open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
अस्मिता योजना

**अस्मिता योजना** ही महिलांना सॅनिटरी नॅपकिन्स पुरवण्यासाठीची महाराष्ट्र सरकारने सुरू केलेली योजना आहे. २०१८ साली सॅनिटरी नॅपकिन परवडणाऱ्या किमतीत उपलब्ध करण्यासाठी  किशोरी मुली महिला बचत गट यांच्यासाठी रोजगार उपलब्ध आहेत. सॅनिटरी नॅपकिन्सच्या विक्रीसाठी आवश्यक मोबाईल ॲप्स नोंदणी करण्यासाठी बचत गटांकडून भरपूर प्रतिसाद मिळाले.  सॅनिटरी नॅपकिन्सचे वितरक म्हणून काम करण्यासाठी १७ व १८ मार्च २०१८ या दोन दिवसांत २३७२ बचत गटांनी ॲपमध्ये नोंदणी केली होती. 

## योजना 
ही योजना महाराष्ट्र शासनामारफत चालवली जाणारी योजना आहे. माफक किंमतीमध्ये शालेय विद्यार्थिनींना व महिलांनाही सॅनिटरी नॅपकिन विकत घेणे शक्य व्हावे म्हणून ही‌ योजना बचत गटांच्या माध्यमातून चालवली जाते. बचत गटांनी शाळकरी मुलींना शाळेमार्फत उपलब्ध केलेली अस्मिता कार्डे मिळवणे व ती बचत गटाकडून नॅपकिन खरेदी करताना बचत गटाच्या प्रतिनिधीला दाखवणे आवश्यक आहे. 

## सखी 

## सखीमहिला स्वयं सहायता समूह 
## संदर्भ
वर्ग:भारत सरकारद्वारे प्रायोजित योजना
वर्ग:स्त्रियांचे आरोग्य
वर्ग:महाराष्ट्र शासन
वर्ग:योजना
वर्ग:महिला स्वास्थ्य
सीता साहू

**सीता साहू** ही विशेष ऑलिंपिक स्पर्धेमध्ये विजय मिळवणारी भारतातील दुसरी खेळाडू आहे. ती मूळची मध्य प्रदेशातील असून तिने अथेन्समध्ये २०११ साली झालेल्या स्पेशल ऑलिंपिक स्पर्धांत २०० मीटर आणि ४x४०० मीटर रिले शर्यत या दोन्ही शर्यतीत कास्य पदके जिंकली.  ही पदके जिंकली तेव्हा ती जेमतेम १५ वर्षांची होती. 

ती आणि तिचे कुटुंब रस्त्यावर एक खाण्याचे दुकान चालवतात.

वर्ग:भारतीय धावपटू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
सर्गेई इव्हानोविच वाव्हिलोव्ह

**सर्गेई इव्हानोविच वाव्हिलोव्ह** (रशियन:Серге́й Ива́нович Вави́лов;२४ मार्च, १८९१:मॉस्को, रशिया - २५ जानेवारी, १९५१:मॉस्को, सोवियेत संघ) हे सोवियेत भौतिकशास्त्रज्ञ होते. हे १९४५पासून मृत्यूपर्यंत रॉसीस्काया अकादेमिया नाउकचे अध्यक्ष होते.

त्यांनी पावेल चेरेंकोव्हबरोबर वाव्हिलोव्ह-चेरेंकोव्ह परिणामाचा शोध लावला. याबद्दल चेरेंकोव्ह यांना नोबेल पारितोषिक देण्यात आले होते. काशा-वाव्हिलोव्ह नियम हा सर्गेई वाव्हिलोव्ह यांच्या नावे आहे.

वाव्हिलोव्ह यांनी गॅलिलियो, लुक्रेटियस, न्यूटन, मिकाइल लोमोनोसोव्ह आणि मायकेल फॅराडे यांसह अनेक शास्त्रज्ञांच्या कार्यावर आणि जीवनावर पुस्तके लिहिली.

सर्गेई वाव्हिलोव्ह यांचे भाऊ निकोलाई वाव्हिलोव्ह जनुकशास्त्रज्ञ होते.

वर्ग:रशियन भौतिकशास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १८९१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९५१ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बदक पालन

**बदक पालन** हा पाळलेल्या बदकांची अंडी, मांस व पिसे विकण्याचा व्यवसाय आहे. हा व्यवसाय भारतात पूर्वेकडील राज्यात त्याचप्रमाणे तामीलनाडूमध्ये मोठ्या प्रमाणावर केला जातो. ज्या ठिकाणी कुक्कुट पालनास पोषक असे हवामान नाही, तेथे हा व्यवसाय केला जातो. छोट्या प्रमाणातील व्यवसायांमध्ये बदकांची संख्या ८ ते १० असून ती मोकाट सोडलेली असतात. ती वर्षाकाठी ६० ते ७० अंडी देतात. या व्यवसायात शास्त्रीय पद्धतीचा अवलंब केला गेल्यास उत्पन्न वाढते.

बदक पालन व्यवसाय हा बदकांच्या अंड्यांसाठी व मांसासाठी केला जातो. बदकाच्या अंड्यांना भारतात विशेष मागणी नाही, याचे प्रमुख कारण हे कमी प्रमाणातील उत्पादन आहे. उपलब्ध अंडी किंवा पक्षी प्रामुख्याने हॉटेलमध्ये वापरली जातात. बदकांच्या अंड्यांना एक प्रकाराचा उग्र वास असल्याकारणानेही त्यांची मागणी कमी असते.

## बदकाच्या जाती
बदकांच्या जातींचे वर्गीकरण तीन गटांत केले जाते.

***भरपूर मांस देणारी बदके :** यांमध्ये  प्रामुख्याने आयलेसबरी, पेकिन यांचा समावेश आहे. या शिवाय राऊन्स, मसतोव्होस किंवा व्हाईट इंडियन रनर्स हेसुद्धा मांसाकरिता वापरतात.

***भरपूर अंडी देणारी बदके :** यांत प्रामुख्याने खाकी कॅम्पबेल, मॅगपाईज काळे किंवा निळे ऑरपिंगटस आणि व्हाईट स्टनब्रिज इत्यादीचा समावेश होतो. यासर्व जातीत खाकी कॅम्पबेल ही जात अत्यंत विकसित झाली असून, या जातीची बदके वर्षासाठी २५० ते ३०० अंडी देतात.

***शोभेची बदके :** यांत प्रामुख्याने टील, व्हिडजन, पीनटेल,पॉकहार्ड, करोलिना आणि शोव्हेलिअर या जातींचा समावेश होतो . ही बदके अत्यंत शोभिवंत असून, त्यांचे रंग सोनेरी, लाल, जांभळा, निळा, पांढरा, पिवळा इत्यादी रंगांच्या विविध छटायुक्त असतात.

## संदर्भ
* http://mr.vikaspedia.in/agriculture/animal-husbandry/92c926915-92a93e932928/92c926915-92a93e932928

वर्ग:शेतीपूरक व्यवसाय
वर्ग:शेती
केप टाउन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ

**केप टाउन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ**  हा दक्षिण आफ्रिकेच्या केप टाउन शहरातील विमानतळ आहे. हा विमानतळ शहराच्या मध्यवर्ती भागापासून २० किमी आग्नेयेस आहे. हा दक्षिण आफ्रिकेतील दुसऱ्या तर आफ्रिकेतील तिसऱ्या क्रमांकाचा सर्वाधिक वर्दळीचा विमानतळ आहे. केप टाउन-जोहान्सबर्ग हा मार्ग जगातील नवव्या क्रमांकाचा सर्वाधिक वर्दळीचा मार्ग आहे. २०११मध्ये ४५ लाख प्रवाशांनी या मार्गावर प्रवास केला होता. केप टाउन पासून दक्षिण आफ्रिकेतील बव्हंश शहरांना तसेच आफ्रिका, आशिया आणि युरोपमधील प्रमुख शहरांना थेट विमानसेवा उपलब्ध आहे.

## इतिहास
केप टाउन विमानतळ १९५४मध्ये प्रवाशांसाठी खुला झाला. त्यावेळी याला तत्कालीन पंतप्रधान डी.एफ. मलानचे नाव देण्यात आले होते. तेव्हा येथून एक थेट लंडन तर दुसरी जोहान्सबर्गमार्गे लंडन अशा दोन आंतरराष्ट्रीय विमानसेवा होत्या. १९९० च्या सुमारास दक्षिण आफ्रिकेतील वर्णभेद संपुष्टात आल्यावर या विमानतळाची मालकी सरकारकडून नव्याने उभारलेल्या एरपोर्ट्स कंपनी ऑफ साउथ आफ्रिकाकडे हस्तांतरित झाली व विमानतळाचे नाव राजकीयदृष्ट्या तटस्थ असे केप टाउन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ करण्यात आले.  या विमानतळावरून २००-४-५मध्ये ६२ लाख, २००७-०८मध्ये ८४ लाख तर २००८-०९मध्ये ७८ लाख प्रवाशांनी ये-जा केली. २०१६मध्ये १ कोटीपेक्षा जास्त प्रवाशांनी या विमानतळाचा उपयोग केला.

२०१० फिफा विश्वचषकाच्या निमित्ताने या विमानतळाचा मोठ्या प्रमाणात विस्तार करण्यात आला. त्यावेळी १.६ अब्ज रँड  खर्च करून आंतरराष्ट्रीय आणि अंतर्देशीय टर्मिनलांना जोडणारे मध्य टर्मिनल उभारण्यात आले. २०१८ च्या शेवटी येथे दुसरी धावपट्टी बांधणे सुरू होईल.

## विमानकंपन्या आणि गंतव्यस्थाने
चे बोईंग ७३७-५०० केप टाउन विमानतळावर]]
चे एरबस ए३३०-३०० येथून उड्डाण करताना]]
चे बोईंग ७४७-४००]]
चे बोईंग ७७७-२०० येथे उतरताना]]

;नोंदी:
*  व्हिक्टोरिया/लिविंग्स्टन येथे थांबा.
*  किगालीला ये-जा करणारी सेवा हरारे येथे थांबते. हरारे आणि केप टाउन दरम्यान प्रवाशांची ने-आण करण्यास मुभा आहे.
*  जोहान्सबर्गमध्ये थांबा परंतु केप टाउन-जोहान्सबर्ग प्रवाशांना चढ-उतर करण्यास मनाई.
* : हे विमान पुढे ऑरेन्यामुंड पर्यंत जाते परंतु केप टाउन पासूनचे थेट प्रवासी नेता येत नाहीत.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:केप टाउन
वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेमधील विमानतळ
लंडन स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्स

**लंडन स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्स** (अधिकृतपणे: **द लंडन स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्स अँड पॉलिटिकल सायन्स**, ज्याला **एलएसई** असेही म्हणले जाते) हे लंडन, इंग्लंडमधील एक सार्वजनिक संशोधन विद्यापीठ आहे आणि संघीय लंडन विद्यापीठाचे घटक महाविद्यालय आहे.

१९०० मध्ये फेबियन सोसायटीचे सदस्य सिडनी वेब, बीट्राइस वेब, ग्रॅहम वाल्य, आणि जॉर्ज बर्नार्ड शॉ यांच्याद्वारे समाज हितासाठी  स्थापना करण्यात आली . एलएसईने १९०० मध्ये लंडन विद्यापीठामध्ये प्रवेश केला व १९०१ मध्ये विद्यापीठाच्या तत्त्वावर त्यांचा पहिला पदवी अभ्यासक्रम सुरू केला. एलएसई ने २००८ पासून स्वतःची पदवी दिली आहे, जे त्यापूर्वी लंडन विद्यापीठाची पदवी बहाल केली होती.

लंडन स्कूल ऑफ इकॉनमिक्स अ‍ॅण्ड पोलिटिकल सायन्समध्ये शिक्षण घेतलेले भारतीय कमी आहेत. त्यापैकी काहींची नावे पुढिलप्रमाणे आहेत – डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर, भारताचे ब्रिटनमधले पहिले उच्चायुक्त व्ही. के. कृष्ण मेनन, माजी केंद्रीय मंत्री सी. आर पट्टाभिरामन्, पश्चिम बंगालचे मुख्यमंत्रीपद प्रदीर्घ काळ भूषवलेले कॉ. ज्योती बसू , भारताचे माजी राष्ट्रपती के. आर. नारायणन्, नोबेल पुरस्कारप्राप्त अर्थतज्ज्ञ अमर्त्य सेन आणि जागतिक बँकेचे चीफइकॉनॉमिस्ट आणि उपाध्यक्ष कौशिक बसू. मात्र लंडन स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्स अ‍ॅण्ड पोलिटिकल सायन्समध्ये बाबासाहेब आंबेडकर यांचा अर्धपुतळा स्थापला गेला आहे. आणि तेथे पुतळा असणारे ते एकमेव भारतीय आहेत.

## संदर्भ
वर्ग:इंग्लंडमधील विद्यापीठे
वर्ग:लंडन
फलकमाला

**फलकमाला** हा प्राचीन भारतीय दागिना आहे.फलकमाला पूर्वी फलकहार म्हणत असे. हा  स्त्रिया गळ्यात घालत असत.

## स्वरूप 
तीन किंवा पाच पदरी. चपट्या आकाराच्या रत्नांचा केलेला हार म्हणजे फलकमाला. ही रत्ने फलकहारात सारख्या अंतरावर बसवलेली असत.

## इतिहास
भारतीय हारांतला हा प्राचीन नमुना आहे. मौर्य, आंध्र, शुंग या काळातील शिल्पांत हा पाहायला मिळतो.

मोत्यांचा आकार व संख्या यावरून बहुतेक हाराना नावे दिलेली दिसतात. काही हारांची नावे मध्याभागी असलेल्या मोत्यांवरून दिली जात, उदा शीर्षक, उपशीर्षक, प्रकंडक, अवघटक, तरलप्रतिबंध, इत्यादी.
काही नावे हारातील पदरांच्या संख्येवरून आहेत. विजयच्छंद म्हणजे पाचशे पदरी हार. मंदर म्हणजे पाच पदरी होय. फलकहार मंदरमध्ये येतो.
## संदर्भ
वर्ग:दागिने
वर्ग:महिला
वर्ग:भारतीय संस्कृती
मेस्मा

**मेस्मा** (*Maharashtra Essential Services Maintenance Act - MESMA* मराठीमध्ये '**महाराष्ट्र अत्यावश्यक सेवा परिरक्षक अधिनियम**') हा २०११ साली महाराष्ट्रात अंमलात आलेला कायदा आहे. याचे अधिकृत व पूर्ण नाव 'महाराष्ट्र अत्यावश्यक सेवा परिरक्षक अधिनियम आहे. याअंतर्गत ज्या सेवा अत्यावश्यक सेवा म्हणून जाहीर केल्या जातात, त्या विभागातील कर्मचाऱ्यांना संप करण्यास मनाई असते. हा कायदा मोडून संप करणाऱ्यांना अटक देखील करता येते. प्रामुख्याने रुग्णालये व दवाखाने यांच्यासह सार्वजनिक आरोग्य व स्वच्छता राखण्याच्या संबंधातील सेवा अत्यावश्यक सेवेत गणल्या जातात. नागरिकांना अत्यावश्यक असलेल्या सेवा मिळाव्या यासाठी या कायद्याचा वापर केला जातो. अत्यावश्यक सेवांमध्ये काम करत असलेल्या कर्मचाऱ्यांनी जर साठेबाजी किंवा अत्यावश्यक सेवा विस्कळीत करत संप केला आणि या सर्व प्रकारामुळे सामान्य जनतेची जर गैरसोय होत असेल तर या आंदोलनाला रोखण्यासाठी हा कायदा लावण्यात येतो. त्या कर्मचाऱ्यांना आणि त्यांच्या मुख्य अधिकाऱ्यांना कारावास व दंडात्मक शिक्षा देखील होऊ शकते.

## इतिहास 
केंद्र शासनाने **अत्यावश्यक सेवा परिरक्षक अधिनियम, १९६८** *(Essential Services Maintenance Act, 1968)* हा कायदा अत्यावश्यक सेवांचा पुरवठा सुरळीत ठेवण्यासाठी लागू केला होता. सुरुवातीला याचे अधिकार केवळ केंद्र सरकारकडेच होते. परंतु काही काळानंतर राज्य सरकारांनाही याचे अधिकार देण्यात आले. अत्यावश्यक सेवेतील कर्मचा-यांना संपावर जाण्यापासून थांबवण्यासाठी सरकार या कायद्याचा वापर करते. मोर्चा, आंदोलने आणि संप अशा प्रसंगी या कायद्याचा वापर करण्यात येतो. अत्यावश्यक वस्तुंच्या साठेबाजीविरोधात आणि अत्यावश्यक सेवेत अडथळा आणणा-यांविरोधात या कायद्याने कठोर कारवाई करण्यात येते. कारावास व दंडात्मक शिक्षा देखील होऊ शकते.

महाराष्ट्रामध्ये हा कायदा 'महाराष्ट्र अत्यावश्यक सेवा परिरक्षक अधिनियम कायदा****' या नावाने २०११ साली मंजुर करण्यात आला. मेस्मा हे इंग्रजीतले संक्षिप्त रूप आहे, इंग्रजीमध्ये या कायद्यास महाराष्ट्रा इसेनशिअल सर्विस मेनटेनन्स अ‍ॅक्ट (*Maharashtra Essential Services Maintenance Act - MESMA*) असे म्हणतात.

## कायद्यातील तरतूदी 
रुग्णालये व दवाखाने यांच्यासह सार्वजनिक आरोग्य व स्वच्छता राखण्याच्या संबंधातील सेवा अत्यावश्यक आहेत. किरकोळ व घाऊक औषधविक्री सेवा ही अत्यावश्यक सेवा आहे. उपरोक्त कायद्यानुसार लोकहित ध्यानात घेऊन संपास मनाई करण्यात येते. सार्वजनिक आरोग्य क्षेत्रातील रुग्णालये, दवाखाने, औषधी दुकाने, अत्यावश्यक सेवा जसे की एसटी, वीज, शिक्षण, अत्यावश्यक सेवा देणा-या अस्थापना यामध्ये सामान्य नागरिकांच्या रोजची कामे असतात, या कामात खंड पडू नये, नागरिकांची गैरसोय होऊ नये यासाठी हा कायदा अंमलात आणल्या जातो. कर्मचा-यांनी संप पुकारून जनतेला वेठीस धरले म्हणून कर्मचारी व त्यांच्या वरिष्ठांना जबाबदार धरत, त्यांविरोधात दंडात्मकच नाही तर त्याही पेक्षा कडक कारवाई करण्यात येते.

हा कायदा लागू झाल्यानंतर ६ आठवडे ते जास्तीत जास्त हा कायदा ६ महिन्यांपर्यंत अंमलात आणता येतो. कायदा लागू केल्यानंतर संपात सहभागी कर्मचा-यांविरोधात कडक कारवाई करण्यात येते. वेळप्रसंगी त्यांना अटक करून कारावासाचीही तरतूद या कायद्यात आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:भारतातील कायदे
अचला सचदेव

**अचला सचदेव** (३ मे, १९२०:पेशावर, ब्रिटिश भारत - ३० एप्रिल, २०१२:पुणे, महाराष्ट्र, भारत) या भारतीय चित्रपट अभिनेत्री होत्या. त्यांनी लहानपणीच चित्रपटांमध्ये अभिनय सुरू केला. त्यांनी वक्त आणि दिलवाले दुल्हनिया ले जायेंगे सहित १३० हिंदी चित्रपटांतून अभिनय केला.

सचदेव ऑल इंडिया रेडियोच्या लाहोर आणि दिल्ली स्थानकात नोकरी केली होती.

वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:इ.स. १९२० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१२ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
भाऊ लोखंडे

**डॉ. भाऊ लोखंडे** (१५ जून १९४२ – २२ सप्टेंबर २०२०) हे मराठी सामाजिक कार्यकर्ते, साहित्यिक, रिपब्लिकन स्टुडन्ट्स फेडरेशनचे प्रणेते आणि बौद्ध व दलित साहित्याच्या चळवळीत महत्त्वाचे योगदान असलेले आंबेडकरवादी विचारवंत होते. 

लोखंडे हे राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज नागपूर विद्यापीठामधील पदव्युत्तर पाली प्राकृत विभागाचे माजी रीडर आणि डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर अध्यासन विभागाचे प्रमुख होते. याशिवाय त्यांनी अनेक संस्थांच्या कार्यकारिणीत विविध पदांवर काम केले आहे. ते 'विदर्भ साहित्य संघ दलित साहित्य संमेलना'चे अध्यक्ष होते. त्यांनी ‘मराठी संत साहित्यावर बौद्ध धर्माचा प्रभाव’ या विषयावर पीएच.डी.साठीचा शोधप्रबंध लिहिला आहे. तसेच ‘रशियातील बौद्धधर्म’ हे पुस्तक लिहिले आहे. 

गडचिरोलीच्या महात्मा फुले, आंबेडकर विचारमंचाच्या वतीने १३ फेब्रुवारी २०१५ रोजी गडचिरोली येथील शिवाजी महाविद्यालयाच्या पटांगणावर आयोजित महात्मा फुले-आंबेडकर साहित्य संमेलनाचे अध्यक्ष प्रा. भाऊ लोखंडे होते. 

## लेखन
भाऊ लोखंडेंनी लिहिलेली पुस्तके:
* अयोध्या कुणाची? रामाची? बाबराची? की बुद्धाची?
* डॉ. आंबेडकरी हितशत्रुंच्या जाणिवा (पारिजात प्रकाशन, कोल्हापूर - २०१२)
* मराठी संत साहित्यावर बौद्ध धर्माचा प्रभाव
* महाकवी अश्वघोषरचित बुद्धचरित (संपादित व अनुवादित)
* रशियातील बौद्धधर्म
* सौन्दरनन्द महाकाव्यम् (सहलेखिका -रत्नमाला लोखंडे)
* डॉ. आंबेडकरी बावीस प्रतिज्ञा
* बौद्धांचे सण उत्सव आणि मानसिकता
* डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचा विद्यार्थ्यांना उपदेश, मार्गदर्शन व शिक्षण विषयक विचार

## संदर्भ
वर्ग:आंबेडकरवादी
वर्ग:इ.स. १९४२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०२० मधील मृत्यू
वर्ग:सामाजिक कार्यकर्ते
वर्ग:दलित कार्यकर्ते
वर्ग:बौद्ध लेखक
वर्ग:सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:विचारवंत
विद्याभाऊ सदावर्ते

**विद्याभाऊ सदावर्ते** (१९३८ - २५ मार्च, २०१८) हे मराठवाड्यातील पत्रकार होते. 

त्यांनी अजिंठा, लोकमत, देवगिरी, तरुण भारत, गावकरी व सांजवार्ता, एकमत या वर्तमानपत्रांमध्ये विविध पदांवर काम केले. मराठवाड्याचे पहिले दैनिक अजिंठा या नांदेडहून प्रकाशित होणाऱ्या वर्तमानपत्राचे ते संपादक होते. सदावर्ते यांचे इंग्रजी, हिंदी आणि उर्दू भाषेवर प्रभुत्व होेते. जागतिक राजकारणाचा त्यांचा सखोल अभ्यासही होता. अखिल भारतीय मराठी पत्रकार परिषदेचा दुधगावकर पुरस्कार, दर्पण पत्रकारिता, विश्वसंवाद संस्थेचा नारद पुरस्कार, तसेच अरविंद आ. वैद्य पुरस्कार आदी पुरस्कारांनी त्यांना सन्मानित करण्यात आले होते. शासनाचा गुणवंत कामगार पुरस्कारसुद्धा त्यांना मिळाला होता. अनेक इंग्रजी पुस्तकांचा त्यांनी अनुवाद केलेला आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी पत्रकार
वर्ग:इ.स. १९३८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१८ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
तोरड्या

**तोरड्या** हा फार प्राचीन भारतीय अलंकार आहे .लहान मुलेतो पायामध्ये वापरत असत. तोरड्या चांदीच्या असतात. छोट्या रामाच्या पायांतही तोरड्या होत्या.खालील रामदास स्वामींच्या रचनेत तोरड्याचा उल्लेख आहे.
**"कीरीट कुंडले माला विराजे।**

**झळझळ गंडस्थळ धननिळ तनु साजे।**

**घंटा किंकणी अंबर अभिनव गती साजे।**

**अंदवाकी तोडर नूपुर ब्रीद गाजे।**

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:दागिने
चक्रासन

**चक्रासन** एक योगासन आहे. याची प्रक्रिया अशी जमिनीवर उताणे झोपतात. दोन्ही पायदुमडून नितंबाजवळ आणतात. दोन्ही पायातले अंतर चार ते सहा अंगुळे ठेवतात. दोन्ही हात कोपरात दुमडून डोक्याजवळ घेतात. मग पूरक करून कमरेपासून डोक्यापर्यंतचा भाग जमिनिपासून वर उचलतात. डोके शक्य तितके पाठीमागे वळवतात.अशा प्रकारे शरीर चक्रासारखे गोलाकार करतात. या आसनाचा काळ हळूहळू वाढवीत नेतात. याच्या अभ्यासाने तारुण्य दीर्घकाळ टिकून राहते.

वर्ग:योगासने
टिपडो नृत्य

**टिपडो नृत्य** सिंधी लोकांचे एक नृत्य आहे. होळीच्या वेळी चांदण्या रात्री या नृत्याचा कार्यक्रम होतो. यात फक्त कुमारिकाच भाग घेतात. नाचतानाफेरात मध्यभागी लहान मुलाला बसवतात व टाळ्या वाजवीत नाचतात. या नाचाची अनेक गाणी आहेत.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:नृत्यशैल्या
वर्ग:सिंधी संस्कृती
आपले सरकार

**आपले सरकार** हे महाराष्ट्र सरकारचे एक वेबदालन (पोर्टल) आहे. या दालनाची निर्मिती महाराष्ट्र लोकसेवा हक्क अधिनियम, २०१५ अंतर्गत झाली आहे. 

## अधिसूचनाेद्वारा प्रसिद्ध केलेले विभाग 
* अन्न आणि औषध प्रशासन
* अन्न, नागरी पुरवठा व ग्राहक संरक्षण विभाग
* अल्पसंख्यांक विकास
* आदिवासी विकास विभाग
* आय जी आर विभाग
* आयुर्वेद, योग आणि निसर्गोपचार, युनानी, आणि होमिओपॅथी
* महाराष्ट्र स्टेट इलेक्ट्रिसिटी डिस्ट्रिब्यूशन कंपनी लिमिटेड
* उद्योग, उर्जा व कामगार विभाग
* उद्योग विभाग
* उर्जा विभाग
* करमणूक कर
* कामगार विभाग
* कृषी, पशुसंवर्धन व दुग्धव्यवसाय विकास विभाग
* कृषी विद्यापीठ
* कृषी विभाग
* कौशल्य विकास रोजगार आणि उद्योजकता विभाग
* ग्रामीण विकास विभाग
* गृह विभाग
* जलसंपदा विभाग
* झोपडपट्टी पुनर्वसन प्राधिकरण
* नगर विकास विभाग
* पर्यटन विकास महामंडळ
* पाणी पुरवठा व स्वच्छता विभाग
* भूमि अभिलेख विभाग
* मत्स्यव्यवसाय विभाग
* महसूल विभाग
* पु.ल.देशपांडे महाराष्ट्र कला अकादमी
* महाराष्ट्र जीवन प्राधिकरण
* महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळ
* महाराष्ट्र मानसिक आरोग्य संस्था, पुणे
* महाराष्ट्र मेरीटाईम बोर्ड
* महाराष्ट्र राज्य तंत्र शिक्षण मंडळ
* महिला व बाल विकास विभाग
* रंगभूमी परिनिरीक्षण मंडळ
* वन विभाग
* वाहतूक विभाग
* वित्त विभाग
* विद्यापीठ
* विधी व न्याय विभाग
* विमा संचालनालय
* वैद्यकीय शिक्षण आणि औषध विभाग
* वैद्यकीय शिक्षण आणि संशोधन संचालनालय
* शालेय शिक्षण व क्रीडा विभाग
* शासन मुद्रण लेखनसामग्री व प्रकाशन संचालनालय
* सर्वेक्षण आणि विकास यंत्रणा
* सहकार विभाग
* सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभाग
* सार्वजनिक आरोग्य विभाग

## हे सुद्धा पहा 
* महाराष्ट्र लोकसेवा हक्क अधिनियम, २०१५
* महाराष्ट्र लोकसेवा हक्क आयोग
* आरटीएस महाराष्ट्र

## बाह्य दुवे
* अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:महाराष्ट्र शासन
आरटीएस महाराष्ट्र

**आरटीएस महाराष्ट्र** हा एक अँड्रॉइड आणि आयओएस मोबाइल ॲप आहे ज्याद्वारे महाराष्ट्र शासनाने महाराष्ट्र लोकसेवा हक्क अधिनियम, २०१५ नुसार सेवा देण्यासाठी सुरू केली आहे.

प्रस्तुत अप्लिकेशन सदर काम करण्यास उपयोगी आहे. 
# महाराष्ट्र राज्य सरकारच्या विभागांची यादी प्रदर्शित करते
# प्रत्येक विभागामार्फत उपलब्ध सेवांची यादी प्रदर्शित करते
# प्रत्येक सेवेसाठी आवश्यक दस्तऐवज आणि संपर्क तपशील प्रदर्शित करते
# सेवांचे ऑनलाइन उपलब्धताचे लाभ दाखवते
# बारकोड वापरून प्राप्त प्रमाणपत्र सत्यापित करा
# ऍप्लिकेशनच्या तपशीलाचा उपयोग करून वैयक्तिक अर्जांची स्थिती तपासणे
# औद्योगिक कृती, धोरणे आणि सुधारणांबद्दल तपशील दाखवा

## हे सुद्धा पहा 
* महाराष्ट्र लोकसेवा हक्क अधिनियम, २०१५
* महाराष्ट्र लोकसेवा हक्क आयोग
* आपले सरकार

वर्ग:महाराष्ट्र शासन
ताशा

**ताशा** ह्या वाद्याचा उगम हा अतिशय मनोरंजक आहे पूर्वी वेळ पाहण्या साठी घटीका वापरली जाई या घटीकेच्या दोन वेळे नुसार एक तास होत असे हा तास सर्वांना समजण्या साठी ताशाची निर्मिती करण्यात आली दोन घटीका झाल्या की ताश्या वाजवला जाई हा ताशा पितळी किंवा तांब्याच्या भांड्याला चामडे लावून तयार केला जाई तसेच लग्नांमध्ये ही लग्न घटीका पूर्ण झाल्या नंतर ताशा वाजवला जात असे व नंतर वधू वर वर माला गळ्यात घालत असत ताश्याच्या जागेवर घंटानाद ही वाजवली जात असे त्या मुळे वेळेला घंटा संबोधले जाते. यामुळेच ताशा सनई-चौघड्यासह मिरवणुकीत वाजवायचे एक चर्मवाद्य बनले आहे. हे टोपलीच्या आकारांचे असून तांब्याचे बनविलेले असते. याचे तोंड चामड्याने मढविलेले असते. स्वर चढविण्यासाठी त्याच्या चामडयाला गरम करतात. लाकडाच्या दोन कामट्यांनी हे वाजवतात.

वर्ग:अवनद्ध वाद्ये
महाराष्ट्र लोकसेवा हक्क आयोग

**महाराष्ट्र लोकसेवा हक्क अधिनियम, २०१५** हा महाराष्ट्र शासनाने तयार केलेले एक कायदा आहे. या अधिनियमात असे प्रदान करण्यात आले आहे की नागरिकांना पारदर्शक, कार्यक्षम आणि वेळबद्धतेने राज्य सरकारकडून सेवा पुरविल्या जातील. या कायद्याची परिणामकारक अंमलबजावणी सुनिश्चित करण्यासाठी **महाराष्ट्र लोकसेवा हक्क आयोग**कडे सेवा देण्याचे काम सुरू आहे. या आयोगाचे नेतृत्व मुख्यत्वे सेवेचे अधिकारी, श्री. स्वाधीन क्षत्रिय, पूर्वी महाराष्ट्राचे मुख्य सचिव होते.

मोबाइल ऍप्लिकेशन आरटीएस महाराष्ट्र किंवा 'आपले सरकार' वेब पोर्टलमध्ये प्रवेश करून या कायद्याअंतर्गत कोणती सेवा उपलब्ध आहे याबाबत नागरिक सर्व माहिती मिळवू शकतात.या सेवांचा लाभ घेण्यासाठी नागरिक देखील ऑनलाईन अर्ज करू शकतात.पुरेशी औचित्य न देता सेवा प्रदान करण्यात किंवा नकार देण्यास विलंब झाल्यास, नागरिक आपल्यास प्रथम अपील आणि विभागीय अधिकाऱ्यांसोबत दुसरा अपील दाखल करू शकतो आणि या कमिशनच्या आधी तिसऱ्या आणि अंतिम अपील दाखल करता येईल.

## अधिक माहिती 
* https://www.mahaonline.gov.in/Home/Index

वर्ग:महाराष्ट्र शासन
श्री सरस्वती विद्यालय व कनिष्ठ महाविद्यालय (अंबवणे)

**श्री सरस्वती विद्यालय व कनिष्ठ महाविद्यालय** अंबवणेची  स्थापना गावातील शंकरराव तळेकर यांनी केली. विद्यालयामध्ये  माध्यमिक शिक्षण हे मराठी माध्यमातून तसेच इच्छुक विद्यार्थ्यांसाठी सेमी इंग्लिश मधूनही शिक्षण दिले जाते. महाविद्यालयनीन शिक्षण कला, वाणिज्य, शास्त्र या   शाखा मधून उपलब्ध आहे.अंबवणे पंचक्रोशीतील प्रती वर्षी जवळपास ५०० ते ९०० विद्यार्थी शिक्षणाचा लाभ घेत आहेत.

प्रशालेच्या भव्य इमारतीसह क्रीडांगण, संगणक कक्ष, प्रयोगशाळा, इ. गोष्टी विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासाठी शाळा उपलब्ध करून देत असते. उदा. गटपातळी वरील क्रीडा स्पर्धा, विज्ञान प्रदर्शन, सांस्कृतिक कार्यक्रम, वक्तृत्व स्पर्धा, कविता वाचन, रांगोळी स्पर्धा,गायन स्पर्धा,निबंध स्पर्धा अशा अनेक स्पर्धांचे आयोजन प्रशाला करते. विद्यार्थी स्कोलर्शीप, एलेमेनट्री, एन्टर्मेजिएट चित्रकलेच्या स्पर्धा परीक्षांमध्ये ही भाग घेतात आणि यश मिळवतात. कबड्डी, खो-खो आणि लेझीम यांनी नेहमीच क्रीडांगण गाजवले आहे.

कला,वाणिज्य,विज्ञान या तीनही शाखांमधून दरवर्षी H.S C.बोर्डचा निकाल **100% लागतो.**
आर.के. षण्मुखम चेट्टी

इवलेसे|आर.के. षण्मुखम चेट्टी
**सर रामास्वामी चेट्टी कंदस्वामी षण्मुखम चेट्टी** (१७ ऑक्टोबर १८९२ - ५ मे, १९५३) एक भारतीय वकील, अर्थशास्त्रज्ञ आणि राजकारणी होते. १९४७ ते १९४९ पर्यंत ते स्वतंत्र भारताचे पहिले वित्तमंत्री होते. १९३३ पासून ते १९३५ पर्यंत ते भारताच्या केंद्रीय विधानसभेचे अध्यक्ष होते आणि १९३५ ते १९४१ दरम्यान कोचीन राज्याचे दिवाण होते.

षण्मुखम चेट्टी यांचा कोईंबतूर येथे १८९२ साली जन्म झाला. मद्रास ख्रिश्चन महाविद्यालय आणि मद्रास विधी महाविद्यालय या काॅलेजांत त्यांनी शिक्षण घेतले. शिक्षण पूर्ण झाल्यावर, षण्मुखम चेट्टी भारतीय राष्ट्रीय स्वराज पक्ष आणि जस्टिस पार्टी यांच्या माध्यमांतून राजकारणात उतरले.

वर्ग:इ.स. १८९२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९५३ मधील मृत्यू
वर्ग:भारतीय अर्थमंत्री
वर्ग:भारतीय वकील
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
महाराष्ट्रातील महानगरपालिकांची यादी

इवलेसे|बृहन्मुंबई महानगरपालिका, महाराष्ट्रातील पहिली महानगरपालिका

शहराच्या प्रशासनासाठी महानगरपालिकांची निर्मिती केली जाते. शहरामध्ये महानगरपालिका स्थापन करण्याचा किंवा नगरपालिकेचे महानगरपालिकेत रूपांतर करण्याचा अधिकार हा राज्य शासनास आहे. 
* १८८८ साली स्थापन झालेली बृहन्मुंबई महानगरपालिका ही महाराष्ट्रातील पहिली महानगरपालिका होय. 
स्वातंत्र्योत्तर काळात १८८८ साली केवळ मद्रास, कलकत्ता आणि बॉम्बे ह्या शहरांसाठीच महानगरपालिका होत्या. 
नागरी लोकसंख्येच्या आधारे महानगरपालिकांची चार गटांत विभागणी केली जाते. 
सध्या महाराष्ट्रात एकूण २९ महानगरपालिका आहेत.

## यादी 
## हे सुद्धा पहा 
* भारतातील महानगरपालिका
* नगर परिषद
* महाराष्ट्र शासन
* महाराष्ट्रामधील जिल्हे
* स्थानिक स्वराज्य संस्था

## संदर्भ
कांडीकोळसा

कांडीकोळसा हा भारतातील अनेक शहरांत भासणारी इंधन समस्या थोड्याफार प्रमाणात दूर करणारा एक उपाय आहे. ज्यांनी कांडीकोळशाचा व्यापार केला ते मोठे झाले, कारण या कोळशालाला बाजारपेठ शोधावी लागत नाही. सर्वाकडे कुकिंग गॅस नसतो, रॉकेल मिळत नाही. मिळते तेही पुरत नाही, महागही पडते. शहरात सरपणही मिळत नाही. झोपडपट्टीवासीयांची तसेच हातावरचे पोट असणाऱ्यांचे हाल याहीपेक्षा जास्त आहेत. याला लोकांनी पर्याय शोधला आहे. तो म्हणजे लाकडी भुसा व कोळश्यावर चालणाऱ्या शेगड्या. पाणी तापविणे, स्वयंपाक करणे याकरिता त्या उपयोगी आहेत. कांटीोळसा बनवणे हा महिलांना वैयक्तिकपणे तसेच महिलांच्या बचतगटांना सामुदायिकरित्या करता येण्यासारखा व्यवसाय आहे. हा व्यवसाय महिलाना आपला घरप्रपंच सांभाळून करता येतो. एखादीची राहण्याची जागा तळमजल्यावर असेल व आसपास थोडीशी रिकामी जागा असेल तर महिलांना हा व्यवसाय करण्यास अतिशय सोयीचे आहे..

=कांडीकोळसा तयार करणे=
## कार्यप्रक्रिया
कांडी कोळसा तयार करण्याचे मशीन बाजारात मिळते ते खरेदी करावे. कांडी कोळसा तयार करण्याकरिता दगडी कोळशाची राख, लाकडी कोळशाची राख, पाला पाचोळा, जळाऊ टाकाऊ वस्तूंचा चुरा, शेण, काळी माती, मिक्स करून भिजत घालतात.  हे मिश्रण कोळसा तयार करण्याच्या मशीनमध्ये टाकून. सरळ, गोल आकाराचा अथवा सांडग्याच्या आकाराचा कोळसा तयार करता येतो. दोन-तीन दिवस याला चांगले ऊन दिले की उत्तम प्रतीचा कोळसा तयार होतो.

## प्रकल्पक्षमता
हा प्रकल्प माध्यम स्वरूपाचा असून, या प्रकल्पात एका वर्षात पाच मेट्रिक टन इतके कांडीकोळशाचे उत्पादन अपेक्षित आहे.

## संदर्भ
*

वर्ग:इंधने
वर्ग:शेती
मंजीर

**मंजीर** हा भारतातील व विशेषतः महाराष्ट्रातील स्त्रियांचा पायास बांधण्याचा एक पारंपरिक प्रसिद्ध दागिना आहे.मंजीर नावाचा आणखी एक चरणालंकार होतो. तो रवीला गुंडाळलेल्या  दोरीसारखा असे व बायका तो आपल्या पायांना बांधीत. अमरावतीच्या शिल्पांत मंजीराचा नमुना आढळतो. मंजीर हा अलंकारही नूपुराप्रमाणेच नाद उत्पन्न करणारा असल्याचे गीतगोविंदावरून कळते.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:दागिने
वर्ग:भारतीय संस्कृती
पारमिता

**पारमिता** (संस्कृत, पाली) किंवा **पारमी** (पाली) म्हणजे "परिपूर्णता" किंवा "पूर्णत्व" होय. तांत्रिकदृष्ट्या, पारमी आणि पारमिता दोन्ही पाली भाषेचे शब्द आहेत, पाली साहित्यात पारमीचे बरेच संदर्भ आहेत.
## दहा पारमिता
दहा पारमिता ह्या शील मार्ग आहेत.

;१) शील  
शील म्हणजे नीतिमत्ता, वाईट गोष्टी न करण्याकडे असलेला मनाचा कल. शरीर आणि मन शुद्धी करणे.

;२) दान  
स्वार्थाची किंवा परतफेडीची अपेक्षा न करता दुसऱ्याच्या भल्यासाठी स्वतःची मालमत्ता, रक्त, देह अर्पण करणे. देनाचा भाव मनात ठेवून देत राहणे.

;३) उपेक्षा  
निरपेक्षतेने सतत प्रयत्‍न करीत राहणे.

;४) नैष्क्रिम्य  
ऐहिक सुखाचा त्याग करणे.घर त्याग करून परिव्राजक होऊन जगणे.

;५) वीर्य  
हाती घेतलेले काम यत्किंचितही माघार न घेता अंगी असलेल्या सर्व सामर्थ्यानिशी पूर्ण करणे.

;६) शांती 
शांति म्हणजे क्षमाशीलता, द्वेषाने द्वेषाला उत्तर न देणे. मानव जाणीपूर्वक शांत राहणे निवडतो. त्याला द्वेषाने उत्तर देणे मोठ्या मनाने टाळतो.

;७) सत्य  
सत्य म्हणजे खरे, माणसाने कधीही खोटे बोलता कामा नये. सत्य पूर्ण व्यवहार करणे.

;८) अधिष्ठान 
ध्येय गाठण्याचा दृढ निश्चय. चांगल्या ध्येय असणे देखील बंधनकारक आहे.

;९) करुणा 
मानवासकट सर्व प्राणिमात्रांविषयी प्रेमपूर्ण दयाशीलता व्यवहार करणे.

;१०) मैत्री
मैत्री म्हणजे सर्व प्राणी, मित्र, शत्रू याविषयीच नव्हे तर सर्व जीवनमात्रांविषयी बंधुभाव बाळगणे.

## संदर्भ
वर्ग:बौद्ध धर्म
वर्ग:बौद्ध तत्त्वज्ञानविषयक संकल्पना
वर्ग:संदर्भ नसलेली पाने
विरोली

**विरोली ** हा भारतातील व विशेषतः महाराष्ट्रातील स्त्रियांचा पारंपरिक दागिना आहे.तो पायाच्या दुसऱ्या बोटामध्ये घालण्याची सर्वसामान्य प्रथा आहे.  जोडवी आणि विरोद्या ही हिंदू स्त्रिया *सौभाग्यचिन्हे* मानतात. विरोलीचे अनेकवचन विरोल्या. त्यांस, *विरवल्या*, *विरोद्या* असेही म्हणतात. हा दागिना चांदीचा असतो. त्याला थोडीफार नक्षीही असू शकते. विरोली ही पायाच्या दुसऱ्या बोटात, जोडवी (जोडवेचे अनेकवचन) तिसऱ्या म्हणजे मधल्या बोटात, करंगळीमध्ये करंगुळ्या व करंगळीच्या शेजारच्या बोटामध्ये गेंद हा दागिना घालतात. कधीकधी एका बोटात दोन जोडवी घालतात, त्यांतील लहान जोडव्याला खटवे म्हणतात. 

## हे सुद्धा पहा
* जोडवी

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:दागिने
वर्ग:महिला
वर्ग:भारतीय संस्कृती
बटाट्याचे पराठे

## साहित्य
*गव्हाचे पीठ
*२ मध्यम आकाराचे शिजलेले बटाटे
*१ चमचा लसूण पेस्ट
*१ ते दीड चमचा हिरव्या मिरच्यांचा ठेचा
*पाऊण वाटी बारीक चिरलेली कोथिंबीर
*१ चमचा जिरे
*१ लहान चमचा जिरेपूड
*मीठ
*बटर

## कृती
# २ ते अडीच वाट्या गव्हाचे पीठ (कणीक) मळून घ्यावे. चवीसाठी मीठ घालावे.
# शिजलेले बटाटे किसून घ्यावेत त्यामुळे बटाट्याच्या गुठळ्या होणार नाहीत. त्यात लसूण पेस्ट, मिरची ठेचा, कोथिंबीर, जिरे, जिरेपूड आणि मीठ मिक्स करावे.
# कणीक आणि बटाट्याचा कीस यांच्या मिश्रणाचे मध्यम आकाराचे एकसारखे गोळे करावे.
# ४ इंच गोल पोळी लाटून त्यात बटाट्याच्या मिश्रणाचा एक गोळा मध्यभागी ठेवावा आणि पोळीची बाकी टोके मध्यभागी आणून बटाट्याचे मिश्रण पूर्ण कव्हर करावे (पुरणपोळीला जसे स्टफिंग करतो तसे).
# पोळपाटावर थोडे गव्हाचे पीठ लावावे. आणि हलक्या हाताने पराठा लाटावा. तवा गरम करावा आणि मगच पराठा त्यावर टाकावा. बटर किंवा तेलावर हा पराठा दोन्ही बाजूंनी नीट भाजावा.

## टीप
*पराठ्यात लसणाऐवजी अगदी बारीक चिरलेला कांदासुद्धा घालता येतो..
*पीठ अगदी सैल मळू नये, किंचित घट्टच असावे.

वर्ग:खाद्यपदार्थ
तांडवनृत्य

**तांडवनृत्य** हा एक प्राचीन भारतीय नृत्यप्रकार आहे. .हे पुरुषप्रधान नृत्य असून ते शिवाने प्रवर्तित केले, अशी पारंपरिक समजूत आहे. शारंगदेवाने रचलेल्या संगीतरत्नाकर या ग्रंथात तांडवनृत्याची उत्पती दिलेली आहे.ती अशी-

प्रयोगमुद्धतं स्मृत्वा स्वप्रयुक्तं ततो हार: ।
तन्डूना स्वगणाग्रण्या भरताय न्यदीदृशत् ।।
लास्यमस्याग्रत: प्रीत्या पार्वत्या समदीदृशत् ।
बुद्ध्वाऽथ ताण्डवं  तण्डोः मत्र्येभ्यो मुनयोऽवदन् ।।

याचा अर्थ शिवाने आपण पूर्वी केलेले नृत्य आठवून ते आपल्या गणांतील अग्रणी असलेल्या तंंडूकरवी भरतमुनीला दाखविले. तसेच लास्य हे नृत्य पार्वतीकरवी मोठ्या आवडीने भरतापुढे करून दाखविले. तंंडूने करून दाखविलेले तांडव, असे जाणून भरतादी मुनींनी ते नृत्य मानवाला शिकविले.

## प्रकार
या नृत्याचे सात प्रकार आहेत.
आनंदतांडव,संध्यातांडव,कालिकातांडव,त्रिपुरतांडव,गौरीतांडव,संहारतांडव,उमातांडव
या सात प्रकारापैकी नटराज शिवाला प्रिय आहे.असे सांगितले आहे.या सात प्रकारापैकी संध्यातांडवाचे वर्णन शिवप्रदोष स्तोतात आले आहे.जेव्हा शिव नृत्यासाठी  प्रसन्न होतो,त्या वेळी सरस्वती  येते ,इंद्र रथातून स्वर छेडतो,ब्रह्मा टाळ्या देतो,लक्ष्मी गाणे म्हणते,विष्णू मृदंग ठेवतो आणि सर्व देवदेवता भोवती उभ्या राहून हा नृत्यदर्शनाचा सोहळा अनुभवतात.या नृत्यात शिवाचे स्वरूप दोन भुजा असलेले आणि पायाखाली दैत्य चिरडला जात असल्याचे दृश्य नसते.
वरील सात प्रकारापैकी गौरीतांडव व उमतांडव ही दोन्ही उग्र स्वरूपाची नृत्ये आहेत. या नृत्यात शिव हा भैरव अथवा वीरभद्र या स्वरूपात असतो.,त्याच्या बरोबर उमा अथवा गौरी असते.आणि जळत्या चिता युक्त अशा स्मशानभूमीत भूतगणाच्या साथीने ही भयानक नृत्य करतो.
 

## संदर्भ
वर्ग:नृत्यशैल्या
दहिवडी

**दहिवडी** महाराष्ट्राच्या सातारा जिल्ह्यातील छोटे शहर आहे. माणगंगा नदीवर वसलेले हे शहर ते माण तालुक्याचे प्रशासकीय केंद्र व मुख्यालय आहे.

**दहिवडी** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील माण तालुक्यातील एक गाव आहे.

## भौगोलिक स्थान
## हवामान 
ह्या गावाचे वार्षिक तापमान साधारणपणे १५ अंश सेल्सियस ते ४० अंश सेल्सियस दरम्यान असते. येथील उन्हाळा गरम आणि कोरडा असतो. उन्हाळ्यात कमाल तापमान ४० डिग्री सेल्सियसपेक्षा जास्त असते आणि सामान्यत:उन्हाळ्यातील तापमान ३८ ते ४५ डिग्री सेल्सियस दरम्यान असते. हिवाळ्याच्या हंगामात तापमान १५ अंश सेल्सियस ते २८ अंश सेल्सियसपर्यंत असते. जून ते सप्टेंबर मध्ये पाऊस पडतो. पावसाचे प्रमाण कमी असते. हिवाळा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी दरम्यान असतो.

## लोकजीवन
## प्रेक्षणीय स्थळे
## नागरी सुविधा
## जवळपासची गावे
## संदर्भ
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate 

वर्ग:माण तालुक्यातील गावे
वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील गावे
जागृत मारूती मंदिर (शेळगी)

जागृत मारुती मंदिर हे सोलापूर व शेळगी या दोन्ही गावाच्या शिवेवरती आहे. 
## छायाचित्रे 

जागृत मारूती मंदिर.jpg|जागृत  मारूती मंदिर
जागृत मारूती.jpg|जागृत  मारूती
शेळगी नाका.jpg|शेळगी नाका

## संदर्भ
वर्ग:सोलापूर जिल्हा
कुमार सोहोनी

**कुमार सोहोनी** हे एक मराठी नाट्य-चित्रपट निर्माते, दिग्दर्शक आणि पटकथालेखक आहेत. त्यांनी ४ मे १९७३ पासून ते ३१ मार्च २०१८पर्यंत एकूण १०० कलाकृती दिग्दर्शित केल्या आहेत. ज्यामध्ये ७० हौशी आणि व्यावसायिक नाटके, १७ मराठी चित्रपट, ३ टेलिफिल्म्स आणि १० मराठी-हिंदी मालिका यांचा समावेश आहे. त्यांनी सुरुवातीच्या काळात अधिकतर स्त्रीप्रधान नाटके आणि चित्रपट दिग्दर्शित केले. त्यातल्या अनेक भूमिका गाजल्या. त्यांना पारितोषिकेही मिळाली.

कुमार सोहोनी यांचा जन्म आणि शिक्षण ठाणे शहरात झाले त्याच शहरात त्यांनी 'कलासरगम' या हौशी नाटय़संस्थेची स्थापना केली. ते दिल्लीच्या  नॅशनल स्कूल ऑफ ड्रामाचे विद्यार्थी अाहेत. 

## चित्रपट
* एक रात्र मंतरलेली (दिग्दर्शन, नि्मिती, पटकथा)
* कमाल माझ्या बायकोची (दिग्दर्शन, पटकथा)
* छडी लागे छमछम
* जिगर
* मी रेवती देशपांडे (दिग्दर्शन, पटकथा)
* रेशमगाठ
* लपून छपून
* वहिनीची माया (दिग्दर्शन, निर्मिती, संकलन)
* सवाल माझ्या प्रेमाचा

## दिग्दर्शित केलेली नाटके
* अग्निपंख
* अथ मानुस जगन हं
* अरूपाचे रूप (हौशी नाटक)   
* अर्धसत्य
* अश्रूंची झाली फुले 
* आषाढातील एक दिवस (हौशी नाटक)
* कहानी में ट्विस्ट
* कुणी तरी आहे तिथं
* जन्मरहस्य
* त्या तिघांची गोष्ट
* देहभान
* मा अस् साबरीन (हौशी नाटक)  
* रातराणी (हिंदीमध्ये रेशमगाठ) (गुजराथीत रातरानी)
* वासूची सासू
* सुखांशी भांडतो आम्ही

## लेखन
* नियतकालिकांतून अनेक लेख
* चौकट दिग्दर्शनाची (ग्रंथ, प्रकाशन दिनांक - २५ मार्च २०१५)

## कलाकारांना नाटकांसाठी मिळालेली पारितोषिके
* ‘अग्निपंख’मधील बाईसाहेबांच्या भूमिकेला, ‘
* 'अरूपाचे रूप' मधल्या कामिनीच्या भूमिकेला
* 'आषाढातील एक दिवस’मधल्या ‘मल्लिके’च्या भूमिकेला
* 'कुणी तरी आहे तिथं’मधील ‘पद्मा’ला.
* 'देहभान' मधल्या दमयंती/मावशींच्या भूमिकांसाठी
*  ‘मा अस् साबरीन’मधल्या ‘शांकली’ला.
* 'रातराणी'मधील भक्ती बर्वेच्या ‘अ‍ॅना स्मिथ’च्या भूमिकेसाठी त्या वर्षीच्या नाट्यदर्पण, नाट्य परिषद व व्यावसायिक राज्य नाट्य स्पर्धेत पारितोषिके मिळाली, तर महाराष्ट्र राज्य चित्रपट महोत्सवात ‘अ‍ॅना स्मिथ’ सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री ठरली.

वर्ग:मराठी चित्रपट निर्माते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:मराठी भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक
ॐ मणिपद्मे हूं

उजवे|इवलेसे|300px|ॐ मणिपद्मे हूं
300px|इवलेसे|गौतम बुद्धाच्या चित्रासह दगडावर लिहिला गेलेला मंत्र
डावे|इवलेसे|ऐका:"ॐ मणिपद्मे हुं"

** ॐ मणिपद्मे हूं ** हा पाली भाषेतील बौद्ध मंत्र आहे. त्याचा संबंध अवलोकितेश्वराशी (करुणेच्या बोधिसत्त्वाशी) आहे. हा तिबेटी बौद्ध धर्माचा मूलमंत्र आहे. हा पहाटे दगडांवर लिहिला जातो किंवा कागदावर लिहून पूजाचक्रात लावला जातो.
## संदर्भ
## बाह्य दुवे 
वर्ग:धर्म
वर्ग:बौद्ध धर्म
वर्ग:बौद्ध उपासना पद्धती
वर्ग:संस्कृत साहित्य
डिंकाचे लाडू

## साहित्य
*२ वाटया डिंक
*३ वाटया सुक्या खोबऱ्याचा कीस
*२ वाटया खारकाची पूड
*आर्धी वाटी खसखस 
*१ वाटी कणिक
*२ वाटया तूप
*३ वाटया गूळ किसून
*१ वाटी पिठीसाखर
*१ जायफळाची पूड.
## कृती
डिंक जाडसर कुटावा, खारका कुटून बारीक पूड करावी. बदाम सोलून पूड अथवा काप करावेत, खसखस गुलाबी रंगावर भाजून तिचा बारीक कूट करावा. कणिक तूपावर खमंग भाजावी, खोबरे किसून भाजून हाताने कुस्करून घ्यावे. कढईत तूप गरम करूल थोडा थोडा डिंक घालून फुलवून तळून घ्यावा. परातीत तळलेला डिंक, खारीक पूड, बदाम काप, कुटलेली खसखस, जायफळ पूड, खोबरे सर्व एकत्र चांगले कालवावे. त्यात तीन वाटया किसलेला गुळ व साखर मिसळावी. फार कोरडे वाटले तर २ चमचे साजूक तूप गरम करून घालावे व मध्यम आकाराचे लाडू वळावेत.
वरील साहित्यात २०-२२ लाडू होतात.
## संदर्भ
http://www.marathiworld.com/ann-he-purnabramha-m/dinkacheyladoo

वर्ग:खाद्यपदार्थ
वर्ग:लाडू
अळीवाचे लाडू

## साहित्य 
* २ नारळ खरवडून
* ५० ग्रॅम अळीव
* अर्धे जायफळ किसून
* २ वाटया गूळ चिरून
* अर्धी वाटी साखर
* ५-६ वेलदोडयांची पूड.

## कृती 
२ नारळ खरवडून घ्यावेत, अळीवात बारीक खडे असतात, अळीव स्वच्छ निवडून नारळामध्ये मिसळून एका कल्हईच्या जाड बुडाच्या पातेल्यात ३-४ तास झाकून ठेवावे. अळीव नारळाच्या ओलसरपणामुळे फुलून आले की त्यात जिरलेला गूळ व साखर घालावी व गॅसवर मंद आचेवर शिजायला ठेवावे. मधून मधून ढवळावे, लाडू होत आले की कडेने मिश्रण सुटू लागते. गॅस बंद करून मिश्रण कोमट असतांना तूपाचा हात लावून लाडू वळावेत. वरील साहित्यात मध्यम आकाराचे १५ लाडू होतात. हे लाडू जास्त टिकत नसल्याने एकावेळी जास्त प्रमाणाचे करू नयेत.

## संदर्भ 
http://www.marathiworld.com/ann-he-purnabramha-m/dinkacheyladoo

वर्ग:खाद्यपदार्थ
वर्ग:लाडू
२०१८ आयसीसी विश्व साखळी क्रिकेट स्पर्धा विभाग ४

**आयसीसी विश्व क्रिकेट लीग विभाग चार, २०१८** ही एक क्रिकेट स्पर्धा एप्रिल व मे २०१८ मध्ये मलेशियात होणार आहे. ही स्पर्धा २०२३ क्रिकेट विश्वचषकासाठी पात्रतेची मोठी भूमिका ठरवेल.

## सहभागी देश 
## संघ 
## गुणतालिका 
## साखळी सामने 
----

----

----

----

----

----

----

----

----

## अंतिम सामना 
## संघाची अंतिम स्थिती 
वर्ग:इ.स. २०१८ मधील क्रिकेट
साबुदाण्याची लापशी

## साहित्य 
* १ टेबल चमचा साबुदाणा
* १ कप दूध
* २ चमचे साखर.

## कृती 
साबुदाणा थोडावेळ धुऊन ठेवावा, नंतर १/२ कप पाण्यात साबुदाणा शिजवून घ्यावा. वाटल्यास थोडेसे आणखी पाणी घालावे. नंतर त्यात दूध व साखर घालून थोडा वेळ शिजवावे. मग खालती उतरवून गार किंवा गरम आवडी प्रमाणे द्यावी. आयत्यावेळी त्यात चिमूटभर मीठ घातल्यास ही लापशी चांगली लागते.

## संदर्भ 
http://www.marathiworld.com/ann-he-purnabramha-m/sabudanakhichadi

वर्ग:खाद्यपदार्थ
उपवासाची मिसळ

## साहित्य
*साबुदाण्याची खिचडी (वाटीभर साबुदाणा असेल तर ३/४ वाटी उकडलेल्या बटाटयाच्या फोडी या प्रमाणात करावे. शेवटी लिंबाचा रस मिसळावा)
*१ लहान वाटी नॉयलॉन साबुदाणा तळून घेणे
*काकडी किंवा कोशिंबीर
*खारे दाणे १ लहान वाटी
*साखर
*कोथिंबीर
*१ मोठी वाटी दही.

## कृती
हे सर्व पदार्थ तयार करून ठेवावे. प्रत्येकाच्या बशीत खिचडी घालून ती बशीत पसरावी. त्यावर २-४ चमचे खारे दाणे, त्यावर तितकाच तळलेला साबुदाणा, त्यावर तितकाच बटाटयाचा कीस, त्यावर डावभर दही, त्यावर ३-४ चमचे काकडी चव, कोथिंबीर हे सर्व पदार्थ पेरावेत. चवीपुरती साखर पेरावी. खाणाऱ्याने आपल्या आवडीप्रमाणे हे सर्व मिसळून घ्यावेत. वरील पदार्थांचे प्रमाण आपल्या आवडीप्रमाणे कमी-जास्त करावे.

## संदर्भ
वर्ग:खाद्यपदार्थ
वर्ग:उपवासाचे खाद्यपदार्थ
उपवासाचे पंचांमृत

## साहित्य
*१-२ चमचे दाण्याचे कूट
*मिरच्या
*जिरे
*मीठ
*साखर किंवा गूळ
*तूप
*चिंच.

## कृती
तूप जिरे यांची फोडणी त्यावर मिरचीचे तुकडे टाकावेत व एक कपभर पाणी फोडणीस घालावे. पाणी उकळले की त्यात दाण्याचे कूट घालून ढवळावे. नंतर त्यात चिंच कोळून घालावी. मीठ व गूळ चवी पुरते घालावे. थोडे घट्ट झाले की खाली उतरवावे. हे पंचामृत ३-४ दिवस टिकते.

वर्ग:खाद्यपदार्थ
वर्ग:उपवासाचे खाद्यपदार्थ
बटाट्याचा कीस

## साहित्य
*बटाटे
*दाण्याचे कूट
*मीठ
*मिरच्या
*तूप
*जिरे.

## कृती
बटाटे स्वच्छ धुऊन, साले काढून किसून घ्यावेत, नंतर किसही पाणी घालून स्वच्छ धुवावा व पिळून ठेवावा. जिरे घालून तूपाची फोडणी करावी. त्यावर मिरच्यांचे तुकडे व बटाटयाचा कीस घालून परतावे, नंतर त्यात दाण्याचे कूट व मीठ घालून चांगले ढवळून झाकण ठेवावे. मधून मधून कीस हलवावा. शिजला की उतरवावा. गरमच खायला द्यावा. असाच रताळयाचा कीस करावा

## संदर्भ
http://www.marathiworld.com/ann-he-purnabramha-m/upwasmisal#upwaspanchamrut

वर्ग:खाद्यपदार्थ
वेळापूरचा शिलालेख

**वेळापूरचा शिलालेख** महाराष्ट्राच्या सोलापूर जिल्ह्यातील पंढरपूर जवळील वेळापूर गावातील शिलालेख आहे. हा शिलालेख येथील अर्धनारीनटेश्वर मंदिरात आहे. त्याचे वाचन *प्राचीन मराठी शिलालेख* या ग्रंथात. डॉ. शं. गो. तुळपुळे यांनी केले आहे.

वर्ग:महाराष्ट्राचा इतिहास
वर्ग:पंढरपूर तालुका
वर्ग:शिलालेख
हरिशंकर परसाई

**हरिशंकर परसाई** (जन्म : जमानी-हुशंगाबाद (मध्य प्रदेश), २२ ऑगस्ट १९२४;  - जबलपूृर, ऑगस्ट १९९५) हे एक हिंदी विनोदी लेखक आणि वक्ते होते. ते नागपूर विद्यापीठाचे एम.ए.(हिंदी) होते.

वयाच्या १८व्या वर्षी ते जंगल खात्यात नोकरीला लागले, पुढे ६ महिने त्यांनी खांडव्याला शिक्षकाची नोकरी केली. इ.स. १९४१-४३ या काळात त्यांनी जबलपूर येथून बी.टी. केले. तत्पूर्वीच, म्हणजे १९४२पासून त्यांची तेथील माॅडेल हायस्कूलमध्ये अध्यापकाची नोकरी सुरू झाली होती.  सन १९५२मध्ये त्यांनी सरकारी नोकरी सोडली १९५३ ते १९५७ या काळात खासगी शाळेत शिकवले.  १९५७मध्ये हीही नोकरी सोडून ते पूर्णवेळ लेखक बनले, त्यासाठी  त्यांनी जबलपुरात वसुधा नावाचे साहित्यप्रधान मासिक काढले.  याशिवाय त्यांचे 'नई दुनिया'मधून 'सुनो भइ साधो','नयी कहानियाँ'मधून  'पाँचवाँ कालम' और 'उलझी–उलझी' आणि 'कल्पना'मधून 'और अन्त में' आदी सदरे, ललित लेख, कादंबऱ्या इत्यादी प्रसिद्ध होऊ लागले त्यांमधूनच हरिशंकर परसाई विनोदी लेखक म्हणून ख्यातनाम झाले.

## हरिशंकर परसाई यांचे कथासंग्रह आणि कादंबऱ्या
* जैसे उनके दिन फिरे (कथासंग्रह)
* ज्वाला और जल (कादंबरी)
* तट की खोज (कादंबरी)
* तिरछी रेखाएंँ (आठवणी)
* भोलाराम का जीव (कथासंग्रह)
* रानी नागफनी की कहानी (कादंबरी)
* हँसते हैं रोते हैं (कथासंग्रह)

## लेखसंग्रह
* अपनी अपनी बीमारी
* आवारा भीड़ के खतरे
* ऐसा भी सोचा जाता है
* काग भगोड़ा
* तब की बात और थी,
* तुलसीदास चंदन घिसैं
* पगडण्डियों का जमाना
* परसाई रचनावली (हरिशंकर परसाईंचे एकूण साहित्य, सहा खंड) 
* प्रेमचन्द के फटे जूते
* बेइमानी की परत
* भूत के पाँव पीछे
* माटी कहे कुम्हार से
* विकलांग श्रद्धा का दौर
* वैष्णव की फिसलन
* शिकायत मुझे भी है
* सदाचार का ताबीज
* हम एक उम्र से वाकिफ हैं

## नाटके
हरिशंकर परसाई यांच्या कथांवर आधारलेली अनेक नाटके लिहिली गेली आणि लिहिली जातच आहेत.  ज्यांचे नाट्यरूपांतर झाले आहे अशा काही कथा :-
* उखडे खंबे
* एक फिल्मी कथा
* एक हसीना पांच दीवाने 
* घेरे की भीतर
* दलाली
* प्रेमियों की कहानी
* भोलाराम का जीव

## हरिशंकर परसाई यांना मिळलेले पुरस्कार
*'विकलांग श्रद्धा का दौर'साठी साहित्य अकादमी पुरस्कार 
* शरद जोशी पुरस्कार 

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:हिंदी लेखक
वर्ग:इ.स. १९२४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९५ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
साबुदाण्याचं थालीपीठ

## साहित्य
*२ वाट्या साबुदाणा
*२ मध्यम बटाटे (शिजवलेले)
*१/२ वाटी शेंगदाण्यांचा कूट
*५-६ हिरव्या मिरच्या
*अर्धी वाटी चिरलेली कोथिंबीर
*१ चमचा लिंबाचा रस
*१ चमचा जीरे
*१/२ चमचा जीरेपूड
*चवीपुरते मिठ
*तेल/ तूप
*थालिपीठ थापण्यासाठी प्लास्टिकची शिट
## कृती
# साबुदाणे पाण्यात भिजवावे.उरलेले पाणी काढून टाकावे. ३-४ तास भिजत ठेवावेत.
# शिजलेले बटाटे नीट कुस्करून घ्यावे.
# मिरच्या बारीक वाटून घ्याव्यात.
# शेंगदाण्याचा कूट : शेंगदाणे भाजून त्याची साले काढावीत आणि मिक्सरवर बारीक करावेत.
# भिजवलेला साबुदाणा, शिजवलेले बटाटे, मिरच्यांचे वाटण, जीरे, जीरेपूड, शेंगदाण्याचा कूट, कोथिंबीर, लिंबाचा रस आणि चवीपुरते मीठ घालून नीट मिक्स करावे. मिश्रणाचे मध्यम आकाराचे गोळे करावे.
# प्लास्टिक शिटला तूपाचा हात लावून गोळे थापावे. थालिपीठाच्या मध्यभागी तूप सोडण्यासाठी एक छिद्र करावे.
# नॉनस्टीक तव्यावर थोडे तूप सोडावे. मिडीयम हाय हिटवर थालिपीठाला झाकण ठेवून वाफ काढावी. दोन्ही बाजूने खरपूस करून घ्यावे. दही, मिरचीचा ठेचा, किंवा लिंबाचे गोड लोणचे यांबरोबर हे थालिपीठ छान लागते.

वर्ग:खाद्यपदार्थ
इंग्लंड महिला क्रिकेट संघाचा भारत दौरा, २०१७-१८

इंग्लंड महिला क्रिकेट संघ एप्रिल २०१८ मध्ये ३ महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामन्यांची मालिका खेळण्याकरिता भारतचा दौरा करणार आहे. सदर दौरा महिला अजिंक्यपद स्पर्धेचा भाग नसणार आहे. तर २०२१ महिला क्रिकेट विश्वचषकासाठी खेळाडूंचा सराव व्हावा याकरता होणार आहे.\

मालिकेपुर्वी इंग्लंड संघ भारत 'अ' संघाविरुद्ध एक सराव सामना खेळेल.

## संघ 
## दौरा सामने 
## महिला एकदिवसीय मालिका 
### १ला म.ए.दि. सामना 
### २रा म.ए.दि. सामना 
### ३रा म.ए.दि. सामना 
## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०१८ मधील क्रिकेट
वर्ग:महिला क्रिकेट
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघाचे भारत दौरे
वर्ग:इंग्लंड महिला क्रिकेट संघाचे भारत दौरे
मॅमोग्राफी

**मॅमोग्राफी** म्हणजे स्तनाच्या कर्करोगाचे निदान करण्यासाठी असलेली एक्स रे तपासणी होय.

भारतामध्ये गेल्या काही वर्षांत स्तनाच्या कर्करोगाचे प्रमाण दर हजारी लोकसंख्येमध्ये 0 ते 1 वरून 2.5 रुग्ण इतके वाढले आहे.

स्तनाच्या कर्करोगाचे निदान लवकरात लवकर होणे गरजेचे आहे.

लवकर निदान झाल्यास उपचार सुलभ व कमी त्रासाचे असतात.

एक सेंटिमीटर पेक्षा लहान असलेल्या गाठीसाठी chemotherapy किंवा रेडिओथेरेपीची आवश्यकता नाही.

हे लवकर निदान मॅमोग्राफी ने केले जाते.

मॅमोग्राफी विषयी अत्यंत महत्त्वाची माहिती.
मॅमोग्राफी मुळे तुमचे प्राण वाचवू शकता कारण निदान लवकर होते.
ही तपासणी फक्त पाच ते दहा मिनिटात होऊ शकते. 
ही सुरक्षित तपासणी असून याचा फारसा त्रास होत नाही. 
सर्जन घट्ट असल्यास डिजिटल सोनोग्राफी करता येते. 
घराण्यात कोणाला स्तनाचा कॅन्सर असल्यास ती माहिती डॉक्टरांना देणे गरजेचे असते.
जुने mammography रिपोर्ट डॉक्टरांना दाखवणे गरजेचे असते.

वर्ग:कर्करोग
वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचा पाकिस्तान दौरा, २०१७–१८

वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघ एप्रिल २०१८ मध्ये ३ टी२० सामन्यांची मालिका खेळण्याकरिता पाकिस्तानच्या दौऱ्यावर आहेत. झिम्बाब्वेने २०१५ मध्ये पाकिस्तानचा दौरा केल्यानंतर प्रथमच दुसरा कसोटी संघ पाकिस्तानचा दौरा करणार आहे. याआधी श्रीलंकेने ऑक्टोबर २०१७ला पाकिस्तानविरूद्ध लाहोरमध्ये एक टी२० सामना खेळला होता.

योजनेनुसार सदर मालिका नोव्हेंबर २०१७ मध्ये होणार होती पण वेस्ट इंडीजच्या खेळाडूंनी सुरक्षेच्या कारणास्तव दौरा करण्यास नकार दिला. पीसीबीचे अध्यक्ष नजाम सेथी यांनी हा दौरा एप्रिल २०१८ मध्ये होणार असल्याचे जाहीर केले. सामने कराचीतील नॅशनल स्टेडियमवर होतील. कराचीत शेवटचा सामना २००९ मध्ये श्रीलंकेविरुद्ध झाला होता ज्या दौऱ्यात श्रीलंका क्रिकेट संघावर अतिरेकी हल्ला झाला होता आणि सदर दौरा रद्द करावा लागला.

क्रिकेट वेस्ट इंडीजने पाकिस्तानला जाण्याकरता खेळाडूंना अधिक भत्ता देऊ केला. दौऱ्यापुर्वी वेस्ट इंडीजने कमकुवत संघाची घोषणा केली. मुख्य कर्णधार कार्लोस ब्रेथवेटने दौऱ्यास सुरक्षेचे कारण सांगून जाण्याच नकार दिला. उपकर्णधार जेसन मोहम्मदला कर्णधार बनवून पाठविण्यात आले.

## संघ 
## टी२० मालिका 
### १ला टी२० सामना 
### २रा टी२० सामना 
### ३रा टी२० सामना 
वर्ग:इ.स. २०१८ मधील क्रिकेट
वर्ग:वेस्ट इंडीज क्रिकेट संघाचे पाकिस्तान दौरे
चटपटीत बटाटे

## साहित्य
* एक किलो बटाटे (कमी पाण्यात उकडावेत. सालं काढून त्याचे मोठे चौकोनी तुकडे करावेत)
* एक ते दीड कप साधारणं आंबट दही
* अर्धा कप भाजलेले तीळ
* एक टीस्पून तेल
* चवीनुसार मीठ.

## कृती 
भाजलेले तीळ आणि मिरच्यांचं वाटण करून घ्यावं. या वाटणात दही घालावं. हे मिश्रण एकजीव करून बाजूला ठेवावं. मध्यम आचेवर एक नॉन-स्टिक पॅन मध्ये अर्धा चमचा तेल घालाव. त्यात हे वाटण घालावं. थोडावेळ परतल्यावर त्यात मीठ घालावं. आता त्यात बटाटे घालावेत. बटाट्यांना वाटण नीट लागेपर्यंत परतावं. पाणी निघून जाईपर्यंत परतावं.

## संदर्भ 
http://www.marathiworld.com/ann-he-purnabramha-m/chatpatitbatate

वर्ग:खाद्यपदार्थ
वर्ग:भाज्यांच्या पाककृती
वर्ग:महिला संपादनेथॉन २०२० लेख
दही मेथीची चटणी

मेथीच्या सेवनाने स्त्रियांचा अशक्तपणा दूर करून त्या सुदृढ बनतात व त्यांचा जठराग्नी प्रदीप्त होतो.  मेथी आमटी-भाजीच्या फोडणीत नेहमी वापरली जाते. वातनाषक औषधी म्हणून मेथीचा उपयोग केला जातो. पाण्याचा निचरा होणारी व काळी जमीन पण. मेथीला अनुकूल असते. मेथीची लागवड भारतात सर्वत्र होते. मेथीच्या भाजीत रक्त शुद्ध करण्याचा गुणधर्म आहे. राजस्थानात मेथी दाण्याचीही भाजी करतात. मेथी मध्ये जे तेल असते त्याचा वात नाडी वर सुयोग्य परिणाम होतो. मेथ्याचे लाडू, बेसन घालून भाजी, लसूण फोडणी घालून केलेली तुरीच्या डाळीचे वरण असे भरपूर पर्यत मेथी  सोबत  उपलब्ध आहेत. शिवाय आजकाल हॉटेल्स मध्ये सर्रास कसुरी मेथीचा वापर होतो. मेथीची एक खास चव आहे तो तिचा पानातला कडवट पण पदार्थांना वेगळीच लज्जत आणतो. 
## साहित्य
*मेथ्या १ चमचा
*तेल १ चमचा
*दही १ वाटी
*साखर १ १/२ चमचा
*मीठ १ १/२ चमचा

## कृती
मेथ्या तेलावर परतुन घ्या व लाल होऊ द्या. पोळपाट-लाटणे वर किंवा मिक्सर वर बारिक करा. भरडलेल्या मेथीत दही, साखर आणि मीठ मिसळा. आवडत असेल तर कोथिंबीर बारिक चिरून टाका. ही चटणीपराठे, खाकरे, वरण भात, खिचडी, बटाटे वडा, उडीद वडा आणि चकली बरोबर छान लागते.

## फायदे
*दह्यामुळे लेक्टिक एसिड मिळते.
*मेथ्या पाचक व वातहारक आहेत.
*मेथी वायूला शांत करणारी कफनाशक व ज्वरनाशक आहे .
*मेथी कृमी, शूळ, गोळा, संधिवात, कंबरेचे दुखणे, चमक येणे इ.  विकारांवर गुणकारी असते .
*मेथी वातांवर अत्यंत उत्तम समजली जाते.
*सुश्रुत मेथीला रक्त शुद्ध करणारी समजतात.
*मेथी  रसधातूला बलवान बनवते.
*मेथी स्त्रियांसाठी अत्यंत उपयुक्त असते.
## संदर्भ
http://www.marathiworld.com/ann-he-purnabramha-m/dinkacheyladoo

वर्ग:खाद्यपदार्थ
रताळ्याचे गोड काप

## साहित्य
*अर्धा किलो रताळी
*१ वाटी साखर
*१ वाटी ओला नारळ
*५-६ वेलदोडे
*तूप

## कृती
रताळयाची साले काढून विळीवर त्याचे गोल काप करावेत व स्वच्छ धुऊन घ्यावेत. नंतर जाड बुडाच्या पातेल्यात २ टेबलस्पून डालडा घालून त्यात धुतलेल्या फोडी घालाव्यात. मंदाग्नीवर रताळी शिजू द्यावीत. झाकणीवर थोडेसे पाणी घालावे. म्हणजे फोडी मऊसर, छान शिजतात, नंतर रताळी शिजल्यावर त्यात नारळ, साखर व वेलची पूड घालावी. मंदाग्नीवर रताळी शिजू द्यावीत. हे रताळयाचे काप लहान-मोठया सर्वांना फार आवडतात.
## संदर्भ
http://www.marathiworld.com/ann-he-purnabramha-m/ratalycheykaap

वर्ग:खाद्यपदार्थ
रताळ्याची फराळी खांडवी

## साहित्य
* रताळयाचे पीठ २ किलो
* आलं
* मिरची
* कोथिंबीर
* मीठ
* १०० मि.ली ताक

## कृती
प्रथम रताळयाच्या पीठात ताक टाकून मिक्स करावे. आले, मिरची, कोथिंबीर नीट चिरून ठेवावी. तूपात जिरे मीठ, हळद, टाकून फोडणी द्यावी. त्यात आले, मिरची, कोथिंबीर इ. टाकून नीट हलवावे. त्यात रताळयाचे पीठ व ताकाचे मिश्रण टाकून मंद विस्तवावर थोडेसे शिजवावे. घट्ट झाल्यावर ताटलीत पसरवावे.

## संदर्भ
http://www.marathiworld.com/ann-he-purnabramha-m/ratalycheykaap

वर्ग:उपवासाचे खाद्यपदार्थ
दाण्याची आमटी

## साहित्य
*१ वाटी दाण्याचे कूट
*३-४ हिरव्या मिरच्या
*२-३ आमसुले
*मीठ
*गूळ
*२ लवंगा
*१ दालचीनीचा तुकडा.

## कृती
दाण्याचे कूट थोडे पाणी घालून, पाटयावर वाटून घ्यावे. मिरच्या, लवंगा, दालचिनी हेही वाटावे. नंतर त्यात आणखी पाणी घालून मिश्रण सारखे करावे. मीठ, आमसुले व गूळ घालावा. नंतर आमटी उकळण्यास ठेवावी. पळीत तूप घालून जिऱ्याची फोडणी करावी व ती आमटीत घालावी.
## संदर्भ
http://www.marathiworld.com/ann-he-purnabramha-m/ratalycheykaap

वर्ग:खाद्यपदार्थ
सिद्धौषधि

सिद्घौषधि -उपयोगाकरिता तयार झालेली औषधी; परंतु व्यवहारात विशिष्ट प्रकारच्या म्हणजे पारा, गंधक खनिजांची भस्मे व वनस्पती यांचे जे मिश्र कल्प तयार केले जातात त्या कल्पौषधींना ‘सिद्घौषधी’ म्हणतात.

औषधिसिद्घ दूध ताजे असताना तयार होताच घेतले पाहिजे. अन्यथा तासाभरातच ते बिघडते. औषधिसिद्घ तूप, तेल, अवलेह इ. एक वर्षानंतर निर्वीर्य होतात; मात्र पाराघटित औषधी संरक्षित असल्याने बिघडत नाहीत. उलट त्यांपैकी बहुतेक जितक्या जुन्या तितक्या चांगल्या ठरतात.

पारा योगवाही असल्यामुळे तो त्याच्याशी मिश्र किंवा संयुक्त औषधींचे दोष घालवितो व त्यांची गुणकर्मे वाढवितो. ती कालाने निर्वीर्य न होता गुणांनी वाढतात. त्यांची मात्रा अल्प पुरते, रुचीला नावडती नसतात. ती पाऱ्यामुळे शीघ्र कार्यकारी व पार्थिव द्रव्यघटित असल्यामुळे रुग्णाला आलेले रोगनाशक गुण दीर्घकाल टिकणारे असतात. अनेक रोगांवर त्या त्या रोगाला अनुसरून योग्य अनुपानाबरोबर एकच सिद्घौषधी देता येते.

सिद्घौषधी रसायने गुणदायी असतात. त्यामुळे पुष्कळदा असाध्य समजल्या गेलेल्या रोगांवरही गुणदायी होतात व व्यवहार दृष्ट्याही सोयीच्या असतात.

वर्ग:आयुर्वेद
श्रीलंका क्रिकेट संघाचा वेस्ट इंडीज दौरा, २०१८

श्रीलंका क्रिकेट संघाने जून २०१८ मध्ये ३ कसोटी सामन्यांची मालिका खेळण्याकरिता वेस्ट इंडीजच्या दौरा केला होता. केन्सिंग्टन ओव्हलवर होणारी कसोटी वेस्ट इंडीजमधील पहिलीच दिवस-रात्र कसोटी ठरली.

कसोटी मालिका १-१ अशी बरोबरीत सुटली

## दौरा सामने 
### तीन-दिवसीय सराव सामना : वेस्ट इंडीज अध्यक्षीय एकादश वि. श्रीलंका 
## कसोटी मालिका 
### १ली कसोटी 
### २री कसोटी 
### ३री कसोटी
वर्ग:इ.स. २०१८ मधील क्रिकेट
वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट संघाचे वेस्ट इंडीज दौरे
वर्ग:वेस्ट इंडीजमधील क्रिकेट
जॉन मथाई

**जॉन मथाई** (१८८६-१९५९) हे भारतीय अर्थशास्त्रराजकारणी व राज होते. त्यांनी भारताचे पहिले रेल्वेमंत्री आणि त्यानंतर भारताचे अर्थमंत्री म्हणून काम केले, १९४८ मध्ये भारताच्या पहिल्या बजेटच्या सादरीकरणानंतर लगेचच पदभार स्वीकारला. मथाई हे मद्रास विद्यापीठातून अर्थशास्त्रात पदवीधर झाले. त्यांनी १९२२ ते १९२५ पर्यंत मद्रास विद्यापीठात प्राध्यापक व प्रमुख म्हणून काम केले. त्यांनी दोन अर्थसंकल्प सादर केले, परंतु नियोजन आयोग आणि पी.सी. महालनोबिस यांच्या वाढीव ताकदीच्या निषेधार्थ १९५० च्या अर्थसंकल्पानंतर राजीनामा दिला. १९५९ मध्ये त्यांना पद्मविभूषण पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.

## संदर्भ
वर्ग:इ.स. १९८६ मधील जन्म 
वर्ग:इ.स. १९५९ मधील मृत्यू 
वर्ग:भारतीय अर्थशास्त्रज्ञ 
वर्ग:भारतीय अर्थमंत्री 
वर्ग:भारतीय राजकारणी 
वर्ग:भारतीय रेल्वेमंत्री 
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:मल्याळी व्यक्ती 
वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते 
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:भारतीय संविधान सभेचे सदस्य
डॉ. भीमराव आंबेडकर महाविद्यालय (दिल्ली)

**डॉ. भीमराव आंबेडकर महाविद्यालय** हे १९९१ मध्ये भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या जन्मशताब्दी वर्षात स्थापन करण्यात आले. हे दिल्ली विद्यापीठाचे एक घटक महाविद्यालय आहे आणि यमुना परिसरातील उच्च शिक्षणाच्या गरजा भागविण्यासाठी दिल्ली सरकारने प्रायोजित केले आहे. हे एक सह-शिक्षण संस्था आहे. महाविद्यालयाने विद्यापीठात चार व्यावसायिक अभ्यासक्रम सुरू केले आहेत, ते म्हणजे बी.ए. (ऑनर्स) बिझनेस इकोनॉमिक्स, बी.ए. (ऑनर्स) सोशल वर्क, बी.ए. (ऑनर्स) हिंदी पत्रकारिता आणि मास कम्युनिकेशन आणि बी.ए. (ऑनर्स) एप्लाइड सायकोलॉजी.
## हे सुद्धा पहा 
* डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या नावावर असलेल्या गोष्टींची यादी
* डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर संबंधित लेखांची सूची

वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या नावे असलेल्या गोष्टी
वर्ग:दिल्लीतील महाविद्यालये
वर्ग:भारतातील महाविद्यालये
ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा इंग्लंड दौरा, २०१८

ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाने जून २०१८ मध्ये ५ एकदिवसीय आणि १ ट्वेंटी२० सामना खेळण्याकरिता इंग्लंडचा दौरा केला. मालिकेआधी ऑस्ट्रेलियाने ससेक्स आणि 
मिडलसेक्स संघांविरुद्ध लिस्ट अ सराव सामने खेळले. इंग्लंडने एकदिवसीय मालिका ५-० तर ट्वेंटी२० मालिका १-० अशी जिंकली.

## दौरा सामने 
### लिस्ट - अ सामना : ससेक्स वि ऑस्ट्रेलिया 
### लिस्ट - अ सामना : मिडलसेक्स वि ऑस्ट्रेलिया 
## एकदिवसीय मालिका 
### १ला सामना 
### २रा सामना 
### ३रा सामना 
### ४था सामना 
### ५वा सामना 
## एकमेव आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० 
वर्ग:इ.स. २०१८ मधील क्रिकेट
वर्ग:ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचे इंग्लंड दौरे
वर्ग:इंग्लंडमधील क्रिकेट