open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
भुसावळ–कल्याण रेल्वेमार्ग

**कल्याण-भुसावळ रेल्वेमार्ग** भारतीय रेल्वेच्या मध्य रेल्वेतील रेल्वेमार्ग आहे. हावडा−नागपूर−मुंबई रेल्वेमार्गाचा भाग असलेला हा मार्ग महाराष्ट्रातील कल्याण आणि भुसावळ शहरांना जोडतो.

## उपमार्ग
या रेल्वेमार्गावरील उपमार्ग भारतीय रेल्वेच्या जाळ्यातील महत्त्वाचे मार्ग आहेत.

* मनमाड-दौंड रेल्वेमार्ग
* जळगाव-सुरत रेल्वेमार्ग
* चाळीसगांव-धुळे रेल्वेमार्ग

वर्ग:मध्य रेल्वे
भादली रेल्वे स्थानक

**भादली रेल्वे स्थानक** मुंबई-कोलकाता रेल्वेमार्गावरील कल्याण-भुसावळ पट्ट्यातील एक स्थानक आहे. जळगाव जिल्ह्यातील या स्थानकावर येथून जा-ये करणाऱ्या सर्व पॅसेंजर गाड्या थांबतात.

## संदर्भ 
वर्ग:जळगाव जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
वर्ग:मध्य रेल्वेची स्थानके
पाळधी रेल्वे स्थानक

**पालधी रेल्वे स्थानक**तथा 'पाळधी रेल्वे स्थानक' हे भुसावळ-सुरत रेल्वेमार्गावरील एक स्थानक आहे. जळगाव जिल्ह्यातील या स्थानकावर चार पॅसेंजर गाड्या थांबतात.

## संदर्भ 
वर्ग:जळगाव जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
वर्ग:मध्य रेल्वेची स्थानके
धरणगाव रेल्वे स्थानक

**धरणगांव रेल्वे स्थानक** भुसावळ-सुरत रेल्वेमार्गावरील एक स्थानक आहे. जळगाव जिल्ह्यातील या स्थानकावर  दोन एक्सप्रेस, दोन सुपरफास्ट आणि सात पॅसेंजर गाड्या थांबतात. या स्थानकावर संगणकीकृत आरक्षण विभाग आणि पुस्तक विक्रेते आहेत. येथे प्रवाशांना थांबण्यासाठी प्रतीक्षालये सुद्धा आहेत.

## संदर्भ 
वर्ग:जळगाव जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
वर्ग:मध्य रेल्वेची स्थानके
वर्ग:इ.स. १९०० मधील निर्मिती
श्री संभाजीराव पलांडे पाटील प्रगती हायस्कूल (मुखई)

इवलेसे|श्री संभाजीराव पलांडे पाटील प्रगती हायस्कूल, मुखई

**श्री संभाजीराव पलांडे पाटील प्रगती हायस्कूल** ही मुखई (तालुका शिरूर, जिल्हा पुणे) या गावातील माध्यमिक शाळा आहे. संभाजीराव पलांडे पाटील यांनी १९७७ साली या विद्यालयाची स्थापना ‘श्री कालभैरव शिक्षण प्रसारक मंडळ’ या संस्थेअंतर्गत केली. या विद्यालयामध्ये इयत्ता पाचवी ते इयत्ता दहावी पर्यंत शिक्षण दिले जाते. विद्यालय हे शासकीय अनुदानित असून त्यामध्ये महाराष्ट्र राज्य माध्यमिक आणि उच्च माध्यमिक शिक्षण मंडळ, पुणे यांच्याकडून पुरवला जाणारा अभ्यासक्रम मराठी आणि सेमी-इंग्लिश या भाषेमधून शिकवला जातो. 

शाळेला मोठा परिसर लाभलेला आहे ज्याचा वापर विद्यार्थ्यांच्या खेळांसाठी केला जातो. ५ ते ८ च्या विद्यार्थ्यांना दुपारच्या सत्रात पोषण आहार दिला जातो.

## विद्यालयातील अभ्यासक्रम
* इयत्ता ५ ते ७
या दरम्यान विद्यार्थ्यांना विज्ञान व गणित हे विषय इंग्रजीमधून व समाजशास्त्र हा विषय मराठी भाषेतून शिकवला जातो. आणि मराठी, हिंदी व इंग्रजी हे भाषा विषय शिकवले जातात.

*इयत्ता ८ ते १० 
या इयत्तेमध्ये विद्यार्थ्यांना विज्ञान व गणित इयत्ता आठवीमध्ये इंग्रजीमधून आणि ९ ते १० मध्ये मराठीमधून शिकवले जाते. समाजशास्त्र हा विषय मराठी भाषेमधून शिकवला जातो. आणि मराठी, हिंदी व इंग्रजी हे भाषा विषय शिकवले जातात.

*आय. बी. टी.- विद्यालयामध्ये इयत्ता ८ ते १० मध्ये आय. बी. टी. म्हणजे मुलभूत तंत्रज्ञानाची ओळख हा विषय विज्ञान आश्रम, पाबळ यांच्या अंतर्गत कार्य शिक्षण म्हणून शिकवला जातो. यामध्ये एकूण चार विभाग आहेत.
१. अभियांत्रिकी 
२. उर्जा व पर्यावरण
३. शेती व पशुपालन
४. गृह-आरोग्य
हे विषय आठवड्यातून तीन दिवस विद्यालयात प्रात्यक्षिकासहित शिकवले जातात.

वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील शैक्षणिक संस्था
पेन्झा

**पेन्झा** हे रशियाच्या पेन्झा ओब्लास्तमधील मोठे शहर आहे. ओब्लास्ताची राजधानी असलेल्या या शहराची लोकसंख्या २०१० च्या जनगणनेनुसार ५,१७,३११ होती.

हे शहर मॉस्कोच्या आग्नेयेस ६२५ किमी अंतरावर पेन्झा आणि सुरा नद्यांच्या संगमावर वसलेले आहे.

वर्ग:रशियामधील शहरे
वर्ग:पेन्झा ओब्लास्त
चेबोक्सारी

**चेबोक्सारी** रशियाच्या चुवाशिया प्रजासत्ताक या प्रदेशातील मोठे शहर आहे. चुवाशियाचे प्रशासकीय केन्द्र असलेल्या या शहराची लोकसंख्या २०१० च्या जनगणनेनुसार ४,५३,७२१ होती. येथील वस्तीमध्ये ६२% चुवाश तर ३४% रशियन वंशाचे लोक आहेत.

हे शहर व्होल्गा नदीवरील २,२७५ किमी२ विस्ताराच्या चेबोक्सारी जलाशयाच्या काठी वसलेले आहे. याच्या मुखाशी असलेल्या जलविद्युत प्रकल्पाची क्षमता १,४०४ मेगावॉट इतकी आहे.

चेबोक्सारी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ या शहरास मॉस्को आणि सेंट पीटर्सबर्गशी जोडतो. याशिवाय सोची, सिंफेरोपॉल आणि अनापा या शहरांना मोसमी विमानसेवा उपलब्ध आहे.

वर्ग:रशियामधील शहरे
वर्ग:चुवाशिया
पटुआखाली

**पटुआखाली** हे बांगलादेशच्या पटुआखाली जिल्ह्यातील शहर आहे. जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र असलेल्या या शहराची लोकसंख्या २०११ च्या अंदाजानुसार ६५,००० होती. येथील वस्तीमध्ये ८६% मुस्लिम तर १३.८३% हिंदू आहेत.

हे शहर गंगेच्या मुखप्रदेशात आहे.

येथील नगरपालिकेची स्थापना १ एप्रिल, १८९२ रोजी झाली.

वर्ग:बांगलादेशमधील शहरे
वर्ग:पटुआखाली जिल्हा
योश्कार-ओला

**योश्कार-ओला** (मारी: Йошкар-Ола;*लाल शहर*) रशियाच्या मारी एल प्रजासत्ताकातील शहर आहे. प्रजासत्ताकाचे प्रशाकीय केन्द्र असलेल्या या शहराची लोकसंख्या २०१० च्या जनगणनेनुसार २,४८,७८२ होती.

हे शहर मालाया कोकशेगा नदीकाठी वसलेले आहे.

१९१९पूर्वी या शहराला *त्सार्योवोकोकशेस्क* आणि १९१९-१९२७ दरम्यान *क्रास्नोकोकशेस्क* अशी नावे होती.

योश्कार-ओला विमानतळापासून मॉस्को-व्नुकोव्हो विमानतळापर्यंत सेवा उपलब्ध आहे. येथून रोज एकदा मॉस्कोपर्यंत रेल्वेसेवा उपलब्ध आहे.

वर्ग:रशियामधील शहरे
वर्ग:मारी एल
गंडकी नदी

**गंडकी नदी** तथा **गंडक नदी** किंवा **नारायणी नदी** ही नेपाळ आणि भारतातून वाहणारी मोठी नदी आहे. गंगेची उपनदी असेलली ही नदी हिमालयात उगम पावते व खोल खोऱ्यातून वाहत तराईमध्ये प्रवेश करते. या नदीचे खोरे पूर्वेच्या कोसी नदी आणि पश्चिमेच्या घाघरा नद्यांच्या खोऱ्यांच्या मध्ये आहे. 

या नदीचे पाणलोट क्षेत्र ४६,३०० किमी२ इतके मोठे असून त्यात धौलागिरी, मनास्लु आणि अन्नपूर्णा १ या शिखरांवरून दक्षिणेस वाहणारे पाणीही असते.

वर्ग:भारतातील नद्या
वर्ग:नेपाळमधील नद्या
अब्द्रबबुह मन्सूर हदी

**अब्द्रबबुह मन्सूर हदी** ('Abdrabbuh Manṣūr Hādī; &nbsp; येमेनी उच्चारण: ; जन्म 1 सप्टेंबर 1945) एक येमेनी राजकारणी आणि माजी येमेन सशस्त्र सेनाचे फील्ड मार्शल आहे. ते २७ फेब्रुवारी २०१२ पासून येमेनचे राष्ट्राध्यक्ष आहेत आणि १९९४ ते २०१२ पर्यंत ते उपाध्यक्ष होते.

४ जून ते २३ सप्टेंबर २०११ दरम्यान, हदी  येमेनचे राष्ट्रपती होते, करण अली अब्दुल्ला सालेह सौदी अरेबियातील वैद्यकीय उपचार घेत होते. २०११ च्या यमनी बंडखोर दरम्यान राष्ट्रपती महलवर हल्ला झाला. 23 नोव्हेंबर रोजी ते पुन्हा अध्यक्ष झाले आणि सलेह हे राष्ट्रपती निवडणुकीसाठी प्रलंबित राहिले. हडी "राष्ट्रीय एकता सरकार स्थापन करण्याची अपेक्षा ठेवत होते आणि ९० दिवसांच्या आत लवकर राष्ट्रपतिपदाची निवडणूक लढण्याची अपेक्षा होती" आणि "सालेह" हे नाव केवळ राष्ट्रपती म्हणूनच चालू राहिले.
२१ फेब्रुवारी २०१२ रोजी दोन वर्षांच्या ट्रान्सिशनल कालावधीसाठी मन्सूर हदी यांची निवड राष्ट्रपती म्हणून झाली होती. त्या निवडणुकीत ते एकमेव उमेदवार होते. जानेवारी 2014 मध्ये त्याच्या आज्ञा आणखी एका वर्षासाठी वाढविण्यात आला.. तथापि, आपल्या मतांच्या समाप्तीनंतर ते सत्तेत राहिले.

२२ जानेवारी २०१५ रोजी, हुडींना हौथिसने राजीनामा देण्यास भाग पाडले. त्यानंतर हौथांनी राष्ट्राध्यक्षांच्या महलला जप्त केला आणि त्यांना वर्च्युअल घराने अटक केली. एका महिन्यानंतर तो एडनच्या आपल्या गावी पळून गेला.राजीनामा परत दिला, आणि हुडीं टेकओव्हर एक असंवैधानिक निर्णायक मत म्हणून दोष दिले. हौथिस यांनी रेव्हॉल्व्हरसन समितीची स्थापना केली आणि राष्ट्राध्यक्षपदाच्या शक्ती, तसेच जनरल पीपल्स काँग्रेस, हदींच्या स्वतःच्या राजकीय पक्षाची सत्ता धारण केली. 25 मार्च 2015 रोजी, हाडीने एका बोटात येमेन पळाले करण हौथिस सैन्याने एडन वरकब्जा केले दुसऱ्या दिवशी रियाध येथे पोहोचल्यावर सौदी अरेबियाने आपल्या सरकारच्या पाठिंब्याने बमबारीची मोहीम सुरू केली. सप्टेंबर 2015 मध्ये, तो एडन परत आला कारण सऊदी समर्थक शासकीय सैन्याने शहरावर पुन्हा कब्जा केला

## जीवन आणि शिक्षण 
[उजवे|180px|तरुण अब्द्रबबुह मन्सूर हदी [दक्षिण येमेनी दरम्यान त्याच्या सेवा सैन्य]]
हुडीचा जन्म १९४५ ठुकैं, अब्यानएक जो एक दक्षिण येमेनी गव्हरनरेट आहे इथे झाला. १९६४ मध्ये फेडरेशन ऑफ साउथ अरेबियामध्ये त्यांनी एका सैन्य अकादमीतून पदवी प्राप्त केली. १९६६ साली त्यांनी ब्रिटनमध्ये शिकण्यासाठी सैन्य शिष्यवृत्ती घेतल्यानंतर पदवी प्राप्त केली, पण इंग्रजी बोलू शकले नाही.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९४५ मधील जन्म
वर्ग:यमनचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
व्हियाएर्मोसा

**व्हियाएर्मोसा** (स्पॅनिश:Villahermosa; *सुंदर गाव*) हे मेक्सिकोच्या ताबास्को राज्यातील मोठे शहर आहे. राज्याची राजधानी असलेल्या या शहराची लोकसंख्या २०१० च्या जनगणनेनुसार ६,४०,३५९ होती. हे शहर ग्रिहाल्बा नदीकाठी वसलेले आहे.

या शहराची स्थापना २४ जून, १५६४ रोजी दियेगो दि किहेदा या स्पॅनिश व्यक्तीने केली होती.

व्हियाएर्मोसा आंतरराष्ट्रीय विमानतळापासून मेक्सिकोतील प्रमुख शहरे आणि अमेरिकेतील ह्युस्टनला विमानसेवा उपलब्ध आहे.

वर्ग:मेक्सिकोमधील शहरे
वर्ग:ताबास्को
वर्ग:इ.स. १५६४ मधील निर्मिती
होआव गुलार

इवलेसे
**होआव बेल्चियोर मार्केस गुलार** (१ मार्च, १९१८ - ६ डिसेंबर, १९७६) हा ब्राझिलचा २४वा राष्ट्राध्यक्ष होता.

१ एप्रिल, १९६४ रोजी सशस्त्र उठावात याला पदच्युत करण्यात आले.

वर्ग:ब्राझिलचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १९१८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७६ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
प्रेस्बिटेरियन

**प्रेस्बिटेरियन** हा ख्रिश्चन धर्माचा एक पंथ आहे. प्रोटेस्टंट पंथाची एक उपशाखा असलेला हा पंथ ब्रिटन आणि स्कॉटलॅंडच्या आसपासच्या प्रदेशांत अंदाजे १६व्या शतकात उदयास आला. या पंथावर जॉन कॅल्व्हिन आणि त्याचा शिष्य जॉन नॉक्स यांच्या विचारांचा प्रभाव आहे परंतु हा पंथ कॅल्व्हिनिस्ट पंथापेक्षा वेगळा आहे.

या पंथाचे नाव चर्चमधील एक प्रकारच्या सत्ताव्यवस्थेचे नाव आहे. प्रेसबिटेरियन सत्ताव्यवस्थेत वरिष्ठ भक्तांच्या (एल्डर) समितीद्वारे चर्चचे कामकाज पाहिले जाते.

वर्ग:ख्रिश्चन धर्म
वर्ग:प्रेस्बिटेरियन चर्च
भोणे रेल्वे स्थानक

**भोणे रेल्वे स्थानक** भुसावळ-सुरत रेल्वेमार्गावरील एक स्थानक आहे. जळगाव जिल्ह्यातील या स्थानकावर चार पॅसेंजर गाड्या थांबतात.

## संदर्भ 
वर्ग:जळगाव जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
वर्ग:मध्य रेल्वेची स्थानके
पीपल्स एज्युकेशन सोसायटी

**पीपल्स एज्युकेशन सोसायटी** ही महाराष्ट्रातील एक शैक्षणिक संस्था आहे. 
अस्पृश्यांसह निम्न-मध्यमवर्गास उच्च शिक्षण देण्यासाठी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी ८ जुलै १९४५ रोजी ‘पीपल्स एज्युकेशन सोसायटीची’ स्थापना केली. या संस्थेच्यावतीने १९४६ मध्ये मुंबईत सिद्धार्थ कला व विज्ञान महाविद्यालय, १९५० मध्ये छत्रपती संभाजीनगर येथे मिलिंद महाविद्यालय, १९५३ मध्ये मुंबईत सिद्धार्थ वाणिज्य व अर्थशास्त्र महाविद्यालय तर १९५६ मध्ये मुंबईतच सिद्धार्थ विधी महाविद्यालय सर्व समाज बांधवासाठी सुरू केले.

वर्ग:इ.स. १९४५ मधील निर्मिती
वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचे पक्ष व संघटना 
वर्ग:शैक्षणिक संस्था
वर्ग:दलित संस्था व संघटना
एपिफनी

**एपिफनी** हा एक ख्रिश्चन सण आहे. या दिवशी येशू ख्रिस्त यांनी देव म्हणून अवतार घेतल्याचे साजरे केले जाते. याची पारंपारिक तारीख ६ जानेवारी आहे. १९७० पासून काही देशांमध्ये १ जानेवारीनंतर येणाऱ्या पहिल्या रविवारी हा सण साजरा केला जातो. जुलियन दिनदर्शिका वापरणारे चर्च हा सण १९ जानेवारी रोजी साजरा करतात. जुलियन आणि ग्रेगरीय दिनदर्शिकांमधील सध्याच्या १३ दिवसांच्या फरकांमुळे ही तारीख निवडली गेली आहे..

वर्ग:ख्रिश्चन सण
इंग्लंडचा दुसरा एडवर्ड

**दुसरा एडवर्ड** (२५ एप्रिल, १२८४ - २१ सप्टेंबर, १३२७) हा चौदाव्या शतकाच्या सुरुवातीस इंग्लंडचा राजा होता. हा पहिल्या एडवर्डचा चौथा मुलगा होता व आपल्या मोठ्या भावांच्या मृत्युपश्चात तो युवराज झाला. १३०६ साली त्याला सरदारपद बहाल केले गेले. १३०७मध्ये आपल्या वडिलांच्या मृत्युनंतर तो राजा झाला.

१३०८ साली त्याने फ्रांसचा राजा फिलिप चौथ्याची मुलगी इसाबेलाशी लग्न केले. या लग्नाद्वारे इंग्लंड आणि फ्रांसमधील वितुष्ट संपविण्याचा त्याचा हेतू होता. त्याच्या उत्तरकाली १३२५मध्ये एडवर्डने इसाबेलाला फ्रांसशी तहाची बोलणी करण्यासाठी पॅरिसला पाठविले. इसाबेलाने तेथे जाउन आपल्या प्रेमी रॉजर मॉर्टिमरशी संधान बांधले व सैन्यानिशी तिने १३२६ साली इंग्लंडवर चढाई केली. मोडकळीस आलेली एडवर्डची राज्यव्यवस्था कोलमडून पडली आणि इसाबेला आणि मॉर्टिमरने तिचा १४ वर्षांचा मुलगा एडवर्ड तिसऱ्याला राजा केले.

त्याच वर्षी एडवर्ड बर्कली महालात मृत्यू पावला. इसाबेला व मॉर्टिमरने त्याची हत्या घडवून आणल्याची शंका इतिहासकार व्यक्त करतात.

एडवर्ड ०२
वर्ग:इ.स. १२८४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १३२७ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ट्रॉपिक एर

**ट्रॉपिक एर** ही बेलीझमधील विमानवाहतूक कंपनी आहे. बेलीझ सिटी आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर मुख्य ठाणे असलेली ही कंपनी बेलीझ, मेक्सिको, होन्डुरास आणि ग्वातेमालामधील १८ शहरांना विमानसेवा पुरविते. ट्रॉपिक एर बेलीझ सिटीतून पर्यटकांच्या सहलीही आयोजित करते.

## गंतव्यस्थाने
## ताफा
या कंपनीच्या ताफ्यात १५ छोटी विमाने आहेत.

वर्ग:बेलीझमधील विमानवाहतूक कंपन्या
ॲरिझोना स्टेट युनिव्हर्सिटी

**ॲरिझोना स्टेट युनिव्हर्सिटी** अमेरिकेच्या ॲरिझोना राज्यातील विद्यापीठ आहे. फीनिक्स महानगरात पाच आणि ॲरिझोना राज्यात इतर चार प्रांगणे असलेले हे विद्यापीठ अमेरिकेतील सर्वाधिक विद्यार्थी असलेलेले सार्वजनिक विद्यापीठ आहे. २०१६ मध्ये येथे सुमारे ७२,००० विद्यार्थी शिक्षण घेत होते. या विद्यापीठाची स्थापना १२ मार्च, १८८५ रोजी *टेरिटोरियल नॉर्मल स्कूल* या नावाने ॲरिझोनातील टेम्पे शहरात झाली. १९५८मध्ये यास सध्याचे नाव दिले गेले.

वर्ग:अमेरिकेमधील विद्यापीठे
वर्ग:फीनिक्स (ॲरिझोना)
वर्ग:इ.स. १८८५ मधील निर्मिती
माउंट माउंगानुई

180px|इवलेसे|उजवे|डोंगरावरून दिसणारे माउंट माउंगानुई
**माउंट माउंगानुई** हे न्यू झीलंडच्या टौरंगा शहराचे मोठे उपनगर आहे.

येथून जवळ याच नावाचा डोंगर आहे. याला स्थानिक माओरी भाषेत *माउआओ* म्हणतात.

बे ओव्हल हे न्यू झीलंडचे प्रमुख क्रिकेट मैदान येथे आहे.

वर्ग:न्यू झीलंडमधील शहरे
अंबादेवी मंदिर सत्याग्रह

**अंबादेवी मंदिर सत्याग्रह** हा अमरावती येथील प्राचीन 'अंबादेवी मंदिरात' प्रवेशासाठी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचा हा सत्याग्रह पंजाबराव देशमुख यांच्या नेतृत्वाखाली २६ जून इ.स. १९२७ रोजी सुरू झाला होता. या मंदिरात अस्पृश्यांना प्रवेश देण्यात यावा यासाठी अस्पृश्यांनी देवस्थान कमिटीकडे दोन वेळा अर्ज केला. सुरुवातीला अर्ज फेटाळले गेले नंतर मात्र देवस्थानचे एक विश्वस्त दादासाहेब खापर्डे यांनी अस्पृश्यांना हे मंदिर खुले करून देण्याचे आश्वासन डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांना दिले.

हिंदू धर्म हा प्राणिमात्रांवर दया करावी, सर्व मानव ही ईश्वरांची लेकरे अशी शिकवण देतो. परंतु याच हिंदू धर्मात त्या ईश्वरांची पूजा करण्यासाठी देखील बहुसंख्य दलितांचा अधिकार नाकारला जाई. कारण अस्पृश्यांनी मंदिरात प्रवेश केल्यानंतर मंदिरे बाटतील, सामाजिक अनर्थ घडेल अशी समजूत होती. ही गोष्ट बाबासाहेबांना मान्य नव्हती. मानवी समानतेसाठी ज्याप्रमाणे चवदार तळ्याचा सत्याग्रह करावा लागला. त्याचप्रमाणे हिंदू मंदिरांतीलही प्रवेशासाठीही करावा लागेल याची जाणीव बाबासाहेबांना झाली. म्हणून डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी मंदिर प्रवेशासाठी सत्याग्रह केला. देवाच्या दर्शनासाठी हा मंदिर सत्याग्रह नव्हता तर हिंदू असूनही हिंदूच्या मंदिरात प्रवेश मिळत नसल्यामुळे तो समानतेचा अधिकार मिळवण्यासाठी हा मंदिर प्रवेशाचा संघर्ष होता. हिंदू दलितांच्या मंदिर प्रवेशामुळे मंदिर व मंदिरातील मूर्ती अपवित्र वा अशुद्ध होत नाही, हे सुद्धा सिद्ध करण्याचा हेतू या चळवळीमागे होता.

## हे सुद्धा पहा 
* डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर संबंधित लेखांची सूची
* डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या नावावर असलेल्या गोष्टींची यादी

वर्ग:मंदिर प्रवेश सत्याग्रह
वर्ग:अमरावती
वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर
वर्ग:इ.स. १९२७
अनत्ता

**अनत्ता** (पाली) किंवा **अनात्मन** (संस्कृत) हा बौद्ध धर्मातील एक सिद्धान्त आहे. हा सिद्धान्त सांगतो की, जीवंत प्राण्यांमध्ये अविनाशी, शाश्वत आत्मा नसतो.

## हे सुद्धा पहा 
* आत्मा

वर्ग:बौद्ध धर्म
वर्ग:बौद्ध तत्त्वज्ञानविषयक संकल्पना
जस्टिन गॅट्लिन

**जस्टिन गॅट्लिन** (१० फेब्रुवारी, १९८२:ब्रूकलिन, न्यू यॉर्क, अमेरिका - ) हा एक अमेरिकन धावपटू आहे. हा १०० मी आणि २०० मी धावण्याच्या शर्यतींमध्ये भाग घेतो. याने ऑलिंपिक स्पर्धांमध्ये एक सुवर्ण, दोन रजत आणि दोन कांस्य पदके मिळवली आहेत. याशिवाय त्याला जागतिक अजिंक्यपद स्पर्धा आणि इतर आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांमध्ये अनेक पदके मिळाली आहेत.

जमैकाचा युसेन बोल्ट आणि गॅट्लिन हे एकमेकांचे स्पर्धक होते. बोल्ट निवृत्त झाल्यावर गॅटलिनला *जगातील सर्वात वेगवान माणूस* हा खिताब मिळाला.

## संदर्भ 
वर्ग:धावपटू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रवी ग्रोवर

**रवि ग्रोवर** हे भारत सरकारने पद्मश्री पुरस्काराने सन्मानित केले गेलेले अणुशास्त्रज्ञ आहेत. यांनी होमी भाभा राष्ट्रीय संस्थेची स्थापना करण्यात योगदान दिले होते.

वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:भारतीय अणुशास्त्रज्ञ
वर्ग:मराठी अभियंते
वर्ग:इ.स. १९४९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
क्रिस्टोफर पिने

**क्रिस्टोफर पिने** हे  भारत सरकारने पद्मश्री पुरस्काराने सन्मानित केले गेलेले मानववंशशास्त्रज्ञ आहेत.

वर्ग:मानववंशशास्त्रज्ञ
वर्ग:ब्रिटिश शास्त्रज्ञ
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पर्वती मंदिर सत्याग्रह

**पर्वती मंदिर सत्याग्रह** हा पुण्यातील पर्वती मंदिर प्रवेशासाठी इ.स. १९२९ मध्ये केला गेलेला डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचा सत्याग्रह होता. पुण्यातील 'पर्वती टेकडीवरील मंदिर' हे अस्पृश्यांना खुले नव्हते. हा बाबासाहेबांचा अमरावती नंतरचा दुसरा मंदिर सत्याग्रह आहे. हे मंदिर दलितांसाठी खुले करावे म्हणून पुण्यातील आंबेडकरांच्या वतीने एम.एम. जोशी, ना.ग. गोरे, र.के. खाडिलकर व शिरूभाऊ लिमये यांनी मंदिराच्या ट्रस्टला त्यांचा अर्ज केला. परंतु मंदिर खाजगी मालमत्ता असल्याचे सांगून ट्रस्टने अर्ज फेटाळला. यानंतर मंदिर प्रवेशासाठी एक सत्याग्रह मंडळ स्थापन केले गेले. त्यात शिवराम काबंळे (अध्यक्ष), पां.ना. राजभोज (उपाध्यक्ष) व इतर सभासदांचा सहभाग होता. या सर्वांनी १३ ऑक्टोबर इ.स. १९२९ रोजी पुणे पर्वती सत्याग्रह सुरू केला. यात शिवराम कांबळे, एम.एम.जोशी, ना.ग. गोरे, र.के. खाडिलकर, विनायक भुस्कुटे, पां.ना. राजभोज व स्वामी योगानंद यांच्यासहित हजारों स्त्री पुरुषांनी सत्याग्रहात भाग घेतला होता.

वर्ग:मंदिर प्रवेश सत्याग्रह
वर्ग:पुणे 
वर्ग:इ.स. १९२९
वर्ग:डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर
मुदुंडी रामकृष्ण राजू

**मुदुंडी रामकृष्ण राजू** (१९३० - २५ जून, २०२५) हे एक भारतीय भौतिकशास्त्रज्ञ होते, जे कर्करोग उपचारांमध्ये आण्विक भौतिकशास्त्राच्या वापरावरील संशोधनासाठी ओळखले जातात. यांचा जन्म आंध्र प्रदेश राज्यातील भीमावरम शहरात झाला होता. तसेच ते भीमावरम येथे स्थित आंतरराष्ट्रीय कर्करोग केंद्र, महात्मा गांधी मेमोरियल मेडिकल ट्रस्टचे व्यवस्थापकीय विश्वस्त होते. त्यांना अमेरिकेतील विविध संस्थांमध्ये रेडिएशन थेरपीमध्ये ३५ वर्षांचा संशोधन अनुभव आहे, ज्यात मॅसॅच्युसेट्स जनरल हॉस्पिटल, हार्वर्ड विद्यापीठ, मॅसेच्युसेट्स इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी, लॉरेन्स रेडिएशन लॅबोरेटरी, बर्कले येथील कॅलिफोर्निया विद्यापीठ आणि लॉस अलामोस नॅशनल लॅबोरेटरी इत्यादी संस्थांचा समावेश आहे. आणि या विषयावरील अनेक लेखांचे श्रेय त्यांना जाते. राजू यांना २०१३ मध्ये भारत सरकारने पद्मश्री पुरस्कार या चौथ्या सर्वोच्च भारतीय नागरी पुरस्काराने सन्मानित केले होते. 

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय भौतिकशास्त्रज्ञ
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. २०२५ मधील मृत्यू
संजय गोविंद धांडे

**संजय गोविंद धांडे** हे कानपूर येथील भारतीय प्रौद्योगिकी संस्थानाचे अध्यक्ष आहेत. २०१३ साली त्यांना पद्मश्री पुरस्काराने गौरवले आहे.

वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:मराठी अभियंते
वर्ग:इ.स. १९४८ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कृष्णस्वामी विजयराघवन

**कृष्णस्वामी विजयराघवन** (३ फेब्रुवारी, १९५४ - ) हे भारत सरकारने पद्मश्री पुरस्काराने सन्मानित केले गेलेले शास्त्रज्ञ आहेत.

वर्ग:भारतीय जीवशास्त्रज्ञ
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. १९५४ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बचत खाते

**बचत खाते** ही बँका आणि इतर वित्तसंस्थांची सर्वात लोकप्रिय सेवा आहे.

विशिष्ट अपवाद वगळता कोणीही व्यक्ती किंवा व्यवसाय आपले पैसे बँकेला देते. हे पैसे बँक तिसऱ्या व्यक्तीस कर्ज म्हणून वापरावयास देते व त्यासाठी व्याज आकारते. या व्याजातील पैशातून बँक मूळ ठेवदारास व्याज देते. घरी रोख रक्कम ठेवण्यापेक्षा सुरक्षित रहावे म्हणूनही पैसे बचत खात्यात ठेवले जातात.

ग्राहकाने आपली ओळख पत्रे आणि पत्त्याचा पुरावा बँकेला अर्जासोबत देऊन बचत खाते उघडता येते.  बचत खाते उघडल्यास ग्राहकाला धनादेश (चेक बुक) , एटीएम कार्ड, नेट बँकिंग अशा अनेक सोयी उपलब्ध होतात. ग्राहक आपले पैसे हवे तेव्हा काढून घेऊ शकतो तसेच धनादेश , आर टी जी एस, एन इ एफ टी असे मार्ग वापरून इतरांना आपले पैसे देऊ शकतो.

बचत खात्या बरोबर मिळणाऱ्या विविध सोयीसाठी ग्राहकाला वेगवेगळे शुल्क द्यावे लागते. काही वेळा ग्राहकाच्या खात्यावर मोठी रक्कम शिल्लक असेल तर बँका हे शुल्क माफ  करू शकतात.

बचत खाते उघडण्या साठी काही किमान रक्कम आपल्या खात्यात ठेवावी लागते. अशी किमान रक्कम खात्यात न ठेवल्यास बँक अशा ग्राहकास दंड करू शकते.

जन धन योजने अंतर्गतभारत सरकारने शून्य किमान रक्कम आणि कुठलेही शुल्क नसलेली बचत खाती उघडण्याची सोय भारतीय जनतेला करून दिली. या योजने अंतर्गत कोट्यावधी बचत खाती उघडली गेली.

बचत खात्याला नामनिर्देशन करण्याची सोय उपलब्ध आहे.

## खातेपुस्तक
बँकेत बचत खाते असणाऱ्या ग्राहकांना त्यांच्या खात्यावरील व्यवहारांची माहिती देणारे "खाते पुस्तक"  दिले जाते. खातेपुस्तकात खातेदाराचे नाव, पत्ता, खात्याचा क्रमांक, खात्याचा प्रकार, बँक शाखेचा पत्ता, शाखेचा IFSC आय एफ एस सी कोड, पेन्शन ऑर्डर क्रमांक असे तपशील पहिल्या पानावर असतात. खाते पुस्तकावरील इतर पानावर व्यवहारांची माहिती उदा. तारीख, तपशील, रक्कम, धनादेश क्रमांक, जमा कि नावे आणि व्यवहारानंतर खात्यातील शिल्लक रक्कम असते.

खाते पुस्तक हरवले तर बँकेला अर्ज करून नवीन खातेपुस्तक मिळू शकते. या साठी काही शुल्क भरावे लागते. काही वेळा ग्राहकांच्या सुरक्षिततेसाठी पैसे काढताना खाते पुस्तक बरोबर असणे सक्तीचे केले जाते. गैर व्यक्तीने खात्यातील पैसे काढू नयेत या साठी हे आवश्यक आहे.

खाते उतारा आणि खाते पुस्तक यांचा उद्देश एकाच आहे, ग्राहकाला त्याच्या खात्यातील व्यवहारांची माहिती होणे. खातेपुस्तक ग्राहक कधीही भरून घेऊ शकतो व त्यामुळे व्यवहारांची माहिती क्षणात होऊ शकते. खाते उतारा हा ठराविक कालावधी नन्तर दिला जातो.

## बचत खात्यावरील व्याजाची मोजणी
भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या नियमाप्रमाणे ग्राहकाच्या खात्यावर रोज दिवसाखेरी शिल्लक असणाऱ्या रकमेवर ठराविक दराने व्याज दिले मोजले पाहिजे. व्याजाचा दर सर्व बचत खाते ग्राहकांना समान असावा असा रिझर्व्ह बँकेचा दंडक आहे. जमा रकमेवरील व्याजाची रक्कम दर तीन महिने किंवा दर सहा महिन्यांनी देण्याची मुभा बँकांना आहे.

जर खात्यामध्ये नावे रक्कम असेल म्हणजेच खात्यामध्ये ओव्हर ड्राफ्ट असेल तर व्याजाची रक्कम दर महिनाअखेरीस वसूल करता येते. नावे रकमेवरील व्याजसुद्धा दर दिवसा अखेरीच्या नावे रकमेवर मोजले जाते.

वर्ग:बँकिंग
वर्ग:आर्थिक विकास
पुणे मराठी ग्रंथालय

**पुणे मराठी ग्रंथालय**  हे पुण्यातील मोठे सार्वजनिक ग्रंथालय आहे.

वर्ग:महाराष्ट्रातील ग्रंथालये
वर्ग:पुणे
केंद्रीकृत बँकिंग प्रणाली

**केन्द्रीकृत बँकिंग प्रणाली** ही एकाच ठिकाणी असलेल्या केन्द्रीय संगणकाद्वारे चालविलेली बँकिंग प्रणाली आहे.

यात बँकेच्या सर्व शाखा एका केंद्रीय संगणकाला जोडल्या जातात. सर्व ग्राहकांची माहिती या केंद्रीय संगणकात साठवलेली असते. त्यामुळे बँकेचा ग्राहक कुठल्याही शाखेत गेला तरी त्याच्या खात्याची माहिती उपलब्ध होते. ग्राहक आपली बँकेची कामे कुठल्याशी शाखेतून करू शकतो. संगणकीकृत केंद्रीय प्रणालीमुळे वेळेची बचत, त्वरित व्यवहार, व्यवहाराची अचूकता अशा अनेक गोष्टी साध्य झाल्या आहेत. या प्रणालीमुळे बँकेच्या अंतर्गत व्यवहारांचे प्रमाणीकरण शक्य होते.

इन्फोसिसची फिनॅकल, ओरॅकलची फ्लेक्सक्यूब, टीसीएसची बँक्स, तेमेनोसची टी२४ हे केंद्रीकृत संगणक प्रणालींचे नमुने आहेत.

वर्ग:बँकिंग
वर्ग:बँकिंग तंत्रज्ञान
शास्त्रीय परिभाषा कोश

## ग्रंथपरिचय
**य.रा. दाते, चिं. ग. कर्वे. १९४८. शास्त्रीय  परिभाषा कोश -  एक  वरदान**  

भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र, जीवशास्त्र, अभियांत्रिकी , वैद्यकीय या विज्ञानाधारित विषयांसोबत आता शेकडो अन्या विज्ञानाधारित विषय अस्तित्वात आले आहेत. उदा०  संगणकशास्त्र, जैवतंत्रज्ञान इ.  या विविध विषयांतील विषयलक्षी शब्दांना त्या त्या विषयातील पारिभाषिक शब्द म्हणतात. इंग्रजीत लाखो शास्त्रीय पारिभाषिक शब्द आहेत आणि यातील बहुसंख्य शब्दांना मराठी प्रतिशब्दच नाहीत अशी महाराष्ट्रातील अनेक शिक्षित, सुशिक्षितांची प्रामाणिक समजूत आहे. 

**य.रा. दाते, चिं. ग. कर्वे. संपादित १९४८मध्ये प्रसिद्ध झालेला शास्त्रीय  परिभाषा कोश** हा कोश या समजुतीला छेद  देणारा आहे. महाराष्ट्रातील उच्चशिक्षितानाही असंख्य इंग्रजी शास्त्रीय पारिभाषिक शब्दांचे मराठी प्रतिशब्द माहित नाहीत. ते शब्द माहित नाहीत, इतकेच नाही, तर असंख्य इंग्रजी पारिभाषिक शब्दांना १९४८ किंवा त्यापूर्वीच मराठी प्रतिशब्द देण्याचे महान कार्य कोणीतरी  करून ठेवले आहे याचीही गंधवार्ता अनेक शिक्षित, उच्चशिक्षितांना नाही. गेल्या सत्तर वर्षात हे  मराठी पारिभाषिक शब्द वापरण्याचा प्रयोग झाला नाही,  म्हणून हा मौल्यवान खजिना  लपून राहिला होता. आता  वरदा प्रकाशनाने कोशाची नवीन आवृत्ती काढली आहे.

वर्ग:कोश साहित्य
पेस्तनजी बोमनजी

**पेस्तनजी बोमनजी**(१८५१ - १९३९) हे भारतीय चित्रकार होते. ते व्यक्तिचित्रणात निष्णात होते.
200px|इवलेसे|उजवे|पोपटाचे जेवण

वर्ग:भारतीय चित्रकार
वर्ग:इ.स. १८५१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९३९ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गणपतराव वडणगेकर

**गणपतराव वडणगेकर** हे मराठी चित्रकार होते.

वर्ग:भारतीय चित्रकार
वर्ग:मराठी चित्रकार
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शरद वायकूळ

**शरद वायकूळ** हे पॅलेट नाइफ अर्थात पेनाची निब वापरून चित्र काढण्याच्या तंत्राचा वापर करणारे कीर्तीचे कोल्हापूरचे निसर्ग चित्रकार होते. ते *पॅलेट नाईफ* या तंत्रातील निष्णात समजले जायचे. त्यांच्या चित्रात त्रिमितीचा आभास होता. पॅलेट नाईफ या तंत्रात कुशल असलेल्या वायकूळ यांना प्रचंड प्रसिद्धी आणि पैसाही मिळाला.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय चित्रकार
वर्ग:इ.स. २०१४ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
झिम्मा

**झिम्मा** हा मुलींचा एक नृत्यवजा खेळ आहे.

## संदर्भ
वर्ग:खेळ
वर्ग:महाराष्ट्राची संस्कृती
बंगारू लक्ष्मण

**बंगारू लक्ष्मण** (१७ मार्च, १९३९:हैदराबाद, तेलंगण - १ मार्च, २०१४) हे भारतीय जनता पक्षाचे २०००-०१ दरम्यान पक्षाध्यक्ष होते. हे राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे सदस्य होते.

लक्ष्मण १९९९-२००० दरम्यान भारताचे रेल्वे राज्यमंत्री होते.

हे संरक्षण सामग्री खरेदी घोटाळ्यात दोषी ठरल्यामुळे त्यांना चरा वर्षांचा तुरुंगवास झाला

वर्ग:भारतीय जनता पक्षाचे अध्यक्ष
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९३९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१४ मधील मृत्यू
सलील पारेख

**सलिल पारेख** हे इन्फोसिसचे विद्यमान मुख्य कार्यकारी अधिकारी आणि व्यवस्थापकीय संचालक आहेत. पारेख यांनी २ जानेवारी २०१८ रोजी अंतरिम सीईओ यू बी प्रवीण राव यांच्याकडून पदभार स्वीकारला.

## प्रारंभिक जीवन आणि शिक्षण
ते इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी, बॉम्बे (IIT बॉम्बे) मधून एरोनॉटिकल इंजिनिअरिंगमध्ये पदवीधर आहेत. कॉर्नेल विद्यापीठातून संगणक विज्ञान आणि यांत्रिक अभियांत्रिकीमध्ये पदव्युत्तर अभियांत्रिकी पदवी.

पारेख हे कॅपजेमिनी येथील समूह व्यवस्थापन मंडळाचे सदस्य होते, जिथे त्यांनी २००० पासून काम केले होते, अर्न्स्ट अँड यंगच्या कन्सल्टन्सी विभागाचे, जिथे ते आधी काम करत होते, कंपनीमध्ये विलीन करण्यात आले होते.

अगदी अलीकडे, ते समूह कार्यकारी मंडळाचे सदस्य होते, आणि मार्च २०१५ मध्ये त्यांची उप मुख्य कार्यकारी अधिकारी म्हणून नियुक्ती करण्यात आली होती. ऍप्लिकेशन सर्व्हिसेस आणि क्लाउड इन्फ्रास्ट्रक्चर सर्व्हिसेसचा समावेश असलेल्या बिझनेस क्लस्टरची देखरेख करण्यासाठी ते जबाबदार होते.

## व्हिसलब्लोअर आरोप
इन्फोसिस च्या एका बोर्ड सदस्याला इन्फोसिस मधील अनैतिक व्यवहारांच्या दोन निनावी व्हिसलब्लोअर तक्रारी प्राप्त झाल्या ज्यात सलील पारेख यांच्यावरही आरोप झाले. संचालक मंडळाच्या लेखापरीक्षण समितीने निनावी व्हिसलब्लोअर तक्रारींमध्ये समाविष्ट असलेल्या आरोपांची स्वतंत्र तपासणी केली आणि हे निर्धारीत केले की आरोप योग्यतेशिवाय आहेत. लेखापरीक्षण समितीने स्वतंत्र कायदेशीर सल्लागार शार्दुल अमरचंद मंगलदास अँड कंपनी आणि प्राइसवॉटरहाऊसकूपर्स प्रायव्हेट लिमिटेड यांच्या सहाय्याने सखोल तपास केला.

वर्ग:भारतीय उद्योजक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९६४ मधील जन्म
के. जन कृष्णमूर्ती

**के. जन कृष्णमूर्ती** (२४ मे, १९२८, मदुरै, तमिळनाडू - २५ सप्टेंबर २००७, चेन्नई, तमिळनाडू) हे २००१ मध्ये भारतीय जनता पक्षाचे पक्षाध्यक्ष होते.

हे भारताचे कायदामंत्रीही होते.

वर्ग:भारतीय जनता पक्षाचे अध्यक्ष
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:भारतीय कायदामंत्री
शॉर्ट फिल्म थिएटर

**शॉर्ट फिल्म थिएटर** ही पुणे येथे असलेली लघुचित्रपट वितरण संस्था आहे. ही संस्था जानेवारी २०१७ मध्ये स्थापन झाली. या संस्थेचे कार्यक्षेत्र सोशल मिडिया मार्फत लघुचित्रपटांना प्रेक्षकांपर्यंत पोहोचवणे आहे. काही महिन्यांतच या संस्थेने जगभरातील २,२०० पेक्षा अधिक लघुचित्रपट उपलब्ध केले आहेत, जगभरातील लघुपट एका संकेतस्थळावर प्रेक्षकांना पाहता यावेत यासाठी ही संस्था प्रयत्नशील आहे, लघुपट निर्माते किवा प्रेक्षकांना ही संस्था कोणतेही शुल्क आकारत नाही.

## स्थापना 
शॉर्ट फिल्म थिएटर या संस्थेची स्थापना जानेवारी २०१७ रोजी पुणे येथे सौ. प्राजक्ता अजित केरुरे यांनी केली.

## बाह्य दुवे
* अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:चित्रपट
सदाशिव वसंत गोरक्षकर

**सदाशिव वसंत गोरक्षकर** हे ऐतिहासिक वस्तूंचा संग्रह आणि जतन करण्याबद्दलचे शास्त्राचे तज्ञ आहेत. त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली कोकणातील देवरूख येथील लक्ष्मीबाई पित्रे कलासंग्रहालय साकारले गेले. तेथे इंग्रजकालीन बॉम्बे स्कूल ऑफ आर्टच्या शैलीतील चित्रकलेचे अत्यंत दुर्मिळ नमुने संरक्षित झाले. पेस्तनजी बोमनजी, लाल बहादूर धुरंधर, आबालाल रहिमान, बाबुराव पेंटर या चित्रकारांच्या कलाकृती येथे आहेत. त्यांना २००३मध्ये पद्मश्री हा नागरी सन्मान देउन गौरवण्यात आले. 

## प्रकाशित पुस्तके
* डॉन ऑफ सिव्हिलायजेशन ऑफ महाराष्ट्र
* राजभवन्स इन महाराष्ट्र
* अनिमल्स इन इंडियन आर्ट
* द मॅरिटाइम हेरिटेज ऑफ इंडिया
* कार्ले केव्हस ऑफ वेस्टर्न इंडिया
* कालिदास अँड द महायोगी ऑफ घारापुरी 

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९३३ मधील जन्म
वर्ग:मराठी शास्त्रज्ञ
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
लक्ष्मीबाई पित्रे कलासंग्रहालय

**लक्ष्मीबाई पित्रे कलासंग्रहालय** हे कोकणातील देवरूख येथील संग्रहालय आहे. याचे उद्घाटन ११ मे २०१४ रोजी शिवशाहीर बाबासाहेब पुरंदरे आणि अभिनेते अमोल पालेकर यांच्या उपस्थितीत झाले. कोकणातील हे पहिलेच दृश्यकला संग्रहालय आहे. बॉम्बे स्कूल शैलीतील रघुवीर शंकर मुळगावकर, व्ही. एस. गुर्जर, सावळाराम लक्ष्मण हळदणकर, एस.एम. पंडित, ए. एच. मुल्लर, मुरलीधर रामचंद्र आचरेकर, बाबुराव पेंटर, दीनानाथ दलाल, क. र. केतकर, गणपतराव वडणगेकर, दादीसेठ ईरुक्शा, ईरुक्शा पेस्तनजी, ‌पेस्तनजी बोमनजी अशा चित्रकारांच्या तसेच समकालीन कलाक्षेत्रातील अनेक कलाकारांची चित्रे आणि शिल्पे येथे प्रदर्शित आहेत. 

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय कलासंग्रहालय
संख्यालेखन

**संख्यालेखन** ही संख्येचे विविध प्रकारे लेखन करण्याच्या पद्धती होय.

गणित विषयाची सुरुवात संख्या मोजण्यापासून होते. १,२,३,४ याप्रमाणे संख्या मोजल्या, तरी त्या लिहिण्याचे काम अनेक संस्कृतींच्या मध्ये वेगवेगळे झालेले दिसते. उदाहरणार्थ रोमन पद्धतीत I हे अक्षर १ साठी , X हे अक्षर दहासाठी असे नियम होते. V हे अक्षर ५ साठी तर ४ साठी IV, ६ साठी VI असे लिहिले जाई. मोठ्या किमतीच्या अक्षरानंतर लहान किमतीचे अक्षर म्हणजे त्यांची बेरीज, मोठ्या किमतीच्या अक्षराच्या आधी लहान किमतीचे अक्षर म्हणजे लहान अक्षराने केलेली वजाबाकी असे संकेत होते. मोठ्या संख्यांच्या साठी नवनवी अक्षरे लागत होती. या सगळ्यांपेक्षा भारतीय लोकांनी शोधलेली शून्यासह दशमान पद्धत खूप सुलभ असल्यामुळे सर्व जगात ती स्वीकारली गेली.

वर्ग:अंकगणित
खरे वाचन मंदिर

**खरे वाचन मंदिर** हे महाराष्ट्राच्या मिरज शहरातील ग्रंथालय आहे याची स्थापना ९ नोव्हेंबर, १९१९ या दिवशी झाली.

## संदर्भ
वर्ग:मिरज
वर्ग:महाराष्ट्रातील ग्रंथालये
जॉन रिचर्डसन

**जॉन डेव्हिड रिचर्डसन** (६ जून १८९६ — ३ जून १९७८) हे भारतीय बिशप व राजकारणी होते. जॉन प्रथम लोकसभेमध्ये अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूहाचे पहिले मनोनित खासदार होते.

वर्ग:१ ली लोकसभा सदस्य
वर्ग:इ.स. १८९६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७८ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:अंदमान आणि निकोबारचे खासदार
सोफिया (यंत्रमानव)

, Geneva in 2018]]
**सोफिया** ही मानव (स्त्री) सदृश यंत्रमानव आहे. सिंगापूरच्या हॅन्सन रोबोटिक्सने बनविलेल्या या सांगकाम्यास १५ एप्रिल, २०१५ रोजी कार्यान्वित केले गेले. सौदी अरेबियाने सोफियाला नागरिकत्व दिले आहे. एका देशाचे पूर्ण नागरिकत्व मिळविणारी ‘सोफिया’ ही जगातील पहिली आणि सध्या एकमेव मानवीय रोबो आहे. हाँगकाँगस्थित हॅनसन रोबॉटिक्सने सोफियाची निर्मिती केली आहे. माणसांप्रमाणेच सोफिया आपल्या भावना व्यक्त करू शकते. सोफियाचे निर्माते डेव्हिड हॅनसन यांच्यामते सोफियाची निर्मिती ही वयोवृद्धांची मदतनीस ही संकल्पना मुळाशी धरून केली आहे. सोफियाच्या शरीराची ठेवण प्रसिद्ध हॉलिवूड अभिनेत्री ऑड्री हेपबर्नशी मिळतीजुळती ठेवली आहे.

वर्ग:यंत्रमानव
ज्ञानेश्वर मुळे

**ज्ञानेश्वर मुळे** हे भारतीय प्रशासकीय सेवा अधिकारी व मराठी भाषेतील लेखक आहेत. यांचे *माती, पंख आणि आकाश* हे आत्मकथन प्रकाशित आहे. जळगावच्याउत्तर महाराष्‍ट्र विद्यापीठाच्या एसवायबीएच्या अभ्यासक्रमात याचा समावेश करण्यात आला आहे. ग्रामीण भागातील मराठी माध्यमामध्ये शिकलेला मुलगा स्वत.च्या बुद्धीच्या जोरावर भारतीय परराष्ट्र सेवेत मोठी झेप घेतो, ही प्रेरणा विद्यार्थ्यांमध्ये जागवण्यासाठीच या आत्मकथनाचा विचार केला गेला आहे. 

दक्षिण महाराष्ट्र साहित्य सभेचे २७ वे साहित्य संमेलनाचे ते संमेलनाध्यक्ष होते.

वारकरी परंपरा असलेल्या कुटुंबात अब्दुल लाट  (ता. शिरोळ) येथे त्यांचा जन्म झाला. त्यांचे शिक्षण अब्दुल लाट, कोल्हापूरचे विद्यानिकेतन, शहाजी छत्रपती महाविद्यालय आणि शिवाजी विद्यापीठात झाले. मूळचे कवी असलेल्या मुळे यांचे जोनाकी (१९८४), दूर राहिला गाव (२०००), रस्ताच वेगळा धरला (२००५), स्वतःतील अवकाश (२००६) हे कवितासंग्रह प्रसिद्ध आहेत. ओरिया साहित्यिक रमाकांत रथ यांच्या 'श्री राधा' या खंडकाव्याचा त्यांनी अनुवाद केला आहे.

माणूस आणि मुक्काम, रशिया - नव्या दिशांचे आमंत्रण (२००६) , ग्यानबाची मेख, नोकरशाईचे रंग (२००९) ही त्यांची पुस्तकेही प्रसिद्ध आहेत. मुळे यांनी हिंदीमध्येही काव्यलेखन केले असून ऋतु उग रही है (१९९९), अंदर एक आसमान(२००२), मन के खलिहानो में (२००५), सुबह है की होती नही (२००८) हे हिंदी कवितासंग्रह प्रसिद्ध आहेत. हिंदी, उर्दू, कन्नड, अरेबिक भाषांमध्ये त्यांच्या साहित्याचा अनुवाद झाला आहे.

ज्ञानेश्‍वर मुळे हे कडोली मराठी साहित्य संघाच्या वतीने १४ जानेवारी २०१८ रोजी झालेल्या ३३व्या कडोली मराठी साहित्य संमेलनाचे अध्यक्ष होते.

त्यांच्या कार्यावर 'जिप्सी', 'पासपोर्ट मॅन ऑफ इंडिया' आणि 'Voyage Beyond Seas' हे धनंजय भावलेकर Dhananjay Bhawalekar ह्यांनी दिग्दर्शन व निर्मिती केलेले माहितीपट प्रदर्शित झाले असून त्यांचे विविध देशांत प्रदर्शन देखील झाले आहे. शिवाय मुळे ह्यांनी लिहिलेल्या  'माती, पंख आणि आकाश' ह्या पुस्तकाचे ऑडिओ बुक स्टोरीटेल संस्थेने प्रकाशित केले असून त्याचे दिग्दर्शन ओंकार किंकर ह्यांनी व निर्मिती धनंजय भावलेकर मोशन पिक्चर्स व साउंड ऑफ स्टोरीज ह्या संस्थांनी केली आहे.
त्यांनी सुरू केलेला 'चांगुलपणाची चळवळ' https://changulpana.com  हा उपक्रम वार्षिक दिवाळी अंक आणि सामाजिक कार्याच्या माध्यमातून लोकांपर्यंत पोहचत असून त्याला लोकप्रियतादेखील मिळत आहे.

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:भारतीय प्रशासकीय सेवेतील अधिकारी
वर्ग:मराठी कवी
गुजरात विधानसभा निवडणूक, २०१७

**२०१७ गुजरात विधानसभा निवडणूक** ही भारताच्या गुजरात राज्यामधील विधानसभा निवडणूक होती. ह्या निवडणुकीत गुजरात विधानसभेच्या सर्व १८२ जागांसाठी नवीन आमदार निवडले गेले. गेले २२ वर्षे सत्तेवर असलेल्या भारतीय जनता पक्षाला व पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्वाला काँग्रेस पक्षाने मोठे आव्हान दिले होते. पक्षाध्यक्ष राहुल गांधी तसेच पंततप्रधान मोदी ह्यांनी गुजरातमध्ये कसून प्रचार केला होता. 

१८ डिसेंबर रोजी जाहीर झालेल्या निकालांत भारतीय जनता पक्षाने ९९ जागा जिंकून बहुमत मिळविले. या पक्षाच्या नेत्याला गुजरातचे राज्यपाल पुढील सरकार रचण्याचे आमंत्रण देतील.

## निवडणूक कार्यक्रम
### टप्पा १
### टप्पा २
## मतदान
* एकूण मतदारसंघ : ९५
* उमेदवार : ८२० (पैकी ४९ महिला)
* मतदारांची एकूण संख्या :
**पुरुष : २,२५,५७,०३२
**महिला : २,०७,५७,०३२
**एकूण : ४,३३,११,४५४
* मतदान केंद्राची संख्या : ५०,१२८
* सर्वाधिक उमेदवार असणारे केंद्र :
* सर्वांत कमी उमेदवार असलेले केंद्र :
* सर्वाधिक मतदार असलेले केंद्र : 
* सर्वांत कमी मतदार असलेले केंद्र :
* सर्वाधिक म्हणजे १ पेक्षा अधिक महिला उमेदवार असलेला मतदारसंघ- 
* एकूण मतदान :

## निकाल
या निवडणूकीत एकूण सुमारे २ कोटी ९० लाख मतदारांनी मतदान केले. भारतीय जनता पक्षाने १ कोटी ४७ लाख मते मिळवून ९९ जागांवर विजय मिळवला. भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसला १ कोटी २४ लाख मते आणि ७७ जागा मिळाल्या. पाच लाख मतदारांनी कोणालाही मत न देणे पसंत केले.

## संदर्भ व नोंदी
२०१७
वर्ग:चित्र हवे
वर्ग:इ.स. २०१७ मधील विधानसभा निवडणुका
कपराडा विधानसभा मतदारसंघ

200px|इवलेसे|उजवे
**कपराडा विधानसभा मतदारसंघ** हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे. 

## समाविष्ट
## आमदार 
* गुजरात विधानसभा निवडणूक २०१२ मधील विजयी उमेदवार- छबीभाई पटेल (भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस)

## संदर्भ
वर्ग:वलसाड जिल्हा
वर्ग:गुजरातमधील विधानसभा मतदारसंघ
वर्ग:वलसाड लोकसभा मतदारसंघ
गुजरात विधानसभा मतदारसंघांची यादी

**गुजरात विधानसभेमध्ये** १८२ मतदारसंघांतून निवडून गेलेले सदस्य असतात. विधानसभेच्या बैठका राज्याची राजधानी गांधीनगर येथे होतात. या सभेचे प्रमुख विधानसभा अध्यक्ष तथा स्पीकर असतात. सभेत बहुमत सिद्ध केलेल्या पक्षातर्फे मुख्यमंत्र्यांची निवड केली जाते.

गुजरात विधानसभेसाठीची पहिली निवडणूक १९६२ साली झाली. त्यात भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षास बहुमत मिळून जीवराज मेहता राज्याचे मुख्यमंत्री झाले.

## मतदारसंघ (जिल्हेनिहाय)
### कच्छ (६)
### बनासकांठा (९)
### पाटण (४)
### महेसाणा (७)
### साबरकांठा (४)
### अरवल्ली (३)
### गांधीनगर (५)
### अहमदाबाद (२१)
### सुरेन्द्रनगर (५)
### मोरबी (३)
### राजकोट (८)
### जामनगर (५)
### देवभूमी द्वारका (२)
### पोरबंदर (२)
### जूनागढ (५)
### गीर सोमनाथ (४)
### अमरेली (५)
### भावनगर (७)
### बोटाद (२)
### आणंद (७)
### खेडा (७)
### महीसागर (२)
### पंचमहाल (५)
### दाहोद (६)
### छोटा उदेपूर (३)
### वडोदरा (१०)
### नर्मदा (२)
### भरुच (५)
### सुरत (१६)
### तापी (२)
### डांग (१)
### नवसारी (४)
### वलसाड (५)
## संदर्भ 
*
वर्ग:भारतातील विधानसभा मतदारसंघ
उमरगाम विधानसभा मतदारसंघ

200px|इवलेसे|उजवे
**उमरगाव विधानसभा मतदारसंघ** हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे. उमरगाम हे ह्या मतदारसंघातील प्रमुख नगर आहे.

## समाविष्ट
ह्या मतदारसंघामध्ये २७५ मतदान कक्ष आहेत. संपूर्ण यादी मुख्य निवडणूक अधिकारी, गुजरात राज्य ह्यांच्या संकेतस्थळावर  उपलब्ध आहे. जिल्हा “२५-वलसाड” आणि मतरसंघ “१८२-उंबरगांव” असे निवडावे.

## आमदार 
२०१७ च्या निवडणुकीत येथून रमणलाल नानूभाई पाटकर(भाजप) निवडून आले आहेत. त्यांनी अशोकभाई मोहनलाल पटेल (काँग्रेस) ह्यांचा ४१,६९० मतांनी पराभव केला.

हा मतदारसंघ लोकसभेच्या वलसाड मतदारसंघात समाविष्ट आहे. २०१९ च्या लोकसभा निवडणुकीत येथून के सी पटेल (भाजप) निवडून आले आहेत.

## २०१७ विधानसभा निवडणुका
मुख्य निवडणूक अधिकारी, गुजरात राज्य ह्यांच्या संकेतस्थळावर  ह्या निवडणुकांचा सांख्यिकीय अहवाल ठेवला आहे. खाली लिहिलेली माहिती ह्या अहवालातून घेतलीआहे. पृष्ठसंख्या “PDF, अहवाल” ह्या संकेताने लिहिली आहे.
* निवडणूक १३० ठिकाणच्या २३७ मतदार कक्षात घेतल्या गेल्या. (पृष्ठ - २०६, १९०)
* एकूण मतदान २,४४,४८२ लोकांनी केले, ज्यात १,३०,५१५ पुरुष आणि १,१३,९६७ स्त्रिया होत्या (पृष्ठ - २३५, २१९)
* एकूण ११ उमेदवारी अर्ज  आले, त्यातील ४ बाद केले गेले. उरलेल्या ७ उमेदवारांत निवडणूक घेण्यात आली. ५ उमेदवारांची अनामत रक्कम जप्त करण्यात आली. (पृष्ठ - २६२, २४६)
* ७ पैकी ३ उमेदवार राष्ट्रीय स्तरावरील पक्षांचे होते, २ इतर पक्षांचे तर २ अपक्ष होते. (पृष्ठ - ,  २७०, २५४)
*  २,४४,४८२ पैकी १,५७,४९० जणांनी मतदार यंत्राचा वापर केला. २३८ जणांनी पत्राद्वारे मतदान केले. अशातऱ्हेने १,५७,७२८ मतदारांनी मतदानाचा हक्क बजावला. ६४.४२% टक्के मतदान झाले.  (पृष्ठ - ३१५, २९९)
* मतदार यंत्र वापरणारे ७९,३८८ पुरुष होते आणि ७८,१०२ स्त्रिया होत्या. (पृष्ठ - ३२९, ३१३)
* नोटाला २,७४५ जणांनी यंत्राद्वारे तर ५ जणांनी पत्राद्वारे मत दिले. (पृष्ठ - ३३७, ३२१)
* मिळालेल्या मतांप्रमाणे नोटाचा क्रम तिसऱ्या स्थानी आहे. (पृष्ठ - ३३७, ३२१)
## हे सुद्धा पहा
२०१७ गुजरात विधानसभा निवडणूक निकाल
## संदर्भ
वर्ग:गुजरात
वर्ग:गुजरातमधील विधानसभा मतदारसंघ
प्रांतिज विधानसभा मतदारसंघ

200px|इवलेसे|उजवे
**प्रांतिज विधानसभा मतदारसंघ** हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे. 

## समाविष्ट
## आमदार 
* २००७- जय चौहाण - भाजप
* २०१२- महेंद्रसिंह बारैया - भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस
* २०१७- गजेंद्रसिंह परमार - भाजप
* २०२४- गजेंद्रसिंह परमार - भाजप

## संदर्भ
वर्ग:गुजरात
वर्ग:गुजरातमधील विधानसभा मतदारसंघ
वर्ग:साबरकांठा लोकसभा मतदारसंघ
दांता विधानसभा मतदारसंघ

200px|इवलेसे|उजवे
**दांता विधानसभा मतदारसंघ** हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे.

## आमदार 
* २०१२- छबीभाई पटेल (भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस)
* २०१७- छबीभाई पटेल (भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस)
* २०२२- छबीभाई पटेल (भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस)

वर्ग:गुजरात
वर्ग:गुजरातमधील विधानसभा मतदारसंघ
निकोल विधानसभा मतदारसंघ

200px|इवलेसे|उजवे
**निकोल विधानसभा मतदारसंघ** हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे. 

## रचना
अहमदाबाद जिल्ह्यातील या मतदारसंघाची रचना २००८मध्ये झाली.

## आमदार 
* गुजरात विधानसभा निवडणूक २०१२ मधील विजयी उमेदवार- 

## संदर्भ
वर्ग:गुजरात
वर्ग:गुजरातमधील विधानसभा मतदारसंघ
ठक्करबापा नगर विधानसभा मतदारसंघ

200px|इवलेसे|उजवे
**ठक्करबापा विधानसभा मतदारसंघ** हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ २००८मध्ये निर्माण केला गेला.

## समाविष्ट
## आमदार 
* गुजरात विधानसभा निवडणूक २०१२ मधील विजयी उमेदवार- 

## संदर्भ
वर्ग:गुजरात
वर्ग:गुजरातमधील विधानसभा मतदारसंघ
वर्ग:अहमदाबाद पूर्व लोकसभा मतदारसंघ
जमालपूर-खाडिया विधानसभा मतदारसंघ

200px|इवलेसे|उजवे
**जमालपूर-खाडिया विधानसभा मतदारसंघ** हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे. 

## समाविष्ट
## आमदार 
* २०१२ - भूषण भट्ट - भाजप
* २०१७ - इमरान खेडावाला - काँग्रेस
* २०२२ - इमरान खेडावाला - काँग्रेस

## संदर्भ
वर्ग:गुजरात
वर्ग:गुजरातमधील विधानसभा मतदारसंघ
वलसाड विधानसभा मतदारसंघ

200px|इवलेसे|उजवे
**वलसाड विधानसभा मतदारसंघ** हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे. 

## समाविष्ट
## आमदार 
* २०१२ - भरतभाई पटेल - भाजप
* २०१७ - भरतभाई पटेल - भाजप
* २०२२ - भरतभाई पटेल - भाजप

## संदर्भ
वर्ग:वलसाड लोकसभा मतदारसंघ
वर्ग:गुजरातमधील विधानसभा मतदारसंघ
राजकोट पूर्व विधानसभा मतदारसंघ

200px|इवलेसे|उजवे
**राजकोट पूर्व  विधानसभा मतदारसंघ** हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे. 

## समाविष्ट
## आमदार 
* गुजरात विधानसभा निवडणूक २०१२ मधील विजयी उमेदवार
* अरविंद रैयान - भाजप

## संदर्भ
वर्ग:गुजरात
वर्ग:गुजरातमधील विधानसभा मतदारसंघ
विधानसभा पूर्व
जामनगर उत्तर विधानसभा मतदारसंघ

200px|इवलेसे|उजवे
**जामनगर उत्तर विधानसभा मतदारसंघ** हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ जामनगर जिल्ह्यात आहे.

## निर्वाचित सदस्य 
* गुजरात विधानसभा निवडणूक २०१२ मधील विजयी उमेदवार-

वर्ग:जामनगर जिल्हा
वर्ग:गुजरातमधील विधानसभा मतदारसंघ
सुरत उत्तर विधानसभा मतदारसंघ

200px|इवलेसे|उजवे
**सुरत उत्तर विधानसभा मतदारसंघ** हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे.

## समाविष्ट
## आमदार 
* गुजरात विधानसभा निवडणूक २०१२ मधील विजयी उमेदवार- 
* २०१७ - कांती बलार (भाजप)

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:सुरत
वर्ग:सुरत जिल्हा
वर्ग:गुजरातमधील विधानसभा मतदारसंघ
मांगरोळ (सुरत) विधानसभा मतदारसंघ

200px|इवलेसे|उजवे
**मांगरोळ (सुरत) विधानसभा मतदारसंघ** हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे.

## निर्वाचित सदस्य 
* २००२ - गणपत वसावा - भाजप
* २०१२ - गणपत वसावा - भाजप
* २०१७ - गणपत वसावा - भाजप
* २०२२ - गणपत वसावा - भाजप

वर्ग:गुजरात
वर्ग:गुजरातमधील विधानसभा मतदारसंघ
अंकलाव विधानसभा मतदारसंघ

200px|इवलेसे|उजवे
**अंकलाव विधानसभा मतदारसंघ** हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ आणंद जिल्ह्यात आहे.

## निर्वाचित सदस्य 
* २०१२ - अमित चावडा - काँग्रेस
* २०१७ - अमित चावडा - काँग्रेस
* २०२२ - अमित चावडा - काँग्रेस

वर्ग:आणंद जिल्हा
वर्ग:गुजरातमधील विधानसभा मतदारसंघ
गणपत वसावा

**गणपतसिंह वेस्ताभाई वसावा** (१ जून, १९७१:उमरपाडा, सुरत जिल्हा, गुजरात - ) हे विधानसभेचे माजी अध्यक्ष आहेत.

हे मांगरोळ विधानसभा मतदारसंघातून २००२ पासून निवडून गेले आहेत.

वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
वर्ग:इ.स. १९७१ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:गुजरात विधानसभेचे अध्यक्ष
वर्ग:गुजरातच्या १३व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:गुजरातच्या १४व्या विधानसभेचे सदस्य
रमणलाल व्होरा

**रमणलाल व्होरा** हे गुजरात विधानसभेचे विद्यमान अध्यक्ष आहेत. हे भारतीय जनता पक्षाचे सदस्य आहेत.

हे ईडर विधानसभा मतदारसंघातून १९९५पासून सतत पाच वेळा निवडून गेले आहेत.

वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
वर्ग:गुजरात विधानसभेचे अध्यक्ष
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:गुजरातच्या १३व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:गुजरातच्या १४व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:गुजरातच्या १२व्या विधानसभेचे सदस्य
जीवराज नारायण मेहता

डॉ. **जीवराज नारायण मेहता** (२९ ऑगस्ट, १८८७:अमरेली, बॉम्बे प्रेसिडेन्सी(मुंबई प्रांत)  - ७ नोव्हेंबर, १९७८) हे गुजरातचे पहिले मुख्यमंत्री होते. हे भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे सदस्य होते. यांचे सासरे मनुभाई मेहता वडोदरा संस्थानाचे दिवाण होते. त्यांनी मुंबईच्या ग्रँट वैद्यकीय महाविद्यालयामधून वैद्यकीय शिक्षण घेतले व नंतर जे.जे. रुग्णालयामध्ये डॉक्टर म्हणून काम केले. त्यानंतर मेहता लंडनला उच्च शिक्षणासाठी गेले आणि एफ.आर.सी.एसची पदवी मिळवली.   

भारतात परतल्यावर ते महात्मा गांधींचे खाजगी डॉक्टर होते आणि सत्याग्रह केल्यामुळे दोनदा तुरुंगात गेले. ४ सप्टेंबर, १९४८ पासून ते वडोदरा संस्थानाचे दिवाण झाले. मुंबई प्रांताचे ते अर्थमंत्री व उद्योगमंत्री होते. १ मे, १९६० रोजी गुजरात राज्याची स्थापना झाल्यावर ते गुजरातचे पहिले मुख्यमंत्री झाले. १९६३मध्ये हे पद सोडल्यावर ते १९६७ पर्यंत भारताचे युनायटेड किंग्डममधील हाय कमिशनर होते. 

वर्ग:गुजरातचे मुख्यमंत्री
वर्ग:वडोदरा संस्थानचे दीवान
वर्ग:इ.स. १८८७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७८ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
वर्ग:लाल वर्ग असणारे लेख
वर्ग:भारतीय संविधान सभेचे सदस्य
नैचो

**नेचो** (जपानी:内調; *नैकाकु जोहो चोसाशित्सु*) ही जपानी गुप्तचर संघटना आहे. ही संघटना जपानच्या पंतप्रधानांच्या थेट अखत्यारीत असते.

वर्ग:जपान
वर्ग:गुप्तचर संघटना
हॅपी डेझ आर हिअर अगेन

इवलेसे|रूझवेल्ट
**हॅपी डेज आर हिअर अगेन** हे जॅक येलेन यांनी रचलेले गाणे आहे. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष फ्रँकलिन डिलानो रूझवेल्ट हे अध्यक्षपदासाठी उभे राहिले होते तेव्हा अमेरिका महामंदीने ग्रासलेली होती. बेरोजगारी, टंचाई, दारिद्रय़ ही मोठी आव्हाने होती. लोक भ्रष्टाचार, गुन्हेगारीने त्रासले होते. त्या काळात त्यांनी मतदारांना *हॅपी डेज आर हिअर अगेन* या गाण्याचा प्रचारगीत म्हणून वापर केला व मतदारांना दिलासा दिला, की गडय़ांनो, अच्छे दिन, आनंदी दिन आले आहेत.  

## संदर्भ 
वर्ग:फ्रँकलिन डिलानो रूझवेल्ट
वर्ग:इंग्लिश साहित्य
मन की बात

**मन की बात** हा भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी सादर करीत आसलेला आकाशवाणीवरील कार्यक्रम आहे.

वर्ग:नरेंद्र मोदी
भावनगर पूर्व विधानसभा मतदारसंघ

200px|इवलेसे|उजवे
**भावनगर पूर्व विधानसभा मतदारसंघ** हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ भावनगर  जिल्ह्यात आहे.

## समाविष्ट
## आमदार 
* गुजरात विधानसभा निवडणूक २०१२ मधील विजयी उमेदवार- 

## संदर्भ
वर्ग:भावनगर जिल्हा
वर्ग:गुजरातमधील विधानसभा मतदारसंघ
गुप्तचर विभाग

**इंटेलिजन्स ब्युरो** (हिंदी:खुफिया विभाग) ही भारतातील एक गुप्तचर संघटना आहे.

## इतिहास
या संघटनेची सुरुवात *इंटेलिजन्स डिपार्टमेंट* नावाने १८८५ साली झाली. भारताचे तत्कालीन क्वार्टरमास्टर जनरल चार्ल्स मॅकग्रेगोर यांनी अफगाणिस्तानमधील रशियाच्या कारवायांवर नजर ठेवण्यासाठी हा विभाग सुरू केला होता. १९०९मध्ये *इंडियन पॉलिटिकल इंटेलिजन्स ऑफिस* या नावाने ओळखल्या गेलेल्या संघटनेने भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील क्रांतिकाऱ्यांवर टेहळणी करण्याचे काम केले. १९२१मध्ये यास *इंडियन पॉलिटिकल इंटेलिजन्स* असे नाव दिले गेले. हा विभाग इंडिया ऑफिस आणि ब्रिटिश भारत सरकार हे संयुक्तपणे चालवित असत आणि स्कॉटलंड यार्ड आणि एमआय५शी संधान बांधून असत.

## संदर्भ 
वर्ग:गुप्तचर संघटना
वर्ग:भारत सरकार
मनीष सिसोदिया

**मनीष सिसोदिया** (जन्म ५ जानेवारी १९७२; पिखुवा, उत्तर प्रदेश) हे भारतातील एक सामाजिक कार्यकर्ते, पत्रकार व आम आदमी पार्टीचे संस्थापक व दिल्लीचे उपमुख्यमंत्री होते.

यांनी भारतीय विद्या भवनमधून पत्रकारितेची पदवी मिळवली आहे.

वर्ग:सामाजिक कार्यकर्ते
वर्ग:आम आदमी पार्टी
वर्ग:इ.स. १९७२ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:दिल्लीचे उपमुख्यमंत्री
जॅक येलेन

**जॅक येलेन** (६ जुलै, १८९२ - १७ एप्रिल, १९९१) हे अमेरिकेतील गीतकार् होते. त्यांनी रचलेले हॅपी डेज आर हिअर अगेन या गाण्याचा वापर फ्रॅंकलिन डिलानो रूझवेल्टने प्रचारगीत म्हणून  वापर केला.

वर्ग:इंग्लिश कवी
वर्ग:इ.स. १८९२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९१ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
लोअर परळ रेल्वे स्थानक

**लोअर परळ** हे मुंबई शहराच्या परळ भागामधील एक रेल्वे स्थानक आहे. लोअर परळ स्थानक मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या पश्चिम मार्गावर स्थित आहे. या भागात १९८० च्या दशकापर्यंत अनेक कापडाच्या गिरण्या होत्या. त्या बंद पडल्यावर तेथे आता अलिशान गगनचुंबी इमारतींची रचना झाली आहे. यात महागडी घरे, दुकाने, हॉटेल आणि पब आहेत.

वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके
विश्वजीत प्रतापसिंह राणे

**विश्वजीत प्रतापसिंह राणे** (२३ मार्च, १९७१:मुंबई, महाराष्ट्र - ) हे गोव्यातील राजकारणी आहेत व विधानसभेत ते वाळपयी मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करतात.

वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
वर्ग:गोव्याचे आमदार
वर्ग:इ.स. १९७१ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
परळ रेल्वे स्थानक

**परळ रेल्वे स्थानक** भारताच्या मुंबई शहरातील रेल्वेस्थानक आहे. मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या मध्य मार्गावर असलेले हे स्थानक पश्चिम मार्गाच्या प्रभादेवी स्थानकाशी पादचारी पुलाने जोडलेले आहे.

 
परळ रेल्वे स्थानकाच्या पूर्वेला मुंबई महानगरपालिकेचे राजा एडवर्ड स्मारक रुग्णालय स्थित आहे.येथे अत्यंत वाजवी भावात अत्यंत आवश्यक सर्व प्रकारची रुग्णसेवा उपलब्ध केली जाते. विशेषतः गरीब तसेच मध्यमवर्गीय लोकांना त्याचा फार फायदा होतो. अत्याधुनिक तंत्रज्ञान आणि यंत्रसामुग्री असल्यामुळे निष्णात डॉक्टरांच्या साहाय्याने कठीणात कठीण अश्या शस्त्रक्रियासुद्धा येथे विनासायास यशस्वीरीत्या पार पाडल्या जातात.येथे डॉक्टरांसाठी अद्ययावत शैक्षणिककेंद्र सुद्धा आहे आणि वसतिगृहाची सोय उपलब्ध आहे.
 
वरील रुग्णालयाच्या अगदी विरुद्ध दिशेला थोड्याच अंतरावर टाटा समूहाचे टाटा कर्करोग चिकित्सा रुग्णालय आहे. देशभरातील अनेक ठिकाणांहून येथे रुग्ण येतात व त्यांना अत्यंत किफायतशीर दरात येथे वैद्यकीय सेवा उपलब्ध केली जाते. काही ठिकाणी काही धर्मादाय संस्था रुग्णनातेवाईकांचीसुद्धा फारच माफक दरात राहण्याची व जेवणाची व्यवस्था करतात.
 

 
वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके
पद्मावत

**पद्मावत** हा संजय लीला भन्साळी ह्यांनी दिग्दर्शित केलेला चित्रपट आहे. ह्या चित्रपटात दीपिका पडुकोण, शाहिद कपूर, रणवीर सिंग व अदिती राव हैदरी ह्यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत. सदर चित्रपट हा मलिक मोहोम्मद जायसी ह्यांच्या **पद्मावत** ह्या काव्यावर आधारित असल्याचे म्हणण्यात आले आहे. प्रदर्शित होण्याआधीपासूनच ह्या चित्रपटाविषयी विविध वाद निर्माण झाले. सुरुवातीला चित्रपटाचे नाव **पद्मावती** असे ठेवण्यात आले होते, परंतु भारतीय चित्रपट परिनिरीक्षण मंडळाने ते नाव बदलून 'पद्मावत' करण्याची आज्ञा केली. या चित्रपटात दीपिका पडुकोण राणी पद्मिनीची भूमिका सादर करत असून, महाराज रतनसिंह यांची भूमिका शाहिद कपूर आणि सुल्तान अलाउद्दीन खिलजी रणवीर सिंग ह्यांनी सादर केला आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०१८ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:संजय लीला भन्साळी दिग्दर्शित चित्रपट
साईनाथ तत्वभूषण

**पंडीत साईनाथ तत्त्वभूषण** हे एक तत्त्वज्ञ होते. त्यांनी सदहारण ब्रमो समाजाची स्थापना केली.

वर्ग:भारतीय तत्त्वज्ञ
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १८५६ मधील जन्म
वर्ग:ब्रह्मोसमाजी
निशिकांत मिरजकर

डाॅ. **निशिकांत मिरजकर** (जन्म : ४ डिसेंबर १९४२) हे लेखक आणि समीक्षक आहेत. दिल्ली विद्यापीठात त्यांनी तुलनात्मक भारतीय साहित्य आणि मराठी साहित्याचे तीस वर्षे अध्यापन केले. त्यांनी मराठीत बारा, हिंदीत सात व इंग्रजीत तीन संशोधनपर ग्रंथांचे लेखन केले आहे. त्यात संतसाहित्य**,** तुलनात्मक साहित्य आणि भारतीय साहित्यावरील समीक्षात्मक पुस्तकांचा समावेश आहे. विश्वविद्यालय अनुदान आयोग**,** लोकसेवा आयोग**,** सरस्वती सन्मान**,** ज्ञानपीठ पुरस्कार आणि केंद्रीय माध्यमिक शिक्षा बोर्ड यांचे सल्लागार म्हणून त्यांनी काम केले आहे.  

## पुस्तके
**मराठी**
* **श्री नामदेव दर्शन** (संपादित) (प्रकाशक: नामदेव समाजोन्नती परिषद, कोल्हापूर)
* **श्री नामदेव: चरित्र, काव्य आणि कार्य** (संपादित) (प्रकाशक: महाराष्ट्र सरकार, मुंबई)
* **नामदेवांची अभंगवाणी** (संपादित) (प्रकाशक: स्नेहवर्धन प्रकाशन पुणे)
* **कवितेची रसतीर्थे** (प्रकाशक: संजय प्रकाशन, पुणे)
* **काव्यबंध आणि मर्मवेध** (प्रकाशक: आकांक्षा प्रकाशन, नागपूर)
* **भारतीय भाषांतील स्त्रीसाहित्याचा मागोवा खंड १ आणि खंड २** (सहलेखिका - मंदा खांडगे, नीलिमा गुंडी, विद्या देवधर, प्रकाशक: साहित्यप्रेमी भगिनीमंडळ, पुणे) 
* **साहित्यगंगा: प्रवाह आणि घाट** (प्रकाशक: श्रीविद्या प्रकाशन, सोलापूर) 
* **बदलते रंग** (संपादित) (प्रकाशक: पेङ्ग्विन प्रकाशन, दिल्ली)
* **नव्या वाटा नवी वळणे** (संपादित) (प्रकाशक: पेङ्ग्विन प्रकाशन, दिल्ली)
* **साहित्य: रंग आणि अंतरंग** (प्रकाशक: आकांक्षा प्रकाशन, नागपूर)
* **तौलनिक साहित्य** (प्रकाशक: प्रतिमा प्रकाशन, पुणे)
**हिंदी**

1.      ***संत नामदेव: जीवन और साहित्य  (प्रकाशक:*** नामदेव जागृती मिशन, गुरुग्राम)

2.      ***नियतिदान (संपादन) (प्रकाशक:*** जी.ए. मित्रमंडल, दिल्ली)

3.      ***विज्ञानेश्वरी (अनुवाद) (प्रकाशक:*** भारतीय ज्ञानपीठ, दिल्ली)

4.      ***सावरकर समग्र भाग 1 से 10 (संपादन) (***प्रकाशक: प्रभात प्रकाशन, दिल्ली)

5.      ***महाभारत: एक चींटी का (अनुवाद) (***प्रकाशक: साहित्य अकादमी, दिल्ली)

6.      ***क्रांतिदर्शी कुसुमाग्रज (संपादन) (***प्रकाशक: महाराष्ट्र परिचय केंद्र, दिल्ली)*** *** 

7.      ***सावरकर की कविताए (अनुवाद) (***प्रकाशक: प्रभात प्रकाशन, दिल्ली)

**English**

'*1.     *Marathi Literature: An Outline*** Published by Maharashtra Information Centre, New Delhi

**2.     *Kusumagraj*** Published by Sahitya Akademi, New Delhi

**3.     *Women’s Literature in Indian Languages (Ed. Vol :  I and II, सहलेखिका - मंदा खांडगे, नीलिमा गुंडी, विद्या देवधर, शुभांगी रायकर)''''' Published by Sahityapremi Bhagini Mandal, Pune
वर्ग:मराठी लेखक

## पुरस्कार आणि सन्मान
* मिरजकर यांना राज्य सरकार आणि केंद्र सरकारकडून अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत. 
* पुणे शहरात २४-२५ डिसेंबर २०१७ या काळात होणाऱ्या साहित्यिक कलावंत संमेलनाचे अध्यक्षपद.

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख