open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
क्लिंट ईस्टवूड

इवलेसे|right|180px|अ फिस्टफुल ऑफ डॉलर्समध्ये ईस्टवूड
**क्लिंटन ईस्टवुड जूनियर** (जन्म 31 मे 1930) एक अमेरिकन अभिनेता आणि चित्रपट दिग्दर्शक आहे. वेस्टर्न टीव्ही मालिका *रॉहाइड* मध्ये यश मिळाल्यानंतर, 1960 च्या दशकात Sergio Leone च्या *डॉलर ट्रायोलॉजी* मधील स्पॅगेटी वेस्टर्नमधील "मॅन विथ नो नेम" च्या भूमिकेतून आणि 1970 व 1980 च्या दशकात पाच *डर्टी हॅरी* चित्रपटांमधील अँटीहिरो पोलीस हॅरी कॅलाहनच्या भूमिकेतून ईस्टवुडला आंतरराष्ट्रीय स्तरावर ओळख मिळाली. या आणि इतर भूमिकांनी ईस्टवुडला पुरुषत्वाचे एक चिरस्थायी सांस्कृतिक प्रतीक बनवले आहे. 1986 मध्ये ईस्टवुडने कार्मेल-बाय-द-सी चे महापौर म्हणून दोन वर्षे काम केले.

ईस्टवुडचे सर्वात मोठे व्यावसायिक यश म्हणजे साहसी विनोदी चित्रपट *Every Which Way but Loose* (1978) आणि त्याचा ॲक्शन विनोदी सिक्वेल *Any Which Way You Can* (1980) हे आहेत. ईस्टवुडचे इतर लोकप्रिय चित्रपट वेस्टर्न श्रेणीतील ''Hang 'Em High* (1968), *The Outlaw Josey Wales* (1976) आणि *Pale Rider* (1985), ॲक्शन-वॉर चित्रपट *Where Eagles Dare* (1968), तुरुंग चित्रपट *एस्केप फ्रॉम अल्काट्राझ* (1979), वॉर चित्रपट *Heartbreak Ridge* (1986), ॲक्शन चित्रपट *In the Line of Fire* (1993), आणि रोमँटिक ड्रामा *द ब्रिजेस ऑफ मॅडिसन काउंटी* (1995) यांचा समावेश आहे. त्याच्या अलीकडील कामांमध्ये *Gran Torino* (2008), *द म्युएल* (2018), आणि *क्राय माचो* (2021) यांचा समावेश आहे. 1967 पासून, ईस्टवुडच्या माल्पासो प्रॉडक्शन्स कंपनीने त्याच्या अमेरिकन चित्रपटांपैकी चार वगळता सर्व चित्रपटांची निर्मिती केली आहे.

सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्यासाठी अकादमी पुरस्कार नामांकित असलेल्या ईस्टवुडने त्याच्या वेस्टर्न चित्रपट *Unforgiven* (1992) आणि स्पोर्ट्स ड्रामा *Million Dollar Baby* (2004) साठी सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक आणि सर्वोत्कृष्ट चित्रपट पुरस्कार जिंकले. स्वतःच्या अनेक स्टार व्हेइकल्स दिग्दर्शित करण्याव्यतिरिक्त, ईस्टवुडने अशा चित्रपटांचेही दिग्दर्शन केले ज्यात त्याने अभिनय केला नाही, जसे की रहस्यमय ड्रामा *मिस्टिक रिव्हर* (2003) आणि युद्ध चित्रपट *Letters from Iwo Jima* (2006), ज्यासाठी त्याला अकादमी पुरस्कार नामांकन मिळाले, तसेच कायदेशीर थ्रिलर *ज्युरर #2* (2024). त्याने चरित्रात्मक चित्रपट *चेंजलिंग* (2008), *इन्व्हिक्टस* (2009), *American Sniper* (2014), *सली* (2016), आणि *रिचर्ड ज्युवेल'' (2019) यांचेही दिग्दर्शन केले.

वर्ग:ऑस्कर पुरस्कार विजेते दिग्दर्शक
वर्ग:इ.स. १९३० मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रॉबर्ट वाइझ

वाइझ, रॉबर्ट
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:इ.स. १९१४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००५ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सॉमरसेट मॉम

वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:इ.स. १८७४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६५ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मायकेल क्रिख्टन

इवलेसे|Crichton (2002)
**जॉन मायकेल क्रिख्टन** (, ऑक्टोबर २३, इ.स. १९४२ - नोव्हेंबर ४, इ.स. २००८) हा अमेरिकन लेखक होता. पेशाने वैद्यकीय डॉक्टर असलेला क्रिख्टन त्याच्या अनेक विज्ञानकथांसाठी प्रसिद्ध आहे. त्याची अनेक पुस्तके चित्रपटांत रूपांतरित केली गेली.

### साहित्यकृती 
#### कादंबऱ्या 
#### अकाल्पनिक 
#### लघुकथा 
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:इ.स. १९४२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००८ मधील मृत्यू
फ्रेडरिक फोरसाइथ

इवलेसे
**फ्रेडरिक फोरसाइथ** (ऑगस्ट २५, इ.स. १९३८ - ) हा इंग्लिश लेखक आहे.

फोरसाइथच्या अनेक कादंबरऱ्या प्रसिद्ध आहे. त्यातील काही -

* द डे ऑफ द जॅकल
* द आय ऑफ द नीडल
* द ओडेसा फाइल्स
* द डॉग्स ऑफ वॉर
* द फिस्ट ऑफ गॉड
* आयकॉन
* द व्हेटरन
* अव्हेंजर
* द अफघान

वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:इ.स. १९३८ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
टॉम क्लॅन्सी

इवलेसे
**थॉमस लिओ** *टॉम* **क्लॅन्सी, जुनियर** (१२ एप्रिल, १९४७ - १ ऑक्टोबर, २०१३) हे अमेरिकन लेखक होते. यांनी शीतयुद्ध काळातील कथानक असलेल्या अनेक कादंबऱ्या लिहिल्या. त्यांच्या लिखाणात हेरगिरी आणि युद्धशास्त्राचे विस्तृत लिखाण आहे. त्यांच्या कादंबऱ्यांपैकी १७ *बेस्ट सेलर* यादीत आल्या. त्यांच्या पुस्तकांच्या १० कोटींपेक्षा अधिक प्रती विकल्या गेल्या आहेत.

क्लॅन्सी मेजर लीग बेसबॉलच्या बाल्टिमोर ओरियोल्स या संघाचे सहमालक होते.

वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:बाल्टिमोर ओरियोल्स
वर्ग:इ.स. १९४७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१३ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
*
पर्ल बक

## पर्ल बकने लिहिलेली आणि तिच्याविषयीची मराठी पुस्तके
* काळी : पर्ल बकच्या 'गुड अर्थ' या जगप्रसिद्ध कादंबरीचा मराठी अनुवाद; अनुवादक - भारती पांडे
* द डेविल नेव्हर स्लीपस (अनुवादित कादंबरी, मोळ इंग्रजी, मराठी अनुवादक - सविता दामले)
* पर्ल बक (चरित्र. लेखिका -  (आशा कर्दळे)

वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:इ.स. १८९२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७३ मधील मृत्यू
वर्ग:साहित्यातील नोबेल पारितोषिकविजेते
रिचर्ड बाख

**रिचर्ड डेव्हिड बाख** (जून २३, इ.स. १९३६:ओक पार्क, इलिनॉय, अमेरिका - ) हा इंग्लिश लेखक आहे. हा विमानवाहतूक, तत्त्वज्ञान आणि रंजक-काल्पनिक कथा लिहितो.

हा पूर्वी अमेरिकेच्या आरमारातील वैमानिक होता.

वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वूडी ॲलन

(डिसेंबर १, १९३५ - हयात) हे अमेरिकन अभिनेते, विनोदवीर, हजरजबाबी, लेखक, नाटककार, चित्रपट निर्माते, दिग्दर्शक, जाझ संगीतकार आहेत.

वर्ग:इ.स. १९३५ मधील जन्म
वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:अमेरिकन चित्रपट दिग्दर्शक
वर्ग:अमेरिकन चित्रपट निर्माते
वर्ग:इंग्लिश चित्रपट अभिनेते
वर्ग:ऑस्कर पुरस्कार विजेते दिग्दर्शक
हेर्मान हेस

**हेर्मान हेस** (इ.स. १८७७ - इ.स. १९६२) हे जर्मन आणि स्विस कवी, कादंबरीकार आणि चित्रकार होते. १९४६ साली त्यांच्या लेखनातील योगदानासाठी त्यांना साहित्यातील नोबेल पारितोषिक देण्यात आले होते. 

## बाह्य दुवे 
हेस, हेर्मान
वर्ग:साहित्यातील नोबेल पारितोषिकविजेते
वर्ग:इ.स. १८७७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६२ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चार्ल्स डिकन्स

इवलेसे|उजवे|200px| (इ.स. १८५८)
**चार्ल्स जॉन हफाम डिकन्स** (इंग्लिश: *Charles John Huffam Dickens* ;) (फेब्रुवारी ७, इ.स. १८१२ - जून ९, इ.स. १८७०) हा इंग्रजी भाषेतील सर्वाधिक लोकप्रिय कादंबरीकारांपैकी एक होता.

त्याने आपल्या साहित्यिक कारकिर्दीत डझनभराहून अधिक कादंबऱ्या, अनेक लघुकथा, काही नाटके व अनेक ललितेतर पुस्तके लिहिली. साप्ताहिकांमधून व मासिकांमधून सुरुवातीला मालिकेच्या स्वरूपात प्रकाशित झालेल्या त्याच्या कादंबऱ्या नंतर पुस्तकरूपाने प्रकाशित झाल्या. ओघवती भाषा, अनेकपदरी कथानके तसेच विलक्षण, बहुआयामी व्यक्तिमत्त्वे ही डिकन्सच्या लेखनशैलीची खासियत होती. आपल्या अनेक प्रसिद्ध कादंबऱ्यांनी डिकन्सला जगभर अमाप प्रसिद्धी मिळवून दिली. आपल्या लेखनातून तसेच इतर कामातून डिकन्सने समाजसुधारणेचा जीवनभर पुरस्कार केला.

त्याने *बॉझ* या टोपणनावानेही लिखाण केले होते.

## बाह्य दुवे 
* 
* 

वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:इ.स. १८१२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८७० मधील मृत्यू
*
डॉम मोरेस

**डॉमिनिक फ्रांसिस मोरेस** (जुलै १९, इ.स. १९३८:मुंबई, महाराष्ट्र, भारत - जून २, इ.स. २००४:मुंबई) हा गोव्याचा इंग्लिश लेखक होता.

वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:इ.स. १९३८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००४ मधील मृत्यू
वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते
ऑस्कर वाइल्ड

'''ऑस्कर फिंगल ओ'फ्लॅहर्टी विल्स वाइल्ड''' (ऑक्टोबर १६, इ.स. १८५४ - नोव्हेंबर ३०, इ.स. १९००) हा आयरिश नाटककार, कादंबरीकार, कवी आणि कथालेखक होता.

## साहित्य जीवन 
## लेखनसंपदा
### उपलब्ध साहित्य 
* प्रोजेक्ट गुटेनबर्ग
* निवडक कविता 
## बाह्य दुवे 
वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:इ.स. १८५४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९०० मधील मृत्यू
आर्थर सी. क्लार्क

सर **आर्थर चार्ल्स क्लार्क** (; १६ डिसेंबर १९१७ - १९ मार्च २००८) हा एक प्रसिद्ध ब्रिटिश लेखक होता. अंतराळ प्रवास हा त्याचा सर्वात आवडीचा विषय होता

## बाह्य दुवे
*क्लार्क फाउंडेशन

वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:कलिंग पुरस्कार विजेते
आयन रँड

**आयन रँड** (इंग्लिश: *Ayn Rand* ;), जन्मनाव **अलिसा झिनोव्येव्ना रोझेनबाउम** (रशियन: Алиса Зиновьевна Розенбаум ; रोमन लिपी: ''Alisa Zinov'yevna Rosenbaum'' ;), (फेब्रुवारी २, इ.स. १९०५; सेंट पीटर्सबर्ग, रशिया - मार्च ६, इ.स. १९८२; न्यू यॉर्क, अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने) ही रशियन-अमेरिकन लेखिका, तत्त्वज्ञ, नाटककार आणि पटकथाकार होती. तिने विकसवलेली वस्तुनिष्ठतावाद् ही तात्त्विक विचारप्रणाली प्रसिद्ध आहे. रशियात जन्मलेली व शिकलेली आयन रँड इ.स. १९२६ साली अमेरिकेला स्थलांतरित झाली. तिने पटकथाकार म्हणून हॉलीवुडात काम केले व इ.स. १९३५-३६ या काळात ब्रॉडवेसाठी एक नाटक निर्मिले. द फाउंटनहेड या इ.स. १९४३ साली प्रकाशित झालेल्या कादंबरीने ती पहिल्यांदा प्रसिद्धीझोतात आली. इ.स. १९५३ साली तिची दुसरी प्रसिद्ध महाकादंबरी अ‍ॅटलास श्रग्ड प्रकाशित झाली.

## बाह्य दुवे 
* 
* 
* 

वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:इ.स. १९०५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८२ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
मार्क ट्वेन

**मार्क ट्वेन** (नोव्हेंबर ३०, इ.स. १८३५ - एप्रिल २१, इ.स. १९१०) हा एक अमेरिकन लेखक होता. 

## जीवन 
* The Adventures of Tom Sawyer‎ हे मार्क ट्वेनचे मुलांसाठी लिहिलेले प्रसिद्ध पुस्तक. या पुस्तकाचे 'टाॅम सायरची साहसं' या नावाचे मराठी भाषांतर अवधूत डोंगरे यांनी केले आहे.
* The Adventures of Huckleberry Finn हे मार्क ट्वेनचे मुलांसाठी लिहिलेले दुसरे प्रसिद्ध पुस्तक. या पुस्तकाचे 'हकलबरी फिनची साहसं' या नावाचे मराठी भाषांतरही अवधूत डोंगरे यांनी केले आहे.

## इंग्रजी लिपीतील सुधारणा
मार्क ट्वेनने इंग्रजी लिपीतल्या सुधारणांबद्दल गमतीदार सूचनांचा एक परिच्छेद लिहिला आहे, तो असा : 

"In Year 1 that useless letter 'c' would be dropped to be replased either by 'k' or 's', and likewise 'x' would no longer be part of the alphabet. The only kase in which 'c' would be retained would be the 'ch' formation, which will be dealt with later. Year 2 might reform 'w' spelling, so that 'which' and 'one' would take the same konsonant, wile Year 3 might well abolish 'y', replasing it with 'i', and Iear 4 might fiks the 'g/j' anomali wonse and for all. Jenerally, then, the improvement would kontinue iear bai iear with Iear 5 doing awai with useless double konsonants, and Iears 6 and 12 or so modifaiing vowlz and the rimeining voist and unvoist konsonants. Bai Iear 15 or sou, it wud fainali bi posibl tu meik ius ov thi ridandant letez 'c', 'y', and 'x' -bai now jast a memori in the maindz ov ould doderez- tu riplais 'ch', 'sh', and 'th' rispektivli. Fainali, xen, aafte sam 20 iers ov orxogrefkl riform, wi wud hev a lojikl, kohirnt speling in ius xrewawt xe Ingliy-spiking werld"

## स्वामित्वधनाचा प्रश्न 
त्या काळी लेखकांच्या स्वामित्वधनाचा प्रश्न अमेरिकेत गाजत होता. अनेक प्रकाशक लेखकाला न विचारता त्याची पुस्तके प्रसिद्ध करत. त्यामुळे प्रकाशकांचा चांगलाच फायदा होत असे तर लेखकाला काहीच मिळत नसे. अमेरिकी सरकारचे स्वामित्वधनविषयक कायदे लेखकांच्या साठी सोयीचे नव्हते. तत्कालीन कायद्याने पुस्तकाच्या प्रसिद्धीनंतर ४२ वर्षे लेखकाचा त्यावर हक्क मानला जात होता. ट्वेनने या कायद्याच्या विरोधात अनेक लेख लिहिले व भाषणे केली. डिसेंबर १९०६ मध्ये ‘लायब्ररी ऑफ अमेरिकन काँग्रेस’च्या सभेत लेखकांच्या स्वामित्वधनाच्या मुद्द्यावर ट्वेन यांना साक्ष देण्यासाठी बोलावले होते. लेखकाच्या मृत्यूनंतर किमान ५० वर्षे पुस्तकाच्या स्वामित्वाचे हक्क त्याच्या वारसाकडे राहिले पाहिजेत, अशी मागणी त्यांनी तिथे केली. 

वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:इ.स. १८३५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९१० मधील मृत्यू
खालिद होसेनी

**खालिद होसेनी** (फारसी: خالد حسینی‎; ४ मार्च, इ.स. १९६५ - ) हा अमेरिकन लेखक आणि वैद्यकीय डॉक्टर आहे.

वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:इ.स. १९६५ मधील जन्म
रॉबर्ट झेमेकिस

इवलेसे
**रॉबर्ट ली झेमेकिस** (१४ मे, १९५२ - ) हे अमेरिकन चित्रपट दिग्दर्शक, निर्माता आणि पटकथा लेखक आहेत. यांनी रोमांसिंग द स्टोन, बॅक टू द फ्युचर १, २, ३ तसेच हू फ्रेम्ड रॉजर रॅबिट सह अनेक चित्रपटांचे दिग्दर्शन केले. त्यांना फॉरेस्ट गम्प या चित्रपटासाठी सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शनाचा ऑस्कर पुरस्कार मिळाला.

वर्ग:ऑस्कर पुरस्कार विजेते दिग्दर्शक
वर्ग:इंग्लिश भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक
वर्ग:इ.स. १९५२ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अमिताभ घोष

**अमिताभ घोष** हे भारतातील इंग्लिश भाषेचे साहित्यिक आहेत. त्यांनी लिहिलेल्या 'द शॅडो लाईन्स' या कादंबरीला १९८९ साली 'साहित्य अकॅडमी पुरस्कारा'ने गौरविण्यात आले होते.

**अमिताभ घोष** (११ जुलै १९५६ कोलकाता, पश्चिम बंगाल) हे एक भारतीय लेखक आणि ५४ वा ज्ञानपीठ पुरस्कार विजेता आहे. इंग्रजी कल्पित पुस्तकांमध्ये त्यांच्या कार्यासाठी ओळखले जातात.

## मागील जीवन 
अमिताव घोष यांचा जन्म ११ जुलै १९५६ रोजी कलकत्ता येथे झाला आणि त्याचे शिक्षण देहरादून येथील द दून स्कूलमध्ये झाले. दिल्ली विद्यापीठाच्या सेंट स्टीफन कॉलेज व दिल्ली स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्स या पदवी त्यांनी मिळवल्या. १९९९ मध्ये, घोष तुलनात्मक साहित्यातील विशिष्ट प्रोफेसर म्हणून न्यू यॉर्कच्या क्वीन्स कॉलेज, विद्याविध्यामध्ये दाखल झाले. २००७ मध्ये त्यांना भारत सरकारने पद्मश्री पुरस्काराने सन्मानित केले. २००९ मध्ये ते रॉयल सोसायटी ऑफ लिटरेचरचे फेलो म्हणून निवडले गेले.

## कादंबऱ्या 
* द दसर्कल ऑफ रिझॉन (१९८६)
* द शॅडो लाइन्स (१९८८)
* द कलकत्ता क्रोमोसोम (१९९५)
* द ग्लास पॅलेस (२०००)
* द हंगरी टाइड (२००४)
* सी ऑफ पॉपीज (२००८)
* रिव्हर ऑफ स्मोक (२०११)
* फ्लड ऑफ फायर (२०१५)
* गन आयलँड (२०१९)

## संदर्भ 
वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:इ.स. १९५६ मधील जन्म
वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते
विक्रम सेठ

**विक्रम सेठ** (२० जून, इ.स. १९५२ - ) हे इंग्लिश साहित्यिक आहेत. यांना पद्मश्री, साहित्य अकादमी पुरस्कारासह अनेक सन्मान मिळालेले आहेत.

वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:साहित्य व शिक्षणातील पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते
विक्रम चंद्रा

वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:इ.स. १९६१ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:रिकामी पाने
आयझॅक आसिमॉव्ह

thumb|right|200px|
**आयझॅक आसिमॉव्ह** (रशियन: Айзек Азимов, Исаак Юдович Озимов ; इंग्रजी: *Isaac Asimov*, *Isaak Yudovich Ozimov* ;) (जानेवारी २, इ.स. १९२० - एप्रिल ६, इ.स. १९९२) हा इंग्लिश भाषेत विज्ञान कथा लिहिणारे अमेरिकन लेखक व बॉस्टन विद्यापीठात जीवरसायनशास्त्राचे प्राध्यापक होते.

## चरित्र 
आसिमॉव्ह यांचा जन्म ४ ऑक्टोबर इ.स. १९१९ आणि २ जानेवारी इ.स. १९२० दरम्यान रशियातील एका ज्यू कुटुंबात झाला. त्यांच्या जन्मतारखेबद्दल ग्रेगरियन आणि हिब्रू कॅंलेंडर यातील वादामुळे निश्चित माहिती नाही. आयझॅक स्वतः त्यांचा जन्म २ जानेवारीचा मानून त्या दिवशी वाढदिवस साजरा करीत. आई-वडील नेहमी इंग्लिश आणि यिडीश भाषेत बोलत असल्याने आयझॅक यांना रशियन भाषा येत नव्हती.

आयझॅक ३ वर्षांचे असतांना आसिमॉव्ह कुटुंब अमेरिकेत स्थाईक झाले. वयाच्या ५ व्या वर्षी आयझॅकने शिकण्यास सुरुवात केली. तसेच त्यांनी इंग्लिश आणि यिडीश भाषांवर प्रभुत्व मिळविले. लहान वयातच आयझॅक यांना विज्ञान विषयाची आवड निर्माण झाली. या विषयाचे पुस्तके मिळवून ते वडिलांच्या मनाविरूद्ध वाचीत असत. वयाचा ११व्या वर्षी आयझॅकने लिखाण सुरू केले तर वयाच्या १९व्या वर्षापर्यंत त्यांचे लिखाण मासिकांमध्ये छापून येण्यास सुरुवात झाली. त्यांचे शालेय शिक्षण न्यू यॉर्क पब्लिक स्कूलमध्ये झाले.. १९३९ साली त्यांनी पदवीपर्यंतचे शिक्षण कोलंबिया विद्यापीठातून पूर्ण केले. आसिमॉव्ह हे जीवरसायनशास्त्र आणि भौतिकरसायन या दोन विषयात पीएच.डी. होते तर १४ विविध विद्यापीठांनी त्यांना सन्माननीय डॉक्टरेट बहाल केली होती. त्याशिवाय अनेक मान्यवर संस्थांनी त्यांचा वेळोवेळी पुरस्कार देऊन सत्कार केला होता. नुकतेच (इ.स. २००९ साली) आसिमॉव्ह यांच्या सन्मानार्थ मंगळ ग्रहावरील एका विवराला त्यांचे नाव देण्यात आले आहे.

असामान्य बुद्धिमत्ता लाभलेल्या आसिमॉव्ह यांनी खगोलशास्त्र, जीवशास्त्र, गणित, अमेरिकेचा इतिहास, पुराणकथा, भयकथा, गूढकथा, लघुकथा, निबंध अशा विविध विषयांवर ५१५हून अधिक पुस्तके लिहिली. त्यांच्या १९ पुस्तकांची सुजाता गोडबोले यांनी केलेली मराठी भाषांतरे www.arvindguptatoys.com या संकेतस्थळावर आहेत.

एप्रिल ६ इ.स. १९९२ रोजी आयझॅक आसिमॉव्ह यांचे हृदयविकाराने आणि मूत्रपिंडातील दोषामुळे निधन झाले.

## बाह्य दुवे 
* 
* 
* असिमॉव्ह यांच्या पुस्तकांची मराठी भाषांतरे
* आसिमॉव्ह यांच्या पुस्तकांची मराठी भाषांतरे

वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:इ.स. १९२० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९२ मधील मृत्यू
निशापूर

**निशापूर** (फारसी: نیشابور) हे इराणमधील ईशान्येकडच्या रझावी खोरासान प्रांतातील एक प्रमुख ऐतिहासिक शहर आहे. हे फारसी कवी ओमर खय्यामाचे जन्मस्थान आहे. २००६ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ३,९१,३६१ होती.

वर्ग:इराणमधील शहरे
वर्ग:रझावी खोरासान प्रांत
जोची

जोची (इ.स.११८५ - इ.स.१२२७) चंगीझ खानचा प्रथम पुत्र होता. याच्या जन्माआधी चंगीझच्या बायकोचे बोर्तेचे अपहरण झाल्याने हा आपला पुत्र नसावा असा चंगीझचा ग्रह होता; परंतु आपल्या व्यवहारातून त्याने ते कधी दर्शवून दिले नाही. जोची या मंगोल शब्दाचा अर्थ 'पाहुणा' असा होतो.

जन्माला आलेली प्रत्येक संतती ही औरसच मानली जावी हा कायदा बहुधा त्याने जोचीच्या जन्मावरूनच केला असावा असे सांगितले जाते. राज्याची वाटणी करताना मात्र हा वाद पुढे आला व चुगताईखानच्या आक्षेपामुळे चंगीझ, जोचीला आपल्या राज्याचा उत्तराधिकारी नेमू शकला नाही. पुढे जोचीला अकाली मृत्यू आला.

वर्ग:मंगोलियाचा इतिहास
वर्ग:इ.स. ११८५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १२२७ मधील मृत्यू
तोलुई खान

चंगीझ खानचा चौथा पुत्र, हुलागु खान व कुब्लाई खानचे वडील. राज्याच्या वाटणीत याच्या वाट्याला मंगोलियाच्या दक्षिणेकडील व चीनचा काही भूभाग आला. अतिमद्यपानाच्या व्यसनापायी वयाच्या अवघ्या ४०व्या वर्षी त्याचे निधन झाले. त्याच्या पश्चात त्याच्या बायकोने राज्य सांभाळले व आपल्या ४ मुलांना मोठे केले. तुलोईची चारही मुले पराक्रमी निघाली व त्यांनी पुढे मंगोल साम्राज्यावर आपला हक्क प्रस्थापित केला.

## हे लेख देखील पहा
*चंगीझ खान

वर्ग:मंगोलियाचा इतिहास
वर्ग:इ.स. ११९१ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
साओ पाउलो

**साओ पाउलो** (पोर्तुगीज: *São Paulo* ; अर्थ: *संत पॉल* ;) ब्राझील देशातील, तसेच पृथ्वीच्या दक्षिण गोलार्धातील सर्वांत मोठे शहर आहे. हे शहर ब्राझीलच्या साओ पाउलो राज्याची राजधानी आहे. साओ पाउलो शहराची वस्ती १,१०,१६,७०३ असून क्षेत्रफळ १,५२३ कि.मी.२ आहे. २५ जानेवारी १५५४ रोजी स्थापलेल्या या शहराचे नाव ख्रिश्चन धर्मातील संत पॉल याच्या पोर्तुगीज भाषेतील नावावरून पडले.

साओ पाउलो देशातील आर्थिक, व्यापारी, सांस्कृतिक घडामोडींचे केंद्र आहे. येथे साओ पाउलो रोखे बाजार आहे.

साओ पाउलो हे २०१४ फिफा विश्वचषक स्पर्धेमधील १२ यजमान शहरांपैकी एक होते. येथील अरेना कोरिंथियान्स येथे स्पर्धेमधील ६ सामने खेळवले गेले.

## हे सुद्धा पहा 
* साओ पाउलो मेट्रो
* साओ पाउलो–ग्वारूलोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
* अवेनिदा पाउलिस्ता

## बाह्य दुवे 
* 
* 

वर्ग:ब्राझिलमधील शहरे

वर्ग:इ.स. १५५४ मधील निर्मिती
हौलन

**हौलन** ही चंगीझ खान याची आई होती. ती मर्किद जमातीच्या चिलेडू नावाच्या योद्ध्याची बायको होती. इ.स. ११६१ मध्ये येसुगेईने तिच्यावर भाळून तिच्या पहिल्या नवऱ्यावर, चिलेडूवर हल्ला केला. आपला जीव वाचवण्यासाठी चिलेडूने निघून जावे अशी विनंती हौलनने त्याला केली. पुढे येसुगेईने हौलनशी लग्न केले. मर्किद जमात ही येसुगेईच्या जमातीपेक्षा वरच्या दर्जाची होती तसेच येसुगेईचे यापूर्वी एक लग्न झालेले होते, यावरून या लग्नात हौलन सुखी नव्हती असा अंदाज काढला जातो.

येसुगेईपासून तिला ४ मुलगे व १ मुलगी झाली. त्यापैकी सर्वात मोठ्या तेमुजीनचा/ चंगीझचा जन्म ११६२ मध्ये झाला.

वर्ग:मंगोलियाचा इतिहास
रिगा

**रिगा** ही (लात्व्हियन: ) लात्व्हिया ह्या बाल्टिक देशाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. हे शहर बाल्टिक समुद्राच्या किनाऱ्यावर दौगाव्हा नदीच्या किनारी वसलेले आहे.

## इतिहास 
## भूगोल
### हवामान 
रिगाचे हवामान दमट आहे. येथील हिवाळे शीत तर उन्हाळे सौम्य असतात.

## अर्थव्यवस्था 
## जनसांख्यिकी
## वाहतूक 
## कला
## खेळ 
## शिक्षण
## आंतरराष्ट्रीय संबंध 
रिगाचे जगातील खालील शहरांसोबत सांस्कृतिक व व्यापारी संबंध आहेत.

## हे सुद्धा पहा 
## संदर्भ
## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ 
* नकाशा 
* 

वर्ग:लात्व्हियामधील शहरे
वर्ग:युरोपातील देशांच्या राजधानीची शहरे
वर्ग:लात्व्हियामधील जागतिक वारसा स्थाने
रॉबर्ट लुडलुम

**रॉर्बट लुडलम** - जन्म मे २५, इ.स. १९२७, मृत्यु मार्च १२, इ.स. २००१, प्रसिद्ध अमेरिकन लेखक. 

## निवडक पुस्तके 
## बाह्य दुवे
* रॉर्बट लुडलम यांची पुस्तके 

लुडलम,रॉर्बट
लुडलम,रॉर्बट
वर्ग:इ.स. १९२७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००१ मधील मृत्यू
बृहन्मुंबई महानगरपालिका

**बृहन्मुंबई महानगरपालिका** महाराष्ट्राची राजधानी व भारताची आर्थिक राजधानी मुंबईला नियंत्रण करणारी स्थानिक स्वराज्य संस्था आहे आणि भारतातील अतिश्रीमंत महापालिका संस्था आहे. 
याची स्थापना मुंबई महानगरपालिका कायदा, १८८८ अंतर्गत करण्यात आली आहे. शहरातील महानगरपालिकेच्या सुविधा, प्रशासनात आणि मुंबई काही उपनगरातील शेत्र ही जबाबदार आहे.
* किशोरी पेडणेकर  ह्या मुंबईच्या महापौर आहेत.
* २०२६ निवडणूक: महायुती सत्ता स्थापना करणार.

## प्रशासन 
सध्या BMCचे नेतृत्व एका भारतीय प्रशासकीय सेवा (IAS) अधिकारी करतात, जो महापालिका आयुक्त म्हणून काम करतो तसेच महापालिका कार्यकाळ संपल्यामुळे कार्यकारी अधिकार वापरतो. मूलभूत नागरी सुविधा आणि कर्तव्याची अंमलबजावणी करणाऱ्या नगरसेवकांची निवड करण्यासाठी पंचवार्षिक निवडणूक घेतली जाते. महापौर, (सहसा बहुसंख्य पक्षाचे) सभागृहाचे प्रमुख म्हणून काम करतात.
* जून २००८ पर्यंत, बीएमसीमधील सर्व प्रशासकीय कामकाज मराठीत चालवले जात होते, या निर्णयामुळे वाद निर्माण झाला. त्यानंतर बीएमसीने आपली भूमिका हलकी केली आणि फॉर्म इंग्रजीमध्ये स्वीकारण्यास सुरुवात केली.

## महानगरपालिका विधिमंडळ
२०१७ पर्यंत, BMCच्या विधानमंडळात, ज्याला महापालिकेचा विधिमंडळ असेही म्हणतात, त्यात २२७ सदस्य होते.
* २०१७ मध्ये पहिल्यांदाच ३१ उमेदवारांनी एकाच प्रभागातून (१६४) निवडणूक लढवली होती.
** राघवेंद्र सिंग हे वयाच्या २१ व्या वर्षी सर्वात तरुण अपक्ष उमेदवार होते.

## मागील निवडणूका
### २००७, १२ व १७ च्या निवडणुकीनंतरची सदस्य संख्या
### २०१७ व २०२६ च्या निवडणुकीनंतरची सदस्य संख्येची तुलना
## हे सुद्धा पहा
*बृहन्मुंबई महानगरपालिका २०१७ निवडणूकात विजयी झालेले नगरसेवक
*महाराष्ट्र महानगरपालिका निवडणूक २०१७
*मुंबईचे महापौर

## संदर्भ
## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:मुंबई
वर्ग:महाराष्ट्रातील महानगरपालिका
वर्ग:मुंबईमधील इमारती व वास्तू
वर्ग:बृहन्मुंबई महानगरपालिका
तुळशी तलाव

इवलेसे|तुळशी तलाव
इवलेसे|नकाशा
**तुळशी तलाव** मुंबई शहराला पाणीपुरवठा करणारा एक प्रमुख तलाव आहे. मुंबईला यातून तसेच पवई तलाव आणि विहार तलावांतून पाणी पुरवठा होतो. हे तिन्ही तलाव साळशेत बेटावर आहेत.

## संदर्भ 
वर्ग:मुंबई
वर्ग:महाराष्ट्रामधील जलाशये
महाराष्ट्र विधानसभा

**महाराष्ट्र विधानसभा** हे महाराष्ट्र शासनाच्या द्विस्तरीय प्रांतिक विधिमंडळामधील कनिष्ठ सभागृह आहे (महाराष्ट्र विधान परिषद हे वरिष्ठ सभागृह). विधानसभेचे कामकाज मुंबई येथून चालते.
* विधानसभेची विद्यमान सदस्य संख्या २८८ आहे.
* महाराष्ट्रात भाजपा-शिवसेना-राष्ट्रवादी काँग्रेस यांच्या नेतृत्वाखालील महायुती सरकार अस्तित्वात आहे. 

इवलेसे
२०१९ च्या महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुकीत कोणाला ही स्पष्ट बहुमत न मिळाल्याने काही काळ महाराष्ट्रात राष्ट्रपती राजवट लागू केली होती. त्यानंतर अगदी छुप्या पद्धतीने मुख्यमंत्री पदी आलेले देवेंद्र फडणवीस यांची महाराष्ट्राचे सर्वात कमी कालावधीचे मुख्यमंत्री म्हणून नोंद झाली व तद्नंतर आश्चर्यकारकरित्या थोड्याच दिवसांत उद्धव बाळासाहेब ठाकरे यांच्या नेतृत्वाखाली महाविकास आघाडी सत्तेत आली. 
* पुढे अडीच वर्षांनंतर जुन २०२२ मध्ये शिवसेना आमदार एकनाथ शिंदे यांनी बंड केले आणि  शिवसेना व भाजप यांच्या नेतृत्वाखालील सरकार महाराष्ट्रात स्थापन झाले. एकनाथ शिंदे यांची मुख्यमंत्रीपदी तर देवेंद्र फडणवीस यांची उपमुख्यमंत्री पदी निवड झाली. त्या दोघांचे सरकार २ महिने चालले मग मंत्रीमंडळाच्या विस्तारात शिवसेना-भाजपच्या १०-१० कॅबिनेट मंत्र्यांनी शपथ घेतली.
* ०२ जुलै २०२३ रोजी राष्ट्रवादी काँग्रेसचे विधानसभेचे तत्कालीन विरोधी पक्षनेते अजित पवार यांनी मुख्य प्रतोदासह गटनेत्याविरुद्ध बंड केले. अजित पवार यांच्या नेतृत्वात आमदारांचा एक गट विद्यमान सरकारमध्ये सामील झाला आणि अजित पवार यांची सरकार मधील २रे उपमुख्यमंत्री म्हणून निवड झाली व इतर ९ आमदारांनी कॅबिनेट मंत्रीपदाची शपथ घेतली.

## यादी 
## बाह्य दुवे 
* महाराष्ट्र विधिमंडळाचे 

वर्ग:महाराष्ट्र शासन
महाराष्ट्र
तापमान

[thumb|right|[पाणी|पाण्याचा गोठनबिंदू ०० सें. आहे.तापमापी येथे उणे १७० तपमान दर्शवित आहे.]]

(इंग्लिश भाषा:Temperature. वातावरणातील उष्णता मोजण्याचे परिमाण.)

**तापमान** हे पदार्थातील कणांची (अणू वा रेणू) सरासरी ऊर्जा मोजण्याचे एकक आहे. पदार्थ किती थंड वा गरम आहे हे मोजण्यासाठी तापमान वापरतात. तापमान मोजण्यासाठी तापमापीचा उपयोग करतात. तापमान मोजण्यासाठी अंश सेल्सियस, अंश फॅरेनहाइट, आणि अंश केल्विन ही एकके वापरतात. 

सैधांतिक किमान तापमानाला परम शून्य म्हणतात. ह्या तापमानाला पदार्थातील कणांची गती शून्य मानली जाते. परम शून्य हे केल्विन मापन पद्धतीत ०°Κ, सेल्सियस मापन पद्धतीत- २७३.१५ °С आणि फॅरेनहाइट मापन पद्धतीत -४५९.६७°F संबोधिले जाते. 

भौतिक, रसायन, वैद्यक, भूगर्भ, जीव व हवामान इत्यादी शास्त्रांसह दैनंदिन व्यवहारात तापमानाचे खूप महत्त्व आहे. 

तापमान ही सध्य जगत खूप चार्व्चेच विषय असून ही एक घाम्बीर समस्या झाही आहे. तरी आपण तापमान आटोक्यात आणण्याचा पर्यंत करावा नाहील्तर जगाचा विनाश्गा हा आतलं आहे.  

## तापमानाचे परिणाम 
* पदार्थाचे भौतिक गुणधर्म बदलतात उदा.अवस्था [स्थायु,द्रव,वायु],घनता,विद्युतवाहकता,विद्राव्यता
* रासायनिक क्रियांची गति
* ध्वनीची गति
* पदार्थाच्या पृष्ठभागावरून होत असलेल्या औष्णिक उत्सर्जनाची गति व प्रमाण

वर्ग:ऊष्मगतिकी
वर्ग:भौतिकशास्त्र
वर्ग:हवामानशास्त्र
पश्चिम रेल्वे क्षेत्र

250 px|इवलेसे|9 - पश्चिम रेल्वे
250 px|इवलेसे|चर्चगेट रेल्वे स्थानक
**पश्चिम रेल्वे** हे भारतीय रेल्वेच्या १७ क्षेत्रांपैकी एक क्षेत्र आहे. १९५२ साली स्थापन झालेल्या पश्चिम  रेल्वेचे मुख्यालय मुंबईच्या चर्चगेट रेल्वे स्थानक येथे असून महाराष्ट्र, गुजरात, राजस्थान व मध्य प्रदेश ही राज्ये पश्चिम रेल्वेच्या अखत्यारीत येतात. वडोदरा रेल्वे स्थानक हे पश्चिम रेल्वेवरील सर्वात वर्दळीचे जंक्शन आहे.

मुंबईमध्ये मुंबई सेंट्रल व वांद्रे टर्मिनस ह्या स्थानकांवरून बहुतेक सर्व लांब पल्ल्याच्या गाड्या सुटतात. मुंबई उपनगरी रेल्वेचा पश्चिम मार्ग पश्चिम रेल्वेद्वारे चालवला जातो.

## विभाग
पश्चिम रेल्वेचे सहा विभाग आहेत.
*मुंबई विभाग
*अहमदाबाद विभाग
*वडोदरा विभाग
*राजकोट विभाग
*भावनगर विभाग
*रतलाम विभाग

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ


वर्ग:भारतीय रेल्वेचे विभाग
वर्ग:महाराष्ट्रामधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:गुजरातमधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:मध्य प्रदेशमधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:राजस्थानमधील रेल्वे वाहतूक
वरळी

**वरळी** हे मुंबई शहरातील एक उपनगर आहे. ऐतिहासिक शब्दलेखनांमध्ये वारली, वरली, वरळी आहे. मूलतः वरळी हे मुंबईचे सात द्वीपसमूह असलेले एक वेगळे बेट होते, जे पोर्तुगीज ते इंग्लंडमध्ये १६६१ मध्ये दिले गेले होते; १९ व्या शतकात ते इतर बेटांबरोबर जोडले गेले.  

## भूगोल
वरळी हा दक्षिण मुंबईचा भाग आहे जो हाजी अलीपासून प्रभादेवी पर्यंत जातो. ते पश्चिमेकडे अरबी समुद्र आणि दक्षिणेस हाजी अलीचे परिसर, पूर्वेकडे महालक्ष्मी आणि उत्तरेकडे प्रभादेवीने बांधलेले आहे. अतिपरिचित क्षेत्रातील सर्वात जवळचे रेल्वे स्थानक महालक्ष्मी आहे, तर प्रभादेवी आणि लोअर परळ पश्चिमेकडील ओळीवरील वरळीहून सर्वात जवळचे रेल्वे स्थानक आहेत तर करी रोड, परळ आणि भायखळख रेल्वे स्थानक मध्ये जवळचे आहेत. त्याची मूळ रहिवासी पौराणिक दिशांकेश्वर कलसी होती ज्याला भारताच्या पहिल्या समलैंगिक स्टेज कलाकार म्हणून अनेक कालखंडात ओळखले गेले होते. काळीची लवासाई भारताच्या पश्चिमी किनारपट्टीवर लोकप्रिय होती आणि त्याच्या पाळीव बकरीसह स्टेशन कृत्ये करण्यासाठी त्याला ओळखले जात असे. एका ब्रिटिश सैनिकाने त्याला शेवटी आपल्या प्रियकराने मारहाण केली, जेव्हा त्याने कुष्ठरोगाने एक समझौता करण्यासाठी केलेल्या स्थितीत दिशांकेश्वरला पकडले. ऋषी ऋषींची लोकप्रियता यामुळे कलसी घराण्याचे स्थान अधिक लोकप्रिय झाले. सी-लिंक सुरू झाली वरळी सी-फेस आता पश्चिम किनाऱ्यावरील चांगले जोडलेले आहे. वरळी मधील मालमत्तेच्या दृष्टीने वरळी सागर चेहरा सर्वात महाग आहे. 

## संदर्भ
डी'कुन्हा, जोस गेर्सन (१९००). "चौथा पोर्तुगीज कालावधी". द ऑरिजिन्स ऑफ बॉम्बे (३ इडी). बॉम्बे: एशियन एज्युकेशनल सर्व्हिसेस पी. 265. आयएसबीएन ८१-२००६-०८१५-१ . ४ जानेवारी २००९ रोजी पुनर्प्राप्त.

वर्ग:मुंबईची उपनगरे
द टाइम्स ऑफ इंडिया

**द टाइम्स ऑफ इंडिया** () हे भारतामधील एक आघाडीचे इंग्रजी वृत्तपत्र आहे. २००८ सालामधील एका सर्वेक्षणानुसार रोजचा ३१.४ लाख खप असलेले टाइम्स ऑफ इंडिया हे जगातील सर्वात लोकप्रिय इंग्लिश तर सर्व भाषीय वृत्तपत्रांमध्ये तिसऱ्या क्रमांकाचे वृत्तपत्र आहे. टाइम्स वृत्तसमूहाच्या मालकीचा असलेला टाइम्स १८३८ सालापासून अस्तित्वात आहे.

इतिहास
टाइम्स ऑफ इंडिया वृत्तपत्राची सुरुवात ३नोव्हेंबर,इ.स.१८३८ रोजी *द बॉम्बे टाइम्स अँड जनरल ऑफ कॉमर्स* या नावाने झाली.

आवृत्त्या
सध्याच्या घडीला टाइम्स ऑफ इंडिया भारतामधील खालील १४ प्रमुख शहरांमधून छापला जातो.
१ मुंबई
२ अहमदाबाद
३ बंगळुरु
४ भोपाळ
५ चंदीगढ
६ चेन्नई
७ दिल्ली
८ गोवा
९ हैदराबाद
१० जयपूर
११ कोची
१२ कोलकाता
१३ लखनौ
१४ पुणे
ह्याखेरीज टाइम्स ऑफ इंडियाचे ॲप आयफोन,आयपॅड,अँड्रॉईड,ब्लॅकबेरी,विंडोज फोन इत्यादी प्रमुख मोबाईल फोन प्रणालींवर उपलब्ध आहे.

## बाह्य दुवे
* 
* टाइम्स ऑफ इंडिया इ-पेपर 

वर्ग:भारतामधील वृत्तपत्रे
वर्ग:मुंबईतील वृत्तपत्रे
द टाइम्स समूह

**टाइम्स समूह** (**बेनेट कोलमन अँड कंपनी**) ही भारत देशातील सर्वात मोठ्या संचार माध्यम कंपन्यांपैकी एक आहे. टाइम्स समूहाची मालकी जैन खाजगी कुटुंबाकडे असून सध्या ११,००० लोक येथे काम करतात. १८३८ साली मुंबईमध्ये स्थापन झालेल्या टाइम्स समूहाची एकूण मिळकत ७५ अब्ज रूपयांहून अधिक आहे.

## प्रकाशने
## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ
*इंडियाटाइम्स

वर्ग:भारतीय वृत्तपत्र कंपन्या
नवभारत टाइम्स

**नवभारत टाइम्स** हे भारताच्या मुंबई, लखनौ व कानपूर शहरातून प्रसिद्ध होणारे हिंदी वृत्तपत्र आहे.

बेनेट कोलमन कंपनीने प्रकाशित केलेल्या या वृत्तपत्राचा रोज ४.२३ लाख प्रतींचा खप आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:मुंबईतील वृत्तपत्रे
वर्ग:भारतामधील वृत्तपत्रे
फिल्मफेर

**फिल्मफेर** हे भारतामधील एक इंग्रजी नियतकालिक आहे. टाइम्स वृत्तसमूहाच्या मालकीच्या ह्या नियतकालिकाचा विषय हिंदी सिनेसृष्टी हा आहे. 

फिल्मफेर मासिकातर्फे दरवर्षी हिंदी चित्रपटांसाठी फिल्मफेअर पुरस्कार तर दक्षिण भारतामधील तमिळ, तेलुगू, कन्नड व मल्याळी भाषिक चित्रपटांसाठी फिल्मफेअर पुरस्कार दक्षिण ह्या पुरस्कार सोहळ्यांचे आयोजन केले जाते.

## बाह्य दुवे
*फिल्मफेअर

वर्ग:भारतामधील नियतकालिके
वर्ग:इंग्लिश भाषेमधील नियतकालिके
फेमिना

**फेमिना** हे टाइम्स वृत्तसमूहाचे महिलाविषयक नियतकालिक आहे. मिस इंडिया या स्पर्धेचे आयोजन हेच नियतकालिक करते.

## संपादक 
## बाह्य दुवे
* फेमिना इंडिया संकेतस्थळ

वर्ग:भारतामधील नियतकालिके
वर्ग:इंग्लिश भाषेमधील नियतकालिके
सम्राट च-जोंग

**सम्राट च-जोंग** (नवी चिनी चित्रलिपी: 哲宗; जुनी चिनी चित्रलिपी: 哲宗; फीनयीन: zhézōng; उच्चार: चऽऽ-जोंऽऽऽङ्ग) (जानेवारी ४ १०७६ - फेब्रुवारी २३ ११००) हा चीनवर राज्य करणारा सातवा सोंग वंशीय सम्राट होता.

वर्ग:चिनी सम्राट
वर्ग:सोंग राजवंश
वर्ग:इ.स. १०७६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. ११०० मधील मृत्यू
शाह जहान

**शाहजहान** (जन्मनाव **खुर्रम**) ( जानेवारी ५, इ.स. १५९२; लाहोर, पंजाब (पाकिस्तान) - जानेवारी २२, इ.स. १६६६; आग्रा) हा मुघल सम्राट व  औरंगजेबाचा पिता होता.
* मारवाडाचा राजा उदयसिंह याची कन्या मानमती उर्फ जगत गोसई ही शहाजहानाची आई होती व तिचा विवाह जहांगिराशी इ.स.१५८६ साली झाला.
* तूळ रास राशिमंडळात असताना शहाजहानचा जन्म झाला. या नक्षत्रात जन्मलेले अर्भक महान मानले जात असल्यामुळे, दरबारी फलज्योतिषांनी त्यांची कुंडली तयार करून त्याचे भवितव्य अतिशय उज्ज्वल असल्याचे भाकीत वर्तवले होते.
 खुर्रम या नावाचा अर्थ आनंददायी असा होतो. जहांगीर या आपल्या पित्याचा उत्तराधिकारी म्हणून शहा ज्यांनी राज्यकारभार सांभाळला, तो कला आणि स्थापत्यशास्त्रप्रेमी होता. 
जहांगीर यांनीदेखील कलाकारांना व कलेला मोठा राजाश्रय दिला. 
जंहागिर बादशहा हा चित्रकलेचा उत्तम पारखी होता. त्याचा हा वारसा पुढे शहाजान याने पुढे नेला, मोगल सम्राटांमध्ये शहाजानने जहांगिराचे धोरण पुढे नेताना मुघल साम्राज्याचा मोठा विस्तार केला. 
अनेक प्रांत त्याने जिंकून घेतले, स्थापत्यकलेची त्याला विशेष आवड होती.

बालपणाची चार वर्ष आणि चार महिने संपल्यानंतर खुर्रमाचे राजपुत्र म्हणून शिक्षण सुरू झाले. तुर्की भाषेबरोबर नेमबाजी, घोडेस्वारी, तलवारबाजी यांत शहाजहानाला रुची होती .  शिक्षण पूर्ण झाल्यानंतर २१ मार्च, इ.स. १६०७ रोजी शहाजहानाला पहिली लष्कर मनसब देण्यात आली.

## संदर्भ व नोंदी 
वर्ग:मुघल सम्राट
वर्ग:इ.स. १५९२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १६६६ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
प्रभाकर आत्माराम पाध्ये

**प्रभाकर आत्माराम पाध्ये** (जानेवारी ४, १९०९ - मार्च २२, १९८४) हे मराठी पत्रकार, विचारवंत आणि लेखक होते.

## व्यक्तिगत जीवन 
पाध्ये ह्यांचा जन्म लांजे (जि. रत्‍नागिरी) येथे झाला. पाध्ये ह्यांचे जन्मनाव प्रल्हाद असे होते. पुढे त्यांनी ते प्रभाकर असे केले आणि प्रभाकर पाध्ये ह्याच नावाने ते पुढे प्रसिद्ध झाले. पाध्ये ह्यांच्या वडिलांचे नाव आत्माराम तर आईचे नाव मथुरा. पाध्ये ह्यांना एकूण पाच भावंडे असून पाध्ये हे आपल्या आईवडिलांचे दुसरे अपत्य होते. त्यांचे वडील कोहिनूर मिलमध्ये नोकरी करत असत. 

### शिक्षण
१९२७मध्ये पाध्ये मॅट्रिकची परीक्षा उत्तीर्ण झाले. मॅट्रिक उत्तीर्ण झाल्यानंतरच्या काळात त्यांनी यूसुफ मेहेर अली ह्यांच्या यूथ लीग चळवळीत सहभाग घेतला. मॅट्रिकनंतर साधारणतः दीड वर्षे पुणे येथे पुढील शिक्षण घेतल्यावर पाध्ये मुंबईत परतले आणि मुंबई येथील एल्फिन्स्टन महाविद्यालयातून त्यांनी अर्थशास्त्र आणि इतिहास ह्या विषयांतून बी. ए. ही पदवी प्राप्त केली.
महाविद्यालयीन शिक्षणाच्या काळात पाध्ये ह्यांना इंग्लिश वाङ्मयाची आवड लागली. जॉर्ज बर्नाड शॉ आणि एच. जी. वेल्स हे त्यांचे आवडते लेखक होते. 
प्रभाकर पाध्ये यांनी पुण्याच्या गोखले इन्स्टिट्यूटमधून प्रा. धनंजयराव गाडगीळ यांच्या हाताखाली शिकून अर्थशास्त्र विषयात एम.ए. पदवी मिळवली.

## कारकीर्द
पदवीनंतर त्यांनी मुंबईस परतून पत्रकारिता आरंभली. मो.ग. रांगणेकरांच्या 'चित्रा' साप्ताहिकात पाध्ये रुजू झाले. या साप्ताहिकातून पाध्यांनी राजकीय विषयांवर व्यासंगपूर्ण लिखाणास आरंभ केला. याशिवाय हरिभाऊ मोटे यांच्या 'प्रतिभा' साप्ताहिकात पाध्ये साहित्यिक घडामोडींवर लिहीत असत. चित्रा साप्ताहिकातले त्यांचे  लिखाण झाल्यावर ते १९३८ - १९४५ सालांदरम्यान 'धनुर्धारी'चे संपादक होते. त्यानंतर १९४५ - १९५३ सालांदरम्यान ते 'नवशक्ती'चे संपादक होते; परंतु फ्री प्रेस समूहाचे मालक एस. सदानंद यांच्याशी वैचारिक मतभेद उद्भवल्यावर ते नवशक्तीतून राजीनामा देऊन बाहेर पडले.

प्रभाकर पाध्ये १९५३-५४मध्ये इंडियन कमिटी फॉर कल्चरल फ्रीडम या संस्थेचे चिटणीस, तर १९५५-५७ या काळात याच संस्थेच्या आशिया विभागाचे जनरल सेक्रेटरी होते. १९६७-७८ या काळात प्रभाकर पाध्ये सेंटर फॉर इंडियन रायटर्स या संस्थेचे संचालक होते.
## साहित्यिक कारकीर्द
पत्रकारितेच्या जोडीनेच पाध्यांनी ललित साहित्यही लिहिले. त्यांची 'मैत्रीण' ही कादंबरी, 'त्रिसुपर्ण' (इ.स. १९८३) हा दृष्टांतकथासंग्रह व अन्य चार कथासंग्रह प्रकाशित झाले. पाध्यांनी प्रवासवर्णने व समीक्षाही लिहिल्या. त्यांच्या 'सौंदर्यानुभव' या समीक्षापर ग्रंथाला साहित्य अकादमी पुरस्कार लाभला. 

मार्च २२, १९८४ रोजी पाध्यांचे निधन झाले.

## पुरस्कार
* साहित्य अकादमी पुरस्कार (इ.स. १९८२) – 'सौंदर्यानुभव' ग्रंथासाठी.

## प्रकाशित साहित्य 
## प्रभाकर पाध्ये यांच्याबद्दल लिहिली गेलेली पुस्तके
*  प्रभाकर पाध्ये : वाङ्‌मय दर्शन (संपादक - गंगाधर पाटील, म.सु. पाटील)

## संदर्भ
## संदर्भसूची
* 

* 

वर्ग:इ.स. १९०९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८४ मधील मृत्यू
वर्ग:मराठी पत्रकार
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:मराठी विचारवंत
वर्ग:मराठी समीक्षक
वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते
वर्ग : विचारवंत
सापेक्ष आर्द्रता

**सापेक्ष आर्द्रता** (इंग्लिश: *relative humidity*, *रिलेटिव्ह ह्यूमिडिटी* ;) म्हणजे हवेतील बाष्परूपात असलेल्या पाण्याचे प्रमाण(आर्द्रता) मोजण्याचे परिमाण होय. हवेच्या बाष्प धारणक्षमतेला मर्यादा असते.  त्या मर्यादेपेक्षा बाष्पाचे प्रमाण अधिक झाले तर जास्तीच्या बाष्पाचे द्रवीकरण (इंग्लिश: *condensation*, 'कंडेन्सेशन'' ;) होऊन पाणी बनते. 
सापेक्ष आर्द्रता मोजण्यासाठी वापरले जाणारे तापमापक| thumb

## आर्द्रता मोजण्याच्या पद्धती 
* सापेक्ष आर्द्रता मोजण्यासाठी एका पद्धतीनुसार दोन तापमापके वापरतात.  त्यापैकी एका तापमापकाच्या पारा ठेवलेल्या फुग्याला मलमलीचे पातळ कापड गुंडाळलेले असते. आणि ते ओले राहण्याची व्यवस्था केलेली असते.  या ओलसर कापडातून पाण्याचे बाष्पीभवन होत असते.  त्यामुळे या तापमापकावर तापमान काहीसे कमी दाखवले जाते. याला 'वेट बल्ब तापमान' म्हणतात. दुसऱ्या कोरड्या तापमापकावर दाखवल्या जाणाया तापमानाला 'ड्राय बल्ब तापमान' म्हणतात.  जर हवेतील सापेक्ष आर्द्रता कमी असेल तर अधिक पाण्याचे बाष्पीभवन होईल आणि ओल्या तापमापकाचा फुगा जास्त थंड होऊन दोन्हीतल्या तापमानातला फरक जास्त राहील.  आर्द्रता खूप जास्त असेल तर पाण्याचे बाष्पीभवन अगदी कमी होऊन हा शीतनाचा परिणाम मिळणार नाही आणि दोन्ही तापमापकातील तापमान जवळजवळ सारखेच दिसेल.  सापेक्ष आर्द्रता १०० टक्के असेल तर बाष्पीभवन शून्य होऊन दोन्ही तापमापके समान तापमान दर्शवतील.

* सापेक्ष आर्द्रता मोजण्याच्या दुसऱ्या पद्धतीत मानवी केसाचा उपयोग केला जातो. आर्द्रता वाढली की केसाची लांबी वाढते. तेलाचा अंशही नसलेल्या मानवी केसांच्या एका जुडीला, शून्यापासून शंभर असे आकडे असलेल्या तबकडीवर फिरणारा एक काटा जोडतात. केस पूर्ण ओले केले की तो काटा तबकडीवरील शंभर या आकड्याला स्पर्श करतो. हवेतील आर्द्रता कमी व्हायला लागली की केसांचा पुंजका कोरडा होऊ लागतो आणि काटा तबकडीवर कमी सापेक्ष आर्द्रता दाखवतो.

* तिसऱ्या पद्धतीत हायग्रिस्टरचा वापर करतात. सापेक्ष आर्द्रता वाढली की हायग्रिस्टरचा विद्युत विरोध कमी होतो. हायग्रिस्टरमधून पसार होणाऱ्या विद्युत प्रवाहाचा दाब मोजून सापेक्ष आर्द्रतेचे अनुमान करता येते.

## परिणाम 
मनुष्यप्राण्याच्या शरीरात सतत उष्णता निर्माण होत असते.  त्यातील थोडीशी ऊर्जा हालचाल, श्वासोच्छ्वास, अन्नपचन व मेंदूच्या आणि इतर शारीरिक क्रियांसाठी वापरली जाते.  बाकीची ऊर्जा त्वचेतून बाहेर टाकली जाते.  ऊर्जेचे हे संक्रमण सुलभ होण्यासाठी घामाच्या बाष्पीभवनाचा उपयोग होतो.  अधिक सापेक्ष आर्द्रता असलेल्या जागी (उदा. किनारपट्टीचे प्रदेश) किंवा अशा काळात (उदा पावसाळ्यापूर्वीचा काळ) घामाचे बाष्पीभवन कमी प्रमाणात होते.  त्यामुळे शरीरात निर्माण होणारी उष्णता बाहेर टाकली जाणे अवघड जाते.  त्यामुळे मनुष्यास अस्वस्थ वाटते.  उलट कमी सापेक्ष आर्द्रता असलेला प्रदेश किंवा काळ मनुष्यास सुखकर वाटतो. पावसाळ्यात कपडे लवकर वाळत नाहीत हे आपण अनुभवतोच.
सापेक्ष आर्द्रता जास्त असेल तर सुती कापडाच्या गिरणीत धागे तुटण्याचे प्रमाण कमी होते.  म्हणून अशा गिरण्यांमध्ये मुद्दाम सापेक्ष आर्द्रता वाढविली जाते.
जास्त सापेक्ष आर्द्रता असलेल्या ठिकाणी विविध जीव-जंतूंची वाढ अधिक होते.  त्यामुळे लाकडी वस्तूंवर बुरशी येणे वगैरे अधिक प्रमाणात आढळते.
## अधिक वाचन 
## बाह्य दुवे 
वर्ग:भौतिकशास्त्र
वर्ग:हवामानशास्त्र
मध्य रेल्वे क्षेत्र

**मध्य रेल्वे** हा भारतीय रेल्वेतील एक महत्त्वाचा विभाग आहे. मध्य रेल्वेचे मुख्यालय मुंबईमधील छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस येथे आहे. भारतामधील पहिली प्रवासी रेल्वेगाडी मुंबई ते ठाणे दरम्यान १६ एप्रिल १८५३ रोजी मध्य रेल्वेमार्गावरून धावली. महाराष्ट्रातील बहुतांशी, ईशान्य कर्नाटकातील काही व दक्षिण मध्य प्रदेशमधील काही रेल्वेमार्ग मध्य रेल्वेच्या अखत्यारित येतात.

## मध्य रेल्वेचे उपविभाग 
मध्य रेल्वे विभाग ५ उपविभागांमध्ये विभागला गेला आहे.

### मुंबई उपविभाग 
* मुंबई छशिमट - दादर - कुर्ला
** मुंबई छशिमट - वडाळा रोड - कुर्ला (हार्बर मार्ग)
** कुर्ला - वाशी - नेरूळ - बेलापूर - पनवेल
* कुर्ला - घाटकोपर - ठाणे - दिवा जंक्शन - कल्याण जंक्शन
** दिवा जंक्शन - पनवेल - रोहा
** दिवा जंक्शन - वसई रोड
* कल्याण जंक्शन - कसारा - इगतपुरी
* कल्याण जंक्शन - नेरळ जंक्शन - कर्जत - लोणावळा
** नेरळ जंक्शन - माथेरान
** कर्जत - पनवेल
** कर्जत - खोपोली

### पुणे उपविभाग 
* लोणावळा - पुणे - दौंड
** दौंड - बारामती
* पुणे - सातारा - सांगली - मिरज - कोल्हापूर
** मिरज - पंढरपूर

### सोलापूर उपविभाग 
* मनमाड - अहमदनगर - दौंड
* दौंड - कुर्डुवाडी - सोलापूर
** कुर्डुवाडी - पंढरपूर
** कुर्डुवाडी - लातूर - लातूर रोड
* सोलापूर - होटगी - गुलबर्गा - वाडी

### भुसावळ उपविभाग 
 - भुसावळ रेल्वे रुळावर रेल्वेचे एक इंजिन]]
* इगतपुरी - मनमाड - चाळीसगाव - पाचोरा - जळगाव - भुसावळ
** चाळीसगाव - धुळे
** पाचोरा - जामनेर (नॅरो गेज)
* भुसावळ - बऱ्हाणपूर - खंडवा
* भुसावळ - जळंब - अकोला - मुर्तिजापूर - बडनेरा
** जळंब - खामगाव
** बडनेरा - अमरावती
** मुर्तिजापूर - यवतमाळ (नॅरो गेज)
** मुर्तिजापूर - अचलपूर (नॅरो गेज)

### नागपूर उपविभाग 
* बडनेरा - पुलगाव - वर्धा - नागपूर
* वर्धा - माजरी - ताडळी - चंद्रपूर - बल्लारशा
* नागपूर - आमला - इटारसी

## रेल्वे गाड्यांची यादी 
## मध्य रेल्वेवरील उल्लेखनीय गाड्या 
* डेक्कन क्वीन - पुणे ते मुंबई
* हुसेनसागर एक्सप्रेस - मुंबई ते हैदराबाद
* गीतांजली एक्सप्रेस - मुंबई ते कोलकाता
* महालक्ष्मी एक्सप्रेस - मुंबई ते कोल्हापूर
* दीक्षाभूमी एक्सप्रेस - कोल्हापूर ते धनबाद
* आझाद हिंद एक्सप्रेस - पुणे ते कोलकाता
* उद्यान एक्सप्रेस - मुंबई ते बंगळूर
* डेक्कन एक्सप्रेस - पुणे ते मुंबई
* गोदावरी एक्सप्रेस - मनमाड ते मुंबई
* मिरज एक्स्प्रेस - मिरज ते सोलापूर

## विकास प्रकल्प 
### नवीन मार्ग 
* अमरावती - नरखेड
* लोणंद - फलटण - बारामती
* अहमदनगर - परळी वैजनाथ
* पुणतांबे - शिर्डी

### दुपदरीकरण 
* सोलापूर - मोहोळ

### गेज रूपांतर 
* कुर्डुवाडी - लातूर (नॅरो गेज ते ब्रॉड गेज)
* पंढरपूर - मिरज (नॅरो गेज ते ब्रॉड गेज)

वर्ग:भारतीय रेल्वेचे विभाग
वर्ग:महाराष्ट्रामधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:कर्नाटकमधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:मध्य प्रदेशमधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
वर्ग:मध्य रेल्वे
रमेश मंत्री

'''''' हे मराठी लेखक होते त्यांनी प्रामुख्याने विनोदी लेखन मोठ्या प्रमाणात केले आहे.

## प्रकाशित साहित्य 
## गौरव
* अध्यक्ष, मराठी साहित्य संमेलन, कोल्हापूर, १९९२

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:इ.स. १९२५ मधील जन्म
वर्ग:अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनांचे अध्यक्ष
मुंबई उच्च न्यायालय

इवलेसे
**मुंबई उच्च न्यायालय (**अधिकृत नाव**: बॉम्बे हायकोर्ट****,** इंग्रजी**: The High Court of Bombay)** हे भारतातील सर्वात जुन्या न्यायालयापैकी एक आहे. महाराष्ट्र आणि गोवा राज्यांसोबत दिव -दमण आणि दादरा आणि  नगर हवेली हे केंद्रशासित प्रदेश मुंबई उच्च न्यायालाच्या न्यायक्षेत्रात येतात. उच्च न्यायालयाची कायम खंडपीठे महाराष्ट्रात नागपूर आणि छत्रपती संभाजीनगर येथे तर गोव्यात पणजी येथे आहे आणि नुकतेच नवीन निर्माण झालेले फिरते पिठ
* **कोल्हापूर Circuit Bench** हे फिरते-पीठ ६ जिल्ह्यांसाठी (कोल्हापूर, सांगली सातारा, रत्‍नागिरी, सिंधुदुर्ग, सोलापूर) असणार आहे.

मुंबई उच्च न्यायालयाने दिलेल्या निकालावर केवळ सर्वोच्च न्यायालय, दिल्ली येथेच दाद मागता येऊ शकते, तसेच उच्च न्यायालयने दिलेला निकाल, उच्च न्यायालयाच्या न्याय-क्षेत्रास बंधनकारक असतो.

## नांवांची गंम्मत 
१९९५ मध्ये शहराचे नाव बदलून **बॉम्बे** ऐवजी *मुंबई* असे करण्यात आले असले तरी, कोर्टाने एक संस्था म्हणून त्याचे पालन केले नाही आणि **Bombay High Court** हे नाव कायम ठेवले.
* तथापि, **मुंबई उच्च-न्यायालय** असे नामबदल करण्यासाठीचे विधेयक केंद्रीय मंत्रिमंडळाने ५ जुलै २०१६ रोजी **कलकत्ता** उच्च न्यायालय आणि **मद्रास** उच्च न्यायालयाचे नाव अनुक्रमे कोलकाता उच्च न्यायालय आणि चेन्नई उच्च न्यायालय असे बदलण्यास-सह मान्यता दिली. 
ते भारताच्या संसदेसमोर मंजुरीसाठी प्रलंबित आहे. परंतु, काही काळासाठी ते लागू केले जाणार नाही.

## कर्मवीर भाऊराव पाटील मार्ग
बृहन्मुंबई महानगरपालिकेने कर्मवीर भाऊराव पाटील यांच्या सामाजिक कार्याची दखल घेऊन मुंबई येथील चर्चगेट परिसरातील मुंबई उच्च न्यायालय व राजाबाई क्लॉक टॉवर येथे त्यांची स्मृती लोकांमध्ये जिवंत ठेवण्यासाठी आणि लोकांना स्फूर्ती मिळावी म्हणून एका रस्त्याचे **कर्मवीर** भाऊराव पाटील मार्ग असे नामकरण केलेले आहे.

## कायम खंडपीठे 
# नागपूर
# औरंगाबाद
# पणजी, गोवा
* कोल्हापूर (सर्किट बेंच)

## हे सुद्धा पहा
* मुंबई उच्च न्यायालयाचे खंडपीठ
* मुख्य न्यायाधीश

## संदर्भ
## अधिकृत संकेतस्थळ
* मुंबई उच्च न्यायालय

वर्ग:भारतातील उच्च न्यायालये
*
प्रार्थनास्थळ

**प्रार्थनास्थळ** किंवा **उपासना स्थळ** हे असे स्थळ असते जेथे आपापल्या धर्मानुसार धार्मिक प्रार्थना केली जाते.

* हिंदू धर्म - देऊळ
* इस्लाम धर्म - मशीद
* ख्रिश्चन धर्म - चर्च
* जैन धर्म - देरासर
* ज्यू धर्म - सिनेगॉग
* पारशी धर्म - अग्यारी
* बौद्ध धर्म - बौद्ध मंदिर, (विहार, स्तूप, चैत्य, पॅगोडा, वॅट)
* शीख धर्म - गुरुद्वारा

वर्ग:धर्म
मशीद

[right|300 px|thumb|[दिल्लीमधील जामा मशीद]]

इस्लाम धर्माच्या प्रार्थनास्थळास **मशीद** असे म्हणतात. मशीद या शब्दाचा अर्थ प्रणाम करण्याची जागा असा होतो. मशिदीमध्ये नमाज पठण केले जाते. मुस्लिम स्थापत्यकला व मुस्लिम विद्यापीठे यांचा निर्मिती व विकास मशिदीमध्येच झाला.


वर्ग:प्रार्थनाघरे
द हिंदू

***द हिंदू*** () हे एक भारतीय इंग्लिश भाषेतील अग्रगण्य दैनिक आहे. याच्यावर द हिंदू ग्रुपच्या मालकीचे हक्क आहेत. ज्याचे मुख्यालय तामिळनाडू शहरातील चेन्नई येथे आहे. हे १८७८ मध्ये सुरुवातीला साप्ताहिक म्हणून सुरू झाले आणि १८८९ मध्ये दैनिक बनले. हे सर्वाधिक खप असणारे भारतीय वृत्तपत्रांपैकी तसेच टाइम्स ऑफ इंडिया नंतर भारतातील दुसरे सर्वाधिक प्रसारित इंग्लिश भाषेतील वृत्तपत्र आहे. द हिंदू भारतातील ११ राज्यांमधील  चेन्नई, कोइम्बतुर, बंगळूर, हैदराबाद, मदुरै, दिल्ली, विशाखापट्टणम, तिरुवअनंतपुरम, कोची, विजयवाडा, मंगळूर, आणि तिरुचिरापल्ली अशा २१ ठिकाणांहून प्रकाशित होतं.

## संदर्भ
तोराह

thumb|right|upright|तोराह
**तोराह** ज्यू (यहुदी ) धर्माचा धर्मग्रंथ आहे. बायबल मधील पहिला भाग म्हणजे जुना करार होय. या जुन्या करारातील ३९ पुस्तके म्हणजे यहुदी लोकांचा धर्मग्रंथ होय. त्याला तानक असे म्हणतात. या धर्मग्रंथाचे तीन विभाग आहेत.

***१. तोराह*** ***(ग्रंथपंचक किंवा नियमशास्त्र)*** : या विभागातील पहिल्या पाच पुस्तकांना तोराह असे म्हणतात. ती पुस्तके अशी : १ उत्पत्ती २. निर्गम ३. लेवीय ४. गणना ५. अनुवाद

२. ***नबीईम (संदेष्ट्यांची पुस्तके)*** : संदेश्ट्यांची २२ पुस्तके या विभागात मोडतात. 

३. ***खतूविम (पवित्र लेख)*** : उरलेली एकूण १२ पुस्तके या विभागात समाविष्ट आहेत. 

•तानक हा शब्द हिब्रू बायबलसाठी (जुना करार) वापरला जातो. (यहुदी बायबल). 

•हिब्रू बायबलचे (जुन्या कराराचे) तीन मुख्य विभाग आहेत.

•ग्रंथपंचक (तोराह – TORAH)- पहिली ५ पुस्तके

•संदेष्ट्यांचे ग्रंथ (नबीईम – NEBIIM) – २२ पुस्तके

•पवित्र लेख (खतुविम – KETHUBIM)- १२ पुस्तके

•वरील तीनही ग्रंथांची आद्याक्षरे मिळून तानक हा शब्द हिब्रू बायबलसाठी वापरला जातो. हिब्रु बायबलमध्ये एकूण ३९ पुस्तके आहेत.
वर्ग:ज्यू धर्म
शीघ्र गुणाकार

शालेय जिवनात शिकवल्या जाणाऱ्या गुणाकारच्या पद्धती बऱ्याच किचकट असतात.त्यामुळे विद्यार्थ्यांच्या मनात गणिताबद्दल भयगंड निर्माण होतो. याशिवाय शिघ्र गणिताच्या बऱ्याच पद्धती आहेत. त्या सोप्या व पूर्ण नवीन असल्यामुळे मुलांना त्यांची आवड निर्माण होऊन गणितात गोडी निर्माण होऊ शकते.

### एक अत्यंत सुलभ पद्धत
या पद्धतीने सर्वच नाही पण बरेच गुणाकार अतिशय सहजपणे करता येतात.

शिग्र गुणाकारा साथी विविध कसोट्या वापरण्यात येतात. जसे की कोणत्याही संख्येला ५ ने गुणले की शेवटी ५च किंवा ० येते.

वर्ग:अंकगणित
ज्यू लोक

[इवलेसे|उजवे|300px|प्रसिद्ध ज्यू व्यक्तींचे कोलाजचित्र. सव्य पद्धतीने: [अल्बर्ट आइनस्टाइन, मोशे बेन मायमोन, गोल्डा मायर, एमा लाझारस.]]
**ज्यू** (ज्यूईश) किंवा **यहुदी** (हिब्रू: יְהוּדִים , *येहूदिम* ) हे ज्यू धर्मीय लोक आहेत. त्यांचा धर्मग्रंथ तोराह आहे. ज्यू, ज्यूइश लोक या नावांनीही हे लोक संबोधले जातात. हे लोक राष्ट्रक, वंशधर्मीय स्वरूपाचा समाज असून प्राचीन काळात मध्यपूर्वेतील इस्रायेली, अर्थात हिब्रू लोकांपासून उत्पन्न झाले.
दुसऱ्या महायुद्धाच्या काळात हिटलरने त्याच्या नाझी सैन्याद्वारे सुमारे ६० लाख ज्यू लोक ठार मारले तेव्हा जगभरातील १ कोटी ७० लाख ज्यू लोकसंख्या ही १ कोटी १० लाखावर आली होती.

इस्राएली लोकांना ज्यू , यहुदी, हिब्रू किंवा इस्राएली या नावानेही ओळखले जाते. अब्राहाम हा या लोकांचा आदिपुरुष समजला जातो. तो खल्डियातील (आताचे इराक) ऊर या गावचा रहिवासी होता. ऊर म्हणजे सध्याच्या दक्षिण इराकमधील तेल एल मुकायार हे शहर होय. तेथून निघून अब्राहाम मेसोपोटेमियातील हारान येथे आला. आणि तेथून तो कनान म्हणजे आजच्या इस्राएल या सुपीक प्रदेशात आला. त्या ठिकाणी त्या वेळी कनांनी लोकांची वस्ती होती. 

## देशनिहाय लोकसंख्या 
अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने व इस्राईल या देशात ज्यू लोकांची प्रामुख्याने वस्ती आहे. इ.स. २०१० साली जगभरात ज्यू लोकांची संख्या १,३४,२८,३०० इतकी होती.
*  - ५७,०३,७००
*  - ५२,७५,०००
*  - ४,८३,५००
*  - ३,७५,०००
*  - २,९२,०००
भारत देशामध्ये आजमितीस अंदाजे ५,००० ज्यू धर्मीय व्यक्ती आहेत. यात बेने इस्रायेल, बेनाई मेनाशे, कोचिन ज्यू आणि बेने इफ्रैम या गटांचा समावेश होतो. या ५००० लोकांपैकी जवळपास २७०० लोक मुंबईव कोकणात आहेत. इस्रायलच्या निर्मितीनंतर बरेच भारतीय ज्यू तिकडे निघून गेल्याने आता त्यांची भारतातील संख्या अत्यल्प झाली आहे.

## हे सुद्धा पहा 
* ज्यूवाद

## संदर्भ व नोंदी 
वर्ग:ज्यू धर्म
वर्ग:वांशिक समूह
भारत सरकार

**भारत सरकार** (इंग्लिश: *Government of India*) हे भारताच्या प्रजासत्ताकाचे संवैधानिक सरकार आहे. **केंद्र सरकार** ह्या नावाने देखील ओळखले जाणारे भारत सरकार भारतामधील २८ राज्ये व ९ केंद्रशासित प्रदेशांचे सर्वभौम प्रशासक आहे. भारत सरकारचे काम राष्ट्रीय राजधानी नवी दिल्ली येथून चालते.

## संसद
भारताचे सरकार संसदीय राज्यपद्धतीनुसार चालते ज्यामध्ये भारताची संसद देशाचे सर्व कायदे ठरवते व बव्हंशी कामकाज पाहते. संसदेची दोन सदने आहेत.
*लोकसभा - ह्यामधील ५४३ सदस्य निवडणुकीमध्ये थेट नागरिकांद्वारे निवडले जातात.
*राज्यसभा - ह्यामधील २४५ सदस्य अप्रत्यक्षपणे राज्य व केंद्रशासीत प्रदेश विधिमंडळांद्वारे निवडले जातात.

भारताचे पंतप्रधान तसेच केंद्रीय मंत्रिमंडळामधील सर्व सदस्यांना संसद सदस्य असणे बंधनकारक आहे.

## कार्यकारिणी शाखा
### राष्ट्रपती
राष्ट्रपती हा भारताचा राष्ट्रप्रमुख असून संविधानाच्या कलम ५३ (१) अन्वये त्याला अनेक अधिकार दिले गेले आहेत. राष्ट्रपतीचे कामकाज पंतप्रधानाच्या सल्ल्याने चालत असून त्याचे बहुतेक हक्क केवळ औपचारिक स्वरूपाचे आहेत. खालील महत्त्वाच्या पदांची नियुक्ती राष्ट्रपतीद्वारे केली जाते.
*भारतामधील राज्यांचे राज्यपाल
*सर्वोच्च न्यायालयाचे सरन्यायाधीश व उच्च न्यायालयांचे न्यायाधीश
*ॲटर्नी जनरल
*प्रमुख निवडणुक अधिकारी
*कॅबिनेट सचिव

### उपराष्ट्रपती
उपराष्ट्रपती हा राष्ट्रपतीखालोखाल दुसऱ्या क्रमांकाचा वरिष्ठ नेता असून राष्ट्रपतीच्या अनुपस्थितीत कारभार संभाळण्याची जबाबदारी त्याच्यावर आहे.

### मंत्रीमंडळ
भारताच्या केंद्रीय मंत्रिमंडळामध्ये पंतप्रधान व ३५ कॅबिनेट मंत्री असतात.

## हे ही पहा 
*नेहरू युवा केंद्र
## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ


सरकार, भारत
मॉस्को

**मॉस्को** (रशियन: Москва मस्क्वा) ही रशिया देशाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. मॉस्को हे युरोपामधीलही अत्यंत महत्त्वाचे शहर मानले जाते. हे शहर राजकीय, आर्थिक, धार्मिक, सांस्कृतिक, शैक्षणिक आदी सर्वच क्षेत्रात अग्रेसर आहे. 

राजेशाही काळात व नंतरच्या भूतपूर्व सोवियेत संघाच्या तसेच सोव्हिएत रशियाच्या राजधानीचे शहर असलेल्या मॉस्को शहरातच रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष यांचे निवासस्थान, रशियन संसद ड्यूमा आणि महत्त्वाची सर्व शासकीय कार्यालये आहेत. 

## इतिहास 
## भूगोल
मॉस्को शहर रशियाच्या पश्चिम भागात मोस्कवा नदीच्या काठावर वसले आहे.
### हवामान 
## जनसांख्यिकी 
## प्रशासन
## अर्थव्यवस्था 
## संस्कृती
## खेळ 
मॉस्कोमध्ये जगातील सर्व प्रमुख खेळांसाठी मोठ्या प्रमाणावर अद्ययावत सुविधा उपलब्ध आहेत. मॉस्को १९८० उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धांचे यजमान शहर होते. ह्या स्पर्धेसाठी वापरले गेलेले लुझनिकी स्टेडियम रशियामधील सर्वात मोठे तर युरोपमधील चौथ्या क्रमांकाचे मोठे स्टेडियम असून येथे १९९८-९९ युएफा चषकाचा अंतिम सामना तसेच यु‌एफा चॅंपियन्स लीगच्या २००७-०८ हंगामामधील अंतिम सामना येथेच खेळवले गेले होते. २०१८ फिफा विश्वचषक स्पर्धेच्या ११ यजमान शहरांमध्ये मॉस्कोचा समावेश आहे. येथील ओत्क्रिती अरेना ह्या नव्या बांधल्या गेलेल्या स्टेडियममध्ये काही सामने खेळवले जातील तर लुझनिकी स्टेडियममध्ये अंतिम सामना खेळवण्यात येईल.

रशियन प्रीमियर लीग फुटबॉल स्पर्धेमध्ये मॉस्को महानगरामधील पी.एफ.सी. सी.एस.के.ए. मॉस्को, एफ.सी. डायनॅमो मॉस्को, एफ.सी. लोकोमोटिव मॉस्को व एफ.सी. स्पार्ताक मॉस्को हे चार क्लब खेळतात. 

## वाहतूक
मॉस्को महानगराला वाहतूक पुरवण्यासाठी मॉस्को मेट्रो ही जगातील दुसरी सर्वात वर्दळीची भुयारी जलद वाहतूक सेवा येथे कार्यरत आहे. रशियन रेल्वेचे मॉस्को हे सर्वात मोठे केंद्र आहे. सायबेरियामधून धावणाऱ्या व व्लादिवोस्तॉक तसेच रशियामधील अतिपूर्व भागाला जोडणाऱ्या सायबेरियन रेल्वेची सुरुवात मॉस्कोमधूनच होते. तसेच मॉस्को-सेंट पीटर्सबर्ग रेल्वे ही रशियामधील सर्वात जुनी रेल्वे येथूनच सुरू होते. मॉस्को यारोस्लाव्स्की रेल्वे स्थानक व लेनिनग्राद्स्की रेल्वे स्थानक ही मॉस्कोमधील प्रमुख स्थानके आहेत.

हवाई वाहतूकीसाठी मॉस्कोमध्ये ५ मोठे विमानतळ आहेत.
*शेरेमेत्येव्हो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ (SVO)
*दोमोदेदोव्हो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ (DME)
*बिकोव्हो विमानतळ (BKA)
*ओस्ताफ्येव्हो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
*नुकोव्हो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ

## जुळी शहरे
जगातील खालील शहरांसोबत मॉस्कोचे सांस्कृतिक व वाणिज्य संबंध आहेत.

|}
 https://en.m.wikipedia.org/wiki/List_of_twin_towns_and_sister_cities_in_India

## संदर्भ 
17.

## बाह्य दुवे 

वर्ग:रशियामधील शहरे
वर्ग:युरोपातील देशांच्या राजधानीची शहरे
वर्ग:उन्हाळी ऑलिंपिक यजमान शहरे
सजीव

जिवंत, श्वसन करणारा व जिवंतपणाची इतर लक्षणे दाखवणारा प्राणी.
सजीव ही व्याख्या सर्व सजीवाना लागू आहे.फक्त प्राण्याना नाही. जीव म्हणजे काय हा प्रश्न सुद्धा तसा जटिल आहे. सजीव सृष्टीमधील सर्वात लहान घटक म्हणजे पेशी. एकदा पेशी नष्ट झाली म्हणजे सजीवाचे आस्तित्व संपले. या पृथ्वीवर पेशी सजीव आहे. पेशीची व्याख्या- पेशी पटलाने बद्ध. पेशी अंतर्गत चयापचय श्वसन, अन्न ग्रहण, उत्सर्जन अशा क्रिया चालू आहेत. पेशीची वाढ होते,पेशी विभाजन होते. पेशी विघटन म्हणजे पेशीचा मृत्यू. सर्वसजीवाना मृत्यू आहे.पेशीचे कार्य ऊर्जा विनिमयाच्या नियमानुसार चालते. पेशीपटलामधून आलेल्या अन्न रेणूंच्या चयापचयामधून पेशी आवश्यक ऊर्जा निर्माण करते. थोडक्यात पृथ्वीवर पेशीबाहेर सजीव कोठेही नाही. 
## सजीवांची लक्षण
*श्वसन 
*वाढ
*स्थलांतरण क्षमता
*प्रजनन क्षमता 
*पेशीमय रचना
*उत्सर्जन 
*चेतनाक्षमता  
*मृत्यू 
संशोधकांनी सजीवांच्या संख्येचा अंदाज बांधण्यासाठी काही गणिती सिद्धांताचाही आधार घेतला. त्याच्या आधारे सजीवांची संख्या १०१२ एवढी असल्याचा म्हणजे '१०० अब्जांच्या' घरात असल्याचा अंदाज व्यक्त करण्यात आला. 
 

वर्ग:निसर्ग
वर्ग:जीवशास्त्र