जुमानजी

***जुमानजी***  हा १९९५ साली जो जॉन्स्टन दिग्दर्शित अमेरिकन काल्पनिक साहसी चित्रपट आहे. क्रिस व्हॅन ऑल्सबर्ग यांच्या १९८१मधील मुलांच्या पुस्तकावर आणि जुमानजी फ्रँचायझीच्या पहिल्या हप्त्यावर हा साधारणतः आधारित आहे. हा चित्रपट व्हॅन ऑल्सबर्ग, ग्रेग टेलर, जोनाथन हेन्स्लीघ, आणि जिम स्ट्रॅन यांनी लिहिला होता आणि रॉबिन विल्यम्स, कर्स्टन डन्स्ट, बॉनी हंट, ब्रॅडली पियर्स, जोनाथन हाइड आणि बेबे न्यूवर्थ यांनी काम केले होते.

कथा एका अलौकिक बोर्ड गेमवर केंद्रित आहे ज्यात भाग घेणाऱ्या खेळाडूंनी घेत असलेल्या प्रत्येक वळणावर जंगल-आधारित धोके उद्भवतात. १९६९ मध्ये अलन पॅरिश  नावाचा लहान मुलगा त्याची मैत्रीण सारा व्हिटलसोबत खेळत असतानाच गेमच्या आतच अडकला. तब्बल सव्वीस वर्षानंतर जुडी आणि पीटर शेफर्ड या भावंडांना हा खेळ सापडला, त्यांनी खेळायला सुरुवात केल्यावर नकळतच प्रौढ अ‍ॅलनला गेमच्या बाहेर काढले. साराचा मागोवा घेतल्यानंतर, गेममुळे झालेला सर्वनाश आणि सामान्य स्थितीत परत परत येण्याचा हे चौघे निश्चय करतात.

हा चित्रपट १५ डिसेंबर १९९५ रोजी संमिश्र प्रतिसादात प्रदर्शित झाला होता पण बॉक्स ऑफिसवर तो यशस्वी झाला आणि अंदाजे ६५$ दशलक्ष डॉलर्सच्या बजेटमध्ये जगभरात २६३ दशलक्ष डॉलर्सची कमाई झाली. १९९५चा हा दहावा सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट होता.

या चित्रपटामुळे १९९६ ते १९९९ दरम्यान प्रसारित झालेल्या अ‍ॅनिमेटेड दूरचित्रवाणी मालिकेची निर्मिती झाली आणि त्यानंतर *झथुरा: अ स्पेस अ‍ॅडव्हेंचर* (२००५) आणि *जुमांजी: वेलकम टू द जंगल* (२०१७) आणि *जुमानजी: दि संबंधित पुढील स्तरावर* (२०१९), कोलंबिया पिक्चर्सने त्यानंतरच्या सर्व चित्रपटांचे वितरण घेतले.

## कथानक 
१८६९मध्ये, न्यू हॅम्पशायरच्या ब्रेंटफोर्डजवळ, कॅलेब आणि बेंजामिन नावाच्या दोन मुलांनी एका संदुकीचे दफन केले.

एका शतकानंतर १९६९ मध्ये, अ‍ॅलन पॅरिश त्याला धमकावणाऱ्या लोकांच्या समूहातून बाहेर पडला आणि त्याचे वडील सॅमच्या मालकीच्या एका बूट कंपनीत आला. तो कार्ल बेंटली नावाच्या एका कर्मचाऱ्याला भेटला, ज्याने स्वतः साठी बनवलेल्या नवीन बुटाचा नमुना दाखवला. अ‍ॅलनने बूट हरवला आणि मशीन खराब केली, परंतु कार्लने सगळी जबाबदारी घेतली आणि नोकरी गमावली. त्याची सायकलही चोरी करणाऱ्यानी हल्ला केल्यानंतर, अ‍ॅलनला एका बांधकामाच्या ठिकाणी आदिवासींच्या ढोलाचा आवाज आला. त्याला *जुमानजी* नावाचा बोर्ड गेम असलेली संदुक सापडली आणि ती त्याने घरी आणली.

घरी, क्लिफसाइड नावाच्या बोर्डिंग स्कूलमध्ये जाण्याविषयी आणि कौटुंबिक परंपरा पुढे जाण्याची इच्छा असल्याबद्दल वडिलांशी वाद झाल्यानंतर, अ‍ॅलनने पळून जाण्याचा विचार केला. सारा व्हिटल, त्याची मैत्रीण सायकल परत देण्यासाठी आल्यावर अ‍ॅलनने तिला *जुमानजी* दाखवला आणि तिला खेळायला आमंत्रित केले. फाशांच्या प्रत्येक डावासह गेमचा तुकडा स्वतःच फिरला आणि फाशांच्या निकालाचे वर्णन करणारा एक गुप्त संदेश मध्यभागी क्रिस्टल बॉलमध्ये दिसून आला. साराने बोर्डवरचा पहिला संदेश वाचला आणि एक भयानक आवाज ऐकला. घड्याळाच्या आवाजाने चकित झाल्यानंतर अ‍ॅलन अनावधानाने फासे फिरविले; एक संदेश त्याला सांगतले की कोणीतरी ५ किंवा ८ रोल करेपर्यंत जंगलात थांबा आणि तो गेममध्ये अंतर्धान पावला. त्यानंतर, वटवाघळांचा एक चमू दिसला आणि त्याने साराला घराच्या बाहेर काढले.

२६ वर्षांनंतर १९९५ मध्ये, गेल्या हिवाळ्यात कॅनडामध्ये स्कीच्या प्रवासात पालकान्चे अपघातात मरण पावल्यावर, जुडी व पीटर शेफर्ड त्यांच्या काकू नोरासमवेत रिक्त असलेल्या पॅरिश हवेलीमध्ये गेले. दुसऱ्या दिवशी जुडी आणि पीटर *जुमानजी  अडगळीच्या खोलीत* सापडले आणि ते खेळायला सुरुवात केली. त्यांच्या फाशांनी मोठ्या डासांना आणि माकडांच्या झुंडांना बोलावले. खेळाचा नियम नमूद करतो की खेळ संपल्यावर सर्व काही पुनर्संचयित होईल, म्हणून त्यांनी खेळणे सुरू ठेवले. पीटरचा पुढचा फासा,  ५, एक सिंह आणि एक प्रौढ अ‍ॅलन सोडले. अ‍ॅलना आपला मार्ग सोडत असताना, तो कार्लला भेटला, जो आता १९७४ पासून पोलीस अधिकारी म्हणून कार्यरत होता. अ‍ॅलन, ज्युडी आणि पीटर आता वापरात नसलेल्या बुटाच्या कारखान्यात गेले, जिथे बेघर झालेल्या एकाने एलनला सांगितले की सॅमने १९९१ मध्ये आपल्या पत्नीसह त्याच्या मृत्यूपर्यंत बेपत्ता झाल्यावर अ‍ॅलनचा शोध घेण्यासाठी व्यवसाय सोडून दिला. अखेरीस, कारखाना बंद झाला ज्यामुळे ब्रॅंटफोर्डची आर्थिक घसरण झाली.

खेळ संपवण्यासाठी साराची गरज आहे हे ओळखून तिघांनीही *जुमानजी* आणि अ‍ॅलनचा बेपत्ता होणे याचा मानसिक आघात सहन केलेल्या साराला शोधुन राजी केले. साराच्या पहिल्या फाशांनी वेगाने वाढणारी मांसाहारी वेली सोडल्या आणि अ‍ॅलनच्या पुढच्या चालीत वॅन पेल्ट नावाच्या मोठ्या  शिकाऱ्याची सुटका झाली, ज्यांना अ‍ॅलन प्रथम जंगलात भेटला होता. जुडीच्या चालीने वेगवेगळ्या प्राण्यांच्या कळपला सोडले, त्यामुळे चेंगराचेंगरी झाली आणि पेलेकनने गेम चोरला. पीटरने ते परत मिळवला, परंतु अ‍ॅलनला कार्लने अटक केली. परत शहरात, चेंगराचेंगरीमुळे विनाश झाला आणि व्हॅन पेल्टने गेम चोरला. पीटर, सारा आणि ज्युडी वॅन पिल्टला डिपार्टमेंट स्टोअरमध्ये पोहोचले, जिथे त्यांनी त्याला पकडण्यासाठी सापळा रचला आणि खेळ परत मिळविला, तर अ‍ॅलनने कार्लला आपली ओळख उघडकीस आणल्यानंतर मुक्त केले. जेव्हा हे चार हवेलीवर परत आले, तेव्हा हवेली आता जंगलातील वन्यजीवांनी पूर्णपणे व्यापली होती. व्हॅन पेल्ट येईपर्यंत ते एकामागून एक आपत्ती सोडतात. जेव्हा अ‍ॅलन फासे फेकतो तेव्हा तो विजयी होतो, ज्यामुळे खेळाच्या परिणामी सर्व काही उलट होते.

अ‍ॅलन आणि सारा १९६९ मध्ये मुलं म्हणून परत गेले पण घडलेल्या घटनांच्या आठवणी त्यांच्याजवळ होत्या. अ‍ॅलन सॅमशी समेट केला, आणि आपल्या मुलाला सांगितले की त्याला नको असल्यास बोर्डिंग शाळेत जावे लागनार नाही. जाण्यापूर्वी सॅमला अ‍ॅलनने सांगितले की कारखान्याच्या यंत्राला खराब झालेल्या पादत्रानासाठी तोच जबाबदार होता. जुडी आणि पीटरचा अजून जन्म झाला नाही हे *समजल्यावर* अ‍ॅलन आणि सारा *जुमानजीला* नदीत फेकतात.

पर्यायी १९९५ मध्ये, अ‍ॅलन आणि साराचे लग्न झाले आहे आणि त्यांच्या पहिल्या मुलाची अपेक्षा आहे. अ‍ॅलनचे पालक अजूनही जिवंत आहेत आणि कौटुंबिक व्यवसाय यशस्वीरित्या चालवित आहेत. तो आणि सारा ज्युडी आणि पीटरला पाहतात आणि ख्रिसमसच्या पार्टीत प्रथमच त्यांचे पालक जिम व मार्था यांना भेटतात. अ‍ॅलन जिमला नोकरीची ऑफर देते आणि  त्यांची आगामी स्की ट्रिप रद्द करण्यासाठी त्यांना पटवून देऊन त्यांचा मृत्यू टाळतो.

दुसरीकडे, दोन तरुण फ्रेंच भाषिक मुली समुद्रकिनाऱ्यावर फिरत असताना ढोल-ताशा ऐकू येतात, कारण *जुमानजी* वाळूमध्ये अर्धवट *दडलेला* आहे.

## कलाकार 
* अ‍ॅलन पॅरिश या नात्याने रॉबिन विल्यम्स २६ वर्ष जुमानजीमध्ये अडकलेला होता 
** यंग अ‍ॅलन म्हणून अ‍ॅडम हॅन-बर्ड 
* पीटरची मोठी बहीण ज्युडिथ "जुडी" शेफर्ड म्हणून कर्स्टन डंस्ट 
* डेव्हिड अ‍ॅलन ग्रियर कार्ल बेंटली म्हणून सॅमच्या शू कारखान्यातील कर्मचारी आणि अ‍ॅलन मित्र 
* बोनी हंट सारा व्हिटलच्या रूपात आहे, अ‍ॅलनचा मित्र ज्यूमानजी आणि अ‍ॅलन बेपत्ता झाल्याने तिला दुखापत झाली आहे 
** तरुण सारा म्हणून लॉरा बेल बंडी 
* जोनाथन हायड व्हॅन पॅल्ट म्हणून, जुमानजीचा मोठा खेळ शिकारी 
** हायडमध्ये लनचे वडील सॅम्युअल पेरिश यांचीही भूमिका आहे 
* नोरा शेफर्ड, ज्युडी आणि पीटर काकू म्हणून बेबे न्यूवर्थी ; न्यूजर्थने *जुमानजी: द नेक्स्ट लेव्हल* मधील तिच्या भूमिकेची थोडक्यात *टीका केली* 
* ब्रॅडली पियर्स ज्युडीचा छोटा भाऊ पीटर शेफर्ड म्हणून 
* जेम्स हॅंडी द एक्स्टरमिनेटर म्हणून 
* अ‍ॅलनची आई कॅरोल-अ‍ॅन पॅरिश म्हणून पॅट्रिशिया क्लार्कसन 
* मॅल्कम स्ट्युअर्ट जेम्स शेफर्ड, जुडी आणि पीटरचे वडील म्हणून 
* मार्था शेफर्ड, जुडी आणि पीटरची आई म्हणून अ‍ॅनाबेल केर्शा 
* गॅली जोसेफ थरुप, बिली जेसप, बुलीजचा भ्याड नेता म्हणून 
* फ्रँक वेलकर विशेष आवाज प्रभाव प्रदान करते

## निर्माता 
जेव्हा पीटर गुबर, बोस्टनला भेट देऊन आले, तेव्हा प्रॉविडेन्स, र्होड आयलंड राहनारे  लेखक ख्रिस व्हॅन Allsburg, याना आमंत्रित केले. व्हॅन ऑल्स्बर्ग यांनी पटकथेचा एक मसुदा लिहिला, ज्याने वर्णन केले की "रहस्यमय आणि अस्वाभाविकतेच्या गुणवत्तेसह कथेला अनुकूल करण्याचा प्रयत्न करणे". व्हॅन ऑल्सबर्ग यांनी जोडले की, चित्रपटाच्या उपचारांसाठी नसल्यास स्टुडिओने हा प्रकल्प जवळजवळ सोडला, ज्यामुळे त्याला एक कथा श्रेय मिळाला आणि त्यातून पुस्तकातील नसलेली कथा सामग्री जोडली गेली.

ट्रायस्टार पिक्चर्सने रॉबिन विल्यम्स मुख्य भूमिका साकारण्याच्या अटीवर चित्रपटाला अर्थसहाय देण्यास मान्य केले. तथापि, विल्यम्सने त्यांना दिलेल्या पहिल्या स्क्रिप्टवर आधारित भूमिका नाकारली. दिग्दर्शक जो जॉनस्टन आणि पटकथा लेखक जोनाथन हेन्स्लीघ, ग्रेग टेलर आणि जिम स्ट्रॅन यांनी पुन्हा पुनर्लेखन केले तेव्हाच विल्यम्सनी पटकथा  स्वीकारली. ट्रेन्ट जॉन्स्टोन विल्यम्सना भूमिका देण्यास कचरत होते कारण त्यांना भीती होती कि विलियम पटकथेला चिकटून राहणार नाहीत आणि विलियम यांची कुठलीही भूमिका सुधारण्याची प्रवृत्ती त्यांना माहिती होती.तथापि, विल्यम्सला समजले की ही एक "घट्ट रचना असलेली कथा" आहे आणि कथेमध्ये वर्णन केल्यानुसार दृष्य चित्रीकरण केले आणि बऱ्याचदा नंतर डुप्लिकेट दृश्यांचे चित्रीकरण केले त्यानंतर ज्या ठिकाणी त्याला बोनी हंटबरोबर काम करण्याची परवानगी दिली गेली.

न्यू इंग्लंडच्या वेगवेगळ्या जागा, मुख्यत: कीन, न्यू हॅम्पशायर, येथे ब्रेंटफोर्डचे प्रतिनिधित्व करणारे पॅरीश शू फॅक्टरीसाठी ओल्ड वूलन मिलच्या कल्पित कथेचे प्रतिनिधित्व करणारे वेगवेगळे जागेमध्ये शूटिंग घडले. ब्रिटिश कोलंबियामधील व्हँकुव्हरमध्ये अतिरिक्त चित्रीकरण झाले जेथे पॅरीश घराचा एक मॉक-अप बांधला गेला. आणि २५ जानेवारी २००० रोजी कलेक्टर सीरिज डीव्हीडी म्हणून पुन्हा प्रसिद्ध झाला. यूके मध्ये, हा चित्रपट डीव्हीडी वर *ज्युमानजी* बोर्डाच्या खेळाशी *जोडल्या* जाणाऱ्या खास आवृत्तीच्या रूपात प्रदर्शित झाला होता. हा चित्रपट प्रथम ब्लू-रे वर २ जून, २०११ रोजी प्रदर्शित झाला होता, आणि १ सप्टेंबर २०१५ रोजी २० व्या वर्धापन दिन म्हणून पुन्हा प्रदर्शित झाला. *जुमनजी: वेलकम टू जंगलच्या* सिक्वेलच्या प्रीमियरच्या अनुरुप, ५ डिसेंबर २०१७ रोजी ब्लू-रे आणि ४ के यूएचडी वर एक पुनर्संचयित आवृत्ती प्रकाशित करण्यात आली.

## साउंडट्रॅक 
**चित्रपटातील व्यावसायिक गाणी, परंतु साउंडट्रॅकवर नाहीत**

* "उना वोसे पोको फा" 
** Gioacchino रॉसिनी यांनी लिहिलेले 
** अ‍ॅग्नेस बाल्त्सा आणि व्हिएन्ना सिंफनी यांनी सादर केलेले 
** इयन मारिन यांनी आयोजित ऑर्केस्ट्रा आणि कोरस 
* " रात्र आणि दिवस " 
** कोल पोर्टर यांनी लिहिलेले 
* "सेरेनेड इन डी, ऑप. ४४" 
** यांनी बनलेला अंतोनीन डीवोरॅक 
** मार्टकॅडमी ऑफ मार्टिन-इन-द फील्ड्स द्वारे केलेले 
** नेव्हिले मरिनर यांनी आयोजित केले 
* " लोकोमोटिव्ह ब्रीथ " 
** इयान अँडरसन यांनी लिहिलेले 
** जेथ्रो टूल यांनी सादर केले 
* " *गिलिगनच्या बेटांचे* द बॅलेड" (*गिलिगनच्या बेटातील* थीम) 
** शेरवुड श्वार्ट्ज आणि जॉर्ज वाईल यांनी लिहिलेले 
* "गडद खंड (मूळ दहशत)" 
** जेम्स हॉर्नर यांनी संगीतबद्ध केले 
** "द साउंडट्रॅकची मुख्य थीम

## रिसेप्शन 
*जुमानजीने* बॉक्स ऑफिसवर चांगली कामगिरी करून अमेरिका आणि कॅनडामध्ये १००.५ दशलक्ष आणि परदेशात अतिरिक्त १२२.२ दशलक्ष डॉलर्सची कमाई केली आणि जगभरातील कमाई २$२.८ दशलक्ष डॉलर्सवर आणली.

रोटेन टोमॅटोवर, चित्रपटाचे सरासरी ७-१० रेटिंगसह ३७ पुनरावलोकनांमधून ५४%चे  रेटिंग आहे. साइटचे एकमत असे लिहिले आहे: "डोळ्यांसाठी थोडासा प्लॉट असलेल्या मेजवानी, *जुमानजी* हे एक चांगले साहस आहे जे अद्याप संपूर्ण कुटुंबासाठी सभ्य प्रमाणात मजा देते". मेटाक्रिटिकवर १८ समीक्षकांवर आधारित चित्रपटाचे वजन १०० च्या ३९ सरासरी सरासरी आहे, जे "सामान्यत: प्रतिकूल पुनरावलोकने" दर्शवितात. सिनेमास्कोरने सर्वेक्षण केलेल्या प्रेक्षकांनी या चित्रपटाला ए + टू एफ प्रमाणात "ए−"चे सरासरी श्रेणी दिली.

रॉजर एबर्टने ४ पैकी १.५ तारे चित्रपटाला रेट केले आणि कथा व्यक्त करण्यासाठी विशेष प्रभाव यावर अवलंबून असल्याची टीका केली. पीजी -१३  ऐवजी पीजी या चित्रपटाला रेट करण्याच्या निर्णयावर त्यांनी प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले कारण त्यांना असे वाटते की चित्रपटाच्या बरीच प्रतिमांमुळे लहान मुले मानसिक आघात करतील, ज्याच्या म्हणण्यानुसार “लहान मुलांसाठी, *जा* ” या चित्रपटामुळे ते योग्य ठरले आहेत."

पुस्तकात बदल असूनही व्हॅन ऑल्स्बर्गने चित्रपटास मान्यता दिली आणि हा चित्रपट "जंगलातील प्राणी असण्याबरोबर येणाऱ्या अराजक पातळीचे पुनरुत्पादन करण्यास विश्वासू आहे" असे घोषित करत "आयडिओसिंक्रॅटिक आणि विचित्र" म्हणून नाही. तो एक चांगला चित्रपट आहे. " २०१० च्या दशकात सिक्वलचा विकास पुन्हा झाला ज्यानंतर कोलंबिया पिक्चर्सचे तत्कालीन अध्यक्ष डग बेल्ग्राड यांनी जुलै २०१२ मध्ये या प्रकल्पाची शक्यता वर्तविली होती; तीन वर्षांनंतर ऑगस्टमध्ये या प्रकल्पाची पुष्टी झाली, नवीन दिग्दर्शक जेक कसदान यांनी दिग्दर्शन केले आणि ड्वेन जॉन्सन यांनी अभिनय केला. रॉबिन विल्यम्सच्या मुख्य भूमिकेत श्रद्धांजली म्हणून हा चित्रपट २० डिसेंबर २०१७ मध्ये रिलीज झाला होता आणि त्याच्या भूमिकेचा चित्रपटात उल्लेख आहे.

*जुमानजीः द नेक्स्ट लेव्हल* या फ्रेंचायझी मधील चौथा चित्रपट , *वेलकम टू द जंगलचा* सिक्वल १३ डिसेंबर, २०१९ रोजी प्रदर्शित झाला.

## इतर माध्यमांमध्ये 
### दूरदर्शन 
एनिमेटेड दूरचित्रवाणी मालिका १९९६ ते १९९९ दरम्यान तयार केली गेली. विविध पात्र, स्थाने आणि प्रॉप्सचा समावेश करणे आणि लनचे घर आणि बोर्ड गेम मॉडेलिंग करणे ज्यात ते चित्रपटात दिसले. मालिका आवृत्तीत, प्रत्येक वळणावर, खेळाडूंना "गेम क्लू" दिला जातो आणि निराकरण होईपर्यंत जंगलात खेचले जाते. *कॅलन जुमानजीमध्ये* अडकला आहे कारण त्याने त्याचा सुगावा लागलेला नाही. ज्युडी आणि पीटरने मालिका दरम्यान प्रेरणा देताना गेम सोडण्यात मदत करण्याचा प्रयत्न केला, तर सारा मालिकापासून अनुपस्थित आहे.

या चित्रपटावर आधारित पार्टी व्हिडीओ गेम २००६ मध्ये प्लेस्टेशन २ साठी युरोपमध्ये प्रदर्शित झाला होता.

२००७ मध्ये, फुजी शोजीने एक पचिनको गेम रिलीज केला, ज्यातून चित्रपटाच्या क्लिपचा वापर केला गेला आणि स्क्रीनवरील संवादाचा भाग म्हणून ३ डी रेडर्ड सीजीआय कॅरेक्टर डिझाइनचा उपयोग केला.

## वारसा 
२००५ मध्ये, *डंबो*, *स्पायडर मॅन* आणि *जेसन अँड द अर्गोनॉट्सच्या* अगदी मागे चॅनल ४ च्या माहितीपट *१०० ग्रेटेस्ट फॅमिली फिल्म्समध्ये* *जुमानजीला ४८* व्या स्थानावर सूचीबद्ध केले गेले.

२०११ मध्ये रॉबिन विल्यम्सने व्हॅन ऑल्स्बर्गच्या पुस्तकाच्या रिलीजच्या ३० व्या आवृत्तीसाठी ऑडिओबुक रेकॉर्ड केला.

२०१४ मध्ये, चित्रपटाचा गेम बोर्ड प्रोप eBay वर लिलाव झाला आणि $ ६०,८०० अमेरिकन डॉलर्सला विकला गेला.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* 
* 

वर्ग:इ.स. १९९५ मधील इंग्लिश चित्रपट