open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
हास्य

इवलेसे| हसणारा बालक .

**हास्य** ही एक आनंददायी शारीरिक कृत्य आणि भावना आहे ज्यामध्ये सामान्यतः वक्षोदर मध्यपट आणि इतर श्वसनतंत्र भागांच्ं लयबद्ध, सहसा ऐकू येणारे आकुंचन असते. हे काही बाह्य किंवा अंतर्गत उत्तेजनांना दिलेला प्रतिसाद आहे. गुदगुल्या होण्यासारख्या क्रियाकलापांमधून किंवा विनोदी कथा, प्रतिमा, व्हिडिओ किंवा विचारांमधून हास्य वाढू शकते.  जास्ती तर, हे आनंद किंवा शमन यासारख्या अनेक सकारात्मक भावनिक अवस्थांच्ं श्रवण अभिव्यक्ती मानल्या जातं. तथापि, काही प्रसंगी, ते उलट भावनिक अवस्थांमुळे होऊ शकते जसे की लाज, आश्चर्य किंवा गोंधळ जसे की चिंताग्रस्त हास्य किंवा सौजन्यपूर्ण हास्य. वय, लिंग, शिक्षण, भाषा, व संस्कृती हे सर्व निर्देशक आहेत  की एखाद्या व्यक्तीला दिलेल्या परिस्थितीत हास्य अनुभवता येईल की नाही. मानवांव्यतिरिक्त, काही इतर नरवानर ( चिंपांझी, गोरिल्ला आणि ऑरंगुटान ) कुस्ती, खेळाचा पाठलाग किंवा गुदगुल्या करणे यासारख्या शारीरिक संपर्काच्या प्रतिसादात हास्यासारखे आवाज करतात.

हास्य हा मानवी वर्तनाचा एक भाग आहे जो मनुष्य मेंदूद्वारे नियंत्रित केला जातो, जो मानवांना सामाजिक संवादात त्यांच्ं हेतू स्पष्ट करण्यास मदत करतो आणि संभाषणांना भावनिक संदर्भ प्रदान करतो. हास्य हे एखाद्या गटाचा भागी असल्याच्ं संकेत म्हणून वापरल्या जातो - ते स्वीकृती आणि दुसऱ्यांशी सकारात्मक संवाद दर्शवतं. हास्य कधीकधी संसर्गजन्य मानले जाते आणि एका व्यक्तीच्ं हास्य स्वतःच दुसऱ्यांना सकारात्मक प्रतिसाद मीळून हसतात.    

विनोद आणि हास्य यांचा शास्त्र, आणि मानवी शरीरावर त्याचं मानसिक आणि शारीरिक परिणाम यांना हास्यशास्त्र म्हणतात.
वर्ग:भावना
अकलूज किल्ला

हा किल्ला १३ व्या शतकात यादव राजा राजा सिंघन याने बांधला होता. त्या काळात युद्धात हा किल्ला पूर्णपणे नष्ट झाला. या किल्ल्याचा इतिहास फार जुना नाही आणि त्या काळात त्याचा मधला इतिहास जवळजवळ नाहीसा झाला. इतिहासात उल्लेख आहे (मोगल काळात ते असदनगर म्हणूनही ओळखले जात असे) युवराज संभाजी महाराज आणि इतर २६ जणांना संगमेश्वरहून मुकर्रब खानने पकडून या किल्ल्यावर आणले.

या किल्ल्यावर बहामनी, आदिलशाही, मुघल आणि मराठा यांनी राज्य केले होते. मुघल काळात, बहादूरगड किल्ला आणि हा किल्ला औरंगजेबांचा सुभेदार दख्खनचा बहादूर खान राज्य करत असे. नंतर रणमस्तखान किल्लेदार झाल्याचा उल्लेख आहे. १६७९ मध्ये दिलेरखान आणि संभाजी महाराज ४ महिने राहिले. १४ डिसेंबर १६८८ ते १५ फेब्रुवारी १६८९ पर्यंत औरंगजेब या किल्ल्यात राहिला. त्या काळात महाराष्ट्र गॅझेटियर आनंद साजरा करण्यासाठी असदपूरमध्ये बदलले [स्पष्टीकरण आवश्यक] जेव्हा त्याला कळले की छत्रपती संभाजी महाराजांना मुक्करबखानने संगमेश्वर येथे कैद केले आहे. इतिहासात असेही नमूद केले आहे की ब्रिटीशांनी पेशवे उलथवून टाकल्यानंतर दुसरे बाजीराव पेशवे तीन महिने [स्पष्टीकरण आवश्यक] राहिले होते. याशिवाय, असेही नोंदवले आहे की, ब्रिटीश गव्हर्नर लॉर्ड दुलहौसी देखील काही काळ येथे राहिले होते. [उद्धरण आवश्यक]

**अकलूज किल्ला** (मराठी: अकलूज किल्ला) हा महाराष्ट्रातील सोलापूर जिल्ह्यातील सोलापूरपासून ११५ किमी अंतरावर असलेला एक किल्ला आहे. हा किल्ला सोलापूर जिल्ह्यातील एक महत्त्वाचा किल्ला आहे. किल्ल्याचा जीर्णोद्धार श्री दिनकरराव थोपटे आणि अविनाश थोपटे यांनी स्थानिक लोकांच्या मदतीने केला आहे. या किल्ल्याला आता शिवसृष्टी असेही म्हणतात. [उद्धरण आवश्यक]

किल्ला
वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले
वर्ग:भारतातील १६ व्या शतकातील किल्ले
वर्ग:मराठा साम्राज्याच्या इमारती आणि संरचना
महाभारतातील घराणी आणि व्यक्तिरेखा (यादी)

## संदर्भ 
वर्ग:याद्या
वर्ग:महाभारत
वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा
सुरत मेट्रो

**सुरत मेट्रो** ही भारतातील गुजरात राज्यातील सुरत महानगर प्रदेशातील सुरतसाठी एक बांधकामाधीन जलद वाहतूक रेल्वे प्रणालीआहे. या प्रणालीत १८ जानेवारी २०२१ पासून ४०.३५ किलोमीटर लांबीचे दोन मार्ग बांधले जात आहेत.  हा प्रकल्प डिसेंबर २०२७ पर्यंत पूर्ण होण्याची अपेक्षा आहे आणि यासाठी अंदाजे  खर्च होणार आहे. 

## मार्ग जाळे 
### पहिला टप्पा 
पाहलिया टप्प्यातील दोन मार्ग वरछा येथील सरठाणा ते ड्रीम सिटी ( ) आणि भेसन डेपो ते सारोली (  ) असे आहेत. सरठाणा-ड्रीम सिटी मार्गिकेवर २० स्थानके असतील आणि भेसन-सारोली मार्गिकेवर १८ स्थानके असतील. मंजूर झालेल्या या   मार्गांपैकी,  मार्ग उन्नत असेल, तर  मार्ग भूमिगत असेल.

पहिल्या टप्प्यात, सरठाणा ते ड्रीम सिटी मार्गावर ( लाल मार्गिका ) या पहिल्या मार्गिकेवर २० मेट्रो स्टेशन बांधले जातील आणि भेसन ते सारोली ( हिरवी मार्गिका ) या दुसऱ्या मार्गिकेवर १८ मेट्रो स्टेशन बांधले जातील.  

## हे देखील बघा
* भारतातील शहरी रेल्वे वाहतूक
** गुजरात मेट्रो रेल कॉर्पोरेशन लिमिटेड
*** अहमदाबाद मेट्रो

## संदर्भ 
वर्ग:भारतात प्रस्तावित जलद परिवहन
वर्ग:सुरतमधील वाहतूक
वर्ग:सुरत
भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (रेक्विझिशनिस्ट)

**भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (रेक्विझिशनिस्ट)** हा भारतातील एक राजकीय पक्ष होता. १९६९ मध्ये, अनेक मुद्द्यांवरून इंदिरा गांधी यांचे काँग्रेस पक्षाच्या वरिष्ठ नेत्यांशी मतभेद झाले. त्यापैकी प्रमुख म्हणजे भारताच्या राष्ट्रपतीपदाच्या रिक्त पदासाठी काँग्रेस पक्षाचे अधिकृत उमेदवार नीलम संजीव रेड्डी यांना पाठिंबा देण्याऐवजी स्वतंत्र उमेदवार व्ही. व्ही. गिरी यांना पाठिंबा देण्याचा त्यांचा निर्णय. दुसरे म्हणजे अर्थमंत्री मोरारजी देसाई यांच्याशी सल्लामसलत न करता पंतप्रधानांनी बँक राष्ट्रीयीकरणाची घोषणा केली. या पावलांमुळे पक्षाध्यक्ष एस. निजलिंगप्पा यांनी अनुशासनहीनतेसाठी त्यांना पक्षातून काढून टाकले. भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातून बाहेर पडल्यानंतर इंदिरा गांधी यांच्या नेतृत्वात काँग्रेस (आर) या पक्षाची स्थापना झाली. सदर पक्ष १९७७ साली काँग्रेस (आय) पक्षात विलीन झाला, पुढे ज्यालाच अधिकृत अ.भा. काँग्रेसचा दर्जा मिळाला.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतातील राजकीय पक्ष
वर्ग:इ.स. १९६९ मधील निर्मिती
वर्ग:इ.स. १९७७ मधील समाप्ती
फौजदारी प्रक्रिया संहिता (भारत)

**फौजदारी प्रक्रिया संहिता**, ज्याला सामान्यतः **सीआरपीसी** म्हणतात, हा भारतातील मूलभूत फौजदारी कायद्याच्या प्रशासनाच्या प्रक्रियेसाठी मुख्य कायदा होता. हा १९७३ मध्ये लागू करण्यात आला आणि १ एप्रिल १९७४ रोजी अंमलात आला. ह्यात गुन्ह्याचा तपास, संशयित गुन्हेगारांना अटक करणे, पुरावे गोळा करणे, आरोपी व्यक्तीचा अपराध किंवा निर्दोषपणा निश्चित करणे आणि दोषींना शिक्षा निश्चित करण्यासाठी यंत्रणा प्रदान करते.

११ ऑगस्ट २०२३ रोजी, सीआरपीसीच्या जागी भारतीय नागरिक सुरक्षा संहिता आणण्याचे विधेयक लोकसभेत सादर करण्यात आले व २६ डिसेंबर २०२३ रोजी ते मान्य झाले.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतातील कायदे
सुनीता सिंग चोकन

**सुनीता सिंग चोकन** (जन्म: १९८५) ही एक भारतीय गिर्यारोहक आणि चळवळ कार्यकर्ती आहे. तिने २०११ मध्ये माउंट एव्हरेस्ट सर केले. त्यानंतर तिने पर्यावरण आणि बेटी बचाओ बेटी पढाओ मोहिमेला प्रोत्साहन देण्यासाठी दोन लांब पल्ल्याच्या सायकल सहली केल्या. तिला २०१६ सालच्या नारी शक्ती पुरस्कारासह अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत.

## प्रारंभिक आयुष्य 
चोकन चा जन्म १९८५ मध्ये एका हिंदू गुर्जर कुटुंबात झाला. तिचे बालपण हरियाणा मधील रेवाडी आणि राजस्थान मधील किशोरपुरा येथे गेले. तसेच तिचे शालेय शिक्षण पंजाब मधील अमृतसर, येथे पूर्ण झाले. तिचे वडील सीमा सुरक्षा दलात काम करायचे यामुळे तिचे आयुष्य भारतातील वेगवेगळ्या भागात गेले. चोकनने मनाली आणि दार्जीलिंग मध्ये गिर्यारोहणाचे प्रशिक्षण घेतले. त्यानंतर पुढील टप्प्यात तिने हिमालयातील इतर अनेक शिखरे सर केली.

२०१७ मध्ये, चोकनने सायकल सहल सुरू केली. बेटी बचाओ, बेटी पढाओ आणि "पर्यावरण जपा" या मोहिमांना प्रोत्साहन देण्यासाठीची ही सहल कन्याकुमारी ते लेह पर्यंतची ४२०० किमी एवढी दीर्घ होती. २०१८ मध्येही तिने बेटी बचाओ, बेटी पढाओ या कार्यक्रमाचा प्रचार करण्यासाठी आणखी एक सायकल सहल केली, यावेळी तिने ५,००० किमी अंतर कापले. ही सहल गुजरात येथील सोमनाथ मंदिरापासून ते नेपाळ पर्यंतची होती.

## पुरस्कार आणि मान्यता 
चोकनला २०१६ सालचा नारी शक्ती पुरस्कार मिळाला. हा पुरस्कार भारताचे तत्कालीन राष्ट्रपती प्रणब मुखर्जी यांच्या हस्ते प्रदान करण्यात आला. तिला सीमा सुरक्षा दलाचा शूर कन्या, भारत गौरव आणि कल्पना चावला आदी पुरस्कारांनीही गौरवण्यात आले आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:नारी शक्ती पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. १९८५ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:भारतीय गिर्यारोहक
सारांश (चित्रपट)

***सारांश*** हा १९८४ चा महेश भट्ट दिग्दर्शित भारतीय हिंदी नाट्यपट आहे, ज्यात अनुपम खेर, रोहिणी हट्टंगडी, मदन जैन, निळू फुले, सुहास भालेकर आणि सोनी राजदान यांनी भूमिका केल्या होत्या. हे मुंबईत राहणाऱ्या एका वृद्ध महाराष्ट्रीय जोडप्याबद्दल आहे (खेर व हट्टंगडी) जे त्यांच्या एकुलत्या एका मुलाच्या निधनाचे दुःख सहन करत आहे जो परदेशात राहत होता. अनुपम खेर यांचा हा पहिला चित्रपट होता. या चित्रपटाला अजित वर्मन यांचे संगीत आणि वसंत देव यांचे गीत होते. त्याची निर्मिती आणि वितरण राजश्री प्रॉडक्शनने केले होते. १९८५ च्या सर्वोत्कृष्ट परदेशी भाषेतील चित्रपटासाठी अकादमी पुरस्कारासाठी भारताची अधिकृत नोंद म्हणून त्याची निवड झाली; पण त्याला नामांकन मिळाले नाही.

## कलाकार 
* अनुपम खेर - बी.व्ही. प्रधान 
* रोहिणी हट्टंगडी - पार्वती प्रधान 
* सोनी राजदान - सुजाता सुमन
* मदन जैन - विलास चित्रे
* सुहास भालेकर - विश्वनाथ 
* आलोक नाथ - ज्योतिषी
* आकाश खुराणा - मुख्यमंत्री शशिकांत
* सलीम घौस 
* निळू फुले - गजानन चित्रे
* अरुण बक्षी - - गजानन चित्रे यांच्या गुंड

## पुरस्कार 
**३२ वे राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार** :
* सर्वोत्कृष्ट गीतकार - वसंत देव

**३२ वे फिल्मफेर पुरस्कार** :
***जिंकले**
** सर्वोत्कृष्ट अभिनेता - अनुपम खेर
** सर्वोत्कृष्ट कथा - महेश भट्ट
** सर्वोत्कृष्ट कला दिग्दर्शन – मधुकर शिंदे
***नामांकित**
** सर्वोत्कृष्ट चित्रपट - ताराचंद बडजात्या
** सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक - महेश भट्ट
** सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री - रोहिणी हट्टंगडी
** सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री – सोनी राजदान

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९८४ मधील चित्रपट
वर्ग:इ.स. १९८४ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:राजश्री प्रॉडक्शन्स
वर्ग:महेश भट्ट दिग्दर्शित चित्रपट
येलहंका जंक्शन रेल्वे स्थानक

**यलहंका जंक्शन रेल्वे स्थानक** (स्टेशन कोड: **YNK** ) हे भारतातील कर्नाटक राज्यातील बंगळुरच्या बाहेरील भागात असलेले एक भारतीय रेल्वे स्थानक आहे, जे यलहंका परिसरात बंगळूर सिटी रेल्वे स्थानकापासून सुमारे २५  किमी अंतरावर आहे. हे स्थानकगुंटकल-बंगळुरू मार्गावर आहे. 

## जंक्शन 
यलाहंका रेल्वे स्थानक हे गुंटाकल-बंगळुरू विभाग, बंगलोर-कोलार मार्गावरील एक स्थानक आहे,  आणि कृष्णराजपूरम मार्गे बेंगळुरू सिटी लाइन-चेन्नई सेंट्रलला जोडणारी एक लाईन आहे.  

## हे देखील बघा 
* बेंगळुरू उपनगरी रेल्वे

## संदर्भ 
वर्ग:बंगळूरमधील वाहतूक
वर्ग:कर्नाटकमधील रेल्वे स्थानके
व्ही. नानम्मल

**व्ही. नानम्मल** (२४ फेब्रुवारी, १९२० - २६ ऑक्टोबर, २०१९) ह्या भारतातील सर्वात वयस्कर योग शिक्षीका होत्या. त्यांनी ४५ वर्षांत जवळपास दहा लाख विद्यार्थ्यांना योग प्रशिक्षण दिले आणि दररोज शंभर विद्यार्थ्यांना शिकवले. त्यांचे सहाशे विद्यार्थी जगभरात योग प्रशिक्षक म्हणून कार्यरत आहेत.

त्यांच्या कार्याला २०१६ मध्ये भारताचा राष्ट्रीय नारी शक्ती पुरस्कार आणि २०१८ मध्ये देशाचा चौथा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार पद्मश्रीने सन्मानित करण्यात आले.

## वैयक्तिक जीवन 
नानम्मल यांचा जन्म २४ फेब्रुवारी १९२० रोजी कलियापुरम, कोइंबतूर, येथील 'जमीन' या गावी एका शेतकरी कुटुंबात झाला.

नानम्मलचे वडील आणि आजोबा दोघेही 'नोंदणीकृत भारतीय वैद्यकीय व्यावसायिक (RIMP)' होते. योग ही या घरची कौटुंबिक परंपरा होती. कुटुंबाबाहेरील इतर कोणालाही हा योग शिकवला जात नव्हता. त्या काळात, कुटुंबाचा प्राथमिक व्यवसाय पारंपारिक सिद्ध औषधी आणि शेती हा होता. केरळ राज्यात त्यांचे नारळ आणि काजूचे शेत होते.

नानाम्मल यांचे पती देखील सिद्ध औषधी साधक होते आणि ते शेती देखील करत होते. आपल्या 
पती सोबत त्या नेगमम आणि नंतर गणपती या 
गावी राहायला गेल्या. लग्नानंतर त्यांना निसर्गोपचाराची आवड निर्माण झाली.

## पुढील आयुष्य आणि मृत्यू 
नानाम्मल यांनी कोइम्बतूरमधील २०,००० हून अधिक विद्यार्थ्यांना आणि उत्साही लोकांना योग शिकवून गिनीज बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्डमध्ये नाव नोंदवण्याचा प्रयत्न केला. महिलांमध्ये, विशेषतः मुलींमध्ये, योग तंत्रांबद्दल जागरूकता निर्माण करणे हा त्यांचा प्रमुख उद्देश होता. त्यांनी विविध शैक्षणिक संस्थांमध्ये जाऊन सर्व सामान्य लोकांच्या आरोग्याशी संबंधित अनेक समस्या सोडवल्या. त्या 'इंडियाज गॉट टॅलेंट' या भारतीय वास्तव प्रदर्शनीमध्ये स्पर्धक म्हणून भाग घेणार होत्या. नानम्मल यांना यूट्यूब वर देखील चांगली लोकप्रियता मिळाली होती. यात कठीण योगासनांचे व्हिडिओ समाविष्ट आहेत.

२०१९ च्या शरद ऋतूमध्ये नानम्मल आपल्या पलंगावरून खाली पडल्या आणि तेव्हापासून त्या अंथरुणावर खिळून होत्या.

## सन्मान 
नानम्मल यांना प्रेमाने लोक "योगा आजी" म्हणून ओळखत असत.  हा पुरस्कार मिळवणारी ती सर्वात वयस्कर व्यक्ती असल्याचे वृत्त वाहिन्यांवर घोषित करण्यात आले.
* २०१८ – रोटरी क्लबचा जीवनगौरव पुरस्कार.

## संदर्भ 
वर्ग:इतर क्षेत्रातील पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय शिक्षक
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय महिला
वर्ग:तमिळनाडूतील महिला
वर्ग:इ.स. २०१९ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९२० मधील जन्म
वर्ग:नारी शक्ती पुरस्कारविजेते
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
निबारणचंद्र लष्कर

**प्रा. निबारणचंद्र रतनमोनी लष्कर** (१७ जानेवारी १९०२ — २५ जून १९८७) हे एक भारतीय समाजसेवक व राजकारणी होते. निबारणचंद्र हे स्वातंत्र्यानंतर आसाम राज्यातील काछाड-लुशाई टेकड्या मतदारसंघातून निवडून येऊन प्रथम लोकसभेचे सदस्य होते. तसेच ते आसाम राज्यातीलच काछाड या मतदारसंघातून निवडून २ऱ्या लोकसभेचे देखील सदस्य होते. ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे नेते होते. 

वर्ग:इ.स. १९०२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८७ मधील मृत्यू
वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:१ ली लोकसभा सदस्य
वर्ग:२ री लोकसभा सदस्य
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:काछाड-लुशाई टेकड्याचे खासदार
वर्ग:काछाडचे खासदार
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जख्म

***जख्म***  हा १९९८ चा भारतीय हिंदी भाषेतील नाट्य चित्रपट  आहे जो महेश भट्ट यांनी लिहिलेला आणि दिग्दर्शित केला आहे आणि महेश आणि पूजा भट्ट यांनी निर्मित केला आहे. या चित्रपटात अजय देवगण, कुणाल खेमू, पूजा भट्ट, सोनाली बेंद्रे आणि नागार्जुन यांच्या भूमिका आहेत. *जख्म* हा चित्रपट महेश भट्ट यांची आई शिरीन मोहम्मद अली यांच्या जीवनावर आधारित होता, तर त्यांची मुलगी पूजा हिने या चित्रपटात तिची भूमिका साकारली होती.

*जख्मला* राष्ट्रीय एकात्मतेवरील सर्वोत्कृष्ट वैशिष्ट्यपूर्ण चित्रपटासाठी नर्गिस दत्त पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. देवगणच्या अभिनयामुळे त्यांना सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा पहिला राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाला.

या कथेचे रूपांतर *नामकरण* नावाच्या टीव्ही मालिकेत करण्यात आले आहे, जी सप्टेंबर २०१६ ते जून २०१८ दरम्यान स्टार प्लसवर प्रसारित झाली.

## कलाकार 
* अजय देवगण - अजय देसाई
** कुणाल खेमू - तरुण अजय
* नागार्जुन - रमन देसाई, अजय आणि आनंद यांचे वडील
* सोनाली बेंद्रे - सोनिया माहेश्वरी देसाई, अजयची पत्नी
* पूजा भट्ट - नूर हुसेन खान, अजय आणि आनंदची आई
* आशुतोष राणा - सुबोध माळगावकर 
* शरत सक्सेना - इन्स्पेक्टर पवार
* अक्षय आनंद - आनंद कुमार देसाई, अजयचा भाऊ 
* सौरभ शुक्ला - गुरुदयाल सिंग
* मदन जैन - पत्रकार अन्वर हाश्मी

## गीत 
आनंद बक्षी यांच्या गीतांसह एम.एम. कीरावानी यांनी संगीत दिले होते. संगीतकाराने "गली मैं आज चांद निकाला" साठी चित्रा यांची निवड केली परंतु अज्ञात कारणांमुळे ते गाणे नंतर अलका याज्ञिक यांनी गायले.

## संदर्भ 
वर्ग:महेश भट्ट दिग्दर्शित चित्रपट
वर्ग:इ.स. १९९७ मधील हिंदी चित्रपट
अतुल अग्निहोत्री

**अतुल अग्निहोत्री** (जन्म: ८ जुलै १९६४) हा एक भारतीय अभिनेता, निर्माता आणि दिग्दर्शक आहे. त्यांनी बॉलिवूडमध्ये अभिनेता म्हणून कारकिर्दीची सुरुवात केली, दोन चित्रपट दिग्दर्शित केले आणि काही चित्रपट निर्माता म्हणूनही त्यांना यश मिळाले. तो त्याच्या पहिल्या चित्रपट *सर* (१९९३) साठी प्रसिद्ध आहे, जो त्याच्या कारकिर्दीतील सर्वात उल्लेखनीय चित्रपट होता. त्यांचे इतर उल्लेखनीय चित्रपट *आतिश: फील द फायर* (१९९४) आणि *क्रांतीवीर* (१९९४) हे आहे.

अग्निहोत्रीचे लग्न निर्माती/डिझायनर अलविरा खान अग्निहोत्रीशी झाले आहे.  त्यांची पत्नी पटकथा लेखक सलीम खान यांची मुलगी आणि अभिनेता सलमान खान, अरबाज खान आणि सोहेल खान यांची बहीण आहे. त्यांचा पहिला मुलगा अयान अग्निहोत्रीचा जन्म १२ जून १९९३ रोजी झाला आणि त्यांची मुलगी अलिझेह अग्निहोत्रीचा जन्म २१ सप्टेंबर १९९५ रोजी झाला.

अग्निहोत्री यांची कारकीर्द १९८३ मध्ये सुरू झाली जेव्हा त्यांनी *पासंद अपनी अपनी* (१९८३) मध्ये बाल कलाकार म्हणून एक छोटीशी भूमिका साकारली ज्यामध्ये त्यांची चुलत बहीण रती अग्निहोत्री नायिका होती. त्याने महेश भट्ट यांच्या *सर* (१९९३) या चित्रपटातून अभिनय क्षेत्रात पदार्पण केले, जो व्यावसायिक आणि समीक्षकीयदृष्ट्या यशस्वी ठरला. १९९० आणि २००० च्या दशकाच्या सुरुवातीला त्यांनी अनेक इतर चित्रपटांमध्ये काम केले, ज्यामध्ये त्यांचे सर्वात उल्लेखनीय हिट चित्रपट म्हणजे *क्रांतीवीर* (१९९४), *नाराज* (१९९४), *आतीश* (१९९४), *चाची ४२०* (१९९७), *यशवंत* (१९९७) आणि *हम तुम्हारे हैं सनम* (२००२) हे होते.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९७० मधील जन्म
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:हिंदी दिग्दर्शक
वर्ग:चित्रपट निर्माते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सडक (चित्रपट)

***सडक*** हा १९९१ चा महेश भट्ट दिग्दर्शित भारतीय हिंदी भाषेतील रोमँटिक ॲक्शन थ्रिलर चित्रपट आहे. यात संजय दत्त आणि पूजा भट्ट यांच्या भूमिका आहेत. हा चित्रपट १९९१ सालच्या सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या चित्रपटांपैकी एक आहे. हा १९७६ च्या अमेरिकन चित्रपट *टॅक्सी ड्रायव्हरचा* अनधिकृत रिमेक आहे. या चित्रपटाचे तामिळमध्ये *अप्पू* (२०००) नावाने पुनर्निर्मिती करण्यात आली. २८ ऑगस्ट २०२० रोजी डिस्ने+ हॉटस्टारवर *सडक २* हा सिक्वेल प्रदर्शित झाला, जो त्याच्या उदासीन आणि क्लिष्ट कथानकामुळे बॉलिवूडमध्ये चांगला व्यवसाय करू शकला नाही.

## कलाकार 
* संजय दत्त - रवी किशोर वर्मा
* पूजा भट्ट - पूजा
* दीपक तिजोरी - गोट्या
* सदाशिव अमरापूरकर - महाराणी, 'नपुंसक' वेश्यालय मॅडम
* नीलिमा अजीम - चंदा
* अवतार गिल - सलीम भाई
* पंकज धीर - पोलीस निरीक्षक इराणी
* गेविन पॅकार्ड - महाराणीचा हेंचमन
* मुश्ताक खान - गुल्लू
* मनोहर सिंग
* जी.पी. सिंग
* अरुण गोविल
* जावेद खान अमरोही - पक्या
* सोनी राजदान - रूपा

## गीत 
चित्रपटाचा गीत संगीतकार जोडी नदीम श्रवण यांनी संगीतबद्ध केला आहे. सर्व गाणी अनुराधा पौडवाल यांच्यासह कुमार सानू, अभिजीत भट्टाचार्य, मनहर उधास, देबाशीष दासगुप्ता, जुनैद अख्तर आणि बबला मेहता यांनी गायली आहेत.

वर्षातील टॉप तीन सर्वाधिक विक्री होणाऱ्या बॉलीवूड साउंडट्रॅकपैकी हा एक बनला. "तुम्हें अपना बनाना की" हे गाणे आजवर लोकप्रिय आहे. तथापि, हे पाकिस्तानी गायक मुसरत नझीर यांच्या "चले तो कट ही जायेगा सफर" या प्रसिद्ध गाण्याचा रिमेक होता. त्यानंतर, २०१५ च्या *हेट स्टोरी ३* चित्रपटासाठी गाण्याचे पुनर्निर्मित आवृत्ती वापरण्यात आली. *प्लॅनेट बॉलीवूडने* संकलित केलेल्या "सर्वकालीन १०० सर्वोत्कृष्ट बॉलीवूड साउंडट्रॅक" च्या यादीत हा साउंडट्रॅक #५१ होता.

## पुरस्कार 
सदाशिव अमरापूरकर यांना सर्वोत्कृष्ट नकारात्मक भूमिकेसाठी फिल्मफेर पुरस्कार मिळाला.

## संदर्भ 
वर्ग:महेश भट्ट दिग्दर्शित चित्रपट
वर्ग:इ.स. १९९१ मधील चित्रपट
आग्रा मेट्रो

**आग्रा मेट्रो** ही भारतातील उत्तर प्रदेशातील आग्रा येथील एक जलद वाहतूक व्यवस्था आहे. ही मेट्रो प्रणाली उत्तर प्रदेश मेट्रो रेल कॉर्पोरेशन (UPMRC) च्या मालकीची आणि याच संस्थे द्वारे चालवली जाते. यामध्ये एकूण  लांबीच्या आणि २७ स्थानके असलेल्या दोन मेट्रो मार्गिका असतील.  आग्रा मेट्रो ही उत्तर प्रदेशातील पाच जलद वाहतूक प्रणालींपैकी एक आहेआहेत.  लखनौ मेट्रो, मेरठ मेट्रो, कानपूर मेट्रो आणि नोएडा मेट्रो हे ह्या राज्यातील इतर मेट्रो प्रकल्प आहेत.

## इतिहास 
जुलै २०१६ मध्ये,  राईट्सने प्रकल्प अहवाल बनवून राज्य सरकारला दिले होता.

२८ फेब्रुवारी २०१९ रोजी, केंद्रीय मंत्रिमंडळाने आग्रा येथील ८३७९.६२ कोटीच्या मेट्रो प्रकल्पाला मंजुरी दिली.  

६ मार्च २०२४ रोजी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी आग्रा मेट्रो प्रकल्पाच्या पहिल्या भागाचे उद्घाटन केले.

## मार्गांचे जाळे 
### पहिला टप्पा 
इवलेसे| मनकामेश्वर मंदिर मेट्रो स्टेशन
पहिल्या टप्प्यात, सिकंदरा ते ताज ईस्ट गेट पर्यंतच्या पिवळ्या मार्गिकेवर (मार्गिका १) १४ मेट्रो स्टेशन बांधले जातील आणि आग्रा छावणी रेल्वे स्थानक ते कालिंदी विहार पर्यंतच्या निळ्या मार्गिकेवर (मार्गिका २) १५ मेट्रो स्थानके बांधले जातील. 

### सध्याचे टप्पे 
### सद्य जाळे 
## चालसंच 
डावे|इवलेसे| ताजमहाल मेट्रो स्थानक
इवलेसे| आग्रा मेट्रोचे अंतर्गत दृश्य
२०२० मध्ये, बॉम्बार्डियर ट्रान्सपोर्टेशनने चालसंच (rolling stock) आणि संदेशाने प्रणाली पुरवण्याचे कंत्राट जिंकले आणि प्रकल्पाला सर्वोच्च न्यायालयाकडून सशर्त मंजुरी मिळाली.   तथापि, करार रद्द करण्यात आला आणि यलो लाईनसाठी चालसंच  पुरवण्यासाठी अल्स्टॉमची निवड करण्यात आली. हा चालसंच  अल्स्टॉम मोव्हिया कुटुंबातील आहे आणि कानपूर मेट्रोवर चालणाऱ्या गाड्यांसारखा दिसतो. ६ मार्च २०२३ रोजी, गुजरातमधील सावली येथील अल्स्टॉमच्या उत्पादन सुविधेतून यलो लाइनच्या ताज स्टेशनवर कोचचा पहिला संच पोहोचला.

## हे देखील बघा 
* भारतातील शहरी रेल्वे वाहतूक
** उत्तर प्रदेश मेट्रो रेल कॉर्पोरेशन
*** लखनौ मेट्रो
*** कानपूर मेट्रो
*** मेरठ मेट्रो
*** दिल्ली मेरठ आरआरटीएस

## संदर्भ 
वर्ग:भारतामधील जलद परिवहन
वर्ग:आग्रा मधील वाहतूक
वर्ग:इ.स. २०२४ मधील निर्मिती
सुष्मिता मुखर्जी

**सुष्मिता मुखर्जी** ही एक भारतीय अभिनेत्री आणि लेखिका आहे जिने हिंदी चित्रपट आणि दूरदर्शन कार्यक्रमांमध्ये काम केले आहे.

तिने दिल्ली विद्यापीठाच्या जीझस अँड मेरी कॉलेजमध्ये शिक्षण घेतले. ती १९८३ मध्ये राष्ट्रीय नाट्य विद्यालयची विद्यार्थिनी आहे.

सुष्मिताचे लग्न दिग्दर्शक सुधीर मिश्रा यांच्याशी झाले होते. घटस्फोटानंतर तिने अभिनेता, निर्माता आणि नागरी कार्यकर्ते राजा बुंदेला यांच्याशी लग्न केले आणि त्यांना दोन मुले आहेत. तिचे 'बांझ: इनकम्प्लीट लाईव्हज ऑफ कम्प्लीट वुमन' हे पुस्तक जानेवारी २०२१ मध्ये प्रकाशित झालेले ११ लघुकथांचा संग्रह आहे.

तिने *खलनायक* आणि *किंग अंकल* यासारख्या चित्रपटांमध्ये काम केले आहे. तिने सोनी टीव्हीवरील *जगन्नाथ और पूर्वी की दोस्ती अनोखी*  या मालिकेत कुसुम मिश्रा  आणि स्टार भारत वरील *मेरी सास भूत है* मध्ये रेखाची भूमिका साकारली आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय लेखक
वर्ग:कोलकाता येथील अभिनेत्री
वर्ग:दिल्ली विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:भारतीय चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:राष्ट्रीय नाट्य विद्यालयाचे माजी विद्यार्थी
चलसंच

रेल्वे वाहतूक उद्योगात **चालसंच** हा शब्द बालीत किंवा अबलित रेल्वे वाहन (उदाहरणार्थ, इंजिन, मालवाहू आणि प्रवासी डब्बे, आणि नॉन-रेव्हेन्यू डब्बा) यांचांच्या संदर्भात वापरल्या जातो. प्रवासी वाहने वीज नसलेली किंवा स्वयं-चालित, एकल किंवा अनेक एकक असलेले असू शकतात.    

## उत्पादक 
अनेक देशांमध्ये मोठ्या संख्येने कंपन्या आणि सरकारी संस्थांनी चलसंचाचे उत्पादन केले आहे. 

## चित्रावळ 

चित्र:Rangierbahnhof_Seelze_Juni.jpg|अल्ट=Variety of rolling stock in rail yard| रेल्वे यार्डमध्ये विविध प्रकारचे रोलिंग स्टॉक
चित्र:Frisco_and_the_Zephyr.jpg|अल्ट=Steam and diesel locomotives| स्टीम आणि डिझेल इंजिन
चित्र:Locomotive40-0442-0sncfr.jpg|अल्ट=Electric locomotive| इलेक्ट्रिक लोकोमोटिव्ह
चित्र:DR1A_Vilnius.jpg|अल्ट=Diesel multiple unit (DMU)| डिझेल मल्टिपल युनिट (DMU)
चित्र:SBB_RABe_523_FLIRT_der_Zuger_S-Bahn.jpg|अल्ट=Electric multiple unit (EMU)| इलेक्ट्रिक मल्टीपल युनिट (EMU)
चित्र:840_010_Tanvald_1.jpg|अल्ट=Articulated diesel railcar| आर्टिक्युलेटेड डिझेल रेलगाडी
चित्र:Carrozzaz1.jpg|अल्ट=Passenger cars, also called carriages or coaches| प्रवासी गाड्या, ज्यांना कॅरेज किंवा कोच देखील म्हणतात.
चित्र:Hopper_cars.jpg|अल्ट=Hopper car, one of many types of revenue freight cars| हॉपर कार, अनेक प्रकारच्या महसूल मालवाहतूक गाड्यांपैकी एक.
चित्र:DTTX_724681_20050529_IL_Rochelle.jpg|अल्ट=Articulated well cars with intermodal containers| इंटरमॉडल कंटेनर असलेल्या आर्टिक्युलेटेड विहिरी गाड्या
चित्र:Hbills310und311-in-Crailsheim.jpg|अल्ट=European covered goods wagons| युरोपियन कव्हर केलेले मालवाहूnbsp;वॅगन्स

## संदर्भ 
वर्ग:रेल्वे वाहतूक
दस्तक (१९९६ चित्रपट)

***दस्तक***  हा १९९६ चा भारतीय हिंदी भाषेतील मानसशास्त्रीय थरारपट आहे जो महेश भट्ट यांनी संपादित आणि दिग्दर्शित केला आहे, मुकेश भट्ट यांनी निर्मित केला आहे आणि विक्रम भट्ट यांनी लिहिलेली पटकथा आहे. सुष्मिता सेनने तिच्या पहिल्या चित्रपटात मुकुल देव यांच्यासोबत दिसते व शरद कपूर ह्यात खलनायकाच्या भूमिकेत आहेत. या चित्रपटाचे चित्रीकरण दक्षिण आफ्रिका आणि सेशेल्समध्ये पण झाले आहे.

## कलाकार 
* सुष्मिता सेन - मिस युनिव्हर्स सुष्मिता सेन
* मुकुल देव - एसीपी रोहित मल्होत्रा 
* शरद कपूर - शरद सुळे
* मनोज बाजपेयी - अविनाश बॅनर्जी
* विश्वजीत प्रधान - निरीक्षक 
* टिकू तलसानिया - प्रोफेसर फर्नांडिस

## गीत 
जावेद अख्तर यांच्या गीतांसह हा अल्बम राजेश रोशन यांनी संगीतबद्ध केला होता. सर्व गाणी खूप लोकप्रिय झाली आणि गायक कुमार सानू, उदित नारायण, अभिजीत आणि अलका याज्ञिक यांनी आपले आवाज दिले आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:महेश भट्ट दिग्दर्शित चित्रपट
वर्ग:इ.स. १९९६ मधील चित्रपट
वर्ग:इ.स. १९९६ मधील हिंदी चित्रपट
सर (१९९३ चित्रपट)

***सर*** हा १९९३ मध्ये महेश भट्ट दिग्दर्शित हिंदी भाषेतील गुन्हेगारी नाट्यपट आहे. या चित्रपटात नवोदित कलाकार अतुल अग्निहोत्री आणि पूजा भट्ट भूमिकेत आहेत व नसीरुद्दीन शाह यांनी मुख्य भूमिका साकारली आहे. परेश रावळ आणि गुलशन ग्रोव्हर खलनायकांच्या भूमिकेत आहेत. या चित्रपटाची तेलुगूमध्ये राजशेखर यांच्यासोबत *गँगमास्टर* म्हणून पुनर्निर्मिती करण्यात आली.

## कलाकार 
* नसीरुद्दीन शाह - प्रोफेसर अमर वर्मा
* अतुल अग्निहोत्री - करण लुचड 
* पूजा भट्ट - वेलजीभाईंची मुलगी पूजा पाटेकर
* परेश रावळ - वेलजीभाई पाटेकर
* अवतार गिल - अर्जुन दास
* सोनी राजदान - शोभा वर्मा, अमरची पत्नी
* सुष्मिता मुखर्जी - जिमीची बहीण स्वीटी 
* गुलशन ग्रोवर - छप्पन टिकली / उर्फ जिमी
* मुश्ताक खान - काळुबा
* मकरंद देशपांडे - मॅक
* अनंग देसाई - डॉक्टर 
* मास्टर कुणाल केम्मू - कुणाल वर्मा, अमर आणि शोभाचा मुलगा.
* अनंत जोग

## पुरस्कार आणि नामांकने 
## संदर्भ 
वर्ग:महेश भट्ट दिग्दर्शित चित्रपट
वर्ग:इ.स. १९९३ मधील हिंदी चित्रपट
गुलशन ग्रोव्हर

**गुलशन ग्रोव्हर** (जन्म: २१ सप्टेंबर १९५५) हा एक भारतीय अभिनेता आणि चित्रपट निर्माता आहे ज्यांनी १०० हून अधिक चित्रपटांमध्ये काम केले आहे. चित्रपटांमध्ये नकारात्मक भूमिका साकारण्याच्या त्यांच्या क्षमतेमुळे त्यांना हिंदी चित्रपटसृष्टीतील "**बॅड मॅन**" म्हणून ओळखले जाते.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९५५ मधील जन्म
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अविनाश वाधवन

**अविनाश वाधवन** हा एक भारतीय चित्रपट आणि दूरदर्शन अभिनेता आहे. त्याने *जुनून* (१९९२), *गीत*  (१९९२) आणि *बालमा*  (१९९३) सारख्या चित्रपटांमध्ये काम केले आहे.* आणि  *सपना बाबुल का...बिदाई'' मध्ये इंद्रजीत राजवंशची भूमिका केली होती.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९६४ मधील जन्म
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जुनून (१९९२ चित्रपट)

***जुनून***  हा १९९२ चा महेश भट्ट दिग्दर्शित भारतीय हिंदी भाषेतील काल्पनिक भयपट आहे. यात राहुल रॉय  एका तरुणाच्या भूमिकेत आहेत ज्याला दर पौर्णिमेच्या रात्री वाघ होण्याचा शाप दिला जातो. सोबत पूजा भट्ट आहे. १९८१ च्या *अ‍ॅन अमेरिकन वेअरवुल्फ इन लंडन* या चित्रपटापासून *जुनून* प्रेरित असल्याचे म्हटले जाते.

हा चित्रपट बॉक्स ऑफिसवर यशस्वी झाला आणि त्याला अनुकूल पुनरावलोकने मिळाले होते.

## कलाकार 
* अविनाश वाधवन - रवी
* राहुल रॉय - विक्रम चौहान
* पूजा भट्ट - डॉ. निता चौहान, विक्रमची बायको
* टॉम अल्टर - हॅरी
* राकेश बेदी - हिमांशू
* अवतार गिल - इन्स्पेक्टर सुधीर पै
* मुश्ताक खान - आदिवासी भीम
* शुभा खोटे - निताची आई

## गीत 
चित्रपटाचा गीत नदीम-श्रवण यांनी संगीतबद्ध केला होता, तर समीर, सुरिंदर साथी, राणी मलिक आणि संतोष आनंद यांनी गीते लिहिली होती. सर्व गाणी कुमार सानू, एस.पी. बालसुब्रमण्यम आणि विपिन सचदेवा यांच्यासह अनुराधा पौडवाल यांनी गायली होती.

## संदर्भ 
वर्ग:महेश भट्ट दिग्दर्शित चित्रपट
वर्ग:इ.स. १९९२ मधील चित्रपट
वर्ग:इ.स. १९९२ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:भयपट
टॉम आल्टर

**थॉमस बीच अल्टर** (२२ जून १९५० - २९ सप्टेंबर २०१७) हे एक भारतीय अभिनेता होते. ते हिंदी चित्रपट, आणि भारतीय रंगभूमीवरील त्यांच्या कामांसाठी प्रसिद्ध होते. २००८ मध्ये, त्यांना भारत सरकारने पद्मश्री पुरस्काराने सन्मानित केले.

त्यांनी १९७२-७४ मध्ये भारतीय चित्रपट आणि दूरचित्रवाणी संस्थामध्ये अब्यास केला.

एफटीआयआयमधून पदवी घेतल्यानंतर, अल्टर मुंबईला गेले आणि लवकरच त्यांना चेतन आनंद दिग्दर्शित देव आनंद अभिनीत *साहेब बहादूर* (१९७७) या चित्रपटात पहिला ब्रेक मिळाला. तथापि, त्यांचा पहिला प्रदर्शीत चित्रपट रामानंद सागर यांचा *चरस* (१९७६) होता. यानंतर *देस परदेस (१९७८),* *राम भरोसे*, *हम किसीसे कम नहीं* आणि *परवरिश* (१९७७) मधील त्यांच्या भूमिका होत्या . *अमर अकबर अँथनी* (१९७७) या चित्रपटात जीवनने साकारलेल्या दुहेरी भूमिकांमधील निष्पाप व्यक्तीसाठी त्याने अभिनेता जीवनसाठी डबिंग केले.

*हमारी पलटन* (२०१८) हा त्यांचा शेवटचा चित्रपट होता.

## संदर्भ 
वर्ग:कलेतील पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:भारतीय चित्रपट आणि दूरचित्रवाणी संस्थेचे माजी विद्यार्थी
वर्ग:इ.स. २०१७ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेते
अनंग देसाई

**अनंग देसाई** (जन्म: ४ मे १९५३)  हा एक भारतीय चित्रपट आणि दूरदर्शन अभिनेता आहे. देसाई यांनी १०० हून अधिक दूरचित्रवाणी शो आणि ७० चित्रपटांमध्ये काम केले आहे. *खिचडी* या दूरचित्रवाणी मालिकेतील बाबूजींच्या भूमिकेसाठी ते ओळखले जातात. तो नवी दिल्ली येथील  नॅशनल स्कूल ऑफ ड्रामाचा माजी विद्यार्थी आहे, आणि संस्थेच्या व्यावसायिक संग्रहाचा एक भाग होता. दूरचित्रवाणी आणि चित्रपट क्षेत्रात कारकिर्द सुरू करण्यापूर्वी त्याने मोठ्या प्रमाणात हिंदी रंगभूमीवर काम केले.

देसाई यांनी त्यांच्या चित्रपट कारकिर्दीची सुरुवात  १९८२ मध्ये *गांधी* या चित्रपटातून केली, ज्यामध्ये त्यांनी भारतीय राजकारणी आचार्य कृपलानी  यांची भूमिका साकारली होती.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९५४ मधील जन्म
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
संतोष पोळ

**संतोष पोळ** (जन्म: ४ नोव्हेंबर १९७४) हा एक भारतीय बनावट डॉक्टर आहे. त्याने २००३ ते २०१६ या काळात महाराष्ट्रातील धोम शहरात सहा लोकांना मारल्याची कबुली दिली होती. कथितरित्या त्यांना सक्सीनिलकोलीन, एक न्यूरो-मस्क्युलर पॅरालिटिक औषध इंजेक्शन देऊन त्याने ह्यांना कारले. या घटनेसाठी माध्यमांनी त्याला "डॉक्टर डेथ" असे संबोधले.

२०२० च्या मराठी टेलिव्हिजन मालिकेतील *देवमाणूसमध्ये*, किरण गायकवाड यांचे डॉ. अजितकुमार देव हे पात्र प्रामुख्याने संतोष पोळ यांच्या जीवनावर आधारित आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय सिरीयल किलर
वर्ग:इ.स. १९७४ मधील जन्म
सीमा गावित आणि रेणुका शिंदे

**सीमा मोहन गावित** (जन्म १९७५) आणि **रेणुका किरण शिंदे** (जन्म १९७३) या बहिणी १९९० ते १९९६ दरम्यान तेरा मुलांचे अपहरण करून त्यापैकी पाच जणांची हत्या केल्याच्या आरोपाखाली दोषी ठरलेल्या भारतीय सिरीयल किलर आहेत. त्यांची आई **अंजनाबाई** यांच्या सहकार्याने, ते पश्चिम महाराष्ट्रातील विविध शहरांमध्ये सक्रिय होते जसे पुणे, ठाणे, कल्याण, कोल्हापूर आणि नाशिक. ते मुलांचे अपहरण करायचे आणि चोरीसारखे इतर गुन्हे करायचे. जर आणि पकडले गेले तर ते सहानुभूतीसाठी अपहरण केलेल्या मुलांचा वापर करायचे आणि पळून जायचे. अपहरण केलेल्या मुलाला नंतर मारले जायचे.

नोव्हेंबर १९९६ मध्ये रेणुकाचा पती किरण शिंदेसह या तिघांनाही अटक करण्यात आली होती, जो नंतर साक्षीदार बनला आणि त्याला माफी देण्यात आली. अटक झाल्यानंतर दोन वर्षांतच अंजनाबाई आजाराने मरण पावल्या, जेव्हा खटला अद्याप सुरू झालेला नव्हता. २००१ मध्ये, कोल्हापूर येथील सत्र न्यायालयाने या बहिणींना तेरा मुलांचे अपहरण आणि सहा मुलांची हत्या केल्याबद्दल दोषी ठरवले. २००४ मध्ये मुंबई उच्च न्यायालयाने दोषी ठरवले परंतु एका हत्येतून त्यांना निर्दोष मुक्त केले. या न्यायालयांनी दिलेल्या मृत्युदंडाच्या शिक्षेची २००६ मध्ये सर्वोच्च न्यायालयाने पुष्टी केली.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९७५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७३ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:भारतीय सिरीयल किलर
मेट्रोलाइट

**मेट्रोलाईट** ही एक लघुभर रेल्वे वापरणारी शहरी वाहतूक व्यवस्था आहे जी भारतात कमी प्रवासी संख्या असलेल्या शहरांसाठी आणि विद्यमान मेट्रो मार्गांसाठी पूरक सेवा म्हणून नियोजित केली आहे. मेट्रोलाईट मेट्रो मार्गापेक्षा कमी खर्चात कमी प्रवासी क्षमता पूर्ण करेल. या रेल्वे मार्गांना रस्त्यापासून वेगळे केलेले समर्पित रूळ असतील.   

## मार्ग आणि स्थानके 
मार्ग संरेखन आणि स्थानके बांधकामाचा खर्च आणि वेळ कमी करण्यासाठी शक्य तिथे जमिनीवर  असतील. या प्रणालीमध्ये आश्रय बेट फलाट असतील आणि एएफसी गेट्स, प्लॅटफॉर्म. स्क्रीन दरवाजे, एक्स-रे मशीन आणि बॅगेज स्कॅनर बस स्टॉपसारखे नसतील. रस्त्याच्या वाहतुकीपासून मार्ग वेगळा करण्यासाठी त्याच्या दोन्ही बाजूंना कुंपण घालण्यात येईल. भूतलावरील स्थानकाची  रुंदी ५.५ मीटर असेल आणि रस्त्याची रुंदी पुरेशी नसल्यास, दुसरा मार्ग मागील रस्त्याच्या समांतर असलेल्या लगतच्या रस्त्यावर  असेल. संपूर्ण रस्ते वाहतुकीसाठी बंद केले जाऊ शकतात आणि मेट्रोलाइट नेटवर्कमध्ये रूपांतरित केले जाऊ शकतात. उन्नात भागासाठी, प्रत्येकी १.१२ मीटर रुंदीचे किनार फलाट असतील. या स्थानकांवर जमाव मजला (कॉन्कोर्स) नसेल. त्याऐवजी दोन्ही फलाट पादचाऱ्यांच्या पुलांनी जोडले जातील. स्थानकांची उंची रस्त्यापासून जास्तीत जास्त ५.५ मीटर असेल. 

## तिकीट 
खर्च कमी करण्यासाठी स्थानकांवर कोणतेही AFC गेट नसतील, परंतु नॅशनल कॉमन मोबिलिटी कार्ड आणि इतर तिकीट प्रणाली असलेल्या गाड्या आणि स्थानकांमध्ये तिकीट व्हॅलिडेटर बसवले जाऊ शकतात. तिकीट तपासणी यादृच्छिक असेल आणि वैध तिकीट नसलेल्या प्रवाशांकडून मोठा दंड आकारला जाईल.  

## चलसंच 
निष्कलंक स्टील किंवा ॲल्युमिनियमच्या गाड्या ३-कार चे एकक असतील. या गाड्या एकमेकांशी जोडल्या जातील आणि उच्च रहदारीच्या वेळी उच्च रहदारीच्या दिशेला वाहतूक क्षमता २००० ते १५,००० असेल. गाड्यांची रुंदी २.६५ मीटर आणि सखल तळ उंची जमिनीपासून ३००-३५० मिमी असेल असे प्रमाणित केली आहे. कमाल कार्यरत वेग ताशी ६० किमी असेल. गाड्यांमध्ये अडथळा सूचना यंत्रणा देखील असेल.  

## रूळ आणि विद्युतीकरण 
हे ट्रॅक १४३५ मिमी मानक गेजचे असतील, जे भूतलावरील मार्गांसाठी रस्त्यात बसविले  जातील आणि उन्नत भागांसाठी खाडी नसलेले रूळ असतील. रुळांची वक्रता कमाल त्रिज्या २५ मीटर असेल. ट्रॅक्शन सिस्टम ७५० व्ही डीसी वही रूळ किंवा ओव्हरहेड कॅटेनरी असेल. 

## हे देखील बघा 
* मेट्रो निओ
* भारतातील शहरी रेल्वे वाहतूक

## संदर्भ 
वर्ग:लघुभार रेल्वे
रिपर चंद्रन

**मुथुकुट्टी चंद्रन**, जो **रिपर चंद्रन** (१५ डिसेंबर १९५० - ६ जुलै १९९१) म्हणून कुप्रसिद्ध आहे, तो केरळचा एक भारतीय सिरीयल किलर होता. ह्याला १९९१ मध्ये दरोड्यांदरम्यान चौदा खून केल्याबद्दल फाशी देण्यात आली. केरळमध्ये फाशी देण्यात आलेला तो सध्याचा शेवटचा व्यक्ती आहे. चंद्रनला "रिपर" म्हणूनही ओळखले जात कारण त्याची हत्या करण्याची पद्धत लंडनमधील अज्ञात मारेकरी जॅक द रिपरसारखी होती. चंद्रनने महामार्ग आणि रेल्वे मार्गांजवळील असुरक्षित घरांवर हल्ले केले. 

त्याच्या बळींना डोक्यात हातोड्याने वार करून मारण्यात आले, त्यानंतर चंद्रनने त्यांना लुटले. काही प्रकरणांमध्ये, हल्ला झाल्यानंतर, त्याने त्याच्या महिला पीडितांवर बलात्कारही केला. चंद्रनने १९८५ ते १९८६ या काळात चौदा खून केले आणि २६ फेब्रुवारी १९८६ रोजी कर्नाटकातील चिकमंगलूर येथे पोलिसांनी त्याला अटक केली आणि नंतर त्याला केरळला आणण्यात आले. त्याच्या खटल्यानंतर, १९८७ मध्ये न्यायालयाने त्याला फाशीची शिक्षा सुनावली.

६ जुलै १९९१ ला चंद्रनला कन्नूर जेलमध्ये फाशी देण्यात आली.

२०२० च्या मल्याळम चित्रपट *अंजाम पाथिरा* मध्ये, इंद्राणने *रिपर रवी* ही भूमिका साकारली होती, जी रिपर चंद्रनपासून प्रेरित होती.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय सिरीयल किलर
वर्ग:इ.स. १९९१ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म
रिपर जयनंदन

**के.पी. जयनंदन**, ज्याला **रिपर जयनंदन** (जन्म १९६८) म्हणून ओळखले जाते, तो तृशुरचा एक सिरीयल किलर आहे, ज्यावर तृशुर-एर्नाकुलम सीमावर्ती भागात आणि आसपासच्या भागात ३५ दरोड्यांच्या काळात झालेल्या सात खूनांचा आरोप आहे. जयनंदनने केलेल्या सात खूनांसाठी,  जून २००८ मध्ये तृशुरच्या प्रधान सत्र न्यायाधीशांनी त्याला फाशीची शिक्षा सुनावली.

त्याला फाशीची शिक्षा होण्यासाठी पूजापुरा मध्यवर्ती कारागृहात पाठवण्यात आले होते परंतु जून २०१३ मध्ये तो पळून गेला. त्याला ९ सप्टेंबर २०१३ रोजी तृशुरजवळ परत पकडण्यात आले.

## स्रोत 
वर्ग:भारतीय सिरीयल किलर
वर्ग:इ.स. १९६८ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बेट फलाट

उजवे|इवलेसे|250x250अंश| ऑस्ट्रेलियातील सिडनी येथील बीक्रॉफ्ट रेल्वे स्थानक  हे एका उलट वळणाच्या मध्यभागी असलेले एक बेट-फलाट स्थानक आहे. या फलाटावर एका अंडरपासने प्रवेश केला जातो.
**बेट** फलाट ही स्थानकाची एक मांडणी आहे ज्यात रेल्वे स्थानक, ट्रॅम थांबा किंवा जलद बस परिवहन व्यवस्थेतील दोन मार्गांमध्ये एकच फलाट स्थित असतो.  स्वस्त आणि इतर मांडणींपेक्षा कमी जागा व्यापरत असल्या मुले, जुळे-मार्ग असलेल्या स्थानकांवर कधीकधी विरुद्ध दिशेच्या मार्गांदरम्यान बेत फलाट वापरले जातात. एकाच दिशेने प्रवास करण्यासाठी लोकल आणि जलद सेवा ट्रॅकच्या दोन्ही बाजूंच्या किनार फलाटाऐवजी एकाच प्लॅटफॉर्मच्या विरुद्ध बाजूंनी मिळू शकतात, या , यामुळे मोठ्या स्थानकांमध्ये देखील या प्रकारच्या फलाटाचा वरप केल्या जातो . या मांडणीत दोन मार्गांमधील अदलाबदल सोप्पी आणि वेगवान होते.

## हे देखील बघा 
* फलाटाची उंची
* रेल्वे फलाट
* किनार फलाट
* स्प्लिट फलाट
* स्पॅनिश उपाय

## संदर्भ 
वर्ग:रेल्वे फलाट
अवतार गिल

**अवतार गिल** (जन्म: १४ मे १९५०) एक भारतीय अभिनेता आहे जो प्रामुख्याने हिंदी आणि पंजाबी भाषेतील चित्रपट आणि दूरदर्शन मालिकांमध्ये काम करतो. त्यांचा पहिला चित्रपट १९७० मधील *नूरी* होता. त्यांनी इंडियन पीपल्स थिएटर असोसिएशन मुंबई सोबत अनेक नाटके केली आहेत.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
राहुल रॉय

**राहुल रॉय** (जन्म: ९ फेब्रुवारी १९६६) हा एक भारतीय अभिनेता, निर्माता आणि माजी मॉडेल आहे जो हिंदी चित्रपट आणि दूरदर्शनमधील त्यांच्या कामांसाठी ओळखला जातो. रॉयने आपल्या अभिनय कारकिर्दीची सुरुवात १९९० च्या महेश भट्ट निर्मित *आशिकी* या ब्लॉकबस्टर चित्रपटातून केली. या चित्रपटात अनु अग्रवाल ही नवोदित अभिनेत्री होती. त्यानंतर तो सुधाकर बोकडे यांच्या *सपने सजन के* (१९९२) या रोमँटिक चित्रपटात करिश्मा कपूरसोबत दिसला. रॉय यांना एशियन अकादमी ऑफ फिल्म अँड टेलिव्हिजनच्या आंतरराष्ट्रीय चित्रपट आणि टेलिव्हिजन क्लबचे आजीवन सदस्यत्व देऊन सन्मानित करण्यात आले आहे.

२००६ मध्ये, रॉयने *कलर्स व्हायाकॉम १८* साठी एन्डेमोल इंडिया निर्मित *बिग बॉस*  गेम शोच्या पहिल्या सीझनमध्ये भाग घेतला आणि जिंकला. रॉय यांनी चित्रपट निर्मितीआठी राहुल रॉय प्रॉडक्शन्स ही कंपनी स्थापन केली. कंपनीने २५ नोव्हेंबर २०११ रोजी बिहारमध्ये *एलान* नावाचा पहिला चित्रपट प्रदर्शित केला. यात रॉय आणि रितुपर्णा सेन मुख्य भूमिकेत आहेत.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतातील पुरुष मॉडेल
वर्ग:इ.स. १९६८ मधील जन्म
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेते
४ थ्या लोकसभेचे सदस्य

१९६७ च्या सार्वत्रिक निवडणुकांद्वारे भारताच्या संसदेच्या कनिष्ठ सभागृह **४थ्या लोकसभेवर निवडून गेलेल्या खासदारांची** राज्यनिहाय यादी येथे आहे.

**टीप :-** १९६९ साली पदस्थ पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांना सत्ताधारी भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाने काढून टाकल्यानंतर सदर पक्ष भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस आणि भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (रेक्विझिश्तनीस्त) या दोन पक्षांमध्ये फुटला. या यादीत १९६७ साली ज्या पक्षाच्या तिकिटावर सदस्य निवडून आले तोच पक्ष देण्यात आले. पक्षफुटीनंतरचे विभाजन दाखवण्यात आलेले नाही.  
## खासदार
### अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूह
### आंध्र प्रदेश 
### आसाम
### बिहार
### चंदिगढ
### दादरा आणि नगर हवेली
### दिल्ली
### गोवा, दमण आणि दीव 
### गुजरात 
### हरियाणा 
### हिमाचल प्रदेश
### जम्मू आणि काश्मीर
### केरळ
### लक्कदीव, मिनिकॉय आणि अमनदीवी द्वीपसमूह
### मध्य प्रदेश
### मद्रास
### महाराष्ट्र
### मणिपूर
### म्हैसूर
### नागालँड
### पुर्वोत्तर सीमावर्ती प्रांत
### ओरिसा
### पाँडिचेरी 
### पंजाब
### राजस्थान
### त्रिपुरा
### उत्तर प्रदेश
### पश्चिम बंगाल
### नामनिर्देशित
## हे सुद्धा पहा 
चौथी लोकसभा

## नोंदी
*
वर्ग:लोकसभा सदस्य
चिलेयन स्पॅनिश

इवलेसे
**चिलीयन स्पॅनिश** ही बहुतेक आधुनिक काळातील चिलीयन लोक बोलतात. ही दक्षिण अमेरिकेतील स्पॅनिश भाषेचा उपप्रकार आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:स्पॅनिश भाषा
वर्ग:चिलेची संस्कृती
किनार फलाट

उजवे|इवलेसे| मध्ये पादचारी पूल असलेले दोन किनार फलाट
**किनार फलाट** हा रेल्वे स्थानक, ट्रॅम थांबा  किंवा जलद बस परिवहन व्यवस्थमधील एक किंवा अधिक लोहमार्ग  किंवा सहाय्यकमार्गांच्या बाजूला स्थित असलेला फलाट आहे.  दुहेरी बाजूचे फलाट असलेले स्थानक, प्रवासाच्या प्रत्येक दिशेसाठी एक, हे दुहेरी रेल्वे मार्गांसाठी वापरले जाणारे मूळ डिझाइन आहे (उदाहरणार्थ, बेट फलाट ज्यात don मार्गांमध्ये एकच फलाट असतो).. दोन्ही मार्गावरील वापरकर्त्यांना एकाच फलाट वापरता येईल असलेल्या बेट फलाटाच्या तुलनेत, किनार फलाटामुळे स्थानकावर वापरकर्त्यांना एकंदरीत विस्तृत जागा मिळू शकते.  

काही स्थानकांमध्ये, दोन्ही बाजूंचे किनार फलाट पादचारी पूल किंवा बोगद्याने जोडलेले असतात जेणेकरून पर्यायी फलाटावर सुरक्षित प्रवेश मिळतो.  दुहेरी-लोहमार्गावर  अनेकदा दोन बाजूचे फलाट दिले जातात, परंतु एकेरी-लोहमार्गासाठी एकाच बाजूचा फलाट पुरेसा असतो (गाड्या बहुतेकदा फक्त एकाच बाजूने चढवल्या जातात).

## हे देखील बघा 
* बेट फलाट
* विभक्त फलाट

## संदर्भ 
वर्ग:रेल्वे फलाट
एम. जयशंकर

**एम. जयशंकर** (१९७७ – २७ फेब्रुवारी २०१८), ज्याचे टोपणनाव **सायको शंकर** होते, हा एक भारतीय गुन्हेगार, लैंगिक शिकारी आणि सिरीयल किलर होता. हा २००८ ते २०११ दरम्यान बलात्कार आणि खूनांच्या मालिकेसाठी कुप्रसिद्ध होता. तो तामिळनाडू, कर्नाटक आणि आंध्र प्रदेशात सुमारे ३० बलात्कार, खून आणि दरोड्याच्या प्रकरणांमध्ये सहभागी होता असे मानले जाते. त्याच्या मृत्यूच्या वेळी, त्याच्यावर किमान १९ महिलांची हत्या केल्याचा आरोप होता.

२००९ मध्ये अटक केल्यानंतर, जयशंकरला बंगळुरूमध्ये तुरुंगात टाकण्यात आले, जिथे त्यांना मानसिक आजार असल्याचे निदान झाले. त्याला २७ वर्षांचा तुरुंगवास झाला होता. मार्च २०११ मध्ये कोर्टातून जेलमध्ये नेताना तो पळाला. त्याने मे २०११ मध्ये कर्नाटकामध्ये परत ६ बलात्कार व खून केले व पकडल्या गेला. ३१ ऑगस्ट २०१३ रोजी त्याने आजारी असल्याचे नाटक केले व जेलच्या रुग्णालयात भरती झाला. तो रुग्णालयातून पळून गेला. पण लगेच ६ सप्टेंबरला पकडल्या गेला. त्यानंतर त्यांना उच्च सुरक्षा तुरुंगात ठेवण्यात आले. २५ फेब्रुवारी २०१८ रोजी जयशंकर यांनी बंगळुरू मध्यवर्ती कारागृहातून पळून जाण्याचा पुन्हा एकदा अयशस्वी प्रयत्न केला. त्यानंतर, २७ फेब्रुवारी रोजी त्यांनी ब्लेडने स्वतःचा गळा चिरून आत्महत्या केली. 

२०१७ मध्ये *सायको शंकरा*  हा कन्नड चित्रपट आला जो त्याच्या हत्येच्या काळात त्याच्या बळींवर आणि त्यांच्या कुटुंबातील सदस्यांवर केंद्रित होता.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय सिरीयल किलर
वर्ग:इ.स. २०१८ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९७७ मधील जन्म
वर्ग:आत्महत्येने मृत्यू
मोहन कुमार (सिरियल किलर)

**मोहन कुमार विवेकानंद** (जन्म १९६३), ज्याला **सायनाइड मोहन** म्हणूनही ओळखले जाते, हा एक सिरीयल किलर आहे जो लग्नाच्या शोधात असलेल्या महिलांना आपला शिकार बनवत असे. २००३ ते २००९ या काळात कर्नाटकात २० महिलांच्या हत्येप्रकरणी मंगळूरच्या एका जलदगती न्यायालयाने त्याला दोषी ठरवले.

हुंडा देऊ न शकणाऱ्या किंवा योग्य पती शोधू न शकणाऱ्या २२-३५ वयोगटातील महिलांना आमिष दाखवून तो फसवत असे. कुमार या महिलांना हुंडा न मागता त्यांच्याशी लग्न करण्याचा प्रस्ताव देत असे. तो त्यांना सायनाइडच्या गोळ्या देऊन, त्यांचे दागिने लुटून त्यांना मारायचा.

हत्येव्यतिरिक्त, त्याच्यावर बँक कर्ज फसवणूक आणि बनावटगिरीमध्येही सहभाग असल्याचा आरोप होता.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय सिरीयल किलर
वर्ग:इ.स. १९६३ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रेल्वे फलाट

**रेल्वे फलाट** किंवा **रेल्वे प्लॅटफॉर्म** म्हणजे रेल्वे स्थानकावरील रेल्वे लोहमार्गाच्या शेजारी असलेला एक भाग जिथून प्रवास्यांना गाड्यांमध्ये सोयीस्कर प्रवेश करता येतो. जवळजवळ सर्व स्थानकांवर काही ना काही फलाट असतात, तर मोठ्या स्थानकांवर अनेक फलाट असतात.

मिडटाउन मॅनहॅटनमधील ग्रँड सेंट्रल टर्मिनलमध्ये ४४ फलाट आहेत, हा आकडा जगातील इतर कोणत्याही रेल्वे स्थानकापेक्षा जास्त आहे.  जगातील सर्वात लांब  लांबीचा रेल्वे स्थानकातील फलाट  भारतातील हुबळी जंक्शन येथे आहे.  दुसरीकडे, अमेरिकेतील अ‍ॅपलाशियन ट्रेल स्थानक किंवा बेन्सन स्थानकात एक फलाट आहे जो फक्त एका बाकासाठी पुरेसा असेल एवढाच लांब आहे. 

## फलाटाचे प्रकार 
उजवे|इवलेसे| हे आकृती वेगवेगळ्या प्रकारचे फलाट दर्शवते. फलाट १ हा "अंतराल" प्लॅटफॉर्म आहे, तर फलाट २, ३ आणि ४ हे "आरपार" फलाट आहेत. ३ आणि ४ ला सामावून घेणारा फलाट हा एक "बेट" फलाट आहे.
फलाट प्रकारांमध्ये अंतराल फलाट , किनार फलाट (ज्याला आरपार फलाटदेखील म्हणतात), विभक्त फलाट आणि बेट फलाट यांचा समावेश आहे. बे प्लॅटफॉर्म म्हणजे असा प्लॅटफॉर्म जिथे ट्रॅक संपतो, म्हणजे डेड-एंड किंवा साइडिंग . बे प्लॅटफॉर्मवर सेवा देणाऱ्या गाड्या उलट्या दिशेने आत किंवा बाहेर पडाव्यात. बाजूचा प्लॅटफॉर्म हा अधिक सामान्य प्रकार आहे, ट्रॅकच्या बाजूला जिथे ट्रेन एका टोकापासून येते आणि दुसऱ्या टोकाकडे निघते. बेटाच्या प्लॅटफॉर्मला दोन्ही बाजूंना थ्रू प्लॅटफॉर्म असतात; ते एका किंवा दोन्ही टोकांवर बे प्लॅटफॉर्मसह इंडेंट केलेले असू शकते. बेटाच्या प्लॅटफॉर्मवर पोहोचण्यासाठी पूल, बोगदा किंवा लेव्हल क्रॉसिंग असू शकते. साइड प्लॅटफॉर्मवरील एक प्रकार म्हणजे स्पॅनिश सोल्यूशन ज्यामध्ये सिंगल थ्रू ट्रॅकच्या दोन्ही बाजूंना प्लॅटफॉर्म असतात.

## सुविधा 
स्थानकाच्या काही सुविधा बहुतेकदा फलाटावर असतात. जिथे फलाट स्थानकाच्या इमारतीला लागून नसतात, तिथे बऱ्याचदा काही प्रकारचे निवारा किंवा प्रतीक्षालय उपलब्ध करून दिले जाते आणि कर्मचाऱ्यांच्या केबिन देखील असू शकतात. उघड्या बाजू असलेल्या छतापासून ते गरम किंवा वातानुकूलित असलेल्या बंद खोलीपर्यंत, हवामान संरक्षण देखील विविध प्रकारचे असू शतक. फलाटावर बाक, प्रकाशयोजना, तिकीट काउंटर, प्याऊ, दुकाने, कचरापेट्या आणि पुढील गाडीची माहिती असलेले वेळापत्रक असू शकतात.

## संदर्भ 
वर्ग:रेल्वे स्थानके
वर्ग:रेल्वे फलाट
अदलाबदल स्थानक

**अदलाबदल स्थानक** किंवा **इंटरचेंज** **स्थानक** हे सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थेतील एकापेक्षा जास्त रेल्वे मार्गांसाठी असलेले रेल्वे स्थानक असते जिथे बहुतेकदा स्थानकातून बाहेर न पडता किंवा अतिरिक्त भाडे न भरता, प्रवाशांना एका मार्गावरून दुसऱ्या मार्गावर सोयीस्कर बदल करता येतो.

हा अदलाबदल एकाच वाहतूक माध्यमात, किंवा वेगवेगळ्या रेल्वे माध्यमांमध्ये किंवा बसमध्ये होऊ शकते. अशा स्थानकांवर सदारांपणे एकाच मार्गाच्या स्थानकांपेक्षा जास्त फलाट असतात. ही स्थानके व्यावसायिक केंद्रांमध्ये किंवा शहराच्या बाहेरील भागात निवासी भागात असू शकतात. शहरे सामान्यतः विकासासाठी अदलाबदल स्थानकाभोवती जमिनीचा वापर करण्याची योजना आखतात.  जर प्रवाशांनीस्थानकाची  सशुल्क क्षेत्र सोडले तर त्यांना अदलाबदल करायला अतिरिक्त भाडे द्यावे लागू शकते.

## संदर्भ
प्रादेशिक रेल्वे

**प्रादेशिक रेल्वे** ही शहरे आणि जवळपासच्या लहान मोठ्या गावा आणि शहरांदरम्यान चालणारी सार्वजनिक रेल्वे वाहतूक सेवा आहे. या सेवेत आंतरनगरी रेल्वेपेक्षा जास्त थांबे असतात आणि या गाड्या उपनगरी रेल्वेपेक्षा वेगळ्या असतात कारण या  शहरी भागांच्या मर्यादेबाहेर जाऊन लहान शहरे आणि गावांपर्यंत देखील सेवा देतात.

## वैशिष्ट्ये 
प्रादेशिक रेल्वे अशा सेवा प्रदान करते ज्या वस्त्यांना एकमेकांशी जोडतात. हे उपनगरी रेल्वे सेवेपेक्षा वेगळे आहे कारण उपनगरी रेल्वे एकाच शहरी क्षेत्रातील विविध ठिकाणांना जोडते. आंतरनगरी सेवांपेक्षा प्रादेशिक रेल्वे गाड्या अधिक स्थानकांवर थांबतात आणि लहान वसाहतनां देखील सेवा देतात. या गाड्या बरेचदा आंतरनागरी सेवांचेच  मार्ग वापरून , अश्या साहित्य वसाहतींना पण सेवा देतात जिथे आंतरनगरी गाड्या थांबत नाहीत किंवा थांबू शकत नाहीत. काही मार्गांवर आंतरनागरी सेवेचे समर्थन करण्यासाठी पुरेशी वर्दळ नसलेल्या अशा मार्गांवर फक्त प्रादेशिक रेल्वे सेवा देतात.

आंतरनगरी रेल्वे सेवांपेक्षा प्रादेशिक रेल्वे सेवा फायदेशीर असण्याची शक्यता खूपच कमी असते, त्यामुळे त्यांना अनेकदा सरकारी निधीची आवश्यकता असते. याचे मुख्य कारण म्हणजे बरेच प्रवासी मासिक पास वापरतात ज्यामुळे प्रत्येक प्रवासाची किंमत कमी होते आणि कमी सरासरी वेगामुळे कमी अंतर धावत येते, म्हणजेच प्रति तास प्रचालनाचे तिकिटांचे उत्पन्न कमी मिळते. सामाजिक किंवा पर्यावरणीय कारणास्तव आणि प्रादेशिक रेल्वे सेवा बहुतेकदा अधिक फायदेशीर आंतरनगरी  मार्गांसाठी पूरक सेवा म्हणून काम करतात म्हणून देखील अशा सेवांवर अनुदाने न्याय्य असतात.

प्रादेशिक आणि आंतरनगरी मध्ये अशा सेवा देखील आहेत ज्यात ज्यामध्ये प्रादेशिक रेल्वे सेवेसारखे  थांबे आणि प्रवाशांना आकर्षित करायला पासचे कमी दर असतात. उदा :  ओरेसुंडट्रेन ( कोपनहेगन आणि येथून ३ तासांपेक्षा जास्त अंतरावर असलेल्या स्वीडनमधील तीन शहरांदरम्यान सेवा) 

## संदर्भ 
वर्ग:प्रादेशिक रेल्वे
स्टोनमॅन (सिरीयल किलर)

**स्टोनमॅन** हे नाव भारतातील कलकत्ता येथील लोकप्रिय इंग्रजी माध्यमांनी  एका अज्ञात सिरीयल किलरला दिलेले आहे. ह्याने १९८९ मध्ये कलकत्ता येथे किमान १३ झोपलेल्या बेघर लोकांची हत्या केली होती. १९८३ ते १९८८ या काळात मुंबईत झालेल्या अशाच प्रकारच्या हत्यांच्या मालिकेतील गुन्हेगारालाही हेच नाव देण्यात आले आहे. असा अंदाज लावला जात आहे की हे एकाच व्यक्तीचे काम होते, जो तब्बल २६ खूनांसाठी जबाबदार असू शकतो.

स्टोनमनवर सहा महिन्यांत तेरा खून झाल्याचा आरोप ठेवण्यात आला (पहिला जून १९८३ मध्ये), परंतु हे गुन्हे एकाच व्यक्तीने केले होते की व्यक्तींच्या गटाने हे कधीही स्थापित झाले नाही. कलकत्ता पोलिसांनाही हे स्पष्ट करण्यात अपयश आले की, यातील कोणताही गुन्हा कॉपीकॅट खून म्हणून केला गेला आहे का. आजपर्यंत, कोणालाही गुन्ह्याचा आरोप लावण्यात आलेला नाही; सर्व तेरा प्रकरणे अद्याप उलगडलेली नाहीत.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय सिरीयल किलर
अखिलेश सक्सेना

**अखिलेश सक्सेना** हे भारतीय सैन्याचे एक माजी अधिकारी आहेत, ज्यांनी कारगिल युद्ध (१९९९) दरम्यान सेवा बजावली. युद्धाच्या काळात त्यांनी फॉरवर्ड ऑब्झर्वेशन ऑफिसरची भूमिका बजावली आणि ते दुसरे बटालियन, राजपूताना रायफल्स आणि तेरावे बटालियन, जम्मू आणि काश्मीर रायफल्स या दोघांशी संलग्न होते. त्यांना घायाळ पदक (Wound Medal) प्रदान करण्यात आले, जे अशा सैनिकांना दिले जाते जे थेट शत्रूच्या हल्ल्यामुळे जखमी होतात.

कारगिल युद्धादरम्यान त्यांना गोळ्या व स्प्लिंटर लागले. त्यांना विशेष विमानाने सैन्य रुग्णालयात नेण्यात आले आणि तेथे एक वर्ष उपचार घेत होते. यानंतर त्यांना भारतीय सैन्यातून अकाली सेवानिवृत्ती दिली गेली.

## प्रारंभिक जीवन आणि शिक्षण
२००२ मध्ये त्यांनी दिल्ली विद्यापीठातील व्यवस्थापन अभ्यास संस्थेत प्रवेश घेतला आणि २००४ मध्ये व्यवस्थापन शाखेतील पदव्युत्तर पदवी पूर्ण केली. त्यांनी शैक्षणिक गुणवत्तेसाठी सुवर्णपदक प्राप्त केले.

## कारकीर्द
### सैन्य कारकीर्द
सक्सेना यांना ९ डिसेंबर १९९५ रोजी भारतीय सैन्यत तोफखाना अधिकारी म्हणून नियुक्त करण्यात आले. त्यांना २२३ मिडियम आर्टिलरी रेजिमेंटमध्ये नेमणूक मिळाली. त्यानंतर त्यांची नियुक्ती १८८९ लाइट बॅटरी रेजिमेंटमध्ये (सध्याचे १८८९ मिसाईल रेजिमेंट) झाली, ज्याने १९९९ मध्ये कारगिल युद्धात भाग घेतला.

२९ जून १९९९ रोजी एका हल्ल्याच्या वेळी फायर सपोर्ट समन्वय करत असताना त्यांना गोळ्या व स्प्लिंटर लागले. प्रारंभी त्यांच्यावर रणांगणात उपचार करण्यात आले आणि नंतर विशेष विमानाने त्यांना सैन्य रुग्णालयात नेण्यात आले. तेथे एक वर्ष उपचार घेण्यात आले. जखमांच्या तीव्रतेमुळे त्यांना अकाली सेवानिवृत्ती मिळाली.

### इतर कारकीर्द
भारतीय सैन्यातून निवृत्त झाल्यानंतर, त्यांनी कॉर्पोरेट क्षेत्रात काम सुरू केले. त्यांनी विप्रो मध्ये कॅम्पस प्लेसमेंटद्वारे प्रवेश घेतला आणि नंतर भारती एअरटेल मध्ये काम केले. सध्या ते टाटा कम्युनिकेशन्स मध्ये उपाध्यक्ष (Vice President) पदावर कार्यरत आहेत.

## लोकप्रिय संस्कृतीत
कारगिल युद्धातील त्यांच्या अनुभवांवर आधारित दोन पुस्तके प्रकाशित झाली आहेत. *Nation First* हे इंग्रजी पुस्तक Hachette India ने प्रकाशित केले असून *कारगिल युद्ध: वीरता और देशभक्ति की सत्य गाथा* हे हिंदी पुस्तक प्रभात प्रकाशन यांनी प्रकाशित केले आहे. ही दोन्ही पुस्तके शिखा अखिलेश सक्सेना यांनी लिहिलेली असून प्रस्तावना जनरल वेद प्रकाश मलिक आणि डॉ. रंजनामालिक यांनी लिहिलेली आहे.

## संदर्भ
झुबोनी हुम्त्सो

**झुबोनी हुम्त्सो** (१९९० - १३ नोव्हेंबर, २०१७) ही नागालँडमधील एक भारतीय महिला उद्योजक होती. तिने नागालँडमध्ये *प्रेशियसमीलव्ह* नावाचा एक ऑनलाइन फॅशन आणि हस्तकला विक्रीचा नाममुद्रा (ब्रँड) सुरू केला होता. तिच्या कामाकरीता तिला नारी शक्ती पुरस्कार हा महिलांसाठीचा सर्वोच्च राष्ट्रीय पुरस्कार देण्यात आला.

१३ नोव्हेंबर २०१७ रोजी, ह्युमत्सो नागालँडमधील दिमापूर येथील तिच्या घरी मृतावस्थेत आढळली. तपासाअंती तिने आत्महत्या केल्याचे घोषित करण्यात आले. त्यानंतर तिचा व्यवसाय दिमापूरमध्ये तिची बहीण लोझानो ने चालवण्यास सुरुवात केली.

## आयुष्य 
हुम्त्सोचा जन्म १९९० साली नागालँडमध्ये झाला. तिने दिल्ली विद्यापीठातून आपले शिक्षण घेतले. तिची एअर होस्टेस बहीण लोझानो हुम्त्सो ने आयात केलेल्या परदेशी फॅशन वस्तू विकण्यास तिने सुरुवात केली. स्वस्तात कपडे खरेदी तर होत होती पण ग्राहकांच्या अपेक्षांची पूर्तता होत नव्हती.

२०११ मध्ये *प्रेशियसमीलव्ह* नावाच्या नाममुद्रेची स्थापना नागालँडमधील दिमापूर येथे करण्यात आली होती. ह्यासाठी महाविद्यालयीन अनुदानातून आलेले ३५०० रुपये तिने गुंतवले होते. तिच्या वडिलांच्या मृत्यूमुळे निर्माण झालेल्या महत्त्वाकांक्षेमुळे तिला यासाठी बळकटी मिळाली होती. या नाममुद्रे (ब्रँड)चे नेतृत्व तिच्या महिला गटातील सर्व महिलानी केले होते. प्रेशियसमीलव्ह हा "मेड इन नागालँड" नाममुद्रा बनण्याकडे वाटचाल करत होता.

२०१४ मध्ये हॉर्नबिल महोत्सवादरम्यान पंतप्रधान नरेंद्र मोदी तिची उत्पादने न पाहताच पुढे निघून जाऊ लागले होते. ती त्यांच्या मागे धावत गेली आणि तिचे प्रदर्शन पाहण्यासाठी मोदींना परत घेऊन आली. पंतप्रधानांनी तिच्या प्रदर्शनाला भेट दिल्यापासून "मोदी गर्ल" म्हणून तिची ओळख निर्माण झाली.

 यांच्या हस्ते नारी शक्ती पुरस्कार स्वीकारताना]]
२०१७ मध्ये आंतरराष्ट्रीय महिला दिनी, नवी दिल्ली येथे राष्ट्रपती भवनात तत्कालीन राष्ट्रपती प्रणब मुखर्जी यांच्या हस्ते तिला नारी शक्ती पुरस्कार प्रदान करण्यात आला.

१३ नोव्हेंबर २०१७ रोजी हुम्त्सो मृत आढळली. तपासणी अंती तिने आत्महत्या केल्याचे नक्की झाले. हुम्त्सोची, बहीण लोझानो हुम्त्सो आणि नागालँड सरकारच्या महिला संसाधन विकास विभागामुळे हा व्यवसाय पुढे सुरू राहिला. प्रेशियसमीलव्ह (पीएमएल) आणि नुंगशिबा हॅन्डिक्राफ्ट्स असे दोन व्यवसाय सुरू करण्यात आले होते. पीएमएल मध्ये महिलांचे फॅशनेबल कपडे तयार केले जातात. तर शेजारीच असलेले नुंगशिबा हॅन्डिक्राफ्ट्स येथे "नागा डॉल्स" बनवल्या जातात. या बाहुल्या जारी नागालँडमध्ये बनवलल्या जात असल्या तरी त्यामागील प्रेरणा ही जपानी फॅब्रिक बाहुल्यांपासून घेतल्या गेली.

## संदर्भ 
वर्ग:नागा लोक
वर्ग:नारी शक्ती पुरस्कारविजेते
वर्ग:दिल्ली विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी
वर्ग:इ.स. २०१७ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९९० मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख