open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
नटराज

नृत्यकलेची अधिष्ठात्री देवता म्हणून नटराज या रूपात शिवाचे महत्त्व आहे. शिवाने प्रथम आपल्या तांडवातून नृत्याचा  प्रारंभ केला अशी भारतीय परंपरेतील धारणा आहे. त्याचजोडीने संगीत शास्त्राचा उगमही भगवान शिवाच्या डमरू वादनातून झाला असे मानले जाते.
 
## मूर्तीचे स्वरूप
या शिवमूर्तीला चार हात असून त्यांच्या चारही बाजू या अग्नीने वेढलेल्या आहेत. एका पायाखाली अपस्मार राक्षसाला दाबून ठेवलेले असून दुसरा पाय नृत्यमुद्रेत वर उचललेला आहे.

## तांडवाचा अर्थ
नटराज शिवाने केलेल्या तांडवातून सृष्टीची चक्राकार रचना आणि विनाश या दोन्हीचा आशय व्यक्त होतो असे मानले जाते.

## वैज्ञानिक दृष्टीने
प्रसिद्ध भौतिक शास्त्रज्ञ फ्रिटोफ काप्रा यांनी  शिवाच्या नटराजरूपाचा आणि अनुषंगाने त्याच्या तांडव नृत्याचा संबंध हा सृष्टीच्या उत्पती-स्थिती-लयाशी  जोडत  तो आपल्या अभ्यासातून वैश्विक ऊर्जेशी जोडलेला आहे. भौतिकशास्त्र विषयातील या भाष्याकडे भारतीय आणि परदेशी अभ्यासक संशोधनाच्या भूमिकेतून पाहतात  हे याचे वैशिष्ट्य सांगता येईल.

## शिल्पशास्त्रात
 लेण्यातील नटराज]]
हिंदू शिल्पकलेचा विचार करता त्यामध्ये नटराज शिवाला विशेष महत्त्वाचे स्थान असलेले दिसते. दक्षिण भारतातील अनेक मंदिरात अशी शिल्पे आढळतात. चिदंबरम मंदिरात रौद्र आणि शांत अशा  दोन्ही रूपातील नटराज नृत्य करतानाचे अंकन केलेले आहे.  बदामी येथील लेण्यांमध्ये नृत्य मुद्रेतील शिव शिल्पाकृती दिसून येते. वेरूळ लेण्यांतही नटराज शिवाची शिल्पे  दिसून येतात. 

## हे सुद्धा पहा
* तांडवनृत्य 
* अपस्मार (अवतार)

## संदर्भ
वर्ग:हिंदू दैवते
वर्ग:नृत्य
वर्ग:संगीत
वर्ग:शिल्पकला
मूत्रमार्ग संसर्ग

ज्या रोगामध्ये मूत्रवाहक नलिकांचा कोणताही हिस्सा जिवाणू संसर्गाने प्रभावित झालेला असतो, त्या व्याधीला मूत्रमार्गसंसर्ग असे म्हणतात.  मूत्रामध्ये अनेक द्रव्ये आणि निरुपयोगी उत्सर्जनयोग्य पदार्थ असतात, पण त्यात जिवाणू (Bacteria) आढळत नाहीत. परंतु  जर मूत्रमार्गसंसर्ग झाला असेल झाला असेल तर मूत्रपरीक्षणात  जीवाणूपण सापडतात. 
 
## प्रमुख लक्षणे
* लघवी करताना जळजळ होणे.
* मूत्रेंद्रियाला खाज  सुटणे 
*थोड्या थोड्या वेळेनंतर लघवी होणे व तिथे दुखणे

## कारणे
*मूतखडा 
*उन्हाळ्यात कमी पाणी पिणे
*मूत्रनलिकेत जन्मजात कमतरता 

वर्ग:आरोग्य
वर्ग:विषाणूजन्य रोग
वर्ग:जीवाणूजन्य रोग
रक्तदाब

रक्ताने रक्तवाहिन्यांवर आतील बाजूने निर्माण केलेल्या दबास रक्तदाब असे म्हणतात. 
thumb| रक्तदाब मोजण्याचे उपकरण (ईलेक्ट्रॉनिक)
thumb|right|200px|सततच्या उच्च रक्तदाबानी निर्माण होणाऱ्या समस्या
## किती असावा 
* १८ पेक्षा अधिक वय असलेल्या व्यक्तीचा सामान्य रक्तदाब १२०/८० इतकं असून 
* ४० वर्षे वयानंतर तो १४०/९० इतकं असतो 

## हे सुद्धा पहा
* उच्च रक्तदाब

वर्ग:आरोग्य
वर्ग:वैद्यकशास्त्र
पुनर्जन्म

thumb|200px|पुनर्जन्माची एक संकल्पना
**पुनर्जन्म** (इंग्रजी reincarnation)  ही तात्त्विक किंवा धार्मिक संकल्पना आहे की जीवाचा मृत्यू झाल्यावर सजीवांचा भौतिक नसलेला मूल भिन्न भौतिक स्वरूपात किंवा शरीरात नवीन जीवन सुरू करते. याला पुनर्जन्म किंवा परिवर्तन म्हणतात, आणि हा चक्रीय अस्तित्वाच्या संस्कार शिकवणुकीचा एक भाग आहे. जैन, बौद्ध, शीख आणि हिंदू धर्म या भारतीय धर्मांचे केंद्रीय तत्त्व आहे.प्राण्याच्या आत्म्याला मृत्यूनंतर मुक्ती मिळाली नाही तर तो आत्मा, भूत झाला नाही तर, दुसरे शरीर धारण करतो, अशी समजूत काही काही धर्मांत आहे.  या नंतरच्या मिळालेल्या जन्माला  **पुनर्जन्म** म्हणतात. आत्मा अमर असतो या गृहीततत्त्वावर ही संकल्पना आधारलेली आहे.
     पुनर्जन्म म्हणजे पुन्हा एकदा जन्माला येणे होय. अविद्या, वासना आणि अश्लीलता मुळे माणूस पुन्हा एकदा जन्माला येतो व दुःख भोगतो. जलचर, पक्षी, शाकाहारी प्राणी, मांसाहारी प्राणी, माणूस व निर्वाण असे सहा प्रकारचे जन्म आहेत. मागील जन्मातील कर्मानुसार ऊर्जा शरीर धारण करते व जन्म, मृत्यू आणि पुनर्जन्म या संसार चक्रात अडकतो. विद्या, विनय व शील या गुणामुळे निर्वाण प्राप्ती होते. बौद्ध धम्माचा मुख्य उद्देश निर्वाण प्राप्त करणे आहे.

## संदर्भ यादी 
वर्ग:हिंदू धर्म
वर्ग:हिंदू तत्त्वज्ञान
नगर परिषद

२५,००० पेक्षा जास्त लोकसंख्या असलेल्या शहरी भागात नगर परिषदेची स्थापना केली जाते.

* अ-वर्ग नगरपरिषद: १,००,००० पेक्षा अधिक 
* ब-वर्ग नगरपरिषद: ७५,००० ते १,००,००० पेक्षा कमी 
* क-वर्ग नगरपरिषद:  ५०,००० ते ७५,००० दरम्यान
* ड-वर्ग नगरपरिषद:  २५,००० वरील लोकसंख्येसाठी 

नगर परिषदेवर प्रौढ मतदान पद्धतीने उमेदवार निवडून दिले जातात.
नगर परिषेदेवरील सदस्यास **नगरसेवक** म्हणतात.
नगरसेवेकातून एकाची नगराध्यक्ष व एकाची उपनगराध्यक्ष म्हणून निवड केली जाते.
नगरपरिषदेचा कालावधी ५ वर्षाचा असतो म्हणजेच दर पाच वर्षांनी नगरपरिषदेच्या निवडणुका होतात.
नगराध्यक्षाचा कालावधी २.५ वर्षाचा असतो.
नगराध्यक्षावर आणला गेलेला अविश्वास ठराव एकदा फेटाळला गेल्यास, दूसरा अविश्वास ठराव किमान १ वर्ष आणता येत नाही.
नगराध्यक्ष व उपनगराध्यक्ष यांच्यावर अविश्वास ठराव मांडण्यासाठी किमान ५०% नगर सेवकांची अनुमती लागते.
नगराध्यक्षावरील अविश्वास ठराव पास होण्यासाठी 3/4 बहुमताची आवश्यकता असते.

नगर पालिकेचे वार्ड्स जिल्हाधिकारी निर्माण करतात.

आपल्या शहरात सांडपाण्याची व्यवस्था करणे, जन्ममृत्युची नोंद ठेवणे, आरोग्यविषयक सेवा उपलब्ध करून देणे ही नगरपरिषदेची आवश्यक कामे आहेत.
मुख्याधिकाऱ्याची निवड MPSC मार्फत महाराष्ट्र नागरी सेवा (राज्यसेवा) परिक्षेतून तर नेमणूक राज्यशासन करते.
नगरपालिका/परिषद बरखास्त करण्याचा अधिकार राज्यशासनास असतो.
नगर परिषदेची सभासद संख्या कमीत कमी १७ असते.

नगर परिषदेमध्ये ५ विषय समित्या असतात. त्यामध्ये सार्वजनिक बांधकाम समिती, शिक्षण समिती,वैद्यक व सार्वजनिक आरोग्य समिती,पाणीपुरवठा व जलनिस्सारण, नियोजन व विकास समिती. या पाच विषय समित्यांचा समावेश विषय समित्यांमध्ये होतो. 

याव्यतिरिक्त नगर परिषदेत एक स्थायी समिती असते, ज्याचा अध्यक्ष नगराध्यक्ष असतो. संबंधित स्थायी समिती इतर ५ विषय समित्यांवर नियंत्रण ठेवत असते व कामकाजामध्ये सुसूत्रता आणण्याचे काम करते.
* स्थायी समितीमध्ये ५ विषय समित्या त्यांच्या अध्यक्ष आणि सभासदांनी निवडून दिलेले ३ सदस्य असे नगराध्यक्षासह ९ सभासद असतात.

सध्या महाराष्ट्रात २२५ नगरपरिषदा आहेत.

## संस्थात्मक पदानुक्रम 
वर्ग:नागरिकशास्त्र
शिवराई

अल्ट=१८२५ साली Numismata Orientalia Illustrata, या संशोधन पत्रिकेत छापलेल्या शिवराईचे चित्र.|इवलेसे|१८२५ साली Numismata Orientalia Illustrata, या संशोधन पत्रिकेत छापलेल्या शिवराईचे चित्र.
**शिवराई** हे शिवाजीमहाराजांनी राज्याभिषेकाच्यावेळी पाडलेले तांब्याचे नाणे आहे. सन १९२० पर्यंत हे नाणे चलनात होते. ब्रिटिश राजवटीत नवीन नाणी आल्यानंतर ते हळूहळू बंद झाले. ब्रिटिशांनी सर्व शिवराया गोळा करायचा प्रयत्न केला, पण अजूनही काही शिवराया नदीतील वाळूत किंवा जमिनीत सापडतात.

हे तांब्याचे नाणे साधारण ११-१३ ग्रॅम वजनाचे असते. व्यास २ सें.मी. असतो. एका बाजूस श्री/राजा /शिव तर दुसऱ्या बाजूस छत्र /पती असे लिहिलेले असते. यास पूर्ण शिवराई असेही संबोधिले जाते.

## इतिहास
महाराज शिवाजी राजे भोसले यांनी “ज्येष्ठ शुद्ध १२, शुक्रवार घटी २१, पळे ३४, विष्कंभ ३८, घटिका ४०,पळे सिं ४२ तीन घटिका रात्र उरली” असताना म्हणजेच ६ जून 
१६७४ रोजी स्वतःस राज्याभिषेक करून घेतला. छत्रपती अशी पदवी धारण करून स्वतंत्र आणि सार्वभौम राजाचं प्रतीक म्हणून स्वतःचे चलन  सुरू केले. उपलब्ध  साधने आणि पुराव्यानुसार सोने व तांबे  या दोन धातूंची नाणी शिवाजी महाराजांनी पाडलेली आढळतात.  जेम्स ग्रँड डफ यांनी आपल्या हिस्ट्री ऑफ द मराठाज् या पुस्तकात शिवाजीने इसवी सन १६६४ मध्ये नाणी पाडली असे नमूद केले आहे. परंतु ही नाणी राज्याभिषेकानंतर म्हणजे १६७४ला पाडली गेली असल्याचे अनेक इतिहास अभ्यासकांनी सिद्ध केलेले आहे.

## हे सुद्धा पहा
*भारतीय सर्वेक्षण विभाग
*पुरातत्त्वीय उत्खनन
*भारतीय पुरातत्‍व सर्वेक्षण
*नाणेशास्त्र
*नाणेशास्त्र
*नाणे (मुद्रा)
*भारतीय नाणेशास्त्र शोधसंस्था, अंजनेरी, नाशिक

वर्ग:भूतपूर्व चलने
वर्ग:इतिहासातील चलने
A

**A** (उच्चार: **ए**) हे लॅटिन वर्णमालेमधील पहिले अक्षर आहे.

## मूळ 
वर्ग:लॅटिन वर्णमाला
रोग

**रोग** ही एक शरीराची अवस्था आहे. रोग म्हणजे स्वास्थ्य या अवस्थेच्या विरुद्धची अवास्था.

## प्रतिक्रियात्मक आजार
दमा व मधुमेह असे आजार जे दुष्य नाहीत , वातावरण ,खानपान यांच्या बदलामुळे होणारे आजार जे नियंत्रित करू शकतो पण कायम स्वरूपी बरे होत नाहीत


वर्ग:औषधे
वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र
नगरगृह

**नगरगृह ** हे स्थानिक नगर प्रशासनाच्या लोकनिर्वाचित सदस्यांच्या (नगरसेवक) बैठकींसाठी  व इतर एकत्र महत्त्वाच्या चर्चेसाठी बांधण्यात आलेला एक मोठा हॉल आहे.
उद्योजक

उद्योजकता हा एक व्यवसाय, रचना आणि कार्यरत प्रक्रिया आहे. जे लोक हे व्यवसाय करतात त्यांना उद्योजक म्हणतात. उद्योजकला इंग्लिश मध्ये entrepreneur असे म्हणतात

उद्योजकतेचे वर्णन केले गेले आहे की "व्यवसाय उपक्रम नफा व्यवस्थापित करण्याची इच्छा आणि क्षमता."

एखाद्या व्यवसायात उद्यम साध्य करण्याला उद्योजकता असे म्हणता येते.
उद्योजकता खालील गुणांवर साध्य करता येऊ शकते.
* सचोटी
* वेळेचे काटेकोर नियोजन
* हिशेबी-व्यावसायिक वृत्ती 
* कल्पकता 
* कष्ट
* ग्राहकाभिमुखता - ग्राहकांचे समधान
* गुणवत्तेचा ध्यास
* आशावादी विचार
* संकुचितपणाचा त्याग
* नवनवीन संकल्पना वापरून उद्योगवाढीसाठी  प्रयत्‍नशील असणे
* जागतिक भान 
* उद्योग प्रक्रियेचा पूर्ण तपशील माहिती करणे
* योग्य तेथे लाच अथवा भेटवस्तू देणे 
* लाचखोर लोकांचा राग न येऊ देता त्यांच्याशी गोड गोड बोलणे
* सरकारी नियम माहिती करून त्यानुसारच व्यवसाय करणे 
* दबाव गट बांधता येणे
* दबाव तंत्र वापरता येणे
* पैश्यांच्या आवक जावकवर बारीक लक्ष ठेवता येणे
* नफा येवो, अथवा  तोटा, न डगमगता परिस्थिती हाताळणे

## यंत्रसामग्री
## तांत्रिक साहाय्य
## भांडवल
## अर्थसाहाय्य
## प्रकल्प अहवाल
## नोंदणी
## विक्री साहाय्य
## लघु उद्योग
## महिला उद्योजकता
## संस्थांची माहिती
### पंतप्रधान रोजगार निर्मिती कार्यक्रम
### बीज भांडवल योजना
### ग्रामीण कामगारांसाठी योजना
## पुस्तके
* स्टार्टअप रोडमॅप : यशस्वी उद्योजकतेचा मार्ग

## बाह्य दुवे
* उद्योजक होण्याचा मंत्र 
*तरुणांनो, कल्पना लढवा-उद्योजक व्हा !
*उद्योजक केंद्र

वर्ग:उद्योग
शरीर

मानवी शरीर
प्राथमिक माहिती
1 मानवी डोके वजन: - 1400 ग्रॅम असते.

2 सामान्य रक्तदाब: - 120/80 मि. मी पाण्याची उंची.

3 शरीरातील सर्वात मोठे स्नायू: - न्यूरॉन

4 लाल रक्तपेशींची संख्या: -

पुरुष: - 5 ते 5.5 दशलक्ष / क्यूबिक सेमी

स्निआ: - 4.5 ते 5 दशलक्ष / क्यूबिक सेमी

5 रक्तामध्ये एकूण रक्त: - 5 ते 6 लिटर

6 सर्वात लहान हाड: - स्थिती (कान हाड)

7 सर्वात मोठी हाड: -फिमर / थाई बोन

8 लाल रक्तपेशींचे आयुष्यः - 120 दिवस.

9 पांढरे रक्त पेशी: 5000 ते 10000 प्रति सें.मी. सेमी

10. पांढऱ्या रक्त पेशींचे आयुष्यः - 2 ते 5 दिवस.

11 रक्तातील प्लेटलेटचे माउंटः -2 लाख ते 4 मिलियन क्यूबिक सेंटीमीटर

12 हिमोग्लोबिन: -

पुरुष - 14 ते 16 ग्रा. / 100 बुद्धीबळ

Snii - 12 ते 14 g / 100 शतरंज

13. सामान्य हृदयगती: - 72 ते 75 मिनिटे प्रति मिनिट

14. पल्स दर (नाडीचा दर): - 72 प्रति मिनिट.

15 सर्वात मोठी अंतःस्रावी ग्रंथी: - थायरॉईड ग्रंथी.

16 सर्वात मोठे स्नायू - ग्लुटियस मायक्मीस

17 एकूण सेल प्रकारांची संख्या - 63 9

18. रक्तातील वेगवेगळ्या रक्त गठयाची संख्या -

- मोनोसाइट्स - 3 ते 8%

बेसोफिल - 0.5%

- लिम्फोसाइटस - 20 ते 25%.

- न्युट्रोफिल्स - 40 ते 70%

1 9. शरीर तापमान - 9 8.4 अंश फॅरनहाइट = 310 = केल्व्हिन = 36.9 अंश सेल्सियस = 66.4 डिग्री रँकिन.

20 प्रौढांमध्ये दातांची संख्या - 32

21 मुलांमध्ये दातांची संख्या - 20 दात ते दुध.

22. सर्वात पातळ त्वचा - पापणी
वर्ग:जीवशास्त्र
ऱ्हस्वदृष्टी

frame|साधारण दृष्टी.
frame|ऱ्हस्व दृष्टी.
[thumb|250 px|right|आवश्यक [भिंग वापरून दृष्टी ठिक करणे.]]

वर्ग:आरोग्य
पिच्हिलेमु

200px|thumb|पिचिलेमू
**पिचिलेमू** हे मध्य चिलीमधील प्रशासकीय उप-विभागात मोडणारे शहर आहे. तसेच 'कार्डिनल कॅरो प्रोव्हिंस'ची राजधानी आहे. ह्या प्रांतात जवळपास २२ गावे आहेत. हे शहर चिलीची राजधानी असलेल्या सान्तियागो शहराच्या नैऋत्येस वसलेले आहे. २०१२पर्यंत सान्तियागोची लोकसंख्या १३००० होती. 

वर्ग:चिलेमधील शहरे
नवनाथ भक्तिसार (ग्रंथ)

**नवनाथ भक्तिसार** हा नवनाथ संप्रदायातील सिद्धांच्या चरित्रकथांचा मराठी भाषेतील ग्रंथ आहे. 'धुंडिसुत मालु नरहरी' नावाच्या रचनाकाराने हा ग्रंथ रचला आहे. या ग्रंथाच्या समारोपातील ओव्यांनुसार, हा ग्रंथ शके १७४१ प्रमाथी संवत्सरात ज्येष्ठ शुद्ध पौर्णिमेस लिहून पूर्ण झाला.

## रचना 
या ग्रंथात ४० अध्याय आणि ७६०० ओव्या आहेत.

## नवनाथ भक्तिसार ग्रंथातील कथा 
पहा : नवनाथ कथासार 

वर्ग:नाथ संप्रदाय
वर्ग:मराठी साहित्य यादी
पिसा

**पिसा** हे इटली देशाच्या तोस्काना प्रदेशामधील एक ऐतिहासिक शहर व पिसा प्रांताची राजधानी आहे. पिसा शहर इटलीच्या उत्तर-मध्य भागात आर्नो नदीच्या मुखाजवळ व तिऱ्हेनियन समुद्र किनाऱ्यावर वसले आहे. पिसामधील कलता मनोरा जगप्रसिद्ध आहे. येथील इ.स. १३४३ साली स्थापन झालेले पिसा विद्यापीठ जगातील सर्वात जुन्या शैक्षणिक संस्थांपैकी एक मानले जाते. पिसा हे गॅलिलियोचे जन्मस्थान आहे.

पिसामधील *पियाझ्झा देई मिराकोली* हे युनेस्कोचे जागतिक वारसा स्थान आहे.

## बाह्य दुवे
* पिसा दालन 

वर्ग:इटलीमधील शहरे
वर्ग:इटलीमधील जागतिक वारसा स्थाने
वर्ग:पिसा
व्यंगचित्र

गतकालीन/ समकालीन व्यक्ती-घटना-प्रसंगात दडलेल्या विसंगत स्वरूपाच्या अर्थाचा म्हणजे सूचितार्थाचा हास्यजनक मार्मिक आविष्कार करणारे चित्र म्हणजे व्यंगचित्र.

## हे सुद्धा पहा 
* व्यंगचित्रकार

वर्ग:चित्रकला
वर्ग:रिकामी पाने
कलाकार

इवलेसे|कलाकार

कलेचे ज्ञान असणाऱ्या व कला प्रस्तुत करणाऱ्या व्यक्तीस **कलाकार** किंवा कलावंत म्हणतात.

**शब्दाची व्युत्पत्ती**
* कला + कार
** कला = कलाकौशल्य, सृजनशीलता, सौंदर्यनिर्मिती.
** कार = करणारा, साधक, कर्ता.
* म्हणजेच कला करणारा माणूस = कलाकार.

**अर्थ**

* सामान्य : कोणत्याही कलाक्षेत्रात (संगीत, नृत्य, चित्रकला, शिल्पकला, अभिनय, लेखन इ.) काम करणारा आणि सर्जनशीलता दाखवणारा व्यक्ती.
* विशेष : नाटक-सिनेमा क्षेत्रापुरताच मर्यादित नाही; तर चित्रकार, शिल्पकार, गायक, नर्तक, लेखक, वादक सगळ्यांनाच “कलाकार” म्हटले जाते.

**समानार्थी शब्द**

* सर्जक
* कलासाधक
* आर्टिस्ट (इंग्रजी प्रभावामुळे प्रचलित)

वर्ग:कला
व्यंग

शरीराचा एखादा भाग वा अवयव सुस्थितीत नसणे.
वर्ग:आरोग्य
मतपेटी

मतदानाचे वेळी मतपत्रिका ज्या सीलबंद पेटीत टाकली जाते ती पेटी. या पेटीस मतपत्रिका टाकण्यास एक खाच असते.सध्या इलेक्ट्रॉनिक मतदान यंत्रामुळे ही पद्धत मागे पडत चालली आहे, तरीपण संस्थेत वा तत्सम ठिकाणी अद्यापही मतपेटी वापर सुरू आहे.

## चित्रदालन 

चित्र:Election MG 3455.JPG|फ्रेंच अध्यक्षाच्या निवडणुकीदरम्यान एक मतदार पारदर्शी मतपेटीत मत टाकतांना.
चित्र:Tiobox_transparent_plastic_ballot_box.jpg|[स्लोव्हेनियातील एक मतपेटी.

[वर्ग:निवडणुका
झुणका

right|thumb|300px|झुणका भाकर
**झुणका** हा महाराष्ट्राचा एक पारंपरिक शाकाहारी मराठी खाद्यपदार्थ आहे. हा डाळीचे पीठ खरपूस व घट्ट शिजवून बनवतात.  पातळ बनवल्यास त्याला पिठले म्हणतात. पिठले किंवा झुणक्यात कांदा व मिरची हमखास असते. झुणका बहुधा भाकरीसोबत तर  पिठले भाताबरोबर खातात. खाद्यपदार्थातील 'झुणका-भाकर' ही जोडगोळी प्रसिद्ध आहे. काही वेळा झुणक्यामध्ये लाल किवा काळे तिखट व कांदा घालतात तर काही वेळेस हिरवी मिरची वाटून घालतात. 

तो  गोवा व उत्तर कर्नाटकमध्ये जेव्हा बनतो तेव्हा त्याला पिठले म्हणतात. उत्तर भारतात बेसन म्हणतात.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:महाराष्ट्रातील खाद्यपदार्थ
वर्ग:मराठी विकिबुक्स बंधूप्रकल्पात स्थानांतरित करावयाचे लेख
साप्ताहिक

दर सप्ताहात एखाद्या विशिष्ट दिवशी प्रसिद्ध होणाऱ्या नियतकालिकाला साप्ताहिक असे म्हणतात म्हणतात. मराठी भाषेतील पहिले साप्ताहिक दर्पण वृत्तपत्र आहे. काही मोजकी वर्तमानपत्रे त्यांची स्वतःची साप्ताहिक प्रसिद्ध करतात. वृत्तपत्राबरोबर साप्ताहिक घरोघरी किंवा बाजारात मिळते, डिजिटल मासिक साप्ताहिक वेबसाईट वर उपलब्ध आह.

वर्ग:नियतकालिके
उड्डाणपूल

300px|right|thumb|पाच पातळ्यांचे डल्लास टेक्सास येथील उड्डाणपुलाचे जाळेफ्लायओव्हर, फ्लायओव्हर, अंडरपास, ओव्हरपास इ. ही अभियांत्रिकी चमत्कारांची काही उदाहरणे आहेत जी लोकांच्या प्रयत्नांना आणि वेळेची, वाहनांची आणि अगदी ट्रेनची बचत करतात.

साधारणपणे फ्लायओव्हर हा नद्यांसारख्या जलकुंभांवर बनविला जातो. उड्डाणपूल ही एक संकल्पना आहे जी मेट्रो शहरांमध्ये गर्दीच्या या युगात वाहनांची आणि लोकांची जलद हालचाल सुलभ करण्यासाठी रस्त्यांवर रस्ते बांधण्याची परवानगी देते. ओव्हरब्रिज आणि फ्लायओव्हरमध्ये फरक आहे.

फ्लायओव्हरला ओव्हरपास म्हणूनही ओळखले जाते. सध्याच्या रस्त्याच्या किंवा रेल्वेवर अशा प्रकारे बांधला जातो की तो दुसरा रस्ता किंवा रेल्वे ओलांडतो. हे प्रवाश्याचा वेळ वाचवण्यास मदत करते मग ते पादचारी असोत किंवा मोटारी चालवणारे असोत आणि आजकाल मोठ्या शहरांमध्ये हे अगदी सामान्य झाले आहे. तथापि, उड्डाणपुलांवर टीका होत आहे कारण ते सध्याच्या रस्त्यावर जाणाऱ्या मोठ्या खांबांमुळे मौल्यवान जागेचा अपव्यय करतात. परंतु त्यांचे फायदे त्यांच्या कमतरतांपेक्षा जास्त आहेत कारण ते लोक आणि वाहनांची अधिक कार्यक्षम आणि जलद वाहतूक सुलभ करतात.

## उड्डाणपुलाचा प्रकार 
### फॉर्मनुसार फ्लायओव्हर ब्रिजचे वर्गीकरण 
* ओव्हरपास फ्लायओव्हर
* अंडरपास फ्लायओव्हर

### साहित्यानुसार फ्लायओव्हरचे वर्गीकरण 
* संयुक्त उड्डाणपूल
* स्टील फ्लायओव्हर
* काँक्रीट उड्डाणपूल

.]]

वर्ग:स्थापत्य अभियांत्रिकी
कुंजवन वृद्धाश्रम (भोर)

## कुंजवन
**कुंजवन** हा महाराष्ट्रात भोरजवळ असलेला ज्येष्ठ नागरिकांसाठीचा आश्रम आहे.

भोरपासून १३ किलोमीटरवर कारी या गावात असलेल्या या आश्रमाची व्यवस्था माधव गोडबोले बघतात.

गोडबोले यांच्या आजीला म्हातारपणी आलेल्या शारीरिक अकार्यक्षमतेमुळे वृद्धाश्रमात ठेवावे लागले. त्यावेळी वयाच्या बाविसाव्या वर्षीच ज्येष्ठ नागरिकांसाठी पुढे वृद्धाश्रम काढायचा, असे गोडबोले यांनी ठरवले. इ.स. २००४ सालापासून सुरू झालेला हा आश्रम २०१३ साली दहा ज्येष्ठ नागरिकांची काळजी घेत होता. जमीन घेणे, त्यावर जुजबी बांधकाम करणे, गोशाळा करणे, आश्रमातील सर्वांचा रोजचा खर्च, कपड्यांचा खर्च असे अनेकविध खर्च गोडबोले पती-पत्‍नी स्वतः करतात. 

माधव गोडबोले हे संगीताच्या खासगी शिकवण्या घेतात व त्यांच्या पत्‍नी प्राथमिक शाळेत शिक्षिका आहेत. आश्रमात आश्रमार्थींसाठी स्वयंपाकाला एक बाई आणि वरकामासाठी दोन गडी आहेत.  आठवड्यातून एकदा एक डॉक्टर सर्वांच्या तब्येतीची चौकशी करून जातात.  

या आश्रमात दूरचित्रवाणी, फ्रीज, आटाचक्की, पाणी शुद्धीकरण यंत्र अशा जरुरीच्या सर्व वस्तू आहेत.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:महाराष्ट्रातील समाजकारणी संस्था
वर्ग:भोर तालुका
व्यंगचित्रकार

व्यंगचित्रे काढणाऱ्या चित्रकारास **व्यंगचित्रकार** म्हणतात. व्यागचित्रांद्वारे परिस्थितीची सद्यस्थिती विनोदी स्वरूपात दाखवता येते. एका व्यंगचित्राने अनेक ओळींचा आशय व्यक्त होतो. 

## भारतातील प्रसिद्ध व्यंगचित्रकार
* अनिल टांगे : 
* अभिमन्यू कुलकर्णी : 
* आर.के. लक्ष्मण : जागतिक स्तरावर प्रसिद्ध असून भारताच्या राष्ट्रपतींकडून पद्मभूषण किताब मिळालेले व्यंगचित्रकार. यांच्या प्रत्येक चित्रात ‘कॉमन मॅन’ असे.
* प्रभाकर वाईरकर : 
* प्रशांत कुलकर्णी : 
* प्राण : चाचा चौधरी, बिल्लू, पिंकू, साबू या मासिकांतील व्यंगचित्रांचे जनक.
* बाळ ठाकरे : मार्मिक हे साप्ताहिक चालविणारे आणि पुढे शिवसेना या राजकीय पक्षाची स्थापना करणारे श्रेष्ठ व्यंगचित्रकार.
* मंगेश तेंडुलकर : 
* मनोहर सप्रे : 
* मारियो मिरांडा :
* यशवंत सरदेसाई :  
* रवींद्र बाळापुरे : अप्रतिम रेखाटनाचा वापर करणारे
* रवींद्र राणे : केंद्र शासकीय सेवेत राहूनही व्‍यंगचित्रकला जोपासणारे, २०१९ च्या महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुकीत अत्यंत मोलाची भूमिका बजावणारे व्यंगचित्र 
* वसंत सरवटे :
* विकास सबनीस : 
* विजय पराडकर : 
* वैजनाथ दुलंगे : 
* शंकर पिल्लई : हे भारतातील राजकीय व्यंगचित्रांचे जनक असून ‘शंकर्स वीकली’ नावाचे नियतकालिक चालवीत.
* शि.द. फडणीस : 
* श्रीनिवास प्रभुदेसाई : 
* [[घनश्याम देशमुख] :  स्वतंत्र शैलीतील हास्यचित्रे काढणारे 
* सुधीर धर : 
* सुरेश राऊत : चित्रकलेचे प्रशिक्षण नसतांनाही व्‍यंगचित्रकलेत पारंगत
* सुरेश सावंत : 
* हरिश्चंद्र लचके
* किशोर शितोळे ः अर्कचित्र,व्यंगचित्र अंतरराष्ट्रीय स्तरावरील स्पर्धेत सहभागी
* संजय गोविंद घोगळे : मालवणी भाषेतील व्यंगचित्रे काढणारे, संजयची चावडी या सदरातून सोशल मिडीयावर प्रसिद्ध होतात.
* राजेंद्र सोनार : हे खान्देशातील प्रसिद्ध व्यंगचित्रकार आहेत. राजकीय व्यंगचित्रे काढणारे म्हणून प्रसिद्ध आहेत आतापर्यंत ११२०८ व्यंगचित्रे ३९ वर्षात विविध वृत्तपत्रात प्रसिद्ध झाली आहेत. हे दैनिक व्यंगनगरी नावाचे दैनिक २००४ पासून चालवीत आहेत. भारतात बॉल पेन मध्ये सर्वात जास्त चित्रे काढणारे म्हणून इंडिया बुक ऑफ रेकॉर्ड मध्ये नाव आहे.

## व्यंगचित्र या विषयावरची पुस्तके
* खेळ रेषावतारी (वसंत सरवटे)
* सावधान पुढे वळण आहे (वसंत सरवटे)
* हसऱ्या रेषा, बोलक्या रेषा (समकालीन प्रकाशन)

## संदर्भ
झोपडपट्टी

**झोपडपट्टी** हा एक उच्च लोकसंख्या असलेला शहरी निवासी क्षेत्र आहे ज्यामध्ये कमकुवत गुणवत्तेचे दाट गृहनिर्माण असतात आणि बहुतेकदा गरिबीशी संबंधित असतात. झोपडपट्ट्यांमधील पायाभूत सुविधा बऱ्याचदा खराब किंवा अपूर्ण असतात आणि त्यामध्ये प्रामुख्याने गरीब लोक राहतात. झोपडपट्ट्या सहसा शहरी भागात वसलेल्या असल्या तरी काही देशांमध्ये त्या उपनगरी भागात असू शकतात जेथे घरांची गुणवत्ता कमी आहे आणि राहणीमान खराब आहे. झोपडपट्ट्या आकारात आणि इतर वैशिष्ट्यांमध्ये भिन्न असल्या तरी, बहुतेकांमध्ये विश्वसनीय स्वच्छता सेवा, शुद्ध पाण्याचा पुरवठा, विश्वासार्ह वीज, कायद्याची अंमलबजावणी आणि इतर मूलभूत सेवांचा अभाव आहे. झोपडपट्ट्यांची निवासस्थाने झोपडपट्टीच्या घरांपासून व्यावसायिकपणे बांधलेल्या घरांपर्यंत बदलतात जी निकृष्ट दर्जाच्या बांधकामामुळे किंवा मूलभूत देखभालीच्या अभावामुळे खराब झाली आहेत. 

झोपडपट्ट्या अजूनही प्रामुख्याने विकसनशील देशांच्या शहरी भागात आढळतात, परंतु तरीही विकसित अर्थव्यवस्थांमध्ये आढळतात. जगातील सर्वात मोठे झोपडपट्टीचे शहर ओरंगी, कराची, पाकिस्तान येथे आढळते.

जगाच्या वेगवेगळ्या भागांमध्ये अनेक वेगवेगळ्या कारणांमुळे झोपडपट्ट्या तयार होतात आणि वाढतात. कारणांमध्ये जलद ग्रामीण-ते-शहरी स्थलांतर, आर्थिक स्थैर्य आणि उदासीनता, उच्च बेरोजगारी, गरिबी, अनौपचारिक अर्थव्यवस्था, सक्तीने किंवा हाताळलेले वस्तीकरण, खराब नियोजन, राजकारण, नैसर्गिक आपत्ती आणि सामाजिक संघर्ष यांचा समावेश होतो. वेगवेगळ्या देशांमध्ये झोपडपट्ट्या कमी करण्याचा आणि परिवर्तन करण्याचा प्रयत्न केलेल्या धोरणांमध्ये वेगवेगळ्या प्रमाणात यश आले, त्यात झोपडपट्टी हटवणे, झोपडपट्ट्यांचे स्थलांतरण, झोपडपट्ट्यांचे अपग्रेडेशन, शहरव्यापी पायाभूत सुविधांच्या विकासासह शहरी नियोजन आणि सार्वजनिक गृहनिर्माण यांचा समावेश होतो.[thumb|250px|[मुंबईतील एक झोपडपट्टी.]]

वर्ग:अवर्गीकृत
प्रमोद नवलकर

**प्रमोद सच्चिदानंद नवलकर** (जन्म : २३ जानेवारी १९३५ - २० नोव्हेंबर २००७) हे महाराष्ट्रातील शिवसेना पक्षाचे नेते होते. ते महाराष्ट्राच्या विधानपरिषदेवर सतत ३० वर्षे निवडून गेले होते. सन १९९५ ते १९९९ या काळात ते सांस्कृतिक खात्याचे मंत्री होते. 

मुंबईतील गुंड-मवाली-दादांच्या जागा, वेश्यावस्ती, स्मगलरांची ठिकाण यांना भेटी देऊन नवलकर तेथील साद्यंत माहिती मिळवीत. ह्या माहितीवर आधारलेले **भटक्याची भ्रमंती** नावाचे साप्ताहिक सदर नवलकर मुंबईच्या 'नवशक्ती' या दैनिकात १९५५ सालापासून लिहीत असत. हे सदर सतत ५२ वर्षे प्रसिद्ध होत होते. वृत्तपत्रातून सर्वात अधिक काळ चालणाऱ्या op-ed (संपादकीयाच्या समोरच्या) स्तंभासाठी हा एक जागतिक विक्रम होता. Guinness Book of World Recordsने याची नोंद घेतली होती. नवलकरांच्या मृत्यूनंतर हे सदर बंद पडले.

## प्रमोद नवलकरांनी केलेले लेखन
* अक्षरदूत (पुस्तक)
* आनंद (पुस्तक, रविराज प्रकाशन)
* उमाळा (पुस्तक, रविराज प्रकाशन)
* आठवणी (पुस्तक, मेघदूत प्रकाशन+विजय प्रकाशन)
* कल्लोळ (पुस्तक, रविराज मुद्रणालय)
* गंडेरी (पुस्तक, रविराज मुद्रणालय)
* जिव्हाळा (पुस्तक, दिलीप प्रकाशन)
* झपाटलेली लेखणी (पुस्तक, श्रीकल्प प्रकाशन)
* झपाटा (पुस्तक, दिलीप प्रकाशन)
* थैमान (पुस्तक, मनोरमा प्रकाशन)
* धडाका (पुस्तक, मनोरमा प्रकाशन)
* धुमाकूळ (पुस्तक, वसंत बुक स्टाॅल)
* निशाण (पुस्तक)
* पायपीट (पुस्तक)
* प्रहार (पुस्तक, वसंत बुक स्टाॅल)
* बेधडक (पुस्तक, मनोरमा प्रकाशन, वसंत बुक स्टाॅल)
* भटक्या (पुस्तक, )
* भ्रमणगाथा (पुस्तक)
* मनोवेध (पुस्तक, रविराज प्रकाशन :  'मार्मिक'मधील निवडक आठवणींचा संग्रह/लघुनिबंध संग्रह) 
* मुंबई मोहनगरी (पुस्तक)
* विरंगुळा (पुस्तक, रविराज प्रकाशन)
* वृंदावन (पुस्तक, रविराज प्रकाशन)
* संवेदना ('मार्मिक'मधील निवडक आठवणींचे पुस्तक, रविराज मुद्रणालय)
* सहज ((पुस्तक, रविराज प्रकाशन
* सावली (पुस्तक, रविराज मुद्रणालय)
* सुरूंग (पुस्तक, मनोरमा प्रकाशन)
* हिसका (पुस्तक, दिलीप प्रकाशन)

(अपूर्ण)

वर्ग:पत्रकार
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी
वर्ग:महाराष्ट्राचे मंत्री
पुतळा

Image:Lion man photo.jpg|Lion man, from Hohlenstein-Stadel, जर्मनी, now in Ulmer Museum, Ulm, जर्मनी, the oldest known zoomorphic statuette, Aurignacian era, 30,000 BC-26,000 BC
Image:Venus von Willendorf 01.jpg|Venus of Willendorf, one of the oldest known Statuettes, Upper Paleolithic, 24,000 BC-22,000 BC
File:Oceana statue.jpg|Sculpture of *Oceana*, a neriad
Image:AurigaDelfi.jpg|The Charioteer of Delphi, 474 BC, Delphi Archaeological Museum, Greece
Image:Hermes_di_Prassitele%2C_at_Olimpia%2C_front.jpg|Hermes and the Infant Dionysus by Praxiteles, 4th century BC, Archaeological Museum of Olympia, Greece
Image:Venus de Milo Louvre Ma399 n4.jpg|Venus de Milo, c. 130 - 100 BC, Greek, the Louvre
Image:Laocoon Pio-Clementino Inv1059-1064-1067.jpg|*Laocoön and his Sons,* Greek, (Late Hellenistic), circa 160 BC and 20 BC, White marble, Vatican Museum
Image:AhuTongariki.JPG|*Moai of Easter Island facing inland,* Ahu Tongariki, c. 1250 - 1500 AD, restored by Chilean archaeologist Claudio Cristino in the 1990s
Image:Kamakura Budda Daibutsu front 1885.jpg|The Great Buddha of Kamakura, c. 1252, Japan
Image:David von Michelangelo.jpg|Michelangelo's *David*, 1504, Florence, Italy
Image:The.burg.of.calais.london.arp.750pix.jpg|Auguste Rodin, *The Burghers of Calais* (1884–c. 1889) in Victoria Tower Gardens, London, England.
Image:Statue_of_Liberty_April_2008.JPG|*The Statue of Liberty,* New York Harbor, USA, c.1886
Image:Millais statue 3.jpg|Thomas Brock, *John Everett Millais,* at Tate Britain 1905
Image:Cristo Redentor - Rio de Janeiro, Brasil.jpg|*Christ the Redeemer,* Rio de Janeiro, Brazil, 1931

Image:marcus.aurelius.horse.statue.rome.arp.jpg|A closeup of the replica statue of Roman Emperor, Marcus Aurelius, 1981, The original c. 200 AD is in the nearby Capitoline Museum, Rome
Image:Estátua_jk.JPG|Juscelino Kubitschek in Belo Horizonte, c.1981.
|Stone statue outside Moscow's New Tretyakov Gallery c.1985.
Image:Estatua.JPG|Statue of a priest in *Avenida Amazonas*, Belo Horizonte, 1990.

*स्प्रिंग टेंपल बुद्ध
* भारतातील सर्वात ऊंच पुतळ्यांची यादी


वर्ग:कला
मधुकर सरपोतदार

**मधुकर सरपोतदार** (जानेवारी ३१, इ.स. १९३६ - फेब्रुवारी २०, इ.स. २०१०) हे मराठी राजकारणी होते. ते शिवसेनेचे नेते होते. शिवसेनासदस्य असताना ते महाराष्ट्र विधानसभेवर व लोकसभेवर निवडून गेले होते.

## राजकीय कारकीर्द 
सरपोतदार इ.स. १९९० साली महाराष्ट्र विधानसभेवर निवडून गेले होते. ते इ.स. १९९६ व इ.स. १९९८, असे दोन वेळा वायव्य मुंबई लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडले गेले. त्यांनी लोकसभेतील शिवसेना संसदीय गटनेतेपदही सांभाळले.

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी
वर्ग:शिवसेना नेते
वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:वायव्य मुंबईचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१० मधील मृत्यू
राजकारण

**राजकारण** ही अनेक व्यक्तींनी एकत्रितरीत्या निर्णय घेण्याची प्रक्रिया आहे. प्रत्येक राष्ट्रामध्ये सत्ता मिळवण्यासाठी व देश चालविण्यासाठी अनेक नेते जे निर्णय घेतात व जे काम करतात त्यास राजकारण म्हणतात.
राजकारण काही नुसतं निवडणुकांपुरतं मर्यादित नाही.राजकारणाचा अर्थ खूप व्यापक आहे. राजकारणाचा हेतू खूप मोठा आहे. दुर्दैवाने आपण तशा व्यापक अर्थाने त्याच्याकडे पाहत नाही.

## राजकारणाची व्याख्या 
"आपला देश किंवा आपले राज्य कसं चाललं पाहिजे? कुठल्या तत्त्वांवर चाललं पाहिजे ? त्याचे आग्रह काय असले पाहिजेत ? राज्य कशासाठी चालवलं पाहिजे?याचा विचार मांडणं, त्या विचारांचा आग्रह धरणं आणि तो पूर्ण करण्यासाठी सत्तेत येणं, सत्तेत येण्यासाठी निवडणुका लढवणं, त्या जिंकणं, त्या जिंकण्यासाठी आपला विचार लोकांना पटवून देणं, व नंतर ते सत्यात उतरवणं" म्हणजे राजकारण.

## राजकारणाचा दृष्टिकोन 
राजकारण फक्त निवडणुकीपुरतं किंवा लढायांपुरतं मर्यादित नाही. राजकारणाला विचार असणं व त्या विचारांना मूल्यांचा आधार असणं व हेतू असणं आवश्यक आहे. राजकारणाला काही श्रद्धा व हेतू असणं आवश्यक आहे.असा विचार प्रत्येक नागरिकाने व राजकारण्यांनी ठेवणं गरजेचं आहे.

आपल्याला काय करायचंय हे आधी निश्चित करायला हवं,आपली दिशा पक्की असायला हवी.आपण सर्व नागरिकांनी सर्वांनी मिळून एक मोठ्या माणुसकीचं व जगात शांतता नांदेल,प्रत्येक हाताला काम मिळेल,शेतकरी सधन होईल असं काम करणं व ती व्यवस्था निर्माण करणं अत्यंत आवश्यक आहे तेव्हाच अखंड राष्ट्र सुखी झाले असे म्हणता येईल.

राजकारण हे केवळ निवडणुकी पुरता मर्यादित नाही .   

राज्यशास्त्र हे राजकारणाचा अभ्यास, शक्ती संपादन आणि उपयोगाची तपासणी करतो.

## संदर्भ
वर्ग:राजकारण
कोहिनूर (चित्रपट)

**कोहिनूर** हा १९६०चा बॉलीवूड चित्रपट आहे. व्ही. एन. सिन्हा त्याचे निर्माते आहेत आणि एस. यू. सनी यांनी त्याला दिग्दर्शित केले आहे. दिलीप कुमार, मीना कुमारी, लीला चिटणीस आणि कुमकुम यांनी या चित्रपटाची अभिनय केला आहे.चित्रपटाचे फिल्मचा संगीत नौशाद यांचे आहे.

असे म्हणतात की देवदास सारख्या चित्रपटांत दुःखद भूमिका साकारल्याने दिलीप कुमार हे अत्यंत निराशावस्थेत गेले आणि त्यांच्या मनोचिकित्सकांने त्यांना विनाताण हसतखेळत व हलक्याफुलक्या भूमिका साकारण्याची शिफारस केली. कोहिनूर चित्रपटातील त्यांची भूमिका ही अशीच होती. कोहिनूरमध्ये दिलीप कुमार आणि मीना कुमारी यांना वेगवेगळ्या राज्यांचे राजकुमार व राजकुमारी म्हणून दर्शविण्यात आले आहे. त्यात तलवारयुद्ध , गाणे आणि नृत्य यासारख्या गोष्टी भरपूर आहेत. या चित्रपटात मीना कुमारी, ज्यांना अन्यथा 'दुःखाची राणी' म्हणून ओळखले जाते,यांनी काही दुर्मिळ विचित्र आणि मजेदार दृश्येदेखील रंगविलेली आहेत. तो चित्रपट हलका-फुलका होता आणि त्याच्या पूर्वीच्या चित्रपटांसारखे पात्रांचे उदात्तीकरण त्यात नव्हते. हा चित्रपट त्या वर्षातील एक मोठा यशस्वी ठरलेला चित्रपट होता.

वर्ग:इ.स. १९६० मधील हिंदी चित्रपट
क‍र्‍हेचे पाणी (आत्मचरित्र)

**कऱ्हेचे पाणी** हे प्रल्हाद केशव अत्र्यांचे मराठी भाषेमधील पाच खंडी आत्मचरित्र आहे.

वर्ग:प्रल्हाद केशव अत्रे यांचे साहित्य
वर्ग:मराठी साहित्य यादी
जीन काल्मेंट

**जीन लुईस काल्मेंट** (२१ फेब्रुवारी, इ.स. १८७५ – ४ ऑगस्ट, इ.स. १९९७) ही जगातील सगळ्यात जास्त दिवस जगलेली व्यक्ती होती.

हिचे मृत्यूच्या वेळचे वय १२२ वर्षे व १६४ दिवस होते. हा जागतिक उच्चांक आहे.
## बाह्यदुवे 
* जीन काल्मेंट याचा २० वयापासून ते १२२ वयापर्यंतचा जीवनपट

वर्ग:गिनीज जागतिक विक्रम
वर्ग:इ.स. १९९७ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १८७५ मधील जन्म
पुनर्खरेदी करार

## पुनर्खरेदी करार किंवा रेपो याला सामान्यतः सरकारी रोख्यांकडून अल्पकालीन कर्ज घेणे असे म्हणतात. यामध्ये, विक्रेता विचाराधीन सिक्युरिटीज गुंतवणूकदारांना विकतो आणि काही दिवसांनंतर त्या थोड्या जास्त किमतीसाठी पुन्हा खरेदी करू शकतो. 
## रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियासाठी रेपो प्रवेश 
## भारतात, रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) अर्थव्यवस्थेतील पैशाचा पुरवठा वाढवण्यासाठी किंवा कमी करण्यासाठी रेपो आणि रिव्हर्स रेपो वापरते. जेव्हा RBI व्यापारी बँकांना कर्ज देते तेव्हा त्याला रेपो दर म्हणतात. चलनवाढीच्या काळात, RBI बँकांना कर्ज घेण्यास परावृत्त करण्यासाठी आणि अर्थव्यवस्थेतील पैशाचा पुरवठा कमी करण्यासाठी रेपो दर वाढवते.[1] ऑक्टोबर 2019 पर्यंत, RBI ने रेपो दर 5.15% पर्यंत कमी केला आहे. 
## रिव्हर्स रेपो रेट रिव्हर्स रेपो रेट 4.90% वर आला आहे. रिव्हर्स रेपो रेट हा दर आहे ज्यावर बँकांना त्यांच्या RBI कडे जमा केलेल्या पैशावर व्याज मिळते. रिव्हर्स रेपो रेट बाजारातील रोख रकमेवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी उपयुक्त आहे. जेव्हा जेव्हा बाजारात भरपूर रोकड असते तेव्हा RBI रिव्हर्स रेपो रेट वाढवते, जेणेकरून बँक अधिक व्याज मिळवण्यासाठी आपले पैसे त्यात जमा करू शकेल. 
वर्ग:अर्थशास्त्र
महानगर

[thumb|300px|[तोक्यो, एक महानगर]]

वर्ग:लोकसंख्या
बेलकुंड

मेळघाटचे दक्षिणेकडील प्रवेशद्वार.

## संदर्भ
वर्ग:अमरावती जिल्ह्यातील गावे
पांढरा वाघ

पांढरा वाघ किंवा ब्लीचड वाघ हा बंगालच्या वाघाचा रंगद्रव्य आहे, ज्याची सुंदरबन प्रदेशातील मध्य प्रदेश, आसाम, पश्चिम बंगाल, बिहार आणि ओडिशा या भारतीय राज्यांमध्ये वेळोवेळी जंगलात नोंद केली जाते. अशा वाघाला बंगालच्या वाघाच्या काळ्या रंगाचे पट्टे असतात पण त्यात पांढरा किंवा जवळ पांढरा कोट असतो.
[thumb|[सिंगापूर प्राणीसंग्रहालयातील दोन बंगालमधील पांढरे वाघ]]
right|thumb|दिल्ली येथील प्राणी-संग्रहालयातील एक पांढरा वाघ पाणी पितांना

## संदर्भ 
वर्ग:प्राणी
रुसाउ

**रुसाउ** ही कॅरिबियन मधील डॉमिनिका ह्या द्वीप-देशाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.

वर्ग:डॉमिनिका
वर्ग:उत्तर अमेरिकेतील देशांच्या राजधानीची शहरे
पांढऱ्या शेपटीचे हरीण

[right|thumb|पांढऱ्या शेपटीचे हरीण-[नर]]
thumb|left|thumbtime=4
[right|thumb|पांढऱ्या शेपटीचे हरीण-[मादी]]
**पांढऱ्या शेपटीचे हरीण ** हे एक मध्यम आकाराचे हरीण असते. त्याचा मूळ निवास अमेरिका, कॅनडा, मेक्सिको, दक्षिण अमेरिका व त्याहीपेक्षा दक्षिणेकडे म्हणजे पेरू व बोलिव्हिया या देशास आढळतो. तसेच तो न्यू झीलँड, क्यूबा जमैका पोर्टा रिको, बहामास इत्यादी ठिकाणीही दाखल करण्यात आला आहे. तो अमेरिकेच्या वनात विस्तृतपणे आढळतो.

उत्तर अमेरिकेत हा जीव रॉकी माउंटन्सच्या पूर्वेस दिसतो पण इतर ठिकाणी त्यांची जागा काळ्या शेपटीच्या हरीणांनी घेतली आहे.

वर्ग:प्राणी
कराड तालुका

**कराड तालुका** हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. कराड शहर या तालुक्याचे मुख्य ठिकाण आहे. सातारा जिल्ह्याचे ६०% उत्पन्न या शहरातून येते.

## गावे
कराड तालुक्यात २८८ गावे आहेत.

## चतुःसीमा
कराड तालुका पश्चिम महाराष्ट्रात येतो. कऱ्हाड तालुक्याच्या पूर्वेला सोलापूर, पश्चिमेला रत्‍नागिरी, वायव्येला रायगड, उत्तरेला पुणे व दक्षिणेकडे सांगली आहे.

## विमानतळ
सातारा जिल्ह्याचा ब्रिटिशकालीन विमानतळ कराड येथे आहे. त्याचे नूतनीकरण कै.यशवंतराव चव्हाण यांनी त्यांच्या हातात भारताचे संरक्षणमंत्री हे पद आल्यावर केले.

## किल्ले
* वसंतगड
* सदाशिवगड (कराड)

## लेणी
* जखीणवाडी लेणी

## प्रसिद्ध व्यक्ती
* यशवंतराव चव्हाण
* भाऊराव पाटील
* नाना पाटील
* खाशाबा जाधव
* गोपाळ गणेश आगरकर
* हंबीरराव मोहिते
* सोयराबाई
* नावजीबुवा साळुंखे-किवळकर
* भिकोबा आप्पाजी साळुंखे-किवळकर

## पाहण्यासारखी ठिकाणे
* प्रीतिसंगम
* सागरेश्वर अभयारण्य

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
* कराड नगरपरिषद संकेतस्थळ 

वर्ग:सातारा जिल्हा
वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील तालुके
वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
लोलक

[thumb|right|जेंव्हा [प्रकाश|प्रकाशाचा एक संकिर्ण किरण यातुन पार होतो,तेंव्हा इंद्रधनुष्य तयार होते.]]
प्रकाशिकीत, **लोलक** हा पारदर्शक असलेला एक घटक असतो. याचे सर्व पृष्ठभाग चापट व चकाकी असणारे असतात.यातून प्रकाश अपवर्तित होतो. यातील किमान दोन पृष्ठभाग हे एकमेकांशी कोनात हवे. याच्या प्रयुक्तिनुसार त्याचे कोन ठरविल्या जातात.पारंपारिक लोलकात भूमितीय आकार हा चौकोनी तळ व त्रिकोणी बाजू असणारा असतो. नेहमी लोलक म्हणजे अशाप्रकारेच समजला जातो. हा सहसा काच , प्लॅस्टिकपासून अथवा ग्लास पासून बनविला  जातो.

वर्ग:प्रकाशविज्ञान
वर्ग:भौतिकशास्त्र
प्रकाशवाहक तंतू

**प्रकाशवाहक तंतू** हे काच किंवा प्लॅस्टिकचे तंतू एका टोकापासून दुसऱ्या टोकापर्यंत प्रकाश वाहून नेतात. यांद्वारे माहिती व संदेश पाठवले जातात.

वर्ग:कृत्रिम तंतू
पारदर्शकता

वर्ग:प्रकाशविज्ञान
वर्ग:भौतिकशास्त्र
वर्ग:रिकामी पाने
भांडवली खर्च

ज्या खर्चातून भांडवली मालमत्ता उभी राहाते, तिला भांडवली खर्च म्हणतात. या खर्चात जमीन, इमारत, मशिनरी याचा खर्च अंतर्भूत होतोच; शिवाय केंद्र सरकारने राज्य सरकार, केंद्र शासित प्रदेश, सार्वजनिक उद्योग आदींना दिलेली कर्जेही येतात. 

स्थिर / अचल संपत्ती मिळवण्यासाठी किंवा स्थिर / अचल संपत्ती मध्ये वाढ करण्यासाठी करण्यासाठी केलेल्या खर्चाला भांडवली खर्च म्हणतात. भांडवली खर्च हा दीर्घकाळ लाभ देतो आणि पुनःपुनः उद्भवत नाही.

वर्ग:अर्थशास्त्र
वर्ग:अर्थव्यवस्था
अपारदर्शकता

**अपारदर्शकता** हे इलेक्ट्रोमॅग्नेटिक किंवा इतर प्रकारच्या रेडिएशनच्या अभेद्यतेचे मोजमाप आहे, विशेषतः दृश्यमान प्रकाश . रेडिएटिव्ह ट्रान्सफरमध्ये, ते प्लाझ्मा, डायलेक्ट्रिक, शील्डिंग मटेरियल, काच इ. सारख्या माध्यमात रेडिएशनचे शोषण आणि विखुरण्याचे वर्णन करते. **अपारदर्शक** वस्तू पारदर्शक किंवा अर्धपारदर्शक  नसते. जेव्हा प्रकाश दोन पदार्थांमधील इंटरफेसवर आदळतो, तेव्हा सर्वसाधारणपणे त्यातील काही किरणे परावर्तित होतात, काही शोषले जातात, काही विखुरलेले असतात आणि उर्वरित प्रसारित होतात ( अपवर्तन देखील पहा). परावर्तन हे पसरलेले असू शकते, उदाहरणार्थ पांढऱ्या भिंतीवरून परावर्तित होणारा प्रकाश, किंवा स्पेक्युलर, उदाहरणार्थ आरशातून परावर्तित होणारा प्रकाश. अपारदर्शक पदार्थ प्रकाश प्रसारित करत नाही आणि म्हणून ते सर्व प्रतिबिंबित करतो, विखुरतो किंवा शोषून घेतो. आरसा आणि कार्बन ब्लॅक दोन्ही अपारदर्शक आहेत. अस्पष्टता विचारात घेतलेल्या प्रकाशाच्या वारंवारतेवर अवलंबून असते. उदाहरणार्थ, काचेचे काही प्रकार, दृश्य श्रेणीत पारदर्शक असताना, अतिनील प्रकाशासाठी मोठ्या प्रमाणात अपारदर्शक असतात. शीत वायूंच्या शोषण रेषांमध्ये अधिक तीव्र वारंवारता-अवलंबन दिसून येते. अपारदर्शकता अनेक प्रकारे मोजली जाऊ शकते.

वेगवेगळ्या प्रक्रियांमुळे शोषण, प्रतिबिंब आणि विखुरणे यासह अपारदर्शकता येऊ शकते.

वर्ग:विद्युतचुंबकीय प्रारण
वर्ग:भौतिकशास्त्र
भांडवली गुंतवणूक

**भांडवली गुंतवणूक म्हणजे** अशा प्रकारची गुंतवणूक जी मालमत्ता मध्ये केली जाते.  

मालमत्तेचा वापर करून जी भांडवली गुंतवणूक केली जाते त्यातून परतावा मिळवता येतो.  

त्यामुळे भांडवली गुंतवणूक ही अगदी फायदेशीर असते त्याच बरोबर भविष्यकाळात ही या गुंतवणूकीचा फायदा होतो. 

कुठे गुंतवणूक करावी? 

गुंतवणूकीची कारणे शोधून काढल्यानंतर पुढील स्पष्ट प्रश्न असेल - 

गुंतवणूकीद्वारे एखाद्याला कोणता  परतावा अपेक्षित असेल. त्या नुसार स्वाभाविक दृष्टिकोन बाजूला ठेवून 

जेव्हा गुंतवणूकीची वेळ येते तेव्हा एखाद्याला जोखीम असणारी मालमत्ता वर्ग निवडून गुंतवणूक करावी लागते .

**निश्चित उत्पन्न उपकरणे**

या तत्त्वावर आणि मर्यादित जोखमीसह गुंतवणूकीची साधने आहेत.

विशिष्ट निश्चित उत्पन्नाच्या आधारे गुंतवणूकाला व्याज म्हणून परतावा दिला जातो.

व्याज दिले जाते, तिमाही, अर्ध-वार्षिक किंवा वार्षिक मध्यांतर असू शकते. ठेवीची मुदत संपल्यानंतर (ज्याला मॅच्युरिटी पीरियड देखील म्हणतात) भांडवल गुंतवणूकदारास परत केले जाते.

ठराविक निश्चित उत्पन्न गुंतवणूकीमध्ये हे समाविष्ट आहे:

१. बँकांनी दिलेली मुदत ठेवी

२. भारत सरकारने जारी केलेले बाँड

शासकीय संबंधित एजन्सीद्वारे जारी केलेले बाँड्स जसे की हुडको, एनएचएआय . कॉर्पोरेट्सने जारी केलेले बाँड

जून २०१४  पर्यंत, निश्चित उत्पन्नाच्या साधनातून मिळणारे नमुनेक उत्पन्न 8% ते 11% दरम्यान असते.

**समहक्क भाग**

समहक्कभागा  मधील गुंतवणूकीत सार्वजनिकपणे सूचीबद्ध कंपन्यांचे शेअर्स खरेदी करणे समाविष्ट असते. द बॉम्बे स्टॉक एक्सचेंज (बीएसई) आणि नॅशनल या दोन्ही ठिकाणी शेअर्सची विक्री केली जाते

स्टॉक एक्सचेंज (एनएसई)

जेव्हा गुंतवणूकदार समहक्कभागा मध्ये गुंतवणूक करतात, निश्चित उत्पन्नाच्या साधनाच्या विपरीत तेथे भांडवल हमी नसते. तथापि, व्यापार म्हणून, समहक्कभाग गुंतवणूकीतून मिळणारे उत्पन्न अत्यंत आकर्षक असू शकते. भारतीय

समहक्क भागांनी १ returns% ते १%% सीएजीआर (चक्रवाढ वार्षिक वाढीचा दर)च्या जवळपास उत्पन्न मिळवले आहे.

गेल्या 15 वर्षांमध्ये काही सर्वोत्कृष्ट आणि सुप्रसिद्ध भारतीय कंपन्यांमध्ये गुंतवणूक केल्यामुळे २०१० मध्ये २०% पेक्षा जास्त सीएजीआर उत्पन्न झाले आहे

दीर्घकालीन. अशा गुंतवणूकीच्या संधी ओळखण्यासाठी कौशल्य, कठोर परिश्रम आणि धैर्य आवश्यक आहेत.
वर्ग:अर्थशास्त्र
वर्ग:अर्थव्यवस्था
वर्ग:रिकामी पाने
आय (पैसा)

वर्ग:अर्थशास्त्र
वर्ग:अर्थव्यवस्था
वर्ग:रिकामी पाने
तंतुरूप काच

thumb|right|तंतु-कांचेचा गठ्ठा
**तंतुरूप काच** किंवा **काच तंतू**   (इंग्लिश:फायबरग्लास) हा तंतू-प्रबलित प्लास्टिकचा (फायबर-रिइन्फोर्सड प्लास्टिकचा) एक सामान्य प्रकार आहे, ज्यामध्ये काचेच्या तंतूंचा वापर केला जातो. हे तंतू विखुरलेल्या स्वरूपात असू शकतात, किंवा एका थरामध्ये दाबून सपाट केलेले असू शकतात (ज्याला 'चॉप्ड स्ट्रँड मॅट' म्हणतात), किंवा कापडाप्रमाणे विणलेले असू शकतात.
​यातील प्लास्टिक मॅट्रिक्स (मुख्य आधार देणारा भाग) हा बहुधा थर्मोसेट पॉलिमर (जसे की इपॉक्सी, पॉलिस्टर रेझिन किंवा विनाइल एस्टर रेझिन) असतो किंवा तो थर्मोप्लास्टिक स्वरूपाचा देखील असू शकतो.

थोडक्यात काचेच्या धाग्यांचा वापर करून बनवलेले "फायबर-प्रबलित प्लास्टिक". काचेचे तंतू प्लास्टिकला अधिक ताकद आणि लवचिकता देतात. तंतूंची मांडणी ज्या पद्धतीने केली जाते, त्यावर त्या वस्तूची मजबुती अवलंबून असते.

हे कार्बन फायबरपेक्षा स्वस्त आणि अधिक लवचिक असते. वजनाचा विचार करता हे अनेक धातूंपेक्षा जास्त मजबूत असते. यात चुंबकत्व निर्माण होत नाही, विद्युतरोधक असते आणि विद्युतचुंबकीय लहरींना देखील अडवत नाही. याचे आणखी एक वैशिष्ट्य म्हणजे याला अत्यंत गुंतागुंतीच्या आकारात सहजपणे ढालता येते आणि अनेक परिस्थितींमध्ये हे रासायनिकदृष्ट्या तटस्थ असते.

## वापर आणि उपयोजन 
याचा वापर विमान, बोटी, मोटारगाड्या, बाथ टब आणि त्याभोवतीचे आवरण, पोहण्याचे तलाव, हॉट टब, सेप्टिक टँक, पाण्याच्या टाक्या, घरांची छते, पाईप्स, क्लेडिंग (बाह्य आवरण), ऑर्थोपेडिक कास्ट (हाड मोडल्यावर घातले जाणारे प्लास्टर), सर्फबोर्ड आणि बाहेरील दरवाजांचे थर तयार करण्यासाठी केला जातो.

## इतिहास 
काचेच्या तंतूंचे उत्पादन शतकानुशतके केले जात आहे, परंतु याचे पहिले पेटंट १८८० मध्ये अमेरिकेत प्रशियन शोधक हर्मन हॅमेसफाहर (१८४५-१९१४) यांना देण्यात आले होते. काचेच्या धाग्यांच्या मोठ्या प्रमाणावरील उत्पादनाचा शोध १९३२ मध्ये योगायोगाने लागला. ओवेन्स-इलिनॉय येथील संशोधक गेम्स स्लेटर यांनी वितळलेल्या काचेच्या प्रवाहावर दाबाखालील हवेचा झोत सोडला, ज्यातून तंतूंची निर्मिती झाली. 'ग्लास वूल' तयार करण्याच्या या पद्धतीसाठी १९३३ मध्ये पहिल्यांदा पेटंटचा अर्ज करण्यात आला होता.  १९३५ मध्ये ओवेन्स कंपनी 'कॉर्निंग' कंपनीशी जोडली गेली आणि १९३६ मध्ये ओवेन्स कॉर्निंगने त्यांच्या पेटंट केलेल्या "फायबर ग्लास" (इंग्लिश: Fiberglas; एक 's' असलेले स्पेलिंग) उत्पादनासाठी ही पद्धत स्वीकारली. सुरुवातीला, फायबरग्लास हे 'ग्लास वूल' स्वरूपात होते, ज्यातील तंतूंमध्ये मोठ्या प्रमाणात वायू अडकून राहत असे. यामुळे ते विशेषतः उच्च तापमानात एक उत्तम रोधक (इन्सुलेटर) म्हणून उपयुक्त ठरले.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* काच, तंतुरूप (मराठी विश्वकोश)
वर्ग:काच
वर्ग:कृत्रिम धागे
महसुली तूट

महसुली उत्पन्नातून महसुली खर्च वजा केल्यास महसुली तुट समजते.महसुली तुट = महसुली उत्पन्न वजा महसुली खर्च होय. महसुली उत्पन्नात सरकारचे निव्वळ कर आणि करेत्तर उत्पन्न याचा समावेश होतो.तर महसुली खर्चात योजना खर्च व योजना-बाह्य खर्च यांचा समावेश होतो.एकीकडे कमी करसंकलन तर दुसरीकडे प्रचंड प्रशासकीय व वित्तीय खर्च यामुळे महसुली तूट नेहमी जास्त राहते ,महसुली खर्चात सर्वाधिक खर्च अनुदानावर होतो . 

वर्ग:अर्थशास्त्र
वर्ग:अर्थव्यवस्था
काच

इवलेसे|काचेचा शोभिवंत गोळा
काच हे एक स्फटिक नसलेले घनरूप आहे. सिलिका (सिलिकॉन डाय-ऑक्साइड) व सिलिकेटे यांचा रस तापवून वेगाने थंड झाल्यावर काच तयार होते. काच नैसर्गिकरित्याही तयार होते. ज्वालामुखीतून बाहेर पडलेला लाव्हा वेगाने थंड झाल्यावर नैसर्गिकरित्या काच तयार होते
## प्रकार
## **१)अपारदर्शक** - वितळलेला स्फटिक थंड करताना हवेचे बुडबुडे राहिले तर काच पारदर्शक होत नाही.
## **२)अर्धपारदर्शक** - तुषारित  काचा अर्धपारदर्शक असतात. या काचांमधून प्रकाशकिरणे आरपार जातात पण ती विखुरली जातात, त्यामुळे वस्तू धुसर दिसतात.
## **३)रंगीत काच** - वाळू, लाइम, सोडा यातील अशुद्धतेमुळे स्वच्छ रंगहीन काच तयार होण्याऐवजी एखाद्या रंगाची छटा असलेली काच तयार होते.
## **४)सुरक्षित काच** - तापवलेली अचानक थंड करून आकुंचन केल्याने काच कणखर होते. परंतु रासायनिक पद्धतीने तयार झालेली काच जास्त कणखर असते. रसायनत: स्थिर असल्याने उष्णतेचा परिणाम होत नसल्याने बोरोसिलिकेट काचेची भांडी मायक्रोवेव्ह अवन मध्ये वापरता येतात.  या काचेत सिलिका, बोरिक ऑक्साइड, सोडा आणि अ‍ॅल्युमिना यांचे मिश्रण असते.काचेपासून भिंग तयार करतात त्याचे अन्तर्वक्र अणि बाह्यवक्र असे दोन प्रकार पडतात.
**काचेचे** **उपयोग**:-

१)बाटल्या, बरण्या, तावदानाच्या काचा इत्यादी रोजच्या वापरातील काचेच्या वस्तु.

२)वाहनाच्या पुढील व मागील काचा,खिडक्यांच्या काचा ई.

३)अंतरगोल,बहिर्गोल,सपाट आरसे तयार करण्यासाठी काच वापरली जाते.

४)चष्म्याच्या किंवा गॉगल्सच्या काचा तयार करण्यासाठी काच वापरतात.

५)प्रयोगशाळेतील साहित्य मजबूत काचेपासून बनवतात.

६)मोठ्या इमारातमध्ये शोभेच्या काचा इमारतीच्या बाजूने लावतात त्यामुळे इमारतीचे सौंदर्य वाढते .

७)मोबाईल फोनच्या  स्क्रीन मधेही काच वापरतात.

## बाह्य दुवे
* महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश खंड ३ - काच
वर्ग:रसायनशास्त्र
सार्वजनिक गुंतवणूक

**सार्वजनिक गुंतवणूक** ही सरकारद्वारा जनतेसाठी करण्यात आलेली गुंतवणूक आहे.

वर्ग:अर्थशास्त्र
वर्ग:अर्थव्यवस्था
वर्ग:विकास अभ्यास
लाभांश

**लाभांश** (इंग्लिश: *dividend*, *डिव्हिडंड* ;) ही संज्ञा एखाद्या कंपनी किंवा अन्य व्यावसायिक संस्थेच्या भागधारकांना संस्थेने दिलेल्या परताव्याला उद्देशून वापरली जाते. हा भागधारकांना वाटण्यात आलेला व्यावसायिक *लाभातील* काही *अंश* असतो. सहसा कंपन्यांनी नफा किंवा अतिरिक्त उत्पन्न कमवल्यावर त्यांना दोन मार्गाने हा लाभ वापरात आणता येतो : एक म्हणजे कमवलेला लाभ पुन्हा व्यवसायात गुंतवता येतो किंवा भागधारकांना लाभांशाच्या स्वरूपात वाटता येतो.  Swapnil kale lives in Bhusawal.

## बाह्य दुवे 
* 
* 

वर्ग:अर्थशास्त्र
वर्ग:गुंतवणूक
भांडवल

नव-अभिजात अर्थशास्त्रानुसार **भांडवल** (इंग्लिश: *Capital* ;) हे स्थावर भांडवल (म्हणजे जमीन, नैसर्गिक संसाधने इत्यादी), श्रम या अन्य दोन उत्पादनसाधनांसोबत उपभोग्य उत्पादने व सेवा निर्मिण्याचे एक उत्पादनसाधन आहे. बहुतेककरून या प्रक्रियेत भांडवल उपभोगले जात नाही (मात्र ते घटू शकते), तर त्यातून निर्मित उत्पादन किंवा सेवा उपभोक्त्या ग्राहकाला विकण्याजोगी असते.

भांडवल म्हणजे संपत्तीचा  असा भाग की जो उत्पादन प्रक्रियेसाठी वापरला जातो, उदा. कच्चा  माल ,मशिनरी,उपकरणांसाठी लागणारे भांडवल

अर्थव्यवस्थेत **भांडवला** संदर्भात खालील संकल्पना वापरल्या  जातात

१) अधिकृत भांडवल

२) विक्रीस काढलेले भांडवल

३) भरणा भांडवल

४) प्रदत्त भांडवल

## भाग भांडवल
कुठलेही व्यापारी प्रतिष्ठान , कंपनी उभारण्यासाठी आर्थिक भांडवल आवश्यक असते. आधुनिक काळात अनेक लोक एकत्र येऊन भांडवल गोळा करतात आणि उद्योग सुरू करतात. प्रत्येकाच्या  हिस्स्याला भाग भांडवल असे म्हणले जाते. व्यावहारिक सोयीसाठी ठराविक किंमतिचा एक भाग असतो . प्रत्येक भागधारक  आपल्याकडे असणाऱ्या आर्थिक उपलब्धतेनुसार भाग विकत घेतो.प्रत्येक भागधारक  हा उद्योगाचा मालक असतो. मालकीचे प्रमाण मात्र त्याच्याकडे असणाऱ्या भागांच्या संख्येवर ठरते. मिळणारा फायदा सर्व भागधारकांमध्ये , भागांच्या मालकीच्या प्रमाणात वाटला जातो.

## हे सुद्धा पहा 
* भांडवलशाही

वर्ग:अर्थशास्त्र
वर्ग:अर्थव्यवस्था

वर्ग:मार्क्सवाद
वार्षिक वित्तीय विवरणपत्र

**वार्षिक वित्तीय विवरणपत्र** हे एखाद्या व्यापार किंवा संस्थेच्या आर्थिक स्थितीचा आढावा घेणारा वार्षिक अहवाल होय. यात संस्थेच्या मालमत्तेचे तसेच मागील एका वर्षातील उलाढालींचे विवरण असते.

वर्ग:अर्थशास्त्र
वर्ग:अर्थव्यवस्था
अर्ध-पारदर्शकता

**अर्ध-पारदर्शकता** म्हणजे पूर्ण पारदर्शकतेपेक्षा ५०% अथवा त्यापेक्षा कमी असणारी पारदर्शकता होय.

वर्ग:प्रकाशविज्ञान
वर्ग:भौतिकशास्त्र
वर्ग:रिकामी पाने
अर्थमंत्री

**अर्थमंत्री** हा एखाद्या देशाच्या, राज्याच्या, विभागाच्या अथवा प्रांताच्या सरकारमधील एक कॅबिनेट दर्जाचा मंत्री आहे. हा मंत्री त्या सरकारच्या आर्थिक व वित्तीय धोरणांसाठी जबाबदार आहे. कर, सरकारी खर्च इत्यादी बाबी ठरवणे तसेच देशाचा अर्थसंकल्प तयार करणे ही अर्थमंत्र्याच्या प्रमुख कार्यांपैकी काही आहेत.

## हे सुद्धा पहा
*भारताचे अर्थमंत्री

वर्ग:संवैधानिक व्यक्ती
देणी

**देणी** हे एका व्यक्ती, संस्था किंवा कंपनीने इतरांना देण्याचे कबूल केलेले वचन होय. हे बव्हंश वेळा पैशाच्या रकमेचे असते आणि काही वेळा ते इतर प्रकारच्या मालमत्तेच्या स्वरुपातही असू शकते.

## हे सुद्धा पहा 
* ऋणको
* धनको

वर्ग:अर्थशास्त्र
वर्ग:अर्थव्यवस्था
दर

व्यापारात प्रत्येक नगास दिल्या जाणाऱ्या किमतीस **दर** असे म्हणतात.

वर्ग:विपणन
पगार

**पगार** हा नोकरदाराने केलेल्या कामाचा नियतकालाने देण्यात येणारा मोबदला होय. यासाठी काम देणारा व काम करणारा यांच्यात मोबदला व करण्याचे काम यांबद्दल करार झालेला असणे अपेक्षित असते. अशा करारात नोकरीचा काळ सहसा अमर्याद असतो परंतु काही वेळेस ठराविक मुदतीच्या करारासाठी काम करताना या मुदतीपेक्षा कमी वेळाने असा मोबदला दिला जातो.

असा मोबदला सहसा मासिक, द्वैमासिक (महिन्यातून दोन वेळा) द्विसाप्ताहिक किंवा साप्ताहिक दिला जातो. रोज दिला जाणाऱ्या मोबदल्यास रोजंदारी म्हणले जाते. रोजंदारीमध्ये नोकरीचा कालावधी दर दिवशी संपतो.

वर्ग:उत्पन्न
किंमत

जमा-खर्च, किरकोळ व्यवहार, संशोधन आणि उत्पादनशास्त्र यांमध्ये **किंमत** म्हणजे पैसा, धन आणि दौलत यांचे मूल्य ज्याचा वापर उत्पादनासाठी आणि सेवेसाठी होतो, आणि वापर झाल्यानंतर उपलब्ध राहत नाही. व्यापारात किंमत ही संपादन कार्याचा भाग असते, ज्यात काही संपादन करण्यास पैशाची रक्कम मोजावी लागते त्याला किंमत म्हणतात. व्यवहारात जेव्हा पैसे वापरले जातात, त्याला शक्यतो दर म्हणतात. पण किंमत आणि नफा यांच्या एकत्रीकरणाला वस्तूचा किंवा सेवेचा दर म्हणले जाते.

वर्ग:किंमत
वर्ग:विपणन
वर्ग:रिकामी पाने
उरुम्छी

**उरुम्छी**; (उय्गुर: ئۈرۈمچی ; रोमन लिपी: *Ürümqi*; सोपी चिनी लिपी: 乌鲁木齐 ; फिन्यिन: *Wūlǔmùqí*;) ही चीन देशाच्या शिंच्यांग ह्या स्वायत्त प्रांताची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. उरुम्छीची लोकसंख्या इ.स. २००५ सालातील अंदाजानुसार २५,००,००० आहे.

## बाह्य दुवे 
* 

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:चीनमधील शहरे
वर्ग:शिंच्यांग
गुंतवणूकदार

**गुंतवणूकदार** (English: Investor)

वर्ग:अर्थशास्त्र
वर्ग:गुंतवणूक
वर्ग:रिकामी पाने
होहोत

**होहोत** ही चीन देशाच्या इनर मंगोलिया ह्या स्वायत्त प्रांताची राजधानी आहे.

वर्ग:चीनमधील शहरे
विकास योजना

वर्ग:अर्थशास्त्र
वर्ग:अर्थव्यवस्था
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:विकास अभ्यास
आंतरिक मंगोलिया

**आंतरिक मंगोलिया** (किंवा **नेई मंगोल**) हा चीन देशाच्या उत्तर भागातील मंगोलिया देशाच्या सीमेलगतचा एक स्वायत्त प्रदेश आहे.


वर्ग:चीनचे स्वायत्त प्रदेश
महसुली खर्च

**महसूली खर्च** तथा *रेव्हेन्यू एक्‍सपेंडिचर* हे सरकार द्वारा झालेले अ-भांडवली स्वरूपाचे खर्च असतात. पगार, अनुदाने, व्याज हे खर्च या प्रकारात मोडतात.

**महसुली खर्च लेखांकीय संकल्पना**

वाणिज्य शाखेत महसुली खर्च हा असा खर्च आहे ज्या पासून भविष्यात नफा मिळण्याची अपेक्षा नसते परंतु ताबडतोब किवा एक वर्षाच्या आत नफा मिळण्याची शक्यता असते. व्यापाराची भविष्यात लाभ वाढण्याची शक्यता महसुली खर्चाने वाढत नाही पण सध्याच्या व्यापारात फायदा मिळवण्यासाठी महसुली खर्च करणे आवश्यक असते.

उदा. जाहिरातीवरचा खर्च, नोकरांचे पगार, स्टेशनरी तसेच चहापाण्याचा खर्च हे खर्च आवश्यक आहेत. या खर्चामुळे सध्याची विक्री वाढू शकते म्हणून हा महसुली खर्च . एखाद्या उद्योगाने गावातील चौक सुशोभित करण्यासाठी आणि तिथे कायमस्वरूपी जाहिरात करण्यासाठी खर्च केला तर अशी जाहिरात वर्षानुवर्षे तिथे राहू शकते म्हणून याला भांडवली खर्च म्हणत येईल.

**अस्थगीत महसुली खर्च** ( इंग्लिश : Deferred Revenue Expenditure)

जे खर्च महसुली स्वरूपाचे आहेत पण त्यांचा नफा एक वर्षाच्या आत उपयोगी आणता येत नाही त्यांना अस्थगीत महसुली खर्च असे म्हणतात. असे खर्च काही काळाने अपेल्खीत ( इंग्लिश : Write Off) करता येतात. अपलेखीत न केलेला खर्च ताळेबंदाच्या संपत्ती बाजूला दर्शवितात.

उदा. चालू आर्थिक वर्षाचे आठ महिने झाल्यावर जाहिरातीच्या फलकाचे एक वर्षाचे कंत्राट घेतले. कंत्राटाचे सर्व पैसे आधी दिले तर त्या पैकी केवळ चार महिन्याचाच खर्च या वर्षाशी संबंधित आहे आणि बाकीचे आठ महिने पुढील आर्थिक वर्षाशी संबंधित आहेत. हा आठ महिन्याशी संबंधित खर्च, अस्थगीत महसुली खर्च म्हणून लेखांकित केला जाईल. चालू आर्थिक वर्षाचा ताळेबंद बनवताना ही रक्कम संपत्ती म्हणून दर्शवली जाईल आणि पुढील वर्षी तिला महसुली खर्चात वर्ग केले जाऊन अस्थगीत खर्चास अपलेखीत केले जाईल.

वर्ग:अर्थशास्त्र
वर्ग:अर्थव्यवस्था
वर्ग:व्यापार
वर्ग:वाणिज्य
सरासरी किंमत

अर्थशास्त्रात **सरासरी किंमत** ही अनेक वस्तू तयार करण्यासाठी आलेल्या खर्चास वस्तूंच्या नगांनी भागले असता मिळणारी किंमत आहे.

वर्ग:किंमती
उत्पादनमूल्य

अर्थशास्त्रात **उत्पादनमूल्य** हे एखाद्या गोष्टीचे उत्पादन करण्यासाठी लागणाऱ्या कच्च्या मालाची एकूण किंमत होय. यात कच्च्या मालाशिवाय मजूरी तसेच करभाराचाही समावेश होतो.

वर्ग:किंमती
कर व सवलतींचा किमतीवरील परिणाम

वर्ग:मूल्यनिर्धारण
वर्ग:कर
वर्ग:सवलती
वर्ग:रिकामी पाने
शिंच्यांग

**शिंच्यांग स्वायत्त प्रदेश** (मराठी लेखनभेद: **शिंच्यांग**, **शिंज्यांग** ; पारंपरिक चिनी लिपी: 新疆 ; फिन्यिन: *Xīnjiāng* ; उय्गुर: شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى ;) हा चीन देशाचा आकाराने सर्वात मोठा राजकीय विभाग व एक स्वायत्त प्रदेश आहे. चीनच्या पश्चिम व वायव्य कोपऱ्यात वसलेल्या ह्या प्रदेशासोबत भारत, पाकिस्तान, अफगाणिस्तान, रशिया, ताजिकिस्तान, किर्गिझस्तान, कझाकस्तान व मंगोलिया ह्या देशांच्या सीमा जोडल्या गेल्या आहेत.

अनेकदा मध्य आशियामध्ये गणल्या जाणाऱ्या शिंच्यांग प्रदेशातील बहुसंख्य जनता मुस्लिम आहे. उरुम्छी ही शिंच्यांगाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.

गेल्या काही वर्षांपासून येथील उईघुर मुस्लिम जनता चीन पासून हा प्रदेश स्वतत्र म्हणून मागणी करत आहे. उईघुर मुस्लिम अतिरेकी संघटना देखील वरचेवर काहींना काही घातपात करत असते. येथील मुस्लिम जनतेचे असे म्हणणे आहे कि त्यांच्यावर चीन देश आपले कायदे थोपवत आहे. किंबहुना येथील मुस्लिम समाजाला पुरुषांना दाढी ठेवण्यास आणि टोपी घालण्यास मनाई आहे आणि मुस्लिम स्त्रियांना बुरखा घालण्यास मनाई आहे. आणि असे केल्यास चीन ह्या देशाचा कायदा भंग केला असे समजले जाते आणि संबधीत व्यक्तीला दंड आणि शिक्षा ठोठावली जाते.तर अश्या अनेक काहीना काही कारणांमुळे येथील बहुसंख्य चिनी मुस्लिम जनतेमध्ये असंतोष पसरला आहे.

वर्ग:चीनचे स्वायत्त प्रदेश
वर्ग:मध्य आशिया
मागणी व पुरवठा

वर्ग:अर्थशास्त्राचे नियम
वर्ग:ग्राहक धोरण
वर्ग:रिकामी पाने
विवेकानंद स्मारक

, तामिळनाडू]]

**विवकानंद स्मारक** हे वावातुराई, कन्याकुमारी येथील पवित्र स्थान आणि प्रसिद्ध पर्यटन क्षेत्र आहे . हे स्मारक भारताच्या दक्षिण टोकापासून ५०० मीटर अंतरावर समुद्रातील दोन खडकांवर आहे. विवेकानंद स्मारक समितीने  इ.स. १९७०  स्वामी विवेकानंद यांच्या सन्मानार्थ हे स्मारक बांधले. स्वामी विवेकानंद  डिसेंबर १८९२ मध्ये याच  खडकांवर ध्यानास बसले होते. 
## बाह्य दुवे
*विवेकानंद केंद्राचे संकेतस्थळ

वर्ग:भारतातील इमारती व वास्तू
वर्ग:कन्याकुमारी जिल्हा