open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
अणुकेंद्रीय व आणवीय परिबले

**अणुकेंद्रीय व आणवीय परिबले** ही चार प्रकारची एखाद्या अक्षाभोवती वस्तू फिरविण्याची प्रेरणेची क्षमता आहे.

ही संज्ञा मुख्यतः पुढील चार गोष्टींच्या संदर्भात वापरतात. (१) परिवलन परिबल, (२) चुंबकीय द्विध्रुवी परिबल (μ), (३) चतुर्ध्रुवी परिबल, (४) इतर चुंबकीय वा विद्युत् अनेकध्रुवी परिबले. यातील फक्त पहिल्या तीनांचा परिणाम प्रायोगिकरीत्या मोजता येतो.

परिवलन परिबलाचा परिणाम म्हणून कणांना अंगभूत चुंबकीय द्विध्रुव परिबल (μ) प्राप्त होते. अशा प्रकारे अणुकेंद्रीय व आणवीय चुंबकीय परिबले उत्पन्न होतात.
 
याशिवाय अणुकेंद्रीय विद्युत् भाराच्या असममित विनिमयामुळे अणुकेंद्राला व अणूला चतुर्ध्रुवी किंवा अनेकध्रुवी परिबले प्राप्त होतात. दोन विरुद्ध चिन्हांचे परंतु सममूल्य विद्युत् भार एकमेकांपासून काही अंतरावर ठेवले असता विद्युत् द्विध्रुव तयार झाला, असे म्हणतात. असे सम परिबल असलेले द्विध्रुवांचे मध्यबिंदू एकमेकांपासून काही अंतरावर असून त्यांच्या परिबलाच्या दिशा एकमेकांच्या विरुद्ध असतील, तर त्या रचनेस विद्युत चतुर्ध्रुव असे म्हणतात. याचप्रमाणे दोन  चतुर्ध्रुवांपासून एक अष्टध्रुव, दोन अष्टध्रुवांपासून एक षोडशध्रुव वगैरे बहुध्रुव बनू शकतात. याच तत्वावर चुंबकीय चतुर्ध्रुव व इतर बहुध्रुवांची रचना असते.

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी भाषा दिवशी संपादीत लेख
वर्ग:भौतिक राशी
वर्ग:भौतिकशास्त्र
जामदानी कलाकाम

एक प्राचीन कलात्मक प्रकार. हातमागावर विणलेल्या या अतितलम सुतीकापडामध्ये निरनिराळ्या आकारांचे नक्षीदार **वेलबुट्टीचे**, आकर्षक कशिदाकाम केलेले असे. डाक्का येथील तलम मलमलीच्या जोडीचेच, पण त्यापेक्षा भारी प्रतीचे हे उत्पादन असे. जामदानी कापड राजघराण्यातील व दरबारी लोक वापरीत. ही कला पुढे साडीच्या पदरकिनारीमध्येही विकसित झाली. ठेवणीतील जामदानी वस्त्रे ही आज बंगाली घराण्यांची अमूल्य ठेव समजली जाते. जामदानी वस्त्रे बंगालमधील लोकांच्या वापरात होती, असा उल्लेख चंद्रगुप्ताच्या दरबारी येऊन गेलेल्या **मीगॅस्थीनीझच्या** प्रवासवर्णनात आढळतो, यावरून ही कला भारतात पुरातन काळापासून चालत आलेली आहे, असे दिसून येते. याला "चिकनकारी" असेही म्हणतात. छाया- प्रकाशाचा वेधक परिणाम साधणारा हा वस्त्रप्रकार आजही लोकप्रिय आहे.

उत्तर प्रदेशातील टांडा येथील जामदानी विणकाम पांढऱ्या कापडात त्याच प्रतीच्या पांढऱ्या धाग्यांनी करतात, त्यामुळे ते सौम्य व प्रसन्न वाटते. पुष्पाकार आकृतिबंध ठराविक अंतरावर विणलेली असतील, तर त्या वस्त्राला ‘**बुट्टीदार**’ म्हणतात, तिरप्या रेषेत असतील तर ‘तिरछा’ म्हणतात, सलग ओळीत असतील तर ‘झालर’ म्हणतात. जामदानी वस्त्रातील विशेष उल्लेखनीय प्रकार म्हणजे ‘पन्ना हजार’ हा होय. यातील फुलांच्या नक्षीसाठी जरीचा धागा वापरलेला असतो; त्यामुळे ती फुले चमकतात. 

वर्ग:मराठी भाषा दिवशी संपादीत लेख
वर्ग:साड्यांचे प्रकार
वर्ग:कला
वर्ग:हस्तकला
चलते चलते

**चलते चलते** हा भारतीय हिंदी चित्रपट आहे. जो २००३ साली प्रदर्शित झाला होता. या चित्रपटात प्रमुख कलाकार शाहरुख खान आणि राणी मुखर्जी आहे. या चित्रपटाचे दिग्दर्शक अजीज मिर्झा आहेत.

वर्ग:मराठी भाषा दिवशी संपादीत लेख
वर्ग:इ.स. २००३ मधील हिंदी चित्रपट
परदेशी भांडवल

राष्ट्राच्या आर्थिक विकासासाठी आवश्यक असलेले व परराष्ट्रांकडून मिळविलेले पूरक भांडवल. जगातील राष्ट्रांच्या आर्थिक विकासाची पातळी पाहता स्थूलपणे त्यांचे दोन गट दिसून येतात : एक **विकसित राष्ट्रांचा व दुसरा अविकसित आणि विकसनशील देशांचा**. या दुसऱ्या गटातील राष्ट्रांना आपल्या आर्थिक विकासाची गती वाढविण्यासाठी भांडवलाची मोठ्या प्रमाणावर गरज भासते; परंतु त्यांची आर्थिक स्थिती खालावलेली असल्यामुळे तेथील लोकांचे राहणीमान आणि सरासरी दरडोई उत्पन्न निकृष्ट पातळीवरच असते. साहजिकच त्यांची बचतशक्ती कमी असल्यामुळे आर्थिक उन्नतीसाठी लागणारे भांडवल त्यांना अपुरे पडते. 

उत्पादन कमी म्हणून दरडोई उत्पन्न कमी; उत्पन्न कमी म्हणून बचतशक्ती मर्यादित; बचतशक्ती मर्यादित म्हणून भांडवलाची कमतरता व भांडवल कमी म्हणून उत्पादन व उत्पन्न अल्प प्रमाणावर, असे हे दुष्ट चक्र त्या राष्ट्रांच्या अनुभवास येते. तशातच त्यांना जर अन्नधान्ये, खनिज तेल, यंत्रसामग्री व अवजोर किंवा कच्चा माल यांची मोठ्या प्रमाणावर आयात करणे अपरिहार्य झाले व त्यांची निर्यात क्षमता बेताचीच असली, तर त्यांना परकीय चलनाचा तुटवडा भासू लागतो. त्यांच्या आंतरराष्ट्रीय देवघेवींच्या ताळेबंदात असमतोल निर्माण होतो, वरील प्रकारच्या अडचणींना तोंड द्यावयाचा एकच मार्ग त्यांना उपलब्ध असतो; तो म्हणजे परदेशी भांडवल मिळविण्याचा प्रयत्न करणे. 
केवळ परदेशी भांडवल मिळाले म्हणजे त्या इतर गोष्टी आपोआप उपलब्ध होऊन विकासाची फळे मिळू लागतील, असे  म्हणने   चुकीचे आहे. कसबी श्रमिक, कुशल आणि अनुभवी व्यवस्थापक, पुरेसा व दर्जेदार कच्चा माल, कार्यक्षम प्रेरक शक्तीची आणि वाहतुकीची व्यवस्था इ. घटक योग्य प्रमाणात व योग्य वेळी वापरले, तरच भांडवलाच्या साहाय्याने उत्पदानात पुरेशी भर पडू शकेल. याचाच अर्थ विकासाकडे केवळ भांडवलाच्या दृष्टिकोनातून पाहणे बरोबर नाही. 

एका पाळीच्या ऐवजी कारखान्यात दोन किंवा तीन पाळ्या चालवून, अपशिष्ट मालाचे प्रमाण कमी करून, वाहतुकीचे व प्रेरकशक्तीचे योग्य पूर्वनियोजन करून आणि उत्पादन प्रक्रियांची शास्त्रशुद्ध आखणी करून भांडवलात भर न टाकतासुद्धा उत्पादन वाढविता येते. परदेशी भांडवल वापरण्यापूर्वी गरजू राष्ट्रांनी उत्पादनवाढीचे व विकासाचे असे मार्ग शोधून काढण्याचा प्रयत्न केला पाहिजे.
वर्ग:मराठी भाषा दिवशी संपादीत लेख
चेन्नई एक्सप्रेस

***चेन्नई एक्सप्रेस*** हा चित्रपट २०१३ साली प्रदर्शित झाला असून हा भारतीय चित्रपट असून चित्रपटाची कथा ही प्रेम कॉमेडी आणि हाणामारीवर आधारित आहे. चेन्नई एक्सप्रेस चित्रपटाचे दिग्दर्शक रोहित शेट्टी आहे आणि हा चित्रपट गौरी खान प्रदर्शित आहे. चित्रपटामध्ये प्रमुख भूमिका करणारे शाहरुख खान आणि दीपिका पडुकोण हे कलाकार आहेत.

शाहरुख खान आणि दीपिका पडुकोण या कलाकारांनी ओम शांती ओम (२००७) या चित्रपटातही आधी सोबत काम केले आहे. चेन्नई एक्सप्रेस हा चित्रपट जगामध्ये ८ ऑगस्टला प्रदर्शित केला होता व भारतात ९ ऑगस्टला प्रदर्शित केला होता. चेन्नई एक्सप्रेस या चित्रपटाने भारतात आणि जगात कमाईचे सगळे रेकॉर्ड तोडले होते. या चित्रपटाने भारतात व जगभरात १ अरब रुपयांची कमाई केली आहे.

वर्ग:मराठी भाषा दिवशी संपादीत लेख
वर्ग:इ.स. २०१३ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:रोहित शेट्टी दिग्दर्शित चित्रपट
खडीगंमत

खडीगंमत हे विदर्भातील अतिशय पुरातन लोकनाटय असून त्याचे नाते चक्रधरांचे चरित्र असलेल्या बाराव्या शतकातील लीळाचरित्र या मराठीच्या आघ गघ ग्रंथाशी असल्याचे संशोधकांचे म्हणणे आहे.
संत साहित्यात उल्लेखिलेल्या पण आज नामशेष झालेल्या डफगाण या पुरातन लोकनाट्याशी त्याचा संबंध जोडून खरीगंमत ते खडीगंमत असा नामांतराचा प्रवास झाला.  त्यानंतर मोगलांच्या काळात हीच खडीगंमत पश्चिम महाराष्ट्रात तमाशा या नवीन नावाने प्रचारात आली, असा खडीगंमत अभ्यासक डाॅ. हरिश्चंन्द्र बोरकर यांचा दावा आहे.

वर्ग:लोककला
वर्ग:मराठी भाषा दिवशी संपादीत लेख
वर्ग:महाराष्ट्रातील लोककला
मराठी संशोधन मंडळ, मुंबई (१९४८)

मराठी संशोधन मंडळ, मुंबई ही चिंतामण द्वारकानाथ देशमुख  आणि अनंत काकबा प्रियोळकर यांच्या प्रेरणेने व मुंबई मराठी ग्रंथसंग्रहालयाच्या पुढाकाराने, १ फेब्रुवारी १९४८ रोजी स्थापन झालेली संस्था आहे.

## स्थापना
१९४६ साली बाळशास्त्री जांभेकर यांच्या शतसांवत्सरिक पुण्यतिथीच्या निमित्ताने प्रा. प्रियोळकरांनी मराठी संशोधन मंडळाची कल्पना मांडली. त्यावेळचे मुंबई राज्याचे पहिले मुख्यमंत्री बाळासाहेब खेर यांनी सरकारी साहाय्याचे आश्वासन दिल्यानंतर मुंबई मराठी ग्रंथसंग्रहालयाने पुढाकार घेतला आणि संशोधन कार्यासाठी पुढे पाऊल टाकले. भा. वि. वरेरकर, अनंत हरी गद्रे, अनंत काकबा प्रियोळकर, वा. वि. भट आणि दि. पु. धुपकर यांचे शिष्टमंडळ बाळासाहेब खेरांना भेटले आणि १ फेब्रुवारी १९४८ रोजी संग्रहालयाने ‘मराठी संशोधन मंडळ’ स्थापन केले.

## संशोधन
## प्रकाशन
### मराठी संशोधन पत्रिका
## अनुदान 
साहित्य संस्कृती मंडळामार्फत 'मराठी संशोधन पत्रिके'साठी मराठी संशोधन मंडळास महाराष्ट्र शासनाचे अनुदान मिळते. त्याशिवाय मुंबई मराठी ग्रंथसंग्रहालयाचे काही अनुदानही संस्थेस प्राप्त होते.

## मराठी संशोधन मंडळाचे संचालक 
## संदर्भ
वर्ग:मराठी भाषा दिवशी संपादीत लेख
वर्ग:महाराष्ट्रातील संस्था
वर्ग:मराठी भाषा
वर्ग:मराठी साहित्य संस्था
वर्ग:मराठी भाषा संस्था
वर्ग:मराठी भाषा
पोहेगाव

**पोहेगाव** हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील अहमदनगर जिल्ह्यातल्या कोपरगाव तालुक्यातले एक गाव आहे. ह्या गावात एक प्राचीन गणपती मंदिर आहे. हा गणपती नवसाला पावणारा आहे म्हणून येथे दर अंगारकी चतुर्थीला हजारो भक्त दर्शनाला येतात. हे गणपती मंदिर नाशिक-शिर्डी रस्त्यापासून दीड किमी अंतरावर आहे.पोहेगाव पासून शिर्डी केवळ १५ किमी अंतरावर आहे.

वर्ग:मराठी भाषा दिवशी संपादीत लेख
वर्ग:अहिल्यानगर जिल्ह्यातील गावे
आर्थिकः
पोहेगाव हे आर्थिक दूष्ट्या विकसित व प्रगतशील गाव आहे .गावात मोठया प्रमाणात बाजारपेठ निर्माण झाली असून सदर गाव परिसरातील १५ ते २०गावांची दळणवळण व आर्थिक व्यवहार चालतात .तसेच गावात सहकारी तसेच शासकीय पतसंस्था व जी.प.शाळा ,माधयमिक शाळा व ज्युनिअर कॉलेज असल्याने सादर गावात आर्थिक प्रगती आहे.
व्यवसायः
शेती हा व्यवसाय पोहेगावत केला जातो .शेती बरोबर जोडधंदा म्हणून दुग्ध व्यवसाय मोठ्या प्रमाणात केला जातो.
प्राचीन काळ:
गावात जुना ऐतिहासिक वाडा जळका वाडा गढी असून ऐतिहासिक वेस आहे.
दळणवळण: वाहतूक
पोहेगाव हे दळणवळणाच्या दृष्टीने अत्यत महत्त्वाचे आहे.कारण पुणे एम. आय.डी.सी.अंतर्गत होणाऱ्या वाहतूक पोहेगाव येथून होतात.तसेच कोपरगाव ,मनमाड,औरंगाबाद, मुंबई, नाशिक ह्या प्रमुख शहराना जोडणारा मुख्य रस्ता पोहेगाव येथून जातो.तसेच कोपरगाव -पुणे-नाशिक येथे जाणाऱ्या बसेस पोहेगाव येथून प्रवास करतात.
बाजारपेठ:
पोहेगावात मोठी बाजारपेठ असल्याने आसपासचे १५ते२० गावाशी संबंध येत असतो.पओहे
गणेशवेल

**गणेशवेल** (Ipomoea quamoclit) ऊर्फ Cypress vine -  (हिंदीत कामलता)  हा एक प्रकारचा वेल आहे. या वेलाच्या फुलापासून अत्तर मिळाते.

## गणेशवेलाची अन्य नावे
* आसामी भाषा :  কুঞ্জলতা कुंजलता
* इंग्रजी : American jasmine, bed jasmine, cardinal creeper, China creeper, cupid flower, Cypress vine, hummingbird vine, Indian forget-me-not, Indian pink, Sita's hairs, star glory, star of bethlehem, sweet-willy 
* उर्दू : عشق پيچا इश्क पेंच
* ओरिया : तुरूलता 
* कानडी : ಕಾಮ ಲತೆ काम लते, ಕೆಂಪು ಮಲ್ಲಿಗೆ केंपु मल्लिगे
* गुजराती :  કામલતા कामलता, કામિની कामिनी
* तामिळ : காசிரத்னம் काशीरत्नम, கெம்புமல்லிகை केंपु मल्लिकै, மயிர்மாணிக்கம் मयिर मणिक्कम
* तेलुगू : కాశిరత్నము कशीरत्नमू
* पंजाबी :  ਅਸ਼ਕ ਪੇਚਾ अश्क पेंच, ਇਸ਼ਕ ਪੇਚਾ इश्क पेंच
* बंगाली :  কামলতা कामलता
* मणिपुरी :  কামলতা कामलता
* मराठी : आकाशवेल, गणेशवेल, इष्कपेंच 
* मल्याळी :  ആകാശമുല്ല आकाशमूळ, ഈശ്വരമുല്ല ईश्वरमूळ
* संस्कृत : कामलता 
* हिंदी : कामलता, सीताकेश
## चित्रदालन

File:Ipomoea Quamoclit.jpg|फुल
File:Cyprus vine.jpg|फुल व पाने
Image:IpomoeaQuamoclitSeeds.jpg|बिया
File:유홍초.JPG|वेलाचा आकार

वर्ग:मराठी भाषा दिवशी संपादीत लेख
वर्ग:वनस्पती
सुराय

*सुराय गाव  हे धुळे जिल्ह्यातील शिंदखेडा तालुका मध्ये आहे. दोडाईचा पासून १० किलोमीटर लांब आहे. ह्या गावात शेती आणि दुध व्यवसाय प्रसिद्ध आहे.*

*ह्या गावात **विठ्ठल** मन्दिर आणि **हनुमान** मन्दिर आहे.*

#### लोकसन्ख्या 
#### सुराय 
The language of this article is marathi.  kamlesh jadhav (talk) 15:04, 27 February 2017 (UTC)
वर्ग:मराठी भाषा दिवशी संपादीत लेख
जो.रा. सिटी हायस्कूल (धुळे)

**जो.रा.सिटी हायस्कूल** तथा **जोधराज रामलाल सिटी हायस्कूल** ही महाराष्ट्र राज्यातील धुळे शहरात असलेली शाळा आहे. धुळे एज्युकेशन सोसायटी ही शाळा चालवते आहे. शाळेतील गीताजयंती उत्सव आणि शाळेतून घडणारे मल्लखांब खेळाडू शाळेची वेगळी ओळख आहे. धुळे बसस्थानकाला लागूनच जेलरोड परिसरात ही शाळा आहे.

वर्ग:धुळे
वर्ग:महाराष्ट्रातील शाळा
घेवडेश्वर

महाशिवरात्र   निमित्त उंच डोंगरावर असलेल्या प्राचीन श्री क्षेत्र घेवडेश्वर(मु-हा) येथील मंदिरात जाऊन दर्शन घेतले .... 
या ठिकाणाहून अनेक गड किल्ल्यांचे दर्शन झाले, यामध्ये राजगड, तोरणा, रायगड, पुरंदर, रोहिडेश्वर, रायरेश्वर हे किल्ले पाहता आले, तसेच भोर तालुक्यातील भाटघर व देवघर धरणे एकाच ठिकाणाहून पाहण्याचा योग आला. वेळवंडचे संपूर्ण खोरे या ठिकाणाहून दिसते तसेच संपूर्ण भोर व अंबावडे परिसर व महुडे खोरे स्पष्ट दिसते. या सर्व कारणांनी छत्रपती शिवाजी महाराजांनी येथे किल्ला बांधायचे योजिले होते.
वर्ग:मराठी भाषा दिवशी संपादीत लेख
शासकीय तंत्रनिकेतन (कराड)

महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यामधील शासकीय तंत्रनिकेतन, कराड ही एक जुनी नावाजलेली संस्था असून महाराष्ट्र राज्याचे पहिले मुख्यमंत्री स्व. यशवंतरावजी चव्हाण यांच्या दृष्ट्या शैक्षणिक धोरणाच्या फलस्वरूप सदर संस्थेची स्थापना झाली आहे. 

राष्ट्राच्या सामाजिक आणि आर्थिक विकासात तंत्रशिक्षणाचे महत्त्व अनन्य साधारण आहे. उद्योग क्षेत्राची उभारणी व अस्तित्त्व हे पूर्णपणे हे कुशल मनुष्यबळाच्या उपलब्धतेवर अवलंबून असून सदरचे बहुमितीय कौशल्य धारक मनुष्यबळ उद्योगधंद्याची चाके अविरत फिरत ठेवण्यासाठी आवश्यक आहे.   

कृष्णा आणि कोयना या नद्यांच्या नयनरम्य संगमावर वसलेल्या कराड शहरात ही संस्था विद्यानगर येथील शैक्षणिक संकुलात इ. स. १९५७ पासून दिमाखात उभी आहे.  राष्ट्रीय महामार्ग सुवर्ण चतुष्कोणाच्या रा. म. क्रमांक ०४ लगत कराड शहर वसलेले आहे. 

शासकीय तंत्रनिकेतन कराड ही संस्था पुणे आणि मुंबई या महानगरांपासून अनुक्रमे १६५ किमी आणि ३३० किमी अंतरावर आहे. येथे पोहचण्यासाठी आपण रस्ते मार्ग, लोहमार्ग अथवा हवाई मार्ग यांचा अवलंब करू शकता.           

वर्ग:महाराष्ट्रामधील तंत्रनिकेतने
वर्ग:सातारा जिल्हा
वर्ग:कराड
उयान्वाट्टे स्टेडियम

**उयान्वट्टे मैदान** ( , ) हे श्रीलंकेतील मटारा येथील एक बहुउपयोगी मैदान आहे. श्रीलंकेच्या दक्षिणी टोकावर वसलेले उयान्वट्टे मैदान, हे मटारा क्रिकेट क्लबचे होम ग्राउंड आहे. मैदानावर अनेक आंतरराष्ट्रीय 'A' सामने तसेच १९-वर्षांखालील संघांचे सामने झाले आहेत. लवकरच मैदानाचा मोठ्या प्रमाणावर पुनर्विकास होणार आहे.

## इतिहास
मटारामधील पहिला क्रिकेट सामना कंबाइन्ड सिलोनीस क्रिकेट क्लब आणि मटारा सीसी या संघांदरम्यान २८ डिसेंबर १८८४ साली झाला. त्यावेळी मटारा क्रिकेट क्लब अस्तित्वात नव्हते आणि बेटाच्या इतर भागांत पाहुण्या संघांविरुद्ध खेळलेल्या खेळाडूंना जमा करून संघ बनवला जात असे.

मटारा क्रिकेट क्लबची स्थापना १९०४ मध्ये झाली, ज्यांच्यामध्ये सर्वात जास्त चहा मळ्यांची लागवड करणाऱ्या युरोपियन खेळाडूंचा भरणा होता. शतकाच्या सुरुवातील खेळाडूंसाठी पॅव्हिलियन नव्हते. वार्षिक रेस मीट साठी बांधलेल्या शेडमध्ये खेळाडू बसत असत. १९६६ मध्ये त्यावेळचे मटारा स्पोर्ट क्लबचे अध्यक्ष, एडमंड समरशेखर, ज्यांनी २१ वर्षे पदभार वाहिला, यांचा मैदानाच्या पुनर्विकासामध्ये खूप मोठा हात होता. 
मटारामध्ये खेळणारा सर्वात पहिला आंतरराष्ट्रीय संघ होता १९७३ मध्ये, पाकिस्तान २३-वर्षांखालील संघ. माजी खेळाडू, प्रमोद्य विक्रमसिंगे आणि  सनत जयसूर्या हे मटाराचे खळाडू होते.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:श्रीलंकेतील क्रिकेट मैदाने
सरमकुंडी

**सरमकुंडी** हे महाराष्ट्र राज्याच्या उस्मानाबाद जिल्हयातील वाशी तालुक्यातील गाव आहे. हे गाव राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक २११वर आहे. गावातील लोकांचा मुख्य व्यवसाय शेती आहे. येथे ज्वारी, गहू, हरभरा, सोयाबीन, कापूस यारखी पिके घेतली जातात.

सरमकुंडी गाव पेढ्यांसाठी महाराष्ट्रात प्रसिद्ध आहे. खवा व पेढा घेण्यासाठी लोक सरमकुंडी फाट्यावर थांबतात. आसपासच्या गावात खवा तयार होतो आणि महाराष्ट्रातील विविध शहरात जातो. 

सरमकुंडी पासूनच जवळच कुंथलगिरी हे जैन धर्मीयांचे तीर्थस्थळ आहे.

सरमकुंडी गावात दोन शाळा आहेत. जि.प.प्रा.शाळा सरमकुंडी व सरस्वती विद्यालय सरमकुंडी ह्या दोन शाळा आहेत. जिल्हा परिषद शाळा पहिली ते सातवी पर्यंत आहे. सरस्वती विद्यालय आठवी ते दहावी पर्यंत आहे. 

गावात छोटा आठवडी बाजार भरतो. दर रविवारी लोक वाशी येथे तालुक्याच्या ठिकाणी बाजारासाठी जातात.

वर्ग:मराठी भाषा दिवशी संपादीत लेख
वर्ग:उस्मानाबाद जिल्ह्यातील गावे
चेंडू फूल

चेंडूफळ(Parkia biglandulosa) 
चेंडू फळ या वृक्षला चेंडू फुल असेही म्हणतात .एक उंच वाढणारा डेरेदार पर्णसंभार असलेला सदाहरित वृक्ष. हा वृक्ष आकारमानाने गुलमोहर पेक्षा बराच उंच आणि मोठया विस्ताराचा असतो.डिसेंबर-जानेवारी महिन्यात हे झाड लांब देठावर लोंबकळणाऱ्या गोल्फ चेंडूच्या आकाराच्या फुलांनी बहरते. फुले चेंडूच्या आकाराच्या गोलावर उगवत असल्याने चेंडूफुल हे नाव आले. बऱ्याचदा या वृक्षाला चेंडूफळाचा वृक्ष असे संबोधले जाते. पण हे सयुत्तिक नाही,कारण या  फळांचा  आकार चेंडूसारखा नसतो. फळे म्हणजे चपटया  शेंगा असतात.त्यामुळे चेंडू फुल म्हणणे योग्य आहे.
ऑक्टोबर - नोव्हेंबर महिन्यात दीड हात लांबीच्या जाड दांडीच्या टोकावर तपकिरी रंगाचे लहान चेंडू दिसू लागतात आणि काही दिवसात संपूर्ण चेंडू झाड बारीक –बारीक पांढऱ्या फुलांनी भरून जातो.चेंडूच्या उगवलेली पांढरी फुले अतिशय लहान असल्याने लांबून फुलांचा चेंडू रव्याच्या लाडू सारखा दिसतो.फुले गळून गेल्यावर कधी कधी आतला टनक चेंडू वरच्या दाडीसारखा खाली गळून पडतो. 
मुंबईच्या संजय गांधी राष्ट्रीय उद्यानात,भायखळ्यातील वीर जिजामाता उद्यान,कुलब्यातील सागर उद्यानांत,साठे महाविद्यालय(पार्ले, पूर्व) यांच्या प्रांगणात व  वांद्र (पूर्व) हनुमान मंदिरासमोर चेंडूफुलाचे काही मोठे वृक्ष आहेत.

## संदर्भ
वृक्ष राजी मुंबईची

प्रकाशक:मुग्धा कर्णिक
  
लेखक:सुशील शिंदे
 

वर्ग:वृक्ष
वर्ग:वनस्पती
गुलबहार टबेबुया

गुलबहार टबेबुया                                 Tabebuia argentea
मुंबईतला आणखी एक भरगच्च फुलांनी ड़ंबरून येणारा वृक्ष म्हणजे टबेबुया. फेब्रुवारी- मार्च महिन्यात या निष्पर्ण वृक्षांच्या फिकट गुलाबी जांबळट छटेच्या फुलांची बहार मुंबईतल्या अनेक रस्त्यांवर दिसते. वांद्रयापासून स्वामी विवेकांद रस्त्याच्या बाजूने याची अनेक झाडे आहेट. घाटकोपरच्या कॅज्युरीन वसाहतीत रसत्याच्या कडेने उंचच उंच वाढलेले टबेबुया हरीने फुलतात. आझाद मैदान आणि स्टर्लिंग, कॅपिटल सिनेमांच्या मधून येणारे हजारीमल सोमाणी रस्त्यावर याची सुंदर भरभरून फुलणारी झाडे आहेत. वेस्टर्न एकस्प्रेज हायवे यांची आरास मधुनच तुरळ दिसते. पण खरा राजस टबेबुया आहे.

वर्ग:वनस्पती
वर्ग:मुंबई परिसरातील वनस्पती
आफ्रिकन ट्युलीप ट्री

Spathodea campanulata beauv ,Bignoniaceae

पिचकारी ,आफ्रिकन ट्युलिप ट्री 

भारतीय संस्कुर्ती ही आपला स्वताचा असा खास वेगळेपणा सांभाळूनही इतरांचे नवनवीन चांगले गेऊन सतत समृद्ध होणारी अशी आहे .त्याचाच एक भाग म्हणजे वेगवेगळ्या परदेशात्याला वनस्पती आज भारतात आपल्याच होऊन राहिलेल्या दिसतात  .स्पॅंथोडीया  कम्पॅंनुलाटा म्हणजे मराठीत पातरी ,पिचकारी या नावानी संबोधलेला वृक्ष पूर्व आफ्रिकेतील अंगोला देशातून सन १८७३ साली भारतात आणण्यात आला .आज भरयाच राज्यात स्पॅंथोडीया एक शोभिवंत वृक्ष म्हणून लावलेला आडळोतो .मुंबई व आसपासच्या समुद्र किनाऱ्याजवळच्या श्हारामध्ये या झाडांची वाड चांगली होते .समुद्रसपाटी पासून ४५०० फुट उंची पर्यत ही झाडे चांगली वाडतात .मुळात आफ्रिकेतील विषुववृत्तीय भागतील हे झाड जगातील जवळजवळ सर्वे ऊष्ण कटिबंधातील वातावरनात चांगल्या प्रकारे वाढते व फळते .परंतु भारतातील पुणे ,बंगलोर इत्यादी ठिकाणच्या प्रदेशात फुलांचा बहर विरळ असतो पण पालवी दाट असते .सुंदर दिसणारी लालसर ,नारंगी ,किरमिजी रंगाची फुले व हिरवी पालवी अशा रंगसंगतीमुळे  या झाडाकडे मन नेहमीच आकषित होते ,मोहून जाते . स्पॅंथोडीया हा मुळात ग्रीक शब्द आहे . . स्पॅंथ म्हणजे ग्रीक भाषेत ढालीच्या आकाराचा . कम्पॅंनुलाटा म्हणजे नरसाळ्याच्या आकाराचा  किवा घंटापात्राच्या आकाराचा .हे शब्द फुलाच्या आकाराशी संबधित आहेत .फुलांच्या कळ्या दाबल्यावर पिचकारी किवा फवा–यासारखे पाणी उडते म्हणून त्याला पिचकारी किवा फाऊटन ट्री म्हणून ओळखले जाते .या वृक्ष याची पाने गर्द हिरवी किवा पोपटी रंगाची ,मोठी ,जोड दलाची बनलेली असतात व त्यांना टरटरीत शिरा असतात .कोवळी पालवी मखमली सारखी मृदू आणि कोमल असते कोरड्या प्रदेशात फेब्रुवारीच्या सुमारास या झाडांची पाने गळून उन्हाळ्यात नवीन पालवी फुटते .फेब्रुवारी –मार्च मध्ये झाडावर  फुलांचा बहार आल्यावर किरमिजी ,नारगी किवा शेद्री फुलांनी झाड बहरून जाते .भोगलिक परीस्थिती व हवामानानुसार फुलण्याचा मोसम वेगळा असतो .मुंबईत हा वृक्ष फेब्रुवारी ते एप्रिल मध्ये बहरतो ,तर पुण्यात फुलण्याचा मोसम नोव्हेंबर –डिसेंबर मध्ये पहाव्यास मिळतो .

## बाह्य दुवा 
https://www.google.co.in/search?q=Spathodea+campanulata+beauv&biw=1366&bih=662&tbm=isch&source=lnms&sa=X&ved=0ahUKEwi9spOEn7LSAhUEa7wKHak7DJcQ_AUICCgB&dpr=1

## संदर्भ 
वृक्ष राजी मुंबईची

लेखक:रंजन कर्णिक

प्रकाशक :मुग्धा कर्णिक  

वर्ग :वृक्ष
आंबी दुमाला

**आंबी दुमाला** हे महाराष्ट्राच्या अहमदनगर जिल्ह्यातील संगमनेर तालुक्यात असलेले गाव आहे.

## पिन कोड 
पिन कोड : ४२२६०५

## मतदार संघ 
अकोले (विधानसभा), शिर्डी (लोकसभा)

## गावाची समुद्रसपाटीपासूनची उंची 
५०९ मीटर 

## भाषा 
मराठी

## यात्रा/ जत्रा 
आंबी दुमाला गावाची वार्षिक यात्रा चैत्र पौर्णिमेच्या दिवशी हनुमान जयंतीला भरते

## गावकऱ्यांची  आडनावे 
ढेरंगे, नरवडे, शिंगोटे,  शिंदे, सरोदे  इत्यादी.

वर्ग:अहिल्यानगर जिल्ह्यातील गावे
वर्ग:संगमनेर तालुक्यातील गावे
दि सॉयसा स्टेडियम

** डि सॉयसा पार्क स्टेडियम ** (पूर्वीचे **टायरॉन फर्नांडो स्टेडियम**) हे श्रीलंकेच्या मोराटुवा येथील एक बहुउपयोगी मैदान आहे.http://p.imgci.com/db/PICTURES/DB/082001/029343.jpg सध्या ते मुख्यत्वे क्रिकेट सामन्यांसाठी वापरले जाते. मैदानाची प्रेक्षकक्षमता १५,००० इतकी आहे आणि येथील पहिला कसोटी सामना १९९२ साली खेळवला गेला. मैदान १९४० साली खूले झाले आणि त्याला कसोटी दर्जा १९७९ साली प्राप्त झाला. क्रीडा संकुलाच्या बांधकामासाठी येथील कुटुंबांनी ५ एकर (२०००० चौ.मी.) जमीन अर्बन कौन्सिलला १९४० मध्ये देणगी म्हणून दिली आणि त्यामुळे ते नावारूपाला आले. कुटुंबाच्या दुसऱ्या एका सदस्याने २ एकर जमीन मैदानासाठी बाजारभावाने विकली.  मैदानाचे नाव डि सॉयसा पार्क असे ठेवण्यात आले आणि ते  मुख्यत: मोराटुवा स्पोर्ट्स क्लब (MSC) आणि शालेय स्पर्धांसाठी वापरले जाते.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:श्रीलंकेतील क्रिकेट मैदाने
निपाणी नगरपालिका

निपाणी नगरपालिका
		कंपनी सरकारने १८५० मध्ये गावं सुधारणा कायदा पास केला व त्यानुसार १८५४ मध्ये निपाणी, निपाणी नगरपालिककेची स्थापना करण्यात आली सुरुवाततिला 13 पंचामार्फत नगरपालिकेचा कारभार चालवला जाई व त्याला बेळगाव जिल्ह्याचे डपयुटी म्यासीस्ट्रेस मार्गदशर्न करत. पुढे १८७३ मध्ये निपाणीतील टाऊन नगरपालिकेचा दर्जा मिळाला. मुबई सरकारने 13 मे १८८५ रोजी काढलेल्या जाहीरनाम्यानुसार १८८५ मध्ये पहिली निवडणूक झाली. पहिली निवडणूक झाली.तर  १९२५ मध्ये टाऊन नगरपालिकेचे म्युनसीपल ब्युउरो मध्ये रूपांतर केले गेले १९२५-३० च्या दरम्यान लोख्संख्या १७१११ होती तर १९८१ मध्ये ४१७८३ झाली. व निपाणी म्युयन्सिपल कौन्सिल पुर्नरचना करण्यात आली.
              निपाणी नगरपालिकेचे सुतीकाग्रह, मोफत वाचनालय, बालसंगोपन संस्था यांच्याबरोबरच पानिपुर्वठ्याचा प्रश्न मार्गे लागण्यासाठी शिरगुप्पी, ढोरगल्ली, गवलीगल्ली, खोत गल्ली, अंमलझरी या ठिकाणी सुरुवातीला विहरी खोदल्या आणि शिरगुप्पीतून येणारे पाणी कमी पडू लागणे म्हणून जवाहर तलावाची निर्मिती केली व पानिपुर्वटयाचा प्रश्न सोडविला. सध्य स्थितीमध्ये निपाणी नगरपालिकेने अनेक योजना कार्यान्वित केल्या असून त्यापैकी २४ तास पाणीपुरवठा योजना नवीन फलभाजाची निर्मिती श्री दत्त खुले नाट्यगृह तलाव पूर्वजीवन योजना छत्रपती शिवाजी महराज सांस्कृतिक भवन, व्होलिबॅाल स्टेडीयम अश्या पद्धतीच्या योजना राबविलेल्या आहेत.

वर्ग:निपाणी
देवचंद कॉलेज अर्जुननगर व्हाया निपाणी

देवचंद कॉलेज, अर्जुननगर
सुवर्ण ग्रंथालय

महाराष्ट्र कर्नाटक सीमा परिसरात विशेषतः निपाणी भागात उच्च शिक्षणासाठी महाविधालायाची गरज लक्षात घेऊन व शिक्षणाचा सर्वदूर प्रसार व्हावा या उदात्त हेतूने सन १९६० साली पद्मभूषण सन्माननीय देवचंदजी शाह यांनी देवचंद कॉलेजची स्थापना केली व विध्यर्थ्याला अभ्यासासाठी सुविधा करिता ग्रंथालय स्थापन झाले. आज ग्रंथालयाची स्वतंत्र इमारत असून एकूण ६० हजार ग्रंथा बरोबर विविध विषयांची नियतकालिके वृतपत्रे, ग्रंथेतर साहित्य उपलब्ध आहे. क्रमिक पुस्तकाबरोबर संदर्भ ग्रंथ, विविध ज्ञानकोश, ई बुक्स, ई जर्नलस ही उपलब्ध आहेत. त्याचप्रमाणे दुर्मिळ ग्रंथ संपदा, महात्मा गांधी यांचे सबांधी साहित्य, भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर, छत्रपती शाहू महाराज, विल्यम शेक्सपिअर. मराठी भाषेतील खंड उपलब्ध आहेत. ग्रंथालयामार्फत प्रसंगानुरूप वाचनवृद्धीसाठी उपक्रम राबविले जातात. विध्यार्थायाबारोबर इतर माजी विधायार्थी, शिक्षक यांनाही सभासदत्व दिले जाते जेणेकरून वृद्धी बरोबर विकासास हातभार लागेल.

महाराष्ट्रातील महाविद्यालये
गडहिंग्लज पूर्वभागातील मराठी बोली

**गडहिंग्लज तालुक्यातील मराठी बोली** ही कन्नडमिश्रित मराठी बोलीभाषा आहे.

कोल्हापूर जिल्ह्यात  १२ तालुके आहेत. त्यात गडहिंग्लज हा एक तालुका आहे. गडीहिन्ग्लजच्या पूर्वभागातील जवळपास ३५ ते ४० गावे येतात. ही सर्व गावे लिंगायत बहुसंख्यांक लोकांची बोली ही कन्नडमिश्रित मराठी आहे. या बहुसंख्य समाजाचा मुख्य व्यवसाय शेती असल्याकारणाने शेतीशी निगडीत असे बरेचसे शब्द हे कन्नड मधील वापरले जातात. उदारणार्थ-
*       काळगी - ऊसाचा पाला 
*	कावली - पाण्याच पाट 
*	कारकि - हराटी 
*	चगची - शेवरी 
*	नगा - बैलांच्या खाध्यावरील जू 
*	क्यार - बिबा 
*	गुंडा - डेचक 
*	गंज - पेला 
*	वाटका - वारी

## संदर्भ
वर्ग:कोल्हापूर जिल्हा
वर्ग:गडहिंग्लज तालुका
निपाणी शहराचे आर्थिक अवलोकन

निपाणी शहराचे आर्थिक अवलोकन
निपाणीला कोकणचे आर्थिक प्रवेशद्वार म्हणून ओळखले जाते. नारळ, काजू, मीठ, मसाला, खोबरे या वस्तू राजापूर, वेंगुर्ला, मालवण, येथून येत तर जोंधळा, गुळ, शेंग, तंबाखू, ताग, मिरची, भुईमुग, हा माल स्थानिक शेतकरयाकडून पिकवाला जाई.
 
निपाणी परिसरात पिकणारा तंबाखू संपूर्ण भारतामध्ये उच्च प्रतीचा मानला जातो, दरवर्षी ५०० कोटीहून अधिक उलाढाल होते. येथील व्यापाऱ्यांनी मद्रास, कलकत्ता, व भारतातील निरनिराळ्या भागामध्ये हा तंबाखू पाठवतात. १९६१ च्या आकडेवारीनुसार त्यावेळी जवळ जवळ १८० वखारी होत्या, तर त्याला जोडधंदा म्हणून बिडी व्यवसाय सुद्धा निपाणीत चालत होता. बेळगाव जिल्ह्यामध्ये निपाणी रामदुर्ग, अंकलगी या ठिकाणी हा व्यवसाय चालतो. १९८० च्या दरम्यान बिडी कामगारांची संख्या १५०० होती तर जवळजवळ २०० तंबाखू पेढ्या होत्या, तंबाखू व्यापाराला अनुसरून अनेक व्यवसाय या ठिकाणी चालतात सध्या ऊस उत्पादनाचे प्रमाण सुद्धा निपाणीत सुरू झाले आहे. तर हलसिध्नाथ साखर कारखाना, हिंदुस्थान लेटकस लिमिटेड, इंडियन ऑइल प्लॅंन्ट तसेच ॲलुमिनियम भांडी कारखाना, अरोरा इंडस्ट्रीज, प्लास्टर ऑफ पॅरिस इंडस्ट्रीज, सौ मिल्स, ओईल मिल्स, टेक्सटाइल इंडस्ट्रीज यांनी निपानीच्या औधोगिक विकासाला चालना दिली आहे. त्याचप्रमाणे निपाणीमध्ये १९३८ मध्ये कृषी संजीवन केंद्र सुरू करण्यात आले असून या केंद्राचा मुख्य उदेश तंबाखू क्षेत्रामध्ये सुधारणा घडूवून आणणे हा होता. तंबाखूसाठी योग्य जमीन शोधून काढणे व त्या पद्धतीचा तंबाकूची बियाणे विकसित करणे हा उद्देश होता त्याचप्रमाणे आनंद-२ आनंद ११९ हा तंबाखू विकसित केला आहे व बाजरी, गहू, मक्का, कापूस, मिरची यामध्ये संशोधन केले आहे, एकूण २२ एकरमध्ये हे कृषी केंद्र वसवले आहे.
श्यामजी कृष्णवर्मा

**श्यामजी कृष्णवर्मा भन्साळी** (४ ऑक्टोबर, इ.स. १८५७:मांडवी, कच्छ जिल्हा, गुजरात - ३० मार्च, इ.स. १९३०:जिनिव्हा, स्वित्झर्लंड) हे भारतातील एक संस्कृत पंडित आणि सशस्त्र क्रांतीचे पुरस्कर्ते होते. त्यांचा जन्म गरीब कुटुंबात गुजरातच्या कच्छ जिल्ह्यातील मांडवी येथे झाला. यांचे वडील कृष्णवर्मा भन्साली आणि श्यामजींची आई दोघे श्यामजींच्या लहानपणी १८६७ साली वारले. श्यामजी यांचे पाथमिक शिक्षण मांडवी येथे तर हायस्कूल शिक्षण भूजमध्ये इंग्रजीतून झाले. त्यांच्या वडिलांच्या भाटिया नावाच्या मित्राने त्यांना मुंबईला नेले. तेथे विल्सन हायस्कूलमधून ते मॅट्रिक झाले. त्याचवेळी त्यांनी एका पाठशाळेत संस्कृतचा अभ्यास केला. १८७५मध्ये त्यांना गोकुळदास कन्हैयादास बक्षीस मिळाले.

रामदास या श्रीमंत व्यापाऱ्याच्या भानुमती या बहिणीशी त्यांचा विवाह झाला (१८७५). माधवदास रघुनाथदास या सुधारकाच्या मार्गदर्शनाखाली त्यांनी विधवाविवाह चळवळीत भाग घेतला; तसेच स्वामी दयानंदांच्या आर्यसमाजाचे प्रचार-प्रसार कार्य करण्याकरिता त्यांनी नासिक, पुणे, अहमदाबाद, भूज, लाहोरपर्यंत दौरा केला (१८७७-७८). एल्फिन्स्टन हायस्कूलमध्ये असताना त्यांचा मोनिअर-विल्यम्सशी परिचय झाला होता. त्यावेळी विल्यम्स त्यांच्या संस्कृत व्यासंगाने थक्क झाले होते. त्यांच्याशी त्यांनी पत्रव्यवहार करून, तसेच रामदास यांच्याकडून काही आर्थिक साहाय्य घेऊन उच्च् शिक्षणासाठी ते इंग्लंडला गेले (१८७९). ऑक्सफर्ड विदयापीठातून ते बी.ए. (१८८३) व नंतर बार अ‍ॅट लॉ झाले (१८८५). दरम्यान बर्लिन (जर्मनी) येथील अखिल प्राच्यविदया परिषदेत त्यांनी भारताचे प्रतिनिधित्व केले (१८८४). 

मुंबईला उच्च न्यायालयात वकिली करावी असे त्यांनी ठरविले; पण रतलामला त्यांना दिवाण म्हणून नेमणूक मिळाली. प्रकृति-अस्वास्थ्यामुळे पुढे त्यांनी राजीनामा दिला (१८८८). नंतर त्यांनी उदेपूर आणि जुनागढ संस्थानांतही दिवाण म्हणून काम केले; पण जुनागढच्या नबाबाशी मतभेद झाल्याने नोकरी सोडून ते पुण्यात आले (१८९५). लोकमान्य टिळकांशी त्यांचा घनिष्ठ संबंध आला आणि ते प्रखर राष्ट्वादी बनले. लोकमान्य टिळकांच्या अटकेमुळे ते अस्वस्थ झाले (१८९७) आणि बिटिशांच्या अन्याय्य व भारतविरोधी धोरणाबद्दल त्यांच्या मनात द्वेष उत्पन्न झाला. ते इंग्लंडला गेले आणि लंडनमध्ये राहू लागले. लंडनमधल्या आयरिश, रशियन आणि इतर देशांच्या क्रांतिकारकांशी त्यांनी सौहार्दाचे संबंध जोडले. स्पेन्सर-मिल यांच्या लेखनाचा त्यांच्यावर प्रभाव पडला. तत्पूर्वी त्यांनी आफ्रिकेतील बोअर युद्धात बिटिशांविरूद्घ आवाज उठविला (१८९९).

## बाह्य दुवे
* मराठी विश्वकोष

वर्ग:मराठी भाषा दिवशी संपादीत लेख
वर्ग:इ.स. १८५७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९३० मधील मृत्यू
ग्रंथालय आणि माहितीशास्त्र (पुस्तक)

**ग्रंथालय आणि माहितीशास्त्र** हे पी.बी. घंटे यांनी यु.जी.सी. नेट/सेट वस्तुनिष्ठ प्रश्नोत्तरे पेपर २ आणि ३ करिता उपयुक्त असे पुस्तक लिहीले आहे.

## पुस्तकाचा आकृतिबंध 
सदर ग्रंथाची रचना ही दहा घटकामध्ये करण्यात आली आहे.यु.जी.सी. नेट./सेट अभ्यासक्रमातील घटकाप्रमाणे प्रकरणाची रचना करून मूलभूत आणि प्रचलित महत्त्वपूर्ण प्रश्नांचा समावेश प्रत्येक घटकामध्ये आलेला आहे. यु.जी.सी. नेट/सेट परीक्षेमध्ये पेपर क्र. २ आणि तीन वस्तुनिष्ठ असल्यामुळे पेपर क्रमांक तीन मध्ये सखोल ,प्रचलीत, तार्किक असे प्रश्न असतात याचा देखील विचार करून अशा प्रश्नांचा अंतर्भाव
करण्यात आला आहे.

## प्रथम आवृती 
२०१५

## हे ही पहा 
ग्रंथालय आणि माहितीशास्त्र

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी साहित्य यादी
वर्ग:ग्रंथालयशास्त्र
माझं गाव माझं शिवार

'***माझं गाव माझं शिखर***' हे पुस्तक संतोष गाढवे यांनी लिहलेले असून याची पहिली आवृत्ती प्रसिद्ध केली आहे. ज्या मातीत खेळलो, बागडलो, मोठे झालो, शाळा शिकलो त्या माझ्या गावाच्या मातीबद्दल लिहलेले आहे.

## पुस्तकाचा आकृतिबंध 
पुस्तकाच्या सुरुवातीला अे.के.शेख यांनी प्रस्तावना लिहिलेली असून या पुस्तकाच्या लेखकांनी आपले मनोगत लिहलेले आहे.आणि या पुस्तकामध्ये एकून ५४ कविता आहे व शेवटी संतोष गाढवे लेखकांचा परिचय लिहलेला आहे.

लेखकांनी या पुस्तकामध्ये त्यांना आलेल्या अनुभवांवरून वेगवेगळ्या कविता केलेल्या आहेत तसेच लहानपणापासून मोठे होईपर्यत शेतात काम करणाऱ्या     माणसांविषयी तसेच निसर्गामध्ये येणाऱ्या ॠतुमध्ये करावी लागणारी कामांविषयी कविता केल्या आहेत.
तसेच त्यांनी आपल्या गावाचे वर्णन कवितांच्या पद्या मार्फत केले आहे.                                         

## पाहिली आवृत्ती
 १ जानेवारी

## हे ही पहा 
 * स्नेहवर्धन प्रकाशन 

## संदर्भ
snehavardhan@vsnl.net
हाच माझा मार्ग...

**हाच माझा मार्ग**... हे सचिन पिळगा‌ंवकर यांचे आत्मचरित्र आहे. सप्टेंबर, २०१३  रोजी त्यांनी या पुस्तकाची प्रथमावृत्ती प्रसिद्ध केली. त्यांनी ह्या आत्मचरित्रात त्यांच्या आयुष्यातील आणि चित्रपटात काम करताना आलेले अनुभव सांगितले आहेत. त्यांनी त्यांच्या आयुष्यात काम करत असताना त्यांच्या सहकार्यांबरोबर आलेले अनुभव आणि त्यांच्या वास्तविक जीवनात त्यांच्या मित्रपरीवारांणी केलेली मदत सांगितली आहे. आणि त्यांचा जीवनात  त्यांच्या सहकार्यांचा बहुमोलाचा वाटा आहे हे देखील सांगितले आहे.

## **पुस्तकाचा आकृतिबंध** 
पुस्तकाच्या सुरुवातीस 'मनोगत' व्यक्त केले आहे. आणि नंतर सीन १ पासून सीन ७० पर्यंत सीन आहेत. त्यांनी पुस्तकाच्या शेवटी कृतज्ञता व्यक्त केली आहे.

## **पहिली आवृत्ती** 
सप्टेंबर, २०१३

## **हे सुद्धा पहा** 
सचिन पिळगा‌ंवकर यांचे चित्रपट आणि नाटक पहा. उदाहरणार्थ (चित्रपट- अशी ही बनवाबनवी आणि नाटक- शिकार)

## **संदर्भ** 
www.mehtapublishinghouse.com

वर्ग:मराठी साहित्य यादी
मला प्रतीत झालेले माझे गुरू (पुस्तक)

मला प्रतीत झालेले माझे गुरू हे भगिनी निवेदीता यांनी लिहिलेले मराठी अनुवादित चरित्र आहे.हे मुळचे The Master As I Saw Him. या इग्रजी पुस्तकाचे डॉ.शांता कोठेकर यांनी केलेले अनुवादन आहे. 
 
## पुस्तकाचा आकृतिबंध
ह्या  पुस्तकात एकूण सत्तावीस प्रकरणे आहेत.

## पहिली आवृत्ती 
१ फेब्रुवारी १९१०

## हे सुद्धा पहा 
श्रीरामकृष्ण विवेकानंद साहीत्य

वर्ग:मराठी साहित्य यादी
एक होते बाळ (पुस्तक)

**एक होते बाळ** हे दीर्घकाव्य किसन पवार यांनी लिहिले आहे.
## पुस्तकाचा आकृतीबंध
या  पुस्तकाच्या सुरुवातीला चित्र स्वरूप कविता लिहिलेल्या आहेत . या काव्यात्मक कथा आहेत .    
यामधे  मानवतेला अनुसरून माणुसकीचा शोध घेतला आहे. 
## पहिली आवृत्ति
१६ डिसेंबर २००७.

## हे ही पहा
स्नेहवर्धन प्रकाशन ने प्रकाशीतकेलेली पुस्तके

## संदर्भ
बुगगंगा वरिल माहिती

वर्ग:पुस्तके
आई, हसत ये, डोलत ये

'*"*आई,हसत ये,डोलत ये*"*' हा चंदला कुलकर्णी यांनी लिहिलेला मराठी कविता संग्रह् आहे. याची प्रथामावृती १ मे २००९ या महाराष्ट्र दिन दिवशी प्रसिद्ध झाली. हा कविता संग्रह स्नेहवर्धन प्रकाशन ने प्रकाशित केला आहे. आयुष्याच्या मार्गावरून चालताना त्यांना या संग्रहातील कविता स्फुरल्या आहेत. उदाहरणार्थ 'सय माहेरची' ही कविता त्यांना त्यांची आजी गेली त्या वेळी तर 'विष्णू सखारामू' ही वी.स.खांडेकरांना ज्ञानपीठ पारितोषिक मिळाल त्या वेळेस स्फुरली आहे.

## **पुस्तकाचा आकृतिबंध** 
पुस्तकाच्या सुरुवातीस शुभेच्छा व मनोगत आहे आणि नंतर ४४ कविता आहेत.यातील १ ली कविता 'वंदन' ही आहे तर ४४ वी 'पाळणा मुलाचा' ही आहे.

## **पहिली आवृत्ती** 
१ मे २००९

## **हे सुद्धा पहा** 
स्नेहवर्धन प्रकाशन

## **संदर्भ** 
snehavardhan@vsni.net

वर्ग:मराठी साहित्य यादी
आसाम कृषि विद्यापीठ

**आसाम कृषि विद्यापीठ** हे एक कृषि विद्यापीठ आहे. ते भारतातील आसाम राज्याच्या जोरहाट मध्ये आहे.त्याची स्थापना १९६९ मध्ये झाली. या विद्यापीठांतर्गत पूर्ण आसाम राज्य येते.

या विद्यापीठात कृषि व तत्संबंधी विषय शिकविले जातात.याचा मोठा विद्यापीठ परिसर आहे.

वर्ग:आसाममधील विद्यापीठे
वर्ग:जोरहाट
इडली, ऑर्किड आणि मी (पुस्तक)

**इडली, ऑर्किड आणि मी** हे विठ्ठल व्यंकटेश कामत या होटेल उद्योजकांनी लिहिलेले पुस्तक आहे.

वर्ग:मराठी साहित्य यादी
वाढदिवस समस्या

इवलेसे|360x360अंश|वाढदिवस समस्येमधील समूह आकार व संभाव्यता यांचा आलेख.
संभाव्यता शास्त्रामधील, वाढदिवस समस्या किंवा वाढदिवस विरोधाभास हा एक सहजपणे पडताळून पाहता येणारा विरोधाभास आहे.  अहेतुकपणे (यादृच्छिकतेने) निवडलेल्या n व्यक्तींच्या समूहात समान वाढदिवस असणाऱ्या दोन व्यक्ती असण्याची संभाव्यता किती आहे याचे गणित म्हणजे वाढदिवस समस्या होय. या गणितात सोयीसाठी प्रत्येक दिवशी जन्माची (वाढदिवस असण्याची) संभाव्यता समान मानली जाते. वाढदिवसासाठी ३६६ दिवस (२९ फेब्रुवारीसह) उपलब्ध आहेत. म्हणजेच समान वाढदिवस असणाऱ्या दोन व्यक्ती असण्याची शक्यता १००% करायची असल्यास आपल्याला ३६७ लोकांचा समूह घ्यावा लागेल. परंतु, असे असले तरी साधारणत: ७० लोकांच्या समूहातच समान वाढदिवस असणाऱ्या दोन व्यक्ती असण्याची शक्यता ९९.९% पर्यंत पोचते. फक्त २३ लोकांच्या गटातदेखील समान वाढदिवस असणाऱ्या दोन व्यक्ती मिळण्याची शक्यता ५०% आहे. सशर्त संभाव्यतेचा वापर करून हे आकडे सहजपणे मिळतात. यात तार्किक विसंगती नसल्यामुळे रूढार्थाने हा विरोधाभास नाही. परंतु, फक्त २३ लोकांमध्ये देखील समान वाढदिवस असण्याची शक्यता ५०% मिळणे हे सहजगत्या पचनी पडणे अवघड असल्यामुळे त्यास विरोधाभास म्हणले जाते.   

संगणक विज्ञानात गुप्तलेखन पद्धतीने पाठविले जाणाऱ्या संदेशांमध्ये विपरीत बदल घडवून आणण्याच्या पद्धतींमध्ये या समस्येचा वापर होतो.  

## संभाव्यता काढणे 
एक साधे उदाहरण म्हणून आपण ३६५ दिवसांचे वर्ष व दर दिवशी वाढदिवस असण्याची संभाव्यता समान मानून २३ लोकांच्या समूहात दोन व्यक्तींचा वाढदिवस समान असण्याची संभाव्यता काढून बघू. आपल्याला २३ व्यक्तींच्या समूहात किमान दोन व्यक्तींचा वाढदिवस समान असण्याची शक्यता काढायची आहे. समजा A असे या घटनेला नाव देऊ आणि Ac म्हणजे ही घटना न घडणे असे मानू. संभाव्यतेच्या नियमानुसार, A किंवा Ac या दोन घटनांपैकी एक आणि एकच घटना एका वेळी होत असल्यामुळे  A व Ac यांच्या संभाव्यतेची बेरीज १ (१००%) होते. आपल्या समस्येचा विचार केला तर Ac म्हणजे सर्वच्या सर्व २३ व्यक्तींचे वाढदिवस वेगवेगळे असणे होय. त्यामुळे Ac या घटनेची संभाव्यता काढणे अधिक सोपे आहे. पहिल्या व्यक्तीचा वाढदिवस ३६५ पैकी कोणताही असू शकतो. दुसऱ्या व्यक्तीचा वाढदिवस हा वेगळ्या दिवशी हवा असल्यामुळे त्यासाठी ३६४ पर्याय उपलब्ध आहेत. तिसऱ्या व्यक्तीचा वाढदिवस हा पहिल्या दोन्ही व्यक्तींपेक्षा वेगळा हवा असल्यामुळे त्यासाठी ३६३ पर्याय उपलब्ध होतात. अशाप्रकारे, दर व्यक्तीसाठी एक-एक पर्याय कमी होत जात २३व्या व्यक्तीसाठी ३४३ पर्याय उपलब्ध राहतात. यावरून संभाव्यता काढल्यास Acची संभाव्यता ०.४९२७०३ इतकी मिळते. त्यामुळे Aची संभाव्यता ही ०.५०७३९७ इतकी मिळते. अशाच रीतीने कोणत्याही आकाराच्या समूहासाठी संभाव्यता काढता येते. पुढील तक्त्यात वेगवेगळ्या आकारांच्या समूहांसाठी दोन व्यक्तींचा वाढदिवस समान असण्याची शक्यता दिली आहे. 
 
वर्ग:मराठी भाषा दिवशी संपादीत लेख
भारतातील सर्वात मोठ्या साम्राज्यांची यादी

**भारतातील सर्वात मोठ्या साम्राज्यांची यादी** यात  १० लाख चौरस किलोमीटरपेक्षा जास्त क्षेत्रफळावर राज्य करणाऱ्या ऐतिहासिक साम्राज्यांची यादी आहे. सम्राट अशोकांचे मौर्य साम्राज्य हे भारतातील आजपर्यंतचे सर्वात मोठे आणि सर्वात शक्तिशाली साम्राज्य होते.

## चित्रात्मक तक्ता 

DateFormat=yyyy
ImageSize= width:750 height:auto barincrement:23
Period = from:0 till:6000
TimeAxis = orientation:horizontal
PlotArea = right:10 left:5 bottom:50 top:5

Colors =
   id:country  value:rgb(0.5,0.85,0.7)
   id:territory value:rgb(0.8,0.8,0.8)
   id:disputed value:rgb(0.8,0.5,0.5)
   id:highlight value:rgb(0.4,0.75,0.6)
   id:minorline value:rgb(0.9,0.9,0.9)
   id:line    value:rgb(0.5,0.5,0.5)

PlotData=
 width:15 textcolor:black shift:(5,-5) anchor:from fontsize:s

 bar:C1 from:0 till:5000 color:country text:"मौर्य साम्राज्य" (सम्राट अशोक)
 bar:C2 from:0 till:4000 color:country text:"मुघल साम्राज्य"
 bar:C3 from:0 till:3500 color:country text:"गुप्त साम्राज्य"
 bar:T1 from:0 till:3287 color:territory text:"भारत"
 bar:C4 from:0 till:3200 color:country text:"दिल्ली सल्तनत"
 bar:C5 from:0 till:2500 color:country text:"मराठा साम्राज्य"
 bar:C6 from:0 till:2000 color:country text:"कुषाण साम्राज्य"
 bar:C7 from:0 till:1800 color:country text:"गुर्जर प्रतिहार साम्राज्य"
 bar:C8 from:0 till:1700 color:country text:"राष्ट्रकूल साम्राज्य"
 bar:C9 from:0 till:1500 color:country text:"नंद साम्राज्य"
 bar:C10 from:0 till:1500 color:country text:"इंडो सिथीएंस" 
 bar:C11 from:0 till:1200 color:country text:"शुंग सामाज्र"
 bar:C12 from:0 till:1100 color:country text:"चालुक्य साम्राज्य"
 bar:C13 from:0 till:1000 color:country text:"हर्ष साम्राज्य"

ScaleMajor = gridcolor:line unit:year increment:1500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:minorline unit:year increment:1000 start:0

TextData =
  fontsize:S
  textcolor:black
  pos:(250,25) # tabs:(100-left)
  text:"एकूण क्षेत्रफळ (हजार चौ. किलोमीटरमध्ये)

## हे ही पहा
* भारताचा इतिहास

## बाह्य दुवे
**भारतीय इतिहास के 8 बड़े साम्राज्य*  

## संदर्भ

वर्ग:प्राचीन भारताचा इतिहास
वर्ग:आधुनिक भारताचा इतिहास
वर्ग:मौर्य काळ
वर्ग:मुघल साम्राज्य
वर्ग:याद्या
डिसेंडंट्स ऑफ द सन

**डिसेंडेंट्स ऑफ़ द सन** ही कोरियन दूरचित्रवाणी मालिका आहे.

=कलाकार=
सोंग जूंग-की
सोंग हाय-क्यो
किम जी-वन
किम मिन-सिओक

=कथा=
यू सी-जिन (सोंग जूंग-की) एक सैनिक असतो. तो त्याचा मीञ म्हणजे जोडीतील सैनिक किम गी-बिओम (किम मिन-सिओक) सुट्टीत एका चोराला पकडतात. चोराला ज्या दवाखान्यात नेतात त्यामध्ये डॉ कांग मो-यॉन (सोंग हाय-क्यो) त्याला पहिल्यांदा भेटते. 
किम गी-बिओम (किम मिन-सिओक) ही यून मियोंग-जू वर (किम जी-वन) प्रेम करत असतो.
=दुवे=
* 
* 

वर्ग:कोरियन दूरचित्रवाहिनी मालिका
दिलीप खैरे

**दिलीप शंकर खैरे** (आप्पा) (१७ जून, इ.स. १९७१:खंडूखैरेवाडी, सुपे, बारामती तालुका, पुणे जिल्हा, महाराष्ट्र - ) हे बारामती तालुक्यातील भारतीय जनता पक्षाचे राजकारणी आहेत.

## शिक्षण
खैरे यांनी पुण्यातील नेस वाडिया कॉलेज बी.कॉमची पदवी घेतली. शिक्षण पूर्ण करून ते बारामतीला आले आणि त्यांनी ग्रामपंचायतीची निवडणूक लढवून आपल्या सामाजिक व राजकीय कार्याला सुरुवात केली.

## कारकीर्द
ग्रामपंचायत सदस्य व उपसरपंच - २००३

भाजप पुणे जिल्हा युवा मोर्चा उपाध्यक्ष - २००३

भाजप पुणे जिल्हा युवा मोर्चा सरचिटणीस - २००४

भाजप पुणे जिल्हा युवा मोर्चा सरचिटणीस फेरनिवड - २००५

भाजप बारामती तालुका अध्यक्ष - २००८

भाजप जिल्हा सरचिटणीस २००८

भाजप प्रदेश कार्यकारणी सदस्य - २०१०

प्रादेशिक कृषी उत्त्पन्न बाजार समिती उपसभापती - एप्रिल २०१५

पुणे कृषी उत्त्पन्न बाजार समिती सभापती - डिसेंबर २०१५ पासून

पुणे जिल्हा कालवा सल्लागार समिती सदस्य - जून २०१६
संचालक महाराष्ट्र राज्य सहकारी दूध महासंघ -२०१९ ते २०२०
निमंत्रित सदस्य महाराष्ट्र प्रदेश भारतीय जनता पार्टी २०२३ पासून

वर्ग:इ.स. १९७१ मधील जन्म
वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
स्वेरकर योहानसन

**स्वेरकर योहानसन** (२६ मे, इ.स. १९६१:लुंड, स्वीडन - ) हे एक स्वीडिश भौतिकशास्त्रज्ञ आहेत.

जोहानसन यांच्याकडे अभियांत्रिकी आणि भाषाशास्त्राची पदवी आहे . 

स्वेरकर हे त्यांच्या स्वीडिश आणि सेबुएनो विकिपीडियातील योगदानासाठी ओळखले जातात. त्यांनी निर्माण केलेल्या *एलएसजे बॉट* ह्या सांगकाम्याने जवळपास सत्तावीस लाख नोंदी विकिपीडियावर लिहल्या आहेत.

एलएसजे बॉट एकेदिवशी जवळपास १०,००० नोंदी  लिहू शकतो  , स्वेरकरचे बहुतांश लिखाण  जगातील वन्यजीव प्राण्यांवर आहे. एकूण लिखाणातील  १/३ लिखाण स्वीडिश  भाषेत आहे  आणि २/३ सेबुएनो आणि  इतर फिलिपिनी भाषेत  आहे .    

त्यांच्या ह्या सांगकाम्यामुळे वीस लाख लोक बोलणाऱ्या सेबुएनो भाषेचा विकिपीडियातील लेखांच्या संख्येमध्ये इंग्लिश खालोखाल दुसरा क्रमांक तर स्वीडिश भाषेचा तिसरा क्रमांक आहे.

वर्ग:स्वीडिश भौतिकशास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १९६१ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
महाराष्ट्र अभियांत्रिकी प्रशिक्षण प्रबोधिनी (नाशिक)

**महाराष्ट्र अभियांत्रिकी प्रशिक्षण प्रबोधिनी** ही महाराष्ट्र शासनाची राज्यस्तरीय एकमेव प्रशिक्षण संस्था आहे. या संस्थेची स्थापना नाशिक मध्ये १९६४ साली झाली. या संस्थेमार्फत कनिष्ठ अभियंता ते अधीक्षक अभियंता पर्यंतच्या पदावरील शासकीय सेवेत कार्यरत अभियंत्यांना प्रशिक्षण दिले जाते तसेच जलसंपदा व सार्वजनिक बांधकाम विभागांतर्गत असलेल्या महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगामार्फत सरळसेवेने नियुक्त होणाऱ्या सहाय्यक अभियंता श्रेणी-2, सहाय्यक अभियंता श्रेणी-1 व सहाय्यक कार्यकारी अभियंता तसेच यांना एक वर्षाचे प्रतिष्ठापन प्रशिक्षण देण्यात येते.

## कामे
* महाराष्ट्र अभियांत्रिकी प्रशिक्षण प्रबोधिनी नाशिक ही संस्था जलसंपदा विभागातील व सार्वजनिक बांधकाम विभागातील उप अभियंता ते मुख्य अभियंता यांना प्रशिक्षण देण्यासाठी राज्य प्रशिक्षण धोरणानुसार व नियमित मंजूर वार्षिक प्रशिक्षण कार्यक्रमानुसार प्रशिक्षण देण्यासाठी असुन त्यानुसार निरनिराळ्या प्रशिक्षण वर्गांची अंमलबजावणी महाराष्ट्र अभियांत्रिकी प्रशिक्षण प्रबोधिनी व प्रादेशिक प्रशिक्षण केंद्र पुणे/ नागपूर/ औरंगाबाद यांच्या मार्फत सुरू आहे.
* मेटा नाशिक येथे महाराष्ट्र शासनाच्या 23/09/2011च्या राज्य प्रशिक्षण धोरणानुसार खालील पाच प्रकारची प्रशिक्षणे आयोजित करण्यात येतात.
:* पायाभूत प्रशिक्षण
:* बदली नंतरचे प्रशिक्षण (कामकाजात बदल)
:* उजळणी प्रशिक्षण
:* पदोन्नती नंतरचे प्रशिक्षण
:* नवीन विषयांची तोंडओळख
* शासनाने निर्देशित केल्याप्रमाणे जलसंदा विभागातील सर्व उप अभियंता व शाखा अभियंता व सहाय्यक अभियंता श्रेणी -2चे ई-जलसेवेचे STeJEचे नियमित प्रशिक्षण वर्ग प्रबोधिनी व नागपूर व औरंगाबाद येथील प्रादेशिक प्रशिक्षण केंद्रांत सुरू आहेत.
* महाराष्ट्र अभियांत्रिकी प्रशिक्षण प्रबोधिनी मार्फत सन 2016-17 या कालावधीत सरळसेवेने जलसंपदा विभागात नियुक्त झालेले  सहाय्यक कार्यकारी अभियंता व सहाय्य अभियंता श्रेणी -1 असे एकूण 102 अधिकाऱ्यांनी माहे डीसेंबर 2016 अखेर त्यांचे 1 वर्षाचे पायाभूत प्रतिष्ठापन प्रशिक्षण पूर्ण केले आहे. तसेच सार्वजनिक बांधकाम विभागातील सहाय्यक कार्यकारी अभियंता व सहाय्यक अभियंता श्रेणी 1 एकूण 74 प्रशिक्षणार्थी यांनी देखील त्यांचे 1 वर्ष कालावधीचे पायाभूत प्रतिष्ठापन प्रशिक्षण माहे मार्च 2017 अखेर पर्यंत पूर्ण करणार आहेत.
* या संस्थे अंतर्गत कार्यरत असलेली प्रादेशिक प्रशिक्षण केंद्र पुणे / औरंगाबाद व नागपूर यांचेही प्रशिक्षणाचे व प्रशासकीय नियंत्रणाचे काम प्रबोधिनीकडे आहे.

वर्ग:मराठी भाषा दिवशी संपादीत लेख
वर्ग:महाराष्ट्र शासन
भारतकन्या कल्पना चावला (पुस्तक)

**भारतकन्या कल्पना चावला** हे पंकज किशोर लिखित मराठी चरित्र आहे.  हे भारतीय-अमेरिकन अंतराळयात्री कल्पना चावलाच्या जीवनाबद्दलचे लेखन आहे.

## पुस्तकाचा आकृतिबंध
पुस्तकाच्या सुरुवातीला अनुवादकाने प्रस्तावना दिली आहे. त्यानंतर कल्पना चावलाच्या आयुष्यातील सारांश पूर्वपीठिका स्वरूपात मांडला आहे. पुस्तकात एकूण सतरा प्रकरणे आहेत व पुस्तकाच्या शेवटी चावलाची विविध छायाचित्रे आहेत.
# हे विश्वची माझे घर 
# कल्पनाचा परिचय 
# वसा संघर्षाचा 
# बालपणीचे दिवस 
# भारतातील शिक्षण 
# करनाल ते युनायटेड स्टेट्स 
# भेटे जीवांसाठी तिजला 
# स्वप्नपूर्तीकडे वाटचाल 
# अवकाशातील पहिली सफर 
# मुलाखत 
# शेवटची सफर 
# पुरस्कार व स्मारक 
# वारसा कल्पनेचा 
# कित्येकांचा आदर्श: कल्पना चावला 
# स्पेस शटल, स्पेस स्टेशन 
# हबल टेलिस्कोप 
# अंतराळ प्रवास - संगणकामुळेच 
 
## आवृत्ती
* पहिली आवृत्ती २००८
* दहावी आवृत्ती २०१२

## हेही पहा
*कल्पना चावला

## संदर्भ
वर्ग:मराठी साहित्य यादी
एलीझेर बेन येहुदा

**एलीझेर बेन येहुदा** (७ जानेवारी, इ.स. १८५८ - १६ डिसेंबर, इ.स. १९२२) हे हिब्रू भाषेतील शब्दकोशकार होते. हिब्रू भाषेच्या पुनरुत्थानाचे श्रेय एलीझेर बेन येहुदा यांना जाते. 

त्यांनी आधुनिक हिब्रूचा पहिल्या शब्दकोशाचे संपादन आणि निर्मिती केली. त्यांनी क्षयरोगाने ग्रस्त असतानाही कार्य केले

त्यांच्या मृत्यू पश्चात त्यांची पत्नी हेमदा बेन येहुदा यांनी हे शब्दकोश निर्मितीचे काम पुढे नेले.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:इ.स. १८५८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९२२ मधील मृत्यू
वर्ग:हिब्रू भाषा
एल.एल. झामेनहॉफ

**लुडविक  लेजझर झामेनहॉफ** (१५ डिसेंबर १८५९?:पोलंड  - १४ एप्रिल १९१७?) हे एस्पेरांतो या जगातील सर्वाधिक वापरल्या जाणाऱ्या कृत्रिम भाषेचे जनक समजले जातात

व्यवसायाने डॉक्टर असलेल्या झामेनहॉफ यांनी वयाच्या चौदाव्या वर्षी एस्पेरांतोची रचना केली, युद्धविरहित जग हे एका समान भाषेमुळे शक्य आहे, असे त्यांचे मत लहान वयापासून झाले होते.

वर्ग:एस्पेरांतो भाषा
इन्स्टिट्यूट ऑफ पेट्रोकेमिकल इंजिनीअरिंग

महाराष्ट्र शासनाने १९८२ साली रासायनिक अभियांत्रिकी विभागामध्ये ४० विद्यार्थी क्षमतेसह खडकरासायनिक अभियांत्रिकी संस्थानिकेची (पूर्वीचे रायगड तंत्रविद्यानिकेतन) स्थापना केली. संस्थानिका पश्चिम पर्वतरांगांमध्ये रायगड किल्ल्याच्या पायथ्याशी वसलेली आहे. ही एक स्वायत्त संस्थानिका आहे. लागोपाठ काही अभ्यासक्रमांची भर घातल्यानंतर आज या संस्थानिकेत आठ पद्विका अभ्यासक्रम व एक प्रगत पद्विका अभ्यासक्रम चालवले जातात. 

* सर्व पद्विका अभ्यासक्रम हे ए.आय.सी.टी.ई. मान्यताप्राप्त व महाराष्ट्र शासन परिचित आहेत.

* विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासासाठी ग्रंथालय, सुसज्ज प्रयोगशाळा, विद्यार्थी व विद्यार्थिनींसाठी स्वतंत्र वसतिगृहे, बाहेरील विविध क्रियाकलाप, क्रीडा अशा सुविधा पुरवल्या जातात.

* विद्यार्थी महाराष्ट्र शासनाच्या विविध शिष्यवृत्तींसाठी पात्र आहेत.

* संस्थानिकेमध्ये नोंदणीक्रूत माजी विद्यार्थी संघटना आहे, जी विद्यार्थ्यांच्या कल्याणासाठी विविध कार्यक्रम आयोजित करते.

* संस्थानिका एक भारत सरकारची योजना सामुदायिक तंत्रविद्यानिकेतन चालवते. ज्याद्वारे विविध अल्प कालावधी कौशल्य आधारित अभ्यासक्रम उपलब्ध केले जातात.

* संस्थानिकेत प्रतिवर्षी विप्रो, पोस्को, घरडा केमिकल्स, टोयो इंजिनीअरिंग, जे. एस. डब्ल्यू. सारख्या कंपन्या विद्यार्थ्यांची नोकरीसाठी निवड करण्याकरिता भेट देतात.

वर्ग:महाराष्ट्रातील महाविद्यालये
रुची

रुची या शब्दाचा अर्थ एखाद्या गोष्टीची आवड असणे . रस असणे .
शासकीय तंत्रनिकेतन (यवतमाळ)

**शासकीय तंत्रनिकेतन, यवतमाळ** ही महाराष्ट्राच्या यवतमाळ शहरातील शैक्षणिक संस्था आहे. या संस्थेची स्थापना वर्ष इ.स. १९६४ मध्ये झाली.

ही संस्था विविध प्रशिक्षण कार्यशाळां भरवते तसेच येथे संगणक, विद्युत, यांत्रिकी, स्थापत्य, रसायन ,अणुविद्युत अभियांत्रिकी या शाखांसाठी ३ वर्ष पदविका अभ्यासक्रम उपलब्ध आहेत. या संस्थेत विविध खेळ स्पर्धा तसेच सांस्कृतिक कार्यक्रमांचे आयोजन होते.

वर्ग:यवतमाळ
वर्ग:महाराष्ट्रातील शैक्षणिक संस्था
टेंगळे

**टेंगळे** हे एक मराठी आडनाव आहे. हे आडनाव महाराष्ट्राच्या कोकण प्रदेशातील रायगड जिल्ह्यातील कोळी लोकांमध्ये आढळते.

वर्ग:मराठी आडनावे
कोकरूड

**कोकरूड** हे महाराष्ट्राच्या सांगली जिल्ह्यातील गाव आहे. हे गाव वारणा नदीच्या काठावर आहे असून विश्वास नांगरे पाटील आणि आनंद पाटील यांचे जन्मगाव आहे.

वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
मानसी

मानसी : मानसी नावाचा अर्थ शुद्ध आत्मा/पविञ मनाची  असा होतो .  प्रभावी व्यक्तिमत्त्व आणि कोणत्याही परिस्थितीत समस्यांपासुन दूर न जाता  त्यावर मात करणाऱ्यांचे नाव दर्शवते . मानसी हे एका पुराणांमधील विद्यादेवतेचे पण नाव आहे . मानसी नाव हे पूर्णपणे प्रामाणिकतेचे आणि शुद्धतेचे प्रतिबिंब आहे .

वर्ग:नावे
नाशिकमधील पर्यटनस्थळे

नाशिकमधील पर्यटनस्थळे 
 १. सीता गुहा  -
        नाशिक  मध्यवर्ती स्थानापासून  १ किमी अंतरावर 
        पंचवटीपासून जवळ, रावणाने सीतेचे अपहरण केलेले ठिकाण. एक चिमुळती पायवाट आपल्याला सीता गुहेत पोहचवते. 
२. पंचवटी-
        नाशिक  मध्यवर्ती स्थानापासून  ३ किमी अंतरावर 
        हे एक धार्मिक स्थळ असून, दरवर्षी लाखो भाविक या स्थानाला भेट देतात.

वर्ग:नाशिक
रशियन राज्यक्रांतीची कारणे

१९ व्या शतकात युरोप खंडात राजकीय ,सामाजिक ,व आर्थिक स्वरूपाची स्थित्यंतर होत होती लोकशाही राज्य पद्धतीने अनेक युरोपीय देशात मुल धरले होते.अनेक देशामध्ये रस्त्र्वादाचा प्रक्रियेत चालना मिळाली .मात्र  या स्थित्यंतराचा काळात रशिया अलिप्त होता .रशियात अनेक वर्षापासून झार राजवट अस्तित्वात होती .या राजवटीत रशियन मोठ्या प्रमाणावर अन्याय होत होता .त्यातून १९१७ साली रशियन जनतेने राज्यक्रांती घडून आणली .याचे व्यापक परिणाम जागतिक राजकारणावर होऊन रशिया एक बलाढ्य शक्ती म्हणून  समोर आला .

* सामाजिक कारणे
* आर्थिक कारणे 
* राजकीय कारणे
* रशियन जनतेची जमिनीची मागणी 
* रशियातील कामगार वर्ग 
* रशिया जपान युद्ध 
* 1905ची क्रांती 
* पहिल्या महायुद्धातील रशियन हानी 
* कार्ल मार्क्सचे तत्त्वज्ञान 

क्रांती
तारक मेहता

**तारक मेहता** (डिसेंबर, इ.स. १९२९:अहमदाबाद, गुजरात, भारत - १ मार्च, इ.स. २०१७:अहमदाबाद) हे एक गुजराती विनोदी लेखक, नाटककार व सदरलेखक होते. गुजराती भाषेत त्यांनी विनोदी नाटके लिहिलीच, पण देश-विदेशातील अनेक उत्तमोत्तम नाटकेही त्यांनी आवर्जून गुजरातीत आणली. तारक मेहता का उल्टा चष्मा या लोकप्रिय विनोदी मालिकेचे लेखक आहेत.

## शिक्षण
मेहता इ.स. १९४५मध्ये मॅट्रिक झाले. १९५६मध्ये मुंबईतील खालसा महाविद्यालयातून गुजराती विषय घेऊन बी.ए. आणि त्यानंतर १९५८ मध्ये भवन्स महाविद्यालयात त्याच विषयातून त्यांनी एम.ए. पर्यंतचे शिक्षण पूर्ण केले. १९५८ ते ५९ या काळात गुजराती नाट्यमंडळात त्यांनी कार्यकारी मंत्री या पदावर कार्य केले. तारक मेहता हे १९५९ ते ६० मध्ये प्रजातंत्र दैनिकात उपसंपादक होते. 
## जीवन
त्यांनी १९६० ते १९८६ या काळात भारत सरकारच्या माहिती आणि प्रसारण मंत्रालयातील फिल्म्स डिव्हिजनमध्ये काम केले. २०१५ मध्ये त्यांना "पद्मश्री" पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.

## साहित्य
महेता तारक मेहता का उल्टा चष्मा या विनोदी दूरचित्रवाणी मालिकेचे लेखक होते. ही मालिका *दुनियाने उंधा चष्मा* या सदरावर आधारित होती. हे गुजराती भाषेतले सदर पहिल्यांदा चित्रलेखा साप्ताहिकात मार्च १९७१ला प्रसिद्ध झाले, आणि पुढे सलग ४० वर्षे छापून आले. हे सदर समाजात घडणाऱ्या तात्कालिक घटनांवर विविध अंगांनी पाहिल्यावर होणाऱ्या विनोदांवर आधारित होते. तारक मेहता यांची एकूण ८० पुस्तके प्रकाशित झाली आहेत.  त्यांतील तीन दिव्य भास्कर या वृत्तपत्रात प्रसिद्ध झालेल्या सदर लेखनाची संकलने आहेत, आणि उरलेली तारक मेहता का उल्टा चष्माच्या कथा आहेत. या कथांचे आधी पुस्तकात रूपांतर झाले व नंतर त्यावर तारक मेहता का उल्टा चष्मा ही मालिका झाली.  ‘तारक मेहता का उल्टा चष्मा’ या मालिकेने नवनवे विक्रम प्रस्थापित केले. लिम्का बुकमध्ये या मालिकेची नोंद झाली. 

## देहदान
तारक मेहता यांच्या इच्छेनुसार, वैद्यकीय अभ्यासक्रमाच्या विद्यार्थ्यांना अभ्यासासाठी मृत्यूनंतर त्यांचे देहदान करण्यात आले.

## काही पुस्तके (एकूण सुमारे ८०)
नवुं आकाश नवुं धरती - ( इ.स. १९६४ )
 
दुनियाने ऊंधा चष्मा - ( इ.स. १९६५ ) 

तारक मेहतानी टोळकी परदेसना प्रवासी - ( इ.स. १९६५ )

तारक मेहताना आठ एकाकियो - ( इ.स. १९७८ ) 

तारक मेहता का उल्टा चष्मा - ( इ.स. १९८१ )
 
तारक मेहतानो टपुडो - ( इ.स. १९८२ ) 

ॲक्शन रिप्ले

अलबेलूं अमेरिका वंठेलूं अमेरिका

आ दुनिया पांजरापोळ

कोथळामांथी खिलाडी

चंपकलाल टपूनी जुगलबंदी

बेताज बाटलीबाज पोपटलाल ताराज

## पुरस्कार 
* गुजरात साहित्य अकादमी पुरस्कार
* रमणलाल नीलकंठ हास्य पारितोषिक 
* पद्मश्री (इ.स. २०१५)

वर्ग:गुजराती लेखक
वर्ग:इ.स. १९२९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१७ मधील मृत्यू
वर्ग:साहित्य व शिक्षणातील पद्मश्री पुरस्कारविजेते

## बाह्य दुवे 
* http://archive.indianexpress.com/news/comedy-inc/640054/0
* http://archive.indianexpress.com/news/laughing-away-to-success/652415/0
* https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/writer-taarak-mehta-the-inspiration-behind-taarak-mehta-ka-ooltah-chashmah-no-more/articleshow/57405136.cms

## संदर्भ आणि नोंदी 
# तारक_मेहता_का_उल्टा_चश्मा
रामाटोला

रामाटोला (Ramatola) हे गाव महाराष्ट्रात गोंदिया जिल्ह्यातील आमगाव तालुक्यात आहे. आमगाव पासून रामाटोला १० कि.मी. अंतरावर आहे व अंजोरा गावापासून १ कि.मी. अंतरावर आहे. रामाटोला ग्रा.पं. अंतर्गत रामाटोला व माडीटोला या दोन गावाचा समावेश होतो. येथे ४ थ्या इयत्तेपर्यंत शिक्षणाची सोय उपलब्ध आहे. रामाटोला या गावी जाण्याकरीता अंजोरा या गावी उतरावे लागते.

वर्ग:गोंदिया जिल्ह्यातील गावे
भोसे पाटी

भोसे पाटी पंढरपूरपासून 16 किमी. अंतरावर आहे.
हा चौक पंढरपूर टेन्भुर्णी रोडवर आहे. यालाच छञपती चौक असेही म्हणतात.
या चौकातून मेंढापूर, करकंब, शेवते, पंढरपूरकडे जाता येते.