open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९७९-८०

## मोसम आढावा 
## सप्टेंबर
### ऑस्ट्रेलियाचा भारत दौरा
## नोव्हेंबर
### पाकिस्तानचा भारत दौरा
### ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका
## डिसेंबर
### वेस्ट इंडीजचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
### इंग्लंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
## फेब्रुवारी
### वेस्ट इंडीजचा न्यू झीलंड दौरा
### इंग्लंडचा भारत दौरा
### ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा
वर्ग:इ.स. १९७९ मधील क्रिकेट
वर्ग:इ.स. १९८० मधील क्रिकेट
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९८०-८१

## मोसम आढावा 
## नोव्हेंबर
### वेस्ट इंडीजचा पाकिस्तान दौरा
### ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका
### न्यू झीलंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
## जानेवारी
### भारताचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
## फेब्रुवारी
### इंग्लंडचा वेस्ट इंडीज दौरा
### भारताचा न्यू झीलंड दौरा
वर्ग:इ.स. १९८० मधील क्रिकेट
वर्ग:इ.स. १९८१ मधील क्रिकेट
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९८२

## मोसम आढावा 
## जून
### भारताचा इंग्लंड दौरा
### आयसीसी चषक
#### संघांची अंतिम स्थिती
*  १९८३ क्रिकेट विश्वचषकासाठी पात्र
## जुलै
### पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा
वर्ग:इ.स. १९८२ मधील क्रिकेट
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९८१-८२

१९८० मध्ये श्रीलंका क्रिकेट संघाला कसोटी दर्जा देण्यात आला होता. १७ फेब्रुवारी १९८२ रोजी श्रीलंकेने इंग्लंडविरुद्ध कसोटी पदार्पण केले.
## मोसम आढावा 
## नोव्हेंबर
### पाकिस्तानचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
### ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका
### इंग्लंडचा भारत दौरा
## डिसेंबर
### वेस्ट इंडीजचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
## जानेवारी
### महिला क्रिकेट विश्वचषक
## फेब्रुवारी
### इंग्लंडचा श्रीलंका दौरा
### ऑस्ट्रेलियाचा न्यू झीलंड दौरा
## मार्च
### श्रीलंकेचा पाकिस्तान दौरा
वर्ग:इ.स. १९८१ मधील क्रिकेट
वर्ग:इ.स. १९८२ मधील क्रिकेट
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९८२-८३

## मोसम आढावा 
## सप्टेंबर
### श्रीलंकेचा भारत दौरा
### ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा
## नोव्हेंबर
### इंग्लंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
## डिसेंबर
### भारताचा पाकिस्तान दौरा
## जानेवारी
### ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका
## फेब्रुवारी
### इंग्लंडचा न्यू झीलंड दौरा
### भारताचा वेस्ट इंडीज दौरा
## मार्च
### श्रीलंकेचा न्यू झीलंड दौरा
### न्यू झीलंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
## एप्रिल
### ऑस्ट्रेलियाचा श्रीलंका दौरा
वर्ग:इ.स. १९८२ मधील क्रिकेट
वर्ग:इ.स. १९८३ मधील क्रिकेट
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९८४

## मोसम आढावा 
## मे
### वेस्ट इंडीजचा इंग्लंड दौरा
## जून
### न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा
## ऑगस्ट
### न्यू झीलंड महिलांचा नेदरलँड्स दौरा
### श्रीलंकेचा इंग्लंड दौरा
वर्ग:इ.स. १९८४ मधील क्रिकेट
बगलकलम

बगलकलम (side grafting) खोड न छाटता - या कलमाची पद्धत क्राऊनग्राफ्ट प्रमाणे असते. या पद्धतीत क्राऊनग्राफ्ट प्रमाणे सर्व झाड कापून त्यात जातिवंत जातीच्या पाचरी बसवत नाही , तर झाड तसेच ठेवून त्याच्या खोडावर खुंट्या क्राऊनग्राफ्ट पद्धतीने बसवतात. त्यामुळे जर कलमफांद्या वा खुंट्या जगल्या नाहीत तर पुन्हा बसवता येतात व त्या जगल्यावरच खुंट झाडाचा भाग काढून टाकतात , त्यामुळे क्राऊनग्राफ्टमध्ये जर कलमफांदी जगली नाही तर झाड वाया जाते तसे या पद्धतीत होत नाही. अलीकडे आंबाच्या बाबतीत याच पद्धतीचा वापर करतात. जिल्हापरिषदा व सरकार याच पद्धतीने रायवळ आंब्याचे रूपांतर जातिवंत झाडात करीत आहेत. मात्र या पद्धतीत यश मिळण्याकरिता कलम करणाऱ्याला चांगले कसब हवे. कलमफांद्या योग्य निवडल्या पाहिजेत. व योग्य हंगामात ही पाचरकलमे बसवायला हवीत. जर ही पद्धत मोठ्या प्रमाणात घेतली तर अनेक निकृष्ट रायवळ आंब्याचे जातिवंत आंब्यात रूपांतर करता येईल.

वर्ग:शेतीपूरक व्यवसाय
वर्ग:कलम पद्धती
भारतीय वैद्यकीय संशोधन परिषद

**इंडियन काऊंसिल ऑफ मेडिकल रिसर्च**(आयसीएमआर) किंवा अन्य नाव - **भारतीय आयुर्विज्ञान अनुसंधान परिषद** ही भारतामध्ये वैद्यकशास्त्रातील संशोधन आणि सहयोगाला उत्तेजन देणारी संस्था आहे. या संस्थेचा आर्थिक खर्च भारत सरकारतर्फे होतो.

IRFA (Indian Research Fund Association)ची स्थापना १९११ साली झाली. १९४९ साली तिचे नाव बदलून ICMR असे झाले.

मुख्यालय : दिल्ली

## कोरोनाच्या लसीसाठी दमदाटी
१५ ऑगस्ट २०२० च्या स्वातंत्र्य दिनाच्या मुहूर्तावर करोना रोखणारी स्वदेशी लस निर्माण व्हायलाच हवी हा भारतीय वैद्यकीय संशोधन परिषदेचा आग्रह आहे. या पूर्णपणे विज्ञानदुष्ट दावा करणारी देशाची आघाडीची केंद्रीय विज्ञान संशोधन संस्था लसनिर्मितीसारख्या अत्यंत गुंतागुंतीच्या, जोखमीच्या आणि ज्यात प्रत्येक पावलावर सावध राहणे आवश्यक असते अशा घटकाच्या निर्मितीचा मुहूर्त कसा काय काढू शकते, हा प्रश्न उरतोच. तो भीतिदायक म्हणायला हवा.

याचे कारण असे की, या संस्थेचे संचालक बलराम भार्गव यांनी देशातील प्रमुख १२ वैद्यकीय संस्थांना पत्र लिहून १५ ऑगस्टचा लसनिर्मितीचा मुहूर्त गाठणे किती आवश्यक आहे, असे दटावल्याचे उघड झाले. 

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:भारत सरकारद्वारे प्रायोजित योजना
वर्ग:संशोधन संस्था
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९८३-८४

## मोसम आढावा 
## सप्टेंबर
### पाकिस्तानचा भारत दौरा
## ऑक्टोबर
### वेस्ट इंडीजचा भारत दौरा
## नोव्हेंबर
### पाकिस्तानचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
## जानेवारी
### ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका
### ऑस्ट्रेलिया महिलांचा भारत दौरा
### इंग्लंडचा न्यू झीलंड दौरा
## फेब्रुवारी
### ऑस्ट्रेलियाचा वेस्ट इंडीज दौरा
## मार्च
### इंग्लंडचा पाकिस्तान दौरा
### न्यू झीलंडचा श्रीलंका दौरा
## एप्रिल
### आशिया चषक
वर्ग:इ.स. १९८३ मधील क्रिकेट
वर्ग:इ.स. १९८४ मधील क्रिकेट
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९८५

## मोसम आढावा 
## मे
### ऑस्ट्रेलियाचा इंग्लंड दौरा
### भारताचा श्रीलंका दौरा
वर्ग:इ.स. १९८५ मधील क्रिकेट
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९८४-८५

## मोसम आढावा 
## सप्टेंबर
### ऑस्ट्रेलियाचा भारत दौरा
## ऑक्टोबर
### भारताचा पाकिस्तान दौरा
## नोव्हेंबर
### न्यू झीलंडचा श्रीलंका दौरा
### वेस्ट इंडीजचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
### न्यू झीलंडचा पाकिस्तान दौरा
### इंग्लंडचा भारत दौरा
## डिसेंबर
### इंग्लंड महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
## जानेवारी
### ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका
### पाकिस्तानचा न्यू झीलंड दौरा
## फेब्रुवारी
### न्यू झीलंड महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
### बेन्सन आणि हेजेस कप
### न्यू झीलंड महिलांचा भारत दौरा
## मार्च
### न्यू झीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा
### चार-देशीय चषक
वर्ग:इ.स. १९८४ मधील क्रिकेट
वर्ग:इ.स. १९८५ मधील क्रिकेट
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९८६

## मोसम आढावा 
## मे
### भारताचा इंग्लंड दौरा
## जून
### आयसीसी चषक
#### संघांची अंतिम स्थिती
*  १९८७ क्रिकेट विश्वचषकासाठी पात्र ठरला.

### भारतीय महिलांचा इंग्लंड दौरा
### न्यू झीलंडचा इंग्लंड दौरा
वर्ग:इ.स. १९८६ मधील क्रिकेट
चीन-भारतीय सीमा विवाद

]]

चीन आणि भारत यांच्यात दोन तुलनेने मोठ्या आणि काही छोट्या प्रदेशांवर सार्वभौमत्व लढवले गेले आहे. अक्साई चिन एकतर भारतीय केंद्र शासित प्रदेश लडाख किंवा चीनी स्वायत्त प्रदेश झिनजियांग आणि तिबेटमध्ये आहे. झिनजियांग-तिबेट महामार्गाने जोडलेली ही नापिका आणि निर्जन अशी अतीउंचावरील जगा आहे. अन्य विवादित प्रदेश मॅकमोहन लाइनच्या दक्षिणेस आहे. पूर्वी यास नॉर्थ् ईस्ट (ईशान्य) फ्रन्ट एजन्सी म्हणून संबोधले जात असे ज्याला आता अरुणाचल प्रदेश म्हणून ओळखले जाते. मॅकमोहन लाइन ब्रिटिश भारत आणि तिबेट दरम्यान १९१४ च्या सिमला अधिवेशनाचा एक भाग होता ज्यात चीनचा समवेश नव्हता करण तेव्हा तिबेट चीनने बळकावला नव्हता.

भारताने मॅकमोहन लाईनला कायदेशीर सीमा म्हणून कायम मान्य केले आहे, तर तिबेट कधीही स्वतंत्र नव्हता असे सांगून चीनने कधीही सीमा स्वीकारली नाही. १९६२ च्या सुमारास, चिनी सैन्याने मॅकमोहन लाइन ओलांडली आणि एका महिन्याच्या युद्धादरम्यान, सध्याच्या "नियंत्रण रेषे" पर्यंत पुढे सरसावले. १९६७ मध्ये सीमा संघर्ष वाढला ज्याची परिणिती दुसऱ्या युद्धामध्ये झाली, ज्या शेवटी भारताने असे म्हणले होते की त्यांनी नवीन “वास्तविक नियंत्रण रेखा” स्थापन केली आहे.  १९८७ and २०१३ मध्ये वास्तविक नियंत्रण रेषे जवळ संभाव्य संघर्ष राजनैतिक वाटाघाटीत  यशस्वीरित्या निवळला.

२०१७ मधे भूतान आणि चीन यांच्या सीमेवर भूतान-नियंत्रित क्षेत्राशी निगडित झालेला संघर्ष राजनैतिक वाटाघाटीत  यशस्वीरित्या निवळला. त्यात भारत आणि चीनचे सैनिक जखमी झाले होते.

२०२० मधे भारत अणि चीन मध्ये प्रथमच रक्तलान्छित चकमक झाली त्यात भारताकडील २० अणि चीन कडील २० पेक्षा जास्त (चीनने अधिकृत आकडेवारी प्रकाशित नाही केली) सैनीकांना मरण आले. 

१९६२ चेचीन-भारत युद्ध या दोन्ही वादग्रस्त भागात लढले गेले. १९९६ मध्ये वादाच्या निराकरणासाठीच्या करारामध्ये "आत्मविश्वास वाढवण्याच्या उपाययोजना" आणि परस्पर मान्य केलेल्या [अयशस्वी सत्यापन] वास्तविक नियंत्रण रेषाचा समावेश होता. २००६मध्ये, भारतातील चिनी राजदूताने विविध लष्करी तळ उभारताना असा दावा केला की, अरुणाचल प्रदेश हा संपूर्ण चीनचा प्रदेश आहे. त्या वेळी, दोन्ही देशांनी सिक्कीमच्या उत्तरेकडील टोकाजवळ एक किलोमीटर अंतरावर आक्रमणांचा दावा केला. २००९ मध्ये भारताने सीमेवर अतिरिक्त सैन्य दलात तैनात करण्याची घोषणा केली. २०१४ मध्ये, चीनने सीमा विवाद सोडविण्यासाठी चीनने “वन इंडिया” धोरण स्वीकारले पाहिजे असा प्रस्ताव भारताने दिला होता.

वर्ग:भारताचा भूगोल
वर्ग:चीनचा भूगोल
वर्ग:भारताचे परराष्ट्रीय संबंध
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९८५-८६

## मोसम आढावा 
## ऑक्टोबर
### श्रीलंकेचा पाकिस्तान दौरा
## नोव्हेंबर
### न्यू झीलंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
### शारजाह चषक
### वेस्ट इंडीज पाकिस्तान दौरा
## डिसेंबर
### भारताचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
### ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका
### ऑस्ट्रेलिया महिलांचा न्यू झीलंड दौरा
## फेब्रुवारी
### इंग्लंडचा वेस्ट इंडीज दौरा
### ऑस्ट्रेलियाचा न्यू झीलंड दौरा
### पाकिस्तानचा श्रीलंका दौरा
## मार्च
### आशिया चषक
## एप्रिल
### श्रीलंका तिरंगी मालिका
### ऑस्ट्रेलेशिया चषक
वर्ग:इ.स. १९८५ मधील क्रिकेट
वर्ग:इ.स. १९८६ मधील क्रिकेट
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९८७

## मोसम आढावा 
## मे
### पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा
## जून
### ऑस्ट्रेलिया महिलांचा आयर्लंड दौरा
## जुलै
### ऑस्ट्रेलिया महिलांचा इंग्लंड दौरा
वर्ग:इ.स. १९८७ मधील क्रिकेट
अनुज सुद

मेजर **अनुज सुद** हे भारतीय सेनेतील अधिकारी होते. त्याचे वडील हे ब्रिगेडियर चद्रकांत सुद भारतीय सेनेेती अधिकारी आहेत. ते २ मे २०२० शहिद झाले.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०२० मधील मृत्यू
वर्ग:भारतीय सैन्यातील अधिकारी
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सुनील कुमार

हवलदार **सुनिल कुमार** हे भारतीय सेनेतील बिहार रेजिमेंटचे एक सैनिक होते. ते १६ जून २०२०ला शहीद झाले. सुनिल कुमार हे पाटणा बिहार येथील होते.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०२० मधील मृत्यू
वर्ग:भारतीय सैनिक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
लक्ष्मण सूर्यभान

लक्ष्मण सूर्यभान हे एक मराठी लेखक आहेत.  त्यांनी अनेक संतांवर पुस्तके लिहिली आहेत. 

## पुस्तके
* संत कबीर (प्राजक्त प्रकाशन) 
* संत कान्होपात्रा (प्राजक्त प्रकाशन)
* संत गोरा कुंभार (प्राजक्त प्रकाशन)
* महान तपस्वी चांगदेव महाराज(प्राजक्त प्रकाशन)
* संत चोखामेळा (प्राजक्त प्रकाशन)
* संत जनाबाई (प्राजक्त प्रकाशन)
* संत तुकाराम महाराज (प्राजक्त प्रकाशन)
* संत नामदेव महाराज (प्राजक्त प्रकाशन)
* संत निळोबा महाराज (प्राजक्त प्रकाशन)
* महान तपस्वी भक्त पुंडलिक (प्राजक्त प्रकाशन)
* संत बहिणाबाई (प्राजक्त प्रकाशन)
* संत भानुदास (प्राजक्त प्रकाशन)
* संत मीराबाई (प्राजक्त प्रकाशन)
* महातेजस्विनी मुक्ताबाई
* भूमंडळाचे स्वामी समर्थ रामदास (प्राजक्त प्रकाशन)
* संत रोहिदास (प्राजक्त प्रकाशन)
* संत शिरोमणी सावता माळी (प्राजक्त प्रकाशन)
* संत ज्ञानेश्वर (प्राजक्त प्रकाशन)

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९८६-८७

## मोसम आढावा 
## सप्टेंबर
### ऑस्ट्रेलियाचा भारत दौरा
## ऑक्टोबर
### वेस्ट इंडीजचा पाकिस्तान दौरा
## नोव्हेंबर
### इंग्लंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
### शारजाह चॅम्पियन्स ट्रॉफी
## डिसेंबर
### श्रीलंकेचा भारत दौरा
### बेन्सन आणि हेजेस चॅलेंज
## जानेवारी
### ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका
### न्यू झीलंड महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
### पाकिस्तानचा भारत दौरा
## फेब्रुवारी
### वेस्ट इंडीजचा न्यू झीलंड दौरा
## एप्रिल
### शारजाह चषक
### न्यू झीलंडचा श्रीलंका दौरा
वर्ग:इ.स. १९८६ मधील क्रिकेट
वर्ग:इ.स. १९८७ मधील क्रिकेट
आशुतोष शर्मा

कर्नल **अशितोष शर्मा**(३ जुलै, १९७५:बुलंदशहर, उत्तर प्रदेश - २ मे, २०२०, हदवारा, जम्मू आणि काश्मीर)  हे भारतीय सेनेतील बहादूर कमांडीग अधिकारी होते. ते हदवारा जम्मू आणि काश्मीर शहिद झाले.

## सेनेतील कार्यकाळ 
## त्यांचा बरोबर शहीद झालेले सैनिक
# मेजर अनुज सुद
# नायक राजेश
# लास नायक. दिनेश
# पोलीस अधीक्षक. शकिल अहमद काझी

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९७५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०२० मधील मृत्यू
वर्ग:भारतीय सैन्यातील अधिकारी
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९८८

## मोसम आढावा 
## मे
### वेस्ट इंडीजचा इंग्लंड दौरा
## ऑगस्ट
### श्रीलंकेचा इंग्लंड दौरा
वर्ग:इ.स. १९८८ मधील क्रिकेट
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९८९

## मोसम आढावा 
## मे
### ऑस्ट्रेलियाचा इंग्लंड दौरा
## जुलै
### युरोप महिला क्रिकेट चषक
वर्ग:इ.स. १९८९ मधील क्रिकेट
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९८७-८८

## मोसम आढावा 
## ऑक्टोबर
### क्रिकेट विश्वचषक
## नोव्हेंबर
### इंग्लंडचा पाकिस्तान दौरा
### वेस्ट इंडीजचा भारत दौरा
## डिसेंबर
### न्यू झीलंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
## जानेवारी
### ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका
### ऑस्ट्रेलिया महिलांचा न्यू झीलंड दौरा
### इंग्लंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
## फेब्रुवारी
### इंग्लंडचा न्यू झीलंड दौरा
### श्रीलंकेचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
### १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषक
## मार्च
### पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा
### शारजाह चषक
वर्ग:इ.स. १९८७ मधील क्रिकेट
वर्ग:इ.स. १९८८ मधील क्रिकेट
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९८९-९०

## मोसम आढावा 
## ऑक्टोबर
### शारजाह चॅम्पियन्स ट्रॉफी
### नेहरू चषक
## नोव्हेंबर
### भारताचा पाकिस्तान दौरा
### न्यू झीलंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
## डिसेंबर
### श्रीलंकेचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
### ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका
## जानेवारी
### पाकिस्तानचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
### ऑस्ट्रेलिया महिलांचा न्यू झीलंड दौरा
## फेब्रुवारी
### भारताचा न्यू झीलंड दौरा
### इंग्लंडचा वेस्ट इंडीज दौरा
## मार्च
### न्यू झीलंड तिरंगी मालिका
### ऑस्ट्रेलियाचा न्यू झीलंड दौरा
वर्ग:इ.स. १९८९ मधील क्रिकेट
वर्ग:इ.स. १९९० मधील क्रिकेट
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९९०-९१

## मोसम आढावा 
## ऑक्टोबर
### न्यू झीलंडचा पाकिस्तान दौरा
## नोव्हेंबर
### वेस्ट इंडीजचा पाकिस्तान दौरा
### श्रीलंकेचा भारत दौरा
### इंग्लंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
### ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका
## डिसेंबर
### शारजाह चषक
### आशिया चषक
## जानेवारी
### न्यू झीलंड महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
### भारतीय महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
### श्रीलंकेचा न्यू झीलंड दौरा
## फेब्रुवारी
### इंग्लंडचा न्यू झीलंड दौरा
### ऑस्ट्रेलियाचा वेस्ट इंडीज दौरा
वर्ग:इ.स. १९९० मधील क्रिकेट
वर्ग:इ.स. १९९१ मधील क्रिकेट
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९८८-८९

## मोसम आढावा 
## सप्टेंबर
### ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा
## ऑक्टोबर
### शारजाह चॅम्पियन्स ट्रॉफी
### आशिया चषक
## नोव्हेंबर
### न्यू झीलंडचा भारत दौरा
### वेस्ट इंडीजचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
### महिला क्रिकेट विश्वचषक
## डिसेंबर
### ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका
## फेब्रुवारी
### पाकिस्तानचा न्यू झीलंड दौरा
## मार्च
### भारताचा वेस्ट इंडीज दौरा
### शारजाह चषक
वर्ग:इ.स. १९८८ मधील क्रिकेट
वर्ग:इ.स. १९८९ मधील क्रिकेट
वसंत कुंभोजकर

प्रा. **वसंत अनंत कुंभोजकर** (८ मार्च, १९२८) हे मराठी शिक्षणतज्ज्ञ, विचारवंत आणि लेखक होते. *प्रत्येक प्रश्नामागे सत्य असले तरी त्या प्रश्नाला दुसरी बाजू असते* असे त्यांचॆ मत होते. 'लोकमत'चे तत्कालीन संपादक महावीर जोधळे यांना ते त्यांच्या अग्रलेखात मांडलेल्या मताची दुसरी बाजू ऐकवत. त्यांनी सुचवल्याप्रमाणे कुंभोजकरांनी लोकमत दैनिकात *दुसरी बाजू* नावाचे सदर लिहायला सुरुवात केली. त्या लेखांचा संग्रह 'टाॅस' नावाच्या पुस्तकात आहे.  

## पुस्तके
* टाॅस ('दुसरी बाजू' या सदरात प्रसिद्ध झालेल्या लेखांचा संग्रह)
* धूपदान
* नजराणा
* पर्याय
* रसीला 
* रुसवा
* विद्याश्री (गुरुवर्य वि.वि. चिपळूणकर गौरव ग्रंथ)
* वैज्ञानिक तत्त्वज्ञानाचा उदय
* शिकार (कथासंग्रह)
* शेफालिका. (कथासंग्रह). राजा बढे यांचे याच नावाचे एक पुस्तक आहे)
* सकल सुखाचा एकच मंत्र

वर्ग:इ.स. १९२८ मधील जन्म
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९९२

## मोसम आढावा 
## मे
### पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा
## ऑगस्ट
### ऑस्ट्रेलियाचा श्रीलंका दौरा
वर्ग:इ.स. १९९२ मधील क्रिकेट
चिपळूणकर (निःसंदिग्धीकरण)

चिपळूणकर हे एक मराठी आडनाव आहे. ही मंडळी कधीकाळी कोकणातील चिपळूणचे रहिवासी होते. आजही चिपळूणकर आडनावांच्या लोकांचे मूळ गाव चिपळूण तालुक्यात असते. 

## काही प्रसिद्ध चिपळणकर
* कृष्णशास्त्री चिपळूणकर. हे 
* गणेश विष्णू चिपळूणकर
* गोविंद विष्णू चिपळूणकर
* वि.गो. चिपळूणकर
* वि.वि. चिपळूणकर
* विष्णूशास्त्री चिपळूणकर : १९व्या शतकातील प्रसिद्ध निबंधकार, लेखक, पत्रकार, संस्थास्थापक.

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
वि.वि. चिपळूणकर

विद्याधर विष्णू चिपळूणकर (जन्म : विलेपार्ले-मुंबई, १३ एप्रिल १९२९;  - औरंगाबाद, १८ सप्टेंबर २०१८) हे शिक्षक, शिक्षणतज्ज्ञ, विचारवंत आणि महाराष्ट्राचे माजी शिक्षण संचालक होते. 

वि.वि. चिपळणकरांचे शालेय शिक्षण मुंबईमधील पार्ले टिळक विद्यालयात झाले. संस्कृत विषयात बी.ए. केल्यानंतर त्यांनी एम.ए.,एम.एड. या पदव्या घेतल्या. १९४८मध्ये ते खार (मुंबई) येथील विद्यामंदिर शाळेत शिक्षक म्हणून रुजू झाले. पुढे १९५६मध्ये ते कोकण एज्युकेशन सोसायटीच्या अलिबाग जवळील पोयनाड येथील शाळेत शिक्षक म्हणून रुजू झाले. १९५९मध्ये राज्य लोकसेवा आयोगाची परीक्षा उत्तीर्ण झाल्यावर त्यांची महाराष्ट्राच्या शिक्षण संचालक या पदावर नेमणूक झाली.

चिपळूणकरांनी महाराष्ट्रात प्रदीर्घ काळ, विविध पदांवर, शिक्षण विभागात काम केले.

## वि.वि. चिपळूणकरांची शिक्षणविषयक कारकीर्द
* कोल्हापूर व मुंबई येथील बी.एड. महाविद्यालयांचे ते वेगवेगळ्या वेळी प्राचार्य होते.
* सन १९६६ ते १९७१ या काळात औरंगाबाद येथील 'शासकीय विद्यानिकेतन'मध्येही त्यांनी प्राचार्यपदावर काम केले.
* बीड येथे शिक्षणाधिकारी म्हणून त्यांनी सेवा केली. 
* पुण्याच्या राज्य शिक्षणशास्त्र संस्थाेचे संचालकपद त्यांनी भूषविले. 
* पुण्याचे 'पाठ्यपुस्तक मंडळ - बालभारती' येथे ते संचालक होते. 
* जपानमध्ये तोक्यो येथील शैक्षणिक संशोधन कार्यशाळा झाली होती. तीत ते सहभागी झाले होते. 

## महाराष्ट्र राज्याचे शिक्षणसंचालक असताना हाती घेतलेले शैक्षणिक उपक्रम
* शालेय गुणविकासाचा कार्यक्रम.  या योजनेनुसार सर्व प्राथमिक व माध्यमिक शाळांसाठी शाळांची प्रतवारी, शाळानिहाय योजना, शाळा सुधार कार्यक्रम, शाळासमूह संरचना, कार्यक्रमांचे आयोजन, स्थानिक समाजाचा सहभाग, मूल्यमापन आणि अनुधावन (चिंतन) अशी सातकलमी उपाययोजना निश्‍चित करण्यात आली. या सप्तपदीचा प्रयोग, स्वतः शिक्षण संचालकांनी दत्तक घेतलेल्या, चऱ्होली बुद्रुकच्या वाघेश्वरी विद्यालयाच्या शालासमूहात करून पाहण्यात आला. केंद्रशासनाने या प्रयत्नांची दखल घेतली. नवी दिल्ली येथील राष्ट्रीय शैक्षणिक व प्रशासन संस्था (नीपा-National Institute of Educational Planning and Administration) यांनी सर्व राज्यांच्या प्रतिनिधींचा एक अभ्यासगट नेमून महाराष्ट्राच्या या योजनेचा अभ्यास केला. केंद्र शासनाने या प्रयोगाची शिफारस सर्व राज्यांना केली.

## वि.वि. चिपळूणकरांनी लिहिलेली पुस्तके
* आव्हान प्राथमिक शिक्षणाच्या गुणवत्तेचे
* उत्कृष्टाचा ध्यास 
* कणा शिक्षणाचा
* गीतेतील जीवनसंस्कार

## गौरवग्रंथ
* वि.वि. चिपळूणकरांवर एक गौरवग्रंथ लिहिला गेला.  त्याचे संपादन वसंत कुंभोजकर यांनी केले आहे. 

(अपूर्ण)

वर्ग:शिक्षक
वर्ग:इ.स. १९२९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१८ मधील मृत्यू
एपली विमानतळ

**एपली विमानतळ**  हा अमेरिकेच्या नेब्रास्का राज्यातील ओमाहा शहरात असलेला विमानतळ आहे. याची स्थापना १९२५मध्ये लिव्हाय कार्टर पार्क या नावाने झाली होती.

येथून अमेरिकेतील निवडक शहरांना विमानसेवा उपलब्ध आहे. येथून साउथवेस्ट एरलाइन्स, अमेरिकन एरलाइन्स आणि डेल्टा एरलाइन्स मोठ्या प्रमाणात प्रवाशांची ने-आण करतात.

याशिवाय फेडेक्स एक्सप्रेस, यूपीएस एरलाइन्स, इ. वाहतूक कंपन्या मालवाहतूकसेवा पुरवितात.

वर्ग:अमेरिकेतील विमानतळ
वर्ग:ओमाहा (नेब्रास्का)
वर्ग:इ.स. १९२५ मधील निर्मिती
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९९१

## मोसम आढावा 
## मे
### वेस्ट इंडीजचा इंग्लंड दौरा
## जुलै
### युरोप महिला क्रिकेट चषक
## ऑगस्ट
### श्रीलंकेचा इंग्लंड दौरा
वर्ग:इ.स. १९९१ मधील क्रिकेट
प्रवास (चित्रपट)

***प्रवास** हा चित्रपट* छंगानी फिल्म्सच्या बॅनरखाली निर्मित शशांक उदापूरकर दिग्दर्शित २०२० मराठी- भाषांतर नाट्यपट आहे. या चित्रपटात अशोक सराफ, पद्मिनी कोल्हापुरे, शशांक उदापूरकर, विक्रम गोखले आणि रजित कपूर यांनी काम केले आहे .

पहिला देखावा १५ ऑक्टोबर २०१८ रोजी चित्रित करण्यात आला होता आणि मुख्य छायाचित्रण १९ ऑक्टोबरपासून मुंबई येथे सुरू झाले होते. चित्रीकरण १६ एप्रिल २०१९ रोजी संपले आणि ते १४ फेब्रुवारी २०२० रोजी प्रदर्शित झाले.

## कलाकार 
* अशोक सराफ
* पद्मिनी कोल्हापुरे
* विक्रम गोखले

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०२० मधील मराठी चित्रपट
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९९०

## मोसम आढावा 
## एप्रिल
### ऑस्ट्रेलेशिया चषक
## मे
### न्यू झीलंडचा इंग्लंड दौरा
## जून
### आयसीसी चषक
#### पहिली फेरी गुण
#### दुसरी फेरी गुण
#### प्लेट फेरी गुण
#### संघांची अंतिम स्थिती
*  १९९२ क्रिकेट विश्वचषकासाठी पात्र ठरला.

## जुलै
### भारताचा इंग्लंड दौरा
### युरोप महिला क्रिकेट चषक
## ऑगस्ट
### इंग्लंड महिलांचा आयर्लंड दौरा
वर्ग:इ.स. १९९० मधील क्रिकेट
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९९१-९२

## मोसम आढावा 
## ऑक्टोबर
### शारजाह चषक
## नोव्हेंबर
### दक्षिण आफ्रिकेचा भारत दौरा
### वेस्ट इंडीजचा पाकिस्तान दौरा
### भारताचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
## डिसेंबर
### ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका
### श्रीलंकेचा पाकिस्तान दौरा
## जानेवारी
### इंग्लंड महिलांचा न्यू झीलंड दौरा
### इंग्लंडचा न्यू झीलंड दौरा
### न्यू झीलंड महिला तिरंगी मालिका
### इंग्लंड महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
## फेब्रुवारी
### क्रिकेट विश्वचषक
## एप्रिल
### दक्षिण आफ्रिकेचा वेस्ट इंडीज दौरा
वर्ग:इ.स. १९९१ मधील क्रिकेट
वर्ग:इ.स. १९९२ मधील क्रिकेट
मुंबई-पुणे-मुंबई २

***मुंबई-पुणे-मुंबई २*** (***मुंबई-पुणे-मुंबई - २ लगना यायचंच*** या नावानेही ओळखला जातो) हा यशलिता इंटरप्राईजेस प्रायव्हेट लिमिटेडने निर्मित केलेली २०१९ मधील भारतीय मराठी भाषेची रोमँटिक नाट्य चित्रपट आहे. हा लिमिटेड आणि मिराह एंटरटेनमेंट, एव्हरेस्ट एंटरटेनमेंट आणि इरोज इंटरनेशनल याद्वारे वितरित केले गेले.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०१५ मधील मराठी चित्रपट
वर्ग:सतीश राजवाडे दिग्दर्शित चित्रपट
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९९२-९३

१९९२ च्या सुरुवातीस झिम्बाब्वे क्रिकेट संघाला कसोटी दर्जा देण्यात आला. झिम्बाब्वेने आपल्या मायभूमीत भारताविरुद्ध् १८ ऑक्टोबर १९९२ रोजी हरारे येथे कसोटी पदार्पण केले.
## मोसम आढावा 
## ऑक्टोबर
### भारताचा झिम्बाब्वे दौरा
### न्यू झीलंडचा झिम्बाब्वे दौरा
## नोव्हेंबर
### भारताचा दक्षिण आफ्रिका दौरा
### वेस्ट इंडीजचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
### न्यू झीलंडचा श्रीलंका दौरा
## डिसेंबर
### ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका
### पाकिस्तानचा न्यू झीलंड दौरा
## जानेवारी
### न्यू झीलंड महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
### इंग्लंडचा भारत दौरा
## फेब्रुवारी
### शारजाह चषक
### दक्षिण आफ्रिका तिरंगी मालिका
### ऑस्ट्रेलियाचा न्यू झीलंड दौरा
## मार्च
### पाकिस्तानचा झिम्बाब्वे दौरा
### इंग्लंडचा श्रीलंका दौरा
### झिम्बाब्वेचा भारत दौरा
### पाकिस्तानचा वेस्ट इंडीज दौरा
वर्ग:इ.स. १९९२ मधील क्रिकेट
वर्ग:इ.स. १९९३ मधील क्रिकेट
दे धक्का

***दे धक्का*** हा २००८चा मराठी हास्य चित्रपट आहे. या चित्रपटात मकरंद अनासपुरे, शिवाजी साटम आणि सिद्धार्थ जाधवने मुख्य भूमिका निभावल्या आहेत. या चित्रपटाची कहाणी हॉलिवूड चित्रपट '*लिटल मिस संनशाईन*' या २००६ च्या चित्रपटाच्या कहाणीवरून या चित्रपटाची घेतलेली आहे. हे कन्नडमध्ये *क्रेझी कुतुंबाच्या* रूपात पुन्हा तयार करण्यात आले होते. चित्रपटाचे दिग्दर्शन सुदेश मांजरेकर आणि अतुल काळे यांनी केले होते .  या चित्रपटामुळे मागे पडलेल्या मराठी चित्रपटसृष्टीला धक्का मिळाला असे अनेकजण बोलत होते. 

## पटकथा 
ही कथा जाधव कुटुंबाभोवती फिरत आहे. मकरंद (मकरंद अनासपुरे) यांनी आपली सर्व संपत्ती खर्च केल्यानंतर एक वाहन भाग शोधून काढला असून तो दावा करतो की वाहनांचा इंधन वापर मोठ्या प्रमाणात कमी होईल. परंतु ग्रामीण पार्श्वभूमी असल्याने आणि त्याचे औपचारिक शिक्षण नसल्यामुळे, त्याला कधीही गांभीर्याने घेतले जात नाही. मकरंदचे वडील सुभानरव (शिवाजी साटम) अपयशी ठरलेल्या मार्गावर आपली सर्व जमीन विकल्याबद्दल आपल्या मुलाला दोष देण्याची संधी सोडत नाहीत. सुमी (मेधा) मकरंदची नम्र दुसरी पत्नी आहे. कुटुंब आर्थिक संकटात असताना, जेव्हा मकरंदच्या मुलीची निवड केली जाते तेव्हा एक मोठी संधी बक्षीस रकमेसह नृत्य स्पर्धेच्या अंतिम फेरीसाठी निवडली जाते. कुटुंबाने त्यांची शेवटची संसाधने भंग केली आणि स्पर्धेच्या ठिकाणी पोहोचण्यासाठी जीवन बदलण्याचा प्रवास केला.

## कलाकार 
* शिवाजी साटम - सूर्यभान जाधव यांच्या भूमिकेत 
* मकरंद अनासपुरे - मकरंद सूर्यभान जाधवच्या भूमिकेत
* सिद्धार्थ जाधव - धनाजीराव (धनाजी/धन्या)च्या भूमिकेत 
* मेधा मांजरेकर - सुमीच्या भूमिकेत 
* सक्षम कुलकर्णी - किसना मकरंद जाधव, सूर्यभान जाधवांचा नातू
* गौरी वैद्य - सायली मकरंद जाधव, सूर्यभान जाधवांची नात
* सचित पाटील - डान्स शो होस्ट (मुंबई)
* हृषीकेश जोशी - वादक
* संजय खापरे - सुंदऱ्याच्या भूमिकेत
* धनंजय मांद्रेकर - इन्स्पेक्टरच्या भूमिकेत 
* अतुल काळे - धनाजीच्या डाॅक्टरच्या भूमिकेत 
* मुक्ता बर्वे - आई उदे गं अंबाबाई गाण्यात विशेष भूमिका
* राहुल गोरे - आई उदे गं अंबाबाई गाण्यात विशेष भूमिका
* कमलाकर सातपुते - सायलीचा मेकअप कलाकार

## गाणी 
# दे धक्का - शीर्षक गीत, , गीत - श्रीरंग गोडबोले आणि अभिजीत देशपांडे, संगीत - अजय,अतुल,समीर
# आई उदे गं अंबाबाई, गीत - श्रीरंग गोडबोले आणि अभिजीत देशपांडे, संगीत - अजय,अतुल,समीर, गायन - आरती अंकलीकर
# छुम छुम पायी वाजे पैंजन, गीत - श्रीरंग गोडबोले आणि अभिजीत देशपांडे, संगीत - अजय,अतुल,समीर, गायन - आरती अंकलीकर
# वाट चालवी चालवी, गीत - श्रीरंग गोडबोले आणि अभिजीत देशपांडे, संगीत - अजय,अतुल,समीर
# उगवली शुक्राची चांदणी, गीत - श्रीरंग गोडबोले आणि अभिजीत देशपांडे, संगीत - अजय,अतुल,समीर, गायन - आरती अंकलीकर

## प्रदर्शन 
१६ मे २००८ रोजी हा चित्रपट प्रदर्शित करण्यात आला होता.

## पुरस्कार
या चित्रपटाच्या पार्श्वगायिका आरती अंकलीकर-टिकेकर यांना महाराष्ट्र राज्य पुरस्कार, व्ही. शांताराम पुरस्कार आणि महाराष्ट्र टाइम्सचा पुरस्कार 'बेस्ट प्लेबॅक गायक' या श्रेणीत प्राप्त झाला.  

## पुनःनिर्माण
क्रेझी कुटुंब (२०१०) या नावाने कन्नडमध्ये पुनःनिर्माण करण्यात आला. हिंदी रिमेकची निर्मिती सुरू आहे, त्यात संजय दत्त वडिलांची भूमिका साकारणार आहे. या चित्रपटाचा पुढचा भाग दे धक्का २ याबद्दल २०२० मध्ये घोषणा करण्यात आली. महेश मांजरेकर आणि सुदेश मांजरेकर हे या चित्रपटाचे दिग्दर्शन करणार आहेत.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २००८ मधील मराठी चित्रपट
स्माईल प्लीज

***स्माईल प्लीज*** हा भारतीय मराठी भाषेचा नाट्यपट आहे, विक्रम फडणीस दिग्दर्शित,  सनशाईन स्टुडिओच्या सहकार्याने एव्हरेस्ट एंटरटेन्मेंटने सादर केलेला आणि हॅशटॅग फिल्म स्टुडिओ व कृत्यावत प्रॉडक्शन निर्मित. चित्रपट नंदिनी जोशी संघर्ष, एक छायाचित्रकार, एक लवकर येणे सह diagonesed आहे (मुक्ता बर्वे द्वारे खेळला) खालील वेड उद्देश आणि प्रतिष्ठा अर्थ शोधण्यासाठी. 

हा चित्रपट १९ जुलै २०१९ रोजी प्रदर्शित झाला होता.  हृतिक रोशनने चित्रपटासाठी मुहूर्तची पहिली टाळी दिली  तर रितेश देशमुख यांनी चित्रपटाचे पहिले पोस्टर लाँच केले आणि करण जोहरने पहिल्या टीझरचे अनावरण केले.  शाहरुख खानने *स्माईल प्लीजचा* ट्रेलर लाँच केला.   

## कलाकार 
* मुक्ता बर्वे नंदिनी म्हणून 
* विराज म्हणून ललित प्रभाकर 
* शिशिर म्हणून प्रसाद ओक 
* सतीश अलेकर 
* अदिती गोवित्रीकर 
* तृप्ती खामकर 
* वेदश्री महाजन 
* विजय आनंद 
* मयुरेश वाडकर 

## प्रदर्शित 
११ जून २०१९ रोजी करण जोहर यांच्या हस्ते चित्रपटाचे अधिकृत टीझर अनावरण करण्यात आले.   

चित्रपटाचा अधिकृत ट्रेलर शाहरुख खानने २६ जून २०१९ रोजी लाँच केला होता.  

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०१९ मधील मराठी चित्रपट
बोक्या सातबंडे (चित्रपट)

***बोक्या सातबंडे*** हा २००९ सालचा राज पेंडुरकर दिग्दर्शित मराठी चित्रपट असून तो *चेकमेट* फेम कांचन सातपुते ह्यांची निर्मिती आहे. दिलीप प्रभावळकर यांनी लिहिलेल्या बोक्या सातबंडे नावाच्या पुस्तक मालिकेवर हा चित्रपट आधारित आहे. या चित्रपटामध्ये बोक्या नावाच्या दहा वर्षांच्या मुलाच्या रोमांचकालाची नोंद आहे.  

अभिनेता संजय नार्वेकर यांचा मुलगा आर्यन नार्वेकर ह्याने बोक्याची भूमिका साकारली आहे. शैलेंद्र बर्वे यांनी संगीत दिले आहे.  ज्याने *तारे जमीन पर* यांनाही संगीत दिले आहे आणि गीत जितेंद्र जोशी यांनी लिहिले आहे. अवधूत गुप्ते आणि सुरेश वाडकर यांनी ही गाणी गायली आहेत.

## कलाकार 
* बोक्या / चिन्मयानंद सातबंडे म्हणून आर्यन नार्वेकर 
* श्री बेलवंडे म्हणून दिलीप प्रभावळकर 
* इंदिरा सातबंडे (बोक्याची आजी) म्हणून  ज्योती सुभाष
* बोक्याचे वडील म्हणून विजय केंकरे
*  वैशाली सातबांडे (बोक्याची आई) म्हणून शुभांगी गोखले
* चित्रा नवथे 
* माधवी जुवेकर दासी म्हणून 
*  विजय सातबंडे (बोक्याचा मोठा भाऊ) म्हणून आलोक राजवाडे
* निशा सातपुते 
* पाहुण्यांच्या उपस्थितीत अंजली भागवत

## संगीत 
* "बोक्या सातबांडे" - गायकः अवधूत गुप्ते 
* "माण आकाशशेच" - गायकः सुरेश वाडकर 
* "थोडी स्टाईल पाहिजे" -सिंगर: अवधूत गुप्ते 

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २००९ मधील मराठी चित्रपट
फत्तेशिकस्त (चित्रपट)

***फत्तेशिकस्त*** (इंग्रजी: विन किंवा हार) हा भारतीय मराठी भाषेचा ऐतिहासिक नाटक चित्रपट असून दिग्दर्श लांजेकर दिग्दर्शित आहे आणि ए.ए. फिल्म्सच्या संयुक्त विद्यमाने अल्मंड्स क्रिएशन्सच्या बॅनरखाली तयार केलेला आहे. या चित्रपटामध्ये चिन्मय मांडलेकर, मृणाल देव, समीर धर्माधिकारी  यांच्यासह अंकित मोहन आणि मृण्मयी देशपांडे यांच्या भूमिका महत्त्वपूर्ण आहेत. चित्रपटाचे संगीत देवदत्त मनीषा बाजी यांनी दिले असून या ध्वनीमध्ये संत तुकारामांच्या भक्तिगीताचा समावेश आहे.

## विशेष 
दिग्दर्शक दिगपाल लांजेकर यांच्या शिव चरित्रावर आधरित आठ चित्रपटांच्या श्री शिवराज अष्टकातील फर्जंद नंतरचे हे दुसरे पुष्प.

## कथानक 
छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या इतिहासातील एक अध्याय, लाल महाल येथे शिवाजी महाराज आणि शाहिस्तेखान यांच्यातील प्रसिद्ध चकमक यावर फत्तेशिकस्त या चित्रपटाची कथा आधारली आहे.

## कलाकार 
* छत्रपती शिवाजी महाराज म्हणून चिन्मय मांडलेकर 
* मृणाल देव म्हणून राजमाता जिजाबाई 
* अजय पूरकर सुभेदार तानाजी मालुसरे म्हणून
* समीर धर्माधिकारी नामदार खान म्हणून 
* शाहिस्तेखान म्हणून अनुप सोनी 
* ऋषी सक्सेना फत्तेह खानच्या भूमिकेत 
* अंकित मोहन सरसेनापती येसाजी कंक म्हणून 
* मृण्मयी देशपांडे केसर म्हणून (फुलवंती) 
* विक्रम गायकवाड सरदार चिमणाजी मुद्गल देशपांडे म्हणून
* निखिल राऊत किसना म्हणून
* बहिर्जी नाईक (हेर) म्हणून हरीश दुधाडे 
* दिग्पाल लांजेकर म्हणून सरदार बाजी सर्जेराव जेधे 
* अक्षय वाघमारे सरदार कोयाजी नाईक बांदल म्हणून 
* कर्तलाब खान उझबेक म्हणून अस्ताद काळे 
* तृप्ती तोरडमल म्हणून राय बागान साहिबा 
* रूची सवर्ण म्हणून महाराणी सोयराबाई 
* बहू बेगम (शाहिस्तेखान यांची सून) म्हणून नक्षत्रा मेढेकर

वर्ग:इ.स. २०१९ मधील मराठी चित्रपट
वर्ग:शिवराज अष्टक
देऊळ बंद

***देऊळ बंद*** हा एक २०१५चा मराठी चित्रपट आहे. रोमांचकारी मराठी प्रवीण तरडे आणि प्रणित कुलकर्णी दिग्दर्शित चित्रपट होता. हा चित्रपट ३१ जुलै २०१५ रोजी प्रदर्शित झाला होता. यात जगभरातील भगवान दत्तात्रेयांचा अवतार मानल्या जाणाऱ्या स्वामी समर्थच्या भूमिकेत गश्मीर महाजनी, निवेदिता सराफ आणि मोहन जोशी मुख्य भूमिकेत आहेत. देवावर विश्वास नसलेल्या शास्त्रज्ञाची ही कहाणी आहे.

## कथा 
मूळचे भारतीय राघव शास्त्री हे नासाचे सर्वात तरुण वैज्ञानिक आहेत. तो आपल्या मातृभूमीत परत येतो, फक्त त्याचा देश ईश्वर उपासकांनी परिपूर्ण आहे हे शोधण्यासाठी. तथापि, राघव त्यापैकी एक नाही. तो देवाच्या अस्तित्वाला आव्हान देतो आणि परिसर परिसरातील मंदिर बंद करण्याचे आदेश देतो. पण नशिबात मुळीच देव स्वतः खाली उतरतो आणि निरीश्वरवादीला प्रश्न देतो. शेवटी, घटनांच्या नाट्यमय क्रमानंतर, राघव शेवटी देवावर विश्वास ठेवू लागतात. 

## कलाकार 
* राघव शास्त्री म्हणून गश्मीर महाजनी 
* गिरीजा जोशी म्हणून सौ. शास्त्री 
* मोहन जोशी स्वामी समर्थ म्हणून 
* व्यास ( इसरो प्रमुख) म्हणून मोहन आगाशे 
* डॉ राघव शास्त्री यांची आई म्हणून निवेदिता जोशी सराफ 
* रॉ एजंट म्हणून श्वेता शिंदे
* सतीश वसंत आळेकर 
* अंडरकव्हर रॉ एजंट म्हणून किरण यज्ञोपवीत 
* जयदादा अग्रवाल 
* संकेत कोर्लेकर
* प्रवीण तरडे ऑटो चालक म्हणून
* शर्वरी जमेनीस
* अर्पण भाऊ शेठ 
* अक्षय टांकसाळे मुखबिर म्हणून 
* सुनील अभ्यंकर म्हणून बल्लाळ 
* सत्यजित / फळ विक्रेता म्हणून सुनील बर्वे 
* दक्षिण भारतीय महिला म्हणून विभावरी देशपांडे 
* वल्लभ (गॅरेज मालक) म्हणून संदीप पाठक
* रवींद्र महाजनी महामार्गावर चिलीम ओढणारा बाबा/हवन करणारा यजमान 
* महेश मांजरेकर फकीर म्हणून 
* प्रसाद ओक चौकीदार म्हणून (नवाडी) 
* कार पार्किंग अटेंडंट म्हणून सुशांत शेलार

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०१५ मधील मराठी चित्रपट
नम्रता प्रधान

**नम्रता प्रधान** (जन्म : २१ सप्टेंबर १९९३) ही एक मराठी अभिनेत्री आहे.तिचा जन्म कल्याण (शहर) येथे झाला. २०१८ साली प्रदर्शित झालेल्या टीवी मालिका छत्रीवाली या मालिकेतून तिने सिनेसृष्टीत प्रवेश केला केला.नम्रता प्रधान ही फॅशन डिझाइन मध्ये पदवीधर आहे. छत्रीवाली या मालिकेत तिने मधुरा हे पात्र साकारल आणि त्यातून तिला प्रचंड लोकप्रियता मिळाली.नम्रताने तिचे शालेय शिक्षण कल्याण येथील गुरुनानक विद्यालयात पूर्ण केले.

## नम्रता प्रधान यांच्या चित्रपट व मालिका 
* छत्रीवाली
* काळजात ह्यो
* ठिपक्यांची रांगोळी

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी अभिनेत्री
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:इ.स. १९९३ मधील जन्म
वर्ग:कल्याण निवासी
भूज: द प्राईड ऑफ इंडिया

***भूज: द प्राईड ऑफ इंडिया*** हा  हिंदीमधील युद्ध फिल्म आहे. अभिषेक दुधैय्या दिग्दर्शक, सहनिर्माते व पटकथा लेखक आहेत. १९७१च्या भारत-पाकिस्तान युद्धाच्या काळात तयार करण्यात आलेली ही घटना भूज विमानतळाचे तत्कालीन प्रभारी आयएएएफ स्क्वाड्रन लीडर विजय कुलकर्णी यांच्या जीवनाविषयी असून त्यांनी आणि त्यांच्या पथकाने ३०० स्थानिक महिलांच्या मदतीने भुजच्या एअरबेसची पुनर्रचना केली. या चित्रपटात संजय दत्त, सोनाक्षी सिन्हा, नोरा फतेही, शरद केळकर, अम्मी विर्क आणि प्रणिता सुभाष यांच्यासह कर्णिक व अजय देवगण आहेत.

१९ मार्च २०१९ रोजी चित्रपटाची घोषणा केल्यानंतर, याची पुष्टी झाली की चित्रपटामध्ये दाखवलेली खरी घटना ही युद्धातील एक अत्यंत आकर्षक कथा आहे. फोटोग्राफी जून २०१९ च्या उत्तरार्धात सुरू झाली, आणि त्याचे चित्रीकरण हैद्राबाद, कच्छ, भोपाळ, इंदूर, लखनौ, मुंबई आणि कोलकाता येथे झाले. कोविड-१९ (साथीचा रोग) सर्व देशभरात डिस्ने + हॉटस्टारवर प्रसारित झाला.

## कलाकार 
* अजय देवगण स्क्वॉड्रॉन लीडर विजय कर्णिक म्हणून आहेत.
* संजय दत्त भारतीय सैन्य स्काऊट रणचोरदास पागी म्हणून आहेत.
* सुंदरबेन जेठा माधर्प्य म्हणून सोनाक्षी सिन्हा ह्या आहेत.
* स्पा हिना रेहमान म्हणून नोरा फतेही ही आहे.
* सैन्य अधिकारी रघुवीर रैना म्हणून शरद केळकर हे आहेत.
* फ्लाइट ऑफिसर बब्बलसिंग गिल म्हणून अ‍ॅमी विर्क हे आहेत. 
* प्रणीता सुभाष मिशा उपेडकर म्हणून हे आहेत.
* संजय कर्णिक म्हणून महेश शेट्टी हे आहेत.
* मेजर श्रीनिवासन नायडू म्हणून जय पटेल हे आहेत
* इहाना ढिल्लों

## निर्मिती 
### विकास 
१९ मार्च २०१९ रोजी भूषण कुमार यांनी भारत-पाक युद्धाच्या सत्य घटनांवर आधारित चित्रपटाची घोषणा केली. चित्रपट घटना लेखनात १९७१ च्या भारत-पाक युद्धानंतर तीनशे स्थानिक महिला नष्ट जेथून लष्करी विमानांच्या हालचाली सुरू होतात असा विमानतळ पुनर्रचना मदत जेथे भूज, गुजरात येथे आहे. 

### कास्टिंग 
अजय देवगणने विजय कर्णिकची व्यक्तिरेखा साकारली असून, या भूमिकेसाठी तो एकमेव पर्याय होता. इतर कलाकारांमध्ये संजय दत्त, सोनाक्षी सिन्हा, अम्मी विर्क आणि राणा डग्गुबाती यांचा समावेश होता. हा चित्रपट विर्कचा दुसरा हिंदी चित्रपट आहे. दक्षिण अभिनेत्री प्रनिता सुभाष नंतर बॉलिवूडमध्ये पदार्पण करत या चित्रपटात सहभागी झाली.

परिणीती चोप्रालासुद्धा या चित्रपटाच्या एका जासूसच्या भूमिकेत साइन केले होते, परंतु तिची *सायना* या चित्रपटाच्या शूटिंगच्या तारखेमुळे ती नोव्हेंबर २०१९ मध्ये चित्रपटातून बाहेर पडली. जानेवारी २०२० मध्ये चोप्राच्या जागी नोरा फतेहीची निवड झाली. नंतर जानेवारीत डग्गुबाती यांनी आरोग्याच्या समस्या सांगून हा चित्रपट सोडला आणि शरद केळकर यांनी त्यांची जागा घेतली. 

### चित्रीकरण 
दत्तने २५ जून २०१९ रोजी हैदराबादमध्ये चित्रपटाच्या शूटिंगला सुरुवात केली. त्यानंतर देवगणसह अन्य कलाकारांनी भोपाळ, इंदूर, लखनौ, मुंबई आणि कोलकाता येथे या चित्रपटाचा पुढील भाग सुरू केला. डिसेंबर २०१९ च्या उत्तरार्धात कच्छमध्ये देवगण आणि सिन्हा यांच्या चित्रित गाण्याचे चित्रीकरण करण्यात आले.  

## प्रर्दशित 
जून २९, २०२० रोजी, अजय देवगण चित्रपट प्रदर्शित करेल, अशी घोषणा डिस्ने+ हॉटस्टारवर मुळे उशीरा २०२० थिएटर बंद परिणाम म्हणून केवळ कोविड-१९ भारतामध्ये साथीच्या काळात प्रसारण झालं.

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०२१ मधील हिंदी चित्रपट
शोभा देशमुख

**शोभा देशमुख** या एक मराठी लेखिका आहेत. मराठी नाट्यसृष्टी हा त्यांच्या बव्हंश पुस्तकांचा मध्यवर्ती विषय आहे. त्या आंध्र प्रदेशातून प्रसिद्ध होणाऱ्या *पंचधारा* या द्वैमासिकाच्या संपादक मंडळात आहेत. 

## पुस्तके
* नाट्यलेखन आणि नाट्याविष्कार
* मराठी नाटकातील स्त्री रुपे - शारदा ते चारचौघी
* शिरवाडकरांची नाटके

वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
केसरी (मराठी चित्रपट)

***केसरी*** हा २०२० हा भारतीय मराठी भाषेचा चित्रपट असून सुजय सुनील डहाके दिग्दर्शित असून संतोष रामचंदानी निर्मित भावना फिल्म्सच्या बॅनरखाली मनोहर रामचंदानी सह-निर्माता आहेत. विराट मडके, रूपा बोरगांवकर, महेश मांजरेकर, विक्रम गोखले, मोहन जोशी यांच्या मुख्य भूमिका असलेल्या कुस्तीतील कुस्ती या कथेतून ही प्रेरणादायक कहाणी महाराष्ट्र केसरीची पदवी जिंकू इच्छिणा  ्या गरीब कुटुंबातील एका लहान मुलाच्या आसपास आहे. चित्रपटाचे संगीत ए.व्ही. प्रफुल्लचंद्र आणि साकेत कानेटकर यांनी दिले आहे. २  फेब्रुवारी २०२० रोजी हा चित्रपट नाट्यरित्या प्रदर्शित झाला.

## कथानक 
## कलाकार 
* विराट मडके - बलराम जाधव
* महेश मांजरेकर  - वस्ताद मेहमान
* विक्रम गोखले   - बलरामचे आजोबा 
* मोहन जोशी  -
* नंदेश उमप
* उमेश जगताप - बलरामचे वडील 
* छाया कदम 
* जयवंत वाडकर
* नचिकेत पूर्णपत्रे 
* रूपा बोरगांवकर
* सत्यप्पा मोरे
* ज्ञानरत्न अहिवळे
* प्रविण तरडे
* पद्मनाभ बिंड
* प्रसाद धेंढ
* जवेश सांघवी
* संदीप तिकोणे

## संगीत 
## निर्मिती 
## प्रदर्शन 
राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांच्या हस्ते चित्रपटाचे फर्स्ट लूक पोस्टर लाँच केले गेले आहे.

अधिकृत टीझर राजश्री मराठी आणि झी म्युझिक मराठीच्या यूट्यूब वाहिनीवर १३ फेब्रुवारी २०२० रोजी लाँच केले गेले. हा चित्रपट नाट्यरित्या  २८ फेब्रुवारी २०२० रोजी प्रदर्शित झाला.

## प्रतिसाद 
## पुस्कार 
## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०२० मधील मराठी चित्रपट
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९९३

## मोसम आढावा 
## मे
### ऑस्ट्रेलियाचा इंग्लंड दौरा
## जुलै
### भारताचा श्रीलंका दौरा
### महिला क्रिकेट विश्वचषक
## ऑगस्ट
### दक्षिण आफ्रिकेचा श्रीलंका दौरा
वर्ग:इ.स. १९९३ मधील क्रिकेट
ल.गो. विंझे

**लक्ष्मण गोविंद विंझे** हे एक मराठी लेखक आणि कवी होते. 

## पुस्तके
* गंगालहरी (जगन्नाथ पंडित याच्या मूळ 'गंगालहरी' या संस्कृत काव्याच्या वामन पंडित यांनी केलेल्या काव्यानुवादाचे सुलभ समश्लोकी पुनर्रूपांतर) 
* पाणपोई : इंग्रजी काव्यसूक्तीची (दोन खंड)
* (भर्तृहरीकृत) शतकत्रयी (मूळ संस्कृत काव्याचा काव्यानुवाद)
* संस्कृत-मराठी सुभाषितकोश

वर्ग:मराठी साहित्यिक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९९४

## मोसम आढावा 
## मे
### न्यू झीलंडचा इंग्लंड दौरा
## जुलै
### दक्षिण आफ्रिकेचा इंग्लंड दौरा
## ऑगस्ट
### पाकिस्तानचा श्रीलंका दौरा
## सप्टेंबर
### सिंगर विश्व मालिका
वर्ग:इ.स. १९९४ मधील क्रिकेट
सागर वंजारी

**सागर वंजारी**  (जन्म : १ जानेवारी इ.स. १९८७) हे एक मराठी चित्रपट दिग्दर्शक  व लेखक आहे.त्याचा जन्म पुणे येथे झाला.सागर वंजारी यांनी आपली कारकीर्द शोर्टफिल्म संकलनातून केली.२०१२ साली त्यांनी Investment या रत्नाकर मिटकरी दिग्दर्शित सिनेमा तून संकलक म्हणून पदार्पण केले.त्याला २०१२ साली राष्ट्रीय पुरस्कार देखील मिळाला.त्या नंतर रंगा पतंगा,कोटी या सिनेमा साठी त्यांनी संकलक म्हणून काम केले.२०१८ साली प्रदर्शित झालेल्या रेडू या मराठी सिनेमातून त्यांनी दिग्दर्शन क्षेत्रात पाउल ठेवले.रेडूला बरेच पुरस्कार व नामांकन मिळाले.२०२० च्या अखेरीस सागर वंजारी यांचा सयाजी शिंदे आणि गिरीश कुलकर्णी मुख्य भूमिकेत असलेला Institute Of Pavatalogy हा सिनेमा प्रदर्शित होईल.

## सागर वंजारी यांचे चित्रपट 
* Investment
* रंगा पतंगा
* रेडू
* Institute Of Pavatalogy (२०२० मध्ये प्रदर्शित होईल)

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी दिग्दर्शक
वर्ग:मराठी भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक
वर्ग:इ.स. १९८७ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जगन्नाथ पंडित

**जगन्नाथ पंडित** हे १७व्या शतकातील एक संस्कृत कवी होते. ते मुघल सम्राट जहांगीर व शाहजहानच्या पदरी होते.

एकदा जगन्नाथ पंडित दरबारात असताना शहाजहानची लवंगी नावाची मुलगी तेथे आली व निघून गेली. जगन्नाथ पंडिताने तिच्यावर 
; इयं सुस्तनी मस्तकन्यस्तकुंभा लवंगी कुरंगी दृगंगीकरोतु ॥ 
अशी काव्यरचना केली. शहाजहानने खुश होऊन लवंगीचा जगन्नाथाशी विवाह करून दिला. एखाद्या मुसलमानाने खुशीने आपल्या मुलीचे लग्न हिंदू वराशी करून देण्याचे हे दुर्मिळातले दुर्मिळ उदाहरण आहे.

मुसलमान स्त्रीशी लग्न केल्याने काशीच्या पंडितांनी जगन्नाथावर बहिष्कार घातला. हा बहिष्कार जगन्नाथ पंडिताला सहन झाला नाही. आपल्या पत्नीसह तो गंगाघाटाच्या वरच्या पायरीवर बसला. तेथे बसून त्यांच्या गंगेच्या स्तुतिपर अशा गंगालहरी काव्याची निर्मिती केली. त्या काव्याचे एकेक कडवे (श्लोक) म्हटल्यावर गंगेची पातळी एकेक पायरी वर चढली. ५२ श्लोकांनंतर पाण्याची पातळी ५२ पायऱ्या वर चढली, आणि गंगेच्या वाढलेल्या पाण्यात जगन्नाथ पंडित आणि त्याची पत्नी वाहून गेले.

ज्येष्ठ महिन्याच्या शुद्ध प्रतिपदेपासून गंगा दशमीपर्यंत (गंगा दशहरा संपायच्या दिवसापर्यंत) लोक देवळांमध्ये आणि गंगेच्या काठी बसून 'गंगालहरी' काव्याचे पारायण करतात. 

## जगन्नाथ पंडितांची साहित्य संपदा
* गंगालहरी (काव्य). या काव्याचे मराठीत दोन समश्लोकी अनुवाद आहेत, एक वामन पंडिताचा आणि दुसरा ल.गो. विंझे यांचा.
* पंचविलास
* भामिनीविलास (विविध वेळी लिहिलेल्या कवितांचा संग्रह)
* रसगंगाधर (काव्यशास्त्रावरील ग्रंथ)

## मराठी साहित्यात जगन्नाथ पंडित
* संगीत पंडितराज जगन्नाथ (नाटक, लेखक - विद्याधर गोखले) 

वर्ग:संस्कृत कवी
विजेता (२०२० चित्रपट)

***विजेत*** (Winner) हा २०२० हा भारतीय मराठी भाषा असून अमोल शेटगे दिग्दर्शित क्रीडा नाटक चित्रपट असून राहुल पुरी यांनी सुभाष घई यांच्या मुक्ता आर्ट्सच्या बॅनरखाली सुरेश पै यांच्यासह सह-निर्माता म्हणून काम केले आहे. सुबोध भावे, सुशांत शेलार आणि पूजा सावंत यांच्या मुख्य भूमिका असलेल्या या चित्रपटात महाराष्ट्रासाठी सुवर्णपदक मिळवण्याच्या तयारीत असलेल्या क्रीडा प्रशिक्षक सौमित्र आणि त्याच्या ॲथलीट्स सहकाऱ्यांची कथा आहे. सुबोध त्यांना शारीरिक ऐवजी त्यांच्या मानसिक बळावर अधिक लक्ष केंद्रित करण्यास प्रोत्साहित करते. 

जून २०१९ मध्ये १२ व्या गोवा मराठी चित्रपट महोत्सवाच्या उद्घाटन कार्यक्रमात चित्रपटाचे प्रस्तुतकर्ता सुभाष घई यांनी फर्स्ट लूक पोस्टरचे अनावरण करून चित्रपटाची घोषणा केली. मुख्य छायाचित्रण ऑगस्ट २०१९ मध्ये सुरू झाले. हा चित्रपट नाट्यरित्या १२ मार्च २०२० रोजी प्रदर्शित झाला. 

## कलाकार 
* सुबोध भावे - सौमित्र देशमुख (मन प्रशिक्षक)
* सुशांत शेलार - भटकळ (मुख्य प्रशिक्षक) 
* नलिनी जगताप (ट्रायथलॉन) म्हणून पूजा सावंत 
* प्रीतम कागणे - सुनंदा गुर्जर (धावपटू) 
* वर्षा कानबिंदे (डीन) - मानसी कुलकर्णी 
* माधव देवचके - राहुल थोरात (वेट लिफ्टर) 
* देवेंद्र चौगुले 
* तन्वी किशोर - सोनिया कर्णीक
* दिप्ती धोत्रे 
* कृतिकिका तुळसकर 
* गौरीश शिपूरकर

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०२० मधील मराठी चित्रपट
प्रफुल्ल मोहरकर

मेजर **प्रफुल्ल मोहरकर** हे भारतीय सेनेत अधिकारी होते. जम्मू-काश्मीरमध्ये सीमेवर तैनात आसताना शहीद झाले. ते भंडारा जिल्ह्य़ातील पवनी राहनारे होते. 

## अंत्यसंस्कार 
येथील भारतीय लष्कराचा मेजर प्रफुल्ल अंबादास मोहरकर यांचे पार्थिव रविवारी रात्री नागपुरात आणण्यात आले. त्यांच्या पार्थिवावर त्यांच्या जन्मगावी पवनी तालुक्यातील जुनोना येथे अंत्यसंस्कार करण्यात आले होते.

## बाह्य दुवे 
वर्ग:भारतीय सैन्यातील अधिकारी
वर्ग:इ.स. २०१७ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९९५

## मोसम आढावा 
## मे
### वेस्ट इंडीजचा इंग्लंड दौरा
## जुलै
### युरोप महिला क्रिकेट चषक
वर्ग:इ.स. १९९५ मधील क्रिकेट
लक्ष्य मोहन

thumb|सतार सरोद जुगलबंदी- लक्ष्य आणि आयुष मोहन गुप्ता
**लक्ष्य मोहन गुप्ता** हे एक सतारवादक आहेत. त्यांचे भाऊ, आयुष मोहन हे सरोद वादक आहेत. हे दोघे बंधू सरोद- सतार वादनाच्या जुगलबंदीचे कार्यक्रम सादर करतात.
## सुरुवातीचे आयुष्य
मोहन ह्यांच्या कुटुंबात संगीताची कोणतीही पार्श्वभूमी नाही. ह्यांचे वडील व्यावसायिक सतारवादक नसले तरीही त्यांना सतारीची आवड होती आणि ते रिकाम्या वेळात वाजवत असत. त्यामधूनच दोघा भावांना सतारची आवड निर्माण झाली.
## शिक्षण
त्यांनी पं. रवी शंकर ह्यांचे जेष्ठ शिष्य, पं. बळवंत राय वर्मा ह्यांच्याकडे सतार वादनाचे शिक्षण घेतले. पं. बळवंत राय वर्मा ह्यांनीच आयुष मोहन ह्यांना पद्म भूषण शरण राणी ह्यांच्याकडे सरोद शिकण्याचा सल्ला दिला. सरोद आणि सतार ही दोन वाद्ये जुगलबंदीसाठी खूप छान वाटतात असेही त्यांनी सांगितले. त्यांनी मैहार घराण्याचे शिक्षण घेतले आहे.
## कार्यक्रम
त्यांनी भारतात आणि जगभरात अनेक ठिकाणी जुगलबंदीचे सादरीकरण केले आहे. त्यांचे भारतातील काही महत्त्वाच्या कार्यक्रमांपैकी काही आहेत, पुण्यातील सवाई गंधर्व भीमसेन महोत्सव, मुंबईतील गुणीदास संगीत संमेलन, अहमदाबाद येथील सप्तक फेस्टीव्हल, दिल्लीतील विष्णू दिगंबर जयंती समारोह, नवी दिल्लीतील रवी शंकर सेंटरचा आरआयएमपीए फेस्टीव्हल, वाराणसीतील गंगा महोत्सव, दिल्ली क्लासिकल म्युझिक फेस्टिव्हल, ताज महोत्सव आणि असे अनेक. ह्या व्यतिरीक्त भारताच्या बाहेरील सादरीकरणे आहेत लॉस अन्जेलेस येथील द ग्रामी म्युझियम, सन डियागो येथील डेव्हिड अंड डोर्थिया गारफील्ड थीएटर, बॉस्टन येथील लर्न क्वेस्ट म्युझिक कॉन्फरन्स, कोलंबस येथील द अबे थीएटर येथे. ते आणि त्यांचे भाऊ हे लॉस अन्जेलेस येथील द ग्रामी म्युझियम मध्ये सदरीकरणासाठी आमंत्रित केलेले पहिले भारतीय आहेत.
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:सतारवादक
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९९६

## मोसम आढावा 
## मे
### भारताचा इंग्लंड दौरा
## जून
### न्यू झीलंड महिलांचा इंग्लंड दौरा
## जुलै
### न्यू झीलंड महिलांचा आयर्लंड दौरा
### पाकिस्तानचा इंग्लंड दौरा
## ऑगस्ट
### सिंगर विश्वमालिका
## सप्टेंबर
### झिम्बाब्वेचा श्रीलंका दौरा
### मैत्री चषक
वर्ग:इ.स. १९९६ मधील क्रिकेट
ये रे ये रे पैसा २

***ये रे ये रे पैसा (२)*** हा हेमंत ढोमे दिग्दर्शित एक मराठी विनोदी चित्रपट आहे. अमेय विनोद खोपकर निर्मित, जांभळा बुल एंटरटेनमेंट, ट्रान्स व्हीएफएक्स स्टुडिओ प्रायव्हेट लिमिटेड आणि पॅनोरामा स्टुडिओ. या चित्रपटात संजय नार्वेकर, आनंद इंगळे, पुष्कर श्रोत्री आणि  मृणाल कुलकर्णी, अनिकेत विश्वासराव आणि स्मिता गोंदकर यांच्या भूमिका महत्त्वपूर्ण आहेत.  हे ९ ऑगस्ट २०१९ रोजी प्रसिद्ध झाले. 

## कलाकार 
* अण्णा म्हणून संजय नार्वेकर 
* हर्ष पाटील म्हणून अनिकेत विश्वासराव 
* सारा देसाई म्हणून मृण्मयी गोडबोले 
* निरज शहा म्हणून पुष्कर शोत्री 
* आनंद इंगळे प्रद्युम्ना / तेन्या म्हणून 
* जान्हवी मुझुमदार म्हणून मृणाल कुलकर्णी 
* इंस्पेक्टर शरद शिंदे म्हणून प्रसाद ओक 
* प्रियदर्शन जाधव 
* स्मिता गोंदकर 
* महेश मांजरेकर 

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. २०१९ मधील मराठी चित्रपट
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९९३-९४

## मोसम आढावा 
## ऑक्टोबर
### शारजाह चॅम्पियन्स ट्रॉफी
## नोव्हेंबर
### हिरो चषक
### न्यू झीलंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
## डिसेंबर
### वेस्ट इंडीजचा श्रीलंका दौरा
### झिम्बाब्वेचा पाकिस्तान दौरा
### ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका
### दक्षिण आफ्रिकेचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
## जानेवारी
### ऑस्ट्रेलिया महिलांचा न्यू झीलंड दौरा
### श्रीलंकेचा भारत दौरा
## फेब्रुवारी
### पाकिस्तानचा न्यू झीलंड दौरा
### आयसीसी चषक
**पहिली फेरी गुण**

**वूडन स्पून गट गुण**

**प्लेट फेरी गुण**

**दुसरी फेरी गुण**

#### संघांची अंतिम स्थानस्थिती
### इंग्लंडचा वेस्ट इंडीज दौरा
### ऑस्ट्रेलियाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा
## मार्च
### भारताचा न्यू झीलंड दौरा
## एप्रिल
### ऑस्ट्रेलेशिया चषक
वर्ग:इ.स. १९९३ मधील क्रिकेट
वर्ग:इ.स. १९९४ मधील क्रिकेट
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९९४-९५

## मोसम आढावा 
## सप्टेंबर
### ऑस्ट्रेलियाचा पाकिस्तान दौरा
## ऑक्टोबर
### पाकिस्तान तिरंगी मालिका
### श्रीलंकेचा झिम्बाब्वे दौरा
### वेस्ट इंडीजचा भारत दौरा
### विल्स विश्व मालिका
## नोव्हेंबर
### इंग्लंडचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
### न्यू झीलंडचा दक्षिण आफ्रिका दौरा
## डिसेंबर
### बेन्सन आणि हेजेस विश्व मालिका
### मंडेला चषक
## जानेवारी
### पाकिस्तानचा दक्षिण आफ्रिका दौरा
### वेस्ट इंडीजचा न्यू झीलंड दौरा
### पाकिस्तानचा झिम्बाब्वे दौरा
## फेब्रुवारी
### भारतीय महिलांचा न्यू झीलंड दौरा
### न्यू झीलंड महिला शतकपूर्ती मालिका
### न्यू झीलंड शतकपूर्ती मालिका
### ऑस्ट्रेलिया महिलांचा न्यू झीलंड दौरा
## मार्च
### दक्षिण आफ्रिकेचा न्यू झीलंड दौरा
### ऑस्ट्रेलियाचा वेस्ट इंडीज दौरा
### श्रीलंकेचा न्यू झीलंड दौरा
## एप्रिल
### आशिया चषक
वर्ग:इ.स. १९९४ मधील क्रिकेट
वर्ग:इ.स. १९९५ मधील क्रिकेट
फिबोनाची श्रेणी

**फिबोनाची श्रेणी** ही शून्यापासून सुरू होणारी आकड्यांची श्रेणी किंवा अनुक्रम आहे आहे. 
F_0=0,F_1=1

त्याचे सामान्य सूत्र आहे 

F_n=F_(n-1)+F_(n-2)

यानुसार याची सुरुवात ०,१,१,२,३,५,८,१३,२१,३४,५५,... अशी होती

गणितामध्ये फिबोनॅकी संख्या, सामान्यत: दर्शविल्या गेलेल्या (F_n), एक क्रम बनवतात, ज्याला फिबोनॅकी सीक्वेन्स म्हणले जाते, जसे की प्रत्येक संख्या ० आणि १ पासून सुरू होणाऱ्या दोन आधीच्या संख्येची बेरीज असते.१९८५  मध्ये परमानंद सिंग यांनी सांगितल्याप्रमाणे फिबोनाची अनुक्रम भारतीय गणितामध्ये संस्कृत भाषेच्या संदर्भात आढळतो.
इवलेसे|फिबोनाची सर्पिल

फिबोनॅकी संख्या सुवर्ण प्रमाणानुसार दृढपणे संबंधित आहे: बिनेटचे सूत्र n आणि सुवर्ण प्रमाणानुसार n व्या फिबोनाची संख्या व्यक्त करते आणि असे सुचवते की n दोन वाढत असताना दोन दोन फिबोनॅकी संख्येचे गुणोत्तर सुवर्ण प्रमाणानुसार होते.

फिबोनॅकी क्रमांकांची नावे पिसा येथील इटालियन गणितज्ञ लिओनार्डो यांच्यानंतर ठेवली गेली, जी नंतर फिबोनॅकी म्हणून ओळखली जात. लिबर आबॅसी या त्यांच्या १२०२ पुस्तकात, पश्चिम युरोपीय गणिताबद्दलचा क्रम ओळखला गेला, तरी या अनुक्रमाचे वर्णन भारतीय गणितामध्ये २०० इ.स.पू.च्या सुरुवातीच्या काळात पिंगळा यांनी दोन लांबीच्या अक्षरे पासून तयार केलेल्या संस्कृत कवितेच्या संभाव्य नमुन्यांची गणना करण्यासाठी केले होते.

फिबोनाची संख्या अनपेक्षितपणे अनेकदा गणितामध्ये दिसून येते, इतके की त्यांच्या अभ्यासाला समर्पित एक संपूर्ण जर्नल आहे, फिबोनाची क्वार्टरली. फिबोनॅकी नंबर्सच्या अनुप्रयोगांमध्ये फिबोनॅकी शोध तंत्र आणि फिबोनॅकी हिप डेटा स्ट्रक्चर सारख्या संगणक अल्गोरिदम आणि समांतर आणि वितरित प्रणालींना इंटरकनेक्ट करण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या फिबोनाची क्यूब नावाचे ग्राफ यांचा समावेश आहे.ते जैविक सेटिंग्समध्ये देखील दिसतात जसे की झाडांमध्ये फांद्या घालणे, देठावर पानांची व्यवस्था, अननसाचे फळांचे अंकुर, आर्टिचोकचे फुलांचे फूल, पाइन शंकूच्या ब्रॅक्टची व्यवस्था.

## निसर्गात दिसणे 
* मध
* दुडने गायी
* फिबोनॅकीची ससे
* सूर्यफूल
* पानांची वाढ

## संदर्भ 
वर्ग:गणित
बाबासाहेब आंबेडकरांबद्दल व्यक्त झालेली मते

]]

या लेखात उल्लेखनीय अशा भारतीय व विदेशी  व्यक्तींद्वारे **डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्याबद्दल व्यक्त झालेली मते** समाविष्ट करण्यात आली आहेत.

## भारतीय व्यक्तींची मते 
**

**
'''

## अभारतीय व्यक्तींची मते 
## हे सुद्धा पहा 
* बाबासाहेब आंबेडकर
* डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर संबंधित लेखांची सूची
* डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या नावावर असलेल्या गोष्टींची यादी

## संदर्भ 
मते
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९९७

## मोसम आढावा 
## मे
### स्वतंत्रता चषक
### ऑस्ट्रेलियाचा इंग्लंड दौरा
## जून
### श्रीलंकेचा वेस्ट इंडीज दौरा
## जुलै
### नेदरलँड्स महिला वि डेन्मार्क महिला जर्मनीमध्ये
### आशिया चषक
## ऑगस्ट
### भारताचा श्रीलंका दौरा
### दक्षिण आफ्रिका महिलांचा आयर्लंड दौरा
### दक्षिण आफ्रिका महिलांचा इंग्लंड दौरा
## सप्टेंबर
### मैत्री चषक
वर्ग:इ.स. १९९७ मधील क्रिकेट
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९९५-९६

## मोसम आढावा 
## सप्टेंबर
### श्रीलंकेचा पाकिस्तान दौरा
## ऑक्टोबर
### शारजाह चॅम्पियन्स ट्रॉफी
### दक्षिण आफ्रिकेचा झिम्बाब्वे दौरा
### न्यू झीलंडचा भारत दौरा
## नोव्हेंबर
### पाकिस्तानचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
### इंग्लंड महिलांचा भारत दौरा
### इंग्लंडचा दक्षिण आफ्रिका दौरा
## डिसेंबर
### पाकिस्तानचा न्यू झीलंड दौरा
### श्रीलंकेचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
### ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका
## जानेवारी
### झिम्बाब्वेचा न्यू झीलंड दौरा
## फेब्रुवारी
### न्यू झीलंड महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
### क्रिकेट विश्वचषक
## मार्च
### न्यू झीलंडचा वेस्ट इंडीज दौरा
## एप्रिल
### सिंगर चषक
### शारजाह चषक
### श्रीलंकेचा वेस्ट इंडीज दौरा
वर्ग:इ.स. १९९५ मधील क्रिकेट
वर्ग:इ.स. १९९६ मधील क्रिकेट
देवांच्या पत्नी

* देवांचा राजा असलेल्या इंद्राची पत्नी - इंद्राचा विवाह असुरराज पुलोमाच्या कन्येशी झाला होता. या लग्नानंतर तिला इंद्राणी म्हणू लागले.
* गणपती : ऋद्धी आणि सिद्धी
* गौतम बुद्धाची पत्नी यशोधरा.
* चंद्राची पत्नी रोहिणी.
* ऋषी जमदाग्नीची पत्नी रेणुका (जी यल्लमा देवीच्या नावाने ही ओळखली जाते)
* बलरामाची पत्नी रेवती
* बलीची पत्नी विंध्यावली 
* ब्रह्मदेवाच्या पत्नी : सावित्री आणि गायत्री. सरस्वती ही सावित्रीची मुलगी. ब्रह्मदेवाने सावित्री आणि गायत्री यांच्याशीच विवाह केला तीसरी पत्नी नव्हती 
* यमाची पत्नी धुमोरना.
* विष्णूचा अवतार असलेल्या रामाची पत्नी - जनककन्या सीता
* रुद्राची पत्नी रोदसी (तिचे माहेरचे नाव माहित नाही!)
* लक्ष्मणाची पत्नी ऊर्मिला
* वरुणाची पत्नी वरुणानी (तिचे माहेरचे नाव माहित नाही!)
* श्रीविष्णूची पत्नी : लक्ष्मी
* शंकर-महादेवाच्या पत्नी : हिमालयाची कन्या - गंगा आणि दक्ष प्रजापतीची कन्या पार्वती या दोघी शंकराच्या बायका..  
* श्रीकृष्णाच्या पत्नी (एकूण आठ) : सूर्यपुत्री कालिंदी, जांबवंताची कन्या जांबवंती, कैकेयची राजकन्या भद्रा, उज्जयिनीची राजकुमारी मित्रविंदा, विदर्भाचा राजा भीष्मकाची मुलगी रुक्मिणी, भद्र देशाचा राजा वृहत्सेनची कन्या लक्ष्मणा, सत्राजिताची मुलगी सत्यभामा आणि कौशलचा राजा नग्नजितची पुत्री सत्या.
* सूर्याची पत्नी उषा.
* हनुमानाच्या पत्नीचे नाव सुवर्चला (दाक्षिण्यात्य ग्रंथांनुसार)                
*
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, १९९६-९७

## मोसम आढावा 
## सप्टेंबर
### समीर चषक
## ऑक्टोबर
### ऑस्ट्रेलियाचा भारत दौरा
### झिम्बाब्वेचा पाकिस्तान दौरा
### टायटन चषक
## नोव्हेंबर
### शारजाह चॅम्पियन्स ट्रॉफी
### दक्षिण आफ्रिकेचा भारत दौरा
### न्यू झीलंडचा पाकिस्तान दौरा
### वेस्ट इंडीजचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
## डिसेंबर
### ऑस्ट्रेलिया तिरंगी मालिका
### इंग्लंडचा झिम्बाब्वे दौरा
### भारताचा दक्षिण आफ्रिका दौरा
## जानेवारी
### दक्षिण आफ्रिका तिरंगी मालिका
### इंग्लंडचा न्यू झीलंड दौरा
### पाकिस्तान महिलांचा न्यू झीलंड दौरा
## फेब्रुवारी
### पाकिस्तान महिलांचा ऑस्ट्रेलिया दौरा
### ऑस्ट्रेलिया महिलांचा न्यू झीलंड दौरा
### भारताचा झिम्बाब्वे दौरा
### ऑस्ट्रेलियाचा दक्षिण आफ्रिका दौरा
## मार्च
### भारताचा वेस्ट इंडीज दौरा
### श्रीलंकेचा न्यू झीलंड दौरा
### आयसीसी चषक
**पहिली फेरी गुण**

**द्वितीय फेरी गुण**

#### संघांची अंतिम स्थिती
## एप्रिल
### शारजाह चषक
### पाकिस्तानचा श्रीलंका दौरा
वर्ग:इ.स. १९९६ मधील क्रिकेट
वर्ग:इ.स. १९९७ मधील क्रिकेट
गोविंद विष्णु चिपळूणकर

**गोविंद विष्णू चिपळूणकर** हे बालसाहित्य लिहणारे एक मराठी लेखक होते. 

## पुस्तके 
* गरुडाची गोष्ट
* गुणसंपदा
* बालवीर चंद्रहास
* प्रार्थनागीतें
* वीर विदुला
* संतांच्या सुरसकथा (अर्थात अवीट गोडीची अद्भुत संतचरित्रे)
* हरवलेला राजपुत्र

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख