open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
स्क्वॉड्रन

घोडेस्वार, विमान किंवा जहाजांची व्यूहात्मक रचना किंवा एकक (unit) यांना **स्क्वॉड्रन** म्हणतात.

प्रत्येक देशात स्क्वॉड्रनची संरचना वेगळी असते.
* अमेरिकन घोडदलाच्या एका स्क्वॉड्रनमध्ये तीन ते पाच ट्रूप असतात. प्रत्येक ट्रूपमध्ये एक नेता (captain) व तीन ते चार प्लाटून असतात. प्रत्येक प्लाटूनमध्ये तीस ते चाळीस शिपाई (घोडेस्वार) असतात.
* हवाईदलाच्या एका स्क्वॉड्रनमध्ये तीन ते चार फ्लाइट असतात. प्रत्येक फ्लाइटमध्ये तीन ते सहा विमाने असतात.
* नौदलाची स्क्वॉड्रन म्हणजे कमीत कमी दोन मोठी जहाजे (विनाशिका, विमानवाहू नौका, इ.) आणि त्यासोबतची अन्य जहाजे.

वर्ग:सैन्य
उदगीर

**उदगीर** हे महाराष्ट्र राज्यातील एक तालुक्याचे ठिकाण आहे.

## ऐतिहासिक पार्श्वभूमी
उदगीर शहरावर ८०० वर्ष मुघलांचे राज्य होते.  तसेच  १७६० मधील निजाम विरुद्ध मराठे ही लढाई झाली आणि त्यात सदाशिव भाऊंनी निजामाचा पराभव केला. पानिपतच्या लढाईची सुरुवात उदगीर मधून झाली. 
* उदागिरबाबामुळे हे शहर प्रसिद्ध झाले.  
**उदगीर** हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील लातूर जिल्ह्याचा एक तालुका आहे.
उदगीरला ऐतिहासिक तसेच शैक्षणिक वारसा पण लाभलेला आहे. उदगीर हे शिक्षणाच्या बाबतीत पुढारलेले शहर आहे. पहिल्यांदा लातूर pattern सुरुवात श्यामलाल मेमोरियल हायस्कूल येथे झाली, नंतर सर्वत्र पसरली. उदगीर शहर हे प्राथमिक शिक्षणासाठी प्रसिद्ध आहे. वैद्यकीय, अभियांत्रिकी, कृषी, विधी महाविद्यालय आहेत. तसेच महाराष्ट्रातील ५ पशुवैद्यकीय महाविद्यालयापैकी १ महाविद्यालय उदगीरमध्ये आहे. 

उदगीर हे शहर सुपारी फोडण्याच्या आडकित्ता यासाठी प्रसिद्ध आहे. लातूर जिल्ह्यातील सर्वात मोठी बाजारपेठ भरते. सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे तिरंगा ध्वजाच कापड उदगीर येथे त्यार्केले जाते. तसेच उदगीरमध्ये ८० दाल मिल आहेत. व्यवसायाबाबतीत उदगीर अग्रेसर आहे. 

उदगीर शहर हे पर्यटनासाठी प्रसिद्ध आहे. त्यात उदगीरचा किल्ला, दुधियाहनुमान मंदिर, हत्तीबेट, साईधाम, सोमनाथपूर मंदिर, हवागीस्वामी मठ आणि यात्रा आणि 
* मुघलकालीन बांधणी असलेला चोबारा, 
उदगीरमधील कल्पना सिनिमागृह हे मराठवाड्यातील सर्वात मोठे म्हणजे ७५mm आहे. 
* यावर्षीच्या स्वच्छता सर्वेक्षनामध्ये उदगीरचे नाव आले आहे. 
उदगीरचा भुईकोट किल्ला यादवकाळातला. निजामाला उदगिरात नमवले गेले, पण त्याला कायमची वेसण घालायला मराठे चुकले.
येथील किल्ल्यातुन एक भुयारी मार्ग बिदरच्या किल्ल्यापर्यन्त जातो व हा मार्ग अंन्दाजे ६० ते ७० किमी लांब आहे.

## भौगोलिक स्थान
## तालुक्यातील गावे
उदगीर तालुक्यात ८७ ग्रामपंचायती आहेत.

## हवामान
## लोकजीवन
## प्रेक्षणीय स्थळे
## नागरी सुविधा
## जवळपासचे तालुके
देवणी, जळकोट, चाकुर

## संदर्भ
#https://villageinfo.in/
#https://www.census2011.co.in/
#http://tourism.gov.in/
#https://www.incredibleindia.org/
#https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism
#https://www.mapsofindia.com/ 
#https://www.weather.gov/dvn/climategraphics?n=climategraphics
#https://www.weather-atlas.com/en/india-climate 

## ९५वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन, उदगीर २०२२ 
हे संमेलन उदगीर नगरीत महाराष्ट्र उदयगिरी महाविद्यालय, उदगीर येथे २२ ते २४ एप्रिल २०२२ या काळात होणार आहे. या संमेलनाचे अध्यक्ष - भारत सासणे आहेत. या संमेलनाचे अधिकृत संकेतस्थळ  आणि  आहेत.

## उदगीर किल्ला 
**उदगीर** किल्ला हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील लातूर जिल्ह्यातील उदगीर तालुक्यामध्ये स्थापित आहे.
उदगिरचा ईतीहास :

उदगीर हे शहर मरठा आणि निजाम यांच्या युद्धासाठी प्रसिद्ध् आहे.ज्याचे नेत्रत्व सदाशिव्रराव भाऊ यांनी केले होते , जे १७५९ मद्धे निजामाला पराजित केले होते.

निजाम व मराठे यांच्यात झालेली १७६०ची प्रसिद्ध लढाई ही उदगीर मध्ये झाली, या लढाईत निजामाचा मराठ्यांनी पराभव घडवून आणला.

उदगीरचा किल्ला हा भूइकोट किल्ला म्हणून ओळखला जातो.

उदगीरच्या किल्ल्यात उदागिर बाबांची समाधी बांधण्यात आली आहे, हा किल्ला शहरापासून १ कि.मी अंतरावर विराजमान आहे.

उदगीरचा किल्ला महाराष्ट्राच्या तसेच देशाच्या ऐतिहासिक लढाईसाठी, तसेच ऐतिहासिक स्थळासाठी

प्रसिद्ध आहे. उदगीर ते बिदर अशी ६३ कि.मीची सुरंग या मध्ये बांधलेली आहे हा किल्ला जवळपास ८०० वर्षं पूर्वी बांधलेला आहे.

हा किल्ला दक्षिणाभिमुखी असून रुंदीपेक्षा लांबीने अधिक आहे.

वर्ग:लातूर जिल्ह्यातील गावे
डिसेंबर ६

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
### दहावे शतक 
* ९६३ - लिओ आठवा प्रतिपोपपदी.

### तेरावे शतक 
* १२४० - रशियावर मोंगोल आक्रमण - बाटु खानने कियेवचा पाडाव केला.
### सोळावे शतक 
* १५३४ - सेबास्टियान बेलाकाझारने इक्वेडोरची राजधानी क्विटो वसवली.

### अठरावे शतक 
* १७६८ - एनसाय्क्लोपिडीया ब्रिटानिकाची पहिली आवृत्ती प्रकाशित.
### एकोणविसावे शतक 
* १८६५ - अमेरिकन संविधानातील तेरावा बदल. गुलामगिरी बेकायदा.
* १८७७ - वॉशिंग्टन पोस्टची पहिली आवृत्ती प्रकाशित.

### विसावे शतक 
* १९१७ - हॅलिफॅक्सच्या बंदरात दारुगोळ्याचा स्फोट. १,९०० ठार. शहराचा एक भाग उध्वस्त.
* १९१७ - फिनलंडने स्वतःला रशियापासून स्वतंत्र जाहीर केले.
* १९७८ - स्पेनने नवीन संविधान अंगिकारले.
* १९९२ - अयोध्येमध्ये भारतीय जनता पक्षाच्या सदस्यांनी बाबरी मशीद पाडली.
* १९९७ - सायबेरियातील इर्कुट्स्क शहरात रशियाचे ए.एन.१२४ जातीचे विमान रहिवासी भागात कोसळले. ६७ ठार.

### एकविसावे शतक 
* २००५ - ईराणच्या राजधानी तेहरानमध्ये ईराणचेच सी.१३० जातीचे विमान रहिवासी भागात कोसळले. १२०हून अधिक ठार.

## जन्म 
* ८४६ - हसन अल् अस्कारी, शिया इमाम.
* १२८५ - फर्डिनांड चौथा, कॅस्टिलचा राजा.
* १४२१ - हेन्री सहावा, इंग्लंडचा राजा.
* १८८२ - वॉरेन बार्ड्स्ली, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
* १९१४ - सिरिल वॉशब्रूक, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* १९३२ -  कमलेश्वर - भारतीय हिंदी लेखक पद्म भूषण, साहित्य अकादमी पुरस्कार 
* १९४६ - फ्रँक हेस, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* १९४९ - पीटर विली, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* १९५२ - रिक चार्ल्सवर्थ, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू, राजकारणी, हॉकीपटू व मार्गदर्शक.
* १९७७ - फ्रेड फ्लिन्टॉफ, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* १९८२ - शॉन अर्व्हाइन, झिम्बाब्वेचा क्रिकेट खेळाडू.

## मृत्यू 
* ११८५ - आल्फोन्से पहिला, पोर्तुगाल, पोर्तुगालचा राजा.
* १३५२ - पोप क्लेमेंट सहावा.
* १९५६ - डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर, भारतीय संविधानकार, कायदेमंत्री व अर्थतज्ज्ञ.
* २००५ - देवन नायर, सिंगापूरचा तिसरा राष्ट्राध्यक्ष.
* १९७६ - नाना पाटील, 'प्रति(पत्री) सरकार'चे प्रवर्तक, क्रांतिसिंह

## प्रतिवार्षिक पालन 
* महापरिनिर्वाण दिन

## बाह्य दुवे 
-----
डिसेंबर ५ - डिसेंबर ६ - डिसेंबर ७ - डिसेंबर ८ - डिसेंबर ९ - (डिसेंबर महिना)

वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
डिसेंबर ५

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
### पंधरावे शतक 
* १४८४ - पोप इनोसंट आठव्याने समिस देसिदरांतेस हा पोपचा फतवा (papal bull) काढला व त्याद्वारे हाइन्रिक क्रेमर व जेकब स्प्रेन्गर यांची सत्यशोधकपदी नेमणूक केली. त्यांची प्रमुख कामगिरी होती जर्मनी मधील तथाकथित चेटूक व जादूटोणा शोधून त्याचा नायनाट करणे. हे 'सत्यशोधन' म्हणजे जर्मनीच्या ईतिहासातील अतिकठोर प्रकरणांपैकी एक होय.
* १४९२ - क्रिस्टोफर कोलंबसने हिस्पॅनियोला बेटावर पाय ठेवला व नव्या जगात पाउल ठेवणारा पहिला युरोपियन ठरला.
### सोळावे शतक 
* १५६० - फ्रांसचा राजा फ्रांसिस दुसरा याचा मृत्यू. त्यांची आई कॅथरीन दे मेदिचीच्या हाताखाली नववा शार्ल राजेपदी.
* १५९० - निक्कोलो स्फोन्द्राती ग्रेगोरी चौदावा म्हणून पोपपदी.

### एकोणिसावे शतक 
### विसावे शतक
* १९३२ - जर्मनीत जन्मलेल्या व स्वित्झर्लंडचे नागरिकत्व असलेल्या अल्बर्ट आइनस्टाइनला अमेरिकेचा व्हिसा प्रदान.
* १९४५ - फ्लाइट १९, फोर्ट लॉडरडेल, फ्लोरिडा येथून निघालेली अमेरिकन नौदलाच्या ५ टी.बी.एम.ऍव्हेन्जर जातीच्या विमानांची स्क्वॉड्रन बर्म्युडा त्रिकोनात गायब.
* १९५२ - लंडन वर धूर आणि धुक्याचे दाट आवरण पसरून ५ दिवसांत १२,००० व्यक्ती मृत्युमुखी पडल्या.
* १९८९ - फ्रांसच्या टीजीव्ही रेल्वेने ताशी ४८२.४ कि.मी.ची गती गाठून विश्वविक्रम रचला.

### एकविसावे शतक 
* २०००

## जन्म 
* १३७७ - ज्यान्वेन, चीनी सम्राट.
* १४४३ - पोप ज्युलियस दुसरा.

## मृत्यू 
* ७४९ - दमास्कसचा संत जॉन.
* १५६० - फ्रांसिस दुसरा, फ्रांसचा राजा.
* १७९१ - वोल्फगांग आमाडेउस मोझार्ट, मध्यकालीन युरोपियन शास्त्रीय संगीतकार.
* १९२६ - क्लोद मोने, फ्रेंच चित्रकार.
* २०१३ - नेल्सन मंडेला, दक्षिण आफ्रिकेचा राष्ट्राध्यक्ष, राष्ट्रपिता, वर्णद्वेषविरोधी नेता
* २०१६ - जयललिता, तमिळनाडूच्या मुख्यमंत्री.

## प्रतिवार्षिक पालन 
* आंतरराष्ट्रीय स्वयंसेवक दिन

## बाह्य दुवे
----
डिसेंबर ३ - डिसेंबर ४ - डिसेंबर ५ - डिसेंबर ६ - डिसेंबर ७ - (डिसेंबर महिना)

वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
डिसेंबर ७

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
### अठरावे शतक 
* १७३२ - कॉव्हेन्ट गार्डन, लंडन येथील रॉयल ऑपेरा हाउस उघडले.
* १७८७ - डेलावेर अमेरिकेचे संविधान मान्य करणारे पहिले राज्य ठरले.

### विसावे शतक 
* १९४१ - दुसरे महायुद्ध - जपानच्या नौदलाने अमेरिकेच्या पॅसिफिक फ्लीटवर पर्ल हार्बर येथे हल्ला केला.
* १९४९ - चीनी यादवी - चीनी गणराज्याने आपली राजधानी नानकिंगहून ताइपेईला हलविली.
* १९७५ - इंडोनेशियाने पूर्व तिमोर वर हल्ला केला.
* १९८३ - स्पेनची राजधानी माद्रिदच्या बराहास आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर दोन विमाने एकमेकांवर आदळली. ९३ ठार.
* १९८७ - पॅसिफिक साउथवेस्ट एरलाइन्स फ्लाइट १७७१ कॅलिफोर्नियात पासो रोब्लेसजवळ कोसळली. ४३ ठार. विमानातील एका प्रवाश्याने स्वतःच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यास गोळ्या घातल्या व वैमानिकांना मारून स्वतःवरही गोळ्या झाडल्या.
* १९८८ - आर्मेनियात स्पिताक प्रांतात रिश्टर मापनपद्धतिनुसार ६.९ तीव्रतेचा भूकंप. २५,००० ठार, १५,००० जखमी, ४,००,००० बेघर.

### एकविसावे शतक 
* २००४ - हमीद करझाई अफगाणिस्तानच्या राष्ट्राध्यक्षपदी.
* २००४ - जॉन कुफुरची घानाच्या राष्ट्राध्यक्षपदी फेरनिवड.
* २०२४ - सिरियामध्ये बंडखोरांनी दमास्कसवर चाल करून शहर काबीज केल्यावर राष्ट्राध्यक्ष बशर अल असादने मॉस्कोला पळ काढला. तेथे व्लादिमिर पुतिनच्या सरकारने त्याला राजकीय आश्रय दिला.

## जन्म 
* ५२१ - संत कोलंबा, स्कॉटलंडमधिल आयरिश मिशनरी.
* १८५६ - विल्फ्रेड फ्लॉवर्स, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* १८६९ - फ्रँक लॅव्हर, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
* १८८२ - केनेथ हचिंग्स, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* १८९७ - जॉर्ज मॅकोले, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* १९०२ - जनार्दन नवले, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
* १९१४ - विन्स्टन प्लेस, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* १९५७ - जॉफ लॉसन, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
* १९५७ - रोहन जयसेकरा, श्रीलंकेचा क्रिकेट खेळाडू.
* १९५९ - सलीम युसुफ, पाकिस्तानी क्रिकेट खेळाडू.
* १९७० - कोर्टनी ब्राउन, वेस्ट ईंडीझचा क्रिकेट खेळाडू.

## मृत्यू 
* ४३ - सिसेरो, रोमन राजकारणी व लेखक.
* २८३ - पोप युटिचीयन.
* १२५४ - पोप इनोसंट चौथा.
* १२७९ - बॉलेस्लॉ पाचवा, पोलंडचा राजा.
* १६३२ - सिसिनॉस, इथियोपियाचा सम्राट.

## प्रतिवार्षिक पालन 
* पर्ल हार्बर दिन - अमेरिका.
* ध्वजदिन - भारत

## बाह्य दुवे
----
डिसेंबर ५ - डिसेंबर ६ - **डिसेंबर ७** - डिसेंबर ८ - डिसेंबर ९ - (डिसेंबर महिना)

वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
डिसेंबर ८

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
### विसावे शतक 
* १९१४ - पहिले महायुद्ध-फॉकलंड बेटांचे युद्ध - कैझरलिक मरिन्सने ॲडमिरल ग्राफ मॅक्सिमिलियन फोन स्पीच्या नेतृत्वाखाली ब्रिटिश नौदलावर हल्ला चढविला.
* १९४१ - दुसरे महायुद्ध-पॅसिफिक युद्ध - जपानने केलेल्या आदल्या दिवशीच्या पर्ल हार्बरवरील हल्ल्याला उत्तर देण्यास अमेरिकन काँग्रेसने जपानविरूद्ध युद्ध पुकारले.
* १९४१ - दुसरे महायुद्ध-पॅसिफिक युद्ध - जपानने केलेल्या आदल्या दिवशीच्या पर्ल हार्बरवरील हल्ल्यानंतर अमेरिकेस पाठिंबा देण्यास चीनने जपानविरूद्ध युद्ध पुकारले.
* १९४१ - दुसरे महायुद्ध-हॉंगकॉंगचे युद्ध - आदल्या दिवशीच्या पर्ल हार्बरवरील हल्ल्याला आठ तास होतात तो जपानने ब्रिटिश वसाहत असलेल्या हॉंग कॉंगवर आक्रमण केले.
* १९४१ - ज्यूंचे शिरकाण - लॉद्झ जवळील चेल्म्नो कॉंसेंट्रेशन कॅम्पमध्ये कैद्यांना मारण्यासाठी विषारी वायुवाहनांचा उपयोग प्रथमच केला गेला.
* १९६६ - समुद्रातील वादळात ग्रीसची फेरी बोट हेराक्लियोन बुडाली. २०० ठार.
* १९६९ - ऑलिम्पिक एरवेझचे डी.सी.६-बी. जातीचे विमान अथेन्सजवळ वादळात कोसळले. ९३ ठार.
* १९७६ - ईगल्सनी हॉटेल कॅलिफोर्निया प्रकाशित केले.
* १९८० - मार्क चॅपमनने न्यू यॉर्क मध्ये डकोटा बिल्डींगच्या बाहेर जॉन लेननचा खून केला.
* १९९१ - रशिया, बेलारूस व युक्रेनच्या नेत्यांनी सोवियेत संघराज्य विसर्जित केले व स्वतंत्र देशांचे राष्ट्रकुल स्थापन केले.
* १९९८ - ताद्जेना कत्तल - अल्जीरियात अतिरेक्यांनी ८१ लोकांना ठार केले.

### एकविसावे शतक 
## जन्म 
* ६५ - होरेस, रोमन कवि.
* १५४२ - मेरी स्टुअर्ट, मेरी क्वीन ऑफ स्कॉट्स, स्कॉटलंडची राणी.
* १७०८ - फ्रांसिस पहिला, पवित्र रोमन सम्राट.
* १८६१ - चार्ल्स लेस्ली, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* १९१४ - अर्नी टोशॅक, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
* १९१७ - इयान जॉन्सन, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
* १९२२ - जॉर्ज फुलरटन, दक्षिण आफ्रिकेचा क्रिकेट खेळाडू.
* १९२७ - प्रकाशसिंग बादल, पंजाबचे माजी मुख्यमंत्री
* १९३६ - पीटर पार्फिट, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* १९३६ - बस्टर फॅरर, दक्षिण आफ्रिकेचा क्रिकेट खेळाडू.
* १९४२ - हेमंत कानिटकर, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
* १९४६ - वॉरेन स्टॉट, न्यू झीलंडचा क्रिकेट खेळाडू.
* १९६७ - मेल्ट व्हान स्कूर, नामिबियाचा क्रिकेट खेळाडू.

## मृत्यू 
* ८९९ - कॉरिंथियाचा आर्नुल्फ.
* १६२६ - जॉन डेव्हीस, ब्रिटिश कवी.
* १६३२ - फेलिपे व्हान लान्सबर्ग, फ्लेमिश अंतराळतज्ञ.
* १९६३ - सरित धनरजता, थायलंडचा पंतप्रधान.
* १९७८ - गोल्डा मायर, इस्रायेलची पंतप्रधान.

## प्रतिवार्षिक पालन 
* विद्यार्थी दिन (स्टुदेन्स्की प्राझ्निक) - बल्गेरिया.
* मातृ दिन - पनामा.
* संविधान दिन - रोमेनिया.

## बाह्य दुवे
----
डिसेंबर ६ - डिसेंबर ७ - **डिसेंबर ८** - डिसेंबर ९ - डिसेंबर १० - (डिसेंबर महिना)

वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
वडोदरा जिल्हा

वडोदरा(बडोदा) जिल्ह्याची माहिती या लेखात आहे. वडोदरा शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.

**वडोदरा जिल्हा** मध्य गुजरातमधील एक जिल्हा आहे.

वर्ग:गुजरातमधील जिल्हे
उम अल-कुवैन

इवलेसे
इवलेसे
इवलेसे|किल्ला

**उम अल-कुवैन** हे संयुक्त अरब अमिरातीतील एक शहर आहे. हे उम अल-कुवैन अमिरातीची राजधानी आहे.

वर्ग:संयुक्त अरब अमिरातीमधील शहरे
वर्ग:उम अल-कुवैन
डिसेंबर ९

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
### अठरावे शतक 
* १७९३ - अमेरिकन मिनर्व्हा, न्यू यॉर्कचे पहिले दैनिक प्रकाशित.

### एकोणिसावे शतक 
* १८२४ - अयाकुशोची लढाई - ऍंतोनियो होजे दी सुकरच्या नेतृत्वाखाली पेरूच्या स्वातंत्र्यसैनिकांनी स्पॅनिश दलाला हरवून पेरू स्वतंत्र केले.
* १८३५ - टेक्सासच्या गणराज्याने सान ऍंतोनियो जिंकले.
* १८५६ - ईराणमधील बुशहरने ब्रिटिश लश्करासमोर शरणागति पत्करली.
* १८८८ - अमेरिकन युद्ध खात्यात काम करणाऱया हर्मन हॉलेरिथने स्वतः तयार केलेले गणकयंत्र वापरण्यास सुरुवात केली.
### विसावे शतक 
* १९४० - दुसरे महायुद्ध - रिचर्ड ओ'कॉनोरच्या नेतृत्वाखाली भारतीय व ब्रिटिश सैनिकांनी ईजिप्तच्या सिद बरानीतील ईटालियन सैन्यावर हल्ला केला.
* १९४१ - दुसरे महायुद्ध - चीनी गणराज्य, कोरियन गणराज्याचे तात्पुरते सरकार व क्युबाने जर्मनी व जपान विरुद्ध युद्ध पुकारले.
* १९४५ - जनरल पॅटन जर्मनीमध्ये अपघातात जखमी.
* १९४६ - न्युरेम्बर्ग खटला सुरू.
* १९६१ - टांगानिकाला ब्रिटनपासून स्वातंत्र्य.
* १९९० - लेक वालेंसा पोलंडच्या अध्यक्षपदी.

## जन्म 
* १४४७ - चेंगह्वा, चीनी सम्राट.
* १५०८ - गेम्मा फ्रिसियस, डच गणितज्ञ व नकाशेतज्ञ.
* १५९४ - गुस्तावस अडोल्फस, स्वीडनचा राजा.
* १६०८ - जॉन मिल्टन, इंग्लिश कवी.
* १९१९- ई.के. नयनार, केरळचा मुख्यमंत्री.
* १९२३ - बॉब हॉक, ऑस्ट्रेलियाचा तेविसावा पंतप्रधान.
* १९४६ - सोनिया गांधी, इटलीत जन्मलेली भारतीय राजकारणी.

## मृत्यू 
* ११६५ - माल्कम चौथा, स्कॉटलंडचा राजा.
* १४३७ - सिगिस्मंड, पवित्र रोमन सम्राट.
* १५६५ - पोप पायस चौथा.
* १६६९ - पोप क्लेमेंट नववा.
* १७०६ - पेद्रो दुसरा, पोर्तुगालचा राजा.

## प्रतिवार्षिक पालन 
* टांझानिया (पूर्वीचे टांगानिका) - स्वातंत्र्य दिन

## बाह्य दुवे
----
डिसेंबर ७  - डिसेंबर ८ - **डिसेंबर ९** - डिसेंबर १० - डिसेंबर ११- (डिसेंबर महिना)

वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
शारजा

**शारजा** () हे पश्चिम आशियातील संयुक्त अरब अमिराती ह्या देशामधील तिसऱ्या क्रमांकाच्या लोकसंख्येचे शहर (दुबई व अबु धाबीखालोखाल) व शारजा अमिरातीचे राजधानीचे शहर आहे. शारजा शहर शारजा अमिरातीच्या उत्तर भागात पर्शियन आखाताच्या दक्षिण किनाऱ्यावर वसले आहे. दुबई-अजमान-शारजा ह्या महानगरामधील एक मोठे शहर असलेल्या शारजाची लोकसंख्या २००८ साली सुमारे ८ लाख होती.

शारजा हे एक अमिरातीमधील एक सुबत्त शहर असून त्याला अनेक शतकांचा इतिहास लाभला आहे. सध्या शारजा शहर देशाच्या एकूण जी.डी.पी.च्या  ७.४ टक्के वाट्यासाठी कारणीभूत आहे. येथील शारजा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ जगातील आघाडीच्या व वर्दळीच्या विमानतळांपैकी एक आहे. २००८ सालच्या जागतिक मंदीचा फटका शारजाच्या स्थावर उद्योगाला देखील बसला परंतु त्यामधून शारजा बाहेर येत आहे.

## वाहतूक
शारजा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ हा अमिरातीमधील वर्दळीच्या विमानतळांपैकी एक असून एर अरेबिया ह्या विमान वाहतूक कंपनीचे मुख्यालय येथेच आहे.

## खेळ
क्रिकेट हा शारजामधील सर्वाधिक लोकप्रिय खेळ आहेत. येथील शारजा क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम १९८० व ९० च्या दशकात एक लोकप्रिय क्रिकेट मैदान होते. सध्या अफगाणिस्तान क्रिकेट संघ आपले सामने शारजामधून खेळतो. २०१४ इंडियन प्रीमियर लीगमधील सुरुवातीचे अनेक सामने संयुक्त अरब अमिरातीमध्ये खेळवण्यात आले होते ज्यांपैकी काही शारजामध्ये देखील आयोजीत करण्यात आले होते.

## संदर्भ आणि नोंदी
## बाह्य दुवे
*
*शारजाचे अधिकृत संकेतस्थळ


वर्ग:संयुक्त अरब अमिरातीमधील शहरे
दादरा आणि नगर-हवेली

**दादरा आणि नगर-हवेली** हा भारतातील आठ केंद्रशासित प्रदेशांपैकी एक केंद्रशासित प्रदेश आहे. याच्या उत्तरेला गुजरात राज्य तर इतर तिन्ही दिशांना महाराष्ट्र राज्य आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार दादरा आणि नगर हवेलीची लोकसंख्या ३,४२,८५३ एवढी आहे तर क्षेत्रफळ ४९१ चौ.किमी आहे. येथील साक्षरतेचे प्रमाण ७७.६५ टक्के आहे. गुजराती व मराठी ह्या येथील प्रमुख भाषा आहेत. तसेच भात व रागी ही येथील प्रमुख पिके आहेत.

## प्रमुख शहरे
* सिल्वासा

## दादरा-नगर हवेली विषयी पुस्तके
* नगरहवेलीचा मुक्तिसंग्राम आणि मी (प्रभाकर वैद्य)

*
दमण आणि दीव

**दीव आणि दमण** ही गुजरात राज्याच्या दक्षिणेस एकमेकांपासून दूर असलेले केंद्रशासित प्रदेश आहेत दीव सौराष्ट्राच्या दक्षिण किनाऱ्यालगतचे एक बेट असून दमण हे सुरतजवळ समुद्रकिनाऱ्यावरील एक भूखंड आहे. या प्रदेशांचे एकत्रित क्षेत्रफळ ११२ किमी२ असून लोकसंख्या २,४२,९११ एवढी आहे. दमण ही दीव आणि दमण या प्रदेशांची राजधानी असून गुजराती ही येथील प्रमुख भाषा आहे. या केंद्रशासित प्रदेशाची साक्षरता ८७.०७ टक्के आहे. दमणमधील दमणगंगा ही येथील प्रमुख नदी आहे. या नदीमुळे दमणचे नानी दमण आणि मोटी दमण असे दोन भाग पडतात. दीवमध्ये एकही नदी नाही.

## भूगोल 
दमणच्या पश्चिमेला अरबी समुद्र आहे तर इतर तीनही दिशांना गुजरात राज्य आहे. दीव हे बेट आहे.

## जिल्हे 
* दमण
* दीव

## अर्थतंत्र 
मासेमारी हा दीव आणि दीव येथील प्रमुख उद्योग आहे.

## प्रमुख शहरे 
* दमण
* दीव
चंदिगढ

**चंदीगड** ही पंजाब व हरियाणा या दोन राज्यांची संयुक्त राजधानी व स्वतंत्र भारतात बांधले गेलेले पहिले पूर्वनियोजित शहर आहे. हे भारतातील सात केंद्रशासित प्रदेशांपैकी एक प्रदेश आहे. (इतर सहा केंद्रशासित प्रदेश - अंदमान आणि निकोबार, दीव आणि दमण, दादरा-नगर हवेली, राजधानी दिल्ली, पॉंडिचेरी, लक्षद्वीप). चंदीगडचे क्षेत्रफळ ११४ चौ.किमी. व लोकसंख्या १०,५४,६८६ एवढी आहे. पंजाबी व हिंदी ह्या चंदीगडच्या प्रमुख भाषा आहेत. गहू आणि भात ही येथील प्रमुख पिके आहेत. चंदीगडची साक्षरता ८६.४३ टक्के एवढी आहे.  

### इतिहास 
### भूगोल
### अर्थतंत्र 
### राजकारण
*
*
*
केन्या

**केन्या**  हा पूर्व आफ्रिकेतील एक देश आहे.

## भूगोल 
### चतुःसीमा 
केन्याच्या उत्तरेला इथियोपिया, आग्नेयेला सोमालिया, पश्चिमेला युगांडा तर दक्षिणेला टांझानिया हे देश आहेत.

### मोठी शहरे 
नैरोबी ही केन्याची राजधानी व देशातील सर्वात मोठे शहर आहे.

## खेळ 
* ऑलिंपिक खेळात
* फुटबॉल संघ

वर्ग:आफ्रिकेतील देश
वर्ग:पूर्व आफ्रिका
रॉनल्ड रेगन

**रॉनल्ड विल्सन रेगन** (मराठी लेखनभेद: **रोनाल्ड विल्सन रेगन** ; इंग्लिश: *Ronald Wilson Reagan*) (फेब्रुवारी ६, इ.स. १९११ - जून ५, इ.स. २००४) हा अमेरिकेचा ४०वा राष्ट्राध्यक्ष होता. याने २० जानेवारी, इ.स. १९८१ ते २० जानेवारी, इ.स. १९८९ या कालखंडात राष्ट्राध्यक्षपदाची सूत्रे सांभाळली. अध्यक्षपदाअगोदर हा कॅलिफोर्नियाचा ३३वा गव्हर्नर (इ.स. १९६७ - इ.स. १९७५) होता. राजकारणात प्रवेशण्याआधी रेगन रेडिओ, चित्रपट व दूरचित्रवाणी माध्यमांतील अभिनेता होता.

रेगन शिक्षणाने अर्थशास्त्र व समाजशास्त्र विषयांचा पदवीधर होता. पदवी मिळवल्यानंतर तो प्रथम आयोवा येथे रेडिओवर रुजू झाला. इ.स. १९३७मध्ये तो कॅलिफोर्नियात लॉस एंजेल्स येथे हलला. तेथे त्याने अभिनयास सुरुवात केली. अनेक चित्रपटांमधून व दूरचित्रवाणी कार्यक्रमांतून साकारलेल्या भूमिकांमुळे त्याला लोकप्रियता लाभली. इ.स. १९६२ साली तो रिपब्लिकन पक्षात प्रवेशला. इ.स. १९६४ सालच्या अध्यक्षीय निवडणुकींत बॅरी गोल्डवॉटर याच्या समर्थनार्थ त्याने केलेले प्रेरणादायक भाषण ऐकून रिपब्लिकन पक्षाने त्याला कॅलिफोर्नियाच्या गव्हर्नरपदासाठी उभे केले. तो दोनदा या पदावर निवडून आला. तो इ.स. १९६८ व इ.स. १९७६ सालातल्या अध्यक्षीय निवडणुकींत रिपब्लिकन पक्षाकडून उमेदवारीचे नामांकन मिळवण्यात अपयशी ठरला, तरीही इ.स. १९८० सालातल्या अध्यक्षीय निवडणुकींत पक्षाकडून उमेदवारीचे नामांकन मिळवण्यात तो यशस्वी झाला. अध्यक्षीय निवडणुकींत त्याने त्या वेळचा विद्यमान अध्यक्ष व डेमोक्रॅट उमेदवार जिमी कार्टर याला हरवून निवडणूक जिंकली.

त्याच्या पहिल्या अध्यक्षीय मुदतीत अमेरिकेने ग्रेनेड्यावर आक्रमण केले. देशांतर्गत आघाडीवर चलनवाढ रोखण्यासाठी रेगन प्रशासनाने वित्तपुरवठ्यावर नियंत्रण राखले, आर्थिक वाढीस चालना देण्याकरता कर घटवले, शासकीय खर्चात कपात केली. अध्यक्षपदाच्या दुसऱ्या मुदतीत त्याने सोव्हिएत संघाचा शासनप्रमुख मिखाइल गोर्बाचेव याच्यासह मध्यम पल्ल्याच्या आण्विक शस्त्रांचा तह घडवून आणण्यासाठी वाटाघाटी केल्या. त्याच्या अध्यक्षीय कारकिर्दीत शीतयुद्धाची अखेर झाली.

## बाह्य दुवे 
* 
* 
* 
* रॉनल्ड रेगन यांचे विकीस्त्रोतावर असलेले भाषण ** "बर्लिन वॉल स्पीच"** (इंग्लिश मजकूर)

वर्ग:अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. २००४ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९११ मधील जन्म
वर्ग:रिपब्लिकन पक्ष (अमेरिका) मधील राजकारणी
वर्ग:कॅलिफोर्नियाचे गव्हर्नर
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
वर्ग:प्रेसिडेन्शियल मेडल ऑफ फ्रीडम विजेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
घाना

**घाना** हा पश्चिम आफ्रिकेतील एक देश आहे. घानाच्या पश्चिमेला कोट दि आईव्होर, उत्तरेला बर्किना फासो व पूर्वेला टोगो हे देश तर दक्षिणेला गिनीचे आखात आहे. आक्रा ही घानाची राजधानी व सर्वांत मोठे शहर आहे. येथे स्वामी घनानंद सरस्वती यांनी हिंदू धर्माची ध्वजा रोवली आणि मठ स्थापन केला आहे.

१५ व्या शतकात युरोपीय शोधक दाखल होण्याआधी येथे स्थानिक जमातींचे राज्य होते. १८७४ साली ब्रिटिशांनी येथे वसाहत स्थापन केली व येथील सोन्याच्या मुबलक साठ्यांमुळे ह्याचे नाव *गोल्ड कोस्ट* असे ठेवले. गोल्ड कोस्टला १९५७ साली स्वातंत्र्य मिळाले व घाना देशाची निर्मिती झाली.

सध्या घाना संयुक्त राष्ट्रे, राष्ट्रकुल परिषद, आफ्रिकन संघ इत्यादी आंतरराष्ट्रीय संघटनांचा सदस्य आहे. आफ्रिका खंडात सुवर्ण उत्पादनात दक्षिण आफ्रिकेखालोखाल घानाचा दुसरा क्रमांक लागतो. कोकोच्या उत्पादनात देखील घाना जगात अग्रेसर आहे. 

## इतिहास 
### नावाची व्युत्पत्ती 
### प्रागैतिहासिक कालखंड
## भूगोल 
घाना देश पश्चिम आफ्रिकेत अटलांटिक महासागराच्या किनाऱ्यावर वसला आहे. घानाच्या आग्नेय भागात व्होल्टा सरोवर हे जगातील सर्वात मोठे कृत्रिम सरोवर स्थित आहे.
### चतुःसीमा 
### राजकीय विभाग
### मोठी शहरे 
## समाजव्यवस्था 
### वस्तीविभागणी 
### धर्म
प्रमुख धर्म ख्रिस्ती आहे. तरीही येथे स्वामी घनानंद सरस्वती यांनी हिंदू धर्माचा मठ स्थापन केला आहे. येथे गणेशोत्सव ही साजरा केला जातो.
### शिक्षण 
### संस्कृती
## राजकारण 
## अर्थतंत्र
घानाचे चलन घानायन सेडी (GHS) आहे. एक सेडी १०० पेसोमध्ये विभागली जाते. घानायन सेडीचा वापर १९६७ मध्ये सुरू झाला. याआधी घाना ब्रिटिश पाउंड वापरत असे. घानाची अर्थव्यवस्था ही शेती, खाणकाम आणि सेवांवर आधारित मध्यम-उत्पन्न असलेली अर्थव्यवस्था आहे. घाना हा पश्चिम आफ्रिकेतील सर्वात श्रीमंत देशांपैकी एक आहे आणि त्याची अर्थव्यवस्था २०२२ मध्ये २.९% वाढल्याचा अंदाज आहे.

कोको, कापूस, तांदूळ, मका आणि कसावा ही घानाच्या कृषी अर्थव्यवस्थेतील प्रमुख पिके आहेत. घाना हा जगातील दुसऱ्या क्रमांकाचा कोको उत्पादक देश आहे आणि कोको हे त्याचे प्रमुख निर्यात उत्पादन आहे. सोने, चांदी, बॉक्साईट आणि लोह ही घानाच्या खाण अर्थव्यवस्थेतील प्रमुख खनिजे आहेत. घाना हा जगातील तिसरा सर्वात मोठा सोन्याचा उत्पादक देश आहे.

## खेळ 
*ऑलिंपिक खेळात
*फुटबॉल संघ
## संदर्भ
## बाह्य दुवे
*राष्ट्राध्यक्ष 
* 
* 

वर्ग:आफ्रिकेतील देश
वर्ग:पश्चिम आफ्रिका
आर्मेनिया

**आर्मेनिया** (अधिकृत नाव: आर्मेनियन: Հայաստանի Հանրապետություն) हा काळा समुद्र व कॅस्पियन समुद्र यांमधील युरेशियाच्या दक्षिण कॉकेशस भागातील एक डोंगराळ वभूपरिवेष्टित देश आहे. या देशाच्या पश्चिमेस तुर्कस्तान, उत्तरेस जॉर्जिया, पूर्वेस अझरबैजान, तर दक्षिणेस इराण व अझरबैजानाचा नाख्चिवान प्रांत आहेत. पूर्व युरोप व पश्चिम आशिया यांच्या उबरठ्यावरील या देशाचे ऐतिहासिक काळापासून युरोपाशी राजकीय, सामाजिक, सांस्कृतिक लागेबांधे आहेत.

२९,८०० चौरस किलोमीटर क्षेत्रफळाच्या या देशाची लोकसंख्या ३० लाख आहे. ख्रिश्चन हा येथील प्रमुख धर्म असून येथील साक्षरता ९९ टक्के आहे. येरेवान ही या देशाची राजधानी आहे.

भूतपूर्व सोव्हिएत संघापैकी एक घटक प्रजासत्ताक असलेला आर्मेनिया आता बहुपक्षीय लोकशाहीवादी प्रजासत्ताक आहे. आर्मेनियाला प्राचीन सांस्कृतिक व राजकीय वारसादेखील लाभला आहे. इसवी सनाच्या चौथ्या शतकाच्या सुरुवातीला (सर्वसाधारण मान्यतेनुसार इ.स. ३०१) आर्मेनियाचे राज्य हे या ख्रिश्चन धर्म स्वीकारणारे या परिसरातील पहिले राज्य होते. आजही आर्मेनियातील बहुसंख्य जनता ख्रिश्चन धर्मीय असली तरीही आर्मेनियाचे प्रजासत्ताक घटनात्मकदृष्ट्या धर्मनिरपेक्ष राज्य आहे. या देशाला १९९१ साली रशिया कडून स्वातंत्र्य मिळाले. हे एक डोंगराळ राष्ट्र असून येथील जमीन अतिशय सुपीक आहे. बटाटे, अाॅलिव्ह, द्राक्ष, कापूस ही येथील प्रमुख पिके आहेत.

## इतिहास 
### नावाची व्युत्पत्ती 
आर्मेनियाचे स्थानिक भाषेतील नाव *हय्क* आहे. मध्ययुगात याला *हयस्तान* असे नाव होते. हय्क हा आर्मेनियन लोकांचा मूळ पुरुष मानला जातो. त्याच्या नावावरून त्या देशाला हयस्तान हे नाव मिळाले. कोरेनच्या मोझेसनुसार हय्कने बाबिलोनियाचा राजा बेल ह्याला ख्रिस्तपूर्व २४९२ मध्ये युद्धात हरवले व अरारात ह्या भूभागावर आपले राज्य स्थापन केले.

प्राचीन फारसी कोरीव लेखात (*इ.स.पू. ५१५*) आर्मेनियाचा उल्लेख *आर्मिना* असा आढळतो. झेनोफोन या ग्रीकांच्या सेनापतीने आर्मेनियन लोकजीवन व आदरातिथ्याबद्दल लिहून ठेवले आहे. त्याच्या नोंदीनुसार आर्मेनियन लोक फारसीसदृश्य भाषा  बोलतात.

### राजकीय विभाग 
आर्मेनिया दहा प्रांतात (आर्मेनियन भाषेत "मार्झर"एकवचन "मार्झ") विभागला गेला असून येरेवान ह्या शहराला (आर्मेनियन कघाक)राजधानी म्हणून विशेष प्रशासकीय दर्जा देण्यात आला आहे. रत्येक प्रांताचा मुख्य कार्यकारी अधिकारी (मार्झपत) हा आर्मेनिया सरकारकडून नियुक्त केला जातो. येरेवानचा मुख्य कार्यकारी अधिकारी महापौर असून त्याची नेमणूक राष्ट्राध्यक्षांकडून केली जाते.

प्रत्येक प्रांतात स्वयंशासित असे विभाग (आर्मेनियन हमान्क्नेर/एकवचन हमान्क) येतात.प्रत्येक विभागात नागरी किंवा ग्रामीण वस्त्या असतात.२००७ मधील नोंदींनुसार आर्मेनियात ४९ नागरी भाग असून ८६६ ग्रामीण भाग आहेत. येरेवान या राजधानीच्या शहराचे १२ स्वायत्त विभाग आहेत.

### मोठी शहरे 
## समाजव्यवस्था 
### वस्तीविभागणी 
### धर्म
### शिक्षण 
### संस्कृती
## राजकारण 
## अर्थतंत्र
## खेळ
*आर्मेनिया फुटबॉल संघ
*ऑलिंपिक खेळात आर्मेनिया
## संदर्भ 
## बाह्य दुवे
*सरकारी संकेतस्थळ
*
*

वर्ग:आशियातील देश
थॉमस वॉट्सन

**थॉमस ऑगस्टस वॉट्सन** (१३ डिसेंबर, १८५४ - ?) हा रसायनशास्त्रज्ञ आणि अलेक्झांडर ग्रॅहॅम बेलचा मदतनीस होता.

वर्ग:ब्रिटिश रसायनशास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १८५४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९३४ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
महादेवशास्त्री जोशी

**महादेवशास्त्री सीताराम जोशी** (जन्म : आंबेडे गोवा, १२ जानेवारी १९०६;  - १२ डिसेंबर १९९२) हे मराठी भाषेतील लेखक व कोशकार होते. वेदान्त, व्याकरण, ज्योतिष, काव्यशास्त्र यांचे पारंपरिक पद्धतीने अध्ययन करून त्यांनी शास्त्री ही पदवी संपादन केली. यानंतर गोव्यामध्ये 'सत्तरी शिक्षण संस्थे'ची स्थापना करून स्वतःला शैक्षणिक कार्यात वाहून घेतले. चैतन्य मासिकाचे ते संपादक होते. त्या मासिकातच 'राव्याचे बंड, ही त्यांची पहिली कथा प्रसिद्ध झाली. 'वेलविस्तार' हा त्यांच्या पहिला कथासंग्रह. यानंतर त्यांचे 'खडकातील पाझर', 'विराणी', 'कल्पवृक्ष' मिळून १६ कथासंग्रह प्रसिद्ध झाले. ते गोव्याचे असल्याने गोमंतकीय प्रदेशातल्या चालीरीतींसह जगणाऱ्या चांगल्या वाईट माणसांची जिवंत आणि रसरसीत वर्णने, रसाळ भाषा हे त्यांच्या लेखनाचे वैशिष्ट्य समजले जाते. त्यांच्या काही कथांवर 'कन्यादान', 'धर्मकन्या', वै'शाख वणवा', 'मानिनी', 'जिव्हाळा', 'थांब लक्ष्मी कुंकू लावते' हे चित्रपट तयार झाले. 

१९५७ साली स्थापन झालेल्या भारतीय संस्कृती कोश मंडळाचे ते संपादक होते. या संस्थेसाठी भारतीय संस्कृतिकोशाचे दहा खंड लिहून त्यांनी पूर्ण केले. याशिवाय चार खंडांचा मुलांचा संस्कृती कोशही त्यांनी तयार केला. 

भारतदर्शन ही प्रवासवर्णनमाला, आईच्या आठवणी हे बालसाहित्य, मुलांचा नित्यपाठ, श्री आद्य शंकराचार्य आदी साहित्य त्यांच्या नावावर जमा आहे. 'आत्मपुराण, आणि 'आमचा वानप्रस्थाश्रम ' या नावाने त्यांनी आत्मचरित्र लिहिले.
महादेव शास्त्री जोशी ह्यांचा गोवा मुक्ती संग्रामात महत्वाचा वाटा होता.ते v त्यांच्या पत्नी सुधाताई यांनी अनेक सत्याग्रह केले. महादेव शास्त्री जोशींनी धावे चा सत्याग्रह व्हावा यासाठी प्रयत्न केले.

## महादेवशास्त्री जोशी यांनी लिहिलेली पुस्तके
* आईच्या आठवणी (बालसाहित्य)
* आत्मपुराण (आत्मवरित्रपर)
* श्री आद्य शंकराचार्य (चरित्र व कार्य)
* आमचा वानप्रस्थाश्रम (आत्मचरित्रपर)
* कल्पवृक्ष (कथासंग्रह)
* खदकातील पाझर (कथासंग्रह)
* तीर्थरूप महाराष्ट्र (अनेक भाग, महाराष्ट्रातील तीर्थक्षेत्रांची माहिती )
* भारतदर्शन (प्रवासवर्णनमाला)
* भारतीय संस्कृतिकोश (दहा खंड)
* मुलांचा संस्कृतिकोश (चार खंड)
* विराणी (कथासंग्रह)
* वेलविस्तार (कथासंग्रह)

## सन्मान
* महादेवशास्त्री जोशी हे १९८० च्या गोमंतक मराठी साहित्य संमेलनाचे अध्यक्ष होते. 

## कुटुंबीय
महादेवशास्त्रींच्या पत्नी सुधाताई जोशी यांनी गोव्याच्या स्वातंत्र्ययुद्धात भाग घेऊन तीन वर्षे तुरुंगवास भोगला. महादेवशास्त्रींनी पुण्यात धायरी येथे घर व शेती विकत घेतली होती. त्यांचे सुपुत्र अशोक जोशी यांना त्यामुळे शेतीमध्ये रस निर्माण झाला. शेतीत त्यांनी अनेक प्रयोग राबविले. आपल्या वडिलांचा कोशनिर्मितीचा वसा अशोक जोशी यांनी पुढे चालू ठेवला. त्यांच्या २५-२-२०१४ रोजी वयाच्या ७४व्या वर्षी .झालेल्या निधनापूर्वी अशोक जोशींनी ’कृषी विज्ञान कोश’ या ग्रंथाच्या १५ खंडापैकी ८ खंड प्रकाशित केले. ’अ’पासून ते ’क’ अक्षरापर्यंतचे काम त्यांनी पूर्ण केले आहे. 

वर्ग:मराठी साहित्यिक
वर्ग:मराठी ज्ञानकोशकार
वर्ग:इ.स. १९९२ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९०६ मधील जन्म
वर्ग:कोशकार
डिसेंबर १५

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
### सहावे शतक 
* ५३३ - टिकामेरोनची लढाई - व्हॅन्डाल राजा जेलिमर आणि रोमन सेनापति बेलिसारियस यांच्या सैन्यात.
### सातवे शतक 
* ६८७ - संत सर्जियस पहिला पोपपदी.

### तेरावे शतक 
* १२५६ - मोंगोल सेनानी हुलागु खानने ईराणमधील अलामतचा बालेकिल्ला हश्शाशिन काबीज करून ऊध्वस्त केले. मोंगोलांची ईशान्य आशियातील आगेकूच सुरू.

### अठरावे शतक 
* १७९१ - व्हर्जिनीयाच्या विधानसभेने मान्य केल्यावर अमेरिकन नागरिकांचा हक्कनामा कायदा म्हणून अस्तित्वात आला.

### विसावे शतक 
* १९११ - नवी दिल्लीचा पायाभरणी समारंभ सम्राट पंचम जॉर्जच्या हस्ते झाला.
* १९४५ - दुसरे महायुद्ध - जनरल डग्लस मॅकआर्थरने हुकुमनाम्याद्वारे जपानमधील शिंटो धर्माची राज्यधर्म म्हणूनची मान्यता काढूल घेतली.
* १९६१ - ऍडोल्फ ऐकमनला पंधरा आरोपांखाली मृत्युदंड. आरोपांमध्ये ज्यूंचे शिरकाण, मानवतेविरूद्ध गुन्हे आणि बेकायदा संस्थाचे सदस्यत्व, वगैरेची गणना.
* १९७० - व्हेनेरा - ७ हे सोवियेत संघाचे अंतराळयान यशस्वीपणे शुक्र ग्रहावर उतरले. पृथ्वी सोडुन इतर कुठल्याही ग्रहावर उतरणारे हे पहिलेच यान होते.
* १९७६ - सामोआला संयुक्त राष्ट्रसंघाचे सदस्यत्व.
* १९९१ - चित्रपट दिग्दर्शक सत्यजित रे यांना ऑस्कर पारितोषिक जाहीर
* १९९४ - नेटस्केप नॅव्हिगेटर या आंतरजाल न्याहाळकाची पहिली आवृत्ती प्रकाशित.
* १९९४ - पलाउला संयुक्त राष्ट्रसंघाचे सदस्यत्व.
* १९९७ - शारजाजवळील वाळवंटात ताजिकीस्तानचे टी.यु.१५४ जातीचे विमान कोसळले. ८५ ठार.
* १९९८ - बँकॉक येथील आशियाई क्रीडा स्पर्धेत भारताला कबड्डीमधे सलग तिसऱ्यांदा सुवर्णपदक
* २००० - चेर्नोबिलची अणुभट्टी अखेर कायमस्वरूपी बंद.

## जन्म 
* ३७ - नीरो, रोमन सम्राट.
* १३० - लुसियस व्हेरस, रोमन सम्राट.
* १२४२ - राजकुमार मुनेताका, जपानी शोगन.
* १९०३ - स्वामी स्वरूपानंद, रत्‍नागिरीजवळच्या पावस गावातील गुरू.
* १९०५ - इरावती कर्वे, साहित्य अकादमी व महाराष्ट्र शासन पुरस्कार विजेत्या मानववंशशास्त्रज्ञ, समाजशास्त्रज्ञ व शिक्षणतज्ञ .
* १९३२ - टी.एन. शेषन, भारताचे मुख्य निवडणूक आयुक्त.
* १९३५ - उषा मंगेशकर, भारतीय पार्श्वगायिका व संगीतकार.
* १९७६ - बैचुंग भुतिया, भारतीय फुटबॉल खेळाडू.

## मृत्यू 
* १०२५ - बेसिल दुसरा, बायझेन्टाईन सम्राट.
* १०७२ - आल्प अर्स्लान, तुर्कीचा राजा, पर्शिया (ईराण) मध्ये.
* १२६३ - हाकोन चौथा, नॉर्वेचा राजा.
* १७४९ - छत्रपती शाहू महाराज.
* १९५० - वल्लभभाई पटेल, भारतीय स्वातंत्र्य सेनानी, स्वतंत्र भारताचे पहिले उपपंतप्रधान व पहिले गृहमंत्री, भारतरत्‍न.

## प्रतिवार्षिक पालन 
* जागतिक चहा दिन

## बाह्य दुवे 
डिसेंबर १३ - डिसेंबर १४ - **डिसेंबर १५** - डिसेंबर १६ - डिसेंबर १७ - (डिसेंबर महिना)

वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
मुक्त शब्दकोश

मुक्‍त शब्दकोश हा मुक्त सॉफ्टवेरच्या तत्त्वावर आधारित असून ज्ञानावरील मालकी हक्क असू नये म्हणून त्याची निर्मिती करण्यात आली आहे.
विक्शनरी हा एक मुक्त शब्दकोश आहे जो कोणीही वापरकर्ता संपादित करू शकतो.

## हे सुद्धा पहा
*ऑनलाईन शब्दकोश यादी

वर्ग:शब्दकोश
डिसेंबर १४

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* १९२९	:’प्रभात’चा ’गोपालकृष्ण’ हा चित्रपट मुंबईच्या ’मॅजेस्टिक’ चित्रपटगृहात प्रदर्शित झाला.

### नववे शतक 
* ८६७ - एड्रियन दुसरा पोपपदी.
* ८७२ - जॉन आठवा पोपपदी.

### तेरावे शतक 
* १२८७ - सेंट लुशियाचा पूर - नेदरलॅंड्समधील झुइडर झी समुद्री भिंत कोसळली. ५०,००० ठार.
### सोळावे शतक 
* १५४२ - मेरी स्टुअर्ट (मेरी क्वीन ऑफ स्कॉट्स) राणीपदी.
### एकोणिसावे शतक 
* १८१९ - अलाबामा अमेरिकेचे २२वे राज्य झाले.
### विसावे शतक 
* १९११ - रोआल्ड अमुंडसेनच्या नेतृत्वाखाली ओलाव ब्यालॅंड, हेल्मर हान्सेन, स्वेर्र हॅसेल आणि ऑस्कार विस्टिंग दक्षिण ध्रुवावर पोचले.
* १९३९ - हिवाळी युद्ध - लीग ऑफ नेशन्समधून रशियाची हकालपट्टी.
* १९४६ - संयुक्त राष्ट्रसंघाने आपले मुख्य कार्यालय न्यू यॉर्कमध्ये उभारण्याचा ठराव संमत केला.
* १९६२ - नासाचे मरिनर २ शुक्राच्या जवळून जाणारे पहिले मानवनिर्मित यान.
* १९८९ - पॅट्रिशियो एल्विन चिलीच्या राष्ट्राध्यक्षपदी.

### एकविसावे शतक 
* २०१२ - अमेरिकेच्या कनेटिकट राज्यातील न्यूटाउन शहरातील प्राथमिक शाळेत माथेफिरूने केलेल्या अंदाधुंद गोळीबारात २० लहान मुले व ८ इतर व्यक्ती मृत्युमुखी.

## जन्म 
* १००९ - गो-सुझाकु, जपानी सम्राट.
* १५०३ - नोस्ट्राडॅमस, फ्रांसचा गणितज्ञ व भविष्यवेत्ता.
* १५४६ - टायको ब्राहे, डेन्मार्कचा अवकाशशास्त्रज्ञ.
* १८९५ - जॉर्ज सहावा, इंग्लंडचा राजा.
* १९१८ - बी. के. एस.आय्यंगार, भारतीय योगतज्ञ.
* १९२४ - राज कपूर, भारतीय अभिनेता, चित्रपट निर्माता व दिग्दर्शक.
* १९२८ - प्रसाद सावकार – गायक व नट
* १९३४ - श्याम बेनेगल, हिंदी चित्रपटदिग्दर्शक व पटकथालेखक.
* १९३९ - सतीश दुभाषी, मराठी चित्रपट व नाट्यअभिनेते.
* १९४६ - संजय गांधी – राजकारणी व इंदिरा गांधी यांचे पुत्र.
* १९५३ - विजय अमृतराज – भारतीय टेनिस खेळाडू.

## मृत्यू 
* १५४२ - जेम्स पाचवा, स्कॉटलंडचा राजा.
* १७८८ - चार्ल्स तिसरा, स्पेनचा राजा.
* १७९९ - जॉर्ज वॉशिंग्टन, अमेरिकेचा पहिला अध्यक्ष.
* १९६६ - शंकरदास केसरीलाल ऊर्फ *शैलेन्द्र*, हिंदी गीतकार .
* १९७७ - ग.दि. माडगूळकर, मराठी कवी.गजानन दिगंबर तथा ग. दि. माडगूळकर – गीतकार, कवी, लेखक, पटकथाकार, अभिनेते. गीतरामायणामुळे त्यांना ’महाराष्ट्राचे वाल्मिकी’ म्हणून ओळखले जाते.

## प्रतिवार्षिक पालन 
* शहीद बुद्धीजीवी दिन - बांगलादेश
* राज्य दिन - अमेरिका-अलाबामा
* राष्ट्रीय ऊर्जा संरक्षण दिन

## बाह्य दुवे
----
डिसेंबर १२ - डिसेंबर १३ - **डिसेंबर १४** - डिसेंबर १५ - डिसेंबर १६ - (डिसेंबर महिना)

वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
डिसेंबर २०

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
### सोळावे शतक 
* १५२२ - नाइट्स ऑफ ऱहोड्सची सुलेमान द मॅग्निफिसन्टपुढे शरणागति. जीवनदान मिळालेले हे सरदार माल्टात वसले व नाइट्स ऑफ माल्टा म्हणून प्रसिद्ध झाले.
### एकोणिसावे शतक 
* १८०३ - लुईझियाना खरेदी पूर्ण.
* १८६० - दक्षिण कॅरोलिना युनायटेड स्टेट्सपासून फुटून निघाले.
### विसावे शतक 
* १९१७ - रशियात पहिल्या गुप्त पोलीस संस्थेची (चेका) स्थापना.
* १९५२ - अमेरिकन हवाई दलाचे सी.१२४ जातीचे विमान वॉशिंग्टन राज्यात मोझेस लेक येथे कोसळले. ८७ ठार
* १९७३ - स्पेनच्या पंतप्रधान ॲडमिरल लुइस कारेरो ब्लांकोचा माद्रिदमध्ये कार बॉम्बने खून.
* १९८९ - ऑपरेशन जस्ट कॉझ - अमेरिकेने पनामातील मनुएल नोरिगाचे सरकार उलथविण्यासाठी सैन्य पाठविले.
* १९९५ - नाटोचे शांतिसैन्य बॉस्नियामध्ये दाखल.
* १९९५ - अमेरिकन एरलाइन्स फ्लाइट ९६५ हे बोईंग ७५७ जातीचे विमान कोलंबियात कालीजवळ कोसळले. १६० ठार.
* १९९९ - पोर्तुगालने मकाउचे बेट चीनला परत केले.

* १९४५ - मुंबई - बंगलोर प्रवासी विमानसेवा सुरू
* १९७१ - झुल्फिकार अली भूट्टो हे पाकिस्तानचे चौथे राष्ट्राध्यक्ष बनले.
* १९८८ - मतदानाचे किमान वय २१वरून १८वर आणणारी ६१वी घटनादुरुस्ती संसदेत मंजूर.
* १९९४ - राष्ट्रपती डॉ. शंकरदयाळ शर्मा यांच्या हस्ते मलेशियाचे पंतप्रधान डॉ. महाथीर मोहम्मद यांना आंतरराष्ट्रीय सामंजस्यासाठीचा ’जवाहरलाल नेहरू पुरस्कार’ प्रदान

### एकविसावे शतक 
* २००१ - आर्थिक अडचणीत सापडलेल्या आर्जेन्टिनाच्या राष्ट्राध्यक्ष फर्नान्डो दिला रुआला राजीनामा देणे भाग पडले.

## जन्म 
* १५३७ - जॉन तिसरा, स्वीडनचा राजा.
* १९४० - यामिनी कृष्णमूर्ती, भरतनाट्यम व कथ्थक नर्तिका.
* १९४२ - राणा भगवानदास, पाकिस्तानचे मुख्य न्यायाधीश.

## मृत्यू 
* २१७ - पोप झेफिरिनस.

## प्रतिवार्षिक पालन 
* मानवी ऐक्यभाव दिन.

## बाह्य दुवे
डिसेंबर १८ - डिसेंबर १९ - **डिसेंबर २०** - डिसेंबर २१ - डिसेंबर २२ - (डिसेंबर महिना)

वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
मनुएल नोरीगा

thumb|right|मनुएल नोरिगा
**मनुएल ॲंतोनियो नोरीगा मोरेनो** (११ फेब्रुवारी, इ.स. १९३४:पनामा सिटी, पनामा - २९ मे, इ.स. २०१७:पनामा सिटी, पनामा) हा पनामाचा राष्ट्राध्यक्ष व हुकूमशाह होता. हा १९८३ ते १९८९ दरम्यान सत्तेवर होता. अमेरिकेने पनामावर लष्करी आक्रमण करून पदभ्रष्ट केले.

वर्ग:पनामाचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:हुकूमशाह
वर्ग:इ.स. १९३४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१७ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कामसूत्र

महर्षी वात्सायन यांनी स्त्री-पुरुषांमधील लैंगिक व इतर संबंधावर लिहिलेला कामसूत्र हा एक प्राचीन ग्रंथ आहे. माणसाच्या कामजीवनावर लिहिलेला हा ग्रंथ जगभर प्रसिद्ध आहे. वात्सायनांनी या विषयाच्या संदर्भात विचारात घेण्यासारख्या विविध बाबींचा ऊहापोह या ग्रंथात केला आहे. त्यांनी गुप्त साम्राज्याच्या काळात हा ग्रंथ लिहिला.

## भाषांतरे 
ब्रिटिश संशोधक व भाषांतरकार सर रिचर्ड बर्टन यांनी १८५५- १८६० मधील भारतातील वास्तव्यात या ग्रंथाचा अभ्यास केला व नंतर १८७० च्या दशकात त्यांनी या ग्रंथाचे इंग्रजी भाषांतर प्रकाशित करून हा ग्रंथ संपूर्ण जगात प्रसिद्ध केला.

## मराठीत 
कथाकार दि.बा. मोकाशी (१९१५-१९८१) यांची १९७८ मध्ये ‘वात्स्यायन’ ही चरित्रात्मक कादंबरी प्रकाशित झाली. अतिशय रोचक व उद्बोधक अशी कादंबरी असूनही तिची दखल घेतली गेली नाही. अलीकडच्या काळातील नैतिक-अनैतिक या वादात सापडलेल्या समाजाला वैचारिक दिशा देणारी हे अभिजात साहित्य आहे. दि.बा. मोकाशी यांची कन्या ज्योती कानिटकर यांनी या पुस्तकाचे इंग्रजी भाषांतर -कामसूत्रकार वात्सायन- जानेवारी २०१४ मध्ये अमेझॉनवर टाकले आहे. त्यांच्या २०१५ या जन्मशताब्दी वर्षानिमित्त अनेक कार्यक्रमांमधून साहित्याचा आढावा घेण्यात आला.

## हे सुद्धा पहा 
* कामजीवन
* रतिरहस्य

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* संस्कृतमध्ये कामसूत्र (टायटस प्रकल्प)
* सर रिचर्ड बर्टन यांचे इंग्रजी भाषांतर
* दृकश्राव्य कामसूत्र 

वर्ग:लैंगिकता
वर्ग:लैंगिक शिक्षण
संत्रे

thumb|संत्र्याची फळे
इवलेसे|संत्रे
**संत्रे** (शास्त्रीय नाव:सिट्रस सिनेन्सिस) हे नारिंगी रंगाचे, आंबट-गोड लिंबू वर्गातील एक फळ आहे.

## घटक 
रसदार संत्र्यात अनेक पोषक घटक असतात. संत्रे रुचकर आणि पौष्टिक आहे. त्यात अ, ब आणि क जीवनसत्त्वे तसेच कॅल्शियम असते. शिवाय सोडियम, पोटॅशियम, मॅग्नेशियम, तांबे, सल्फर आणि क्लोरीन असते. संत्र्यावरच्या आवरणात अधिक कॅल्शियम असते. संत्र्यात ९७ टक्के पाणी, ११ टक्के साखर आणि कार्बोहायड्रेड व प्रथिने असतात. या सर्व खनिजांमुळे संत्रे शरीरातल्या रक्ताला क्षारमय बनवते.

वर्ग:फळे
लेखन पद्धती

***लेखन पद्धती**चा उल्लेख लिपी असा सुद्धा केला जातो. भाषा/भाषेने व्यक्त होणाऱ्या घटकास आणि बोलण्यास संकेतचिन्हाद्वारे अभिव्यक्त/निर्देशित करण्यास **लेखन पद्धती**असे म्हणतात. **लेखन पद्धती** विविध लिपींचा, भाषा , भाषा शास्त्र, व्याकरण यांचा सातत्याने विचार करते.

*छापलेला उतारा वहीत पाहून लिहिणे याला अनुलेखन म्हणतात.
*श्रुतलेखन : ऐकलेला मजकूर जश्याच्या तसा सुवाच्य अक्षरात बिनचूक लिहिणे याला श्रुतलेखन असे म्हणतात.

## सर्वसाधारण माहिती
यशस्वीपणे वाचण्याकरिता अथवा समजण्याकरिता लेखन पद्धतीस संबंधित भाषां/भाषेचा आधार असावा लागतो या अर्थाने लेखन पद्धती इतर संकेतचिन्हपेक्षा वेगळी असते. जसे गणिती संकेतचिन्हास,माहिती संकेतचिन्ह,नकाशे संकेतचिन्ह  भाषां/भाषेचा आधार आवश्यक नाही.

भाषा हा मानवी समुदायाचा अंगभूत घटक आहे. परंतु सबंध मानवी इतिहासात लेखन पद्धतीचा विकास आणि वापर ही तुरळक प्रमाणातच झाला.

लेखन पद्धतीचा एकदा वापर सुरू झाला कि मात्र संबंधित  भाषेतील बदलापेक्षा लेखन पद्धती सावकाश बदलते. त्यामुळे लेखनपद्धती कालांतराने भाषेच्या वापरातून गेलेल्या पद्धती व नियमांचा, चिन्हांना बाळगून ठेवते. लेखन पद्धतीचा मोठा फायदा म्हणजे माहितीचे जतन होते.

सर्व लेखन पद्धतीत खालील घटकांचा आधार लागतो:-

*सुसंबद्ध मूळ घटक चिन्हे जसे की अक्षर आणि आकारविल्हे

*सुसंबद्ध मूळ घटक चिन्हांचे क्रमास, त्यांच्या परस्परातील संबंधास, अर्थ देणारे नियम व परंपरांचा भाषा समुदायाचा वापर,

*सुसंबद्ध मूळ घटक चिन्हांचे क्रमास, त्यांच्या परस्परातील संबंधास नियमांना अर्थ देऊन भाषा (साधारणतः बोलली जाणारी/गेलेली) अभिव्यक्त होणे.
*स्थायी अथवा तात्पुरत्या प्रत्यक्ष (मुख्यत्वे दृष्य) माध्यमांचा वापर(कागद,वृक्षपाने,पाटी इ.).[ब्रेल हे दृष्य माध्यम नाही]

वर्ग:भाषा
वर्ग:लेखन
वर्ग:भाषाशास्त्र
डिसेंबर २२

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
### सतरावे शतक 
* १६०३ - ऑट्टोमन साम्राज्याचा सुलतान महमद तिसरा याचा मृत्यू. अहमद पहिला सुलतानपदी.

### एकोणिसावे शतक 
* १८०७ - अमेरिकन काँग्रेसने एम्बार्गो ऍक्ट केला. अमेरिकेचे बाहेरच्या जगाशी व्यापारी संबंध संपुष्टात.
* १८०९ - अमेरिकन काँग्रेसने नॉन इंटरकोर्स ऍक्ट केला. एम्बार्गो ऍक्ट रद्द. युनायटेड किंग्डम व फ्रांस शिवाय अमेरिकेचे बाहेरच्या जगाशी व्यापारी संबंध परत सुरू.
* १८५१ - जगातील पहिली मालगाडी भारतात रूडकी येथे चालविली गेली.
* १८६४ - विल्यम टेकुमेश शेर्मनची समुद्रास कूच समाप्त. सवाना, जॉर्जिया युनियन सैन्याने काबीज केले.
* १८८५ - इटो हिरोबुमी जपानचा पहिला सामुराई पंतप्रधान झाला.

### विसावे शतक 
* १९०९ - भारतीय क्रांतिकारी अनंत कान्हेरेनी नासिकचा जिल्हाधिकारी जॅक्सनची गोळ्या घालून हत्या केली.
* १९३७ - न्यू यॉर्कमध्ये लिंकन टनेल वाहतुकीसाठी खुली.
* १९६३ - क्रुझ शिप लाकोनिया मडेरापासून २९० कि.मी. उत्तरेस जळाली. १२८ ठार.

* १९८४ - न्यू यॉर्कच्या भुयारी रेल्वेत बर्नार्ड ह्युगो गोत्झने चार गुंडांना गोळ्या घातल्या.
* १९८९ - आठवडाभर चाललेल्या दंगल व जाळपोळीनंतर निकोलाइ चाउसेस्क्युने रोमेनियाचे अध्यक्षपद सोडले. इयोन इलेस्क्यु अध्यक्षपदी.
* १९८९ - बर्लिनचे ब्रांडेनबर्ग गेट ३० वर्षांनी खुले. पूर्व आणि पश्चिम जर्मनीची फाळणी संपुष्टात.
* १९९० - लेक वालेंसा पोलंडच्या अध्यक्षपदी.
* १९९९ - स्पेनच्या नागरी रक्षकांनी ७५० कि.ग्रॅ. वजनाची विस्फोटके असलेली अजुन एक गाडी पकडली. (पहा डिसेंबर २१)
* १९९९ - तांद्जा ममदु नायजरच्या राष्ट्राध्यक्षपदी.

### एकविसावे शतक 
* २००१ - काबुल, अफगाणिस्तानमध्ये बुरहानुद्दीन रब्बानीने सत्तेची सूत्रे हमीद करझाईला दिली.
* २००१ - रिचार्ड रीड या दहशतवाद्याने अमेरिकन एरलाइन्स फ्लाइट ६३मध्ये आपल्या बुटात लपविलेली स्फोटके उडविण्याचा प्रयत्न केला.

## जन्म 
* ११७८ - अंतोकु, जपानी सम्राट.
* १६६६ - गुरू गोबिंद सिंघ, शिख धर्मगुरू.शिखांचे १० वे गुरू
* १८८७ - श्रीनिवास रामानुजन, भारतीय गणितज्ञ.’पार्टिशन फंक्शन’च्या रचनेवर त्यांनी मूलभूत संशोधन केले.
* १९०३ - आबासाहेब तथा भालचंद्र दिगंबर गरवारे, भारतीय उद्योगपती.
* १९१२ - लेडी बर्ड जॉन्सन, अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष लिंडन बी. जॉन्सनची पत्नी.
* १९७२ - व्हेनेसा पॅरेडिस, फ्रेंच गायिका.

## मृत्यू 
* १६०३ - महमद तिसरा, ऑट्टोमन सुलतान.
* १८८० - जॉर्ज इलियट, ब्रिटिश लेखिका(टोपण नाव).
* १९४५ - श्रीधर कृष्णाजी कुलकर्णी तथा ’’पठ्ठे बापूराव’’, मराठी लावणीलेखख.
* १९७५ - वसंत देसाई, भारतीय संगीतकार.
* १९७९ - नरहर रघुनाथ फाटक, भारतीय ईतिहास संशोधक, संत साहित्याचे अभ्यासक.
* १९९५ - जेम्स मीड, अर्थशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेता
* १९९७ - पी. सावळाराम, भावगीतकार, ठाण्याचे नगराध्यक्ष.
* १९९७ - पंडित प्रभाशंकर गायकवाड, सनईवादक.

## प्रतिवार्षिक पालन 
* तोजी - जपान.
* मातृदिन - इंडोनेशिया.
* गणित दिन (भारत).
* सूर्याच्या उत्तरायणास प्रारंभ
* उत्तर गोलार्धात वर्षातील सर्वात छोटा दिवस

## बाह्य दुवे
----
डिसेंबर २० - डिसेंबर २१ - डिसेंबर २२ - डिसेंबर २३ - डिसेंबर २४ - (डिसेंबर महिना)

वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
इ.स. १९८९

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
### जानेवारी-मार्च 
* जानेवारी ४ - अमेरिकन नौदलाच्या २ एफ.१४*टॉमकॅट* विमानांनी लिब्याच्या २ मिग २३ *फ्लॉगर* विमाने पाडली.
* जानेवारी १० - क्युबाने ॲंगोलातून सैन्य मागे घेण्यास सुरुवात केली.
* जानेवारी ३० - अमेरिकेने अफगाणिस्तानमधील आपला राजदूतावास बंद केला.
* फेब्रुवारी २ - अफगाणिस्तानमधून शेवटचे सोवियेत सैनिक परतले.
* फेब्रुवारी ३ - दक्षिण आफ्रिकेच्या अध्यक्ष पी.डब्ल्यु.बोथाने राजीनामा दिला.
* फेब्रुवारी ८ - इंडिपेंडंट एरचे बोईंग ७०७ जातीचे विमान एझोर्स बेटावरील सांता मरिया डोंगरावर कोसळले. १४४ ठार.
* फेब्रुवारी १४ - भोपाळ दुर्घटना - युनियन कार्बाइडने भारत सरकारला ४७,००,००,००० अमेरिकन डॉलर नुकसान भरपाई देण्याचे कबूल केले.
* फेब्रुवारी १४ - ईराणच्या रुहोल्ला खोमेनीने ब्रिटिश लेखक सलमान रश्दीच्या खुनाचा फतवा काढला.
* फेब्रुवारी २४ - रुहोल्ला खोमेनीने सलमान रश्दीला ठार करण्याबद्दल ३०,००,००० अमेरिकन डॉलरचे बक्षीस जाहीर केले.
* फेब्रुवारी २४ - युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ८११ या विमानास हवेत असताना भगदाड पडले. ९ प्रवासी खाली फेकले गेले.
* फेब्रुवारी २७ - व्हेनेझुएलामध्ये जनक्षोभ.
* मार्च ७ - चीनने तिबेटची राजधानी ल्हासामध्ये लश्करी कायदा लागु केला.
### एप्रिल-जून 
* एप्रिल १९ - यु.एस.एस. आयोवा या अमेरिकेच्या युद्धनौकेवर स्फोट. ४७ ठार.
* एप्रिल २१ - चीनची राजधानी बैजिंगच्या त्येनानमेन चौकात १,००,००० विद्यार्थी जमण्यास सुरुवात झाली.
* जून ५ - चीनची राजधानी बिजींगच्या त्येनानमेन चौकातील चळवळीदरम्यान एका अज्ञात निःशस्त्र व्यक्तीने रणगाड्यासमोर उभे राहून रणगाडा थांबवला. हे छायाचित्र या चळवळीचा मानबिंदू ठरले.
* जून ७ - सुरिनामची राजधानी पारामारिबो येथे डी.सी.८ प्रकारचे विमान कोसळले. १६८ ठार.
* जून २१ - अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाने देशाचा ध्वज जाळण्याची कृती ही वाचास्वातंत्र्याची अभिव्यक्ती असल्यामुळे वैध ठरवली.

### जुलै-सप्टेंबर 
* जुलै १९ - युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट २३२ हे डी.सी. १० प्रकारचे विमान अमेरिकेतील सू सिटी शहराजवळ कोसळले. वैमानिकांच्या कौशल्यामुळे १८४ प्रवासी वाचले परंतु ११२ अन्य प्रवासी मृत्युमुखी.
* जुलै २० - म्यानमारच्या सरकारने ऑॅंग सान सू कीला नजरकैदेत टाकले.
* ऑगस्ट ९ - कैफु तोशिकी जपानच्या पंतप्रधानपदी.

### ऑक्टोबर-डिसेंबर 
* डिसेंबर २ - भारताच्या पंतप्रधानपदी विश्वनाथ प्रताप सिंग यांचा शपथविधी.
* डिसेंबर १४ - पॅट्रिशियो एल्विन चिलीच्या अध्यक्षपदी.
* डिसेंबर १६ - रोमेनियातील क्रांति - हंगेरीच्या पास्टर लास्लो तोकेसला देशनिकाल देण्याविरूद्ध तिमिसोआरा मध्ये नागरिकांनी सरकारचा निषेध केला.
* डिसेंबर २२ - आठवडाभर चाललेल्या दंगल व जाळपोळीनंतर निकोलाइ चाउसेस्क्युने रोमेनियाचे अध्यक्षपद सोडले. इयोन इलेस्क्यु अध्यक्षपदी.
* डिसेंबर २२ - बर्लिनचे ब्रांडेनबर्ग गेट ३० वर्षांनी खुले. पूर्व आणि पश्चिम जर्मनीची फाळणी संपुष्टात.
* डिसेंबर २९ - वाक्लाव हावेल झेकोस्लोव्हेकियाच्या अध्यक्षपदी.

## जन्म 
## मृत्यू
* फेब्रुवारी ६ - चार्ल्स गुफ्फ्रोय, बर्लिनची भिंत ओलांडताना मृत्यु पत्करणारा शेवटचा माणूस.
* फेब्रुवारी १४ - जेम्स बॉन्ड, अमेरिकन पक्षीशास्त्रज्ञ.
* जुलै ११ - सर लॉरेंस ऑलिव्हिये, ब्रिटिश अभिनेता.
* सप्टेंबर १६ - हेमंत कुमार मुखोपाध्याय, प्रसिद्ध गायक, संगीतकार.
* सप्टेंबर २८ - फर्डिनांड मार्कोस, फिलिपाईन्सचा राष्ट्राध्यक्ष.

वर्ग:इ.स. १९८९
वर्ग:इ.स.च्या १९८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २० व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १९३५

## ठळक घटना आणि घडामोडी 
* फेब्रुवारी २८ - वॉलेस केरोथर्सने नायलॉनचा शोध लावला.
* एप्रिल १ - भारतीय रिझर्व बँकेची स्थापना.
* एप्रिल १७ - सन म्युंग मूनला येशू ख्रिस्ताने स्वप्नात साक्षात्कार दिला व आपण सुरू केलेले कार्य पुढे नेण्याची आज्ञा केली.
* मे २५ - जेसी ओवेन्सने ४५ मिनिटात वेगवेकळ्या शर्यतींमध्ये चार विश्वविक्रम नोंदवले.
* जून ९ - चीनने ईशान्य चीन मधील जपानची घुसखोरी मान्य केली.
* जून ९ - आल्कोहोलिक्स ऍनोनिमस या संस्थेची स्थापना.
* जुलै २० - रॉयल डच एरलाइन्सचे विमान स्वित्झर्लंडमध्ये कोसळले. १३ ठार.
* जुलै २० - लाहोरमध्ये मुस्लिम व शिख धर्मियांमध्ये मारामारी. ११ ठार.

## जन्म 
* मे २ - फैसल दुसरा, इराकचा राजा.
* मे १५ - टेड डेक्स्टर, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* मे ३१ - जिम बॉल्जर, न्यू झीलंडचा पंतप्रधान.
* जून ८ - डेरेक अंडरवूड, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* जून २२ - वामन कुमार, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
* जुलै ६ - दलाई लामा, चौदावा अवतार.
* ऑगस्ट १ - जॉफ पुलर, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* सप्टेंबर २६ - बॉब बार्बर, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* ऑक्टोबर ५ - जिमी बिंक्स, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* ऑक्टोबर २९ - डेव्हिड ऍलन, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* नोव्हेंबर ३० - आनंद यादव, मराठी लेखक.
* डिसेंबर ३० - ओमार बॉन्गो, गॅबनचा अध्यक्ष.

## मृत्यू 
* मे १९ - टी.ई. लॉरेन्स तथा *लॉरेन्स ऑफ अरेबिया*, ब्रिटिश सैनिक.
* जुलै ३ - आंद्रे सिट्रोएन, फ्रेंच अभियंता.
* ऑगस्ट १५ - विल रॉजर्स, अमेरिकन अभिनेता.
* ऑगस्ट २९ - ऍस्ट्रीड, बेल्जियमची राणी.

वर्ग:इ.स. १९३५
वर्ग:इ.स.च्या १९३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २० व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
कन्नड भाषा

[इवलेसे| इसवी सनाच्या सहाव्या शतकात [बदामी येथील मंदिरामध्ये लिहिला गेलेला कन्नड मजकूर]]
**कन्नड** (किंवा **कानडी**) ही भारतातील कर्नाटक राज्यामधील प्रमुख व अधिकृत भाषा आहे. ही भाषा सुमारे ३.८ कोटी लोक बोलतात. भाषिक संख्येच्या बाबतीत कन्नडचा जगातील ४० आघाडीच्या भाषांमध्ये क्रमांक लागतो.

## राजभाषा 
कन्‍नड किंवा कानडी भाषा (ಕನ್ನಡ) ही कर्नाटक राज्याची राजभाषा आहे  ही एक द्रविड भाषाकुळातील भाषा आहे.

## कन्नड लिपी
## अंक 
## कन्नड-मराठी शब्दसंग्रह 

ಕನ್ನಡ ಶಬ್ದ (कन्‍नड शब्द)
कन्नड शब्दाचा उच्चार
ಮರಾಠೀ ಅರ್ಥ (मराठी अर्थवाचक शब्दाचे कन्नड लिपीत लिखाण) 
मराठीत अर्थ

ಮಾಡು
माडु
ಕರಾ
करा

ಮೇಳ
मेळा
ಮೇಳ
मेळा

ಮೇಲೆ
मेले
ವರ್
वर 

ಕೆಳಗೆ
केळगे
ಖಾಲೀ
खाली

ಪ್ರಾಣ
प्राण
ಜೀವ್
जीव

ಹಾಲು
हालू
ದೂಧ್
दूध

ಮೊಸರು
मोसरु
ದಹಿ
दही

ಬೆಣ್ಣೆ
बेण्णे
ಲೋಣಿ
लोणी

ತುಪ್ಪ
तुप्पा
ತೂಪ್
तूप

ನೀರು
नीरु
ಪಾಣಿ
पाणी

ಮನೆ
मने
ಘರ್
घर

ಅಂಗಡಿ
अंगडी
ದುಕಾನ್
दु्कान

ಸಂತೆ
संते
ಬಾಜಾರ್
बाजार

ತಾಯಿ
तायि
ಆಈ
आई

ಅಕ್ಕ
अक्क
ತಾಯಿ
ताई

ಅಣ್ಣ
अण्णा
ದಾದಾ
दादा

ಅಪ್ಪ
अप्पा
ಬಾಬಾ
बाबा

ತಲೆ
तले
ಡೊಕ
डोके

ಕಣ್ಣುಗಳು
कण्णुगळु
ಡೊಳೆ
डोळे

ನಾಲಿಗೆ
नालिगे
ಜೀಭ (ಜೀಭ್)
जीभ

ಕೈ
कै
ಹಾತ್
हात

ಕಾಲು
कालु
ಪಾಯ
पाय

ಜ್ವರ
ज्वर
ತಾಪ್
ताप

ಯಾರು?
यारु
ಕೊಣ್
कोण?

ಅನ್ನ
अन्ना
ಭಾತ್
भात

ಅಕ್ಕಿ
अक्की
ತಾಂದುಳ್
तांदूळ

ತೊಂದರೆ/ಸಂಕಟ
तोंदरे/संकटा
ಸಂಕಟ್
संकट

ನಾಳೆ
नाळे
ಉದ್ಯಾ
उद्या

ನಿನ್ನೆ
निन्ने
ಕಾಲ್
काल

ಆಮೇಲೆ/ನಂತರ
आमेले/नंतरा
ನಂತರ್
नंतर

ಅವಲಕ್ಕಿ
अवलक्कि
ಪೋಹೆ
पोहे

ಜೋಳ
जोळा
ಜೊಂಧಳೆ
जोंधळे

ಗೋಧಿ
गोधि
ಗಹು
गहू

ತೊಗರಿ ಬೇಳೆ
तोगरी बेळे
ತುರಿಚಿ ಡಾಳ್
तुरीची डाळ

ಹೆಸರು ಬೇಳೆ
हेसरु बेळे
ಮುಗಾಚಿ ಡಾಳ್
मुगाची डाळ्

ಉದ್ದಿನ ಬೇಳೆ
उद्दिन बेळे
ಉಡದಾಚಿ ಡಾಳ್
उडदाची डाळ

ಕಡಲೇ ಬೇಳೆ
कडले बेळे
ಚಣ್ಯಾಚಿ ಡಾಳ್
चण्याची डाळ

## हे सुद्धा पहा 
* जगातील भाषांची यादी


वर्ग:भारतामधील भाषा
वर्ग:कर्नाटक
वर्ग:द्राविड भाषा
वर्ग:अभिजात भाषा
राजव्यवहारकोष

**राजव्यहारकोश ** हा एक महत्त्वाचा पर्शियन-संस्कृत/मराठी शब्दकोश आहे, जो १७ व्या शतकात छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या आदेशानुसार तयार करण्यात आला होता. याचा उद्देश प्रशासकीय कामातून परदेशी (फारसी) शब्द काढून टाकणे आणि स्थानिक (संस्कृत) शब्दांचा स्वीकार करणे हा होता. रघुनाथपंत हणमंते उर्फ रघुनाथ पंडित आणि धुंडिराज व्यास यांनी हे शब्दकोश संकलित केले होते आणि त्यात अंदाजे १,३८० प्रशासकीय शब्द आहेत.

## पार्श्वभूमी
छत्रपती शिवाजी महाराजांना त्यांच्या राज्याभिषेकानंतर राजकारभार करताना याची आवश्यकता भासली होती. यात प्रशासकीय, लष्करी आणि सामाजिक जीवनाशी संबंधित अंदाजे १,३८० पर्शियन शब्दांसाठी संस्कृत आणि मराठी समतुल्य शब्द उपलब्ध आहेत.  मराठा प्रशासनातील भाषा आणि सांस्कृतिक ओळखीच्या शुद्धतेसाठी हा शब्दकोश एक महत्त्वाचा दस्तऐवज आहे. हा शब्दकोश केवळ एक शब्दकोश नव्हता, तर शिवाजी महाराजांच्या भाषिक स्वातंत्र्याच्या (भाषा स्वराज्य) दृष्टिकोनाचे आणि वचनबद्धतेचे साक्षरता होता, असे विनायक दामोदर सावरकर यांनी कौतुक केले.

## संदर्भ 
वर्ग:प्राचीन साहित्य
गिरिदुर्ग

गिरिदुर्ग म्हणजे डोंगरावर बांधलेला दुर्ग.

## धोडप किल्ला
शिवनेरी
रायगड
राजगड
पन्हाळगड
लोहगड
पुरंदर
सिंहगड
सुधागड

वर्ग:किल्ले
भुईकोट

भुईकोट म्हणजे भूमीवर बांधलेला कोट. अर्थात, जमिनीवर बांधलेला किल्ला. मराठ्यांच्या आणि पेशवाईच्या काळात अनेक भुईकोट अस्तित्वात आले.
## संरचना
भुईकोट हे साधारणपणे खाड्यांच्या किनाऱ्यावर बांधलेले आहेत. किल्ल्याच्या भोवताली तट असतो.पाच सहा बुरुज असतात. आतमध्ये रोजच्या वापरासाठी पाण्याची टाकी असते. शिपायांना राहण्यासाठी घरे असतात. किल्ल्याला मुख्य प्रवेशद्वार असते. असे साधारणपणे भुईकोटाचे स्वरूप असते.पालघर जिल्ह्यात डहाणू,पालघर,वसई तालुक्यात कित्येक भुईकोट आहेत. ते बरेच पोर्तुगीज काळात बांधलेले आहेत.इसवी सन १७३९ मध्ये पेशवे चिमाजी आप्पांनी वसई जिंकली त्याअगोदर माहीम, डहाणू, शिरगाव, मनोर, दातिवरे, केळवे इत्यादी किल्ले जिंकून घेतले होते.

## महाराष्ट्रातील भुईकोट
* संग्रामदुर्ग
* शनिवारवाडा
* वसईचा किल्ला
* चाकणचा किल्ला (किल्ले सुभानमंगळ)
* खर्डा-जामखेड तालुका
* परांडा
* औसा-लातूर
जलदुर्ग

अल्ट=सिंधुदुर्ग|इवलेसे|सिंधुदुर्ग
**जलदुर्ग** म्हणजे पाण्यात बांधलेला दुर्ग

## महाराष्ट्रातील जलदुर्ग
* विजयदुर्ग
* सिंधुदुर्ग किल्ला
* जंजिरा
* खांदेरी

वर्ग:किल्ले