतेमुळे २०११ हंगामात रद्द करण्यात आलेली बहरैन ग्रांप्री सुद्धा या हंगामात समाविष्ट आहे. ह्या हंगामामध्ये २० शर्यती खेळवल्या गेल्या ज्यात १२ संघांच्या एकूण २५ चालकांनी सहभाग घेतला. १८ मार्च २०१२ रोजी ऑस्ट्रेलियामध्ये पहिली तर २५ नोव्हेंबर रोजी ब्राझीलमध्ये अखेरची शर्यत खेळवली गेली.

रेड बुल रेसिंग ने कार निर्मित्यांचे अजिंक्यपद व सेबास्टियान फेटेल ने चालकांचे अजिंक्यपद पटकावले.

, २८१ गुणांसोबत २०१२ फॉर्म्युला वन विश्व अजिंक्यपदाचा विजेता व पहिला क्रमांक.]]
, २७८ गुणांसोबत २०१२ फॉर्म्युला वन विश्व अजिंक्यपदाचा उपविजेता व दुसरा क्रमांक.]] 
, २०७ गुणांसोबत २०१२ फॉर्म्युला वन विश्व अजिंक्यपदाचा गत विजेता व तिसरा क्रमांक.]]

## संघ आणि चालक 
२०१२ फॉर्म्युला वन हंगामात एकुन १२ संघांनी भाग घेतला. खालील यादीत २०१२ हंगामात भाग घेतेलेल्या सर्व संघ व संघांच्या चालकांची माहिती आहे. चालकांचे क्रमांक फॉर्म्युला वन संघटनेच्या २०१२ हंगामाच्या अधिक्रुत सोत्राप्रमाणे आहेत. सर्व संघाची माहिती सुद्धा फॉर्म्युला वन संघटनेच्या २०१२ हंगामाच्या अधिक्रुत सोत्राप्रमाणे आहे. काही ऐतिहासिक रुढिंमुळे क्रमांक १३ कोणत्याही चालकाला दिले गेले नव्हते. 

## हंगामाचे वेळपत्रक
## हंगामाचे निकाल
### ग्रांप्री
### गुण प्रणाली
खालिल रचना वापरून प्रत्येक शर्यतीत पहिल्या दहा वर्गीकृत चालकांना असे गुण दिले जातात:

पूर्ण गुण प्रदान करण्यासाठी, शर्यत विजेत्याने नियोजित शर्यतीच्या किमान अंतराच्या ७५% पूर्ण करणे आवश्यक आहे. शर्यत विजेत्याने शर्यतीच्या ७५% पेक्षा कमी अंतर पूर्ण केल्यास, जर किमान दोन पूर्ण फेऱ्या असतील तर त्याला १/२ गुण प्रदान करण्यात येतील. शर्यतीच्या समारोपानंतर जर टाय झाल्यास, "काऊंट-बॅक" प्रणालीचा वापर करून टायब्रेकर करण्यात येतो, ज्या मध्ये चालकाच्या सर्वात उत्तम निकाल लक्षात घेउन, गुण दिले जातात.

### चालक
|valign="top"|
|}

† चालकाने ग्रांप्री पूर्ण केली नाही, परंतु ९०% पेक्षा जास्त रेस पूर्ण केल्या मुळे त्यांना गुण देण्यात आले.

### कारनिर्माते
|valign="top"|
|}

† चालकाने ग्रांप्री पूर्ण केली नाही, परंतु ९०% पेक्षा जास्त रेस पूर्ण केल्या मुळे त्यांना गुण देण्यात आले.

## हे सुद्धा पहा 
# फॉर्म्युला वन
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी
# फॉर्म्युला वन चालक यादी
# फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी
# फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी

## तळटीप
## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
# फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:फॉर्म्युला वन हंगाम
मास्ट्रिख्ट

**मास्ट्रिख्ट** () ही नेदरलँड्स देशामधील लिमबर्ग ह्या प्रांताची राजधानी व नेदरलँड्समधील एक ऐतिहासिक शहर आहे. हे शहर नेदरलँड्सच्या दक्षिण भागात बेल्जियम देशाच्या सीमेवर स्थित आहे.

७ फेब्रुवारी १९९२ साली मास्ट्रिख्ट येथे झालेल्या एका महत्त्वाच्या करारामध्ये युरोपियन आर्थिक समुदायाची पुनर्रचना करून युरोपियन संघाची निर्मिती करण्यात आली तसेच युरोपासाठी समान चलन (युरो) वापरण्याच्या निर्णयावर शिक्कामोर्तब करण्यात आले.

## जवळील शहरांचे मास्ट्रिख्टपासून अंतर
*  लीज: 25.5&nbsp;km दक्षिणेस
*  आखन: 31.0&nbsp;km पूर्वेस
*  ड्युसेलडॉर्फ: 86.2&nbsp;km ईशान्येस
*  क्योल्न: 89.6&nbsp;km पूर्वेस
*  ब्रसेल्स: 95.1&nbsp;km पश्चिमेस
*  ॲंटवर्प: 97.8&nbsp;km वायव्येस
*  लक्झेंबर्ग: 141.4&nbsp;km आग्नेयेस
*  उट्रेख्त: 142.4&nbsp;km वायव्येस
*  रॉटरडॅम: 144.5&nbsp;km वायव्येस
*  अ‍ॅम्स्टरडॅम: 175.1&nbsp;km वायव्येस
*  लील: 186.3&nbsp;km नैऋत्येस
*  फ्रांकफुर्ट: 228.8&nbsp;km आग्नेयेस
*  लीयुवार्डेन: 261.6&nbsp;km उत्तरेस
*  पॅरिस: 326.6&nbsp;km नैऋत्येस

## बाह्य दुवे
* अधिकृत संकेतस्थळ  

वर्ग:नेदरलँड्समधील शहरे