open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
स्टीवन पिंकर

इवलेसे
**स्टीवन आर्थर पिंकर** (जन्म : माँन्ट्रियाल-कॅनडा, १८ सप्टेंबर १९५४) हे एक कॅनडात जन्मलेले अमेरिकी मानसशास्त्रज्ञ, भाषाशास्त्रज्ञ आणि लोकप्रिय विज्ञान लेखक आहेत. ते *हार्वर्ड* विद्यापीठात प्राध्यापक असून विद्यापीठाच्या मानसशास्त्र विभागात *जॉनस्टोन* कौटुंबिक प्रोफेसर आहेत. उत्क्रांत मानसशास्त्र आणि मन संगणकीय सिद्धान्त यांच्या समर्थनासाठी ते प्रसिद्ध आहेत.

डोळ्याने होणारे विषयाचे आकलन आणि मानस-भाषाशास्त्र यांमध्ये पिंकर यांचे शैक्षणिक स्पेशलायझेशन आहे. भाषा, आकारांची ओळख, नजरेने होणारे ज्ञान, लहान मुलांचा भाषा विकास, भाषेमधील नियमित आणि अनियमित घटना, शब्द आणि व्याकरण यांचा मज्जासंस्थेशी असणारा संबंध, टोमणा आणि *एउफेमिस्म* यांचे मानसशास्त्र, आणि मानसिक प्रतिमा यांचा त्यांच्या प्रायोगिक अभ्यासांमध्ये समावेश आहे. त्यांनी दोन तांत्रिक पुस्तके प्रकाशित केली आहेत. त्यांच्यात त्यांनी भाषा संपादनाचा एक सर्वसाधारण सिद्धान्त प्रस्तावित केला आहे व त्याचा वापर मुलांना क्रियापदे समजावून सांगण्यात कसा कराता येईल हे सांगितले आहे.

अनेक नियतकालिकांनी जगातील सर्वात प्रभावी विद्वानांमध्ये पिंकर यांची गणना केली आहे.. त्यांना *अमेरिकन सायकॉलॉजिकल असोसिएशन*, *नॅशनल ॲकॅडमी ऑफ सायन्स*, ग्रेट ब्रिटनच्या *रॉयल इन्स्टिट्यूट* व *अमेरिकन ह्युमनिस्ट असोसिएशन*कडून पुरस्कार मिळाले आहेत. ते अनेक संस्थांच्या संपादकीय आणि सल्लागार मंडळांवर आहेत. विज्ञान आणि समाज या विषयांवरच्या सार्वजनिक चर्चांमध्ये त्यांचा नित्य सहभाग असतो.

## जीवनचरित्र
कॅनडाच्या *क्वेबेक* प्रांतामधल्या *माँट्रियाल* शहरात पिंकर हे १९५४ साली एका मध्यमवर्गीय ज्यू कुटुंबात जन्मले. त्यांच्या आईचे नाव रोझॅलिन आणि वडिलांचे नाव हॅरी पिंकर होते.

## संदर्भ
वर्ग:मानसशास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १९५४ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
केशर स्त्री साहित्य संमेलन

पहिले दोन-दिवसीय केशर स्त्री साहित्य संमेलन २०१२ सालच्या डिसेंबरमध्ये पांढरकवडा (यवतमाळ जिल्हा) येथे झाले. संमेलनाध्यक्षा डॉ. प्रतिमा इंगोले होत्या. शैक्षणिक आणि सांस्कृतिक क्षेत्रामध्ये दहा वर्षे लक्षणीय कार्य
करणारया केशरबाई चाहल स्मृती प्रतिष्ठानाने, श्री शारदा ज्ञानपीठ शालेय संकुलाच्या दशकपूर्तीचे निमित्त साधून हे संमेलन आयोजित केले होते..

पहा : साहित्य संमेलने‎

वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
आयआरएनएसएस १ सी

**आयआरएनएसएस १ सी** हा भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था इस्रोने अवकाशात १६ ऑक्टोबर २०१४ रोजी सोडला गेलेला एक कृत्रिम उपग्रह आहे. दिशादर्शक उपग्रह असुन समुद्रावरील घडामोडींचा  या उपग्रहाच्या मदतीने अभ्यासता येतील.

वर्ग:कृत्रिम उपग्रह
वर्ग:भारतीय अंतराळ संशोधन
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय उपग्रह
वर्ग:दळणवळण
नेटकऱ्यांचे साहित्य संमेलन

दिनांक २५ ते २७ डिसेंबर २०१० या काळात ठाणे येथे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन झाले.. त्या संमेलनाचे वैशिष्ट्य म्हणजे संमेलनात असलेला तरुणांचा सहभाग. ठाणे जिल्ह्यातील अनेक शाळा कॉलेजांमधील विद्यार्थी आणि तरुण साहित्यिक यांनी हे संमेलन गाजवले.. या संमेलनात एक पूर्ण दिवस युवा साहित्य संमेलन झाले होते. आणि हे संमेलन जोरदार व्हावे यासाठी त्याचीच एक पूर्वतयारी म्हणून ठाणे शहरात दिनांक १४ नोव्हेंबर रोजी एक नेटकऱ्यांचे साहित्य संमेलन झाले.. इंटरनेटवर लिहिणारे कवी, लेखक आणि नेटवरील साहित्याचे वाचक या संमेलनात सामील झाले होते.

पहा : साहित्य संमेलने

वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
लोकमंगल कृषी साहित्य संमेलन

सोलापूरच्या लोकमंगल परिवाराचे संस्थापक सुभाष देशमुख यांच्या संकल्पनेतून लोकमंगल प्रतिष्ठानने २०११ सालापासून कृषी साहित्य संमेलन भरवायला सुरुवात केली. 

* पहिले लोकमंगल कृषी साहित्य संमेलन कवी विठ्ठल वाघ यांच्या अध्यक्षतेखाली सोलापूर येथे झाले.(सन २०११)
* दुसरे संमेलन २०-२२ ऑक्टोबर २०१२ या काळात निपाणीला झाले. संमेलनाध्यक्ष डॉ. प्रतिमा इंगोले होत्या.

पहा : साहित्य संमेलने

वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
एलिझाबेथ एकादशी

**एलिझाबेथ एकादशी** हा २०१४ साली प्रदर्शित झालेला एक मराठी बालपट आहे. ह्या चित्रपटाचे कथाकार व दिग्दर्शक परेश मोकाशी आहेत. हा चित्रपट बॉक्स ऑफिसवर हिट झाला होता 

## बाह्य दुवे
*
रघुवीर नेवरेकर

रंगकर्मी रघुवीर नेवरेकर (जन्म : १६ नोव्हेंबर १९२८; मृत्‍यू : मुंबई, २३ नोव्हेंबर २०१४) हे एक मराठी नाट्य‍अभिनेते, नाट्यलेखक आणि नाट्यदिग्दर्शक होते. त्यांच्या स्त्री-भूमिका जशा गाजल्या तशा खलनायकाच्याही गाजल्या. त्यांनी ’पोपेबाबाली मुंबय’  या कोंकणी श्रुतिकेचे लेखन केले होते.  गोवामुक्तीनंतर पणजी आकाशवाणी केंद्रावरून प्रसारित झालेले ते पहिले नभोनाट्य होते.  त्यांनी लिहिलेले ’जल्मगांठ’ नावाचे नाटक दूरदर्शनवर झाले होते. त्यात नेवरेकरांबरोबरच आशालता वाबगावकर, मोहन सुखठणकर आणि भक्ती बर्वे यांनी कामे केली होती. 

धी गोवा हिंदू असोसिएशनच्या संशयकल्लोळ, शारदा, मृच्छकटिकम् नाटकांत नेवरेकरांनी काम केले होते. संशयकल्लोळमधील फाल्गुनराव, शारदामध्ये भुजंगराव या नेवरकेर यांच्या भूमिका गाजल्या. गोवा असोसिएशनच्या 'मरणात खरोखर जग जगते' या नाटकाचे दिग्दर्शनही त्यांनी केले होते. राज्य नाट्य स्पर्धा सुरू झाल्यानंतर सलग तीन वर्ष सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा पुरस्कार नेवरेकरांना पटकावला होता. 'करीन ती पूर्व' या नाटकातील अभिनय पाहून विख्यात दिग्दर्शक विमल रॉयही भारावून गेले होते. 

रघुवीर नेवरेकर हे एक यशस्वी उद्योजकही होते. अभिनेते अशोक सराफ व सुभाष सराफ यांचे नेवरेकर मामा लागत. 

गेल्या काही वर्षांत गायक अभिनेते रामदास कामत, अभिनेते मोहनदास सुखटणकर, अभिनेत्री आशालता वाबगावकर आदी कलावंतांबरोबर नेवरेकरांनी रंगमंचावरील मराठी नाटकांत भूमिका साकारल्या होत्या.

एकोणीसशे ऐंशीच्या दशकात दूरदर्शनवरील श्वेतांबरा या गाजलेल्या मालिकेत गायकवाड नावाच्या कोल्ड ब्लडेड व्हिलनच्या भूमिकेत रघुवीर नेवरेकर यांनी रंग भरला होता.

## नेवरेकरांच्या भूमिका असलेली नाटके आणि (कंसात त्यांतील पात्रांची नावे)
* एकच प्याला (गीता)
* करीन ती पूर्व (हिरोजी/शिवाजी)
* कुलवधू (बापाजी)
* भावबंधन (इंदू)
* मृच्छकटिकम्‌
* शारदा (श्रीमंत)
* सत्तेचे गुलाम (केरोपंत)
* संशयकल्लोळ (फाल्गुनराव)

वर्ग:मराठी अभिनेते
वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते
वर्ग:इ.स. १९२८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१४ मधील मृत्यू
नेवरेकर

नेवरेकर हे एक मराठी आडनाव आहे. या नावाच्या माणसांचे मूळ गाव रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गणपतीपुळेजवळचे नेवरे हे गाव असते.  मराठी विकिपीडियावर नेवरेकर नावाचे तीन लेख आहेत.
* रघुवीर नेवरेकर - मराठी नाटकांत स्त्री-भूमिका करणारे एक नट
* श्रीपाद नेवरेकर - मराठी गायक आणि नाट्य‍अभिनेते
* सदाशिव नेवरेकर - मराठी नाट्याभिनेते

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
सदाशिव नेवरेकर

सदाशिव नेवरेकर (जन्म : १० मार्च १९०२) हे प्रामुख्याने स्त्री-भूमिका करणारे एक मराठी नाट्य‍अभिनेते होते.

## सदाशिव नेवरेकर यांचा अभिनय असलेली नाटके आणि त्यांतील त्यांच्या भूमिका
* पुण्यप्रभाव (किंकिणी)
* विद्याहरण (रसिका)
* वीरविडंबन (उत्तरा)
* शाकुंतल (अनसूया/प्रियंवदा)
* शारदा (शारदा)
* सौभद्र (सुभद्रा)

वर्ग:मराठी अभिनेते
वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते
वर्ग:इ.स. १९०२ मधील जन्म
प्यार वाली लव्ह स्टोरी

**प्यार वाली लव्ह स्टोरी** हा २०१४ साली प्रदर्शित झालेला एक मराठी प्रणयपट आहे. ह्या चित्रपटाचे कथाकार व दिग्दर्शक संजय जाधव असून स्वप्नील जोशी व सई ताम्हणकर ह्यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत.

## बाह्य दुवे
*
उद्यान गणेश मंदिर

मुंबईतील अनेक देवस्थानांपैकी एक म्हणजे दादर शिवाजी पार्क स्थित श्री उद्यान गणेश मंदिर. मंदिरातील गणेशची मूर्ती एका वडाच्या झाडाखाली प्रकट झाली. मूर्ती ज्या ठिकाणी प्रकट झाली त्याच वडाच्या झाडाखाली या गणेशाचे मंदिर बांधण्यात आले. १९७० साली स्थापन झालेले हे मंदिर ४३ वर्ष जुने असून मंदिराचा विस्तार हा १९७२ साली करण्यात आला. मंदिरात प्रवेश केल्यावर समोरच आपल्याला उजवीकडे सोंड असलेली (सिद्धिविनायक), शंख, लाडू, हस्तिदंत व गदा धारण केलेली चतुर्हस्त अशा चांदीची बाल गणेशाची मूर्ती दिसते. मूर्तीच्या दोन्ही बाजूस रिद्धी-सिद्धी आणि लक्ष-लाभ उभे आहेत. मंदिराच्या सदर बांधकामात राजस्थान व गुजरात येथील संगमरवराचा वापर करण्यात आला असून मंदिरातील सिंहासन व घुमट २४ कॅरेट सोन्याने मढवलेले आहे. या मंदिराला भेट देण्यासाठी तुम्ही दादर स्थानकावरून पायी किंवा टॅक्सीने जाऊ शकता.

वर्ग:मुंबईतील धार्मिक स्थळे
मामाच्या गावाला जाऊ या

**मामाच्या गावाला जाऊ या** हा २०१४ साली प्रदर्शित झालेला एक मराठी बालचित्रपट आहे. ह्या चित्रपटाचे कथालेखक व दिग्दर्शक समीर हेमंत जोशी आहेत.
मस्करवाडी

**मस्करवाडी** सातारा जिल्ह्याच्या कराड तालुक्यातील एक गाव आहे.

वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
विटी दांडू (चित्रपट)

**विटी दांडू** हा २०१४ साली प्रदर्शित झालेला एक मराठी चित्रपट आहे. प्रसिद्ध बॉलिवूड अभिनेता अजय देवगण ह्याने निर्मिती केलेल्या ह्या चित्रपटाचे दिग्दर्शन गणेश कदम ह्यांनी केले आहे.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ
मेड्सें सां फ्रंटियेर

इवलेसे|right|एमएसएफचे प्रकल्प असलेले देश
**मेड्सें सां फ्रंटियेर**, **एमएसएफ** तथा **डॉक्टर्स विदाउट बॉर्डर्स** ही आंतरराष्ट्रीय वैद्यकीय सेवाभावी संस्था आहे. जिनीव्हामध्ये मुख्यालय असलेल्या या बहुराष्ट्रीय संस्थेची स्थापना २० डिसेंबर, इ.स. १९७१ रोजी फ्रांसमध्ये झाली. अविकसित, विकसनशील देशांमध्ये तसेच युद्ध आणि नैसर्गिक आपत्तिग्रस्त प्रदेशांमध्ये पसरेल्या रोगराईस तोंड देण्यासाठी आपले स्वयंसेवक तसेच इतर मदत घेउन जाणाऱ्या या संस्थेस इ.स. १९९९चे नोबेल शांतता पारितोषिक देण्यात आले. इ.स. २००७ साली २६,००० डॉक्टर, परिचारक, इतर वैद्यकीय व्यावसायिक, व्यवस्थापक, पाणि आणि स्वच्छता अभियंते यांनी मोबदला न घेता ६० देशांमध्ये वैद्यकीय सेवा पुरवली. या संस्थेला मिळणाऱ्या दानांतील ८०% संपत्ती व्यक्तिशः दान असतात तर इतर २०% अनेक देशांतील सरकारे, कंपन्या आणि संस्थांकडून मिळतात. एमएसएफचा वार्षिक लेखा ४० कोटी अमेरिकन डॉलरच्या घरात असतो.

आपण कार्यरत असलेल्या प्रदेशांमध्ये काम करीत असताना तेथे चाललेल्या राजकीय आणि सामाजिक घडामोडीकडे दुर्लक्ष न करता त्यावर भाष्य करण्याचे एमएसएफचे धोरण आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:सेवाभावी संस्था
वर्ग:नोबेल शांतता पारितोषिकविजेते
इश्क वाला लव्ह

**इश्क वाला लव्ह** हा २०१४ साली प्रदर्शित झालेला एक मराठी प्रणयपट आहे. ह्या चित्रपटाच्य दिग्दर्शक रेणू देसाई असून आदिनाथ कोठारे व सुलग्ना पाणिग्रही ह्यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत. मंगलाष्टक वन्स मोअर नंतर श्री आद्य फिल्म्सने प्रदर्शित केलेला हा दुसरा चित्रपट आहे.

## बाह्य दुवे
*
वीर भगतसिंह विद्यार्थी परिषद

**वीर भगतसिंह विद्यार्थी परिषद** (VBVP) ही मराठा सेवा संघाच्या ३२ कक्ष अंतर्गत असणारे विद्यार्थ्यांचे संघटन आहे.

मराठा सेवा संघाचे संस्थापक अध्यक्ष पुरुशोत्तमजी खेडेकर यांनी वीर भगतसिंह विध्यार्थी परिषद या मराठा सेवा संघाच्या स्वतंत्र कक्षाची निर्मिती करून या देशातील विद्यार्थ्यांना मोठी स्वप्न दाखविणे, त्यांना प्रेरणा देणे, त्याच्यातील सुप्तगुणांना हेरून त्यांची सर्वांगीण प्रगती करणे या हेतूने VBVPची स्थापना केलेली आहे. आज महाराष्ट्रातील २२ जिल्ह्यात VBVP कार्यरत असून २८ नोव्हे २०१२ला माजलगाव जि.बीड येथे VBVPचे राज्य अधिवेशन असून नोव्हे २०१३ला औरंगाबाद येथे राष्ट्रीय अधिवेशनाचे नियोजन सुरू आहे. महाराष्ट्रातील विध्यार्थी VBVP कडे प्रेरणा देणारी, दिशा देणारी संघटना म्हणून पाहत आहे, असे सांगितले जाते.

वकृत्व, नेतृत्व,कर्तृत्त्व याचे प्रशिक्षण देणारी ही संघटना असून मोठे झाल्यावर समाजाकडे 'वळून पाहणारे' नागरिक यातून निर्माण होणार आहेत, असा दावा केला जातो. VBVP म्हणजे जगाला गवसणी घालणारे नागरिक निर्माण करून भारत महासत्ता बनविणारे संघटन आहे, असे सांगितले जात आहे. परवा एक sms आला तो पुढील प्रमाणे ' इस देश का क्या होगा क्योंकी बुढे लोग देश चला रहे है और जवां लोग फेसबुक खेळ रहे है ! ' या फेसबुक खेळणाऱ्या तरुणांना देश चालविण्यास सक्षम करणे व त्यातून व्यवस्था परिवर्तन करणे हेच VBVPचे अंतिम उद्दिष्ट आहे.
योग संमेलन

जगभरात Yoga Festival किंवा Yoga Conference नावाची शेकडो संंमेलने भरत असतात. योगाची जन्मभूमी असलेल्या भारतात अशी संमेलने क्वचितच झाली आहेत. जी झाली त्यांपैकी काही ही :-
 
* जनार्दनस्वामी यांनी योगप्रसारार्थ, १९४८ साली अमरावतीला १ले योगसंमेलन भरवले.
* १९५१ च्या संक्रांतीस तेच स्वामी नागपुरात आले. नागपूरला त्यांनी दुसरे ’भारतीय योग संमेलन’ आयोजित केले. 
* वाशीच्या योग विद्या निकेतन आणि यमुना फाऊंडेशन यांनी संयुक्तरीत्या महाराष्ट्रातील पहिले योग साहित्य संमेलन २७ मे २०१२ रोजी वाशी (नवी मुंबई) येथे आयोजित केले होते.  हे साहित्य संमेलन योगप्रसार्थ झालेल्या आधीच्या दोन संमेलनांपेक्षा वेगळ्या उद्देशाने भरवले होते असे दिसते.
* बिहारमधल्या मुंगेर येथे १९६३मध्ये स्थापन झालेल्या बिहार योग विद्यालयाच्या सुवर्णमहोत्सवी वर्षी म्हणजे इ.स.२०१२मध्ये २३ ते २७ ऑक्टोबर दरम्यान नाशिक येथे एक विश्व योग संमेलन झाले. उद्‌घाटन बिहारचे राज्यपाल डी.वाय. पाटील यांनी केले होते.

पहा : साहित्य संमेलने

वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
विद्रोही स्त्री साहित्य संस्कृती संमेलन

महाराष्ट्रातील पहिले विद्रोही स्त्री साहित्य संस्कृती संमेलन पुण्यात १९-२० ऑगस्ट २०१४ रोजी पार पडले.  कोल्हापूरच्या भटक्या-विमुक्त चळवळीतील क्रियाशील कार्यकर्त्या व लेखिका विमल मोरे या संमेलनाच्या अध्यक्षा होत्या. 

’विद्रोही सांस्कृतिक चळवळ’, महाराष्ट्र या संस्थेने हे संमेलन आयोजित केले होते.

हे सुद्धा पहा: * साहित्य संमेलने
* विद्रोही साहित्य संमेलन
* विद्रोही साहित्य संमेलन(२)
* विद्रोही साहित्य संस्कृति संमेलन

वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
विमल मोरे

**विमल दादासाहेब मोरे** (माहेरच्या विमल नामदेव भोसले; २० सप्टेंबर, १९७०) या गोंधळी या भटक्या समाजातील भटक्या-विमुक्त चळवळीतील कार्यकर्त्या व लेखिका आहेत. त्या पुण्यात ९-२० ऑगस्ट २०१४ रोजी पार पडलेल्या, महाराष्ट्रातील पहिल्या विद्रोही स्त्री साहित्य संस्कृती संमेलनाच्या अध्यक्षा होत्या.

महाविद्यालयीन शिक्षण न झालेल्या मोरे यांचे लिखाण गुलबर्गा, गोंडवाना, मुंबई आदी विद्यापीठांच्या पदव्युत्तर अभ्यासक्रमासाठी नेमेले गेले आहे.

त्यांचे पती दादासाहेब मोरे हे सामाजिक कार्यकर्ते आणि लेखक आहेत.

## पुस्तके
* तीन दगडाची चूल (आत्मकथन) (या पुस्तकाला दोनांहून अधिक पुरस्कार मिळाले)
* पालातील माणसं (ललित लेख संग्रह)
* ’पी.पी.लांगस्ट्रुम्फी भाग १ आणि २’ या (मूळ लेखक -आस्ट्रीड लिंडग्रेन) या उमा झमरमन यांनी इंग्रजीत अनुवादित केलेल्या पुस्तकाचे मराठी रूपांतर

## पुरस्कार
* विद्रोही स्त्री साहित्य संस्कृती संमेलनाचे अध्यक्षपद
* शाहीर अण्णा भाऊ साठे पुरस्कार
* भि.ग. रोहमारे ग्रामीण साहित्य पुरस्कार पुरस्कार
* महाराष्ट्र सरकारचा लक्ष्मीबाई टिळक राज्य पुरस्कार (२००१) 
* लोकायत पुरस्कार

वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:इ.स. १९७० मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
दादासाहेब मोरे

**दादासाहेब मोरे** हे भटक्या गोंधळी समाजात जन्मलेले भटक्या विमुक्त चळवळीतले एक कार्यकर्ते असून मराठी लेखक आहेत.

त्यांच्या पत्‍नी विमल मोरे याही लेखिका आहेत.

## पुस्तके
* विमुक्त
* विळखा

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वा.ना. अभ्यंकर

प्राचार्य **वामन ना. अभ्यंकर** ऊर्फ **भाऊ अभ्यंकर** हे निगडी, पुणे येथील ज्ञान प्रबोधिनी मातृमंदिर-गुरुकुलांमधील शिक्षक होते. त्यांनी काही शैक्षणिक पुस्तके लिहिली आहेत. ते पुण्याच्या ज्ञानप्रबोधिनीचे ६ वर्षे उपप्राचार्य आणि ९ वर्षे प्राचार्य आणि ३०हून अधिक वर्षे निगडी ज्ञानप्रबोधिनीचे केंद्रप्रमुख होते. ते मातृमंदिर विश्वस्त संस्थेचे कार्यवाह आणि पंचकोशाधारित गुरुकुलाचे संस्थापक होते.

वा.ना. अभ्यंकर हे प्रवचनकार होते. त्‍यांची २०हून अधिक भागवत सप्ताहांमध्ये प्रवचने झाली आहेत.

वा.ना. अभ्यंकर तथा भाऊंचे दिनांक ग्रेगोरियन १६ फेब्रुवारी २०२१ रोजी वयाच्या ७९ व्या वर्षी राहत्या घरी दुःखद निधन झाले.

## पुस्तके
* एकविसाव्या शतकासाठी शिक्षण
* चिंतनिका 
* नवोदय विद्यालय प्रवेश परीक्षा अनमोल मार्गदर्शिका 
* नेतृत्वाचे पैलू
* पंचकोश विकसनातून शिक्षण 
* स्पर्धा परीक्षा गणित

## सन्मान आणि पुरस्कार
* बाबुराव ठाकुर शैक्षणिक पुरस्कार. पुरस्कारामध्ये एक लाख रुपये व सन्मानचिन्हाचा समावेश आहे. (२०१४)
* विश्व विवेक फाउंडेशनचा पुरस्कार (२००३)
* International Publishing Houseचा Best Citizen of India पुरस्कार
* कऱ्हाडच्या शिक्षण मंडळाचा साने गुरुजी पुरस्कार
* अंबरनाथच्या दि एज्युकेशन सोसायटीचा दधिची पुरस्कार
* पुण्याच्या गीता धर्म मंडळाचा गीतागौरव पुरस्कार
* टिळक महाराष्ट्र विद्यापीठाकडून डी. लिट. या पदवीने सन्मानित

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:इ.स. २०२१ मधील मृत्यू
मुंबई-पुणे-मुंबई

**मुंबई-पुणे-मुंबई** हा २०१० साली प्रदर्शित झालेला एक मराठी प्रणयपट आहे. ह्या चित्रपटाचे दिग्दर्शक सतीश राजवाडे असून स्वप्नील जोशी व मुक्ता बर्वे ही लोकप्रिय जोडी आघाडीच्या भूमिकेत आहे. चित्रपटाची कथा पुण्याचा राहणारा स्वप्नील व मुंबईची मुक्ता ह्या दोन पात्रांभोवती फिरते.

मुंबई-पुणे-मुंबई तिकिट खिडकीवर यशस्वी ठरला.
इवलेसे

## बाह्य दुवे
*

वर्ग:सतीश राजवाडे दिग्दर्शित चित्रपट
बदाम राणी गुलाम चोर

**बदाम राणी गुलाम चोर** हा २०१२ साली प्रदर्शित झालेला एक विनोदी मराठी चित्रपट आहे. *माकडाच्या हाती शॅंपेन* ह्या नाटकावर आधारित असलेल्या ह्या चित्रपटाचे दिग्दर्शन सतीश राजवाडे ह्यांनी केले असून पुष्कर श्रोत्री (पुस्तक), आनंद इंगळे (माकड), उपेंद्र लिमये (चाकू) व मुक्ता बर्वे (पेन्सिल) ह्यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत.

## बाह्य दुवे
*फेसबूकवरील पान
*महाराष्ट्र टाइम्सवरील समीक्षण
सावंतवाडी संस्थान

**सावंतवाडी संस्थान** हे ब्रिटिश काळात मुंबई इलाख्यातील बेळगाव एजन्सीमधील एक संस्थान होते. या संस्थानाचे संस्थानिक खेम सावंत भोसले हे होते. आताचे सावंतवाडी, दोडामार्ग, कुडाळ आणि उत्तर गोव्यातील काही गावे मिळून हे संस्थान बनले होते.

## चतुःसीमा 
सावंतवाडी संस्थानच्या प्रदेशाला लागून  उत्तरेला व पश्चिमेला तत्कालीन रत्‍नागिरी जिल्हा म्हणजेच सध्याचा मालवण व कणकवली तालुक्यांचा काही भाग, दक्षिणेला गोवा, पूर्वेला कोल्हापूर संस्थान व बेळगाव जिल्हा होता.

## स्वातंत्र्योत्तर काळ 
भारत स्वतंत्र झाल्यावर हे संस्थान भारतात विलीन झाले. सावंतवाडी हा सध्या कोकणातील सिंधुदुर्ग जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.

सावंतवाडी संस्थान हे लाकडी खेळण्यांसाठी प्रसिद्ध होते.

वर्ग:भारतातील संस्थाने
वर्ग:डेक्कन स्टेट्स एजन्सीच्या आधिपत्याखालील संस्थाने
एक डाव धोबीपछाड

**एक डाव धोबीपछाड** हा २००९ साली प्रदर्शित झालेला एक विनोदी मराठी चित्रपट आहे. ह्या चित्रपटाचे दिग्दर्शन सतीश राजवाडे ह्यांनी केले असून अशोक सराफ, किशोरी शहाणे, प्रसाद ओक व मुक्ता बर्वे ह्यांच्या प्रमुख भूमिक आहेत.

## बाह्य दुवे
*महाराष्ट्र टाइम्सवरील समीक्षण 

वर्ग:सतीश राजवाडे दिग्दर्शित चित्रपट
प्रातःस्मरण

हिंदू धर्मामध्ये पहाटेचा एक धार्मिक विधी म्हणजे प्रातःस्मरण होय. पहाटे उठल्या उठल्या हिंदू धर्मामध्ये देवतांचे स्मरण केले जाते, त्याला प्रातःस्मरण असे म्हणतात. 

अनेक लोक व्यक्तिशः प्रतिदिनी प्रातःस्मरण करतात. तर काही मंदिरांमध्ये प्रातःस्मरण केले जाते.

[गणपती]], राम, कृष्ण, सूर्य, देवी, विष्णू, शंकर इ. देवतांचे प्रातःस्मरणाचे अनेक श्लोक मराठी आणि संस्कृत भाषेत आहेत.

## श्री गणेशाचे प्रातःस्मरण 
प्रातः स्मरामि गणनाथमनाथ बंधुम् |

सिंदूरपूर परिशोभित गंडयुग्मम् |

उद्दंडविघ्न परिखंडन चंडदंडम् |

आखंडलादि सुरनायक वंदवंद्यम् ||१||

प्रातर्नमामि चतुरानन वंद्यमानम् |

इच्छानुकूलमखिलंच वरंददानम् |

तं तुं दिलं द्विरसनाप्रिय यज्ञसूत्रम् |

पुत्रं विलास चतुरं शिवयो: शिवाय ||२||

प्रतर्भजाम्य भयदंखलु भक्त शोक |

दावानलंगण विभुंवर कुंजरास्यम् |

अज्ञानकानन विनाशन हव्यवाहम् |

उत्साहवर्धन महं सुतमीश्वरस्य ||३||

श्लोकत्रयमिदं पुण्यं सदा साम्राज्यदायकम् |

प्रातरुत्थाय सततं यः पठेत् प्रयतः पुमान् ||

वर्ग:हिंदू व्रतवैकल्ये
वर्ग:धार्मिक आचार
वि.मा.दी. पटवर्धन

**वि.मा. दीक्षित पटवर्धन** तथा **विमादी** (२८ ऑगस्ट, इ.स. १९०८ - ??) हे एक विनोदी लेखन करणारे मराठी लेखक होते. त्यांचे वाडवडील सावकारी करत. ब्रिटिशांनी १८०० च्या पुढेमागे हळूहळू काही एकवाक्यता आणेपर्यंतच्या काळात, शेकडो प्रकारची नाणी एकसमयावच्छेदेकरून हिंदुस्तानभर चालत असत. अशी नाणी एकमेकांत बदलून देणे आणि त्यासाठी बट्टा कापून घेणे हे काम सावकार करत असत. उत्तर पेशवाईतील पुण्यात दीक्षित-पटवर्धनांची पेढी हे काम करत असे. ह्या दीक्षित-पटवर्धनांची बाग कोथरूडला होती. तिचेचे प्लॉट पाडून आजची *पटवर्धन बाग* वसाहत झालेली आहे. मुंबईतल्या गिरगावातील ब्राह्मणसभा ज्या भागात आहे तो सर्व भाग एकेकाळी ह्या दीक्षित-पटवर्धन कुटुंबाच्या मालकीचा होता. त्यांच्या पुण्याच्या पेढीची मुंबईतही एक शाखा होती.

विमादी हे रसायनशास्त्राचे प्राध्यापक होते. ते ऑरगॅनिक केमिस्ट्री शिकवीत असत.

प्रसिद्ध लेखक पी.जी. वुडहाऊस यांचा मानसपुत्र *जीव्ह्‌ज* याला पटवर्धनांनी मराठी साहित्यात 'जीवा' या नावाने अजरामर केले. त्यांनी *जीते रहो जीवा*, *जीवाची मर्दुमकी* ही पुस्तके तसेच मुलांसाठी 'हास्यकळ्या', 'किती हसाल?' ही  पुस्तके, 'रत्‍ना' ही कादंबरी, 'साहित्य गुदाम' यासारखे विनोदी लेखांचे पुस्तक ही त्यांची पुस्तके त्यावेळी लोकप्रिय झाली होती. 

धारवाडच्या *मराठी मंडळ* आणि *भगिनी समाज* या संस्थांच्या दरवर्षी होणाऱ्या नाटकांचे दिग्दर्शन ते करीत असत.

वि.मा.दी. पटवर्धन यांचे वास्तव्य नाशिकमध्ये असे. नाशिकच्या Institute of Industrial & Pharmaceutical Technology या संस्थेच्या संकल्पनेत आणि स्थापनेत त्यांचा मोठा सहभाग होता.

शिवसेनेची मूळ कल्पना आणि प्रेरणा बाळ ठाकरे यांना नाशिकमधूनच मिळाली. शिवसेना स्थापन  करण्यापूर्वी बाळासाहेब नाशिकला वि.मा.दी पटवर्धन यांच्याकडे येत असत. त्यांच्या चर्चेत मराठी  माणसाच्या हिताचे संरक्षण करणारी एखादी संघटना असावी व तिचे नेतृत्व बाळासाहेब ठाकरे यांनी करावे असे विमादी म्हणत असत. यावर या दोघांनी अनेकदा खल केला आणि त्यातूनच १९६६ साली  शिवसेनेचा महाराष्ट्राच्या नकाशावर उदय झाला.

मेनका प्रकाशनचे पु.वि. बेहेरे ऊर्फ राजाभाऊ बेहेरे यांच्या सुविद्य पत्‍नी सुमनताई बेहेरे, या विमादींच्या कन्या होत.

## वि.मा.दी. पटवर्धनांनी लिहिलेली पुस्तके
* एक चतुर नार
* किती हसाल?
* जीते रहो जीवा (अनुवादित)
* जीवाची मर्दुमकी (अनुवादित)
* त्रिकोण
* नाट्यसंगीत प्रकाश
* पेल्यातील वादळे (कथासंग्रह)
* रत्‍ना (कादंबरी)
* रत्ने आणि पैलू (व्यक्तिचित्रे) 
* हल्लाई विनोद
* हास्यकळ्या

## पुरस्कार
सावानातर्फे विनोदी लेखन करणाऱ्या मराठी लेखकाला विमादी पटवर्धन यांच्या नावाचा पुरस्कार देण्यात येतो. आत्तापर्यंत हा पुरस्कार मिळालेले लेखक आणि त्यांचे पुस्तक : 
* मंगेश तेंडुलकर (संडे मूड - २०१४)
* विजय कापडी (लालूचा घोडा. - २००९)
* शिवराज गोर्ले (नग आणि नमुने) 
* परभणीचे आनंद देशपांडे (२०१०)
* नांदेडचे डॉ. रवींद्र तांबोळी (गिरकी -२०११)  
* बब्रूवान रुद्रकंठावार (टर्र्या, डिंग्या आन् गळे - 

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:इ.स. १९०८ मधील जन्म
मुंबई दिल्ली मुंबई

**मुंबई दिल्ली मुंबई** हा २०१४ साली प्रदर्शित झालेला एक हिंदी प्रणयपट आहे. ह्या चित्रपटाचे दिग्दर्शक सतीश राजवाडे असून शिव पंडित व पिया बाजपेयी हे आघाडीच्या भूमिकेत आहेत. हा चित्रपट राजवाडेंच्या मुंबई-पुणे-मुंबई ह्या २०१० सालच्या मराठी चित्रपटाची हिंदी आवृत्ती आहे.

## बाह्य दुवे
*

वर्ग:इ.स. २०१४ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:सतीश राजवाडे दिग्दर्शित चित्रपट
प्राजक्ता माळी

**प्राजक्ता माळी** (जन्म : ८ ऑगस्ट १९८९) ही एक भारतीय अभिनेत्री आहे. प्राजक्ता प्रामुख्याने मराठी भाषिक चित्रपटांमध्ये आणि दूरचित्रवाणी मालिकांमध्ये काम करते.

## कारकीर्द 
प्राजक्ता २०११ मध्ये मराठी दूरचित्रवाणी स्टार प्रवाह शो "सुवासिनी" मध्ये दिसली होती. ती नंतर २०१३ मध्ये झी मराठीच्या शो जुळून येती रेशीमगाठी मध्ये मेघना देसाईची भूमिका करताना दिसली.
2013 मध्ये केदार शिंदेच्या "खो-खो" या मराठी वैशिष्ट्यपूर्ण चित्रपटातही ती दिसली होती.

२०१४ मध्ये, तिने राजेश शृंगारपुरे अभिनीत मराठी चित्रपट संघर्ष मध्ये बिजलीची भूमिका केली होती. पुढे, २०१७ मध्ये ती हंपी मध्ये सोनाली कुलकर्णी सोबत गिरीजा म्हणून दिसली होती. ती सप्टेंबर २०१७ च्या पार्टी चित्रपटात सुव्रत जोशी सोबत दिसली होती.
तिने २०१८ पासून सोनी मराठी साठी मराठी दूरचित्रवाणी कार्यक्रम आणि २०२० मध्ये झी मराठी साठी मस्त महाराष्ट्र ट्रॅव्हल शो होस्ट केला.

### चित्रपट
### मालिका 
## संदर्भ व नोंदी 
## बाह्य दुवे 
*

वर्ग:मराठी अभिनेत्री
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
के.रा. छापखाने

**केशव रामचंद्र छापखाने** (२७ नोव्हेंबर, इ.स. १८७५ - १३ फेब्रुवारी, इ.स. १९४०) हे एक मराठी पत्रकार, नाटककार व लेखक होते. त्यांनी शेक्सपियरच्या रोमियो अँड ज्युलिएट या नाटकाचे ’मोहनतारा’ या नावाचे मराठी रूपांतर केले. यांचे मूळ आडनाव कानिटकर होते परंतु त्यांचे खापरपणजोबा गंगाधर रामचंद्र यांचेपासून छापखाने हेच नाव रूढ झाले. 

के.रा. छापखाने यांचे शिक्षण कोल्हापुरातील राजाराम कॉलेजात आणि नंतर पुण्यातील डेक्कन कॉलेजात झाले. ते एम.ए. एल्‌‍एल.बी. होते. हे सर्व शिक्षण त्यांनी शिष्यवृत्त्या आणि स्वकष्टार्जनाने केले होते. एल्‌‍एल.बी.नंतर त्यांनी सांगलीत येऊन यशस्वी वकिली केली. लोकमान्य टिळकांचे ते चांगले स्नेही होते.  छापखाने एक नामांकित वक्ते होते. त्यांचा ज्ञानेश्वरीचाही व्यासंग होता. डॉ. ॲनी बेझंट यांच्या संपर्कात आल्याने त्यांना थिऑसॉफीच्या अंतर्वतुळात प्रवेश मिळाला होता. सांगलीतल्या थिऑसॉफिकल सोसायटीचे ते अध्यक्ष होते.

के.रा. छापखाने हे इ.स. १९१३ (की १९०८?) साली पुणे शहरात भरलेल्या ९व्या नाट्यसंमेलनाचे अध्यक्ष होते. 

नट रामभाऊ गोखले, नानबा गोखले व कानिटकर नावाचे एक स्त्रीपार्टी नट यांनी नव्याने स्थापन केलेल्या ’सामाजिक नाटक मंडळी’ या कंपनीसाठी के.रा. छापखाने यांनी, [[शेक्सपियर][]च्या रोमियो अँड ज्युलिएट या नाटकाचे मराठी रूपांतर असलेले मोहनतारा हे नाटक लिहिले. ’मोहनतारा’चा पहिला प्रयोग इ.स. १९०६ साली झाला. पुढेही अनेक प्रयोग होत राहिले.. मात्र हे नाटक पुस्तकरूपात १९०८ साली आले. शेक्सपियरच्या या नाटकाची त्यापूर्वी तीन भाषांतरे झाली होती, पण छापखाने यांचे रूपांतर सर्वात सरस आहे असा तत्कालीन रंगकर्मींचा अभिप्राय होता.

## के.रा. छापखाने यांनी लिहिलेली पुस्तके
* जे. कृष्णमूर्ति संदेश-परिचय’ (१९३४)
* स्वाध्याय ज्ञानेश्वरी : राजाराम कॉलेजमधील व्याख्यान-मालिकेसाठी केलेली टिपणे, मुद्रित स्वरूपात (१९३३-३४)
* प्रणवसंदेश - मुद्रित झालेले, पण अधिकृतरीत्या प्रकाशित न झालेले पुस्तक.
* मोहनतारा (नाटक, शेक्सपियरच्या रोमियो अँड ज्युलिएटचे मराठी रूपांतर - १९०८)

वर्ग:मराठी नाटककार
वर्ग:इ.स. १८७५ मधील जन्म
वर्ग: इ.स. १९४० मधील मृत्यू
मृणाल ठाकूर

**मृणाल ठाकूर** ( १ ऑगस्ट १९९२) ही एक भारतीय अभिनेत्री आहे. मृणाल प्रामुख्याने मराठी व हिंदी भाषिक चित्रपट आणि दूरचित्रवाणी मालिकांमध्ये कार्यरत आहे. तिने स्टार प्लसवरील *खामोशियां* मालिकेमध्ये भूमिका करून अभिनयाची सुरुवात केली.

## चित्रपट 
* रंगकर्मी
* हॅलो नंदन
* सुराज्य
* विटी दांडू

## संदर्भ व नोंदी 
वर्ग:मराठी अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:हिंदी  चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
वर्ग:तेलुगू चित्रपट अभिनेत्री
कादंबरी कदम

**कादंबरी कदम-देसाई** (१३ ऑक्टोबर १९८८) ही एक भारतीय अभिनेत्री आहे. ती प्रामुख्याने मराठी नाटकांत, हिंदी-मराठी चित्रपटांत आणि दूरचित्रवाणी मालिकांमध्ये काम करते.

कादंबरी कदम मुंबईच्या गोरेगाव विद्यामंदिरात शिकत होत्या. वयाच्या तिसऱ्या वर्षी कादंबरीमधील अभिनयाचे गुण दिसून आले. त्या वयात तिने एका बालनाट्यामध्ये चिमणीच्या पिल्लाचे काम केले होते. जरा मोठ्या झाल्यावर त्यांनी विजय तेंडुलकरच्या एका मराठी नाटकात भूमिका केली होती. तिला खरी प्रसिद्धी मिळाली ती *तीन बहुरानियॉं* या झी टीव्हीवरील मालिकेतल्या तिच्या जानकीच्या भूमिकेमुळे. याशिवाय तिने *कभी सौतन कभी सहेली* आणि *कहता है दिल* ह्या मालिकांमधेही कामे केली आहेत. त्यापूर्वी तिने झी मराठीवरील *अवघाचि संसार* या मालिकेतही काम केले होते. मराठीमधील *टॅक्स फ्री* या कार्यक्रमाची ती सूत्रसंचालक होती.

## मराठी चित्रपट
* अजिंक्य (२०१२)
* आघात (२०१०)
* तुला शिकवीन चांगलाच धडा (२००९)
* पटलं तर घ्या
* मंगलाष्टक वन्स मोअर (२०१३)
* ही पोरगी कुणाची
* क्षणभर विश्रांती (२०१०)

## मराठी नाटकं 
* ओ वुमनिया (२०१६)
* चारचौघी (२०२२)

## मराठी दूरचित्रवाणी मालिका आणि कार्यक्रम
* अकल्पित
* अवघाचि संसार
* इंद्रधनुष्य
* तुजवीण सख्या रे
* दीपस्तंभ
* महाराष्ट्राचा नच बलिये (कार्यक्रम)

## हिंदी दूरचित्रवाणी मालिका
* कभी सौतन कभी सहेली
* कहता है दिल
* तीन बहुरानियॉं
* संस्कार धरोहर अपनों की

## संदर्भ व नोंदी 
## बाह्य दुवे 
*

वर्ग:मराठी अभिनेत्री
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
संघर्ष (मराठी चित्रपट)

**संघर्ष** हा २०१४ साली प्रदर्शित झालेला एक मराठी चित्रपट आहे. 

## बाह्य दुवे
*सकाळवरील समीक्षण
सँड क्रीकची कत्तल

इवलेसे
**सँड क्रीकची कत्तल**, **चिव्हिंग्टने केलेली कत्तल**, **शायानांची कत्तल** किंवा **सँड क्रीकची लढाई** ही २९ नोव्हेंबर, इ.स. १८६४ रोजी अमेरिकेच्या कॉलोराडो प्रदेशात (आताचे कॉलोराडो राज्य) घडलेली कत्तल होती. अमेरिकन इंडियन युद्ध या युद्धांतर्गत कॉलोराडो प्रदेशातील ७०० सैनिकांच्या स्थानिक शिबंदीने जनरल जॉन चिव्हिंग्टनच्या नेतृत्वाखाली नैऋत्य कॉलोराडोत असलेल्या शायान आणि अरापाहो लोकांच्या वस्तीवर हल्ला चढवला. पहाटेच्या वेळी निःशस्त्र असलेल्या या वस्तीत मुख्यत्वे लहान मुले, स्त्रीया आणि वृद्ध पुरुष होते. युद्धाच्या संपूर्ण तयारीत आलेल्या कॉलोराडो शिबंदीने अंदाधुंद हल्ला चढवला व अनेक व्यक्तींची कत्तल केली. विविध अंदाजांनुसार यात ७०-१६३ लोक मृत्युमुखी पडले. 

या हल्ल्यात शामिल तुकड्यांचे नेतृत्व करणाऱ्यांपैकी सायलस सोल आणि जोसेफ क्रेमर या नेत्यांनी आपापल्या तुकड्यांना हल्ला न करण्याचे फर्मावले होते. या दोन तुकड्या जेथे होत्या तेथून अनेक शायान व अरापाहोंनी पळ काढला व स्वतःला वाचवले.

अतोनात क्रुरपणे झालेल्या हल्ल्याची चौकशी झाल्यावर त्यावेळच्या कॉलोराडोच्या गव्हर्नर जॉन एव्हान्सला राजीनामा द्यायला लागला. चिव्हिंग्टनने लश्करातून राजीनामा दिलेला असल्याने त्याच्यावर लश्करी न्यायालयात खटला चालवता आला नाही. चिव्हिंग्टनला त्यावेळच्या कॉलोराडो प्रदेशातील काही भागांत आदराची तर इतर भागांत तुच्छतेची वागणूक दिली गेली. खटल्यामध्ये चिव्हिंग्टनविरुद्ध साक्ष दिल्याबद्दल सायलस सोलची काही आठवड्यांनंतर हत्या झाली.

ही कत्तल झालेले ठिकाण आताच्या कायोवा काउंटीमध्ये आहे. या ठिकाणाला राष्ट्रीय ऐतिहासिक स्मारकाचा दर्जा देण्यात आला आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:अमेरिकेचा इतिहास
वर्ग:कॉलोराडो
नयनतारा (मराठी अभिनेत्री)

**नयनतारा व्होरा** (जन्म: इ.स. १९४०; मृत्यू : मुंबई, ३० नोव्हेंबर इ.स. २०१४) या एक मराठी नाट्य-चित्र आणि हिंदी चित्रपट अभिनेत्री होत्या. त्यांनी १९६८ मध्ये व्यावसायिक रंगभूमीवर पदार्पण केले. मराठी चित्रपटसृष्टीत सुधीर जोशी यांच्यासह नयनतारा यांची जोडी कमालीची गाजली. 'अशी ही बनवाबनवी' या चित्रपटामधील लीलाबाई काळभोर ही त्यांनी साकारलेली व्यक्तिरेखा त्या काळी चांगलीच गाजली होती. सहारा चॅनलवरील 'गिल्ली डंडा' या हिंदी मालिकेतही त्यांनी काम केले होते. एक चरित्र अभिनेत्री म्हणून त्यांचा नावलौकिक होता. विनोदी भूमिकांनाही त्यांनी न्याय दिला. बिनधास्त शैलीतील संवादफेक व मुद्राभिनय यासाठी त्या ओळखल्या जात होत्या.

मधुमेहामुळे त्यांचा एक पाय कापावा लागला होता. प्रकृतिअस्वास्थ्यामुळं नयनतारा शेवटची १० वर्षे सिनेनाट्यसृष्टीपासून दूर होत्या. त्यापूर्वी त्यांनी माऊली प्रॅाडक्शन, कलावैभव, चंद्रलेखा आणि नाट्यसंपदा या नाट्यसंस्थांच्या नाटकांत भूमिका केल्या होत्या.

‘शांतेचं कार्ट चालू आहे’ या नाटकात त्यांनी लक्ष्मीकांत बेर्डे यांच्या आईची भूमिका केली होती. हे नाटक सुपरहिट झाले. त्यानंतर नाटक आणि सिनेमात त्यांनी लक्ष्मीकांत बेर्डेच्या आईची अनेकदा भूमिका केल्याने त्या लक्ष्याची आई म्हणून ओळखल्या जात होत्या. दीपेश व्होरा हे नयनतारा यांच्या मुलाचे नाव.

## नयनतारा यांची भूमिका असलेली नाटके
* इथे भेटलात ते भेटलात
* कार्टी प्रेमात पडली
* शांतेचे कार्टे चालू आहे. (श्रीनिवास भणगे यांच्या मूळ ’घालीन लोटांगण’ या नाटकावर बेतलेले नाटक)
* स्मार्ट वधू पाहिजे

## नयनतारा यांची भूमिका असलेले चित्रपट
* अशी ही बनवाबनवी (१९८८)
* आई पाहिजे (१९८८)
* आधार (२००२)
* आनंदी आनंद (१९८७)
* कुंकवाचा करंडा (१९७१)
* खुळ्यांचा बाजार (१९९२)
* जिगर (१९९८)
* तू सुखकर्ता (१९९३)
* धांगडधिंगा (१९९९)
* बाळा गाऊ कशी अंगाई (१९७७)
* सगळीकडे बोंबाबोंब (१९८८)

## नयनतारा यांची भूमिका असलेल्या चित्रवाणी मालिका
* कॅप्टन येणार आहे 
* खऱ्याची दुनिया
* गिल्ली डंडा (हिंदी)
* मुलगा माझा बाजीराव

## नयनतारा व्होरा यांचे हिंदी चित्रपट
* खिलाडी ४२० (इ.स. २०००)
दम (इ.स. २००३)

वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:इ.स. १९४० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१४ मधील मृत्यू
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
आजचा दिवस माझा

**आजचा दिवस माझा** हा २०१३ साली प्रदर्शित झालेला एक मराठी चित्रपट आहे. राजकारणावर आधारित असलेल्या *आजचा दिवस माझा*मध्ये सचिन खेडेकर, अश्विनी भावे व महेश मांजरेकर ह्यांच्या आघाडीच्या भूमिका आहेत.

आजचा दिवस माझाला २०१३ सालचा सर्वोत्तम मराठी चित्रपट हा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाला.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे
*
राम चरण

**राम चरण तेजा** (तेलुगु: రాం చరణ్ తేజ, ) प्रामुख्याने तेलुगू सिनेमा त्याच्या कामे प्रसिद्ध भारतीय चित्रपट अभिनेता आणि उद्योजक आहे. तो दोन आंध्र प्रदेश राज्य नंदी पुरस्कार , फिल्मफेर पुरस्कार दोन दक्षिण , दोन CineMAA पुरस्कार , आणि एक Santosham सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा पुरस्कार मिळाला. त्यांनी हाइडेराबॅड बॅंगलुर टीव्ही संचालक मंडळ वर करते. [3] तो एक उद्योजक , आणि एक घोड्यावर बसलेला आहे . [4] डिसेंबर 2013 मध्ये राम चरण रुपये 12.67 कोटी कमाई 2013 भारताच्या यादीत मध्ये # 69 वा क्रमांक मिळाला आहे . तो दोन बहिणी आहेत . तो अल्लु अर्जुन , अल्लू सिरिश करण्यासाठी नगैंद्र बाबू , पवन कल्याण आणि Allu अरविंद करण्यासाठी भाचा आणि चुलत भाऊ अथवा बहीण आहे . चरण उपासना Kamineni , अपोलो धर्मादाय आणि 1 डिसेंबर 2011 उपासना हैदराबाद येथे ब सकारात्मक या मासिकाचे मुख्य संपादक , उपाध्यक्ष करण्यात व्यस्त झाले Prathap सी रेड्डी , अपोलो हॉस्पिटलच्या कार्यकारी अध्यक्ष यांची नात कोण आहे . [6] त्यानंतर , ते मंदिर झाडे फार्म हाऊस येथे 14 जून 2012 रोजी लग्न झाले.
तो पोलो संघ आणि राम चरण हैदराबाद पोलो भीती क्लब आहेत.

## चित्रपटांची सूची
वर्ग:इ.स. १९८५ मधील जन्म'
लोकांकिका स्पर्धा

मुंबईच्या दैनिक लोकसत्ता या वृत्तपत्राने २०१४ सालापासून महाराष्ट्र राज्यस्तरीय आंतरमहाविद्यालयीन एकांकिका स्पर्धा घ्यायला सुरुवात केली आहे.  स्पर्धेच्या प्राथमिक फेरीसाठी अहमदनगर-औरंगाबाद-ठाणे-नागपूर-नाशिक-पुणे-मुंबई अशी एकूण आठ केंद्रे आहेत.  ही स्पर्धा कॉलेजच्या विद्यार्थ्यांसाठी आहे. पहिली फेरी ३० नोव्हेंबर २०१४ला झाली. अंतिम फेरी मुंबईत २० डिसेंबर २०१४ला आहे.

## पारितोषिके
* सर्वोत्कृष्ट एकांकिका : प्रथम क्रमांक - रोख पारितोषिक, मानचिन्ह आणि सन्मानपत्र
* सर्वोत्कृष्ट एकांकिका -द्वितीय क्रमांक - रोख पारितोषिक, मानचिन्ह आणि सन्मानपत्र
* सर्वोत्कृष्ट एकांकिका - तृतीय क्रमांक - रोख पारितोषिक, मानचिन्ह आणि सन्मानपत्र
* सर्वोत्कृष्ट अभिनेता (३) - रोख पारितोषिक आणि सन्मानपत्र
* सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री (३)- रोख पारितोषिक आणि सन्मानपत्र
* सर्वोत्कृष्ट लेखक - रोख पारितोषिक आणि सन्मानपत्र
* सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक - रोख पारितोषिक आणि सन्मानपत्र
* सर्वोत्कृष्ट संगीत - रोख पारितोषिक आणि सन्मानपत्र
* सर्वोत्कृष्ट नेपथ्य - रोख पारितोषिक आणि सन्मानपत्र
* सर्वोत्कृष्ट प्रकाश योजना - रोख पारितोषिक आणि सन्मानपत्र

एकूण सर्व ५० विजेत्यांना स्मृतिचिन्हे आणि भरघोस रोख बक्षिसे दिली जाणार आहेत. 

## अंतिम स्पर्धेसाठी निवडल्या गेलेल्या पुणे केंद्राच्या एकांकिका व त्या सादर करीत असलेली कॉलेजे
* अंतर-डिसकनेक्ट (एम्‌‍आय्‌‍टी-महाराष्ट्र इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी, पुणे)
* एका अंताची सुरुवात (शारदाबाई पवार महाविद्यालय, बारामती)
* चिठ्ठी (पुण्याचे विधी महाविद्यालय)
* चीनची भिंत (सिंहगड सायन्स कॉलेज)
* बाऊंड्रीच्या पलीकडे (के‌ई‍एस इन्स्टिट्यूट, इस्लामपूर)
* फोटू (मराठवाडा मित्रमंडळ कॉलेज ऑफ कॉमर्स, पुणे)
* मोटिव्ह (मॉडर्न कॉलेज, पुणे)
* रुह हमारी (गरवारे कॉलेज ऑफ कॉमर्स, पुणे)
* विल ऑफ द विशेस (स.प. महाविद्यालय, पुणे)

वर्ग:नाटक
नाटक कंपनी

**नाटक कंपनी** ही एक मराठी नाट्यसंस्था आहे. लेखक धर्मकीर्ती सुमंत आणि दिग्दर्शक आलोक राजवाडे हे दोघे ही संस्था चालवतात. ही मंडळी आपल्या नाटकांकडे गंभीरपणे पहातात व  नाटकांतून विषय आणि आशय पोटतिडिकीतून मांडत असतात. 

;’नाटक कंपनी’ने आजवर सादर केलेली नाटके:
* अपराधी सुगंध
* इन्स्टिट्यूट ऑफ पावटॉलॉजी
* एक दिवस मठाकडे
* गेली एकवीस वर्षे
* झाड लावणारा माणूस 
* दोन शूर
* नाटक नको
* बिनकामाचे संवाद (हे ९ डिसेंबर २०१४ला सादर होणारे नाटक, श्रीराम लागू आणि दीपा श्रीराम यांच्या  ’तन्वीर सन्मान’ देणाऱ्या रूपवेध या संस्थेने १ लाख ३०,००० रुपये देऊन पुरस्कृत केले आहे)
* मी गालिब
* शिवचरित्र आणि एक
* सुट्टीबुट्टी

वर्ग:नाटक
लालबाग परळ

**लालबाग परळ** (हिंदी नाव: सिटी ऑफ गोल्ड) हा २०१० साली प्रदर्शित झालेला एक मराठी चित्रपट आहे. मुंबई शहरामधील गिरणी कामगारांच्या जीवनावर आधारित असलेल्या *लालबाग परळ*चे दिग्दर्शन महेश मांजरेकरने केले असून शशांक शेंडे, सीमा बिस्वास, अंकुश चौधरी ह्यांच्या आघाडीच्या भूमिका आहेत.

ऐंशीच्या दशकातील गिरणगावामधील गिरणीकामगारांच्या अयशस्वी ठरलेल्या वादग्रस्त संपामुळे एका कुटुंबाची झालेली वाताहत ह्या चित्रपटामध्ये रंगवली गेली आहे. लालबाग परळ चित्रपट *सिटी ऑफ गोल्ड* ह्या नावाने एकाच वेळी हिंदीमध्ये देखील प्रदर्शित करण्यात आला.      

## बाह्य दुवे
* 
*समीक्षण
तेजश्री प्रधान

**तेजश्री प्रधान** (२ जून १९८८) ही एक अभिनेत्री आहे. तेजश्री प्रामुख्याने मराठी चित्रपटांमध्ये आणि मराठी दूरचित्रवाणी मालिकांमध्ये काम करते. ती मूळची डोंबिवलीची असून तिने 'ह्या गोजिरवाण्या घरात' या मालिकेद्वारे अभिनय क्षेत्रात पदार्पण केले. तिची नंतरची मुख्य भूमिका 'लेक लाडकी ह्या घरची' मालिकेमध्ये होती. तसेच झी मराठी वरील 'होणार सून मी ह्या घरची' या सुपरहिट झालेल्या मालिकेमध्ये केलेल्या जान्हवीच्या भूमिकेमुळे तेजश्रीला अमाप लोकप्रियता मिळाली. या मालिकेतील नायक श्रीची भूमिका करत असलेला शशांक केतकर याच्याशी तिने लग्न केले, पण वर्षभरातच त्यांचा घटस्फोट झाला. यानंतर तिची झी मराठी वरील 'अग्गंबाई सासूबाई' ही मालिकाही लोकप्रिय ठरली. 

## मालिका 
* ह्या गोजिरवाण्या घरात (ई टीव्ही मराठी)
* तुझं नि माझं घर श्रीमंताचं (स्टार प्रवाह)
* लेक लाडकी ह्या घरची (ई टीव्ही मराठी)
* होणार सून मी ह्या घरची (झी मराठी)
* अग्गंबाई सासूबाई (झी मराठी)
* प्रेमाची गोष्ट (स्टार प्रवाह)
* वीण दोघांतली ही तुटेना (झी मराठी)

## नाटके
* कार्टी काळजात घुसली
* मैं और तुम

## चित्रपट
* ओलीसुकी
* झेंडा
* तिची कथा
* ती सध्या काय करते
* डॉ. प्रकाश बाबा आमटे
* लग्न पहावे करून
* शर्यत
* हॅशटॅग तदेव लग्नम

## पुरस्कार 
*

## बाह्य दुवे 
*

वर्ग:मराठी अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
उल्लासकर दत्त

**उल्लासकर दत्त** (१६ एप्रिल, १८८५ - १७ मे, १९६५) हे एक भारतीय क्रांतिकारक होते. त्यांचा जन्म सध्याच्या बांगला देशातील ब्राह्मणबैरिया जिल्यातील कालीकछा गावात झाला होता. वडील द्विजदास दत्त हे लंडन विद्यापीठातून शेतकीचे उच्च शिक्षण घेऊन आलेल होते. ते ब्राह्मोसमाजाचे सक्रिय कार्यकर्ते होते.

उच्चशिक्षित पित्याच्या सहवासाने उल्लासकर दत्त यांच्यावर चांगले संस्कार झाले. बुद्धिमान आणि तर्कसंगत विचार करणारा विद्यार्थी म्हणून ते ओळखले जाऊ लागले. त्यांनी प्रेसिडेन्सी कॉलेजमध्ये प्रवेश घेतला खरा, पण थोड्याचे दिवसात भारतीय आणि त्यांतही बंगाली लोकांबद्दल वाईटसाईट बोलणाऱ्या रसेल नावाच्या प्राध्यापकांना बडवल्याबद्दल उल्लासकर दत्तांना कॉलेजमधून काढून टाकले. 

त्यानंतर उल्लासकर दत्त हे बंगालमधील युगांतर नावाच्या क्रांतिकारकांच्या संघटनेचे सदस्य झाले, आणि बॉंब बनवायला शिकले. युगांतरची बॉंब बनवायची जागा कलकत्त्यात अलीपूरला होती. 

संघटनेच्या सर्वच कारवायांसाठी बॉंब बनवून द्यायची जबाबदारी त्यांच्यावर पडली. कुप्रसिद्ध मॅजिस्ट्रेट किंग्जफोर्डला मारण्यासाठी बनविलेला बॉंब उल्लासकर आणि त्यांचे मित्र हेमचंद्र दास यांनी मिळून बनवले होते. अशाच काही घटनांनंतर युगांतरचे मुख्य बारींद्रनाथ घोष आणि काही इतर सदस्यांना अटक झाली. उल्लासकर दत्त यांनाही २ मे १९०८ रोजी ताब्यात घेऊन त्यांच्यावर खटला भरलागेला. हा खटला अलीपूर बॉंब केस म्हणून प्रसिद्ध आहे. उल्लासकर यांना फाशी झाली, पण वरिष्ठ न्यायालयात ती शिक्षा बदलून जन्मठेप करण्यात आली. 

अंदमानमध्ये जन्मठेपेची शिक्षा भोगताना इन्द्रभूषण सेन यांनी आत्महत्या केली होती, उल्लासकर दत्त भयंकर अमानुष अत्याचार सहन करीत वेडे झाले होते. हे पाहून, सेनापती बापटांनी अंदमानमध्ये काळ्या पाण्याची शिक्षा भोगणाऱ्या कैद्यांच्या सुटकेसाठी डॉ. नारायण दामोदर सावरकर यांच्यासह एक सह्यांची मोहीम चालविली. त्यासाठी ते घरोघर फिरत, लेख लिहीत, सभा घेत. या प्रचारासाठी बापटांनी 'राजबंदी मुक्ती' मंडळ स्थापन केले होते.

१० जून १९१२ ला उल्लासकर दता यांना अंगात खूप ताप असताना साखळदंडांत जखडून कोठडीत ठेवले होते. त्यांच्या किंकाळ्या जेलभर घुमत होत्या. पण जेल अधिकारी बधले नाहीत. उल्लासकर आता जिवंत रहात नाहीत असेच सगळ्यांना वाटले. अशा परिस्थितीत त्यांचे मानसिक संतुलन बिघडले आणि उपचारांसाठी त्यांना अंदमानमधल्या इस्पितळात भरती केले. १९१२ साली तिथून काढून त्यांना १९१३ मध्ये मद्रासच्या रुग्णालयात टाकले. १२ वर्षे मद्रासच्या पागलखान्यात राहिल्यावर त्यांची प्रकृती थोडीफार सुधारली आणि त्यांना मुक्त केले गेले. अंदमानच्या सेल्युलर जेलमधील आठवणींवर उल्लासकर दत्त यांनी लिहिलेले पुस्तक एक ऐतिहासिक दस्तऐवज आहे. 

वर्ग:भारतीय क्रांतिकारक
वर्ग: विस्तार विनंती
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यलढा
वर्ग:इ.स. १८८५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६५ मधील मृत्यू
फुले साहित्य संमेलन

महाराष्ट्रातील अनेक संस्था फुले साहित्य संमेलन किंवा तत्सम नावाची  फुले-आंबेडकर साहित्य संमेलन,  फुले-आंबेडकरी विचारधारा परिषद साहित्य संमेलन, सावित्रीबाई फुले साहित्य संमेलन, महात्मा फुले प्रबोधन मराठी साहित्य संमेलन, महात्मा फुले साहित्य संमेलन किंवा फुले-शाहू-आंबेडकर राष्ट्रीय साहित्य संमेलन अशी संमेलने भरवतात. असेच एक संमेलन  **’अखिल भारतीय मराठी साहित्य परिषदेचे राज्यस्तरीय महात्मा फुले प्रबोधन मराठी साहित्य संमेलन’** अशा नावाने भरते. २८ नोव्हेंबर २०१४ या दिवशी या नावाचे सातवे संमेलन पुणे जिल्ह्यातल्या पुरंदर तालुक्यातील खानवडी या महात्मा फुले यांच्या जन्मगावी भरले होते. संमेलनाचे अध्यक्ष डॉ. सय्यद जब्बार पटेल होते. या संमेलनाची संकल्पना व संयोजन दशरथ यादव यांचीच असून पहिल्या राज्यस्तरीय संमेलनाचे उद्घाटक प्राचार्य शिवाजराव भोसले होते,तर प्रमुख पाहुणे म्हणून कवी विठ्ठल वाघ, उपस्थित होते. साहित्य मार्तंड यशवंतराव सावंत, प्रा. मा.म. देशमुख, प्रा. रतनलाल सोनग्रा, बबन पोतदार, श्रीमंत कोकाटे, म.भा. चव्हाण,  प्रा गंगाधर बनबरे, डॉ जयप्रकाश घुमटकर, रावसाहेब पवार, डॉ स्वाती शिंदे, हे संमेलनाध्यक्ष म्हणून लाभले आहेत. हे संमेलन दरवर्षी २८ नोव्हेंबरच्या सुमारास घेतले जाते.

या सातव्या संमेलनात फुले यांचा केवळ जयजयकार न करता त्यांच्या विचारांचा अभ्यास व्हावा असे विचार उद्‌घाटक भाई वैद्य यांनी बोलून दाखविले.

* १० व्या  साहित्य संमेलनाच्या अध्यक्षपदी प्रसिद्ध साहित्यिक दशरथ यादव होते.
* वारीच्या वाटेवर या ऐतिहासिक महाकादंबरी चे ते लेखक आहेत. यादवकालीन भुलेश्वर, उन्हतला पाऊस, साहित्यिक छत्रपती संभाजीराजे, गुंठामंत्री, मातकट, सुत संस्कृती, पोवाडा पुरुषोत्तमाचा, गाणी शरद पवारांची अशा अनेक पुस्तकांचे लेखन केले आहे.होते.
* ११वे संमेलन २७ नोव्हेंबर २०१८ रोजी झाले. संमेलनाच्या अध्यक्षपदी मराठी साहित्यिक शरद मधुकर गोरे होते.
* १२वे महात्मा फुले साहित्य संमेलन, २७ नोव्हेंबर २०१९ रोजी खानवडी येथे झाले. ज्येष्ठ साहित्यिक डॉ. एस.डी. नाईक संमेलनाध्यक्ष होते.

## हे सुद्धा पहा 
* साहित्य संमेलने

वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
हॅपी जर्नी

**हॅपी जर्नी** हा २०१४ साली प्रदर्शित झालेला एक मराठी चित्रपट आहे. ह्या चित्रपटाचे कथाकार व दिग्दर्शक सचिन कुंडलकर असून अतुल कुलकर्णी, प्रिया बापट व पल्लवी सुभाष ह्यांच्या आघाडीच्या भूमिका आहेत.

## कलाकार
* अतुल कुलकर्णी
* प्रिया बापट
* पल्लवी सुभाष
* सिद्धार्थ मेनन
* सुहिता थत्ते

## बाह्य दुवे
*तपशीलवार माहिती
*महाराष्ट्र टाइम्सवरील समीक्षण
स्वामी पब्लिक लि.

**स्वामी पब्लिक लिमिटेड** हा २०१४ साली प्रदर्शित झालेला एक मराठी चित्रपट आहे. ह्या चित्रपटाचे कथाकार व दिग्दर्शक गजेंद्र अहिरे असून चिन्मय मांडलेकर, सुबोध भावे व विक्रम गोखले ह्यांच्या आघाडीच्या भूमिका आहेत.

## बाह्य दुवे
*तपशीलवार माहिती
*फेसबूकवरील पान
*महाराष्ट्र टाइम्सवरील समीक्षण
मनोज कोल्हटकर

**मनोज कोल्हटकर** हे एक मराठी नाटककार, लेखक आणि नाट्य‌अभिनेते आहेत. झी मराठी वाहिनी वरील **होणार सून मी ह्या घरची** या मालिकेत ते जान्हवीच्या वडिलांची भूमिका करतात. ते मूळचे रत्‍नागिरीचे आहेत. मनोज कोल्हटकर यांना लहानपणापासून नाटकांची आवड होती. त्यांनी बँक ऑफ इंडियामधील नोकरी सोडून अभिनय हीच कारकीर्द करण्याचे आपल्या चाळिशीत ठरवले.

मनोज कोल्हटकर यांचे १९९५ साली लग्न झाले. त्यानंतरही ते नोकरीच्या निमित्ताने मुंबईत राहून स्वतःचे पैसे खर्च करून नाटके लिहीत आणि करीतही. स्टार थिएटर, समर्थ रंगभूमी या माध्यमांतून प्रायोगिक, व्यावसायिक नाटके करत मनोज कोल्हटकर अख्खा महाराष्ट्र फिरले.

महाराष्ट्र सरकारच्या रंगभूमी प्रयोग परिनिरीक्षण मंडळाचे (सेन्सॉर बोर्डाचे) ते सदस्य आहेत. जानेवारी २०१३ मध्ये चिपळूण येथे झालेल्या अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन यात मनोज कोल्हटकर यांचा मराठी साहित्य आणि चित्रपटसृष्टी या परिसंवादात सहभाग होता. मनोज कोल्हटकरांच्या पत्नी नंदिनी या पॅथोलॉजिस्ट आहेत.

## नाटके
* टू इज कंपनी
* कालाय तस्मै नमः

## चित्रपट / मालिका
* अण्णा हजारे यांच्या आंदोलनावर आधारलेला आणि प्रकाश झा यांनी दिग्दर्शित केलेला ’सत्याग्रह’ हा हिंदी चित्रपट
* 'ॲडव्हेंचर्स ऑफ हातिम’ ही हॉलिवूडच्या धर्तीवर व्हिडिओ इफेक्ट्‌स, कॉम्प्युटर ग्राफिक्सने सजलेली हिंदी दूरचित्रवाणी मालिका 'लाईफ ओके’ या राष्ट्रीय वाहिनीवर होती. या मालिकेत मनोज कोल्हटकर यांनी काळी जादू करणाऱ्या आणि भयावह वेशभूषा असलेल्या खलनायकी जादूगाराची भूमिका वठवली आहे. 
* निखिल सिंघा यांच्या दिग्दर्शनाखाली केलेल्या `महादेव’ आणि ’बालगणेश’ या हिंदी मालिका
* कलादिग्दर्शक नितीन देसाई यांनी दिग्दर्शित केलेला चित्रपट - `अजिंठा’ (२०१२) 
* अनुबंध आणि होणार सून मी ह्या घरची या झी मराठी वरील मालिका
* छत्रपती शिवाजी, बाजीराव, फुलपाखरू, सावित्रीजोती, सांग तू आहेस का? या मराठी मालिका

## पुरस्कार
* कोकण मराठी साहित्य परिषदेचा २०१२ सालचा लोकमान्य टिळक पुरस्कार
* कालाय तस्मै नमः या नाटकासाठी सर्वोत्कृष्ट साहाय्यक अभिनेत्याचा म.टा. सन्मान (२०१३)

वर्ग:मराठी अभिनेते
वर्ग:मराठी नाटककार
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेते
वालधुनी नदी

**वालधुनी नदी** ही ठाणे जिल्ह्यातून वाहणारी एक नदी होती. १९२३ मध्ये ब्रिटिशांनी याच नदीवर ग्रेट इंडियन पेनिनसुला रेलवे तलाव बांधला. या तलावातून कल्याण रेल्वे स्थानकाला पाणीपुरवठा करण्यात येत असे. सह्याद्रीच्या तळटेकड्यात उगम पावून ही नदी अंबरनाथ, उल्हासनगर आणि कल्याण तालुक्यातून वाहते.

## इतिहास
इ.स. १०३०च्या सुमारास या भागात मोठा दुष्काळ पडला असता तत्कालीन शिलाहार राज्यकर्त्यांनी कृत्रिमरीत्या या नदीचे पात्र खोदले असे काही अभ्यासकांचे मत आहे. १९७० च्या दशकापर्यंत वालधुनी नदीत बाराही महिने पाणी असे. त्यानंतर या नदीचे एका मोठ्या सांडपाण्याच्या नाल्यात रूपांतर झाले आहे.

## योजना
मृतप्राय ठरलेल्या या नदीला जीवनदान देण्याच्या अनेक सरकारी योजना आखण्यात आल्या, पण त्या आजवर दुर्दैवाने कागदावरच राहिल्या आहेत. सध्या या नदीच्या पात्रातून वाहते ते या परिसरात सारे नेमनियम धाब्यावर बसवून सुरू असणाऱ्या लहान-मोठ्या कारखान्यांमधील रासायनिक सांडपाणी.  एकेकाळी या परिसरातील जीवन फुलविण्यात महत्त्वाची भूमिका बजाविणाऱ्या या नदीमुळे पात्रालगतच्या रहिवाशांचे आरोग्य धोक्यात आले आहे. 

आसपासचे कारखाने रसायनमिश्रित पाणी प्रक्रिया करून वालधुनी नदीत सोडतात की नाही यावर महाराष्ट्र प्रदूषण मंडळ नियंत्रण ठेवते.  परंतु औद्यागिक सांडपाण्यापेक्षा प्रक्रिया न केलेले घरगुती सांडपाणी वालधुनीच्या पात्रात नियमित सोडले जाणे यावर आळा बसणे अतिशय जरुरीचे आहे.

## वालधुनी प्राधिकरण
ठाणे जिल्ह्यातून वाहणार्‍ऱ्याया वालधुनी नदीच्या विकासासाठी आवश्यक असलेला निधी गोळा करणे स्थानिक स्वराज्यसंस्थांच्या आवाक्याबाहेर असल्याने हा निधी राज्य सरकारने उपलब्ध करून द्यावा असे पत्र कल्याणचे मनसे आमदार प्रकाश भोईर यांनी राज्याचे मुख्यमंत्री पृथ्वीराज चव्हाण यांना पाठवले होते. 

मुंबईतील मिठी नदीच्या २००५ सालच्या महापुरानंतर तेथे ज्या प्रकारे प्राधिकरण करण्यात आले त्याच धर्तीवर वालधुनी नदी प्राधिकरणाची घोषणा करण्यात आली होती. त्यानुसार स्थापलेल्या वालधुनी नदी विकास प्राधिकरण समिती आणि उपसमितीने २०११ साली एक अहवाल सादर केला होता. त्यानुसार या कामी ६५० कोटींचा खर्च अपेक्षित होता. 

## इतर
वालधुनीप्रमाणेच अंबरनाथ-बदलापूर पट्ट्यात नेरळ-माथेरान डोंगरपट्ट्यातून वाहणारे अनेक शुद्ध पाण्याचे झरेही (नालेही) या आंधळ्या औद्योगिकीकरणामुळे कुचकामी ठरून निव्वळ गटार म्हणून उरले आहेत. 

वर्ग:महाराष्ट्रातील नद्या
केशवपन

**केशवपन** ही भारतातील, विशेषतः महाराष्ट्रात ब्राह्मण समाजात विधवा स्त्रीयांच्या डोक्यावरील सर्व केस काढून टाकण्याची पद्धत होती. आधुनिक काळात यावर कायद्याने बंदी घातली आहे. पां.वा. काणे यांनी या प्रथेला विरोध केला होता. 

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:हिंदू चालीरीती

केशवपन या दुष्ट प्रथेने  महाराष्ट्र्रातील पुरुषप्रधान ब्राम्हण समाजातील लोक, समाजातील  "विधवे"ला केशवपन करून व उर्वरित आयुष्य  लाल साडी हा  "ड्रेस कोड"  देऊन तिचा पाय वाकडा पडू नये याची त्यांना सोयीची "समाज व्यवस्था"  अमलात आणे. ही प्रथा ब्राह्मण समाजात(एकूण मराठी समाजातील ४ % भाग)  कधी सुरुवात झाली याबद्दल इतिहासात जास्त उल्लेख सापडत नाहीत. 

केशवपन ही केवळ ब्राह्मण समाजातच प्रचलित असलेली दुष्ट, माणुसकीशून्य आणि लाजिरवाणी रूढी होती. त्या काळी सातव्या/आठव्या वर्षी मुलींची लग्ने होत. अशा कित्येक मुलींवर तर त्या वयात येण्यापूर्वीच वैधव्य कोसळे. पण पत्नी वारली तर पुनर्विवाह करण्याचा पुरूषाला अधिकार असे. पण स्त्रीला मात्र तो अधिकार नव्हता. दुसरीकडे नवरा गेल्यानंतर अशा मुलीने पुनर्विवाह करू नये ,पवित्र राहावे, व्यभिचार करू नये म्हणून तिच्यावर जाचक बंधने असत. एक माणूस म्हणून जगण्याचा तिला अधिकार नसे. 

हे शक्य करण्यास  केशवपन (स्त्रीच्या सौन्दर्याचे वैशिष्टय असलेली डोक्यावरील सुरेख व लांब केस पूर्णपणे काढून ) हा प्रकार तिला अतिशय कुरूप करून टाकण्यासाठीच असे. याउप्पर तसे केले नाही तर तिला देवधर्म, सोवळ्यातला स्वयंपाक वगैरेला परवानगी नसे. 

दुर्दैवाची गोष्ट म्हणजे नात्यातले, संबंधात येणारे काही पुरूष तिचा गैरफायदा घेत. त्यातून तिला दिवस गेले तर अंधाऱ्या खोलीत तिला डांबून गावठी पद्धतीने गर्भपात केला जाई. त्यात तिचा जीव जाण्याचेही प्रकार घडत.

नंतर ब्राह्मण समाजसुधारकांनीच या सर्व दुष्ट रुढींविरुद्ध बंड केले. महर्षी धोंडो केशव कर्वे यांनी स्वतः एका विधवेशी विवाह केला. निराधार विधवा, परित्यक्ता, अनाथ स्त्रिया यांच्यासाठी  हिंगणे येथे आश्रम स्थापन करून त्यांच्या शिक्षणाची व साहजिकच स्वावलंबी होण्याची सोय केली.
कैलाश चंद्र मेघवाल

**कैलाश चन्द्र मेघवाल** हे भारताच्या राजस्थान राज्यातील एक राजकरणी, भारतीय जनता पक्षाचे वरिष्ठ नेते व राजस्थान विधासभेचे अध्यक्ष आहेत.

वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९३४ मधील जन्म
वर्ग:जालोरचे खासदार
वर्ग:टोंकचे खासदार
वर्ग:शाहपुरा (भिलवाडा)चे आमदार
रामदासी मठ (अकोला)

आजही अकोल्यासारख्या शहरात समर्थ संप्रदायाची व त्या संप्रदायातील एक वेगळी परंपरा शहराच्या मध्यवस्तीतील माळीपुरा भागात श्रीबाबाजी मठाच्या रूपाने आढळते. अकोला दर्शनिक (गॅझेटियर) मध्ये या मठाचा इतिहास तीन शतकांपासून असल्याचं आढळते.
## रामदासी परंपरा
या समर्थ संप्रदायी परंपरेचा प्रारंभ एकोबांपासून असल्याची माहिती मिळते. त्यांचे शिष्य तुकोबा. एकोबा आणि तुकोबा या नामसादृश्यामुळे हे संत वारकरी संप्रदायाचे तर नसावेत असे वाटण्याची शक्यता असली तरी वस्तुस्थिती मात्र तशी नाही. यातील एकोबा हे संत एकनाथ नसून एकोबा रामदासी होते व तुकोबा हे संत तुकाराम नसून एकोबाचे शिष्य तुकोबा रामदासी होते. त्यांचा काळ शके १६२५ (इ.स. १७०३) म्हणजे अठराव्या शतकाचा पूर्वार्ध मानतात. बाबाजी रामदासी हे त्यांचे शिष्य.

एकोबा आणि त्यांचे शिष्य तुकोबा रामदासी हे ब्रम्हचारी होते, त्यामुळं त्यांच्यानंतरची त्यांच्या वंशाची परंपरा नाही. त्यांचे वडील मुसलमानी राजवटीतील उदगीरचे अधिकारी होते तथापि त्यांच्याविषयी काही चुकीच्या गैरसमजामुळे त्यांचे आईवडील व अन्य कुटुंबीय मारले गेले व तुकोबा अकोल्याला आले. त्यांच्या संतत्त्वाची प्रचिती आल्याने तेथील गुलजारखान याने त्यांना सरोपा(शिरपाव) देऊन त्यांचा सन्मान केला व मठास अभय दिले. त्यामुळे हिंदू-मुसलमान समाजात एकोपा प्रस्थापित झाला. 

## तुकोबा रामदासी यांचे कार्य
तुकोबा रामदासी यांनी आत्मसिंधूनामक ग्रंथ लिहिला. हा ग्रंथ तत्त्वविवरणपर आहे. त्याचे स्वरूप गुरू-शिष्य संवादात्मक असून ब्रम्ह सत्य, जगन्मिथ्या या शांकरमताचे अनुकरण व विवरण-विवेचन त्यात केल्याचं आढळते. समर्थांच्या आत्मारामाचा तुकोबा रामदासींच्या आत्मसिंधूवर जो प्रभाव आहे तो दोन्ही ग्रंथातील नामसादृश्यामुळे देखील जाणवतो.

ब्रम्ही सृष्टी जालीच नाही।
तेथ ज्ञान, अज्ञान, विज्ञान कायी ?
ब्रम्ह ठायीच्या ठायी ।
जैसे तैसे ।। (आत्मसिंधू प्र.४)

एवढ्या एकच मध्यवर्ती ओवीवरूनही आत्मसिंधूच्या आशयाची सहज कल्पना येईल.

आत्मसिंधू बरोबरच त्यांनी काही मराठी व दख्खनी पदरचनाही केली. समर्थांच्या हिंदी दख्खनी पदांविषयी त्यांच्या विषयीच्या एका ग्रंथात विवेचन केलेले आहे. त्यांचे आणखी एक वैशिष्ट्य असे की त्यांनी विविध धर्मात एकात्मता मानली व तिचा पुरस्कारही केला. सौ.शांताबाई परसोडकरांनी बाबाजी महाराज चरित्रात त्यांचे पुढील दक्खिनी पद बाराव्या अध्यायात उद्धृत केले आहे.

खुन की खून पहिचान बा रे ।
मझ्जुद (मौजूद) भरा उसे हात नही उसे पॉव नही ।
उसे शीर नही। हुशियार रहो ।
वहॉं जात नही, वहॉ पात नही ।
वहॉं दिन नही, वहॉ रात नही ।
दास तुका के कान लगे ।
एको गोविंदने बात कही ।

वर्ग:अकोला जिल्हा