open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
केएफसी

**केएफसी** तथा **केंटकी फ्राईड चिकन** ही एक मूळ अमेरिकन बहुराष्ट्रीय फास्ट फूड रेस्टॉरंट साखळी आहे. याच्या होटलांमध्ये मुख्यत्वे कोंबडीजन्य पदार्थ मिळतात. या कंपनीचे मुख्यालय लुईव्हिल, केंटकी येथे आहे.

केएफसी ही  मॅक्डॉनल्ड्जनंतर जगातील दुसऱ्या क्रमांकाची रेस्टॉरंट साखळी आहे ज्याची डिसेंबर २०१८ नुसार १३६ देशांमध्ये जागतिक स्तरावर २२,६२१ स्थाने आहेत. ही साखळी यम! ब्रॅंडची उपकंपनी आहे. पिझ्झा हट , टॅको बेल आणि विंगस्ट्रिट या साखळ्या केफसीच्यी भगिनी कंपन्या आहेत.

वर्ग:अमेरिकेची फास्ट फूड साखळ्या
वर्ग:अमेरिकेत मुख्यालय असलेल्या बहुराष्ट्रीय कंपन्या
वर्ग:बहुराष्ट्रीय कंपन्या
पिझ्झा हट

**पिझ्झा हट** ही एक अमेरिकास्थित रेस्टॉरंट साखळी आणि आंतरराष्ट्रीय फ्रेंचायझी आहे जी डॅन आणि फ्रँक कार्नी यांनी १९५८ मध्ये विचिटा, कॅन्सस येथे स्थापित केली होती. पिझ्झा आणि पास्ता तसेच साइड डिश आणि मिष्टान्न यासह कंपनी इटालियन-अमेरिकन पाककृती मेनूसाठी ओळखली जाते. ३१ डिसेंबर २०१८ पर्यंत जगभरात पिझ्झा हटमध्ये १८,४३१ रेस्टॉरंट्स आहेत, जे स्थानांच्या बाबतीत जगातील सर्वात मोठी पिझ्झा चेन बनली आहे. जगातील सर्वात मोठ्या रेस्टॉरंट कंपन्यांपैकी एक, यम! ब्रॅंड्स इंक यांची ती सहाय्यक कंपनी आहे.

वर्ग:बहुराष्ट्रीय कंपन्या
डी मार्ट

**ॲव्हेन्यू सुपरमार्ट्स लि.** तथा **डी मार्ट** ही २००२ साली राधाकिशन दमानी यांनी स्थापन केलेली भारतातील दुकानांची एक साखळी आहे. जुलै २०१९ च्या सुमारास महाराष्ट्र, आंध्र प्रदेश, तेलंगणा, गुजरात, मध्य प्रदेश, छत्तीसगड, राजस्थान, नवी दिल्ली, तामिळनाडू, कर्नाटक, उत्तर प्रदेश आणि पंजाब राज्यांमध्ये १८८ दुकाने होती. या कंपनीचे मुख्यालय मुंबईत आहे.

डी मार्टची जाहिरात एवेन्यू सुपरमार्केट लिमिटेड द्वारे केली जाते. ३१ मार्च २०१९ पर्यंत, डी मार्ट मध्ये एकूण ७,७१३ कायमस्वरूपी कर्मचारी आणि ३३,५९७ कर्मचारी कंत्राटी पद्धतीने नियुक्त करण्यात आले होते.

प्रारंभिक सार्वजनिक ऑफर सूचीनंतर एवेन्यू सुपरमरकेत लिमिटेड याने नॅशनल स्टॉक एक्सचेंजवर बाजारात विक्रमी सुरुवात केली. २२ मार्च २०१७ रोजी स्टॉक बंद झाल्यानंतर, त्याचे बाजार मूल्य ₹३९,९८८ कोटी झाले. यामुळे ती ब्रिटानिया इंडस्ट्रीज, मॅरिको आणि बँक ऑफ बडोदा यांच्या पुढे ६५ वी सर्वात मौल्यवान भारतीय कंपनी आहे.

२१ नोव्हेंबर २०१९ पर्यंत, डी मार्टचे बाजार भांडवल ₹१,१४,००० कोटींच्या जवळपास आहे, ज्यामुळे ती मुंबई रोखे बाजारमध्ये सूचीबद्ध केलेली ३३वी सर्वात मोठी कंपनी बनली आहे.

वर्ग:भारतातील कंपन्या
रोमेश एरंगा

**रोमेश एरंगा ** (१६ जून, १९८५: - हयात) हा च्या क्रिकेट संघाकडून खेळणारा खेळाडू आहे.

* आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० पदार्पण - विरुद्ध १८ ऑगस्ट २०१९ रोजी सँडी पॅरीश येथे.
## संदर्भ
वर्ग:कॅनडाचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:कॅनडाचे ट्वेंटी२० क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८५ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गेरहार्ड इरास्मुस

**गेरहार्ड इरास्मुस** (११ एप्रिल, १९९५:नामिबिया - हयात) हा च्या क्रिकेट संघाकडून खेळणारा खेळाडू आहे.

* आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय पदार्पण - विरुद्ध २७ एप्रिल २०१९ रोजी विन्डहोक येथे.

* आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० पदार्पण - विरुद्ध २० मे २०१९ रोजी कंपाला येथे.
## संदर्भ
वर्ग:नामिबियाचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:नामिबियाचे ट्वेंटी२० क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:नामिबियाचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९५१ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अफीफ हुसैन

**अफीफ हुसैन** (२२ सप्टेंबर, १९९९:बांगलादेश - हयात) हा च्या क्रिकेट संघाकडून खेळणारा खेळाडू आहे.

* आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० पदार्पण - विरुद्ध १५ फेब्रुवारी २०१८ रोजी सिल्हट येथे.
## संदर्भ
वर्ग:बांगलादेशचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रायन बर्ल

**रायन बर्ल** (१५ एप्रिल, १९९४:झिम्बाब्वे - हयात) हा च्या क्रिकेट संघाकडून खेळणारा खेळाडू आहे.

* कसोटी पदार्पण - विरुद्ध २६ डिसेंबर २०१७ रोजी पोर्ट एलिझाबेथ येथे.
* आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय पदार्पण - विरुद्ध १६ फेब्रुवारी २०१७ रोजी हरारे येथे.
* आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० पदार्पण - विरुद्ध ५ फेब्रुवारी २०१८ रोजी शारजाह येथे.

## संदर्भ
वर्ग:झिम्बाब्वेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९४ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नेव्हिल मड्झीवा

**नेवीले मड्झीवा** (२ ऑगस्ट, १९९१:झिम्बाब्वे - हयात) हा च्या क्रिकेट संघाकडून खेळणारा खेळाडू आहे.

* आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय पदार्पण - विरुद्ध १७ ऑगस्ट रोजी बुलावायो येथे.

* आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० पदार्पण - विरुद्ध १७ जुलै २०१५ रोजी हरारे येथे.
## संदर्भ
वर्ग:झिम्बाब्वेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९१ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मॅक्डॉनल्ड्स

**मॅकडोनल्ड्स कॉर्पोरेशन** ही अमेरिकन फास्ट फूड कंपनी आहे, अमेरिकेच्या कॅलिफोर्निया मधील सॅन बर्नार्डिनो येथे रिचर्ड आणि मॉरिस मॅकडोनाल्ड यांनी संचालित केलेले रेस्टॉरंट म्हणून १९४० मध्ये स्थापना केली. मॅकडोनल्ड्स ही जगातील सर्वात मोठी रेस्टॉरंट साखळी आहे जी २०१८ पर्यंत ३७,८५५ आऊटलेट्समध्ये दररोज १०० पेक्षा जास्त देशांमध्ये दररोज ६९ दशलक्ष ग्राहकांची सेवा देत आहे. मॅकडोनल्ड्स त्याच्या हॅम्बर्गर, चीजबर्गर आणि फ्रेंच फ्राईजसाठी परिचित असले, तरी त्यामध्ये चिकन उत्पादने, न्याहारीच्या वस्तू, शीतपेय, मिल्कशेक्स, रॅप्स आणि मिष्टान्न देखील दिसतात.

ही अमेरिकेची संयुक्त संस्थानेस्थितकंपनी असून जोरदार जाहिराती व दर्जेदार विपणन व्यवस्थेद्वारे जगभर आपल्या दुकानांचे जाळे विणले आहे. हॉलिवूडच्या बहुतेक नवीन येणाऱ्या सर्व चित्रपटांच्या जाहिराती तसेच त्यावर आधारीत खेळणी ही कंपनी आपल्या साखळीतील दुकानांद्वारे वितरीत करत असते. मॅकडोनाल्ड हा शब्द त्यासाठी त्यांनी प्रताधिकारीत केला आहे. मात्र सतत याच कंपनीचे खाद्यपदार्थ खाऊन मेद (जाडपणा) वाढतो असा प्रचारही या कंपनीचे विरोधक करत असतात. भारताही या कंपनीने आपले व्यवसाय जाळे विणले आहे व अल्पावधीत लोकप्रियताही मिळवली आहे असे दिसून येते. जास्त दिवस अन्न पदार्थ टिकवण्यासाठी गोठवलेले अन्नपदार्थ वापरण्याकडे या कंपनीचा कल असतो.

## इतिहास 
१९५३ मध्ये उघडले गेलेले सर्वात जुने मॅकडोनाल्ड रेस्टॉरंट मधील तिसरे रेस्टॉरंट आहे. हे लेकवुड ब्लाव्हडी येथे आहे. फ्लॉरेन्स एव्ह येथे. डाउने, कॅलिफोर्नियामध्ये (३३.९४७१ ° एन ११८.११८२ ° डब्ल्यू वर)

मे १५, १९४० रोजी सॅन बर्नार्डिनो, कॅलिफोर्निया  येथे वेस्ट १४ व्या स्ट्रीट येथे बहिण रिचर्ड आणि मॉरिस मॅकडोनाल्ड यांनी १३९८ नॉर्थ ई स्ट्रीट येथे प्रथम मॅक्डोनाल्ड उघडला, परंतु आज तो मॅक्डॉनल्ड्सला ओळखता आला नाही; रे क्रॉकने भावांच्या व्यवसायात आधुनिकता आणण्यासाठी बदल केले. १९४८ मध्ये बांधवांनी "स्पीडी सर्व्हिस सिस्टीम" सुरू केली आणि त्यांच्या पूर्ववर्ती व्हाईट कॅसलने दोन दशकांपूर्वी व्यवहारात आणलेल्या आधुनिक फास्ट-फूड रेस्टॉरंटच्या तत्त्वांचा विस्तारित उपयोग करून ते उद्धृत केले. मॅकडोनल्डचा मूळ शुभंकर "स्पीडी" म्हणून ओळखल्या जाणा .्या हॅमबर्गरच्या वरच्या शेफची टोपी. १९६२ मध्ये, गोल्डन आर्चने स्पीडीची जागा सार्वत्रिक शुभंकर म्हणून घेतली. विवाहास्पद, जोकर रोनाल्ड मॅकडोनाल्ड, १९६५ मध्ये सादर केले गेले. मुलांच्या प्रेक्षकांना लक्ष्य करण्यासाठी ते जाहिरातींमध्ये दिसले. 
## चित्रदालन 

File:McDonalds - Orlando.jpg|फ्लोरिडा
File:MarkhamMcDonalds.JPG|कॅनडा
File:London 2012 Olympic Park 027 Worlds biggest McDonalds (7683019916).jpg|लंडन, युनायटेड किंग्डम
File:Inside McDonalds in Tomaszów Mazowieck.jpg|पोलंड
File:McDonalds Lugano Switzerland.jpg|लुगणो, स्वित्झर्लंड
File:McDonald's, 119 rue Saint-Lazare, Paris 18 June 2016.jpg|पॅरिस, फ्रान्स
File:McDonalds in Dubai 3.JPG|दुबई
File:McDonald's Biff-square branch Busan Korea 20090223.jpg| दक्षिण कोरिया
File:マクドナルド 2006 新宿 (2244192652).jpg|तोक्यो, जपान
File:McDonalds HongKong.jpg|हाँग काँग
File:McDonald's near Circular Quay, Sydney CBD.jpg|सिडनी, ऑस्ट्रेलिया

## संदर्भ
वर्ग:बहुराष्ट्रीय कंपन्या
टोनी मुनयोंगा

**टोनी मुनयोंगा** (३१ जानेवारी, १९९९:झिम्बाब्वे - हयात) हा च्या क्रिकेट संघाकडून खेळणारा खेळाडू आहे.

* आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० पदार्पण - विरुद्ध १३ सप्टेंबर २०१९ रोजी ढाका येथे.

## संदर्भ
वर्ग:झिम्बाब्वेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शबिका गजनबी

**शबिका गजनबी** (? - हयात) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून खेळणारी खेळाडू आहे.

* महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय पदार्पण - विरुद्ध ५ सप्टेंबर २०१९ रोजी अँटिगा येथे.

* महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० पदार्पण - विरुद्ध १४ सप्टेंबर २०१९ रोजी बार्बाडोस येथे.

## संदर्भ
वर्ग:वेस्ट इंडीजच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
तिमिल पटेल

**तिमिल पटेल** (१ डिसेंबर, १९८३:गुजरात, भारत - हयात) हा च्या क्रिकेट संघाकडून खेळणारा खेळाडू आहे.

* आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय पदार्पण - विरुद्ध २७ एप्रिल २०१९ रोजी विन्डहोक येथे.

* आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० पदार्पण - विरुद्ध १५ मार्च २०१९ रोजी दुबई येथे.
## संदर्भ
वर्ग:अमेरिकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:अमेरिकेचे ट्वेंटी२० क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:अमेरिकेचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८३ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कैस अहमद

**क्यास अहमद** (१५ ऑगस्ट, २०००:अफगाणिस्तान - हयात) हा च्या क्रिकेट संघाकडून खेळणारा खेळाडू आहे.

* आंतरराष्ट्रीय कसोटी पदार्पण -  विरुद्ध ५ सप्टेंबर २०१९ रोजी चितगाव येथे.

## संदर्भ 
वर्ग:अफगाणिस्तानचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. २००० मधील जन्म
बोक्या सातबंडे

**बोक्या सातबंडे:** हे लेखक, अभिनेते दिलीप प्रभावळकर यांनी मुलांसाठी लिहिलेल्या अनेक कथांमधील काल्पनिक पात्र आहे. बोक्याच्या कथांच्या दहा पुस्तकांची मालिका प्रसिद्ध आहे तसेच याच नावाने एका मराठी चित्रपटाची निर्मितीही झाली आहे.

वर्ग:काल्पनिक व्यक्ती
मैना टुडू

**मैना टुडू** (जन्म : ११ मार्च १९८५) ही एक भारतीय लेखिका आहे. ती संथाळी भाषेत लिहिते. ती ओडिशा राज्यातून आली आहे.

२०१७ मध्ये मैना टुडू यांना मर्सल दहर साहित्य अकादमीच्या युवा पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. या काव्यात्मक मजकुराव्यतिरिक्त, मैना टुडू यांनी आपल्या लोकांच्या नीतिकथांचा संग्रह संताळी भाषेत लिहिला आहे. तिचे संथाळी व्याकरण आणि शब्दकोश देखील आहे. तिने रामायणाचे संथाळीत भाषांतरही केले आहे.

वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:संथाळी लेखिका
वर्ग:इ.स. १९८५ मधील जन्म
मोसद्देक हुसैन

thumb|मोसद्देक हुसैन
**मोसद्देक हुसैन** (१० डिसेंबर, १९९५:बांगलादेश - हयात) हा च्या क्रिकेट संघाकडून खेळणारा खेळाडू आहे.

* कसोटी पदार्पण - विरुद्ध ५ सप्टेंबर २०१९ रोजी चितगाव येथे.

* आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय पदार्पण - विरुद्ध २८ सप्टेंबर २०१६ रोजी ढाका येथे.

* आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० पदार्पण - विरुद्ध २० जानेवारी २०१६ रोजी खुलना येथे.
## संदर्भ
वर्ग:बांगलादेशचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९५ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बनावसी

भारताच्या कर्नाटक राज्यातील उत्तर कन्नड जिल्ह्यामधील बनावसी हे एक प्राचीन मंदिर आहे. बनावसी ही कन्नड साम्राज्याची प्राचीन राजधानी होती. कन्नड भाषेला आणि कर्नाटकाला महत्त्व देणारे ते पहिले मूळ साम्राज्य होते.

## इतिहास 
बनवासी कर्नाटक राज्यातील सर्वात जुने शहर आहे. हे ९ व्या शतकापासून अस्तित्वात आहे.

येथे ५ व्या शतकातील तांब्याची नाणी, कन्नड लिपीतील शिलालेखासह सापडली, आतापर्यंत सापडलेल्या सर्वात प्राचीन नाण्यांपैकी ती एक आहेत. बनावसीमध्ये दक्षिण भारतातील काही प्राचीन वास्तूंची स्मारके आहेत.

## स्थान 
बनवासीच्या तीन बाजूंना वरद नदी, गावे व जंगले आहेत. हे शहर बंगलोरपासून ४०० कि.मी. अंतरावर आहे. हावेरी आणि तलागुप्पा ही सर्वात जवळील रेल्वे स्थानके बनावसीपासून  ७० कि.मी अंतरावर आहेत. जवळपास २३ कि.मी अंतरावर सिरसी हे शहर आहे.

## शेती 
बनावसीमध्ये तांदूळ, गहू, ऊस, सुपारी, मसाले आणि अननस यांचे पीक घेतले जाते. बनावसी हे अननस, केळी आणि आल्यासाठी खास ओळखले जाते.

## चित्रदालन 

File:Madhukeshwara Temple at Banavasi.JPG|बनवासी येथील मधुकेश्वरा मंदिर
File:Pillared open mahamantapa (main hall) of the Madhukeshvara temple at Banavasi.JPG|महामंडपा (हॉल) मधील नंदी (बैल)
File:Elephant at the entrance of Banavasi temple.JPG|प्रवेशद्वार हत्ती
गांधरे

**गांधरे** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील वाडा तालुक्यातील एक गाव आहे.

## भौगोलिक स्थान
वाडा बस स्थानकापासून राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक ८४८ ने जाऊन पुढे भारतीय स्टेट बँकेचे एटीएम गेल्यावर हे गाव लागते. वाडा बस स्थानकापासून हे गाव १.६ किमी अंतरावर आहे.

## हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती  केली जाते.

## लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे मोठे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात ३७२ कुटुंबे राहतात. एकूण १६७७ लोकसंख्येपैकी ८३७ पुरुष तर ८४० महिला आहेत. गावाची साक्षरता ८१.७० टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ८७.६५ आहे तर स्त्री साक्षरता ७५.६७ आहे. गावातील शून्य ते सहा वर्षे वयाच्या लहान मुलांची संख्या १८० आहे. ती एकूण लोकसंख्येच्या १०.७३ टक्के आहे. मुख्यतः कुणबी आणि आदिवासी समाजातील लोक येथे राहतात. कुणबी समाजाचा शेती हा मुख्य व्यवसाय असून आदिवासी समाज शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, कामगार म्हणून काम करतात. ते काही प्रमाणात कुक्कुटपालन, बकरीपालन सुद्धा करतात.

## नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत. महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बस वाडा बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्षा सुद्धा वाड्यावरून उपलब्ध असतात.

## जवळपासची गावे
विल्कोसतर्फेकोणपट्टी, पिंपरोळी, तुसे, सारशी, ऐनशेत, किरावळी, वारळे,विल्कोसतर्फेवाडा, सरसओहोळ, आलमाण, शीळ ही जवळपासची गावे आहेत.

## संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html

२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html

३.
https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/

४.
http://tourism.gov.in/

५.
http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036

६.
https://palghar.gov.in/

७.
https://palghar.gov.in/tourism/

वर्ग:वाडा तालुक्यातील गावे
जयंत कुलकर्णी

डाॅ. जयंत कुलकर्णी हे एक मराठी लेखक आणि अनुवादक आहेत. 

## दाॅ. जयंत कुलकर्णी यांनी लिहिलेली पुस्तके
* एक डाॅक्टर असलेला इंजिनिअर (डाॅ. चिं.मो. पंडित यांचा गौरवग्रंथ, संपादन : सुलक्षणा महाजन, मूळ संकल्पना : जयंत कुलकर्णी) 
* ओळख महाराष्ट्र अपार्टमेंट कायद्याची 
* गुलामीची १२ वर्षे (अनुवादित, साॅलोमन नाॅरथपच्या मूळ इंग्रजी Twelve Years a Slaveचा मराठी अनुवाद)
* मराठा लाईट इन्फ्रंट्री (माहितीपर)
* स्ट्रॉंगरूम… आठवणींची 

## जयंत एस. कुलकर्णी यांनी लिहिलेली पुस्तके
* शतबोधामृत

## जयंत विठ्ठल कुलकर्णी यांनी लिहिलेली पुस्तके
* सुन जा दिल की दास्तां… (ललित)

वर्ग:मराठी लेखक
सोलोमन नाॅर्थप

साॅलोमन नाॅरथप याने आयु़्ष्याची पहिली ३० वर्षे स्वातंत्र्य उपभोगले. साधे का होईना त्याच्या डोक्यावर छप्पर होते. बायकामुले होती. एके दिवशी त्याचा काहीही दोष नसताना त्याला पकडून नेले आणि पुढची १२ वर्षे तो गुलाम होता. त्याला मिळणारी वागणूक एखाद्या खेचरापेक्षा किंवा घोड्यापेक्षाही हीन होती. मालकाच्या शेतात त्याला राब राब राबावे लागे अणि वर चाबकाचे फटकारे. आणि त्याबद्दल मिळणारा मोबदला शून्य.

गुलामीतून मुक्त झाल्यावर साॅलोमन नाॅरथप अमेरिकाभर गुलामगिरीवर व्याख्याने देत सुटला. एके दिवशी तो कॅनडात गेला आणि त्याच्या सभेत काही गोंधळ झाला. त्यानंतर साॅलोमन कुणालाही दिसला नाही; त्याचे काय झाले ते माहित नाही. अमेरिकेच्या जनगणनेतही त्याचे नाव नाही.  

साॅलोमन नाॅरथप याने आपल्या गुलामगिरीच्या अनुभवांवर लिहिलेले  'ट्वेल्व्ह इयर्स अ स्लेव्ह' हे पुस्तक अतिशय गाजले.  डाॅ. जयंत कुलकर्णी यांनी त्या पुस्तकाचा 'गुलामीची १२ वर्षे' नावाचा अनुवाद केला आहे.

## साॅलोमन नाॅरथप यांंच्यावर लिहिलेली (एकूण २६) पुस्तके
* Are We Not Sisters and Brothers? Three Narratives of Slavery, Escape and ...(लेखक : Ellen Craft, Mary Prince, and Solomon Northup)
* Twelve Years a Slave (लेखक : साॅलोमन नाॅरथप)
* Twelve Years a Slave by Solomon Northup and Thirty Years a Slave by Louis Hughes (L. C. Hughes)
* 200 Years A Fraud (David Wilson)
* Uncle Tom's Cabin, Twelve Years a Slave : (कादंबरी, लेखक : Harriet Beecher Stowe and Solomon Northup)
* Voices Of Freedom : Four Classic Narratives (लेखक साॅलोमन नाॅरथप आणि इतर), वगैरे.

वर्ग:इंग्लिश लेखक
रंजना नेमाडे

प्रा. डाॅ. **रंजना नेमाडे** या एक मराठी लेखिका आहेत.त्या बारामती येथील तुळजाराम चतुरचंद महाविद्यालय येथे मराठी विभाग प्रमुख म्हणून कार्यरत आहेत.

## पुस्तके
* पटकथा लेखन
* मराठीतील राजकीय कादंबरी
* व्यावहारिक मराठी (सहलेखक : डॉ. सयाजीराजे मोकाशी) 

वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
कोअर (सैन्य)

**कोअर** हे पायदळ सेनेचे एक अंग आहे. कोअर प्रमुखाला कोअर कमांडर म्हणतात. हा सेनापती सहसा लेफ्टनंट जनरल पदाचा असतो.

एका कमांडमध्ये ३ किंवा ४ कोअर असतात. एका कोअरमध्ये ३ किंवा ४ डिव्हिजन्स  असतात.
वर्ग:भारताचे सैन्य
वर्ग:सैन्य
डिव्हिजन (सैन्य)

**डिव्हिजन** ही सैन्याची मोठी तुकडी होय

प्रत्येक डिव्हिजनचा सेनापती जनरल ऑफिसर कमांडिंग (जीओसी) असतो. हा सहसा मेजर जनरल पदावरील अधिकारी असतो. एका डिव्हिजनमध्ये ३-४ ब्रिगेड असतात. भारतीय सैन्यात २०२० च्या दशकात एकूण ३७ डिव्हिजन आहेत. यांत ४ रॅपिड डिव्हिजन, १८ पायदळी डिव्हिजन, १० डोंगरी डिव्हिजन, ३ चिलखती डिव्हिजन आणि दोन तोफखान्याच्या डिव्हिजनांचा समावेश आहे

वर्ग:सैन्यदले
ब्रिगेड

प्रत्येक ब्रिगेडचा नेता ब्रिगेड कमांडर असतो. हा सहसा ब्रिगेडियर किंवा ब्रिगेडियर जनरल पदावर असतो. एका ब्रिगेडमध्ये साधारण ३,००० सैनिकअसतात. यात तीन पायदळ बटालियन आणि त्यांच्या कुमकेचा समावेश असतो. भारतीय सैन्यात डिव्हिजनांमधील ब्रिगेडांबरोबरच स्वतंत्र अस्तित्त्व असलेल्या ५ चिलखती ब्रिगेड, १५ तोफखान्याच्या ब्रिगेड, सात पायदळी ब्रिगेड, १ पॅराशूट ब्रिगेड, ३ हवाई संरक्षण ब्रिगेड,४ अभियांत्रिकी ब्रिगेडा आणि २ हवाई संरक्षण समूह आहेत. प्रत्येक स्वतंत्र ब्रिगेड आपापल्या कोर कमांडरच्या हुकुमाखाली असते

वर्ग:भारतीय सेना
वर्ग:ब्रिगेड
वर्ग:भारताचे सैन्य
बटालियन

प्रत्येक ब्रिगेडचा नेता ब्रिगेड कमांडर असतो. हा सहसा ब्रिगेडियर किंवा ब्रिगेडियर जनरल पदावर असतो. एका ब्रिगेडमध्ये साधारण ३,००० सैनिकअसतात. यात तीन पायदळ बटालियन आणि त्यांच्या कुमकेचा समावेश असतो. भारतीय सैन्यात डिव्हिजनांमधील ब्रिगेडांबरोबरच स्वतंत्र अस्तित्त्व असलेल्या ५ चिलखती ब्रिगेड, १५ तोफखान्याच्या ब्रिगेड, सात पायदळी ब्रिगेड, १ पॅराशूट ब्रिगेड, ३ हवाई संरक्षण ब्रिगेड,४ अभियांत्रिकी ब्रिगेडा आणि २ हवाई संरक्षण समूह आहेत. प्रत्येक स्वतंत्र ब्रिगेड आपापल्या कोर कमांडरच्या हुकुमाखाली असते
सेक्शन (सैन्य)

प्रत्येक सेक्शनचे नेतृत्व हवालदार करतो.  आणि एक सेक्शन Jco आसतो. सहसा नॉन कमिशन्ड ऑफिसर असतो. प्रत्येक सेक्शनमध्ये १० ते २० सैनिक असतात.
मध्य कमांड (भारत)

**मध्य कमांड** भारतीय सैन्याच्या ७ कमानींपैकी एक आहे. याचे नेतृत्त्व लेफ्टनंट जनरल पदाचे अधिकारी करतात.

## डिव्हिजन 
भारतीय लष्कराच्या मध्य कमांडच्या हुकुमाखाली असलेल्या डिव्हिजनांची यादी खालीलप्रमाणे आहे. या कमांडचे मुख्यालय लखनौ येथे आहे.

## संदर्भ 
* 
* 

वर्ग:भारतीय सेनेची रचना
वर्ग:भारतीय सेना
वर्ग:कमांड (सैन्य)
वर्ग:भारताचे सैन्य
रेखा जैन

प्रा. डाॅ. रेखा जैन या भारतीय संस्कृतीवर लिहिणाऱ्या एक अभ्यासू लेखिका आहेत. त्यांनी काही पुस्तकांची मराठी भाषांतरेही केली आहेत.

## प्रा. डाॅ. रेखा जैन यांची पुस्तके
* बाहुबली आणि बदामी चालुक्य (अनुवादित, मूळ लेखक : प्रा. हम्पा नागराजय्या)
* राष्ट्रकूट राजवट आणि जैन धर्म (अनुवादित, मूळ लेखक : प्रा. नागराजय्या हम्पा)

वर्ग:मराठी लेखक
इ.स. २०१० मधील मराठी चित्रपटांची यादी

इ.स. २०११ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या मराठी चित्रपटांची यादी खालीलप्रमाणे आहे.

## जानेवारी - मार्च
## April – June
## July – September
## October – December
वर्ग:मराठी चित्रपट यादी
वर्ग:इ.स. २०१० मधील मराठी चित्रपट
कमांड (सैन्य)

भारतीय सेना ही 6 कार्यशिल कमांड आहे आणि 1 प्रशिक्षण कमांड आहे. प्रत्येक कमांडच नेतृत्व जनरल ऑफिसर कमांडिंग इन चीफ  करतो.  तो एक  लेफ्टिनेंट जनरल रैंकचा अधिकारी असतो. प्रत्येक कमांड, नई दिल्ली  स्थित असनारे सेना मुख्यालय जोडलेली असते.

* चीफ ऑफ स्टाफच्या नेतृत्वाखाली असते. हा अधिकारी लेफ्टनंट जनरल पदावरील अधिकारी असतो. प्रत्येक कमांडमध्ये १-२ कोर असतात. भारतीय सैन्यात सहा लढाऊ कमांड, एक प्रशिक्षण कमांड आणि तीन मिश्र कमांड आहेत.

वर्ग:भारतीय सेना पदक व सन्मानचिन्हे
वर्ग:भारतीय सेना
वर्ग:भारतीय सेनानी
वर्ग:भारतीय सेना पदक व सन्मानचिन्ह मानकरी
वर्ग:कमांड (सैन्य)
वर्ग:भारताचे सैन्य
पूर्व कमांड (भारत)

भारतीय सेनामध्ये सात कमांड आहे. त्यात ही कमांड द्रुतीय नंबरची आहे.कमांडच नेत्रुत्व हा लेफ्टिनेंट जनरल करतो. मध्यम कमांडच नेत्रुत्व ले.जनरल.मनोज पांडे डकरते आहे.

## इतिहास 
## घटक 
* २३वे पायदळ - रांची

### ३री कोर (भारत) - दिमापूर, नागालॅंड 
** २रे डोंगरी पायदळ - दिब्रुगढ
** ५७वे डोंगरी पायदळ - लैमाखॉंग
** ५६वे डोंगरी पायदळ - झाखमा

### ४थी कोर (भारत) - तेझपूर, असम 
** ७१वे डोंगरी पायदळ - मिस्सामारी
** ५वे डोंगरी पायदळ - बॉमडिला
** २१वे डोंगरी पायदळ - रंगिया

#### ३३वी कोर (भारत) - सिलिगुडी, पश्चिम बंगाल 
** १७वे डोंगरी पायदळ - गंगतोक
** २०वे डोंगरी पायदळ - बिन्नागुडी
** २७वे डोंगरी पायदळ - कालिमपॉंग

## कमांडरची यादी 
## भारत-पाकिस्तान तिसरे युद्ध 
भारत-पाकिस्तान तिसरे युद्ध

## हे ही पहा 
वर्ग:भारतीय सेनेची रचना
वर्ग:भारतीय सेना
वर्ग:कमांड (सैन्य)
वर्ग:भारताचे सैन्य
गाळे

**गाळे** हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील वाडा तालुक्यातील एक गाव आहे.

## भौगोलिक स्थान
वाडा बस स्थानकापासून राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक ८४८ ने जाऊन पुढे तिळसा मार्गाने गेल्यावर हे गाव लागते. वाडा बस स्थानकापासून हे गाव ३.२ किमी अंतरावर आहे.

## हवामान
पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती  केली जाते.

## लोकजीवन
हे मध्यम आकाराचे गाव लहान आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात ८९ कुटुंबे राहतात. एकूण ४१६ लोकसंख्येपैकी २०२ पुरुष तर २१४ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ६६.१० टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ७५.८८ आहे तर स्त्री साक्षरता ५७.०७ आहे. गावातील शून्य ते सहा वर्षे वयाच्या लहान मुलांची संख्या ६२ आहे. ती एकूण लोकसंख्येच्या १४.९० टक्के आहे. मुख्यतः आदिवासी व कुणबी समाजातील लोक येथे राहतात. कुणबी समाजाचा शेती हा मुख्य व्यवसाय असून आदिवासी समाज शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, कामगार म्हणून काम करतात. ते काही प्रमाणात कुक्कुटपालन, बकरीपालन सुद्धा करतात.

## नागरी सुविधा
गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत. महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बस वाडा बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्षा सुद्धा वाड्यावरून उपलब्ध असतात.

## जवळपासची गावे
सापणेबुद्रुक, करंजे, काडिवळी, हारोसाळे, देसई, सोनशिव, पेठरंजनी, विळकोस तर्फे कोणपटी, पिंपरोळी, तुसे, सारशी ही जवळपासची गावे आहेत.सोनशिव ग्रामपंचायतीमध्ये गाळे आणि सोनशिव गावे येतात.

## संदर्भ
१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html

२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html

३.
https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/

४.
http://tourism.gov.in/

५.
http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036

६.
https://palghar.gov.in/

७.
https://palghar.gov.in/tourism/

वर्ग:वाडा तालुक्यातील गावे
उत्तर कमांड (भारत)

भारतीय सेनामध्ये सात कमांड आहे. त्यात ही कमांड पहिल्या नंबरला आहे.कमांडच नेत्रुत्व हा लेफ्टिनेंट जनरल करतो.
 उत्तर कमांडच नेत्रुत्व ले.जनरल.रनवीर सिंह करते आहे.

## विभाग 
### १४ कोर, लेह 
**३ डिव्हिजन, कारू
**८ (माउंटेन) डिव्हिजन, द्रास

### १५ कोर, श्रीनगर 
**१९ डिव्हिजन, बारामुल्ला,
**२८ (माउंटेन) डिव्हिजन, गुरेझ

### १६ कोर, नगरोटा 
**१० डिव्हिजन अखनूर
**२५ डिव्हिजन राजौरी
**३९ डिव्हिजन योल
**१०वी ब्रिगेड

वर्ग:भारतीय सेना
वर्ग:कमांड (सैन्य)
वर्ग:भारताचे सैन्य
६ (माउंटेन) डिव्हिजन

**६ (माउंटेन) डिव्हिजन** ही भारतीय सैन्याची एक डिव्हिजन आहे. ही दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान १ मे, १९४१ रोजी उभारली गेली होती.

वर्ग:ब्रिटिश भारतीय लष्कर
वर्ग:भारतीय सेना
पश्चिम कमांड (भारत)

* 40th Artillery Divisionheadquartered at अंबाला

### २ कोर, अंबाला, चंदिगढ 
** 1st Armoured Divisionheadquartered at पतियाला
** 14th RAPID at देहरादून
** 22nd Infantry Divisionheadquartered at मेरठ
** 474th Engineering Brigade
** 612th Mechanised Independent Air Defence Brigade

### ९ कोर , योल, हिमाचल प्रदेश 
** 26th Infantry Divisionheadquartered at जम्मू
** 29th Infantry Divisionheadquartered at पठाणकोट
** 2nd Independent Armoured Brigade
** 3rd Independent Armoured Brigade

### ११ कोर, जलंधर 
** 7th Infantry Divisionheadquartered at फिरोझपूर
** 9th Infantry Divisionheadquartered at मेरठ
** १५वे पायदळ, अमृतसर
** २३वी चिलखती ब्रिगेड
** ५५वी यांत्रिकी ब्रिगेड

वर्ग:भारतीय सेना
वर्ग:कमांड (सैन्य)
वर्ग:भारताचे सैन्य
लेफ्टनंट जनरल

मध्यवर्ती|विनाचौकट
**लेफ्टनंट जनरल** (इंग्लिश: Lieutenant General) हे भारतीय सेनेमध्ये जनरलच्या खालोखाल असलेले पद आहे.

वर्ग:भारतीय सेनेतील पद
वर्ग:पद
आयफोन ११

**आयफोन ११** हा ॲपल इंक द्वारे डिझाइन, विकसित आणि विक्री केलेला स्मार्टफोन आहे. आयफोन एक्सआर नंतरची तेरावी पिढी कमी किंमतीची आयफोन आहे.
ॲपलचे सीईओ टिम कुक यांनी कप्पेरटिनो ॲपल पार्कमधील स्टीव्ह जॉब्स थिएटरमध्ये उच्च-अंत असलेल्या आयफोन ११ प्रो प्रमुखांसह १० सप्टेंबर २०१९ रोजी त्याचे अनावरण केले.

आयफोन एक्सआरच्या तुलनेत प्रमुख बदल म्हणजे ॲपल ए १३ बायोनिक चिप आणि अल्ट्रा वाइड ड्युअल कॅमेरा सिस्टम. आयफोन ११ प्रो १८ वॅट लाइटनिंग ते यूएसबी-सी जलद चार्जरसह येत आहे, तर आयफोन ११ मागील ५ आयफोनवर समान ५ वॅट चार्जरसह आढळला आहे, जरी दोन्ही मॉडेल या वेगवान चार्जरचा उपयोग करू शकतात.

वर्ग:आयफोन
मुजीब उर रहमान

**मुजीब उर रहमान** (पश्तो: مجیب الرحمن ځدراڼ), (२८ मार्च, २००१:अफगाणिस्तान - हयात) हा च्या क्रिकेट संघाकडून खेळणारा खेळाडू आहे.

आंतरराष्ट्रीय पदार्पणाच्या दोन महिन्यांनंतर, १६ वर्षे आणि ३२५ दिवसांच्या वयात, तो एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय सामन्यात पाच विकेट्स घेणारा सर्वात तरुण खेळाडू बनला. जून २०१८ मध्ये भारताविरुद्ध अफगाणिस्तानच्या पहिल्या कसोटी सामन्यात खेळणाऱ्या अकरा क्रिकेट खेळाडूंपैकी तो एक होता. अफगाणिस्तानने दोन दिवसांत एकतर्फी कसोटी गमावली. मुजीबने दोन्ही डावांमध्ये अनुक्रमे १५ आणि ३ धावा काढल्या आणि ७५ धावा देऊन एक विकेट घेतली.

## संदर्भ 
वर्ग:अफगाणिस्तानचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:अफगाणिस्तानचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:अफगाणिस्तानचे ट्वेंटी२० क्रिकेट खेळाडू
आयफोन एक्सआर

**आयफोन एक्सआर** (शैलीकृत आणि आयफोन एक्सआर म्हणून विपणन; रोमन अंक "एक्स (X)" उच्चारलेला "दहा") ॲपल इंक. द्वारा डिझाइन केलेला आणि निर्मित स्मार्टफोन आहे. आयफोनची ती बारावी पिढी आहे.

वर्ग:आयफोन
पेपर क्विलिंग

**पेपर क्विलिंग** ही एक कागदी कला आहे ज्यात सजावटीच्या रचना तयार करण्यासाठी कागदाच्या पट्ट्या वापरल्या जातात ज्या गोल आकाराने गुंडाळल्या असतात, आकार घेत असतात आणि एकत्र चिटकवलेल्या जातात. कागदाची पट्टी बोटांनी किंवा साधने वापरून गुंडाळली जाते. या आकाराचे कॉइल, फ्रेम, फुले, मॅग्नेट तयार करण्यासाठी कलात्मक दृष्टिकोन आणि विविध प्रकारच्या यादी अंतहीन आहे.

## चित्रदालन

Candle Lamp.jpg|Candle Lamp
Quiling candle.jpg|Quiling candle
Candle using quiling paper.jpg|Candle using quiling paper

## संदर्भ
वर्ग:कला
आयफोन ३जीएस

**आयफोन ३ जी एस** (मूळत: आयफोन ३जी एस) हा स्मार्टफोन आहे जो ॲपल इंक द्वारे डिझाइन व मार्केटींग करण्यात आला आहे. आयफोन ३ जीचा उत्तराधिकारी असून हा तिसरा पिढीचा आयफोन आहे. हे ८ जून, २००९ रोजी डब्ल्यूडब्ल्यूडीसी २००९ मध्ये सुरू केले गेले होते, जे सॅन फ्रान्सिस्कोच्या मॉस्कोन सेंटर येथे झाले.

वर्ग:आयफोन
आयफोन ४

**आयफोन ४** हा एक स्मार्टफोन आहे जो ॲपल इंक द्वारे डिझाइन आणि मार्केटींग केला गेला आहे. हे चौथी पिढीचा आयफोन आहे. बऱ्याच उल्लेखनीय गळतीनंतर आयफोनचे सॅन फ्रान्सिस्को येथील ॲपलच्या वर्ल्डवाइड डेव्हलपर्स परिषदेत ७ जून, २०१० रोजी प्रथम अनावरण करण्यात आले आणि २४ जून, २०१० रोजी संयुक्त राष्ट्र, युनायटेड किंग्डम, फ्रान्स, जर्मनी आणि जपानमध्ये रिलीज झाले. आयफोन ४ नेमध्ये ॲपलची ए ४ सिस्टम-ऑन-चिप देखील आयओएस ४ सह सादर केली ज्याने मल्टीटास्किंग कार्यक्षमता आणि ॲपलची नवीन फेसटाइम व्हिडिओ चॅट सेवा सादर केली. आयफोन ४ हा फ्रंट-फेसिंग कॅमेरा समाविष्ट करणारा पहिला आयफोन देखील होता, आणि सीडीएमए नेटवर्कच्या आवृत्तीत रिलीझ होणारा पहिला, एटी अँड टीचा कालावधी अमेरिकेत आयफोन उत्पादनांचा एकमेव वाहक म्हणून संपला.

वर्ग:आयफोन
दक्षिण कमांड (भारत)

## विभाग 
### ४१ डिव्हिजन, पुणे 
### १२ कोर, जोधपूर,राजस्थानराजस्थान 
**४ ब्रिगेड
**३४०(मेकॅनिक) ब्रिगेड
**११ डिव्हिजन, अहमदाबाद, गुजरात
**१२ डिव्हिजन जोधपूर

### २१ कोर, भोपाळ,मध्य प्रदेश
**३१ डिव्हिजन , झांसी
**३६ डिव्हिजन सागर
**५४ डिव्हिजन हैदराबाद/सिकंद्राबाद
**४७५वी ब्रिगेड

☃☃

[[वर्ग:कमांड (सैन्य)]
वर्ग:भारतीय सेना
वर्ग:कमांड (सैन्य)
वर्ग:भारताचे सैन्य
नैऋत्य कमांड (भारत)

भारतीय सेनामध्ये सात कमांड आहे. त्यात ही कमांड पहिल्या नंबर ला आहे.कमांडच नेत्रुत्व हा लेफ्टिनेंट जनरल करतो.
 आग्नेय कमांडच नेत्रुत्व ले.जनरल.आलोक सिंह खैैर करत आहे.

## विभाग 
*४२वी तोफखाना डिव्हिजन (भारत), जयपूर

### १ कोर मथुरा, उत्तर प्रदेश 
**४ डिव्हिजन अलाहाबाद
**६ डिव्हिजन बरेली
**३३(आर्मड)डिव्हिजन हिसार

### १० कोर,भंटीडा , पंजाब 
**१६ डिव्हिजन श्री गंगानगर
**१८ डिव्हिजन कोटा
**२४ डिव्हिजन बिकानेर
**६वी ब्रिगेड
**६१५ ब्रिगेड
**४७१इंजिनिअर ब्रिगेडियर

वर्ग:भारतीय सेना
वर्ग:कमांड (सैन्य)
वर्ग:भारताचे सैन्य
निरुपमा देवी

**निरुपमा देवी**  :(बंगाली: নিরুপমা দেবী) मुर्शिदाबाद जिल्ह्यातील बेरहमपूर येथील कल्पनारम्य लेखिका आहे. त्यांचा जन्म **७ मे १८८३** रोजी झाला. त्यांचे साहित्यिक टोपणनाव **श्रीमती देवी** आहे.  निरुपमा देवीचे वडील नफरचंद्र भट्टा ते न्यायाधीश होते..निरुपमा यांचे बालपण भागलपुर येथे झाले तिचे शिक्षण घरीच झाले. तिचे लग्न तरुणपणीच झाले पण लग्नानंतर लगेचच तिच्या नवऱ्याचा मूत्यु झाला.तिच्या अकाली विधवापणानंतर तिने आपला मोठा भाऊ बिभूती भूषण भट्टा आणि शरतचंद्र चट्टोपाध्याय यांच्या प्रेरणेने लिखाण केले. तिच्या कथा बिभूती भूषण आणि शरतचंद्र  यांनी चालवलेल्या हस्तनिर्मित मासिकात छापल्या आहेत. साहित्यिकातील योगदानाच्या मान्यतेसाठी निरुपमा देवी यांना १९३८ मध्ये 'भुवनमोहिनी सुवर्ण पदक' आणि **कोलकाता** विद्यापीठाकडून १९४३ मध्ये 'जगतारिनी सुवर्ण पदक' प्राप्त झाले  ती एक वैष्णव झाली आणि आपल्या आयुष्यातील शेवटचे दिवस वृंदावन येथे घालवले झाली. ७ जानेवारी १९५१ रोजी तिचे निधन झाले.

**त्यांची पुस्तके** **:**

**उच्छृंखल** ही त्यांची पहिली कादंबरी होती. तिच्या इतर कामांमध्ये हे समाविष्ट आहे:

१९५४ मध्ये नरेश मित्रा यांनी अन्नपूर्णा मंदिर (१९१३) नावाचा हा चित्रपट बनविला होता.

दीदी (१९१५) (तिची सर्वोत्कृष्ट कादंबरी मानली जाते). 

अलेया (१९१७),

बिधिलेपी (१९१९,))

श्यामली (१९१९)),

बंधू (१९२१),

अमर डायरी (१९२७),

युगांतरेर कथा (१९४०),

अनुकरसा (१९४१).     

.

## संदर्भ
सैन्य प्रशिक्षण कमांड (भारत)

ही भारतीय सेनेतील शेवटची कमांड आहे.ती फक्त प्रशिक्षणासाठी आहे.

वर्ग:भारतीय सेना
वर्ग:कमांड (सैन्य)
वर्ग:भारताचे सैन्य
अखिल भारतीय आयुर्विज्ञान संस्था (नागपूर)

**अखिल भारतीय आयुर्विज्ञान संस्था, नागपूर** ( **एम्स नागपूर** ) ही नागपूर, महाराष्ट्र येथील सार्वजनिक उच्च शिक्षण आणि वैद्यकीय संशोधन संस्था  आहे. ही संस्था जुलै २०१४ मध्ये जाहीर करण्यात आलेल्या चौथ्या टप्प्यातल्या चार अखिल भारतीय आयुर्विज्ञान संस्थां (एम्स) पैकी एक आहे.२०१८ मध्ये नागपूरात तात्पुरत्या आवारामधूनया संस्थेची  सुरुवात झाली.

## इतिहास 
जुलै २०१४ मध्ये, २०१४-१५ अर्थसंकल्पीय भाषणात,  वित्त मंत्री अरुण जेटलीने आंध्र प्रदेश, पश्चिम बंगाल, महाराष्ट्राचा विदर्भ आणि उत्तर प्रदेशमधील पूर्वांचल प्रदेशात तथाकथित "फेज -४" अंतर्गत चार नवीन एम्स स्थापित करण्यासाठी  चे बजेट जाहीर केले. ऑक्टोबर२०१५ मध्ये नागपूर येथे एम्सच्या स्थापने साठी  च्या खर्चाला मंत्रिमंडळाने मान्यता दिली होती.

## आवार 
स्थायी आजवरचे बांधकाम सप्टेंबर २०१७ मध्ये सुरू झाले. त्या दरम्यान, नागपुरातील शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालय व रुग्णालयातील तात्पुरत्या आवारामधून एम्स नागपूरने शैक्षणिक सत्र २०१८-१९ सुरू केले.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* 
वर्ग:नागपूर
वर्ग:अखिल भारतीय आयुर्विज्ञान संस्था
वर्ग:नागपुरातील विद्यापीठ आणि महाविद्यालय
मराठी उच्चारशास्त्र

**मराठी भाषेच्या**  ध्वनिघटकांची यादी इतर अनेक हिंद-आर्य भाषांप्रमाणेच आहे . मराठीतील सर्व विरोधाभासी ध्वनींचा आयपीए चार्ट खाली दिला आहे.  

## स्वर 
मूळ शब्दांमधील स्वर आहेत: 

यात यादीत नासिक स्वर नाही आहेत. 

इतर अबुगिडांप्रमाणेच, देवनागरी व्यंजनांना आधार स्वरांच्यामात्रा  जोडून लिहितात. खाली दिलेल्या तक्त्यात मराठीत वापरल्या जाणाऱ्या सर्व स्वरांच्या चिन्हे आणि प्रत्येक ध्वनीचे लॅटिन लिपी आणि आयपीए मध्ये लिप्यंतरण समाविष्ट आहे. 

या व्यतिरिक्त मराठी भाषेत /əi, əu/ आणि /ai, au/ मध्ये फरक असतो.

मराठीत आणखी दोन स्वर इंग्रजीतल्या /æ/ आणि /ɔ/ या स्वरांसाठी वापरले जातात. यांना "अ‍ॅ" आणि "ऑ" असे लिहितात.   

उत्तर-भारतीय संस्कृत आधारित हिंदी जसे की हिंदी आणि बंगाली भाषांमध्ये हरवलेली संस्कृतची अनेक वैशिष्ट्ये मराठी भाषेने राखून ठेवले आहेत, विशेषतः स्वर आणि व्यंजनांच्या उच्चारणांच्या बाबतीत. उदाहरणार्थ, मराठी मूळ संस्कृत अं [əⁿ], ऐ [əi] आणि औ [əu]चे उच्चार राखून ठेवते.  तथापि, गुजराती सारखे, मराठी भाषिक ऋ काहीसे [ru] सारखे उच्चरतात तर  इतर भारतीय भाषांमध्ये या स्वराचा [ri] या प्रमाणे उच्चर होतो. बोली भाषेत शेवटच्या स्वरावर जोर दिल्या  जातो. उदाहरणार्थ *राम*  या शब्दात  शेवटल्या स्वरावर जोर आहे. हे गुणधर्म हिंदीमध्ये हरवले गेले आहे. हिंदी मध्ये 'राम' या शब्दाचा उच्चार 'राम्' असा होतो.

## व्यंजन 
खाली दिलेल्या तक्त्यात सर्व व्यंजन बेस आहेत ज्यावर स्वर डायक्रिटिक्स ठेवले आहेत. स्वर डायक्रिटिकचा अभाव एकतर स्वरांची कमतरता किंवा डीफॉल्टचे अस्तित्त्व किंवा "अंतर्निहित", स्वर असे दर्शवितो, जे मराठीच्या बाबतीत स्चवा आहे . 

बऱ्याच भारतीय भाषांप्रमाणेच मराठी भाषेमध्ये विशिष्ट व्यंजनांसाठी अनेक शब्द आहेत (च, ज, झ आणि फ). हे सहसा अशा उच्चारणांवर लागू होते जे पर्शियन किंवा इंग्रजीमधून आयात केले गेले होते परंतु ते विद्यमान देवनागरी वर्णमाला जोडले गेले होते. पत्र  प्रतिनिधित्व /dʑə/ (जग, *खडबडीत* 'जग'), तसेच /dzə/ (जागा, *zāgā* 'ठिकाणी') करू शकतो. हे  /zə/ प्रतिनिधित्व जोडले होते जेथे हिंदी, विपरीत शब्द किंवा संदर्भ जाणून न वापरले केले आहे जे उच्चारण निर्धारित करणे शक्य नाही आहे. हा उच्चारण विसंगती मराठी शिकणाers्यांसाठी सर्वात प्रमुख अडचणींपैकी एक आहे. 

मराठी भाषेचे एक परिभाषित वैशिष्ट्य म्हणजे संस्कृत शब्दांमध्ये व्यंजन 'ल'च्या ऐवजी 'ळ'चा वापर करणे. उदाहरणार्थ, "कुळ" हे संस्कृत मध्ये  "कुलम्" असतं  आणि "कमळ"  हे संस्कृत मध्ये "कमलम् " असतं. जरी 'ळ' हे ध्वनिघातक वैदिक संस्कृतमधून देखील झाले असले तरी ते मराठीत बहुधा द्रविड भाषांमधून आयात करणे आले असावे, असे भाषाशास्त्रज्ञांचे मत आहे.   असावे. 

### व्यंजन – स्वर संयोजनाचे उदाहरण 
'क' अक्षराच्या बाराखडीचा उच्चार   

## व्यंजन गट 
मराठीत व्यंजनांना मूलभूत श्व (अ, /ə/) लागून येतो. म्हणून, "तयाचे" या शब्दाचा उच्चार /təyāce/ होईल, /tyāce/ नाही.  

/tyāce/ उच्चरण्या साठी हा शब्द "त्याचे" (त् + याचे) असा लिहावा.   

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी भाषा
अरुण जाखडे

**अरुण जाखडे** हे एक मराठी ग्रंथप्रकाशक आणि लेखक आहेत. पद्मगंधा ही त्यांची प्रकाशनसंस्था.  गणेश देवी, रा.चिं. ढेरे, व.दि. कुलकर्णी अशा मराठीतील अनेक लेखक-संशोधकांचे ग्रंथ त्यांनी प्रसिद्ध केले आहेत. विविध वृत्तपत्रांतून त्यांनी पाच वर्षांहून अधिक काळ सातत्याने लेखन केले आहे. त्यांच्या संपादकत्वाखाली 'पद्मगंधा' आणि 'आरोग्य दर्पण' हे दिवाळी अंक निघतात.नुकतेच त्यांचे निधन झाले आहे.

## बालपण आणि शिक्षण
अरुण जाखडे यांचे गाव लहान होते. गावात पोस्टमन, शाळा, दवाखाना, एस.टी. वगैरे वगैरे काहीच नव्हते. त्यामुळे त्यांचे बालपणच नव्हे तर वयाची वीस वर्षे रानावनांत भटकण्यात, काट्याकुट्यातून चालण्यात, नद्या-ओढ्यांत बागडण्यात गेली. हायस्कूलसाठी थोड्याशा मोठ्या गावात ते गेले, बोर्डिगमध्ये राहिले. त्यांचे महाविद्यालयीन शिक्षण अहमदनगर येथे झाले. एफ.वाय.बी.एस्&zwnj;सी.नंतर त्यांना नैराश्य आले आणि शिक्षणाला रामराम ठोकून ते कायम वास्तव्यासाठी गावी पततले. एक वर्षाने आईची भुणभुण टाळण्यासाथी ते परत नगरच्या काॅलेजात दाखल झाले. त्या एका वर्षात  निसर्गातच नाही तर माणसे, कुत्री, जनावरे, पशुपक्षी यांच्यातही ते रमले. त्यांच्या या अनुभवाचा फायदा त्यांना 'इर्जिक' लिहिताना झाला.

## नोकरी
बी.एस्&zwnj;सी. झाल्यावर अरुण जाखडे 'कायनेटिक इंजिनिरिंग'मध्ये नोकरीला लागले. काही काळाने कायनेटिक सोडून ते 'कायनेटिक' सोडून 'ड्रिल्को मेटल कार्बाईड'मध्ये आले. मेटलर्जीच्या परीक्षा देणे शक्य व्हावे म्हणून 'ड्रिल्को' सोडून १९८२ साली ते पुण्याला 'बजाज टेम्पो'त आले. कारखान्यातील कामगारांचे साहित्य प्रकाशित करण्यासाठी अरुण जाखडे यांनी १९८८ मध्ये ‘पद्मगंधा’चा पहिला दिवाळी अंक काढला.

## अरुण जाखडे यांनी लिहिलेली/संपादित केलेली पुस्तके
* इर्जिक (लोकसत्तेतल्या पहिल्या वर्षी दर महिन्याला एकदा आणि दुसऱ्या वर्षी महिन्यातून दोनदा प्रकाशित होणाऱ्या स्तंभलेखनातील लेखांचा संग्रह) 
* धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराज 
* पाचरुट (कादंबरी)
* पावसाचे विज्ञान (बालसाहित्य)
* People's Linguistic Survey of India, दुसरा भाग - The Languages of Maharashtra - १७वा खंड (इंग्रजी, सहलेखक : गणेश देवी)
* प्रयोगशाळेत काम कसे करावे 
* भारताचा स्वातंत्र्यलढा 
* भारतीय भाषांचे लोकसर्वेक्षण
* विश्वरूपी रबर 
* शोधवेडाच्या कथा 
* हुसेनभाई बाताड्या (कादंबरी)

## अरुण जाखडे यांना मिळालेले पुरस्कार आणि सन्मान
* वर्षातील उत्तम स्तंलेखन म्हणून मुंबई वृत्तपत्र लेखक संघाचा आणि महाराष्ट्र साहित्य परि़षदेचा पुरस्कार.

## संदर्भ 
वर्ग: पुरुष चरित्रलेख
वर्ग : मराठी लेखक
ऑक्सिजन चक्र

ऑक्सिजन चक्र

पृथ्वीच्या वातावरणातील जलावरणात आणि शिलावरणामध्येही सुमारे २१% ऑक्सिजन आढळतो. जीववरणामध्ये ऑक्सिजनचे अभिसरण व त्याचा पुनर्वापर म्हणजे ऑक्सिजन चक्र होय. जैविक आणि अजैविक असे दोन्ही घटक यामध्ये समाविष्ट आहेत.

वातावरण हे अर्थातच पृथ्वीच्या पृष्ठभागावर असलेल्या वायूंचा प्रदेश आहे आणि पृथ्वीवरील मुक्त ऑक्सिजनच्या सर्वात मोठ्या जलाशयांपैकी एक आहे. बायोस्फिअर म्हणजे पृथ्वीच्या सर्व पारिस्थितिक प्रणालीची बेरीज. यात प्रकाश संश्लेषण आणि इतर जीवनाच्या प्रक्रियेतून निर्मित काही विनामूल्य ऑक्सिजनदेखील आहे. ऑक्सिजनचा सर्वात मोठा जलाशय शिलावरण आहे. यापैकी बहुतेक ऑक्सिजन मुक्त नसतो, परंतु सिलिकेट्स आणि ऑक्साईड्स सारख्या रासायनिक संयुगांचा भाग असतात.

ऑक्सिजन वातावरणात फोटोलिसिस प्रक्रियेद्वारे मुक्त होतो. हे ओझोन सायकलचे सर्वात प्रसिद्ध फोटोलिसिस आहे. सूर्यप्रकाशाच्या अल्ट्रा व्हायलेट रेडिएशनद्वारे ऑक्सिजन रेणू(O२) अणू ऑक्सिजनमध्ये मोडला जातो. नंतर हे विनामूल्य ऑक्सिजन ओ 3 किंवा ओझोन तयार करण्यासाठी विद्यमान ओ 2 रेणूसह पुन्हा संयोजित होते. हे चक्र महत्त्वपूर्ण आहे कारण ते पृथ्वीच्या पृष्ठभागावर पोहोचण्यापूर्वी हानिकारक उष्णतेकडे वळणाऱ्या बहुतेक हानिकारक अल्ट्रा व्हायलेट रेडिएशनपासून पृथ्वीचे रक्षण करण्यास मदत करते.

जीवशास्त्राचे मुख्य चक्र म्हणजे श्वसन व प्रकाश संश्लेषण. माणूस जेव्हा श्वासोच्छ्वास करतो, तेव्हा प्राणी आणि मनुष्य चयापचय प्रक्रियेमध्ये आणि कार्बन डाय ऑक्साईड सोडत श्वासाबरोबर ऑक्सिजन घेतो.. प्रकाशसंश्लेषण या प्रक्रियेचा उलट आहे, आणि ते प्रामुख्याने वनस्पती आणि प्लॅंक्टोनद्वारे होते.

लिथोस्फियर बहुधा सिलिकेट्स आणि ऑक्साईड्स सारख्या खनिजांमध्ये ऑक्सिजनचे निराकरण करते. ऑक्सिजनचा एक भाग रासायनिक हवामानाद्वारे मुक्त होतो. जेव्हा ऑक्सिजन असणारा खनिज घटकांसमोर येतो तेव्हा एक रासायनिक प्रतिक्रिया होते आणि प्रक्रियेत मुक्त ऑक्सिजन तयार होतो.

पृथ्वीवरील जीवनाचे रक्षण आणि संरक्षण करण्यात मदत करण्यासाठी  ऑक्सिजन चक्र हे महत्त्वाची भूमिका बजावते.
न्यूक्लियोफाइल

न्यूक्लियोफाइल ही एक रासायनिक प्रजाती आहे जी इलेक्ट्रॉनच्या जोडीला प्रतिक्रियेच्या संबंधात रासायनिक बंध तयार करण्यासाठी दान करते. इलेक्ट्रॉनची एक मुक्त जोडी किंवा कमीतकमी एक पाय बॉन्ड असलेले सर्व रेणू किंवा आयन न्यूक्लॉफाइल्स म्हणून कार्य करू शकतात. न्यूक्लॉफाइल्स इलेक्ट्रॉन देणगी देतात म्हणून, ते लुईस बेसवर व्याख्या असतात.

**इतिहास :-**सुधारणे क्रिस्टोफर केल्क इंगोल्ड यांनी १ 33 in33 मध्ये न्यूक्लॉफाईल आणि इलेक्ट्रोफिल या शब्दाची सुरुवात केली होती. न्यूक्लियोफाइल हा शब्द न्यूक्लियस आणि ग्रीक शब्दापासून आला आहे. गुणधर्म सुधारणे सर्वसाधारणपणे, नियतकालिक सारणीच्या ओळीत, अधिक मूलभूत आयन (कॉन्जुगेट acidसिडचा पीकेए जितका जास्त असतो) न्यूक्लॉफाइल म्हणून जास्त प्रतिक्रियाशील असतो. समान हल्ला करणारे घटक (उदा. ऑक्सिजन) असलेल्या न्यूक्लॉफिल्सच्या मालिकेत न्यूक्लियोफिलीसीटीचा क्रम मूलभूततेचे अनुसरण करेल. ऑक्सिजनपेक्षा सल्फर हा एक चांगला न्यूक्लियोफाइल आहे.

न्यूक्लियोफिलीसीटी
सुधारणे
संबंधित न्यूक्लियोफिलिक सामर्थ्य प्रमाणित करण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या बऱ्याच योजना तयार केल्या गेल्या आहेत. बऱ्याच न्यूक्लॉफाइल्स आणि इलेक्ट्रोफाइलचा समावेश असलेल्या प्रतिक्रियांचे प्रतिक्रिया दर मोजून खालील अनुभवात्मक डेटा प्राप्त केला गेला. तथाकथित आल्फा प्रभाव दर्शविणारे न्यूक्लॉफाइल सामान्यतः या प्रकारच्या उपचारात वगळले जातात.

स्वेन-स्कॉट समीकरण
सुधारणे
1953 मध्ये साधित स्वाईन स्कॉट समीकरण []] []] मध्ये असा पहिला प्रयत्न आढळतोः
वर्ग:महिला संपादनेथॉन २०२० लेख
शेजारी शेजारी पक्के शेजारी

**शेजारी शेजारी पक्के शेजारी** ही २०१३-२०१४ मध्ये झी मराठीच्या दूरचित्रवाणी वाहिनीवर प्रसारित झालेली एक कौटुंबिक विनोदी मालिका होती.

## कलाकार
* किशोर प्रधान - स्वर्गीय बापू दामले (दामले निवासचे मूळ मालक)

* बल्लाळ लंबोदर पाठक यांचे कुटुंब :
** आनंद इंगळे - बल्लाळ लंबोदर पाठक अर्थात बी.एल. पाठक
** सुलेखा तळवलकर - यामिनी बल्लाळ पाठक
** मंदार कुलकर्णी - मोरया बल्लाळ पाठक
** विद्याधर जोशी - अश्विन (यामिनीचा भाऊ) 

* ब्रिजलाल पाठक यांचे कुटुंब :
** वैभव मांगले - ब्रिजलाल पाठक अर्थात बी.एल. पाठक
** विशाखा सुभेदार - लाजवंती ब्रिजलाल पाठक
** शिवानी रांगोळे - महुआ ब्रिजलाल पाठक
** प्रियदर्शन जाधव - भुजंग (ब्रिजलालचा नोकर)
** मानसी कुलकर्णी - हरिणी (ब्रिजलालची कामवाली)
** विजय कदम - अष्टपुत्रे गुरुजी (लाजोचे नृत्यगुरू)

* शाळेतील विद्यार्थी :
** रुपाली भोसले - मोनिका घाडगे
** भारत गणेशपुरे - पोपटराव लांडगे
** शशिकांत केरकर - बलुची उर्फ प्रद्युम्न अभिमन्यू यज्ञोपवित
** प्रभाकर मोरे - हवालदार सुहास परब

* पाहुणे कलाकार :
** पुष्कर श्रोत्री
** सई ताम्हणकर
** सचिन पिळगावकर
** केतकी माटेगावकर 
** केदार शिंदे
** सिद्धार्थ जाधव

## बाह्य दुवे 
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका
वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका
आयफोन ६एस

**आयफोन ६ एस** आणि **आयफोन ६ एस प्लस** हे ॲपल इंक द्वारा डिझाइन, विकसित आणि विकले गेलेले स्मार्टफोन आहेत. आयफोनची नववी पिढी आहे. ॲपलचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी टिम कूक यांनी सॅन फ्रान्सिस्कोमधील बिल ग्राहम नागरी सभागृहात ९ सप्टेंबर २०१५ रोजी त्यांची घोषणा केली होती. १२ सप्टेंबरपासून पूर्व भूकिंग व २५ सप्टेंबर २०१५ रोजी अधिकृत प्रकाशन झाले. आयफोन ६एस आणि आयफोन ६एस प्लस आयफोन ७ आणि आयफोन ७ प्लस ७ सप्टेंबर २०१६ रोजी यशस्वी झाले आणि १२ सप्टेंबर, २०१८ रोजी आयफोन एक्सएस, आयफोन एक्सएस मॅक्स आणि आयफोन एक्सआरच्या घोषणेसह ते बंद झाले.

वर्ग:आयफोन
आयफोन एसई

आयफोन एसई (स्पेशल एडिशन) हा एक स्मार्टफोन आहे जो ॲपल इंक द्वारा डिझाइन व मार्केटींग करण्यात आला आहे. आयफोन ६एसच्या आयफोनच्या नवव्या पिढीचा हा एक भाग आहे. २१ मार्च, २०१६ रोजी ॲपल कॅम्पस मधील टाउन हॉल सभागृहात ॲपल कार्यकारी ग्रेग जोसवियाक यांनी २४ मार्च, २०१६ रोजी पूर्व-ऑर्डरसह घोषणा केली होती. ३१ मार्च, २०१६ रोजी हे अधिकृतपणे प्रसिद्ध झाले. 

वर्ग:आयफोन
स्वामी अखंडानंद

**स्वामी अखंडानंद** हे स्वामी विवेकानंद यांचे गुरुबंधू होते.

वर्ग:आध्यात्मिक व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १८६३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९३७ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आयफोन ७

**आयफोन ७** आणि **आयफोन ७ प्लस** हे ॲपल इंक द्वारे डिझाइन केलेले, विकसित केलेले आणि विकलेले स्मार्टफोन आहेत. ॲपलचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी टिम कुक यांनी सॅन फ्रान्सिस्कोमधील बिल ग्राहम नागरी सभागृहात ७ सप्टेंबर २०१६ रोजी त्यांची घोषणा केली होती. ॲपलने सप्टेंबर आणि ऑक्टोबर २०१६ मध्ये जगभरातील असंख्य देशांमध्ये आयफोन ७ आणि आयफोन ७ प्लस विक्री केला. सादर केलेल्या बदलांमध्ये नवीन रंग पर्याय (मॅट ब्लॅक आणि जेट ब्लॅक), पाणी आणि धूळ प्रतिकार, नवीन कॅपेसिटिव्ह, स्टॅटिक होम बटण, सुधारित ॲंटेना बँड आणि ३.५ मिमी हेडफोन जॅक काढून टाकणे समाविष्ट आहे.

वर्ग:आयफोन
आयफोन ८

**आयफोन ८** आणि **आयफोन ८ प्लस** हे ॲपल इंक द्वारे डिझाइन केलेले, विकसित केलेले आणि विकलेले स्मार्टफोन आहेत. आयफोनची ती अकरावी पिढी आहे. ॲपल पार्क कॅम्पसमधील स्टीव्ह जॉब्स थिएटरमध्ये उच्च-अंत असलेल्या आयफोन एक्स बरोबरच १२ सप्टेंबर २०१७ रोजी त्यांची घोषणा करण्यात आली आणि २२ सप्टेंबर २०१७ रोजी त्याला रिलीस करण्यात आले.

वर्ग:आयफोन
कीर्ति जयकुमार

**कीर्ती जयकुमार:** ( १५ डिसेंबर १९८७) ही एक भारतीय महिला हक्क कार्यकर्ती आहे. तसेच त्या सामाजिक उद्योजक, शांतता कार्यकर्त्या, वकील, कलाकार आणि लेखक आहेत .

## **चरित्र** : 
**कीर्ती जयकुमार**चा जन्म १५ डिसेंबर १९८७ साली बंगळुरूमध्ये झाला. तिने स्कूल ऑफ एक्सलन्स चेन्नई, तमिळनाडू मध्ये कायद्याचे शिक्षण घेतले. त्यांनी लिंग समानता आणि जागरूकतेसाठी लिंग सुरक्षाची  स्थापना केली.

वर्ग:महिला हक्क कार्यकर्ते
आयफोन ५सी

**आयफोन ५ सी** एक स्मार्टफोन आहे जो ॲपल इंक द्वारा डिझाइन आणि मार्केटिंग केला गेला होता. आयफोनची ती सहावी पिढी आहे. हे डिव्हाइस आयफोन मालिकेचा एक भाग होते आणि त्याचे अनावरण १० सप्टेंबर २०१३ रोजी करण्यात आले होते आणि २० सप्टेंबर २०१३ रोजी त्याच्या उच्च-अंतसमय आयफोन ५एस सोबत रिलीझ केले होते.

वर्ग:आयफोन
नायट्रोजन चक्र

वातावरणात नायट्रोजन ७८% या प्रमाणात आढळतो. निसर्गात जैविक व अजैविक प्रक्रियेत होणारा नायट्रोजनचा वापर व पुन्हा त्याचे वातावरणात होणारे उत्सर्जन याला *नायट्रोजन चक्र* असे म्हणतात.

सजीवांमध्ये आढळणारे प्रथिने आणि न्यूक्लिक आम्ल यांचा नायट्रोजन हा अविभाज्य घटक आहे. इतर मूलद्रव्यांच्या तुलनेत नायट्रोजन  निष्क्रिय मूलद्रव्य आहे, असे असले तरीही सर्वच सजीवांना मुक्त स्थितीतील नायट्रोजन वापरता येत नाही.

नायट्रोजन हा वातावरणातील सर्वात मुबलक घटक आहे. नायट्रोजन चक्र एक जटिल जैवरासायनिक चक्र आहे ज्यामध्ये नायट्रोजन त्याच्या अक्रिय वातावरणीय रेणू फॉर्म (N2) मधून जैविक प्रक्रियेत उपयुक्त अशा रूपात रूपांतरित होतो.

नायट्रोजन चक्रात अनेक टप्पे असतात:

१)*नायट्रोजनचे स्थिरीकरण*: 

वातावरणातील नायट्रोजन प्रामुख्याने जड स्वरूपात (N2) असतो जो काही जीव वापरू शकतात; म्हणूनच ते नायट्रोजनच्या स्थिरीकरण प्रक्रियेत सहभागी होतात. प्रथम, नायट्रोजन पावसाळ्यात वातावरणातून मातीत आणि पृष्ठभागाच्या पाण्यात जमा केला जातो. मातीत आणि पृष्ठभागाच्या पाण्यामध्ये, नायट्रोजनमध्ये काही प्रमाणात बदल होतात: त्याचे दोन नायट्रोजन विभक्त होतात आणि हायड्रोजनसह एकत्र होतात आणि अमोनिया तयार करतात. हे सूक्ष्मजीवांद्वारे केले जाते, जे तीन विस्तृत श्रेणींमध्ये पडतात. विशिष्ट वनस्पतींसह सहजीवन संबंधात राहणारे जीवाणू, मुक्त अनरोबिक बॅक्टेरिया आणि एकपेशीय वनस्पती नायट्रोजनचे स्थिरीकरण करण्यासाठी मदत करतात. अल्फाल्फा आणि बीन्ससारखी पिके बहुतेक वेळा जमिनीतील नायट्रोजन-कमी होण्यापासून रोखतात. नायट्रोजन-फिक्सिंग बॅक्टेरिया वायुमंडलीय नायट्रोजन रेणूंचा विभक्त करण्यासाठी इतर संयुगांमध्ये एकत्रित होण्याकरिता वातावरणातील नायट्रोजन रेणूंचे विभाजन करतात.

विजांच्या झटक्याने वातावरणीय नायट्रोजन अमोनिया (NH4 +) आणि नायट्रेट्स (NO3-) मध्ये रूपांतरित होते. मानवनिर्मित प्रक्रियेद्वारे मुख्यत औद्योगिक प्रक्रिया ज्या अमोनिया आणि नायट्रोजन-समृद्ध खते तयार करतात. त्याद्वारे नायट्रोजनचे निराकरण देखील केले जाऊ शकते.

२)*नायट्रीफिकेशन*:

काही वनस्पती अमोनियाचा वापर करतात. बॅक्टेरियाद्वारे रूपांतरित झालेला अमोनिया, वनस्पती शोषून घेतात.बॅक्टेरिया वातावरणातील नायट्रोजनचे रूपांतर नायट्रेट (NO2-) आणि नंतर नायट्रेट (NO3-) मध्ये करतात. या प्रक्रियेस नायट्रीफिकेशन म्हणतात आणि या बॅक्टेरियांना नायट्रीफाईंग बॅक्टेरिया म्हणून ओळखले जाते.

नायट्रेट, नायट्रिट, अमोनिया आणि अमोनियम सारख्या विविध प्रकारातील नायट्रोजन संयुगे वनस्पतींद्वारे मातीमधून घेतली जातात आणि नंतर वनस्पती आणि प्राणी प्रथिने तयार करण्यासाठी वापरली जातात.

३)*अमोनीकरण*:

जेव्हा झाडे आणि प्राणी मरतात किंवा जेव्हा प्राणी कचरा उत्सर्जित करतात, तेव्हा इतर सूक्ष्मजीव या सेंद्रिय पदार्थांचे विघटन करतात. म्हणून या सूक्ष्मजीवांना विघटनकार म्हणून ओळखले जाते. या विघटनामुळे अमोनिया तयार होतो. तो नंतर इतर जैविक प्रक्रियांसाठी उपलब्ध असतो.

४)*विनायट्रीकरण*:

नायट्रोजन डेनायट्रिफिकेशन नावाच्या प्रक्रियेद्वारे वातावरणात परत येतो. त्यामध्ये नायट्रेट ((NO3-) वायू नायट्रोजन ((N2) मध्ये परत रूपांतरित होतो. डेनायट्रिफिकेशन प्रामुख्याने ओल्या मातीत होते. तेथे पाण्यामुळे सूक्ष्मजीवांना ऑक्सिजन मिळणे कठीण होते. या परिस्थितीत, विशिष्ट जीवाणू - डेनायट्रायफायिंग बॅक्टेरिया म्हणून ओळखले जातात. ऑक्सिजन मिळविण्यासाठी नायट्रेटची विघटने करतात आणि मुक्त नायट्रोजन वायूचे उत्पादन करतात.

वर्ग:विज्ञान
वर्ग:रसायनशास्त्र
आयफोन एक्स

**आयफोन एक्स** (रोमन अंक "एक्स(X)" उच्चारलेला "दहा") एक स्मार्टफोन आहे जो ॲपल इंक द्वारा डिझाइन , विकसित आणि विकला गेला आहे. आयफोनची ती अकरावी पिढी होती. ॲपल पार्क कॅम्पसमधील स्टीव्ह जॉब्स थिएटरमध्ये आयफोन ८ आणि आयफोन ८ प्लस सह १२ सप्टेंबर २०१७ रोजी याची घोषणा करण्यात आली. हे ऑक्टोबर २७, २०१७ रोजी प्री-ऑर्डरसाठी उपलब्ध होते आयफोन एक्स ३ नोव्हेंबर, २०१७ रोजी रिलीज झाले.

वर्ग:आयफोन
जॉर्ज मुन्से

**जॉर्ज मुन्से** (२१ फेब्रुवारी, १९९३:इंग्लंड - हयात) हा च्या क्रिकेट संघाकडून खेळणारा खेळाडू आहे.

* आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय पदार्पण -  विरुद्ध २२ जानेवारी २०१७ रोजी अबु धाबी येथे.

* आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० पदार्पण -  विरुद्ध १८ जून २०१५ रोजी माघेरमासन येथे.

## संदर्भ 
वर्ग:स्कॉटलंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९३ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
झिवागो ग्रोनीवॉल्ड

**झिवागो ग्रोनीवॉल्ड** (८ जून, १९९३:नामिबिया - हयात) हा च्या क्रिकेट संघाकडून खेळणारा खेळाडू आहे.

* आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय पदार्पण - विरुद्ध १७ सप्टेंबर २०१९ रोजी फ्लोरिडा येथे.

* आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० पदार्पण - विरुद्ध २० मे २०१९ रोजी कंपाला येथे.

## संदर्भ 
वर्ग:नामिबियाचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:नामिबियाचे ट्वेंटी२० क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:नामिबियाचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९३ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नीना गुप्ता

इवलेसे
**नीना गुप्ता** या एक हिंदी चित्रपट अभिनेत्री आहेत. 

## नीना गुप्ता यांचे चित्रपट
* बधाई हो
* *डॉ. आंबेडकर* या इ.स. १९९२ मधील तेलुगू चित्रपटात त्यांनी रमाबाई आंबेडकर यांची भूमिका साकारली होती.

## नीना गुप्ता यांना मिळलेले पुरस्कार
* 'द लास्ट कलर' या हिंदी सिनेमातल्या भूमिकेसाठी इंडियन इंटरनॅशनल फिल्म फेस्टिव्हल ऑफ बोस्टनमध्ये मिळालेला सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा पुरस्कार. 

## संदर्भ 
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:महिला संपादनेथॉन २०२० लेख
आयफोन एक्सएस

**आयफोन एक्सएस** आणि **आयफोन एक्सएस मॅक्स** (रोमन अंक "एक्स(X)" उच्चारलेले "दहा") हे ॲपल इंक द्वारे डिझाइन केलेले, विकसित आणि मार्केटिंग केलेले स्मार्टफोन आहेत. आयफोनची ती बारावी पिढी आहे. ॲपलचे सीईओ टिम कूक यांनी ॲपल पार्कमधील स्टीव्ह जॉब्स थिएटरमध्ये कमी किंमतीच्या आयफोन एक्सआरसह त्यांची १२ सप्टेंबर २०१८ रोजी घोषणा केली. रिलीझ होताच एक्सएस आणि एक्सएस मॅक्सची अमेरिकेत किंमत. $९९९/$१०९९, यूकेमध्ये £ ९९९/£१०९९, युरोपमध्ये €११४९ /€१२४९, चीनमध्ये आरएमबी ८६९९ / आरएमबी ९५९९ आणि भारतात ₹९९९०० /₹१०९९००ची किंमत होती.

वर्ग:आयफोन
आयफोन ११ प्रो

**आयफोन ११ प्रो** आणि **आयफोन ११ प्रो मॅक्स** हे ॲपल इंक द्वारे डिझाइन, विकसित आणि मार्केटींग असलेले स्मार्टफोन आहेत. ते आयफोनच्या १३ व्या पिढीतील फ्लॅगशिप आहेत. आयफोन एक्सएस मधील महत्त्वपूर्ण बदल म्हणजे मॉडेलमध्ये नवीन ट्रिपल-लेन्स रियर कॅमेरा सिस्टम आणि नवीन ए १३ बायोनिक चिप.

वर्ग:आयफोन
रामसे बंधू

श्याम रामसे (जन्म : इ.स. १९५२;  - १८ सप्टेंबर २०१९) आणि आणि तुलसी रामसे (जन्म : कराची, २९ जुलै १९४४,  - मुंबई, १३ डिसेंबर २०१८)हे दोघेही बंधू हिंदी भयपट बनवण्यासाठी प्रसिद्ध होते. फतेहचंद यू. रामसे हे त्यांचे वडील. त्यांची कराची आणि लाहोरमध्ये इलेक्ट्राॅनिक्सची दुकाने होती. हिंदुस्थानच्या फाळणीनंतर ते आपल्या सात मुलांसह मुंबईत आले आणि त्यांनी लॅमिंग्टन रोडवर एक इलेक्ट्राॅनिक्सचे दुकान काढले.

श्याम रामसे यांनी १९७० च्या दशकात हिंदी सिनेसृष्टीत हॉरर सिनेमा आणला. त्यांनी आणि तुलसी रामसे यांनी अंधेरा (१९७५), इन्स्पेक्टर धनुष (१९९१), कोई है (२०१७), तलाशी (१९९६), तहखाना (१९८६), द माॅन्स्टर (१९९४), दरवाजा, दो गज जमीन के नीचे (१९७१),  पुराना मंदिर (१९८४), पुरानी हवेली (१९८०), बंद दरवाजा, वीराना, सबूत (१९८०)  या सिनेमांचे दिग्दर्शन केले होते. त्यांनी एकूण ३० भयपट निर्माण केले. त्यांच्या 'दो गज जमीन के नीचे' या चित्रपटाच्या निर्मितीला साडेतीन लाख रुपये खर्च आला आणि त्याच्या पहिल्या आठवड्याची कमाई ३५ लाख रुपये होती. 

श्याम यांनी त्यांचे बंधू तुलसी रामसे यांच्यासोबतीने भारतीय दूरचित्र वाहिन्यांवर हॉरर शैलीच्या मालिका आणल्या. १९९३ ते २००१ पर्यंत चाललेली झी हॉरर शो ही त्यांनी भारतीय वाहिन्यांवर आणलेली पहिली मालिका ठरली. 

वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक
मुक्ती मोहन

**मुक्ती मोहन** ही भारताची एक समकालीन नर्तक आहे. तिने हिंदी भाषेतील स्टार वनच्या डान्स रिॲलिटी शोमध्ये  'जरा नचके दिखा' या कार्यक्रमामध्ये भाग घेतला होता. ती "मसक्कली गर्ल्स" या विजेत्या संघाचा भाग होती. सोनी टीव्ही वाहिनीवरील 'कॉमेडी सर्कस का जादू' या कॉमेडी शोमध्ये ती कपिल शर्माच्या कार्यक्रमामध्ये भाग घेतला होता. ती नच बलिये ७ या कार्यक्रमावर देखील दिसली. भारतीय गायक नीती मोहन आणि नर्तक शक्ती मोहन तिच्या मोठ्या बहिणी आहेत.

 

## संदर्भ 
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:भारतीय नर्तक
मनोज मुकुंद नरवणे

**मनोज मुकुंद नरवणे (२२ एप्रिल १९६०)**  हे भारतीय सेनेचे २८वे सेना प्रमुख आहेत. ते ७ शीख लाईट इन्फंट्रीमध्ये १९८० साली भरती झाले.

## बढती दिनांक 
## पदे
वर्ग:भारतीय सेनाप्रमुख
वर्ग:भारतीय सैन्यातील अधिकारी
वर्ग:इ.स. १९६० मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:परम विशिष्ट सेवा पदक विजेते
वर्ग:विशिष्ट सेवा पदक विजेते
आयफोन ६

**आयफोन ६** आणि **आयफोन ६प्लस** हे ॲपल इंक द्वारे डिझाइन केलेले आणि बाजारपेठ असलेले स्मार्टफोन आहेत. आयफोन ५एस नंतरची ही आयफोनची आठवी पिढी आहे आणि ९ सप्टेंबर २०१४ रोजी त्याची घोषणा करण्यात आली आणि १९ सप्टेंबर २०१९ रोजी ती जाहीर झाली. आयफोन ६ आणि आयफोन ६ प्लस संयुक्तपणे ९ सप्टेंबर, २०१५ रोजी आयफोन ६ एस आणि आयफोन ६ एस प्लसद्वारे आयफोन मालिकेचे प्रमुख साधने म्हणून त्यांची पुनर्स्थित केली गेली.

वर्ग:आयफोन