open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
शाहबाज खान (अभिनेता)

**शाहबाज खान**  (खरे नाव **हैदर खान**) हा मध्य प्रदेशातील इंदूर येथील एक भारतीय अभिनेता आहे. तो *चंद्रकांता*,  *द ग्रेट मराठा*, *द स्वॉर्ड ऑफ टिपू सुलतान*, यासारख्या दूरदर्शन मालिकांमध्ये मुख्य भूमिका साकारण्यासाठी प्रसिद्ध आहे.

शाहबाज हे पद्मभूषण विजेते शास्त्रीय गायक आमीरखां यांचे पुत्र आहेत. त्यांनी सेंट जोसेफ कॉन्व्हेंट, काम्टी आणि हिस्लॉप कॉलेज नागपूर येथे शिक्षण घेतले. त्यानंतर मुंबईत येण्यापूर्वी काही वर्षे  सेंटर पॉइंट हॉटेल नागपूरमध्ये काम केले होते.

## संदर्भ 
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेते
वर्ग:इ.स. १९६६ मधील जन्म
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
प्रवीण कुमार सोबती

**प्रवीण कुमार सोबती** (६ डिसेंबर १९४७ &ndash; ७ फेब्रुवारी २०२२)  हे एक भारतीय हातोडा आणि थाळीफेकपटू, अभिनेता, राजकारणी आणि सीमा सुरक्षा दल मध्ये सैनिक होते. २० वर्षांच्या वयात असताना ते तत्कालीन नव्याने उभारलेल्या सीमा सुरक्षा दलामध्ये सामील झाले जिथे त्यांनी त्यांच्या उत्तम क्रीडा कौशल्याने अधिकाऱ्यांचे लक्ष वेधले आणि थाळीफेकमध्ये विविध क्रीडा स्पर्धांमध्ये भारताचे प्रतिनिधित्व केले. एक खेळाडू म्हणून त्यांनी आशियाई खेळांमध्ये चार पदके जिंकली, ज्यात दोन सुवर्ण पदके, राष्ट्रकुल खेळांमध्ये एक रौप्य पदक आणि दोन ऑलिंपिकमध्ये (१९६८ आणि १९७२) भाग घेतला.

एक अभिनेता म्हणून त्यांनी ५० हून अधिक हिंदी चित्रपटांमध्ये भूमिका केल्या आणि १९८८ मध्ये सुरू झालेल्या बी.आर. चोप्रांच्या दूरदर्शन मालिका *महाभारत*  मध्ये भीमाची भूमिका साकारली. एक राजकारणी म्हणून त्यांनी २०१३ च्या दिल्ली विधानसभेच्या निवडणुका आम आदमी पक्षाच्या तिकिटावर लढवल्या, परंतु त्यांचा पराभव झाला.

२०१३ मध्ये कुमार आम आदमी पक्षात (आप) सामील झाले. त्यांनी वजीरपूर मतदारसंघातून आपच्या तिकिटावर दिल्ली विधानसभा निवडणूक लढवली, परंतु त्यांचा पराभव झाला. पुढच्या वर्षी ते भारतीय जनता पक्षात (भाजपा) सामील झाले.

७ फेब्रुवारी २०२२ च्या रात्री वयाच्या ७४ व्या वर्षी नवी दिल्ली येथे हृदयविकाराच्या झटक्याने प्रवीण यांचे निधन झाले.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०२२ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९४७ मधील जन्म
वर्ग:भारतीय ऑलिंपिक खेळाडू
वर्ग:आम आदमी पार्टीचे नेते
वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेते
विनोद कपूर

**विनोद कपूर**  हा एक भारतीय अभिनेता आहे जो हिंदी चित्रपट आणि टीव्ही मालिकांमध्ये काम करतो. त्याने भारतीय टीव्ही मालिका *महाभारतमध्ये* दुशासनाची भूमिका केली होती आणि टीव्ही मालिका *विष्णू पुराण* आणि *रामायणमध्ये* विभीषणाची भूमिका केली होती.

## संदर्भ 
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेते
वर्ग:इ.स. १९६५ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
दीपिका चिखलिया

**दीपिका चिखलिया टोपीवाला** (जन्म २९ एप्रिल १९६५) ही एक भारतीय अभिनेत्री आणि राजकारणी आहे जी रामानंद सागर यांच्या १९८७ च्या *रामायण* टेलिव्हिजन मालिकेत सीतेची भूमिका साकारण्यासाठी ओळखली जाते. तिला राज किरण बरोबरचा पहिला चित्रपट *सून मेरी लैला* (१९८३) आणि राजेश खन्ना सोबतच्या तीन हिंदी चित्रपटांसाठी देखील ओळखले जात होते, जे *रूपये दस करोद*, *घर का चिराग* आणि *खुदाई* हे होते.

तिने मल्याळम, कन्नड, तमिळ, गुजराती आणि बंगाली चित्रपटांमध्ये पण काम केले.

चिखलिया यांनी त्यांच्या दूरदर्शन आणि चित्रपट कारकिर्दीनंतर राजकारणात प्रवेश केला आणि १९९१ मध्ये भारतीय जनता पक्षाच्या उमेदवार म्हणून वडोदरा मतदारसंघातून भारतीय लोकसभेच्या खासदार झाल्या.

२३ नोव्हेंबर १९९१ रोजी दीपिकाने शिंगार बिंदी आणि टिप्स अँड टोज कॉस्मेटिक्सचे मालक हेमंत टोपीवाला यांच्याशी लग्न केले. त्यांना दोन मुली आहेत: निधी टोपीवाला आणि जुही टोपीवाला.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९६५ मधील जन्म
वर्ग:लोकसभेच्या महिला सदस्य
वर्ग:तेलुगू चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:बंगाली चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:मल्याळम चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय अभिनेत्री
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय महिला राजकारणी
वर्ग:गुजरातचे खासदार
वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:कन्नड चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:भारतीय चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:वडोदराचे खासदार
दरबेशपूर

**दरबेशपूर** किंवा **दरबेशपूर** हे भारताच्या पश्चिम पश्चिम बंगालमधील पूर्व वर्धमान जिल्ह्यात स्थित एक गाव आहे. त्याचा इंग्रजीत योग्य उच्चार ‘दरवेशपूर’ असा आहे.        

## स्थान 
हे भारताच्या पश्चिम पश्चिम बंगालमधील पूर्व वर्धमान जिल्ह्यातील रैना II ब्लॉकमध्ये आहे.

## नावाचा अर्थ 
दरबेशपूरची स्थापना दुर्वेश या उपाधीने झाली. बंगालीमध्ये याचा अर्थ महागडा (दामी) असा होतो.

## लोकसंख्याशास्त्र 
येथे बंगाली ही सर्वात जास्त वापरली जाणारी भाषा आहे, त्यानंतर हिंदी आणि संथाली भाषांचा क्रमांक लागतो. 

या प्रदेशात बहुसंख्य लोकसंख्या म्हणून १००% लोकसंख्या हिंदू धर्माची आहे. 
* कॅनव्हास आर्ट स्कूल
* दरबेशपूर प्राथमिक शाळा￼.   

## संदर्भ 
वर्ग:पश्चिम बंगालमधील गावे
वर्ग:पूर्व बर्धमान जिल्हा
द स्वॉर्ड ऑफ टिपू सुलतान

***द स्वॉर्ड ऑफ टिपू सुलतान*** हे एक भारतीय ऐतिहासिक दूरचित्रवाणी मालिका आहे. ही मालिका पहिल्यांदा फेब्रुवारी १९९० मध्ये डीडी नॅशनलवर प्रसारित झाले. भगवान गिडवाणी यांच्या कादंबरीवर आधारित, हे नाटक १८ व्या शतकातील म्हैसूरचे शासक टिपू सुलतान यांच्या जीवनाचे आणि काळाचे काल्पनिक चित्रण आहे. या मालिकेच्या भव्यतेसाठी आणि कलाकारांच्या अभिनयासाठी मोठ्या प्रमाणात कौतुक झाले.

## निर्मिती 
या टेलिव्हिजन नाटकाची निर्मिती चित्रपट दिग्दर्शक आणि निर्माते संजय खान यांच्या मालकीच्या *न्यूमेरो युनो इंटरनॅशनल* कंपनीने केली होती. संजय खानचा भाऊ अकबर खानने १८ महिन्यांच्या कालावधीत पहिले २० भाग दिग्दर्शित केले. उर्वरित भाग संजय खान यांनी दिग्दर्शित केले आणि त्यांनी टिपू सुलतानची प्रमुख भूमिका देखील साकारली होती. एकूण ५२ भागांचे चित्रीकरण झाले होते, त्यापैकी काही कर्नाटकातील म्हैसूर येथील प्रीमियर स्टुडिओमध्ये झाले होते. संगीत नौशाद यांनी दिले होते.

### आगीची दुर्घटना 
८ फेब्रुवारी १९८९ रोजी म्हैसूरच्या प्रीमियर स्टुडिओमध्ये जिथे चित्रीकरण सुरू होते तिथे एक मोठी आगीची दुर्घटना घडली. अग्निशमन उपकरणांची उपलब्धता नसणे आणि अग्निसुरक्षा मानकांचे अज्ञान ही प्रमुख कारणे असल्याचे सांगितले जाते. सैल वायरिंग आणि व्हेंटिलेटरचा अभाव ही आग पसरण्यास आणखी कारणे होती. अग्निरोधक साहित्याऐवजी, भिंतींवर गोण्या होत्या आणि चित्रीकरणासाठी मोठ्या प्रमाणात दिवे वापरल्यामुळे तापमान सुमारे १२०°C (२४८°F) पर्यंत वाढले. या सर्व घटकांनी मोठ्या आगीला हातभार लावला; अंतिम मृतांची संख्या ६२ होती. संजय खान स्वतः गंभीर भाजले आणि त्यांना १३ महिने रुग्णालयात घालवावे लागले आणि ७२ शस्त्रक्रिया कराव्या लागल्या. पीडितांना ५००० रुपये सानुग्रह अनुदान देण्यात आले.

## कलाकार 
* संजय खान - टिपू सुलतान
** स्वप्नील जोशी - टिपू सुलतान (बालपण)
** किरण खन्ना - टिपू सुलतान (तरुण)
* शाहबाज खान - हैदरअली
* दीपिका चिखलिया - टिपूची आई
* माया अलग - टिपूची आजी
* मालविका तिवारी - रुकैया, टिपूची पत्नी
* सीमा केळकर - सईदा
* सय्यद बद्र-उल हसन खान बहादूर - म्हैसूरचे महाराज
* शशी शर्मा - म्हैसूरच्या महाराणी
* अनंत नारायण महादेवन - दिवाण पंडित पूर्णैया
* मुकेश ऋषी - मीर सादिक
* अरुण माथूर - निजाम अली खान
* सुधीर कुलकर्णी - नाना फडणवीस
* टॉम अल्टर - रिचर्ड वेलस्ली, पहिला मार्क्वेस वेलस्ली
* बॉब क्रिस्टो - जनरल मॅथ्यूज
* कीथ स्टीव्हनसन - लॉर्ड कॉर्नवॉलिस
* कंवलजीत सिंग - इक्रम मुल्ला खान
* कुनिका सदानंद - यास्मिन, इकराम मुल्ला खानची पत्नी
* श्रीराम लागू - शिवजीशरका
* सत्येन कप्पू - मीर सय्यद
* सुधीर पांडे - जनरल शेख अय्याज
* नवतेज हुंदळ - नंजनाथ
* राणा जंग बहादूर - देवराज
* जसपाल संधू - अहमद शाह बहादूर
* संतोष गुप्ता - रामचंद्रन, हैदर अली चे बालपणीचे मित्र
* सूरज थापर - शाहबाज अली, हैदर अलीचा मोठा भाऊ

## संदर्भ 
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी मालिका
वर्ग:इ.स. १९९० मधील निर्मिती
वर्ग:इ.स. १९९१ मधील समाप्ती
वर्ग:टिपू सुलतान
वर्ग:ऐतिहासिक मालिका
मुकेश ऋषी

**मुकेश ऋषी** (जन्म: १९ एप्रिल १९५६) हा एक भारतीय अभिनेता आणि चित्रपट निर्माता आहे जो प्रामुख्याने हिंदी आणि तेलुगू चित्रपटांमध्ये काम करतो. त्याने मल्याळम, कन्नड, पंजाबी, मराठी आणि तमिळ चित्रपटांमध्येही काम केले आहे. त्याला १९९३ मध्ये *गर्दिश* या चित्रपटातून हिंदीमध्ये पहिले काम मिळाले आणि तेव्हापासून त्याने स्वतःला एक उल्लेखनीय सहाय्यक अभिनेता म्हणून, सामान्यतः खलनायक म्हणून स्थापित केले आहे.

## पुरस्कार नामांकने 
* २०००: **नामांकन** : सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्यासाठी फिल्मफेर पुरस्कार - *सरफरोश*
* २००३: **नामांकन** : सर्वोत्कृष्ट खलनायकासाठी फिल्मफेर पुरस्कार - तेलुगू - *इंद्रा*
* २००४: **नामांकन** : सर्वोत्कृष्ट खलनायकासाठी फिल्मफेर पुरस्कार - तेलुगू - *सीताय्या*

## संदर्भ 
वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेते
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेते
वर्ग:इ.स. १९५६ मधील जन्म
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:कन्नड चित्रपट अभिनेते
वर्ग:मल्याळम चित्रपट अभिनेते
वर्ग:पंजाबी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:तेलुगू चित्रपट अभिनेते
वर्ग:बंगाली चित्रपट अभिनेते
वर्ग:भोजपुरी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:ओडिया चित्रपट अभिनेते
पसंत आहे मुलगी

* पसंत आहे मुलगी (मालिका)
* पसंत आहे मुलगी (१९५६ चित्रपट)
* पसंत आहे मुलगी (१९८९ चित्रपट)
गोलु (उत्सव)

**गोलु (उत्सव)** हा एक दक्षिण भारतात साजरा केला जाणारा उत्सव आहे. यामध्ये बाहुल्यांचे  प्रदर्शन किंवा देखावा मांडणे असे याचे स्वरूप असते. शारदीय नवरात्री विशेषतः विजयादशमीच्या जवळपासच्या दिवसांमध्ये हा उत्सव साजरा केला जातो. भातुकली, एखाद्या विवाहाची मांडणी, हिंदू ग्रंथांमधील कथा असे याचे सादरीकरणाचे विषय असतात.

## स्वरूप
ग्रामीण भागातील कुंभार किंवा लाकडी बाहुल्या तयार करणारे कलाकार या खेळण्यांची निर्मिती करतात. गडद रंगात रंगविलेल्या या बाहुल्या एखाद्या आशयावर आधारित अशी मांडणी करून दर्शनी भागात घरात मांडल्या जातात. नातेवाईक, शेजारी हे एकमेकांकडील गोलु पाहण्यासाठी भेट देतात. उत्सवी विशेष खाद्यपदार्थ तयार केले जातात आणि त्याचा एकत्रित आनंद घेतला जातो. महत्वाच्या हिंदू मंदिरांमध्येही याचा देखावा मांडला जातो.  
तमिळ भाषेत बोम्मई गोलू म्हणजे बाहुल्यांचे प्रदर्शन. तेलगू मध्ये बोम्माला कोलूवू म्हणजे अंगणात मांडलेल्या बाहुल्या. कानडीमध्ये गोमबे हब्बा म्हणजे बाहुल्यांचा उत्सव. सरस्वती, पार्वती आणि लक्ष्मी या देवतांचे नवरात्री उत्सवात केले जाणारे पूजन यानिमित्ताने हे प्रदर्शन मांडले जाते. मुली आणि  महिला त्याची विशेष सजावट करतात.

## नवरात्री पूजा आणि मांडणी 
शारदीय नवरात्री उत्सवाच्या पहिल्या दिवशी गणेश पूजन केले जाते. त्यानंतर देवी सरस्वती, लक्ष्मी आणि दुर्गा यांची आवाहन केले जाते. घरातील वयोज्येष्ठ स्त्री किंवा पुरुष कलशामध्ये देवतांचे आवाहन करतात. यासाठी मुहूर्ताची वेळ पाळली जाते. त्यानंतर गोलु मांडणी करण्यासाठी विषम संख्येचे स्तर असलेली मांडणी उभी केली जाते. पायऱ्या पायऱ्या असलेली ही उभी रचना असते ज्यावर बाहुल्या मांडायच्या असतात. यासाठी लाकडी फळ्यांचा वापर केला जातो. या पायऱ्या त्यावर वस्त्र घालून झाकल्या जातात आणि त्यावर बाहुल्यांची मांडणी विशिष्ट पद्धतीने केली जाते.
हिंदू धर्मातील पौराणिक कथा, राजाची मिरवणूक, रथयात्रा, डोहाळेजेवण, भातुकलीचा खेळ, राजाचा दरबार अशा विविध विषयांवर आधारित मांडणी या ठिकाणी केली जाते. यामध्ये विवाहासाठी तयार झालेले वर आणि वाढू यांच्या लाकडी बाहुल्या मांडणे हे महत्वाचे मानले जाते. चंदनाचे खोड,  रक्तचंदनाचे खोड किंवा मग नारळाची करवंटी यापैकी काही वापरून त्यापासून हे वर आणि वधू  तयार केले जातात. नवविवाहित महिला तिच्या सासरी या प्रकारच्या गोलूची मांडणी करत असते. विवाहासाठी मंगल वस्त्रे घातलेल्या वर वधू च्या या बाहुल्या समृद्धी आणि संततीचे प्रतीक मानल्या जातात. घरातील एका पिढीकडून दुसऱ्या पिढीकडे हस्तांतरीत  झालेल्या या बाहुल्या मांडणे हे या उत्सवाचे वैशिष्ट्य आहे. प्राचीन म्हैसूर शहरावर ६०० वर्षे राज्य केलेल्या राजा वडियार याला मानवंदना देणारी देखावाही मांडला जातो. उत्सवी काळात संध्याकाळी महिलांना एकमेकींच्या घरी आमंत्रित केले जाते. गोलूच्या समोर दिवा प्रज्वलित  केला जातो आणि प्रार्थना केली जाते. देवतेला नैवेद्य दाखविला जातो आणि त्याचे प्रसाद म्हणून वाटप केले जाते.

## मंदिरातील गोलु
मदुराई येथील मीनाक्षी मंदिरात शारदीय नवरात्री उत्सव साजरा केला जातो. या मंदिरात गोलु प्रदर्शन मांडले जाते जे भाविकांचे आकर्षण ठरते.

## चित्रदालन 

File:Pattern of Gods - Navarathri Golu Dolls (15279117018).jpg|गोलू मांडणीसाठी मूर्ती 
File:Golu display Australia 2021 Chettiar fruit shop.jpg|फळे विक्रेता देखावा 

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय सण आणि उत्सव
वर्ग:शारदीय नवरात्र
दशावतार (निःसंदिग्धीकरण)

* दशावतारी नाटक
* दशावतार
* दशावतार (२००८ चित्रपट)
* दशावतार (२०२५ चित्रपट)
सुधीर पांडे

**सुधीर पांडे** हे हिंदी भाषेतील चित्रपट, टेलिव्हिजन आणि रंगभूमीवरील त्यांच्या कामासाठी ओळखले जाणारे एक भारतीय अभिनेता आहेत. अनेक दशकांच्या कारकिर्दीत, त्यांनी विविध सहाय्यक आणि पात्र भूमिका साकारल्या आहेत, बहुतेकदा वडिलधाऱ्या व्यक्तींच्या भूमिका साकारल्या आहे. ते भारतीय चित्रपट आणि दूरचित्रवाणी संस्थाचे पदवीधर आहेत. त्यांचे वडील आकाशवाणी वृत्तवाचक देवकी नंदन पांडे होते.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९४५ मधील जन्म
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेते
वर्ग:भारतीय चित्रपट आणि दूरचित्रवाणी संस्थेचे माजी विद्यार्थी
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बॉब क्रिस्टो

**रॉबर्ट जॉन क्रिस्टो** (१९३८ - २० मार्च २०११) हे एक ऑस्ट्रेलियन-भारतीय सिव्हिल इंजिनिअर आणि हिंदी चित्रपटांमधील अभिनेता होते. संजय खानच्या *अब्दुल्ला* (१९८०) पासून सुरुवात करून, त्यांनी १९८० आणि १९९० च्या दशकात २०० हून अधिक हिंदी चित्रपटांमध्ये काम केले, ज्यात *कुर्बानी* (१९८०), *कालिया* (१९८१), *नास्तिक* (१९८३), *मर्द* (१९८५), *मिस्टर इंडिया* (१९८७), *रूप की रानी चोरों का राजा* (१९९३) आणि *गुमराह* (१९९३) यांचा समावेश होता. ह्यात बहुतेक वेळा त्यांनी गैर-भारतीय गुंड किंवा आर्मी जनरल म्हणून भूमिका केल्या आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:भारताचे नैसर्गिकीकृत नागरिक
वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेते
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेते
वर्ग:भारतीय आत्मचरित्रकार
वर्ग:इ.स. २०११ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९३८ मधील जन्म
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
नवतेज हुंडल

**नवतेज हुंडल** (१९३३ - ८ एप्रिल २०१९)  हे एक भारतीय चित्रपट आणि दूरदर्शन अभिनेते होते.

हुंडल यांचा जन्म १९३३ मध्ये झाला. त्यांनी हिंदी आणि पंजाबी चित्रपट आणि दूरदर्शन मालिकांमध्ये काम केले. त्यांनी नॅशनल स्कूल ऑफ ड्रामामधून पदवी प्राप्त केली. त्यांची मुलगी अवंतिका हुंडल ही एक दूरदर्शन आणि चित्रपट अभिनेत्री आहे. त्यांनी *उरी: द सर्जिकल स्ट्राइकमध्ये* गृहमंत्र्यांची भूमिका साकारली होती. हा त्यांचा शेवटचा चित्रपट होता. त्यांनी *खलनायक* आणि *तेरे मेरे सपने* सारख्या चित्रपटांमध्येही काम केले.

हुंडल यांचे ८ एप्रिल २०१९ रोजी वयाच्या ८६ व्या वर्षी हिपॅटायटीस बीने निधन झाले.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९३३ मधील जन्म
वर्ग:राष्ट्रीय नाट्य विद्यालयाचे माजी विद्यार्थी
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेते
वर्ग:इ.स. २०१९ मधील मृत्यू
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
माया अलग

**माया अलग** ही एक भारतीय टेलिव्हिजन आणि चित्रपट अभिनेत्री आहे.

मायाचे लग्न सुनील अलग यांच्याशी झाले आहे, जे ब्रिटानिया इंडस्ट्रीजचे माजी व्यवस्थापकीय संचालक आणि सीईओ आहेत. त्यांची मुलगी अंजोरी अलग देखील एक अभिनेत्री आहे. मायाने तिच्या कारकिर्दीला मॉडेल म्हणून सुरुवात केली. अभिनेता दलीप ताहिलने तिला एक जाहिरात ऑफर केला, ज्यासाठी तिने ऑडिशन दिले.

## चित्रपटांची यादी 
* *थोडीसी बेवफाई* (१९८०)
* *नकली चेहरा* (१९८७)
* *मेरे बाद* (१९८८)
* *यलगार* (१९९२)
* *आयना* (१९९३)
* *चंद्र मुखी* (१९९३)
* *फूल* (१९९३)
* *बेताज बादशाह* (१९९४)
* *जवाब* (१९९५)
* *डान्स पार्टी* (१९९५)
* *साजन की बहों में* (१९९५)
* *गुड्डू* (१९९५)
* *दिया और तुफान* (१९९५)
* *रामशास्त्र* (१९९५)
* *आशिक मस्ताने* (१९९५)
* *सनम* (१९९७)
* *वजूद* (१९९८)
* *कच्चे धागे* (१९९९)
* *अलबेला* (२००१)
* *रेहना है तेरे दिल में* (२००१)
* *मुझसे दोस्ती करोगे!* (२००२)
* *तलाश: द हंट बिगिन्स* (२००३)
* *अंदाज* (२००३)
* *एलओसी कारगिल* (२००३)
* *पेज ३* (२००५)
* *मेरे जीवन साथी* (२००६)
* *उमराव जान (२००६)* 

## दूरदर्शन 
* *छोटी बडी बातें* (१९८६)
* *द स्वॉर्ड ऑफ टिपू सुलतान* (१९९०)
* *द ग्रेट मराठा* (१९९४)
* *अंदाज* (१९९४)
* *जय हनुमान* (१९९७-२०००)
* *घुटन* (१९९७-१९९८)
* *हीना* (१९९८-२००३)
* *किटी पार्टी*
* *१८५७ क्रांती* (२०००-०१)
* *नूरजहाँ* (२०००-२००१)
* *कैसा ये प्यार है* (२००५)
* *अदालत* (२०१०-१६) - करण दिवाकर पाठकची आई
* *ब्लडी ब्रदर्स* (२०२२) (वेब सिरीज झी५)

## संदर्भ 
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:भारतीय चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
एमर्सन मनांगाग्वा

**एमर्सन दाम्बुड्झो मनांगाग्वा** (१५ सप्टेंबर, १९४२:शबानी, दक्षिण ऱ्होडेशिया - ) हे झिम्बाब्वेचे राजकारणी आहेत. हे २०१७पासून देशाचे राष्ट्राध्यक्ष आहेत.

## संदर्भ 
वर्ग:झिम्बाब्वेचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:लंडन विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी
वर्ग:इ.स. १९४२ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
द ग्रेट मराठा

***द ग्रेट मराठा*** ही एक भारतीय ऐतिहासिक नाट्य टेलिव्हिजन मालिका आहे जी संजय खान दिग्दर्शित आणि नुमेरो युनो इंटरनॅशनल लिमिटेड निर्मित आहे. ही मालिका डीडी नॅशनलवर प्रसारित झाली जी महादाजी शिंदे यांच्या जीवनावर आधारित आहे. या मालिकेत ४७ भाग होते. ह्याचे संगीत खय्याम यांनी दिले होते.

## कलाकार 
* बाळ धुरी - बाळाजी बाजीराव पेशवे
* शाहबाज खान - महादजी शिंदे
* फरीदा जलाल - चिमणाबाई 
* कार्तिका राणे - यमुनाबाई 
* दीपराज राणा - जानकोजी राव सिंधिया 
* पंकज धीर - सदाशिवराव भाऊ 
* संजय स्वराज - विश्वासराव पेशवे 
* मंगल ढिल्लन - दत्ताजी शिंदे 
* फिरोज अली - तुकोजी राव सिंधिया
* मुकेश खन्ना - इब्राहिम खान गारदी
* राजेश जोशी - विठ्ठल शिवदेव विंचूरकर
* गाजी शाह - राणा खान
* शमा देशपांडे - गोपिकाबाई
* राहुल अवस्थी - माधवराव पेशवे 
* मधुरा देव - रमाबाई पेशवे
* रिंकू धवन - गंगाबाई साठे 
* हरिओम पराशर - नाना फडणवीस
* परीक्षित साहनी - मल्हारराव होळकर
* मृणाल कुलकर्णी - अहिल्यादेवी होळकर
* सीमा केळकर/ अंजू महेंद्रू - हरकूबाई साहिब होळकर
* संजय मेहेंदिरता - तुकोजीराव होळकर 
* भूषण जीवन - रघुनाथराव पेशवे
* उत्कर्षा नाईक - आनंदीबाई भट
* ऋषभ शुक्ला - शाह आलम II
* जितेंद्र त्रेहान - इमाद-उल-मुल्क
* इरफान खान - नजीब उद दौला 
* बॉब क्रिस्टो - अहमद शाह दुराणी
* माया अलग - अवधची बेगम साध-रुह-निसा
* बेंजामिन गिलानी - शुजा उद दौला
* फकीर नबी - बरखुर्दर खान 
* टॉम आल्टर - रॉबर्ट क्लाइव्ह
* नोशिरवान जहांगीर - वॉरन हेस्टिंग्स 
* अरुण बाली  - मन्सूर शाह बाबा / आलमगीर दुसरा
* सुनील नागर -  बेनोइट डी बोईग्ने

## संदर्भ 
वर्ग:मराठा साम्राज्य
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी मालिका
वर्ग:दूरदर्शन दूरचित्रवाहिनी मालिका
वर्ग:ऐतिहासिक मालिका
गॅस्टन ब्राउन

**गॅस्टन अल्फोन्सो ब्राउन** (९ फेब्रुवारी, १९६७:सेंट जॉन्स, अँटिगा) हे अँटिगाचे राजकारणी आहेत. हे अँटिगा आणि बार्बुडाचे पंतप्रधान आणि २०१४ पासून लेबर पक्षाचे नेते आहेत. राजकारणात येण्यापूर्वी ते बँकर आणि व्यापारी होते.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९६७ मधील जन्म
वर्ग:अँटिगा आणि बार्बुडाचे पंतप्रधान
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
दीपराज राणा

**दीपराज राणा** हा एक भारतीय चित्रपट आणि दूरदर्शन अभिनेता आहे.

त्यांचा जन्म प्रयागराजमध्ये झाले. आता ते मुंबईत राहतात. त्यांचे लग्न टीव्ही अभिनेत्री नताशा राणाशी झाले आहे जी *सपना बाबुल का... बिदाई* या दूरचित्रवाणी मालिकेत छोटी माँची भूमिका साकारण्यासाठी प्रसिद्ध आहे.

राणाने दोन दशकांहून अधिक काळ काम केले आहे आणि त्याच्या प्रमुख भूमिकांमध्ये *रिपोर्टर* मालिका आणि *मंगल पांडे: द रायझिंग या* चित्रपटातील भूमिकांचा समावेश आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९७० मधील जन्म
मंगल ढिल्लन

**मंगल सिंह ढिल्लन** (१८ जून १९५७ - ११ जून २०२३) हे एक भारतीय अभिनेता, लेखक, दिग्दर्शक आणि चित्रपट निर्माता होते. त्यांचा जन्म पंजाबमधील फरीदकोट जिल्ह्यातील कोटकपुरा जवळील वंडर जटाना येथे झाला. त्यांनी दूरचित्रवाणी मालिका आणि चित्रपटांमध्ये अनेक सहाय्यक भूमिका साकरल्या.

ढिल्लन यांनी दिल्लीत नाट्य क्षेत्रात काम केले आणि १९७९ मध्ये पंजाब विद्यापीठ, चंदिगढ येथे भारतीय नाट्य विभागात प्रवेश घेतला आणि १९८० मध्ये अभिनयात पदव्युत्तर पदविका अभ्यासक्रम पूर्ण केला.

ढिल्लन यांनी १९९४ मध्ये कलाकार रितू ढिल्लन यांच्याशी लग्न केले; या जोडप्याला एक मुलगा आणि एक मुलगी आहे.

११ जून २०२३ रोजी पंजाबमधील लुधियाना येथे कर्करोगाने दीर्घकाळ ग्रस्त राहिल्यानंतर ढिल्लन यांचे निधन झाले. ते ६५ वर्षांचे होते.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०२३ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९७४ मधील जन्म
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:कर्करोगामुळे मृत्यू
कार्तिका राणे

**कार्तिका राणे** (जन्म १७ मार्च १९७७) ही एक भारतीय अभिनेत्री आहे. राणे यांनी आपल्या कारकिर्दीची सुरुवात *द ग्रेट मराठा* या ऐतिहासिक नाट्य मालिकेतून यमुनाबाई (महादजी शिंदे यांची पत्नी) म्हणून केली. *एक से बढकर एक* मधील अंतरा, *कॅप्टन व्योम* मधील लेफ्टनंट माया आणि *हम परदेसी हो गये* मधील मल्लिका या भूमिकेत तिला यश मिळाले. या यशानंतर, ती *यश* (१९९६), *हल्ला* (२००८) आणि मराठी चित्रपट, *सातच्या आत घरात* (२००४) दिसली.

राणे ही मूळची गोव्याची रहिवासी आहे. तिचे काका प्रतापसिंह राणे हे गोव्याचे माजी मुख्यमंत्री आहे. ती सोफिया कॉलेजमधून समाजशास्त्राची पदवीधर आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:गोव्याच्या संवैधानिक व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९७७ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
फकीर नबी

**फकीर नबी** (१९५३ - २६ जून २०२०), हा एक अफगाण चित्रपट अभिनेता होता ज्याची अफगाण चित्रपट आणि बॉलिवूडमधील व्यावसायिक कारकीर्द २२ वर्षांहून अधिक काळ चालली. नबी ४० हून अधिक अफगाण चित्रपटांमध्ये दिसले, ज्यात *अख्तर-ए-मस्खरा* या चित्रपटातील मुख्य भूमिका समाविष्ट आहे.

नबीने अफगाण चित्रपट *सिया मोये जलाली* मधून चित्रपटसृष्टीत पदार्पण केले. तो बॉलीवूड चित्रपटांमध्ये दिसला, ज्यात *कहो ना...* *प्यार है* (२०००) होता. त्याने लोकप्रिय टीव्ही मालिका *शक्तिमान* मधील नकारात्मक पात्र कपालाची भूमिका केली होती.

अफगाणिस्तानातील कोविड-१९ साथीच्या आजारादरम्यान, २६ जून २०२० रोजी वयाच्या ६७ व्या वर्षी काबूलमधील एका रुग्णालयात नबी यांचे  निधन झाले. उपचारांसाठी ते तीन आठवड्यांपासून रुग्णालयात दाखल होते. नबी यांच्या पश्चात त्यांची पत्नी आणि मुलगी, नजमा नबी आहेत.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०२० मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स.च्या १९५० च्या दशकातील जन्म
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेते
वर्ग:कोविड-१९ महामारीमुळे मृत्यू
युग (मालिका)

***युग*** ही एक भारतीय हिंदी भाषेतील दूरदर्शन मालिका होती. ती सप्टेंबर १९९६ ते नोव्हेंबर १९९७ या कालावधीत डीडी नॅशनलवर प्रसारित झाली.

*युग* ही भारतीय स्वातंत्र्यसैनिकांची आणि भारताचे स्वातंत्र्य मिळवण्यासाठीच्या संघर्षाची कहाणी दर्शविणारी एक काल्पनिक मालिका होती. ही मालिका सुनील अग्निहोत्री यांनी निर्मित आणि दिग्दर्शित केली होती आणि त्यात हेमा मालिनी, अश्विनी भावे, पंकज धीर, शाहबाज खान, मुकेश खन्ना, विनोद कपूर, जावेद खान, सुदेश बेरी आणि अभिमन्यू सिंग असे उल्लेखनीय कलाकार होते.

## कलाकार 
* हेमा मालिनी - निर्मला
* अश्विनी भावे - रुक्मिणी
* पंकज धीर - अलि खान
* शाहबाज खान / सुदेश बेरी - विरेंद्र सिंह
* मुकेश खन्ना - दर्शन लाल
* विंदू दारा सिंह - भिमा डाकू
* अर्जुन - पिटर गोम्स
* जावेद खान - वकिल पी.सी दास
* विनोद कपूर - रणजीत बसू
* दारासिंग रंधावा - करतार सिंह
* निमई बाली - हजारी
* दीपराज राणा - देवा
* आसिफ शेख - हसरत नुरानी
* प्रिया तेंडुलकर - पत्रकार सुहासिनी
* शिखा स्वरूप - प्राध्यापिका अंजली 
* अभिमन्यू सिंग - कमिश्नर साहेब
* नीना गुप्ता - वकिल
* मामीक सिंह - अर्जुन सिंह
* असराणी - जेलर
* प्रदीप रावत - मार्शल
* शेहझाद खान - ठाकूर विक्रम सिंह 
* टॉम आल्टर - अबुल कलाम आझाद
* सौरभ दुबे -मोहम्मद अली जिना
* किरण जुनेजा - दुर्गा 
* सोनू वालिया - ब्रिटीश मुलगी
* दुर्गा जसराज - क्रांतीकारी शिख मुलगी 
* सुधा चंद्रन - सकिना, अलि खानची बहिण
* कल्पना अय्यर - सरोजीनी सेन
* निलम मेहरा - बेगम नफिसा
* सुलभा देशपांडे - वेडी क्रांतीकारी बाई
* दिपक पराशर - गांधीवादी अमर सिंह
* मंगल ढिल्लन - राजा ठाकूर
* ए.के. हंगल - गांधीवादी नेता
* अजित वाच्छानी - डी.एम.
* अमित बहल - जय दत्त
* अरुण बाली - दिना नाथ राय बहादूर
* भरत कपूर - काँग्रेस नेता
* गजेंद्र चौहान - जिल्हा दंडाधिकारी
* मोहन कपूर - तेजपाल
* गोगा कपूर - गव्हर्नर
* पेंटल - ब्रिटीश कोळसाखाण मालक
* राजिव वर्मा - कृष्णकांत सहाय 
* राज किरण - मौलाना नौसार अली 
* रझा मुराद - खलील रहमान
* सुधीर दळवी - मास्टरजी
* विजयेंद्र घाटगे - राजा राजेंद्र सिंह

## संदर्भ 
वर्ग:ऐतिहासिक मालिका
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी मालिका
वर्ग:दूरदर्शन दूरचित्रवाहिनी मालिका
विंदू दारा सिंह

**विंदू दारा सिंह** (जन्म: **वीरेंद्र सिंह रंधावा** ; ६ मे १९६४) हा एक भारतीय अभिनेता आहे जो हिंदी आणि पंजाबी टेलिव्हिजन व चित्रपटांमध्ये काम करतो. तो *हिंदी बिग बॉसच्या* तिसऱ्या सत्राचा विजेता आहे. याआधी, १९९६ मध्ये त्याने सोनी टीव्हीवरील *जय वीर हनुमान* टेलिव्हिजन मालिकेत  हनुमानाची भूमिका केली होती.

मे २०१३ मध्ये, त्याला बुकींशी संबंध आणि २०१३ च्या इंडियन प्रीमियर लीग स्पॉट-फिक्सिंग प्रकरणात सहभाग असल्याबद्दल अटक करण्यात आली होती.

## संदर्भ 
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेते
वर्ग:इ.स. १९६४ मधील जन्म
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
विश्वरूप

**विश्वरूप**  किंवा **विराटरूप** हे हिंदू देवता विष्णूचे एक प्रतीकात्मक रूप आणि दर्शन आहे. विश्वरूप दर्शने अनेक ठिकाणी वर्णित आहेत. यांतील सर्वात प्रसिद्ध *भगवद्गीतेमध्ये* आहे, जे कृष्णाने *महाभारतात* अर्जुनाला दिले होते. विश्वरूप हे विष्णूचे सर्वोच्च रूप मानले जाते. या रूपात संपूर्ण विश्व त्याच्या आत सामावलेले असल्याचे वर्णन केले आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:कृष्णाची रूपे
वर्ग:विष्णूची रूपे
दीपक पराशर

**दीपक पराशर** (जन्म: २ एप्रिल १९५२) हा एक भारतीय अभिनेता आणि माजी मॉडेल आहे. त्याचे प्रसिद्ध चित्रपट म्हणजे *इन्साफ का तराजू* (१९८०), *निकाह* (१९८२) आणि *शराबी* (१९८४). त्याने २००६ मध्ये हिंदी *बिग बॉसमध्ये* स्पर्धा केली होती.

## संदर्भ 
वर्ग:दिल्ली विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेते
वर्ग:भारतातील पुरुष मॉडेल
वर्ग:पंजाबी व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९५२ मधील जन्म
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
फिल्मफेर सर्वोत्तम दृश्य पुरस्कार

**फिल्मफेर सर्वोत्तम दृश्य पुरस्कार** हा फिल्मफेर पुरस्कारांपैकी एक पुरस्कार आहे. हा सोनी एक्झिक्युटिव्ह्जच्या ज्युरी सदस्यांनी ठरवला जातो. त्या वर्षातील सर्वात लोकप्रिय चित्रपटांपैकी पाच दृश्ये नामांकित होतात व त्यामधील एक विजेता ठरतो. 

१९९९ मध्ये ह्या श्रेणीची सुरुवात झाली; पण २०१२ मध्ये हा बंद करण्यात आला.

## विजेते 
## संदर्भ 
वर्ग:फिल्मफेर पुरस्कार
अरुण बाली

**अरुण बाली** (२३ डिसेंबर १९४२ - ७ ऑक्टोबर २०२२) हे एक भारतीय अभिनेते होते ज्यांनी अनेक चित्रपट आणि दूरदर्शन मालिकांमध्ये काम केले आहे. त्यांनी १९९० च्या कालखंडातील नाटक *चाणक्य*  मध्ये महाराज पोरस, दूरदर्शनवरील *स्वाभिमान*  मध्ये कुंवर सिंग आणि २००० च्या वादग्रस्त आणि समीक्षकांनी प्रशंसित *हे राम* या चित्रपटात अविभाजित बंगालचे मुख्यमंत्री हुसेन शाहीद सुऱ्हावर्दी यांची भूमिका साकारली होती. २००० च्या दशकात, ते *कुमकुम - एक प्यारा सा बंधन* मधील हर्षवर्धन वाधवा यांच्यासारख्या "आजोबासारख्या" भूमिकांसाठी प्रसिद्ध झाले ज्यामुळे त्यांना लोकप्रियता मिळाली.

मायस्थेनिया ग्रॅव्हिसच्या उपचारानंतर ७ ऑक्टोबर २०२२ रोजी वयाच्या ७९ व्या वर्षी मुंबई उपनगरातील त्यांच्या घरी त्यांचे निधन झाले.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०२२ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९४२ मधील जन्म
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रुस्तमपूर (मैनपुरी)

**रुस्तमपूर** हे गाव कुरौली ब्लॉक मैनपुरी जिल्हा उत्तर प्रदेश, भारत येथे आहे. २०११ मध्ये, त्याची लोकसंख्या ८६१ होती. या गावत ११५ घरे होती.

## लोकसंख्याशास्त्र 
२०११ मध्ये रुस्तमपूरची लोकसंख्या ८६१ होती.

१९८१ च्या जनगणनेनुसार रुस्तमपूरची लोकसंख्या ४४६ होती. त्या वेळेस येथे ८६ घरे  होती.

१९६१ च्या जनगणनेनुसार रुस्तमपूरमध्ये २९९ लोक (१५३ पुरुष आणि १४६ महिला) होत्या.यात ५५ कुटुंबे आणि ३७ घरे होती. या गावाचे क्षेत्रफळ २५२ एकर होते. 

## पायाभूत सुविधा 
२०११ पर्यंत रुस्तमपूरमध्ये १ प्राथमिक शाळा होती. त्यात कोणतीही आरोग्य सुविधा नव्हती. पिण्याचे पाणी हँड पंप आणि ट्यूब विहिरीद्वारे पुरवले जात होते. तेथे सार्वजनिक शौचालये नव्हती. गावात एक पोस्ट ऑफिस आणि सार्वजनिक वाचनालय होते. तसेच सर्व कारणांसाठी कमीतकमी काही प्रमाणात वीज उपलब्ध होती. येथील रस्ते कच्च्या आणि पक्या पद्धतीचे होते.

## संदर्भ 
वर्ग:मैनपुरी जिल्ह्यातील गावे
लॉरेंझो दि पिएरो दे मेदिची

**लॉरेंझो दि पिएरो दे मेदिची** (१२ सप्टेंबर, १४९२ &#x2013; ४ मे, १५१९) हा १५१६ पासून १५१९ मध्ये त्याच्या मृत्यूपर्यंत फ्लॉरेन्सचा शासक होता. त्याच काळात तो उर्बिनोचा ड्यूक देखील होता. हा लॉरेन्झो दे मेदिचीचा नातू होता.

## कुटुंब 
लॉरेंझो व पिएरो मेदिचीचा आणि त्याची पत्नी आल्फोन्सिना ओर्सिनीचा मुलगा होता. त्याला कॅथरीन नावाची एकुलती एक मुलगी झाली. कॅथरीनच्या जन्माच्या एका महिन्यातच लॉरेंझो आणि त्याच्या पत्नीचा मृत्यू झाला.

मेदिची घराण्यातील पोप क्लेमेंट सातव्याने आपल्या संपत्ती आणि शक्तीचा वापर करून आपली पुतणी कॅथरीन दे मेदिचीचे लग्न फ्रांसच्या राजकुमाराशी लावून दिले. कॅथरीन पुढे जाता फ्रांसची राणी बनली.

लॉरेंझोचा अनौरस मुलगा अलेस्सांद्रो दे मेदिची त्याचा वारस होता व लॉरेन्झोनंतर फ्लॉरेन्सचा पहिला ड्यूक झाला.

## संदर्भ 
वर्ग:मेदिची घराणे
वर्ग:उर्बिनोचे ड्यूक
वर्ग:फ्लोरेन्सचे ड्यूक
वर्ग:इ.स. १५१९ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १४९२ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
परीक्षित साहनी

**परीक्षित साहनी** (१ जानेवारी, १९३९) हा एक भारतीय चित्रपट आणि दूरदर्शन अभिनेता आहे. याने हिंदी आणि पंजाबी चित्रपटांमध्ये काम केले आहे. तो बॅरिस्टर विनोद, गुल गुलशन गुलफाम (दूरदर्शन) आणि गाथा (स्टार प्लस) या टीव्ही मालिकांमधील भूमिकांसाठी ओळखला जातो. त्याने राजकुमार हिरानी यांचे ब्लॉकबस्टर चित्रपट *लगे रहो मुन्ना भाई*, *३ इडियट्स* आणि *पी.के.* यासह अनेक चित्रपटांमध्ये काम केले आहे.

तो अभिनेता बलराज साहनी यांचा मुलगा आणि लेखक भीष्म साहनी यांचा पुतण्या आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:इंग्लिश भाषी भारतीय लेखक
वर्ग:भारतीय आत्मचरित्रकार
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेते
वर्ग:इ.स. १९४४ मधील जन्म
वर्ग:दिल्ली विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जॉनी ब्रिसेन्यो

**जॉन अँटोनियो ब्रिसेन्यो** (१७ जुलै, १९६० - ) हे बेलीझचे राजकारणी आणि उद्योजक आहेत. हे १२ नोव्हेंबर २०२० पासून बेलीझचे पाचवे आणि सध्याचे पंतप्रधान आहेत. ब्रिसेन्यो २०१६ पासून पीपल्स युनायटेड पार्टीचे नेते आहेत. ते २००८ ते २०११ आणि २०१६ ते २०२० पर्यंत विरोधी पक्षनेते होते  १९९८ ते २००७ पर्यंत ब्रिसेन्यो सैद मुसा यांच्या नेतृत्वाखाली उपपंतप्रधान होते.

## संदर्भ 
वर्ग:बेलीझचे पंतप्रधान
वर्ग:इ.स. १९६० मधील जन्म
वर्ग:बेलीझचे उपपंतप्रधान
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मिया मॉटली

**मिया "मा" अमोर मॉटली** (१ ऑक्टोबर, १९६५ - ) या बार्बाडोसच्या राजकारणी आणि वकील आहेत. या २०१८ पासून बार्बाडोसच्या आठवी पंतप्रधान आहेत. मॉटली  २००८ पासून बार्बाडोस लेबर पार्टीच्या नेत्या म्हणून आहेत. या दोन्ही पदांवर काम करणाऱ्या मॉटली पहिल्या महिला आहेत. देशाच्या संवैधानिक राजेशाहीला संपुष्टात आणणाऱ्या घटनात्मक बदलांनंतर, त्या बार्बाडोसच्या प्रजासत्ताक व्यवस्थेखाली पहिल्या पंतप्रधान आहेत.
[उजवे|इवलेसे|कॅनडाचे पंतप्रधान [जस्टिन त्रूदो|जस्टिन ट्रूडो यांच्यासोबत मोटली, २४ सप्टेंबर २०१८]]

## संदर्भ 
वर्ग:लंडन विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी
वर्ग:इ.स. १९६५ मधील जन्म
वर्ग:बार्बाडोसचे पंतप्रधान
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
मार्क कार्नी

**मार्क जोसेफ कार्नी** (१६ मार्च, १९६५:फोर्ट स्मिथ, नॉर्थवेस्ट टेरिटोरीज, कॅनडा - ) हे कॅनेडियन राजकारणी आणि अर्थशास्त्रज्ञ आहेत जे २०२५ पासून कॅनडाचे २४ वे आणि सध्याचे पंतप्रधान आहेत. हे २०२५ पासून लिबरल पक्षाचे नेते आणि नेपिअनचे खासदार आहेत. त्यांनी यापूर्वी २००८ ते २०१३ पर्यंत बँक ऑफ कॅनडाचे गव्हर्नर आणि २०१३ ते २०२० पर्यंत बँक ऑफ इंग्लंडचे गव्हर्नर होते.

## संदर्भ 
वर्ग:कॅनडाचे पंतप्रधान
वर्ग:हार्वर्ड कॉलेजचे माजी विद्यार्थी
वर्ग:इ.स. १९६५ मधील जन्म
वर्ग:नेपिअनचे खासदार
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:हयात व्यक्ती
देवनागरी संयोगी अव्यय

**देवनागरी संयोगी अव्यय** ही बऱ्याच भारतीय भाषांची प्रमुख लेखन पद्धती आहे. मराठी, भोजपुरी, कोकणी, संस्कृत, पाली, सिंधी, काश्मिरी, नेपाळी, बोडो, अंगिका, मैथिली, रोमानी, हिंदी ,बंजारा भाषा इत्यादी भाषा देवनागरीत लिहिल्या जातात.  देवनागरी लिपी एकंदरीत देशातल्या व देशाबाहेरच्या एकूण १९४ भाषांसाठी वापरली जाते.

वर्ग:व्याकरण
चित्रकार धुरंधर मार्ग

**चित्रकार धुरंधर मार्ग** हा मुंबई येथील खार परिसरात असलेला एक रस्ता मार्ग आहे.
## पार्श्वभूमी
इसवी सन १८९६ मध्ये मुख्य मुंबई (दक्षिण मुंबई - वांद्रे ते चर्चगेट) येथे प्लेग ची साथ आली. त्या साथीमध्ये अनेक लोकांना लागण होऊन बरीच माणसे दगावली. त्यावेळी मुख्य मुंबई सोडून बरेच लोक मुंबई उपनगरात राहावयास गेले. दक्षिण मुंबई येथील मूळ स्थानिक रहिवासी असलेले पाठारे प्रभू समाजातील काही लोकही स्वच्छ हवा, साफ पाणी,आणि निरोगी जागा उपलब्ध असलेल्या खार येथे गेले व तेथेच कायमस्वरूपी राहावयास लागले. येथेच पाठारे प्रभू नगर स्थापन करून ते कायमचे स्थिरस्थावर झाले. येथे आलेल्या अनेक पाठारे प्रभू समाजातील लोकांपैकी एक कुटुंब चित्रकार महादेव विश्वनाथ धुरंधर यांचे होते.त्यांना ब्रिटिश सरकारने रावबहादूर ही पदवी बहाल केली होती.त्यांचा अंबा सदन हा बंगला होता.रावबहादूर महादेव विश्वनाथ धुरंधर यांच्या स्मरणार्थ या बंगल्याजवळून जाणाऱ्या रस्त्याला बृहन्मुंबई महानगरपालिकेने चित्रकार धुरंधर मार्ग हे नाव दिलेले आहे.
## संदर्भ व नोंदी
वर्ग:मुंबईमधील रस्ते
निमई बाली

**निमई बाली** हा एक भारतीय अभिनेता आहे जो सामान्यतः सहाय्यक आणि खलनायक भूमिका करतो. तो *लाडो २* या टीव्ही मालिकेतील भूमिकेसाठी प्रसिद्ध आहे.

बाली यांनी त्यांच्या कारकिर्दीची सुरुवात *चंद्रकांता*  या टीव्ही मालिकेत सूर्याची भूमिका करून केली. त्यानंतर त्यांनी *सीआयडी: स्पेशल ब्युरो* या टीव्ही मालिकेत वरिष्ठ निरीक्षक प्रतापची भूमिका केली.

१९९७-२००० च्या *जय हनुमान* या हिंदी टेलिव्हिजन मालिकेत पवन देव, वाली या भूमिका साकारण्यासाठी तो ओळखला जातो, ज्याचे दिग्दर्शन  संजय खान यांनी केले होते. २०००-२००२ च्या *विष्णू पूराण* या हिंदी टेलिव्हिजन मालिकेत त्यांनी भगवान विष्णूच्या रक्षक जयची आणि जयाच्या तीन असुर अवतारांपैकी दोन, हिरण्यकशिपू आणि रावणाची भूमिका साकारली होती. २००१ मध्ये त्याने *जय महाभारत* या मालिकेत दुर्योधनाची भूमिका केली. त्यांनी *भाभी*, *कुमकुम - एक प्यारा सा बंधन*, *डोली सजा के*, *अंबर धारा*,  *वो रहने वाली मेहलों की*, *युग* आणि *ओम नमः शिवाय* या मालिकांमध्ये पण काम केले आहे.

बालीने अभिनेत्री साहिला चढ्ढाशी लग्न केले आहे. या जोडप्याला एक मुलगी आहे. तो बॉलिवूड अभिनेता संजय दत्तचा चुलत भाऊ आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९६९ मधील जन्म
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वस्त्रगाळ

**वस्त्रगाळ** ह्या शब्दाचा थोडक्यात अर्थ म्हणजे अतिशय बारीक पीठ किंवा चूर्ण.

## प्रास्ताविक
#वस्त्रगाळ हा शब्द औषध,स्वयंपाक,रंगकाम,खडीकाम इत्यादी ठिकाणी वापरला जातो.
#हल्ली वस्त्रगाळ हा शब्द सामाजिक जीवनात ही वापरला जातो.
#सामाजिक जीवनात आपण काय ऐकावे, काय पाहावे, पाहिजे तेवढेच ऐकणे, पाहणे, ऐकविणे, दाखविणे हा नवीन जमान्यात रुढ होत चाललेला समाजातील प्रकार म्हणजे एक प्रकारचा वस्त्रगाळ क्रियाच आहे.

## क्रिया
#वस्त्रगाळ करण्यासाठी सुती, स्वच्छ धुतलेले, पांढऱ्या रंगाचे वस्त्र वापरले जाते. रंगीत वस्त्र वापरण्यात येत नाही कारण त्यामुळे वस्त्रगाळ केल्यानंतर वस्त्रावर राहिलेली भरड सहजासहजी लक्षात येत नाही.
#धुतलेले कापड ऊन्हात खडखडीत वाळवतात.
#वाळवलेले कापड झटकून, नीट तपासून, गरजेनुसार एक, दोन, चार घड्या घालतात.
#जे काही गाळायचे असेल ते थोडे थोडे त्या वस्त्रावर घेतात.
#वस्त्र किंवा ते कापड घट्ट पकडून त्यावर गाळण्यासाठी ठेवलेल्या पीठ किंवा चूर्ण ह्यावर हलक्या हाताने किती बोटाने गोल गोल फिरवले जाते.
#वस्त्राच्या खाली ठेवलेल्या पातेल्यात किंवा डब्यात हळूहळू पीठ किंवा चूर्ण पडत राहते.
#कापड किंवा वस्त्र यावर वरच्या भागात भरड शिल्लक राहते.
#अश्या प्रकारे केलेले पीठ किंवा चूर्ण हे अतिशय बारीक असते.
#वस्त्रगाळ करण्यासाठी जे पीठ किंवा चूर्ण वापरले जाते ते भरड नसते.कापडाच्या उभ्या आडव्या धाग्यांत असलेल्या अत्यंत सूक्ष्म जागेतून ते जास्तीत जास्त बारीक किंवा लीन मिळविले जाते.
#चाळणीतून चाळणे यानंतरची प्रक्रिया वस्त्रगाळ ही अवलंबली जाते.

## संदर्भ व नोंदी
वर्ग:शब्द
समुद्र विश्वपरिक्रमा

**समुद्र विश्वपरिक्रमा** ही एक सागरावरील विश्वप्रदक्षिणेवर जाणारी मोहीम आहे.

## प्रास्ताविक
गुरुवार दिनांक ११ सप्टेंबर २०२५ रोजी तिन्ही दलातील १० महिला आठ महिन्याच्या २६००० सागरी मैलाच्या विश्वप्रदक्षिणेवर निघणार आहेत.
#ही विश्वपरिक्रमा शिडनौकेने होणार आहे.
#ह्या मोहिमेचे नेतृत्व लेफ्टनंट कर्नल अनुजा वरुडकर करणार आहेत.
# अनुजा वरुडकर ह्या भूदलात काम करतात.
#भूदलात असल्याने त्यांचा सागराशी संबंध आला नाही. 
#त्यांनी या मोहिमेसाठी खास तीन वर्षाचे सागरावर प्रशिक्षण घेतले.
#प्रशिक्षणादरम्यान त्यांनी मुंबई ते सेशेल्स अशी दुतर्फा मोहीम केली.
#या मोहिमेसाठी एकेचाळीस महिला अधिकाऱ्यांची चाचणी झाली.
# ४१ महिला अधिकाऱ्यांमधून दहा महिला अधिकाऱ्यांना या मोहिमेसाठी निवडण्यात आले.
# १० महिला अधिकाऱ्यांपैकी ५ भूदल,४ हवाईदल आणि १ नौदलातील अधिकारी आहेत.

## लेफ्टनंट कर्नल अनुजा वरुडकर
अनुजा ह्या भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील पुणे येथील मूळ रहिवासी आहेत.वयाच्या एकवीस वर्षांपासून त्या भूदलात कार्यरत आहेत. भारतात त्यांनी अनेक ठिकाणी सेवा दिलेली आहे. त्यांचे पतीही लष्करात कार्यरत आहेत.

## संदर्भ व नोंदी
वर्ग:भारतीय नौदल
भिदौरा

**भिदौरा** हे गाव बरनाहल ब्लॉक मैनपुरी जिल्हा, उत्तर प्रदेश येथे आहे. २०११ मध्ये, त्याची लोकसंख्या २३१५ होती. त्या गावत ३९८ घरे होती.

## लोकसंख्याशास्त्र 
२०११ मध्ये भिदौराची लोकसंख्या २३१५ होती.

१९६१ च्या जनगणनेनुसार भिदौरामध्ये ४ गावे आहेत. ज्यात एकूण ८९७ लोक (४८२ पुरुष आणि ४१५ महिला) आहेत. यात १५९ कुटुंबे आणि ११८ घरे होती. या गावाचे क्षेत्रफळ १०११ एकर असे होते.

## पायाभूत सुविधा 
२०११ पर्यंत भिदौरामध्ये १ प्राथमिक शाळा होती. त्यात कोणत्याही प्रकारची आरोग्य सुविधा नव्हती. पिण्याचे पाणी हँड पंप आणि ट्यूब विहिरीद्वारे पुरवले जात होते. तेथे सार्वजनिक शौचालये नव्हती. गावात सार्वजनिक वाचनालय होते पण पोस्ट ऑफिस नव्हते. सर्व कारणांसाठी किमान काही प्रमाणात वीज उपलब्ध होती. या गावात कच्चे आणि पक्के रस्ते होते.

## संदर्भ 
वर्ग:मैनपुरी जिल्ह्यातील गावे
गोलमाल ३

***गोलमाल ३*** हा २०१० मध्ये प्रदर्शित झालेला रोहित शेट्टी दिग्दर्शित हिंदी भाषेतील अ‍ॅक्शन कॉमेडी चित्रपट आहे आणि *गोलमाल मालिकेतील* तिसरा चित्रपट आहे. या चित्रपटात अजय देवगण, अर्शद वारसी, मिथुन चक्रवर्ती, करीना कपूर, तुषार कपूर, श्रेयस तळपदे, कुणाल खेमू, रत्ना पाठक शाह आणि जॉनी लिव्हर यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत. या चित्रपटाची कथा अंशतः बासू चॅटर्जी यांच्या १९७८ च्या *खट्टा मीठा* या चित्रपटापासून प्रेरित आहे, जो १९६८ च्या *योर्स, माइन अँड अवर्स* या चित्रपटावर आधारित होता.

*गोलमाल ३* हा चित्रपट ४ नोव्हेंबर २०१० रोजी दिवाळीच्या निमित्ताने प्रदर्शित झाला. चित्रपटाला मिश्र प्रतिक्रिया मिळाल्या, त्याच्या विनोद आणि अभिनयाबद्दल प्रशंसा झाली परंतु त्याच्या कथनासाठी टीका झाली. तरीही, हा चित्रपट ब्लॉकबस्टर ठरला व जगभरातील एकूण कमाई   झाली.

## संदर्भ 
वर्ग:रोहित शेट्टी दिग्दर्शित चित्रपट
वर्ग:इ.स. २०१० मधील हिंदी चित्रपट
कृष्णाजी लक्ष्मण पटवर्धन

**कृष्णाजी लक्ष्मण पटवर्धन** ऊर्फ **किशाभाऊ पटवर्धन** (जन्म: २५ डिसेंबर १९२०, पुणे) स्व-रूपवर्धिनी संस्थेचे संस्थापक म्हणून ओळखले जातात. हे निवृत्त मुख्याध्यापक व समाजकार्यकर्ते होते. शिक्षण क्षेत्रातील प्रयोगशीलता आणि विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासाची जिद्द यासाठी ते ओळखले जात.

## अध्ययन व अध्यापन 
प्रारंभी त्यांनी सुमारे दहा वर्षे राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाच्या कार्यात योगदान दिले. त्यानंतर त्यांनी एम.एस्सी. व बी.एड. पदवी प्राप्त करून शासनाच्या शाळांमध्ये शिक्षक व मुख्याध्यापक म्हणून कार्य केले. पुण्याच्या पूर्व भागातील राजा धनराज गिरजी विद्यालय येथे शिक्षक आणि मुख्याध्यापक म्हणून ते कार्यरत होते. शालेय कार्यकाळातच त्यांचा विद्यार्थ्यांशी घनिष्ठ संबंध राहिला आणि हुशार असूनही योग्य संधी न मिळालेल्या विद्यार्थ्यांबाबत त्यांना विशेष आस्था होती.

## समाजकार्य 
१९७९ साली शासनसेवेतून निवृत्त झाल्यानंतर त्यांनी **‘**स्व-रूपवर्धिनी**’** या संस्थेची स्थापना केली. सुरुवातीला, संस्थेचे काही नाव नव्हते, पण त्यांच्या सहकाऱ्यांसह चर्चांमधून आणि सहविचारातून १३ मे १९७९ रोजी स्वरूपवर्धिनी चे कार्य सुरू झाले. या संस्थेमार्फत वंचित व आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकातील हुशार मुलांना संधी व आधार देऊन त्यांचे सुप्त गुण विकसित करणे हा त्यांचा हेतू होता. संस्थेची सुरुवात पुण्यातील मंगळवार पेठेतील एका कारखान्याच्या शेडमध्ये काही विद्यार्थ्यांपासून झाली. पुढे या कार्याचा विस्तार विविध शैक्षणिक व सामाजिक उपक्रमांतून झाला.

## प्रेरणास्त्रोत 
किशाभाऊ पटवर्धन यांच्यावर रामकृष्ण परमहंस यांच्या शिकवणीचा, डॉ. हेडगेवारांच्या विचारांचा तसेच दादाराव परमार्थ यांचा प्रभाव होता. त्यांच्या प्रेरणेनेच त्यांनी आयुष्यभर समाज व राष्ट्रसेवा करण्याचे ध्येय जोपासले.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय समाजसेवक
वर्ग:इ.स. १९२० मधील जन्म
यशवंतराव देसाई

**यशवंतराव देसाई** हे गेटवे ऑफ इंडिया या भव्यदिव्य इमारतीचे अभियंता होते.जॉर्ज विटेट हे वास्तुविशारद होते.

## जीवन व कारकीर्द
#यशवंतराव देसाई यांचा जन्म इसवी सन १८७६ मध्ये ११ डिसेंबर रोजी मुंबई येथे झाला.
#त्यांच्या वडिलांचे नाव हरिश्चंद्रजी होते.ते मुंबईतील सार्वजनिक बांधकाम विभागात मानदसाहाय्यक अभियंता होते. यशवंतराव दोन वर्षाचे असताना त्यांचे निधन झाले.
#यशवंतराव यांचे आजोबा सदाशिव कल्याणजी देसाई (वाघोळकर) हे सुद्धा सार्वजनिक बांधकाम विभागात मोठ्या हुद्द्यावर कार्यरत होते.
#यशवंतराव देसाई यांच्या आईने त्यांची संपूर्ण जबाबदारी पार पाडली.
#यशवंतराव यांचे प्राथमिक शिक्षण जगन्नाथ शंकरशेठ यांच्या शाळेत झाले.
#पुढील मँट्रिक पर्यंत इंग्रजी शिक्षण विल्सन हायस्कूल येथे झाले.
#स्थापत्यशास्त्र या विषयात अभ्यास करण्याचे नियोजन करून त्यांनी त्यांचे काका शाळीग्राम जगन्नाथजी यांच्याकडे बिनपगारी साहाय्यक म्हणून काम केले. पुढे त्यांच्या सोळाव्या वर्षी मानद साहाय्यक अभियंता वरून दरमहा दहा रुपये पगार याप्रमाणे त्यांना मिळू लागले.स्थापत्यशास्त्र विभागात काम करणारे त्यांच्या घराण्यातील ते तिसऱ्या पिढीतील व्यक्ती झाले.
#इसवी सन १९०२ मध्ये यशवंतराव सर जे जे स्कूल ऑफ आर्ट मधून प्राथमिक वास्तुकला परीक्षेत उत्तीर्ण झाले.
#नंतर त्यांनी ओव्हरसीयर या पदावर काम केले.
#साहाय्यक अभियंता या पदावर काम करण्यापूर्वी त्यांनी ए एम आय इ ही पदवी मिळवली.
#ब्रिटिश सम्राट राजे पंचम जॉर्ज हे इसवी सन १९०५ मध्ये युवराज असताना मुंबईत पहिल्यांदा आले होते.त्यांच्या भेटीची स्मृती राहण्यासाठी इसवी सन १९१४ मध्ये मुंबईत प्रिन्स ऑफ वेल्स वस्तुसंग्रहालय उभारण्यात आले. त्या वास्तूचे साहाय्यक अभियंता यशवंतराव देसाई होते. इसवी सन १९११ साली पुन्हा ते दिल्ली दरबारासाठी आले.त्याची आठवण जपण्यासाठी इसवी सन १९२४ साली गेटवे ऑफ इंडिया बांधण्यात आला.त्याचे वास्तुविशारद जॉर्ज विटेट होते तर साहाय्यक अभियंता यशवंतराव देसाई होते.
#गेटवे ऑफ इंडियाचे बांधकाम मालाड येथील बसॉल्ट दगड वापरून केले आहे.त्या दगडातून बनविलेल्या गेटवे ऑफ इंडियाच्या लहान प्रतिकृतीचा एक भाग गावदेवी येथे भेंडी गल्लीत यशवंतराव देसाई यांच्या सुंदर बंगल्याजवळ जपून ठेवला होता.आज जरी तो बंगला नसला तरी यशवंतराव यांच्या वंशजांनी ती प्रतिकृती यशवंत-सिद्धी सोसायटीच्या इमारतीच्या खाली सुरक्षित ठेवली आहे.
#यशवंतराव देसाई यांच्या स्थापत्यशास्त्राच्या क्षेत्रातील कार्याबद्दल ब्रिटिश सरकारने त्यांना इसवी सन १९१८ साली रावसाहेब आणि इसवी सन १९२२ साली रावबहादूर ह्या पदव्या देऊन गौरविण्यात आले होते.

## रावबहादूर यशवंतराव देसाई चौक
गेट वे ऑफ इंडिया आणि ताजमहाल हॉटेलच्या जवळ असलेल्या चौकाला रावबहादूर यशवंतराव देसाई चौक असे बृहन्मुंबई महानगरपालिकेने नाव दिलेले आहे.
## मृत्यू
इसवी सन १९२७ मध्ये जुलै महिन्याच्या १७ तारखेला वयाच्या ५१ व्या वर्षी पाचगणी येथे यशवंतराव देसाई यांना देवाज्ञा झाली.

## संदर्भ व नोंदी
वर्ग:मराठी अभियंते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १८७६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९२७ मधील मृत्यू
डेव्हिड बाल्टिमोर

**डॉ. डेव्हिड बाल्टिमोर** हे जैवतंत्रज्ञान शास्त्रज्ञ आहेत. त्यांना वैद्यकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक मिळाले.

## जीवन व कारकीर्द
#डेव्हिड बल्टिमोर यांचा जन्म ८ मार्च, १९३८ रोजी अमेरिका देशातील न्यू यॉर्क येथे एका युरोप मधील लिथुयानिया देशातून स्थलांतरित झालेल्या धार्मिक,कर्मठ,ज्यू कुटुंबात झाला.
#आई वडील यांनी त्याच्यावर कट्टरतेचे संस्कार केले नव्हते.
#वडील कॉलेजमध्ये गेले नव्हते परंतु शिक्षणाचे महत्त्व समजणाऱ्या आईचा त्यांच्यावर फार प्रभाव झाला होता.
#शालेय शिक्षण त्यांच्या कुशाग्र बुद्धिमुळे त्यांच्या वर्गमित्र आणि शिक्षक यांच्या नजरेत भरले.
#इसवी सन १९६४ साली त्यांनी रॉकफेलर विद्यापीठ येथून रिचर्ड फ्रँकलिन यांच्या मार्गदर्शनाखाली प्राणीपेशीत वाढणारे विषाणू या विषयात संशोधन करून पीएचडी प्राचीन केली.
#ह्याच रॉकफेलर विद्यापीठ संस्थेचे पुढे ते अध्यक्षही झाले.
#इसवी सन १९६८ मध्ये ते मॅसेच्यूसेटस् इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी प्राध्यापक झाले.
#४ मे १९७० साली त्यांनी एमआयटीच्या प्रयोगशाळेत स्वतः प्रयोग करून *काही विषाणू मध्ये (राउशर म्युरिन ल्युकेमिया व्हायरस) आरएनए वरून डीएनए तयार करण्याची क्षमता आहे* हे सिद्ध केले.
#येथेच नवीन एन्झायमचा शोध लागला ज्याला एन्झायम रिव्हर्स ट्रान्सक्रिप्टेज हे नाव देण्यात आले.
#एकट्याने केलेला हा शोध नेचर या नियतकालिकामध्ये त्यांच्या एकट्याच्या नावाखाली शोधनिबंध म्हणून पुढच्या महिन्यात प्रसिद्ध झाला.
#वयाच्या ३२ व्या वर्षी लावलेल्या या वर दिलेल्या शोधासाठी इसवी सन १९७५ मध्ये वयाच्या अवघ्या ३७ व्या वर्षी त्यांना नोबेल पारितोषिक मिळाले.
#इसवी सन १९८२ मध्ये त्यांनी एमआयटी या संस्थेतच व्हाईटहेड इन्स्टिट्यूट फॉर बायोमेडिकल रिसर्च ही संस्था स्थापन केली.त्या संस्थेचे ते फाउंडर डिरेक्टर होते.एमआयटी संस्थेने १०५ नोबेल विजेते दिले आहेत.
#इसवी सन १९९७ ते २००६ पर्यंत ते कॅलिफोर्निया इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी या संस्थेचे अध्यक्ष होते. या संस्थेने ४८ नोबेल विजेते शास्त्रज्ञ दिले आहेत.
#डेव्हिड बल्टिमोर या महान शास्त्रज्ञाचे वर्णन खालील प्रमाणे केले जाते :-
अलौकिक बुद्धिमत्तेचा धनी, जगातील सर्वोच्च नोबेल पारितोषिक मिळवणारा महान शास्त्रज्ञ, प्रयोगशाळेत स्वतःच्या हाताने प्रयोग करण्यात प्रचंड आनंद मिळविणारा, अनेक उद्योगांना मार्गदर्शन व सल्ला देणारा सल्लागार, त्यांच्या पिढीतील सर्वांत प्रभावशाली जीवशास्त्रज्ञ, शिक्षण व संशोधन संस्थात सर्वोच्च पदे भूषवणारा समर्थ प्रशासक, हस्तिदंती मनोऱ्यात न राहता जनजागृती करणारा, स्वतःची मते निर्भीडपणे मांडणारा, वेळेनुसार सरकार विरोधी निषेध मोर्चात सामील होणारा, असा हा शास्त्रज्ञ.

## नोबेल पारितोषिक विजेते
जैवतंत्रज्ञान क्षेत्रातील संशोधनाबद्दल त्यांना इसवी सन १९७५ साली नोबेल पारितोषिक देऊन गौरविण्यात आले.
==मृत्यू==वर्ग:नोबेल पारितोषिकविजेते

दिनांक ६ सप्टेंबर २०२५ रोजी डेव्हिड बल्टिमोर या महान शास्त्रज्ञाचे वयाच्या ८७ व्या वर्षी कँन्सर या व्याधीने निधन झाले.

## संदर्भ व नोंदी
वर्ग:जैवतंत्रज्ञान शास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १९३८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०२५ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ईशा सिंग

**ईशा सिंग** ही एक भारतीय नेमबाज आहे.

## विश्वचषक २०२५ स्पर्धा
२०२५ साली चीन देशातील निंग्बो येथे आयोजित विश्वचषक स्पर्धेत तिने १० मीटर एयर पिस्तूल प्रकारात सुवर्णपदक जिंकले.तिने याओ क्विआनझुन ह्या खेळाडूला ०.१ गुणाने हरवले व भारताला पहिले पदक मिळवून दिले.ह्या स्पर्धेत दक्षिण कोरिया च्या ओह येजिन हिला कास्यपदक मिळाले.
ईशा आणि रिधम सांगवान ने प्राथमिक फेरीत ५७८ गुण मिळवले होते व अंतिम टप्प्यात स्थान निर्माण केले होते. शेवटच्या टप्प्यात पहिल्या पाच शॉटनंतर रिधम पहिली आणि ईशा दुसरी होती. नंतरच्या पाच शॉटनंतर रिधम पाचवी व ईशा आघाडीवर होती. रिधम पाचवी राहिल्याने बाद झाली. शेवटचे सहा शॉट्स बाकी असताना ईशा १.१ गुणाने सर्व स्पर्धकांच्या पुढे होती.नंतर याओचा खेळ चांगला होऊन ईशाची आघाडी फक्त ०.६ गुण एवढी राहिली. शेवटच्या क्षणी ईशा २४२.६ गुण मिळवून पहिली आली व सुवर्णपदकाची दावेदार ठरली.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय नेमबाज
वर्ग:२०२५ नेमबाजी विश्वचषक
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
दशावतार (२०२५ चित्रपट)

**दशावतार** हा २०२५ चा मराठी भाषेतील थरारपट आहे. या  चित्रपटाचे दिग्दर्शन सुबोध खानोलकर यांनी केले असून ओशन फिल्म कंपनी आणि ओशन आर्ट हाऊस यांची ही निर्मिती आहे. या चित्रपटात दिलीप प्रभावळकर मुख्य भूमिकेत आहेत.

## कथानक 
या चित्रपटाचे कथानक तळकोकणात सादर केल्या जाणाऱ्या पारंपरिक दशावतार लोककलेवर आधारित आहे. बाबुली मिस्त्री नावाचा एक वयस्कर कलाकार दशावतार लोककलेत पारंगत असून त्याचे त्याला प्रचंड वेड असते. वेळप्रसंगी लोक त्याची थट्टा देखील करतात. बाबुलीचे वय आणि त्यामुळे उद्भवलेल्या प्रकृतीमुळे डॉक्टर आणि त्याचा मुलगा माधव (सिद्धार्थ मेनन) हे त्याला काम थांबवण्याची वारंवार विनंती करत असतात. शेवटी एक दिवस बाबुली अशी घोषणा करतात की जेव्हा माधवला नोकरी मिळेल आणि तो पैसे कमवू लागेल तेव्हा ते काम करणे थांबवतील. तशी वेळ देखील येते आणि महाशिवरात्रीच्या उत्सवादरम्यान होणारे नाटक हे शेवटचे असेल अशी घोषणा बाबुली करतात. दरम्यान माधव त्याची प्रेयसी वंदना (प्रियदर्शिनी इंदलकर) हिच्याशी त्याच दिवशी लग्नाची मागणी घालण्याचे ठरवतो. या नाटका दरम्यान एक दुर्दैवी घटना घडते, ज्यामुळे सर्वांच्या योजना उलथून पडतात आणि पूर्णपणे अनपेक्षित घटनांची एक मालिका सुरू होते.

## कलाकार 
* दिलीप प्रभावळकर - बाबुली मिस्त्रीच्या भूमिकेत.
* महेश मांजरेकर - इन्स्पेक्टर मायकल डी'कौस्टाच्या भूमिकेत
* सिद्धार्थ मेनन - माधव मेस्त्रीच्या भूमिकेत
* अभिनय बेर्डे - मोंटी सरमळकरच्या भूमिकेत
* प्रियदर्शिनी इंदलकर - वंदनाच्या भूमिकेत
* सुनील तावडे - पोलीस शिपाई परबच्या भूमिकेत 
* रवी काळे - आबा तांडेलच्या भूमिकेत
* लोकेश मित्तल - मनसुखानीच्या भूमिकेत 
* भरत जाधव - लक्ष्मण वाडेकरच्या भूमिकेत (विशेष उपस्थिती)
* आरती वडगबाळकर - कॉन्स्टेबल उज्ज्वला सावंतच्या भूमिकेत 
* विजय केंकरे - कॅबिनेट मंत्री अशोक सरमळकरच्या भूमिकेत
* गुरू ठाकूर - डॉक्टरच्या भूमिकेत 
* पद्माकर ओझे - नाईक मास्टरच्या भूमिकेत
* सतीश जोशी - सोमन गुरुजीच्या भूमिकेत
* श्वेता कुडाळकर - वंदनाच्या आईच्या भूमिकेत 
* वैभवी परदेशी - आबा तांडेल यांच्या पत्नीच्या भूमिकेत 
* अक्षय चिंचूरकर - तरुण बाबुलीच्या भूमिकेत
* अवन प्रफुल्लचंद्र - तरुण माधवच्या भूमिकेत

## निर्मिती 
एक अशी अफवा पसरली होती की सुरुवातीला दशावतारमधील मुख्य भूमिका रजनीकांत यांना देऊ करण्यात आली होती. परंतु दिग्दर्शक सुबोध खानोलकर यांनी याचे खंडन केले. त्यांच्या मते,  या चित्रपटातील मुख्य पात्र बाबुली मेस्त्री यांची भूमिका खास करून दिलीप प्रभावळकर यांच्यासाठीच लिहिण्यात आली होती. जर प्रभावळकर यांनी या चित्रपटाला नकार दिला असता तर हा चित्रपट रद्द करण्यात येणार होता. खानोलकर पुढे म्हणाले की, "माझ्यासाठी, मराठी चित्रपटसृष्टीसाठी दिलीप प्रभावळकर रजनीकांतपेक्षा कमी नाहीत." हा चित्रपट फक्त ५० दिवसांत पूर्ण झाला आणि कुडाळ सह कोकण प्रदेशातील विविध ठिकाणी त्याचे चित्रीकरण करण्यात आले.

हा चित्रपट १२ सप्टेंबर २०२५ रोजी थिएटरमध्ये प्रदर्शित झाला. तर पहिल्या तीन दिवसांत, ₹५.२२ कोटींपेक्षा जास्त कमाई झाली. यामुळे २०२५ मधील मराठी भाषेतील  पहिल्या आठवड्यात सर्वात जास्त कमाई करणारा चित्रपट म्हणून ओळखला जातोय. या चित्रपटाने त्याच्या पहिल्या आठवड्यात ₹९.२५–१२ कोटी कमावले. पहिल्या  दहा दिवसांत त्याने ₹१५.८५ कमावले. दुसऱ्या आठवड्यात त्याने एकूण ₹२१.३ कोटी कमावले. तर तिसऱ्या आठवड्यात ₹२६.४३ कोटी कमावले.

## संगीत 
या चित्रपटाला ए.व्ही. प्रफुल्लचंद्र यांनी संगीत दिले आहे आणि गीते गुरू ठाकूर यांनी लिहिली आहेत.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०२५ मधील मराठी चित्रपट
बातों बातों में

***बातों बातों में***  हा १९७९ चा भारतीय प्रणय-हास्य चित्रपट आहे, जो बासू चॅटर्जी निर्मित आणि दिग्दर्शित आहे. या चित्रपटात अमोल पालेकर आणि टीना मुनीम यांच्या मुख्य भूमिका आहेत. डेव्हिड, पर्ल पदमसी, असरानी आणि रणजीत चौधरी हे चित्रपटात सहाय्यक भूमिकेत आहेत. चित्रपटाचे संगीत राजेश रोशन यांनी दिले आहे.

## संगीत 
सर्व संगीत राजेश रोशन यांनी दिले होते आणि गीते योगेश आणि अमित खन्ना यांनी लिहिली होती. "ना बोले तुम ना मैं कुछ कहा" हे गाणे अमेरिकन गृहयुद्धातील " व्हेन जॉनी कम्स मार्चिंग होम " या गाण्यावरून रूपांतरित करण्यात आले होते.

## संदर्भ 
वर्ग:बासू चॅटर्जी दिग्दर्शित चित्रपट
वर्ग:इ.स. १९७९ मधील हिंदी चित्रपट
खट्टा मीठा (१९७८ चित्रपट)

***खट्टा मीठा***  हा १९७८ मध्ये बासू चॅटर्जी दिग्दर्शित हिंदी चित्रपट आहे. या चित्रपटात अशोक कुमार, राकेश रोशन, बिंदीया गोस्वामी, पर्ल पदमसी, देवेन वर्मा, अब्राहम डेव्हिड यांच्या भूमिका आहेत. चित्रपटाचे गीत गुलजार यांनी लिहिले होते आणि संगीत राजेश रोशन यांनी दिले होते. 

२६ व्या फिल्मफेर पुरस्कारांमध्ये, देवेन वर्मा यांना चित्रपटासाठी सर्वोत्कृष्ट विनोदी भूमिकेसाठी नामांकन मिळाले होते, परंतु *चोर के घर चोर* साठी त्यांना हा पुरस्कार मिळाला होता. हा अभिनेता रणजित चौधरी यांचा पहिला चित्रपट होता, जो नंतर बासू चॅटर्जीच्या *बतों बतों में* (१९७९) आणि हृषिकेश मुखर्जीच्या *खुबसूरत* (१९८०) सारख्या चित्रपटांमध्ये दिसला.

लोकप्रिय समजुतीच्या विरुद्ध, हा चित्रपट १९६८ च्या अमेरिकन चित्रपट  *योर्स, माइन अँड अवर* वर आधारित नाही तर तो *बिझिम आयले* (१९७५) नावाच्या तुर्की चित्रपटावर आधारित आहे. हा चित्रपट २०१० च्या कॉमेडी *गोलमाल ३* साठी प्रेरणा होता.

## संगीत 
या चित्रपटाला राजेश रोशन यांचे संगीत आहे आणि गुलजार यांचे गीत आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:बासू चॅटर्जी दिग्दर्शित चित्रपट
वर्ग:इ.स. १९७८ मधील हिंदी चित्रपट
डी-डे (२०१३ चित्रपट)

***डी-डे*** हा २०१३ चा भारतीय हिंदी भाषेतील अ‍ॅक्शन थरारपट आहे जो डीएआर मोशन पिक्चर्स आणि एम्मे एंटरटेनमेंट यांनी सहनिर्मित केला आहे. हा चित्रपट निखिल अडवाणी यांनी दिग्दर्शित केला आहे आणि त्यात ऋषी कपूर, इरफान खान, अर्जुन रामपाल, हुमा कुरेशी आणि श्रुती हासन यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत. हा चित्रपट १९ जुलै २०१३ रोजी प्रदर्शित झाला आणि त्याला सर्वसाधारणपणे सकारात्मक प्रतिसाद मिळाला. २०१४ मध्ये आरिफ शेख यांना फिल्मफेर सर्वोत्तम संपादन पुरस्कार मिळाला आणि थॉमस स्ट्रुथर्स आणि गुरू बच्चन यांना फिल्मफेर सर्वोत्तम अ‍ॅक्शन पुरस्कार मिळाला.

## संदर्भ 
वर्ग:निखिल अडवाणी दिग्दर्शित चित्रपट
वर्ग:भारतीय अ‍ॅक्शन थ्रिलर चित्रपट
वर्ग:इ.स. २०१३ मधील हिंदी चित्रपट
फिल्मफेर सर्वोत्तम संपादन पुरस्कार

**फिल्मफेर सर्वोत्तम संपादन पुरस्कार**  हा *फिल्मफेर* मासिकातर्फे हिंदी चित्रपटांसाठीच्या वार्षिक फिल्मफेर पुरस्कारांचा भाग म्हणून दिला जातो.

## यादी 
## संदर्भ 
वर्ग:फिल्मफेर पुरस्कार