open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
विष्णुअण्णा पाटील

**विश्वनाथ श्यामराव पाटील** उर्फ **विष्णुअण्णा पाटील** हे सहकार क्षेत्रातील एक नामवंत नेते होते. फेब्रुवारी १२ २००० रोजी त्यांचे निधन झाले.

पाटील,विष्णुअण्णा
वर्ग:इ.स. २००० मधील मृत्यू
पद्मा गोळे

**पद्मा गोळे** (जुलै १०, इ.स. १९१३; तासगाव - फेब्रुवारी १२, इ.स. १९९८) या मराठी कवयित्री, लेखिका, नाटककार होत्या.

## जीवन 
पद्मा गोळ्यांचा जन्म १० जुलै, इ.स. १९१३ रोजी तासगाव येथील पटवर्धन राजघराण्यात  जन्म झाला. पुण्याच्या श्रीमती नाथीबाई दामोदर ठाकरसी महाविद्यालयातून.

त्यांचा पहिला कवितासंग्रह *प्रीतिपथावर* हा इ.स. १९४७ साली प्रकाशित झाला. कवितासंग्रहांशिवाय त्यांनी *रायगडावरील एक रात्र*, *स्वप्न* (इ.स. १९५५), *नवी जाणीव* या नाटिकाही लिहिल्या. त्यांनी लिहिलेली *वाळवंटातील वाट* नावाची कादंबरीही प्रकाशित झाली.

## प्रकाशित साहित्य
## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:मराठी कवयित्री
वर्ग:मराठी नाटककार
वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:इ.स. १९१३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९८ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
ती फुलराणी

ती फुलराणी हे 'पु. ल.देशपांडे' यांनी 'जॉर्ज बर्नार्ड शॉ' यांच्या 'पिग्मॅलियन' या नाटकाचे केलेले मराठी रूपांतरण आहे. या नाटकात हयात असेपर्यंत भक्ती बर्वे मंजुळेची भूमिका करीत. भक्ती बर्व्यानंतर प्रिया तेंडुलकर, सुकन्या कुलकर्णी आणि अमृता सुभाष या मंजुळाची भूमिका करत. या चौघींनीही लेखक पु.ल.देशपांडे यांच्या मनातील मंजुळा रङ्गमञ्चावर साकारली.

## नाटकाची संहिता बदलली
सुनीताबाई देशपांडे यांनी पुलंच्या सर्व नाटकांच्या प्रयोगाचे हक्क कलाकारांसाठी खुले केले असल्यामुळे ‘ती फुलराणी’ला कॉपीराइट कायदा लागू होत नाही. असे असले तरी पुलंनी लिहून ठेवल्याप्रमाणे 
‘नाटकातला संवाद हा कवितेच्या ओळीसारखा असावा लागतो. चांगल्या कवितेच्या ओळीतले शब्द जसे बदलता येत नाहीत, तसे चांगल्या संवादातले. इब्सेन म्हणायचा, माझ्या संवादातला एक शब्द जरी तुम्ही इकडचा तिकडे केलात तर माझ्या वाक्यांना रक्त फुटेल’. 

असे असूनही दिग्दर्शक राजेश देशपांडे यांनी दिग्दर्शित केलेल्या आणि हेमांगी कवी यांची मंजुळेची भूमिका असलेल्या नाटकाच्या बदल केलेल्या संहितेमुळे नाट्यरसिकांचा विरस झाला आहे.  ‘ती फुलराणी’ नाटकाचा नवा प्रयोग संहितेपेक्षा वेगळाच होत असल्याची बाब ध्यानात आल्यामुळे नाट्यरसिकांमध्ये नाराजीची भावना आहे. पुलंचे मानसपुत्र आणि जागतिक कीर्तीचे गणितज्ञ दिनेश ठाकूर आणि ज्योती ठाकूर यांनी आपल्या भारतभेटीत हे नाटक पाहिले. त्यानंतर ‘लोकसत्ता’शी बोलताना नाटकाच्या नव्या रूपाला आक्षेप घेतला आहे.

या नाटकाच्या सादरीकरणातील बदलांबाबत ज्येष्ठ नाट्यदिग्दर्शक डॉ. जब्बार पटेल, साहित्यिक रत्‍नाकर मतकरी आणि शिवशाहीर बाबासाहेब पुरंदरे यांनी प्रतिकूल मत व्यक्त केले आहे. 

दिनेश ठाकूर आणि ज्योती ठाकूर म्हणाले, की ‘फार्सिकल करण्याच्या नादामध्ये ती फुलराणी नाटकाचा तोल बिघडला आहे’. हे नाटक मूळ संहितेनुसार होत नसल्याचे समजले तेव्हा जाणीवपूर्वक हा प्रयोग पाहिला. ‘हेमांगी कवी यांनी काम चांगले केले आहे. मात्र, विक्षिप्तपणा करून टाळ्या मिळविण्याचे प्रकार खटकण्याजोगेच आहेत. हे नाटक शब्दांवरचे आहे. पण, पुलंचे शब्द काढून काही ठिकाणी वेगळेच संवाद घुसडण्यात आले आहेत. गरज नसलेले संवाद आल्यामुळे ज्यांना शब्दांचे महत्त्व समजते त्यांचा विरस होतो. तुम्हाला पुलंचे शब्द नको असतील तर नव्याने नाटक लिहून घ्या आणि ते करा. मात्र, फुलराणी नाटकाबाबत जे सुरू आहे ते दुर्दैवी आहे’, असेही ठाकूर म्हणाले.

वर्ग:मराठी साहित्य यादी
वर्ग:पु.ल. देशपांडे यांचे साहित्य
नजबुलो न्कुबे

वर्ग:झिम्बाब्वेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अहमद शहजाद

**अहमद शहजाद** हा पाकिस्तान क्रिकेट संघातील एक डावखुरा फलंदाज आहे. तो सलामीला येऊन फलंदाजी करतो.

वर्ग:पाकिस्तानचे पुरूष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
तन्मय श्रीवास्तव

**तन्मय मनोज श्रीवास्तव** (७ नोव्हेंबर, १९८९ - ) हा भारतात प्रथमवर्गीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू आहे.

वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
श्रीवत्स गोस्वामी

वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रवींद्र जाडेजा

वर्ग:चेन्नई सुपर किंग्स माजी खेळाडू
वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:२०१५ विश्वचषक सामन्यांतील क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अभिनव मुकुंद

वर्ग:चेन्नई सुपर किंग्स माजी खेळाडू
वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आइन्स्टाइन नेपोलियन

**आइन्स्टाइन नेपोलियन** ( १६ ऑगस्ट १९८९) हा एक भारतीय क्रिकेट खेळाडू आहे. तो उजव्या हाताने फलंदाजी करणारा आघाडीचा फलंदाज आहे. तो चेन्नई सुपर किंग्जसाठी इंडियन प्रीमियर लीगमध्ये खेळतो.

आइंस्टीनने फेब्रुवारी २००७ मध्ये सिकंदराबाद येथे रणजी वन डे ट्रॉफीच्या सामन्यात  तमिळनाडुसाठी केरळविरुद्ध खेळत पदार्पण केले. त्याने फलंदाजी सुरू करताना ९२ धावा केल्या आणि मुरली विजयसोबत भागीदारीने पहिल्या विकेटसाठी २०३ धावा केल्या. याने त्यांचा ४६ धावांनी विजय झाला. एक महिन्यानंतर, तो त्याच स्पर्धेत आसाम विरुद्ध खेळला पण त्यावेळी त्याने केवळ १ धाव घेतली. 

वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कीरन पॉवेल

**कीरन ओमर अकीम पॉवेल** (मार्च ६, इ.स. १९९० - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. हा डाव्या हाताने सलामीला फलंदाजी आणि क्वचित उजव्या हाताने मध्यमगती आणि ऑफस्पिन गोलंदाजी करतो.

वर्ग:वेस्ट इंडीजचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९० मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
डॅरेन ब्राव्हो

**डॅरेन मायकेल ब्राव्हो** (फेब्रुवारी ६, इ.स. १९८९:सांता क्रुझ, त्रिनिदाद - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

वर्ग:वेस्ट इंडीजचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सिद्धार्थ कौल

**सिद्धार्थ कौल** तथा **सिद्दार्थ कौल** ( १९ मे, १९९०) हा भारतीय क्रिकेट खेळाडू आहे. हा इंडियन प्रीमियर लीगमध्ये कोलकाता नाइट रायडर्स, तसेच सनरायजर्स हैदराबाद संघांकडून खेळला आहे.

वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
काईल कॉर्बिन

वर्ग:वेस्ट इंडीजचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९९० मधील जन्म
रॉय ॲडम्स

**रॉय ॲडम्स** हा दक्षिण आफ्रिकेचा प्रथमवर्गीय क्रिकेट खेळाडू आहे. हा कडून २००८चा १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळला.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मॅथ्यू आर्नोल्ड

वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अब्राहम पियेनार

**अब्राहम जॅकोबस पियेनार**(१२ डिसेंबर १९८९) हा दक्षिण आफ्रिकेचा क्रिकेट खेळाडू आहे. तो प्रथम दर्ज्यांच्या सामन्यांमध्ये खेळतो. तो नाईट्स क्रिकेट संघाकडून खेळतो. त्याला 'ओबस पियेनार' म्हणूनही ओळखल्या जाते.

## संदर्भ
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रायली रॉसू

**रायली रॉस्को रॉसू** (९ ऑक्टोबर, इ.स. १९८९:ब्लूमफॉंटेन, ऑरेंज फ्री स्टेट, दक्षिण आफ्रिका - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चार्ल्स अमिनी

**चार्ल्स जॉर्डन अलेवा अमिनी** (एप्रिल १४, इ.स. १९९२:पोर्ट मोरेस्बी, पापुआ न्यू गिनी - ) हा कडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

वर्ग:पापुआ न्यू गिनीचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९२ मधील जन्म
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जॉश हेझलवूड

**जॉश रेजिनाल्ड हेझलवूड** (जानेवारी ८, इ.स. १९९१:टॅमवर्थ, न्यू साउथ वेल्स, ऑस्ट्रेलिया - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९१ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
डेव्हिड किंग

**डेव्हिड अँथनी किंग** (२५ जुलै, १९९० - ) हा एक ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू आहे. हा व्हिक्टोरिया संघातर्फे देशांतर्गत क्रिकेट खेळतो. तो डाव्या हाताने फलंदाजी आणि उजव्या हाताने मध्यमगती गोलंदाजी करतो.

डेव्हिड किंगने आपल्या क्रिकेट कारकीर्दीची सुरुवात कनिष्ठ स्तरावर व्हिक्टोरियाच्या १७ वर्षांखालील आणि १९ वर्षांखालील संघातून केली. २००७-०८ च्या १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषकात हा ऑस्ट्रेलिया तर्फे खेळला होता.त्याने व्हिक्टोरिया राज्यासाठी प्रथम श्रेणी क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले (कॅप नंबर ८४१). तो व्हिक्टोरियन प्रीमियर क्रिकेट इतिहासातील ३०० प्रथम श्रेणी सामने खेळणारा केवळ १५ वा खेळाडू ठरला आहे. त्याने आपल्या कारकीर्दीत १०,००० पेक्षा जास्त प्रथमवर्गीय धावा केल्या असून २० शतके झळकावली आहेत.

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९० मध्ये जन्मलेले क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
फिलिप ह्यूज

250 px|इवलेसे|फिलिप ह्यूज
**फिलिप जोएल ह्यूज** , लेखनभेद - फिल ह्युजेस - (जन्म : ३० नोव्हेंबर १९८८, मॅक्सव्हिल, न्यू साउथ वेल्स -  २७ नोव्हेंबर २०१४, सिडनी) हा एक ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू होता. डाव्या हाताने फलंदाजी करणाऱ्या ह्यूजने ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाकडून खेळताना २६ कसोटी सामन्यांमध्ये १,५३५ धावा तर २५ एकदिवसीय सामन्यांमध्ये ८२६ धावा काढल्या होत्या.

२५ नोव्हेंबर २०१४ रोजी सिडनी क्रिकेट मैदानावर प्रथम वर्गीय क्रिकेटच्या एका सामन्यामध्ये फलंदाजी करत असताना ह्यूजला एक उसळी घेणारा चेडू मानेवर लागला. ह्या दुखापतीमुळे मणका व मेंदूला तीव्र जखम होऊन दोन दिवसांनी २७ नोव्हेंबर रोजी ह्यूजचे हॉस्पिटलमध्येच निधन झाले.

मैदानावर चेंडू लागून जखमी किंवा मृत झालेल्या अन्य खेळाडूंसाठी पहा सयाजीराव धनवडे.

## बाह्य दुवे
*व्यक्तिचित्र

वर्ग:इ.स. १९८८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१४ मधील मृत्यू
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जेम्स पॅटिन्सन

thumb|right|200px|
**जेम्स पॅटिन्सन** (इंग्लिश: *James Pattinson* ;) मे ३, इ.स. १९९० - हयात) हा ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू आहे. तो व्हिक्टोरिया संघाकडून देशांतर्गत स्पर्धांमध्ये खेळतो. तो उजव्या हाताने द्रुत-मध्यमगती गोलंदाजी करतो.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९० मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जेम्स फॉकनर

**जेम्स फॉकनर** (James Faulkner;  २९ एप्रिल १९९०, लॉन्सेस्टन, टास्मानिया) हा एक अष्टपैलू ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू आहे. फॉकनरने आजवर ३८ एकदिवसीय सामन्यांमध्ये खेळताना ऑस्ट्रेलियासाठी ७७० धावा (१ शतक व ४ अर्धशतके) काढल्या आहेत तसेच ५० बळी घेतले आहेत.

250 px|इवलेसे|डावे|जेम्स फॉकनर
ऑस्ट्रेलियाखेरीज  जेम्स फॉकनर २०१३ पासून भारतीय प्रीमियर लीगमधील राजस्थान रॉयल्स संघाकडून खेळला.

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:इ.स. १९९० मधील जन्म
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कर्क पास्को

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
क्लाइव्ह रोझ

**क्लाइव्ह रोझ** (१३ ऑक्टोबर, १९८९ - ) हा ऑस्ट्रेलियाचा क्रिकेट खेळाडू आहे. हा २००८ च्या १९ वर्षा खालील विश्वचषक खेळला.

हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि डाव्या हाताने फिरकी गोलंदाजी करतो.

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जेरेमी स्मिथ

**जेरेमी स्ट्युअर्ट स्मिथ** (२३ ऑक्टोबर, १९८८:लॉन्सेस्टन, तास्मानिया, ऑस्ट्रेलिया - ) हा ऑस्ट्रेलियातील क्रिकेट खेळाडू आहे. याने २००८ च्या १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषकात ऑस्ट्रेलियाचे प्रतिनिधित्व केले होते.

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८८ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
थिसरा परेरा

**नरनगोंडा लियानारच्चिगे थिसरा चिरंता परेरा** (सिंहली:තිසර පෙරේරා; ३ एप्रिल, १९८९ - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू आहे. याने एकदिवसीय सामन्यांमध्ये राष्ट्रीय संघाचे नेतृत्त्व केले होते.

वर्ग:श्रीलंकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
लहिरु थिरिमन्ने

**लहिरू थिरिमन्ने** (सिंहला: ළහිරු තිරිමාන්න) हा एक श्रीलंकन क्रिकेट खेळाडू आहे. डाव्या हाताने फलंदाजी व उजव्या हाताने मध्यमगती गोलंदाजी करणारा थिरिमन्ने सध्याच्या घडीला श्रीलंका एकदिवसीय संघाचा उप-कर्णधार आहे.

थिरिमन्नेने आजवर ९१ एकदिवसीय सामन्यांमध्ये ४ शतके व १२ अर्धशतकांसह २,१२७ धावा फटकावल्या आहेत व ३ बळी घेतले आहेत.

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:श्रीलंकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
दिनेश चंदिमल

वर्ग:श्रीलंकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इशान जयरत्ने

**हदीगल्लगे इशान अंजना जयरत्ने** (२६ जून, १९८९:कोलंबो, श्रीलंका - ) हा श्रीलंकेचा प्रथमवर्गीय क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाज आणि जलद-मध्यमगती गोलंदाजी करतो.

वर्ग:श्रीलंकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अँजेलो परेरा

**ॲंजेलो परेरा** (;  , कोलंबो) हा एक श्रीलंकन क्रिकेट खेळाडू आहे. तो उजव्या हाताने फलंदाजी तर डाव्या हाताने संथ गोलंदाजी करतो.

## बाह्य दुवे 
* माहिती

वर्ग:श्रीलंकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कुसल परेरा

**मतुरागे डॉन कुसल जनित परेरा** (१७ ऑगस्ट, इ.स. १९९० - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

वर्ग:श्रीलंकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९० मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पारस खडका

**पारस खडका** (ऑक्टोबर २४, १९८७ - हयात) हा नेपाळी पुरुष क्रिकेट संघाकडून खेळणारा क्रिकेटखेळाडू आहे. नेपाळी संघाकडून तो मध्यमगती गोलंदाजी व तळाच्या क्रमांकांवर फलंदाजी करतो.

## बाह्य दुवे 
* क्रिकइन्फो.कॉम - प्रोफाइल (इंग्लिश)

वर्ग:नेपाळचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८७ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
राहुल विश्वकर्मा

वर्ग:नेपाळचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रोम श्रेष्ठा

**रोम श्रेष्ठा** कडून २००८चा १९ वर्षांखालील खेळाडूंचा क्रिकेट विश्वचषक खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.

वर्ग:नेपाळचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अंतिम मगर थापा

**अंतिम मगर थापा** (११ मार्च, १९९१:रुपांदेही, नेपाळ - ) हा चा क्रिकेट खेळाडू आहे. तो २००८ मध्ये नेपाळतर्फे खेळणारा १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडूही होता.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:नेपाळचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ग्यानेंद्र मल्ल

**ग्यानेंद्र मल्ल** (सप्टेंबर १६, इ.स. १९९० - ) हा नेपाळचा क्रिकेट खेळाडू आहे. याने इ.स. २००६ च्या १९ वर्षांखालील खेळाडूंच्या क्रिकेट विश्वचषकात भाग घेतला होता.

मल्ल, ग्यानेंद्र
मल्ल, ग्यानेंद्र
मल्ल, ग्यानेंद्र
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अमृत भट्टराय

**अमृत भट्टराय** (३० डिसेंबर १९९०) हा नेपाळचा क्रिकेट खेळाडू आहे. हा डावखोरा फलंदाज व डाव्या हाताने गोलंदाजी करणारा मध्यम जलद गतीचा गोलंदाज आहे. त्याने ऑक्टोबर २००६ मध्ये,प्रथम पदार्पण नेपाळ राष्ट्रीय क्रिकेट संघातर्फे हॉंगकॉंग राष्ट्रीय क्रिकेट संघाविरुद्ध खेळुन केले.
## संदर्भ
वर्ग:नेपाळचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९० मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अनिल मंडल

**अनिल कुमार मंडल** (नेपाळी: अनिल कुमार मन्डल) (५ फेब्रुवारी १९९१) हा नेपाळचा क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजखोरा आघाडीचा फलंदाज आहे. त्याने आपले पहिले पदार्पण अमेरिकेविरुद्ध फेब्रुवारी २०१० मध्ये केले. तो आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामन्यात द्वीशतके झळकवणारा नेपाळचा एकमेव क्रिकेट खेळाडू आहे.

वर्ग:नेपाळचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९१ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
डाविड बोथा

वर्ग:नामिबियाचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९८८ मधील जन्म
शॉन सिल्व्हर

**शॉन सिल्व्हर** (२९ मार्च, १९९० - ) हा कडून लिस्ट अ सामने खेळणारा क्रिकेट खेळाडू आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:नामिबियाचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९० मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
लियाम डॉसन

**लियाम अँड्रू डॉसन** (मार्च १, इ.स. १९९०:स्विंडन, विल्टशायर - ) हा हँपशायरकडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. डॉसन कडून २००८ च्या १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेत खेळला होता. नंतर हा इंग्लंडकडून ४ कसोटी आणि ६ एकदिवसीय सामने खेळला.

वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९० मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
स्टीवन फिन

**स्टीवन थॉमस फिन** (एप्रिल ४, इ.स. १९८९ - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बिली गोडलमन

वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सॅम नॉर्थईस्ट

**सॅम अलेक्झांडर नॉर्थईस्ट** (ऑक्टोबर १६, इ.स. १९८९:ॲशफोर्ड, केंट, इंग्लंड - ) हा कडून २००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळलेला खेळाडू आहे.

नॉर्थईस्ट, सॅम
नॉर्थईस्ट, सॅम
नॉर्थईस्ट, सॅम
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
एड्रियान बरथ

**एड्रियान बोरिस बरथ** (एप्रिल १४, इ.स. १९९० - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. बरथ त्रिनिदाद आणि टॉबेगोकडून राष्ट्रीय क्रिकेट खेळतो. हा वेस्ट इंडीजकडून कसोटी पदार्पणात शतक ठोकणारा सगळ्यात लहान खेळाडू आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:वेस्ट इंडीजचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
डॉलर महमुद

**मोहम्मद डोलार** *डॉलर* **महमुद** (बंगाली: মোহাম্মদ ডলার মাহমুদ; ३० डिसेंबर, १९८८ - ) हा कडून ८ एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.

वर्ग:बांगलादेशचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८८ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मोहम्मद शकिल

मोहम्मद शकील हा एक लेगस्पिनर आहे ज्याची २००८ मध्ये १९ वर्षांखालील विश्वचषकासाठी बांगलादेशच्या संघात निवड झाली आहे. तो ढाका विभागासाठी प्रथम श्रेणी क्रिकेट खेळतो आणि नोव्हेंबर २००६ मध्ये त्याने पदार्पण केले.
वर्ग:बांगलादेशचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अमित मजुंदेर

**अमित मजुंदेर** (१ जानेवारी इ.स. १९९१) हा एक बांगलादेशी प्रथम श्रेणीचा क्रिकेट खेळाडू आहे जो खुल्ना विभागातर्फे खेळतो. एप्रिल २०१७ मध्ये, यादी ए क्रिकेटमध्ये त्याने आपले पहिले शतक झळकविले. तो त्यावेळी खेलघर समाज कल्याण समिती तर्फे २०१६-२०१७ या दरम्यान ढाका प्रिमिअर क्रिकेट लिग मार्फतही खेळला.

वर्ग:बांगलादेशचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९१ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पिएर स्मिथ

**पिएर स्मिथ** (१ सप्टेंबर, १९९०:बर्म्युडा - ) हा कडून एक लिस्ट अ सामना खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:२०१९-२१ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीगमध्ये खेळलेले खेळाडू
वर्ग:बर्म्युडाचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
टेरिन फ्रे

**टेरिन सुनील फ्रे** (३० जून, १९९१:बर्म्युडा - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी व मध्यमगती गोलंदाजी करतो.

वर्ग:२०१९-२१ आयसीसी क्रिकेट विश्वचषक चॅलेंज लीगमध्ये खेळलेले खेळाडू
वर्ग:बर्म्युडाचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:बर्म्युडाचे ट्वेंटी२० क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९१ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जेम्स हॅरिस

**जेम्स अलेक्झांडर रसेल हॅरिस** (इंग्लिश: *James Harris* ;) (मे १६, इ.स. १९९०; स्वान्सी, वेल्स - हयात) हा इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू आहे. काउंटी क्रिकेट सामन्यांमध्ये त्याने ग्लॅमॉर्गन क्रिकेट संघाचे प्रतिनिधित्व केले. तो उजव्या हाताने स्विंग गोलंदाजी, तसेच उपयुक्त फलंदाजी करू शकणारा अष्टपैलू खेळाडू आहे.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९० मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
डेनिको हॉलिस

**डेनिको अशांटे वेलमन हॉलिस** (१७ ऑगस्ट, १९८८ - ) हा कडून १ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामना खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.

वर्ग:बर्म्युडाचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८८ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ट्रे गोवि

वर्ग:बर्म्युडाचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रेजिनो स्मिथ

**रेजिनो शे ॲंथोनी युजीन स्मिथ** (मार्च ३१, इ.स. १९९१ - ) हा कडून १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळलेला खेळाडू आहे.

वर्ग:बर्म्युडाचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ग्रेग थॉम्पसन

**ग्रेग जेम्स थॉम्पसन** (१७ सप्टेंबर, १९८७:लिस्बर्न, उत्तर आयर्लंड - ) हा कडून ३ एकदिवसीय आणि १० टी२० सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि लेग ब्रेक गोलंदाजी करतो.

वर्ग:आयर्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८७ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अँड्रु बल्बिर्नी

**अँड्रु बल्बिर्नी** (२८ डिसेंबर, १९९० - ) हा चा क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी व ऑफब्रेक गोलंदाजी करतो. हा यष्टीरक्षणही करतो.

वर्ग:आयर्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९० मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जेम्स ली

**जेम्स एडवर्ड ली** (२३ डिसेंबर, १९८८:शेफील्ड, साउथ यॉर्कशायर, इंग्लंड - ) हा इंग्लंडकडून २००८चा १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळलेला खेळाडू आहे.

वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८८ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जेम्स शॅनन

**जेम्स नॉर्मन के. शॅनन** हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
शॅनन, जेम्स
शॅनन, जेम्स
शॅनन, जेम्स
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
स्टुअर्ट विल्यम पॉयंटर

**स्टुअर्ट विल्यम पॉयंटर** (जन्म १८ ऑक्टोबर १९९०, हॅमरस्मिथ, लंडन) हा एक इंग्लंडमध्ये जन्म झालेला आयरिश क्रिकेट खेळाडू आहे, जो सध्ये ड्युरॅम काउंटी क्रिकेट क्लबकडून यष्टिरक्षक म्हणून खेळतो. सप्टेंबर २०१४ मध्ये त्याने स्कॉटलंडविरुद्ध आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय पदार्पण केले. त्याने आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० पदार्पण सुद्धा १८ जून २०१५ रोजी स्कॉटलंडविरुद्ध केले.

## बाह्यदुवे
क्रिकइन्फोवर स्टुअर्ट पॉयंटर
## संदर्भ आणि नोंदी
पॉयंटर, स्टुअर्ट
पॉयंटर, स्टुअर्ट
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अनिल अंबाणी

**अनिल धीरूभाई अंबाणी** (गुजराती: અનિલ અંબાણી) (जून ४, इ.स. १९५९ - हयात) हा गुजराती, भारतीय उद्योजक आहे. तो रिलायन्स अनिल धीरूभाई अंबाणी ग्रुप या उद्योगसूहाचा अध्यक्ष आहे. उद्योजक धीरूभाई अंबाणी यांचा तो धाकटा मुलगा असून त्याचा थोरला भाऊ मुकेश अंबाणी हादेखील उद्योजक आहे.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:भारतीय उद्योगपती
वर्ग:इ.स. १९५९ मधील जन्म
वर्ग:अंबाणी कुटुंब
स्टुअर्ट मीकर

**स्टुअर्ट क्रिस्टोफर मीकर** (२१ जानेवारी, १९८९:दरबान, नाताल प्रांत, दक्षिण आफ्रिका - ) हा कडून प्रत्येकी दोन टी२० आणि एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.

वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ग्रॅहाम मॅकडॉनेल

**ग्रॅहाम मॅकडोनेल** (२० ऑक्टोबर, १९९० -) कडून १९वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळलेला खेळाडू आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:आयर्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२००८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९० मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ब्रेमन (राज्य)

250 px|इवलेसे|विस्तृत नकाशा
**ब्रेमन** () हे जर्मनीमधील १६ राज्यांपैकी एक राज्य आहे. जर्मनीच्या उत्तर भागात स्थित असलेले व आकाराने सर्वात लहान असलेले हे राज्य ब्रेमन व ब्रेमरहाफेन ह्या दोन शहरांचे बनले आहे. ही दोन्ही शहरे एकमेकांपासून ५० किमी अंतरावर असून ती वेसर नदीच्या काठावर वसली आहेत. ब्रेमन राज्याच्या सर्व बाजूंनी नीडरजाक्सन राज्य आहे.

## बाह्य दुवे
* अधिकृत संकेतस्थळ
* अधिकृत दालन

वर्ग:जर्मनीची राज्ये
नोर्डऱ्हाइन-वेस्टफालन

**नोर्डऱ्हाइन-वेस्टफालन** हे जर्मनी देशामधील सर्वाधिक लोकसंख्येचे राज्य आहे. जर्मनीच्या पश्चिम भागातील ऱ्हाइनलॅंड भौगोलिक प्रदेशामध्ये वसलेल्या नोर्डऱ्हाइन-वेस्टफालनच्या उत्तरेस नीडरजाक्सन, पूर्वेस हेसेन, दक्षिणेस ऱ्हाइनलांड-फाल्त्स ही जर्मनीची राज्ये तर नैऋत्येस बेल्जियम तर पश्चिमेस नेदरलँड्स हे देश आहेत. ड्युसेलडॉर्फ ही नोर्डऱ्हाईन-वेस्टफालन राज्याची राजधानी तर कोलोन हे सर्वात मोठे शहर आहे. ऱ्हाइन ही युरोपातील प्रमुख नदी ह्या राज्याच्या पश्चिम भागातून वाहते.

ऐतिहासिक काळापासून प्रशियाचा भूभाग असलेल्या ऱ्हाइनलॅंडचा उत्तर भाग व वेस्टफालिया हे दोन प्रदेश जोडून दुसऱ्या महायुद्धानंतर ह्या राज्याची निर्मिती करण्यात आली. जर्मनीच्या उद्योगीकरणाची सुरुवात ह्याच भागात झाली. त्यामुळे हे राज्य जर्मनीमधे औद्योगिकदृष्ट्या सर्वात प्रगत मानले जाते. आजही येथील रूर प्रदेशामध्ये जर्मनीमधील अनेक मोठे कारखाने आहेत.

## मुख्य शहरे 
खालील यादीत नोर्डऱ्हाइन-वेस्टफालन राज्यामधील १ लाखांहून अधिक लोकसंख्या (२०१२ सालची) असलेली शहरे दिली आहेत.
#क्योल्न - 	१०,२४,३७३
#ड्युसेलडॉर्फ - ५,९३,६८२
#डॉर्टमुंड - ५,७२,०८७
#एसेन - ५,६६,८६२
#ड्युइसबुर्ग -	४,८६,८१६
#बोखुम
#वुपर्टाल
#बॉन
#बीलेफेल्ड
#म्युन्स्टर
#आखन
#म्योन्शनग्लाडबाख
#गेल्सनकर्शन
#क्रेफेल्ड	
#ओबरहाउसन
#हागेन	
#हाम	
#म्युलहाइम	
#हेर्न
#लेफेरकुसन
#सोलिंगन	
#नॉय्स
#पाडेबोर्न
#रेक्लिंगहाउझन
#बोट्रोप
#रेम्शाइट	
#बेर्गिश ग्लाडबाख	
#म्योर्स	
#सीगन

वर्ग:जर्मनीची राज्ये
*
थ्युरिंगेन

**थ्युरिंगेन** (; इंग्लिश नाव: थ्युरिंजिया)  हे जर्मनी देशामधील एक राज्य आहे. जर्मनीच्या मध्य भागात वसलेल्या थ्युरिंगेनच्या भोवताली जाक्सन, नीडरजाक्सन, जाक्सन-आनहाल्ट, बायर्न व हेसे ही राज्ये आहेत. १६,१७२ चौरस किमी क्षेत्रफळ व सुमारे २२ लाख लोकवस्ती असलेले थ्युरिंगेन जर्मनीमधील आकाराने ११व्या क्रमांकाचे तर लोकसंख्येच्या दृष्टीने १२व्या क्रमांकाचे मोठे राज्य आहे. एरफुर्ट ही थ्युरिंगेनची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. वाईमार हे ऐतिहासिक शहर ह्याच राज्यात स्थित आहे.

थ्युरिंगेनचा मोठा भाग घनदाट जंगलाने व्यापला असून हे नैसर्गिक व हिवाळी खेळांचे जर्मनीमधील सर्वात मोठे स्थळ आहे. 

दुसऱ्या महायुद्धात नाझी जर्मनीचा पराभव झाल्यानंतर हे राज्य पूर्व जर्मनीमध्ये सामील केले गेले. १९५२ साली पूर्व जर्मनीने राज्ये बरखास्त करून जिल्ह्यांची निर्मिती केली व थ्युरिंगेन राज्य तीन जिल्ह्यंमध्ये विभागले गेले. १९९० सालच्या जर्मन एकत्रीकरणापूर्वी सर्व राज्ये पूर्ववत केली गेली ज्यामध्ये थ्युरिंगेनला परत राज्याचा दर्जा मिळाला. 

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ
*पर्यटन

वर्ग:जर्मनीची राज्ये
*
ऱ्हाइनलांड-फाल्त्स

**ऱ्हाइनलांड-फाल्त्स** () हे जर्मनी देशाच्या १६ राज्यांपैकी एक राज्य आहे. हे राज्य जर्मनीच्या पश्चिम भागातील ऱ्हाइनलँड प्रदेशामध्ये असून त्याच्या उत्तरेस नोर्डऱ्हाइन-वेस्टफालन, पूर्वेस बेल्जियम व लक्झेंबर्ग, दक्षिणेस फ्रान्स, नैर्ऋत्येस जारलांड, आग्नेयेस बाडेन-व्युर्टेंबर्ग तर पूर्वेस हेसेन ही राज्ये आहेत. ऱ्हाईन ही येथील प्रमुख नदी आहे.

ऱ्हाइनलांड-फाल्त्स राज्याची स्थापना दुसऱ्या महायुद्धानंतर ३० ऑगस्ट १९४६ रोजी करण्यात आली. माइंत्स ही ह्या राज्याची राजधानी असून लुडविक्सहाफेन, कोब्लेन्झ, ट्रियर, काइझरस्लाउटर्न ही येथील प्रमुख शहरे आहेत. जर्मनीच्या निर्यातक्षेत्रामधील ऱ्हाइनलांड-फाल्त्स हे आघाडीचे राज्य आहे. वाइन उत्पादन हा येथील सर्वात मोठा उद्योग आहे. तसेच रसायनांचे उत्पादन करणारी बी.ए.एस.एफ. ही लुडविक्सहाफेन येथील सर्वात मोठी कंपनी आहे.

बुंडेसलीगामध्ये खेळणारा १. एफ.से. काइझरस्लाउटर्न हा ऱ्हाइनलांड-फाल्त्समधील प्रमुख फुटबॉल संघ आहे. फॉर्म्युला वन शर्यतीमधील भूतपूर्व युरोपियन ग्रांप्री व सध्याची जर्मन ग्रांप्री येथील न्युर्बुर्गरिंग ह्या सर्किटवर खेळवली जात आहे. 

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:जर्मनीची राज्ये
*
नीडरजाक्सन

**नीडरजाक्सन** (; इंग्लिश नाव: लोअर सॅक्सनी) हे जर्मनी देशामधील एक राज्य आहे. जर्मनीच्या वायव्य भागात वसलेल्या ह्या राज्याच्या उत्तरेला उत्तर समुद्र, पश्चिमेला नेदरलँड्स देशाचे ओव्हराईजल, ड्रेंथ व ग्रोनिंगन हे प्रांत तर इतर दिशांना जर्मनीची राज्ये आहेत. ४७,६२४ चौरस किमी क्षेत्रफळ व सुमारे ८० लाख लोकवस्ती असलेले नीडरजाक्सन जर्मनीमधील आकाराने दुसऱ्या क्रमांकाचे तर लोकसंख्येच्या दृष्टीने चौथ्या क्रमांकाचे मोठे राज्य आहे. हानोफर ही नीडरजाक्सनची राजधानी व सर्वात मोठे शहर असून ब्राउनश्वाइग, ल्युनेबर्ग, ओस्नाब्र्युक ही इतर मोठी शहरे आहेत.

आजच्या नीडरजाक्सनचा भूभाग १९व्या शतकामध्ये हानोफरचे राजतंत्र ह्या देशाच्या अधिपत्याखाली होता.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ
*पर्यटन

वर्ग:जर्मनीची राज्ये
वर्ग:नीडरजाक्सन
जाक्सन

**जाक्सन** किंवा **सॅक्सनी** हे जर्मनी देशामधील पूर्वेकडील एक राज्य आहे. ड्रेस्डेन ही जाक्सनची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. १९४९ ते १९९० दरम्यान जाक्सन हा भूतपूर्व पूर्व जर्मनी देशाचा भाग होता.

वर्ग:जर्मनीची राज्ये
जाक्सन-आनहाल्ट

**झाक्सन-आनहाल्ट** () हे जर्मनी देशामधील एक राज्य आहे. झाक्सन-आनहाल्टच्या भोवताली जर्मनीची नीडरझाक्सन, ब्रांडेनबुर्ग, झाक्सन व थ्युरिंगेन ही राज्ये आहेत. माक्देबुर्ग ही झाक्सन-आनहाल्टची राजधानी तर हाले हे येथील एक प्रमुख शहर आहे.

दुसऱ्या महायुद्धामधील नाझी जर्मनीच्या पराभवानंतर हा भूभाग सोव्हिएत संघाने ताब्यात घेतला व १९४७ साली झाक्सन-आनहाल्ट राज्याची निर्मिती केली गेली. १९५२ साली पूर्व जर्मनी मध्ये विलिन झाल्यानंतर हे राज्य बरखास्त करून दोन जिल्ह्यांमध्ये विभागले गेले. १९९० सालच्या जर्मन एकत्रीकरणानंतर सर्व राज्ये पूर्ववत केली गेली ज्यामध्ये झाक्सन-आनहाल्टला परत राज्याचा दर्झा मिळाला. एकत्रीकरणानंतर झाक्सन-आनहाल्टची कम्युनिस्ट अर्थव्यवस्था पूर्णपणे कोलमडून पडली होती. परंतु जर्मन सरकारने येथील पायाभुत सुविधा सुधारण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर गुंतवणूक केल्यामुळे सध्या येथील बेरोजगारी आटोक्यात आली आहे.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:जर्मनीची राज्ये
बायर्न

**बायर्न** () किंवा **बव्हेरिया** हे जर्मनी देशामधील आकाराने सर्वात मोठे व लोकसंख्येने दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे राज्य आहे. बायर्नच्या पूर्वेला चेक प्रजासत्ताक, आग्नेयेला ऑस्ट्रिया तर दक्षिणेला स्वित्झर्लंड हे देश आहेत. बायर्नची ऑस्ट्रियासोबतची दक्षिणेकडील सीमा आल्प्स पर्वताने आखली आहे. म्युनिक, जर्मनीमधील तिसरे सर्वात मोठे शहर, ही बायर्नची राजधानी आहे.

## मुख्य शहरे 
## बाह्य दुवे 
* पर्यटन 
* अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:जर्मनीची राज्ये
*
जारलांड

**जारलांड** हे जर्मनी देशामधील एक राज्य आहे.

वर्ग:जर्मनीची राज्ये
मेक्लेनबुर्ग-फोरपोमेर्न

**मेक्लेनबुर्ग-फोरपोमेर्न** (; इंग्लिश नाव: मेक्लेनबुर्ग-पश्चिम पोमेरेनिया) हे जर्मनी देशामधील एक राज्य आहे. जर्मनीच्या ईशान्य भागात वसलेल्या ह्या राज्याच्या उत्तरेला बाल्टिक समुद्र, पश्चिमेला श्लेस्विग-होल्श्टाइन, नैऋत्येला नीडरजाक्सन, दक्षिणेला ब्रांडेनबुर्ग तर पूर्वेला पोलंड देशाचा झाखोज्ञोपोमोर्स्का हा प्रांत आहेत. ४७,६२४ चौरस किमी क्षेत्रफळ व सुमारे ८० लाख लोकवस्ती असलेले मेक्लेनबुर्ग-फोरपोमेर्न जर्मनीमधील आकाराने सहाव्या क्रमांकाचे तर लोकसंख्येच्या दृष्टीने चौदाव्या क्रमांकाचे मोठे राज्य आहे. श्वेरिन ही मेक्लेनबुर्ग-फोरपोमेर्नची राजधानी तर रोस्टोक हे सर्वात मोठे शहर आहे.

दुसऱ्या महायुद्धात नाझी जर्मनीचा पराभव झाल्यानंतर दोस्त राष्ट्रांनी ९ जुलै १९४५ रोजी मेक्लेनबुर्ग व पश्चिम पोमेरेनिया ही दोन स्वतंत्र राष्ट्रे एकत्रित करून ह्या राज्याची स्थापना करून त्याला पूर्व जर्मनीमध्ये सामील केले. १९५२ साली पूर्व जर्मनीने राज्ये बरखास्त करून जिल्ह्यांची निर्मिती केली व मेक्लेनबुर्ग-फोरपोमेर्न राज्य तीन जिल्ह्यंमध्ये विभागले गेले. १९९० सालच्या जर्मन एकत्रीकरणापूर्वी सर्व राज्ये पूर्ववत केली गेली ज्यामध्ये  मेक्लेनबुर्ग-फोरपोमेर्नला परत राज्याचा दर्जा मिळाला. 

उत्तर जर्मनीमधील इतर भागांप्रमाणे येथील कला व स्थापत्यावर हान्सेचा प्रभाव जाणवतो.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ
*पर्यटन

वर्ग:जर्मनीची राज्ये
हेसेन

**हेसेन** हे जर्मनीमधील एक राज्य आहे. याचे क्षेत्रफळ २१,११० किमी२ असून, याची लोकसंख्या अंदाजे ६० लाख आहे. हेसेनची राजधानी वीसबाडेन येथे आहे.

### मुख्य शहरे 
* फ्रांकफुर्ट 

वर्ग:जर्मनीची राज्ये
*
कार्ल्सरूह

डावे|इवलेसे|Karlsruhe Palace
**कार्ल्सरूह** हे जर्मनीच्या बाडेन व्युर्टेनबर्ग राज्यामधील दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर स्टुटगार्टपासुन ७० किमी पश्चिमेस फ्रान्सच्या सीमेजवळ आहे. येथील विद्यापीठ प्रसिद्ध असून जर्मनीच्या सर्वोत्तम विद्यापीठात त्याची गणना होते. हे शहर विविध प्रकारच्या संशोधन संस्थांकरता प्रसिद्ध आहे.

वर्ग:बाडेन-व्युर्टेंबर्ग
वर्ग:जर्मनीमधील शहरे
उल्म

thumb|right|उल्म म्युनस्टर**उल्म** हे जर्मनीच्या बाडेन-व्युर्टेंबर्ग राज्यातील एक शहर आहे. हे शहर स्टुटगार्टपासुन साधारणपणे १०० किमी पूर्वेस डोनाउ नदीच्या काठी वसले आहे व येथील लोकसंख्या साधारणपणे १ लाख २० हजार इतकी आहे. इतिहासातील नोदिंप्रमाणे या शहराची स्थापना इ.स. ८५० मध्ये झाली. या शहराचा स्वता:चा प्रदीर्घ इतिहास असून अनेक ऐतिहासिक वास्तू या शहरात आहेत त्यातिल प्रसिद्ध म्हणजे या शहरातील भव्य चर्च जे उल्म म्युनस्टर या नावाने ओळखले जाते. १५ व्या शतकात बांधलेल्या ह्या चर्चची जगातील सर्वात उंच चर्च म्हणुन ख्याती आहे हे शहर अल्बर्ट आइनस्टाइन यांचे जन्मस्थान आहे. त्यांचे जन्मस्थळ हे शहरातील प्रमुख आकर्षण बनले आहे. आज या शहराची ओळख एक औद्योगिक शहर म्हणून होते तसेच अनेक संशोधन संस्थाकरता देखील या शहराची ख्याति आहे. उल्म हे जर्मन रेल्वेचे एक प्रमुख जंक्शन आहे.

## अर्थव्यवस्था 
उल्ममध्ये अनेक बहुराष्ट्रीय कंपन्यांची मुख्यालये आहेत.
* डाईमलर आ.गे.
* नोकिया नेटवर्क

वर्ग:जर्मनीमधील शहरे
वर्ग:बाडेन-व्युर्टेंबर्ग
आइसलँड

**आइसलंड** हा उत्तर युरोपातील उत्तर अटलांटिक महासागरात वसलेला एक द्वीप-देश आहे. याचे क्षेत्रफळ साधारणपणे १ लक्ष चौरस मैल क्षेत्रफळ आहे.
रेयक्यविक ही आइसलंडची राजधानी व सर्वांत मोठे शहर आहे. यापेक्षा लहान दुसरे गाव अकुरेरी (Akureiri) आहे. हे उत्तरेकडे आहे. येथे प्रमुख आकर्षण असे गरम पाण्याचे झरे हे रेकयाविकपासून २० मैलावर आहेत. 
## हवामान
आकाश बहुतेक वेळा ढगाळ असते.  हा देश अत्यंत उत्तरेला असला तरीही अटलांटिक महासागरातील प्रभावशाली व कोमट खाडी प्रवाहामुळे आइसलंडमधील हवामान तुलनेत उबदार राहिले आहे.
## भौगोलिक
ऐयाफ्यथ्लायोकुथ्ल (Eyjafjallajokull) नावाचा ज्वालामुखी येथे आहे. आइसलंडमध्ये अनेक सुप्त आणि जागृत ज्वालामुखी आहेत.
## इतिहास
शेवटचे हिमयुगाचे अखेरचे अवशेष अजूनहि आइसलंडमध्ये शिल्लक आहेत. थिंगवेथ्लिर (Þingvellir) येथे नॉर्वेच्या राजापासून स्वतःची सुटका करू पाहणाऱ्या आणि शेती आणि पशुपालनासाठी नव्या जागा शोधणाऱ्या वायकिंग लोकांनी ९व्या शतकात प्रवेश केला. इ.स. १२६२ साली नॉर्वेचे राज्य आइसलॅंड वर सुरू झाले. कालान्तराने नॉर्वेची जागा डेन्मार्कने घेतली आणि डॅनिश सत्तेखाली आइसलंड इ.स. १९४४ सालापर्यंत राहिला. इ.स. १९४४ साली परस्परसंमतीने आइसलंड स्वतंत्र देश झाला. या घटनेची घोषणा थिंगवेथ्लिर (Þingvellir) येथे करण्यात आली होती. रेकयाविक शहरामध्ये आइसलंड देशाचे राष्ट्रीय संग्रहालय आहे.
## अमेरिकेचा शोध व वसाहत
लेइफ एरिकसन हा प्रवासी कोलंबसच्या पूर्वी ५०० वर्षे हा आइसलंडमधून निघून सध्याच्या कॅनडाच्या न्यू फाईण्डलंड आणि लॅब्राडोर प्रान्ताच्या उत्तरेस विनलंड येथे उतरला आणि अमेरिकेतील पहिली युरोपीय वसाहत त्याने तेथे बांधली असे आता मानतात. 
## साहित्य
आथक्रिमुर (इ.स १६१४- १६७४) (Hallgrímur Pétursson) हा आइसलंडचा सर्वात प्रख्यात कवी आहे. 
## खेळ 
*ऑलिंपिक खेळात

वर्ग:युरोपातील देश
नैसर्गिक उपग्रह

**नैसर्गिक उपग्रह** म्हणजे एखाद्या ग्रहाभोवती फिरणारी खगोलीय वस्तू (उदा. चंद्र हा पृथ्वीचा नैसर्गिक उपग्रह आहे.). अशा नैसर्गिक उपग्रहास मराठीमध्ये साधारणत: चंद्र म्हणतात. (उदा. पृथ्वीचा चंद्र, गुरूचे चंद्र, वगैरे)

वर्ग:खगोलीय वस्तू
अंतराळयान

[इवलेसे|उजवे|[फिनिक्स यानाचे मंगळावर आगमनाचे काढलेले चित्र]]
इवलेसे|उजवे|कोलंबिया यानाचे प्रक्षेपण होताना
'''''' म्हणजे अंतराळात जाण्यासाठी वापरण्यात येणारे विशिष्ट प्रकारचे वाहन. अंतराळयानांचा दळणवळण व पृथ्वीनिरीक्षण यासाठी उपयोग होतो. अंतराळयानाचा उपयोग दळणवळण, पृथ्वीनिरीक्षण, हवामान, ग्रहांचा अभ्यास यांसाठी होतो. भविष्यकाळात खगोल पर्यटनासाठी होऊ शकतो.

वर्ग:खगोलशास्त्र
वर्ग:अंतराळयाने
खगोलशास्त्रज्ञ

**खगोलशास्त्रज्ञ** म्हणजे खगोलशास्त्राचा अभ्यास करणारे शास्त्रज्ञ होत.

वर्ग:खगोलशास्त्र
श्लेस्विग-होल्श्टाइन

**श्लेस्विग-होल्श्टाइन** () हे जर्मनी देशामधील सर्वात उत्तरेकडील राज्य आहे. श्लेस्विग-होल्श्टाइनच्या उत्तरेस डेन्मार्क देश, पूर्वेस बाल्टिक समुद्र, पश्चिमेस उत्तर समुद्र तर दक्षिणेस जर्मनीची नीडर जाक्सन, हांबुर्ग व मेक्लेनबुर्ग-फोरपोमेर्न ही राज्ये आहेत. कील ही श्लेस्विग-होल्श्टाइनची राजधानी व सर्वात मोठे शहर असून ल्युबेक, फ्लेन्सबुर्ग व नॉयम्युन्स्टर ही इतर मोठी शहरे आहेत.

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:जर्मनीची राज्ये
*
ब्रांडेनबुर्ग

**ब्रांडेनबुर्ग** हे जर्मनी देशामधील पूर्वेकडील एक राज्य आहे. पोट्सडाम ही ब्रांडेनबुर्गची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. १९४९ ते १९९० दरम्यान ब्रांडेनबुर्ग हा भूतपूर्व पूर्व जर्मनी देशाचा भाग होता.

वर्ग:जर्मनीची राज्ये
टेक्सास इन्स्ट्रुमेंट्स

**टेक्सास इन्स्ट्रुमेंट्स** (लघुरूप: **टी.आय.** ; इंग्लिश: *Texas Instruments Inc.*, *टेक्सास इन्स्ट्रूमेंट्स इन्कॉ.* ;) ही डॅलस, अमेरिका येथे मुख्यालय असलेली, अर्धवाहक व संगणक तंत्रज्ञान क्षेत्रातील कंपनी आहे. इंटेल, सॅमसंग, तोशिबा या कंपन्यांपाठोपाठ अर्धवाहक उत्पादन क्षेत्रात टेक्सास इन्स्ट्रूमेंट्स जगात चौथ्या क्रमांकाची कंपनी असून मोबाइल हॅंडसेटांसाठीच्या अर्धवाहक चिप उत्पादनात ती क्वालकॉम कंपनीखालोखाल दुसऱ्या क्रमांकावर आणि डिजिटल सिग्नल प्रोसेसर व ॲनालॉग अर्धवाहक उत्पादनात जगभरात अव्वल क्रमांकावर आहे .

या कंपनीचे मुख्यालय डॅलसमध्ये असून रिचर्डसन येथे मोठे प्रांगण आहे.
## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:अर्धवाहक कंपन्या
वर्ग:अमेरिकेमधील तंत्रज्ञान कंपन्या
वर्ग:इ.स. १९४७ मधील निर्मिती
मंगळवार

'''''' हा आठवड्यातील एक वार आहे. 
## हे सुद्धा पहा
*अंगारकी चतुर्थी
* चतुर्मास
* पंचांग
* भारतीय सौर कालगणना

वर्ग:हिंदू कालमापन
वर्ग:हिंदू पंचांग
वर्ग:ज्योतिष
वर्ग:सप्ताह
बुधवार

'''''' हा आठवड्यातील एक वार आहे. बुधवार हे नाव बुध या ग्रहाच्या नावारून घेतले आहे.

वर्ग:हिंदू कालमापन
वर्ग:हिंदू पंचांग
वर्ग:ज्योतिष
वर्ग:सप्ताह
गुरुवार

'''''' हा आठवड्यातील एक वार आहे. हे नाव गुरू या ग्रहावरून घेतले आहे.

वर्ग:हिंदू कालमापन
वर्ग:हिंदू पंचांग
वर्ग:ज्योतिष
वर्ग:सप्ताह
शुक्रवार

'''''' हा आठवड्यातील एक वार आहे. 

वर्ग:हिंदू कालमापन
वर्ग:हिंदू पंचांग
वर्ग:ज्योतिष
वर्ग:सप्ताह
हिंदू दिनदर्शिका

right|250px|thumb|इ.स. १८७१-७२ सालातील हिंदू दिनदर्शिकेतील एक पान.

## महिने 
**हिंदू दिनदर्शिकेत** पुढील बारा महिने आहेत.

# चैत्र
# वैशाख
# ज्येष्ठ
# आषाढ
# श्रावण
# भाद्रपद
# आश्विन
# कार्तिक
# मार्गशीर्ष
# पौष
# माघ
# फाल्गुन

## महिन्यांच्या नावांची व्युत्पत्ती 
प्रत्येक महिन्यांची नवे ही त्या त्या महिन्याच्या पौर्णिमेस किंवा पौर्णिमेच्या मागे पुढे येणाऱ्या नक्षत्राच्या नावावरून त्या महिन्याचे नाव पडलेले आहे.

## हिंदू कालगणना 
हिंदू धर्मामध्ये नऊ प्रकारे कालगणना केली जाते.
१.ब्राह्म,
२.दिव्य,
३.पित्र्य,
४.प्राजापत्य,
५.बार्हस्पत्य,
६.सौर,
७.सावन,
८.चांद्र,
९.नाक्षत्र,

वर्ष, अयन, ऋतू, युग, इत्यादींची गणना सौरमानावरून करतात. महिना व तिथींची गणना चान्द्रमानावरून करतात. वार, सांतपनादी कृच्छ्रे, सोहेर-सुतक यांचे दिवस, वैद्यचिकीत्सादिन यांची गणना सावन मनावरून करतात. घटिकादिंची गणना नक्षत्रमानावरून करतात. 

## संदर्भ यादि 
वर्ग:हिंदू दिनदर्शिका
वर्ग:विस्तार विनंती
वर्ष

**वर्ष** म्हणजे पृथ्वीचा सुर्याभोवती परिभ्रमण काळ होय. पृथ्वीवरील निरीक्षकाच्या दृष्टीने हा कालावधी क्रांतिवृत्तावरून फिरणाऱ्या सुर्याला एक राशीचक्र पूर्ण करण्यास लागणाऱ्या कालावधीएवढा असतो. एका वर्षात ३६५ अथवा ३६६ *(लीप वर्ष)* दिवस असतात.

एक वर्ष किंवा वर्ष सूर्यभोवती त्याच्या कक्षेत फिरणारी पृथ्वीची कक्षीय कालावधी आहे. पृथ्वीच्या अक्षीय झुडूपमुळे, एक-वर्षाचा अभ्यासक्रम ऋतूंच्या उत्तरार्धात होतो आणि हवामानातील बदल, गडद घडामोडींमुळे आणि परिणामी वनस्पती आणि जमिनीतील प्रजननक्षमतेतील बदल यामुळे दिसून येते.ग्रह समशीतोष्ण आणि उप-ध्रुवीय प्रदेशांमध्ये, चार ऋतू सामान्यपणे ओळखल्या जातातः वसंत ऋतु, उन्हाळा, शरद ऋतूतील आणि हिवाळा. उष्णकटिबंधीय आणि उप-उष्णकटिबंधीय भागात, अनेक भौगोलिक क्षेत्र परिभाषित हवामान सादर करीत नाहीत; परंतु ऋतूतील उष्ण कटिबंधांमध्ये, वार्षिक आर्द्र (ओले) आणि कोरडे (कोरडे) ऋतु ओळखले जातात आणि त्यांचा मागोवा घेतला जातो. चालू वर्ष 2018 आहे.

दिलेल्या कॅलेंडरला पृथ्वीच्या कक्षीय कालावधीच्या दिवसांची संख्या किती वेळा मोजली जाते याचा एक कॅलेंडर वर्ष मोजला जातो. ग्रेगोरियन, किंवा आधुनिक, क्रोनोगनर, 365 दिवसांचे एक 366 दिवस किंवा कॅलेंडर म्हणून 366-दिवसीय चंद्र दिवस सादर करतात, ज्युलियन कॅलचर्स देखील करतात.

मराठी तसेच इंग्रजी कॅलेंडर मध्ये एका वर्षाचे विभाजन बारा महिन्यात केलेले आहे.

## मराठी महिने 
# चैत्र,
# वैशाख,
# ज्येष्ठ,
# आषाढ,
# श्रावण,
# भाद्रपद,
# आश्विन,
# कार्तिक,
# मार्गशीर्ष,
# पौष,
# माघ,
# फाल्गुन.

## इंग्रजी (युरोपीय) महिने 
# जानेवारी
# फेब्रुवारी
# मार्च
# एप्रिल
# मे
# जून
# जुलै
# ऑगस्ट
# सप्टेंबर
# ऑक्टोबर
# नोव्हेंबर
# डिसेंबर

वर्ग:हिंदू कालमापन
वर्ग:हिंदू पंचांग
वर्ग:ज्योतिष
वर्ग:कालक्रम

मराठी महिने

चैत्र, 
वैशाख,
ज्येष्ठ, 
आषाढ, 
श्रावण, 
भाद्रपद, 
आश्विन, 
कार्तिक, 
मार्गशीर्ष, 
पौष, 
माघ, 
फाल्गुन.
दिन

एका **दिवसात** २४ तास असतात.दिवसाला *दिन* असेही म्हणतात.

वर्ग:हिंदू कालमापन
वर्ग:हिंदू पंचांग
वर्ग:ज्योतिष
वर्ग:कालक्रम
तास

एका घड्याळी **तासात** ६० मिनिटे किंवा ३६०० सेकंद असतात.  भारतीय प्राचीन कालमापकाप्रमाणे अडीच घटकांचा एक तास होतो,आणि तीन तासांचा एक प्रहर..

शाळेत किंवा कॉलेजात तास हा शब्द वर्गामध्ये एखादा विषय  शिकविण्याची त्या दिवसातली कालमर्यादा असा होतो. त्यामुळे हा तास ३०  मिनिटांपासून ते ६० मिनिटांपर्यंत
केवढाही(पण बहुधा ४५ मिनिटांचा) असू शकतो.

वर्ग:कालक्रम
मिनिट

**मिनिट** कालमापनाचे एकक आहे. एका मिनिटात ६० सेकंद असतात.

वर्ग:कालक्रम
वर्ग:कालमापनाची एकके
नेकार नदी

**नेकार नदी** जर्मनीमधील नदी आहे. ३६७ किमी (२२८ मैल) लांबीची ही नदी ब्लॅक फॉरेस्ट भागात उगम पावून बाडेन-व्युर्टेंबर्ग तसेच हेसेन राज्यांतून वाहते.

वर्ग:जर्मनीमधील नद्या
रविवार

'''''' हा आठवड्यातील एक वार आहे. सोमवारपासून मोजला तर हा आठवड्यातील शेवटचा, म्हणजे सातवा दिवस येतो. भारतात हा वार ’रवी'चा म्हणजेच सूर्याचा दिवस समजला जातो. त्यामुळे याला 'आदित्यवार' (आदित्य=सूर्य) किंवा बोली भाषेत 'आइतवार' म्हंटले जाते, आणि इंग्रजीत 'संडे'.

ज्या ज्या देशावर कधी काळी ब्रिटिश सत्ता होती त्या त्या देशात रविवार हा सुट्टीचा दिवस असतो. शिक्षणसंस्था, कार्यालये आणि बँका या दिवशी बंद असतात. 

एके काळी भारतात कामगारांना रविवारची सुट्टी नसे. नारायण मेघाजी लोखंडे यांनी मुंबईत इ.स.१८८४ मध्ये ’बॉंबे मिल हॅंड्स’ ही भारतातली पहिली कामगार संघटना स्थापन केली. त्यांनी त्या काळच्या फॅक्टरी कमिशनकडे अनेक मागण्या केल्या.  त्यातली रोजच्या कामातली अर्ध्या तासाची जेवणाची सुटी आणि रविवारची साप्ताहिक सुट्टी या दोन महत्त्वाच्या मागण्या होत्या. त्यासाठी २४ एप्रिल १८९० रोजी हजारो कामगारांचा मोर्चा निघाला होता.  अखेर १० जून १८९० पासून दर रविवारची सुट्टी देण्याचे गिरणी मालकांनी मान्य केले. २०१५ साली १० जूनला या रविवारच्या सुट्टीचा १२५वा वर्धापन दिन साजरा झाला.
पुण्यात रविवार हा मिसळवार म्हणून ओळखला जातो.

वर्ग:हिंदू कालमापन
वर्ग:जागतिक कालमापन
वर्ग:हिंदू पंचांग
वर्ग:ज्योतिष
वर्ग:सप्ताह
सोमवार

'''''' हा आठवड्यातील एक वार आहे. हे नाव महादेवाच्या सोमनाथ या आवतारावरून घेतले आहे.

वर्ग:हिंदू कालमापन
वर्ग:हिंदू पंचांग
वर्ग:ज्योतिष
वर्ग:सप्ताह
श्वार्त्सवाल्ड

250 px|इवलेसे|जर्मनीच्या नकाशावर श्वार्त्सवाल्ड
thumb|right|श्वार्त्सवाल्ड -ब्लॅक फॉरेस्ट राष्ट्रीय उद्यान
**श्वार्त्सवाल्ड** (; काळे जंगल) ही जर्मनी देशाच्या बाडेन-व्युर्टेंबर्ग राज्यातील एक पर्वतरांग आहे. ह्या डोंगररांगेतील बहुतांशी भाग पाइन वृक्षांच्या जंगलाने आच्छादल्यामुळे याला ब्लॅक फॉरेस्ट असे नाव पडले. पाइन वृक्षाची पाने अथवा सुया गडद हिरव्या रंगाची असल्याने त्याचे जंगल अतिशय गडद हिरवे दिसते. म्हणून *ब्लॅक फॉरेस्ट* असे नाव पडले आहे.

डॅन्यूब व नेकार ह्या दोन मोठ्या नद्यांचा उगम श्वार्त्सवाल्डमध्ये होतो. फ्रायबुर्ग हे छोटे शहर श्वार्त्सवाल्डच्या टोकाजवळ वसले आहे. पर्यटनासाठी श्वार्त्सवाल्ड एक लोकप्रिय स्थळ आहे.

वर्ग:जर्मनीचा भूगोल
वर्ग:बाडेन-व्युर्टेंबर्ग
सलील कुलकर्णी

डॉ. **सलील कुलकर्णी** (६ ऑक्टोबर, इ.स. १९७२; पुणे, महाराष्ट्र - हयात) हे नावाजलेले मराठी-भारतीय गायक, संगीतकार आणि लेखक आहेत.

## कारकीर्द
सलील यांनी त्यांची सांगीतिक कारकीर्द वयाच्या तिसऱ्या वर्षी आकाशवाणी वरून केली. त्यांनी संगीताचे शिक्षण  पं. गंगाधरबुवा पिंपळखरे, जयमाला शिलेदार आणि प्रमोद मराठे यांच्याकडे घेतले. शिक्षणाने ते डॉक्टर असून संगीताची प्रचंड आवड असल्याने त्यांनी संगीतामध्ये बस्तान बसवले.

गेल्या दहा वर्षाच्या सांगीतिक कारकिर्दीमध्ये त्यांनी अनेक हिंदी आणि मराठी अल्बमना संगीत दिले आहे. तसेच हिंदी आणि मराठी चित्रपटांना संगीत त्यांनी  संगीत दिले आहे. २००३ मध्ये संदीप खरे यांच्या बरोबर त्यांनी आयुष्यावर बोलू काही हा सांगीतिक कार्यक्रम सुरू केला त्याला अफाट प्रसिद्धी मिळाली. त्याचे ७०० च्या वर प्रयोग झाली आहेत.

झी मराठी ने "नक्षत्रांचे देणे" हा विविध संगीतकार आणि कवी यांच्या गीतांवरील कार्यक्रमाचे संगीत नियोजन त्यांनी केले.

नवीन पिढीचे संगीतकार अशी त्यांची ओळख असून  त्यातही बालगीतांचे संगीतकार म्हणून त्यांना जास्त पसंती आहे. त्यांचा अग्गोबाई ढग्गोबाई (अल्बम) आणि अग्गोबाई ढग्गोबाई - भाग २ (अल्बम) हे विशेष गाजले आहेत.

दूरचित्रवाणी वरील सा रे ग म प तसेच गौरव महाराष्ट्राचा मधील परीक्षक म्हणून त्यांना भरपूर प्रसिद्धी मिळाली. क्रिकेट आणि स्वयंपाक घरातील खुसखुशीत उदाहरणे देऊन त्यांनी नवीन गायकांना मार्गदर्शन केले आहे. आयुष्यावर बोलू काही या कार्यक्रमापासून ते सारेगमपमधील परिक्षकापर्यंतचा सलील यांचा प्रवास पाहता ते आज लहानथोरांचे आवडते झाले आहेत.

## वैयक्तिक
डॉ. सलील कुलकर्णी यांचे लग्न सुप्रसिद्ध गायिका अनुराधा मराठे यांची मुलगी अंजली कुलकर्णी यांच्याशी झाले होते. त्यांना शुभंकर कुलकर्णी आणि अनन्या कुलकर्णी ही अपत्ये आहेत. ते आणि अंजली कुलकर्णी पुण्यात कोथरूड मध्ये सलील कुलकर्णी म्युझिक स्कूल चालवत असत.

### अल्बम
* आयुष्यावर बोलू काही
* नामंजूर
* दमलेल्या बाबाची कहाणी (अल्बम)
* आनंद पहाट (अल्बम)
* संधीप्रकाशात (अल्बम)
* अग्गोबाई ढग्गोबाई (अल्बम)
* दिवस असे की (अल्बम)
* सांग सख्या रे
* डिपाडी डिपांग (अल्बम)
* अग्गोबाई ढग्गोबाई - भाग २ (अल्बम)

### चित्रपट
* एकदा काय झालं (पटकथा लेखक, दिग्दर्शक आणि संगीतकार)
* एक उनाड दिवस (संगीतकार)
* चकवा (संगीतकार)
* जन गण मन (संगीतकार)
* चिंटू (संगीतकार)
* वेडिंगचा शिनेमा (दिग्दर्शन)
* हापूस (संगीतकार)

## पुस्तके
* लपवलेल्या काचा (आठवणी) - प्रकाशन एप्रिल २०११
* शहाण्या माणसांची फॅक्टरी (संकीण ललित लेखन) - प्रकाशन २६ जानेवारी, २०१७

## वृत्तपत्र लेखन
लोकसत्ता तसेच सकाळ या वृत्तपत्रामध्ये ते स्तंभ लेखन करतात.

## पुरस्कार
* स्वरानंद प्रतिष्ठान या संस्थेचा १९९८सालचा केशवराव भोळे पुरस्कार
* आर्ट सर्कल आणि आशय सांस्कृतिक संस्थेतर्फे आयोजित केलेल्या पुलोत्सवात डॉ. सलील कुलकर्णी यांना पुलोत्सव तरुणाई पुरस्काराने ४ नोव्हेंबर २०११ रोजी सन्मानित करण्यात आले. **सलील कुलकर्णी** यांचे आधीच्या वर्षातील काही साहित्य, काव्य, संगीत, चित्रपट, नाटक आदी क्षेत्रातील योगदानाची दखल घेऊन संस्थेने त्यांना हा पुरस्कार दिला. 

## बाह्य दुवे 
https://www.aathavanitli-gani.com/Swar/Saleel_Kulkarni

सलील कुलकर्णी यांनी संगीत दिलेली गाणी

सलील कुलकर्णी यांनी गायलेली गाणी
* 

वर्ग:मराठी संगीतकार
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:मराठी गायक
वर्ग:हिंदी संगीतकार
वर्ग:इ.स. १९७२ मधील जन्म
वर्ग:मराठी पार्श्वगायक
मिथेन

**मिथेन-**

रेणुसूत्र-CH4

रेणूचे वस्तुमान=१६

**आढळ**

१)नैसर्गिक वायूमध्ये मिथेन ८७% आढळतो.

२)बायोगॅसमध्येही मिथेन आढळतो.

३)प्रयोगशाळेत हायड्रोजन व कार्बन मोनोऑक्साईड यांचे मिश्रण ३००℃ला निकेल या उत्प्रेरकाच्या उपस्थितीत तापावल्यास मिथेन गॅस तयार होतो.

४)नैसर्गिक वायूच्या भंजक प्रक्रियेने मिथेन गॅस तयार होतो.

मिथेनचे **भौतिक गुणधर्म**-

१)द्रवनांक =-१८५.५℃

२)उत्कलनांक=-१६१.५℃

३)हा वायू रंगहीन आहे.

४)द्रवरूप मिथेनची घनता पाण्यापेक्षा कमी आहे.

५)मिथेन पाण्यामध्ये कमी प्रमाणात द्रावणीय आहे तर अल्कोहोल,गॅसोलीन,इथर यासारख्या सेंद्रिय द्रावकांमध्ये जास्त द्रावणीय आहे.

६)कक्ष तापमानाला मिथेन वायुरूपात असतो.

हा एक ज्वलनशील वायू आहे. कार्बन आणि हायड्रोजन यांचे संयुग असलेला हा वायु इंधन म्हणून वापरला जातो.हे कार्बनचे सर्वात साधे संतृप्त हायड्रोकार्बन आहे.
त्यास मार्श गॅस ही म्हणतात कारण दलदलीच्या भागात प्राणी आणि वनस्पतींच्या अपघटनाने तयार होऊन तो बुडबुड्याच्या रूपाने बाहेर पडतो.
हरितगृह परिणाम निर्माण करणाऱ्या CO2 प्रमाणेच मिथेन हवेतील वायूचे रेणू जमिनीतुन बाहेर पडणाऱ्या उष्णतेची प्रारणे शोषून घेतात. मिथेन रेणू Co2च्या 20पटीने जास्त उष्णता शोषतात.

मिथेनचे **उपयोग**-

१)वायुरूपतील मिथेनचा उपयोग वस्त्रोद्योग,कागदनिर्मिती,अन्नप्रक्रिया उद्योग,पेट्रोल उद्योगांमध्ये होतो.

२)घरगुती वापरामध्ये इंधन म्हणून वापर होतो.

३)इथेनॉल,मेथाईल क्लोराईड ई.च्या निर्मितीमध्ये मिथेनचा उपयोग होतो.

वर्ग:वायू
कार्बन डायॉक्साइड

**कार्बन डायॉक्साईड **(CO2) हा एक वायू आहे. याला मराठीत कर्ब द्वी प्राणीद असे नाव आहे. हा मुख्य हरितवायू असून पृथ्वीच्या सध्याच्या जागतिक तापमानवाढीस जबाबदार वायूंपैकी एक समजला जातो.

## कार्बन डायॉक्साईडचे उपयोग
* फसफसणारी शीतपेय तयार करण्यासाठी कार्बन डायॉक्साईडचा वापर करतात. त्यात पाण्याचे कार्बोनिक आम्ल तयार होते.
* स्थायुरूपातील कार्बन डायॉक्साईड म्हणजे शुष्क बर्फाचा वापर शीतकपाटात पदार्थ थंड करण्यासाठी होतो.
*काही अग्निरोधक यंत्रात(fire extinguisher) रासायनिक प्रक्रियेत तयार होणारा वायू हा कार्बन डायऑक्साईड असतो, ज्यामुळे ऑक्सिजनची कमतरता निर्माण होऊन आग विझण्यास मदत होते.
*कॉफीमधून कॅफिन काढून टाकण्यासाठी द्रवरूप कार्बन डायॉक्साईड वापरतात.
*प्रकाश संस्लेषण प्रक्रियेत वनस्पती हवेतील कार्बन डायॉक्साईड शोषून घेतात व स्वतःचे अन्न तयार करतात.
*कार्बन डायॉक्साईडचा उपयोग युरिया, मिथेनॉल, सेंद्रिय व असेंद्रिय कार्बोनेट तयार करण्यासाठी होतो.
*कार्बन डायॉक्साईड व इपोक्साइड यांच्या संयोगाने प्लास्टिक व पॉलिमर तयार केले जातात.
*विद्युत उपकरणांची स्वच्छता करण्यासाठी कार्बन डायॉक्साईड वापरले जाते.
*तेलप्रक्रिया उद्योगांमध्ये तेलाची घनता  व प्राप्ती वाढविण्यासाठी कार्बन डायॉक्साईड वापर केला जातो.

वर्ग:वायू
वर्ग:कार्बनची संयुगे
वर्ग:ऑक्सिजनची संयुगे
कार्बन मोनॉक्साइड

**कार्बन मोनॉक्साईड** (CO) हा कर्ब आणि प्राणवायू यांचे संयुग असलेला वायू आहे. हा हा विषारी वायू प्राण्यांस घातक असतो.

वर्ग:वायू
वर्ग:कार्बनची संयुगे
वर्ग:ऑक्सिजनची संयुगे
सिंगेन

**सिंगेन** हे जर्मनीच्या बाडेन-व्युर्टेंबर्ग राज्यातील एक शहर आहे. हे शहर स्वित्झर्लंडच्या सीमेवर आहे.

वर्ग:बाडेन-व्युर्टेंबर्ग
आल्प्स

[250 px|इवलेसे|[गॉट्टहार्ड बेस रेल्वे बोगदा हा जगातील सर्वात लांब बोगदा आल्प्समध्येच स्थित आहे.]]
ही युरोपामधील प्रमुख पर्वतरांग आहे. सुमारे १,२०० किमी विस्तार असलेली आल्प्स पर्वतरांग फ्रान्स, जर्मनी, इटली, स्वित्झर्लंड, ऑस्ट्रिया, स्लोव्हेनिया, लिश्टेनस्टाइन व मोनॅको ह्या देशांमध्ये पसरली आहे. इटलीतील मॉंट ब्लॅंक हे आल्प्समधील सर्वात उंच शिखर असून त्याची उंची ४,८०८ मी ( १५,७७४ फुट) इतकी आहे. मॅटरहॉर्न हे देखील आल्प्समधील सर्वात उंच शिखरांपैकी एक आहे.

पुरातन काळापासून आल्प्समध्ये मानवी वस्ती असल्याचे पुरावे आढळले आहेत. रोमन लोकांची येथे वसाहत होती व हॅनिबल ह्या महान योद्ध्याने आल्प्समधून प्रवास केल्याचे मानले जाते.

आजच्या घटकेला १.४ कोटी लोक आल्प्स पर्वतरांगेमध्ये राहतात व दरवर्षी अंदाजे १२ कोटी पर्यटक येथे भेट देतात.
फ्रायबुर्ग

**फ्राइबुर्ग इम ब्राइसगाउ** (; ) हे जर्मनी देशाच्या बाडेन-व्युर्टेंबर्ग या राज्यातील एक शहर आहे. हे शहर येथील ऐतिहासिक विद्यापीठासाठी प्रसिद्ध आहे. फ्रायबुर्ग विद्यापीठ जर्मनीतील सर्वात जुन्या विद्यापीठांपैकी एक आहे. त्याची स्थापना १४५८ साली झाली. ह्या विद्यापीठात सौर-ऊर्जेवर अतिशय उच्च दर्जाचे संशोधन होते. फ्रायबुर्ग येथील द्राक्षाच्या मळ्यासाठी व उच्च दर्जाच्या वाईनसाठी प्रसिद्ध आहे.

## भूगोल
हे शहर जर्मनीच्या नैरुत्य कोपऱ्यामध्ये वसलेले असून शहराच्या पश्चिमेला ऱ्हाइन नदीच्या पलिकडे फ्रान्सची सीमा आहे तसेच येथुन स्वित्झर्लंडची सीमाही जवळ आहे. शहराच्या पूर्वेला श्वार्त्सवाल्डच्या डोंगररांगा आहेत.

## खेळ 
फुटबॉल हा फ्राइबुर्गमधील सर्वात लोकप्रिय खेळ आहे. जर्मनीमधील बुंदेसलीगामधून खेळणारा एस.सी. फ्रायबुर्ग हा संघ येथेच स्थित आहे. 

## हे सुद्धा पहा
*जर्मनीमधील शहरांची यादी

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ
* 

वर्ग:बाडेन-व्युर्टेंबर्ग
वर्ग:जर्मनीमधील शहरे
लघुग्रह

**लघुग्रह ** म्हणजे अवकाशात सूर्याभोवती फिरणारे सूर्यमालेतील लहान आकाराचे व कमी वस्तुमानाचे ग्रह. मंगळ व गुरू या ग्रहांदरम्यानच्या रिकाम्या जागेत  लघुग्रहांचा पट्टा आहे. ग्रहांच्या निर्मिती काळात ग्रह बनण्यात अपयशी ठरलेले लहान-लहान खडक म्हणजे लघुग्रह.

वर्ग:खगोलीय वस्तू
वर्ग:सूर्यमाला