open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
पणजी

**पणजी** (Panaji) हे शहर पश्चिम भारतातील गोवा या राज्याची राजधानी आहे. हे शहर उत्तर गोवा या जिल्ह्यात, मांडवी नदीच्या किनाऱ्यावर वसलेले आहे. 

हे शहर उत्तर गोवा जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. तसेच या शहरात अनेक शैक्षणिक संस्था आहेत. उदा. गोवा विद्यापीठ 
  पणजी मध्ये अनेक पर्यटन स्थळ आहे. उदा.मिरामार,दोनापावला 

वर्ग:गोव्यामधील शहरे
वर्ग:भारतीय राजधानी शहरे
मनोगत (संकेतस्थळ)

**मनोगत** हे युनिकोड वापरून तयार केलेले मराठी भाषेतले एक संकेतस्थळ आहे. मराठीत लिहिण्याबोलण्याची आवड आणि इच्छा असलेल्यांना मराठीतून आपले विचार व्यक्त करण्यासाठी, इतरांच्या लिखाणावर सूचना, अभिप्राय, टीका टिप्पणी ' , आणि आजूबाजूला चाललेल्या घटनांवर आपली मते मराठीतून व्यक्त करण्यासाठी एक संकेतस्थळ उपलब्ध करून देणे हा मनोगतकारांचा हेतु आहे. मनोगतचे सदस्य सामान्यतः "मनोगती" या नावाने ओळखले जातात. मनोगतची सध्याची नोंदणीकृत सदस्यसंख्या ३५००हून अधिक आहे. मात्र त्यातले सगळे सदस्य कार्यरत नाहीत. एकाच मनोगतीचे एकाहून अधिक नावांनी सदस्यत्व असल्याचे मनोगतला पुष्कळदा आढळते.

## मनोगतवरील इतर तांत्रिक माहिती
### आस्की
आस्की ही एक संगणकात वापरण्यासाठी टंक बनविण्याची पद्धत आहे. यामध्ये शिवाजी १,२ आणि ५, किरण, श्री लिपी, C-DACचे i-leap टंक.. असे प्रकार मोडतात. हे टंक विंडोज ९८, XP, २०००  अशा कुठल्याही कार्यप्रणालीवर चालतात. कारण ते त्या त्या विशिष्ट कंपनीच्या मालकीचे असतात.  युनिकोड ही आस्कीहून वेगळी पद्धत आहे.

### युनिकोड
मनोगत हे युनिकोड वापरून तयार केलेले संकेतस्थळ आहे. फक्त विंडोज २००० व त्याहून प्रगत कार्यप्रणाली युनिकोड जाणू शकतात. विंडोज ९८ मध्ये युनिकोड वापरण्यासाठी मायक्रोसॉफ्टने 'Hook API' ही संकल्पना विकसित केली आहे. भारतामध्ये भारतीय भाषांवर काम सी-डॅक व मॉड्युलर या प्रमुख संस्था आहेत. युनिकोड मानके (स्टॅंडर्ड्‌स) ठरवण्याचे काम ना-नफा-ना-तोटा तत्त्वावर चालणारी युनिकोड कन्सॉर्टियम ही संस्था करते.

## हे सुद्धा पहा
* संगणक टंक
* गमभन टंकलेखन सुविधा

=बाह्य दुवे=
मनोगत

युनिकोड

## हे सुद्धा पहा
*मनोविकि सहकार्य प्रकल्प
*मनोगत दालन

वर्ग:मराठी संकेतस्थळे
इ.स. १६९०

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* फेब्रुवारी ३ - मासेच्युसेट्सने अमेरिकेतील पहिले कागदी चलन वापरायला सुरुवात केली.

## जन्म 
## मृत्यू
वर्ग:इ.स. १६९०
वर्ग:इ.स.च्या १६९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १४८८

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* फेब्रुवारी ३ - बार्थोलोम्यु डायसने केप ऑफ गुड होपला वळसा घालुन मॉसेल बे येथे नांगर टाकला.

## जन्म 
## मृत्यू
वर्ग:इ.स. १४८८
वर्ग:इ.स.च्या १४८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १५ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
चंद्रशेखर गोखले

**चंद्रशेखर गोखले** हे एक  मराठी लेखक व कवी आहेत. ते चारोळी लेखनासाठी अधिक प्रसिद्ध आहेत. चंद्रशेखर गोखले यांच्या चारोळ्यानी एके काळी सर्वांना झपाटून टाकले होते..  त्यावेळी चंद्रशेखर गोखले यांचा ‘मी माझा’ हा काव्यसंग्रह तरुणांमध्ये तुफान लोकप्रिय झाला होता..  गोखले यांच्या या चारोळ्या http://www.changoonline.com/ या संकेतस्थळावर वाचता येतील.. काळू व डोईफोडी नदीच्या संगमापासून जवळच, डोईफोडी नदीच्या तीरावर बारा एकर जागेमध्ये  'विसावा रिझॉर्ट' परिसरात चंद्रशेखर गोखल्यांच्या चारोळ्यांचे फलक लावण्यात आलेले आहेत यातून त्यांच्या चारोळ्यांची प्रचंड लोकप्रियता लक्षात येते.

## निवडक साहित्य
तू विझत असताना तुझ्या भोवती
मी ओंजळ धरली
तू तेवत राहिलास आणि प्रकाशाने
माझी ओंजळ भरली.

~ चंद्रशेखर गोखले

## चंद्रशेखर गोखले यांचे प्रकाशित साहित्य
**कवितासंग्रह**
# मी माझा 
# माझ्यापरीने मी 
# मी माझा २५

**कथासंग्रह**
# मनोगत 
# मर्म

'मी माझा' व 'पुन्हा मी माझा' हे त्यांचे गाजलेले चारोळी संग्रह आहेत.

## हे सुद्धा पहा
## बाह्य दुवे
# मी माझा  
# मी माझा श्राव्य सादरीकरणाची एक झलक यूट्यूब वर रिमा लागू, विनय आपटे यांच्या आवाजात
# लोकप्रभामध्ये छापून आलेली मुलाखत
# मनोगत या कथासंग्रहाची ओळख - लोकसत्ता वृत्तपत्र
# मी माझाच्या आठवणी सांगताना
# नीना चिटणीस यांच्यासी ओळख कशी झाली सांगताना
# चंद्रशेखर गोखले यांच्याशी संवाद साधणारा फेसबुक वरील गट
# चंद्रशेखर गोखले यांच्या चारोळ्यांनी तुफान लोकप्रियता
# चंद्रशेखर गोखले यांच्यामुळे ‘चारोळी’ हा काव्यप्रकार लोकप्रिय झाला
# सुचेल ते.... -- चंद्रशेखर गोखले (ग्लोबलमराठी.कॉम) 
# सोहोराब काका - चंद्रशेखर गोखले
# मी माझा २५ प्रकाशन बातमी 
अलीकडच्या काळातील प्रसिद्ध कवी म्हणजे चंद्रशेखर गोखले

## तळटिपा
गोखले, चंद्रशेखर
वर्ग:इ.स. १९६२ मधील जन्म
मडगांव

**मडगांव** (Margao) हे दक्षिण गोव्यातील एक शहर आहे.पूर्वीचे मूळ नाव मटग्राम असे होते.

हे शहर दक्षिण गोवा जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. या शहरात महत्त्वाचे असे रेल्वे स्थानक आहे. मडगावात राम मनोहर लोहियाचे स्मारक आहे.मडगाव शहरात लोहिया मैदानावर राम मनोहर लोहिया सोबत इतर गोव्यातील लोकांने क्रांति सुरू झाली.

वर्ग:दक्षिण गोवा जिल्हा
वर्ग:गोव्यामधील शहरे
अहमदाबाद

**अहमदाबाद** हे भारताच्या गुजरात राज्यातील सगळ्यात मोठे शहर आहे. हे गुजरात राज्याची राजधानी आहे असेही म्हणले जाते. साबरमती नदीच्या किनारी वसलेल्या या शहराचे मूळ नाव **कर्णावती** आहे. हे शहर अहमदशाहने स्थापले होते. हे आज एक मोठे व वेगाने वाढणारे शहर आहे. अहमदाबाद हे भारतातील एक महत्त्वाचे आर्थिक आणि औद्योगिक केंद्र म्हणून उदयास आले आहे. भारतीय प्रबंध संस्था (इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ मॅनेजमेन्ट) ही प्रसिद्ध शिक्षणसंस्था अहमदाबादेत आहे. विक्रम साराभाई यांनी ती स्थापन करण्यात मोलाची भूमिका बजावली होती.

क्रिकेट हा अहमदाबादमधील लोकप्रिय खेळ आहे; मोटेरा येथे नरेंद्र मोदी स्टेडियम नावाचे नवीन बांधलेले स्टेडियम १,३२,००० प्रेक्षक सामावू शकते, ज्यामुळे ते जगातील सर्वात मोठे स्टेडियम बनले आहे.
इवलेसे|अहमदाबाद

## विशेष
अहमदाबाद शहर अतिशय पसरलेले असून जवळपासच्या अनेक गावांना येथील महानगरपालिकेने सामावून घेतले आहे. अहमदाबाद जवळच गांधीनगर हे जुळे शहर राज्याची राजधानी म्हणून वसवले गेले.
बी.आर.टी ( बस रॅपिड ट्रान्स्पोर्ट)  ही संकल्पना यशस्वीपणे राबवणारे अहमदाबाद हे एकमेव शहर आहे.

अहमदाबाद शहराला युनेस्कोने जागतिक वारसा शहर असा दर्जा दिला आहे. असा दर्जा मिळवणारे अहमदाबाद हे भारतातील पहिले शहर आहे.

## पर्यटन स्थळे
अहमदाबाद हे पर्यटनाच्या दृष्टीने उत्तम शहर आहे. अहमदाबाद शहरात अनेक ऐतिहासिक तसेच आधुनिक पर्यटन स्थळे आहेत

१) **साबरमती आश्रम** - महात्मा गांधींच्या वास्तव्याने पुनीत झालेले हे ठिकाण.

२) **रिव्हर फ्रंट** - साबरमती नदीच्या काठी असणारा काही भाग सरकारने सुशोबित केला आहे. दर वर्षी जानेवारी मध्ये होणारी आंतराष्ट्रीय पतंग स्पर्धा या ठिकाणी घेतली जाते.

३) **कांकरिया तलाव** - गावात असणारा हा मोठा तलाव सुशोभित करण्यात आला आहे. तलाव काठी नौकानयन, अम्युझमेंट राईडस, फुलपाखरू उद्यान, छोटी रेल्वे अशा अनेक सुविधा आहेत.

४) **सरखेज रोझा** - अहमदशाह ज्याच्या नावाने अहमदाबाद ओळखले जाते त्याचा हा राजधानीचा परिसर. राजाचे गुरू शेख अहमदशाह गंज बक्ष यांचा दर्गा येथे आहे.

५) **अडालज वाव** -  वाव म्हणजे पायऱ्यांची विहीर. गांधीनगरजवळ असणाऱ्या अडालज गावामध्ये ही हजार वर्षे जुनी विहीर आहे. साधारण पाच मजले असणारी ही विहीर पर्यटकांचे आकर्षण आहे.

६) **अक्षरधाम मंदिर** - स्वामीनारायण पंथांचे साधारण ३० एकर परिसरात पसरलेले हे सुरेख मंदिर पाहण्यासारखे आहे. स्वामी नारायण पंथाचे आद्य गुरू भगवान श्री स्वामी नारायण यांच्या जीवनातील महत्त्वाच्या प्रसंगांचे चित्रप्रदर्शन पाहण्यासारखे आहे.

७) **कालुपूर स्वामी नारायण मंदिर** - कालुपूर या अहमदाबाद शहराच्या मध्यवर्ती भागात असणाऱ्या स्वामी नारायण मंदिरातील लाकडावरचे कोरीव काम अतिशय सुंदर आहे.
इवलेसे|अहमदाबाद आणि साबरमती नदी
८) **सायन्स सिटी** - राज्यातील विद्यार्थ्यांना शास्त्र आणि गणित अशा विषयांची गोडी लागावी तसेच राज्यात विज्ञान तंत्रज्ञानाला पोषक वातावरण असावे म्हणून अहमदाबादच्या सोला या उपनगरात सायन्स सिटी ची स्थापना करण्यात आली. २०१७ सालची २५वी राष्ट्रीय बाल विज्ञान सभा येथे भरवण्यात आली होती. या सिटीमध्ये आय-मॅक्स तंत्रज्ञानाने चालवले गेलेले चित्रपटगृह आहे.

## उत्सव
संक्रांतीच्या दिवशी १४ जानेवारीला अहमदाबाद येथे दरवर्षी आंतरराष्ट्रीय पतंग महोत्सव साजरा केला जातो. नवरात्राच्या दिवसांत संपूर्ण अहमदाबादेत उत्सवाचे वातावरण असते..

वर्ग:गुजरातमधील शहरे
इ.स. १४५१

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* फेब्रुवारी ३ - महमद तिसरा ओट्टोमान सम्राटपदी.

## जन्म 
* बार्तुलुम्यू दियास, पोर्तुगीज खलाशी आणि शोधक.

## मृत्यू
* फेब्रुवारी ३ - मुराद दुसरा, ऑट्टोमन सम्राट.

वर्ग:इ.स. १४५१
वर्ग:इ.स.च्या १४५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १५ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १११६

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
## जन्म
## मृत्यू 
* फेब्रुवारी ३ - कोलोमान, हंगेरीचा राजा.

----
इ.स. १११४ - इ.स. १११५ - **इ.स. १११६** - इ.स. १११७ - इ.स. १११८

वर्ग:इ.स. १११६
वर्ग:इ.स.च्या १११० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १२ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १४६८

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
## जन्म
* फेब्रुवारी २९ - पोप पॉल तिसरा.

## मृत्यू 
* फेब्रुवारी ३ - योहान्स गटेनबर्ग, जर्मन प्रकाशक, स्वयंचलित मुद्रणाचा संशोधक.

वर्ग:इ.स. १४६८
वर्ग:इ.स.च्या १४६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १५ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
मैजी

**सम्राट मैजी** (नोव्हेंबर ३, इ.स. १८५२ - जुलै ३०, इ.स. १९१२) हा जपानचा १२२वा सम्राट होता.

याचे मूळ नाव *मात्सुहितो* होते व हा सम्राट कोमेइचा दासीपुत्र होता. मात्सुहितोच्या आईचे नाव नाकायामा योशिको होते.

मात्सुहितो वयाच्या १४व्या वर्षी सम्राटपदी आला. त्याच्या राज्यकालात जपानने मागासलेल्या, ग्रामीण अर्थतंत्रातून यांत्रिकी अर्थतंत्रात प्रवेश केला.

जपानी पद्धतीप्रमाणे मृत्युनंतर मात्सुहितोचे नाव बदलून **मैजी** ठेवले गेले. याचा सत्ताकाल मैजी कालखंड होता.

वर्ग:जपानी सम्राट
वर्ग:इ.स. १८५२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९१२ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स. १०१४

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
* फेब्रुवारी १४ - पोप बॉनिफेस पहिल्याने बव्हारियाच्या हेन्रीला जर्मनीचा राजा म्हणून मान्यता दिली.

## जन्म 
## मृत्यू 
* फेब्रुवारी ३ - स्वेन पहिला, डेन्मार्कचा राजा.

## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. १०१४
वर्ग:इ.स.च्या १०१० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ११ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८३०

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* फेब्रुवारी ११ - मुंबईचे हंगामी राज्यपाल सर सिडने ब्रेकनिथ यांच्या अध्यक्षतेखाली सभा होऊन ऍग्री हॉर्टिकल्चरल सोसायटी ऑफ इंडिया या संस्थेची स्थापना.
* मे २४ - साराह हेलची मेरी हॅड ए लिटल लॅम्ब ही बालकविता प्रकाशित.
* जुलै ५ - फ्रांसने अल्जीरियावर आक्रमण केले.
* जुलै १८ - उरुग्वेने आपले पहिले संविधान अंगिकारले.

## जन्म 
* फेब्रुवारी ३ - रॉबर्ट आर्थर टॅलबोट, युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान.
* फेब्रुवारी ९ - अब्दुल अझीझ, ओस्मानी सम्राट.
* ऑगस्ट २९ - हुआन बॉतिस्ता अल्बेर्डी, आर्जेन्टिनाचा राष्ट्रपिता.

## मृत्यू 
वर्ग:इ.स. १८३०
वर्ग:इ.स.च्या १८३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १३२८

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* मे १ - एडिनबर्ग-नॉर्थहॅम्पटनचा तह - ईंग्लंडने स्कॉटलंडला स्वतंत्र राष्ट्र म्हणून मान्यता दिली.
* मे १२ - रोम येथे प्रतीपोप निकोलस पाचव्याचा राज्याभिषेक.
* मे २७ - फिलिप सहावा फ्रांसच्या राजेपदी

## जन्म
* सप्टेंबर २१ - हॉंग्वू, चीनी सम्राट.

## मृत्यू
* फेब्रुवारी १ - चौथा शार्ल, फ्रांस.

वर्ग:इ.स. १३२८
वर्ग:इ.स.च्या १३२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १४ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १४९६

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जानेवारी ३ - लिओनार्डो दा विन्चीने उड्डाणयंत्राचा एक असफल प्रयोग केला.

## जन्म 
* मे १२ - गुस्ताव पहिला, स्वीडनचा राजा.
* ऑक्टोबर २१ - एर्नान्दो दि सोतो, स्पेनचा कॉंकिस्तादोर.

## मृत्यू 
* सप्टेंबर ७ - फर्डिनांड दुसरा, नेपल्सचा राजा.

वर्ग:इ.स. १४९६
वर्ग:इ.स.च्या १४९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १५ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८३३

## ठळक घटना आणि घडामोडी
## जन्म
* ऑक्टोबर २१ - आल्फ्रेड नोबेल, स्वीडिश रसायनशास्त्रज्ञ.

## मृत्यू
* सप्टेंबर २९ - फर्डिनांड सातवा, स्पेनचा राजा.

वर्ग:इ.स. १८३३
वर्ग:इ.स.च्या १८३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८३४

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* मे १ - ईंग्लंडच्या वसाहतीतून गुलामगिरीची प्रथा कायदेबाह्य ठरवण्यात आली.
* ऑगस्ट १ - ब्रिटिश साम्राज्याने गुलामगिरीस बंदी असल्याचे जाहीर केले.

## जन्म 
* जुलै १९ - एदगा दगा, फ्रेंच चित्रकार.
* ऑगस्ट ४ - जॉन व्हेन, इंग्लिश गणितज्ञ.

## मृत्यू 
वर्ग:इ.स. १८३४
वर्ग:इ.स.च्या १८३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १३२२

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
## जन्म 
* जानेवारी ११ - जपानी सम्राट कोम्यो. (मृ. १३८०)

## मृत्यू 
* जानेवारी ३ - फिलिप पाचवा, फ्रांसचा राजा.
* फेब्रुवारी १३ - अँड्रोनिकस, बायझेन्टाईन सम्राट.

वर्ग:इ.स. १३२२
वर्ग:इ.स.च्या १३२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १४ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ११९६

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* इंग्लंडमध्ये पिकांवर कीड पडून दुष्काळ पडला.

## जन्म
* जानेवारी ३ - त्सुचिमिकाडो, जपानी सम्राट.

## मृत्यू
## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:इ.स. ११९६
वर्ग:इ.स.च्या ११९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १२ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १५४३

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जुलै ७ - फ्रांसने लक्झेम्बर्गवर आक्रमण केले.
* सप्टेंबर ९ - मेरी स्टुअर्ट, नऊ महिन्यांची असताना तिला स्कॉटलंडची राणी म्हणून घोषित करण्यात आले.

## जन्म 
## मृत्यू
* जानेवारी ३ - हुआन रोद्रिगेझ काब्रियो, पोर्तुगीझ शोधक.
* मे २४ - निकोलस कोपर्निकस, आद्य अंतराळतज्ञ.

वर्ग:इ.स. १५४३
वर्ग:इ.स.च्या १५४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७४६

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
## जन्म
* मार्च ३० - फ्रांसिस्को गोया, स्पॅनिश चित्रकार.

## मृत्यू 
वर्ग:इ.स. १७४६
वर्ग:इ.स.च्या १७४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १५५९

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* जानेवारी १३ - एलिझाबेथ पहिली ईंग्लडच्या राणीपदी.

## जन्म
## मृत्यू
* जानेवारी २५ - क्रिस्चियन दुसरा, डेन्मार्कचा राजा.
* जुलै १० - दुसरा हेन्री, फ्रान्सचा राजा.
* ऑगस्ट १८ - पोप पॉल चौथा.

वर्ग:इ.स. १५५९
वर्ग:इ.स.च्या १५५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८११

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* मे १५ - पेराग्वेला स्पेनपासून स्वातंत्र्य.
* जुलै ५ - व्हेनेझुएलाला स्पेनपासून स्वातंत्र्य.
* जुलै ११ - इटलीच्या आमादिओ ऍव्होगाड्रोने आपला वायुच्या अणुरचनेचा सिद्धांत प्रकाशित केला.

## जन्म 
* फेब्रुवारी ३ - होरेस ग्रीली, अमेरिकन पत्रकार, संपादक व प्रकाशक.
* मार्च ११ - अर्बेन जिन जोसेफ ली व्हेरिअर, नेपच्युन ग्रहाचा सहसंशोधक.
* मार्च ११ - मार्सेना रुडॉल्फ पॅट्रिक, ब्रेव्हेट मेजर जनरल.
* जुलै १८ - विल्यम मेकपीस थॅकरे, इंग्लिश लेखक.
* ऑगस्ट ३ - इलायशा ग्रेव्ह्स ओटिस, अमेरिकन संशोधक.

## मृत्यू 
वर्ग:इ.स. १८११
वर्ग:इ.स.च्या १८१० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
कॅनडा

**कॅनडा** हा उत्तर अमेरिका खंडाच्या उत्तरेस असलेला देश आहे. एकूण दहा प्रांत आणि तीन प्रादेशिक विभाग असलेल्या देशाच्या पूर्वेस अटलांटिक महासागर, पश्चिमेस प्रशांत महासागर तर उत्तरेस आर्क्टिक महासागर  आहे. सुमारे ९९.८ लाख चौरस किलोमीटर क्षेत्रफळाने कॅनडाला जगातील सगळ्यात मोठ्या देशांच्या यादीत द्वितीय स्थान दिले आहे. दक्षिणेस, दोन देशांना विभागणारी जगातली सर्वात लांब आंतराष्ट्रीय सीमारेषा कॅनडा आणि अमेरिकेच्या दरम्यान असून हिची लांबी ८,८९१ किलोमीटर इतकी आहे. कॅनडाची राजधानी ऑटावा आहे. कॅनडातील प्रमुख शहरे टोरोंटो, व्हॅन्कुव्हर, माँत्रिआल आहेत.

## इतिहास 
### नावाची व्युत्पत्ती 
कॅनडा हे नाव इराक्वॉस जमातीतील गाव किंवा वाडी या अर्थाच्या शब्दापासून आलेले आहे.

### प्रागैतिहासिक कालखंड 
## भूगोल 
कॅनडा उत्तर अमेरिकेच्या उत्तर भागात पसरलेला विशाल देश आहे. याला फक्त अमेरिकेशी सीमा आहे व कॅनडाच्या इतर तीन बाजूंना समुद्र आहेत.

### चतुःसीमा 
कॅनडाच्या दक्षिणेला अमेरिका, पूर्वेला अटलांटिक महासागर, उत्तरेला आर्क्टिक महासागर तर पश्चिमेला पॅसिफिक महासागर व अमेरिकेचे अलास्का राज्य आहेत.

### राजकीय विभाग 
कॅनडाचे १० प्रांत व तीन इतर राजकीय प्रदेश आहेत.

### मोठी शहरे 
## समाजव्यवस्था 
### वस्तीविभागणी 
इ.स. २००६च्या अंदाजानुसार कॅनडाची लोकसंख्या ३,१६,१२,८९७ आहे. येथील लोकसंख्येतील वाढ मुख्यत्वे बाहेरदेशातून येणाऱ्या लोकांमुळे आहे. वस्तीवृद्धीचा दर वर्षास ५.४% आहे.

कॅनडातील तीन चतुर्थांश वस्ती कॅनडा व अमेरिकेच्या सीमेपासून १५० कि.मी. (९० मैल) अंतराच्या आत राहते.

### धर्म 
धर्मनिरपेक्षता ही कॅनडातील जनतेचे महत्त्वाचे वैशिष्ट्य आहे. इ.स. २०११ च्या जनगणनेनुसार कॅनडातील लोकसंख्येत ६७.२% ख्रिश्चन, २३.९% निधर्मी, ३.२% मुस्लिम, १.५% हिंदू, १.४% शिख, १.१ बौद्ध, १% ज्यू व ०.६%  इतरधर्मीय आहेत.

### शिक्षण 
कॅनडातील प्रांत व प्रदेश आपआपल्या भागातील शिक्षणव्यवस्थेची रचना ठरवतात. या सगळ्या व्यवस्था साधारण सारख्याच असतात परंतु त्यात प्रदेशानुसार संस्कृती व भूगोलाबद्दलची माहिती वेगवेगळी असते. प्रदेशानुसार वयाच्या ५-७ पासून १६-१८ वर्षांपर्यंतचे शिक्षण सक्तीचे आहे. यामुळे कॅनडातील साक्षरताप्रमाण ९९% आहे. उच्चमाध्यमिक शिक्षणसुद्धा प्रांतीय व प्रादेशिक सरकारचालवतात व त्याचा खर्च सरकारी तिजोरीतून येतो. याशिवाय केंद्र सरकारकडून संशोधनासाठी निधी आणि विद्यार्थ्यांना कर्ज तसेच शिष्यवृत्ती दिल्या जातात. इ.स. २००२मध्ये कॅनडातील २५ ते ६४ वर्षांमधील व्यक्तींपैकी ४३% व्यक्तींनी उच्चमाध्यमिक शिक्षण घेतलेले होते तर २५-३४ वर्षांमधील व्यक्तींपैकी ५१% व्यक्ती उच्चशिक्षित होत्या.

## राजकारण 
कॅनडा एक संपूर्ण लोकशाही देश म्हणून ओळख असून देशाला उदारमतवादी, सर्वसमावेशक राजकीय विचारसरणीची परंपरा आहे.  कॅनडाने घटनात्मक राजसत्ताचा अवलंब केला आहे ज्या अनुसार देशाच्या सर्वोच्च पदी राजा (किंवा राणी) ची  पदसिद्ध प्रमुख असतात. असे असले तरी कार्यालयीन अधिकार हाऊस ऑफ कॉमन्सद्वारे मंत्रिमंडळाला आणि त्यांच्या प्रमुखाला म्हणजेच पंतप्रधानांकडे असतात. 

या देशाचा राजकीय साचा बहुपक्षीय पद्धतीचा असून देशात लिबरल पार्टी ऑफ कॅनडा आणि कॉन्सर्व्हेटिव्ह पार्टी ऑफ कॅनडा हे दोन प्रमुख पक्ष आहेत. 

## अर्थतंत्र
कॅनडा जगातील धनाढ्य देशांपैकी एक आहे व त्यामुळे तो ओ.ई.सी.डी. आणि जी-८ या संघटनांमध्ये शामिल आहे. कॅनडा जगातील व्यापारउदीमातील पहिल्या दहा देशांमधील एक आहे. कॅनडाचे अर्थतंत्र मिश्र स्वरूपाचे आहे. हेरिटेज फाउंडेशनने या देशाला आर्थिक स्वातंत्र्याच्या बाबतीत अमेरिकेपेक्षा खाली तर युरोपमधील देशांपेक्षा वर क्रमित केलेले आहे.

## संदर्भ व नोंदी 

वर्ग:उत्तर अमेरिका
वर्ग:जी-२० सदस्य देश
इ.स. ७०३

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
## जन्म
## मृत्यू
* जानेवारी १३ - जिटो, जपानी सम्राज्ञी.

## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ७०३
वर्ग:इ.स.च्या ७०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १३४९

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जानेवारी ९ - प्लेगचे कारण ठरवून बासेल, स्वित्झर्लंडमधील ज्यूंना जाळण्यात आले.
* मार्च २१ - एरफर्ट, जर्मनी येथे दंगलीत ३,००० ज्यूंची कत्तल.

## जन्म 
## मृत्यू
वर्ग:इ.स. १३४९
वर्ग:इ.स.च्या १३४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १४ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
दशमान पद्धत

अतिप्राचीन भारतामधे गणित शास्त्रावर बरेच संशोधन झाले आहे. त्यावेळापासून भारतीयांनी गणितासाठी वापरलेल्या चिन्हांना अंक असे म्हणले जाते. हेच अंक (१, २, ३, ४, ५, ६, ७, ८, ९, ०) सध्याच्या दशमान पद्धतीचे जनक आहेत. यातील दहाव्या चिन्हाच्या(अंक-०) शोधामुळे आपल्या दशमान पद्धतीला सुरुवात झाली. 

या दहाव्या अंकास संस्कृत भाषेत शून्य हे नाव आहे. "ख", "गगन", "आकाश", "नभ", "अनंत", "रिक्त", "पुज्य" अशी अनेक नावे त्यावेळी वापरली जात असत. आता ही शिक्षक अंक शिकवताना 'एकावर पुज्य दहा, दोनवर पुज्य वीस' अशी उजळणी घेतात. या (शून्य) अंकाची गरज असल्याचे प्रथम भारतीय गणितज्ञांना जाणवले.
 
आसा ह्या वैदिक काळाच्या आरंभी होऊन गेलेल्या वायव्य भारतात राहाणाऱ्या भारतीय गणितज्ञांनी जगात सर्वप्रथम दशमान पद्धतीची संकल्पना मांडली. अंकांच्या स्थानानुसार त्याची किंमत बदलेल या आसा यांनी मांडलेल्या संकल्पनेतून जगाला अंकलेखनाच्या दशमान पद्धतीची देणगी मिळाली. अशा रितीने लिहिलेले आकडे हिंदासा (हिंद देशातील आसा) या नावाने ओळखले जाऊ लागले. आसांच्या या शोधामुळे गणिताची प्रगती वेगाने होण्याला हातभार लागला.

ऋग्वेदात दशमान पद्धतीचा वापर अनेक ऋचांमध्ये आहे. त्यामुळे ऋग्वेद काळा आधीपासून ही पद्धती रूढ होती हे दिसते. 

## संदर्भ 
शोधांच्या जन्मकथा - भाग १, लेखिका- नंदिनी थत्ते, ग्रंथघर प्रकाशन, आवृत्ती - १९८९, पान ४ - ७, पान ५३.
----
**हे सुद्धा पहा**

द्विमान पद्धत

पंचमान पद्धत

द्वादशमान पद्धत

षोडषमान पद्धत

रोमन पद्धत

वर्ग:अंकगणित
वर्ग:संख्या प्रणाली
इ.स. १४३७

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
## जन्म
## मृत्यू 
* जानेवारी ३ - व्हाल्वाची कॅथेरीन, इंग्लंडचा राजा हेन्री पाचवा, इंग्लंड याची पत्नी.
* फेब्रुवारी २१ - जेम्स पहिला, स्कॉटलंडचा राजा.

वर्ग:इ.स. १४३७
वर्ग:इ.स.च्या १४३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १५ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १६६५

## ठळक घटना आणि घडामोडी
## जन्म
* फेब्रुवारी ६ - ऍन, ईंग्लंडची राणी.

## मृत्यू
* मार्च ३० - मुरारबाजी देशपांडे (छत्रपती शिवाजी महाराज यांचे विश्वासू सरदार) (रणमरण)

वर्ग:इ.स. १६६५
वर्ग:इ.स.च्या १६६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
भाईचुंग भुतिया

अर्जुन परितोषिक सन्मानित, भारतीय फुटबॉल संघाचा कर्णधार
 १५-१२-१९७६, नामचि, सिक्किम

right|thumb|200px

* ईस्ट बेंगाल क्लब - कोलकाता : या संघाकडून सध्या खेळ्तो.
* खेळण्याचे स्थान : Striker
* आंतरराष्ट्रीय पदार्पण :	 १९९५
* आंतरराष्ट्रीय  स्पर्धा : ५२
* आतापर्यंतचे आंतरराष्ट्रीय  गोल : 35

## सन्मान 
* सुब्रोतो चषक(१९९२) स्पर्धेतील सर्वोत्कृष्ट खेळाडू * भारतातर्फे आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल स्पर्धेत गोल करणारा सर्वात तरुण खेळाडू (उझबेकिस्तान विरुद्ध नेहरु चषक जिंकुन देणारा खेळाडू १९९५)
* "१९९६ वर्षातील सर्वोत्कृष्ट भारतीय खेळाडू"
* पहिल्या राष्ट्रीय फुटबॉल लीग मधील सर्वाधिक गोल करणारा खेळाडू १९९६/९७
* पहिल्या राष्ट्रीय फुटबॉल लीग मधील सर्वोत्कृष्ट खेळाडू * SAFF चषक मधील सर्वाधिक गोल करणारा खेळाडू १९९९
* SAFF चषक मधील सर्वोत्कृष्ट खेळाडू १९९९
* "मे १९९९ व ओक्टोंबर २००२ महिन्याचा अशियन खेळाडू" म्हणून निवड
* युरोप मधील व्यावसायिक  क्लब कडून खेळणारा पहिला भारतीय खेळाडू
* सिक्कीम राज्य पुरस्कार १९९९
* अर्जुन पुरस्काराने सम्मानित १९९९
* पहिला Asean क्लब चम्पियनशिप (इंडोनेशिया) २००३ मधे सर्वाधिक गोल करणारा खेळाडू

## हे सुद्धा पहा 
* भारतीय फुटबॉल संघ

वर्ग:अर्जुन पुरस्कार
वर्ग:भारताचे फुटबॉल खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७६ मधील जन्म
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:भारतीय नास्तिक
वर्ग:अर्जुन पुरस्कारविजेते
इ.स. १६१०

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जानेवारी १३ - गॅलिलियोने गुरूचा चौथा उपग्रह, कॅलिस्टोचा शोध लावला.
* मार्च २१ - राजे जेम्स प्रथम यांचे इंग्लंडच्या लोकसभेला उद्देशून भाषण.
## जन्म 
## मृत्यू 
वर्ग:इ.स. १६१०
वर्ग:इ.स.च्या १६१० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १६५६

## ठळक घटना
* ऑक्टोबर २६ - अयुथ्थयाच्या (सध्याचे थायलंड) राजा सी सुतम्मारचाला त्याच्या पुतण्या नाराईने पदच्युत केले.

## जन्म
* गुरू हरकिशन, शीख गुरू. (मृ. १६६४)

## मृत्यू
* नोव्हेंबर ६ - होआव चौथा, पोर्तुगालचा राजा.


वर्ग:इ.स.च्या १६५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १६५८

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
## जन्म
* जुलै २८ - रोलोफ डियोडाटी, मॉरिशसचा डच गव्हर्नर. (मृ. १७२३)

## मृत्यू 
* सप्टेंबर ३ - ऑलिव्हर क्रॉमवेल, इंग्लंडचा शासक.

वर्ग:इ.स. १६५८
वर्ग:इ.स.च्या १६५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १६६०

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* फेब्रुवारी २३ - चार्ल्स अकरावा स्वीडनच्या राजेपदी.

## मृत्यू 
* फेब्रुवारी १३ - चार्ल्स दहावा, स्वीडनचा राजा.


वर्ग:इ.स.च्या १६६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
निखर्व

**निखर्व** ही एक संख्या आहे.

हा शब्द संस्कृतोद्भव असून १ निखर्व= १,००,००,००,००,०००

वर्ग:अंकगणित
वर्ग:संख्या
इ.स. १६६४

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* ऑगस्ट १ - सेंट गॉट्टहार्डची लढाई - ऑट्टोमन साम्राज्याचा पराभव.

## जन्म 
* फेब्रुवारी ६ - मुस्तफा दुसरा, ऑट्टोमन सम्राट.

## मृत्यू 
वर्ग:इ.स. १६६४
वर्ग:इ.स.च्या १६६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १६६८

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* फेब्रुवारी १३ - स्पेनने पोर्तुगालचा स्वातंत्र्य मान्य केले.
* जुलै ७ - ट्रिनिटी कॉलेजने सर आयझॅक न्यूटनला एम.ए.ची पदवी प्रदान केली.

## जन्म 
* जून २० - हाइनरिक रॉथ, जर्मनीचा संस्कृत भाषाप्रवण.

## मृत्यू 
वर्ग:इ.स. १६६८
वर्ग:इ.स.च्या १६६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १६७०

## ठळक घटना आणि घडामोडी
## जन्म
* फेब्रुवारी २४ - राजाराम महाराज स्वराज्याचे छत्रपती 
* मे १२ - फ्रेडरिक ऑगस्टस पहिला, पोर्तुगालचा राजा.

## मृत्यू
* ४ फेब्रुवारी - तानाजी मालुसरे, मराठा सरदार.
वर्ग:इ.स. १६७०
वर्ग:इ.स.च्या १६७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १५३९

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* मे ३० - स्पेनचा शोधक व कॉॅंकिस्तादोर हर्नान्दो दि सोटो ६०० सैनिक घेउन फ्लोरिडात उतरला.

## जन्म 
## मृत्यू
* सप्टेंबर २२ - गुरू नानकदेव, शीख गुरू.

वर्ग:इ.स. १५३९
वर्ग:इ.स.च्या १५३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
बौद्धिक संपत्तीच्या मालकीबद्दलचे नियम

कोणतेही विचार लेखन स्वरूपात आले की प्रताधिकार लागू होतोच. त्यामुळे प्रताधिकारासाठी वेगळी नोंदणी वगैरे करावी लागत नाही. आंतरजालावर लेखन केले की त्यावर काळ-वेळाची मोहोरही लागलेली असते. 

त्यामुळे असे लेखन चोरले जाऊ शकत नाही. कारण ते सहजतेने सापडू शकते आणि चोरीला गेले आहे हे सिद्ध करता येते. चोराचे सर्व्हर्स भारतात, अमेरिकेत, युरोप मध्ये किंवा आशियातील देशात असतील तर तो अधिक कायदेशीर कारवाईही होऊ शकते. भारतीय, अमेरिकन, युरोपीय व इतरत्रही प्रताधिकार कायदा सर्व प्रकारच्या बेकायदेशीर वापराला मनाई करतो.

## भारतीय संस्थेबद्दलचे अधिकृत संकेतस्थळ 
* 

## संदर्भ
वर्ग:भाषांतर
वर्ग:प्रताधिकार
इ.स. १५५५

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* मे २३ - दोन महिन्यांत दोन पोप मृत्यू पावल्यावर पॉल चौथा पोपपदी आला.

## जन्म 
* डिसेंबर ४ - हाइनरिक मैबॉम, जर्मन कवी आणि इतिहासकार.

## मृत्यू
* मार्च २३ - पोप ज्युलियस तिसरा.
* मे १ - पोप मार्सेलस दुसरा.
* मे २५ - हेन्री दुसरा, नव्हारेचा राजा.

वर्ग:इ.स. १५५५
वर्ग:इ.स.च्या १५५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १५५७

## ठळक घटना आणि घडामोडी
## जन्म
* फेब्रुवारी २४ - मथियास, पवित्र रोमन सम्राट.
* मे ३१ - फियोदोर पहिला, रशियाचा झार.

## मृत्यू
* सप्टेंबर २७ - गो-नारा, जपानी सम्राट.

वर्ग:इ.स. १५५७
वर्ग:इ.स.च्या १५५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १५५८

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* नोव्हेंबर १७ - पहिली एलिझाबेथ इंग्लंडच्या राणीपदी.

## जन्म
## मृत्यू
* सप्टेंबर २१ - चार्ल्स पाचवा, पवित्र रोमन सम्राट.

वर्ग:इ.स. १५५८
वर्ग:इ.स.च्या १५५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १६५९

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* मार्च ११ - मुघल साम्राज्याचा वारस दारा शिकोहने अजमेरजवळ औरंगजेबाच्या सैन्याशी झालेल्या लढाईत पराभव झाल्यावर पळ काढला.
* मे २५ - रिचर्ड क्रॉमवेलने ईंग्लंडच्या रक्षकपदाचा राजीनामा दिला.

## जन्म
## मृत्यू
मराठा राणी सईबाई यांचा मृत्यू.
वर्ग:इ.स. १६५९
वर्ग:इ.स.च्या १६५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १५६२

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* मार्च १ - फ्रांसमधील वासी शहरात कॅथोलिक जमावाने १,००हून अधिक हुगेनो व्यक्तिंना मारले.

## जन्म 
* जुलै २५ - केटो कियोमासा, जपानी सामुराई.

## मृत्यू 
वर्ग:इ.स. १५६२
वर्ग:इ.स.च्या १५६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १५६६

## ठळक घटना आणि घडामोडी
## जन्म
* जून १९ - जेम्स पहिला, ईंग्लंडचा राजा.
* जून २० - सिगिस्मंड तिसरा, पोलंडचा राजा.

## मृत्यू
* सप्टेंबर ६ - पहिला सुलेमान, ओस्मानी सम्राट.

वर्ग:इ.स. १५६६
वर्ग:इ.स.च्या १५६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १५६८

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* मे २ - मेरी स्टुअर्ट लॉक लेवेन तुरुंगातुन पळाली.
* मे १६ - मेरी स्टुअर्ट पळून ईंग्लंडला आली.
* मे १९ - मेरी स्टुअर्टला अटक.
* मे २३ - नेदरलॅंड्सला स्पेनपासून स्वातंत्र्य.

## जन्म
* तुलसीदास, हिंदू संतकवी.
* फेब्रुवारी ११ - ऑनॉरे दुर्फे, फ्रेंच लेखक.

## मृत्यू
वर्ग:इ.स. १५६८
वर्ग:इ.स.च्या १५६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १५७०

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* जानेवारी ९ - इव्हान द टेरिबलने नोव्होगोरोदची कत्तल सुरू केली.

## जन्म
* १५ जून - मुराद मिर्झा, मुघल शाहजादा.
* लखुजी जाधव, मराठा वतनदार.

## मृत्यू
वर्ग:इ.स. १५७०
वर्ग:इ.स.च्या १५७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १५४१

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* मे ८ - स्पॅनिश शोधक हर्नान्दो दि सोटो मिसिसिपी नदीच्या मुखाजवळ पोचला. त्याने या नदीचे नाव *रियो दे एस्पिरितु सांतो* असे ठेवले.

## जन्म 
* एप्रिल ७ - एल ग्रेको, स्पेनचा चित्रकार.

## मृत्यू
* जून २६ - फ्रान्सिस्को पिझारो, स्पॅनिश कॉॅंकिस्तादोर.

वर्ग:इ.स. १५४१
वर्ग:इ.स.च्या १५४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १५७४

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* मे ३० - हेन्री तिसरा फ्रांसच्या राजेपदी.

## जन्म
* मे ६ - पोप इनोसंट दहावा.

## मृत्यू
* मे ३० - चार्ल्स नववा, फ्रांसचा राजा.
* सप्टेंबर १ - गुरू अमरदास, तिसरे शीख गुरू.
* डिसेंबर १२ - दुसरा सेलीम, ओस्मानी सम्राट.

वर्ग:इ.स. १५७४
वर्ग:इ.स.च्या १५७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १५६०

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* फेब्रुवारी २७ - बर्विकचा तह - इंग्लंड व स्कॉटलंडने फ्रांसला स्कॉटलंडमधून घालवून देण्याचे ठरवले.
* जुलै ६ - इंग्लंड व स्कॉटलंडमध्या एडिनबर्गचा तह.

## जन्म
## मृत्यू
* सप्टेंबर २९ - गुस्ताव पहिला, स्वीडनचा राजा.

वर्ग:इ.स. १५६०
वर्ग:इ.स.च्या १५६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १५७८

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
## जन्म
* एप्रिल १४ - फिलिप तिसरा, स्पेनचा राजा.

## मृत्यू 
* एप्रिल १९ - उएसुगी केन्शिन, जपानी सामुराई.
* ऑगस्ट ४ - सेबास्टियाव पहिला, पोर्तुगालचा राजा.

वर्ग:इ.स. १५७८
वर्ग:इ.स.च्या १५७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
पहिला आर्यभट्ट

[thumb|right|200px|[आयुकामधील आर्यभट्टाचा पुतळा]]
**पहिले आर्यभट्ट** (देवनागरी लेखनभेद : **पहिले आर्यभट** संस्कृत- आर्यभटः ) (इ.स. ४७६ - इ.स. ५५०) हे भारतीय गणितज्ञ व खगोलशास्त्रज्ञ होते. ११ ऑगस्ट इ.स. ५१९चे कंकणाकृती सूर्यग्रहण पाहिल्याबद्दल आर्यभट्टांना काही काळ बहिष्काराला सामोरे जावे लागले होते. लोकांच्या अज्ञानामुळे आर्यभट्टास उपेक्षा भोगावी लागली. आर्यभट यांना अश्मकाचार्य या नावानेही ओळखले जाते. अवघ्या २१व्या वर्षीच त्यांनी आर्यभटीय या ग्रंथाची रचना केली.

## लेखन 
त्यांने इ.स. ४९९ च्या सुमारास रचलेला *आर्यभटीय* हा गणित व खगोलशास्त्रावरील विवेचनात्मक ग्रंथ या विषयांवरील प्राचीनतम भारतीय साहित्यकृतींमधील एक मानला जातो. वराहमिहिराच्या साहित्यातील संदर्भांनुसार त्याने *आर्य सिद्धान्त* नावाचा अन्य एक ग्रंथही रचला. त्याचे भाग (१) गीतिका पाद, (२) गणितपाद,(३) कालक्रियापाद, (४) गोलपाद. मात्र वर्तमानकाळात त्या ग्रंथाची एकही संहिता उपलब्ध नाही असे दिसून येते. अंकगणित, बीजगणित व भूमिती या गणिताच्या शाखांचा त्याचा सखोल अभ्यास होता. 
आज बीजगणितावरचा उपलब्ध जुना ग्रंथ विख्यात ज्योतिर्वेत्ता आर्यभट्ट याचा आहे. व वयाच्या तेविसाव्या वर्षीच त्याने बीजगणितावरचा आणि ज्योतिषावरचा ग्रंथ लिहिला. म्हणून आर्यभट्ट यास बीजगणिताचा जनक असे मानण्यात येते.

आर्यभटाने ० अंशापासून ते ९० अंशापर्यंत ३/१११ अंशाच्या फरकाने सर्व कोन घेऊन त्यांचे ज्यार्ध कसे काढावेत हे सांगितलेले आहे. तसेच पृथ्वी स्वतःभोवती एकसारखी फिरत असते, म्हणजेच तिला दैनंदिन गती आहे हे सांगणारा पहिला शास्त्रज्ञ होय. वर्षाचे दिवस ३६५, घटी १५, पळे ३९, विपळे १५ इतक्या सूक्ष्म भागांपर्यंत कालमापन नोंदवून ठेवले आहे. तसेच 'पाय' नावाची गणित संकल्पनेची किंमत ६३,८३२/२०,००० आहे असेही नोंदवले आहे सूर्य सिद्धान्तावर याने लिहिलेला एक टीका ग्रंथ 'सूर्य सिद्धान्त-प्रकाश ' या नावाने प्रसिद्ध आहे. 

आर्यभट्ट यांना ग्रहणाची शास्त्रीय कारणमीमांसा ज्ञात होती. अमावस्येला सूर्यग्रहण व पौर्णिमेस चंद्रग्रहण यांचा संबंध चंद्र व पृथ्वी यांच्या सावल्यांशी आहे, हे त्यांना माहित होते. तसे त्यांनी नोंदवून ठेवले आहे. पहिला आर्यभट्ट याने सूत्रांचा उपयोग खगोलशास्त्र विषयक ग्रंथांत मोठ्या प्रमाणावर केला. अशा ग्रंथांत आकडेमोड द्यावी लागते परंतु मजकूर तर मुख्यत्वे काव्यमय व यमकात असतो. मग संख्या पद्यात बसवण्यासाठी त्या अक्षराने निर्दिष्ट करायच्या व ती अक्षरे वृत्तात बसवून श्लोकात लिहावयाची असा मार्ग आर्यभट्टाने अवलंबला. त्यामुळे अक्षरसंख्या कमी होते, शिवाय वृत्तबद्ध लिखाण होते. त्यावेळी लेखनाची साधने उपलब्ध नसल्याने त्या संख्या अशा प्रकारे लक्षात ठेवणेही सोपे जात असे.ख्या लक्षात राहण्यासाठी एक रामबाण उपाय म्हणजे कटपयादि सूत्रे. कटपयादि सूत्र म्हणजे एखादा अंक एखाद्या अक्षराने दाखवणे. जसे --

**वर्गाक्षराणि वर्गेऽ वर्गेऽ वर्गाक्षराणि कात्‌ ङ मौ यः ।**
**खद्विनवके स्वरा नववर्गेऽ वर्गे नवान्त्यवर्गे वा ॥** 

भारताने जो पहिला उपग्रह आकाशात पाठवला, त्याला 'आर्यभट्ट' असे नाव दिले होते.

## बाह्य दुवे 
* 
* 

वर्ग:भारतीय खगोलशास्त्रज्ञ
वर्ग:भारतीय गणितज्ञ
वर्ग:इ.स. ४७६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. ५५० मधील मृत्यू
इ.स. १६७५

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
## जन्म
* ऑक्टोबर २१ - हिगाशीयामा, जपानी सम्राट.

## मृत्यू 
* मे १८ - जॉक मार्केट, फ्रेंच जेसुइट धर्मप्रचारक व शोधक.

वर्ग:इ.स. १६७५
वर्ग:इ.स.च्या १६७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८०१

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* फेब्रुवारी १७ - अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षपदाच्या निवडणुकीत दोन उमेदवार थॉमस जेफरसन व एरन बर यांना सारखी मते मिळाली. हाउस ऑफ रिप्रेझेन्टेटिव्ह्सनी जेफरसनला राष्ट्राध्यक्ष तर बरला उपाध्यक्ष केले.
* फेब्रुवारी २७ - वॉशिंग्टन डी.सी. अमेरिकन काँग्रेसच्या अखत्यारीत आले.
* मे १० - ट्रिपोलीच्या बार्बेरी चाच्यांनी अमेरिकेविरुद्ध युद्ध पुकारले.

## जन्म 
* ऑक्टोबर १४ - जोसेफ प्लाटो, बेल्जियन भौतिकशास्त्रज्ञ.

## मृत्यू
वर्ग:इ.स. १८०१
वर्ग:इ.स.च्या १८०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १६५५

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* मार्च २५ - क्रिस्चियन हायगेन्सने शनीच्या सगळ्यात मोठ्या उपग्रह टायटनचा शोध लावला.

## जन्म
* नोव्हेंबर २४ - चार्ल्स अकरावा, स्वीडनचा राजा.

## मृत्यू 
* जानेवारी ७ - पोप इनोसंट दहावा.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:इ.स. १६५५
वर्ग:इ.स.च्या १६५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १६२५

## ठळक घटना आणि घडामोडी
## जन्म
* जून ८ - गिओवानी डॉमिनिको कॅसिनी, इटालियन खगोलशास्त्रज्ञ.

## मृत्यू
* मार्च २७ -  जेम्स पहिला, इंग्लंडचा राजा.

वर्ग:इ.स. १६२५
वर्ग:इ.स.च्या १६२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८८६

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* मे १ - या दिवशी अमेरिकेत आठ तासाचे काम हे एक दिवसाचे काम असे प्रमाणित करण्यासाठी संप सुरू झाला. हा दिवस जगभर (अमेरिका सोडून) कामगार दिन म्हणून पाळला जातो.
* मे ८ - डॉ.जॉन स्टाइथ पेम्बरटनने कोका कोला प्रथमतः तयार केले.

## जन्म 
* मे १७ - आल्फोन्सो तेरावा, स्पेनचा राजा.
* जुलै ५ - विलेम ड्रीस, नेदरलॅंड्सचा पंतप्रधान.
* ऑगस्ट १५ - बिल व्हिटली, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.

## मृत्यू 
* मे १७ - जॉन डियर, अमेरिकन उद्योगपती.
* ऑगस्ट १६ - श्री रामकृष्ण परमहंस, भारतीय तत्त्वज्ञ.
* ऑक्टोबर ५ - चेस्टर ए. आर्थर, अमेरिकेचा राष्ट्राध्यक्ष.

वर्ग:इ.स. १८८६
वर्ग:इ.स.च्या १८८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७७९

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* फेब्रुवारी १४ - जेम्स कूक सॅंडविच आयलंड(हवाई)च्या रहिवाश्यांकडून मारला गेला.

## जन्म 
* मार्च १५ - विल्यम लॅंब, युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान.
* जुलै १५ - क्लेमेंट क्लार्क मूर, अमेरिकन लेखक.

## मृत्यू 
* फेब्रुवारी २४ - पॉल डॅनियल लॉॅंगोलियस, जर्मन ज्ञानकोशकार.

वर्ग:इ.स. १७७९
वर्ग:इ.स.च्या १७७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १०६७

## मृत्यू 
* जानेवारी २५ - सोंग यींगत्सोंग, सोंग वंशातील चिनी सम्राट.
* सप्टेंबर १ - बाल्ड्विन पाचवा, फ्लॅंडर्सचा राजा.


वर्ग:इ.स.च्या १०६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ११ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १५७६

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जुलै ११ - मार्टिन फ्रोबिशरला लांबून ग्रीनलॅंडचा किनारा दिसला.

## जन्म 
## मृत्यू
* मे ३० - हरादा नाओमासा, जपानी सामुराई.

वर्ग:इ.स. १५७६
वर्ग:इ.स.च्या १५७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १६२३

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* मे ५ - मुघल सम्राट जहांगीरने मारवाडच्या राजा गज सिंग आणि महाबत खान तसेच परविझ मिर्झाला आपल्याविरुद्ध बंड केलेल्या शाहजादा खुर्रमला शोधून त्याचा खातमा करण्याची मोहीम दिली. खुर्रम त्यांच्या हाती लागला नाही व १६२७मध्ये जहांगिरच्या मृत्युनंतर शाहजहान नावाने मुघल सम्राट झाला.

## जन्म
* जून १९ - ब्लेस पास्कल, फ्रेंच गणितज्ञ व तत्त्वज्ञानी.

## मृत्यू
* जुलै १८ - पोप ग्रेगोरी पंधरावा.

वर्ग:इ.स. १६२३
वर्ग:इ.स.च्या १६२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १०६९

## मृत्यू 
* फेब्रुवारी २८ - दुसरा अब्बाद अल-मुतादिद, अब्बादी राजा.
* तिलोपा, भारतीय तांत्रिक. (ज. ९८८)
* मॅग्नुस दुसरा, नॉर्वेचा राजा.


वर्ग:इ.स.च्या १०६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ११ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८७४

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* मे ९ - मुंबईत घोड्याने ओढलेल्या ट्राम सुरू.
* मे १६ - मॅसेच्युसेट्समध्ये पूर. १३९ ठार.

## जन्म
* फेब्रुवारी ९ - कवी गोविंद, स्वातंत्र्यशाहीर.
* फेब्रुवारी २३ - कॉन्स्टेन्टिन पाट्स, एस्टोनियाचा राष्ट्राध्यक्ष.
* फेब्रुवारी २६ - सूरसिंह तख्तसिंह गोहिल ऊर्फ कवी कलापी, गुजराती कवी.
* एप्रिल १५ - योहानेस श्टार्क, नोबेल पारितोषिकविजेता जर्मन भौतिकशास्त्रज्ञ.
* एप्रिल २५ - गुग्लियेमो मार्कोनी, इटलीचा संशोधक.
* मे १९ - गिल्बर्ट जेसप, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* मे २२ - डॅनियेल फ्रांस्वा मलान, दक्षिण आफ्रिकेचा पंतप्रधान.
* जून २६ - शाहू महाराज, कोल्हापूर.
* जुलै १४ - अब्बास दुसरा, इजिप्तचा राजा.
* ऑगस्ट १० - हर्बर्ट हूवर, अमेरिकेचा राष्ट्राध्यक्ष.

## मृत्यू
* मार्च ८ - मिलार्ड फिलमोर, अमेरिकेचा राष्ट्राध्यक्ष.
* मे ३१ - भाऊ दाजी लाड, प्राच्यविद्यापंडित आणि मराठी समाजसेवक.

वर्ग:इ.स. १८७४
वर्ग:इ.स.च्या १८७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १५३५

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जुलै ६ - राजा हेन्री आठव्याच्या इंग्लिश चर्चचे रोमन कॅथोलिक चर्चपासून विभाजन करण्याच्या निर्णयाशी सहमत न झाल्यामुळे सर थॉमस मोरला मृत्युदंड.

## जन्म 
* फेब्रुवारी ११ - पोप ग्रेगोरी चौदावा.
* जून २ - पोप लिओ अकरावा.

## मृत्यू 
वर्ग:इ.स. १५३५
वर्ग:इ.स.च्या १५३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
लिनक्स वितरण

युनिक्सशी साधर्म्य असलेल्या लिनक्स संगणक प्रणाली (ऑपरेटिंग सिस्टीम) गाभा आणि त्याच्या भोवती काम करत असलेल्या इतर ग्नू सॉफ्टवेअरच्या आवृत्तीला 'लिनक्स वितरण' म्हणले जाते. बरेच लोक, समूह आणि संस्था स्वतःची लिनक्स वितरणे बाजारात आणतात. त्यामध्ये विशिष्ठ कामासाठीच्या जादा संगणकप्रणाल्या आणि लिनक्स स्थापण्यासाथी काही साधने असतात. 
काही प्रसिद्ध लिनक्स वितरणे:
* रेडहॅट लिनक्स
* फेडोरा कोअर लिनक्स
* ओपनसुसे लिनक्स
* डेबिअन लिनक्स
* युबुंटु लिनक्स
* स्लॅकवेअर लिनक्स
* लिनक्स मिन्ट
* पीसी लिनक्स ओएस 
* जेंटू लिनक्स
* सेंटओएस लिनक्स
* फ्री बीसडी
* पपी लिनक्स
* आर्च लिनक्स
* नॉपिक्स लिनक्स
* बॉस ऑपरेटिंग सिस्टिम
* मॅन्ड्रिवा लिनक्स
## बाह्य दुवे 
* डिस्ट्रोवॉच डॉट कॉम 
## लिनक्स संचालन प्रणालीची स्क्रीनचित्र 

चित्र:Debian 9 Stretch-gnome desktop.png|डेबिअन लिनक्स 6.0 "Squeeze"
चित्र:Fedora 16 default Desktop.png|फेडोरा कोअर लिनक्स 16 "Verne"
चित्र:GentooTen.png|जेंटू लिनक्स 10.1
चित्र:Mandriva2010eng.png|मॅन्ड्रिवा लिनक्स 2010.0
चित्र:OpenSUSE 11.4 KDE Plasma desktop.png|ओपनसुसे लिनक्स 11.4
चित्र:PuppyLinux525.png|पपी लिनक्स 5.2.5
चित्र:Linux Mint Katya.png|लिनक्स मिन्ट 11 "Katya"
चित्र:Pclos20092.jpg|पीसी लिनक्स ओएस 2009.2
चित्र:Slackware 15.0 screenshot.png|स्लॅकवेअर लिनक्स 15.0

वर्ग:लिनक्स
इ.स. १८२७

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* मार्च ७ - ब्राझिलच्या सैनिकांनी आर्जेन्टिनाच्या कार्मेन दि पॅटागोन्सच्या नाविक तळावर हल्ला केला परंतु स्थानिक नागरिकांनी त्यांना पळवून लावले.

## जन्म 
* मार्च ११ - सेप्टिमस विनर, रचनाकार.
* फेब्रुवारी २० - महात्मा फुले, समाज सेवक.

## मृत्यू 
* नोव्हेंबर १८ - विल्हेल्म हाउफ, जर्मन कवी.

वर्ग:इ.स. १८२७
वर्ग:इ.स.च्या १८२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७९६

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* एप्रिल २८ - चेरास्कोचा तह - नेपोलियन बोनापार्ट व व्हिटोरियो आमेडेओ तिसरा, सार्डिनीयाचा राजा यांच्यात.
* मे १० - नेपोलियन बोनापार्टने इटलीत ऑस्ट्रियाच्या सैन्याचा पराभव केला.
* जुलै १० - कार्ल फ्रीडरिक गॉसच्या सर्वप्रथम लक्षात आले की कोणताही आकडा जास्तीत जास्त तीन त्रिकोणी आकड्यांची बेरीज असतो.

## जन्म 
* जुलै ६ - निकोलस पहिला, रशियाचा झार.

## मृत्यू 
* जुलै २१ - रॉबर्ट बर्न्स, स्कॉटिश कवी.

वर्ग:इ.स. १७९६
वर्ग:इ.स.च्या १७९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८२९

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* एप्रिल १३ - ब्रिटिश संसदेने रोमन कॅथोलिक व्यक्तिंना धर्मस्वातंत्र्य दिले.
* एप्रिल २५ - चार्ल्स फ्रीमॅन्टल पश्चिम ऑस्ट्रेलियाला पोचला.
* मे २ - चार्ल्स फ्रीमॅन्टलने ऑस्ट्रेलियातील स्वान रिव्हर वसाहतीची स्थापना केली.

## जन्म
* ऑक्टोबर ५ - चेस्टर ए. आर्थर, अमेरिकेचा २१वा राष्ट्राध्यक्ष.

## मृत्यू
* फेब्रुवारी १० - पोप लिओ बारावा.

वर्ग:इ.स. १८२९
वर्ग:इ.स.च्या १८२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८२६

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* फेब्रुवारी २४ - यांदाबूचा तह - म्यानमार व इंग्लिश सैन्यातील लढाई थांबली.

## जन्म
## मृत्यू
* जानेवारी १७ - हुआन क्रिसोस्तोमो अर्रियेगा, स्पॅनिश संगीतकार.

वर्ग:इ.स. १८२६
वर्ग:इ.स.च्या १८२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८३९

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* एप्रिल १९ - १८३९चा लंडनचा तह - बेल्जियम स्वतंत्र राष्ट्र म्हणून अस्तित्वात.

## जन्म 
* मार्च ३ - जमशेटजी टाटा, भारतीय उद्योगपती.
* ऑक्टोबर ३० - आल्फ्रेड सिस्ले, ब्रिटिश चित्रकार.

## मृत्यू 
* जून २७ - रणजितसिंग, पंजाबातील शिखांच्या राज्याचे पराक्रमी संस्थापक.

वर्ग:इ.स. १८३९
वर्ग:इ.स.च्या १८३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८४२

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* फेब्रुवारी ७ - डेबर टॅबरची लढाई - इथियोपियाने सेमियेनच्या सैन्याला परतवले.
* फेब्रुवारी २१ - जॉन जे. ग्रीनॉने शिवणाच्या मशीनचा पेटंट घेतला.

## जन्म 
* ऑगस्ट २९ - आल्फ्रेड शॉ, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* सप्टेंबर २१ - दुसरा अब्दुल हमीद, ओस्मानी सम्राट.

## मृत्यू 
वर्ग:इ.स. १८४२
वर्ग:इ.स.च्या १८४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८२८

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* एप्रिल १४ - नोआह वेब्स्टरने डिक्शनरीचा कॉपीराईट नोंदवला.

## जन्म 
* फेब्रुवारी ८ - जुल्स व्हर्न, फ्रेंच लेखक.
* सप्टेंबर ९ - लिओ टॉल्स्टॉय, रशियन साहित्यिक.
* मे ८ - ज्यॉॅं हेन्री ड्युनांट, रेड क्रॉसचा संस्थापक.

## मृत्यू 
वर्ग:इ.स. १८२८
वर्ग:इ.स.च्या १८२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८४९

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* फेब्रुवारी ८ - रोमन प्रजासत्ताकची रचना.
* फेब्रुवारी २८ - अमेरिकेच्या पूर्व आणि पश्चिम किनाऱ्यांमध्ये नियमित जहाजसेवा सुरू. न्यू यॉर्कहून निघालेले एस. एस. कॅलिफोर्निया हे जहाज ४ महिने व २१ दिवसांनी सान फ्रांसिस्कोला पोचले.
* मार्च ३ - मिनेसोटाला अमेरिकेचा प्रांत म्हणून मान्यता.
* एप्रिल १३ - हंगेरी प्रजासत्ताक झाले.
* जून ५ - डेन्मार्कने नवीन संविधान अंगिकारले व संवैधानिक राजेशाही कायम केली.

## जन्म 
* मे ३ - बर्नहार्ड फोन ब्युलो, जर्मनीचा चान्सेलर.

## मृत्यू 
* जुलै २८ - चार्ल्स आल्बर्ट, सार्डिनियाचा राजा.
* ऑक्टोबर ७ - एडगर ॲलन पो, इंग्लिश साहित्यिक.

वर्ग:इ.स. १८४९
वर्ग:इ.स.च्या १८४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८७७

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* मार्च २ - राष्ट्राध्यक्षपदाच्या निवडणुकीत प्रतिस्पर्धी सॅम्युएल जे. टिल्डनला मताधिक्य असूनही अमेरिकन काँग्रेसने रदरफोर्ड बी. हेसला अध्यक्षपदी बसवले.
* एप्रिल १२ - युनायटेड किंग्डमने दक्षिण आफ्रिकेचा ट्रान्सव्हाल प्रांत बळकावला.
* मे ५ - अमेरिकेच्या सैन्याकडून होणाऱ्या छळास कंटाळून सिटींग बुल या स्थानिक नेत्याने आपली लाकोटा जमातीचे कॅनडात स्थलांतर केले.
* मे १० - रोमेनियाने स्वतःला तुर्कस्तानपासून स्वतंत्र जाहीर केले.
* जून २० - अलेक्झांडर ग्रॅहॅम बेलने कॅनडातील हॅमिल्टन शहरात व्यापारी तत्त्वावर चालणारा प्रथम दूरध्वनी बसवला.
* जून २१ - पेनसिल्व्हेनियात १० कामगार नेत्यांना फाशी देण्यात आली.
* ऑगस्ट १५ - थॉमस अल्वा एडिसनने सर्वप्रथम ध्वनिमुद्रण मेरी हॅड अ लिटल लॅम्ब या बालकवितेचे केले.

## जन्म 
* फेब्रुवारी ७ - गॉडफ्रे हॅरोल्ड हार्डी, इंग्लिश गणितज्ञ.
* जुलै १९ - आर्थर फील्डर, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* ऑक्टोबर ४ - रेझर स्मिथ, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* ऑक्टोबर २९ - विल्फ्रेड ऱ्होड्स, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.

## मृत्यू 
* जानेवारी ४ - कोर्नेलियस व्हान्डरबिल्ट, अमेरिकन उद्योगपती.

वर्ग:इ.स. १८७७
वर्ग:इ.स.च्या १८७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७८९

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जून ८ - अमेरिकेचा राष्ट्राध्यक्ष जेम्स मॅडिसनने नागरिकांच्या हक्कनाम्याचा मसुदा अमेरिकन संसदेत माडला.
* जून २० - पॅरिसमध्ये सुमारे ५०० लोकप्रतिनिधींनी टेनिस कोर्टवरील शपथ घेतली व फ्रेंच क्रांतीला बळ दिले.
* जुलै १४ - अलेक्झांडर मॅकेन्झी मॅकेन्झी नदीच्या मुखाशी पोचला.
* जुलै १४ - पॅरिसमध्ये नागरिकांनी फ्रेंच राज्यसत्तेचे व दडपशाहीचे चिह्न असलेल्या बॅस्टिल तुरुंगावर हल्ला केला व आतील सात बंद्यांची मुक्तता केली. ही घटना म्हणजे फ्रेंच क्रांतीची मुहुर्तमेढ होती.

## जन्म 
* ऑक्टोबर २ - चार्ल्स आल्बर्ट, सार्डिनियाचा राजा.

## मृत्यू 
वर्ग:इ.स. १७८९
वर्ग:इ.स.च्या १७८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७९२

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* फेब्रुवारी २० - जॉर्ज वॉशिंग्टनने टपाल सेवा कायद्यावर सही केली. अमेरिकन टपाल खाते अस्तित्वात.
* एप्रिल २० - फ्रांसने ऑस्ट्रियाविरुद्ध युद्ध पुकारले.
* एप्रिल २१ - ब्राझिलच्या स्वातंत्र्यसेनानी तिरादेन्तेसचा वध.
* एप्रिल २५ - क्लॉड जोसेफ रूगे दि लिलने फ्रेंच राष्ट्रगीत ला मार्सेलची रचना केली.
* मे १७ - न्यू यॉर्क शेरबाजाराची स्थापना.
* ऑगस्ट १० - फ्रेंच क्रांती - राजा लुई सोळाव्याला अटक.

## जन्म 
* मार्च ७ - जॉन हर्षल, इंग्लिश गणितज्ञ व अंतराळतज्ञ.
* ऑगस्ट ४ - पर्सी शेली, इंग्लिश कवी.

## मृत्यू 
* मार्च १ - लिओपोल्ड दुसरा, पवित्र रोमन सम्राट.

वर्ग:इ.स. १७९२
वर्ग:इ.स.च्या १७९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७८६

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* ऑगस्ट ८ - जॉक बाल्मात व मिशेल-गॅब्रियेल पकार्डनी युरोपमधील सर्वोच्च शिखर मॉॅंत ब्लांकवर सर्वप्रथम सफल चढाई केली.

## जन्म
* जुलै २४ - जोसेफ निकोलेट, फ्रेंच गणितज्ञ व शोधक.
* सप्टेंबर २९ - ग्वादालुपे व्हिक्टोरिया, मेक्सिकोचा पहिला राष्ट्राध्यक्ष.

## मृत्यू
* ऑगस्ट १७ - फ्रेडरिक दुसरा, प्रशियाचा राजा.

वर्ग:इ.स. १७८६
वर्ग:इ.स.च्या १७८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १६११

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
## जन्म
* फेब्रुवारी ६ - चोंग्झेन, चीनी सम्राट.
* मे १६ - पोप इनोसंट अकरावा.

## मृत्यू 
* ऑगस्ट २ - केटो कियोमासा, जपानी सामुराई.
* ऑक्टोबर ३० - चार्ल्स नववा, स्वीडनचा राजा.

वर्ग:इ.स. १६११
वर्ग:इ.स.च्या १६१० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १५९३

## ठळक घटना आणि घडामोडी
* जुलै २५ - फ्रांसचा राजा हेन्री चौथ्याने जाहीररीत्या कॅथोलिक धर्म स्वीकारला.

## जन्म
* एप्रिल ४ - जॉर्ज हर्बर्ट, वेल्श कवी.

## मृत्यू
* फेब्रुवारी ६ - ओगिमाची, जपानी सम्राट.

वर्ग:इ.स. १५९३
वर्ग:इ.स.च्या १५९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७९४

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* मे ८ - फ्रेंच क्रांतीच्या काळात सरकारी नोकर असलेल्या रसायनशास्त्रज्ञ ऑंत्वान लेवॉइझियेला पकडून खटला चालवण्यात आला व संध्याकाळच्या आत त्याचा गिलोटिन वर वध केला गेला.
* जुलै १३ - व्हॉस्गेसची लढाई.
* जुलै २७ - फ्रेंच क्रांती - १७,००पेक्षा अधिक *क्रांतीशत्रूं*च्या मृत्यूदंडाच्या शिक्षेत हात असलेल्या मॅक्सिमिलियें रॉबिस्पियरेला अटक.
* जुलै २८ - फ्रेंच क्रांती - मॅक्सिमिलियें रॉबिस्पियरेला गिलोटिनवर मृत्युदंड.
* ऑगस्ट ७ - व्हिस्की क्रांती - अमेरिकेच्या पेनसिल्व्हेनिया राज्यातील शेतकऱ्यांनी व्हिस्की व अन्य गाळीव मद्यावरील कराविरुद्ध आंदोलन सुरू केले.

## जन्म 
## मृत्यू
* फेब्रुवारी १२ - महादजी शिंदे, पेशवाईतील प्रसिद्ध मुत्सद्दी.
* जुलै २८ - मॅक्सिमिलियें रॉबिस्पियरे, फ्रेंच क्रांतीकारी.

वर्ग:इ.स. १७९४
वर्ग:इ.स.च्या १७९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
आनंद यादव

**आनंद यादव** (३० नोव्हेंबर, १९३५ - २७ नोव्हेंबर, २०१६) हे मराठी लेखक होते. काव्य, कथा, कादंबरी, समीक्षा, ललित अशा विविध साहित्यप्रकारांत त्यांनी लेखन केले. ग्रामीण साहित्य संमेलन, समरसता साहित्य संमेलन आदी संमेलनांचे अध्यक्षपद त्यांनी भूषविले

## जीवन
आनंद यादव यांनी कोल्हापूर व पुणे येथून आपले शिक्षण पूर्ण केले‌. आकाशवाणीवर त्यांनी काही काळ नोकरी केली. पुणे विद्यापीठात प्रपाठक म्हणून नियुक्ती झाल्यावर तेथेच मराठी विभाग प्रमुख म्हणून ते निवृत्त झाले. लेखनातूनही निवृत्ती घेण्याचा इरादा त्यांनी २९ एप्रिल २०१३ रोजी बोलून दाखविला होता. 

यादव हे मराठीतील महत्त्वाचे ग्रामीण कांदबरीकार होते.

आनंद यादवांच्या कन्या डाॅ. कीर्ती मुळीक ह्याही लेखिका आहेत.

## पुरस्कार
त्यांच्या *झोंबी* या आत्मचरित्रासाठी इ.स. १९९०मध्ये त्यांना साहित्य अकादमी पुरस्कार मिळाला.

## संतसूर्य तुकाराम
आनंद यादव यांनी संत तुकारामाच्या जीवनावर लिहिलेल्या *संतसूर्य तुकाराम* या काल्पनिक कादंबरीवर आक्षेप घेत वारकऱ्यांनी हल्लाबोळ करून त्यांना २००९ सालच्या अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाचे अध्यक्षपद स्वीकारण्यापासून वंचित केले. कादंबरीतून तथाकथित आक्षेपार्ह मजकूर काढून टाकल्यानंतरदेखील वारकऱ्यांचे समाधान झाले नाही. अखेर कादंबरी बाजारातून काढून घ्यावी लागली. 

वारकऱ्यांनी आनंद यादव यांच्याविरुद्ध पोलिसात तक्रार केली. आनंद यादव, पुस्तकाचे प्रकाशक व मुद्रक यांची पोलिसांनी जामिनावर सुटका केली. यादव मृत्यूपर्यंत जामिनावर होते.

## प्रकाशित साहित्य
आनंद यादव यांनी सुमारे ४०हून अधिक पुस्तके लिहिली आहेत. त्यांचे प्रकाशित झालेले काही साहित्य पुढीलप्रमाणे-

### काव्यसंग्रह 
* मळ्याची माती १९७८
* मायलेकरं (दी‍र्घकविता) १९८१
* हिरवे जग १९६०

### कथासंग्रह 
* आदिताल १९८०
* उखडलेली झाडे १९८६
* खळाळ १९६७
* झाडवाटा
* घरजावई (विनोदी)१९७४
* डवरणी) १९८२
* भूमिकन्या (कथासंग्रह)
* माळावरची मैना १९७६
* शॆवटची लढाई (विनोदी कथासंग्रह)

### व्यक्तिचित्रे 
* मातीखालची माती (१९६५)

### ललित, वैचारिक लेख संग्रह/समीक्षा ग्रंथ 
* आत्मचरित्र मीमांसा
* १९६० नंतरची सामाजिक स्थिती आणि साहित्यातील नवे प्रवाह 
* ग्रामसंस्कृती
* ग्रामीणता : साहित्य आणि वास्तव 
* ग्रामीण साहित्य : स्वरूप व समस्या 
* पाणभवरे (१९८२)
* मराठी लघुनिबंधाचा इतिहास 
* मराठी साहित्य : समाज आणि संस्कृती 
* साहित्याची निर्मिति प्रक्रिया 
* साहित्यिक जडण - घडण 
* साहित्यिकाचा गाव 
* स्पर्शकमळे (१९७८)

### कादंबऱ्या 
* एकलकोंडा १९८०
* कलेचे कातडे 
* गोतावळा १९७१
* नटरंग (पुस्तक) १९८०.  या कादंबरीवर त्याच नावाचा मराठी चित्रपट निघाला.
* माऊली १९८५
* संतसूर्य तुकाराम

### आत्मचरित्रात्मक 
* काचवेल
* घरभिंती १९९२
* झोंबी १९८७.
* नांगरणी १९९०

### बालसाहित्य 
* उगवती मने
* सैनिकहो तुमच्यासाठी

## संदर्भ 

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:इ.स. १९३५ मधील जन्म
वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते
वर्ग:इ.स. २०१६ मधील मृत्यू
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स. १६८५

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* जुलै १० - इंग्लिश गृहयुद्ध - लॅंगपोर्टची लढाई.

## जन्म 
* फेब्रुवारी १० - एरन हिल, इंग्लिश लेखक.
* फेब्रुवारी २३ - जॉर्ज फ्रीडरिक हान्डेल, जर्मन संगीतकार.

## मृत्यू 
* फेब्रुवारी ६ - चार्ल्स दुसरा, इंग्लंडचा राजा.

वर्ग:इ.स. १६८५
वर्ग:इ.स.च्या १६८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे