open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
कोमिनो

**कोमिनो** तथा **केम्मुना** हे भूमध्य समुद्रातील माल्टा आणि गोझो बेटांमधील एक लहान बेट आहे. याचे क्षेत्रफळ  आहे. याला जिऱ्याचे (क्युमिन) नाव देण्यात आले आहे. या बेटावर फक्त दोन कायमस्वरुपी रहिवासी आहेत. यांशिवाय एक धर्मगुरू आणि एक पोलिस कर्मचारी रोज येथे कामासाठी येतात. हे बेट एक पक्षी अभयारण्य आणि नैसर्गिक राखीव जागा आहे. 

या बेटाला प्राचीन ग्रीक काळात **इफॅस्टिया** असे नाव होते,   रोमन काळात कोमिनोमध्ये शेतकऱ्यांची वस्ती असल्याच्या नोंदी आहेत.  कोमिनोची किनारपट्टी खडकाळ असून मोठ्या भागात चुनखडीचे उंच कडे आहेत. बेटावर अनेक खोल गुहा आहेत. या मध्ययुगात समुद्री चाच्यांचे आणि लुटारूंचे नेहमीचे आसऱ्याचे ठिकाण होते.  माल्टा आणि गोझो दरम्यान जाणाऱ्या होड्या आणि जहाजांवर छापे मारण्यासाठी कोमिनोच्या गुहा आणि खाड्यांचा वापर अनेकदा अड्ड्याच्या रूपात केला जात असे.  १२८५ पासून १२९० नंतर काही काळापर्यंत, कोमिनो हे निर्वासित यहुदी स्वयंघोषित प्रेषित आणि कबालिस्ट अब्राहम अबुलाफिया याचे घर होते.  कोमिनो येथेच अबुलाफियाने त्यांचे *सेफर हा-ओट* (चिन्हाचे पुस्तक) आणि त्यांचे शेवटचे पुस्तक, *इमरे शेफर* (सौंदर्याचे शब्द) लिहिले. 
[डावे|इवलेसे| किनारपट्टीवर वर्चस्व ठेवणारा [सेंट मेरीज टॉवर. याचा वापर द काउंट ऑफ माँटे क्रिस्टो चित्रपटात शॅटू डिफ म्हणून केलेला आहे.]]

## वाहतूक 
कोमिनोला जाण्यासाठी माल्टा किंवा गोझो येथून फेरीने जावे लागते.  या फेऱ्या चिर्केव्वा किंवा म्गार धक्क्यांवरून निघतात.  
इवलेसे| ब्लू लगून

### चित्रपट उद्योग 
कोमिनो बेटावर अनेक चित्रपटांचे चित्रण झालेलेआहे. यांत *ट्रॉय*, *द काउंट ऑफ मोंटे क्रिस्टो*, *स्वेप्ट अवे* यांचा समावेश आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:माल्टा
परिपूर्ण दान (लोककथा)

दानाचे महत्त्व वर्णन करणाऱ्या अनेक कथा परंपरेने चालत आलेल्या आहेत. त्यातली ही एक लोककथा आहे.

## कहाणीचा सारांश 
कोणे एके काळी एक खूप गरीब आजीबाई होती. ती एका छोट्याशा चंद्रमौळी झोपडीत राहत असे. तिला कोणीतरी एक आंबा दिला होता. तिने त्यातील अर्धा आंबा खाल्ला आणि पुरवून पुरवून खावे अशा विचाराने दुसऱ्या दिवशीसाठी म्हणून उरलेला आंबा तसाच ठेवून दिला. नेमके त्या रात्रीच कोणीतरी तिच्या मोडकळीस आलेल्या दारावर टकटक केले आणि तिच्याकडे आसरा मागितला. दारावरील तो अतिथी आत आला आणि त्याने तिला सांगितले की, तो खूप भुकेला आहे आणि त्याला रात्रीपुरता आसरा हवा आहे. तेव्हा ती त्याला म्हणाली, “हे बघ, तुला उबदार वाटावे तर माझ्याकडे    शेकोटीसुद्धा नाहीये, तुला पांघरायला देण्यासाठी माझ्याकडे गोधडी पण नाहीये, माझ्याकडे फक्त अर्धा आंबा उरला आहे, तुला जर हवा असेल तर तो तेवढा मी तुला देऊ शकते. मी त्यातील अर्धा आंबा खाल्लेला आहे.” त्यावेळी त्या अतिथीच्या जागी भगवान शंकर प्रकट झाले. तिने तिच्याजवळ जे काही होते ते सर्व त्या अतिथीला देऊ केले होते आणि त्याचा परिणाम म्हणून, भगवान शंकराची कृपा तिला प्राप्त झाली. 

## कहाणीचे तात्पर्य 
तुमच्यापाशी जे आहे, ते तुम्ही परमेश्वराला देऊ करा. तुम्ही जे आहात तेही परमेश्वराला देऊ करा; असे केलेत तर तुम्ही दिलेली भेटवस्तू परिपूर्ण असेल. आध्यात्मिक दृष्टीने ती परिपूर्ण असेल. तुमच्यापाशी किती संपत्ती आहे किंवा तुमच्या प्रकृतीमध्ये किती क्षमता आहेत ह्यावर ते अवलंबून नसते तर तुमच्या भेटवस्तूच्या परिपूर्णतेवर, म्हणजे तुमच्या त्या देणगीच्या समग्रतेवर तिचे मोल अवलंबून असते.

## संदर्भ 
वर्ग:लोककथा
वर्ग:भारतीय लोककथा
कृष्णा यादव

**कृष्णा यादव** ह्या एक भारतीय उद्योगिनी आहेत. दिल्लीतील कृषी विज्ञान केंद्रातून प्रशिक्षण घेतल्यानंतर त्यांनी सुरू केलेल्या लोणच्याच्या व्यवसायासाठी त्या प्रसिद्ध आहेत. सुरुवातीला काही वर्षे त्यांनी रस्त्याच्या कडेला लोणचे विकले आणि हळूहळू तिच्या उपक्रमाचे चार वेगवेगळ्या संस्थांमध्ये रूपांतर केले ज्याची उलाढाल ४० दशलक्ष रुपये होती. यादव यांना २०१६ मध्ये नारी शक्ती पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.

## आयुष्य 
[अल्ट=Yadav receiving Nari Shakti Puraskar from the President|डावे|इवलेसे| राष्ट्रपतींकडून [नारी शक्ती पुरस्कार स्वीकारताना यादव]]
कृष्णा यादव यांचा जन्म उत्तर प्रदेशातील बुलंदशहर जिल्ह्यातील एका छोट्या गावात झाला. त्यांचे लग्न खूप लहान वयात झाले. घरची आर्थिक परिस्थिती बेताची असल्याने त्यांना चांगले शिक्षण घेता आले नाही. कृष्णाचा पती गोवर्धन यादव यांना काही कारणास्तव नोकरी गमवावी लागली. मग त्यांनी कर्ज घेतले आणि कारचा व्यवसाय सुरू केला, ज्यामध्ये मोठे नुकसान झाले. हे कर्ज फेडण्यासाठी त्यांनी आपले रहाते घर आणि शेतीसह सर्व काही विकले. गावात त्यांच्याकडे काहीही शिल्लक नसल्याने, कृष्णाने दुसऱ्या शहरात जाऊन एक छोटीशी नोकरी करून मुलांना वाढवण्याचा निर्णय घेतला. मग त्यांनी ५०० रुपयांचे कर्ज घेतले आणि संपूर्ण कुटुंबासह दिल्लीला आले. कृष्णाच्या पतीने दिल्लीत ३ महिने नोकरी शोधली पण त्यांना नोकरी मिळाली नाही.

कृष्णाने उजवा येथील कृषी विज्ञान केंद्रातील पुसा संस्थेतून लोणचे, जाम इत्यादी बनवण्याचे प्रशिक्षण घेतले आणि लोणचे बनवण्यास सुरुवात केली. पण ते विकणे जास्त कठीण जात होते. मग त्यांनी रस्त्याच्या कडेला एक लहान टेबल लावून लोणचे विकायला सुरुवात केली, पण कोणीही लोणच्यासाठी थांबत नव्हते. मग त्याने ताज्या हिरव्या भाज्या आणि फळे ठेवण्यास सुरुवात केली, त्यामुळे लोक थांबले आणि हळूहळू लोणच्याची विक्रीही सुरू झाली. ग्राहकांच्या अनेक सूचना ऐकल्यानंतर, या जोडप्याने स्वतःच्या कंपनीची नोंदणी "श्री कृष्ण पिकल कंपनी" या नावाने केली. या कंपनीद्वारे त्यांनी लोणच्याव्यतिरिक्त, तेल, मसाले इत्यादी वस्तू विकण्यास सुरुवात केली. आता त्यांचे लोणचे केवळ भारतातच नाही तर परदेशातही विकले जाते. २०१३ पर्यंत, त्यांच्याकडे १५० हून अधिक लोणच्याचे प्रकार होते. २०१६ साली त्यांची उलाढाल २०० टन अन्न उत्पादनाची असल्याचे वृत्त आहे. यादव यांच्याकडे चार वेगवेगळे व्यवसाय असून वार्षिक उलाढाल ४० दशलक्ष रुपये असल्याचे वृत्त आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:नारी शक्ती पुरस्कारविजेते
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:भारतीय उद्योगिनी
सती अनसूया (चित्रपट)

**सती अनसूया (तेलगू चित्रपट)** -  १९५७ साली हिंदू पौराणिक कथेवर आधारित असलेला हा चित्रपट आहे. राजश्री प्रोडक्शनचा हा चित्रपट होता. एन.टी.रामाराव, अंजली देवी, जमुना यांची त्यात मुख्य भूमिका होती. हा चित्रपट १९५८ साली तमिळ भाषेत प्रदर्शित करण्यात आला. 

## कथानक 
ज्ञान श्रेष्ठ की प्रेम श्रेष्ठ असा वादंग एकदा देवदेवतांमध्ये चालू असताना नारदमुनी म्हणतात, प्रेम श्रेष्ठ. तेव्हा ते पटवून देण्याची जबाबदारी यांच्यावर येऊन पडते. आणि तेथे ते सती अनसूयेचा संदर्भ देतात आणि पार्वतीला आपले म्हणणे पटवून देतात असा कथाभाग येथे आहे.

अत्री ऋषी अनसूयेच्या मांडीवर डोके ठेवून झोपलेले होते. ते दोघेही शिवभक्त होते, त्यांची पूजा नुकतीच आटोपली होती आणि त्यानंतर ते विश्रांती घेत होते. त्याच दरम्यान देवदेवता या  भूतलावर अवतरल्या होत्या, विशेषतः पार्वती आणि त्या देवांनी अनसूयेला पाहिले. तेथून जवळच स्वयंपाकाची  चूल पेटलेली पार्वतीने पाहिली. तिने तिच्या दिव्य शक्तीने त्या चुलीतील एक पेटते लाकूड घरंगळवीत अनसूयेच्या पायापाशी आणून सोडले. अनसूयेला त्याची झळ पोहोचू लागली, ती दचकली. तिचे पाय भाजू  लागले पण तिने मात्र तोंडातून एक अवाक्षरही काढले नाही, एकदाही ती विचलित झाली नाही, की हलली नाही, काहीच नाही. कारण आपल्यामुळे निद्रिस्त पतीची झोपमोड होऊ नये असे तिला वाटत होते. पण तिने  शिवाचा धावा करावयास सुरुवात केली. शिवशंकर तिथेच होते. आणि  तिने शिवाचा धावा केल्यामुळे शिवांचे पाय होरपळू लागले. तेव्हा नारदांनी पार्वतींना शिवशंकरांकडे पहावयास सांगितले  आणि म्हणाले, “बघा देवी, तुम्ही काय करत आहात, तुमच्यामुळे तुमच्या  यजमानांचे पाय भाजत आहेत.” तेव्हा पार्वतीने आपली कृती मागे घेतली, अग्नी मागे वळविला. चित्रपटात असे दाखविले आहे.    

## अधिक माहितीसाठी पहा 
* सती अनसूया १९५७ चा चित्रपट (इंग्रजी विकिपीडिया)
* सती अनसूया (इंग्रजी विकिपीडिया)

## संदर्भ 
वर्ग:लोककथांवर आधारित चित्रपट
वर्ग:इ.स. १९५७ मधील तेलुगू चित्रपट
छांव फाउंडेशन

अल्ट=Woman on left receives award from man on right|इवलेसे| २०१७ मध्ये छांव फाउंडेशनच्या वतीने एका अ‍ॅसिड हल्ल्यातून वाचलेली महिला नारी शक्ती पुरस्कार स्वीकारताना
**छांव फाउंडेशन** ही एक गैर-सरकारी संस्था (एनजीओ) आहे जी २०१३ मध्ये आलोक दीक्षित आणि आशिष शुक्ला यांनी अ‍ॅसिड हल्ल्यातील पीडितांना मदत करण्यासाठी स्थापन केली. ही संस्था आग्रा, लखनौ आणि नोएडा येथे सामाजिक उपक्रम अंतर्गत *शेरोज हँगआउट* नावाचे कॅफे चालवते. हा 
कॅफे अ‍ॅसिड हल्ल्यातील पीडितांचे पुनर्वसन आणि रोजगार या कामासाठी चालवला जातो. या स्वयंसेवी संस्थेने २०२० मध्ये अ‍ॅसिड हल्ल्यातील १०० हून अधिक महिलांना मदत केल्याची नोंद आहे. या 
कामासाठी सदरील स्वयंसेवी संस्थेला नारी शक्ती पुरस्कार प्रदान करण्यात आला.

## संस्था 
२०१३ मध्ये आलोक दीक्षित आणि आशिष शुक्ला यांनी अ‍ॅसिड हल्ल्यातील पीडितांना मदत करण्यासाठी छांव फाउंडेशनची स्थापना केली. अ‍ॅसिड हल्ल्यातील व्यक्तीच्या आुष्यात दिलासा आणण्याचा, त्यांना वैद्यकीय मदत मिळवून देण्याचा आणि जलद न्याय मिळावा यासाठी विविध मार्गाने मदत करण्याचा त्यांचा विचार आहे. २०२१ मध्ये राष्ट्रीय गुन्हे नोंद ब्युरोने घोषित केले की २०१४ ते २०१८ दरम्यान जवळजवळ १,६०० हल्ले झाले आहेत.

## कॅफे 
अ‍ॅसिड हल्ल्यातील पीडितांना समाजातील विविध क्षेत्रांमधून दूर ठेवले जाते. ज्यामुळे त्यांना रोजगार मिळणे कठीण जाते. छांव संस्थेने २०१४ मध्ये आग्रा येथे पहिला कॅफे उघडला जिथे अशा पिडीतांना रोजगार दिल्या गेला. याला शेरोज हँगआउट म्हणून ओळखले जात असे. लवकरच या कॅफेच्या लखनौ आणि नोएडा येथे नवीन शाखा उघडण्यात आल्या.

भारतातील कोविड-१९ महामारीच्या काळात, आग्रा आणि लखनौमधील कॅफे बंद करावे लागले. हल्ल्यातील बळींच्या उपचार आणि पुनर्वसनासाठी कॅफेचे उत्पन्न वापरले जात असे. आता तर कॅफे बंद झाले, सबब याचा फाउंडेशनच्या कामावर परिणाम झाला. त्यानंतर दीक्षितने 'गिफ्ट अ स्टोरी' नावाचे एक इंटरनेट रिटेल प्लॅटफॉर्म सुरू केले. या प्लॅटफॉर्म वर अ‍ॅसिड  हल्ल्यातून बचावलेल्या पीडितांद्वारे मेणबत्त्या आणि  हस्तकला यासारख्या उत्पादनांची विक्री केली जात असे. याव्यतिरिक्त, आग्रा येथील कॅफे कर्मचाऱ्यांनी देणग्यांमधून निधी मिळवून शहरातील सर्वात गरीब रहिवाशांना अन्न पुरवण्यास सुरुवात केली. डिसेंबर २०२१ मध्ये शेरोज आग्रा पुन्हा उघडले. सात महिन्यांनंतर, नोएडामध्ये दोन शेरोज किओस्क उघडण्यात आले.

## पुरस्कार आणि सन्मान 
२०१४ मध्ये मिशेल ओबामा यांनी या संस्थेला आंतरराष्ट्रीय महिला धाडस पुरस्कार प्रदान केला. एम्मा मेसी स्टॉर्च यांनी *गीता* हा चित्रपट गीता माहोर यांच्यावर बनवला होता. १९९२ मध्ये गीतावर तिच्या पतीने अ‍ॅसिड हल्ला केला होता. नंतर माहोरने आग्रा येथे शेरोज कॅफे उघडण्यास मदत केली. *छपाक* हा २०२० चा अ‍ॅसिड हल्ल्यातील पीडित लक्ष्मी अग्रवालच्या जीवनावर आधारित चित्रपट आहे. या चित्रपटात दीपिका पडुकोण या अभिनेत्रीने मुख्य भूमिका साकारली आहे. चित्रपटात दिसलेल्या एका हल्ल्यातून वाचलेल्या व्यक्तीला जीवनरक्षक किडनी उपचारांसाठी पदुकोणने १५ लाख रुपये दान केले.

या संस्थेच्या कार्याची दखल घेत, २०१७ सालचा नारी शक्ती पुरस्कार प्रदान करण्यात आला. २०२२ पर्यंत, त्यांनी अ‍ॅसिड हल्ल्यातील १०० हून अधिक वाचलेल्यांना मदत केली आहे. २०२२ मध्ये फाउंडेशनने वैद्यकीय उपचारांसाठी  १ कोटी रुपयांचा निधी उभारण्याची घोषणा केली.

## संदर्भ 
वर्ग:नारी शक्ती पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. २०१३ मधील निर्मिती
अजय : द अनटोल्ड स्टोरी ऑफ अ योगी

***अजेय - द अनटोल्ड स्टोरी ऑफ अ योगी*** हा उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांच्यावर केंद्रित असलेला आगामी भारतीय चरित्रात्मक चित्रपट आहे, जो रवींद्र गौतम दिग्दर्शित आहे आणि सम्राट सिनेमॅटिक्स अंतर्गत रितू मेंगी निर्मित आहे.शंतनू गुप्ता यांच्या 'द मंक हू बिकेम चीफ मिनिस्टर' या पुस्तकापासून प्रेरित असलेल्या या चित्रपटात अनंत व्ही जोशी योगी आदित्यनाथची भूमिका साकारत आहेत, जो एका भिक्षूपासून राजकीय नेत्यापर्यंतचा त्यांचा प्रवास दाखवतो. हा चित्रपट २०२५ मध्ये हिंदी, तेलुगू, तमिळ, कन्नड आणि मल्याळम यासह अनेक भाषांमध्ये प्रदर्शित होणार आहे.

## सारांश 
हा चित्रपट अजयच्या प्रवासावर आधारित आहे, जो योगी आदित्यनाथ बनतो - एक हिंदू भिक्षू आणि एक शक्तिशाली राजकीय नेता. उत्तराखंडमधील त्याच्या विनम्र सुरुवातीपासून ते गोरखनाथ मठाचे प्रमुख होण्यापर्यंत, हा चित्रपट त्याच्या आध्यात्मिक परिवर्तनाचे आणि राजकारणातील प्रवेशाचे दर्शन घडवतो. संसद सदस्य म्हणून उदयास आलेले, उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री होण्यापूर्वी त्याला राजकीय संघर्षांचा सामना करावा लागतो.

## कास्ट 
* अजय / योगी आदित्यनाथ यांच्या भूमिकेत अनंत व्ही जोशी
* महंत अवैद्यनाथच्या भूमिकेत परेश रावल
* दिनेश लाल यादव
* पवन मल्होत्रा
* गरिमा विक्रांत
* राजेश खट्टर
* सरवर आहुजा
* अजय मेंगी

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०२५ मधील हिंदी चित्रपट
वासु प्रिमलानी

**रितू वासू प्रिमलानी** ही एक भारतीय एकपात्री विनोदी कलाकार(स्टँड-अप कॉमेडियन) आणि पर्यावरणवादी आहे. तिच्या कामासाठी तिला भारत सरकारकडून २०१५ चा नारी शक्ती पुरस्कार मिळाला.

## वैयक्तिक आयुष्य 
प्रिमलानीचे बालपण नवी दिल्ली येथे गेले. तिने युनिव्हर्सिटी ऑफ कॅलिफोर्निया, लॉस एंजेलस येथून भूगोल, शहरी नियोजन आणि कायदा या विषयात पदव्युत्तर पदवी प्राप्त केली.

डावे|इवलेसे|राष्ट्रपतींकडून नारी शक्ती पुरस्कार स्वीकारताना वासू प्रिमलानी
तिला फिटनेसची देखील आवड आहे. तिने पाच 'हाफ मॅरेथॉन', दोन 'ऑलिंपिक-डिस्टन्स ट्रायथलॉन', एक 'हाफ आयर्नमॅन' आणि एक 'स्प्रिंट ट्रायथलॉन' मध्ये सहभाग घेतलेला आहे. दिल्लीत ती एक सोमॅटिक थेरपिस्ट म्हणून देखील काम करते.

## कारकिर्द 
प्रिमलानी ने अमेरिकेत 'थिम्माक्काज रिसोर्सेस फॉर एन्व्हायर्नमेंटल एज्युकेशन' ही ना-नफा संस्था स्थापन केली. या संस्थेने रेस्टॉरंट्ससाठी पर्यावरणीय सल्लागार सेवा पुरवल्या. याकरीता या संस्थेला २००३ मध्ये 'कॅलिफोर्निया गव्हर्नर्स एन्व्हायर्नमेंटल अँड इकॉनॉमिक लीडरशिप अवॉर्ड' मिळाला. तर रेस्टॉरंट्समधील तिच्या कामासाठी तिला 'अशोका फेलो' म्हणून नियुक्त करण्यात आले. २००३ मध्ये प्रिमलानीच्या संस्थेला 'यूएस ईपीए रीजन ९' पुरस्कार देखील मिळाला.

जुलै २०१४ मध्ये, बंगळूरस्थित पर्यावरणवादी सालुमरद थिम्माक्का यांनी प्रिमलानी यांच्यावर अमेरिकेतून पैसे जमा करण्यासाठी त्यांच्या नावाचा गैरवापर केल्याबद्दल फसवणूक केल्याचा आरोप केला होता. थिम्मक्का यांच्या मते, अमेरिकेत थिम्मक्काज रिसोर्सेस फॉर एन्व्हायर्नमेंटल एज्युकेशनची स्थापना करताना प्रिमलानी तिच्या नावाचा गैरवापर केला. प्रिमलानीच्या मते, शंभर वर्षांची थिम्मक्का, "कदाचित" विसरली की तिने प्रिमलानीला तिचे नाव वापरण्यास संमती दिली होती.

इवलेसे|कॅलिफोर्नियाच्या गव्हर्नरकडून पुरस्कार स्वीकारताना रितू वासू प्रिमलानी
प्रिमलानी यांनी न्यू यॉर्क सिटी, सॅन फ्रान्सिस्को, मुंबई, दुबई, बंगळूर, हैदराबाद, चंदीगड, पुणे आणि दिल्लीसह जगभरातील शेकडो कॉर्पोरेट आणि कॉमेडी क्लब शोची निर्मिती केली, त्यांचे शीर्षक दिले आणि त्यात सादरीकरण देखील केले आहे. ती तिच्या विनोदातून सामाजिक संदेश देत असते. यात पर्यावरण, मानवी हक्क आणि बलात्कार यासारख्या गंभीर मुद्द्यांचा समावेश असतो.

२०२४ मध्ये, तिने नवी दिल्ली, भारत येथे तिची पहिली ग्राफिक कादंबरी, जुता प्रकाशित केली आणि नॉक्सव्हिलच्या नवीन शाश्वतता संचालक म्हणून काम करण्यास सुरुवात केली.

## पुरस्कार 
* भारत सरकारकडून २०१५ मध्ये नारी शक्ती पुरस्कार 
* सार्वजनिक सामाजिक उद्योजक फेलोशिप २००४ साठी ग्लोबल अशोका इनोव्हेटर्स 
* कॅलिफोर्निया गव्हर्नरचा पर्यावरण आणि आर्थिक नेतृत्व पुरस्कार २००३.

## संदर्भ 
वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय एलजीबीटी लोक
वर्ग:जन्म वर्ष गहाळ (जिवंत लोक)
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:नारी शक्ती पुरस्कारविजेते
निक केली

**निकोलस फ्रेडरिक केली** (जन्म: २५ जुलै १९९३) हा ऑस्ट्रेलियात जन्मलेला न्यू झीलंडचा क्रिकेट खेळाडू आहे जो वेलिंग्टनकडून खेळतो.

## संदर्भ 
वर्ग:न्यू झीलंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आकिफ जावेद

**आकिफ जावेद** (जन्म: १० ऑक्टोबर २०००) हा एक पाकिस्तानी क्रिकेट खेळाडू आहे.

## संदर्भ 
वर्ग: पाकिस्तानचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
साधना महिला संघ

**साधना महिला संघ** ही बंगळुरूमधील एक स्वयंसेवी संस्था आहे जी लैंगिक कामगारांना मदत करते. २०१९ च्या कोरोनाव्हायरस साथीच्या काळात त्यांना अशा लैंगिक कामगारांना जेवण द्यावे लागले ज्यांना आता ग्राहक सापडत नव्हते.

## इतिहास 
ही संघटना २०११ मध्ये स्थापन झाली, तर तिची कार्यालयीन नोंदणी २०१३ मध्ये झाली. पोलिसांकडून लैंगिक कामगारांना त्रास दिला जातो, तसेच त्यांच्या सोबत गैरवर्तन देखील केले जाते. साधना महिला संघाच्या सचिव एम. गीता म्हणतात की, सर्वोच्च न्यायालयाने २००९ मध्ये दिलेल्या एका निर्णयामुळे लैंगिक कामगारांना अभयदान मिळाले आहे. ही संस्था अशा लैंगिक कामगारांना देखील मदत करते जे त्यांचे काम बदलू इच्छितात परंतु त्यांना सतत तुच्छतेचा सामना करावा लागतो. त्यापैकी अनेक महिलांनी आधीच त्यांचे पती आणि कुटुंब गमावले असून त्यांना एचआयव्ही सारख्या जोखमी व मानसिक समस्यांना तोंड द्यावे लागते. ही स्वयंसेवी संस्था दर तीन महिन्यांनी लैंगिक कामगारांसाठी एचआयव्ही चाचणीची व्यवस्था करते आणि जर त्यांचा चाचणी पॉझिटिव्ह आली तर त्यांना समुपदेशन देखील दिले जाते. ते त्यांना निरोध वापरण्याचा सल्ला देतात आणि असे न केल्यास त्यांच्यावर येणाऱ्या संकटाची जाणीव करून देतात. काही जण पॉझिटिव्ह चाचणी आल्यावर लैंगिक काम सोडतात तर काहींना घराबाहेर काढल्यामुळे ते बेघर होतात. अशा दोन्ही प्रकरणांमध्ये एनजीओ या महिलांना मदत करते.

## कोरोनाविषाणू महामारी 
मार्च २०२० पर्यंत लैंगिक कामगारांना करोनाची बाधा होत असल्याचे दिसून येत होते. देऊन संपूर्ण संस्थेचा सन्मान करण्यात आला. हा पुरस्कार नवी दिल्ली येथे देण्यात आला आणि गटाला प्रशस्तिपत्र आणि एक लाख रुपये मिळाले. २०१७ च्या आंतरराष्ट्रीय महिला दिनी तत्कालीन राष्ट्रपती प्रणव मुखर्जी यांनी राष्ट्रपती भवनात दिलेल्या ३१ पुरस्कारांपैकी एक पुरस्कार त्यांना मिळाला. 

## संदर्भ 
वर्ग:नारी शक्ती पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. २०११ मधील निर्मिती
वर्ग:भारतातील स्वयंसेवी संस्था
सुजाता साहू

**सुजाता साहू** ही एक भारतीय सामाजिक उद्योजिका आहे. शिक्षिका म्हणून काम केल्यानंतर, लडाख आणि सिक्कीममधील दुर्गम गावांमधील शाळांची परिस्थिती सुधारण्यासाठी तिने 17000ft फाउंडेशन नावाची स्वयंसेवी संस्था स्थापन केली. या स्वयंसेवी संस्थेने संपूर्ण शालेय परिवर्तन प्रकल्प हाती घेतले आहेत. यासाठी शिक्षकांना कठोर प्रशिक्षण दिले. दुर्गम सीमावर्ती शाळांना ग्रंथालये, क्रीडांगणे आणि डिजीलॅब्स प्रदान करून दिले. साहू यांना त्यांच्या कार्याची दखल घेऊन २०१५ चा नारी शक्ती पुरस्कार आणि २०१९ चा वूमन ट्रान्सफॉर्मिंग इंडिया (WTI) पुरस्कार प्रदान करण्यात आला.

## कारकिर्द 
साहू नी अमेरिकेत नऊ वर्षे उद्योग क्षेत्रात (कॉर्पोरेट क्षेत्रात) काम केले. त्यानंतर ती गुरगांव येथे 
स्थलांतरित झाली. तिने दिल्लीच्या एनसीआर येथील श्री राम शाळेत शिक्षिका म्हणून काम केले. या महाविद्यालयात तिने गणित आणि संगणक विज्ञान विषय शिकवले. जून २०१० मध्ये, ती लडाख मध्ये एकट्याने पर्वतारोहण केले. परंतु तिथे पोहोचल्यावर तिला फुफ्फुसाचा आजार झाला. सर्वसाधारण क्षेत्रातील व्यक्ती जेव्हा अती उंचीवर जाते हा आजार होत असतो. प्रकृतीत सुधारणा होण्यासाठी ती एका दुर्गम गावात थांबली. स्वयंसेवकांची संख्या दरवर्षी प्रति शाळा एकपर्यंत मर्यादित आहे. तिच्या सामाजिक उद्योजकतेसाठी तिला २०१५ चा नारी शक्ती पुरस्कार दिल्या गेला. २०१९ मध्ये, तिला नीती आयोगाने वूमन ट्रान्सफॉर्मिंग इंडिया पुरस्काराने सन्मानित केले.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* 17000ft foundation

वर्ग:इ.स. १९६८ मधील जन्म
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:भारतीय शालेय शिक्षक
वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय शिक्षक
वर्ग:नारी शक्ती पुरस्कारविजेते
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
लिबिया लोबो सरदेसाई

**लिबिया "लिबी" लोबो सरदेसाई** (जन्म २५ मे १९२४) ही भारतीय स्वातंत्र्य कार्यकर्ती आणि वकील आहे. ती गोव्यामध्ये राहते. तिने वामन सरदेसाई बरोबर लग्न केले. ती एक भूमिगत रेडिओ स्टेशन, व्हॉइस ऑफ फ्रीडम (रेडिओ स्टेशन) चालवत होती. जे प्रसारित झाले  १९५५ ते १९६१ पर्यंत गोवा स्वातंत्र्य चळवळीसाठी पोर्तुगीज गोवा भागात चालवले जात होते. त्यानंतर पोर्तुगीजांच्या तावडीतून मुक्त झालेल्या गोव्याची ती पहिली पर्यटन संचालक होती.

या पदासाठी तिने गोवा, दमण आणि दीव तिन्ही क्षेत्र तिने सांभाळले. जानेवारी २०२५ मध्ये लिबिया लोबो सरदेसाई यांना पद्मश्री, भारताचा चौथा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, भारत सरकारद्वारे देण्यात आला.

### प्रारंभिक जीवन (१९२४ - १९५४) 
डावे|इवलेसे|233x233अंश|लोबो तिच्या सुरुवातीच्या काळात
लिबिया लोबो, जीला "लिबी" या टोपणनावाने ओळखले जाते. झाला. ती पोर्वोरिम, बार्देझ तालुका, पोर्तुगीज गोवा येथे जन्मली. तिच्या बालपणात काही काळानंतर तिचे कुटुंब मुंबई येथे स्थलांतरीत झाले. ती एफ. एन. सोउझा या चित्रकाराची बालमैत्रीण होती. तिच्या बालपणात ते दोघेही जवळचे मित्र होते. ते क्रॉफर्ड मार्केट जवळील ठिकाणी रहात होते. ती विद्यार्थी असताना टी. बी. कुन्हा गोवा युवा संघाची भाग होती.

तिने अनुवादक आणि "सेंसर" म्हणून आपल्या कारकीर्दीची सुरुवात केली. दुसरे महायुद्धाच्या दरम्यान इटालियन युद्धकैद्यांनी लिहिलेल्या गुप्त पत्रांचे डिक्रिप्टिंग करण्यावर काम केले. त्याच वेळी सिद्धार्थ कॉलेज ऑफ आर्ट्स, सायन्स अँड कॉमर्स मधून तिने पदवी पूर्ण केले. ज्याची स्थापना बी. आर. आंबेडकर यांनी केली होती. तिच्या प्रवेश प्रक्रियेदरम्यान आंबेडकरांनी आनंद व्यक्त केला होता. कॉलेजच्या दिवसांतच लोबोने गोवा मुक्ती चळवळ. तिच्यावर खूप प्रभाव होता एम. एन. रॉय, ज्याची ओळख तिच्याशी झाली होती निसिम इझिकेल आणि तिचे इतर प्राध्यापक. लोबो नंतर एक स्टेनोग्राफर आणि एक ग्रंथपाल येथे ऑल इंडिया रेडिओ (एअर), बॉम्बे. एआयआरमध्ये काम करताना तिने कायद्याची पदवी घेतली.

### स्वातंत्र्याचा आवाज (1955-1961) 
१९५४ - १९५५ मध्ये जुलुमी पोर्तुगीजांनी शांतीप्रिय मार्गाने सत्याग्रह करणाऱ्या अनेक जणांवर हल्ला करून त्यांना ठार केले होते. या सत्याग्रह करणाऱ्यांनी गोव्यातील वसाहतवाद संपवण्याची मागणी करत गोव्याच्या सीमेवर शांततेत प्रवेश केला होता. त्यानंतर भारताने गोव्याशी असलेली सीमा बंद केली आणि आर्थिक नाकेबंदी लागू केली. त्यामुळे मुक्त वाहतूक आणि व्यापार कमी झाला. लोबो, वामन सरदेसाई आणि निकोलाऊ मेनेझेस गोव्यातील स्वातंत्र्य कार्यकर्ते, जे मुंबईत लपून राहत होते, त्यांनी एकत्र येऊन एक संघ तयार केला. पोर्तुगीजांनी जप्त केलेल्या दोन वायरलेस रेडिओ सेटचा वापर करून ते रेडिओ ट्रान्समीटरमध्ये रूपांतरित केले गेले. व्हॉइस ऑफ फ्रीडम रेडिओ स्टेशन, ज्याद्वारे लोबो, सरदेसाई आणि मेनेझिस गोव्यांना बातम्या आणि महत्वाची माहिती पाठवत होती.

## संदर्भ 
वर्ग:सामाजिक कार्यातील पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:भारतीय वकील
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय महिला
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९२४ मधील जन्म
वर्ग:गोवा मुक्ती कार्यकर्ते
वर्ग:पोर्तुगीज भारतातील लोक
वर्ग:उत्तर गोवा जिल्ह्यातील लोक
वर्ग:सिद्धार्थ कला, विज्ञान आणि वाणिज्य महाविद्यालयाचे माजी विद्यार्थी
मुहम्मद अब्बास

**मुहम्मद अर्सलान अब्बास** (२९ नोव्हेंबर, २००३:लाहोर, पंजाब, पाकिस्तान -- ) हा न्यू झीलंडचा क्रिकेट खेळाडू आहे जो वेलिंग्टनकडून खेळतो.

## संदर्भ 
वर्ग:न्यू झीलंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट बालचित्रपट

**सर्वोत्कृष्ट बालचित्रपटासाठीचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार** हा राष्ट्रीय चित्रपट विकास महामंडळाकडून दरवर्षी दिला जाणारा एक राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार आहे. हा चित्रपटांसाठी देण्यात येणाऱ्या आणि सुवर्ण कमळाने सन्मानित केलेल्या अनेक पुरस्कारांपैकी एक आहे.

१९५४ मध्ये पहिल्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमध्ये हा पुरस्कार सुरू करण्यात आला आणि दरवर्षी देशभरात सर्व भारतीय भाषांमध्ये तयार झालेल्या बालचित्रपटांना दिला जातो. २०२२ पर्यंत ह्या श्रेणीत हिंदी (२८ पुरस्कार), बंगाली आणि कन्नड (७ पुरस्कार), मल्याळम (६ पुरस्कार), इंग्रजी (५ पुरस्कार), मराठी (३ पुरस्कार), तमिळ, तेलुगू, उडिया आणि आसामी (प्रत्येकी १ पुरस्कार) मिळाले आहे.

## विजेते 
पुरस्कारात स्वर्ण कमळ आणि रोख बक्षीस समाविष्ट आहे. गेल्या काही वर्षांत पुरस्कार विजेते खालीलप्रमाणे आहेत:

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार
देवघर विमानतळ

**देवघर विमानतळ**     हा भारताच्या झारखंड राज्यातील देवघर शहरातील छोटा विमानतळ आहे. हा विमानतळ शहराच्या मध्यभागापासून १२ किलोमीटर (७.४ मैल) अंतरावर आहे. हा विमानतळ प्रामुख्याने झारखंडच्या ईशान्येकडील भाग आणि पश्चिम बंगाल आणि बिहारमधील काही जिल्ह्यांना सेवा देण्यासाठी बांधला गेला. देशभरातून लाखो यात्रेकरू जवळील बैद्यनाथ मंदिर तसेच जैन तीर्थस्थळ समेद शिखरजीला ये-जा करतात. या विमानतळाचा विस्तार  असून येथील धावपट्टी २,५०० मीटर लांबीची आहे. येथे एरबस ए३२०, ए३२१ आणि बोईंग ७३७ प्रकारची विमाने उतरू शकतात.  या विमानतळाची पायाभरणी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी २५ मे २०१८ रोजी केली आणि १२ जुलै २०२२ रोजी याचे उद्घाटन झाले.   

## उडान योजना 
एप्रिल २०२१ मध्ये, सरकारच्या उडान नावाच्या प्रादेशिक जोडणी योजनेअंतर्गत देवघर ते रांची, कोलकाता आणि पटना अशी उड्डाणे चालवण्यासाठी इंडिगोची निवड करण्यात आली.  दिल्लीला ३० जुलै २०२२ रोजी उड्डाणे सुरू झाली  तर रांची, पटना आणि कोलकाता सारख्या इतर ठिकाणांसाठी उड्डाणे नंतर सुरू झाली.   

## विमान कंपन्या आणि गंतव्यस्थाने 
## संदर्भ 
वर्ग:झारखंडमधील विमानतळ
विमानतळ
वर्ग:इ.स. २०२२ मधील निर्मिती
राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शकाच्या पदार्पणाचा चित्रपट

**दिग्दर्शकाच्या सर्वोत्कृष्ट पदार्पणाच्या चित्रपटासाठीचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार** हा राष्ट्रीय चित्रपट विकास महामंडळाकडून दरवर्षी दिला जाणारा एक राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार आहे. हा चित्रपटांसाठी देण्यात येणाऱ्या आणि सुवर्ण कमळाने सन्मानित केलेल्या अनेक पुरस्कारांपैकी एक आहे.

हा पुरस्कार १९८० मध्ये २८ व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मध्ये सुरू करण्यात आला आणि दरवर्षी देशभरात सर्व भारतीय भाषांमध्ये तयार झालेल्या चित्रपटांना दिला जातो. २०२२ पर्यंत हा हिंदी (११ पुरस्कार), बंगाली आणि मल्याळम (प्रत्येकी ९ पुरस्कार), तमिळ (५ पुरस्कार), मराठी (३ पुरस्कार), आसामी, इंग्रजी आणि तेलुगू (प्रत्येकी २ पुरस्कार), हरियाणवी, जसरी, कार्बी आणि लडाखी (प्रत्येकी १ पुरस्कार) देण्यात आले आहे.

या पुरस्कारात 'गोल्डन लोटस अवॉर्ड' (स्वर्ण कमळ) आणि रोख बक्षीस समाविष्ट आहे. ६९ व्या आवृत्तीपर्यंत हा पुरस्कार दिग्दर्शक आणि निर्मात्यांना देण्यात येत होता. ७० व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांपासून हे नाव लहान करून "दिग्दर्शकाचा सर्वोत्कृष्ट पदार्पण चित्रपट" असे ठेवण्यात आले, आणि फक्त दिग्दर्शकालाच हा पुरस्कार दिला जातो व बक्षीस रक्कम  ३,००,००० पर्यंत वाढवण्यात आली.

## विजेते 
### २०२२–सध्या 
७० व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांपासून, फक्त दिग्दर्शकालाच पुरस्कार दिला जातो.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार
महाराष्ट्रातील तालुकानिहाय गावांची यादी

ही यादी भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सर्व गावांची यादी आहे. सदर यादी ही महाराष्ट्र सरकारच्या महाभुलेख संकेतस्थळावरील उपलब्ध माहितीनुसार घेतलेली आहे.
## अकोला जिल्हा
अकोला जिल्ह्यामध्ये एकूण ७ तालुके आहेत. प्रत्येक तालुक्यातील सम्मिलीत असलेल्या गावांची यादी येणेप्रमाणे :-

तालुकानिहाय
राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट संगीत दिग्दर्शक

**सर्वोत्कृष्ट संगीत दिग्दर्शनासाठीचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार** (रौप्य कमळ पुरस्कार) हा भारतीय चित्रपट विकास महामंडळाकडून दरवर्षी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमध्ये भारतीय चित्रपट उद्योगात निर्मित चित्रपटांसाठी सर्वोत्तम संगीतकार म्हणून काम करणाऱ्या संगीतकाराला दिला जाणारा सन्मान आहे.

१९६७ मध्ये १५ व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमध्ये हा पुरस्कार पहिल्यांदा सादर करण्यात आला. ४२ व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमध्ये, सर्वोत्कृष्ट पार्श्वभूमी संगीतासाठी पुरस्कार सुरू करण्यात आला. तथापि, त्यानंतर ते बंद करण्यात आले आणि २००९ मध्ये ही श्रेणी पुन्हा सुरू करण्यात आली.  एकूण ५१ पुरस्कार - ज्यामध्ये सर्वोत्कृष्ट पार्श्वसंगीताचा पुरस्कार समाविष्ट आहे - ४० वेगवेगळ्या संगीतकारांना देण्यात आले आहे. 

जरी भारतीय चित्रपट उद्योग सुमारे २० भाषा आणि बोलीभाषांमध्ये चित्रपटांची निर्मिती करतो, ए.आर. रहमान हे सर्वाधिक वेळा पुरस्कार जिंकणारे आहेत. त्यांनी ७ पुरस्कार जिंकले आहेत. रहमान हे एकमेव संगीतकार आहेत ज्यांना त्यांच्या पहिल्याच चित्रपटात राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला आहे. इलैयाराजाने ५ वेळा पुरस्कार जिंकला आहे. जयदेव आणि विशाल भारद्वाज यांनी प्रत्येकी तीन वेळा हे विजेतेपद जिंकले आहे. पाच संगीतकार - बी.व्ही. कारंथ, के.व्ही. महादेवन, सत्यजित रे, जॉन्सन आणि एम.एम. कीरावनी यांनी प्रत्येकी दोनदा हा पुरस्कार जिंकला आहे. तेलुगू, तमिळ आणि मल्याळम या तीन वेगवेगळ्या भाषांमध्ये कामगिरी केल्याबद्दल हा पुरस्कार जिंकणारा इलैयाराजा हा एकमेव संगीतकार आहे. ए.आर. रहमान यांना दोन वेगवेगळ्या भाषांमध्ये काम केल्याबद्दल पुरस्कार मिळाला - तमिळ आणि हिंदी.

१९९४ मध्ये जॉन्सनला *सुकृतमसाठी* पहिला "सर्वोत्कृष्ट पार्श्वभूमी संगीत" पुरस्कार मिळाला. २००९ मध्ये जेव्हा हा पुरस्कार पुन्हा बहाल करण्यात आला, तेव्हा इलैयाराजा यांनी मल्याळम चित्रपट *पझहस्सी राजा* यासाठी जिंकला.

## विजेते 
## टिप्पणी 
## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार
वर्ग:संगीत पुरस्कार
ढोला मारु

**ढोला मारु** ही राजस्थानमधील ढोला आणि मारुची प्रेमकथा आहे. राजस्थानी आवृत्ती छत्तीसगडमध्ये आढळणाऱ्या आवृत्तीपेक्षा पूर्णपणे वेगळी आहे. लोककथा पंजाबमध्ये देखील आढळू शकते.  

## साहित्य 
ढोला मारुची कथा लोककथा आणि मौखिक परंपरेत खोलवर रुजलेली आहे.[१] कथेशी संबंधित काम गद्य आणि पद्य तसेच मिश्र स्वरूपात देखील उपलब्ध आहे. 'ढोला मारु री चौपाई' हे १६१७ मध्ये जैन भिक्षू कुशल्लभ यांनी लिहिलेले पुस्तक आहे, ज्यामध्ये ते लिहितात की ही कथा जुनी आहे. १४७३ च्या काही हस्तलिखितांमध्येही या कथेचे वर्णन आहे. 'ढोला मारु रा दोहा' हा काशी नगरी प्रचारिणी सभेने संपादित केलेला मजकूर आहे. ही कथा राजपूत आणि राजस्थानी इतिहासातील सर्वात मंत्रमुग्ध करणाऱ्या प्रकरणांपैकी एक दर्शवते.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:भारतीय साहित्य
वर्ग:भारतीय लोककथा
बाघा नाचा

**बाघा नाच** किंवा वाघ नृत्य हे सुवर्णपूर जिल्ह्यातील बिंका, सोनपूर आणि बेहरामपूर आणि ओडिशातील गंजम जिल्ह्याच्या काही भागात सादर केले जाते. हे *चैत्र* महिन्यात केले जाते. पुरुष नर्तक स्वतःला वाघासारखे रंगवतात आणि *बाघा नाच* सादर करतात.  

## कामगिरी 
नर्तकांना बाघा वेष (वाघाचा पोशाख) रंगवण्यासाठी सुमारे तीन ते चार तास लागतात आणि चित्र योग्यरित्या रंगवण्यासाठी प्रत्येक नर्तकाला किमान दोन लोक लागतात. बाघा नाच नर्तकांना व्यावसायिक नर्तक असण्याची गरज नाही. प्रत्यक्ष सादरीकरणापूर्वी इच्छुक कलाकारांना मार्गदर्शकाकडून दोन ते चार आठवड्यांचे प्रशिक्षण घ्यावे लागते.[1]

संपूर्ण ठाकुरानी जत्रेत बाघा नाच या नृत्याला देशाचे स्थान आहे हे नृत्य ज्ञानदेवतेला श्रद्धांजली म्हणून सादर केले जाते. हे नृत्य देवी माँ बुधी ठाकुरानी यांना प्रसन्न करण्यासाठी आणि त्यांचे आशीर्वाद चालवण्यासाठी गेले.[१][२]

वर्ग:भारतातील लोककला
वर्ग:उडिया संस्कृती
सुशीला गणेश मावळणकर

**सुशीला गणेश मावळणकर** (४ ऑगस्ट, १९०४:मुंबई इलाखा, ब्रिटिश भारत - ११ डिसेंबर, १९९५:अहमदाबाद, गुजरात, भारत) या भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक आणि समाजसेविका होत्या. १९५६ मध्ये त्या अहमदाबादमधून पहिल्या लोकसभेवर बिनविरोध निवडून आल्या.

## सुरुवातीचे जीवन 
सुशीला मावळणकरांचा जन्म रामकृष्ण गोपीनाथ गुर्जर दाते यांच्याकडे ४ ऑगस्ट, १९०४ रोजी मुंबई राज्यात झाला. त्यांनी मेट्रिक-पूर्वपर्यंतचे शिक्षण घेतले. 

## कारकीर्द 
मावळणकर यांनी भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीत सक्रिय भाग घेतला आणि महात्मा गांधींच्या आवाहनावरून १९४२ मध्ये भारत छोडो चळवळीत भाग घेतला, ज्यामुळे त्यांना तुरुंगवास भोगावा लागला.  जून १९५३ मध्ये झालेल्या राणी एलिझाबेथ द्वितीय यांच्या राज्याभिषेकाला त्या उपस्थित होत्या. 

फेब्रुवारी १९५६ मध्ये त्यांचे पती गणेश मावळणकर यांच्या निधनामुळे अहमदाबाद मतदारसंघासाठी झालेल्या पोटनिवडणूकीत सुशीला मावळणकर काँग्रेस पक्षातर्फे पहिल्या लोकसभेत बिनविरोध निवडून आल्या.   त्या एक वर्ष या पदावर होत्या.  त्या अनेक सामाजिक संस्थांच्या सदस्या होत्या आणि भगिनी समाजाच्या अध्यक्षा होत्या.  गणेश मावळणकर हे लोकसभेचे पहिले अध्यक्ष होते. सुशीला माळवणकर ११ डिसेंबर, १९९५ रोजी अहमदाबाद मृत्यू पावल्या.  त्यांचा मुलगा पुरुषोत्तम मावळंकर हे देखील खासदार होते. 

## संदर्भ 
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय लोक
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय महिला
वर्ग:मराठी व्यक्ती
वर्ग:ब्रिटिश भारतातील कैदी आणि बंदीवान
वर्ग:महाराष्ट्रातील लोकसभा सदस्य
वर्ग:लोकसभेच्या महिला सदस्य
वर्ग:१ ली लोकसभा सदस्य
वर्ग:इ.स. १९९५ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९०४ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:अहमदाबादचे खासदार
फुले (चित्रपट)

***फुले*** हा एक २०२५ मधील हिंदी भाषेतील चित्रपट आहे, जो महात्मा जोतीराव फुले आणि सावित्रीबाई फुले यांच्या समाजसुधारणेच्या कार्यावर आधारित आहे. या चित्रपटाचे दिग्दर्शन अनंत महादेवन यांनी केले असून, झी स्टुडिओज, डान्सिंग शिवा फिल्म्स आणि किंग्जमेन प्रोडक्शन्स यांनी संयुक्तपणे याची निर्मिती केली आहे.

या चित्रपटात महात्मा फुले यांची भूमिका अभिनेता प्रतीक गांधी यांनी साकारलेली असून, सावित्रीबाई फुले यांची भूमिका अभिनेत्री पत्रलेखा यांनी साकारलेली आहे. हा चित्रपट ११ एप्रिल २०२५ रोजी, अर्थात जोतीराव फुले यांच्या जयंती दिनी प्रदर्शित होणार होता. परंतु काही कारणाने या चित्रपटाचे प्रदर्शन २५ एप्रिल २०२५ पर्यंत लांबले.

## संदर्भ
वर्ग:जोतीराव फुले
वर्ग:इ.स. २०२५ मधील हिंदी चित्रपट
गणपती मुनी

**गणपती मुनी ऊर्फ नायना ऊर्फ काव्यकंठ वाशिष्ट गणपती मुनी** - (जन्म: १७ नोव्हेंबर १८७८ - मृत्यू: २५ जुलै १९३६, खरगपूर)  गणपती मुनी हे संस्कृतचे प्रकांड पंडित होते. तसेच ते कवी, तत्त्वज्ञानी होते. ते श्रीविद्येचे उपासक होते, ज्योतिर्विद होते. त्यांना तेलगू, संस्कृत, कानडी आणि तमिळ या भाषा अवगत होत्या.

मुनी यांनी स्वतःचे ज्ञान शिष्य टी.व्ही. कपाली शास्त्री यांच्याकडे दिले.

## प्रकाशित लेखन 
गणपती मुनी यांनी संस्कृतमध्ये केलेल्या लेखनाचे संकलन 'कलेक्टेड वर्क्स' या नावाने झाले आहे. त्याचे ११ खंड प्रकाशित झालेले आहेत. त्यांनी श्रीअरविंद लिखित सावित्री महाकाव्याचा संस्कृतमध्ये अनुवाद केला होता. तो अप्रकाशित आहे.

## चरित्र-ग्रंथ 
टी.व्ही. कपाली शास्त्री यांनी 'वाशिष्ट-वैभव' या नावाने गणपती मुनी यांचे चरित्र लिहिले आहे.

## पूरक माहिती 
काव्यकंठ वाशिष्ट गणपती मुनी यांच्यावरील व्याख्यान - व्याख्याते - डॉ.संपदानंद मिश्रा

## संदर्भ 
वर्ग:संस्कृत भाषेमधील विद्वान
वर्ग:बहुभाषाविद
वर्ग:भारतीय लेखक
इ.स. २०२५ मधील मराठी चित्रपटांची यादी

इ.स. २०२५ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या मराठी भाषेतील चित्रपटांची यादी : 

## जानेवारी - मार्च 
## एप्रिल - जून 
## जुलै - सप्टेंबर 
## ऑक्टोबर - डिसेंबर 
## संदर्भ
वर्ग:इ.स. २०२५ मधील मराठी चित्रपट
वर्ग:मराठी चित्रपट यादी
राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट पटकथा

**सर्वोत्कृष्ट पटकथेचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार** हा राष्ट्रीय चित्रपट विकास महामंडळातर्फे दरवर्षी दिल्या जाणाऱ्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमध्ये एक श्रेणी आहे. हा चित्रपटांसाठी देण्यात येणाऱ्या अनेक पुरस्कारांपैकी एक आहे आणि त्याला *रजत कमलने* सन्मानित केले जाते. देशभरात, सर्व भारतीय भाषांमधील एका वर्षात तयार झालेल्या चित्रपटांसाठी हा पुरस्कार जाहीर केला जातो. २०२४ मध्ये, या पुरस्कारात *रजत कमल*, प्रमाणपत्र आणि  २,००,००० रोख रक्कम समाविष्ट आहे.

"उच्च सौंदर्यात्मक आणि तांत्रिक दर्जाच्या आणि शैक्षणिक आणि सांस्कृतिक मूल्याच्या चित्रपटांच्या निर्मितीला प्रोत्साहन देण्यासाठी" १९५४ मध्ये राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांची स्थापना करण्यात आली आणि प्रादेशिक चित्रपटांसाठी पुरस्कारांचा समावेश करण्याची योजना देखील आखण्यात आली. हे पुरस्कार "चित्रपटांसाठी राज्य पुरस्कार" म्हणून सुरू करण्यात आले होते परंतु १९६७ मध्ये १५ व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमध्ये त्यांचे नाव बदलून "राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार" असे ठेवण्यात आले आणि सर्वोत्कृष्ट पटकथेसाठी पुरस्काराची एक नवीन श्रेणी सुरू करण्यात आली, ज्याला फलक आणि रोख पारितोषिक देण्यात आले. २००९ मध्ये ५७ व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमध्ये, पटकथा पुरस्काराचे तीन वेगवेगळ्या पुरस्कारांमध्ये पुनर्वर्गीकरण करण्यात आले: पटकथा लेखक (मूळ), पटकथा लेखक (रूपांतरित) आणि संवाद.

जरी भारतीय चित्रपट उद्योग सुमारे वीस भाषा आणि बोलीभाषांमध्ये चित्रपटांची निर्मिती करत असला तरी, २०२२ च्या आवृत्तीनुसार, पुरस्कार मिळालेल्या ७३ लेखकांनी नऊ प्रमुख भाषांमध्ये काम केले आहे: हिंदी (२० पुरस्कार), मल्याळम (१२ पुरस्कार), बंगाली (११ पुरस्कार), तमिळ (८ पुरस्कार), मराठी (७ पुरस्कार), कन्नड (५ पुरस्कार), तेलुगू (३ पुरस्कार), इंग्रजी (२ पुरस्कार), संस्कृत आणि आसामी (प्रत्येकी १ पुरस्कार).

१९६७ मध्ये, या श्रेणीचा पहिला पुरस्कार एस.एल. पुरम सदानंदन यांना मल्याळम चित्रपट *अग्निपुत्रीसाठी* प्रदान करण्यात आला. २३ व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमध्ये (१९७५) कोणताही पुरस्कार प्रदान करण्यात आला नाही. मल्याळम लेखक आणि पटकथाकार एम.टी. वासुदेवन नायर  यांनी चार चित्रपटांसाठी सर्वाधिक पुरस्कार जिंकण्याचा विक्रम केला आहे: *ओरु वदक्कन वीरगधा* (१९८९), *कडवू* (१९९१), *सदायम* (१९९२), आणि *परिणयम* (१९९४). बंगाली चित्रपट निर्माते सत्यजित रे यांना १९९३ मध्ये *उत्तोरन* चित्रपटासाठी मरणोत्तर हा पुरस्कार प्रदान करण्यात आला. त्यांना यापूर्वी *प्रतिद्वंद्वी* (१९७०) आणि *सोनार केला* (१९७४) साठी पुरस्कार मिळाले होते. २०११ मध्ये ५९ व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमध्ये, गिरीश कुलकर्णी  यांना  *देऊळ* या मराठी चित्रपटासाठी सर्वोत्कृष्ट अभिनेता आणि सर्वोत्कृष्ट संवाद पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. या चित्रपटालाच सर्वोत्कृष्ट वैशिष्ट्यपूर्ण चित्रपट म्हणून घोषित करण्यात आले. २०१५ मध्ये ६३ व्या समारंभात, मूळ पटकथा आणि संवाद या दोन्हींसाठीचे पुरस्कार अनुक्रमे जूही चतुर्वेदी आणि हिमांशू शर्मा यांना त्यांच्या *पिकू* आणि *तनु वेड्स मनु: रिटर्न्स* या चित्रपटांसाठी संयुक्तपणे प्रदान करण्यात आले.

## विजेते 
गेल्या काही वर्षांत पुरस्कार विजेते खालीलप्रमाणे आहेत:

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार
आवारा बाप

***आवारा बाप*** हा १९८५ चा बॉलिवूड चित्रपट आहे ज्यामध्ये राजेश खन्ना  यांनी मुख्य भूमिका साकारली होती. ह्याचे दिग्दर्शन सोहनलाल कंवर यांनी केले होते.

## कलाकार 
* राजेश खन्ना - राज
* मीनाक्षी शेषाद्री - रूपा/दीपा
* राजन सिप्पी - विजय
* माधुरी दीक्षित - बरखा
* ओम प्रकाश - सेठ गोपाल दास
* इफ्तेखार - बिहारी
* भारत भूषण - रामनाथ 
* ओम शिवपुरी - रणजीत आहुजा
* पिंचू कपूर - जमुना दास
* कोमल महुवाकर - सुनीता 
* पेंटल - दास ब्रम्हचारी

## गीत 
* "आवारा बाप हूँ" - किशोर कुमार
* "आवारा बाप हूँ" (भाग २) - किशोर कुमार
* "जमुना के जल में" - किशोर कुमार
* "तेरी उमर पचास" - किशोर कुमार, अमित कुमार
* "ना होती दोस्ती तुमसे" - अनुराधा पौडवाल, सुरेश वाडकर
* "दिल के दुश्मन पे" - आशा भोसले
* "कोरी कोरी गागरसी जवानी" - आशा भोसले
* "उमर सारी हमारी" - अमितकुमार, आशा भोसले

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९८५ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:सोहनलाल कंवर दिग्दर्शित चित्रपट
राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट गीतकार

**सर्वोत्कृष्ट गीतकारासाठीचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार** हा दरवर्षी राष्ट्रीय चित्रपट विकास महामंडळ (एनएफडीसी) कडून भारतीय चित्रपट उद्योगात निर्मित चित्रपटांसाठी सर्वोत्कृष्ट गाणे लिहीणाऱ्या गीतकाराला दिला जाणारा सन्मान आहे. १९६९ मध्ये १६ व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमध्ये हा पुरस्कार पहिल्यांदा सादर करण्यात आला. २२ व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार (१९७५) पर्यंत ते अधूनमधून प्रदान केले जात होते. तेव्हापासून, ३२ व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार (१९८५) पर्यंत कोणताही पुरस्कार प्रदान करण्यात आला नाही. तथापि, १९८५ पासून दरवर्षी हा पुरस्कार दिला जात आहे, फक्त ३४ व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांचा (१९८७) अपवाद वगळता.

जरी भारतीय चित्रपट उद्योग सुमारे २० भाषा आणि बोलीभाषांमध्ये चित्रपटांची निर्मिती करतो, या पुरस्काराच्या प्राप्तकर्त्यांमध्ये सात प्रमुख भाषांमध्ये काम करणारे कलाकार समाविष्ट आहेत: हिंदी (१७ पुरस्कार), तमिळ (११ पुरस्कार), तेलुगू, बंगाली, कन्नड आणि मल्याळम (प्रत्येकी ४ पुरस्कार), पंजाबी आणि हरियाणवी (प्रत्येकी १ पुरस्कार).

तमिळ कवी कन्नदासन हे या पुरस्काराचे पहिले प्राप्तकर्ता होते. १९६७ च्या तमिळ चित्रपट *कुझनथाइक्कागा* मधील त्यांच्या गीतांसाठी त्यांना हा पुरस्कार मिळाला. सर्वाधिक रजत कमल पुरस्कार जिंकणारे गीतकार वैरामुथु (तमिळ) आहेत ज्यांनी सात पुरस्कार जिंकले आहेत, त्यानंतर जावेद अख्तर (हिंदी) यांनी पाच पुरस्कार जिंकले आहेत. चार गीतकार: गुलजार (हिंदी), स्वानंद किरकिरे (हिंदी), प्रसून जोशी (हिंदी) आणि ना. मुथुकुमार (तमिळ) यांनी दोन वेळा हा पुरस्कार जिंकला आहे.

## विजेते 
[इवलेसे| या श्रेणीतील [कन्नदासन हे पहिले प्राप्तकर्ता होते.]]
इवलेसे| सात विजयांसह, वैरामुथु या श्रेणीतील सर्वाधिक पुरस्कार प्राप्त गीतकार आहेत.
[इवलेसे| पाच पुरस्कारांसह, [जावेद अख्तर या श्रेणीतील दुसऱ्या क्रमांकाचे सर्वाधिक पुरस्कार मिळवणारे गीतकार आहेत.]]

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार
*
तनू वेड्स मनू

***तनु वेड्स मनु*** हा २०११ चा आनंद एल. राय निर्मित आणि शैलेश आर. सिंग निर्मित भारतीय हिंदी भाषेतील रोमँटिक कॉमेडी नाट्यपट आहे. यात आर. माधवन, कंगना राणावत, जिमी शेरगिल, एजाज खान, स्वरा भास्कर आणि दीपक डोबरियाल यांच्या भूमिका आहेत. चित्रपटाची कथा हिमांशु शर्मा यांनी लिहिली आहे, संगीत दिग्दर्शन कृष्णा सोलो यांनी केले आहे आणि गीते राजशेखर यांनी लिहिली आहेत.

*तनु वेड्स मनु* हा २५ फेब्रुवारी २०११ रोजी प्रदर्शित झाला आणि तो व्यावसायिकदृष्ट्या यशस्वी ठरला, विशेषतः दिल्ली, उत्तर प्रदेश आणि पंजाबमध्ये. हा जर्मन भाषेत डब केला गेला आणि *तनु अंड मनु ट्रौएन सिच* या शीर्षकाखाली प्रसिद्ध झाला. प्रकाशन झाल्यानंतर, समीक्षकांकडून त्याला मिश्र ते सकारात्मक प्रतिसाद मिळाला, ज्यामध्ये त्याच्या ताज्या संकल्पना, पटकथा, संगीत आणि कलाकारांच्या, विशेषतः राणावतच्या कामगिरीची प्रशंसा करण्यात आली.

५७ व्या फिल्मफेर पुरस्कारांमध्ये, *तनु वेड्स मनूला* कृष्णा सोलोसाठी नवीन संगीत प्रतिभा आर.डी. बर्मन पुरस्कार मिळाला, तसेच भास्करच्या अभिनयासाठी सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्रीचे नामांकन मिळाले.

तेलुगूमध्ये त्याचा पुनर्निर्मिती *मिस्टर पेल्लीकोडुकु* (२०१३) या नावाने करण्यात आला. २२ मे २०१५ रोजी *तनु वेड्स मनु: रिटर्न्स* हा चित्रपट प्रदर्शित झाला जो ह्याचा पुढील भाग आहे.

## कलाकार 
* आर. माधवन - डॉ. मनोज "मनु" कुमार शर्मा
* कंगना राणौत - तनुजा "तनु" त्रिवेदी
* जिमी शेरगिल -  राजा अवस्थी, तनूचा बॉयफ्रेंड
* एजाज खान - जसप्रीत "जस्सी" गिल
* स्वरा भास्कर - पायल सिन्हा गिल
* दीपक डोबरियाल - पप्पी कुट्टी
* के.के. रैना - किशन कुमार शर्मा
* राजेंद्र गुप्ता - राजेंद्र त्रिवेदी
* नवनी परिहार - राधा त्रिवेदी
* रवी किशन - राजाचा मित्र (पाहुणा कलाकार)

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०११ मधील चित्रपट
वर्ग:इ.स. २०११ मधील हिंदी चित्रपट
एजाज खान

* एजाज खान -  हाँग काँगच्या क्रिकेट संघाकडून खेळणारा खेळाडू 
* एजाज खान - भारतीय अभिनेता
तनू वेड्स मनू रिटर्न्स

***तनु वेड्स मनु रिटर्न्स*** हा २०१५ चा भारतीय रोमँटिक कॉमेडी चित्रपट आहे जो आनंद एल. राय दिग्दर्शित आहे आणि २०११ च्या *तनु वेड्स मनु* चित्रपटाचा हा पुढील भाग आहे. आर. माधवन, कंगना राणावत, जिमी शेरगिल, दीपक डोबरियाल, स्वरा भास्कर आणि एजाज खान यांनी मूळ चित्रपटातून त्यांच्या भूमिका पुन्हा साकारल्या आहेत. या चित्रपटामध्ये राणावत एका हरियाणवी खेळाडूची अतिरिक्त भूमिका साकारत आहे. कथा, पटकथा आणि संवाद हिमांशू शर्मा यांनी लिहिले आहेत. कृष्णा सोलो यांनी संगीतबद्ध केले होते आणि गीते राजशेखर यांनी लिहिली होती. सरोज खान आणि बॉस्को-सीझर हे चित्रपटाचे नृत्यदिग्दर्शक होते तर संकलन हेमल कोठारी यांनी केले होते.

मुख्य छायाचित्रण ऑक्टोबर २०१४ मध्ये सुरू झाले आणि हा चित्रपट २२ मे २०१५ रोजी प्रदर्शित झाला. या चित्रपटात या जोडप्याच्या आयुष्यातील पुढचा अध्याय दाखवून कथा पुढे नेण्यात आली आहे.

 बजेटमध्ये बनवलेले ह्या चित्रपटाने एकूण  कमावले. जागतिक स्तरावर आणि २०१५ मधील सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या हिंदी चित्रपटांपैकी हा एक बनला. हा सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या भारतीय फ्रँचायझींपैकी एक आहे.

*तनु वेड्स मनु रिटर्न्सला* समीक्षकांची प्रशंसा मिळाली, विशेषतः राणावतच्या अभिनयाची प्रशंसा केली गेली, अनेकांनी तो आतापर्यंतच्या सर्वोत्तम बॉलीवूड सिक्वेलपैकी एक मानला आहे. या चित्रपटाला ६३ व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमध्ये ३ पुरस्कार मिळाले, ज्यात सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री (राणावत) यांचा समावेश आहे. ६१ व्या फिल्मफेर पुरस्कारांमध्ये, त्याला ३ पुरस्कार मिळाले, ज्यात सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री (समीक्षक) (रणावत) यांचा समावेश होता. *फिल्म कंपॅनियनने* या वेबसाइटने चित्रपटातील राणावतच्या अभिनयाची २०१० च्या दशकातील १०० सर्वोत्तम कामगिरीमध्ये गणना केली आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०१५ मधील हिंदी चित्रपट
एजाज खान (अभिनेता)

**एजाज खान** हा एक भारतीय चित्रपट आणि दूरदर्शन अभिनेता आहे. बालाजी टेलिफिल्म्सच्या *काव्यंजली*, आणि *क्या होगा निम्मो का*  या मालिकांमध्ये मुख्य भूमिका साकारून त्यांनी प्रसिद्धी मिळवली. तो सोनी एंटरटेनमेंट टेलिव्हिजनच्या *ये मोह मोह के धागे* मध्ये रायधन कटारा "मुखी" च्या प्रमुख भूमिकेत दिसला. २०१९ मध्ये तो उल्लू  वर प्रदर्शित झालेल्या *हलाला* आणि डिस्ने+ हॉटस्टार वर प्रदर्शित झालेल्या *सिटी ऑफ ड्रीम्स*  या वेब सिरीजमध्ये दिसला. तो *बिग बॉस १४* मध्येही दिसला होता, पण त्याच्या पूर्वीच्या वचनबद्धतेमुळे त्याने शो सोडला.

## सुरुवातीचे व खाजगी जीवन 
खानला दोन भावंडे आहेत, एक धाकटा भाऊ  आणि बहीण. तो तीन वर्षांचा होता तेव्हा त्याचे आईवडील वेगळे झाले होते. तो आणि त्याचा भाऊ त्यांच्या वडिलांसोबत मुंबईत राहत होते तर त्याची आई आणि बहीण हैदराबादमध्ये राहत होती. १९९१ मध्ये त्याच्या आईचे निधन झाले आणि त्यानंतर त्याला त्याच्या बहिणीची भेट झाली जी त्यावेळी १३ वर्षांची होती. त्यांनी मुंबईतील चेंबूर येथील अवर लेडी ऑफ पर्पेच्युअल सकर हायस्कूल आणि दत्ता मेघे कॉलेज ऑफ इंजिनिअरिंग येथून शिक्षण घेतले जिथे त्यांनी सिव्हिल इंजिनिअरिंगची पदवी प्राप्त केली.

एजाज खान अनिता हसनंदानीसोबत प्रेमसंबंधामध्ये होता, जो संपुष्टात आला. नंतर त्याने कॅनेडियन गायिका नताली डी लुसिओ हिच्याशी डेट केले, जिच्याशी तो लग्नाच्या अगदी जवळ पोहोचला. २०२१ तो *बिग बॉस १४* मध्ये भेटलेल्या पवित्रा पुनियासोबत  प्रेमसंबंधामध्ये होता.

## संदर्भ 
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९७५ मधील जन्म
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेते
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
सैलाब (१९९० चित्रपट)

***सैलाब***  हा १९९० मध्ये दीपक बलराज विज दिग्दर्शित एक भारतीय हिंदी भाषेतील सस्पेन्स थ्रिलर चित्रपट आहे, ज्यामध्ये आदित्य पंचोली आणि माधुरी दीक्षित मुख्य भूमिकेत आहेत. हा चित्रपट १९८८ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या तमिळ चित्रपट *कान सिमितुम नेरम* चा रिमेक आहे.

सरोज खान यांना "हमको आज कल है इंतजार" या गाण्यासाठी माधुरीच्या नृत्यासाठी फिल्मफेरचा सर्वोत्कृष्ट नृत्यदिग्दर्शन पुरस्कार मिळाला. *टाईम्स ऑफ इंडियाने* प्रकाशित केलेल्या "माधुरी दीक्षितच्या टॉप १० गाण्यांमध्ये" हे गाणे देखील समाविष्ट आहे.

## कलाकार 
* आदित्य पंचोली - राजीव/कृष्णा
* माधुरी दीक्षित - डॉ. सुषमा मल्होत्रा
* कुलभूषण खरबंदा - डॉ.दिन
* सुरेश ओबेरॉय - इन्स्पेक्टर रणजीत कपूर
* शफी इनामदार - इन्स्पेक्टर हैदर अली
* ओम शिवपुरी - श्री. माथूर
* लीना कामत
* किशोर नमित

## संगीत 
ही गाणी बप्पी लहिरी यांनी संगीतबद्ध केली आहेत आणि जावेद अख्तर यांनी गीते लिहिली आहेत. आदेश श्रीवास्तव यांनी चित्रपटासाठी पार्श्वसंगीत दिले.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९९० मधील हिंदी चित्रपट
कंवलजीत सिंग (अभिनेता)

**कंवलजीत सिंग वालिया** हे एक भारतीय अभिनेता आहेत ज्यांनी चित्रपट तसेच दूरदर्शन मालिकांमध्ये काम केले आहे. त्यांनी हिंदी आणि पंजाबी चित्रपटांमध्ये काम केले आहे.

त्यांचे लग्न अशोक कुमार यांची नात अनुराधा पटेलशी झाले आहे. त्यांना सिद्धार्थ आणि आदित्य हे दोन मुलं आहेत.

## संदर्भ 
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेते
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:भारतीय चित्रपट आणि दूरचित्रवाणी संस्थेचे माजी विद्यार्थी
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
भीमव्वा डोड्डाबलप्पा शिल्लेक्यथारा

भीमव्वा डोड्डाबलप्पा शिल्लेक्यथारा ( वय वर्षे ९ ६ )या कर्नाटक राज्यातील कठपुतळी ही लोककला सादर करणाऱ्या  कलाकार आहेत .

त्यांनी त्यांच्या वयाच्या १ ४  व्या वर्षांपासून ही कला आत्मसात केली आहे . सत्तर  वर्षांहून अधिक काळ  त्या रामायण आणि महाभारत या महाकाव्यावर आधारित सादरीकरण करीत आहेत . 

## पुरस्कार
भारत सरकारतर्फे पद्मश्री पुरस्कार 

इराण सरकार तर्फे कठपुतळी पुरस्कार 

## हे ही पहा 
*कठपुतळी

वर्ग:पद्मश्री पुरस्कार प्राप्त महिला
वर्ग:लोककलाकार
अंजाम

***अंजाम***  हा १९९४ चा राहुल रवैल दिग्दर्शित भारतीय हिंदी भाषेतील रोमँटिक सायकॉलॉजिकल थ्रिलर चित्रपट आहे. यात माधुरी दीक्षित आणि शाहरुख खान प्रमुख भूमिकेत आहेत ज्यात सुधा चंद्रन, टिन्नू आनंद, बीना बॅनर्जी, किरण कुमार, कल्पना अय्यर आणि हिमानी शिवपुरी यांच्या सहाय्याक भूमिका आहे. ह्यात दिपक तिजोरी अतिथी भूमिकेत आहे. दीक्षित आणि खान यांची जोडी पहिल्यांदाच एकत्र आली. चित्रपटाचे संगीत आनंद-मिलिंद यांनी दिले होते, तर समीर यांनी गीते लिहिली होती. हा चित्रपट एका महिलेबद्दल आहे जी तिच्या वेड्या प्रियकराच्या छळाला तोंड देते. तसेच महिलांवरील अत्याचारांवरही लक्ष केंद्रित केले आहे. दीक्षित नायकाची भूमिका करतो आणि खान खलनायकाची भूमिका करतो.

४० व्या फिल्मफेर पुरस्कारांमध्ये, *अंजामने* खानला त्याच्या अभिनयासाठी सर्वोत्कृष्ट खलनायकाचा पुरस्कार जिंकला, जो गेल्या वर्षी यश चोप्राच्या  *डर* चित्रपटातील अभिनयासाठी पुरस्कार जिंकण्यात अपयशी ठरला होता. शिवाय, या चित्रपटाने दीक्षितला सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीसाठी सातवे नामांकन मिळवून दिले, परंतु त्याऐवजी तिला *हम आपके हैं कौन..!* साठी पुरस्कार मिळाला. खानने त्यांच्या रेड चिलीज एंटरटेनमेंट बॅनरखाली या चित्रपटाचे हक्क विकत घेतले आहेत.

## कलाकार 
* माधुरी दीक्षित - शिवानी चोप्रा
* शाहरुख खान - विजय अग्निहोत्री
* सुधा चंद्रन - पद्मीषा सिंग, शिवानीची बहीण आणि मोहनलालची पत्नी  
* टिनू आनंद - मोहनलाल सिंग, शिवानीचा मेहुणा आणि पद्मिषाचा नवरा 
* जॉनी लिव्हर - चंपा चमेली
* बीना बॅनर्जी - पद्म अग्निहोत्री, विजयच्या आईच्या भूमिकेत
* हिमानी शिवपुरी - निशा, शिवानीची मैत्रीण 
* किरण कुमार - अर्जुन सिंग
* कल्पना अय्यर - तुरुंगाचा वॉर्डन 
* दिनेश हिंगू - मंत्री 
* श्रीराम लागू - फायनान्स कामगार
* दीपक तिजोरी - अशोक चोप्रा, शिवानीचा दिवंगत नवरा (पाहुणी भूमिका)

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय स्त्रीवादी चित्रपट
वर्ग:इ.स. १९९४ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:राहुल रवैल दिग्दर्शित चित्रपट
सेझान खान

**सेझान खान** हा एक भारतीय टेलिव्हिजन अभिनेता आहे. स्टार प्लसवरील *कसौटी जिंदगी के* या मालिकेत अनुराग बसूची भूमिका साकारण्यासाठी तो ओळखला जातो. कलर्स टीव्हीवर प्रसारित झालेल्या *शक्ती – अस्तित्व के एहसास की*  मधील हरमन सिंग आणि सोनी एंटरटेनमेंट टेलिव्हिजनवर प्रसारित झालेल्या *अपनापान – बदलते रिश्तों का बंधन* मधील निखिल जयसिंग यांच्या भूमिकेसाठीही तो ओळखला जातो. त्यांनी काही पाकिस्तानी टेलिव्हिजन मालिकांमध्येही काम केले आहे.

## सुरुवातीचे जीवन 
खान यांचा जन्म मुंबई, महाराष्ट्र येथील एका मुस्लिम कुटुंबात झाला. त्यांचे वडील उस्ताद रईस खान होते, जे पाकिस्तानातील एक प्रसिद्ध सतारवादक होते. त्याची आई, तस्नीम खान, एक इंटीरियर डिझायनर आहे, तिचे कुटुंब देखील कराची, पाकिस्तान येथे राहते. त्याचा भाऊ सुहेल खान हा गायक, संगीतकार आणि सतारवादक आहे.

त्याचे नाव प्रसिद्ध फ्रेंच चित्रकार पोल सेझान यांच्या नावावरून ठेवण्यात आले.

खान देवळालीतील बार्न्स येथील बोर्डिंग स्कूलमध्ये गेला. त्यांनी मुंबईतील वांद्रे येथील एमएमके कॉलेज ऑफ कॉमर्स अँड इकॉनॉमिक्समधून वाणिज्य शाखेची पदवी प्राप्त केली.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९७७ मधील जन्म
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अपूर्व अग्निहोत्री

**अपूर्व अग्निहोत्री** हा एक भारतीय अभिनेता आहे जो *परदेस*  चित्रपटामध्ये राजीव लाल आणि *जस्सी जैसी कोई नहीं*  या मालिकेमधील अरमान सुरी यांच्या भूमिकेसाठी ओळखला जातो.

२००४ मध्ये त्यांनी टेलिव्हिजन अभिनेत्री शिल्पा सकलानीशी लग्न केले. या जोडप्याला एक मुलगी आहे.

अग्निहोत्रीने शाहरुख खानसोबत आणि सुभाष घई दिग्दर्शित *परदेस* चित्रपटातून पदार्पण केले. हा चित्रपट खूप यशस्वी झाला आणि अग्निहोत्रीला झी सिने पुरस्कारांमध्ये सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्यासाठी नामांकन मिळाले.

अनेक चित्रपट भूमिकांनंतर, जेव्हा त्यांना भारतीय टेलिव्हिजन मालिका *जस्सी जैसी कोई नहीं* मध्ये मुख्य भूमिका ऑफर करण्यात आली तेव्हा ते प्रसिद्धी मिळवू लागले. हा कार्यक्रम यशस्वी झाला आणि त्याच्या अभिनयाचे कौतुक झाले. अरमान सुरीच्या भूमिकेसाठी त्याला २००५ चा इंडियन टेली पुरस्काराचा सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा पुरस्कार मिळाला.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९७२ मधील जन्म
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेते
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रजत टोकस

**रजत टोकस** (जन्म: १९ जुलै १९९१) हा एक भारतीय टेलिव्हिजन अभिनेता आहे, जो *धरम वीर*, *तेरे लिए*, *नागिन* आणि *चंद्र नंदिनी* सारख्या दूरदर्शन मालिकांमध्ये दिसला आहे. *धरती का वीर योद्धा* या मालिकेत पृथ्वीराज चौहानची भूमिका आणि *जोधा अकबर* या मालिकेत अकबरची भूमिका साकारण्यासाठी तो सर्वत्र प्रसिद्ध आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९९१ मधील जन्म
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शरद मल्होत्रा

**शरद मल्होत्रा** (९ जानेवारी, १९८३ - ) हा एक भारतीय अभिनेता आहे, जो प्रामुख्याने हिंदी दूरचित्रवाणी आणि हिंदी चित्रपटांमध्ये काम करतो. २००४ मध्ये *प्रिन्सेस डॉली और उसका मॅजिक बॅग* या मालिकेतून त्याने अभिनय क्षेत्रात पदार्पण केले. त्यांची पहिली प्रमुख भूमिका *बानू मैं तेरी दुल्हन* मधील सागरप्रताप सिंगची मुख्य भूमिका होती.

*भारत का वीर पुत्र - महाराणा प्रताप* मधील महाराणा प्रताप सिंग यांच्या भूमिकेने शरदला यश मिळाले आणि तो *कसम तेरे प्यार की* मधील ऋषी सिंग बेदी आणि *नागिन ५* मधील वीरांशू सिंघानिया यांच्या भूमिकेसाठी प्रसिद्ध आहेत.

२०१२ मध्ये *फ्रॉम सिडनी विथ लव्ह* या चित्रपटातून त्याने चित्रपटसृष्टीत पदार्पण केले.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* 
* 

वर्ग:इ.स. १९८३ मधील जन्म
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेते
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जीवन एक संघर्ष

***जीवन एक संघर्ष*** हा १९९० चा राहुल रवैल दिग्दर्शित आणि डी. रामा नायडू निर्मित बॉलीवूड चित्रपट आहे. यामध्ये राखी गुलजार, अनिल कपूर आणि माधुरी दीक्षित यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत. हा चित्रपट यशस्वी झाला आणि १९९० मधील सर्वाधिक कमाई करणारा दहावा बॉलिवूड चित्रपट होता. या चित्रपटाचे शीर्षक *जीवन एक संघर्ष* असे ठेवून, रवैल यांनी त्यांच्या वडिलांच्या ( एच.एस. रवैल) *सुंघर्ष* (१९६८)चित्रपटांना आदरांजली वाहिली; जो बंगाली लेखिका महाश्वेता देवी यांनी लिहिलेल्या कादंबरीवर आधारित होता.

## कलाकार 
* राखी गुलजार - सुलक्षणा देवी
* अनिल कपूर - करण कुमार
* माधुरी दीक्षित - मधु सेन
* अनुपम खेर - देवराज कामत
* परेश रावल - रतन ढोलकिया
* मून मून सेन - शिवानी
* पंकज धीर - महेश ढोलकिया
* कंवलजीत सिंग - अर्जुन कुमार
* चंद्रशेखर दुबे - रूप चंद
* मंगल ढिल्लोन - पोलीस निरीक्षक गिल

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९९० मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:राहुल रवैल दिग्दर्शित चित्रपट
करण वीर मेहरा

**करण वीर मेहरा** (जन्म: २८ डिसेंबर १९८२) हा एक भारतीय दूरदर्शन अभिनेता आहे. त्याने २००४ मध्ये *रीमिक्स* या मालिकेमधून आपल्या कारकिर्दीची सुरुवात केली आणि नंतर तो अनेक मालिकांमध्ये दिसला. मेहरा हा दूरदर्शनवर *पवित्र रिश्ता* या मालिकेतील भूमिकेसाठी प्रसिद्ध आहे. त्याने हिंदी चित्रपटसृष्टीतही काम केले आहे आणि *रागिनी एमएमएस २*, *मेरे डॅड की मारुती*, *ब्लड मनी*, *बदमाशियां* यांसारख्या चित्रपटांमध्ये आणि *सेक्रेड गेम्स* आणि *आमेन* सारख्या वेब सिरीज आणि लघुपटांमध्ये काम केले आहे. मेहरा हा रिॲलिटी शो *बिग बॉस १८* आणि स्टंट-आधारित शो *खतरों के खिलाडी १४* चा विजेता आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेते
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म