open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
खासी भाषा

250 px|इवलेसे|खासी भाषिक प्रदेश
**खासी** ही दक्षिण आशियातील ऑस्ट्रो-आशियन भाषासमूहामधील एक भाषा आहे. ही भाषा प्रामुख्याने भारताच्या मेघालय राज्यामधील खासी जमातीचे लोक वापरतात. मेघालयच्या खासी हिल्स व जैंतिया हिल्स भागामध्ये बहुतांशी खासी भाषिक आढळतात. मेघालयच्या काही जिल्ह्यांमध्ये खासी भाषेला **शासकीय दर्जा** मिळाला आहे.

खासी भाषा ऑस्ट्रो-आशियन भाषासमूहामधील ख्मेर, व्हियेतनामी, मोन इत्यादी भाषांसोबत तसेच मुंडा भाषासमूहासोबत काही प्रमाणात मिळतीजुळती आहे.

## हे सुद्धा पहा 
* जगातील भाषांची यादी

वर्ग:ऑस्ट्रो-आशियन भाषासमूह
वर्ग:भारतामधील भाषा
भा
प्रिन्सेस अरोरा

**प्रिन्सेस अरोरा**, जिला **स्लीपिंग ब्युटी** किंवा **ब्रायर रोझ** म्हणूनही ओळखले जाते, हे एक काल्पनिक पात्र आहे जे वॉल्ट डिस्ने प्रॉडक्शनच्या 16व्या अ‍ॅनिमेटेड फीचर फिल्म स्लीपिंग ब्युटी (1959) मध्ये आहे.

मूलतः गायिका मेरी कोस्टा यांनी या पात्राला आवाज दिला. अरोरा ही राजा स्टीफन आणि राणी लीह यांची एकुलता एक मुलगी आहे. मॅलेफिसेंट नावाची एक दुष्ट परी अरोराच्या बारशाला आमंत्रित न केल्याबद्दल बदला घेण्यासाठी नवजात राजकुमारीला शाप देते, की तिच्या सोळाव्या वाढदिवसाला सूर्यास्त होण्याआधीच ती मरेल, आणि फिरत्या चाकाच्या स्पिंडलवर तिचे बोट टोचते. तथापि, मेरीवेदर हा शाप कमकुवत करतो ज्यामुळे अरोरा मरण्याऐवजी गाढ झोपेत जाते. हे रोखण्यासाठी दृढनिश्चय करून, तीन चांगल्या परी अरोराला तिचे संरक्षण करण्यासाठी एक शेतकऱ्याची मुलगी म्हणून वाढवतात, धीराने तिच्या सोळाव्या वाढदिवसाची वाट पाहत असतात — ज्या दिवशी तो शाप केवळ तिच्या खऱ्या प्रेमाने, प्रिन्स फिलिपच्या चुंबनाने थांबू शकते.

वर्ग:डिझ्नी व्यक्तिरेखा
खासी लोक

250 px|इवलेसे|पारंपारिक वेशभुषेतील खासी महिला
**खासी** हा प्रामुख्याने भारताच्या मेघालय राज्यामध्ये वास्तव्य करणारा एक वांशिक समूह आहे. त्याचबरोबर खासी लोक आसाम राज्यात व बांग्लादेश देशात देखील आढळतात. मेघालयच्या पूर्व भागात खासी लोकांचे प्राबल्य असून तो मेघालयमधील सर्वात मोठा वांशिक समूह आहे. भारताच्या संविधानामध्ये खासी लोकांना अनुसूचित जमातीचा दर्जा देण्यात आला आहे.

आजच्या घडीला भारत व बांग्लादेश मध्ये खासी लोकांची लोकसंख्या सुमारे १५ लाख इतकी आहे. ह्यामधील सुमारे ८५ टक्के खासींनी ख्रिश्चन धर्म स्वीकारला आहे. खासी लोक प्रामुख्याने खासी भाषा वापरतात.

## प्रसिद्ध खासी व्यक्ति
*जेम्स मायकेल लिंगडोह - भारताचे माजी मुख्य निवडणूक आयुक्त
*जॉर्ज गिल्बर्ट स्वेल - लोकसभेचे माजी उपसभापती

## हे सुद्धा पहा
*गारो लोक

## बाह्य दुवे 
* खासी संस्कृतीबद्द्ल माहिती

वर्ग:जमाती
वर्ग:मेघालयमधील जमाती
एरियल (डिझ्नी व्यक्तिरेखा)

**एरियल** हे वॉल्ट डिस्ने पिक्चर्सच्या 28वा अ‍ॅनिमेटेड चित्रपट द लिटल मर्मेड (1989) मधील एक काल्पनिक पात्र आहे. एरियलला ज्योडी बेन्सनने आवाज दिला आहे. डिस्ने प्रिन्सेस लाइनअपमध्ये ती चौथी प्रिन्सेस आहे. ती पहिली अमानवीय राजकुमारी आहे. तसेच तिच्या स्वतःच्या मुलाची आई होणारी एकमेव राजकुमारी आहे.

एरियल ही अटलांटिक नावाच्या मर्फोकच्या पाण्याखालील राज्याचा राजा ट्रायटन आणि राणी एथेना यांची सातवी जन्मलेली मुलगी आहे.ती बऱ्याचदा बंडखोर असते आणि पहिल्या चित्रपटात तिला मानवी जगाचा एक भाग बनण्याची इच्छा असते. तिने प्रिन्स एरिकशी लग्न केले, ज्याला तिने जहाजाच्या दुर्घटनेतून वाचवले आणि त्यांना एक मुलगी, मेलडी आहे.

हे पात्र हॅन्स ख्रिश्चन अँडरसनच्या 1837च्या परीकथा "द लिटिल मर्मेड"च्या शीर्षक पात्रावर आधारित आहे परंतु 1989च्या अ‍ॅनिमेटेड चित्रपटाच्या रूपांतरासाठी वेगळ्या व्यक्तिमत्त्वात विकसित केले गेले. एरियलला समीक्षकांकडून संमिश्र प्रतिसाद मिळाला आहे; टाईम सारखी काही प्रकाशने तिच्यावर एरिकसाठी खूप समर्पित असल्याबद्दल टीका करतात तर एम्पायर सारख्या इतरांनी तिच्या बंडखोर व्यक्तिमत्त्वासाठी, पूर्वीच्या डिस्ने प्रिन्सेसच्या भूमिकांपासून दूर राहण्यासाठी पात्राची प्रशंसा केली आहे. हॅले बेली मूळ 1989 चित्रपटाच्या आगामी थेट-अ‍ॅक्शन रूपांतरामध्ये पात्राची थेट-अ‍ॅक्शन आवृत्ती चित्रित करेल.

## संदर्भ 
वर्ग:डिझ्नी व्यक्तिरेखा
वर्ग:हान्स क्रिस्चियान अँडरसनचे साहित्य
सर्वंकष शिक्षण

## शिक्षण-प्रणालीचे प्रणेते 
श्रीअरविंद ऊर्फ अरविंद घोष आणि श्रीमाताजी ऊर्फ मीरा अल्फासा हे समग्र शिक्षण या शिक्षण-प्रणालीचे प्रणेते आहेत. 

श्रीमाताजींनी त्याची सैद्धांतिक मांडणी केली आणि या विचारांना मूर्त रूप देण्याच्या हेतुने दि. २ डिसेंबर १९४३ रोजी श्रीऑरोबिंदो इंटरनॅशनल सेंटर ऑफ एज्युकेशन या सेंटरची पुडुचेरी येथे स्थापना केली. येथील शिक्षणपद्धतीचा गाभा समग्र शिक्षण (Integral Education) हा आहे. या पद्धतीस Free Progress Education असेही संबोधले जाते.

## मूलभूत संकल्पना 
या शिक्षण-प्रणालीमध्ये मानवी अस्तित्वाच्या पाच अंगांचा विचार केला जातो. व्यक्तीच्या अस्तित्वामध्ये शरीर, प्राण, मन, अंतरात्मा आणि आत्मा या पाच अंगांचा समावेश असतो. शिक्षण समग्र व्हायचे तर या पाचही अंगांना प्रशिक्षित करणे आवश्यक आहे, हे या प्रणालीत लक्षात घेतले जाते. शारीरिक, प्राणिक, मानसिक, आंतरात्मिक व आध्यात्मिक शिक्षण हे समग्र शिक्षणाचे (integral education चे) पाच भाग आहेत. ते पुढीलप्रमाणे आहेत -

### शारीरिक शिक्षण (Physical Education) 
यामध्ये १) शरीरावरील नियंत्रण, २) शरीराच्या विविध अंगांचा विकास आणि ३) काही दोष असल्यास, व्यंग असल्यास त्याच्यात सुधारणा घडवून आणणे या तीन गोष्टींचा समावेश होतो.

### प्राणिक शिक्षण (Vital Education) 
यामध्ये १) ज्ञानेद्रियांचे विकसन २) सौंदर्यदृष्टीचा विकास आणि ३) स्वभाव परिवर्तन यांचा समावेश होतो.

### मानसिक शिक्षण (Mental Education) 
यामध्ये १) एकाग्रतेची शक्ती वाढविणे २) जाणीव विशाल, व्यापक करणे, तिची समृद्धी वाढविणे ३) सर्व संकल्पना, कल्पना व विचार यांची मध्यवर्ती संकल्पनेभोवती गुंफण करणे ४) विचारांवरील नियंत्रण ५) मानसिक शांती, स्थिरता आणि ग्रहणशीलता यांचे विकसन या गोष्टींचा समावेश होतो.

### आंतरात्मिक शिक्षण (Psychic Education) 
यामध्ये स्वतःच्या अंतरंगात डोकावून तेथे अंतरात्म्याचा शोध घेणे यास महत्त्व आहे.

### आध्यात्मिक शिक्षण (Spiritual Education) 
ईश्वराप्रत आत्म-समर्पण आणि त्याच्याशी तादात्म्य पावण्याची आस या गोष्टींचा आध्यात्मिक शिक्षणात समावेश होतो.

## संदर्भ 
* Collected works of The Mother, Published by Sri Aurobindo Ashram., Vol : 12 : Pg 01-38

* Principles and Goals of Integral Education by Jugal Kishor Mukharji, ISBN 81-7058-806-5
* Principles of Integral Education and its possible implementation in existing educational system, by Dr.Ketaki Modak, February 2014
*शिक्षण (भाग १) - श्रीमाताजी, अनुवादक - कु.विमल भिडे, प्रकाशन - संजीवन कार्यालय, श्रीअरविंद आश्रम, पुडुचेरी, ऑक्टोबर १९८०
*फुलायचे दिवस, सुरेखा दीक्षित, गोवा, नोव्हेंबर २०२२

वर्ग:शिक्षण
वर्ग:पूर्णयोग
वॉल्ट डिझ्नी प्रॉडक्शन्स

**वॉल्ट डिस्ने अ‍ॅनिमेशन स्टुडिओ** (WDAS), काहीवेळा **डिस्ने अ‍ॅनिमेशन** असेही म्हणले जाते, हा एक अमेरिकन अ‍ॅनिमेशन स्टुडिओ आहे, जो द वॉल्ट डिस्ने कंपनीसाठी अ‍ॅनिमेटेड चित्रपट आणि लघुपट तयार करतो.

कंपनीच्या लोगोमध्ये त्याच्या पहिल्या सिंक्रोनाइझ केलेल्या ध्वनी कार्टून, स्टीमबोट विली (1928) मधील एक दृश्य आहे. वॉल्ट डिस्ने आणि रॉय ओ. डिस्ने बंधूंनी 16 ऑक्टोबर 1923 रोजी स्थापन केलेला, हा जगातील सर्वात जुना-चालणारा अ‍ॅनिमेशन स्टुडिओ आहे.

हे सध्या वॉल्ट डिस्ने स्टुडिओचा एक विभाग आहे आणि त्याचे मुख्यालय बरबँक, कॅलिफोर्निया येथील वॉल्ट डिस्ने स्टुडिओ येथे रॉय ई. डिस्ने अ‍ॅनिमेशन बिल्डिंग येथे आहे. त्याच्या स्थापनेपासून, स्टुडिओने स्नो व्हाइट अँड द सेव्हन ड्वार्फ्स (1937) ते एन्कॅन्टो (2021) पर्यंत 60 फीचर फिल्म्स आणि शेकडो लघुपटांची निर्मिती केली आहे.

1923 मध्ये डिस्ने ब्रदर्स कार्टून स्टुडिओ म्हणून स्थापित, 1926 मध्ये वॉल्ट डिस्ने स्टुडिओचे नाव बदलले आणि 1929 मध्ये वॉल्ट डिस्ने प्रॉडक्शन म्हणून समाविष्ट केले गेले, हा स्टुडिओ 1934 मध्ये वैशिष्ट्यपूर्ण निर्मितीमध्ये प्रवेश करेपर्यंत लघुपटांच्या निर्मितीसाठी समर्पित होता, परिणामी 1937च्या स्नोवार व्हाईट आणि एसवेन व्हाइट, एस. पहिल्या पूर्ण-लांबीच्या अ‍ॅनिमेटेड फीचर फिल्मपैकी एक आणि पहिला यूएस-आधारित चित्रपट. 1986 मध्ये, मोठ्या कॉर्पोरेट पुनर्रचना दरम्यान, वॉल्ट डिस्ने प्रॉडक्शन, जे एकाच अ‍ॅनिमेशन स्टुडिओमधून आंतरराष्ट्रीय मल्टीमीडिया कंपनी बनले होते, त्याचे नाव बदलून वॉल्ट डिस्ने कंपनी आणि अ‍ॅनिमेशन स्टुडिओ वॉल्ट डिस्ने फीचर अ‍ॅनिमेशन असे करण्यात आले जेणेकरून ते इतर विभागांपेक्षा वेगळे केले जावे. . त्याचे सध्याचे नाव 2007 मध्ये डिस्नेने मागील वर्षी पिक्सर अ‍ॅनिमेशन स्टुडिओचे अधिग्रहण केल्यानंतर स्वीकारले गेले.

त्याच्या अस्तित्वाचा बराचसा भाग, स्टुडिओला प्रमुख अमेरिकन अ‍ॅनिमेशन स्टुडिओ म्हणून ओळखले गेले; त्याने अनेक तंत्रे, संकल्पना आणि तत्त्वे विकसित केली जी पारंपारिक अ‍ॅनिमेशनच्या मानक पद्धती बनल्या. स्टुडिओने स्टोरीबोर्डिंगच्या कलेचाही पुढाकार घेतला, जे आता अ‍ॅनिमेटेड आणि लाइव्ह-अ‍ॅक्शन फिल्म मेकिंगमध्ये वापरले जाणारे एक मानक तंत्र आहे.  अ‍ॅनिमेटेड वैशिष्ट्यांचा स्टुडिओचा कॅटलॉग डिस्नेच्या सर्वात उल्लेखनीय मालमत्तेपैकी एक आहे, त्याच्या अ‍ॅनिमेटेड शॉर्ट्समधील तारे – मिकी माऊस, मिनी माऊस, डोनाल्ड डक, डेझी डक, गुफी आणि प्लूटो – लोकप्रिय संस्कृती आणि वॉल्ट डिस्नेच्या शुभंकरांमध्ये ओळखण्यायोग्य व्यक्ती बनल्या आहेत.

वॉल्ट डिस्ने अ‍ॅनिमेशन स्टुडिओ सध्या जेनिफर ली (मुख्य क्रिएटिव्ह ऑफिसर) आणि क्लार्क स्पेन्सर (अध्यक्ष) द्वारे व्यवस्थापित केले जातात आणि पारंपारिक अ‍ॅनिमेशन आणि कॉम्प्युटर-जनरेटेड इमेजरी (CGI) या दोन्हींचा वापर करून चित्रपटांची निर्मिती सुरू ठेवते.

मार्च 2013 पर्यंत, स्टुडिओ यापुढे हाताने काढलेल्या अ‍ॅनिमेटेड वैशिष्ट्यांचा विकास करत नव्हता आणि त्यांनी हाताने काढलेल्या अ‍ॅनिमेशन विभागातील बहुतेक भाग काढून टाकले होते - जरी ते अजूनही हाताने काढलेले अ‍ॅनिमेटेड शॉर्ट्स बनवतात. तथापि, ली सोबतच्या 2019च्या मुलाखतीत असे सूचित करण्यात आले आहे की कंपनी भविष्यातील हाताने काढलेल्या प्रकल्पांसाठी चित्रपट निर्मात्यांकडील प्रस्तावांसाठी खुली असेल.

## संदर्भ 
वर्ग:वॉल्ट डिझ्नी कंपनी
ॲटकिन्स आहार

**अ‍ॅटकिन्स आहार** ही पौष्टिक आहार घेण्यासाठीची एक पद्धती आहे.

वर्ग:आहारशास्त्र
अंगिका भाषा

**अंगिका** ही भारत देशामधील एक भाषा आहे. हिंद-आर्य भाषासमूहामधील मैथिली भाषेची एक आवृत्ती असलेली अंगिका भाषा प्रामुख्याने बिहार व झारखंड राज्यांच्या अंग प्रदेशात व पूर्व नेपाळमध्ये वापरली जाते. सुमारे १.५ कोटी भाषिक असलेल्या अंगिका भाषेचा भारताच्या २२ राजकीय भाषांमध्ये समावेश केला गेला नसला तरीही २०१८ सालापासून ती झारखंड राज्याच्या १६ राजकीय भाषांपैकी एक आहे.

## बाह्य दुवे
*एथ्नॅलॉगवरील माहिती

वर्ग:हिंद-आर्य भाषासमूह
वर्ग:भारतामधील भाषा
वर्ग:झारखंडमधील भाषा
बेल (डिझ्नी व्यक्तिरेखा)

**बेले** हे वॉल्ट डिस्ने पिक्चर्सच्या ३०व्या अ‍ॅनिमेटेड फीचर फिल्म ब्युटी अँड द बीस्ट (१९९१) मधील एक काल्पनिक पात्र आहे. या पात्राला मूलतः अमेरिकन अभिनेत्री आणि गायक पायगे ओ'हाराने आवाज दिला आहे. बेले ही एका संशोधकाची नॉन-कन्फॉर्मिंग मुलगी आहे, जिला साहसाच्या बदल्यात तिचे गावाचे जीवन सोडून देण्याची इच्छा आहे. जेव्हा तिचे वडील मॉरिस एका थंड मनाच्या पशूने तुरुंगात टाकले, तेव्हा बेले तिला तिच्या वडिलांच्या बदल्यात स्वतःचे स्वातंत्र्य देते आणि शेवटी त्याचे कुरूप बाह्य स्वरूप असूनही त्या श्वापदावर प्रेम करू लागते.

वॉल्ट डिस्ने स्टुडिओचे चेरमन जेफ्री कॅटझेनबर्ग यांनी ब्युटी अँड द बीस्टला सशक्त नायिकेसह अ‍ॅनिमेटेड संगीत म्हणून नियुक्त केले आणि ते लिहिण्यासाठी प्रथमच पटकथालेखिका लिंडा वूल्व्हर्टन यांना नियुक्त केले. जीन-मेरी लेप्रिन्स डी ब्युमॉन्टच्या 1756च्या परीकथा "ब्युटी अँड द बीस्ट" मधील नायिकेवर आधारित, वूल्व्हर्टनने बेलेला चित्रपटासाठी एक मजबूत आणि कमी निष्क्रिय पात्र बनवले. महिला हक्क चळवळीने प्रेरित होऊन, वूल्व्हर्टनची इच्छा होती की बेले ही लिटिल मर्मेडच्या लोकप्रिय एरियलपेक्षा वेगळी डिस्ने नायिका असावी आणि अशा प्रकारे स्टुडिओच्या प्रतिष्ठेमुळे डिस्नेवर होत असलेली टीका टाळण्याच्या प्रयत्नात तिने मुद्दाम स्त्रीवादी म्हणून पात्र साकारले. त्‍याच्‍या महिला पात्रांचे बळी म्‍हणून चित्रण करणे.

बेले या पात्राला चित्रपट समीक्षकांकडून मोठ्या प्रमाणावर प्रशंसा मिळाली.  पात्राच्या शौर्याचे, बुद्धिमत्तेचे आणि स्वातंत्र्याचे भरपूर कौतुक झाले. तथापि, तिच्या स्त्रीवादाबद्दलचे स्वागत अधिक मिश्रित आहे, भाष्यकारांनी पात्राच्या कृती रोमांस-केंद्रित असल्याचा आरोप केला आहे. पाचव्या डिस्ने प्रिन्सेस, बेलेला फ्रँचायझीच्या सर्वोत्तमांमध्ये स्थान दिले जाते. 1991 मध्ये ब्युटी अँड द बीस्ट रिलीज झाल्यानंतर, 2011 मध्ये डिस्ने प्रिन्सेस लाइनअपमध्ये रॅपन्झेल फ्रॉम टँगल्ड (2010) जोडले जाईपर्यंत, बेले पुढील 20 वर्षे डिस्नेची शेवटची युरोपियन राजकुमारी राहिली. डिस्नेच्या स्त्रीवादी सर्वात मजबूत उदाहरणांपैकी एक म्हणून ओळखले जाते. पात्र, समीक्षक सहमत आहेत की बेलेने डिस्ने राजकुमारीची प्रतिष्ठा बदलताना स्वतंत्र चित्रपट नायिकांच्या पिढीचे नेतृत्व करण्यास मदत केली. तसेच डिस्नेच्या सर्वात प्रतिष्ठित पात्रांपैकी एक, बेले ही एकमेव अ‍ॅनिमेटेड नायिका होती ज्याला अमेरिकन फिल्म इन्स्टिट्यूटच्या चित्रपट रँकिंगमधील महान नायकांसाठी नामांकन मिळाले होते. हे पात्र चित्रपटाच्या अनेक सिक्वेल आणि स्पिन-ऑफ तसेच तिच्या स्वतःच्या थेट-अ‍ॅक्शन दूरचित्रवाणी मालिकांमध्ये देखील दिसते. अमेरिकन अभिनेत्री सुसान इगनने चित्रपटाच्या ब्रॉडवे संगीत रूपांतरामध्ये बेलेची भूमिका साकारली होती, ज्यासाठी तिला संगीतातील सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीसाठी टोनी पुरस्कारासाठी नामांकन मिळाले होते. एम्मा वॉटसनने मूळ 1991 चित्रपटाच्या 2017च्या थेट-अ‍ॅक्शन रूपांतरात पात्राची थेट-अ‍ॅक्शन आवृत्ती खेळली.

## संदर्भ 
वर्ग:डिझ्नी व्यक्तिरेखा
जास्मिन (डिझ्नी व्यक्तिरेखा)

**प्रिन्सेस जास्मिन** हे एक काल्पनिक पात्र आहे जे वॉल्ट डिझनी पिक्चर्सच्या 31 व्या अ‍ॅनिमेटेड फीचर चित्रपट अल्लादिन (1992) मध्ये  पहिल्यांदा चित्रित केले गेले.

अमेरिकन अभिनेत्री लिंडा लार्किनने जास्मिनला आवाज दिला . फिलिपिनची गायिका ली सालोंगाने गायन  केले. जास्मिन ही सुलतानची उत्साही मुलगी आहे, जी राजवाड्यातील कैदेत राहून कंटाळलेली आहे. राजकन्येने तिच्या आगामी वाढदिवशी राजकुमाराशी वेळेत लग्न केलेच पाहिजे अशी अट घालणारा जुना कायदा असूनही, जास्मिनने त्याऐवजी तिच्या आवडत्या व्यक्तीशी लग्न करण्याचा निश्चय केला आहे.

दिग्दर्शक रॉन क्लेमेंट्स आणि जॉन मस्कर यांनी पटकथालेखक टेड इलियट आणि टेरी रॉसिओसह तयार केलेली, जास्मिन ही अरेबियन नाईट्समधील लोककथा "अलादीन अँड द मॅजिकल लॅम्प" मध्ये दिसणारी राजकन्या बद्रौलबादूरवर आधारित आहे.

इतर डिझनी प्रिन्सेसच्या विपरीत, जस्‍मिन ही तिच्या स्‍वत:च्‍या चित्रपटातील सहाय्यक पात्र आहे, जिने प्रियकराच्या आवडीची दुय्यम भूमिका घेतली आहे. या पात्राने सकारात्मक प्रतिक्रिया मिळवल्या आहेत. तिच्या अनेक पात्रांची तुलना द लिटल मर्मेड (1989) मधील तिच्या पूर्ववर्ती एरियल आणि ब्युटी अँड द बीस्ट (1991) मधील बेले यांच्याशी प्रतिकूलपणे केली गेली आहे, परंतु तिच्या व्यक्तिमत्त्वासाठी  तिचे कौतुक केले गेले आहे. ती सहावी डिझनी प्रिन्सेस आणि फ्रेंचायझीची पहिली गैर-युरोपियन सदस्य, तसेच तिची पहिली पश्चिम आशियाई राजकुमारी आहे. यामुळे, डिस्नेच्या प्रिन्सेस शैलीमध्ये वांशिक विविधतेची ओळख करून देण्याचे श्रेय या पात्राला जाते. जास्मिनने त्यानंतर अलादीनच्या सिक्वेल द रिटर्न ऑफ जाफर (1994) आणि अलादीन अँड द किंग ऑफ थीव्हज (1996), तसेच तिची दूरचित्रवाणी मालिका आणि चित्रपटाचे ब्रॉडवे संगीत रूपांतर यामध्ये भूमिका केल्या आहेत. लार्किन आणि सालोंगा या दोघांना त्यांच्या भूमिकेतील योगदानाबद्दल डिस्ने लीजेंड्सने सन्मानित केले आहे. नाओमी स्कॉटने मूळ 1992च्या चित्रपटाच्या 2019 लाइव्ह-अ‍ॅक्शन रूपांतरात पात्र साकारले.

## संदर्भ 
वर्ग:डिझ्नी व्यक्तिरेखा
मुलान

**मुलान** हे एक काल्पनिक पात्र आहे, जे एका पौराणिक व्यक्तिरेखेपासून प्रेरित आहे, जे वॉल्ट डिझनी पिक्चर्सच्या 36व्या अ‍ॅनिमेटेड फीचर फिल्म मुलान (1998) मध्ये पहिल्यांदा चित्रित केले आहे.

तिचा आवाज अभिनेत्री मिंग-ना वेनने दिला आहे, तर गायिका ली सालोंगाने पात्राच्या गाण्याचा आवाज दिला आहे. बालड ऑफ मुलान या कवितेतील प्रख्यात चीनी योद्धा हुआ मुलान यांच्यावर आधारित लेखक रॉबर्ट डी. सॅन सॉसी यांनी मुलान हे पात्र तयार केले आहे.

मुलान ही तिच्या वृद्ध वडिलांची एकुलती एक मुलगी असते, जी तिच्या दुर्बल वडिलांच्या बदल्यात स्वतःला सैन्यात भरती करण्यासाठी पुरुषाचा वेश धारण करते आणि परंपरा आणि कायदा दोन्हींना झुगारून लावते.

मुलान ही आठवी डिझनी प्रिन्सेस बनली. जन्म राजघराण्यातील नाही किंवा राजकुमाराशी लग्न केले नाही, अशी पहिलीच डिझनी प्रिन्सेस ती आहे . तसेच ती आशियाई वंशाचीही पहिलीच प्रिन्सेस ठरली.

मुलानचा पर्यवेक्षण करणारा अॅनिमेटर होता मार्क हेन, ज्याने जाणीवपूर्वक पात्राची रचना केली होती जेणेकरून ती तिच्या पूर्ववर्तींपेक्षा कमी स्त्रीलिंगी दिसेल.

मुलानच्या व्यक्तिमत्त्वाचे  सकारात्मक  स्वागत झाले. समीक्षकांनी तिच्या शौर्य आणि वीरतेची खूप प्रशंसा केली. तथापि, शांगसोबतच्या तिच्या प्रेमसंबंधांवर मुलानच्या वीरतेशी तडजोड केल्याचा आरोप आहे. भूमिकेतील योगदानाबद्दल वेन आणि सालोंगा या दोघांनाही डिझनी लीजेंड्सने सन्मानित केले आहे.  मूळ 1998च्या हुआ मुलान या चित्रपटाचे 2020 मधील लाइव्ह-अ‍ॅक्शन रूपांतर असलेल्या पात्राची लाइव्ह-अ‍ॅक्शन आवृत्ती Yifei Liu या अभिनेत्रीने वठवली.

## संदर्भ 
वर्ग:डिझ्नी व्यक्तिरेखा
नुआखै उत्सव

नुआखै उत्सव हा ओरिसा आणि छत्तीसगड राज्यातील कृषी संस्कृतीशी संबंधित सण आहे. भातपिकाच्या नव्या हंगामाचे स्वागत या सणाने केले जाते. 
नुआ म्हणजे नवीन/नूतन आणि खै किंवा खाई  म्हणजे खाणे. नव्या अन्नधान्याशी  संबंधित असे याचे स्वरूप आहे. यालाच भेटगाठ असेही नाव आहे.समता आणि बंधुभाव यांची मूल्ये जपायला शिकविणारा उत्सव म्हणून याकडे पाहिले जाते.

## पार्श्वभूमी
पश्चिम ओरिसाच्या संबळपूर भागात या उत्सवाची लोकप्रियता विशेष आहे. या परिसरात प्रामुख्याने आदिवासी बहुल परिस्थिती असल्याने नव्या धान्याशी  संबंधित उत्सवाचे महत्त्व आहे. या सणाचे मूळ वैदिक काळापासून असल्याची धारणाही प्रचलित आहे. वैदिक काळी केल्या जात असलेल्या प्रलंबन यज्ञ, सीता यज्ञ अशा यज्ञापासून या सणाची कलपणा उदयाला आली असे मानले जाते. पाटणा राज्यात इसवी सनाच्या चौदाव्या शतकात या सणाची सुरुवात झाली असे लोक मानतात.

## स्वरूप
भाद्रपद महिन्याच्या पंचमी तिथीला म्हणजेच गणेश चतुर्थीच्या दुस-या दिवशी हा उत्सव साजरा केला जातो. अन्नाशी संबंधित असा हा उत्सव झारखंड आणि ओरिसा येथील वैशिष्ट्यपूर्ण उत्सव म्हणून प्रसिद्ध आहे.नव्या पिकाबद्दल शेतक-याच्या मनात आशा निर्माण करणारा असा हा सण आहे. लगन म्हणजे दिवसाच्या एका विशिष्ट वेळेला या सणाची पूजा केली  जाते. यात प्रथम ग्रामदेवता किंवा स्थानदेवतेचे पूजन व स्मरण केले जाते.
सणाच्या आधी घराची आणि गोठ्याची स्वछता करणे, नव्या कपड्यांची खरेदी करणे, झोटी चीता नावाची वैशिष्ट्यपूर्ण राबगोली अंगणात, दारात आकधने अशी पूर्वतयारी केली जाते. एकमेकांना भेटवस्तू देणे, समूहातील वृद्ध व्यक्तींचे आशीर्वाद घेणे, एकत्रितपणे उत्सवाची मजा घेणे हे सर्व संध्याकाळच्या वेळेला केले जाते.
पीठा नावाचा गोड पदार्थ यासाठी तयार केला जातो. चकली, मग बारा, खीर यासारखे पदार्थही केले जातात. मटण आणि तत्सम पदार्थ करून त्यांचा नव्या ताज्या भातासह खाण्याचा आनंद घेतला जातो. ढोल, ताशा  इत्यादी पारंपरिक वाद्यांच्या तालावर  संबळपुरी लोकगीते गात  लोकनृत्य केले जाते.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय सण आणि उत्सव
वर्ग:सण आणि उत्सव
ब्लॅकबेरी लिमिटेड

**ब्लॅकबेरी** ही एक इलेक्ट्रॉनिक कंपनी आहे, जी स्मार्टफोन, टॅब्लेट आणि संबंधित सेवा विकते. मूळत: कॅनेडियन कंपनी ब्लॅकबेरी लिमिटेड (पूर्वी रिसर्च इन मोशन, किंवा आरआयएम म्हणून ओळखला जाणारी) द्वारे डिझाइन आणि प्रचार केलेली उत्पादने ही कंपनी विकते.

2016 पासून, BlackBerry Limited ने ब्लॅकबेरी ब्रँड अंतर्गत स्मार्टफोनचे डिझाइन, उत्पादन आणि मार्केटिंग करण्यासाठी तृतीय-पक्ष कंपन्यांना परवाना दिला. मूळ परवानाधारक इंडोनेशियन बाजारासाठी बीबी मेराह पुतिह, दक्षिण आशियाई बाजारपेठेसाठी ऑप्टिमस इन्फ्राकॉम आणि इतर सर्व बाजारपेठांसाठी ब्लॅकबेरी मोबाइल (टीसीएल तंत्रज्ञानाचे व्यापार नाव) होते. २०२० च्या उन्हाळ्यात, टेक्सास-आधारित स्टार्टअप OnwardMobility ने नवीन 5G BlackBerry स्मार्टफोन विकसित करण्यासाठी BlackBerry Limited सोबत नवीन परवाना करारावर स्वाक्षरी केली. 

2021 मध्ये रिलीझ होणाऱ्या डिव्हाइसमध्ये फ्लॅगशिप स्पेसिफिकेशन्स आणि ब्लॅकबेरी-टिपिकल फिजिकल कीबोर्ड असण्याची शक्यता आहे. नवीन ब्लॅकबेरी-ब्रँडेड स्मार्टफोन्सच्या निर्मितीसाठी, OnwardMobility BlackBerry Limited आणि FIH Mobile (Foxconnची उपकंपनी) सह सहकार्य करत आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:केनेडियन कंपन्या
शॉन द शीप

**शॉन द शीप** ही ब्रिटिश लहान मुलांची दूरचित्रवाणी मालिका आहे. शॉन हे या मालिकेचे हे शीर्षक पात्र आहे. हा शॉन म्हणजे नर मेंढी आहे. ही मालिका एका ब्रिटिश शेतातील शॉनच्या साहसांवर केंद्रित आहे. तेथील कळपाचा नेता हा शॉन असतो.

सीबीबीसी वाहिनीवर यूकेमध्ये प्रथम 5 मार्च 2007 रोजी मालिका प्रसारित झाली. 180 देशांमध्ये मालिका प्रसारित झाली. मालिकेत 170 सात मिनिटांचे भाग आहेत. पाचव्या मालिकेत 20 भाग आहेत आणि ती प्रथम नेदरलँड्समध्ये 1 डिसेंबर 2015 ते 1 जानेवारी 2016 पर्यंत प्रसारित करण्यात आली. ऑस्ट्रेलियामध्ये ABC Kids वर 16 जानेवारी 2016 ते 1 मे 2016 पर्यंत दाखवली गेली. अमेरिकेत, शॉन द शीप शॉर्ट्सची मालिका डिझनी चॅनलवर 8 जुलै 2007 पासून  प्रसारित झाली.

या मालिकेने स्पिन-ऑफ, टिमी टाईम, शॉनच्या लहान चुलत भावाला फॉलो करणाऱ्या तरुण दर्शकांना उद्देशून दाखवलेल्या शोला प्रेरणा दिली. "*शॉन द शीप मूव्ही*" नावाचा फीचर-लांबीचा चित्रपट 6 फेब्रुवारी 2015 रोजी  प्रदर्शित झाला. "*शॉन द शीप: द फार्मर्स लामास*" हा 30 मिनिटांचा लघुपट 2015 मध्ये ख्रिसमस टीव्ही स्पेशल म्हणून प्रसारित झाला. "*अ शॉन द शीप मूव्ही: फार्मागेडन*" नावाचा दुसरा चित्रपट १८ ऑक्टोबर २०१९ रोजी थिएटरमध्ये प्रदर्शित झाला. "*शॉन द शीप: द फ्लाइट बिफोर ख्रिसमस*" हा दुसरा लघुपट ३ डिसेंबर २०२१ रोजी नेटफ्लिक्सवर प्रदर्शित झाला.

2020 मध्ये, मालिका सहाव्या भागासाठी नेटफ्लिक्सवर "*मॉसी बॉटमच्या अॅडव्हेंचर्स*" या उपशीर्षकाखाली हलवली गेली.

## संदर्भ 
वर्ग:इंग्लिश दूरचित्रवाहिनी मालिका
दूरचित्रवाहिनी

**दूरचित्रवाहिनी** किंवा **टेलिव्हिजन चॅनेल** ही एक स्थलीय वारंवारता किंवा आभासी संख्या आहे ज्यावर टेलिव्हिजन स्टेशन किंवा टेलिव्हिजन नेटवर्क वितरित केले जाते. उदाहरणार्थ, उत्तर अमेरिकेत, "चॅनेल 2" 54 ते 60 MHz च्या स्थलीय किंवा केबल बँडचा संदर्भ देते, NTSC analog video (VSB) साठी 55.25 MHz आणि analog audio (FM) साठी 59.75 MHz, किंवा 55.31 MHzच्या वाहक फ्रिक्वेन्सीसह. डिजिटल ATSC (8VSB) साठी स्थान आणि सेवा प्रदात्याच्या आधारावर चॅनेल विविध टेलिव्हिजन स्टेशन किंवा केबल-वितरित चॅनेलद्वारे सामायिक केले जाऊ शकतात.

दिलेल्या प्रादेशिक n साठी बहुराष्ट्रीय बँडप्लॅनवर अवलंबून, ॲनालॉग टेलिव्हिजन चॅनेल सामान्यत: बँडविड्थमध्ये 6, 7, किंवा 8 मेगाहर्ट्झ असतात आणि त्यामुळे टेलिव्हिजन चॅनेलची वारंवारता देखील बदलते. चॅनल नंबरिंग देखील भिन्न आहे. डिजिटल टेरेस्ट्रियल टेलिव्हिजन चॅनेल वारसा कारणास्तव त्यांच्या ॲनालॉग पूर्ववर्ती सारख्याच आहेत, तथापि मल्टिप्लेक्सिंगद्वारे, प्रत्येक भौतिक रेडिओ फ्रिक्वेन्सी (RF) चॅनेल अनेक डिजिटल उपचॅनेल घेऊन जाऊ शकतात. उपग्रहांवर, प्रत्येक ट्रान्सपॉन्डरमध्ये सामान्यतः एक चॅनेल असतो, तथापि अनेक लहान, स्वतंत्र चॅनेल एका ट्रान्सपॉन्डरवर असू शकतात, असंबंधित ट्रान्समिशन दरम्यान गार्ड बँडची आवश्यकता असल्यामुळे बँडविड्थ कमी होते. जपान आणि ब्राझीलमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या ISDB मध्ये समान खंडित मोड आहे.

दोन एनालॉग स्टेशन्सच्या फ्रिक्वेंसी ऍलोकेशनमधील किमान एक चॅनेल वगळून त्याच क्षेत्रातील स्थलीय चॅनेलमधील हस्तक्षेप रोखणे शक्य आहे. जेथे चॅनेल क्रमांक अनुक्रमिक असतात, तेथे फ्रिक्वेन्सी सलग नसतात, जसे की चॅनल 6 ते 7 VHF कमी वरून उच्च बँडवर आणि चॅनल 13 ते 14 ने UHF वर जा. केबल टीव्हीवर, समीप चॅनेल वापरणे शक्य आहे कारण ते सर्व समान शक्तीवर आहेत, जे दोन स्थानके एकाच स्थानावरून समान शक्ती आणि उंचीवर प्रसारित केली गेली तरच स्थलीयरित्या केले जाऊ शकते. डीटीटीसाठी, निवडकता मूळतःच चांगली आहे, म्हणून जवळील चॅनेल (एकतर ॲनालॉग किंवा डिजिटल स्टेशनसाठी) अगदी त्याच भागात वापरता येऊ शकतात.

## संदर्भ 
वर्ग:दूरचित्रवाणी
गारो भाषा

**गारो** ही दक्षिण आशियातील तिबेटी भाषासमूहामधील एक भाषा आहे. ही भाषा प्रामुख्याने भारताच्या मेघालय राज्यामधील गारो जमातीचे लोक वापरतात. मेघालयच्या गारो हिल्स भागामध्ये बहुतांशी गारो भाषिक आढळतात. मेघालभाषेला*काही जिल्ह्यांमध्ये* गारो ला **शासकीय भाषे** चा दर्जा मिळाला आहे.

## हे सुद्धा पहा 
* जगातील भाषांची यादी

वर्ग:चिनी-तिबेटी भाषासमूह
वर्ग:भारतामधील भाषा
वर्ग:मेघालय
सुग्गी हब्बा

**सुग्गी हब्बा** हा कर्नाटक राज्यातील सण असून तो उत्तरायणाशी संबंधित आहे.हा दिवस कृषीशी संबंधित आहे असेही मानले जाते. 

## स्वरूप
मकरसंक्रांत सणासारखेच याचे स्वरूप असून कर्नाटक राज्यात या निमित्ताने तीळ,  गूळ, खोबरे,भाजलेली हरभरा डाळ, शेंगदाणे यांचे मिश्रण परस्परांना दिले जाते आणि शुभेच्छा  दिल्या जातात. नवविवाहित दाम्पत्य आणि तरुण मुली घरोघरी जाऊन तिळगुळाचे हे मिश्रण सर्वाँना देतात आणि आशीर्वाद घेतात. याला 'एल्लू  बीरोडू'  असे म्हंटले जाते.
नवविवाहित मुली आपल्या लग्नानंतरची पाच वर्षे;  विवाहित सुवासिनी महिलांना  केळीचा घड भेट म्हणून देतात. सणासाठी घराची स्वच्छता , आवराआवरी, नवे पोशाख परिधान करणे असेही केले जाते. ग्रामीण भागात गोठ्याताईल गायी, महशी, बैल यांना अंघोळ घालून त्यांची सजावट केली जाते, रांगोळी काढली जाते आणि उत्सवाचा आनंद घेतला जातो.

## सार्वजनिक कार्यक्रम
कर्नाटक राज्याच्या सांस्कृतिक विभागाकडून या उत्सवाचे आयाम जगासमोर येण्यासाठी सार्वजनिक कार्यक्रमाचे आयोजन केले जाते. या सणाविषयी माहिती देणारे उपक्रम आयोजित केले जातात. शेतकरी वर्गाचा आत्मसन्मान वाढविणे हा सुद्धा याचा हेतू आहे. 

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय सण आणि उत्सव
वर्ग:उत्तरायणातील सण आणि उत्सव
वर्ग:कर्नाटक
वर्ग:कृषी संस्कृती
जस्टिन ग्रीव्ह्स

**जस्टिन पिएर ग्रीव्ह्स** (२६ फेब्रुवारी, १९९४:बार्बाडोस - हयात) ही च्या क्रिकेट संघाकडून २०२२ पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि मध्यमगती गोलंदाजी करतो.

वर्ग:वेस्ट इंडीजचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९४ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चरित्र लेखन

इवलेसे|लघुचरित्र
**चरित्रलेखन** म्हणजे एखाद्या व्यक्तीच्या जीवनाचे तपशीलवार वर्णन करणारे पुस्तक लिहिणे होय. यात शिक्षण, काम, नातेसंबंध आणि मृत्यू यासारख्या मूलभूत गोष्टींचा समावेश असतो. प्रोफाइल किंवा अभ्यासक्रमाच्या जीवनाप्रमाणे (रेझ्युमे), चरित्र एखाद्या विषयाची जीवनकथा सादर करते, त्यांच्या जीवनातील विविध पैलूंवर प्रकाश टाकते, ज्यात अनुभवाच्या अंतरंग तपशीलांसह, आणि विषयाच्या व्यक्तिमत्त्वाचे विश्लेषण समाविष्ट असू शकते.

चरित्रात्मक कामे सहसा गैर-काल्पनिक असतात, परंतु एखाद्या व्यक्तीचे जीवन चित्रित करण्यासाठी काल्पनिक कथा देखील वापरल्या जाऊ शकतात. चरित्रात्मक कव्हरेजचा एक सखोल प्रकार म्हणजे वारसा लेखन. साहित्यापासून चित्रपटापर्यंत विविध माध्यमांमध्ये कार्य करते, चरित्र म्हणून ओळखली जाणारी शैली तयार करते.

अधिकृत चरित्र हे एखाद्या विषयाच्या किंवा विषयाच्या वारसांच्या परवानगीने, सहकार्याने आणि काही वेळेला सहभाग घेऊन लिहिले जाते. आत्मचरित्र एखाद्या व्यक्तीने स्वतः लिहिलेले असते, कधीकधी सहयोगी लेखकाच्या मदतीने लिहिले जाते.

वर्ग:साहित्यप्रकार
डिझ्नी (वाहिनी)

**डिझनी चॅनेल** ही केबल व उपग्रहीय प्रक्षेपणावर चालणारी एक अमेरिकन दूरचित्रवाहिनी आहे, जी डिझनी ब्रँडेड दूरचित्रवाणीच्या मालकाची प्रमुख मालमत्ता म्हणून काम करते.  द वॉल्ट डिझनी कंपनीच्या अखत्यारीत ही वाहिनी येते.

१८ एप्रिल, इ.स. १९८३ रोजी ही वाहिनी सुरू झाली. डिझनी चॅनेलच्या प्रोग्रामिंगमध्ये मूळ प्रथम-चालवलेल्या दूरचित्रवाणी मालिका, थिएटरमध्ये-रिलीझ केलेले आणि टीव्हीसाठी मूळ बनवलेले चित्रपट आणि इतर तृतीय-पक्ष प्रोग्रामिंग यांचा समावेश होतो. डिस्ने चॅनल - जे पूर्वी प्रीमियम सेवा म्हणून कार्यरत होते - मूलतः 1980च्या दशकात कुटुंबांसाठी आणि नंतर 2000च्या दशकात लहान मुलांसाठी त्याचे कार्यक्रम विपणन केले. डिस्ने चॅनलचे बहुतांश मूळ प्रोग्रामिंग हे ६ ते १४ वयोगटातील मुले आणि तरुण किशोरवयीन मुलांसाठी आहे, तर त्याचे डिस्ने जुनियर कार्यक्रम दोन ते सात वयोगटातील लहान मुलांसाठी आणि डिस्ने XD हे सहा ते अकरा वयोगटातील मोठ्या मुलांना लक्ष्य करतात.

नोव्हेंबर 2020 पर्यंत, डिस्ने चॅनेल युनायटेड स्टेट्समधील अंदाजे 88 दशलक्ष  घरांसाठी उपलब्ध आहे. 

thumb|right|250px|

## बाह्य दुवे 
## संदर्भ 
## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:अमेरिकेमधील दूरचित्रवाहिन्या
चाफा बोलेना (गीत)

**चाफा बोलेना** हे कवी बी उर्फ नारायण मुरलीधर गुप्ते यांचे गीत आहे. प्रचंड लोकप्रियता मिळवलेले हे भावगीत लता मंगेशकर यांनी गायले होते तर वसंत प्रभू यांनी त्याला संगीत दिले होते.

## लोकप्रियता 
पूर्वी आकाशवाणीवर हे भावगीत नेहमी वाजवले जात असे. या गीताचा समावेश मराठी गीतांच्या वाद्यवृंदात बऱ्याचदा असतो. सुगम गायनाच्या क्षेत्रात करीअर करू पाहणाऱ्या प्रत्येक गायिकेने हे गीत गायले आहे, असे म्हणले जाते.

कवी बी,  गायिका लता मंगेशकर आणि संगीतकार वसंत प्रभू या तिघांच्या मेहनतीने या गीताने प्रचंड लोकप्रियता मिळवली. 

## समीक्षण 
या गाण्याचे कौतुक करताना लोकसत्ता या दैनिकात विनायक जोशी लिहतात,साधे, सोपे शब्द, मन खेचून घेणारी चाल, लतादीदींचा मधुर आवाज, व्हायोलिन- क्लॅरोनेट- मेंडोलिन- पियानो- बासरी असा वाद्यमेळ, तबला- ढोलक यांचा ताल असे सारेच रसायन या गाण्यात उत्कृष्ट जमून आले आहे. आपण ही फक्त कविताच वाचली तर रूढार्थाने ‘मीटर’मध्ये नसलेले हे काव्य आहे. संगीतकार वसंत प्रभूंसारखा ‘मेलडी किंग’ हा सारा मामला जणू मधाळ करतो.

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी साहित्य
राज्याभिषेक

इवलेसे|शिवाजी महाराजांचा राज्याभिषेक
**राज्याभिषेक** म्हणजे राजाच्या डोक्यावर मुकुट घालण्याची किंवा बहाल करण्याची क्रिया. हा शब्द सामान्यतः केवळ शारीरिक मुकुटालाच नव्हे तर संपूर्ण समारंभाचा संदर्भ देते ज्यामध्ये राजेशाहीच्या इतर वस्तूंच्या सादरीकरणासह मुकुट घालण्याची क्रिया घडते, शाही सामर्थ्य असलेल्या राजाच्या औपचारिक गुंतवणुकीला चिन्हांकित करते. राज्याभिषेक व्यतिरिक्त, राज्याभिषेक समारंभात इतर अनेक विधींचा समावेश असू शकतो जसे की सम्राटाने विशेष नवस करणे आणि नवीन शासकाच्या प्रजेने श्रद्धांजली कृत्ये आणि इतर धार्मिक कृत्ये करणे. पाश्चात्य-शैलीतील राज्याभिषेकामध्ये बहुधा राजाला पवित्र तेलाने अभिषेक करणे किंवा ख्रिसमस असे म्हणले जाते; अभिषेक विधीचे धार्मिक महत्त्व बायबलमध्ये आढळलेल्या उदाहरणांनुसार आहे. सम्राटाच्या पत्नीचा मुकुट देखील एकाच वेळी राजासोबत किंवा स्वतंत्र कार्यक्रम म्हणून घातला जाऊ शकतो.

एकेकाळी जगाच्या राजेशाहींमध्ये एक महत्त्वाचा विधी होता, राज्याभिषेक विविध सामाजिक-राजकीय आणि धार्मिक कारणांमुळे कालांतराने बदलत गेला; बहुसंख्य आधुनिक राजेशाहीने त्यांच्याशी पूर्णपणे विल्हेवाट लावली आहे, राजाला सिंहासनावर बसवण्याचे चिन्हांकित करण्यासाठी सोप्या समारंभांना प्राधान्य दिले आहे. भूतकाळात, राजेशाही, राज्याभिषेक आणि देवता या संकल्पनांचा अनेकदा अतुलनीय संबंध होता. काही प्राचीन संस्कृतींमध्ये, शासकांना दैवी किंवा अंशतः दैवी मानले जात होते: इजिप्शियन फारो हा सूर्यदेव राचा मुलगा असल्याचे मानले जात होते, तर जपानमध्ये सम्राट अमातेरासू, सूर्यदेवाचा वंशज असल्याचे मानले जात होते. रोमने सम्राट उपासनेची प्रथा सुरू केली; मध्ययुगीन युरोपमध्ये, सम्राटांनी राज्य करण्याचा दैवी अधिकार असल्याचा दावा केला (वंशवादी चीनमधील स्वर्गाच्या आदेशाप्रमाणे). राज्याभिषेक एकेकाळी या कथित संबंधांची थेट दृश्य अभिव्यक्ती होती, परंतु अलीकडच्या शतकांमध्ये अशा समजुती कमी झाल्या आहेत.
राजसूय यज्ञ

इवलेसे|महाभारतात युधिष्ठिर राजसूय यज्ञ करतो
**राजसूय यज्ञ** (शाही बलिदान किंवा राजाचा शुभारंभ यज्ञ) हा वैदिक धर्मातील एक श्रौत विधी आहे. हा राजाचा अभिषेक असतो.

## रुपरेषा 
राजसूय राजाच्या अभिषेकाशी संबंधित आहे. यात सोमा दाबणे, रथ चालवणे, राजाने धनुष्यातून बाण सोडणे आणि एक संक्षिप्त "कॅटेल रेड" यांचा समावेश होतो. नवीन अभिषिक्त राजा त्याच्या नातेवाईकाची गुरेढोरे जप्त करतो आणि नंतर त्याच्या मालमत्तेचा काही भाग त्या नातेवाईकाला देतो. पुत्रहीन राजा हरिश्चंद्राच्या वतीने वरुणाला बलिदान दिलेला मुलगा शुनहशेपाची कथा आहे. अध्वर्यू पुजाऱ्यासोबत फासे फेकण्याचा एक खेळ देखील समाविष्ट आहे ज्यामध्ये राजा एक गाय जिंकतो, ज्याद्वारे राजा सिंहासनावर बसतो आणि ब्रह्मांड पुनर्जन्म होतो.

## संदर्भ 
हा राजाचा अभिषेक आहे. शाही बलिदान किंवा राजाचा शुभारंभ य्ञ)

वर्ग:यज्ञ
वेन नाइट्स

**वेन रॉजर नाइट्स** (२५ ऑगस्ट, १९७०:ऑकलंड, न्यू झीलंड - हयात) हे न्यू झीलंडचे क्रिकेट पंच आहेत. 

  
## पंच कारकीर्द
त्यांचा पंच म्हणून पहिला सामना हा २०१६ साली होता. 

त्यांनी आत्तापर्यंत दोन आयसीसीच्या स्पर्धांमध्ये पंचगिरी केली आहे.

 
वर्ग:इ.स. १९७० मधील जन्म
वर्ग:क्रिकेट पंच
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गांधी फेलोशिप

**गांधी फेलोशिप** हा पिरामल स्कुल ऑफ लीडर आणि कैवल्य एज्युकेशन फौंडेशन या  सामाजिक संस्थांनी सुरू केलेला दोन वर्षांचा निवासी शैक्षणिक नेतृत्व कार्यक्रम आहे.गांधी फेलोशिपची सुरुवात युवकांमध्ये सामाजिक बदलांबद्दल जागरूकता आणण्यासाठी आणि सामाजिक कार्यासाठी नेतृत्व क्षमता विकसित करण्याच्या उद्देशाने करण्यात आली आहे.तरुणांना समाजातील सकारात्मक बदलाच्या प्रक्रियेचा एक भाग बनवणे हा त्याचा उद्देश आहे.  या अंतर्गत ग्रामीण भागातील शाळांमध्ये शिक्षक आणि मुख्याध्यापकांसोबत काम करणे आणि त्यांना अध्यापन प्रक्रियेत मदत करणे ही जबाबदारी तरुणांना देण्यात येते. गांधी फेल्लोशीप मध्ये आरोग्य व जल , कृषी ,हे विषय समाविष्ट करण्यात आले आहेत.फेल्लोशीप जिल्हा,राज्य ,तालुका , गाव या पातळीवर काम करते.यामध्ये नीती आयोगासोबत तसेच पंचायत राज , शासन ,शासकीय खासगी सामाजिक संस्था ,विद्यार्थी संस्था इत्यादी यांच्या सोबत मिळून सकारात्मक बदल घडविण्यासाठी , समाजाच्या विकासासाठी काम केले जाते या कार्यक्रमाला आकांक्षी जिल्हा सहयोग कार्यक्रम हे नाव दिले गेले आहे.

फेल्लोशीपची सुरुवात 2008 या वर्षी संस्थापक आदित्य नटराज यांनी राज्यस्थान मध्ये झुंझुण जिल्ह्यात अकरा फेल्लो सोबत घेऊन केली होती.राज्यस्थान येथे बगर मुख्य ऑफिस आहे. सध्या देशात 112 पेक्षा अधिक जिल्ह्यात फेल्लोशीप कार्यरत आहे.आणि सातशेच्या आसपास फेलो सहभागी आहेत.
या फेल्लोशीप मध्ये तरुणांना सामाजिक बद्दलबरोबरच त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाची ओळख करून दिली जाते तसेच. विश्लेषणात्मक विचार आणि नेतृत्व क्षमता विकसीत केली जाते.ज्यांची फेल्लोशीप मध्ये निवड झाली त्यांच्या रहाणे , खाणे लागणारया खर्चासाठी 
स्टाइपेंड दिला जातो. यामधे प्रवास , फोन बिल , यांचा सुद्धा समावेश आहे.

गांधी फेल्लोशीप मध्ये सहभागी होण्यासाठी पदवी उत्तीर्ण युवक असणे आवश्यक आहे तसेच समाजबदलासाठी कार्य करण्याची असणे आवश्यक आहे..

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ  

वर्ग:महात्मा गांधी
वर्ग:प्रशिक्षण
स्वर्गलोक

**स्वर्ग** किंवा **स्वर्ग लोक** हे हिंदू विश्वशास्त्रातील सात उच्च लोकांपैकी एक आहे. सात लोकांमध्ये भूलोक, भुवर लोक, स्वर्गलोक (इंद्रलोक), महर्लोक, जनलोक, तपरलोक, सत्यलोक यांचा समावेश होतो. हे सात लोक आणि सात पाताळ लोक मिळून आपल्या विश्वाचे १४ लोक आहेत, या १४ पलीकडे गोलोक, मणिद्वीप आणि अनेक ब्रह्मांडांचे असे उच्च लोक अस्तित्वात आहेत.
इवलेसे|अर्जुन स्वर्गाला निघाला आहे

स्वर्ग लोका हा स्वर्गीय जगाचा एक संच आहे जो मेरू पर्वतावर आणि त्याच्या वर स्थित आहे जेथे धार्मिक लोक त्यांच्या पुढील अवताराच्या आधी स्वर्गात राहतात. प्रत्येक प्रलया (महाविघटन) दरम्यान, प्रथम तीन क्षेत्रे, भू लोक (पृथ्वी), भुवर लोक आणि स्वर्ग लोक नष्ट होतात. सात वरच्या क्षेत्रांच्या खाली सात खालची क्षेत्रे आहेत, ज्याला पाताळलोक म्हणतात. भगवान इंद्र हा स्वर्गाचा राजा आहे. 

## स्वरूप 
ज्यांनी आपल्या जीवनात सत्कृत्ये केली आहेत परंतु मोक्षप्राप्तीसाठी अद्याप तयार नाही अशा धार्मिक आत्म्यांसाठी स्वर्ग हे एक क्षणभंगुर स्थान म्हणून पाहिले जाते, किंवा सर्वोच्च निवासस्थान मानल्या जाणाऱ्या भगवान विष्णूचे निवासस्थान वैकुंठात जाण्यास तयार नाही (ऋग्वेदामध्ये लिहिले आहे (1.22. 20): 

"ओम् तद् विषण्णोः परमं पदम् सदा पश्यंति सूर्यः"

"सर्व सूर (म्हणजे, देव-देवता) भगवान विष्णूच्या चरणांकडे सर्वोच्च निवासस्थान म्हणून पाहतात"

स्वार्गाची राजधानी अमरावती आहे आणि तिचे प्रवेशद्वार पहारा आहे. स्वर्गाचे अध्यक्षस्थान इंद्र, देवांचा नेता आहे.

## हे सुद्धा पहा 
* स्वर्ग

## संदर्भ 
वर्ग:हिंदू धर्म
मेरु पर्वत

**मेरु पर्वत** (संस्कृत/पाली: मेरु), ज्याला सुमेरू, सिनेरू किंवा महामेरू म्हणूनही ओळखले जाते, हा हिंदू, जैन आणि बौद्ध विश्वविज्ञानाचा पवित्र पाच शिखर असलेला पर्वत आहे आणि सर्व भौतिक, आधिभौतिक आणि आध्यात्मिक विश्वाचे केंद्र मानले जाते. 

अनेक प्रसिद्ध बौद्ध, जैन आणि हिंदू मंदिरे या पर्वताचे प्रतीकात्मक प्रतिनिधित्व म्हणून बांधली गेली आहेत. "सुमेरू सिंहासन" 須彌座 xūmízuò शैलीतील बेस हे चिनी पॅगोडांचे एक सामान्य वैशिष्ट्य आहे. पायथटवरील सर्वोच्च बिंदू (अंतिम कळी), बर्मी-शैलीतील बहु-स्तरीय छत, मेरू पर्वताचे प्रतिनिधित्व करते. 

## हिंदू धर्मात 
हिंदू परंपरेतील मेरू पर्वताचे वर्णन 84,000 योजना उंच, सुमारे 1,082,000 किमी (672,000 मैल) असे केले जाते, जे पृथ्वीच्या व्यासाच्या 85 पट असेल. सूर्य, सूर्यमालेतील सर्व ग्रहांसह, एक एकक म्हणून माउंट मेरूभोवती फिरतात.

एका योजनेचा अर्थ सुमारे 11.5 किमी (9 मैल) असा घेतला जाऊ शकतो, जरी त्याची परिमाण कालांतराने भिन्न दिसते — उदा., वराहमिहिराच्या अनुसार पृथ्वीचा परिघ 3,200 योजना आहे आणि आर्यभटीयात त्यापेक्षा थोडा कमी आहे, परंतु 5,026.5 असे म्हणले जाते. सूर्यसिद्धांतातील योजना. मत्स्य पुराण आणि भागवत पुराण, इतर काही हिंदू ग्रंथांसह, मेरु पर्वताची 84,000 योजनांची उंची सातत्याने सांगतात, ज्याचे भाषांतर 672,000 मैल किंवा 1,082,000 किलोमीटर होते.

मेरू पर्वत हे प्राचीन काळातील राजा पदमजा ब्रह्माचे निवासस्थान असल्याचे म्हणले जाते.

चार्ल्स ऍलनच्या मते, कैलास पर्वताची ओळख मेरू पर्वताशी आहे. पर्वताच्या विष्णू पुराणातील एका वर्णनात असे म्हणले आहे की त्याची चार मुखे क्रिस्टल, माणिक, सोने आणि लॅपिस लाझुली यांनी बनलेली आहेत. हा जगाचा एक स्तंभ आहे आणि कमळाचे प्रतीक असलेल्या सहा पर्वतराजीच्या मध्यभागी स्थित आहे.

## हे सुद्धा पहा 
* माउंट मेरू

## संदर्भ 
वर्ग:हिंदू धर्मातील प्रतीके
शाप

इवलेसे|चित्रकार व्हिक्टर ह्यगो याचे चित्र
**शाप** ही कोणतीही व्यक्त केलेली इच्छा असते की एक किंवा अधिक व्यक्ती, ठिकाण किंवा वस्तू यांच्यावर काही प्रकारचे संकट किंवा दुर्दैव येईल किंवा संलग्न होईल. विशेषतः, "शाप" म्हणजे देव किंवा देवता, आत्मा किंवा नैसर्गिक शक्ती यासारख्या अलौकिक किंवा आध्यात्मिक शक्तीद्वारे प्रभावी केलेल्या अशा इच्छा किंवा उच्चाराचा संदर्भ असू शकतो किंवा अन्यथा जादूचा एक प्रकार (सामान्यतः काळी जादू) किंवा जादूटोणा असतो. बऱ्याच विश्वास प्रणालींमध्ये, शाप स्वतःच (किंवा सोबतचा विधी) परिणामात काही कारक शक्ती असल्याचे मानले जाते. शाप उलट करणे किंवा काढून टाकणे याला कधीकधी "काढणे" किंवा "ब्रेकिंग" असे म्हणले जाते, कारण शब्दलेखन काढून टाकावे लागते आणि अनेकदा विस्तृत विधी किंवा प्रार्थना आवश्यक असतात.

## संदर्भ 
वर्ग:धार्मिक संकल्पना
नरक

इवलेसे|नरकात पापींचा छळ केला जातो, असे म्हणले जाते
**नरक** ही एक धार्मिक संकल्पना आहे, जेथे पापींना मृत्यूनंतर यातना दिल्या जातात.

## हिंदू धर्मात 
हे मृत्यूचे देवता धर्मराज यम यांचे निवासस्थान आहे. हे विश्वाच्या दक्षिणेला आणि पृथ्वीच्या खाली स्थित आहे असे वर्णन केले आहे.

नरकांची संख्या आणि नावे, तसेच विशिष्ट नरकात पाठवलेल्या पापींचा प्रकार, मजकूर ते मजकूर बदलतो; तथापि, अनेक शास्त्रे 28 नरकांचे वर्णन करतात. मृत्यूनंतर, यमदूत सर्व प्राण्यांना यमाच्या दरबारात आणतात, जिथे तो सद्गुण आणि दुर्गुणांचे वजन करतो आणि निर्णय देतो, पुण्यवानांना स्वर्गात आणि पाप्यांना नरकात पाठवतो. स्वर्ग किंवा नरकामधील मुक्कामाचे वर्णन सामान्यतः तात्पुरते म्हणून केले जाते. शिक्षेचे प्रमाण संपल्यानंतर, आत्मे त्यांच्या गुणवत्तेनुसार खालच्या किंवा उच्च प्राण्यांच्या रूपात पुनर्जन्म घेतात (अपवाद हिंदू तत्त्ववेत्ता मध्वाचार्य, जे अंधांतमासातील तमो-योगांच्या शाश्वत शापावर विश्वास ठेवतात).

## संदर्भ 
वर्ग:धर्म
चेरापुंजी

**चेरापुंजी** हे भारताच्या मेघालय राज्यामधील एक नगर आहे. अनेक वर्षे चेरापुंजी हे जगातील सर्वाधिक पाऊस पडणारे स्थान होते (ह्याबाबत सध्या जवळील मॉसिनराम हे गाव जगात अव्वल क्रमांकावर आहे). खासी जमातीच्या साम्राज्याचे पारंपारिक राजधानीचे ठिकाण असलेले चेरापुंजी गाव मेघालयची राजधानी शिलाँगच्या ५५ किमी दक्षिणेस वसले असून २०११ साली येथील लोकसंख्या सुमारे १४ हजार होती.

वर्ग:मेघालयमधील शहरे
वर्ग:पूर्व खासी हिल्स जिल्हा
यमदूत

**यमदूत** (संस्कृत: यमदूत; थाई: ยมทูต) हिंदू धर्मानुसार मृत्यूचे दूत आहेत आणि ते यमराजाचे प्रतिनिधी आहेत. यमदूत लोकांना किंवा आत्म्यांना ते मृत झाल्याचे सांगतात आणि त्यांना नंतरच्या जीवनात घेऊन जातात. 

## हिंदू धर्मात 
यमदूत (मऊ "ज" सह 'जमदूत' म्हणून उच्चारले जाते). यमदूत हे शीख धर्मात अनेकदा 'यमदूत' किंवा 'जमदूत' म्हणून उच्चारले जातात, ते गडद रंगाचे मृत्यूचे संदेशवाहक आहेत. यमदूत सुक्ष्म शरिराला (मन, बुद्धी आणि खोटा अहंकार असलेले सूक्ष्म शरीर) मृत्यूच्या वेळी त्यांच्या हातात दोरी घालून यमलोकात (यमाचे निवासस्थान) घेऊन जातात. तसेच यमदूत हे प्राणी आहेत जे पाप्यांना नरकात शिक्षा देतात.

तसेच मृत्यूच्या वेळी, यमदूत भौतिक शरीरातून सुक्ष्म शरिर (सूक्ष्म शरीर) काढून टाकतात आणि ते सूक्ष्म शरीर आणि आत्मा यमलोकात (यमाचे निवासस्थान) घेऊन जातात. पृथ्वीवरून यमलोकात (यमाचे निवासस्थान) पोहोचण्यासाठी, वैदिक शास्त्रानुसार (गरुड आणि भागवत पुराणांचा संदर्भ घ्या) एक वर्ष लागतो आणि हे अंतर 100,000 योजना लांब असल्याचे सांगितले जाते. पृथ्वीवरून यमलोकाकडे जाणाऱ्या मार्गाला यममार्ग असे म्हणतात. एखाद्या व्यक्तीने पार करणे आवश्यक असलेल्या अडचणींच्या विविध अडथळ्यांचा मार्ग आहे असे म्हणतात. या मार्गाच्या एका भागात काटे आहेत, तर दुसऱ्या भागात प्रचंड उष्णता आहे. दुसऱ्या भागात पूर्ण अंधार आहे ज्यामध्ये एखाद्या व्यक्तीने ओलांडणे आवश्यक आहे. या मार्गावर असे विविध अडथळे आहेत. तसेच या मार्गावर वैतरणी नदी आहे जी एखाद्या व्यक्तीने यमलोकाला (यमाचे निवासस्थान) जाताना ओलांडली पाहिजे.

वर्ग:हिंदू धर्म
पाच महान महाकाव्ये

**पाच महान महाकाव्ये** (तमिळ:ஐம்பெரும்காப்பியங்கள் Aimperumkāppiyaṅkaḷ) ही नंतरच्या तमिळ साहित्यिक परंपरेनुसार पाच तमिळ महाकाव्ये आहेत. ही महाकाव्ये सिलप्पटिकारम, मणिमेकलाई, सिवाक सिंतामणी, वलयपाठी आणि कुणटलाकेची ही आहेत. 

तामिळ साहित्यातील पाच महान महाकाव्यांपैकी तीन तामिळ जैनांना, तर दोन तमिळ बौद्धांना दिले जातात. Civak Cintāmaṇi, Cilappatikaram, आणि Valayapathi हे तमिळ जैनांनी लिहिले होते, तर Manimekalai आणि Kuṇṭalakēci हे बौद्धांनी लिहिले होते. एमपेरमकप्पियमचा (साहित्य. पाच मोठी महाकाव्ये) पहिला उल्लेख मायिलानाथर यांच्या नान्नुलच्या भाष्यात आढळतो. तथापि, मायलानाथर यांनी त्यांच्या पदव्यांचा उल्लेख केलेला नाही. शीर्षकांचा प्रथम उल्लेख 18व्या शतकाच्या उत्तरार्धात ते 19व्या शतकाच्या सुरुवातीच्या थिरुथनिकैउला या ग्रंथात करण्यात आला आहे. १७व्या शतकातील तमिळ विडू थुथु या काव्यासारख्या पूर्वीच्या कृतींमध्ये महान महाकाव्यांचा पंचकाव्यम् म्हणून उल्लेख आहे. यापैकी, शेवटचे दोन, वलयपाठी आणि कुंटलकेची अस्तित्वात नाहीत.

ही पाच महाकाव्ये 5 व्या ते 10 व्या शतकाच्या कालखंडात लिहिली गेली आणि त्या काळातील तमिळ लोकांच्या समाज, धर्म, संस्कृती आणि शैक्षणिक जीवनाबद्दल ऐतिहासिक माहिती प्रदान करतात. Civka Cintāmaṇi यांनी तमिळ साहित्यात विरुथा पा नावाचे दीर्घ श्लोक सादर केले, तर सिलप्पाटिकरम यांनी अकवल मीटर (एकपात्री) वापरले, ही एक शैली संगम साहित्यातून स्वीकारली गेली. 

## संदर्भ 
वर्ग:तमिळ साहित्य
स्वर्ग

इवलेसे|स्वर्ग आणि नरकः एक भित्तीचित्र
**स्वर्ग** हे एक सामान्य धार्मिक वैश्विक किंवा अतींद्रिय अलौकिक स्थान आहे, जिथे देव, देवदूत, आत्मा, संत किंवा पूज्य पूर्वज यांसारख्या प्राण्यांची उत्पत्ती  किंवा वास्तव्य असल्याचे म्हणले जाते. काही धर्मांच्या विश्वासांनुसार, स्वर्गीय प्राणी पृथ्वीवर उतरू शकतात किंवा अवतार घेऊ शकतात आणि पृथ्वीवरील प्राणी नंतरच्या जीवनात स्वर्गात जाऊ शकतात किंवा अपवादात्मक प्रकरणांमध्ये, जिवंत स्वर्गात प्रवेश करू शकतात.

स्वर्गाचे वर्णन "सर्वोच्च स्थान", सर्वात पवित्र स्थान, नंदनवन, नरकाच्या उलट आणि देवत्व, चांगुलपणा, धार्मिकता या विविध मानकांनुसार पृथ्वीवरील प्राण्यांद्वारे सर्वत्र किंवा सशर्त प्रवेशयोग्य असे केले जाते. विश्वास, किंवा इतर सद्गुण किंवा योग्य विश्वास किंवा फक्त दैवी इच्छा. काहींचा विश्वास आहे की भविष्यात पृथ्वीवर स्वर्ग निर्माण होण्याची शक्यता आहे.

अजून एक श्रद्धेनुसार, एक अक्ष मुंडी किंवा जागतिक वृक्ष आहे जो स्वर्ग, पार्थिव जग आणि नरक यांना जोडतो. भारतीय धर्मांमध्ये, स्वर्गाला स्वर्गलोक म्हणून ओळखले जाते, आणि आत्म्याला त्याच्या कर्मानुसार वेगवेगळ्या सजीव स्वरूपात पुनर्जन्म दिला जातो. आत्म्याने मोक्ष किंवा निर्वाण प्राप्त केल्यानंतर हे चक्र खंडित केले जाऊ शकते. मूर्त जगाच्या बाहेर (स्वर्ग, नरक किंवा इतर) मानव, आत्मा किंवा देवता यापैकी कोणतेही अस्तित्वाचे स्थान इतर जग म्हणून ओळखले जाते.

## हे सुद्धा पहा 
* स्वर्गलोक

## संदर्भ 
वर्ग:धर्म
फातिमा शेख

**फातिमा शेख** या एक भारतीय शिक्षणतज्ज्ञ आणि समाजसुधारक होत्या. महात्मा फुले आणि सावित्रीबाई फुले यांच्या त्या सहकारी होत्या. शेख या आधुनिक भारतातील पहिल्या मुस्लिम महिला शिक्षिकांपैकी एक असून त्यांनी फुले यांच्या शाळेत दलित मुलांना शिक्षण देण्याचे काम केले. फातिमा शेख यांचा जन्म ९ जानेवारी १८३१ रोजी झाला.  

मियां उस्मान शेख या त्यांच्या भावाच्या घरी ज्योतिबा आणि सावित्रीबाई फुले यांनी वास्तव्य केले होते. फातिमा शेख यांच्यासह ज्योतिबा आणि सावित्रीबाई फुले यांनी दलित समाजात शिक्षणाचा प्रसार करण्याची जबाबदारी घेतली.  

अमेरिकन मिशनरी सिंथिया फरारकडून चालवल्या जाणाऱ्या शिक्षक प्रशिक्षण संस्थेत प्रवेश घेतल्यानंतर त्यांची भेट सावित्रीबाई फुलेंशी झाली. फुलेंनी स्थापन केलेल्या पाचही शाळांमध्ये त्यांनी शिकवले. तसेच त्यांनी सर्व धर्म आणि जातीच्या मुलांना शिकवले. १८५१ मध्ये मुंबईत दोन शाळांच्या स्थापनेत शेख यांनी भाग घेतला.

## प्रारंभिक जीवन 
फातिमा शेख यांचा जन्म ९ जानेवारी १८३१ रोजी शेख कुटुंबात पुणे येथे झाला.  

## कार्य 
अमेरिकन शिक्षक प्रशिक्षण संस्थेत त्यांची भेट सावित्रीबाई फुलेंशी झाली. १८४८ साली पुण्यात महात्मा फुले आणि सावित्रीबाई फुले यांनी मुलींची शाळा सुरू केली. या  शाळेत फातिमा शेख शिक्षिका म्हणून कार्यरत होत्या. ही शाळा सुरू केल्यानंतर महात्मा फुले आणि सावित्रीबाई फुले यांना घर सोडावं लागलं होतं, त्यावेळी त्यांनी शेखच्या घरी वास्तव्य केले. फातिमा शेख यांनी सावित्रीबाई फुले यांच्या सहकार्यानं शिक्षणाच्या कामाला सुरुवात केली. त्यांनी सर्व धर्म आणि जातीच्या मुलांना शिकवले.

शेख यांनी आयुष्यभर समतेसाठी काम केलं. त्यांनी दारोदार जाऊन शिक्षणाचं महत्त्व पटवून देण्याचं काम केलं. फातिमा शेख यांनाही सावित्रीबाई फुले यांच्या प्रमाणे त्याकाळातील लोकांकडून त्रास झाला.

शेख यांनी सत्यशोधक समाजाच्या कामात देखील सहभागी होत्या.

## इतर माहिती 
१० ऑक्टोबर १८५६ रोजी सावित्रीबाई फुले यांनी महात्मा फुले यांना  लिहलेल्या पत्रामध्ये फातिमा शेख यांचा उल्लेख केला होता. सावित्रीबाई यांनी स्वतःच्या तब्येतीविषयी ते पत्र लिहिले होते. पत्रात सावित्रीबाई फुले म्हणतात, "फातिमाला त्रास पडत असेल पण ती कुरकूर करणार नाही."

## बाह्य दुवे 
* The Print

फातिमा शेख यांचे छायाचित्र महाराष्ट्र शासन प्रकाशित या पुस्तकात उपलब्ध आहे. 

##  
वर्ग:मराठी समाजसेविका
वर्ग:मराठी शिक्षणतज्ज्ञ
वर्ग:इ.स. १८३१ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
महात्मा गांधींची हत्या

इवलेसे|बिर्ला हाउस, नवी दिल्ली: येथेच महात्मा गांधींंची हत्या झाली होती
**महात्मा गांधींची हत्या** ३० जानेवारी १९४८ रोजी वयाच्या ७८ व्या वर्षी बिर्ला हाऊस (आता गांधी स्मृती)च्या कंपाऊंडमध्ये  झाली. त्यांचा मारेकरी नथुराम विनायक गोडसे, पुणे येथील चि हिंदू महासभा या राजकीय पक्षाचा सदस्य .गोडसेने भारताच्या फाळणीच्या वेळी गांधी मुस्लिमांना सामावून घेणारे मानले होते.

संध्याकाळी ५ च्या पुढे, साक्षीदारांच्या म्हणण्यानुसार, महात्मा गांधी हे बिर्ला हाऊसच्या मागे उभ्या असलेल्या लॉनकडे जाणाऱ्या पायऱ्यांच्या वर पोहोचले होते जेथे ते दररोज संध्याकाळी  प्रार्थना सभा घेत होते. गांधी व्यासपीठाकडे जाऊ लागले, तेव्हा गोडसे गांधींच्या वाटेला लागलेल्या गर्दीतून बाहेर पडला आणि त्याने गांधींच्या छातीत आणि पोटात तीन गोळ्या झाडल्या. गांधी जमिनीवर पडले. त्याला बिर्ला हाऊसमधील त्याच्या खोलीत परत नेण्यात आले जिथून काही वेळाने त्याच्या मृत्यूची घोषणा करण्यासाठी एक प्रतिनिधी बाहेर आला.

गोडसेला जमावाच्या सदस्यांनी पकडले होते - ज्यांच्यापैकी सर्वात मोठ्या प्रमाणावर नोंदवले गेले होते ते हर्बर्ट रेनर जुनियर, दिल्लीतील अमेरिकन दूतावासातील उप-वाणिज्यदूत होते- आणि पोलिसांच्या हवाली केले. गांधी हत्येचा खटला मे 1948 मध्ये दिल्लीच्या ऐतिहासिक लाल किल्ल्यावर सुरू झाला, त्यात मुख्य आरोपी गोडसे आणि त्याचा सहकारी नारायण आपटे आणि आणखी सहा सह-प्रतिवादी होते. खटला घाईघाईने चालवला गेला, घाई काहीवेळा गृहमंत्री वल्लभभाई पटेल यांच्या इच्छेला कारणीभूत ठरली "हत्या रोखण्यात अयशस्वी झाल्याबद्दल छाननी टाळण्यासाठी." गांधींचे दोन पुत्र, मणिलाल गांधी आणि रामदास गांधी यांनी बनवले होते, ते भारताचे पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरू, वल्लभभाई पटेल आणि गव्हर्नर-जनरल चक्रवर्ती राजगोपालाचारी यांनी नाकारले होते. गोडसे आणि आपटे यांना 15 नोव्हेंबर 1949 रोजी अंबाला तुरुंगात फाशी देण्यात आली.

## संदर्भ 
हत्या
वर्ग:इ.स. १९४८
माघे संक्रांती

माघे संक्रांती हा सूर्याच्या उत्तरायणाशी संबंधित सण नेपाळ येथे साजरा केला जातो. नेपाली भाषेत या सणाला घ्यःचाकु संल्हु म्हणले जाते. विक्रम संवताच्या  माघ महिन्यात आणि ग्रोगोरीयन तारखेनुसार १४ जानेवारी या दिवशी हा सण साजरा होतो. हा दिवस नूतन वर्षाचा प्रारंभ दिवस म्हणून साजरा होतो.
## स्वरूप
हिंदू भाविक भगमती, गंडकी या नद्यांमध्ये पवित्र स्नान करतात. उत्सवाचा आनंद वाढविण्यासाठी लाडू, तूप आणि रताळी यांचा वापर केलेले पदार्थ तयार केले जातात. मामाच्या घरी भेट देऊन भाचा आणि भाची  त्याचे आशीर्वाद घेतात. मामा त्यांना मंगल तिलक  लावतात.
हा दिवस सूर्याच्या उत्तरायणाशी संबंधित असल्याने सूर्याची पूजा केली जाते आणि पुढच्या शेतीच्या हंगामासाठी सूर्याला प्रार्थना केली जाते.

## संदर्भ 
वर्ग:नेपाळ
वर्ग:सण आणि उत्सव
वर्ग:उत्तरायणातील सण आणि उत्सव
शास्त्रीय संस्कृत

संस्कृत भाषेचे प्रारंभिक वैदिक स्वरूप हे **शास्त्रीय संस्कृतच्या** तुलनेत फारच कमी एकसंध होते जे व्याकरणकारांनी इसवीसनाच्या पूर्व कालखंडात मध्यभागी 1ल्या सहस्राब्दीच्या मध्यापर्यंत परिभाषित केले होते.

रिचर्ड गॉम्ब्रिच - एक भारतशास्त्रज्ञ आणि संस्कृत, पाली आणि बौद्ध अभ्यासाचे अभ्यासक यांच्या मते - ऋग्वेदात सापडलेली पुरातन वैदिक संस्कृत आधीच वैदिक काळात विकसित झाली होती, ज्याचा पुरावा नंतरच्या वैदिक साहित्यात आढळतो. हिंदू धर्माच्या सुरुवातीच्या उपनिषदांमधील भाषा आणि उत्तरार्धातील वैदिक साहित्य शास्त्रीय संस्कृतपर्यंत पोहोचते, तर पुरातन वैदिक संस्कृत बुद्धाच्या काळापर्यंत प्राचीन भारतीय ऋषीमुनींशिवाय सर्वांसाठी दुर्गम झाली होती, असे गोम्ब्रिच सांगतात.

संस्कृत भाषेच्या औपचारिकतेचे श्रेय पाणिनी, पतंजलीच्या महाभाष्य आणि कात्यायनाच्या भाष्यासह पतंजलीच्या कार्यापूर्वीचे आहे. पाणिनीने अष्टाध्यायी ('आठ-अध्याय व्याकरण') रचले. ते कोणत्या शतकात जगले हे अस्पष्ट आणि वादातीत आहे, परंतु त्यांचे कार्य साधारणपणे 6व्या आणि 4व्या शतकाच्या दरम्यानचे असल्याचे मान्य केले जाते.

अष्टाध्यायी हे संस्कृत व्याकरणाचे पहिले वर्णन नव्हते, परंतु ते सर्वात प्राचीन आहे जे पूर्णतः टिकून राहिले आहे आणि फोर्टसन म्हणतात की दीर्घ व्याकरणात्मक परंपरेचा कळस म्हणजे "प्राचीन जगाच्या बौद्धिक चमत्कारांपैकी एक आहे." पाणिनी यांनी त्यांच्यासमोर संस्कृत भाषेच्या ध्वन्यात्मक आणि व्याकरणात्मक पैलूंवरील दहा विद्वानांचा उल्लेख केला आहे, तसेच भारतातील विविध प्रदेशांमध्ये संस्कृतच्या वापरातील रूपे देखील दिली आहेत. त्याने उद्धृत केलेले दहा वैदिक विद्वान हे पिशाली, कश्यप, गार्ग्य, गालव, चक्रवर्माण, भारद्वाज, शाकटयान, शाकल्य, सेनाक आणि स्फोटायन आहेत.पाणिनीचा अष्टाध्यायी व्याकरणाचा पाया बनला, एक वेदंगा.

अष्टाध्यायीमध्ये, ग्रीक किंवा लॅटिन व्याकरणकारांमध्ये समांतर नसलेली भाषा अशा पद्धतीने पाहिली जाते. पाणिनीचे व्याकरण, रेनो आणि फिलिओझट यांच्या मते, भाषिक अभिव्यक्ती परिभाषित करणारे आणि संस्कृत भाषेसाठी मानक ठरवणारे क्लासिक आहे. पाणिनीने वाक्यरचना, आकृतिविज्ञान आणि शब्दकोश यांचा समावेश असलेल्या तांत्रिक धातुभाषेचा वापर केला. ही धातुभाषा मेटा-नियमांच्या मालिकेनुसार आयोजित केली गेली आहे, ज्यापैकी काही स्पष्टपणे सांगितले आहेत तर इतर काढले जाऊ शकतात. आधुनिक भाषाशास्त्राच्या विश्लेषणामध्ये फरक असूनही, पाणिनीचे कार्य विसाव्या शतकापर्यंत भाषाशास्त्राचे मौल्यवान आणि सर्वात प्रगत विश्लेषण असल्याचे आढळून आले आहे. पाणिनीचा व्याकरणाचा सर्वसमावेशक आणि वैज्ञानिक सिद्धांत हा शास्त्रीय संस्कृतच्या प्रारंभाच्या चिन्हासाठी पारंपारिकपणे घेतला जातो. त्यांच्या पद्धतशीर ग्रंथाने प्रेरित केले आणि संस्कृत ही दोन सहस्राब्दींपर्यंत शिक्षण आणि साहित्याची प्रमुख भारतीय भाषा बनवली. हे अस्पष्ट आहे की पाणिनीने स्वतः त्याचा ग्रंथ लिहिला की त्याने मौखिकपणे तपशीलवार आणि अत्याधुनिक ग्रंथ तयार केला आणि नंतर तो आपल्या विद्यार्थ्यांद्वारे प्रसारित केला. आधुनिक शिष्यवृत्ती सामान्यतः स्वीकारते की अष्टाध्यायीच्या कलम 3.2 मधील लिपी ('लिपि') आणि लिपिकारा ('स्क्राइब') सारख्या शब्दांच्या संदर्भांवर आधारित, त्याला लेखनाचा एक प्रकार माहित होता.

## संदर्भ 
वर्ग:संस्कृत भाषा
ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी

**ब्रायन लारा क्रिकेट अकादमी** हे त्रिनिदाद आणि टोबॅगोतील त्रिनिदाद शहरात एक क्रिकेटचे स्टेडियम आहे. वेस्ट इंडीजचा महान क्रिकेट खेळाडू ब्रायन लारा याचे नाव या मैदानाला देण्यात आले. 

हे मैदान मुख्यत: महिलांच्या आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामन्यांसाठी वापरले जाते. ११ ऑक्टोबर २०१७ रोजी वेस्ट इंडीज महिला क्रिकेट संघाने श्रीलंका विरुद्ध या मैदानावरचा पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामना खेळला.