open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
विरोधी पक्षनेता (युनायटेड किंग्डम)

ब्रिटिश सरकारच्या संसदीय परंपरेत विरोधी पक्षाच्या नेत्याला ‘शॅडो प्राईम मिनिस्टर’ असं म्हणतात. कारण, सत्तारूढ़ सरकार कोणत्याही कारणाने म्हणजे पुरेसं संख्याबळ नसताना बहुमत सिद्ध करण्यात अयशस्वी झाल्यास अर्थात कोसळल्यास देशाची सूत्रे म्हणजेच मंत्रिमंडळाची सूत्रे घेण्यासाठी विरोधी पक्षनेत्याने तयारीत असली पाहिजे. ब्रिटनमध्ये विरोधी पक्षाचा ‘शॅडो कॅबिनेट मंत्रिमंडळ’ही असते.

भारताच्या संसदीय परंपरेत विरोधी पक्ष नेते पद हे वैधानिक मानलं  जातं आणि पदाची व्याख्या ‘Salaries and Allowances of Leaders of Opposition in Parliament Act, 1977’ भारताच्या संविधानाच्या कायद्यात स्पष्टपणे नमूद करण्यात आले आहे.या कायद्यानुसार भारताचे लोकसभा सभापती, संसदेत संख्येने सर्वाधिक खासदार असलेल्या विरोधी पक्षाच्या नेत्याला हीच तरतूद राज्य विधिमंडळातही विरोधी पक्षनेता म्हणून मान्यता देतो.

ज्या पक्षाच्या नेत्याला विरोधी पक्षनेतेपद हवे आहे त्यांनी नेता निवडून त्याचे नाव सचिवालय आणि सभागृहाचे सभापती यांच्याकडे पाठवावे लागत. या नावावर लोकसभा सभापती किंवा विधानसभा सभापतींकडून विचार केला जातो. म्हणजे वर उल्लेख केलेला संसदेचा संविधान कायदा हा विरोधी पक्षांना त्यांचा नेता निवडण्याचा पूर्ण अधिकार देत आहे. संसदेच्या कामकाजात विरोधी पक्षनेता स्थान अत्यंत महत्त्वाच आणि हे पद सर्व विरोधी गटाचे पक्षाचं प्रतिनिधित्व करणारे असते. ते सरकारला प्रतिप्रश्न विचारणारे, लोकांच्या समस्यांसाठी, धोरणांवर अंकुश ठेवणारे, त्यांची निराकरण करणारे, थेट सरकार दरबार मध्ये दाद मागणारे असते. 

## संदर्भ आणि नोंदी
विद्युत उपकरणे

**विद्युत उपकरणे** अथवा **इलेक्ट्रिक/इलेक्ट्रिकल उपकरणे** ही अशी उपकरणे आहेत जी त्यांचे मुख्य भाग (इलेक्ट्रिक मोटर्स, ट्रान्सफॉर्मर्स, लाइटिंग, रिचार्ज करण्यायोग्य बॅटरी, कंट्रोल इलेक्ट्रॉनिक्स) चालविण्यासाठी कार्यात्मकपणे विद्युत उर्जेवर (AC किंवा DC) अवलंबून असतात. ते पारंपारिक यांत्रिक उपकरणांशी विरोधाभास केले जाऊ शकतात जे इंधन किंवा मानवी शारीरिक शक्ती सारख्या विविध उर्जा स्त्रोतांवर अवलंबून असतात.

इलेक्ट्रॉनिक उपकरणे ही एक विशेष प्रकारची विद्युत उपकरणे आहेत ज्यात यांत्रिक शक्तींच्या निर्मितीऐवजी विद्युत उर्जा प्रामुख्याने डेटा प्रक्रियेसाठी वापरली जाते. दोन वर्गांमध्ये अधिक चांगल्या प्रकारे फरक करण्यासाठी, शारीरिक कार्यावर भर देणारी विद्युत उपकरणे कधीकधी इलेक्ट्रोमेकॅनिकल देखील म्हणतात. मेकॅट्रॉनिक्स दोन फील्डच्या छेदनबिंदूवर जोर देते. एकत्रितपणे, इलेक्ट्रॉनिक आणि इलेक्ट्रिक उपकरणे, त्यांचा विकास, देखभाल, वीज पुरवठा हे इलेक्ट्रिकल अभियांत्रिकीचे विषय आहेत.

इलेक्ट्रिकल गॅजेटरी आणि यंत्रसामग्रीच्या सर्वव्यापीतेमुळे सध्याच्या बोलचालीच्या बोलण्यात "इलेक्ट्रिक(ल)" ही विशेषता मोठ्या प्रमाणात वगळली गेली आहे, परंतु हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की "डिव्हाइसेस" या संकल्पनेमध्ये सर्व यांत्रिक साधनांचा त्यांच्या उर्जा स्त्रोतांचा विचार न करता त्यांचा समावेश आहे. घरांमधील बहुतेक विद्युत उपकरणे स्थिर असतात आणि - त्यांच्या मोठ्या प्रमाणात वीज वापरामुळे - लहान इलेक्ट्रिक जनरेटर, बॅटरी, रिचार्ज करण्यायोग्य किंवा नसलेल्या ऐवजी इलेक्ट्रिकल इंस्टॉलेशनवर, विशेषतः इलेक्ट्रिक आउटलेटवर अवलंबून असतात.

विद्युत उर्जा स्त्रोतांवर त्यांच्या अवलंबित्वामुळे, सर्वसाधारणपणे चांगल्या प्रकारे विकसित पॉवर ग्रिड्स, इलेक्ट्रिक उपकरणे आणि त्यांचा वीज वापर पॅटर्न स्मार्ट मीटरिंगच्या केंद्रस्थानी गेला आहे.

## विद्युत उपकरणे 
इलेक्ट्रिकल उपकरणांमध्ये विजेवर चालणारी कोणतीही मशीन समाविष्ट असते. यात सहसा एक संलग्नक, विविध प्रकारचे विद्युत घटक आणि अनेकदा पॉवर स्विच असतात. या उदाहरणांमध्ये हे समाविष्ट आहे:

* प्रकाशयोजना
* प्रमुख उपकरण
* लहान उपकरणे
* आयटी उपकरणे (संगणक, प्रिंटर इ.)
* मोटर्स, पंप आणि HVAC प्रणाली
* अधिक विशिष्टपणे, विद्युत उपकरणे विद्युत वितरण प्रणालीच्या वैयक्तिक घटकांचा संदर्भ घेतात. या घटकांमध्ये हे समाविष्ट असू शकते:
* इलेक्ट्रिक स्विचबोर्ड
* वितरण बोर्ड
* सर्किट ब्रेकर आणि डिस्कनेक्ट
* ट्रान्सफॉर्मर
* वीज मीटर

## संदर्भ 
वर्ग:वैज्ञानिक उपकरणे
वर्ग:ऊर्जा अभियांत्रिकी
वर्ग:विद्युत ऊर्जा
वर्ग:विद्युत अभियांत्रिकी
हेमांग दिलीप शाह

**हेमांग दिलीप शाह** (जन्म ०३ एप्रिल १९९० मुंबई महाराष्ट्र) हा एक भारतीय फॅशन आणि लँडस्केप छायाचित्रकार आहे. त्याला बॉम्बे क्लबचा २०१९ मधील सर्वोत्कृष्ट छायाचित्रकाराचा पुरस्कार देण्यात आला.

## कारकीर्द आणि शिक्षण 
शाह याने मुंबई विद्यापीठातून पदवी प्राप्त केली आणि नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ फोटोग्राफी मुंबईतून फॅशन फोटोग्राफीमध्ये डिप्लोमा केला.

त्याने २००९ मध्ये फोटोग्राफीमध्ये आपले कारकीर्द सुरू केले आणि कारकीर्दच्या सुरुवातीच्या टप्प्यात फॅशन पोर्टफोलिओ शूट केले. नंतर त्याने फॅशन आणि आउटडोअर शूटमध्ये स्पेशलायझेशन केले.

२०१५ नंतर त्याने भारतीय सेलिब्रिटींच्या शूटिंगला सुरुवात केली. त्यांनी कपिल देव, नंदिश संधू, शर्ली सेटिया, अंकिता लोखंडे, तनिषा ढिल्लन, गौहर खान आणि आकांशा पुरी, नितीभा कौल यांच्यासह मॉडेल आणि अभिनेत्यांसोबत काम केले आहे.

## पुरस्कार 
* कॅप्चर इट अवॉर्ड २०२०
* हॅलो फॅशन वीक अवॉर्ड २०२०
* बाह्य दुवा

 आयएमडीबीवर

## संदर्भ
सोहराब हुरा

**सोहराब हुरा** (जन्म १७ ऑक्टोबर १९८१ चिनसुरा, पश्चिम बंगाल, भारत) हा भारतीय छायाचित्रकार आहे. तो मॅग्नम फोटोजचा पूर्ण सदस्य आहे. त्याने द कोस्ट (२०१९) आणि द लेवी (२०२०) हे स्व-प्रकाशित देखील केले आहेत. त्याचे कार्य लंडन आणि भारतातील कोलकाता येथील एकल प्रदर्शनांमध्ये दाखवण्यात आले आहे.

## कारकीर्द आणि शिक्षण 
त्यांनी देहरादून, उत्तराखंड येथील द दून शाळेत शिक्षण घेतले आणि दिल्ली विद्यापीठाच्या दिल्ली स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्समधून अर्थशास्त्रात पदव्युत्तर शिक्षण घेतले. त्याने कॉलेजमध्ये असताना त्याच्या वडिलांनी दिलेल्या निकॉन एफएम१० ने फोटो काढायला सुरुवात केली. तो आता नवी दिल्ली, भारतात आहे.

हुराच्या स्वीट लाइफ ट्रायलॉजी ऑफ बुक्समध्ये त्याच्या आईशी असलेल्या त्याच्या नातेसंबंधावर लक्ष केंद्रित केले आहे, ज्याला १९९९ मध्ये पॅरानोइड स्किझोफ्रेनियाचे निदान झाले होते, जेव्हा तो १७ वर्षांचा होता. २००५ आणि २०११ दरम्यान ट्रायलॉजीचे लाइफ इज एलसेव्हेअर बनवले गेले आणि लूक इट्स गेटिंग सनी आऊटसाइड!!! २००८ ते २०१४ दरम्यान केले होते.

२०११ मध्ये ब्रिटिश जर्नल ऑफ फोटोग्राफीने हूराचा समावेश त्याच्या वन्स टू वॉच मध्ये केला. तो २०१४ मध्ये मॅग्नम फोटोजचा नामांकित सदस्य बनला (नॉमिनी सदस्य बनणारा दुसरा भारतीय छायाचित्रकार) २०१८ मध्ये सहयोगी सदस्य आणि २०२० मध्ये पूर्ण सदस्य बनला. द गार्डियनमध्ये लिहिणारे शॉन ओ'हॅगन, हुराचे द लॉस्ट हेड आणि २०१७ च्या त्याच्या टॉप १० फोटोग्राफी प्रदर्शनांमध्ये पक्षी प्रदर्शन.

## पुरस्कार 
२०१८: शॉर्टलिस्टेड, फोटोबुक ऑफ द इयर, पॅरिस फोटो-अपर्चर फाउंडेशन फोटोबुक अवॉर्ड्स इट इज गेटिंग सनी आऊटसाइड!!!

## संदर्भ
विशिष्टता

भाषाशास्त्रात, **क्लासिव्हिटी**  हे *सर्वसमावेशक* आणि *अनन्य* प्रथम- पुरुषी सर्वनाम आणि मौखिक रूपशास्त्र यांच्यातील व्याकरणात्मक फरक आहे, ज्याला *सर्वसमावेशक " आम्ही "* आणि *अनन्य "आम्ही"* देखील म्हणले जाते. सर्वसमावेशक "आम्ही" मध्ये विशेषतः पत्त्याचा समावेश होतो (म्हणजे "आम्ही" शब्दांपैकी एक म्हणजे "तुम्ही आणि मी आणि शक्यतो इतर"), तर अनन्य "आम्ही" विशेषतः पत्त्याला वगळतो (म्हणजे, "आम्ही" साठी दुसरा शब्द याचा अर्थ "तो/ती/ते आणि मी, परंतु तुम्ही नाही"), इतर कोणाचा सहभाग असू शकतो याची पर्वा न करता. इतर व्यक्तींमध्ये (विशेषतः दुसरा) असा भेद केला जाऊ शकतो अशी कल्पना करत असतानाच, खरं तर नैसर्गिक भाषांमध्ये द्वितीय-व्यक्ती क्लासिव्हिटीचे (तुम्ही विरुद्ध तुम्ही आणि ते) अस्तित्त्व विवादास्पद आहे आणि ते प्रमाणित नाही.  क्लासिव्हिटी हे प्रमाणित इंग्रजी भाषेचे वैशिष्ट्य नसले तरी ते जगभरातील अनेक भाषांमध्ये आढळते. 

वर्ग:Pages with unreviewed translations
बजाज उद्योगसमूह

**बजाज उद्योगसमूह** हा एक भारतीय बहुराष्ट्रीय समूह आहे ज्याची स्थापना जमनालाल बजाज यांनी १९२६ मध्ये मुंबईत केली होती. समूहामध्ये ३४ कंपन्यांचा समावेश आहे आणि त्याची प्रमुख कंपनी बजाज ऑटो ही जगातील चौथी सर्वात मोठी दुचाकी आणि तीन-चाकी वाहन उत्पादक कंपनी आहे. इतर उल्लेखनीय समूह कंपन्यांमध्ये बजाज फायनान्स, बजाज फिनसर्व्ह, बजाज इलेक्ट्रिकल्स, मुकंद, बजाज हिंदुस्थान आणि बजाज होल्डिंग अँड इन्व्हेस्टमेंट यांचा समावेश होतो.

या गटाचा विविध उद्योगांमध्ये सहभाग आहे ज्यात ऑटोमोबाईल्स (२ आणि ३ चाकी), गृह उपकरणे, प्रकाश, लोखंड आणि स्टील, विमा, प्रवास आणि वित्त यांचा समावेश आहे.

## इतिहास 
बजाज ग्रुप ऑफ कंपनीजची स्थापना जमनालाल बजाज यांनी केली होती.

### कमलनयन बजाज (१९१५-१९७२) 
जमनालाल बजाज यांचा थोरला मुलगा कमलनयन बजाज, इंग्लंडच्या केंब्रिज विद्यापीठातून शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर वडिलांना व्यवसाय आणि समाजसेवेत मदत करण्यासाठी. स्कूटर, थ्री-व्हीलर, सिमेंट, अलॉय कास्टिंग आणि इलेक्ट्रिकल्सच्या उत्पादनात शाखा वाढवून त्यांनी व्यवसायाचा विस्तार केला. 1954 मध्ये कमलनयन यांनी बजाज समूहाच्या कंपन्यांचे सक्रिय व्यवस्थापन हाती घेतले.

### रामकृष्ण बजाज (१९२४-१९९४) 
जमनालाल यांचा धाकटा मुलगा रामकृष्ण बजाज यांनी 1972 मध्ये त्यांचा मोठा भाऊ कमलनयन बजाज यांच्या निधनानंतर पदभार स्वीकारला. व्यवसायाच्या जबाबदाऱ्या सांभाळण्यासोबतच, रामकृष्ण यांची ऊर्जा बजाज समूहाच्या सामाजिक सेवा आणि समाजकल्याण कार्यक्रमांवर केंद्रित होती. 1961 मध्ये ते वर्ल्ड असेंब्ली फॉर यूथ (इंडिया)चे अध्यक्ष म्हणून निवडून आले. त्यांनी भारतीय युवा केंद्र ट्रस्टचे व्यवस्थापकीय विश्वस्त पदही भूषवले, ज्याने 1968 मध्ये विश्व युवक केंद्राची संकल्पना केली आणि एक युवा विकास संस्था तयार केली.

### राहुल बजाज (१९३८-२०२२) 
राहुल बजाज, बजाज समूहाचे अध्यक्ष आणि माजी व्यवस्थापकीय संचालक (2005 पर्यंत) हे जमनालाल बजाज यांचे नातू होते. त्यांनी आपले शालेय शिक्षण मुंबईतील कॅथेड्रल या शाळेतून पूर्ण केले. त्यानंतर त्यांनी सेंट स्टीफन्स कॉलेज, दिल्ली, गव्हर्नमेंट लॉ कॉलेज, मुंबई आणि हार्वर्ड युनिव्हर्सिटी, यूएसए येथून शिक्षण घेतले. त्यांनी 1965 मध्ये बजाज समूहाचा ताबा घेतला आणि भारतातील सर्वात मोठ्या समूहांपैकी एक स्थापन केला. भारताच्या राष्ट्रपतींनी 27 एप्रिल 2017 रोजी श्री. राहुल बजाज यांना जीवनगौरवसाठी CII अध्यक्ष पुरस्कार प्रदान केला.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतातील कंपन्या
वर्ग:बजाज उद्योगसमूह
नेताजी सुभाषचंद्र बोस: द फरगॉटन हिरो

**नेताजी सुभाषचंद्र बोस: द फॉरगॉटन हिरो** हा २००४चा हिंदी भाषेतील चरित्रात्मक चित्रपट आहे. हा चित्रपट भारतीय स्वातंत्र्यसेनानी तथा जेष्ठ नेते सुभाषचंद्र बोस यांच्या जीवनावर आधारित असून ३ नोव्हेंबर २००४ रोजी सर्वत्र प्रदर्शित झाला होता. या चित्रपटात सचिन खेडेकर, कुलभूषण खरबंदा, रजित कपूर, आरिफ झकेरिया आणि दिव्या दत्ता आदी कलाकारांच्या भूमिका होत्या. श्याम बेनेगल यांनी या चित्रपटाचे लिखाण आणि दिग्दर्शन केले आहे. 

प्रोडक्शन डिझाईनर समीर चंदा यांनी दिग्दर्शित केले होते. तर साउंडट्रॅक आणि पार्श्वसंगीत ए.आर. रहमान यांनी दिले होते. प्रदर्शनानंतर , 'बीएफआय लंडन फिल्म फेस्टिव्हल'मध्ये या चित्रपटाला समीक्षकांची व्यापक प्रशंसा मिळाली आणि 'राष्ट्रीय एकात्मतेवरील सर्वोत्कृष्ट वैशिष्ट्यपूर्ण चित्रपटासाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार' आणि त्या वर्षासाठी 'सर्वोत्कृष्ट निर्मिती डिझाइनसाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार' देखील मिळाला होता. ७० व्या भारतीय स्वातंत्र्य दिनाच्या स्मरणार्थ, चित्रपट महोत्सव संचालनालय आणि संरक्षण मंत्रालय यांनी संयुक्तपणे 'स्वातंत्र्य दिन चित्रपट महोत्सव' आयोजित केला होता, ज्यात हा चित्रपट १४ ऑगस्ट २०१६ रोजी प्रदर्शित करण्यात आला.

## प्रमुख कलाकार 
* सुभाषचंद्र बोसच्या भूमिकेत सचिन खेडेकर
* शिशिर बोसच्या भूमिकेत जिशू सेनगुप्ता
* उत्तमचंद मल्होत्राच्या भूमिकेत कुलभूषण खरबंदा
* आबिद हसनच्या भूमिकेत रजित कपूर
* इला बोसच्या भूमिकेत दिव्या दत्ता
* गुरबक्ष सिंग ढिल्लॉनच्या भूमिकेत आरिफ झकेरिया
* राणूच्या भूमिकेत इला अरुण
* आबाद खानच्या भूमिकेत पंकज बेरी
* राजा हबीब उर रहमान खानच्या भूमिकेत नरेंद्र झा
* जनरल ऑचिनलेक म्हणून निकोलस चॅग्रीन
* मीराच्या भूमिकेत नंदिनी चॅटर्जी
* सेवक म्हणून प्रदीपकुमार दास
* CID प्रमुख म्हणून ख्रिस इंग्लंड
* सुभाषचंद्र बोस यांचा चुलत भाऊ म्हणून अरिंधम घोष
* मियाँ अकबरच्या भूमिकेत अहमद खान
* सैराट बोसच्या भूमिकेत शकील खान
* हॉवर्ड ली बंगालचे गव्हर्नर - सर जॉन आर्थर हर्बर्ट
* अशोक बोसच्या भूमिकेत कुणाल मित्रा
* समीरन मुखर्जी सुभाषचंद्र बोस यांच्या चुलत भावाच्या भूमिकेत
* सीआयडी अधिकारी म्हणून रोहन निकोल
* लालबाबू पंडित हे चेकपोस्ट पोलीस म्हणून
* झाकीर हुसेन शौकत मलिकच्या भूमिकेत मुकुल नाग
* एमिली शेंकलच्या भूमिकेत अण्णा प्रस्टेल
* अलेक्झांडर वर्थच्या भूमिकेत फ्लोरियन पॅन्झनर
* महात्मा गांधींच्या भूमिकेत सुरेंद्र राजन
* चारू रोहतगी बिवाबती देवी
* प्रभाती बोसच्या भूमिकेत अलोकानंद रॉय
* आशिष रॉय स्पाय पोलीस २
* लेफ्टनंट कर्नल शाह नवाज खानच्या भूमिकेत सोनू सूद
* कर्नल प्रेमकुमार सहगलच्या भूमिकेत विक्रांत चतुर्वेदी
* कॅप्टन लक्ष्मी सहगलच्या भूमिकेत राजेश्वरी सचदेव
* एडॉल्फ हिटलरच्या भूमिकेत उदो शेंक
* बर्ंड-उवे रेपेनहेगन जोआकिम वॉन रिबेंट्रॉपच्या भूमिकेत
* ओशिमा राजदूत म्हणून जनरल सेटो
* राकेश श्रीवास्तव गुप्तहेर पोलीस
* जेल वॉर्डन म्हणून अरिंदम सिल
* नंबियारच्या भूमिकेत संदीप श्रीवास्तव
* ललित तिवारी चेकपोस्ट पोलीस म्हणून
* तुरुंग अधीक्षक म्हणून ख्रिश्चन विलिस
* जानकीनाथ बोसच्या भूमिकेत डॉ.बी.डी. मुखर्जी
* भगत राम तलवारच्या भूमिकेत राजपाल यादव
* पंतप्रधान टोजोच्या भूमिकेत केली दोर्जी
* कॅप्टन इनायत ग्यानीच्या भूमिकेत मनीष वाधवा
* अनुप शुक्ला मेजर रातुरीच्या भूमिकेत

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २००४ मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:सुभाषचंद्र बोस
अल्व्हेलो तालू व्यंजन

इवलेसे| अल्व्हेलो पॅलेटल फ्रिकेटिव्हचा सॅगिटल विभाग

ध्वन्यात्मक मध्ये, **alveolo-palatal** (किंवा **alveopalatal** ) व्यंजन, काहीवेळा **पूर्व-तालासंबंधी** व्यंजनांचे समानार्थी, कोरोनल आणि पृष्ठीय व्यंजनांमधील उच्चारात मध्यवर्ती असतात, किंवा ज्यामध्ये एकाचवेळी अल्व्होलर आणि पॅलॅटल आर्टिक्युलेशन असते. अधिकृत IPA चार्टमध्ये, alveolo-palatals retroflex आणि palatal व्यंजनांमध्ये दिसतील परंतु "जागेच्या कमतरतेसाठी".  लॅडफॉगेड आणि मॅडिसन अल्व्हेलो-पॅलॅटल्सचे पॅलेटालाइज्ड पोस्टलव्होलर्स ( पॅलेटो- अल्व्होलर्स) म्हणून वैशिष्ट्यीकृत करतात, जी अल्व्होलर रिजच्या मागे जीभच्या ब्लेडसह आणि टाळूच्या दिशेने उंचावलेल्या जिभेचे शरीर,  तर एसलिंग त्यांचे वर्णन प्रगत पॅलाटल्स म्हणून करतात ( प्री-पॅलॅटल्स), पृष्ठीय व्यंजनांचा सर्वात दूरचा पुढचा भाग, जीभच्या मुख्य भागासह अल्व्होलर रिजच्या जवळ येतो.  

## सिबिलंट्स 
अल्व्हेलो-पॅलॅटल सिबिलंट्स बहुतेकदा मँडरीन, हक्का आणि वू सारख्या चिनी भाषांमध्ये तसेच इतर पूर्व आशियाई भाषा जसे की जपानी आणि कोरियन, तिबेट -बर्मन जसे की तिबेटी आणि बर्मी तसेच थाई सारख्या ताई भाषांमध्ये वापरले जातात., लाओ, शान आणि झुआंग . पॉलिश, रशियन आणि सर्बो-क्रोएशियन आणि अब्खाझ आणि उबिख सारख्या वायव्य कॉकेशियन भाषांसारख्या अनेक स्लाव्हिक भाषांमध्ये अल्व्हेलो-पॅलॅटल सिबिलंट्स देखील एक वैशिष्ट्य आहे. आंतरराष्ट्रीय ध्वन्यात्मक वर्णमालामध्ये समाविष्ट केलेले अल्व्हेलो-पॅलॅटल व्यंजन आहेत: 

वर्ग:Pages with unreviewed translations
व्हॉईस्ड रेट्रोफ्लेक्स लॅटरल अ‍ॅप्रोक्सिमंट

**व्हॉइस्ड रेट्रोफ्लेक्स लॅटरल अ‍ॅप्रोक्झिमंट** हा काही बोलल्या जाणाऱ्या भाषांमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या व्यंजनाचा एक प्रकार आहे. या आवाजाचे प्रतिनिधित्व करणारे आंतरराष्ट्रीय ध्वन्यात्मक वर्णमालेतील चिन्ह ⟨   आहे, आणि समतुल्य X-SAMPA चिन्ह `l`` आहे. 

रेट्रोफ्लेक्स लॅटरल अ‍ॅप्रॉक्झिमंट त्याच्या आवाजविहीन समकक्ष /ɭ̊/ Iaai आणि Toda मधील ध्वन्यात्मकदृष्ट्या विरोधाभास करतो.  या दोन्ही भाषांमध्ये ते अधिक पूर्ववर्ती /l̥, l /, जे Iaai मध्ये दंत आणि टोडा मध्ये alveolar सोबत देखील विरोधाभास करते.  
वर्ग:Articles with hAudio microformats
वर्ग:Pages with unreviewed translations
अफ्रिकेट

**एफ्रिकेट** हे एक व्यंजन आहे जे स्टॉप म्हणून सुरू होते आणि फ्रिकॅटिव्ह म्हणून सोडते, सामान्यत: समान उच्चाराच्या ठिकाणी (बहुतेकदा कोरोनल ). स्टॉप आणि फ्रिकेटिव्ह एकच ध्वनीम किंवा व्यंजन जोडी बनवते हे ठरवणे अनेकदा कठीण असते.  इंग्रजीमध्ये दोन अफ्रिकेट फोनम्स आहेत, /t͡ʃ/ आणि /d͡ʒ/, अनेकदा अनुक्रमे *ch* आणि *j* असे उच्चारले जातात. 

## उदाहरणे 
इंग्रजी ध्वनी स्पेलिंग "ch" आणि "j" ( IPA मध्ये [t͡ʃ] आणि [d͡ʒ] म्हणून लिप्यंतरण केले जाते), जर्मन आणि इटालियन *z* [t͡s] आणि इटालियन *z* [d͡z] हे ठराविक affricates आहेत आणि यासारखे ध्वनी प्रामाणिक आहेत जगातील भाषांमध्ये सामान्य आहे, जसे की पोलिश आणि चायनीज सारख्या ध्वनीसह इतर affricates आहेत. तथापि, [d͡ʒ] व्यतिरिक्त इतर आवाजयुक्त affricates तुलनेने असामान्य आहेत. उच्चाराच्या अनेक ठिकाणी ते अजिबात प्रमाणित नाहीत. 

लॅबिओडेंटल एफ्रिकेट्स, जसे की जर्मन आणि इझीमध्ये [p͡f [p͡f], किंवा वेलर एफ्रिकेट्स, जसे की [k͡x] त्स्वानामध्ये (लिखीत *किलो* ) किंवा उच्च अलेमॅनिक स्विस जर्मन बोलीभाषांमध्ये कमी सामान्य आहेत. जागतिक स्तरावर, तुलनेने काही भाषांमध्ये या स्थानांवर संबंध आहेत जरी संबंधित स्टॉप व्यंजन, [p] आणि [k], सामान्य किंवा अक्षरशः सार्वत्रिक आहेत. अल्व्होलर ऍफ्रीकेट्स देखील कमी सामान्य आहेत जेथे फ्रिकेटिव्ह रिलीझ पार्श्व असते, जसे की [t͡ɬ] नाहुआटल आणि नवाजोमध्ये आढळणारा आवाज. डेने सुलीन सारख्या इतर काही अथाबास्कन भाषांमध्ये अ‍ॅस्पिरेटेड, आकांक्षायुक्त आणि इजेक्टिव्ह शृंखला आहेत ज्यांचे प्रकाशन डेंटल, अल्व्होलर, पोस्टलव्होलर किंवा लॅटरल असू शकते: [t̪͡θ], [t̪͡θʰ], [t̪͡θʼ], [t͡s] ͡θʼ], [t͡sʰ] [t̪͡θʼ] [t͡sʰ], [t͡sʼ], [t͡ʃ], [t͡ʃʰ], [t͡ʃʼ] t͡ʃʼ], [t͡ɬ [t͡ɬ], [t͡ɬʰ], आणि [t͡ɬʼ] . 

## नोटेशन 
इंटरनॅशनल ध्वन्यात्मक वर्णमालामध्ये दोन अक्षरांच्या संयोगाने एफ्रिकेट्सचे लिप्यंतरण केले जाते, एक स्टॉप एलिमेंटसाठी आणि दुसरे फ्रिकेटिव्ह एलिमेंटसाठी. हे एकाच व्यंजनाचे भाग आहेत हे दर्शविण्यासाठी, सामान्यतः टाय बार वापरला जातो. टाय बार सामान्यतः दोन अक्षरांच्या वर दिसतो, परंतु जर ते तेथे अधिक चांगले बसत असेल किंवा अधिक सुवाच्य असेल तर त्याखाली ठेवता येईल.  अएर्व्ब्योसर्ब्व् ओय्स्ब्र्वोय्व्रे ओब्

वर्ग:Pages with unreviewed translations
शिखर व्यंजन

**एपिकल व्यंजन** हा एक फोन (भाषण ध्वनी) आहे जो जिभेच्या टोकासह (शिखर) वरच्या आर्टिक्युलेटरच्या संयोगाने ओठांपासून पोस्टलव्होलरपर्यंत आणि शक्यतो प्रीपॅलॅटलसह हवेच्या मार्गात अडथळा आणून तयार केला जातो.   हे लॅमिनल व्यंजनांशी विरोधाभास करते, जे अगदी टोकाच्या मागे, जिभेच्या ब्लेडसह अडथळा निर्माण करून तयार केले जाते. काहीवेळा *एपिकलचा* वापर केवळ जिभेच्या टोकाचा समावेश असलेल्या अभिव्यक्तीसाठी केला जातो आणि जिभेचे टोक आणि ब्लेड दोन्हीचा समावेश असलेल्या अभिव्यक्तीसाठी *एपिकोलामिनलचा* वापर केला जातो.  तथापि, भेद नेहमी केला जात नाही आणि नंतरच्याला फक्त *apical* म्हणले जाऊ शकते, विशेषतः apical dental articulationचे वर्णन करताना.   अल्व्होलर प्रदेशात काही लॅमिनल संपर्क असल्याने, एपिकोलामिनल दंत व्यंजनांना देखील *डेन्टी-* अल्व्होलर असे लेबल केले जाते. 

हा फारसा सामान्य फरक नाही आणि सामान्यत: फक्त फ्रिकेटिव्स आणि एफ्रिकेट्सवर लागू केला जातो. अशा प्रकारे, इंग्रजीच्या बऱ्याच प्रकारांमध्ये [t]/[d]च्या apical किंवा laminal जोड्या असतात. तथापि, येमेनमधील हदरामी अरबीसह काही अरबी जातींना [t] लॅमिनल परंतु [d] एपिकल समजतात. 

सेर्बो-क्रोएशियन प्रमाणे बास्क अल्व्होलर फ्रिकेटिव्ससाठी भेद वापरते. मंदारिन चायनीज पोस्टालव्होलर फ्रिकेटिव्स ("अल्व्हेलो-पॅलॅटल" आणि "रेट्रोफ्लेक्स" मालिका) साठी वापरतात. लिलूएट हे दुय्यम वैशिष्ट्य म्हणून वेलेराइज्ड आणि नॉन-वेलराइज्ड अॅफ्रिकेट्समध्ये विरोधाभासी म्हणून वापरते. ऍपिकल आणि लॅमिनलमधील फरक ऑस्ट्रेलियन आदिवासी भाषांमध्ये अनुनासिक, प्लोसिव्ह आणि (सामान्यत:) पार्श्व अंदाजासाठी सामान्य आहे. 

बंगाली-आसामी सातत्य मधील बहुतेक बोली दंत-लॅमिनल अल्व्होलर स्टॉप आणि एपिकल अल्व्होलर स्टॉप्समध्ये फरक करतात. अप्पर आसामीमध्ये, ते विलीन झाले आहेत आणि फक्त एपिकल अल्व्होलर स्टॉप सोडतात. पाश्चात्य बंगालीमध्ये एपिकल अल्व्होलर्सची जागा एपिकल पोस्ट-अल्व्होलर्सने घेतली आहे. 

आंतरराष्ट्रीय ध्वन्यात्मक वर्णमाला मध्ये, apical व्यंजनांसाठी डायक्रिटिक आहे. 
वर्ग:Pages with unreviewed translations
आर्सेलरमित्तल

मट्रा}}
**आर्सेलर मित्तल SA** ही एक बहुराष्ट्रीय पोलाद उत्पादन महामंडळ आहे ज्याचे मुख्यालय लक्झेंबर्ग शहरात आहे. 2006 मध्ये भारतीय मालकीच्या मित्तल स्टीलने आर्सेलरच्या अधिग्रहण आणि विलीनीकरणातून त्याची स्थापना केली होती.   वार्षिक क्रूड स्टीलचे उत्पादन 78.5 दशलक्ष मेट्रिक टनांसह आर्सेलर मित्तल ही जगातील दुसरी सर्वात मोठी स्टील उत्पादक आहे  .  2019 फॉर्च्युन ग्लोबल 500च्या रँकिंगमध्ये जगातील सर्वात मोठ्या कॉर्पोरेशनमध्ये ते 120 व्या स्थानावर आहे. 

## उत्पादने आणि क्रियाकलाप 
इवलेसे| ब्राझीलमधील आर्सेलर मित्तल सुविधेमध्ये स्टीलचे गुंडाळले जात आहे.
कंपनी संशोधन आणि विकास, खाणकाम आणि स्टीलमध्ये गुंतलेली आहे.  2016 मध्ये आर्सेलर मित्तलने सुमारे 90 दशलक्ष टन स्टीलचे उत्पादन केले.  मे 2017 पर्यंत, कंपनीने ऑटोमोटिव्ह हेतूंसाठी 200 अद्वितीय स्टील ग्रेड बनवले, त्यापैकी निम्मे 2007 पासून सादर केले गेले.  स्टीलच्या वाणांमध्ये उसिबोर 2000 आहे, ज्याची कंपनीने जून 2016 मध्ये घोषणा केली आणि त्या वर्षाच्या शेवटी प्रसिद्ध केली. रिलीझ केल्यावर, उच्च-शक्तीचे ऑटोमोटिव्ह स्टील कारमेकिंगसाठी उपलब्ध असलेल्या इतर स्टील्सपेक्षा सुमारे एक तृतीयांश मजबूत असल्याचे सांगण्यात आले.  

## इतिहास 
मित्तल स्टीलने आर्सेलरच्या संपादनातून आर्सेलर मित्तलची स्थापना केली होती; ISPAT इंटरनॅशनल आणि LNM होल्डिंग्जच्या विलीनीकरणातून मित्तल स्टीलची स्थापना झाली.  कंपनीने 1976चा इतिहास शोधला आहे. 
वर्ग:न्यू यॉर्क रोखे बाजारातील नोंदणीकृत कंपन्या
वर्ग:Pages with unreviewed translations
अप्रत्यक्ष कर

अप्रत्यक्ष करांचे प्रकार पुढीलप्रमाणे आहेत.
१)अबकारी कर/उत्पादन शुल्क(Excise Duty)
२)सीमा कर/ कस्टम ड्युटी(Custom Duty)
३)विक्री कर(Sales Tax)
४)सेवा कर(Service Tax)

प्रत्यक्ष करांचे प्रकार पुढीलप्रमाणे आहेत.

१)वैयक्तिक आयकर/प्राप्ती कर(Income Tax)

२)महामंडळ कर/निगम कर

३)संपत्ती कर
मिश्मी जनजाती

मिश्मी किंवा डेंग जनजाती ही प्रामुख्याने  तिबेट आणि अरुणाचल प्रदेश या भागात निवास करणारी आदिम जनजाती आहे.  इदू मिश्मी, मिजु मिश्मी आणि दिगारो जमाती अशा यांच्या उपजमाती मानल्या जातात.

## भौगोलिक स्थान
मध्य अरुणाचल  प्रदेशातील ईशान्येकडील डोंगराळ भागात मिश्मी जनजाती राहतात. लोअर दिबांग व्हेली,लोहित आणि अन्जाव जिल्ह्यात यांची वस्ती आहे. यांना तिबेटमध्ये यिदू ल्होबा तर आसाममध्ये छुलीकाटा असे संबोधिले जाते.
तरोन ज्यांना दिगारू मिश्मी असेही ,म्हणले जाते ते दिगारू, लोहित या नद्यांच्या प्रदेशात  वस्ती करून आहेत.कामान म्हणजे मिजु मिश्मी हे लोहित आणि काबांग नद्यांच्या खो-यात वसलेले आहेत. त्यामुळे या जनजातीला वाघाची शिकार करणे मान्य नाही.
श्रीकृष्णाची पत्नी रुक्मिणी ही या जनजातीतील होती अशी या समाजाची धारणा आहे. या जनजातीमधे रुक्मिणी  हरण या पौराणिक संकल्पनेवर आधारित नाटके आणि नृत्ये नेहमी सादर केली जातात. 
यामागे आख्यायिका अशी आहे की श्रीकृष्णाला रुक्मिणीशी विवाह करण्यापासून मिश्मी लोकांनी विरोध केल्याने त्याची शिक्षा म्हणून कृष्णाने त्याना केस काकापाय्ला लावले. यामुळे मिश्मी लोकांनी चुली म्हणजे केस आणि काटा म्हजे कापलेले अशा अर्थाने छुलीकाटा असे संबोधिले जाते.यानिमित्ताने  रुक्मिणीचा अरुणाचल प्रदेश ते गुजरात असा प्रवास माधवपूर जत्रेच्या निमित्ताने साजरा केला जातो.
सर्व वस्तूमध्ये आत्मा आहे अशी या जनजातीची समजूत आहे.
## नृत्य
दिगारू मिश्मी जनजातीत दोन प्रकारची नृत्ये केली  जातात. 
१. बुइया आणि २. नुइया असे याचे दोन प्रकार मानले जातात.

## प्रमुख अन्न
स्वतः पिकविलेला तांदूळ, बाजरी, रताळे  यासारखे कंद तसेच घरात तयार केलेली तांदळाची दारू हे यांचे रोजचे अन्न आहे.
## उत्सव
१ ते ३ फेब्रुवारी  या  काळात साजरा होणारा रेह उत्सव येथील प्रमुख उत्सव  मानला जातो. नान्यी इन्यीत्या म्हणजेच दैवी मातेची पूजा करण्याचा  हा सण आहे. देवीच्या आशीर्वादामुळे समाजात एकोपा, बंधुता आणि मानवता टिकून राहते अशी यांची धारणा आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:आदिवासी जमाती
वर्ग:ईशान्य भारत
वर्ग:अरुणाचल प्रदेश
महा मिनिस्टर

**महा मिनिस्टर** हे होम मिनिस्टरचे नवे पर्व असून आदेश बांदेकर यात विविध शहरांत जाऊन महिलांमध्ये खेळ घेऊन एकमेव अंतिम विजेत्या महिलेला ११ लाखांची पैठणी देऊन सन्मान करणार आहेत.

## केंद्र 
ही स्पर्धा महाराष्ट्रातील १० केंद्रांवर घेण्यात आली:
नाशिक, ठाणे, औरंगाबाद, पुणे, सोलापूर, पनवेल, अहमदनगर, रत्‍नागिरी, कोल्हापूर, नागपूर.

## स्पर्धा 
प्रत्येक केंद्रावर ९० जणींची प्राथमिक फेरीसाठी निवड करण्यात आली. त्या ९० जणींमध्ये स्पर्धा घेऊन विजेतीची पुढील फेरीसाठी निवड करण्यात येत असून तिचा १ लाख २५ हजार रुपयांची पैठणी देऊन सन्मान केला जात असे. अशा १० केंद्रांच्या विजेत्या १० जणींमध्ये अंतिम स्पर्धा होऊन जी महाविजेती ठरेल तिला ११ लाखांची पैठणी दिली जाणार आहे.

## विशेष भाग 
# महामिनिस्टर महाराष्ट्राची, जिंकणार पैठणी ११ लाखांची. (११ एप्रिल २०२२)
# नाशिकमध्ये खेळ रंगलाय, कोणत्या वहिनींचा मेळ जमलाय? (१७ एप्रिल २०२२)
# ठाण्यात धमाल रंगतेय, कोण सरस ठरतेय? (२४ एप्रिल २०२२)
# औरंगाबादमध्ये वहिनींच्या उत्साहाला उधाण आलंय, तिकडे नेमकं काय काय घडलंय? (०१ मे २०२२)
# ११ लाखांची पैठणी कोण जिंकणार, महाराष्ट्राची महामिनिस्टर कोण होणार? (२६ जून २०२२)

## बाह्य दुवे 
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका
वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका
झाहिद महमूद

**झाहिद महमूद** (२० मार्च, १९८८:पाकिस्तान - हयात) हा च्या क्रिकेट संघाकडून २०२१ पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा क्रिकेट खेळाडू आहे. 

वर्ग:पाकिस्तानचे पुरूष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८८ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बेन ड्वॉरशुइस

**बेंजामिन जेम्स** *बेन* **ड्वॉरशुइस** (२३ जून, १९९४:ऑस्ट्रेलिया - हयात) हा च्या क्रिकेट संघाकडून २०२२ पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा क्रिकेट खेळाडू आहे. हा डाव्या हाताने जलद-मध्यमगती गोलंदाजी आणि फलंदाजी करतो.

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९४ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सेसे बाउ

**सेसे बाउ** (२३ जून, १९९२:पोर्ट मॉरेस्बी, पापुआ न्यू गिनी - हयात) हा च्या क्रिकेट संघाकडून २०१६ पासून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

वर्ग:पापुआ न्यू गिनीचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९२ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
दिलीप नाथ

**दिलीप नाथ** (१९ डिसेंबर, १९९७:नेपाळ - हयात) हा च्या क्रिकेट संघाकडून २०१७ पासून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.  

 
वर्ग:नेपाळचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९७ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शापूरजी पालोनजी समूह

**शापूरजी पालोनजी अँड कंपनी प्रायव्हेट लिमिटेड** **शापूरजी पालोनजी ग्रुप** म्हणून व्यापार करते  ही एक भारतीय समूह कंपनी आहे, ज्याचे मुख्यालय मुंबई, भारत येथे आहे. हे बांधकाम, रिअल इस्टेट, कापड, अभियांत्रिकी वस्तू, गृह उपकरणे, शिपिंग, प्रकाशने, उर्जा, आणि जैवतंत्रज्ञान या क्षेत्रात कार्यरत आहे .  2012 पर्यंत संस्थापक पल्लोनजी मिस्त्री यांचे नातू, ज्याचे नाव पालोनजी मिस्त्री होते, कंपनीचे प्रमुख होते, 2012 पर्यंत, जेव्हा त्यांनी त्यांची सेवानिवृत्ती जाहीर केली आणि त्यांचा मुलगा शापूर मिस्त्री यांचा वारसा घेतला.  

शापूरजी पालोनजी यांना " *भारतातील सर्वात मौल्यवान खाजगी उद्योगांपैकी एक" म्हणून ओळखले जाते.*  US$2.5 अब्ज शापूरजी पालोनजी समूहाकडे फोर्ब्स अँड कंपनी लिमिटेड  आणि गोकाक टेक्सटाइल या दोन सूचीबद्ध कंपन्या आहेत. शापूरजी पालोनजी यांनी विकत घेतले तेव्हा फोर्ब्स आधीच सूचीबद्ध केले गेले होते, जरी 2006 मध्ये अशी अटकळ होती की समूह कंपनी Afcons Infrastructure IPO द्वारे सार्वजनिक केली जाईल. 

हाँगकाँग बँक, ग्रिंडलेज बँक, स्टँडर्ड चार्टर्ड बँक आणि रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया इमारत, बॉम्बे स्टॉक एक्स्चेंज इमारत आणि ताज इंटरकॉन्टिनेंटल यासह फोर्ट परिसरात मुंबईच्या काही खुणा बांधण्यासाठी कंपनी ओळखली जाते.  याशिवाय, कंपनीने 1971 मध्ये ओमानच्या सुलतानसाठी एक दगडी महाल बांधला आहे.   2008च्या मुंबई हल्ल्यानंतर, कंपनी ताजमहाल पॅलेस आणि टॉवरच्या दुरुस्ती आणि नूतनीकरणात गुंतली होती ज्याचे हल्ल्यामुळे गंभीर नुकसान झाले होते.  इतर उल्लेखनीय प्रकल्पांमध्ये मुंबईतील द इम्पीरियल, दुबईतील जुमेरा लेक टॉवर्स आणि मॉरिशसमधील एबेने सायबर सिटी यांचा समावेश आहे.  जानेवारी 2016 मध्ये, शापूरजी पालोनजी ग्रुपने त्याचा पहिला परवडणारा गृहनिर्माण ब्रँड, जॉयविले होम्स लाँच केला.  

## इतिहास 
कंपनीची स्थापना १८६५ मध्ये *लिटलवुड पॅलोनजी* ही भागीदारी फर्म म्हणून करण्यात आली होती.    पहिला प्रकल्प गिरगाव चौपाटीवर फुटपाथ बांधण्याचा होता,  त्यानंतर मलबार हिलवरील जलाशयाच्या बांधकामाचा भाग होता ज्याने मुंबईला १०० वर्षांहून अधिक काळ पाणीपुरवठा केला होता. कंपनीने मुंबईतील ब्रेबॉर्न स्टेडियम आणि दिल्लीतील जवाहरलाल नेहरू स्टेडियमही बांधले. 

## संपादन 
1936 मध्ये, शापूरजी पालोनजी यांनी प्रवर्तकाच्या मृत्यूनंतर *एफई दिनशॉ आणि कंपनी* विकत घेतली. FE दिनशॉ आणि कंपनी ही एक स्थापित वित्त कंपनी होती ज्याने ग्वाल्हेरच्या महाराजांकडून 1924 मध्ये टाटा स्टील (तेव्हा *टिस्को* ) साठी कर्जाची व्यवस्था करणे आणि 1936 मध्ये ACC सिमेंट तयार करण्यासाठी स्थानिक सिमेंट कंपन्यांचे विलीनीकरण करणे यासारखे उच्च-प्रोफाइल व्यवहार केले  . FE दिनशॉ आणि कंपनीचा टाटा सन्समध्ये 12.5% हिस्सा होता, जो शापूरजी पालोनजीकडे आला होता.  कंपनी ताब्यात घेतली तेव्हा आधीच BSE वर सूचीबद्ध होती आणि 2011 पर्यंत समूहाची एकमेव सूचीबद्ध संस्था राहिली आहे.  

वर्ग:बंगळुरू स्थित कंपन्या
वर्ग:मुंबई मधील कंपन्या
वर्ग:Pages with unreviewed translations
भारताचे महान्यायअभिकर्ता

**भारताचे महान्यायअभिकर्ता** किंवा **भारताचे सॉलिसिटर जनरल** हे भारतासाठी महान्यायवादी (इं:ॲटर्नी जनरल)च्या अधीन आहेत. महान्यायअभिकर्ता हे देशाचे दुसरे कायदे अधिकारी असून ते महान्यायवादीला मदत करतात आणि त्यांना 'अतिरिक्त महान्यायअभिकर्ता' सहाय्य करतात. सध्या भारताचे महान्यायअभिकर्ता तुषार मेहता हे आहेत. भारताच्या महान्यायवादी प्रमाणे, महान्यायअभिकर्ता आणि अतिरिक्त महान्यायअभिकर्ता हे सरकारला सल्ला देतात आणि 'कायदा अधिकारी (अटी व शर्ती) नियम, १९७२' नुसार भारत संघाच्या वतीने हजर राहतात. तथापि, भारतासाठी महान्यायवादी या पदाच्या विपरीत, जे भारतीय राज्यघटनेच्या कलम ७६ अंतर्गत एक घटनात्मक पद आहे, महान्यायअभिकर्ता आणि अतिरिक्त महान्यायअभिकर्ता ही पदे केवळ वैधानिक आहेत. 'मंत्रिमंडळाची नियुक्ती समिती' (ACC) यांच्या नियुक्तीची शिफारस करते आणि महान्यायअभिकर्त्याची अधिकृतपणे नियुक्ती करते. महान्यायअभिकर्ता आणि अतिरिक्त महान्यायअभिकर्ता यांच्या नियुक्तीचा प्रस्ताव सामान्यत: कायदेशीर व्यवहार विभागातील संयुक्त सचिव/कायदा सचिवांच्या स्तरावर हलविला जातो आणि कायदा आणि न्याय मंत्र्यांची मंजूरी मिळाल्यानंतर, मंत्रिमंडळाची नियुक्ती समिती आणि नंतर अध्यक्षांकडे हा प्रस्ताव जातो.

## कर्तव्ये 
भारताचे महान्यायअभिकर्ता हे महान्यायवादीच्या अंतर्गत कार्य करतात महान्यायअभिकर्त्याचे कर्तव्य 'कायदा अधिकारी (सेवेच्या अटी) नियम, 1987' मध्ये दिलेले आहेत:

* अशा कायदेशीर बाबींवर भारत सरकारला सल्ला देणे आणि भारत सरकारने वेळोवेळी संदर्भित किंवा नेमून दिलेली कायदेशीर बाबींची अशी इतर कर्तव्ये पार पाडणे.
* ज्या प्रकरणांमध्ये भारत सरकार पक्षकार म्हणून संबंधित आहे किंवा सरकारला त्यात स्वारस्य आहे अशा प्रकरणांमध्ये (दावे, रिट याचिका, अपील आणि इतर कार्यवाहीसह) भारत सरकारच्या वतीने जेव्हा आवश्यक असेल तेव्हा सर्वोच्च न्यायालयात किंवा कोणत्याही उच्च न्यायालयात हजर राहणे.
* संविधानाच्या कलम १४३ अंतर्गत राष्ट्रपतींनी सर्वोच्च न्यायालयात केलेल्या कोणत्याही संदर्भामध्ये भारत सरकारचे प्रतिनिधित्व करणे; आणि
* कायदा अधिकाऱ्याला संविधानाद्वारे किंवा त्यावेळेस अंमलात असलेल्या इतर कोणत्याही कायद्यानुसार प्रदान केलेली इतर कार्ये पार पाडणे.

## खाजगी सरावाचे निर्बंध	
कायदा अधिकारी भारत सरकारचे प्रतिनिधित्व करतात म्हणून त्यांच्या खाजगी प्रॅक्टिसवर काही निर्बंध आहेत. कायदा अधिकाऱ्याला पुढील परवानगी नाहीत:
* भारत सरकार किंवा राज्य सरकार किंवा कोणतेही विद्यापीठ, सरकारी शाळा किंवा महाविद्यालय, स्थानिक प्राधिकरण, लोकसेवा आयोग, पोर्ट ट्रस्ट, बंदर आयुक्त, सरकारी अनुदानित किंवा सरकारी व्यवस्थापित रुग्णालये, सरकारी कंपनी, राज्याच्या मालकीची किंवा नियंत्रित असलेली कोणतीही कॉर्पोरेशन, कोणतीही संस्था किंवा संस्था ज्यामध्ये सरकारचे हितसंबंध आहेत;
* भारत सरकार किंवा सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रमांविरुद्ध कोणत्याही पक्षाला सल्ला देणे, किंवा ज्या प्रकरणांमध्ये त्याला भारत सरकार किंवा सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रमांना सल्ला देण्यासाठी किंवा हजर राहण्यासाठी बोलावले जाण्याची शक्यता आहे;
* भारत सरकारच्या परवानगीशिवाय, गुन्हेगारी खटल्यात आरोपी व्यक्तीचा बचाव करणे; किंवा
* भारत सरकारच्या परवानगीशिवाय कोणत्याही कंपनी किंवा कॉर्पोरेशनमधील कोणत्याही कार्यालयात नियुक्ती स्वीकारणे;
* भारत सरकारच्या कोणत्याही मंत्रालयाला किंवा विभागाला किंवा कोणत्याही वैधानिक संस्थेला किंवा कोणत्याही सार्वजनिक क्षेत्रातील उपक्रमाला सल्ला देणे, जोपर्यंत या संदर्भात प्रस्ताव किंवा संदर्भ विधी आणि न्याय मंत्रालय , कायदेशीर व्यवहार विभागामार्फत प्राप्त होत नाही.
## संदर्भ 
वर्ग:भारताचे महान्यायअभिकर्ता
वर्ग:भारत सरकार
जेएसडब्ल्यू समूह

**जेएसडब्लू ग्रुप** एक भारतीय बहुराष्ट्रीय समूह आहे, जो मुंबईत आहे. याचे नेतृत्व सज्जन जिंदाल आणि ओपी जिंदाल ग्रुपचा भाग आहे.  पोलाद, ऊर्जा, खनिजे, बंदरे आणि पायाभूत सुविधा आणि सिमेंट यासारख्या क्षेत्रांमध्ये हा समूह भारत, अमेरिका, दक्षिण अमेरिका आणि आफ्रिकेत सक्रिय आहे. JSW स्टील, JSW एनर्जी, JSW इस्पात स्टील, आणि JSW सिमेंट या JSW समूहाच्या उपकंपन्या आहेत.  

पूर्वी हे नाव जिंदाल साऊथ वेस्ट होते. नंतर, कंपनीने JSWचे नाव ब्रँड म्हणून प्रमोट करण्यासाठी स्वीकारले. JSW समूहाचे मुख्यालय मुंबईतील कलिना येथील JSW केंद्र येथे आहे.  

## उपकंपनी 
JSW स्टील ही खाजगी क्षेत्रातील पोलाद उत्पादक कंपनी आहे. JSW स्टीलकडे 4.8 MTPA क्षमतेसह जगातील सर्वात मोठ्या सिंगल ब्लास्ट फर्नेसपैकी एक आहे, ज्यामुळे JSWची एकूण स्थापित क्षमता 23 MTPA झाली आहे.  

JSW एनर्जीची वीज निर्मिती क्षमता ४५३१ मेगावॅट आहे.  

JSW इन्फ्रास्ट्रक्चर लिमिटेड ही उपकंपनी मुंबईत आहे.  त्याचे प्राथमिक व्यावसायिक हितसंबंध बंदरे, रस्ते आणि रेल्वे कनेक्टिव्हिटीसाठी पायाभूत सुविधांच्या विकासामध्ये आहेत.  

एप्रिल 2019 मध्ये, JSW समूहाने ग्राहकोपयोगी वस्तू उद्योगात JSW लिव्हिंगसह त्यांची ग्राहक ब्रँड संस्था म्हणून त्यांच्या उपक्रमाची घोषणा केली.  

JSW समूहाने 2 मे 2019 रोजी JSW पेंट्सची स्थापना करण्याची घोषणा केली. हा उपक्रम एकूण च्या गुंतवणुकीसह स्थापन करण्यात आला होता    

त्याच्या उपकंपनी JSW स्पोर्ट्स द्वारे, समूहाकडे इंडियन प्रीमियर लीग क्रिकेट संघ दिल्ली कॅपिटल्स ( GMR गटासह भागीदारीत), इंडियन सुपर लीग फुटबॉल संघ बेंगळुरू एफसी आणि प्रो कबड्डी लीग संघ हरियाणा स्टीलर्स यांच्या मालकीचे आहे.  

वर्ग:मुंबई मधील कंपन्या
वर्ग:Pages with unreviewed translations
अपभ्रंश

**अपभ्रंश** ( Sanskrit   , IPA: [ɐpɐbʱrɐ̃ˈɕɐ], प्राकृत :  ) हा आधुनिक भाषांच्या उदयापूर्वी उत्तर भारतात बोलल्या जाणाऱ्या भाषांचा संदर्भ देण्यासाठी पतंजलीपासून वैय्यकरणा ṇāḥ (मूळ व्याकरणकार) द्वारे वापरलेला शब्द आहे. इंडोलॉजीमध्ये, ६व्या आणि १३व्या शतकादरम्यानच्या कालखंडात पसरलेल्या मध्यवर्ती आणि सुरुवातीच्या आधुनिक इंडो-आर्यन भाषांमधील संक्रमण  बोलीभाषांसाठी एक छत्री शब्द म्हणून वापरला जातो. तथापि, या बोलींचा समावेश मध्य इंडो-आर्यन काळात पारंपारिकपणे केला जातो.  : p.42 संस्कृतमधील ''* याचा शाब्दिक अर्थ "भ्रष्ट" किंवा "व्याकरण नसलेली भाषा", जी संस्कृत व्याकरणाच्या आदर्शापासून विचलित होते. 

अपभ्रंश साहित्य हे १२व्या ते १६व्या शतकापर्यंतच्या उत्तर भारताच्या इतिहासासाठी एक मौल्यवान स्रोत आहे.  

## आढावा 
प्राकृत हा शब्द, ज्यामध्ये पालीचा समावेश आहे, हा शब्द उत्तर भारतातील स्थानिक भाषांसाठी देखील वापरला जातो जो कदाचित 4 ते 8 व्या शतकाच्या उत्तरार्धात बोलला जात होता, परंतु काही विद्वान संपूर्ण मध्य इंडो-आर्यन कालावधीसाठी हा शब्द वापरतात. मध्य इंडो-आर्यन भाषा हळूहळू अपभ्रंश बोलींमध्ये रूपांतरित झाल्या, ज्या सुमारे 13 व्या शतकापर्यंत वापरल्या जात होत्या. अपभ्रंश नंतर आधुनिक इंडो-आर्यन भाषांमध्ये विकसित झाले. या कालखंडाच्या सीमा काहीशा अस्पष्ट आहेत, काटेकोरपणे कालक्रमानुसार नाहीत. आधुनिक उत्तर भारतीय भाषांनी 11 व्या शतकाच्या आसपास एक वेगळी ओळख विकसित करण्यास सुरुवात केली असे मानले जाते - जेव्हा अपभ्रंश अजूनही वापरात होते - आणि 12 व्या शतकाच्या अखेरीस पूर्णपणे भिन्न बनल्या. 

जैन ग्रंथालयांमध्ये अपभ्रंश साहित्याचा मोठा साठा सापडला आहे. अमीर खुसरो आणि कबीर हे आधुनिक हिंदीशी मिळताजुळत्या भाषेत लिहीत असताना, अनेक कवींनी, विशेषतः ज्या प्रदेशात अजूनही हिंदू राजांची सत्ता होती, त्यांनी अपभ्रंशात लिहिणे चालू ठेवले. या लेखकांमध्ये कामरूपातील सारा , तिलोपा आणि कान्हा यांचा समावेश होतो ; धारची देवसेना (इ.स. 9वे शतक); मन्याखेताचा पुष्पदंत (इसवी सन ९वे शतक); धनपाल; मुनी रामसिंह; पाटणचा हेमचंद्र ; आणि ग्वाल्हेरचा रायघू (15 वे शतक). 

अपभ्रंश वापरण्याचे पहिले उदाहरण म्हणजे कालिदासाचे विक्रमोर्वशीम , जेव्हा पुरुरवास *जंगलातील* प्राण्यांना त्याच्या गायब झालेल्या प्रियकराबद्दल विचारतो. अपभ्रंशातील रचना विक्रम संवत 1700 पर्यंत चालू राहिल्या, जेव्हा *भगवतीदासाने मिगनकलेहा चारिउ'' लिहिले.  अर्व्वएनुअन्र्यो बर्य्ब् अयोब्र् व्यो रोए

मुस्लिमांनी केलेल्या अपभ्रंश कार्याचे एकमेव ज्ञात उदाहरण म्हणजे मुलतानच्या अब्दुर रहमानचे संदेसरसाक, शक्यतो 1000 CE च्या आसपास लिहिलेले आहे.

## लेखक आणि कवी 
अपभ्रंश साहित्यातील काही प्रख्यात लेखक आणि कवींची यादी खाली दिली आहे: अर्व्वएनुअन्र्यो बर्य्ब् अयोब्र् व्यो रोए

* महाकवी स्वयंभूदेव (8 वे शतक)

:* रित्तेनेमिचारिउ
:* पौमा-चरिऊ 

* महाकवी पुष्पदंत (१०वे शतक)

:* महापुराण 
:* नायकुमारचारिउ
:* जसहरचारिउ

* हेमचंद्र (१२वे शतक)
* अब्दुल रहमान (१३वे शतक) - मुलतानी कवी ज्याने अपभ्रंश मध्ये एक महाकाव्य प्रणय लिहिले. 
* कान्हडदे प्रबंध (१५ वे शतक)
वर्ग:भारतामधील भाषा
वर्ग:हिंद-आर्य भाषासमूह
वर्ग:Pages with unreviewed translations
स्वतंत्र राज्यसेवा

सामाजिक राज्यसेवा स्पर्धात्मक परीक्षा मार्फत 
(१) समाजकल्याण विभाग 
(२) इतर मागास बहुजन कल्याण विभाग 
(३) महिला व बालविकास विभाग

मधील महाराष्ट्र शासनाच्या तीन विभागातील 
(राजपत्रित गट अ व ब) संवर्गातील राजपत्रित अधिकाऱ्यांची पदे महाराष्ट्र लोकसेवा आयोग. (MPSC) मार्फत सामाजिक राज्यसेवा म्हणजेच सरळसेवा भरती प्रक्रियेतून नियुक्ती करण्यात येते.
युगांडा क्रिकेट संघाचा नामिबिया दौरा, २०२१-२२

युगांडा क्रिकेट संघाने एप्रिल २०२२ मध्ये तीन आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामने आणि दोन अनौपचारिक एकदिवसीय सामने खेळण्यासाठी नामिबियाचा दौरा केला. सर्व सामने विन्डहोक मधील युनायटेड क्रिकेट मैदानावर झाले. युगांडाने यापूर्वी एप्रिल २०२१ मध्ये नामिबियाचा दौरा केला होता ज्यात नामिबियाने ट्वेंटी२० मालिका ३-० ने जिंकली होती. अनौपचारिक एकदिवसीय सामने नामिबिया अ संघाविरुद्ध झाले. 

नामिबियाने पहिला सामना जिंकत मालिकेत १-० ने आघाडी घेतली. दुसऱ्या सामन्यात कर्णधार गेरहार्ड इरास्मुसने झळकावलेल्या शतकाच्या जोरावर १७७ धावांपर्यंत मजल मारली. परंतु युगांडन फलंदाज दिनेश नाकराणीने केलेल्या उत्तम फलंदाजीच्या जोरावर अनपेक्षितरित्या युगांडाने दुसरा ट्वेंटी२० सामना ७ गडी राखून जिंकत मालिका १़-१ अश्या बरोबरीच्या स्थितीत आणून ठेवला. मालिकेतील तिसऱ्या व अखेरच्या सामन्यात पुनरागमन करून विजय मिळवत नामिबियाने आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० मालिका २-१ ने जिंकली. तिसऱ्या ट्वेंटी२० सामन्यात नामिबियन गोलंदाज जेजे स्मिट याने हॅट्रीक घेतली. आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यात हॅट्रीक घेणारा तो नामिबियाचा पहिला खेळाडू ठरला.
## आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० मालिका
### १ला सामना
### २रा सामना
### ३रा सामना
वर्ग:इ.स. २०२२ मधील क्रिकेट
वर्ग:युगांडा क्रिकेट संघाचे नामिबिया दौरे
नामिबिया
वर्ग:आंतराष्ट्रीय क्रिकेट संघांचे नामिबिया दौरे
आदित्य बिर्ला उद्योगसमूह

**आदित्य बिर्ला मॅनेजमेंट कॉर्पोरेशन लि.** वा **आदित्य बिर्ला उद्योसमूह** ही एक भारतीय बहुराष्ट्रीय समूह कंपनी आहे, तिचे मुख्यालय वरळी, महाराष्ट्र, भारत येथे आहे. हे १,४०,००० पेक्षा जास्त कर्मचाऱ्यांसह ३६ देशांमध्ये कार्यरत आहे. १८५७ मध्ये सेठ शिव नारायण बिर्ला यांनी या गटाची स्थापना केली होती. व्हिस्कोस स्टेपल फायबर, धातू, सिमेंट (भारतातील सर्वात मोठे), व्हिस्कोस फिलामेंट यार्न, ब्रँडेड पोशाख, कार्बन ब्लॅक, रसायने, खते, इन्सुलेटर, वित्तीय सेवा आणि दूरसंचार यांमध्ये समूहाचे स्वारस्य आहे.

## इतिहास 
भारत, जर्मनी, यूके, ब्राझील, इटली, हंगेरी, यूएसए, कॅनडा, फ्रान्स, ऑस्ट्रेलिया, इजिप्त, लक्झेंबर्ग, फिलीपिन्स, यूएई, स्वित्झर्लंड. भारतातील सर्वात मोठ्या कॉर्पोरेट घराण्यांपैकी एक आणि २६ देशांमध्ये कार्यरत असलेली पहिली खऱ्या अर्थाने बहुराष्ट्रीय कंपनी आहे. म्यानमार, चीन, थायलंड, लाओस, बांगलादेश, इंडोनेशिया, मलेशिया, बहरैन, व्हियेतनाम आणि दक्षिण कोरिया. कंपनी मुख्यत्वे नॉन-फेरस धातू, व्हिस्कोस फिलामेंट यार्न, व्हिस्कोस स्टेपल फायबर, सिमेंट, खते, रसायने, ब्रँडेड पोशाख, कार्बन ब्लॅक, स्पंज लोह, दूरसंचार, आयटी सेवा, वित्तीय सेवा, इन्सुलेटर आणि बीपीओच्या व्यवसायात गुंतलेली आहे. हे भारत, लाओस, थायलंड, मलेशिया आणि चीनमधून कार्यरत आहे. त्याच्याकडे बिर्ला सेल्युलोज ब्रँड आहे. व्हिस्कोस स्टेपल फायबर व्यतिरिक्त, समूहाकडे थायलंडमध्ये ऍक्रेलिक फायबर व्यवसाय, व्हिस्कोस फिलामेंट यार्न व्यवसाय आणि भारत आणि दक्षिण पूर्व आशियामध्ये स्पिनिंग मिल्स देखील आहेत. या गटाला कॅनडा आणि लाओसमध्ये लगदा आणि वृक्षारोपणाची आवड आहे. स्वीडनमधील Domsjö कारखान्याचीही मालकी आहे जी व्हिस्कोस निर्यात करते. स्वीडनचे सरकार स्वीडनमध्ये, विशेषतः Örnsköldsvik शहरातील हायपर-मॉडर्न भविष्यातील बायोरिफायनरीमध्ये पुढील गुंतवणुकीसाठी वाटाघाटी करण्याची अपेक्षा करत आहे. त्याच्या दोन कंपन्या म्हणजे आदित्य बिर्ला नुवो लिमिटेड आणि ग्रासिम इंडस्ट्रीजची उपकंपनी असलेल्या ग्रासिम भिवानी टेक्सटाइल्स लिमिटेड या कापड व्यवसायात आहेत. फोर्ब्सने संकलित केलेल्या जगातील सर्वोत्कृष्ट कंपन्यांच्या यादीत ग्रासिम इंडस्ट्रीज नुकतेच १५४ व्या स्थानावर आहे.

## दूरसंचार सेवा 
आयडिया सेल्युलरची सुरुवात आदित्य बिर्ला समूहाचा AT&amp;amp;T आणि टाटा समूह यांच्या संयुक्त उपक्रम म्हणून करण्यात आली होती, ज्याला BATATA (Birla+AT+Tata) म्हणूनही ओळखले जाते. भारतीय शेअर बाजारातील IPO नंतर, आयडिया सेल्युलरचा आता समूहाच्या बाजार भांडवलाचा एक तृतीयांश वाटा आहे. कंपनीचे मुख्यालय मुंबई येथे आहे. ३१ ऑगस्ट २०१८ रोजी आयडिया सेल्युलरने वोडाफोन इंडिया मध्ये विलीनीकरण पूर्ण केले आणि त्यामुळे भारती एअरटेलला मागे टाकत ग्राहक आणि कमाईच्या बाबतीत सर्वात मोठी दूरसंचार कंपनी बनली.

## आर्थिक सेवा 
### आदित्य बिर्ला कॅपिटल 
आदित्य बिर्ला कॅपिटल (ABC) हा आदित्य बिर्ला समूहाच्या सर्व वित्तीय सेवा व्यवसायासाठी एक छत्री ब्रँड आहे. अजय श्रीनिवासन यांच्या नेतृत्वाखाली समूहाची आर्थिक सेवा शाखा आहे. गटाचे भाग आहेत:

## हे सुद्धा पहा 
* कुमार मंगलम बिर्ला
* बिर्ला कुटुंब
* बिर्ला फाऊंडेशन
* ग्रासिम इंडस्ट्रीज
* यश बिर्ला ग्रुप
* सीके बिर्ला ग्रुप
* सेंटरविले, सेंट मेरी पॅरिश, लुईझियाना येथे कोलंबियन केमिकल्स प्लांटचा स्फोट

## संदर्भ 
वर्ग:मुंबई मधील कंपन्या
वर्ग:आदित्य बिर्ला उद्योगसमूह
वर्ग:भारतातील कंपन्या
लक्ष्मीनारायण मंदिर

**लक्ष्मीनारायण मंदिर** हे दिल्लीतील लक्ष्मीनारायण यांना समर्पित असलेले एक हिंदू मंदिर आहे. याला बिर्ला मंदिर म्हणूनही ओळखले जाते. लक्ष्मीनारायण हा विष्णूचा अवतार मानला जातो. महात्मा गांधींनी उद्घाटन केलेले हे मंदिर, जुगल किशोर बिर्ला यांनी 1933 आणि 1939 मध्ये बांधले होते. बाजूची मंदिरे शिव, कृष्ण आणि बुद्ध यांना समर्पित आहेत.

हे दिल्लीत बांधलेले पहिले मोठे हिंदू मंदिर होते. हे मंदिर 3 हेक्टर (7.5 एकर) मध्ये पसरलेले आहे, अनेक देवस्थान, कारंजे आणि हिंदू आणि राष्ट्रवादी शिल्पांसह एक मोठी बाग सुशोभित आहे आणि प्रवचनासाठी गीता भवन देखील आहे. हे मंदिर दिल्लीतील प्रमुख आकर्षणांपैकी एक आहे आणि जन्माष्टमी आणि दिवाळीच्या सणांवर हजारो भाविकांना आकर्षित करते.

इवलेसे|लक्ष्मीनारायण

## इतिहास 
लक्ष्मी नारायणाला समर्पित मंदिराचे बांधकाम 1933 मध्ये सुरू झाले, जे बिर्ला कुटुंबातील उद्योगपती आणि परोपकारी, बलदेव दास बिर्ला आणि त्यांचे पुत्र जुगल किशोर बिर्ला यांनी बांधले होते, त्यामुळे मंदिराला बिर्ला मंदिर म्हणूनही ओळखले जाते. मंदिराची पायाभरणी जाट महाराज उदयभानू सिंह यांच्या हस्ते झाली. मंदिर पंडित विश्वनाथ शास्त्री यांच्या मार्गदर्शनाखाली बांधले गेले. समारोप समारंभ आणि यज्ञ स्वामी केशवानंदजींनी केला.

भारतातील अनेक शहरांमध्ये बिर्लांनी बांधलेल्या मंदिरांच्या मालिकेतील हे पहिले मंदिर आहे, ज्यांना सहसा बिर्ला मंदिर देखील म्हणले जाते.
इवलेसे|भगवान विष्णू

## रचना 
त्याचे शिल्पकार श्रीस चंद्र चटर्जी होते, "आधुनिक भारतीय वास्तुकला चळवळीचे" अग्रगण्य समर्थक होते. चळवळीने नवीन बांधकाम कल्पना आणि तंत्रज्ञानाचा समावेश नाकारला नाही. चॅटर्जी यांनी त्यांच्या इमारतींमध्ये आधुनिक साहित्याचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला.

तीन मजली मंदिर हे मंदिर स्थापत्यशास्त्राच्या उत्तरेकडील किंवा नागारा शैलीमध्ये बांधले गेले आहे. सध्याच्या ब्रह्मांड चक्रातील सुवर्णयुगातील दृश्ये दर्शविणाऱ्या कोरीव कामांनी संपूर्ण मंदिर सुशोभित केलेले आहे. आचार्य विश्वनाथ शास्त्री यांच्या नेतृत्वाखाली बनारसमधील शंभरहून अधिक कुशल कारागिरांनी मंदिराच्या मूर्ती कोरल्या. गर्भगृहाच्या वर असलेल्या मंदिराचा सर्वोच्च शिखर सुमारे 49 मीटर (160 फूट) उंच आहे. हे मंदिर पूर्वेकडे तोंड करून उंच मंडपावर वसलेले आहे. शास्त्रींचे जीवन आणि कार्य दर्शविणाऱ्या फ्रेस्को पेंटिंगने मंदिर सुशोभित केलेले आहे. मंदिराच्या मूर्ती जयपूरहून आणलेल्या संगमरवरी आहेत. मंदिर परिसराच्या बांधकामात मकराना, आग्रा, कोटा आणि जैसलमेर येथील कोटा दगड वापरण्यात आला. मंदिराच्या उत्तरेला असलेले गीता भवन कृष्णाला समर्पित आहे. कृत्रिम लँडस्केप आणि कॅस्केडिंग धबधबे मंदिराच्या सौंदर्यात भर घालतात.
इवलेसे|१९३८ साली महात्मा गांधींनी मंदिराचे उद्घाटन केले

## संदर्भ 
वर्ग:दिल्लीतील मंदिरे
वर्ग:हिंदू मंदिरे
वर्ग:बिर्ला मंदिरे
बलदेव दास बिर्ला

**बलदेव दास बिर्ला** हे एक बिर्ला कुटुंबातील सदस्य आणि भारतीय उद्योजक होते. त्यांनी कलकत्ता मेडिकल कॉलेजच्या स्थापनेत योगदान दिले आणि दिल्लीतील लक्ष्मीनारायण मंदिर, ज्याला बिर्ला मंदिर म्हणूनही ओळखले जाते, ते बांधले. या मंदिराचे ज्याचे उद्घाटन महात्मा गांधींनी 1939 मध्ये केले होते.

## जीवन 
जेव्हा ब्रिटन चीनबरोबर अफूचा व्यापार करत होता, तेव्हा शिवनारायण बिर्ला यांचे दत्तक पुत्र बलदेव दास बिर्ला यांनी या संधीचा उपयोग करून मालवाहू जहाजे इतर व्यापाऱ्यांसोबत भागीदारी करून चीनसोबत अफूचा व्यापार केला. 1887 मध्ये, बलदेव दास कलकत्ता येथे व्यवसाय सुरू करण्यासाठी गेले.

यश बिर्ला यांनी त्यांच्या नातवाच्या पुस्तकात बलदेव दास बिर्ला यांना ब्रिटिशांनी राजा असे नाव दिल्याचा उल्लेख केला आहे. पुस्तक पुढे सांगते की बालदेव आणि त्याची पत्नी दोघेही साधे लोक होते जे अत्यंत धार्मिक आणि अंधश्रद्धाळू होते.

बालादेव बिर्ला आणि त्यांच्या पत्नीला चार मुलगे होते: जुगल किशोर, रामेश्वर दास, घनश्याम दास बिर्ला आणि ब्रज मोहन बिर्ला.

बलदेव दास यांना 1917 मध्ये रायबहादूर ही पदवी देण्यात आली. 1920 मध्ये ते व्यवसायातून निवृत्त झाले आणि बनारसमध्ये धार्मिक अभ्यासासाठी राहू लागले. 1925 मध्ये त्यांना डुमरावच्या महाराजांनी "राजा" ही पदवी बहाल केली. त्यांना डी. लिट. बनारस हिंदू विद्यापीठाद्वारे दिली गेली.

## बलदेव दास बिर्ला यांचे लेखन 
* छांदोग्योप्निषदा रहस्य, १९२६
* वेदांत वा आत्मविचार, १९३५
* दर्शनिक विचार, 1950

## संदर्भ 
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १८६३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९५६ मधील मृत्यू
वर्ग:बिर्ला कुटुंब
वर्ग:भारतीय उद्योजक
जुगल किशोर बिर्ला

**शेठ जुगल किशोर बिर्ला** (२३ मे १८८३ – २४ जून १९६७) हे बिर्ला कुटुंबातील सदस्य आणि बलदेव दास बिर्ला यांचे ज्येष्ठ पुत्र होते. ते प्रख्यात उद्योगपती, परोपकारी आणि हिंदू तत्त्वज्ञानाचे  समर्थक होते.

## जीवन 
लहान वयातच  त्यांनी आपली व्यावसायिक कारकीर्द सुरू केली, कलकत्ता येथे त्याचे वडील बलदेवदास बिर्ला यांच्याशी संपर्क साधला आणि लवकरच ते अफू, चांदी, मसाले आणि इतर व्यापारातील प्रतिष्ठित व्यापारी आणि सट्टेबाज म्हणून ओळखले जाऊ लागले ज्यातून बिर्ला नंतर ताग आणि इतर वस्तूंच्या व्यापारात विविधता आणली. पहिल्या महायुद्धादरम्यान आणि नंतर कापूस, तोपर्यंत त्याचा धाकटा भाऊ घनश्याम दास बिर्ला देखील या व्यवसायात सामील झाला होता. 1918 पर्यंत बलदेवदास जुगलकिशोर या नावाने चालवलेली कौटुंबिक फर्म बिर्ला ब्रदर्स लिमिटेड म्हणून ओळखली जाणारी मर्यादित कंपनी बनवण्यात आली.

आयुष्याच्या सुरुवातीच्या काळात जेव्हा घनश्याम दास बिर्ला यांचे मोठे नुकसान झाले आणि त्यांनी मिल अँड्र्यू यूल ग्रुपला विकण्याचा निर्णय घेतला, तेव्हा जुगल किशोर त्यांच्या पाठीशी उभे राहिले आणि त्यांनी त्यांना पैशाची काळजी करू नका तर मिल चालवण्यास सांगितले. त्याला शक्य तितक्या कार्यक्षमतेने, ज्यामुळे बिर्ला ज्यूटचे पुनरुज्जीवन झाले, आता आदित्य बिर्ला समूहाची प्रमुख कंपनी आहे.

जरी जुगल किशोर यांनी कलकत्त्यापासून त्यांच्या व्यावसायिक जीवनाची सुरुवात केली असली तरी, नंतर ते दिल्लीत स्थलांतरित झाले आणि त्यांच्या मृत्यूपर्यंत बिर्ला हाऊसमध्ये राहिले.

## परोपकारी 
मूल नसताना, जुगल किशोर बिर्ला यांनी धर्मादाय, असंख्य मंदिरे, कोलकाता मेडिकल कॉलेज, मुलींसाठी कोलकाता येथील मारवाडी बालिका विद्यालय आणि अशा अनेक संस्थांसाठी बराच वेळ आणि पैसा खर्च केला. एक धर्माभिमानी हिंदू, जुगल किशोर बिर्ला हे दिल्लीतील पहिल्या आणि कोलकाता आणि भोपाळसह भारतभरातील अनेक आरंभीच्या बिर्ला मंदिरांच्या उभारणीमागील प्रेरणादायी शक्ती होते. गोशाळांना (गाईचे आश्रयस्थान) आणि पिंजरापोळ (प्राणी आणि पक्ष्यांना चारा देणारी गोठा) मदत करणे हे त्यांच्या हृदयाचे आणखी एक कारण होते. त्यांनी हिंदू महासभा आणि राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघासह विविध हिंदू कारणे आणि संघटनांना पैसे दान केले. त्याच वेळी महात्मा गांधी आणि भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस आणि भारताच्या स्वातंत्र्य चळवळीला आर्थिक मदत करणे, ज्यांची देखभाल घनश्यामदास बिर्ला आणि इतरांनी केली होती.

## संदर्भ 
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १८८३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६७ मधील मृत्यू
वर्ग:बिर्ला कुटुंब
वर्ग:भारतीय उद्योजक
मेडिकल कॉलेज अँड हॉस्पिटल (कोलकाता)

**कलकत्ता मेडिकल कॉलेज**, अधिकृतपणे **मेडिकल कॉलेज आणि हॉस्पिटल, कोलकाता** हे कोलकाता येथील एक सार्वजनिक वैद्यकीय महाविद्यालय आणि रुग्णालय आहे. हे आशियातील सर्वात जुने विद्यमान रुग्णालय आहे. इंस्टीट्यूटची स्थापना 28 जानेवारी 1835 रोजी लॉर्ड विल्यम बेंटिक यांनी ब्रिटिश राजवटीत मेडिकल कॉलेज, बंगाल म्हणून केली होती.

Ecole de Médicine de Pondichéry नंतर आशियातील पाश्चात्य औषध शिकवणारे हे दुसरे सर्वात जुने वैद्यकीय महाविद्यालय आहे आणि इंग्लिश भाषेत शिकवणारी पहिली संस्था आहे. महाविद्यालयाशी संबंधित रुग्णालय हे पश्चिम बंगालमधील सर्वात मोठे रुग्णालय आहे. साडेपाच वर्षांच्या वैद्यकीय प्रशिक्षणानंतर महाविद्यालय एमबीबीएसची पदवी देते.

आउटलुक इंडिया द्वारे 2019 मध्ये भारतातील वैद्यकीय महाविद्यालयांमध्ये हे महाविद्यालय 19 व्या क्रमांकावर होते. 2021 मध्ये नॅशनल इन्स्टिट्यूशनल रँकिंग फ्रेमवर्क (NIRF) द्वारे वैद्यकीय संस्थांमध्ये प्रथमच मेडिकल कॉलेज, कोलकाता 32 व्या क्रमांकावर आहे.

## राजकारण 
श्री धीरंजन सेन यांच्या स्मरणार्थ फलक विद्यार्थी राजकारणाचे मूळ परंपरेत आहे, अनेक विद्यार्थ्यांनी भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यात भाग घेतला आहे. बंगाल प्रांतीय विद्यार्थी महासंघ (BPSF), ऑल इंडिया स्टुडंट्स फेडरेशनच्या बंगाल शाखेच्या कार्यक्रमांसह ब्रिटीशविरोधी चळवळी अंमलात आणल्या गेल्या. विद्यार्थी राजकारण सुरुवातीला भारताच्या स्वातंत्र्यावर केंद्रित होते. 1947 मध्ये, कॉलेजचे विद्यार्थी श्री धीरंजन सेन, व्हिएतनाम डे पोलीस गोळीबारात मरण पावले. व्हिएतनाम स्टुडंट्स असोसिएशनने मार्च 1947 मध्ये सेन यांच्या स्मृतीप्रित्यर्थ आपल्या हनोई अधिवेशनात एक ठराव पारित केला.

भारताच्या फाळणीदरम्यान आणि नंतर बंगालची फाळणी आणि जातीय दंगलींचा विद्यार्थी राजकारणावर खूप प्रभाव होता. 1946 ते 1952 दरम्यान, महाविद्यालयातील डॉक्टरांनी जातीय सलोख्यासाठी उभे राहून निर्वासित वसाहतींमध्ये कठोर परिश्रम घेतले. 1952च्या दरम्यान, महाविद्यालयाच्या माजी विद्यार्थ्यांनी, त्यांच्यापैकी बिधान चंद्र रॉय जे पश्चिम बंगालचे दुसरे मुख्यमंत्री बनले, त्यांनी विद्यार्थ्यांच्या कल्याणासाठी विद्यार्थी आरोग्य गृहाची स्थापना केली.
इवलेसे|इ.स. १८७८ मधील फोटो

## संदर्भ 
वर्ग:पश्चिम बंगालमधील शैक्षणिक संस्था
वर्ग:कोलकातामधील इमारती व वास्तू
वर्ग:कोलकातामधील शिक्षणसंस्था
डॉक्टर ऑफ लेटर्स

**डॉक्टर ऑफ लेटर्स** तथा **डी.लिट.** (इंग्रजी: D.Litt., Litt.D., लॅटिन: Litterarum Doctor किंवा Doctor Litterarum) ही मानवशास्त्रातील एक अंतिम पदवी आहे जी देशानुसार, डॉक्टर ऑफ फिलॉसॉफी (पीएचडी) पदवी किंवा उच्च डॉक्टरेटच्या समकक्ष, जसे की डॉक्टर ऑफ सायन्स (Sc.D. किंवा D.Sc.)नंतरची उच्च डॉक्टरेट पदवी आहे.

मानवतेतील उत्कृष्ट कामगिरी, सर्जनशील किंवा सांस्कृतिक कलांमध्ये मूळ योगदान किंवा शिष्यवृत्ती आणि इतर गुणवत्तेसाठी अनेक देशांमध्ये विद्यापीठे आणि विद्वान संस्थांद्वारे हा पुरस्कार दिला जातो. सामान्यत: मूळ प्रबंधाचा विकास आणि संरक्षण यासह, नियमित डॉक्टरेट अभ्यासक्रम पूर्ण केल्यावर अर्जित पदवी म्हणून बहाल केली जाऊ शकते. तसेच शाश्वत शिष्यवृत्ती, प्रकाशने, संशोधन किंवा सर्वोच्च क्षमता असलेल्या इतर वैज्ञानिक कार्याच्या पोर्टफोलिओचे सादरीकरण आणि शैक्षणिक मूल्यमापनानंतर मिळवलेली उच्च डॉक्टरेट म्हणून देखील ही पदवी बहाल केली जाऊ शकते.

अर्जित पदवी व्यतिरिक्त, ही डॉक्टरेट एखाद्या विशिष्ट मानवतावादी, सांस्कृतिक किंवा कलात्मक क्षेत्रात किंवा समाजातील इतर उल्लेखनीय योगदानांना ओळखण्यासाठी एखाद्याच्या आयुष्यभरातील उत्कृष्टतेचा सन्मान करण्यासाठी देखील मोठ्या प्रमाणावर सन्मानित केली जाते. मानद डॉक्टरेट म्हणून प्रदान केल्यावर, पदवी प्रदान करणाऱ्या संस्थेच्या विवेकबुद्धीनुसार अर्ज, मॅट्रिक्युलेशन, कोर्सवर्क, डॉक्टरेट प्रबंध किंवा प्रबंध आणि पोर्टफोलिओ मूल्यांकन यासह अनेक किंवा सर्व मानक पदवी आवश्यकता माफ केल्या जाऊ शकतात. मानद डॉक्टर ऑफ लेटर्स प्राप्तकर्त्यांचा पुरस्कार देणाऱ्या संस्थेशी पूर्वीचा कोणताही संबंध असणे आवश्यक नाही आणि, बहुतेक प्रकरणांमध्ये, "डॉ." हे शीर्षक वापरणे त्यांच्यासाठी योग्य मानले जात नाही. विद्यापीठे, महाविद्यालये किंवा विद्वान संस्था डॉक्टर ऑफ लेटर्स, किंवा संबंधित डॉक्टर ऑफ ह्युमन लेटर्स ही मानद पदवी देऊ शकतात, ज्यांनी विशेषतः मानवतेला किंवा मोठ्या प्रमाणावर मानवतेला समृद्ध केले आहे अशा दुर्मिळ उदाहरण म्हणून ओळखले गेले आहे. 

मार्क ट्वेन यांना मानद डी. लिट. ऑक्सफर्ड विद्यापीठाने 1907 मध्ये त्यांच्या साहित्यिक योगदानाबद्दल दिली. नेल्सन मंडेला यांना 1993 मध्ये नताल विद्यापीठाने आणि टांझानियाच्या मुक्त विद्यापीठाने 2000मध्ये मानद डॉक्टर ऑफ लेटर्स पदवी प्रदान केली. दक्षिण आफ्रिकेतील वर्णभेदाविरुद्धच्या लढ्यात त्यांचे नेतृत्व होते. 

## संदर्भ 
वर्ग:पदव्यांची नावे
वर्ग:शिक्षण