open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
मान्योशू

100px|इवलेसे|Nukata no Ōkimi, a replica from vol.1

**मान्योशू**,  जपानी कवितांचा एक प्राचीन संग्रह. मान्योशूचे एकूण वीस खंड असून ते उभे करण्यात ओतोमोनो याकामोची (७१८-७८५) ह्या कवीच्या पुढाकाराचा आणि परिश्रमांचा भाग मोठा आहे. सु. ४,५०० कवितांचा अंतर्भाव असलेल्या ह्या महासंकलनातील अखेरच्या कवितेचा रचनाकाळ इ. स. ७५९ असा आहे. साधारणपणे इ. स.च्या पाचव्या शतकापासून आठव्या शतकापर्यंतची म्हणजे सु. ३०० वर्षांच्या कालावधीतील, वेचक कविता मान्योशूत समाविष्ट करण्यात आल्याचे दिसते. जपानी भावकवितेच्या ‘तांका’ ह्या प्रकारातील रचना ह्या संकलनात आधिक्याने आहेत. तसेच ह्या संकलनातील बऱ्याचशा रचना इ. स.च्या सातव्या शतकापासूनच्या आहेत. काकीनोमोतोनो हितोमारो (सु. ६८०-७००), यामाबेनो आकाहितो (मृ. ७३६ ?), यामानोनो ओकुरा (६६०-७३३), ओतोमोनो ताबीतो (६६५-७३१) आणि ओतोमोनो याकामोची (७१८-८५) हे ह्या संकलनातले काही प्रमुख कवी होत. नुकादानो ओकीमी, साकानो इरात्सुमे आणि कासानो इरात्सुमे ह्यांसारख्या काही कवयित्रींच्या कविताही ह्या संकलनात आहेत. काही कवितांचे कर्तृत्त्व अज्ञात आहे.

काळानुरूप आणि कवींनुरूप काव्यशैलीत होणारी काही परिवर्तने विचारात घेऊनही सरल, उत्कट आणि जिंवत अभिव्यक्ती तसेच एक प्रकारचा निर्व्याजपणा हे ह्या संकलनांतील कवितांचे एक सर्वसाधारण वैशिष्ट्य होय, असे म्हणता येईल. मान्योशूचा इंग्रजी अनुवाद १९४० मध्ये प्रसिद्ध झाला (दुसरी आवृ. १९६५).

## संदभ
वर्ग:जपान
यु.पी.एस. एरलाइन्स

**यु.पी.एस. एरलाइन्स** ही अमेरिका देशामधील युनायटेड पार्सल सर्व्हिस ह्या मालवाहतूक करणाऱ्या कंपनीच्या मालकीची एक विमान कंपनी आहे. यु.पी.एस. एरलाइन्सच्या ताफ्यामध्ये सध्या २३७ विमाने असून अमेरिकेमधील ३८१ तर जगातील ३४६ विमानतळांवर यु.पी.एस.ची विमाने मालवाहतूक करतात. केंटकीमधील लुईव्हिल आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर यु.पी.एस.चा प्रमुख वाहतूक तळ आहे.

## मालवाहतूक आकडेवारी 
[250 px|इवलेसे|[दे मॉईन, आयोवाकडे निघालेले यु.पी.एस. एरलाइन्सचे एअरबस ए-३०० विमान]]
* विमान उड्डाणे: कंपनी दररोज अंदाजे २,३०० पेक्षा जास्त उड्डाणे करते.
* जागतिक व्याप्ती: ही विमानकंपनी जगभरातील २०० पेक्षा जास्त देश आणि प्रदेशांमध्ये ८१५ हून अधिक विमानतळांवर आपली सेवा पुरवते.
* वर्ल्डपोर्ट क्षमता: लुईव्हिल येथील *वर्ल्डपोर्ट* या मुख्य ठाण्यात प्रगत स्वयंचलित प्रणालीद्वारे प्रति तास ४,१६,००० पाकिटांचे वर्गीकरण केले जाते.

### प्रमुख ठाण्यांची क्षमता 
* वर्ल्डपोर्ट (लुईव्हिल): येथे प्रति तास ४,१६,००० पाकिटांचे वर्गीकरण (Sorting) करण्याची क्षमता आहे.
* कोलोन (जर्मनी): युरोपमधील या मुख्य ठाण्याची क्षमता प्रति तास १,९०,००० पाकिटे इतकी आहे.
* फिलाडेल्फिया: येथे प्रति तास सुमारे ९५,००० पाकिटांचे वर्गीकरण केले जाते.

## ठाणी 
## विमानांचा ताफा 
यूपीएस एरलाइन्सचा ताफा मालवाहू विमानांच्या जगातील सर्वात मोठ्या ताफ्यांपैकी एक आहे. त्यांच्या ताफ्यात प्रामुख्याने मध्यम ते लांब पल्ल्याची मालवाहू विमाने समाविष्ट आहेत.

## बाह्य दुवे
* अधिकृत संकेतस्थळ

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:अमेरिकेमधील विमानवाहतूक कंपन्या
वर्ग:मालवाहू विमानवाहतूक कंपन्या
वर्ग:इ.स. १९८८ मधील निर्मिती
वैशाली माडे

**वैशाली भैसने-माडे** या दूरचित्रवाणीवरच्या सुगम संगीत गायिका आहेत. त्यांचे माहेरचे आडनाव भैसने आणि सासरचे माडे आहे. त्यांचा जन्म अमरावती जिल्ह्यातील खारतळेगाव येथे २४ ऑगस्ट १९८४ रोजी एका अत्यंत गरीब कुटुंबात झाला. हिंदी आणि मराठी अशा दोन्ही भाषांतील सिनेमांमध्ये तिने पार्श्वगायन केलेय. लता मंगेशकर व आशा भोसले यांची ती चाहती आहे. 

माडे या दूरचित्रवाणीवर २००८ साली झालेल्या ’सारेगमप’ या कार्यक्रमाच्या उत्कृष्ट गायिका म्हणून विजेत्या ठरल्या. हिंदी सारेगमप या शोचीदेखील ती विजेती ठरली. हिंदी सारेगमपचा महासंग्रामही तिने जिंकला. तसेच वैशाली 'बिग बॉस मराठी'च्या दुसऱ्या पर्वात स्पर्धक म्हणून सहभागी झाली होती. 'बाजीराव मस्तानी' या हिंदी सिनेमातील 'पिंगा' हे तिनं गायलेले गाणं गाजले. या गाण्यासाठी तिला अनेक पुरस्कारांनी गौरवण्यात आलेय. तसेच तिने 'कलंक' या हिंदी सिनेमातील 'घर मोरे परदेसिया' हे गाणं गायले आहे. मराठी सिनेमातही तिने अनेक गाणी तसेच भीम गीते गायली आहेत.

## पुरस्कार
* सोलापूरच्या दमाणी पटेल प्रतिष्ठानचा कर्मयोगी पुरस्कार (फेब्रुवारी २०१६)

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९८४ मधील जन्म
वर्ग:मराठी गायिका
वर्ग:हिंदी गायक 
वर्ग:भारतीय बौद्ध 
वर्ग:मराठी महिला 
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
मेंडेलचे आनुवंशिकतेचे नियम

**मेंडेलचे आनुवंशिकतेचे नियम** ग्रेगोर मेंडेल या ऑस्ट्रियन वनस्पतिशास्त्रज्ञाने वाटाण्यांच्या रोपांवर आणि वाटाण्यांवर केलेल्या प्रयोगातून शोधलेले नियम आहेत. मेंडेलने हे प्रयोग १८६५-६६ दरम्यान केले होते.

वर्ग:जीवशास्त्र
वर्ग:उत्क्रांतिवाद
भद्राक्ष

भद्राक्ष (एलिओकार्पस ट्यूबरक्युलाटीस) हे रुद्राक्षाचा एक प्रकार आहे. आकाराने हा चपटा असतो. या वृक्षाच्या झाडाची बी रुद्राक्षापेक्षा वजनाने हलकी असते. याचे झाड हे रुद्राक्षाच्या झाडाप्रमाणेच असते पण याची फळे आणि बिया मात्र गोलाकार असतात. भद्राक्षाच्या बियांना रुद्राक्षासारखी नैसर्गिक छिद्रे नसतात. भद्राक्ष हे विष वाढवणारे असते याची फळे खाल्ली असता मृत्यू संभवतो त्यामुळे पक्षी याची फळे खात नाहीत.

वर्ग:वनस्पती
कौसा भाषा

[इवलेसे|[नेल्सन मंडेला हे कौसा भाषिक होते.]]
**कौसा** ही दक्षिण आफ्रिका प्रदेशामध्ये बोलली जाणारी एक भाषा आहे. कौसा भाषा दक्षिण आफ्रिका देशाच्या ११ पैकी एक राजकीय भाषा असून येथील १८ टक्के नागरिक ही भाषा वापरतात. नायजर-काँगो भाषासमूहामधील ही भाषा जगातील एकूण ७६ लाख लोकांची मातृभाषा आहे.

## हे सुद्धा पहा 
* जगातील भाषांची यादी

वर्ग:नायजर-काँगो भाषासमूह
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेमधील भाषा
एझेक्येल गाराय

**एझेक्येल मार्सेलो गाराय गॉंझालेझ** (;  ऑक्टोबर १०, इ.स. १९८६) हा चा एक फुटबॉल खेळाडू आहे. २००७ सालापासून  राष्ट्रीय संघाचा भाग असलेला गाराय २०१४ फिफा विश्वचषक व २०११ कोपा आमेरिका स्पर्धांमध्ये आर्जेन्टिनासाठी खेळला आहे.

क्लब पातळीवर गाराय २००८-११ दरम्यान स्पेनच्या ला लीगामधील रेआल माद्रिद, २०११-१४ दरम्यान एस.एल. बेनफीका तर २०१४ पासून रशियन प्रीमियर लीगमधील एफ.सी. झेनित सेंट पीटर्सबर्ग ह्या क्लबांसाठी खेळत आहे.

## बाह्य दुवे
*माहिती

वर्ग:आर्जेन्टिनाचे फुटबॉल खेळाडू
मुन्ना भाई एम.बी.बी.एस.

**मुन्ना भाई एम.बी.बी.एस.** हा एक २००३ साली प्रदर्शित झालेला एक विनोदी बॉलिवूड चित्रपट आहे. संजय दत्त व अर्शद वारसी ह्यांच्या प्रमुख भूमिका असलेल्या ह्या चित्रपटाचे दिग्दर्शन राजकुमार हिरानीने केले. तिकीट खिडकीवर ह्या चित्रपटाला चांगले यश मिळाले.

हिरानीने मुन्ना भाई मालिकेमधील लगे रहो मुन्ना भाई हा चित्रपट २००७ साली काढला जो देखील यशस्वी झाला.

## कलाकार 
* संजय दत्त - मुरलीप्रसाद शर्मा ऊर्फ मुन्ना भाई
* अर्शद वारसी - सरकेशवर शर्मा ऊर्फ सर्किट 
* ग्रेसी सिंग - डॉ. सुमन अस्थाना ऊर्फ चिंकी 
* बोमन इराणी - डॉ. जे. सी. अस्थाना 
* सुनील दत्त - हरीप्रसाद शर्मा 
* रोहिणी हट्टंगडी - पार्वती शर्मा

## प्रमुख पुरस्कार 
### फिल्मफेअर पुरस्कार 
* सर्वोत्तम समीक्षक चित्रपट

### राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार 
* सर्वोत्कृष्ट सर्वांगीण मनोरंजक चित्रपट

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत पान 
* 

वर्ग:इ.स. २००३ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:राजकुमार हिरानी दिग्दर्शित चित्रपट
डेक्कन जिमखाना

इवलेसे
**डेक्कन जिमखाना** भारताच्या पुणे शहरातील एक भाग आहे. शहराच्या मध्यवर्ती भागात पेठांच्या पश्चिमेस असलेला हा भाग उच्चभ्रू समजला जातो. या भागातून कर्वे रोड, जंगली महाराज मार्ग, फर्ग्युसन रोड असे महत्त्वाचे मार्ग सुरू होतात. येथील पीएमपीएमएलचे बसस्थानकातून शहराच्या इतर भागांत सार्वजनिक वाहतूक उपलब्ध आहे.

या भागास डेक्कन जिमखाना या क्रीडासंस्थेचे नाव आले आहे. याशिवाय येथे पीवायसी हिंदू जिमखाना तसेच इतर अनेक क्रीडासंस्था आहेत. या भागात अनेक उपाहारगृहे आहेत.

वर्ग:पुणे
रोहिणी (चाळीसगाव)

रोहिणी हे हे महाराष्ट्र राज्यातल्या जळगाव जिल्याच्या चाळीसगाव तालुक्यात असलेले आहे. हे गाव चाळीसगाव - नांदगाव रस्त्यावर वसलेले आहे. गावात शिक्षण व आरोग्याच्या सोयी आहेत. शिक्षणासाठी बालवाडी, जिल्हापरिषदेची प्राथमिक शाळा व खाजगी शिक्षण संस्थेची माध्यमिक शाळा आहे. पुढील शिक्षणासाठी चाळीसगाव येथे जावे लागते.

येथे आठवडे बाझार ही भरतो. येथून मुंबई भुसावळ रेल्वेमार्ग जातो. येथील रेल्वेस्थानकात मुंबई भुसावळ पॅसेंजर गाडीही थांबते पण या ठिकाणी ति किटाची सुविधा उपलब्ध नाही. गावात मल्हारी मार्तन्डाची जत्रा भरते.

वर्ग:चाळीसगाव तालुक्यातील गावे
वर्ग:जळगाव जिल्ह्यातील गावे
कोलामी बोलीभाषा

कोलामी ही कोलाम या आदिवासी समूहांची बोलीभाषा आहे. कोलामी बोली शेजारच्या जिल्ह्यातील गोंड भाषेपेक्षा ब-याच प्रमाणात वेगळी आहे. काही मुद्द्यात, कोलमी ही तेलुगू सोबत मिळती जुळती आहे आणि इतर बाबतीत कानडी प्रमाणे आहे. आसपासच्या परिसरातील संवाद संपर्कात आल्यामुळे भिल्ली भाषेचा प्रभाव जाणवतो. समानतेच्या बाबतीत इतर काही मुद्दे सुद्धा महत्त्वाचे आहेत जसे, निलगिरीची तोडा बोली व डॉ.ग्रीर्सन यांच्या मतानुसार, भाषा शास्त्राचा संदर्भ घेतल्यास, कोलाम हे द्रविड जमातींचे उर्वरित वंशज असावे. ज्यांनी कि मुख्य द्रविडी भाषेच्या विकासात कधीही भाग घेतला नाही किवा ज्यांनी कधीही द्राविडी भाषा अंगिकारली नाही.

## ग्रंथ
*कोलामी आणि गोंडी भाषेचे व्याकरण - सेतुमाधवराव पगडी

## संदर्भ
वर्ग:बोलीभाषा
वर्ग:संदर्भांचे इंग्रजी-मराठी भाषांतर हवे
तळेगाव (चाळीसगाव)

**तळेगाव **
## स्थान 
तळेगाव हे गाव महाराष्ट्र राज्यातल्या जळगाव जिल्ह्यातील चाळीसगाव या तालुक्यात आहे.  हे गाव चाळीसगाव - नांदगाव रस्त्यावर वसलेले आहे. चाळीसगाव येथे रेल्वे स्थानक आहे.

## लोकजीवन 
गावात प्रामुख्याने हिंदू धर्मीय आहेत. गावातील ५० टक्के लोकसंख्या ही मराठा जातीची आहे.

## प्रशासन 
इथला कारभार हा ग्रामपंचायतीमार्फत चालतो.  हे गाव चाळीसगाव पोलीस स्टेशनाच्या हद्दीत येते. तलाठी कार्यालय चाळीसगाव येथे आहे.

## शिक्षण 
गावात प्राथमिक, माध्यमिक व उच्च शिक्षणाची व्यवस्था आहे. पुढील शिक्षणासाठी तालुक्याच्या ठिकाणी जावे लागते.

## आरोग्य 
गावात महाराष्ट्र शासनाचे प्राथमिक आरोग्य केंद्र आहे. तसेच खाजगी इस्पितळही आहे.

## व्यवसाय 
येथील जनजीवन हे शेती व्यवसायावर अवलंबून आहे. काही लोक इतर व्यवसाय करतात. येथे जळगाव जिल्हा मध्यवर्ती बँक व आय डी बी आय, या बँका आहेत.

वर्ग:चाळीसगाव तालुक्यातील गावे
वर्ग:जळगाव जिल्ह्यातील गावे
अमित शाह

**अमित शाह** ( २२ ऑक्टोबर १९६४) हे भारतीय राजकारणी आहे. हे भारताचे विद्यमान गृहमंत्री आहे. हे भारतीय जनता पक्षाचे १३वे व माजी पक्षाध्यक्ष आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १७व्या लोकसभेवर निवडून गेले.

अमित शहा यांचा जन्म २२ ऑक्टोबर १९६४ रोजी झाला. १९७८ मध्ये त्यांनी राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघामध्ये प्रवेश केला. १९९७ सालापासून अहमदाबादमधून गुजरात विधानसभेवर निवडून येत असलेल्या अमित शहांनी नरेंद्र मोदी ह्यांच्या गुजरात सरकारमध्ये अनेक मंत्रीपदे भुषवली. ते नरेंद्र मोदींच्या सर्वात जवळच्या सल्लागारांपैकी एक मानले जातात. २०१४ लोकसभा निवडणुकांमध्ये पंतप्रधानपदासाठी मोदी ह्यांचे नाव जाहीर केल्यानंतर भाजपने अमित शाह ह्यांच्यावर उत्तर प्रदेशमध्ये यश मिळवून देण्याची जबाबदारी टाकली. लोकसभा निवडणुकीमधील भाजपच्या दणदणीत विजयानंतर अमित शाह ह्यांची पक्षामधील लोकप्रियता शिगेला पोचली.

लोकसभा निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर शाह ह्यांची भाजपच्या पक्षाध्यक्षपदावर नियुक्ती केली गेली.

## जीवन 
अमित शहा यांचा जन्म २२ ऑक्टोबर १९६४ रोजी मुंबई येथे झाला. त्यांचे कुटुंब गुजराती हिंदू बानिया कुटुंब होते. त्यांचे वडिल यांचे नाव अनिलचंद्र शाह आहे.ते मानसा येथील व्यशस्वी पीव्हीसी पाईप व्यवसायाचे मालक होते. त्यांनी मेहसाणा येथे आपले शिक्षण घेतले. विज्ञान महाविद्यालयात बायोकेमिस्ट्रीचा अभ्यास करण्यासाठी सी.यू. शाह महाविद्यालय इथे अहमदाबादला स्थायिक केले. त्यांनी बी.एससी. ची पदवी घेतली. बायोकेमिस्ट्रीमध्ये पदवी आणि नंतर वडिलांच्या व्यवसायासाठी काम केले. त्यांनी स्टॉक ब्रोकर आणि अहमदाबादमधील सहकारी बँका म्हणून देखील काम केले.

शाह लहानपणापासून राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघासह गुंतले होते, एका मुलाच्या शेजारच्या शाखा (शाखा) मध्ये भाग घेत होते. अहमदाबादच्या महाविद्यालयाच्या काळात त्यांनी औपचारिकपणे आरएसएस स्वयंसेवक (स्वयंसेवक) बनले. १९९२ मध्ये अहमदाबाद संघाच्या मंडळांद्वारे त्यांनी प्रथम नरेंद्र मोदी यांची भेट घेतली. त्यावेळी, मोदी आरएसएस प्रचारक (प्रचारक) होते, ते शहरातील युवकांच्या उपक्रमांचे प्रभारी होते.

## बाह्य दुवे 
## संदर्भ 
वर्ग:चे खासदार
वर्ग:१७ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग: गांधीनगरचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९६४ मधील जन्म
वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
वर्ग:भारतीय जनता पक्षाचे अध्यक्ष
वर्ग:१८ वी लोकसभा सदस्य
गंगाश्रम

**गंगाश्रम **

## स्थान 
गंगाश्रम हे महाराष्ट्र राज्यातल्या जळगाव जिल्हयातल्या चाळीसगाव तालुक्यातील एक लोकप्रिय धार्मिक क्षेत्र आहे. या ठिकाणी महादेवाची प्राचीन मंदिरे आहेत. हे क्षेत्र गौताळा औट्रम घाट अभयारण्याच्या हद्दीत येत. या ठिकाणी श्रावण महिन्यात सर्व सोमवारी जत्र असते तसेच महाशिवरात्रीला येथे मोठा उत्सव असतो. चाळीसगाव येथून गंगाश्रम येथे जाण्यासाठी महाराष्ट्र परिवहन मंडळाच्या बसेस असतात. संत जनार्दन स्वामींनी येथे काही काळ वास्तव्य केले होते.

## प्रेक्षणीय स्थळ
*गंगागिरी आश्रम
*छोठा महादेव
* श्रावण तळे
आणि येथूनच औरंगाबाद जील्यातल्या जातेगाव (वाकला) या ठिकाणच्या महादेव मंदिराकडे पाऊल वाटेने जाता येते. 

वर्ग: महाराष्ट्रातील धार्मिक स्थळे
वर्ग:जळगाव जिल्हा
वर्ग:चाळीसगाव तालुका
उर्दू-मराठी महिला साहित्य संमेलन

## पहिले संमेलन 
उर्दू साहित्य परिषद, पुणे व महाराष्ट्र साहित्य परिषद, पुणे यांच्या संयुक्त विद्यमाने पहिले उर्दू-मराठी महिला साहित्य संमेलन दिनांक १९ नोव्हेंबर, इ.स. २०११ रोजी पुण्यात  आयोजित केले गेले होते. या संमेलनाच्या अध्यक्षपदी उर्दू महिला साहित्यिक मुमताज परिभाॅय या होत्या तर उद्घाटक म्हणून मराठी कवयित्री आसावरी काकडे होत्या.

वर्ग:साहित्य संमेलने
बर्लिन आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव

**बर्लिन आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव** () हा जगातील एक प्रमुख चित्रपट महोत्सव आहे. दरवर्षी जर्मनीच्या बर्लिन शहरामध्ये भरवल्या जात असलेल्या ह्या सोहळ्याची सुरुवात इ.स. १९५१ साली पश्चिम बर्लिनमध्ये झाली. दरवर्षी ह्या महोत्सवामध्ये सुमारे ४०० आंतरराष्ट्रीय चित्रपट दाखवले जातात व अंदाजे ५ लाख प्रेक्षक हजेरी लावतात.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:बर्लिन
वर्ग:चित्रपट पुरस्कार
वर्ग:जर्मन संस्कृती
दालिया ग्रिबूस्काइते

[250 px|इवलेसे|गिब्रूस्काइते [अमेरिका|अमेरिकेच्या परराष्ट्रसचिव जॉन केरीसोबत]]
**दालिया ग्रिबूस्काइते** (लिथुएनियन: Dalia Grybauskaitė;  १ मार्च १९५६) ही लिथुएनिया देशाची विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष आहे. १२ जुलै २००९ पासून राष्ट्राध्यक्षपदावर असलेली ग्रिबूस्काइते ही लिथुएनियाची पहिली महिला राष्ट्राध्यक्ष आहे.

२००४ ते २००९ दरम्यान ती युरोपियन संघाच्या युरोपियन कमिशन ह्या संस्थेमध्ये वित्त नियोजन व बजेट ह्या खात्याची प्रमुख होती.

## हे सुद्धा पहा
*जगातील देशांच्या राष्ट्रप्रमुख व सरकारप्रमुखांची यादी

## बाह्य दुवे
* राष्ट्राध्यक्षाचे अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:लिथुएनियाचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
फोर्ट विल्यम कॉलेज

**फोर्ट विल्यम कॉलेज** तथा **कॉलेज ऑफ फोर्ट विल्यम** भारताच्या कोलकाता शहरातील उच्च शिक्षणसंस्था होती.

याची स्थापना लॉर्ड वेलेस्लीने जुलै १०, इ.स. १८०० रोजी केली. या संस्थेचा मुख्य उद्देश भारतात आलेल्या ब्रिटिश अधिकारीवर्गास भारतीय समाज, संस्कृती आणि साहित्याची ओळख करून देण्याचा होता. यासाठी येथे संस्कृत, फारसी, बंगाली, हिंदी आणि उर्दू भाषांमधील शेकडो पुस्तकांचा अभ्यास तसेच इंग्लिशमध्ये भाषांतर करण्यात आले.

वर्ग:कोलकातामधील शिक्षणसंस्था
वर्ग:भारताचा इतिहास
नामिबियाचा ध्वज

**नामिबिया** देशाच्या ध्वजामध्ये लाल रंगाचा तिरका पट्टा असून डावीकडील त्रिकोण निळ्या तर उजवीकडील त्रिकोण हिरव्या रंगाचा आहे. निळ्या त्रिकोणामध्ये सोनेरी रंगाचा सूर्य दर्शवला आहे.

## हे सुद्धा पहा 
* जगातील देशांचे ध्वज

वर्ग:देशानुसार ध्वज
ध्वज
बोत्स्वानाचा ध्वज

**बोत्स्वाना** देशाचा ध्वज फिक्या निळ्या रंगाचा असून त्याच्या मधोमध पांढरे काठ असलेला काळ्या रंगाचा आडवा पट्टा आहे.

## हे सुद्धा पहा
*जगातील देशांचे ध्वज

वर्ग:देशानुसार ध्वज
ध्वज
श्याम चरण गुप्ता

**श्याम चरण गुप्ता** (९ फेब्रुवारी १९४५) हे एक भारतीय राजकारणी आहेत हे सोळाव्या लोकसभेचे सदस्य व चौदाव्या लोकसभेचे सदस्य होते. २०१४ लोकसभा निवडणुकांमध्ये त्यांनी अलाहाबाद मतदारसंघामधून विजय मिळवला.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ-श्याम ग्रुप

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
योआखिम ल्योव

210 px|इवलेसे|
**योआखिम ल्योव** (; , श्योनाउ, पश्चिम जर्मनी) हा एक माजी जर्मन फुटबॉलपटू व  राष्ट्रीय संघाचा विद्यमान प्रशिक्षक आहे. २००४-०६ दरम्यान जर्मन संघाचा उप-प्रशिक्षक असलेला ल्योव २००६ पासून प्रशिक्षकपदावर आहे. त्याने आजवर २००६ फिफा विश्वचषक, युएफा यूरो २००८, २०१० फिफा विश्वचषक, युएफा यूरो २०१२, २०१४ फिफा विश्वचषक व युएफा यूरो २०१६ ह्या प्रमुख स्पर्धांमध्ये जर्मनीच्या प्रशिक्षकाचे काम पाहिले आहे.

जर्मनीच्या प्रशिक्षकपदापूर्वी ल्योव फाउ.एफ.बे. श्टुटगार्ट, फेनर्बाचे एस.के., कार्ल्सरुहेर एस.से. इत्यादी क्लबांचा प्रशिक्षक राहिला आहे.

## बाह्य दुवे
*माहिती

वर्ग:जर्मनीचे फुटबॉल खेळाडू
वर्ग:जर्मनीचे फुटबॉल प्रशिक्षक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रोस्टोक

**रोस्टोक** () हे जर्मनी देशाच्या मेक्लेनबुर्ग-फोरपोमेर्न ह्या राज्यातील सर्वात मोठे शहर व बाल्टिक समुद्रावरील एक बंदर आहे. मध्य युगीन काळात रोस्टोक हान्से संघामधील एक महत्त्वाचे शहर होते. येथील १४१९ साली स्थापन झालेले रोस्टोक विद्यापीठ जगातील सर्वात जुन्या शैक्षणिक संस्थांपैकी एक मानले जाते.

## हे सुद्धा पहा
*जर्मनीमधील शहरांची यादी

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ
* 

वर्ग:जर्मनीमधील शहरे
हंसकोश

हंसकोश हा जुन्या प्राकृत ग्रंथातील कठीण शब्दांचा कोश असून तो शक १७८५ साली शिळाछापावर छापलेला आहे. 

वर्ग: शब्दकोश
चतुःश्लोकी भागवत

**चतुःश्लोकी भागवत** हा संत एकनाथ यांचा पहिला ग्रंथ आहे. त्यांचे गुरू श्री जनार्दन स्वामी यांच्या आज्ञेने व त्यांच्या सहवासात नाथांनी हा ग्रंथ  श्री क्षेत्र त्र्यंबकेश्वर येथे इ.स. १५५१च्या सुमारास लिहीला.

वर्ग:एकनाथ
वर्ग:ग्रंथ
आग्या

आग्या हा शब्द प्राकृत भाषेतील आहे याचा अर्थ - ज्याच्या मुखातून अग्नीच्या ज्वाला निघतात असा सर्प.

वर्ग:प्राकृत भाषा
हस्तमालक टीका

**हस्तमालक टीका** श्रीमद आद्य शंकराचार्य यांनी रचलेल्या हस्तमालक या चौदा श्लोकी ग्रंथांवर संत एकनाथ यांनी लिहिलेला हा टीका ग्रंथ होय.

## संदर्भ
* http://santeknath.org/vagmayavishayi.html 

वर्ग:एकनाथ
कैलाशपती

**कैलाशपती** तथा **कैलासपती**  एक फळझाड आहे.

## अधिक माहितीसाठी पहा 
फुलांचे आध्यात्मिक अर्थ

वर्ग:फळे
वर्ग:फुले
वर्ग:वृक्ष
स्वात्मबोध

**स्वात्मबोध** हा संत एकनाथांनी रचलेला एक लघुग्रंथ आहे. यामध्ये त्यांनी सत्गुरूंची महती सांगितलेली आहे.

वर्ग:एकनाथ
मेहुणबारे

मेहुणबारे हे गाव महाराष्ट्र राज्यातल्या जळगाव जिल्यातील चाळीसगाव या तालुक्यात आहे. हे गाव चाळीसगाव - धुळे या राज्य महामार्गावर वसलेले आहे. गावाचे दोन भाग पडतात - जुने  गाव  आणि  नवे  गाव. गावात शिक्षण व आरोग्याच्या उत्तम सोयी आहेत. शिक्षणासाठी बालवाडी, जिल्हापरिषदेची प्राथमिक शाळा व खाजगी शिक्षण संस्थेची माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शाळा आहे. पुढील शिक्षणासाठी चाळीसगाव येथे जावे लागते. येथे आठवडे बाझार ही भरतो. येथे गुरुदत्त जयंतीला जत्रा भरते. गावाजवळून गिरणा ही नदी वाहते.
गावाचा इतिहास फार प्राचीन असून गावात 2000 वर्षांपूर्वीचे श्री त्रिपुरसुंदरी मातेचे प्राचीन मंदिर,समर्थ रामदास स्वामींनी बांधलेले श्री राम मंदिर, वारकरी संप्रदायाचे श्री विनायक-हनुमंत-शिव-शनी-विठ्ठल रुक्मिणी मंदिर,श्री स्वामी समर्थ केंद्र इतर मंदिरे दर्शनीय आहेत. त्याचबरोबर गावामध्ये जैन स्थानक,मशीद, बुद्ध विहार ही आहेत. गावात हिंदू धर्मातील लोकांसोबतच मुस्लिम,बौद्ध,जैन धर्माचे लोकही राहतात.

वर्ग:चाळीसगाव तालुक्यातील गावे
वर्ग:जळगाव जिल्ह्यातील गावे
आनंदलहरी

**आनंद लहरी** हा संत एकनाथांचा गुरूभिक्तीविषयक एक लघु काव्यग्रंथ आहे. यामध्ये एकूण ५४ ओव्या आहेत.

वर्ग:एकनाथ
वर्ग:ग्रंथ
चिरंजीवपद

**चिरंजीवपद** ही संत एकनाथ यांनी केलेली एक लघुरचना आहे. यामध्ये साधकाने चिरंजीवपद मिळविण्यासाठी काय करावे आणि प्रपंच व परमार्थ यांची सांगड कशी घालावी याचे विवेचन केले आहे. यामध्ये एकूण ४२ ओव्या आहेत.

## हे सुद्धा पहा
* सप्त चिरंजीव

वर्ग:एकनाथ
हिफिकेपुन्ये पोहांबा

[250 px|इवलेसे|पोहांबा [अमेरिका|अमेरिकेचा राष्ट्राध्यक्ष जॉर्ज डब्ल्यू. बुशसोबत]]
**हिफिकेपुन्ये पोहांबा** (Hifikepunye Pohamba; १८ ऑगस्ट, १९३५ - ) हा नामिबिया देशाचा विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष आहे. २१ मार्च २००५ पासून राष्ट्राध्यक्षपदावर असलेला पोहांबा १९९० सालापासून नामिबियाच्या राजकारनामध्ये सक्रीय आहे.

## हे सुद्धा पहा
*जगातील देशांच्या राष्ट्रप्रमुख व सरकारप्रमुखांची यादी

## बाह्य दुवे
* राष्ट्राध्यक्षाचे अधिकृत व्यक्तिचित्र

वर्ग:नामिबियाचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
राजेसुल्तानपूर

**राजेसुल्तानपूर** भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्यातील आंबेडकरनगर जिल्ह्यात असलेले छोटे शहर आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या १५,८९९ होती.

हे शहर राष्ट्रीय महामार्ग क्र २३३अ आणि २३३ब वर आहे.

वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील शहरे
वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील गावे
वर्ग:आंबेडकर नगर जिल्हा
सालाई

"सालाई" या वृक्षापासून *राळ* हा पदार्थ मिळतो. याचा उपयोग काही औषधांमध्ये केला जातो 

वर्ग:औषधी वनस्पती
वर्ग: वनसंपदा
डिंक

वृक्षांच्या खोडावर किंवा फांद्यांवर असलेल्या भेगांमधून एक प्रकारचा द्रव पदार्थ बाहेर पडतो हा द्रव पदार्थ वाळला असता याला डिंक असे संबोधले जाते. डिंकाचा उपयोग औषध म्हणून, खाद्यपदार्थात होतो तसेच मुद्रणासाठी केला जातो. बाबुल व धावडा यावृक्षांपासून मिळणारा डिंक खाण्य्साठी वापरला जातो तर कंडोल या वृक्षापासून मिळणारा डिंक आईस्क्रीम मध्ये वापरला जातो.
वर्ग: वनसंपदा
मारांडी

**मारांडी** हा समुद्रकिनाऱ्यावरील दलदलीत वाढणारा वृक्ष आहे. या झाडाच्या लाकडाचा वापर जळणासाठी केला जातो.

वर्ग:वनसंपदा
कंडोल वृक्ष

**कंडोल वृक्ष** हा भारतातील जंगलात सर्वत्र आढळणारा एक वृक्ष आहे. याची पाने आकाराने मोठी व पंचकोनी असतात. झाडाची उंची मध्यम स्वरूपाची असते व खोड बदामी रंगाचे चकचकीत दिसते.

वर्ग: वनसंपदा
चिप्पि

चिप्पि हा एक किनारी प्रदेशात आढळणारा वृक्ष आहे. 

वर्ग:वनसंपदा
वर्ग:महिला संपादनेथॉन २०२० लेख
बसराई

**बसराई** हे एक विकसित केलेले केळीचे वाण आहे.१९२४ साली प्रादेशिक फळ संशोधन केंद्र पुणे येथे हे वाण विकसित केले गेले. या वाणाची उत्पादनक्षमता जास्त असते.  हे वाण बंची टॉंप रोगास प्रतिकारक आहे. बसराई वाणाचे झाड हे बुटके असते. याच्या फळांना थोडा बाक असतो. याचे घड हे आकाराने मोठे असतात.

वर्ग: केळीच्या जाती
लाख (पदार्थ)

लाख (लाख हा शब्द लाक्षा या संस्कृत शब्दापासून तयार झाला असावा)
हा लाखेची कीड या किड्यांपासून मिळणारा पदार्थ आहे. साधारणता पिंपळ, वड, कुसुम, बोर, खैर, पळस, व या वर्गातील इतर वृक्षांवर ही कीड असते. ही कीड अत्यंत आकाराने सूक्ष्म असून ती कीड परपोशी असते. ती या वृक्षांचा रस शोषण करत असते व आपल्या संरक्षणासाठी तोंडातून एक प्रकारची लाळ सोडत असते. या लाळेचा कडक झालेला थर म्हणजेच लाळ होय. 

## उपयोग
लाखेचा उपयोग अनेक उद्योग धंद्यांमध्ये केला जातो. अलंकार आभूषणे बनवितांना ही लाखेचा उपयोग  केला जातो. राजस्थानमध्ये फार पूर्वीपासून लाखेच्या बांगड्या व खेळणी बनवली जातात. लाखेचा उपयोग दस्तावेज सीलबंद करण्यासाठीही केला जातो. स्फोटकांच्या सुरक्षेसाठीही याचा उपयोग होतो. रंगकाम सध्या लाखेचा उपयोग मोठ्याप्रमाणावर केला जातो त्याच कारण म्हणजे याचा चकाकीपणा होय.

## उत्पादन
लाख प्रामुख्याने जंगल संपतीमध्ये मोडतो. भारतामध्ये लाखेचे उत्पादन सर्वात जास्त होते. भारतासहित चीन, इंडोनेशिया, ब्रम्हदेश इ. देशांमध्ये उतपादन होते. भारतात जंगल क्षेत्र जास्त असलेल्या प्रदेशात लाखेचे उत्पादन होते तसेच यावर प्रक्रिया करण्यासाठीही अनेक ठिकाणी लाख परिष्करण केंद्रे आहेत. महाराष्ट्र राज्यात गोंदिया व गढचिरोलि या जिल्ह्यांमध्ये लाख उत्पादन घेतले जाते.

## बाह्य दुवे
* लाख (लाह)
* लाखमोलाची ‘लाख’!
*लाख
*लाखकाम

वर्ग: वनसंपदा
सोनकेळी

**सोनकेळी** तथा **वेलची केळी** हा केळ्याचा प्रकार आहे. या प्रकारची केळी आकाराने लहान असतात.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:केळीच्या जाती
श्रीमंती

* श्रीमंती (केळी) 
* श्रीमंती - एक अवस्था उदा. गरिबी (परिस्थितीने किंवा मनाने श्रीमंत असणे)

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने

__DISAMBIG__
श्रीमंती (केळी)

**श्रीमंती** हे बसराई या जातीपासून निवड पद्धतीने विकसित केलेले केळीचे वाण आहे. या वाणाची उत्पादन क्षमता बसराईच्या तुलनेने अधिक आहे. ही केळी दिसायला आकर्षक व उच्च दर्जाची असतात.

वर्ग: केळीच्या जाती
राजेळी

**राजेळी** अथवा राजेली ही केळीची एक जात आहे. या जातीची केळी साधारण केळीपेक्षा आकाराने थोडी मोठी असतात. साधारणतः, ही केळी कच्ची असतांना याच्या चिप्स अथवा वेफर्स बनवितात. केळीच्या अनेक खाद्यपदार्थात याचा वापर होतो.

वर्ग: केळीच्या जाती
शुकाष्टक टीका

**शुकाष्टक** हा संत एकनाथांनी लिहिलेला टीकाग्रंथ आहे यामध्ये ४४७ ओव्या आणि ११ श्लोक आहे. यात एकनाथांनी श्रीशुकाचार्यवर्णित स्वानंदस्थितीवर भाष्य केले आहे.

वर्ग:एकनाथ
लाल केळी

200px|thumb|right|तमिळनाडूतील लाल केळी
**लाल केळी** म्हणजे लालसर-जांभळी साल असलेल्या केळी होत. साधारण केळ्यापेक्षा ही थोडी आकाराने लहान असतात. पिकल्यावर याचे सालांचा रंग फिकट गुलाबी होतो. ती इतर पिवळ्या रंगाच्या केळीपेक्षा जास्त मृदू व गोड असतात. याचे उत्पादन पूर्व आफ्रिका, आशिया, दक्षिण अमेरिका व यूएई आदी देशात होते. मध्य अमेरिकेत याचे जास्त प्रचलन आहे पण तसेच ही केळी जगभर कोठेही मिळतात.

## लाल केळीचे भारतातील उत्पादक राज्ये
आजपर्यंत हिरवी आणि पिवळी केळी आपण पहिली आहे, आता लाल केळीचं उत्पादनही आपल्या राज्यातील शेतकरी वर्ग मोठ्या प्रमाणावर घेण्यास सुरुवात झाली आहे. लाल केळी दक्षिण भारतात मुख्यत्वे केरळ, तामिळनाडू आणि कर्नाटक राज्यात लाल केळीचे उत्पादन मोठ्या प्रमाणावर घेतल्या जाते. देशभरातील बाजारात लाल केळीला मागणीही प्रचंड असते. आता महाराष्ट्रात देखील लाल केळीच उत्पन्न घेता येणार आहे.

वर्ग:केळीच्या जाती
काशीद

**काशीद** हा भरपूर पावसाच्या प्रदेशात आढळणारा वृक्ष आहे. शोभेसाठी या वृक्षाची लागवड केली जाते. 

वर्ग:वृक्ष
सुबाभूळ

**सुबाभूळ** (इंग्रजीत लुकेना; शास्त्रीय नाव - लुकेना लुकोसिफेला) हा एक जळणासाठी तसेच जनावरांच्या चाऱ्यासाठी उपयुक्त समजला जाणारा वृक्ष आहे. वि.वि. देशपांडे यांनी सन १९८० मध्ये लुकेनाचे बी फिलिपाइन्समधून आणले आणि मुंबईचे तत्कालीन नगराध्यक्ष बाबुराव शेटे यांना दिले. त्याचवेळी त्यांनी ते बी भारताच्या अनेक भागांत पाठवले.  त्यापूर्वी भारतात सुबाभुळाचे झाड नव्हते. हे सुबाभळीचे झाड ४ वर्षांत ६५ फूट वाढते.

## सुबाभळीचे फायद्यांपेक्षा तोटेच अधिक
भारतीय जंगलांमध्ये सुबाभूळ, अकेशिया, निलगिरी यासारखी झाडे भरमसाट संख्‍येत लावण्‍यात आली. वरून हिरवे दिसायला लागले खरे, पण खाली या झाडांचा काही उपयोग नव्‍हता. स्‍थानिक निसर्ग चक्रात या झाडांचे काहीच काम नव्‍हते. पक्षी, किडे, प्राणी, माणसे यांपैकी कोणाचेही या झाडांशी काही घेणे देणे नव्‍हते. त्‍यावरना खायला फळे मिळत,ना पाला,ना ढोली करण्‍याजोगी खोडे. निलगिरीच्‍या आजूबाजूला तर झुडपेही जगत नाहीत. सुबाभळीचा पाला खाल्‍ला तर घोड्यांचे केस गळतात, बकऱ्यांवरही अनिष्‍ट परिणाम होतात. सुबाभूळ लावण्‍याआधी याचा कशाचाच अभ्‍यास करण्‍यात आला नव्‍हता. आधीच झाडे तोडून बिघडवलेले निसर्गाचे चक्र विदेशी झाडांमुळे आणखी बिघडले.

पुण्याजवळच्या निगडी येथील दुर्गादेवी टेकडी मुळातच वनराईने नटलेली होती. पण त्या टेकडीवर बहुसंख्य झाडे विदेशी होती. विदेशी झाडांचे दुष्परिणाम कही वर्षांनी दिसू लागले. भरभर उंच होणारी निलगिरी, सुबाभळासारखी झाडे जमिनीतून प्रचंड प्रमाणात पाणी शोषू लागली आणि मग त्यांच्या आजूबाजू्ची झाडे पाण्याअभावी सुकू लागली. दुर्गादेवी टेकडीवर मोठ्या प्रमाणावर असलेले सुबाभूळ हे वृक्ष विदेशी असल्याने ऐन उन्हाळ्यामध्ये त्यांची पानगळ व्हायची. शिवाय त्यांचे आयुर्मानही संपले होते. त्यादृष्टीनेही हे वृक्ष कुचकामी ठरत होते. या वृक्षांचा पाचोळा लवकर विघटित होत नसल्याचे आढळून आले होते. त्यामुळे तत्कालीन आयुक्त दिलीप बंड यांनी टेकडी सुबाभूळच्या जागी देशी वृक्षांची लागवड करावी, असे सूचित केले. त्याचवर्षी म्हणजेच इ.स. २००५ साली मध्ये दहा हजार देशी वृक्षांची लागवड करण्यात आली. त्यानंतर प्रतिवर्षी टप्प्याटप्प्याने हजारोंच्या संख्येने नियोजनबद्ध पद्धतीने देशी वृक्ष लावले गेले. आता टेकडीला गर्द वनराईचे स्वरूप प्राप्त झाल्यामुळे मोरांचा संचारही वाढला आहे. 

सुबाभळाची गळलेली पाने आणि ढाळलेल्या बिया यांचा निरुपयॊगी कचरा होतो. जमिनीवर पडलेल्या बियांपासून हजारो रोपे तयार होत असल्याने त्यांचे नियंत्रण करणे अतिशय कठीण जाते.

वर्ग:वनसंपदा
वर्ग:वृक्ष
धैंचा

जंगलात आढळणारे वृक्ष. या झाडाच्या पानांचा उपयोग हिरवळीच्या खतासाठी केला जातो 
वर्ग: वनसंपदा
वर्ग: वृक्ष
फाफड

**फाफड** जंगलात आढळणारा वृक्ष आहे.

वर्ग:वनसंपदा
वर्ग:वृक्ष
सुरू (वृक्ष)

**सुरू** तथा **सायप्रस** हा एक सूचिपर्णी वृक्ष आहे. हा *पाइनॅलिस* गणाच्या *क्युप्रेसेसी* कुलात आहे. हा वृक्ष साधारणतः हिमालय, चीन, व्हियेतनाम, अमेरिका, भूमध्य समुद्राच्या आसपास तसेच आफ्रिका सारख्या प्रदेशांत आढळतो.

याची उंची ४० मीटर (१२० फूट) पर्यंत वाढते.

वर्ग:वृक्ष
पारजांब

इवलेसे| पारजांब वृक्षाची पाने

पारजांब किंवा करंबा ऑलिव वंशातील सदापर्णी वृक्ष असून सदाहरित वनामध्ये हा वृक्ष आढळतो. मुख्यत: पच्छिमघाटामध्ये याचे स्थान आहे. भारतासहित बांग्लादेश व म्यानमार या देशात या वृक्षाचे अस्तित्त्व जाणवते.  या झाडाची उंची १५ मीटर पर्यंत असू शकते. याची पाने काळसर हिरवी रंगाची, आकाराने दीर्घवृत्ताकृती व दातेरी असतात. याची फुले लहान व रंगाने पांढरी असतात तर फळे आकाराने वाटण्याच्या आकाराची आठळीयुक्त व रंगाने काळसर जांभळी असतात. 
## संदर्भ आणि नोंदी 

वर्ग: वनसंपदा
वर्ग: वृक्ष
उंबरा

उंबरा म्हणजे लाकडी दाराच्या चौकटीत खालच्या बाजूस बसविलेले जाड रुंद आणि सपाट लाकूड. हा उंबराच्या खोडापासून बने. उंबऱ्याच्या वरच्या बाजूच्या सपाट पृष्ठभागाला उंबरठा म्हणतात. घरात येणारी नववधू त्या उंबरठ्यावर ठेवलेल्या मापातील धान्य पावलाच्या हलक्या धक्क्याने सांडवते आणि घरात प्रवेश करते.

गावातले एकूण उंबरे मोजले की तितकी घरे गावात आहेत, असे समजले जाई.मराठी रूढी परंपरेप्रमाणे उंबऱ्याला पैशाची नाणी लावतात.

लाकडी दाराच्या चौकटीत वरच्या बाजूस बसविलेल्या जाड रुंद आणि सपाट लाकडाला वरचा उंबरा (Lintel) असे म्हणत.

## आणखी अर्थ 
* उंबर = उमर (वय) - ग्रामीण भाषेत वय या अर्थासाठी वापरात असलेला ऐतिहासिक शब्द
* उंबर (जमीन) = ओलावा धरून ठेवणारी (जमीन), पाणथळ (जमीन)
* उंबरपट्टी किंवा उंबरसारा म्हणजे घरपट्टी, घरावरचा सरकारदरबारी भरावयाचा कर

## उंबऱ्यासंबंधी वाक्प्रचार 
* उंबरघाट सुटणे = स्वतःच्या घरातून लांबच्या प्रवासाला निघणे
* उंबर फोडून केंबरे काढणे = स्वतःच्या फायद्यासाठी एखाद्याला हानी पोहोचवणे
* उंबरवडा == वाण देण्यासाठी केलेला मध्ये भोक नसलेला वडा (खाद्यपदार्थ)
* उंबरा ओलांडणे = उंबरा चढणे == घरात प्रवेश करणे
* उंबरातला किडा = घरकोंबडा, घराबाहेर जाऊन पराक्रम न करणारा
* उंबरे झिजवणे = विशिष्ट कामासाठी घरांघरांत जाऊन चौकशी करणे
* उंबऱ्याची साल काढणे = उंबऱ्याला माती राहू न देणे = एखाद्या घराला पुन्हापुन्हा भेट देणे
* उंबऱ्याचे फूल == क्वचित भेटणारा माणूस
* भरले पोटां उंबर कडू = पोट भरले असेल गोड पदार्थही कडू लागतो, सर्वच नकोसे वाटते.
* सोन्याचा उंबरा = समृद्धी
ओयांता उमाला

**ओयांता मोइसेस उमाला तास्सो** (;  २७ जून १९६२) हा दक्षिण अमेरिकेमधील पेरू देशाचा विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष आहे. एक माजी लष्करी अधिकारी असलेला उमाला २०११ सालच्या अध्यक्षीय निवडणुकीमध्ये विजय मिळवून राष्ट्राध्यक्षपदावर आला.

## हे सुद्धा पहा 
*जगातील देशांच्या राष्ट्रप्रमुख व सरकारप्रमुखांची यादी

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:पेरूचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
युरोपीय मराठी संमेलन

युरोपीय मराठी संमेलनाची सुरुवात नेदरलॅ‌‌न्ड्ज़मधील डॉ. आनंद आणि श्रीमती विजया पांडव यांनी केली. पहिले संमेलन ॲमस्टरडॅमजवळच्या बिएसबॉश या गावी इ‌. १९९८मध्ये झाले.  इंग्लंडमधल्या असंख्य मराठीभाषकांनी या संमेलनाला हजर राहून आपला पाठिंबा दर्शविला.  त्या वर्षापासून हे युरोपीय मराठी संमेलन दर दोन वर्षांनी युरोपातील वेगवेगळ्या देशांत भरते. ज्या वर्षी अमेरिकेतील बृहन्महाराष्ट्र मंडळाचे संमेलन असते, त्या वर्षी हे संमेलन होत नाही.  त्यामुळे युरोपातील मराठीभाषकांना या दोन्ही संमेलनांना उपस्थित राहणे शक्य होते.

सचिन पिळगांवकरांनी २०१२ सालच्या कार्डिफ (वेल्स) येथील संमेलनादरम्यान सुचवल्याप्रमाणे या संमेलनाचे नाव २०१४ सालापासून 'युरोपीय मराठी स्नेह-संमेलन' असे करण्यात आले आहे.  २०१४ सालचे स्नेहसंमेलन स्कॉटलंडमधील ॲबरडन येथे १८ ते २० एप्रिल या तारखांना झाले.

## आतापर्यंत भरलेली संमेलने - देश (कंसात वर्ष)
* नेदरलॅ‌न्ड्ज (१९९८)
* स्विट्झरलंड (१९९९)
* जर्मनी (२०००)
* इंग्लंड (२००२)
* नॉर्वे (२००४)
* नेदरलॅ‌न्ड‌्ज (२००६)
* फ्रान्स (२००८)
* स्विट्झरलंड (२०१०)
* वेल्स (२०१२)
* स्कॉटलंड (२०१४)

## हे सुद्धा पहा
* मराठी साहित्य संमेलने
* युरोपीय मराठी साहित्य संमेलन

वर्ग:मराठी साहित्य संमेलने
अझरबैजान सोव्हिएत साम्यवादी गणराज्य

**अझरबैजान सोव्हिएत साम्यवादी गणराज्य** (; अझरबैजानी: Азәрбајҹан Совет Сосиалист Республикасы) हे भूतपूर्व सोव्हिएत संघाच्या १५ गणराज्यांपैकी एक गणराज्य होते. पहिल्या महायुद्धाच्या अखेरीस रशियन साम्राज्याचा अस्त झाल्यानंतर १९१८ साली अझरबैजान लोकशाही प्रजासत्ताक नावाचे राष्ट्र स्थापन केले गेले. परंतु केवळ दोन वर्षातच रशियन बोल्शेविकांनी केलेल्या हल्ल्यामध्ये अझरबैजानने शरणागती पत्कारली व अझरबैजानला सोव्हिएत संघामध्ये विलिन करण्यात आले.

२५ डिसेंबर १९९१ रोजी सोव्हिएत संघाचे विघटन झाले व सोव्हिएत अझरबैजानचे अझरबैजान देशामध्ये रूपांतर झाले.

वर्ग:अझरबैजानचा इतिहास
वर्ग:सोव्हिएत संघाची गणराज्ये
हैदर अलियेव

[250 px|इवलेसे|[बाकूमधील हैदर अलियेव आंतरराष्ट्रीय विमानतळ]]
**हैदर अलिर्झा ओग्लु अलियेव** (अझरबैजानी: Heydər Əlirza oğlu Əliyev, ; १० मे १९२३ - १३ डिसेंबर २००३) हा मध्य आशियामधील अझरबैजान देशाचा तिसरा राष्ट्राध्यक्ष होता. अझरबैजानच्या राजकारणामध्ये प्रदीर्घ काळ कार्यरत असलेला अलियेव १९६९ ते १९८२ दरम्यान अझरबैजान सोसागमधील सर्वात प्रभावशाली नेत्यांपैकी एक होता. १९९१ साली अझरबैजानला स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर १९९३ ते २००३ दरम्यान अलियेव अझरबैजानच्या राष्ट्राध्यक्षपदावर होता. खराब प्रकृतीमुळे त्याने ऑक्टोबर २००३ मध्ये सत्ता सोडली व त्याचा मुलगा इल्हाम अलियेव ह्याला राष्ट्राध्यक्षपदावर नेमले.

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:अझरबैजानचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हैदर अलियेव आंतरराष्ट्रीय विमानतळ

**हैदर अलियेव आंतरराष्ट्रीय विमानतळ** ()  हा अझरबैजान देशामधील सर्वात मोठा व कॉकेशस भागातील एक प्रमुख विमानतळ आहे. हा विमानतळ राजधानी बाकूच्या २० किमी ईशान्येस स्थित आहे. बिना आंतरराष्ट्रीय विमानतळाला २००४ साली अझरबैजानचा तिसरा राष्ट्राध्यक्ष हैदर अलियेव ह्याचे नाव देण्यात आले. अझरबैजानची राष्ट्रीय विमान कंपनी अझरबैजान एरलाइन्सचे मुख्यालय व प्रमुख वाहतूकतळ येथेच आहे.

## विमानकंपन्या आणि गंतव्यस्थाने
## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:बाकू
वर्ग:अझरबैजानमधील विमानतळ
हादगा (निःसंदिग्धीकरण)

**हादगा** या शब्दाचे दोन अर्थ आहेत.
* हादगा :-- स्त्रियांचा एक खेळ
* हादगा वृक्ष
या लेखात महिलांचा खेळ म्हणून प्रसिद्ध असलेल्या हादग्याची माहिती आहे.
## हादगा
पावसाळा संपत आलेला असतो, पिके तयार होत आलेली असतात. काही तयार झालेली असतात. शेतकरी खुशीत असतो. या काळात सूर्य हस्त नक्षत्रातून प्रवास करतो. हादगा त्याच्याशी संबंधित आहे. पाऊस परत जायची वेळ आल्याने रिकामे ढग मोठ्याने आवाज करू लागतात. म्हणून त्यास 'हत्तीचा पाऊस' म्हणतात.http://www.manogat.com/node/7859#comment-78401
सूर्याच्या हस्तनक्षत्राच्या १४-१६ दिवसांच्या काळात हा खेळ खेळला जातो.हादगा ही सांकेतिक पूजा असून ,ती हत्ती या मेघाचे प्रतीक असलेल्या चिह्नाभोवती गुंफलेली असावी.महाराष्ट्रात मेघपूजेची  परंपरा फार जुनी आहे.हादग्यातील गज हे जलतत्त्वाचे प्रतीक आहे.लक्ष्मी वा गौरी ही धरणीचे प्रतीक असून पावसाशिवाय मातीची कूस उजवत नाही.मेघाला हत्ती कल्पून केलेली ही पूजा पुरुष तत्त्वाची असून भविष्यात फलित होणा-या कुमारिका ही पूजा करतात असे श्री. वाकडे नोंदवितात.त्यांच्यामते हादगा हा सुफलीकरणाचा विधी आहे. 

दुर्गा भागवतांच्या मतानुसार हादगा हे एकाच प्रकारची परंपरा दोन वेगवेगळ्या प्रकारे - हत्तीची प्रतिमा काढून किंवा झाडाची फांदी रोवून - दोन वेगव्गेळ्या समुहांकदून साजरी केली जात असेल आणि परंपरा एकाच उद्देशाने असल्यामुळे परंपरांचे  काळाच्या ओघात एकत्रीकरण झाले असेल. दुर्गा भागवतांच्या मतानुसारसुद्धा  .हादग्यातील  हत्ती हे जलतत्त्वाचे प्रतीक म्हणूनच येत असावे आणि झाडाची फांदी मात्र हादग्याचे म्हणजे अगस्त्याचे झाड असू शकेल पण त्याची फांदी मिळाली नाही तर कोणत्याही झाडाची फांदी चालून जाणे चालू झाले असेल.  दुर्गा भागवर गजगौरीचे पुराणातील आख्यान ज्यात भीम देवांना पराभूत करून इंद्राचा ऐरावत घेऊन येतो, ही लोक परंपरेला नंतर जोडलेली कृत्रिम पुस्ती असावी असे विश्लेषण करतात. 

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
आफ्रिकन देशांचा चषक

**आफ्रिकन देशांचा चषक** () ही आफ्रिकन फुटबॉल मंडळाद्वारे आयोजित केली जाणारी एक फुटबॉल स्पर्धा आहे. ह्यातील विजेत्याला *आफ्रिकाचा विजेता* हे पद मिळते तसेच फिफा कॉन्फेडरेशन्स चषक स्पर्धेत आपोआप आमंत्रण मिळते.

इ.स. १९५७ साली ही स्पर्धा पहिल्यांदा खेळवली गेली व १९६८ पासून दर दोन वर्षांनी खेळवली जात आहे. इजिप्तने आजवर आफ्रिकन देशांचा चषक सर्वाधिक वेळा (७ वेळा) जिंकला आहे.

## इतिहास 
## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ

 

च
वर्ग:फुटबॉल
दांते बोन्फिम कोस्ता सान्तोस

250 px|इवलेसे|दांते
**दांते बोन्फिम कोस्ता सान्तोस** उर्फ **दांते** (;  , साल्व्हादोर दा बाईया) हा एक ब्राझीलीयन फुटबॉलपटू आहे. २०१३ पासून  राष्ट्रीय संघाचा भाग असलेला दांते २०१३ फिफा कॉन्फेडरेशन्स चषक व २०१४ फिफा विश्वचषक स्पर्धांमध्ये ब्राझीलकडून खेळला आहे.

क्लब पातळीवर दांते २००४-०६ दरम्यान फ्रान्समधील लील ओ.एस.सी., २००९-१२ दरम्यान बुंडेसलीगामधील बोरूस्सिया म्योन्शनग्लाडबाख तर २०१२ पासून बायर्न म्युनिक ह्या क्लबांसाठी खेळत आहे.

## बाह्य दुवे 
* माहिती

वर्ग:ब्राझिलचे फुटबॉल खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
विल्यम हट कर्झन वायली

सर **विल्यम हट कर्झन वायली** (ऑक्टोबर ५, इ.स. १८४८:चेल्टनहॅम, इंग्लंड - जुलै १, इ.स. १९०९:लंडन, इंग्लंड) हा ब्रिटिश राजवटीतहत भारतीय सेनाधिकारी आणि नंतर ब्रिटिश राजचा अधिकारी होता. हा बडोदा आणि हैदराबाद संस्थानांमध्ये रेसिडेंट होता.

बंगालची फाळणी करण्यात याचा हात होता. याकारणास्तव मदनलाल धिंग्राने लंडनमध्ये याची गोळ्या झाडून हत्या केली.

वर्ग:ब्रिटिश राज
वर्ग:इ.स. १८४८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९०९ मधील मृत्यू
ताग

**ताग (इंग्रजी:Jute)** ही वनस्पती ‘फ्लोएम’ पेशीपासून माणसाला उपयुक्त असे तंतू देणारी वनस्पती आहे. वनस्पतीजन्य धागेनिर्मिती हे हरित तंत्रज्ञान आहे. भाताची लागवड करताना पाण्याच्या साठवणीसाठी बांध घालावे लागतात. या बांधांवर ताग लावण्यात येतो. तागाचा दोन प्रकारे उपयोग होतो. फ्लोएमपासून धागा मिळवणे आणि त्याच्या मुळांवरील गाठी नत्रस्थिरीकरण्यास मदत करतात. म्हणूनच कमी पाऊस-पाण्यात उत्कृष्ट धागा देणाऱ्या या वनस्पतींच्या लागवडी पर्यावरण रक्षणास पूरक आहेत.

## प्रक्रिया 
सूक्ष्म जिवाणूंच्या साहाय्याने तंतुमय वनस्पतींना पाण्यात कुजवून त्यापासून धागे तयार करण्याची नैसर्गिक प्रक्रियेला ‘रेटिंग’ म्हणतात. या क्रियेत घायपात, अंबाडी, ज्यूट या वनस्पतींच्या खोडांना साठविलेल्या स्वच्छ पाण्यात तीन ते चार आठवडे ठेवून नंतर सूर्यप्रकाशामध्ये सुकविले जाते आणि नंतर त्यांचे गठ्ठे बांधून ज्यूट गिरणीमध्ये दोर, दोरखंड सुतळी, गोणपाट, धान्याची पोती तयार करण्यासाठी पाठवले जाते. ज्यूटच्या धाग्यांना विविध प्रकारचे रंग देऊन त्यापासून शबनम बॅग, आसने, शिंकाळी, पर्सेस अशा शोभेच्या वस्तू गृहउद्योगातून तयार केल्या जातात.   

रेटिंग हा कृषी क्षेत्रातील पूरक व्यवसाय आहे. फ्लोएमपासून तयार केलेल्या धाग्यांना वैज्ञानिक भाषेत ‘बास्ट फायबर’ असेही म्हणतात. हा धागा कणखर, सहजासहजी न तुटणारा आणि लवचीक असतो. उत्कृष्ट प्रक्रिया केलेले तंतू पांढरेशुभ्र असतात.

## पूर्व बंगालमधील ज्यूट शेती
भारताच्या स्वातंत्र्यपूर्व काळात बंगालमध्ये ज्यूट उत्पादन आणि त्यावरील प्रक्रिया उद्योग चालत असे. फाळणीनंतर ज्यूट शेती पूर्व बंगाल, सध्याच्या बांगलादेशमध्ये गेली आणि ज्यूटच्या गिरण्या पश्चिम बंगालमधील कलकत्ता तेथे राहिल्या. याचा फार मोठा फटका लाखो ज्यूट उत्पादक शेतकऱ्यांना बसला. 

पूर्वी हूगळी आणि ब्रह्मपुत्रेच्या नदी काठावर नद्यांचे पाणी अडवून मोठ्या प्रमाणावर ज्यूटच्या धाग्यांची निर्मिती होत असे. प्रदूषित नद्या, वातावरणातील बदलामुळे येणारे महापूर यामुळे या व्यवसायावर मोठा परिणाम झाला आणि पर्याय म्हणून प्लास्टिकची पोती, दोर, दोरखंड बाजारात आले.

## अन्य शब्द 
* संस्कृत : शण, घंटालक
* मराठी : सण, तागी
* हिंदी : जंजानिया, मिठापात, पात, तिटापात, नार्चा
* बंगाली : मिष्टापात, जंजानिया
* तमिळ : ओलीभांजी, वेट्टाकिल
* शास्त्रीय नाव : Corchorus capasularis; Corchorus olitorius
* इंग्रजी : ज्यूट, White Jute

## संदर्भ 
वर्ग: वनसंपदा
वर्ग: वृक्ष
रियो दे ला प्लाता

**रियो देला प्लाता** () ही दक्षिण अमेरिका खंडामधील एक प्रमुख नदी आहे. ही नदी आर्जेन्टिना व उरुग्वे देशांच्या सीमेवर उरुग्वे नदी आणि पाराना नदीच्या संगमापासून सुरू होते व २९० किमी वाहत जाऊन दक्षिण अटलांटिक महासागरास मिळते. संगमाजवळ केवळ २ किमी रूंद पात्र असलेल्या ह्या नदीचा विस्तार मुखाजवळ प्रचंड असून तिची रुंदी तब्बल २२० किमी इतकी आहे. काही भूगोलतज्ञांच्या मते रियो देला प्लाता नदी नसून उपसागर किंवा आखात आहे.

ला प्लाता, बुएनोस आइरेस, मोन्तेविदेओ ही प्रमुख शहरे रियो देला प्लाताच्या काठांवर वसली आहेत. दुसऱ्या महायुद्धातील प्लेट नदीची लढाई ही पहिली सागरी लढाई येथेच घडली होती.

वर्ग:उरुग्वेमधील नद्या
वर्ग:आर्जेन्टिनामधील नद्या
कामिकावा मारू

**कामिकावा मारू** (神川丸) हे शाही जपानी आरमाराचे समुद्री विमानांची देखभाल करणारे जहाज होते. या विमानाची बांधणी कोबे येथे झाली व डिसेंबर १३, इ.स. १९३६ रोजी याचे व्यापारी नौकेच्या रूपात जलावतरण झाले. सप्टेंबर १८, इ.स. १९३७ रोजी शाही आरमाराने याचा कब्जा घेतला व १९३९मध्ये याचे रूपांतर विमानांची देखभाल करणाऱ्या जहाजात करण्यात आली.

या जहाजाने दुसऱ्या चीन-जपान युद्धात तसेच दुसऱ्या महायुद्धात भाग घेतला. मे २९, इ.स. १९४३ रोजी कॉरल समुद्राच्या लढाईत यु.एस.एस. स्कॅम्प या पाणबुडीने टोरपेडोद्वारा याचा वेध घेतला व हे जहाज कावियेंगच्या वायव्येस अंदाजे ४०० किमी अंतरावर बुडाले.

वर्ग:जपानच्या शाही आरमाराच्या नौका
वर्ग:दुसऱ्या महायुद्धात बुडलेल्या युद्धनौका
कॉर्नेल विद्यापीठ

**कॉर्नेल विद्यापीठ** अमेरिकेतील मोठी शिक्षणसंस्था आहे. न्यू यॉर्क राज्याच्या इथाका शहरात मुख्यालय असेलेले हे विद्यापीठ आयव्ही लीग विद्यापीठांपैकी एक मानले जाते. याची स्थापना इ.स. १८५६मध्ये एझ्रा कॉर्नेल आणि अँड्रु डिक्सन व्हाइट यांनी केली. इथाका येथे प्रत्येकी सात स्नातक आणि अनुस्नातक विभाग असलेल्या या विद्यापीठाचे न्यू यॉर्क शहर आणि कतार येथेही कॅम्पस आहेत.

वर्ग:आयव्ही लीग विद्यापीठे
वर्ग:अमेरिकेमधील विद्यापीठे
वर्ग:इथाका
वर्ग:इ.स. १८५६ मधील निर्मिती
किशोर कदम

**किशोर भानुदास कदम** ऊर्फ **सौमित्र** (नोव्हेंबर ९, इ.स. १९६७ - हयात) हे मराठी कवी व अभिनेते आहेत. गारवा हा त्यांचा गीतसंग्रह अतिशय लोकप्रिय आहे. अभिनय आणि कविता अशा दोन्ही माध्यमांत त्यांनी आपल्या कामाची छाप पाडली आहे, अनेक चित्रपटांमधून अभिनेते म्हणून त्यांनी काम केले आहे, जोगवा, फॅण्ड्री अशा अनेक चित्रपटांतील कामांबद्दल उत्कृष्ट अभिनेता म्हणून त्यांना पुरस्कार मिळाले आहेत. त्यांमध्ये शेवगाव नाट्य परिषदेच्या वतीने देण्यात येणारा सदाशिव अमरापूरकर स्मृती पुरस्काराचा समावेश आहे.

## जीवन 
मुंबईच्या खार-कोळीवाडा भागात त्यांचे बालपण गेले. किशोर कदम यांनी बी.कॉम पदवी अभ्यासक्रमापर्यंत शिक्षण केले.

## प्रकाशित साहित्य
## कवी सौमित्र यांना मिळालेले काव्य पुरस्कार
* आचार्य अत्रे प्रतिष्ठानचा केशवकुमार पुरस्कार (२०१९)
* महाराष्ट्र राज्यपातळीवरचा २०वा 'राय हरिश्चंद्र साहनी' ऊर्फ ‘दुःखी’ काव्य पुरस्कार (२०१९)
* शेवगाव नाट्य परिषदेच्या वतीने देण्यात येणारा सदाशिव अमरापूरकर स्मृती पुरस्कार

वर्ग:मराठी कवी
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कालविवेक

**कालविवेक** शूलपाणीने रचलेला प्राचीन संस्कृत ग्रंथ आहे.

वर्ग:संस्कृत ग्रंथ
राजमार्तंड

राजमार्तंड हा धारच्या परमार घराण्यातील भोज राजाने ’मुहूर्त’ या विषयावर लिहिलेला ग्रंथ आहे. अर्थात या विषयावरील अन्य ग्रंथांप्रमाणे हाही खुळचट गोष्टी असलेला एक भंपक ग्रंथ आहे. उदाहरणार्थ० ’घरात धार्मिक कार्य असताना, मातापित्यांच्या श्राद्धाचा दिवस असताना, ग्रहणाच्या दिवशी, आपल्या जन्ममहिन्यात, किंवा आपल्या जन्मनक्षत्राच्या दिवशी केस कापू नयेत.’ हे वाक्य. **देवकार्ये पितु: श्राद्धेरवेरंशपरिक्ष्ये क्षौरकर्म न कुर्वीत जन्ममासेच जन्मभे ।**

भोजाच्या धारमधील राजवाड्याचे नावही राजमार्तंड होते.

वर्ग:ग्रंथ
प्रार्थना

प्राथर्ना म्हणजे कळकळीची विनंती, विनवणी किंवा आळवणी होय. प्रार्थना या शब्दातील प्र म्हणजे प्रकर्ष तर अर्थ म्हणजे याचना करणे. प्रार्थना या शब्दात प्रथांना करणाऱ्याची असमर्थता असते म्हणून तो तळमळीने विनंती करीत असतो. 

वर्ग: शब्दार्थ
बलुची भाषा

**बलुची** ही आशियामधील बलुचिस्तान ह्या भौगोलिक प्रदेशामधील एक भाषा आहे. इराणी भाषासमूहामधील ही भाषा प्रामुख्याने इराण व पाकिस्तान देशांमध्ये वापरली जाते व ती पाकिस्तानच्या ९ अधिकृत भाषांपैकी एक आहे. बलुची कुर्दीसोबत काहीशी मिळतीजुळती आहे.

## हे सुद्धा पहा 
* जगातील भाषांची यादी

वर्ग:इराणमधील भाषा
वर्ग:पाकिस्तानमधील भाषा
वर्ग:इराणी भाषासमूह
एम्पायर अर्थ

**एम्पायर अर्थ** हा स्टेनलेस स्टील स्टुडिओज यांनी विकसित केलेला एक वास्तव-काल डावपेच प्रकारचा संगणकीय खेळ आहे.

२००१मध्ये प्रकाशित झालेला हा खेळ एम्पायर अर्थ शृंखलेतील पहिला खेळ होता.

वर्ग:संगणकीय खेळ
निर्णयसिंधु

**निर्णयसिंधु** हा कमलाकर भट्ट लिखित संस्कृत ग्रंथ आहे.

वर्ग:संस्कृत ग्रंथ
मदनरत्न

**मदनरत्न** श्रीमालिगुर्जर लिखित हिंदू ग्रंथ आहे

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:ग्रंथ
व्रतकोश

**व्रतकोश** हा १९२९ मध्ये गोपीनाथ कविराज यांनी रचलेला हा ग्रंथ आहे यामध्ये एकूण १६२२ व्रतांची माहिती देण्यात आली आहे. 

वर्ग:हिंदू धर्म
वर्ग:हिंदू व्रतवैकल्ये
वर्ग:इ.स. १९२९ मधील निर्मिती
व्यवहार मयूख

**व्यवहारमयूख** हा हिंदू कायद्यावरील (धर्मशास्त्र) एक अत्यंत प्रभावशाली आणि प्रमाण ग्रंथ आहे. याची रचना १७ व्या शतकात प्रसिद्ध पंडित नीलकंठ भट्ट यांनी केली. हा ग्रंथ त्यांच्या *भगवन्तभास्कर* या १२ मयूखांच्या (विभागांच्या) महाग्रंथाचा एक भाग आहे.

पांडुरंग वामन काणे यांनी याची एक आवृत्ती १९२६मध्ये प्रसिद्ध केली होती.

ब्रिटिश राजवटीत पश्चिम भारतात (विशेषतः तत्कालीन बॉम्बे प्रेसिडेन्सी, गुजरात आणि कोकण भागात) हिंदू वारसा हक्क आणि न्यायदानासाठी *मिताक्षरा* पेक्षाही व्यवहारमयूखाला श्रेष्ठ स्थान दिले जात असे. भारतरत्न पांडुरंग वामन काणे यांनी १९२६ मध्ये या ग्रंथाचे चिकित्सक संपादन करून त्याचे महत्त्व आधुनिक न्यायव्यवस्थेत अधोरेखित केले.

## न्यायविषयक प्रकरणे 
धर्मशास्त्रातील परंपरेनुसार, नीलकंठ भट्टांनी न्यायदानाचे १८ मुख्य विभाग (पदे) केले आहेत. त्यातील प्रमुख प्रकरणे खालीलप्रमाणे आहेत:

### वैशिष्ट्ये 
व्यवहारमयूख हा ग्रंथ विशेषतः वारसाहक्काबद्दलच्या विवेचनासाठी प्रसिद्ध आहे. यामध्ये बहिणीचा वारसा हक्क आणि काही विशिष्ट नातेसंबंधांमधील मालमत्तेचे अधिकार स्पष्टपणे मांडले आहेत, जे मिताक्षरा पद्धतीपेक्षा काही अंशी वेगळे आहेत.

### संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:हिंदू ग्रंथ
वर्ग:हिंदू धर्मशास्त्र
पयोव्रत

पयोव्रत हे एक व्रत आहे. पुत्रप्राप्तीसाठी हे व्रत केले जाते. १२ दिवस हे व्रत केले जाते. फाल्गुन शुक्ल  प्रतिपदेपासून ते द्वादशी हा या व्रताचा कालावधी आहे. वामन अवतारासाठी ही कश्यप ऋषी यांच्या उपदेशाने  देवी आदितीने हे व्रत केले होते असा पुराणांत उल्लेख आहे. भागवत ग्रंथांच्या आठव्या स्कांधामध्ये पयोव्रताची माहिती सांगितली आहे 

वर्ग:हिंदू व्रतवैकल्ये
मलेशिया एरलाइन्स फ्लाइट १७

350 px|इवलेसे|उड्डाणाचा मार्ग

**मलेशिया एरलाइन्स फ्लाइट १७** हे मलेशिया एरलाइन्सचे अ‍ॅम्स्टरडॅम श्चिफोल विमानतळावरून क्वालालंपूर आंतरराष्ट्रीय विमानतळाकडे जाणारे उड्डाण होते. १७ जुलै २०१४ रोजी बोईंग ७७७-२००ईआर प्रकारचे हे विमान युक्रेनमधील ह्राबोव ह्या रशियन सीमेजवळ असलेल्या एका गावाजवळ कोसळले. बक ह्या क्षेपणास्त्राचा हल्ला करून हे विमान पाडण्यात आले असा निष्कर्ष काढण्यात आला गेला आहे.

जेथे हे विमान कोसळले तो भूभाग सध्या रशियामध्ये सामील होऊ पाहणाऱ्या फुटीरवादी गटाच्या ताब्यात असून येथे युक्रेन सरकारचे अधिपत्य नाही. एम.एच. १७ विमानामधील २८३ प्रवासी व १५ कर्मचारी अशा एकूण २९८ व्यक्ती ह्या अपघातामध्ये मृत्यूमुखी पडल्या. हे विमान नक्की कोणी पाडले ह्याबद्दल तपास सुरू असून अमेरिकेने ह्यासाठी फुटीरवादी गटाला व त्यांना पाठिंबा देणाऱ्या रशियाला ह्या घातपातासाठी जबाबदार धरले आहे तर फुटीरवाद्यांनी जबाबदारी नाकारली आहे. रशियाने युक्रेनकडे बोट दाखवले आहे.

मार्चमध्ये गूढ प्रकारे गायब झालेल्या मलेशिया एरलाइन्स फ्लाइट ३७० नंतर मलेशिया एरलाइन्सच्या विमानाला झालेली २०१४ सालामधील ही दुसरी मोठी दुर्घटना होती.

## अपघातग्रस्त व्यक्तींचे राष्ट्रीयत्व
## संदर्भ आणि नोंदी 
अपघात
वर्ग:२०१४ मधील विमान अपघात व दुर्घटना
मांगेली बोलीभाषा

मांगेली ही मराठीची एक बोलीभाषा आहे. मांगेला कोळी समाजाची ही भाषा आहे. 
मुंबईतील कुलाब्याच्या दांडीपासून गुजरातच्या सुरवाडा गावापर्यंत आणि गोवा, दमण, दीवच्या समुद्रकिनारपट्टीत मांगेला समाजात ही बोलीभाषा बोलली जाते. तसेच ही भाषा नारिंगी व  आजूबाजूच्या परिसरात बोलली जाते.
बीजिंग राजधानी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ

**बीजिंग राजधानी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ**  हा चीन देशाच्या बीजिंग शहरामधील प्रमुख विमानतळ आहे. २०१२ साली बीजिंग राजधानी विमानतळ आशिया खंडामधील सर्वात वर्दळीचा  तर अटलांटाच्या हार्ट्सफील्ड-जॅक्सन खालोखाल जगातील दुसऱ्या क्रमांकाचा विमानतळ होता. 

जागतिक क्रमवारीमध्ये अत्यंत जलद गतीने वर चढणाऱ्या बीजिंग राजधानी विमानतळामध्ये २००८ उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धांसाठी नवा टर्मिनल बांधला गेला. हा टर्मिनल दुबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळाच्या टर्मिनलखालोखाल जगातील दुसरा सर्वात मोठा टर्मिनल आहे. सध्या बीजिंग राजधानी विमानतळ हा एर चायना व चायना सदर्न एरलाइन्स ह्या चीनमधील प्रमुख विमान कंपन्यांचा हब आहे. ह्या विमानतळावरील प्रचंड वाहतूकीचा ताण कमी करण्यासाठी चीन सरकारने २०१९ साली बीजिंग शहराच्या ५० किमी दक्षिणेस बीजिंग दाशिंग आंतरराष्ट्रीय विमानतळ हा विमानतळ बांधला. हे दोन्ही विमानतळ बीजिंग शहरासोबत बीजिंग सबवेच्या विमानतळ मर्गिकेद्वारे जोडले गेले आहेत. 

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:चीनमधील विमानतळ
विमानतळ
शांघाय पुडोंग आंतरराष्ट्रीय विमानतळ

**शांघाय पुडोंग आंतरराष्ट्रीय विमानतळ**  हा चीन देशाच्या शांघाय शहरामधील प्रमुख विमानतळ आहे. शांघाय शहराच्या ३० किमी पूर्वेस स्थित असलेला शांघाय पुडोंग विमानतळ चीनमधील तिसऱ्या क्रमांकाच्या वर्दळीचा तर जगातील विसाव्या क्रमांकाचा विमानतळ होता. पुडोंग उपनगरामध्ये स्थित असलेला हा विमानतळ शांघाय शहरासोबत शांघाय मॅग्लेव्ह रेल्वेद्वारे जोडण्यात आला आहे.  इतक्या वेगाने प्रवास करणारी ही रेल्वे सध्या जगातील सर्वात वेगवान व एकमेव मॅग्लेव्ह रेल्वेगाडी आहे. 

## बाह्य दुवे
* अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:चीनमधील विमानतळ
विमानतळ
अलिटालिया

[250 px|इवलेसे|अलिटालियाचे [एअरबस ए३२० विमान]]
**अलिटालिया** () ही इटली देशाची राष्ट्रीय विमान-वाहतूक कंपनी होती. रोम महानगरामधील फ्युमिचिनो येथे मुख्यालय व लियोनार्दो दा विन्ची-फ्युमिचिनो विमानतळावर प्रमुख हब असणारी अलिटालिया इटलीमधील सर्वात मोठी विमान कंपनी होती.

## बाह्य दुवे
* अलिटालिया

वर्ग:इटलीमधील विमानवाहतूक कंपन्या
वर्ग:स्कायटीम
वर्ग:बंद पडलेल्या विमानवाहतूक कंपन्या
आल्केन

Alkanes occur widely in nature in different forms.These are the simplest hydrocarbons.The lower members(C1 to C4) are major constituents of the natural gas which is used as fuel in cooking, automobiles and in power generation plants.Some of the higher hydrocarbons(C6 to C8) are constituents of gasoline or petrol.Diesel contains different alkens C15 to C18. Waxe,that occur in nature as coating on green leaves contain C29 to C31 alkanes. Some alkanes possess exceptional biological activity. Undecane(C11 alkane) secreted by cockroach helps to attract opposite gender of its species. Cyclohexane, a cyclic alkane is one of the common component of mangoes. It is intended to study some interesting aspects of chemistry of alkanes in this chapter.
**Alkanes**="*The saaturated aliphatic hydrocarbons are called as alkanes.*
Alkane are open chain hydrocarbons in which all the four valencies of carbon are satisfied by four atoms or groups of atoms.These atoms are joined to carbon atom by sinle covalent bonds.Alkanes are also called as paraffins easily(Latin param means little and affin aeans affinty or reactivity).Some common alkanes and their molecular fomulae are mentioned below.
                        Methane      CH4
                        Ethane       C2H6
                        Propane      C3H8
                        Butane       C4H10
                        Pentane      C5H12
Thus all alkanes can be represented by the general formula CnH2n+2 where 'n' is an integer and indicates tha number of carbon atoms in the molecule.
झाखरटोर्ट

इवलेसे|झाखर टोर्टं केक
**झाखर टोर्टं** हा एक प्रकारचा केक आहे. एकोणिसाव्या शतकात ऑस्ट्रियात फ्रांझ झाखर या स्वयंपाक्याने झाखर टोर्टं पहिल्यांदा बनवला. झाखर टोर्टं मध्य युरोपात लोकप्रिय आहे. हा केक घट्ट चॉकलेट केकवर जरदाळूच्या जॅमचा बारीक थर आणि त्यावर गडद चॉकलेटचे आइसिंग घालून केला जातो. हा केक सहसा व्हिप्ड क्रीमसह खाल्ला जातो.

वर्ग:खाद्यपदार्थ
क्लाउडियो माग्रिस

**क्लाउडियो माग्रिस** (१० एप्रिल, इ.स. १९३९:त्रिएस्ते, इटली - ) एक इटालियन लेखक आहेत. त्यांचे *दानुबियो* हे १९८६ मध्ये प्रकाशित झालेले पुस्तक प्रसिद्ध आहे. दानुबियोमध्ये युरोपमधल्या डॅन्यूब नदीकाठच्या प्रवासाचे वर्णन आहे. दानुबियोचा इंग्रजी अनुवाद १९८९ मध्ये प्रकाशित झाला. मराठीत किंवा इतर भारतीय भाषांत अजून अनुवाद नाही.

वर्ग:इटालियन लेखक
वर्ग:इ.स. १९३९ मधील जन्म
मायकेल गोरा

**मायकेल गोरा** (१७ फेब्रुवारी, इ.स. १९५७) हे एक अमेरिकन लेखक व इंग्रजी साहित्याचे प्राध्यापक आहेत. ते अमेरिकेतल्या मॅसेच्युसेट्स राज्यातल्या नॉर्दॅम्पटन शहरातल्या स्मिथ कॉलेजात शिकवतात. त्यांनी लिहीलेले *पोर्ट्रेट ऑफ अ नॉव्हेल* हे हेन्री जेम्सचे २०१२ मध्ये प्रकाशित चरित्र प्रसिद्ध आहे. याशिवाय गोरा यांनी भारतातल्या प्रवासाचे वर्णन *आफ्टर एम्पायर* या नावाखाली लिहीलेले आहे (प्रकाशन १९९७). त्यांनी जर्मनीतील प्रवासचे वर्णन *द बेल्स इन देर सायलेन्स* लिहिले आहे (प्रकाशन २००४). गोरांच्या पुस्तकांचे मराठी अनुवाद उपलब्ध नाहीत.

वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:इ.स. १९५७ मधील जन्म