open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
सी.एफ. ओस बेलेनेन्सेस

**क्लब दे फुटबॉल ओस बेलेनेन्सेस** () हा पोर्तुगाल देशाच्या लिस्बन शहरामधील एक व्यावसायिक फुटबॉल क्लब आहे. इ.स. १९१९ साली स्थापन झालेल्या बेलेनेन्सेसने आजवर एकदाच पोर्तुगीज अजिंक्यपद जिंकले आहे.

## विजेतेपदे
*प्रिमेइरा लीगा: १ वेळा
*तासे दे पोर्तुगाल: ६ वेळा

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

 

वर्ग:पोर्तुगीज फुटबॉल क्लब
वर्ग:लिस्बन
बोएविस्टा एफ.सी.

**बोएविस्टा एफ.सी.** हा पोर्तुगालच्या पोर्तो शहरात स्थित फुटबॉल क्लब आहे.

 

वर्ग:पोर्तुगीज फुटबॉल क्लब
एस.एल. बेनफीका

**एस.एल. बेनफीका** () हा पोर्तुगाल देशाच्या लिस्बन शहरामधील एक व्यावसायिक फुटबॉल क्लब आहे. इ.स. १९०४ साली स्थापन झालेला बेनफीका पोर्तुगालमधील आजवरचा सर्वात यशस्वी क्लब असून त्याने आजवर ६८ वेळा पोर्तुगीज अजिंक्यपद जिंकले आहे.

## विजेतेपदे
*प्रिमेइरा लीगा: ३३ वेळा
*तासे दे पोर्तुगाल: २४ वेळा
*युएफा चॅंपियन्स लीग: १९६०-६१, १९६१-६२
*युएफा युरोपा लीग: १९८२-८३, २०१२-१३

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

 

वर्ग:पोर्तुगीज फुटबॉल क्लब
वर्ग:लिस्बन
लेइक्सोस एस.सी.

**लेइक्सोस स्पोर्ट्स क्लब** हा पोर्तुगालच्या मातोसिन्होस शहरातील क्लब आहे. कराटे, व्हॉलीबॉल, जलतरण, बिलियर्ड्स आणि मुष्टियुद्धाच्या सोयी असलेला हा क्लब फुटबॉलसाठी सर्वाधिक प्रसिद्ध आहे.

 
 
 

वर्ग:पोर्तुगीज फुटबॉल क्लब
सी.एस. मरितिमो

वर्ग:पोर्तुगीज फुटबॉल क्लब
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:फुंकल
वर्ग:इ.स. १९१० मधील निर्मिती
सी.डी. नॅसियोनाल

**क्लब देस्पोर्तिवो नॅसियोनाल** तथा **नॅसियोनाल दा मदैरा** हा पोर्तुगालच्या मदैरा बेटावरील फुंकल शहरातील फुटबॉल क्लब आहे.

 

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:पोर्तुगीज फुटबॉल क्लब
वर्ग:फुंकल
असोसियेसाव नेव्हल १º दि मैओ

**असोसियेसाव नेव्हल १º दि मैओ** तथा **असोसियेसाव नेव्हल १८९३** हा पोर्तुगालमधील व्यावसायिक फुटबॉल क्लब होता. याला *नेव्हल* असे टोपणनाव होते.

 
 
 

वर्ग:पोर्तुगीज फुटबॉल क्लब
वर्ग:फिगैरा दा फॉझ
स्पोर्टिंग क्लब दि पोर्तुगाल

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:पोर्तुगीज फुटबॉल क्लब
यु.डी. लेइरिया

**युनियाओ देस्पोर्तिव्हा दि लेइरिया** तथा **यु.डी. लेइरिया** हा पोर्तुगालमधील व्यावसायिक फुटबॉल क्लब आहे. याची स्थापना ६ जून, १९६६ रोजी झाली. हा क्लब कँपिओनातो दि पोर्तुगाल स्पर्धेत खेळतो. एस्तादियो डॉ. मागाल्हाएस पेसोआ हे २४,००० प्रेक्षकांचे मैदान या क्लबचे घरचे मैदान आहे.

 
 
 

वर्ग:पोर्तुगीज फुटबॉल क्लब
व्हितोरिया एस.सी.

**व्हितोरिया एस.सी.** तथा **व्हितोरिया दे गिमार्येस** हा पोर्तुगालच्या गिमार्येस शहरातील व्यावसायिक फुटबॉल क्लब आहे. हा प्रिमेइरा लीगा मध्ये खेळतो.

 

वर्ग:पोर्तुगीज फुटबॉल क्लब
वर्ग:गिमार्येस
वर्ग:इ.स. १९२२ मधील निर्मिती
व्हितोरिया एफ.सी.

**व्हितोरिया फुतबोल क्लब** तथा **व्हितोरिया दे सेतुबाल** हा पोर्तुगालच्या सेतुबाल शहरातील व्यावसायिक फुटबॉल क्लब आहे.

 

वर्ग:पोर्तुगीज फुटबॉल क्लब
वर्ग:सेतुबाल
वर्ग:इ.स. १९१० मधील निर्मिती
सी.एफ. एस्त्रेल दि आमादोरा

**क्लब फुटबॉल एस्त्रेला दा आमादोरा** तथा **एस्त्रेला दा आमादोरा** पोर्तुगालमधील आमादोरा शहरातील एक व्यावसायिक फुटबॉल क्लब आहे. या क्लबची स्थापना मूळतः १९३२ मध्ये झाली होती, परंतु आर्थिक अडचणींमुळे २०११ मध्ये तो बंद झाला. २०२० मध्ये त्याचे पुनरुज्जीवन करण्यात आले. हा क्लब सध्या पोर्तुगालमधील सर्वोच्च फुटबॉल श्रेणी असलेल्या प्रिमेइरा लिगा मध्ये खेळतो.

एस्त्रेलने १९९० मध्ये तासा दि पोर्तुगाल ही राष्ट्रीय स्पर्धा जिंकली होती. या क्लबचा गणवेश पांढऱ्या, हिरव्या आणि लाल रंगाचा असतो व हा आपले घरचे सामने एस्तादियो होजे गोम्स येथे खेळतो.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:पोर्तुगीज फुटबॉल क्लब
वर्ग:लिस्बन
१९९९-२००० प्रिमेइरा लीगा

वर्ग:पोर्तुगीज लीगा
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:इ.स. १९९९ मधील खेळ
वर्ग:इ.स. २००० मधील खेळ
वीजनिर्मिती

thumb|४०० के.व्ही.ची वीज वाहिनी : वीज निर्मिती झाल्यावर, तांब्याच्या किंवा ॲल्युमिनियमच्या तारांमार्फत तिचे वहन आणि वितरण केले जाते.
## निर्मिती प्रक्रिया 
वीज निर्माण करण्याची साधने:
* पारंपरिक साधने
* अपारंपरिक साधने

### पारंपरिक साधने 
* औष्णिक विद्युत निर्मिती
* जल विद्युत निर्मिती
* अणु विद्युत निर्मिती

### अपारंपरिक साधने 
* सूर्याच्या किरणांपासून विद्युत निर्मिती
* वाहणाऱ्या हवेपासून विद्युत निर्मिती
* समुद्री लाटांपासून विद्युत निर्मिती
* भूऔष्णिक विद्युत निर्मिती

## प्रकार
 
## वितरण
वरीलपैकी कोणत्याही प्रकाराने निर्माण झालेली वीज ही उपभोक्त्यापर्यंत पोचविली जाते. त्यासाठी संप्रेषण व वितरणाचे जाळे (ट्रान्समिशन व डिस्ट्रिब्युशन नेटवर्क) असते. उच्च दाबावर(हाय व्होल्टेज) विजेचे संप्रेषण (ट्रान्समिशन) करणे आवश्यक असते, कारण कमी दाबावर त्यात वितरण हानी ( ट्रा्न्समिशन लॉस) होते. यासाठी कमी दाबावर (लो व्होल्टेज) निर्माण झालेली वीज ही प्रथम रोहित्रा (ट्रान्सफॉर्मर)द्वारे अती उच्च दाबावर(एक्स्ट्रा हाय व्होल्टेज) नेली जाते. त्यानंतर ती संप्रेषण वाहिनींतून आवश्यक तेथे नेली जाते. मग तेथील विद्युत उपकेंद्रात परत तिला पुन्हा कमी दाबावर आणून सामान्य उपभोक्त्यास ती दिली जाते. या विद्युत प्रणालीचे काम एखाद्या 'पाणी वितरण प्रणाली' सारखेच असते.त्याच्या तत्त्वात व याच्या तत्त्वात काहीच फरक नाही. 

## हे सुद्धा बघा 
* औष्णिक वीजनिर्मिती प्रकल्प

वर्ग:विद्युत अभियांत्रिकी
ज्ञान

अनुभव अथवा शिक्षणाद्वारे माहित असलेल्या गोष्टींना व कौशल्यांना ज्ञान असे म्हणतात. यात वस्तुस्थिती, माहिती इ.चा समावेश होतो.
ज्ञानाचे विविध प्रकार पडतात.
 
ज्ञान हे आपल्याला शिक्षण व अनुभवातून मिळत असते. ज्ञान घ्येण्यासाठी कुठे ज्याची जरुरत नसते हे सर्वकडे  पसरले आहे.

वर्ग:तत्त्वज्ञान
अध्यात्म

काळ आणि जड विश्व यांच्या पलीकडे असलेल्या आत्मतत्त्वाचा अभ्यास करणारे शास्त्र. या विश्वात. हे दृष्य विश्व पंचमहाभूतांचे आहे. १) पृथ्वी, २) आप (पाणी), ३) तेज (उष्णता), ४) वायू, व ५) आकाश, या पंचभौतिक प्रकृतीत तीन गुण १) सत्व, २) रज आणि ३) तम यांची मिळून अष्टधाप्रकृती निर्माण झाली व ती ब्रम्हस्वरूपात विलसली. प्रत्येक प्राणीमात्रांचे शरीर हे ह्या अष्टधाप्रकृतीने बनलेले आहे. त्याच अष्टधाप्रकृतीचा विस्तार केला तर अनेक तत्वे निर्माण झालेली दिसतील. ही झाला जडवस्तु जी डोळ्यानां दिसते तिचा अभ्यास व जे अनंत ब्रम्हांडी, जो परमात्मा जो अनेक वर्षे तपश्चर्या करूनही समजत नाही; जो अदृष्य आहे; पण त्याच्याच सत्तेने हे जग चालते; तो ब्रह्मांडनायक परमात्मा, ईश्वर, भगवान; जो चराचरात भरला आहे; जो प्रत्येक प्राणीमात्रांच्या ह्रदयात विराजमान आहे; त्याचा अभ्यास म्हणजेच अध्यात्म होय.

अध्यात्म या संबोधात आद्य+आत्मन् अशी दोन पदे आलेली दिसतात. यातील 'आद्य' म्हणजे आधीचा व 'आत्मन्' म्हणजे आत्मा. अध्यात्म या शब्दाची फोड अधि म्हणजे शरीर व त्यात वास असणाऱ्याचे अयन करणे म्हणजे शिकणे ते अध्यात्म. अध्यात्म म्हणजे आपल्याआत्माचे ध्यान करणे.

माणसाला माणूस बनवणे, दैनंदिन जीवनात होनाऱ्या कष्टापासून मुक्ती करून आनंदमयी जीवनाचा आरंभ करणे हे अध्यात्माचे उद्दिष्ट आहे. आजकाल आपल्याला असे लोक भेटतात खास करून खेडेगावात जे सांगतात कि अध्यात्म म्हणजे कोणत्याही एका देवाचं नाव घेणे आणि आपल्या दैनंदिन जीवनात कुठेही त्याचा उपयोग न करता फक्त थोडासा वेळ आध्यात्मिक पुस्तक वाचणे. अध्यात्माचा चुकीच्या पद्धतीने वापर करून मनःशांती करण्याचा हा एक ढोंगीपणा आहे. माणसाचे एक तर संपूर्ण जीवनच आध्यात्मिक होईल नाही तर काहीही बदल घडणार नाही.
वर्ग:अध्यात्म
वर्ग:तत्त्वज्ञान
अभ्रक

**अभ्रक** हे एक सिलिकेट खनिज आहे. अभ्रकाचे  सर्वाधिक उत्पादन भारतात होते. अभ्रक भारतात झारखंड आणि बिहार या राज्यात आढळते.  अभ्रकाच्या खाणी प्रामुख्याने झारखंड आणि बिहार या दोन राज्यात आहेत. इलेक्ट्रिक  विद्युत उपकरणे , सौदर्य प्रसाधने  आणि रंगाच्या  उत्पादनांमध्ये अभ्रकाचा उपयोग होतो.

वर्ग:खनिजे
अरमुर

**अरमुर** हे भारताच्या आंध्र प्रदेश राज्यातील शहर आहे. हे राष्ट्रीय महामार्ग ६३वर आहे.

वर्ग:आंध्र प्रदेशमधील शहरे
वर्ग:निजामाबाद जिल्हा
कान्स चित्रपट महोत्सव

**कान चित्रपट उत्सव** (फ्रेंच: le Festival international du film de Cannes). हा उत्सव फ्रांस येथील कान (इंग्रजी: Cannes) नावाच्या शहरात भरतो.
इवलेसे|उजवे|200px|कान्स महोत्सव, प्रवेशासाठी 'लाल जाजम' व्यवस्था
या उत्सवाचा प्रारंभ इ.स. १९३९ मध्ये झाला. हा जगातला एक महत्त्वाचा चित्रपट महोत्सव आहे. येथे चित्रपट दाखला जाणे हे सन्माननीय आहे. तसेच येथे मिळणारा कान उत्सव पुरस्कार (फ्रेंच:Palme d'Or इंग्रजी: Golden Palm मराठी: सोनेरी झावळी) हा महत्त्वाचा आंतरराष्ट्रीय पुरस्कार आहे. प्रख्यात दिग्ददर्शक सत्यजित राय यांना येथे पुरस्कार मिळाला होता.

right|thumb|कान्स शहराचे दृश्य

## सादरीकरणाची पद्धती 
## अधिकृत चित्रपट यादी 
## समांतर चित्रपट यादी 
## बाह्यदुवा 
* कान चित्रपट महोत्सव - अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:फ्रान्समधील चित्रपट महोत्सव
जोसेफ लेनियेल

वर्ग:फ्रान्सचे पंतप्रधान
वर्ग:इ.स. १८८९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७५ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:रिकामी पाने
कान (निःसंदिग्धीकरण)

**कान** या शब्दाचे अनेक उपयोग आहेत -

* कान - शरीराचा एक अवयव
* कान, फ्रांसमधील शहर.
* कां, फ्रांसमधील शहर.

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
कान (फ्रान्स)

*हा लेख फ्रान्समधील कान शहराबद्दल आहे. कान शब्दाच्या इतर उपयोगांसाठी पहा - कान (निःसंदिग्धीकरण)*.

**कान** हे फ्रान्सच्या आग्नेय भागात भूमध्य समुद्राच्या किनाऱ्यावर व इटलीच्या सीमेजवळ वसलेले एक शहर आहे.

## इतिहास 
या शहराला प्राचीन इतिहास आहे. मात्र याची भरभराट इ.स. १८३०च्या पुढेच झाली. काही ब्रिटिश अधिकारी इटलीला जातांना येथे राहण्यास होते त्यांना हे शहर आवडले. तसेच अनेक धनवान व अधिकारी फ्रेंच लोकांनी येथे आपले सुटीचे घर बांधले. पुढे येथे कान चित्रपट उत्सव सूरू झाला. त्यानंतर हे शहर आंतरराष्ट्रीय नकाशावर आले. या उत्सवामुळे अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने येथील हॉलिवूडचे अनेक मान्यवर कलाकार दर वर्षी येथे येऊन जातात.

## हवामान 
डिसेंबर ते फेब्रुवारी हे महिने वगळता तापमान सुखद असते. उन्हाळा आला असता येथे जवळपास बारा तास सुर्यप्रकाश मिळतो त्यामुळे हे युरोप मधले महत्त्वाचे पर्यटन केंद्र बनले आहे.

वर्ग:फ्रान्समधील शहरे
यारा नदी

**यारा नदी** ऑस्ट्रेलियातील नदी आहे. या नदीकाठी मेलबर्न शहर वसलेले आहे.

ब्रिटिश वसाहतींपूर्वकालात या नदीकाठी राहणाऱ्या वुरुन्ड्जेरी लोकांनी या नदीचे नाव *बिर्रारंग* असे दिले होते.
शहरातील नदीचा काठ बांधलेला आहे. या काठावरच क्राऊन कॅसिनो व इतर आकर्षणे आहेत.
नदीकाठाला लागून फ्लिंडर्स स्ट्रीट हे रेल्वे स्थानक आहे. फेडरेशन स्क्वेर हे आकर्षणही नदी काठालाच आहे. नदीमध्ये अनेक लोक कायाकींग करत असतात. कायाकींगचे प्रशिक्षण देणारी एक संस्थाही नदीच्या काठावरच आहे. तसेच नदीमधून विल्यम्स टाऊन या उपनगरात जाण्यासाठी मोटारबोट टॅक्सी किंवा फेरी सेवा आहे.

वर्ग:ऑस्ट्रेलियामधील नद्या
चुना

**चुना** हा एक अ-सेंद्रिय पदार्थ आहे ज्यात कार्बोनेट, ऑक्साईड्स व हायड्रॉक्साईड हे घटक जास्तकरून असतात. चुन्यास इंग्रजीत कॅल्शियम ऑक्साईड देखील म्हणतात. तो ज्वालामुखीतून निघणारा एक घटकही आहे.याचा वापर विस्तृत प्रमाणात बांधकामात व अभियांत्रिकी कामांसाठी होत असतो. सिमेंटमधील हा एक मुख्य घटक आहे. त्याचा उपयोग अनेक रासायनिक उद्योगांमध्ये होतो. साखर उद्योग हा त्यातील एक आहे. सांडपाण्यावर प्रक्रिया करण्यातही याचा फेरस सल्फेटसोबत उपयोग करतात.

भारतात विड्याचे पानात याचा उपयोग करतात. हा कॅल्शियमचा एक नैसर्गिक स्रोत आहे.

वर्ग:खनिजे
वर्ग:मुखशुद्धी
कॉर्नेलियस व्हँडरबिल्ट

250 px|इवलेसे|कॉर्नेलियस व्हॅंडरबिल्ट
**कॉर्नेलियस व्हॅंडरबिल्ट** (Cornelius Vanderbilt; २७ मे १७९४, स्टेटन आयलंड - ४ जानेवारी १८७७, न्यू यॉर्क शहर) हा एक अमेरिकन उद्योगपती व परोपकारी होता. अमेरिकेच्या इतिहासातील सर्वात धनाढ्य व्यक्तींपैकी एक मानला जात असलेल्या व्हॅंडरबिल्टने आपला उद्योग रेल्वे व मालवाहतूकीच्या क्षेत्रात उभा केला. 
 
व्हॅंडरबिल्ट विद्यापीठाचा संस्थापक असलेल्या व्हॅंडरबिल्टचेच नाव ह्या विद्यापीठाला दिले गेले आहे.

## बाह्य दुवे
*एनसायक्लोपीडिया

वर्ग:इ.स. १७९४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८७७ मधील मृत्यू
वर्ग:अमेरिकन उद्योगपती
ऐश्वर्या (निःसंदिग्धीकरण)

**ऐश्वर्या ** हे भारतात व नेपाळ मधील मुलीचे नाव आहे ज्याचा अर्थ "समृद्धी" आणि "संपत्ती" असा आहे.

## उल्लेखनीय व्यक्ती 
* ऐश्वर्या (१९४९–२००१) नेपाळची राणी.
* ऐश्वर्या भास्करन (जन्म १९७१), दक्षिण भारतीय अभिनेत्री
* ऐश्वर्या राय (जन्म १९७३), १९९४ ची मिस वर्ल्ड, हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
* ऐश्वर्या रजनीकांत, (जन्म १९८२), भारतीय चित्रपट दिग्दर्शक आणि शास्त्रीय नृत्यांगना

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
वाय.व्ही. रेड्डी

**याग वेणुगोपाल** तथा **वाय.व्ही. रेड्डी** (ऑगस्ट १७, इ.स. १९४१) हे भारतीय रिझर्व बँकेचे २१ वे गव्हर्नर होते. ते १९६४ सालातील भारतीय प्रशासन सेवेचे अधिकारी आहेत. त्यांना २०१० सालात पद्मविभूषण पुरस्कार देऊन गौरविण्यात आले.

डॉ. रेड्डी यांनी अनेक वर्षे योजना आणि अर्थ खात्याशी संबंधित काम केले आहे. रिझर्व बँकेचे गव्हर्नर म्हणून कार्यभार सांभाळण्यापूर्वी ते आंध्र प्रदेश सरकारचे प्रधान सचिव आणि रिझर्व बँकेचे डेप्युटी गव्हर्नर म्हणूनही कार्यरत होते. 

वर्ग:भारतीय रिझर्व बँकेचे गव्हर्नर
वर्ग:इ.स. १९४१ मधील जन्म
वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते
पथेर पांचाली

**पथेर पांचाली **(बंगाली :পথের পাঁচালী, अर्थ:रस्त्याचे गाणे) हा एक प्रसिद्ध बंगाली भाषेतील भारतीय चित्रपट आहे. सत्यजित राय ह्यांनी निर्मिलेला व दिग्दर्शित केलेला हा पहिला चित्रपट आहे. हा चित्रपट इ.स. १९५५मध्ये पडद्यावर आला. हा चित्रपट ग्रामीण बंगालमधील एका गरीब कुटुंबात वाढलेल्या अपू नावाच्या तरुण मुलाची कथा सांगतो. हा चित्रपट ग्रामीण जीवनाचे वास्तव आणि साधेपणा दाखवतो. हा चित्रपट भारतीय चित्रपटसृष्टीचा एक उत्कृष्ट नमुना मानला जातो.

वर्ग:इ.स. १९५५ मधील बंगाली चित्रपट
वर्ग:सत्यजित राय दिग्दर्शित चित्रपट
अर्थतज्ज्ञ

अर्थ विषयक माहिती असणारे व त्याबाबत सल्ला देवू शकणाऱ्यांना अर्थशास्त्राच्या विद्वानाला **अर्थतज्ज्ञ** किंवा **अर्थशास्त्रज्ञ** म्हणतात. यासाठी अर्थशास्त्र या विषयात पदवी अभ्यासक्रम पूर्ण केला जातो. शिवाय भारतात चार्टर्ड अकाउंटंट (सी.ए.)(इंग्रजी:Charterd Accountant) हा अभ्यासक्रमही पूर्ण करावा लागतो. अर्थतज्ञ होण्या साठी जगभर अशाच पद्धतीचे अभ्यासक्रम आहेत जसे ऑस्ट्रेलिया येथे सी.पी.ए. हा अभ्यासक्रम. अर्थतज्ञांना कर व अर्थ विषयक कायद्यांचे ज्ञान असणे आवश्यक असते.

## अर्थशास्त्र यातील अनेक अर्थतज्ज्ञांची माहिती 
* डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर - भारतीय अर्थक्रांतीचे जनक
* अमर्त्य सेन - आंतरराष्ट्रीय पुरस्कार विजेते
* मनमोहन सिंग
* नरेंद्र जाधव
* भालचंद्र मुणगेकर
* सुखदेव थोरात
* डॉ. अभिजित फडणीस
* गोपाळ कृष्ण गोखले
* चंद्रशेखर टिळक
* चिंतामणराव देशमुख
* दादाभाई नौरोजी
* धनंजयराव गाडगीळ
* डॉ. रत्नाकर महाजन
* विवेक तुळपुळे - अर्थतज्ञ/ रिओ टिंटो या खनिज कंपनीचे प्रमुख अर्थ सल्लागार
* जोसेफ स्तिगलित्झ - माजी अध्यक्ष जागतिक बँक

## बाह्य दुवे 
* ऑस्ट्रेलिया येथील सी.पी.ए.

वर्ग:अर्थशास्त्र
बासा इंडोनेशिया

**बहासा इंडोनेशिया** (इंडोनेशियन भाषा) ही इंडोनेशियाची अधिकृत भाषा आहे. खरंतर ही मलाय भाषेची एक बोली आहे जिला इंडोनेशियन भाषा म्हणून १९४५ मध्ये स्वातंत्र्याच्या जाहीरनाम्यात अधिकृतरीत्या स्वीकारले गेले. त्याआधीही १९२८ पासून "इंडोनेशियन युवक प्रतिष्ठान"नुसार त्यास अधिकृत भाषेचा दर्जा दिला होता.

इंडोनेशिया हा जगातील लोकसंख्येच्या दृष्टीने ४था मोठा देश आहे. आणि या देशातील एकूण लोकसंख्येपैकी सहज बहासा बोलणारी जनता जवळ जवळ १००% आहे. त्यामुळे "बहासा इंडोनेशियन" ही जगातील सर्वात जास्त बोलल्या जाणाऱ्या भाषांपैकी एक गणली जाते. बरीचशी इंडोनेशियन जनता बहासा इंडोनेशिया बरोबरच इतर स्थानिक बोलीभाषेतही पारंगत असते. मात्र सगळे दस्तऐवज, शिक्षण, पत्रकारिता आणि अधिकृत संभाषणाच्या इतर माध्यमात बहासा इंडोनेशिया हीच भाषा कटाक्षाने वापरण्यात येते. पूर्व तिमोर या नुकत्याच स्वतंत्र झालेल्या देशातही बहासा इंडोनेशिया ही इंग्रजीबरोबरच दुसरी राष्ट्रभाषा आहे. बऱ्याच जुन्या इंग्लिश भाषा दस्तऐवजांमध्ये अजूनही ह्या भाषेचा उल्लेख केवळ "बहासा" असा केलेला आढळेल.

वर्ग:भाषा
भाषा
हरितक्रांती

भारत हा शेतीप्रधान देश आहे परंतु भारतीय कृषी तंत्रज्ञान अतिशय मागास होते. १९४७ मध्ये भारत पाकिस्तानची फाळणी झाली, त्यात भारताच्या वाटेला ८२% लोकसंख्या ७५% तृणधान्याखालील क्षेत्र व ६९% बागायत क्षेत्र आले.
स्वातंत्र्योत्तर काळात भारत शेतीप्रधान देश असून ही पीएल ४८० करारानुसार १९५५ मध्ये अमेरिकेकडून गहू आयात करावा लागला. हरितक्रांती म्हणले की, हरित क्रांतीचे जनक  वसंतराव नाईक यांचे नाव नजरेसमोर येतो. पुणे येथील शनिवारवाडा येेथील जाहीर सभेत "*जर या दोन वर्षात राज्याला अन्नधान्याच्या बाबतीत स्वयंपूर्ण केले नाही, तर या शनिवारवाडा समोर मी जाहिर फाशी घेईन" अशी भिष्मप्रतिज्ञा  केली. आणि अल्पावधीतच त्यांनी हरितक्रांती घडवून आणली. महाराष्ट्रात १९७२ एवढा भिषण असा दुष्काळ यापूर्वी  कधीही पडला नव्हता,अशा भिषण दुष्काळावरही त्यांनी मात केली.*

## भारतातील हरितक्रांती
इ.स.१९६० च्या दशकात शेतकी संशोधन, विकास, तंत्रज्ञानाच्या मदतीने भारतात कृषिउत्पादन वाढले. हा काळ भारतातील हरितक्रांती म्हणून ओळखला जातो. त्यांच्या सहकार्याने जास्त उत्पन्न देणारे जातींची बियाणांचा विकास, सिंचनाच्या पद्धतींचा विस्तार, व्यवस्थापनाचे आधुनिकीकरण, संकरित बियाणांचे, कृत्रिम खतांचे व कीटकनाशकांचे वितरण इत्यादी मार्गांवर यात भर देण्यात आला. भारताच्या कृषिमंत्रालयाचे तत्कालीन सल्लागार एम.एस. स्वामिनाथन यांनी डॉ. नॉर्मन बोरलॉगांना भारतात बोलावले. अमेरिकेतील फोर्ड फाऊंडेशन आणि भारती केंद्रशासन यांच्या संयुक्त प्रयत्नातून मेक्सिकोमधील *आंतरराष्ट्रीय मका व गहू विकास केंद्रातून* गव्हाचे बियाणे आयात करण्यात आले. पाण्याची मुबलक उपलब्धता व शेतकीची सफल पार्श्वभूमी यांमुळे भारतीय केंद्रशासनाने नवी पिकांच्या प्रयोगांसाठी पंजाबची निवड केली. अधिक उत्पन्न देणारी बियाणी व जलसिंचनाच्या वाढत्या वापराद्वारे भारतातील अन्नधान्याचे उत्पादन वाढले. मात्र कालौघात रासायनिक खते व कीटकनाशके यांच्या अतिरिक्त वापरामुळे शेतजमिनींवर विपरीत परिणाम झाले.

## महाराष्ट्रातील हरितक्रांती
महाराष्ट्रातील हरित क्रांतीची सुरुवात महाराष्ट्राचे तत्कालीन मुख्यमंत्री वसंतराव नाईक यांनी केली होती. ते हाडाचे प्रगतशील शेतकरी होतेे.कृषीतज्ञ होते. शेती आणि मातीवर निस्सीम भक्ती होती. वसंतराव नाईक हे हरित क्रांतीचे जनक म्हणून मानले जाते. 

वर्ग:शेती
विडा

[thumb|right|300px|विड्याचे घटकपदार्थ: गुंडाळलेली [पानवेल|नागवेलीची पाने, डाव्या बाजूला वरच्या भागात पक्क्या सुपारीच्या कातळ्या, उजव्या बाजूला वरच्या भागात कच्च्या सुमारीच्या कातळ्या, उजव्या बाजूला मध्यभागी तंबाखू व उजव्या बाजूकडील खालच्या कोपऱ्यायात लवंगा.]]
**विडा**, अर्थात **पान**, (अन्य नाव: **तांबूल** ;) हा भारतीय उपखंड व आग्नेय आशियात मुखशुद्ध्यर्थ चघळला/खाल्ला जाणारा पदार्थ आहे. काथ, चुना, सुपारी हे आवश्यक घटक नागवेलीच्या पानावर ठेवून पानाची पुरचुंडी केली की विडा बनतो. याशिवाय आवडीनुसार अणि उपलब्धतेनुसार विड्यात कंकोळ, कापूर, खसखस, खोबरे, जायपत्री, तंबाखू, बडीशेप, बदाम, लवंग, वेलदोडा, इत्यादी घटक पदार्थ असू शकतात. स्थानपरत्वे विड्याचे अनेकविध प्रकार आढळतात.

विड्याचे आकाराप्रमाणे आणि घडीनुसार गोविंद विडा, पानपट्टी, पुडीचा विडा, पुणेरी विडा, मद्रासी विडा आदी प्रकार आहेत. विड्यासाठी वापरायच्या पानाचेही तिखट कलकत्ता पान, पूना पान, बनारसी, छोटे जोडीने घेतले जाणारे मघई पान आदी प्रकार आहेत.

## हे सुद्धा पहा 
* पंगत
* त्रयोदशगुणी विडा
* कातगोळ्या

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:मुखशुद्धी
कवी भाषा

**कवी** ही  इंडोनेशियातील जावा बेटावरील प्राचीन भाषा आहे. या देशातले काव्य याच भाषेत लिहिले गेले. कवी व संस्कृत भाषेचा जवळचा संबंध आहे असे दिसून येते. काही मत प्रवाह असेही मानतात की, या कावी भाषेचे नावही संस्कृतमधील 'काव्य' या शब्दावरूनच आले आहे. या भाषेची स्वतःची लिपी होती. ही लिपी पल्लव या भाषेवरून तयार झाली होती. आता कवी ही एक मृत भाषा आहे असे मानले तरी बाली बेटावर मात्र ती वापरात आहे. लोंबक या संस्कृतीतही हीच भाषा वापरात होती. सुसिला बुधी धर्म हा एक या भाषेतील ग्रंथ आहे. या ग्रंथात अध्यात्मासंबंधी माहिती आहे.

## संदर्भ
*Teselkin, *Old Javanese (Kawi)*
*Zurbuchen, *Introduction to Old Javanese Language and Literature: A Kawi Prose Anthology*

## बाह्य दुवे
*http://www.bucalic.de/lontars/index.html 

वर्ग:भाषा
कवी

**कवी** ही अशी व्यक्ती आहे जी कविता अभ्यासते आणि निर्माण करते. कवी स्वतःचे असे वर्णन करू शकतात. कवी हा निर्माता (विचारक, गीतकार, लेखक) असू शकतो जो कविता (मौखिक किंवा लिखित) तयार करतो किंवा ते प्रेक्षकांसमोर त्यांची कला सादर करू शकतात. कविता करणाऱ्या स्त्रीस **कवयित्री** असे म्हणतात.

कवी प्रागैतिहासिक काळापासून अस्तित्वात आहेत, जवळजवळ सर्व भाषांमध्ये, आणि त्यांनी विविध संस्कृती आणि कालखंडात मोठ्या प्रमाणात कामे तयार केली आहेत.

## यादी 
काही प्रसिद्ध कवी आणि कवयित्री
#|बालकवी (त्र्यंबक बापुजी ठोंबरे)
#|कुसुमाग्रज (विष्णू वामन शिरवाडकर) 
#|केशवसुत (कृष्णाजी केशव दामले) 
#|केशवकुमार (प्रल्हाद केशव अत्रे) 
#|शांता शेळके 
#|बहिणाबाई चौधरी 
#|अनिल बाबुराव गव्हाणे
#|विजया वाड 
#|भा.रा. तांबे 
#|मंगेश पाडगावकर 
#|प्रवीण दवणे 
#|ग.दि. माडगुळकर 
#|कवी अनिल [आत्माराम रावजी देशपांडे) 
#|कवी बी (नारायण मुरलीधर गुप्ते) 
#|गोविंदाग्रज (राम गणेश गडकरी) 
#|ग.ह. पाटील 
#|विठ्ठल वाघ 
#|बा.भ बोरकर |ना.धों. महानोर 
#|कवी यशवंत (यशवंत दिनकर पेंढरकर)(बडोद्याचे राजकवी) 
#|साने गुरुजी 
#|दुर्गा भागवत 
#|शिरीष गोपाळ देशपांडे
#|माधव जुलिअन 
#|दिलीप चित्रे 
#|ग.ल. ठोकळ 
#|गो.ना. माडगावकर 
#|सुरेश भट 
#|श्री. बा. रानडे 
#|गोपीनाथ 
#|ना.गं. लिमये 
#|केशव मेश्राम 
#|बा.सी. मर्ढेकर 
#|शं.चिं. श्रीखंडे 
#|वि.म. कुलकर्णी 
#|ना.वा. टिळक 
#|शंकर वैद्य 
#|इंदिरा संत 
#|अरुणा ढेरे 
#|कवी ग्रेस (माणिक गोडघाटे)
#|वा.रा. कांत 
#|अनंत काणेकर 
#|आरती प्रभू (चिं त्र्य खानोलकर)
#|पद्मा 
#|कवी सुधांशु 
#|विंदा करंदीकर 
#|पु.शि. रेगे 
#|सदानंद रेगे 
#|अनंत फंदी 
#|सोपानदेव चौधरी 
#|वसंत आबाजी डहाके 
#|दि.पु. चित्रे 
#|गो.नी. दांडेकर 
#|वसंत बापट 
#|संगीता बर्वे 
#|शिरीष पै 
#|वि.भि. कोलते 
#|फ.मुं शिंदे
#|अज्ञातवासी (दिनकर गंगाधर केळकर) 
#|मधुकर केचे
#।दशरथ यादव
#|किरण शिवहर डोंगरदिवे
#|किशोर कवठे
## इतर कवी
#डॉ.मिर्झा रफी अहमद बेग

## संदर्भ 
वर्ग:साहित्यिक
*
कवी (निःसंदिग्धीकरण)

**कवी** या शब्दाशी संबंधित खालील लेख उपलब्ध आहेत:
* कवी - कविता रचणारी व्यक्ती अशा अर्थाने वापरला जाणारा मराठी, संस्कृत भाषांतील शब्द
* कवी भाषा - इंडोनेशियातील जावा बेटांवर बोलली जाणारी भाषा

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
फिफा विश्वचषक राष्ट्रीय संघ माहिती

This article lists the performances of each of the 78 national teams which have made at least one appearance in the FIFA World Cup finals.

## राष्ट्रीय संघांचे पदार्पण
प्रत्येक विश्वचषक स्पर्धेत एक तरी राष्ट्रीय फुटबॉल संघाने प्रथमतः स्पर्धेत भाग घेतलेला आहे.

## प्रत्येक स्पर्धेतील कामगिरी
;नोंद
*१st – विजेता
*२nd – उपविजेता
*३rd – तिसरा क्रमांक
*४th – चौथा क्रमांक
*SF – उपांत्यफेरीत बाद (१९३०मध्ये तिसऱ्या क्रमांकासाठी सामना नव्हता)
*QF – उपउपांत्यफेरीत बाद (१९३४-१९३८, १९५४-१९७०, १९८६ पासून: knockout round of ८; १९७४-१९७८, second group stage, final ८)
*R२ – दुसरी फेरी (१९८२: second group stage, final १२; since १९८६: knockout round of १६)
*R१ – पहिली फेरी
*q – पुढील स्पर्धेसाठी पात्र
*&nbsp;&nbsp; – यजमान
*XX – देश अस्तित्वात नव्हता
गुणांकन फिफाच्या मानांकनानुसार. The rankings, apart from the top four positions (top two in १९३०), are not a result of direct competition between the teams; instead, teams eliminated in the same round are ranked by their full results in the tournament. In recent tournaments, FIFA has used the rankings for seedings for the final tournament draw.

For each tournament, the flag of the host country and the number of teams in each finals tournament (in brackets) are shown.

## Ranking of teams by number of appearances
Does not include पात्रता for the upcoming tournament in 2010. As of 2007, the only team qualified is , as hosts, which will be their third appearance.

## Performance by confederation
A summary of the number of teams for each confederation that reached the corresponding rounds in each tournament. Notes about peculiarities in some editions:
*१९५० - The four teams that advanced to the ultimate round-robin group stage are considered, for the purposes of this calculation, as "semifinalists".  Uruguay and Brazil, who played a decisive final game that was technically part of this group stage, are considered finalists.
*१९७४ and १९७८ - The eight teams that advanced from the first group stage to a second group stage are considered, for ths purposes of this calculation, as "quarterfinalists".  The top two teams from each group, who advanced either to a final game or a third-place game (and not to a penultimate knockout game), are considered "semifinalists", with the two teams who played in the championship, being designated the finalists.
*१९८२ - There were twelve teams which advanced from the first group stage to a second group stage.  For the purposes of this calculation, this is not considered a quarterfinal but a Round २ game.  The four winners of this second group stage each advanced to a knockout semifinal game.  Thus, no quarterfinal round was played that year.

### UEFA (Europe)
### CONMEBOL (South America)
### CONCACAF (North, Central America and the Caribbean)
### CAF (Africa)
### AFC (Asia)
### OFC (Oceania)
## Notes
## हे सुद्धा पहा
*2006 FIFA World Cup full team ranking
*List of FIFA World Cup national team droughts
*List of national teams with no FIFA World Cup appearances

वर्ग:फिफा विश्वचषक
बाली

**बाली** (बासा बाली :  ᬩᬮᬶ ), हा इंडोनेशिया देशाचा एक प्रांत आहे. छोट्या सुंद बेटावर अतिपश्चिमेला बाली वसलेेले आहे. हा प्रांत जावाच्या पूर्वेला आणि लोंबोकच्या पश्चिमेला असून बाली द्वीप तसेच नूसा पेनिडा,नूसा लेंबोन्गन व नूसा सेनिन्गन ही लहान द्वीपे या प्रांताचा भाग आहेत बालीची राजधानी असलेले डेनपसार हे शहर पूर्व इंडोनेशियातील लेसर सुंडा बेटावरील सर्वाधिक लोकसंख्येचे शहर असून मकास्सार नंतरचे दुसरे मोठे शहर आहे. इंडोनेशियातील बाली हा एकमेव हिंदू-बहुसंख्यांक प्रांत आहे.बालीतील ८३.५ टक्के जनता हिंदूधर्मीय आहे.

बाली हे इंडोनेशियाचे मुख्य पर्यटनस्थळ आहे. १९८० पासून पर्यटकांच्या संख्येत लक्षणीय वाढ झाली आहे. येथील अर्थव्यवस्थेत पर्यटनसंबंधी व्यवसायांचा ८०% वाटा आहे.येथील कला, पारंपारिक आणि आधुनिक नृत्य, शिल्प, चित्रकला,चामडी वस्तू, धातूकाम आणि संगीत यांसाठी बाली प्रसिद्ध आहे. दरवर्षी इंडोनेशियन चित्रपट महोत्सव हा बाली येथे आयोजित केला जातो. २०१३सालची मिस वर्ल्ड स्पर्धा आणि २०१८सालची आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी आणि जागतिक बँँक समूहाची वार्षिक सभा येथे झाली होती. २०१७ साली ट्रिप अडवाइझरने संस्थेने बालीला पर्यटकांचे सगळ्यात आवडते ठिकाण घोषित केले.

बालीच्या समुद्रकिनाऱ्यावर अनेक प्रकारचे दुर्मिळ मासे आणि कासवे आहेत. युनेस्को जागतिक वारसा स्थळ असलेली सुबक सिंचन व्यवस्था बालीचीच आहे.

## इतिहास 
### प्राचीन 
## धर्म 
वर्ग:इंडोनेशियाचे प्रांत
वर्ग:इंडोनेशियाची बेटे
ऑइल अँड नॅचरल गॅस कॉर्पोरेशन

**ऑइल अँड नॅचरल गॅस कॉर्पोरेशन लिमिटेड** (इंग्लिश: Oil and Natural Gas Corporation Limited, , ; संक्षेप: ओ.एन.जी.सी.) ही भारत देशामधील एक सरकारी कंपनी आहे. देशामधील ७ महारत्न कंपन्यांपैकी एक असलेली ओ.एन.जी.सी. खनिज तेल व वायूचा शोध घेणारी भारतामधील सर्वात मोठी कंपनी आहे. भारताला लागणारे ६९ टक्के खनिज तेल व ६२ टक्के नैसर्गिक वायू ओ.एन.जी.सी. पुरवते.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

## संदर्भ 
वर्ग:नवरत्‍न कंपन्या
वर्ग:मुंबई रोखे बाजारातील नोंदणीकृत कंपन्या‎
वर्ग:राष्ट्रीय रोखे बाजारातील नोंदणीकृत कंपन्या
वर्ग:बी.एस.ई. सेन्सेक्स
वर्ग:भारतातील सरकारी कंपन्या
वर्ग:निफ्टी ५० घटक
भारतीय स्टेट बँक

**भारतीय स्टेट बँक** ही भारतातील सर्वात मोठी बँक आहे. सन १९२१ मध्ये स्थापन झालेल्या इंपीरियल बँक ऑफ इंडियाचे नाव बदलून **स्टेट बँक ऑफ इंडिया** झाले. भाग भांडवल आणि गंगाजळी याचा विचार करता जगातील सर्वात मोठ्या १०० बँकांत या बँकेचा २०१२ साली ६०वा क्रमांक लागतो.  शाखा आणि कर्मचाऱ्यांची संख्या लक्षात घेतल्यास स्टेट बँक जगातील सर्वात मोठी बँक ठरू शकेल.

१८०६ मध्ये बँक ऑफ कलकत्ता नावाने स्थापलेली ही बँक भारतीय उपखंडातील सर्वात जुनी बँक आहे. डिसेंबर २०१२ची मालमत्ता विचारात घेता, ही भारतातील सर्वात मोठी बँकिंग आणि वित्तीय सेवा कंपनी असून हिची ५०१ अब्ज डॉलर मालमत्ता व १५७ परदेशी कार्यालये धरून एकूण १५,००३ शाखा होत्या. मुंबई नंतर दिल्लीत सर्वात जास्त शाखा आहेत. एसबीआय अनिवासी भारतीयांना (एनआरआय) भारतातील आणि भारताबाहेरील शाखांच्या नेटवर्कमधून बँकिंग सेवा पुरवते. एसबीआयच्या भारतात १४ प्रादेशिक hubs असून देशातील महत्त्वाच्या शहरांमध्ये ५७ विभागीय कार्यालये आहेत. एसबीआयचा भारतीय व्यापारी बँकांमध्ये ठेवी आणि कर्ज स्वरूपात २०% हिस्सा आहे.

## एस बी आयच्या गैरबँकिंग संस्था
# एस बी आय कॅपिटल मार्कट लिमिटेड.
# एस बी आय फ़ंडस मॅनजमेंट प्रायव्हेट लि .
# एस बी आय फॅक्टर्स आणि कमर्शिअल सर्व्हिसेस प्रायव्हेट लि.  
# एस बी आय कार्ड्स आणि पेमेंट्स सर्विसेस प्रायव्हेट लि.
# एस बी आय डी एफ एच आय  लि.

## स्टेट बँकेच्या सहयोगी बँका
* स्टेट बैंक ऑफ़ बीकानेर एंड जयपूर
* स्टेट बैंक ऑफ़ हैदराबाद
* स्टेट बैंक ऑफ़ मैसूर
* स्टेट बैंक ऑफ़ पटियाला
* स्टेट बैंक ऑफ़ त्रावणकोर
* स्टेट बैंक ऑफ़ इंदौर 
* स्टेट बँक ऑफ सौराष्ट्र
* भारतीय महिला बँक

### संदर्भ 
वर्ग:भारतातील वित्तसंस्था
वर्ग:मुंबई रोखे बाजारातील नोंदणीकृत कंपन्या
वर्ग:निफ्टी ५० घटक
वर्ग:इ.स. १८०६ मधील निर्मिती
स्टील अथॉरिटी ऑफ इंडिया

**स्टील ऑथॉरिटी ऑफ इंडिया** (; संक्षेप: सेल) ही भारत देशामधील एक सरकारी कंपनी व जगातील आघाडीची स्टील उत्पादक आहे. देशामधील ७ महारत्न कंपन्यांपैकी एक असलेल्या सेलचे वार्षिक पोलाद उत्पादन १३.५ दशलक्ष टन इतके असून ह्याबाबतीत तिचा जगात २४वा क्रमांक लागतो. 

## प्रमुख उत्पादन केंद्रे
भारतामधील खालील शहरांमध्ये सेलचे प्रमुख कारखाने आहेत.
*रुरकेला
*भिलाई
*बोकारो स्टील सिटी
*दुर्गापूर
*बुर्नपूर
*सेलम
*चंद्रपूर
*भद्रावती

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:नवरत्‍न कंपन्या
वर्ग:राष्ट्रीय रोखे बाजारातील नोंदणीकृत कंपन्या
क्रिकेट विश्वचषक संघ कामगिरी

**क्रिकेट विश्वचषक**स्पर्धेत भाग घेणाऱ्या संघाची कामगिरी येथे आहे.

## कामगिरी
पर्यंत देशांची कामगिरीचा नकाशा]]
आतापर्यंत १७ संघ किमान एकदा क्रिकेट विश्वचषकाचे सामने (qualifying tournaments वगळता) खेळले आहेत. त्या पैकी ७ संघांनी प्रत्येक प्रतीयोगीतेत भाग घेतला आहे आणि फक्त ५ संघ जिंकले आहेत. वेस्ट इंडीज प्रथम दोन वेळा (१९ जून १९७५, २३ जून १९७९), ऑस्ट्रेलिया चार वेळा (०७ नोव्हेंबर १९८७, २० जून १९९९, २३ मार्च २००३ आणि १६, एप्रिल २००७) तर दक्षिण आशियातील देशांनी (भारत: २५ जून १९८३, ०२ एप्रिल २०११,  पाकिस्तान: २५ मार्च १९९२, श्रीलंका: १७ मार्च १९९६) चार वेळा क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धा जिंकली आहे. वेस्ट इंडीज (१९७५, १९७९) व ऑस्ट्रेलिया (१९९९, २००३ व २००७) या दोनच देशांनी ही स्पर्धा लागोपाठ जिंकली आहे. ऑस्ट्रेलिया आत्तापर्यंतच्या विश्वचषकांतील पाच अंतिम स्पर्धांमध्ये खेळला आहे. इंग्लंड तीनदा अंतिम फेरीत पोचून एकदाही चिंकलेला नाही. कसोटी सामने न खेळणाऱ्या संघांपैकी केन्या उपांत्य फेरीत पोचला.

## संघांची कामगिरी
## स्पर्धेगणिक कामगिरी
प्रत्येक **क्रिकेट विश्वचषक** स्पर्धेतील संघनिहाय कामिगरी.

### नोंद
*१st - विजेता
*२nd - उपविजेता
*SF - उपांत्पफेरी
*S८ - शेवटचे आठ
*S६ - शेवटचे सहा (१९९९-२००३)
*QF - उपउपांत्य फेरी (१९९६)
*R१ - पहिली फेरी
*Q - पुढील स्पर्धेसाठी पात्र

## संघ
|}

वर्ग:क्रिकेट विश्वचषक
राणी

राजाच्या पत्नीस **राणी** म्हणतात.
वर्ग:प्राचीन भारतातील राज्यव्यवस्था
परवाना राजवट

**परवाना राजवट** म्हणजे ज्या राजवटीत कुठलेही काम करण्यासाठी परवान्याची गरज असणे.

वर्ग:भारताची अर्थव्यवस्था
स्टँडर्ड अँड पूअर्स

**स्टँडर्ड अँड पूअर्स** तथा **एस अँड पी** ही मॅकग्रॉ हिल्स या प्रकाशन संस्थेचा एक विभाग आहे. ही संस्था आर्थिक संशोधनासंबंधीचे निकाल प्रकाशित करते. याशिवाय ही संस्था इतर व्यावसायिक कंपन्यांची बाजारातील पत ठरवते.

वर्ग:अमेरिकेतील आर्थिक सेवा देणाऱ्या कंपन्या
मूडीज

**मूडीज कॉर्पोरेशन** तथा **मूडीज** ही अमेरिकन कंपनी आहे. या कंपनीच्या उपकंपन्या आर्थिक संशोधन प्रकाशित करतात. यात मूडीज इन्व्हेस्टर्स सर्व्हिस आणि मूडीज ॲनालिटिक्सचा समावेश होतो.

वर्ग:अमेरिकेतील आर्थिक सेवा देणाऱ्या कंपन्या
गोल्डमन सॅक्स

**गोल्डमन सॅक्स** ही जगातील सर्वांत मोठी आर्थिक सेवा देणारी कंपनी आहे. गोल्डमन सॅक्सची स्थापना १८६९ मध्ये झाली. याचे मुख्यालय अमेरिकेतील न्यू यॉर्क शहरात आहे.

वर्ग:अमेरिकेतील आर्थिक सेवा देणाऱ्या कंपन्या
वर्ग:इ.स. १८६९ मधील निर्मिती
बांधकाम

भारतामध्ये इमारतींचे प्रमाण मोठ्या प्रमाणामध्ये आहे व या इमारतींच्या निर्मितीसाठी बांधकामाचा उपयोग केला जातो अगदी पुरातन काळापासून भारतामध्ये विविध वस्तू निर्माण करण्यात आलेल्या आहेत व या सर्वांमध्ये भारतातील प्राचीन बांधकाम महत्त्वाची भूमिका निभावत आहे. 

## बांधकाम करण्यासाठी आवश्यक सामग्री 
बांधकाम करण्यासाठी विट, दगड, सिमेंट तसेच इत्यादी वस्तूंचा वापर अगदी आधीपासून करण्यात येत आहे तसेच आत्ताच्या आधुनिक बांधकामांमध्ये एका दिवसात इमारत बांधणे शक्य झाले आहे. विटाचे योग्य माप घेऊन अगदी सुरेख इमारती बांधणे हे बांधकामामुळे शक्य होते.  बांधकाम मुळे आधुनिक स्थापत्य कला विकसित झाली आहे.

## बांधकाम करण्यासाठी विटांचे प्रमाण कसे मोजावे 
बांधकाम करत असताना विटांचे प्रमाण मोजण्याकरिता आपण संबंधित भिंतीच्या लांबी, रुंदी तसेच उंचीचा उपयोग करू शकतो विटांचे प्रमाण मोजत असतानाच आपण सिमेंट तसेच लागणाऱ्या रेतीचे प्रमाण देखील प्राप्त करू शकतो.

**पहा** : 
बांधकाम

## संदर्भ 
वर्ग:बांधकाम
वर्ग:स्थापत्यशास्त्र
वर्ग:रिकामी पाने
एन.टी.पी.सी. लिमिटेड

**एन.टी.पी.सी. लिमिटेड** (जुने नाव: नॅशनल थर्मल पॉवर कॉर्पोरेशन; , ) ही भारत देशामधील एक सरकारी कंपनी आहे. देशामधील ७ महारत्न कंपन्यांपैकी एक असलेली एन.टी.पी.सी. वीज निर्मिती करणारी भारतामधील सर्वात मोठी कंपनी आहे. सध्या सर्व एन.टी.पी.सी. वीजनिर्मिती केंद्रांची एकत्रित क्षमता ४१,७९४ मेगावॉट इतकी आहे जी भारतामधील एकूण वीजनिर्मितीच्या सुमारे १८ टक्के आहे.

## वीजनिर्मिती केंद्रे व क्षमता
एन.टी.पी.सी. कोळशावर चालणारे १७ तर वायूवर चालणारे ८ औष्णिक वीजनिर्मिती प्रकल्प चालवते. ह्यांव्यतिरिक्त इतर अनेक प्रकल्पांमध्ये एन.टी.पी.सी.ची भागेदारी आहे.
### कोळशावर चालणारे
### वायूवर चालणारे
## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 

## संदर्भ 
वर्ग:नवरत्‍न कंपन्या
वर्ग:मुंबई रोखे बाजारातील नोंदणीकृत कंपन्या‎
वर्ग:राष्ट्रीय रोखे बाजारातील नोंदणीकृत कंपन्या
वर्ग:बी.एस.ई. सेन्सेक्स
वर्ग:निफ्टी ५० घटक
आयसीआयसीआय बँक

**आयसीआयसीआय बँक** (, )
पूर्वी ह्याचे नाव **भारतीय औद्योगिक पत आणि गुंतवणूक महामंडळ** (इंडस्ट्रीयल क्रेडीट अँड इन्व्हेसमेंट कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया) असे होते.

या डेव्हलपमेंट फायनान्स संस्थेच्या संपूर्ण भारतात 5,900 शाखा आणि 16,650 एटीएमचे जाळे आहे आणि 17 देशांमध्ये तिचे अस्तित्त्व आहे. बँकेच्या युनायटेड किंग्डम आणि कॅनडामध्ये उपकंपन्या आहेत; युनायटेड स्टेट्स, सिंगापूर, बहारीन, हाँगकाँग, कतार, ओमान, दुबई इंटरनॅशनल फायनान्स सेंटर, चीन आणि दक्षिण आफ्रिका; तसेच संयुक्त अरब अमिराती, बांगलादेश, मलेशिया आणि इंडोनेशियामधील प्रतिनिधी कार्यालयांमध्ये शाखा आहेत. कंपनीच्या UK उपकंपनीने बेल्जियम आणि जर्मनीमध्येही शाखा स्थापन केल्या आहेत.

## इतिहास
इंडस्ट्रियल क्रेडिट अँड इन्व्हेस्टमेंट कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया (आयसीआय) ही 5 जानेवारी 1955 रोजी स्थापन झालेली सरकारी संस्था होती आणि सर अर्कोट रामासामी मुदलियार आयसीआयसीआय लिमिटेडचे पहिले अध्यक्ष म्हणून निवडले गेले. भारतीय उद्योगांना प्रकल्प वित्तपुरवठा करण्यासाठी जागतिक बँक, भारताच्या सार्वजनिक क्षेत्रातील बँका आणि सार्वजनिक क्षेत्रातील विमा कंपन्यांचा संयुक्त उपक्रम म्हणून त्याची रचना करण्यात आली. 

आयसीआयसीआय बँकेची स्थापना आयसीआयसीआयने वडोदरा येथे 1994 मध्ये पूर्ण मालकीची उपकंपनी म्हणून केली होती. बँकेची स्थापना **इंडस्ट्रियल क्रेडिट अँड इन्व्हेस्टमेंट कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया बँक** म्हणून करण्यात आली, तिचे नाव बदलून आयसीआयसीआय बँक. ऑक्टोबर 2001 मध्ये, आयसीआयसीआय आणि आयसीआयसीआय बँकेच्या संचालक मंडळाने आयसीआयसीआय आणि त्याच्या दोन संपूर्ण मालकीच्या रिटेल फायनान्स उपकंपन्या, आयसीआयसीआय पर्सनल फायनान्शियल सर्व्हिसेस लिमिटेड आणि आयसीआयसीआय कॅपिटल सर्व्हिसेस लिमिटेडचे आयसीआयसीआय बँकेत विलीनीकरण करण्यास मान्यता दिली. मूळ आयसीआयसीआय लिमिटेड चे त्याच्या उपकंपनी आयसीआयसीआय बँकेत विलीनीकरणामुळे खाजगीकरण झाले.

1990 च्या दशकात, आयसीआयसीआयने आपला व्यवसाय विकास वित्तीय संस्थेतून बदलून एका वैविध्यपूर्ण वित्तीय सेवा गटाला केवळ प्रकल्प वित्तपुरवठा केला, थेट आणि अनेक उपकंपन्यांद्वारे आणि आयसीआयसीआय बँक सारख्या सहयोगी संस्थांद्वारे विविध प्रकारच्या उत्पादने आणि सेवा ऑफर केल्या. आयसीआयसीआय बँकेने 1998 मध्ये इंटरनेट बँकिंग ऑपरेशन सुरू केले.

1998 मध्ये भारतातील शेअर्सच्या सार्वजनिक ऑफरद्वारे आयसीआयसीआय बँकेतील आयसीआयसीआय चे शेअरहोल्डिंग 46% पर्यंत कमी करण्यात आले, त्यानंतर 2000 मध्ये एनवायएसई वर अमेरिकन डिपॉझिटरी रिसीट्सच्या स्वरूपात इक्विटी ऑफर करण्यात आली. आयसीआयसीआय बँकेने 2001 मध्ये बँक ऑफ मदुरा लिमिटेड हे सर्व-स्टॉक डीलमध्ये विकत घेतले आणि 2001-02 दरम्यान संस्थात्मक गुंतवणूकदारांना अतिरिक्त स्टेक विकले. 1999 मध्ये, एनवायएसई वर सूचीबद्ध होणारी आयसीआयसीआय ही पहिली भारतीय कंपनी आणि बिगर जपान आशियातील पहिली बँक किंवा वित्तीय संस्था बनली.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतातील वित्तसंस्था
वर्ग:न्यू यॉर्क रोखे बाजारातील नोंदणीकृत कंपन्या
वर्ग:निफ्टी ५० घटक
पंचवार्षिक योजना (निःसंदिग्धीकरण)

**पंचवार्षिक योजना** यावरील पुढील लेख आहेत:

*पंचवार्षिक योजना, रशिया
*पंचवार्षिक योजना, चीन
*पंचवार्षिक योजना, युगोस्लाव्हिया
*पंचवार्षिक योजना, भारत
*पंचवार्षिक योजना, मलेशिया
*पंचवार्षिक योजना, नेपाल
*पंचवार्षिक योजना, पाकिस्तान
*पंचवार्षिक योजना, पूर्व जर्मनी
*पंचवार्षिक योजना, रोमेनिया
*पंचवार्षिक योजना, दक्षिण कोरिया
*पंचवार्षिक योजना, व्हियेतनाम
*पंचवार्षिक योजना, आर्जेन्टीना
*पंचवार्षिक योजना, सौदी अरेबिया
*पंचवार्षिक योजना, इराण
*पंचवार्षिक योजना, ओमान

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
दिल्ली मेट्रो

right|150 px|thumb|दिल्ली मेट्रोचे चिन्ह
**दिल्ली मेट्रो** ही भारताची राजधानी दिल्ली येथील उपनगरी भुयारी रेल्वे सेवा आहे. दिल्ली मेट्रो दिल्लीसह गुरगांव व नोइडा ह्या भागांमध्ये वाहतूक सेवा पुरवते.

डिसेंबर २४, २००२ रोजी दिल्ली मेट्रोची *रेड लाईन* सुरू झाली.

## सध्याचे मार्ग 
जून २०१० अखेरीस दिल्ली मेट्रोच्या पहिल्या व दुसऱ्या टप्प्याचे काम पूर्ण झाले असून ५ वेगळे मार्ग (एकूण लांबी: १२५.६७ कि.मी.) व १०७ स्थानके कार्यरत आहेत.

250px|thumb|रेड लाईन
250px|thumb|यलो लाईन
250px|thumb|ब्लू  लाईन
250px|thumb|व्हायोलेट  लाईन

## टिपा 
## बाह्य दुवे 
* Official site of Delhi Metro Rail Corporation Ltd. (DMRC)
* Real distance map of the Delhi Metro Network

वर्ग:दिल्लीमधील वाहतूक
वर्ग:भारतामधील जलद परिवहन
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
वर्ग:भुयारी जलद वाहतूक
*
वर्ग:भारतामधील भूमिगत जलद परिवहन
फोर्ब्स ग्लोबल २०००

**फोर्ब्स ग्लोबल २०००** ही फोर्ब्स मासिकाने प्रसिद्ध केलेली जगातील सर्वात मोठ्या २००० कंपन्यांची यादी आहे.
## २०२५ची यादी 
## २०१२ची यादी 
## २००९ची यादी
पूर्ण यादी येथे आहे.

वर्ग:कंपन्या
नियतकालिक

**नियतकालिक**: एका ठराविक काळानंतर नियमितपणे प्रकाशित होणाऱ्या मुद्रित किंवा हस्तलिखित प्रकाशनाला नियतकालिक म्हणतात.

नियतकालिकांचे अनेक प्रकार असू शकतात उदा०

* द्वैवार्षिक - दोन वर्षांतून एकदा निघणारे
* वार्षिक - वर्षातून एकदा प्रसिद्ध होणारे
* षण्मासिक - दर सहा महिन्यांनी प्रसिद्ध होणारे 
* त्रैमासिक - दर तीन महिन्यांनी
* द्वैमासिक - दोन महिन्यांतून एकदा प्रकाशित होणारे
* मासिक - दर महिन्याला
* पाक्षिक - दर पंधरा दिवसांनी
* द्विसाप्ताहिक - आठवड्यातून दोनदा
* साप्ताहिक - दर आठवड्याला
* दैनिक - दररोज प्रकाशित होणारे प्रकाशन.
या शिवाय अनियतकालिके म्हणजे क्वचितपणे प्रसिद्ध होणारी आणि कालबंधन नसणारे प्रकाशनही असते. अनियतकालिकांचा वाचकवर्ग मर्यादित असतो.

आठवड्यातून दोनदा आणि दोन आठवड्यातून एकदा प्रकाशित होणाऱ्या अशा दोनही प्रकारच्या नियतकालिकाला इंग्रजीत Biweekly असेच म्हणतात.

## महाराष्ट्र 
मराठी भाषेत साहित्य चळवळींमध्ये अनियतकालिकांचा वापर झालेला आढळतो.
इ.स. १८४० मध्ये दिग्दर्शन नावाचे मराठीतले पहिले नियतकालिक महाराष्ट्रात सुरू झाले असे मानले जाते.
## बाह्य दुवे 
वर्ग:साहित्य
इंडियन ऑइल कॉर्पोरेशन

**इंडियन ऑइल कॉर्पोरेशन** (, ) ही भारत देशामधील एक सरकारी कंपनी आहे. देशामधील ७ महारत्न कंपन्यांपैकी एक असलेली इंडियन ऑइल महसूलानुसार देशातील सर्वात मोठी तर  जगातील ८८वी मोठी कंपनी आहे. भारतामध्ये पुरवली जाणारी ४९ टक्के खनिज तेल उत्पादने इंडियन ऑइल व तिच्या पाल्य कंपन्यांतर्फे बनवण्यात येतात.

सध्या भारतभर इंडियन ऑइलचे २०,५७५ पेट्रोल पंप तर एल.पी.जी. सिलेंडर पुरवणारे ५,९३४ वितरक आहेत.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

## संदर्भ 
वर्ग:नवरत्‍न कंपन्या
वर्ग:निफ्टी ५० माजी घटक
बॉम्बे हाय

**बॉम्बे हाय** तथा **मुंबई हाय** हे अरबी समुद्रात मुंबईपासून १७६ कि.मी. पश्चिमेस असलेले नैसर्गिक तैलक्षेत्र आहे. ओ.एन.जी.सी. मुंबई हायचे परिचालन करते.

मुंबई हाय तैलक्षेत्राचा शोध १९६४-६७ च्या दरम्यान भारत आणि रशियाच्या संयुक्त तेल संशोधन संघाला भूगर्भ संशोधन जहाजातून खंभातच्या अखातात केलेल्या मोहीमेत लागला. ३ फेब्रुवारी, इ.स. १९७४ रोजी बॉम्बे हाय येथे *सागरसम्राट* ही पहिली खनिज तेलविहीर खणली गेली. इ.स. २००४ पर्यंत मुंबई हाय भारताच्या एकूण नैसर्गिक तेल मागणीच्या १४% मागणीची पूर्तता करत होती.

या क्षेत्रातून पाईपलाईनद्वारे नैसर्गिक वायू उरण येथे आणून साठवला जातो.

वर्ग:भारत

बॉम्बे हाय तथा मुंबई हाय हे अरबी समुद्रात मुंबईपासून १७६ कि.मी. पश्चिमेस असलेले नैसर्गिक तैलक्षेत्र आहे. भूपृष्ठाखालील खडकांच्या संरचनेचे वर्णन करताना ‘हाय’ हा शब्द वापरला जातो. हे तेल क्षेत्र मुंबईच्या वायव्येस १७६ किमी. अंतरावर उथळ पाण्यातील भागात आहे.

मुंबई हाय तैलक्षेत्राचा शोध १९६४-६७ च्या दरम्यान भारत आणि रशियाच्या संयुक्त तेल संशोधन संघाला भूगर्भ संशोधन जहाजातून खंभातच्या अखातात केलेल्या मोहीमेत लागला. ३ फेब्रुवारी, इ.स. १९७४ रोजी बॉम्बे हाय येथे सागरसम्राट ही पहिली खनिज तेलविहीर खणली गेली.

मुंबईजवळील उथळ समुद्राच्या तळाखाली सापडलेले अतिशय मोठे खनिज तेल क्षेत्र. १९७० मध्ये भारतात जमिनीवर फक्त आसाम आणि गुजरात या दोन राज्यांत खनिज तेल व नैसर्गिक वायू यांचे उत्पादन होत असे. देशातील वाढत्या उद्योगीकरणामुळे खनिज तेलाची मागणीही वाढत होती. या वेळी खनिज तेलाच्या साठ्यांचा शोध घेण्याचे काम किनाऱ्यालगतच्या उथळ समुद्रातही सुरू झाले. भूकंपीय सर्वेक्षणाचा वापर करण्यात आला

पश्चिम किनाऱ्याजवळील गुजरातमध्ये अंकलेश्वर, कलोल, मेहसाणा, खंबायत इ. क्षेत्रांतून खनिज तेल व नैसर्गिक वायूचे उत्पादन चालू होतेच. हे लक्षात ठेवून खंबायतच्या आखातातील उथळ समुद्रात आणि गुजरात व महाराष्ट्राच्या पश्चिम किनारपट्टीच्या भागात विशेष काळजीपूर्वक शोध घेण्यात आला. याचा परिणाम म्हणजे बॉंबे हाय तेल क्षेत्राचा शोध होय. हे तेल क्षेत्र मुंबईच्या वायव्येस 176 किमी. अंतरावर उथळ पाण्यातील भागात आहे.

येथे पाणी सु. ७५ ते ९० मी. खोल आहे. बॉंबे हाय क्षेत्रातील खणलेल्या पहिल्या विहिरीत मे १९७४ मध्ये तेल लागले. या तेल क्षेत्राची संरचना घुमटाकार आहे. या क्षेत्रातून पाईपलाईनद्वारे नैसर्गिक वायू उरण येथे आणून साठवला जातो.
इ.स. २०३५

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
### साहित्यात भविष्यात घडणाऱ्या घटना
* बॅक टू द फ्युचर भाग २मध्ये मार्लीन मॅकफ्लायची या वर्षी तुरुंगातून सुटका होणार असल्याचे सांगितले जाते.

## जन्म 
## मृत्यू 
वर्ग:इ.स. २०३५
वर्ग:इ.स.च्या २०३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २१ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ३ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
राष्ट्रीयीकरण

**राष्ट्रीयीकरण** ही खाजगी संस्था किंवा कंपनी सरकारने घेउन आपले व्यवस्थापन तेथे बसविण्याची प्रक्रिया होय. यात सरकार खाजगी कंपनीच्या मालकांना सहसा मोबदला देते परंतु काही वेळेस ही मिळकत मोबदला न देताच बळकावली जाती.

वर्ग:अर्थशास्त्र
दक्षिण आशियाई मुक्त व्यापार करार

[300 px|इवलेसे|[सार्क राष्ट्रे]]
**दक्षिण आशियाई मुक्त व्यापार करार** (South Asian Free Trade Area) हा दक्षिण आशियाच्या भारत, पाकिस्तान, बांगलादेश, श्रीलंका, नेपाळ. भूतान, अफगाणिस्तान व मालदीव ह्या ८ सार्क देशांनी ४ ते ६ जानेवारी २००४ मध्ये  इस्लामाबाद (पाकिस्तान) येथे भरलेल्या  सार्कची १२ व्या परिषदेत दक्षिण आशियाई मुक्त व्यापार करार करण्याचा निर्णय घेतला.. ह्या कराराद्वारे सदस्य राष्ट्रांदरम्यान व्यापाराला चालना देण्यासाठी २०१६ सालापर्यंत आयातकर शून्यावर आणण्याचे ध्येय आखण्यात आलेले आहे.

## बाह्य दुवे
*सार्क दक्षिण आशियाई मुक्त व्यापार करार 

वर्ग:मुक्त व्यापार करार
वर्ग:दक्षिण आशिया
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय व्यापार
टपालसेवा

**टपालसेवा** किंवा पोस्ट ही पोस्टकार्ड, पत्रे आणि पार्सल भौतिकरित्या वाहतूक करणारी एक प्रणाली आहे. टपाल सेवा खाजगी किंवा सार्वजनिक असू शकते, जरी अनेक सरकार खाजगी प्रणालींवर निर्बंध घालतात. १९ व्या शतकाच्या मध्यापासून, राष्ट्रीय टपाल प्रणाली सामान्यतः सरकारी मक्तेदारी म्हणून स्थापित केली गेली आहे, ज्यामध्ये लेखाच्या प्रीपेड शुल्कासह. पेमेंटचा पुरावा सहसा चिकट टपाल तिकिटाच्या स्वरूपात असतो, परंतु टपाल मीटरचा वापर मोठ्या प्रमाणात मेलिंगसाठी देखील केला जातो. ईमेलच्या आगमनाने, "स्नेल मेल" हे प्रतिशब्द तयार झाले.

पोस्टल अधिकाऱ्यांची अनेकदा पत्रे वाहतूक करण्याशिवाय कार्ये असतात. काही देशांमध्ये, एक पोस्टल, टेलिग्राफ आणि टेलिफोन सेवा टेलिफोन आणि टेलिग्राफ प्रणाली व्यतिरिक्त टपाल प्रणालीवर देखरेख करते. काही देशांच्या पोस्टल सिस्टम बचत खाती आणि पासपोर्टसाठी अर्ज हाताळण्यास परवानगी देतात.

१८७४ मध्ये स्थापन झालेल्या युनिव्हर्सल पोस्टल युनियन मध्ये १९२ सदस्य देशांचा समावेश आहे आणि संयुक्त राष्ट्रांची एक विशेष एजन्सी म्हणून आंतरराष्ट्रीय मेल एक्सचेंजसाठी नियम सेट करते.

## भारतातील पोस्टचा इतिहास 
मौर्य साम्राज्य (३२२-१८५ BCE) अंतर्गत आर्थिक वाढ आणि राजकीय स्थैर्याने प्राचीन भारतातील नागरी पायाभूत सुविधांच्या निरंतर विकासाला चालना दिली. मौर्य लोकांनी सुरुवातीच्या काळात भारतीय मेल सेवा तसेच सार्वजनिक विहिरी, विश्रामगृहे आणि लोकांसाठी इतर सुविधा विकसित केल्या. डगना नावाचे सामान्य रथ काहीवेळा प्राचीन भारतात मेल रथ म्हणून वापरले जात होते. धावपटू आणि इतर वाहकांद्वारे माहिती वितरीत करण्यासाठी राजे आणि स्थानिक राज्यकर्त्यांद्वारे कुरिअरचा लष्करी वापर केला जात असे. पोस्टमास्टर, गुप्तचर सेवेचे प्रमुख, कुरिअर प्रणालीची देखभाल सुनिश्चित करण्यासाठी जबाबदार होते. कुरिअर्सचा वापर वैयक्तिक पत्रे वितरीत करण्यासाठी देखील केला जात असे.

दक्षिण भारतात, म्हैसूर राज्याच्या वोडेयार राजघराण्याने (१३९९-१९४७) हेरगिरीच्या उद्देशाने मेल सेवेचा वापर केला आणि त्याद्वारे मोठ्या अंतरावर घडलेल्या प्रकरणांशी संबंधित ज्ञान प्राप्त केले.

१८ व्या शतकाच्या अखेरीस भारतात टपाल व्यवस्था कार्यरत होती. नंतर या प्रणालीचे संपूर्ण आधुनिकीकरण झाले जेव्हा ब्रिटिश राजाने भारताच्या बहुतेक भागावर आपले नियंत्रण स्थापित केले. १८३७ च्या पोस्ट ऑफिस ऍक्ट XVII नुसार भारताच्या गव्हर्नर-जनरल इन कौन्सिलला ईस्ट इंडिया कंपनीच्या प्रदेशात भाड्याने देण्यासाठी पोस्टाने पत्रे पोहोचवण्याचा अनन्य अधिकार होता. काही अधिकाऱ्यांना हे मेल विनाशुल्क उपलब्ध होते, जे वर्षानुवर्षे एक वादग्रस्त विशेषाधिकार बनले. या आधारावर १ ऑक्टोबर १८३७ रोजी भारतीय पोस्ट ऑफिसची स्थापना करण्यात आली.
टपालसेवा
वर्ग:रिकामी पाने
सावकार

**सावकार** हे बहुधा व्यक्तिगत कर्जे देणाऱ्या लोकांना मिळालेले नाव आहे. सावकाराची काटेकोर अशी व्याख्या नाही. सर्वसाधारणपणे जो इतरांना व्याजाने कर्जाऊ रकमा देण्याचा व्यवसाय करतो व अशा व्यवहारातून नियमितपणे काही उत्पन्न मिळवितो, तो सावकार होय.  सावकारांकडून अनेक राजेमहाराजे कर्ज काढीत. बारामतीचे बाबूजी नाईक बारामतीकर, दुर्लभ पितांबरदास महाजन, आदमणे, घोरपडे, सदाशिव रघुनाथ उर्फ दादा गद्रे, बलवंत रामचंद्र सावरकर, बिवलकर हे पेशव्यांचे सावकार होते.

## स्वरूप 
ग्रामीण भागातील धंदेवाईक सावकार लहान रकमेची कर्जे रोख रकमेच्या स्वरूपात देतात. अशी कर्जे केवळ तोंडी वचनावर किंवा हिशेबपुस्तकातील केवळ नोंदीच्या आधारावर आणि बहुधा कोणत्याही करारपत्राशिवाय किंवा साक्षीदाराशिवाय दिली जातात. काही वेळा सावकार भविष्यकाळात हाती येणारे पीक गहाण ठेवून घेऊन म्हणजेच बाजारातील किंमतीपेक्षा अल्प अशा ठराविक किंमतीला शेतकऱ्यांकडून घेण्याचे त्याच्याकडून कबूल करून घेतात. धंदेवाईक सावकार चालू शेतकी कामासाठी कर्जे देतात. कर्जदार कर्ज कोणत्या कारणासाठी घेतो आणि कर्जाची रक्कम तो कशा रीतीने खर्च करतो याबाबत धंदेवाईक सावकार चौकशी करीत नाहीत. कर्जदाराने कर्जावरील व्याज न भरल्यास सावकार काही काळाने व्याजाची रक्कम मुद्दलात मिळवितात. अशा चक्रवाढ व्याजदरामुळे कर्जदाराच्या मुद्दलात जलद वाढ होत जाते.

सावकार कर्जदारांना गरजेच्या वेळी कर्जे देतात. दिलेल्या कर्जाच्या परतफेडीसाठी मुदत वाढवून देण्याची सवलत देतात तसेच तारणाच्या बाबतीतही उदार धोरण अवलंबितात. कर्जावरील व्याज वेळेवर भरले न गेल्यास किंवा कर्जफेड ठरलेल्या वेळी केली न गेल्यास कर्जदारावर खटला दाखल करण्याचेही टाळतात.  अशा काही बाबी असल्या तरीही सावकारांकडून कर्ज देण्याचे व्यवहार होताना बऱ्याच वेळा अनिष्ट व घातक व्यवहारपद्धतींचा अवलंब केला जातो. यापैकी काही महत्त्वाच्या व घातक व्यवहारपद्धती अशा -
* व्याजाच्या रकमेची आगाऊ मागणी करणे.
* कर्ज दिल्यानंतर कर्जदाराकडून अनेक प्रकारच्या सेवा विनामूल्य व सक्तीने घेणे.
* प्रत्यक्षात दिलेल्या कर्जापेक्षा अधिक रकमेचे कर्ज दिले अशी नंतर नोंद करण्याच्या हेतूने कर्जदाराकडून कोऱ्या कागदावर अंगठा-निशाणी घेणे.
* कर्जदाराने दिलेल्या व्याजाची किंवा त्याने दिलेल्या कर्जफेडीच्या हप्त्याची रीतसर पावती न देणे. 

सावकारांच्या अनिष्ट व्यवहारपद्धतींवर निर्बंध घालून अशा पद्धतींना पायबंद घालण्यासाठी भारतातील बहुतेक घटक राज्यांनी सावकारांच्या नोंदणीसंबंधी व त्यांना सावकारी परवाना आवश्यक करण्यासंबंधी निरनिराळे कायदे केलेले आहेत. योग्य परवाना मिळाल्याशिवाय सावकारी व्यवसाय करणे अशा कायद्यान्वये बेकायदेशीर व शिक्षापात्र ठरविलेले आहे. सावकार परवानाधारक नसतील तर थकबाकी वसूल करण्यासाठी त्यांच्याकडून भरले जाणारे खटले नामंजूर केले जातात.

भारताच्या बहुतेक घटक राज्यातील सावकारीसंबंधीच्या कायद्यांनी अनेक बाबींना प्रतिबंध केलेला आहे. प्रतिबंधित केलेल्या काही महत्त्वाच्या बाबी अशा -
* चक्रवाढ व्याज आकारणे.
* कर्जासाठी करावा लागणारा खर्च भरून काढण्यासाठी कायद्याने मान्य केलेले नाहीत असे आकार(रकमा) लावणे .
* कर्जदारांना धाकदपटशा दाखविणे.
## संदर्भ
वर्ग:भारतातील वित्तसंस्थाऔरंगाबाद जिल्ह्यातील
वर्ग:व्यवसाय
वुरुंडजेरी

ऑस्ट्रेलियातील मेलबर्न येथे पूर्वी वास्तव्य असणारी एक आदीम जमात. आता या जमातीचे फार कमी लोक शिल्लक आहेत. मात्र या लोकांची आठवण म्हणून मेलबर्न शहराच्या अनेक भागांना या जमातीने दिलेली नावे अजूनही तशीच ठेवण्यात आली आहेत. जसे यारा नदीच्या काठी **बिर्रारंग मार**

वर्ग:ऑस्ट्रेलिया
लाल फीत

सरकारी यंत्रणांमधील अकार्यक्षमता व निरर्थक सोपस्कारांना **लाल फीत** असे म्हणले जाते.

पूर्वी सरकारी कार्यालयांतून प्रत्येक कागद फायलींमधून ठेवले जात असत व त्यावर सहसा लाल रंगाची फीत बांधली जात असे. या फीतीवरून हा शब्द रूढ झाला.

वर्ग:राज्यव्यवस्था
ट्रान्सपरन्सी इंटरनॅशनल

इवलेसे|280px|ट्रान्सपरन्सी इंटरनॅशनल
इवलेसे|
**ट्रांसपरन्सी इंटरनॅशनल** ही भ्रष्टाचारासंबंधी शोधकार्य करणारी जगातील एक प्रमुख संस्था आहे. ही एक आंतरराष्ट्रीय संस्था आहे. सार्वजनिक क्षेत्रातील भ्रष्टाचाराचे, विविध संस्थांनी 
केलेले सर्वेक्षण आणि त्याविषयी उपलब्ध आकडेवारी, याची पडताळणी करून, ही संस्था जगातील बहुतेक सर्व देशांची एक यादी बनविते. त्यात कोणता देश भ्रष्टाचाराच्या कोणत्या क्रमांकावर आहे हे कळू शकते. ही यादी जगात मान्यताप्राप्त आहे. या यादीत सुमारे १७७ देश आहेत. दरवर्षी ही यादी प्रसिद्ध करण्यात येते.

## मोजणी
यात प्रत्येक देशास, तेथील भ्रष्टाचार बघून ०(शून्य) ते १०० असे आकडे देण्यात येतात. ज्या देशास जितके जास्त अंक मिळतील तितक्या टक्केवारीने तो देश 'भ्रष्टाचारमुक्त' असे समजण्यात येतो. १०० अंक मिळविणारा देश संपूर्ण भ्रष्टाचारमुक्त समजण्यात येतो. तर, शून्य अंक मिळविणारा देश म्हणजे पूर्णतया भ्रष्ट असे समजतात.

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
* या आंतरराष्ट्रीय संस्थेचे संकेतस्थळ

वर्ग:बहुराष्ट्रीय संघटना
वर्ग:जर्मनीतील संस्था
वर्ग:भ्रष्टाचार
प्राचीन भाषा

संस्कृत लॅटीन या प्राचीन भाषा आहेत.
या भाषा प्राचीन आहेत परंतु मृत भाषा नाहीत कारण त्या अजूनही काही ठिकाणी बोलल्या जातात. जसे संस्कृत मत्तुर या छोट्या गावात बोलली जाते.

*
त्यागराज

**त्यागराज ** (४ मे १७६७–६ जानेवारी १८४७) हे कर्नाटक संगीतातील श्रेष्ठ रचनाकार, संगीतशास्त्रज्ञ, वीणावादक व गायक होते. त्यागराज, मुत्थुस्वामी दीक्षित आणि श्यामा शास्त्री या प्रख्यात त्रिमूर्तींपैकी ते ओळखले जातात. त्यांचा जन्म तंजावर जिल्ह्यातील तिरुवारूर येथे झाला. ते रामभक्त आणि साधुवृत्तीचे श्रेष्ठ महापुरुष होते.

वयाच्या अठराव्या वर्षी त्यांचा विवाह झाला. तेलुगू व संस्कृत भाषांचे त्यांना उत्तम ज्ञान होते. लहानपणी ते घराच्या भिंतीवर आपल्या गीतरचना लिहून ठेवी. गुरू सोंटी वेंकटरमणय्या याकडे त्याचे संगीताचे शिक्षण एका वर्षातच पूर्ण झाले. उंछवृत्तीने ते कापणी झालेल्या शेतांमधून पडलेले धान्याचे दाणे गोळा करून ते स्वतःचे, मोठ्या शिष्यशाखेचे आणि अतिथींचे चरितार्थ चालवीत असे. 

वर्ग:कर्नाटक संगीतकार
वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती
टांगानिका

**टांगानिका** (रोमन लिपी: *Tanganyika* ;), उत्तरकाळातील **टांगानिकाचे प्रजासत्ताक** (मराठी लेखनभेद: **टांगानिक्याचे प्रजासत्ताक** ; इंग्लिश: *Republic of Tanganyika*, *रिपब्लिक ऑफ टांगानिका*) हा पूर्व आफ्रिकेतील इ.स. १९६१ ते इ.स. १९६४ या कालखंडात अस्तित्वात असलेला एक देश होता. हिंदी महासागर व व्हिक्टोरिया सरोवर, मालावी सरोवर, टांगानिका सरोवर या आफ्रिकेतील मोठ्या सरोवरांनी वेढलेल्या या देशात वर्तमान रवांडा, बुरुंडी व झांझिबार वग़ळता टांझानियाच्या उर्वरित भूभागाचा समावेश होता, तर दार एस्सलाम येथे टांगनिक्याची राजधानी होती.. भूतपूर्व जर्मन पूर्व आफ्रिकेच्या वसाहतींना ९ डिसेंबर, इ.स. १९६१ रोजी स्वातंत्र्य मिळून या देशाची स्थापना झाली. २६ एप्रिल, इ.स. १९६४ रोजी या देशाचे विसर्जन झाले व याच्या भूभागात झांझीबाराचे सामिलीकरण होऊन वर्तमान टांझानियाचे प्रजासत्ताक स्थापले गेले.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:आफ्रिकेतील भूतपूर्व देश
एरबस ए३००

**एरबस ए३००** मध्यम पल्ल्याचे मध्यम क्षमतेचे प्रवासी विमान आहे. हे विमान २६६ प्रवाशांना ७,५४० किमी (४,०७० नॉटिकल मैल) वाहून नेऊ शकते.

वर्ग:प्रवासी विमाने
वर्ग:एरबस प्रवासी विमाने