open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
के कुसची कहाणी (लोककथा)

परिस्थिती माणसाला कसे शहाणपण शिकवते हे या कथेतून दिसून येथे. पर्शियातील एका राजाची ही कथा.

## कथेचा आशय 
के कुस नावाच्या पर्शियाच्या एका राजाने अनेक युद्धे लढली होती आणि अनेक लढाया जिंकल्या होत्या. तो त्याच्या शत्रूंच्या लुटीमुळे इतका श्रीमंत होता की त्याने एल्बर्झ पर्वतांमध्ये दोन राजवाडे बांधले होते. त्याच्या खजिन्यामध्ये इतके सोने आणि चांदी होते की त्यांची चमक सूर्यप्रकाशाशी स्पर्धा करत असे. के कुस गर्विष्ठ झाला होता; त्याला वाटत असे की पृथ्वीवरील तोच एकमेव महान राजा आहे.

इब्लिस नावाचा एका दुरात्मा होता. राजाचा गर्व हरण केला पाहिजे असे त्याने ठरविले. त्याने एका राक्षसाला नोकराच्या रुपात राजवाड्यात पाठवले. त्याच्या हातात राजाला अर्पण करण्यासाठी फुलांचा गुच्छ होता. नोकराने के कुससमोर जमिनीला स्पर्श केला आणि तो राजाची भलावण करू लागला, "महाराज, जगात तुमच्यासारखा दुसरा राजा नाही." राजा गर्वाने अधिकच फुलत गेला. बराच वेळ स्तुतिसुमने उधळून झाल्यावर तो नोकर म्हणाला, 

"पण पंख नसताना मी वर कसा जाऊ शकतो?" राजा म्हणाला.
इवलेसे|एका हस्तलिखितातील के कुस राजाच्या उड्डाणाचे चित्र
राजा के कुसने ज्योतिषांना विचारले की, तो वरच्या प्रदेशात कसा उडू शकेल? अनेकांनी त्याला अनेक पद्धती सुचवल्या परंतु  त्यातील एकही राजाच्या पसंतीस उतरली नाही. पण एक पद्धत मात्र त्याला आवडली. ती अनुसरावी असे त्याने ठरविले.

राजाने दरबारातील सर्वात हुशार व्यक्तीला ती कामगिरी नेमून दिली. त्याने चार गरुड घेतले, त्यांना दाणापाणी देऊन धष्टपुष्ट केले, त्यांना चांगले प्रशिक्षण दिले. मग या व्यक्तीने एक लाकडी चौकट तयार केली. त्या चौकटीच्या प्रत्येक कोपऱ्यात त्याने एक खांब लावला आणि प्रत्येक खांबावर मांसाचा एक तुकडा लावला. प्रत्येक कोपऱ्याला एकेक गरुड बांधलेला होता. राजाचे सिंहासन चौकटीला जोडलेले होते. राजा त्यावर बसला.

चार गरुडांनी मास पकडण्याचा प्रयत्न केला आणि तसे करण्यासाठी ते वरच्या दिशेने उडाले, त्याच वेळी ती चौकटदेखील वर उचलली गेली. सारे प्रजाजन अवाक होऊन ते अनोखे दृश्य पाहू लागले. गरूड वर,  वर गेले, जणू आता ते चंद्राच्या जवळ जाऊन पोहोचले होते. पण पुढे उड्डाणाने थकून जाऊन त्यांनी पंख मारणे थांबवले. परिणामी ती चौकट, ते सिंहासन, राजा के कुस आणि सर्व गोष्टी चीनच्या जंगलात कोसळल्या. राजा पूर्णपणे एकटा पडला. जखमी झालेला, भुकेलेला, दुःखीकष्टी झालेला तो राजा - स्वतःच्या मूर्खपणाचा त्याला पश्चात्ताप झाला. बरेच दिवस गेल्यानंतर राजाला शोधत शोधत दूत आले आणि त्याला परत राजवाड्यात घेऊन गेले.

पण दरम्यानच्या काळात राजाच्या गर्वाचे घर खाली झाले होते. आपल्या क्षमतेच्या पलीकडे उड्डाण करण्याचा वेडेपणा करायचा नाही हे त्याने ठरवून टाकले. पुढे त्याने उत्तम राज्यकारभार केला. न्यायप्रिय राजा म्हणून त्याचा सर्वत्र नावलौकिक झाला.

## तात्पर्य 
एखादी व्यक्ती गर्वोन्मत्त झाली की तिचा विवेक धुळीला मिळतो;  पण परिस्थितीचे चटके बसले की मग व्यक्तीला सुबुद्धी सुचण्याची शक्यता असते हे या कथेमधून अधोरेखित होते.

## अधिक माहितीसाठी वाचा 
के कुस (इंग्रजी)

## संदर्भ 
वर्ग:पर्शियन लोककथा
वर्ग:लोककथा
क्रांतिज्योती विद्यालय मराठी माध्यम (चित्रपट)

***क्रांतिज्योती विद्यालय मराठी माध्यम*** हा २०२६ चा भारतीय मराठी भाषेतील सामाजिक नाट्य चित्रपट आहे जो हेमंत ढोमे यांनी लिहिलेला आणि दिग्दर्शित केला आहे. या चित्रपटात सचिन खेडेकर, अमेय वाघ, सिद्धार्थ चांदेकर, प्राजक्ता कोळी (मराठी पदार्पण), क्षिती जोग, निर्मिती सावंत आणि कादंबरी कदम यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत. हा चित्रपट मराठी माध्यमाचे महत्त्व अधोरेखित करतो आणि समकालीन समाजात मराठी शाळांसमोरील आव्हानांचे चित्रण करतो. हा चित्रपट १ जानेवारी २०२६ रोजी चित्रपटगृहामध्ये प्रदर्शित झाला आणि त्याला सकारात्मक पुनरावलोकने मिळाली. ते प्रचंड व्यावसायिक यश होते.

## कलाकार 
* सचिन खेडेकर
* अमेय वाघ
* सिद्धार्थ चांदेकर
* प्राजक्ता कोळी
* क्षिती जोग
* निर्मिती सावंत
* कादंबरी कदम
* पुष्कराज चिरपूटकर
* अनंत जोग
* सायली संजीव
* जितेंद्र जोशी
* चिन्मयी सुमीत
* उदय सबनीस
* हरीश दुधाडे
* साईराज केंद्रे
* धनंजय सरदेशपांडे

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मराठी चित्रपट
अगं अगं सुनबाई! काय म्हणताय सासूबाई? (चित्रपट)

***अगं अगं सुनबाई! काय म्हणताय सासूबाई?*** हा २०२६ चा भारतीय मराठी भाषेतील नाट्य चित्रपट आहे जो केदार शिंदे दिग्दर्शित आहे आणि झी स्टुडिओज आणि सनफ्लॉवर स्टुडिओज निर्मित आहे. या चित्रपटात निर्मिती सावंत, प्रार्थना बेहेरे, राजन भिसे आणि नकुल घाणेकर यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत. हा चित्रपट १६ जानेवारी २०२६ रोजी चित्रपटगृहामध्ये प्रदर्शित झाला.

## कलाकार 
* निर्मिती सावंत
* प्रार्थना बेहेरे
* राजन भिसे
* नकुल घाणेकर
* अभिनय सावंत

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मराठी चित्रपट
उत्तर (चित्रपट)

***उत्तर*** हा २०२५ चा भारतीय मराठी भाषेतील नाट्य चित्रपट आहे जो क्षितिज पटवर्धन यांनी लिहिलेला आणि दिग्दर्शित केला आहे आणि झी स्टुडिओज आणि जॅकपॉट एंटरटेनमेंट्स निर्मित आहे. या चित्रपटात अभिनय बेर्डे, रेणुका शहाणे, हृता दुर्गुळे आणि निर्मिती सावंत यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत. 

हा चित्रपट १२ डिसेंबर २०२५ रोजी महाराष्ट्रात चित्रपटगृहामध्ये प्रदर्शित झाला. हे १३ फेब्रुवारी २०२६ पासून झी५ वर प्रसारित होत आहे. हे कृत्रिम बुद्धिमत्ता आई आणि मुलाच्या नात्यावर कसा परिणाम करू शकते यावर प्रतिबिंबित करते.

## कलाकार 
* अभिनय बेर्डे
* हृता दुर्गुळे
* रेणुका शहाणे
* निर्मिती सावंत

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०२५ मधील मराठी चित्रपट
घाईगडबड (लोककथा)

बैल गेला आणि झोपा केला अशी एक म्हण आहे. तशाच आशयाची ही एक लोककथा आहे.

## कथेचा आशय 
खूप खूप वर्षांपूर्वीची गोष्ट आहे ही. त्या काळी लोकं अगदी प्राथमिक जीवन जगत होते. आधुनिक सोयीसुविधांचा उदय व्हायचा होता, असा तो काळ होता. गारगोट्या एकमेकांवर घासून अग्नी प्रज्वलित करायचा आणि मग तो जतन करून ठेवायचा. तो विझू नये म्हणून डोळ्यांत तेल घालून लक्ष द्यावे लागायचे. या काळातील अरेबिया प्रांतातली ही कहाणी आहे.

स्वयंपाक करायला सुरुवात करणार एवढ्यात एका अरब महिलेच्या लक्षात आले की, तिच्या घरातील विस्तव विझला आहे. तिने तातडीने आपल्या नोकराला सांगितले, “जा, पटकन शेजारच्या घरातून निखारे घेऊन ये. पळत जा आणि धावत ये. मला आधीच खूप उशीर झाला आहे.”

शेजारचे घरसुद्धा अगदी काही जवळ नव्हते. नोकर निघाला. गाणं गुणगुणत, शीळ घालत तो निघाला. तेवढ्यात त्याला दूरवरून एक काफिला येताना दिसला. हे कोण लोकं आहेत? इतके सामानसुमान घेऊन ते कुठे चालले आहेत? बायका-मुलं, चिल्ली-पिल्ली, लहानथोर सारेच निघाले होते. नोकराच्या मनात अनेक प्रश्न निर्माण झाले. त्याच नादात तो पुढे जाऊ लागला. 

तेवढ्यात त्या काफियातल्या एका माणसाने या नोकराला इजिप्तला जायचा मार्ग विचारला. नोकराने त्याला मार्ग सांगितला. पण त्याच्या मनातले कुतूहल त्याला स्वस्थ बसू देईना. त्याने चौकशी करायला सुरुवात केली. तुम्ही कोण? कुठे चालला आहात? कशासाठी चालला आहात? त्या माणसानेही सारी इत्तंभूत माहिती दिली. इजिप्तमध्ये काही व्यापार करण्याच्या निमित्ताने हे सारी मंडळी तिकडे निघाली असल्याचे त्याला कळले. त्यांचे वाडवडील तिथे व्यापार करत असत. तिथल्या पुष्कळ गोष्टी ते ऐकून होते. तेव्हा आता स्वतःचे नशीब अजमवावे म्हणून ती मंडळीही इजिप्तला निघाली होती. 

गप्पागोष्टींच्या नादात वेळ कसा निघून गेला ते कोणालाच काही कळले नाही. जणू दोघं अनंत काळचे मित्र असावेत अशा त्यांच्या गप्पा रंगल्या. नोकर बोलत बोलत त्या काफिल्यासोबतच जाऊ लागला. मजल-दरमजल करत तो त्यांच्याबरोबर इजिप्तला जाऊन पोहोचला. या साऱ्या नादात सुमारे एक वर्षभरचा काळ लोटला. आणि मग कधीतरी एकदम तो भानावर आला. त्याला आठवले की, मालकीण बाईंनी आपल्याला निखारे आणायला पाठविले होते.

आता मात्र तो घाईगडबडीने आपल्या गावी परतला. आणि परतल्यावर, शेजारच्या घरी निखारे आणायला गेला. उशीर व्हायला नको म्हणून अगदी घाईगडबडीने जवळजवळ पळतच तो निघाला. पण वाटेत दगडावर अडखळून पडला. त्याच्याबरोबर जळणारे निखारेसुद्धा खाली पडले आणि मातीत पडल्यामुळे ते चटकन विझले. मग तो मनाशी म्हणू लागला: “छे, घाईगडबड करता कामा नये. घाईत असणे किती त्रासदायक आहे!“

## तात्पर्य 
वेळेचे महत्त्व न ओळखणाऱ्या एका माणसाची ही कहाणी. घडलेल्या घटनेमधून अपेक्षित तो बोध न घेता काहीतरी तिसराच अर्थ काढायचा अशीही काही माणसे असतात. गप्पागोष्टींच्या नादात महत्त्वाचे काम करायचे राहून जाते आणि मग दोष दुसऱ्याच गोष्टीला दिला जातो, हे सांगणारी ही कथा वाचकाला अंतर्मुख करते. 

## संदर्भ 
वर्ग:अरबी लोककथा
वर्ग:लोककथा
आरपार (मराठी चित्रपट)

***आरपार*** हा २०२५ सालचा गौरव पत्की दिग्दर्शित भारतीय मराठी भाषेतील रोमँटिक ड्रामा चित्रपट आहे. या चित्रपटात ललित प्रभाकर आणि हृता दुर्गुळे मुख्य भूमिकेत आहेत.

## कलाकार 
* हृता दुर्गुळे
* ललित प्रभाकर
* माधव अभ्यंकर
* सुहिता थत्ते
* स्नेहलता तावडे

वर्ग:इ.स. २०२५ मधील मराठी चित्रपट
रणपति शिवराय: स्वारी आग्रा

***रणपति शिवराय: स्वारी आग्रा*** हा दिग्पाल लांजेकर लिखित आणि दिग्दर्शित २०२६ चा भारतीय मराठी भाषेतील ऐतिहासिक ॲक्शन चित्रपट आहे. हे श्री शिवराज अष्टक चित्रपट मालिकेतील सहावा भाग आहे. या चित्रपटात अभिजीत श्वेतचंद्र, मृणाल कुलकर्णी, पुनीत इस्सार, अजय पूरकर, समीर धर्माधिकारी, दिग्पाल लांजेकर, प्रसन्न केतकर, ऋषी सक्सेना यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत. हा चित्रपट ६ फेब्रुवारी २०२६ रोजी चित्रपटगृहामध्ये प्रदर्शित झाला. सकारात्मक पुनरावलोकने असूनही, चित्रपट बॉक्स ऑफिसवर कमी कामगिरी करू शकला.

## कलाकार 
* अभिजीत श्वेतचंद्र
* मृणाल कुलकर्णी
* पुनीत इस्सार
* अजय पूरकर
* समीर धर्माधिकारी
* निखिल राऊत
* दिग्पाल लांजेकर
* प्रसन्न केतकर
* ऋषी सक्सेना
* नुपूर दैठणकर
* सचिन देशपांडे
* योगेश सोमण
* स्मिता शेवाळे
* विराजस कुलकर्णी
* अक्षय वाघमारे
* बिपिन सुर्वे

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मराठी चित्रपट
वर्ग:शिवराज अष्टक
मुंबई लोकल (चित्रपट)

***मुंबई लोकल*** हा २०२५ चा भारतीय मराठी भाषेतील रोमँटिक ड्रामा चित्रपट आहे जो अभिजीतने दिग्दर्शित आणि लिहिलेला आहे. या चित्रपटात प्रथमेश परब, ज्ञानदा रामतीर्थकर, पृथ्वीक प्रताप, मनम्मत पेम आणि वनिता खरात यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत. हा चित्रपट १ ऑगस्ट २०२५ रोजी चित्रपटगृहामध्ये प्रदर्शित झाला.

## कलाकार 
* प्रथमेश परब
* ज्ञानदा रामतीर्थकर
* अभिजीत चव्हाण
* मनमीत पेम
* वनिता खरात
* पृथ्वीक प्रताप
* अनिकेत केळकर
* संजय खाप्रे

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०२५ मधील मराठी चित्रपट
प्रेमाची ताकद (लोककथा)

गुन्हेगारांना प्रेमाने हाताळल्यास त्यांच्यातील चांगुलपणाचा परिपोष होऊ शकतो हे सूचित करणारी ही कथा आहे.

## कथेचा आशय 
ही कथा इटलीमधील गुब्बियो शहरातील आहे. या शहराच्या जवळच्या जंगलात सध्या एका मोठ्या लांडग्याने धुमाकूळ घातला होता. आल्यागेलेल्या माणसांवर तो हल्ला करत असे. त्यामुळे गावात त्याची चांगलीच दहशत निर्माण झाली होती. त्यामुळे लोक रस्त्यांवरूनही जाण्याचे धाडस करत नव्हते. हळूहळू सगळे व्यवहार ठप्प होऊ लागले. शेवटचा उपाय म्हणून घाबरलेली माणसे सेंट फ्रान्सिसकडे गेली.  

अखेरीस, सेंट फ्रान्सिसने त्या भयानक प्राण्याचा सामना करण्याचा निर्णय घेतला. तो शहराबाहेर गेला, त्याच्या मागे अनेक पुरुष आणि स्त्रिया दूरवर चालत गेल्या. जसा फ्रान्सिस जंगलाजवळ आला, तशी त्या लांडग्याने अचानक त्याच्यावर झडप घातली. आणि अतिशय रागाने तो फ्रान्सिसकडे पाहू लागला. पण फ्रान्सिस अजिबात विचलित झाला नाही. त्याने शांतपणे एक इशारा केला आणि तो लांडगा त्याच्या पायाजवळ एखाद्या कोकरासारखा शांतपणे पडला. 

"बंधू लांडग्या," सेंट फ्रान्सिसने त्याला सांगितले, "तू आजवर येथे खूप नुकसान केले आहेस. वास्तविक एखाद्या खुनी इसमाला जी शिक्षा मिळते ती तुला दिली जाईल. सर्व लोक तुझा तिरस्कार करतात. पण मी तुझ्यात आणि माझ्या गुब्बियोच्या मित्रांमध्ये शांतता प्रस्थापित करू इच्छितो.

एका माणूस आपल्याला बंधू  असे संबोधतो आहे आणि आपल्याला न घाबरता आपल्याशी काही बोलू पाहत आहे, यामुळे तो लांडगा आश्चर्यचकित झाला होता. सेंट फ्रान्सिसचे बोलणे ऐकून लांडग्याने मान झुकवली आणि शेपूट हलवले.

"बंधू," फ्रान्सिस पुढे म्हणाला, "मी तुला वचन देतो की जर तू या लोकांबरोबर शांतता-करार पाळलास तर ते तुझ्याशी दयाळूपणे वागतील आणि तुला दररोज अन्न देतील. तेव्हा, आता यापुढे या लोकांचे, त्याच्या पिकांचे आणखी नुकसान न करण्याचे वचन मला देतोस का?

मग लांडग्याने त्याचे डोके खूप खाली झुकवले आणि त्याचा उजवा पंजा सेंटच्या हातात ठेवला. अशा प्रकारे त्यांनी एकमेकांशी करार केला. मग फ्रान्सिसने लांडग्याला गुब्बियोच्या बाजारात नेले आणि त्याने नुकतेच लांडग्याला जे सांगितले ते जमलेल्या नागरिकांसमोर पुन्हा सांगितले आणि लांडग्याने त्याच्या चांगल्या वर्तणुकीची हमी म्हणून पुन्हा एकदा सेंटच्या हातात आपला पंजा ठेवला. 

पुढे तो लांडगा त्या शहरात दोन वर्षे राहिला आणि त्याने कोणालाही इजा केली नाही. दररोज शहरातील लोक त्याला त्याचे अन्न आणून देत असत. लोकांच्या मनातील त्याच्याविषयीची भीती कमी झाली. जेव्हा तो मरण पावला तेव्हा ते सर्व लोक त्याच्यासाठी शोक करू लागले. इतके परिवर्तन त्या क्रूर लांडग्यामध्ये झाले होते.

## तात्पर्य 
या कथेमध्ये लांडगा हा लोकांनी खूप तिरस्कार केलेल्या काही मोठ्या गुन्हेगाराचे प्रतिनिधित्व करतो. जे लोक वाया गेलेले आहेत असे समाज मानत असतो, त्यांच्यातही चांगलेपणाचे काही बीज अजूनही शिल्लक असते, जे थोड्याशा प्रेमाने जागृत होऊ शकते. 

## संदर्भ 
वर्ग:इटलीतील लोककथा
वर्ग:लोककथा
ये रे ये रे पैसा ३

***ये रे ये रे पैसा ३*** हा २०२५ चा भारतीय मराठी भाषेतील विनोदी-नाटक चित्रपट आहे ज्याचे दिग्दर्शन संजय जाधव यांनी केले आहे. *ये रे ये रे पैसा* चित्रपट मालिकेतील हा तिसरा भाग आहे. या चित्रपटात संजय नार्वेकर, सिद्धार्थ जाधव, उमेश कामत आणि तेजस्विनी पंडित यांच्या प्रमुख भूमिका असून, विशाखा सुभेदार, आनंद इंगळे, वनिता खरात आणि नागेश भोंसले हे सहाय्यक भूमिकेत आहेत.

या चित्रपटाची घोषणा मे २०२४ मध्ये करण्यात आली आणि हा चित्रपट १८ जुलै २०२५ रोजी प्रदर्शित झाला. हा चित्रपट धर्मा प्रॉडक्शन्सने सादर केला आहे, जो *बकेट लिस्ट* (२०१८) नंतर मराठी चित्रपटसृष्टीत परतल्याचे चिन्ह आहे.

## कलाकार 
* संजय नार्वेकर
* सिद्धार्थ जाधव
* उमेश कामत
* तेजस्विनी पंडित
* विशाखा सुभेदार
* आनंद इंगळे
* वनिता खरात
* मीरा जगन्नाथ
* जयवंत वाडकर
* नागेश भोंसले

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०२५ मधील मराठी चित्रपट
१८६२ चा जप्ती कायदा

**१८६२ चा जप्ती कायदा**, किंवा **दुसरा जप्ती कायदा**, अमेरिकन यादवी युद्धादरम्यान युनायटेड स्टेट्स काँग्रेसने मंजूर केलेला कायदा होता.  या कायद्यानंतर मुक्ती घोषणापत्र आले, जे अध्यक्ष अब्राहम लिंकन यांनी "राष्ट्रपती आणि सेनापती म्हणून त्यांच्या संयुक्त क्षमतेत" जारी केले. 

## इतिहास 
जप्ती कायदा १७ जुलै १८६२ रोजी लागू करण्यात आला  या कायद्याचे परिभाषित वैशिष्ट्य म्हणजे त्यात दक्षिणेतील विश्वासघातकी नागरिकांकडून (संघाचे समर्थक) जमीन आणि मालमत्ता जप्त करण्यासाठी तसेच संघराज्याच्या नियंत्रणाखाली आलेल्या त्यांच्या गुलामांच्या मुक्ततेसाठी न्यायालयीन कार्यवाहीची मागणी करण्यात आली होती.  या कायद्यानुसार, अमेरिकेविरुद्ध देशद्रोहाचा आरोप केल्यास मृत्युदंड किंवा किमान पाच वर्षांचा तुरुंगवास आणि किमान १०,००० डॉलर्सचा दंड होऊ शकतो.  कायदा किंवा संघीय संविधान "बंड" किंवा "बंड" ची व्याख्या करत नाही, परंतु सर्वोच्च न्यायालयाच्या उदाहरणानुसार पहिल्या शब्दाचा अर्थ सरकारच्या कायदेशीर अधिकाराविरुद्धचा कोणताही उठाव असा होतो आणि दुसऱ्या शब्दाचा अर्थ असा होतो की एखाद्या विशिष्ट प्रदेशात स्वतःला संघटित केलेले उठाव. 

पहिल्या जप्ती कायद्यातील सर्वात महत्त्वाचा बदल म्हणजे पळून गेलेल्या गुलामांची अंतिम स्थिती. पहिल्या कायद्यात युद्ध संपल्यानंतर गुलामांच्या अंतिम स्थितीबद्दल कोणताही निर्णय घेण्यात आला नव्हता, परंतु दुसऱ्या कायद्यात स्पष्टपणे म्हटले होते की त्याअंतर्गत येणाऱ्या सर्व गुलामांची कायमची मुक्तता केली जाईल. 

मार्च हेन्स नावाच्या एका माणसाने युनियन जनरल क्विन्सी अॅडम्स गिलमोर यांच्या मदतीने लोकांना युनियन लाईन्सच्या स्वातंत्र्यात तस्करी करण्यास सुरुवात केली. त्याच्या मदतीच्या बदल्यात, हेन्सने गिलमोरला कॉन्फेडरेट संरक्षणाच्या स्थानाबद्दल आणि त्यांच्या सैन्याच्या ताकदीबद्दल "अचूक आणि मौल्यवान माहिती" पुरवली. 

## हेही पहा 
* १८६१ चा जप्ती कायदा
* १७९० चा गुन्हे कायदा

## संदर्भ 

## बाह्य दुवे 
* 
* 
* 
* 
* 
* The Confiscation Cases, 87 यू. एस. 92 (1873)
पुन्हा एकदा साडे माडे तीन

***पुन्हा एकदा साडे माडे तीन*** हा २०२६ सालचा अंकुश चौधरी दिग्दर्शित भारतीय मराठी भाषेतील विनोदी-नाटक चित्रपट आहे. हा २००७ मध्ये आलेल्या *साडे माडे तीन* या चित्रपटाचा सिक्वेल आहे आणि त्यात अशोक सराफ, मकरंद अनासपुरे, भरत जाधव, सिद्धार्थ जाधव, रिंकू राजगुरू, समृद्धी केळकर आणि संकेत पाठक यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत. हा चित्रपट १३ फेब्रुवारी २०२६ रोजी चित्रपटगृहामध्ये प्रदर्शित झाला.

## कलाकार 
* अशोक सराफ
* मकरंद अनासपुरे
* भरत जाधव
* सिद्धार्थ जाधव
* रिंकू राजगुरू
* संजय नार्वेकर
* समृद्धी केळकर
* संकेत पाठक

वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मराठी चित्रपट
पूनम गुप्ता (उद्योजक)

**पूनम गुप्ता** ओबीई ह्या स्कॉटलंडमध्ये राहणाऱ्या एक ब्रिटिश-भारतीय उद्योजिका आहेत.

## सुरुवातीचे जीवन 
गुप्ताने सुरुवातीचे शालेय शिक्षण दिल्लीतील लेडी इर्विन स्कूल आणि दिल्ली पब्लिक स्कूलमध्ये पूर्ण केले जिथे तिला तिचे हायस्कूल पूर्ण करण्यासाठी गुणवत्तेवर प्रवेश मिळाला. तिने दिल्लीतील श्री राम कॉलेज ऑफ कॉमर्समधून अर्थशास्त्रात ऑनर्स पदवी पूर्ण केली आणि त्यानंतर दिल्लीतील फोर स्कूल ऑफ मॅनेजमेंट आणि हॉलंडमधील मास्ट्रिच स्कूल ऑफ मॅनेजमेंटमधून इंटरनॅशनल बिझनेस अँड मार्केटिंगमध्ये एमबीए केले. २०२२ मध्ये, गुप्ता यांना इकोले सुपेरिअर रॉबर्ट डी सोर्बन येथे इंटरनॅशनल बिझनेस अँड मार्केटिंगमध्ये पीएच.डी. देण्यात आली. २०२३ मध्ये, तिला ग्लासगो कॅलेडोनियन विद्यापीठाने बिझनेस ॲडमिनिस्ट्रेशनमध्ये मानद पीएच.डी. प्रदान केली. 

भारतीय वंशाच्या बेलफास्टमध्ये जन्मलेल्या फार्मासिस्ट पुनीत गुप्ता यांच्याशी लग्न केल्यानंतर ती स्कॉटलंडला आली. त्यांना दोन मुली आहेत. तिच्या दुसऱ्या गर्भधारणेदरम्यान, गुप्ताला हाडांच्या क्षयरोगाचा दुर्मिळ प्रकार झाला ज्यामुळे तिला १८ महिने व्हीलचेअर वापरावी लागली. २०१५ मध्ये, अधिकृत मुख्यालय कुटुंबाच्या घरातून स्कॉटलंडमधील ग्रीनॉक येथील कस्टम हाऊसमध्ये हलवण्यात आले.

गुप्ता आता पीजी वर्ल्ड, एसएपीपी होल्डिंग्ज, एसएपीपी इंटरनॅशनल, एसएपीपी प्रॉपर्टी, एनव्हिसेज डेंटल हेल्थ आणि पुनव यासारख्या अनेक व्यवसायिक उपक्रमांमध्ये सहभागी आहेत. २०२२ मध्ये इंडिया इंक. ग्रुपने तिला "यूके-भारत संबंधांमधील १०० सर्वात प्रभावशाली व्यक्तींपैकी एक" म्हणून ओळखले आहे.

गुप्ता ह्या स्कॉटिश चेंबर्स ऑफ कॉमर्सच्या उपाध्यक्षा आहेत, FICCI यूके कौन्सिलच्या मॅन्युफॅक्चरिंग सेक्टर कमिटीच्या अध्यक्षा आहेत आणि स्टर्लिंग विद्यापीठात ले मेंबर ऑफ कोर्ट म्हणून काम करतात.

## परोपकारी काम 
गुप्ता आपले दान महिलांचे प्रश्न, वंचित मुले, प्राणी संवर्धन, कर्करोग, लिंग समानता आणि भारतातील तरुण मुलींना शिक्षण मिळवून देणे यांवर करतात.ही संस्था संवर्धनवादी आणि डचेस ऑफ कॉर्नवॉलचे भाऊ, दिवंगत मार्क शँड यांनी आशियाई हत्तींचे संवर्धन करण्यासाठी स्थापन केली होती.

गुप्ताने सच्चा जाफरी यांनी दान केलेले एका चित्र लिलावात खरेदी करून विराट कोहली फाउंडेशनला पैसे मिळवून दिले.

२०२१ मध्ये गुप्ता यांनी इंडिया कोव्हिड अपीलचे नेतृत्व केले. देशातील दुसऱ्या प्राणघातक कोविड लाटेदरम्यान त्यांनी संपूर्ण भारतात ३,००० हून अधिक ऑक्सिजन कॉन्सन्ट्रेटर पुरवले आणि वितरित केले.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय परोपकारी
वर्ग:भारतीय महिला परोपकारी
वर्ग:इ.स. १९७६ मधील जन्म
वर्ग:भारतीय उद्योजक
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:Pages with unreviewed translations
पुनिता अरोरा

सर्जन व्हाइस ॲडमिरल (लेफ्टनंट जनरल) **पुनिता अरोरा** पीव्हीएसएम, एसएम, व्हीएसएम या भारतीय नौदलाच्या आणि भारतीय लष्कराच्या माजी ध्वज अधिकारी आहेत. अरोरा या भारतीय सशस्त्र दलातील पहिल्या महिला त्रि-तारांकित अधिकारी होत्या. त्यांनी भारतीय लष्करात लेफ्टनंट जनरल  आणि भारतीय नौदलात सर्जन व्हाइस ॲडमिरल  या पदांवर काम केले.

## जीवन 
अरोरा यांचा जन्म लाहोर येथील एका पंजाबी कुटुंबात झाला. त्या एक वर्षाच्या असताना त्यांचे कुटुंब भारताच्या फाळणीच्या वेळी भारतात स्थलांतरित झाले. ते  उत्तर प्रदेशातील सहारनपूर येथे स्थायिक झाले.

अरोराने सहारनपूरमधील सोफिया शाळेत आठवीपर्यंत शिक्षण घेतले. त्यांनी पुढील शिक्षण गुरू नानक गर्ल्स इंटर-कॉलेजमध्ये घेतले. ११वीत असताना त्यांनी सरकारी शाळेत विज्ञान क्षेत्रात कारकीर्द करण्याचे ठरवले. १९६३ मध्ये त्यांनी पुण्यातील आर्म्ड फोर्सेस मेडिकल कॉलेजमध्ये प्रवेश घेतला. या संस्थेतून पदवी मिळवणाऱ्या दुसऱ्या गटात त्या सर्वोत्तम विद्यार्थी होत्या. भारतीय नौदलाच्या सर्जन व्हाइस ॲडमिरल होण्यापूर्वी त्या एएफएमसीच्या कमांडंट होत्या. १ सप्टेंबर २००४ रोजी त्यांनी सशस्त्र दल वैद्यकीय महाविद्यालयाच्या कमांडंटचा कार्यभार स्वीकारला आणि त्यानंतर वैद्यकीय महाविद्यालयाचे नेतृत्व करणाऱ्या त्या पहिल्या महिला अधिकारी झाल्या. त्यापूर्वी त्या आर्मी मुख्यालयात आर्मी मेडिकल सर्व्हिसेस (वैद्यकीय संशोधन) च्या अतिरिक्त महासंचालक म्हणून सशस्त्र दलांच्या वैद्यकीय संशोधनाचे समन्वय साधत होत्या.

भारतीय सशस्त्र दलातील ३६ वर्षांच्या कारकिर्दीत त्यांना १५ पदके मिळाली आहेत.

त्यांना कालुचक हत्याकांडातील पीडितांना कार्यक्षम आणि वेळेवर मदत केल्याबद्दल विशिष्ट सेवा पदक मिळाले होते.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय सैन्यातील वैद्यकीय अधिकारी
वर्ग:विशिष्ट सेवा पदक विजेते
वर्ग:इ.स. १९४६ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:परम विशिष्ट सेवा पदक विजेते
वर्ग:सेना पदक विजेते
द केरळ स्टोरी २

**द केरळ स्टोरी २ गोज बियाँड** हा २०२६ चा हिंदी भाषेतील चित्रपट आहे. याचे दिग्दर्शन कामाख्या नारायण सिंह यांनी केले असून निर्मिती सनशाइन पिक्चर्सच्या माध्यमातून विपुल अमृतलाल शाह यांची आहे. २०२३ सालच्या *द केरळ स्टोरी* चित्रपटाचा हा दुसरा भाग आहे. या चित्रपटात उल्का गुप्ता, अदिती भाटिया आणि ऐश्वर्या ओझा यांच्या भूमिका आहेत.

या चित्रपटाच्या झलक (टीझर आणि ट्रेलर)च्या प्रसारणानंतर काही कायदेशीर आणि राजकीय वादविवाद निर्माण झाले. परंतु सर्व अडथळे पार पाडून हा चित्रपट २७ फेब्रुवारी २०२६ रोजी भारतभर प्रदर्शित झाला आणि समीक्षकांकडून त्याला संमिश्र पुनरावलोकने मिळाली. याउलट या चित्रपटाने पहिल्या दिवशी ७५ लाख, दुसऱ्या दिवशी ४.६५ कोटी, तर तिसऱ्या दिवशी ५ कोटीचा गल्ला जमा करत केवळ तीन दिवसात १० कोटीच्या पुढे कमाई केली. विशेष म्हणजे या चित्रपटाचे एकूण बजेट २८-३० कोटी इतकेच आहे.

## कथानक 
पहिल्या भागाप्रमाणेच हा चित्रपट लव जिहाद, धर्मांतरण आणि फसवणुकीच्या मुद्द्यावर आधारित आहे. मात्र, यावेळी कथा फक्त केरळपुरती मर्यादित नसून राजस्थान, मध्य प्रदेश आणि केरळ अशा तीन राज्यांतील तीन हिंदू मुलींच्या संघर्षावर भाष्य करते. यात तीन मुख्य पात्र आहेत, कोची येथील सुरेखा, ग्वालियर मधील नेहा आणि जोधपुर ची दिव्या. या तीन मुलींना विविध तीन मुस्लिम युवक प्रथम प्रेमाच्या जाळ्यात फसवून नंतर धार्मिक बंधने टाकत त्यांचे सामाजिक, शारीरिक आणि मानसिक शोषण केले जाते.

## कलाकार 
* उल्का गुप्ता - सुरेखाच्या भूमिकेत
* अदिती भाटिया - दिव्याच्या भूमिकेत 
* ऐश्वर्या ओझा - नेहाच्या भूमिकेत 
* सुमित गहलावत सलीमच्या भूमिकेत 
* अर्जन सिंग औजला - फैजानच्या भूमिकेत 
* युक्तम खोसला - रशीदच्या भूमिकेत 
* अलका अमीन - हफसा बेगमच्या भूमिकेत

## संगीत 
या चित्रपटाचे संगीत मन्नन शाह आणि राहुल सुहास यांनी दिले आहे.

"साथी रे" हे पहिले गाणे ४ फेब्रुवारी २०२६ रोजी प्रदर्शित झाले. हे गाणे विशाल मिश्रा यांनी गायले आहे.
 

## प्रदर्शन 
१६ फेब्रुवारी २०२६ रोजी UA16+ प्रमाणपत्र मिळाल्यानंतर, हा चित्रपट २७ फेब्रुवारी २०२६ रोजी भारतात चित्रपटगृहात प्रदर्शित झाला. तत्पूर्वी केरळ उच्च न्यायालयाने या चित्रपटाच्या प्रदर्शनावर अंतरिम स्थगिती दिली होती.

२५ फेब्रुवारी २०२६ रोजी, केरळ उच्च न्यायालयाने निर्मात्यांना चित्रपटाच्या सेन्सॉर बोर्डाच्या प्रमाणपत्राला आव्हान देणाऱ्या याचिकांवर निर्णय होईपर्यंत चित्रपटाचे प्रदर्शन थांबवण्याचे निर्देश दिले आणि पंधरा दिवसाच्या आत सेन्सॉर बोर्डाला यावर मत मांडण्यास सांगितले. सेन्सॉर बोर्डाने ने चित्रपटाच्या झलक आणि जाहिरातीतील कथित वादग्रस्त भागांचा चित्रपटात उल्लेख नसल्याचे प्रमाणपत्र जारी केल्यावर न्यायालयाने प्रदर्शनाची परवानगी दिली.

## संदर्भ 
वर्ग:Pages with citations using unnamed parameters
वर्ग:इ.स. २०२६ मधील चित्रपट
पूनम गुप्ता (अर्थशास्त्रज्ञ)

**पूनम गुप्ता** (जन्म १९६९) ह्या एक भारतीय अर्थशास्त्रज्ञ आहे ज्या २ एप्रिल २०२५ पासून भारतीय रिझर्व बँकेच्या डेप्युटी गव्हर्नर म्हणून काम करत आहे. तिथे त्या चलनविषयक धोरण समितीच्या प्रभारी देखील आहेत आणि एका दशकाहून अधिक काळासाठी या पदावर काम करणाऱ्या पहिल्या महिला बनल्या आहेत. त्यांची नियुक्ती तीन वर्षांच्या कालावधीसाठी करण्यात आली आहे आणि आंतरराष्ट्रीय वित्त आणि आर्थिक धोरणातील त्यांच्या व्यापक कौशल्यासाठी त्या ओळखल्या जातात. 

गुप्ता यांनी यापूर्वी जागतिक वित्तीय संस्था आणि देशांतर्गत आर्थिक संस्थांमध्ये महत्त्वाच्या अनेक भूमिका बजावल्या आहेत.

## सुरुवातीचे जीवन आणि शिक्षण 
गुप्ता यांनी दिल्ली स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्समधून अर्थशास्त्रात पदव्युत्तर पदवी आणि दिल्ली विद्यापीठाच्या हिंदू कॉलेजमधून अर्थशास्त्रात बॅचलर पदवी मिळवली जिथे त्यांनी विद्यापीठात दुसरा क्रमांक मिळवला होता. अमेरिकेतील मेरीलँड विद्यापीठातून अर्थशास्त्रात पीएच.डी. आणि पदव्युत्तर पदवी घेतली आहे. त्यांनी  तिच्या शैक्षणिक पात्रतेव्यतिरिक्त, तिने दिल्ली स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्स आणि मेरीलँड विद्यापीठात अध्यापन देखिल केले आहे.

## कारकीर्द 
आरबीआयमध्ये नियुक्ती होण्यापूर्वी, गुप्ता यांनी भारतातील सर्वात मोठी आर्थिक धोरण संस्था असलेल्या नॅशनल कौन्सिल ऑफ अप्लाइड इकॉनॉमिक रिसर्च (एनसीएईआर) च्या महासंचालक म्हणून काम केले होते. त्यांना जागतिक बँकेत काम करण्याचा जवळजवळ दोन दशकांचा अनुभव आहे, जिथे त्या भारतावर लक्ष केंद्रित करणाऱ्या प्रमुख अर्थशास्त्रज्ञ होत्या आणि आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (आयएमएफ) मध्ये त्यांनी विविध विभागांमध्ये योगदान दिले.

गुप्ता यांनी अनेक प्रमुख सल्लागार पदांवर देखील काम केले आहे:

* पंतप्रधानांच्या आर्थिक सल्लागार परिषदेचे सदस्य. 
* १६ व्या वित्त आयोगाच्या सल्लागार परिषदेचे निमंत्रक.
* एनआयपीएफपी आणि ग्लोबल डेव्हलपमेंट नेटवर्क (जीडीएन) चे बोर्ड सदस्य.
* जागतिक बँकेच्या *"गरिबी आणि समता"* आणि "*जागतिक विकास अहवालावरील"* सल्लागार गटांचे सदस्य. 

## संशोधन आणि प्रकाशने 
गुप्ता यांनी मॅक्रोइकॉनॉमिक्स आणि उदयोन्मुख बाजारपेठ अर्थव्यवस्थांशी संबंधित विषयांवर विस्तृत लेखन केले आहे. त्यांचे काम आघाडीच्या शैक्षणिक जर्नल्समध्ये प्रकाशित झाले आहे आणि *द इकॉनॉमिस्ट*, *फायनान्शियल टाईम्स* आणि *द वॉल स्ट्रीट जर्नल* सारख्या आंतरराष्ट्रीय माध्यमांमध्ये प्रसिद्ध झाले आहे.  

## पुरस्कार 
१९९८ मध्ये, गुप्ता यांना आंतरराष्ट्रीय अर्थशास्त्रातील डॉक्टरेट संशोधनासाठी एक्झिम बँक पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९६९ मधील जन्म
वर्ग:भारतीय महिला अर्थशास्त्रज्ञ
वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय अर्थशास्त्रज्ञ
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय अर्थशास्त्रज्ञ
वर्ग:जागतिक बँकेशी संबंधित लोक
वर्ग:भारतीय रिझर्व बँक
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
किरण शेखावत

**किरण शेखावत** (१ मे १९८८ - २४ मार्च २०१५) ही कर्तव्य बजावताना आपल्या प्राणांची आहुती देणारी पहिली भारतीय नौदल महिला अधिकारी होती. भारतीय नौदलासोबत निरीक्षक म्हणून उड्डाण करताना, २४ मार्च २०१५ रोजी गोवा किनाऱ्याजवळ डोर्नियर अपघातात या महिला नौदल अधिकारी शहीद झाल्या. लेफ्टनंट शेखावत या नौदल अधिकारी विवेक छोकर यांच्या पत्नी होत्या.

## चरित्र 
किरणचा जन्म १ मे १९८८ रोजी मुंबई येथे एका राजपूत कुटुंबात झाला. तिचा जन्म विजेंद्र सिंग शेखावत आणि मधु चौहान यांच्या घरी झाला आणि ती राजस्थानातील झुनझुनू जिल्ह्यातील खेत्री तहसीलमधील सेफरगुवार गावात राहत होती. तिने तिचे शालेय शिक्षण विशाखापट्टणम येथील केंद्रीय विद्यालय-२ मधून पूर्ण केले आणि नंतर आंध्र विद्यापीठातून भौतिकशास्त्रात पदवी प्राप्त केली. त्यानंतर तिने २०१० मध्ये केरळमधील एझिमला येथील भारतीय नौदल अकादमी (INA) मध्ये सामील होण्यापूर्वी एका खाजगी बँकेत काम केले. लेफ्टनंट शेखावत यांनी गुडगावजवळील कुर्थला येथील सहकारी नौदल अधिकारी लेफ्टनंट विवेक सिंग चोकर यांच्याशी लग्न केले होते. त्यांच्या सासू सुनीता चोकर सरपंच होत्या आणि कुटुंबाकडे काही शेती होती.

५ जुलै २०१० रोजी तिला इंडियन नेव्हल एअर स्क्वॉड्रन (INAS) ३१० मध्ये सामील होण्यासाठी नियुक्त करण्यात आले - हे कोब्राज नावाचे एक प्रमुख स्क्वॉड्रन आहे. तिच्या पाच वर्षांच्या कारकिर्दीत, तिला विविध नौदल स्थानकांवर तैनात करण्यात आले आणि २०१५ मध्ये गोव्यात बदली करण्यात आली. गुप्तचर युद्धात तज्ज्ञ असल्याने, ती प्रशिक्षण सोर्टी दरम्यान गुप्तचर विश्लेषणासाठी आवश्यक असलेले पर्यावरण तक्ते आणि इतर विविध पॅरामीटर्स रेकॉर्ड करत होती.

## मृत्यू 
२४ मार्च २०१५ रोजी रात्रीच्या उड्डाणादरम्यान कोसळलेले भारतीय नौदलाचे डोर्नियर हे विमान लेफ्टनंट किरण शेखावत, सह-वैमानिक लेफ्टनंट अभिनव नागोरी आणि कमांडर निखिल जोशी यांच्यासह सक्षम आणि अनुभवी पथकाद्वारे उडवले जात होते. देशाच्या सागरी सीमांचे उल्लंघन करणाऱ्या शत्रू जहाजांचा मागोवा घेण्यासाठी आणि त्यांच्यावर कारवाई करण्यासाठी समुद्रावरून उडवलेल्या सामरिक उड्डाणांमध्ये लेफ्टनंट किरण निरीक्षक म्हणून लढाऊ भूमिकेत होत्या. 

नौदलाच्या जलविज्ञान जहाज आयएनएस *मकरला* त्याच्या साइड-स्कॅन सोनारचा वापर करून ५०-६० मीटर खोलीवर एक मोठी धातूची वस्तू आढळली होती. नंतर ती दुर्दैवी विमानाचे अवशेष असल्याची पुष्टी झाली. अपघातानंतर दोन दिवसांनी त्यांचे आणि सह-वैमानिक लेफ्टनंट अभिनव नागोरी यांचे मृतदेह सापडले, तर पायलट कमांडर निखिल जोशी यांना एका मच्छिमाराने वाचवले. गोव्याच्या किनाऱ्याच्या नैऋत्येला समुद्राखाली सुमारे ६० मीटर खोलवर डॉर्नियरचे अवशेष सापडले. लेफ्टनंट शेखावत यांचा मृतदेह विमानाच्या फ्यूजलेजमध्ये आढळला.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय आरमारी अधिकारी
वर्ग:इ.स. २०१५ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९८८ मधील जन्म
वर्ग:युद्धात सहभागी असणाऱ्या भारतीय महिला
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
विजयालक्ष्मी रामानन

**विजयालक्ष्मी रामनन** (२७ फेब्रुवारी १९२४ १८ ऑक्टोबर २०२०) ही एक भारतीय डॉक्टर आणि करिअर आर्मी ऑफिसर होती. भारतीय वायुसेनेतील अधिकारी म्हणून नियुक्त झालेल्या त्या पहिल्या महिला होत्या आणि भारतातील अनेक लष्करी रुग्णालयांमध्ये सर्जन म्हणून त्यांनी काम केले आहे. १९७७ मध्ये त्यांना लष्कराचे विशिष्ट सेवा पदक मिळाले आणि १९७९ मध्ये त्या विंग कमांडर म्हणून निवृत्त झाल्या.

## सुरुवातीचे जीवन 
रामानन यांचा जन्म २७ फेब्रुवारी १९२४ रोजी मद्रास (आता चेन्नई ) येथे झाला. तिचे वडील टी.डी. नारायण अय्यर हे पहिल्या महायुद्धातील सैनिक होते आणि नंतर मद्रासमध्ये सार्वजनिक आरोग्य अधिकारी होते. तिने डॉक्टर म्हणून प्रशिक्षण घेतले आणि १९४३ मध्ये मद्रास मेडिकल कॉलेजमध्ये प्रवेश घेतल्यानंतर एमबीबीएस पदवी मिळवली. विद्यार्थिनी असताना, तिला मद्रास विद्यापीठाकडून औषधासाठी बाल्फोर मेमोरियल मेडल आणि शस्त्रक्रियेसाठी पुरस्कार मिळाला. त्यांनी जलाहल्ली, कानपूर, सिकंदराबाद आणि बंगळुरू येथील सशस्त्र दलाच्या रुग्णालयात सेवा बजावली. या काळात त्यांनी परिचारिका अधिकाऱ्यांसाठी प्रसूती आणि स्त्रीरोगशास्त्र देखील शिकवले.

## संदर्भ 
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय लोक
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय महिला
वर्ग:इ.स. २०२० मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९२४ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:भारतीय वायुसेना अधिकारी
वर्ग:भारतीय डॉक्टर
वर्ग:विशिष्ट सेवा पदक विजेते
भक्तीचे माहात्म्य (लोककथा)

भक्तीचे माहात्म्य अधोरेखित करणारी ही कहाणी आहे. ही भारतीय साहित्यामधील प्रचलित लोककथा आहे.

## कथेचा आशय 
फार फार वर्षांपूर्वीची गोष्ट आहे ही. एका अरण्यामध्ये एक तपस्वी आणि एक भक्त अनेक वर्षांपासून साधना करत होते. प्रवास करता करता नारदमुनी एकदा त्यांच्या जवळून जात होते, तेव्हा त्यांच्यापैकी त्या तपस्वी व्यक्तीने त्यांना विचारले,  “भगवान, आपण नेहमी वैकुंठामध्ये जात असता, श्रीविष्णुंना भेटत असता. तर तेवढे त्यांना माझ्या वतीने विचाराल का की, मला त्यांचे दर्शन कधी होईल?" 

थोडे पुढे गेल्यावर नारदांना एक भक्त भेटतो. "मला श्रीविष्णुंचे दर्शन कधी होईल, असे माझ्या वतीने त्यांना विचाराल का?" त्यानेही नारदांना अशीच विनंती केली.

नारद वैकुंठागमन करून पुन्हा त्या अरण्यात येतात. तपाचरण करणाऱ्या त्या व्यक्तीला ते सांगतात, "तुम्ही ज्या झाडाखाली बसून तपस्या करत आहात त्या झाडाला जितकी पाने आहेत तितक्या जन्मानंतर तुम्हाला श्रीविष्णुंचे दर्शन होईल." हे ऐकून ते तपस्वी पूर्णपणे खचून जातात, नाउमेद होतात आणि त्यांचा साधनेवरील विश्वासच उडतो. ते साधना करणे सोडून देतात.  मी एवढी तपश्चर्या केली पण मला देव प्रसन्न होत नाही. म्हणजे देव-बिव सब झुठ आहे, असे ते म्हणतात. नारदमुनी त्यांच्याकडे पाहून फक्त स्मितहास्य करतात आणि पुढे जातात.

नंतर नारदमुनी दुसऱ्या भक्ताकडे जातात. आणि पहिल्याला जे सांगितले होते, तेच ते यालाही सांगतात. तेव्हा त्याचा आनंद गगनात मावेनासा होतो आणि तो आनंदाने बागडू लागतो आणि म्हणतो, "वा! म्हणजे मला श्रीविष्णुंचे दर्शन होणार आहे तर! किती भाग्यवान आहे मी!” नारदमुनींच्या त्या अभिवचनाने त्याला इतका आनंद होतो की तो भान हरपून बसतो आणि तत्क्षणी त्याला श्रीविष्णुंचा साक्षात्कार होतो. 

## तात्पर्य 
ईश्वराचा साक्षात्कार कधी होणार ते आपल्या एकाग्रतेवर आणि आपल्या भक्तीच्या उत्कटतेवर, प्रयत्नसातत्यावर अवलंबून असते, हे या कथेतून लक्षात येते.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय लोककथा
वर्ग:लोककथा
साधना सक्सेना नायर

लेफ्टनंट जनरल **साधना सक्सेना नायर,** (जन्म १९६४) एव्हीएसएम, व्हीएसएम या भारतीय लष्कराच्या एक सेवारत जनरल अधिकारी होत्या. त्यांनी वैद्यकीय सेवा (सेना) महासंचालक म्हणून काम केले आणि या पदावर नियुक्त होणाऱ्या त्या पहिल्या महिला अधिकारी बनल्या होत्या. भारतीय सशस्त्र दलात तीन-स्टार रँकवर बढती मिळालेल्या त्या सातव्या महिला अधिकारी होत्या. त्यापूर्वी, एअर मार्शलच्या पदावर डायरेक्टर जनरल हॉस्पिटल सर्व्हिसेस (सशस्त्र दल) पदावर असलेल्या त्या पहिल्या महिला होत्या. त्या आणि त्यांचे पती एअर मार्शल के.पी. नायर हे भारतीय हवाई दलातील एअर मार्शल म्हणून बढती मिळालेले पहिले जोडपे बनले. त्यांचा धाकटा मुलगा वायुसेनेमध्ये फायटर पायलट आहे व २०२५ मध्ये तो स्क्वाड्रन लीडर होता.

## जीवन 
सक्सेना-नायर यांनी पुण्यातील आर्म्ड फोर्सेस मेडिकल कॉलेजमधून उत्तम कामगिरी सह पदवी प्राप्त केली. त्यांनी कौटुंबिक वैद्यकशास्त्रात पदव्युत्तर पदवी तसेच माता आणि बाल आरोग्य आणि आरोग्य सेवा व्यवस्थापनात पदविका मिळवली. त्यांनी एम्स, नवी दिल्ली येथे वैद्यकीय माहितीशास्त्रात दोन वर्षांचे प्रशिक्षण घेतले. तिने इस्रायली संरक्षण दलांबरोबर रासायनिक, जैविक, रेडिओलॉजिकल आणि अणुयुद्धात आणि स्पीझ येथे स्विस सशस्त्र दलांबरोबर लष्करी वैद्यकीय नीतिमत्तेमध्ये प्रशिक्षण घेतले आहे. १ ऑगस्ट २०२४ रोजी त्यांनी *डायरेक्टर जनरल मेडिकल सर्व्हिसेस (सैन्य)* म्हणून पदभार स्वीकारला आणि त्या डीजीएमएस (सैन्य) म्हणून नियुक्ती करणाऱ्या पहिल्या महिला अधिकारी बनल्या होत्या. आणि विशिष्ट सेवा पदक देऊन सन्मानित करण्यात आले आहे. त्यांच्या विशेष सेवेसाठी त्यांना वेस्टर्न एर कमांडचे एर ऑफिसर कमांडिंग-इन-चीफ आणि एर स्टाफ चीफ प्रशंसापत्रे देण्यात आली आहेत.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय सैन्यातील वैद्यकीय अधिकारी
वर्ग:अति विशिष्ट सेवा पदक विजेते
वर्ग:विशिष्ट सेवा पदक विजेते
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९६४ मधील जन्म
प्रेमाची गोष्ट २

***प्रेमाची गोष्ट २*** हा सतीश राजवाडे दिग्दर्शित आणि अभिजीत गुरू लिखित भारतीय मराठी भाषेतील रोमँटिक चित्रपट आहे. या चित्रपटात ललित प्रभाकर, रिधिमा पंडित, रुचा वैद्य, स्वप्नील जोशी आणि भाऊ कदम यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत. हा चित्रपट २१ ऑक्टोबर २०२५ रोजी दिवाळीच्या निमित्ताने थिएटरमध्ये प्रदर्शित झाला.

## कलाकार 
* ललित प्रभाकर
* रिधिमा पंडित
* रुचा वैद्य
* प्रसाद बर्वे
* स्वप्नील जोशी
* भालचंद्र कदम
* अविनाश नारकर
* राजेश मापुस्कर

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०२५ मधील मराठी चित्रपट
भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (निःसंदिग्धीकरण)

**भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस** हा भारतातील एक प्रमुख राजकीय पक्ष आहे. या पक्षातून फुटून अनेक पक्ष निर्माण झाले. त्यातील ज्या पक्षांच्या नावात भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस असा उल्लेख येतो त्याची यादी पुढील प्रमाणे आहे.
* भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस - भारतातील सर्वात जुना पक्ष. (१८८५ -)
* भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (संघटन) -  भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (संघटन)/सिंडिकेट/जुनी काँग्रेस (१९६९-१९७७)
* भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (रेक्विझिशनिस्ट) - इंदिरा गांधी यांच्या नेतृत्वाखालील पक्ष (१९६९-१९७७)
* भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (इंदिरा) (१९७८-१९८१)
* भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (जगजीवन) - जगजीवन राम यांच्या नेतृत्वाखालील पक्ष (१९८१-१९८६)
* भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (यू) - डी. देवराज अर्सयांच्या नेतृत्वाखालील पक्ष (१९७८-१९८१)
* भारतीय काँग्रेस (समाजवादी) - भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (यू) चे १९८१ साली शरद पवार यांनी केले नामांतर (१९७८-१९८६)
* भारतीय काँग्रेस (समाजवादी) - शरद चंद्र सिन्हा - सरत चंद्र सिन्हा यांच्या नेतृत्वाखालील पक्ष (१९८४-१९९९)
* भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (शेख हसन) २००२ मध्ये शेख हसन हारून यांच्या नेतृत्वाखालील पक्ष

## हे सुद्धा पहा 
* काँग्रेस नाव असलेले राजकीय पक्ष

वर्ग:भारतातील राजकीय पक्ष
वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
मिकी मॅडिसन

**मिकेला मॅडिसन रोसबर्ग** तथा **मिकी मॅडिसन** (२५ मार्च, १९९९:लॉस एंजेलस, कॅलिफोर्निया, अमेरिका - ) ही एक अमेरिकन अभिनेत्री आहे. तिने अकादमी पुरस्कार, बाफ्टा पुरस्कार, दोन अभिनेते पुरस्कार, दोन समीक्षकांच्या पसंती पुरस्कार मिळवले आहेत तसेच गोल्डन ग्लोब पुरस्कारासाठी नामांकने देखिल मिळाली आहे.

मॅडिसनने तिच्या अभिनय कारकिर्दीची सुरुवात किशोरवयीन असतानाच लघुपटांमध्ये भूमिका करून केली. तिची पहिली प्रमुख भूमिका एफएक्स विनोदी मालिका बेटर थिंग्ज (२०१६-२२) मध्ये एका उदास किशोरवयीन मुलीची होती. तिने लिझा, लिझा, स्काइज आर ग्रे (२०१७) मधील मुख्य भूमिकेतून चित्रपटसृष्टीत पदार्पण केले. त्यानंतर क्वेंटिन टारांटिनोच्या वन्स अपॉन अ टाइम इन हॉलीवूड (२०१९) आणि स्लॅशर चित्रपट स्क्रीम (२०२२) मध्ये सहाय्यक भूमिका केल्या. शॉन बेकरच्या अनोरा (२०२४) मध्ये मुख्य भूमिकेमुळे तिला यश मिळाले यासाठी तिला सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा अकादमी पुरस्कार आणि प्रमुख भूमिकेत सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा बाफ्टा पुरस्कार मिळाला आहे.

## सुरुवातीचे जीवन 
मिकेला मॅडिसन रॉसबर्गचा जन्म २५ मार्च १९९९ रोजी कॅलिफोर्नियातील लॉस एंजेलस येथे झाला. ती मायकेल आणि ट्रेसी रॉसबर्ग यांच्या पाच मुलांपैकी तिसरी मुलगी आहे. तिचे पालक दोघेही मानसशास्त्रज्ञ आहेत: तिचे वडील स्किझोफ्रेनियामध्ये तज्ज्ञ होते आणि तिची आई बाल मानसशास्त्रात तज्ज्ञ होती.

मॅडिसन ही ज्यू आहे

## कारकीर्द 
मॅडिसनने २०१३ मध्ये *रिटायरमेंट* आणि *पानीज बॉक्स* या लघुपटांमधून अभिनय क्षेत्रात पदार्पण केले. २०१४ मध्ये, *बाउंड फॉर ग्रेटनेस* या लघुपटात काम केल्यानंतर, तिने तिचा पहिला फीचर चित्रपट, *लिझा, लिझा, स्कायज आर ग्रे*, चित्रित केला, जो २०१७ पर्यंत प्रदर्शित झाला.

२०१६ मध्ये, मॅडिसनने लुई सीके आणि पामेला ॲडलॉन यांनी निर्मित केलेल्या एफएक्स कॉमेडी-ड्रामा मालिकेतील *बेटर थिंग्जमध्ये* मॅक्स फॉक्स या एका उदास किशोरवयीन मुलीची भूमिका साकारली, जी २०२२ पर्यंत चालली. २०१७ ते २०१८ पर्यंत, तिने ब्राव्हो डार्क कॉमेडी मालिका *इम्पोस्टर्समध्ये* पाहुण्या कलाकाराची भूमिका साकारली. २०१८ मध्ये, ती *मॉन्स्टर* आणि *नॉस्टॅल्जिया* या नाट्य चित्रपटांमध्ये दिसली होती.

चित्रपट निर्माते शॉन बेकर यांनी *अनोरा*  या विनोदी-नाटक चित्रपटात मॅडिसनला स्ट्रिपर आणि सेक्स वर्कर म्हणून कास्ट केले. *वन्स अपॉन अ टाइम इन हॉलिवूड* आणि *स्क्रीम* मधील तिचे अभिनय पाहिल्यानंतर त्यांनी तिला ऑडिशनशिवाय कास्ट केले आणि तिच्यासाठी खास हे पात्र लिहिले. या भूमिकेसाठी, तिने रशियन भाषा शिकली आणि स्वतःचे स्टंट केले, ज्यामध्ये दोन फाईट सीन्सचा समावेश होता. 

हा चित्रपट २०२४ च्या कान्स फिल्म फेस्टिव्हलमध्ये समीक्षकांच्या कौतुकासाठी प्रदर्शित झाला, पाल्म डी'ओर जिंकला. हा चित्रपट समीक्षक आणि व्यावसायिकदृष्ट्या यशस्वी ठरला आणि मॅडिसनच्या अभिनयाचे कौतुक झाले. *व्हॅनिटी फेअरचे* रिचर्ड लॉसन यांनी मॅडिसनचा अभिनय "मोठा आणि जिवंत, धाडसी पण मोहक आहे" असे म्हटले. तिच्या अभिनयामुळे तिला सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा अकादमी पुरस्कार (अभिनय श्रेणीमध्ये अकादमी पुरस्कार जिंकणारी ती जनरेशन झेडमधील पहिली व्यक्ती बनली) आणि प्रमुख भूमिकेत सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा बाफ्टा पुरस्कार मिळाला, तसेच त्याच श्रेणीत गोल्डन ग्लोब आणि एसएजी पुरस्कारासाठी नामांकने मिळाली.

## संदर्भ 
वर्ग:ऑस्कर पुरस्कार विजेत्या अभिनेत्री
वर्ग:इ.स. १९९९ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:अमेरिकन अभिनेत्री
वर्ग:बाफ्टा पुरस्कारविजेते
भागोजी कीर मार्ग

**भागोजी कीर मार्ग** हा रस्ता माहीम येथील पराडाइज सिनेमा ते माहीम रेल्वे स्थानक असा आहे.

## भागोजी कीर
भागोजी कीर हे एक दानशूर व्यक्ती होते.

## संदर्भ व नोंदी
वर्ग:मुंबईमधील रस्ते
जी-२३ (राजकीय गट)

**जी-२३** हा २३ भारतीय संसदेतील २३ राजकीय नेत्यांचा एक गट होता. हे २३ जण भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील सदस्य होते. त्यांनी २४. ऑगस्ट २०२० रोजी काँग्रेस पक्षासाठी मजबूत नेतृत्वाची मागणी करणारे पत्र काँग्रेस कार्यकारिणी समितीला लिहिले होते.

परंतु काँग्रेस कार्यकारिणी समितीने या २३ काँग्रेस सदस्यांच्या पत्राकडे गंभीर पणे न पहाता याला राजकीय षडयंत्र असे संबोधले. G-२३ मध्ये ५ माजी मुख्यमंत्री, अनेक CWC सदस्य, विद्यमान खासदार आणि अनेक माजी केंद्रीय मंत्र्यांचा समावेश आहे. या पत्रात गंभीर पक्ष सुधारणांची मागणी करण्यात आली होती.

## जी २३ सदस्यांची यादी 
## संदर्भ 
वर्ग:भारतातील राजकारण
डेमोक्रॅटिक प्रोग्रेसिव्ह आझाद पार्टी

**डेमोक्रॅटिक प्रोग्रेसिव्ह आझाद पार्टी** हा भारतातील एक राजकीय पक्ष आहे, ज्याची स्थापना गुलाम नबी आझाद यांनी केली आहे. आझाद हे एक अनुभवी राजकारणी आणि भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील माजी वरिष्ठ नेते आहेत.  

४ सप्टेंबर २०२२ रोजी, आझाद यांनी भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसमधून राजीनामा दिल्यानंतर नवीन राजकीय पक्ष स्थापन करण्याची घोषणा केली . त्यांनी सांगितले की जम्मू आणि काश्मीरचे लोक नवीन पक्षाचे नाव आणि ध्वज ठरवतील. २६ सप्टेंबर २०२२ रोजी डेमोक्रॅटिक प्रोग्रेसिव्ह आझाद पक्षाची स्थापना झाली. भारतीय राजकारणातील एक प्रमुख व्यक्तिमत्व असलेल्या आझाद यांनी काँग्रेसच्या कमतरता दूर करण्यासाठी आणि विशेषतः जम्मू आणि काश्मीर प्रदेशातील लोकांच्या हिताचे चांगले प्रतिनिधित्व करण्यासाठी एक नवीन राजकीय संस्था स्थापन करण्याचा निर्णय घेतला.

२६ सप्टेंबर २०२२ रोजी, आझाद यांनी त्यांच्या नवीन पक्षाचे नाव डेमोक्रॅटिक प्रोग्रेसिव्ह आझाद पार्टी असे जाहीर केले . डेमोक्रॅटिक आझाद पक्षाच्या ध्वजात तीन रंग आहेत: तपकिरी-पिवळा, पांढरा आणि निळा.
## संदर्भ 
वर्ग:भारतातील राजकीय पक्ष
गणेशपंचायतन

**गणेशपंचायतन** ही हिंदू धर्मात सूर्य, शिव, गणपती, विष्णू आणि देवी यांचे पूजन करण्यासाठी देवतांची केलेली विशिष्ट मांडणी होय.

पंचायतन पूजा पद्धत ही आदि शंकराचार्यांनी स्मार्त परंपरेत समन्वय साधण्यासाठी सुरू केली.

## देवता मांडणी 
## हे सुद्धा पहा 
* विष्णुपंचायतन
* सूर्यपंचायतन
* शिवपंचायतन
* देवीपंचायतन

वर्ग:हिंदू दैवते
वर्ग:हिंदू उपासना
वर्ग:पंचायतन
माणकोजी शिंदे (सरनौबत)

**माणकोजी शिंदे** हे मराठा साम्राज्यातील एक पराक्रमी सरदार आणि छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या फौजेतील पाचवे सरनौबत (सरसेनापती) होते. शिवाजी महाराजांनी नेताजी पालकर यांच्यानंतर आणि प्रतापराव गुजर यांच्या आधी काही काळासाठी माणकोजी शिंदे यांच्याकडे मराठा घोडदळाचे संपूर्ण नेतृत्व सोपवले होते.

शिंदे हे त्यांच्या शिस्तीसाठी आणि गनिमी काव्याच्या अचूक वापरासाठी ओळखले जात. त्यांनी स्वराज्याच्या अनेक मोहिमांमध्ये, विशेषतः दक्षिण दिग्विजय आणि विजापूरच्या आदिलशाहीविरुद्धच्या युद्धांत महत्त्वाची भूमिका बजावली. अफझलखान वधानंतरच्या मोहिमांमध्ये आणि पन्हाळगडच्या वेढ्याच्या वेळी त्यांनी महत्त्वपूर्ण लष्करी हालचाली केल्या. शिवाजी महाराजांच्या निधनानंतर त्यांनी छत्रपती संभाजी महाराजांच्या काळातही आपली सेवा सुरू ठेवली आणि स्वराज्याशी आपली निष्ठा कायम राखली.

## सरनौबत 
इ.स. १६६० च्या सुमारास नेताजी पालकर काही कारणास्तव अनुपस्थित असताना शिवाजी महाराजांनी माणकोजी शिंदे यांच्यावर लष्कराची धुरा सोपवली होती.

### संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:मराठा साम्राज्याचे सरनौबत
वर्ग:मराठा साम्राज्य
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
भाषांतर (मासिक)

**भाषांतर (मासिक)** - (प्रारंभ - जानेवारी १८९४, समाप्ती फेब्रुवारी १८९७)

इतिहासाचार्य विश्वनाथ काशीनाथ राजवाडे यांनी जानेवारी १८९४ मध्ये भाषांतर नावाचे मासिक सुरू केले. इंंग्रजी भाषेतील उत्कृष्ट ग्रंथांचे भाषांतर करून ते प्रकाशात आणण्यासाठी हे मासिक प्रकाशित करण्यास त्यांनी सुरुवात केली. त्याच्या उपोद्घातामध्ये हे मासिक सुरू करण्यामागे आपला उद्देश स्वभाषेची सेवा आणि त्यायोगे होणारी देशसेवा आहे असे त्यांनी सांगितले आहे. 

वि. का. राजवाडे यांचे 'भाषांतर' हे मासिक पुण्याच्या 'सत्यप्रकाश' छापखान्यात छापले जात असे आणि त्याची वार्षिक वर्गाणी (टपालहशिलासह) सहा रुपये होती, अशी नोंद 'समग्र राजवाडे साहित्या'च्या 'इतिहासाचार्य वि. का. राजवाडे मंडळा'ने प्रकाशित केलेल्या बाराव्या खंडातल्या एक तळटिपेत आढळते. हे मासिक ३७ महिने चालून फेब्रुवारी १८९७ मध्ये बंद पडले.

## प्रकाशित लेखन व ग्रंथ 
राजवाडे समग्र साहित्याच्या बाराव्या खंडामध्ये 'भाषांतर' मासिकातले 'उपोद्घात', 'गतवर्ष' आणि इतर काही निवडक लेख समाविष्ट केले आहेत.

याद्वारे त्यांनी प्लेटो या ग्रीक तत्त्ववेत्त्याचे लेखन मराठीत भाषांतरित केले.  टामस पेनकृत 'सारासारविचार', प्लेटोकृत क्रीटो अथवा 'कर्तव्यकर्म', फीडो अथवा 'आत्म्याचे अमरत्व', 'साक्रेटिसाचे स्वमतसमर्थन' ही सर्व भाषांतरे स्वतः राजवाड्यांनी केली होती. 

आधी सदर स्वरूपात आणि नंतर ग्रंथरूपात प्रकाशित झालेले ग्रंथ पुढीलप्रमाणे होते - 

* प्लेटोकृत फीडो अथवा आत्म्याचे अमरत्व
* प्लेटोकृत क्रीटो अथवा कर्तव्यकर्म
* तर्कभाषा
* बर्ककृत वसाहतींशी सख्य
* बिशप बहलरची नीती व्याख्याने
* पेनकृत सारासार विचार
* झेनोफनकृत हीरो अथवा राजाची दैन्यवस्था
* युरोपातील गुप्त मंडळ
* प्लुटार्ककृत लायकर्गसाचे चरित्र
* मिल्लकृत जनहितवाद

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी भाषेमधील नियतकालिके
वर्ग:इ.स. १८९४ मधील प्रारंभ
वर्ग:इ.स. १८९७ मधील समाप्ती
स्कॉटलंडचा दुसरा रॉबर्ट

**रॉबर्ट दुसरा** (२ मार्च, १३१६ – १९ एप्रिल, १३९०) हा १३७१ पासून त्याच्या मृत्यू पर्यंत स्कॉटलंडचा राजा होता. तो स्ट्युअर्ट घराण्याचा पहिला राजा होता. या घराण्याने पुढील अनेक शतके स्कॉटलंडवर आणि नंतर इंग्लंडवर राज्य केले. रॉबर्ट हा रॉबर्ट द ब्रूस याचा नातू होता. आपला मामा डेव्हिड दुसरा मृत्यूनंतर तो सिंहासनावर बसला. त्याच्या कारकीर्दीत स्कॉटलंडने अंतर्गत स्थिरता मिळवण्याचा प्रयत्न केला आणि इंग्लंडसोबतच्या संघर्षात आपली पकड मजबूत केली.

१३८४ मध्ये वाढत्या वयामुळे आणि शारीरिक अगतिकतेमुळे त्याने राज्यकारभाराची प्रत्यक्ष सूत्रे आपला मुलगा जॉन (जो पुढे रॉबर्ट तिसरा या नावाने राजा झाला) याच्याकडे सोपवली.

रॉबर्ट ०२
रॉबर्ट ०२
वर्ग:इ.स. १३१६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १३९० मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जेस्सी जॅक्सन

**जेस्सी जॅक्सन** हे मार्टिन ल्यूथर किंग यांचे नागरी हक्क चळवळीतील एक सहयोगी होते.
## जीवन व कारकीर्द
जेस्सी यांचा जन्म ८ ऑक्टोबर १९४१ रोजी ग्रीनव्हिल, साऊथ कॅरोलायना येथे झाला होता. ते शिकागो येथे नागरिक हक्क चळवळीत कार्यरत होते. ते शिकागो येथे असताना मार्टिन ल्यूथर किंग यांची हत्या होण्यापूर्वी त्यांना मेम्फिस मधील लॉरेन हॉटेलमध्ये किंग यांच्या भेटीसाठी बोलावले होते. किंग यांच्या निधनानंतर जेस्सी हे त्यांचे उत्तराधिकारी म्हणून समोर आले. त्यांनी संपूर्ण आयुष्य अमेरिका व परदेशात नागरी हक्क चळवळीचे नेतृत्व केले. त्यांनी मतदानाचे अधिकार, नोकरीच्या संधी, शिक्षण, आरोग्य सेवा या क्षेत्रात गरीब व वंचित लोकांसाठी कार्य केले. समाजात समानता व खुले वातावरण निर्माण करण्यासाठी त्यांनी कार्यकारी अधिकाऱ्यांना भाग पाडले.

*मी कोणीतरी आहे* अशी कविता लिहून त्यांनी सर्व वर्णांच्या लोकांपर्यंत आपला लढा आणि विचार पोहोचवण्यासाठी प्रयत्न केले. त्यांच्या कवितेतील काही कडवी खालीलप्रमाणे आहेत.
`
मी गरीब असू शकतो
पण मी कोणीतरी आहे.
मी तरुण असू शकतो
पण मी कोणीतरी आहे.
मी कल्याणकारी योजनेचा लाभार्थी असू शकतो
पण मी कोणीतरी आहे
`

जॅक्सन यांनी मार्टिन ल्युथर किंग नंतर अनेक दशके नागरी हक्क चळवळीचे नेतृत्व केले.शेवटच्या टप्प्यात त्यांना मेंदूच्या दुर्मिळ विकारामुळे बोलणे व चालणे कठीण झाले होते. तरीसुद्धा ते आपल्या ध्येयापासून हटले नाहीत आणि वांशिक अन्याय,व भेदभावाविरुद्ध लढत राहिले.

## निधन
मंगळवार दिनांक १७ फेब्रुवारी २०२६ रोजी वयाच्या ८४ व्या वर्षी त्यांचे निधन झाले.त्यांच्या कन्या संतिता यांनी शोकसंदेशात म्हटले आहे की
 आमचे वडील फक्त आमच्या कुटुंबासाठी नव्हे तर जगभरातील पीडित, आवाजहीन, दुर्लक्षित लोकांचे नेते होते. ते जगासाठी जगले आणि त्या बदल्यात जग आमच्या विस्तारित कुटुंबाचा भाग बनले. न्याय, समानता, आणि प्रेम यावर त्यांचा अढळ विश्वास होता. त्यामुळे लाखो लोकांची प्रगती झाली. ते ज्या मुल्यांसाठी जगले त्यासाठीचा लढा असा अविरत चालू ठेवून त्यांची स्मृती जिवंत ठेवावी.

## संदर्भ व नोंदी
वर्ग:अमेरिकन समाजसुधारक
वर्ग:इ.स. १९४१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू
केट हडसन

**केट गॅरी हडसन** (जन्म: १९ एप्रिल १९७९) ही एक अमेरिकन अभिनेत्री आणि गायिका-गीतकार आहे. ही गायक बिल हडसन आणि अभिनेत्री गोल्डी हॉन यांची मुलगी आहे. तिने १९९८ च्या डेझर्ट ब्लू या नाट्यपटातून चित्रपटसृष्टीत पदार्पण केले, व त्यानंतर अनेक चित्रपटांमध्ये सहाय्यक भूमिका केल्या. कॅमेरॉन क्रोच्या संगीत नाट्यपट ऑलमोस्ट फेमस (२०००) मध्ये *पेनी लेन*च्या भूमिके साठी तिने सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्रीसाठी गोल्डन ग्लोब पुरस्कार जिंकला आणि सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्रीसाठी अकादमी पुरस्कारासाठी नामांकन मिळवले.

२००० च्या दशकात, हडसनने हाऊ टू लूझ अ गाय इन १० डेज (२००३), यू, मी अँड डुप्री (२००६), फूल्स गोल्ड (२००८) आणि ब्राइड वॉर्स (२००९) या रोमँटिक विनोदी चित्रपटांमध्ये काम केले. दूरचित्रवाणीवर तिने ग्ली (२०१२-१३) या संगीत मालिकेत वारंवार भूमिका केल्या आणि थ्रिलर मालिका *ट्रुथ बी टोल्ड* (२०२२) आणि  *रनिंग पॉइंट* (२०२५) मध्ये मुख्य भूमिका केल्या. तिच्या इतर चित्रपटांमध्ये *द स्केलेटन की* (२००५), *नाइन* (२००९), *रॉक द कसबा* (२०१५), *डीपवॉटर होरायझन* (२०१६) आणि *मदर्स डे* (२०१६) यांचा समावेश आहे. *म्युझिक* (२०२१) आणि *सॉन्ग सुंग ब्लू* (२०२५) मधील तिच्या अभिनयासाठी तिला गोल्डन ग्लोब पुरस्कारासाठी नामांकन मिळाले होते. नंतरच्या चित्रपटांसाठी, हडसनला सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीसाठी अकादमी पुरस्कारासाठी नामांकन देखील मिळाले.

हडसन ही टेकस्टाईल फॅशन ग्रुपद्वारे चालवल्या जाणाऱ्या फिटनेस ब्रँड आणि सदस्यता कार्यक्रम फॅबलेटिक्सची सह-संस्थापक आहे. ती *प्रीटी हॅपी: हेल्दी वेज टू लव्ह युअर बॉडी* (२०१६) आणि *प्रीटी फन: क्रिएटिंग अँड सेलिब्रेटिंग अ लाइफटाइम ऑफ ट्रेडिशन* (२०१७) या नॉन-फिक्शन पुस्तकांची लेखिका देखील आहे. हडसनने २०२४ मध्ये तिचा पहिला स्टुडिओ संगीत अल्बम, *ग्लोरियस*, रिलीज केला होता.

## वैयक्तिक जीवन 
हडसनचा जन्म कॅलिफोर्नियातील लॉस एंजेलिस येथे झाला, ती अभिनेत्री गोल्डी हॉन आणि अभिनेता, विनोदी कलाकार आणि संगीतकार बिल हडसन यांची मुलगी आहे. पण ती बौद्ध धर्माचे पालन देखील करते.

लग्नापूर्वी, हडसनने १९९५ पासून किमान एक वर्ष अभिनेता मॅट लब्लांकशी डेट केले. हडसनचा विवाह ब्लॅक क्रोजचे प्रमुख गायक क्रिस रॉबिन्सन यांच्याशी झाला होता. त्यांनी ३१ डिसेंबर २००० रोजी कोलोरॅडोमधील अस्पेन येथे लग्न केले. त्यांच्या मुलाचा जन्म जानेवारी २००४ मध्ये झाला. या जोडप्याने ऑगस्ट २००६ मध्ये वेगळे होण्याची घोषणा केली; रॉबिन्सनने त्याच नोव्हेंबरमध्ये न जुळणाऱ्या मतभेदांचा हवाला देत घटस्फोटासाठी अर्ज दाखल केला. २२ ऑक्टोबर २००७ रोजी घटस्फोट अंतिम झाला.

## संदर्भ 
वर्ग:अमेरिकन बौद्ध
वर्ग:इ.स. १९७९ मधील जन्म
वर्ग:लेख with short description
वर्ग:अमेरिकन अभिनेत्री
वर्ग:इंग्लिश चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:अमेरिकन चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:गोल्डन ग्लोब पुरस्कार विजेते
स्वर्णलता चंद्रशेखर भिशीकर

**स्वर्णलता चंद्रशेखर भिशीकर** (७ मार्च, १९३५ - ५ मे, २०१८) या पुण्यातील एक सामाजिक कार्यकर्त्या आणि लेखिका होत्या. त्यांनी प्रामुख्याने सामाजिक प्रबोधन, राष्ट्र सेवा दल आणि महिलांच्या सक्षमीकरणासाठी कार्य केले. त्यांनी पुण्यातील सेवा सदन आणि साधना ट्रस्ट यांसारख्या संस्थां साठी सुद्धा काम केले होते. तळागाळातील महिलांना स्वावलंबी करण्यासाठी त्यांनी विविध उपक्रम राबवले.

भिशीकर यांनी प्रामुख्याने सामाजिक विषयांवर आणि चरित्रात्मक साहित्यावर लेखन केले. सामाजिक क्षेत्रात काम करणाऱ्या स्त्रियांच्या संघर्षाची आणि कार्याची मांडणी त्यांनी आपल्या साहित्यातून केली.

त्यांना विविध पुरस्कारांनी सन्मानित करण्यात आले होते. पुण्याच्या सार्वजनिक जीवनात त्या एक मार्गदर्शक व्यक्तिमत्व म्हणून परिचित होत्या. त्यांनी आपल्या कार्यकाळात साधेपणा आणि नैतिक मूल्यांची जपणूक करण्यावर भर दिला. त्यांचे कार्य आजही महाराष्ट्रातील अनेक तरुण सामाजिक कार्यकर्त्यांसाठी प्रेरणादायी मानले जाते.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:मराठी समाजसेविका
वर्ग:इ.स. १९३५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१८ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
हंगेरीचा दुसरा इस्तव्हान

**दुसरा इस्तव्हान** तथा **दुसरा स्टीवन** (हंगेरियन: *II. István*; ११०१ – १ मार्च, ११३१) हा हंगेरी आणि क्रोएशियाचा राजा होता. त्याने इ.स. १११६ ते इ.स. ११३१ या काळात राज्य केले. तो आर्पाड राजवंशाचा सदस्य होता. त्याचे वडील राजा कोलोमनच्या मृत्यूनंतर तो सिंहासनावर बसला. त्याच्या कारकीर्दीचा बहुतांश काळ शेजारील राष्ट्रांशी, विशेषतः बायझेटाईन साम्राज्य आणि व्हेनिस प्रजासत्ताकासोबत झालेल्या युद्धांनी व्यापलेला होता.इस्तव्हानच्या सत्ताकालात हंगेरीने डाल्मेशियाच्या नियंत्रणासाठी व्हेनिस प्रजासत्ताकासोबत प्रदीर्घ संघर्ष केला.

त्याचे वडील कोलोमनने इस्तव्हानला त्याच्या लहानपणीच आपला वारसदार म्हणून घोषित केले होते. त्याच्या राज्याभिषेकानंतर लगेचच ऑस्ट्रियाशी युद्ध झाले, ज्यात हंगेरीचा पराभव झाला.

इस्तव्हानला स्वतःचा मुलगा नसल्यामुळे, त्याने आपला चुलत भाऊ बेला याला आपला वारसदार म्हणून नियुक्त केले होते. इस्तव्हानचे वडील कोलोमननी बेलाचा छळ करून त्याचे डोळे काढून घेतले होते.

१ मार्च, ११३१ रोजी इस्तव्हानचा मृत्यू झाला. त्याला ओराडिया येथील कॅथेड्रलमध्ये दफन करण्यात आले.

इस्तव्हान ०२
इस्तव्हान ०२
वर्ग:इ.स. ११०१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. ११३१ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
श्रीपाद वामन काळे

**श्रीपाद वामन काळे** (१५ एप्रिल, १९१४ - २९ एप्रिल, २००७) हे एक मराठी लेखक, भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक, गांधीवादी विचारवंत आणि पत्रकार होते. त्यांनी खादी चळवळीच्या प्रसारासाठी काम केले होते. महाराष्ट्रातील, विशेषतः पुणे आणि विदर्भातील सामाजिक वर्तुळात ते *काळे काका* या नावाने आदराने ओळखले जात.

काळे यांनी महात्मा गांधी यांच्या विचारांनी प्रेरित होऊन भारत छोडो आंदोलनात सक्रिय सहभाग घेतला. यासाठी त्यांना कारावास भोगावा लागला होता.

स्वातंत्र्योत्तर काळात त्यांनी पत्रकारितेच्या व्यवसाय केला व अनेक वर्षे नियतकालिकांमधून लेखन केले.

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:मराठी पत्रकार
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यसैनक
वर्ग:इ.स. १९१४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००७ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख