open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
बशर अल-अस्साद

डॉ. **बशर अल-अस्साद** (;  सप्टेंबर ११ १९६५) हे सीरिया देशाचे राष्ट्राध्यक्ष आहेत. तसेच ते सीरियाच्या सैन्य दलाचे प्रमुख व सीरियाच्या सत्तारूढ बाथ पार्टीचे जनरल सेक्रेटरी आहेत. बशर यांचे वडील हाफिज अल-अस्साद हे १९७१ ते २००० पर्यंत सलग ३० वर्ष सीरियाचे राष्ट्राध्यक्ष होते. बशर यांनी १९८८ साली दमास्कस विद्यापीठाच्या वैद्यकीय विद्यालयातून पदवी संपादन केली आणि त्यांनी सैन्यात डॉक्टर म्हणून काम करायला सुरुवात केली. ४ वर्षांनंतर बशर यांनी नेत्ररोगशास्त्रात विशेष प्रावीण्य मिळवण्यासाठी लंडन मधील वेस्टर्न आय हॉस्पिटलमध्ये पदव्युत्तर अभ्यासक्रमासाठी प्रवेश घेतला. १९९४ साली त्यांच्या भावाचा एका कार अपघातामध्ये मृत्यू झाला व बशर यांना सीरीयामध्ये दुसरे उत्तराधिकारी म्हणून परत बोलावण्यात आले. ते सैन्य अकादमीमध्ये दाखल झाले व त्यांना लेबनॉन वरील कारवाईची जबाबदारी देण्यात आली. डिसेंबर २००० साली बशर यांनी अस्मा यांच्याशी विवाह केला.

## जीवन 
## राष्ट्राध्यक्ष म्हणून कारकीर्द
### सीरियातील यादवी युद्ध
२६ जानेवारी २०११पासून बशर यांच्या राजवटीला विरोध सुरू झाला.

200px|thumb|right|२०१० मध्ये रशियाचे तेव्हाचे राष्ट्राध्यक्ष दिमित्री मेदवेदेव यांच्याबरोबर बशर अस्साद
## बाह्य दुवे 
* بشار الأسد 
* राष्ट्राध्यक्ष अल-अस्साद 

वर्ग:सीरियाचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नटसम्राट (नाटक)

**नटसम्राट** हे विष्णू वामन शिरवाडकर उर्फ *कुसुमाग्रज* यांनी लिहिलेले मराठी भाषेतील नाटक आहे. या नाटकाचा पहिला प्रयोग *दि गोवा हिंदू असोशिएशन, कला विभाग* या संस्थेने २३ डिसेंबर, इ.स. १९७० रोजी *बिर्ला मातोश्री सभागृह*, मुंबई येथे सादर केला. 

## कलाकार 
या नाटकातील *नटसम्राट* गणपतराव ऊर्फ अप्पासाहेब बेलवलकर ही प्रमुख भूमिका डॉ. श्रीराम लागू यांनी अनेक वर्षे रंगवली.  ही भूमिका करण्याची संधी मिळणे ही मराठी नाट्याभिनेत्यांची उत्कट इच्छा असते. ही भूमिका करणे म्हणजे शिवधनुष्य पेलणे असे समजले जाते. श्रीराम लागूंनंतर सतीश दुभाषी, उपेंद्र दाते, यशवंत दत्त, चंद्रकांत गोखले, दत्ता भट, मधुसूदन कोल्हटकर, राजा गोसावी, गिरीश देशपांडे नाना पाटेकरहेही नटसम्राट अप्पासाहेब बेलवलकर झाले होते.

नटसम्राट हे नाटक मुळात विल्यम शेक्सपियरच्या एकाहून अधिक अजरामर कलाकृतींवर बेतले होते.  मूळ नाट्यांशांचे ते भाषांतर किंवा रूपांतर नाही. असे असले त्या कथानकांना वि.वा.शिरवाडकरांनी आपल्या प्रतिभेने विस्तारले आणि मराठीत एक एकमेवाद्वितीय नाटक अवरतरले. या नाटकाला रंगभूमीवर येऊन दशके लोटली, पण नाटकाचे नावीन्य अजून ओसरलेले नाही.न

या नाटकामध्ये अप्पा बेलवलकर यांच्या पत्नीची  "कावेरी" ही भूमिका,'शांता जोग' यांनी अतिशय प्रभावीपणे साकारली होती .कलेसाठी स्वताला वाहून घेतलेल्या माणसासोबत संसार करताना कराव्या  लागणाऱ्या तडजोडी व ताण-तणावाच्या काळात प्रेमाने आणि संयमाने घर सावरणारी एक हळवी व खंबीर स्त्री 'कावेरी' या पात्रातून साकारली गेली.नटाची मुले देशोधडीला लागतात अशी त्यावेळी लोकांची समजूत असायची पण "नटसम्राट" नाटकामध्ये कावेरी' ने मात्र मुलांना शिक्षण व विचारांनी समृद्ध बनवले.                    

"नटसम्राट" हे नाटक अभिनयाचा अभ्यास करायला शिकवते, व खूप गोष्टी शिकवून जाते.

## नटसम्राटचे सलग आठ प्रयोग
या नाटकाच्या प्रयोगात अप्पासाहेब बेलवलकारांची भूमिका करणाऱ्या नटाला मानसिक थकवा येतो. असे असून २७ ऑगस्ट २०१३ या दिवशी सकाळी पावणेसहा वाजता  सुरू झालेले आणि एकापाठोपाठ सलग चाललेले ’नटसम्राटचे’ एकाच नटसंचातले एकूण आठ प्रयोग २८ ऑगस्टच्या दुपारी दीड वाजता संपले.  हे प्रयोग पुण्याच्या बालगंधर्व मंदिरात एकूण ३१ तास ४५ मिनिटे चालले होते.  हा बहुधा जागतिक विक्रम असावा. ’तीर्थराज’, ’रंगमैत्री’ आणि दादा कोंडकेफाउंडेशन यांनी हे प्रयोग रंगमंचावर सादर केले होते. गिरीश देशपांडे यांनी या नाटकाचे दिग्दर्शन केले होते व अप्पासाहेब बेलवलकरांची भूमिकाही केली होती.

## माध्यमांतर 
नटसम्राट या नाटकावरून महेश मांजरेकर यांनी मराठीभाषेत चित्रपट बनवला आहे. या चित्रपटात नाना पाटेकर मुख्य भूमिकेत आहेत.

## संदर्भ 
युटूब वर आपण हे नाटक पाहू शकतो.

वर्ग:मराठी नाटकांची यादी
वर्ग:मराठी साहित्य यादी
वर्ग:वि.वा. शिरवाडकर यांचे साहित्य
सेंट पॉल

right|thumb|300 px|सेंट पॉल

**सेंट पॉल** (इतर नावे: *पॉल द अपोस्टल, पॉल ऑफ तार्सुस*) हा एक प्राचीन ख्रिश्चन संत, प्रचारक व लेखक होता. **सॉल** हे जन्मनाव असलेला पॉल जन्माने ज्यू धर्मीय होता परंतु दमास्कसकडे जाणाऱ्या रस्त्यावर घडलेल्या एका प्रसंगानंतर पॉलने ख्रिश्चन धर्म स्वीकारला. पॉल हा ख्रिश्चन धर्माच्या अत्यंत सुरुवातीच्या काळामधील एक प्रमुख धर्मगुरू मानला जातो.

## बाह्य दुवे 
* सेंट पॉल 
* कॅथलिक एनसायक्लोपीडिया
* पॉल बद्दलची कॅथलिक विचारसरणी
* डॉक्यूमेन्टरी

वर्ग:ख्रिश्चन सेंट
वर्ग:ख्रिश्चन धर्म
२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील कुस्ती – पुरुष ग्रेको-रोमन ६० कि.ग्रा.

२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील **पुरुष ग्रेको-रोमन ६० कि.ग्रा.** कुस्ती स्पर्धा इंदिरा गांधी एरिनामध्ये ५ ऑक्टोबर २०१० रोजी खेळवण्यात आली.

## पदक विजेते
#### माहिती
### रिपिचेज
## संदर्भ व नोंदी
वर्ग : २०१० राष्ट्रकुल खेळामधील कुस्ती
पांढर्‍या रक्त पेशी

250px|thumb|पांढऱ्या रक्त पेशी
पांढऱ्या रक्त पेशी ह्या रक्तातील संरक्षक पेशी असतात. त्यांचे रक्तातील प्रमाण ४००० ते १०००० प्रती मिली एवढे असते. रक्तातील पांढऱ्या पेशी रोगप्रतिकारक शक्तीचे काम करतात. एड्स सारख्या आजारात त्यांचे रक्तातील प्रमाण कमी होते.
तांबड्या रक्तपेशींपेक्षा पांढऱ्या रक्तपेशिंचा जीवन काळ कमी असतो. ग्र्यानुलो साईट्स हा पांढऱ्या रक्तपेशींचा प्रकार आहे.

## हे सुद्धा पहा
* रक्त
* रक्तगट

चित्र:Neutrophil.png
चित्र:Eosinophil 1.png
चित्र:Basophil.png
चित्र:Lymphocyte.png
चित्र:Monocyte.png

वर्ग:मानवी शरीर
वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र
वर्ग:पांढऱ्या रक्त पेशी
२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील कुस्ती – पुरुष ग्रेको-रोमन ९६ कि.ग्रा.

२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील **पुरुष ग्रेको-रोमन ९६ कि.ग्रा.** कुस्ती स्पर्धा इंदिरा गांधी एरिनामध्ये ५ ऑक्टोबर २०१० रोजी खेळवण्यात आली.
 
ऑस्ट्रेलियाच्या हसन फ्किरीने सुवर्ण पदकाच्या सामन्यात अपात्र घोषित करण्यात आले त्यामुळे तो रजत पदक जिंकू शकला नाही. 
## पदक विजेते
## माहिती
### रिपिचेज
## संदर्भ व नोंदी
कॉनास

**कॉनास** हे लिथुएनिया देशातील दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. नेमान व नेरिस ह्या लिथुएनियातील दोन प्रमुख नद्यांच्या संगमावर हे शहर वसलेले आहे.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 
*

वर्ग:लिथुएनियामधील शहरे
२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील नेमबाजी - पुरुष ५० मीटर पिस्तूल जोडी

**पुरूष ५० मीटर पिस्टल जोडी** ही स्पर्धा ५ ऑक्टोबर २०१० रोजी सीआरपीएफ मैदानावर खेळवण्यात आली.

## निकाल
## बाह्य दुवे
* माहिती 

वर्ग:२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील नेमबाजी
अनीसा सय्यद

इवलेसे|अनीसा सय्यद
**अनीसा सय्यद** ( २२ सप्टेंबर १९८०) ही एक भारतीय महिला पिस्तुल नेमबाज असून तिने २०१० च्या कॉमनवेल्थ गेम्समध्ये दोन सुवर्णपदके जिंकली आहेत.२००६  साली तिने सॅफ स्पर्धेतही सुवर्ण पदक जिंकले. २०१४ च्या कॉमनवेल्थ गेम्समध्ये तिने २५ मीटर प्रक्षेपणामध्ये रौप्यपदक जिंकले.

## सुरुवातीचे जीवन
अनीसा हिचा जन्म सातारा जिल्ह्यातील वाई गावात झाला. तिचे वडील अब्दुल हमीद सय्यद पुण्यातील टेल्को कंपनीत काम करायचे. ती चार भावंडांपैकी सर्वांत मोठी आहे. तिचे वडील क्लब-लेव्हलचे माजी फुटबॉल खेळाडू होते. कॉलेजमध्ये नॅशनल कॅडेट कोअर (एनसीसी) साठी प्रशिक्षण करताना अनीसाला शूटिंगमध्ये रस झाला. 
अनीसाच्या पतीचे नाव मुबारक खान. त्यांना सन २०१७ मध्ये त्यांना कन्यारत्न झाले. सध्या २०१८ साली हे जोडपे हरियाणाच्या फरीदाबाद जिल्ह्यात राहत आहे. सत्यव्रत दम हे तेथे तिचे प्रशिक्षक आहेत. त्यांनीच तिला सतत प्रेरित राहण्यास मदत केली.

## कारकीर्द
अनीसा ही लेडी हवाभाई शाळेत प्राथमिक शिक्षक म्हणून काम करत होती. त्यानंतर तिने मुंबई-पुणे रेल्वे मार्गावर तिकीट-कलेक्टर म्हणून काम केले. त्यापूर्वी ती महाराष्ट्रातील विले पार्ले रेल्वे स्थानकावर भारतीय रेल्वेसाठी काम करत होती. वारंवार बदली होत असल्याने तिने नोकरी सोडली आणि ती तिच्या पुण्याच्या घरी राहू लागली.

## पुरस्कार
* अनीसाच्या शूटिंगच्या कारकिर्दीची सुरुवात गनी शेख आणि पी. व्ही. इनामदार यांच्या मार्गदर्शनाखाली २००२मध्ये झाली. २५ मीटरच्या पिस्तुल प्रकारात अनीसा हिने राही सरनोबतसह पहिले सुवर्णपदक जिंकले. त्यानंतर तिने २६ जून २०१४ रोजी ग्लासगोजवळ बॅरी बगॉन शूटिंग सेंटरमध्ये राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेच्या महिला २५ मीटर पिस्तुल प्रकारात रौप्य पदकही जिंकले.
* राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेत अनीसा हिने ७७६.५ गुणांसह वैयक्तिक सुवर्ण पदक जिंकले. २००६मध्ये तिने सॅफ गेम्समध्ये सुवर्ण पदकही जिंकले. यासाठी तिला ॲंग्लियन मेडल हंट कंपनीकडून पाठिंबा मिळाला.

## हे सुद्धा पहा 
नोकरी का सोडली

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:राष्ट्रकुल स्पर्धांमधील भारतीय सुवर्णपदक विजेते
वर्ग:इ.स. १९८० मधील जन्म
२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील नेमबाजी - पुरुष १० मीटर एर रायफल जोडी

**पुरूष १० मीटर एर रायफल जोडी** स्पर्धा ५ ऑक्टोबर २०१० रोजी सीआरपीफ मैदानावर खेळवण्यात आली.

## निकाल
## बाह्य दुवे
*अहवाल
२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील नेमबाजी - महिला ५० मीटर रायफल थ्री पोझिशन जोडी

**महिला ५० मीटर रायफल थ्री पोझिशन जोडी** स्पर्धा ५ ऑक्टोबर २०१० रोजी सीआर्पीएफ मैदानावर खेळवण्यात आली.

## निकाल
## बाह्य दुवे
*अहवाल
नेमबाजी

वर्ग : खेळ
वर्ग:रिकामी पाने
नेमबाजी हा खेळ
भारोत्तोलन

भारोत्तोलन हा एक क्रीडाप्रकार आहे.  दोन्ही टोकांना वजनदार चकत्या असलेल्या एका पाच-सहा फूट लांबीच्या मजबूत लोखंडी कांबीला डोक्याच्या वरपर्यंत उचलून धरण्याची ताकद मोजणे हा या स्पर्धेचा हेतू असतो.  इंग्रजीमध्यी या क्रीडाप्रकाराला Weightlifting म्हणतात.

वर्ग : खेळ
उपसरपंच

ग्रामपंचायतीच्या उपप्रमुखाला **उपसरपंच** म्हणतात.
तो सरपंचाच्या अनुपस्थितीत सरपंचाची जबाबदारी पार पाडतो.

वर्ग:नागरिकशास्त्र
कुस्ती

**कुस्ती** हा खेळ फार पूर्वीपासून खेळला जाणारा एक मर्दानी खेळ आहे. हा दोघांमध्ये खेळला जातो. डाव, चपळता  , निर्णयक्षमता या खेळात महत्त्वाची असते. या खेळात अनेक डावपेच असतात . उदाहरणार्थ, कलाजंग, ढाक, मोळी, निकाल, आतील व बाहेरील टांग, एकेरी पट, दुहेरी पट, गदालोट, एकचाक, धोबीपछाड इत्यादी. हा खेळ भारतात तसेच इतर अनेक देशांमध्ये लोकप्रिय आहे. भारतातील कुस्ती ही तांबड्या मातीत खेळली जाते. कुस्तीचे आॅलिंपिक सामने एका जाड सतरंजीवर खेळले जातात. या खेळात फ्रीस्टाईल कुस्ती नावाचा एक उपप्रकार आहे.

## हे सुद्धा पहा 
* मल्लखांब
* साक्षी मलिक

वर्ग:कुस्ती
वर्ग:भारतीय खेळ
वर्ग:भारतीय मैदानी खेळ
वर्ग:खेळ
शर्मिला रेगे

**शर्मिला रेगे** या मराठीतील स्त्रीवादी लेखिका होत्या. रेगे ह्या आरंभी समाजशास्त्राच्या शिक्षिका होत्या. त्यानंतर त्या पुणे विद्यापीठातील स्त्री-अभ्यास केंद्राकडे वळल्या.  त्यांच्यामुळे १९९१नंतर केंद्राच्या लिंगभाव आणि जातींवरील संशोधनांमध्ये तसेच एकूणच अभ्यासक्रमांमध्ये महत्त्वाचे बदल झाले. त्यांचे यांचे विद्यापीठाच्या कार्यामध्ये सर्वात मोठे काम म्हणजे त्यांनी केलेले दलित स्त्रीवादाचे सिद्धांकन -  दलित स्त्रीवादी भूमिदृष्टी  हे आहे. तशाच मार्गावर त्या अजूनही लोकप्रिय संस्कृति, लिंगभाव, आणि शिकण्या-शिकवण्याच्या जास्तीत जास्त समावेशक पद्धतींवर काम करत होत्या.  त्याचप्रमाणे, विद्यार्थी आणि प्राध्यापक या नात्यावरही त्यांनी काम केले.

## संदर्भ
२. Dalit Women Talk Differently-A Critique of Difference and Towards a Dalit Feminist Standpoint Position 
३. State Policy and the Twelfth Plan through a Gender Lens  
४. Education as Trutiya Ratna: Towards Phule-Ambedkarite Feminist Pedagogical Practice  
५. More than Just Tacking Women on to the 'Macropicture'  

वर्ग:मराठी लेखिका
वर्ग:इ.स. १९६४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१३ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्रीवादी अभ्यासक आणि साहित्यिक
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:आंबेडकरवादी
डॉ. कर्नीसिंग शूटिंग रेंज

वर्ग:२०१० राष्ट्रकुल खेळ मैदान
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:नवी दिल्लीमधील इमारती व वास्तू
स्त्री अभ्यास केंद्र

१९७५ पासून जागतिक पातळीवर स्त्रियांचे प्रश्न आणि त्यांचा मुद्देसूद अभ्यास याला ओळख प्राप्त झाली. त्या वर्षापासूनच भारतातही स्त्री अभ्यास ही एक वेगळी ज्ञानशाखा म्हणून अस्तित्वात आली.भारतीय समाजशास्त्रीय संशोधन समिती (ICSSR) आणि विद्यापीठ अनुदान आयोग (UGC) यांनी संयुक्तपणे स्त्री अभ्यास या विद्याशाखेच्या विकासासाठी विद्यापीठीय व्यवस्थेत तिचा अंतर्भाव करण्याचे ठरवले. स्त्री अभ्यास विद्याशाखेचा NET व JRF कार्यक्रमात समावेश करण्यात आला.भारतात यूजीसीने मान्यता दिलेली ३४ स्त्री अभ्यास केंद्रे आहेत.

महाराष्ट्रात पुणे विद्यापीठात क्रांतिज्योती सावित्रीबाई फुले स्त्री अभ्यास केंद्र आणि जळगावच्या उत्तर महाराष्ट्र विद्यापीठात व कोल्हापूर विद्यापीठात ‘स्त्री अभ्यास केंद्रे आहेत. मराठवाडा विद्यापीठात हेच काम करणारे ताराबाई शिंदे स्त्री अभ्यास केंद्र आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:स्त्रीवाद
वर्ग:स्त्री अभ्यास
सिनाई द्वीपकल्प

right|thumb|300 px|सिनाई द्वीपकल्पाचा नकाशा
**सिनाई द्वीपकल्प** (; हिब्रू סיני) हा इजिप्त देशातील एक त्रिकोणी आकाराचा द्वीपकल्प आहे. सिनाईच्या उत्तरेला भूमध्य समुद्र तर दक्षिणेला लाल समुद्र आहेत. सिनाईच्या पूर्वेस अकबाचे तर पश्चिमेस सुएझचे ही दोन अरूंद आखाते आहेत. सर्वासाधारणपणे आफ्रिकेत गणल्या जाणाऱ्या इजिप्तचा सिनाई हा एकमेव भाग पश्चिम आशियामध्ये आहे. सिनाई द्वीपकल्पाची लोकसंख्या सुमारे १३ लाख इतकी आहे.

## बाह्य दुवे 
* 
* सिनाई वार्तापत्र 

वर्ग:इजिप्तचा भूगोल
वर्ग:द्वीपकल्प
इंदिरा गांधी अरेना

**इंदिरा गांधी अरेना** तथा **इंदिरा गांधी इन्डोर स्टेडियम** हे नवी दिल्लीतील क्रीडासंकुल आहे. हे भारतातील सगळ्यात मोठे इन्डोर क्रीडासंकुल आहे.

वर्ग:२०१० राष्ट्रकुल खेळ मैदान
वर्ग:नवी दिल्लीमधील इमारती व वास्तू
वर्ग:इ.स. १९८२ मधील निर्मिती
अयन

**अयन** हे कालमापनाचे एक एकक आहे.
तसेच पृथ्वीच्या कलण्यामुले अयने होतात जसे दक्षिणायन व उत्तरायण

वर्ग:हिंदू कालमापन
वर्ग:हिंदू पंचांग
वर्ग:ज्योतिष
वर्ग:भूगोल
२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील टेनिस – पुरुष एकेरी

राष्ट्रकुल खेळात प्रथम टेनिसची स्पर्धा होत आहे.
## पदक विजेते
## मानांकन 
#  **सोमदेव देववर्मन**
#  पीटर लुक्झाक  *(उपांत्य फेरी)
#  मॅथ्यू एब्डन *(उपांत्य फेरी)
#  जेम्स वार्ड *(उपांत्य पुर्व फेरी)

 **ग्रेग जोन्स **
  होस स्टॅथम *(उपांत्य पुर्व फेरी)
  जोश गूडाल *(उपांत्य पुर्व फेरी)
  जोश मिल्टन *(उपांत्य पुर्व फेरी)

## सामने 
### अंतिम 
### प्रथम भाग 
### अंतिम भाग 
## संदर्भ व नोंदी 
वर्ग:२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील टेनिस
२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील टेनिस – महिला दुहेरी

वर्ग:२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील टेनिस
वर्ग:रिकामी पाने
चांग ताछ्यान

**चांग ताछ्यान** (देवनागरी लेखनभेद: **चांग दाछ्यान**; सोपी चिनी लिपी: 张大千 ; पारंपरिक चिनी लिपी: 張大千 ; फीन्यिन: *Zhāng Dàqiān* ; वेड-जाइल्स: *Chang Ta-Chien* ;) (मे १०, इ.स. १८९९ - एप्रिल २, इ.स. १९८३) हा जागतिक स्तरावर लोकप्रियता कमवलेला चिनी चित्रकार होता. आरंभीच्या काळात पारंपरिक चिनी चित्रशैलीतील चित्रांसाठी ख्याती असलेला चांग इ.स. १९६० च्या दशकापासून दृक प्रत्ययवादी व अभिव्यक्तिवादी चित्रशैलींकडे वळला. पुरातन कलाकॄती म्हणून गणल्या गेलेली काही पारंपरिक चिनी चित्रे त्याची निर्मिती असल्यामुळे तो इ.स.च्या विसाव्या शतकातल्या तरबेज चित्रकारांपैकी एक मानला जातो .

## जीवन 
चांग ताछ्यानाचा जन्म चिनातील सिच्वान प्रांतातल्या *नैच्यांग* या गावी मे १०, इ.स. १८९९ रोजी झाला. पुढे जपानातील क्योतो येथे कापड रंगवण्याचे तंत्र शिकून तो मायदेशी परतला. परतल्यावर व्यावसायिक चित्रनिर्मिती करत त्याने षांघाय येथे आपला जम बसवला. कुओमिंतांग पक्षाचा कट्टर समर्थक असलेला चांग इ.स. १९४८ साली चीन सोडून काही काळ ब्राझिल व त्यानंतर अमेरिकेतील कॅलिफोर्नियात राहिला. अखेरीस ताइवानातील तायपै येथे त्याने आपले बस्तान हलवले.

## बनावट चित्रनिर्मिती 
पारंपरिक चिनी चित्रांसाठी वापरले जाणारे कागद, शाया, रंग, कुंचले, शिक्के इत्यादी साधनांचा त्याने बारकाईने अभ्यास केला होता. त्यामुळे प्राचीन काळातील चिनी चित्रकारांच्या कलाकॄतींसारखी दिसणारी चित्रे रंगवण्यात त्याचा हातखंडा होता. अमेरिकेतल्या बोस्टन येथील *म्यूझियम ऑफ फाइन आर्ट्स* या नामवंत कलासंग्रहालयाने त्याने रंगवलेली अशी काही *बनावट चित्रे* अस्सल प्राचीन कलाकृती म्हणून विकत घेतली. इ.स.च्या दहाव्या शतकातील चिनी चित्रकार क्वान थॉंग याने चितारलेले अस्सल चित्र समजून त्या संग्रहालयाने इ.स. १९५७ साली खरीदलेले चित्र वस्तुतः चांगाने रंगवले होते . न्यू यॉर्क मेट्रोपॉलिटन म्यूझियम ऑफ आर्ट्स येथील दक्षिण तांग साम्राज्याच्या कालखंडातील इ.स.च्या १० व्या शतकातील *नदीकाठ* हे चित्र काही तज्ज्ञांच्या मते त्याचीच बनावट कलाकृती आहे .

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:चिनी चित्रकार
वर्ग:इ.स. १८९९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८३ मधील मृत्यू
तिरंदाजी

इवलेसे|उजवे|200px|तिरंदाजी चिन्ह

**तिरंदाजी** ही धनुष्याच्या साह्याने बाणाचे प्रक्षेपण करण्याची कला किंवा निपुणता आहे.इतिहासकाळात तिरंदाजी शिकार व युद्धात वापरली जात असे. आधुनिक युगात त्याचा वापर करमणुकीचा प्रकार म्हणून केला जातो.

तिरंदाजी जो करतो त्याला तिरंदाज म्हणले जाते.

## इतिहास 
तिरंदाजीचा शोध पॅलिओलिथिक काळखंडाच्या शेवटी किंवा मेसोलिथिक कालखंडाच्या सुरुवातीला लागला असावा. तिरंदाजी वापराचा युरोपातला सर्वात जुना निर्देश स्टेलमूर ह्या हॅमबर्ग जवळील जागी आढळतो व तो पॅलिओलिथिक कालखंडाच्या ओसरत्या काळातला ख्रिस्तपुर्व १०,००० ते ९,००० वर्षे जुना आहे. त्यावेळी बाणाचा मागचा भाग पाइन लाकडाचा व पुढचा ४ ते ६ इंच भाग टोकदार दगडाचा असे. त्याआधीचे धनुष्य सापडलेले नाही. त्याही अगोदरचे टोकदार स्तंभ आहेत पण ते बहुतेक भाला म्हणून वापरले गेले असावेत. आपल्याला माहित असलेले सर्वात आदि धनुष्य डेनमार्कमधल्या होमगार्ड ह्या दलदल भागात मिळालेले आहे. यथावकाश धनुष्य हे टोकदार स्तंभ फेकण्यासाठी त्याच्या पल्ल्यामुळे जास्त वापरले जाउ लागले. तरिही अमेरिकेच्या काही भागात विशेषतः मेक्सिकोत धनुष्यबरोबर भाले वापरणे चालू राहिले.

धनुष्य व बाण इजिप्त संस्कृतीत सापडतात. मधल्या काळातल्या एसिरी, फारसी, पार्थिय, भारतीय, कोरिया, चिनी, जपानी व तुर्की संस्कृतीत तिरंदाज सैन्यात मोठ्या संख्येने असत.

आशिया खंडात तिरंदाजीचा बराच विकास झाला होता. संस्कृतातील त्यासाठीचा शब्द धनुर्वेद हा सर्वसाधारण सेनानी खेळांच्या संदर्भात वापरला जात असे.

### सवारी तिरंदाजी 
मध्य आशियातल्या जमाती (घोड्याना पाळीव केल्यावर) व अमेरिकेतील मूळ जमाती (घोड्यांशी संबंध आल्यावर) सवारी तिरंदाजीत निपुण झाले. मध्य आशियातील डोंगर उतारांवर सवारी तिरंदाजी फार कामी येत असे. अशा तिरंदाजांच्या मोठ्या फौजांनी वारंवार युरेशियाच्या बऱ्याच प्रदेशांवर कब्जा केलेला आहे.

### तिरंदाजीचा ह्रास 
बंदुके आल्यावर त्यापुढे तिरंदाजी फिकी पडली. त्याकाळी तिरंदाजीला समाजात व युद्धात मान होता तरिही बंदुकीच्या लांब पल्ल्यामुळे प्रत्येक समाजाने तिरंदाजीला अवहेलून बंदूकीला स्विकारले. बंदुकी कशामागे हक्षलसपक्षृलपूनही डागता येतात. बंदुकी वापरायला फारसे शिकवावे लागत नाही. ह्या सर्वामुळे तिरंदाजीचा ह्रास झाला.

## आयुधे 
## आधुनिक स्पर्धात्मक तिरंदाजी 
स्पर्धात्मक तिरंदाजीत विशिष्ट अंतरावरील निषाणाला अचूक भेदायचे असते. जगभर लोकप्रिय झालेली ही स्पर्धात्मक तिरंदाजी निषाणी तिरंदाजी म्हणून ओळखली जाते.

## संदर्भ यादी 
वर्ग:खेळ
वर्ग:युद्ध
जलप्रदूषण

जलप्रदूषण म्हणजे पाण्याच्या विविध स्रोतांचे प्रदूषण होय. जलप्रदूषण ही एक मानवनिर्मित समस्या आहे. नदी आणि पाण्याचे प्रदूषण कमी करण्यासाठी नैसर्गिक आणि पर्यावरणपूरक साहित्याचा वापर करणे अत्यंत गरजेचे आहे. पूर्वीच्या काळात आपण दात घासण्यासाठी दंतमंजन, खडीसाखर, किंवा माती, आंघोळीसाठी उटणे, दूध, डाळीचे पीठ, आणि भांडी-टॉयलेट साफ करण्यासाठी सोडा, लिंबू, राख यासारख्या नैसर्गिक गोष्टी वापरत होतो. या गोष्टींचा वापर केल्याने पाण्यात रासायनिक प्रदूषण होत नाही आणि निसर्गाला हानी पोहोचत नाही.

आजकाल रासायनिक साबण, डिटर्जंट, आणि टॉयलेट क्लिनर यांचा वापर वाढल्याने नदी, नाले आणि पाण्याचे स्रोत प्रदूषित होत आहेत. जर आपण पुन्हा नैसर्गिक पर्यायांकडे वळलो—जसे की, सोडा, राख, उटणे, शिकेकाई—तर पाण्याचे प्रदूषण नक्कीच कमी होऊ शकते. यासाठी वैयक्तिक पातळीवर प्रयत्न करणे, जागरूकता वाढवणे आणि सरकारनेही पर्यावरणपूरक उत्पादनांना प्रोत्साहन देणे गरजेचे आहे."

हवा,पाणी आणि अन्न" या माणसाच्या तीन गरजांपैकी पाणी ही दुसऱ्या क्रमांकाची गरज आहे. आपल्याला  स्वच्छ आणि शुद्ध पाणी मिळणे हे आरोग्याच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचे आहे. प्रदुषित पाण्यामुळे पोटाचे विकार आणि इतर बरेचसे रोग होतात. पाणी प्रदूषित होण्याची अनेक कारणे आहेत आणि याला माणसे जबाबदार आहेत.
जलप्रदूषण ही संपूर्ण जगाला भेडसावणारी पर्यावरणीय गंभीर समस्या आहे. मानवी कृती आणि अन्य कारणांमुळे पाण्यात विशिष्ट गुणधर्मांचे पदार्थ अश्या प्रमाणात मिसळले जातात की, त्यामुळे पाण्याच्या नैसर्गिक गुणवत्तेत प्रत्यक्ष व अप्रत्यक्षपणे बदल होऊन ते वापरण्यास अयोग्य ठरते. जलप्रदूषणामुळे सजीवांच्या आरोग्यावर दुष्परिणाम होतात किंवा पाण्याची चव बिघडते, ते घाणेरडे दिसते वा दुर्गंधीयुक्त होते. या पाण्याला प्रदूषित जल म्हणतात. पाण्याचे प्राकृतिक, रासायनिक आणि जैविक गुणधर्म बदलल्याने मानव व इतर सजीवांवर अपायकारक परिणाम करणारी जल प्रदूषण ही प्रक्रिया आहे.
नैसर्गिक पाण्यात एखादा बाह्य पदार्थ अथवा उष्णता यांची भर पडल्यास ते पाणी प्रदूषित होऊन त्याचा मानव, इतर प्राणी आणि जलीय जीव यांना अपाय होतो. जगातील बहुतेक देशांत जलप्रदूषण ही गंभीर समस्या बनली आहे. कॅनडा, चीन, भारत, जपान, रशिया, अमेरिका इ. देशांत ही समस्या तीव्रतेने जाणवते. या वर उपाय योजना करणे अतिशय महत्वाचे आहे.

## उपाययोजना
जल प्रदूषण थांबविण्यासाठी त्याची कारणे माहित करून योग्य ती उपाययोजना योजली पाहिजे व यासंबंधी कडक कायदे तयार करावे लागतील. **१९७४ मधील Water Act**  या कायद्याची अंमलबजावणी होणे गरजेचे आहे.प्रदूषणाचं सर्वात महत्त्वाचं कारण म्हणजे कचरा. त्यामुळे कचरा व्यवस्थापन हाच यावरचा मुख्य उपाय आहे.

## शुद्धीकरण
जगभरातील साधारणतः २५ टक्के लोकसंख्येला पिण्याचे शुद्ध पाणी मिळू शकत नाही. पाण्याच्या शुद्धीकरणासाठी क्लोरीनचा वापर सर्वाधिक केला जातो. पण त्यामुळे पाण्यातील सर्व प्रकारचे जंतू मरत नाहीत. त्यामुळे पाणी शुद्धीकरणासाठी शुद्धीकरणाच्या अन्य पद्धतींची गरज पडते.

वर्ग:जलप्रदूषण
सीरध्वज जनक

[thumb|right|300px|[राम-सीता यांच्या लग्नासाठी आलेल्या दशरथ, राम, लक्ष्मण यांच्यासह आलेल्या वऱ्हाडी मंडळींचे स्वागत करणारा सीरध्वज व त्याचा जनक परिवार. (चित्रनिर्मिती: इ.स. १७०० - इ.स. १७१०)]]
**सीरध्वज जनक** (संस्कृत: सीरध्वज जनक ; ख्मेर: जनक ; तमिळ: ஜனகன், *चनकन्* ; थाई: *चोनोक* ; भासा मलायू: *Maharisi Kala*, *महरिसी काला*;) हा रामायणात उल्लेखलेला विदेह देशाचा जनक कुळातील राजा होता. तो सीतेचा पिता व रामाचा सासरा होता .

## परिवार 
सीरध्वजास सीता व उर्मिला नावाच्या दोन कन्या होत्या. त्या दोघींचा विवाह अनुक्रमे राम व लक्ष्मण यांच्याशी झाला.

## हे सुद्धा पहा 
* जनक

## संदर्भ व नोंदी 
वर्ग:इक्ष्वाकु कुळ
वर्ग:रामायणातील व्यक्तिरेखा
मिल्ने आखाताची लढाई

**मिल्ने बेची लढाई** दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान जपान व ऑस्ट्रेलियाच्या सैन्यांत लढली गेलेली लढाई होती.

ऑगस्ट २४, इ.स. १९४२ला जपानी मरीन सैनिकांनी न्यू गिनीच्या पूर्वेस असलेल्या मिल्ने बे येथील ऑस्ट्रेलियाच्या तळावर हल्ला केला. सप्टेंबर ५ पर्यंत चाललेल्या या लढाईत ऑस्ट्रेलियाने जपानला हरवले व आक्रमण उधळून लावले.

जपानी सैन्याचा मिल्ने बे येथे नव्याने बांधलेल्या विमानळाचा ताबा घेऊन पुढे पोर्ट मोरेस्बीवर हल्ला चढवण्याचा बेत यामुळे फसला.

## सैन्यबल 
## लढाई 
## पर्यवसान 
वर्ग:दुसरे महायुद्ध
वर्ग:लढाया
इक्ष्वाकु कुळ

भारतीय महकाव्यांमध्ये उल्लेखित, **इक्ष्वाकु कूळ** हे मनू च्या सहा पुत्रांपैकी एक असलेल्या राजा इक्ष्वाकुपासून सुरू झालेले वैदिक काळातील आर्य राजघराणे होते. ह्या घराण्यालाच **सूर्यवंश** म्हणून देखील ओळखले जाते. ह्यामध्ये क्षत्रिय वर्णातील महत्त्वाच्या वंशावळींचा समावेश होतो. हिंदू धर्मातील भगीरथ, सगर, हरिश्चंद्र सारखे महापुरूष भगवान विष्णुं चे अवतार भगवान राम ह्या कुळात जन्मले.

जैन संदर्भानुसार प्रथम जैन तीर्थंकर ऋषभदेव आणि इतर २२ तीर्थंकर आणि बौद्ध साहित्य आणि परंपरानुसार, गौतम बुद्ध देखील ह्याच कुळात अवतरित झाले होते. भारतीय उपखंडातील नंतरच्या अनेक राजांनी ह्या कुळाची पार्श्वभूमी असल्याचा दावा केला होता.

## संदर्भ 
;संदर्भग्रंथ
* 


वर्ग:भारतातील सूर्यवंशी राजे
निमि (निःसंदिग्धीकरण)

**निमि** या नावाशी संबंधित खालील लेख उपलब्ध आहेत :
* निमि विदेह - विदेह राजघराण्याचा संस्थापक इक्ष्वाकुवंशीय राजा.
* निमि आत्रेय - दत्तात्रेयाचा पुत्र.

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
निमि विदेह

**निमि विदेह** (देवनागरी लेखनभेद: **निमि विदेह** ; संस्कृत: निमि विदेह ;) हा विदेह राज्य स्थापणारा इक्ष्वाकुवंशीय राजा होता. तो अयोध्येचा संस्थापक राजा इक्ष्वाकु याच्या शंभर पुत्रांपैकी बारावा पुत्र होता. त्याच्या मिथि जनक या पुत्राने मिथिला ही विदेहाच्या राजधानीची नगरी वसवली.

वर्ग:इक्ष्वाकु कुळ
वर्ग:प्राचीन भारतातील राजवंश
शाही पनीर

**शाही पनीर** हा पनीर, टोमॅटो आणि लोणी, तूप व साय यांसह बनविण्यात येणारा खाद्यपदार्थ आहे.

वर्ग:पंजाबी खाद्यपदार्थ
ह्या मध्ये सुकामेवा वापरला जाऊ शकतो.
२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील टेनिस – महिला एकेरी

## मुख्य फेरी 
### अंतिम फेऱ्या 
### वरचा अर्ध 
### खालचा अर्ध 
वर्ग:२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील टेनिस
फ्रांकफुर्ट विमानतळ

**फ्रांकफुर्ट आम माइन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ** (जर्मन: *Flughafen Frankfurt am Main*)  हा जर्मनी देशामधील सर्वात मोठा व जगातील एक प्रमुख विमानतळ आहे. हा विमानतळ हेसेन राज्यामधील फ्रांकफुर्ट शहरामध्ये स्थित आहे. ८ जुलै १९३६ रोजी बांधून पूर्ण झालेला व २०१२ साली सुमारे ५.७५ कोटी प्रवाशांची वाहतूक करणारा फ्रांकफुर्ट हा लंडन हीथ्रो व पॅरिस चार्ल्स दि गॉलखालोखाल युरोपामधील तिसऱ्या क्रमांकाच्या तर जगात दहाव्या क्र्मांकाच्या वर्दळीचा विमानतळ आहे.

## प्रवासी वाहतूक कंपन्या आणि गंतव्यस्थळे 
फ्रांकफुर्ट विमानतळापासून रोज १,३६५ उड्डाणे १११ देशांतील २७५ शहरांस जातात. पैकी ७७% उड्डाणे लुफ्तांसा आणि स्टार अलायन्सच्या इतर कंपन्यांची असतात. जर्मनीतून जाणाऱ्या आंतरखंडीय उड्डाणांपैकी ६५% उड्डाणे या विमानतळावरून होतात.

२०११ च्या शेवटापर्यंत फ्रांकफुर्ट विमानतळावर तीन धावपट्ट्या वापरात होत्या. येथील वाहतूकीच्या मानाने धावपट्ट्या कमी पडत असल्याने छोट्या विमानवाहतूक कंपन्या फ्रांकफुर्ट विमानतळ वापरत नव्हत्या. अशा कंपन्यांची उड्डाणे शहरापासून १२० किमी दूर असलेल्या फ्रांकफुर्ट-हान विमानतळावरून होत असे. २०१२मध्ये चौथी धावपट्टी सुरू झाल्यानंतर यातील काही कंपन्या आता येथे उड्डाणे आणू लागल्या आहेत.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:जर्मनीमधील विमानतळ
वर्ग:फ्रांकफुर्ट
मिल्ने आखात

thumb|280px|अवकाशातून दिसणारे मिल्ने बेचे दृश्य

**मिल्ने आखात**, अर्थात **मिल्ने बे**, हे पापुआ न्यू गिनीच्या मिल्ने बे प्रांतातील आखात आहे. दुसऱ्या महायुद्धादरम्यानची मिल्ने आखाताची लढाई येथे लढली गेली होती. ह्या आखाताला सर अलेक्झांडर मिल्नेचे नाव दिले गेले आहे.

वर्ग:आखाते
वर्ग:पापुआ न्यू गिनी
२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील वेटलिफ्टिंग – महिला ५८ किलो

**महिला ५८ किलो** ही स्पर्धा ६ ऑक्टोबर २०१० रोजी जवाहरलाल नेहरू मैदान, नवी दिल्ली येथे खेळवण्यात आली

## निकाल
## संदर्भ व नोंदी
## हे सुद्धा पहा 
*२०१० राष्ट्रकुल खेळ
*२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील भारोत्तोलन

वर्ग:२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील वेटलिफ्टिंग
जाफना

**जाफना** (सिंहला: යාපනය, तमिळ: யாழ்ப்பாணம்) ही श्रीलंका देशाच्या उत्तर प्रांताची राजधानी आहे. फुटीरवादी एल.टी.टी.ई. संघटनेचे मुख्यालय जाफना येथेच आहे.

## हे सुद्धा पहा
* जाफना विद्यापीठ

वर्ग:जाफना
वर्ग:श्रीलंकेमधील शहरे
२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील नेमबाजी - महिला २५ मीटर पिस्तूल एकेरी

**महिला २५ मीटर पिस्टल एकेरी** स्पर्धा ६ ऑक्टोबर २०१० रोजी सीआरपीएफ मैदानावर खेळवण्यात आली.

## निकाल
## बाह्य दुवे
*अहवाल  (इंग्लिश मजकूर)
२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील कुस्ती – पुरुष ग्रेको-रोमन ५५ कि.ग्रा.

**पुरुष ग्रेको-रोमन ५५ कि.ग्रा.** स्पर्धा ६ ऑक्टोबर २०१० रोजी इंदिरा गांधी एरीनात खेळवण्यात आली.
 
## पदक विजेते
#### माहिती
### रिपिचेज
## संदर्भ व नोंदी
२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील कुस्ती – महिला फ्रीस्टाइल ५५ कि.ग्रा.

**महिला फ्रीस्टाइल ५५ कि.ग्रा.** स्पर्धा ऑक्टोबर २००७ रोजी इंदिरा गांधी एरीना मध्ये खेळवण्यात आली.

## पदक विजेते
#### माहिती
### रिपिचेज
## संदर्भ व नोंदी
२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील कुस्ती – महिला फ्रीस्टाइल ५९ कि.ग्रा.

**महिला फ्रीस्टाइल ५९ कि.ग्रा.** स्पर्धा ८ ऑक्टोबर २०१० रोजी इंदिरा गांधी एरेना मध्ये खेळवण्यात आली.

## पदक विजेते
#### माहिती
### रिपचेझ
## संदर्भ व नोंदी
रत्‍नसिरी विक्रमनायके

thumb|right|200px| (इ.स. २००९)
**रत्नश्री विक्रमनायके** (देवनागरी लेखनभेद: **रत्नसिरी विक्रमनायके**; रोमन लिपी: *Ratnasiri Wickremanayake* ;) (मे ५, इ.स. १९३३ - हयात) हा श्रीलंकेतील राजकारणी असून इ.स. २००० ते इ.स. २००१ आणि इ.स. २००५ ते इ.स. २०१० या कालखंडांत दोन वेळा श्रीलंकेचा पंतप्रधान होता. 

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:श्रीलंकेचे पंतप्रधान
वर्ग:इ.स. १९३३ मधील जन्म
वर्ग: श्रीलंकन बौद्ध
रानिल विक्रमसिंघे

**रानिल विक्रमसिंघे** (जन्म २४ मार्च १९४९) हे श्रीलंकेतील एक राजकारणी व माजी पंतप्रधान आहे. ९ जानेवारी २०१५ रोजी पंतप्रधानपदावर आलेला विक्रमसिंघे ७ मे इ.स. १९९३ ते १९ ऑगस्ट इ.स. १९९४ आणि ९ डिसेंबर, इ.स. २००१ ते ६ एप्रिल, इ.स. २००४ या कालखंडांत दोन वेळा श्रीलंकेचा पंतप्रधान होता. ते नोव्हेंबर १९९४ पासून युनायटेड नॅशनल पार्टीचे अध्यक्ष आहे. ऑक्टोबर २००९ मध्ये ते *संयुक्त राष्ट्रीय आघाडी* या राजकीय पक्षांच्या आघाडीगटाचे नेता म्हणून नेमले गेले.

## हे सुद्धा पहा
*जगातील देशांच्या राष्ट्रप्रमुख व सरकारप्रमुखांची यादी

## बाह्य दुवे 
* 
* 

वर्ग:श्रीलंकेचे पंतप्रधान
वर्ग:श्रीलंकन बौद्ध
वर्ग:श्रीलंकेचे राष्ट्राध्यक्ष
२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील नेमबाजी - पुरुष १० मीटर एर रायफल एकेरी

**पुरूष १० मीटर एर रायफल एकेरी** स्पर्धा सीआरपीएफ मैदानावर ६ ऑक्टोबर २०१० रोजी खेळवण्यात आली. भारतीय शूटर गगन नारंगने पात्रता फेरीत ६०० गुणांची विक्रमी खेळी केली.

## निकाल
## बाह्य दुवे
*अहवाल  (इंग्लिश मजकूर)
२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील नेमबाजी - पुरुष १० मीटर एर पिस्तूल जोडी

**पुरुष १० मीटर एर पिस्तुल जोडी** स्पर्धा ७ ऑक्टोबर २०१० रोजी सीआरपीएफ मैदानावर खेळवण्यात आली.

## निकाल
## बाह्य दुवे
*Report 

वर्ग:२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील नेमबाजी
कोह पो सेंग

**कोह पो सेंग** (देवनागरी लेखनभेद: **कोह पोह सेंग**, **कोह पो संग**; रोमन लिपी: *Goh Poh Seng*;) (इ.स. १९३६ - जानेवारी १०, इ.स. २०१०) हा सिंगापूर-ब्रिटिश मलायात जन्मलेला व नंतर कॅनडा देशात स्थायिक झालेला इंग्लिश भाषेतील कवी, कादंबरीकार, नाटककार होता. त्याने लिहिलेल्या *इफ वी ड्रीम टू लॉंग* या पहिल्या कादंबरीला इ.स. १९७६ साली सिंगापुरातल्या नॅशनल बुक डेव्हलपमेंट काउन्सिलाचा ललित साहित्यासाठी पुरस्कार मिळाला, तसेच त्याचे रशियन व तागालोग भाषांत अनुवादही प्रकाशित झाले. इ.स. १९८२ साली सिंगापुरातला सांस्कृतिक क्षेत्रातील सर्वोच्च सन्मान, म्हणजे *कल्चरल मेडॅलियन* (साहित्य क्षेत्रासाठी) देऊन कोह पो सेंगाला गौरवण्यात आले.

## बाह्य दुवे 
* 
* 

वर्ग:सिंगापुरी साहित्यिक
वर्ग:इंग्लिश भाषेमधील साहित्यिक
वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१० मधील मृत्यू
२०१० राष्ट्रकुल खेळामधील नेमबाजी - पुरुष ५० मीटर रायफल थ्री पोझिशन जोडी

**पुरूष ५० मीटर रायफल थ्री पोझिशन जोडी** स्पर्धा ८ ऑक्टोबर २०१० रोजी सीआरपीएफ मैदानावर खेळवण्यात आली.

## निकाल
## बाह्य दुवे
*अहवाल  (इंग्लिश मजकूर)
स्थायू (पदार्थ)

**स्थायु स्तीथी**

पदार्थ तीन स्तीथी मध्ये  राहतात . स्थायु, द्रव आणि वायु स्तीथी.स्थायु स्थीथी मध्ये पदार्थाला विशिष्ट आकृती आणि वस्तुमान असते.ही भूमितीय स्थीरता स्थायु पदार्थ मध्ये त्यांच्या स्पटिकांच्या स्तिर रचाने मुदे असते. प्रत्येक स्थायु पदार्थ हा स्पटिकान पासून बनलेला असतो आणि स्पटिक हे अनुन पासून बनलेला असतात.स्थायू तिथे मध्ये इक्विलिब्रियम पोझिशन मध्ये मॉलिक्युलर कंपन करू शकतात परंतु त्यांची जागा सोडत नाही त्याच्यामुळे स्थायू पदार्थाला विशिष्ट आकृती आकार आणि वस्तुमान असते  

**स्थायु पदार्थाचे दोन प्रकारांमध्ये वर्गीकरण केले जाते-**

१) Crystaline solid  २)Amphorous सॉलिड.

वर्ग: पदार्थाची रूपे
वर्ग:रिकामी पाने
पीटर जॉर्ज

**पीटर रॉबर्ट जॉर्ज** (१६ ऑक्टोबर, १९८६:वूडव्हिल, दक्षिण ऑस्ट्रेलिया - ) हा कडून एक कसोटी सामना खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८६ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
फ्लॉक (आंतरजाल न्याहाळक)

फ्लॉक हा एक वेब न्याहाळक आहे. त्याची स्थिर आवृत्ती गेको या एच.टी.एम.एल. रेंडरिंग इंजिनावर चालते.
वर्ग:आंतरजाल न्याहाळक
निर्मला गावित

**निर्मला गावित** ह्या एक मराठी राजकारणी आहेत. २०१४ विधानसभा निवडणूकीत त्या इगतपुरी विधानसभा मतदारसंघातून आमदार म्हणून निवडल्या गेल्या आहेत.

या माणिकराव गावित यांच्या कन्या होत.

वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी
वर्ग:महाराष्ट्राच्या १४ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:महाराष्ट्राच्या १३ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:शिवसेनेतील राजकारणी
वर्ग:इगतपुरीचे आमदार
सर्वमित्र सिकरी

**न्या. सर्वमित्र सिकरी** (एप्रिल २६,१९०८- सप्टेंबर २४,१९९२) हे भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाचे तेरावे मुख्य न्यायाधीश होते. त्यांनी आपल्या वकिलीची सुरुवात लाहोर उच्च न्यायालयामध्ये १९३० पासून केली. त्यांची इ.स. १९६४ मध्ये सर्वोच्च न्यायालयावर नियुक्ती झाली आणि जानेवारी २२, इ.स. १९७१ ते एप्रिल २५, इ.स. १९७३ या काळात ते सर्वोच्च न्यायालयाचे मुख्य न्यायाधीश होते. त्यांनी दिलेला केशवानंद भारती विरुद्ध केरळ सरकार खटल्यातील निकाल भारताच्या संवैधानिक इतिहासात एक महत्त्वाचा टप्पा समजला जातो.

वर्ग:भारताचे सरन्यायाधीश
वर्ग:इ.स. १९०८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९२ मधील मृत्यू
मार्कस नॉर्थ

**मार्कस जेम्स नॉर्थ** (२८ जुलै, १९७९ - ) हा ऑस्ट्रेलियाकडून २१ कसोटी आणि दोन एकदिवसीय क्रिकेट सामने खेळलेला खेळाडू आहे.

नॉर्थ, मार्कस
नॉर्थ, मार्कस
नॉर्थ, मार्कस
वर्ग:इ.स. १९७९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
माणिकराव ठाकरे

**माणिकराव ठाकरे** (जन्म २२ ऑगस्ट १९५४) महाराष्ट्र प्रदेश काँग्रेस समितीचे माजी प्रदेशाध्यक्ष (२१ ऑगस्ट २००८ ते वर्तमान), महाराष्ट्रातील राजकारणी महाराष्ट्र राज्य विधान परिषदेचे वर्तमान सदस्य, माजी गृह राज्य मंत्री (१९९२-१९९५ आणि १९९९-२००३) , माजी उर्जाराज्यमंत्री (२००३-२००४) विधान सभेचे माजी सदस्य.

## जनजागरण विकास यात्रा
१९ नोव्हेंबर २००८ -१५ जानेवारी २००९ (चाळीस दिवस)  शिर्डी येथून महाराष्ट्र प्रदेश काँग्रेस समितीच्या वतीने जनजागरण विकास यात्रा गावागावांत मंत्री नेण्याचा उपक्रम आरंभली.
## संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी
सुभाष देसाई

**सुभाष देसाई** हे मनमोहन देसाई यांचे भाऊ व चित्रपट निर्माते आहेत. यांचे वडिलांचे नाव किकुभाई देसाई होते. किकुभाई हे चित्रपट निर्माते व फिल्मालय या स्टुडिओचे मालक होते.

वर्ग:चित्रपट निर्माते
वर्ग:इ.स. १९४२ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गगन नारंग

**गगन नारंग** (पंजाबी: ਗਗਨ ਨਾਰੰਗ,  ६ मे, इ.स. १९८३; चेन्नई, भारत) हा एक भारतीय नेमबाज आहे. त्याने इ.स. २०१२ च्या लंडन उन्हाळी ऑलिंपिक क्रीडास्पर्धांमध्ये नेमबाजी खेळात 1० मी. हवाई रायफल नेमबाजीच्या पुरुष गटांत कांस्यपदक जिंकले.

वर्ग:२०१२ उन्हाळी ऑलिंपिक खेळ पदक विजेते
वर्ग:भारतीय नेमबाज
वर्ग:इ.स. १९८३ मधील जन्म
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:अर्जुन पुरस्कारविजेते
टिम पेन

**टिमोथी डेव्हिड** *टिम* **पेन** (८ डिसेंबर, १९८४:होबार्ट, टास्मानिया, ऑस्ट्रेलिया - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

पेनने १३ जुलै, २०१० रोजी विरुद्ध कसोटी क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. नोव्हेंर २०११मध्ये बोटाला दुखापत झाल्याने तो संघाबाहेर पडला. त्यांनतर ऑस्ट्रेलियाच्या ७६ कसोटी सामन्यांमध्ये न खेळलेल्या पेनला नोव्हेंबर २०१७मध्ये पुन्हा संघात स्थान मिळाले. २०१८ च्या दक्षिण आफ्रिका दौऱ्यावर असताना संघनायक स्टीव स्मिथ आणि डेव्हिड वॉर्नर यांनी संघातील खेळाडूला चेंडूत अफरातफर करण्यास उद्युक्त केल्यामुळे त्या पदांवरून पायउतार व्हावे लागले तेव्हा पेनला काळजीवाहू संघनायक करण्यात आले.

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:ऑस्ट्रेलियाच्या क्रिकेट संघाचे नायक
व्ही.आर. कृष्ण अय्यर

**न्यायमूर्ती व्ही.आर. कृष्ण अय्यर** (नोव्हेंबर १५, इ.स. १९१४- डिसेंबर ४, इ.स. २०१४) हे एक निष्णात कायदेपंडित होते.

१५ नोव्हेंबर १९१४ रोजी वैद्यनाथपुरम येथे एका तमिळ ब्राह्मण कुटुंबात जन्मलेले वैद्यनाथपुरा रामा कृष्ण अय्यर यांना व्ही. आर. कृष्ण अय्यर म्हणून ओळखले जात होते. वकिली करतानाच ते राजकारणाकडे आकर्षित झाले. १९५२मध्ये मद्रास विधानसभेवर ते निवडूनही गेले. त्यानंतर १९५७मध्ये ईएमएस नंबुद्रीपाद यांच्या नेतृत्वाखालील डाव्या सरकारमध्ये कॅबिनेट मंत्रिपद सांभाळताना त्यांनी कायदा, गृह, पाटबंधारे, ऊर्जा, समाज कल्याण अशा खात्यांचा पदभार सांभाळला होता. या वेळी जनतेच्या हिताचे ठरतील असे अनेक निर्णय त्यांनी घेतले. १९५९मध्ये त्यांनी पुन्हा वकिली सुरू केली आणि १९६५ची विधानसभा निवडणूक हरल्यानंतर तर वकिली व्यवसायात त्यांनी स्वतःला वाहून घेतले.

ते जुलै २, इ.स. १९६८ ते इ.स. १९७३ या काळात केरळ उच्च न्यायालयात तर इ.स. १९७३ ते इ.स. १९८० या काळात भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयात न्यायाधीश होते. न्यायालयातून निवृत्ती घेतल्यानंतर ते अनेक मानवाधिकार आणि नागरी हक्क चळवळींत सहभागी झाले होते.

न्यायाधीशपदाच्या न्यायमूर्ती अय्यर यांच्या कार्यकाळात मेनका गांधी यांचा समावेश असलेल्या एका प्रकरणी त्यांनी मंत्रिमंडळाचे आणि राष्ट्रपतींचे अधिकार स्पष्ट केले. त्यांच्या महत्त्वपूर्ण निर्णयामुळे घटनेच्या २१व्या कलमाचा नवा अर्थ सर्वांना समजला. माजी पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांची लोकसभेवर झालेली निवड रद्द करण्याच्या अलाहाबाद उच्च न्यायालयाच्या निर्णयाला स्थगिती देण्याचा त्यांचा निर्णयही गाजला होता. गुजरात दंगलींची चौकशी करणाऱ्या समितीचे ते सदस्य होते.

## व्ही. आर. कृष्ण अय्यर यांना मिळालेले पुरस्कार 
* पद्मभूषण पुरस्कार (१९८९)
* पद्मविभूषण (१९९९)

वर्ग:इ.स. १९१४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१४ मधील मृत्यू
वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश
घन (निःसंदिग्धीकरण)

* घन (भूमिती)- एक भूमितीय रुप,'घनफळ'चे लघुरुप.
* घन (पदार्थ) - पदार्थाची एक अवस्था

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
जिम्नॅस्टिक्स

**जिम्नॅस्टिक्स** हा कसरती खेळ आहे. यात खेळाडूची लवचिकता, ताकद आणि तोल यांची परीक्षा लागते.

वर्ग:खेळ
वर्ग:जिम्नॅस्टिक्स
लॉन बोलिंग

**लॉन बोलिंग** किंवा **बोल्स** हा गवतावरून चेंडू ढकलण्याचा खेळ आहे.

## हे सुद्धा पहा 
* कर्लिंग

वर्ग : खेळ
पी.एन. भगवती

**न्या. प्रफुलचंद्र नटवरलाल भगवती** (डिसेंबर २१, १९२१ - १५ जून, इ.स. २०१७) हे भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाचे सतरावे मुख्य न्यायाधीश होते. त्यांची इ.स. १९७३ मध्ये सर्वोच्च न्यायालयावर नियुक्ती झाली आणि जुलै १२, १९८५ ते डिसेंबर २०, १९८६ या काळात ते सर्वोच्च न्यायालयाचे मुख्य न्यायाधीश होते.

भगवती यांचे वडीलही सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश होते. पी.एन. भगवती यांचा जन्म २१ डिसेंबर १९२१ रोजी गुजरातमध्ये झाला. मुंबईच्या एल्फिन्स्टन कॉलेजमध्ये शिकून भगवती मुंबई विद्यापीठाचे १९४१ साली पदवीधर झाले. त्यांनी मुंबई उच्च न्यायालयातून त्यांनी वकिली करायला सुरुवात केल्यानंतर जुलै १९६०मध्ये ते गुजरात उच्च न्यायालयात न्यायाधीश झाले आणि पुढे सप्टेंबर १९६७मध्ये सरन्यायाधीश. अल्पकाळासाठी ते गुजरात राज्याचे २ वेळा गव्हर्नर झाले होते. पी एन भगवती यांचे १५-६-२०१७ रोजी निधन झाले. ते ९५ वर्षांचे होते. 

## जनहित याचिकेचे प्रणेते
सद्यःस्थितीत न्यायालयात जनहित याचिका दाखल करणे व त्यांच्या माध्यमातून अन्यायाचे निराकरण करणे नागरिकांना सहजशक्य झाले आहे. माजी सरन्यायाधीश पी. एन. भगवती यांना या जनहित याचिकांचे प्रणेते मानले जाते. भगवती यांनी १९७९मध्ये न्यायालयात सर्वप्रथम जनहित याचिका दाखल करून घेतली. त्यात त्यांना न्यायमूर्ती व्ही.आर. कृष्णा यांचे सहकार्य लाभले होते.पुष्पा हिंगोरानी यांनी पहिल्यांदा जनहित याचिका दाखल केली.

## वादग्रस्त निकाल आणि पश्चात्ताप
देशात आणीबाणी लागू असताना जबलपूरचे ॲडिशनल डिस्ट्रिक्ट मॅजिस्ट्रेट विरुद्ध शिवकांत शुक्ल या ‘हेबीयस कॉर्पस केस’मध्ये भगवती यांनी एक वादग्रस्त निकाल दिला होता. ‘आणीबाणीच्या काळात झालेल्या बेकायदेशीर अटकेला आव्हान देता येत नाही’ हाच तो विचित्र निकाल. हा असा निकाल दिल्याबद्दल भगवतींना ३० वर्षांनी पश्चात्ताप झाला.

## पुरस्कार
* भारत सरकारतर्फे २००७ सालचा पद्मविभूषण पुरस्कार.

वर्ग:भारताचे सरन्यायाधीश
वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. १९२१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१७ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मिर्झा हमीदुल्ला बेग

**न्या. मिर्झा हमीदुल्ला बेग** (फेब्रुवारी २२, इ.स. १९१३- हयात) हे भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाचे पंधरावे सरन्यायाधीश होते. त्यांची इ.स. १९७१ मध्ये सर्वोच्च न्यायालयावर नियुक्ती झाली आणि जानेवारी २९, इ.स. १९७७ ते फेब्रुवारी २१, इ.स. १९७८ या काळात ते सर्वोच्च न्यायालयाचे सरन्यायाधीश होते.

वर्ग:भारताचे सरन्यायाधीश
वर्ग:इ.स. १९१३ मधील जन्म
वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते
किसन फागुजी बनसोड

**किसन फागुजी बनसोडे (बंदसोडे)** (१८७९ - १९४६)  हे स्वातंत्र्यपूर्व भारतातील एक दलित नेते होते. ते नागपूर जिल्ह्यात राहत होते. त्यांना नोकरीच्या संधी उपलब्ध असतानाही त्यांनी त्या नाकारून आपल्या कार्यातून दलितांच्या वेदना मांडल्या."**सन्मार्ग बोधक निराश्रीत समाज"(1903) या समाजाची स्थापना केली.**अस्पृश्यांची शैक्षणिक व आर्थिक प्रगती व्हावी प्रगती व्हावी आणि त्यांना मानवी हक्क मिळावा हा त्यामागील उद्देश होता .

**चोखामेळा सुधारणा मंडळ:** किसन बनसोडे यांनी सहकाऱ्यांच्या मदतीने चोखामेळा सुधारणा मंडळाची व वाचनालयाची स्थापना केली.

**चोखामेळा मुलींची शाळा (1907):**किसन बनसोडे यांनी 1907 साली चोखामेळा मुलींची शाळा काढली. सामाजिक व आर्थिक जागृती बरोबरच त्यांनी शैक्षणिक विकासाचे ही कार्य केले.

१९०९ साली बनसोडे यांनी "मुंबई वैभव"मधून आम्हाला स्वातंत्र्याचे व मानवतेचे हक्क दिले नाहीत तर ते आमच्या सामर्थ्याने आम्हाला घ्यावे लागतील असे लिहिले.

## संदर्भ
*

वर्ग:दलित चळवळ
वर्ग:समाजसुधारक
वर्ग:इ.स. १८७९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९४६ मधील मृत्यू
वर्ग:मराठी व्यक्ती
वर्ग:दलित नेते
पारनेर

**पारनेर** हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील अहमदनगर जिल्ह्याच्या पारनेर तालुक्यातील एक शहर आहे.
* प्रख्यात महाकाव्य महाभारत लिहिणाऱ्या महर्षि वेद व्यास यांचे वडील ऋषि पराशर यांच्या येथील वास्तव्यावरून पारनेर हे नाव पडले, असे सांगितले जाते.

पारनेर शहर हे समुद्रसपाटी पासून ६००-७०० मीटर उंचीवर आहे.
* पारनेर तालुक्यातील काही खेडी अशी आहेत की, तेथील प्रत्येक घरातील एक तरी व्यक्ती सैनिकी किंवा शिक्षकी पेशामध्ये आहे; या कारणास्तव पारनेर गावाला शिक्षकांचे शहर म्हणतात.
* पारनेर तालुक्यातील हंगा हे गाव छत्रपति शिवाजी महाराजांचे गुप्तहेर बहिर्जी नाईक (जाधव) यांचे मुळगाव आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:अहिल्यानगर जिल्ह्यातील गावे
सायकलिंग

सायकलिंगचे शारीरिक आरोग्यासाठी भरपूर फायदे होतात .सायकलची ओळख ही १९ व्या शतकात झाली.१८८0 मध्ये रॉयल मेलया ब्रिटिश माणसाने पहिली सायकल चालवण्यास सुरुवात केली.इतर खेळांसारखा हा ही एक खेळ प्रकार आहे ज्यात जास्त कौशल्यची गरज नाही.शारीरिक व मानसिक आरोग्य सुधारते,आजार कमी होण्यास मदत होते.सायकलींवर मोटार वाहनांच्या तुलनेत असंख्य फायदे आहेत, ज्यामध्ये सायकल चालवणे, सोपे पार्किंग, वाढत्या गतिमानता आणि रस्ते, बाईक पथ आणि ग्रामीण पायऱ्यावरील प्रवेश यांचा समावेश आहे. सायकलिंगमुळे जीवाश्म इंधन, कमी हवा किंवा ध्वनी प्रदूषण कमी होते आणि रहदारीच्या जास्तीतजास्त घट कमी होते. यामुळे कमीतकमी वापरकर्त्यास तसेच सोसायटीला कमी आर्थिक खर्च येतो (रस्त्यांची नगण्यपूर्ण हानी,कमी रस्ते आवश्यक क्षेत्र).१९ व्या शतकात सायकलींची सुरुवात झाली आणि आता जगभरात सुमारे १ अब्जांची संख्या आहे.ते जगातील बऱ्याच भागांमध्ये वाहतुकीचे मुख्य साधन आहेत.

## सायकलिंगचे फायदे
सोपा व्यायाम -सायकल ही कधीही व कुठेही चालवता येते.या व्यायामासाठी जास्त खर्चही येत नाही.सर्वांसाठी हा उत्तम व्यायाम प्रकार आहे.
सायकल हा एरोबिक्स व्यायाम प्रकार आहे.ज्या मध्ये कमीत कमी ताण पडतो व दुखापत कमी होते.
मांसपेशींना आकार प्राप्त होतो.शरीराचा सर्वात मोठ्या मांसपेशींचा ग्रुप वापरल्यामुळे वजन नियंत्रित राहण्यास मदत होते.
वजनावर नियंत्रण राहते-सायकल चालल्याने पचनक्रिया सुधारते,मासपेशींना आकार येतो.चरबीचे प्रमाण कमी होते.

## इतिहास
१९ व्या शतकात सायकलीची सुरुवात झाल्यानंतर सायकल चालवणे हा एक उपक्रम बनला.आणि मनोरंजन, वाहतूक आणि खेळांसाठी वापरल्या जाणाऱ्या पेक्षा अधिक लोकांसह लोकप्रिय आहे.
## कौशल्ये
बऱ्याच शाळा आणि पोलीस विभाग मधील मुलांना सायकल हाताळण्यासाठी त्याचे  शैक्षणिक कार्यक्रम चालवतात आणि सायकल चालविण्याकरिता अर्ज करतात.त्यामुळे त्यांना रस्त्याच्या नियमांचा परिचय करून देतात. वेगवेगळ्या देशांमध्ये हे सायकल रोडिओस म्हणून ओळखले जाऊ शकते किंवा बाईकबिलिटी सारख्या योजनांच्या रूपात ऑपरेट केले जाऊ शकते. प्रौढ सायकलस्वारांकरिता शिक्षण संस्थेकडून उपलब्ध आहे.जसे लीग ऑफ अमेरिकन सायक्स्लिस्ट्स आहेत.
फक्त राइडिंग न करता, आणखी एक कौशल्य रहदारी मध्ये कार्यक्षमतेने आणि सुरक्षितपणे राइडिंग आहे. मोटार वाहन वाहतूकीतील एक लोकप्रिय मार्ग म्हणजे वाहन चालवणे, कारची जागा म्हणून राहणे. वैकल्पिकरित्या, जसे की डेन्मार्क आणि नेदरलँड्ससारख्या देशांमध्ये, जेथे सायकलिंग लोकप्रिय आहे, सायकलस्वारांना अनेकदा मुख्य रस्त्यालये आणि रस्त्यांवरून वेगळ्या बाईक लेनांमध्ये वेगळे केले जाते. अनेक प्राथमिक शाळा राष्ट्रीय रस्त्यावरील चाचणीमध्ये सहभागी होतात ज्यात मुले वैयक्तिकरित्या शाळेच्या जवळ रस्त्यावर सर्किट पूर्ण करतात.
 
## सायकलिंगचे प्रकार
### ट्रेक सायकलिंग
ट्रेक सायकलिंग बाईक रेसिंगचा  खेळ आहे, बहुतेक ट्रेक सायकलिंग  साठी विशेषतःतयार केलेला ट्रॅक किंवा वेल्लोडमचा वापर केला जातो (परंतु बहुतेक स्पर्धांमध्ये जुन्या वेल्लोडमोंवर आयोजित केले जाते, ज्याच्या किनाऱ्यावरील किनारी तुलनेने उथळ आहेत).

 
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग : खेळ
शेवगाव

**शेवगांव** हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील अहमदनगर जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. हा तालुका मुख्यत्वे ऊस ,कपाशी या पिकांच्या उत्पादनासाठी प्रसिद्ध आहे. तालुक्यांतील शहरांतून मुख्य शहरी मार्ग जात असून व्यापार व आधुनिकीकरण वाढत आहे. तालुक्यात बोधेगाव आणि चापडगाव ही प्रमुख बाजारपेठेची गावे आहेत.

शेवगावपासून ७ कि.मी.अंतरावर शनेश्वर देवस्थान आहे. दर वर्षी शनिजयंतीला येथे मोठी यात्रा भरते. प्रत्येक शनिवारी अभिषेक व पूजा होत असते.

शेवगाव तालुक्यातील खरडगावी शैक्षणिक सुविधा तसेच बॅकेची सुविधा आहे. गावाच्या दक्षिणेला नानी नदी वहाते. शेवगावला काही काळापूर्वी "शिवग्राम" म्हणू ओळखले जाई, कारण तेथे महादेवाची ५ भव्य शिवमंदिरे आहेत. २०११ च्या जनगणनेनुसार शेवगावची लोकसंख्या ३८३७५ आहे.तालुक्यात चापडगाव हे ऐतिहासिक गाव आहे,चक्रधर स्वामींनी चापडगाव येथे "काटपाडी" नदीच्या काठी महादेवाच्या मंदिरात दोन दिवस मुक्काम केला असल्याचा महानुभाव पंथाच्या ग्रंथामध्ये उल्लेख आढळतो,चरपट या शब्दाचा अपभ्रंश होऊनच गावाचे नाव चापडगाव पडले.चापडगाव मोठे बाजारपेठेचे गाव असुन,गावातुन राज्य महामार्ग गेलेला आहे.

## शेवगावच्या आसपासची धार्मिक स्थळ
*चापडगाव-शेवगाव शहरापासून पंधरा कि.मी.अंतरावर असलेले हे गाव महानुभाव पंथाचे संस्थापक श्री चक्रधर स्वामी यांच्या विश्रांती स्थळ,आणि हेमाडपंथी बांधणीचे श्री रेणुका माता मंदिरासाठी प्रसिद्ध आहे.
* आव्हाने - शेवगाव शहरापासून साधारणपणे १५ किमी अंतरावर असणारे हे ठिकाण निद्रिस्त गणपती देवस्थानासाठी प्रसिद्ध आहे. 
* घोटण - शेवगाव शहरापासून साधारणपणे ७ किमी अंतरावर असलेले ठिकाण कालिका देवीच्या व पुरातन हेमाडपंती स्थापत्यशैली शिवमंदिरासाठी प्रसिद्ध आहे.
* बोधेगाव- शेवगाव शहरापासून पूर्वेला साधारणपणे २५ किमी अंतरावरील हे ठिकाण हिंदू आणि मुस्लिम  यांच्या ऐक्याचे प्रतीक असलेले श्री .साध्वी बन्नोमॉचा दर्गा  राज्यभर प्रसिद्ध आहे. येथे दरवर्षी कोजागरी पौर्णिमेनंतर येणाऱ्या गुरुवारी मोठी यात्रा भरते. ही यात्रा तीन ३ दिवस चालते. संदल, छबिना, कुस्त्या इ. कार्यक्रम होतात.  या यात्रेला राज्यभरातून भाविक व कोल्हापूर, सांगली, सातारा, पुणे या जिल्ह्यातील मल्ल कुस्त्यात सहभागी होण्याकरिता आवर्जून येतात.
* भगवानगड -शेवगाव शहरापासून साधारणपणे ४० किमी अंतरावरील हे ठिकाण संत भगवानबाबा यांच्या समाधीसाठी प्रसिद्ध आहे.  
* माळेगाव-ने - शेवगाव शहरापासून साधारणपणे ६ किमी अंतरावर असलेले 'धाकटे' शिखर शिंगणापूर (येथील महादेव देवस्थान प्रसिद्ध आहे.)
* मुंगी-गोदावरी नदीच्या तीरावरील या तिर्थक्षेञ गावाला ऐतिहासिक व पौराणिक वारसा लाभलेला आहे. जगदगुरू भगवान निम्बार्काचार्याचे हे जन्मस्थान असून येथे भगवान निम्बार्काचार्याचे भव्य मंदिर आहे. येथे दर्शनासाठी राजस्थानपासून भाविक येतात. शेवगावपासून ३० किमी वर असलेले हे गाव पैठण-पंढरपूर या पालखीमार्गावर आहे. मुंगीपासून पैठण हे तीर्थक्षेञ व पर्यटनस्थळ अवघ्या १० किमी अंतरावर आहे.
* सोनविहीर :- सोनेरी या टोपण नावानं ओळख असलेले सोनविहीरगाव हे शेवगाव मधील एक मध्यम खेडे आहे.सोनुबाई माता तसेच गहिनीनाथ उर्फ गैबीसाहब व भैरवनाथ मंदिर प्रसिद्ध आहेत. तसेच प्रत्येक वर्षी गैबीसाहब यात्रा मोठया उत्सहात भरते.
राहुरी

**राहुरी** हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील अहिल्यानगर जिल्ह्याच्या राहुरी तालुक्यातील एक शहर आहे. राहुरी अहिल्यानगर शहरापासून ४१ कि.मी. अंतरावर असून पुण्यापासून १६४ कि.मी. अंतरावर आहे. येथे महाराष्ट्रातील सर्वांत मोठे कृषी विद्यापीठ आहे. शहरापासून काही अंतराव‍र मुळा धरण आहे.

## हे सुद्धा पहा 
* राहुरी रेल्वे स्थानक 
*राहुरी बस स्थानक 

## संदर्भ 
वर्ग:अहिल्यानगर जिल्हा
राहाता

**राहाता** हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील अहमदनगर जिल्ह्याच्या राहाता तालुक्यातील एक शहर आहे.

## हे सुद्धा पहा 
* राहाता बसस्थानक

वर्ग:अहिल्यानगर जिल्हा
वर्ग:राहाता तालुका
स्त्री अभ्यास

**स्त्री अभ्यास** ही एक नव्याने घडत असलेली, आंतरशाखीय स्वरूपाचा आशय विकसित करू पाहणारी अशी ज्ञान शाखा आहे. स्त्री अभ्यास हे आंतर विद्याशाखीय विद्यापीठीय क्षेत्र आहे ज्यात स्त्री-वादी दृष्टीकोनातून समाजाचा राजकीय, आर्थिक, सामाजिक इतिहासाचा बहुसांस्कृतिक अभ्यास केला जातो' आणि ज्यात लिंगभाव, वर्ण, वर्ग, जात, लैंगिकता आणि इतर सामाजिक विषमतांची स्त्रीवादी चिकित्सा केली जाते.

विद्यापिठ अनुदान आयोग अनुदानीत स्त्री अभ्यास केन्द्रे, विविध ज्ञानशाखांमधील लिंगभाव परिप्रेक्ष्यातून संशोधन आणि अध्यापन करणारे अभ्यासक तसेच स्त्री चळवळींतील कार्यकर्ते हे सर्व स्त्री अभ्यास ज्ञान क्षेत्रात योगदान करणारे घटक मानले जातात.

## भारतातील स्त्री अभ्यास: उगम आणि विकास 
भारतातील स्त्री अभ्यासाचा प्रारंभ हा १९७० च्या मध्यावर झाला असे मानले जाते.  १९७१ साली शिक्षणमंत्रालय आणि समाजकल्याण यांच्या कायद्याप्रमाणे भारतीय स्त्रियांचा दर्जा यावर समिती स्थापन करण्यात आली. ह्या समितीचा 'समानतेच्या दिशेने' हा अहवाल भारतातील स्त्री अभ्यासाच्या प्रवासातील महत्त्वाचा दस्तऐवज मानला जातो. भारतातील पहिले स्त्री अभ्यास केंद्र हे एस. एन. डी. टी विद्यापीठात १९७४ साली सुरू झाले. त्याचा उद्देश स्त्रियांच्या स्थितीचा अभ्यास व विश्लेषण करणे हा होता.  भारतात स्त्री अभ्यास स्त्री चळवळीचे अंग म्हणून पुढे येऊन उच्च शिक्षणाच्या अवकाशामध्ये स्थिरावला.

## संदर्भ 
## हे सुद्धा पहा 
*स्त्री अभ्यास केंद्र
*क्रांतिज्योती सावित्रीबाई फुले स्त्री अभ्यास केंद्र
*मूक्ता साळवे
*स्त्रीवादी लेखिका
*लिंगभाव अभ्यास

वर्ग:स्त्री अभ्यास
वर्ग:स्त्रीवाद
कोपरगाव

**कोपरगाव** हे अहमदनगर जिल्ह्यातील कोपरगाव तालुक्याचे मुख्यालय असलेले शहर आहे.

## भौगोलिक स्थान 
कोपरगाव शहर अहमदनगर - मनमाड या राज्य महामार्ग क्र. १० वर अहमदनगरपासून ११५ किमी अंतरावर गोदावरी नदीकाठी वसलेले आहे. कोपरगावपासून मुंबईचे अंतर साधारणपणे २९६ कि.मी. आहे.
## संदर्भ 
वर्ग:अहिल्यानगर जिल्हा
वर्ग:महाराष्ट्रातील शहरे
वर्ग:कोपरगाव
सुषमा स्वराज

**सुषमा स्वराज** कौशल (जन्म : अंबाला, १४ फेब्रुवारी १९५२;   - नवी दिल्ली, ६ ऑगस्ट २०१९) ह्या सर्वोच्च न्यायालयाच्या माजी वकील व  भारतीय जनता पार्टीच्या एक वरिष्ठ नेत्या होत्या. त्या २६ मे २०१४ पासून ते २०१९पर्यंत भारताच्या परराष्ट्र मंत्री होत्या; इंदिरा गांधीनंतर हे पद घेणाऱ्या त्या दुसऱ्या महिला होत्या. त्या संसदेच्या सदस्य म्हणून सात वेळा आणि विधानसभेच्या सदस्य म्हणून तीन वेळा निवडून आल्या होत्या. १९७७ मध्ये  वयाच्या २५ व्या वर्षी त्या भारताच्या उत्तरेकडील राज्य असणाऱ्या हरियाणातील सर्वात तरुण कॅबिनेट मंत्री बनल्या.  त्यांनी १३ ऑक्टोबर १९९८ पासून ३ डिसेंबर १९९८ पर्यंत दिल्लीच्या ५ व्या मुख्यमंत्री म्हणून काम केले होते. इ.स. १९९६ आणि इ.स. १९९८च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये त्या दिल्ली राज्यातील दक्षिण दिल्ली लोकसभा मतदारसंघातून तर इ.स. २००९ सालातील निवडणुकांमध्ये मध्य प्रदेश राज्यातील विदिशा लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेल्या. त्या इ.स. २००० - २००९ या काळात राज्यसभेच्या सदस्या होत्या. त्यांनी अटलबिहारी वाजपेयी सरकारमध्ये माहिती आणि प्रसारणमंत्री, दूरसंचारमंत्री, आरोग्यमंत्री आणि संसदीय कार्यमंत्री ही मंत्रिपदे सांभाळली. त्या डिसेंबर इ.स. २००९ ते मे २०१४ दरम्यान लोकसभेतील विरोधी पक्षनेत्या होत्या.

२०१४ च्या भारतीय सार्वत्रिक निवडणुकीत त्या दुसऱ्यांदा मध्य प्रदेशातील विदिशा मतदारसंघातून ४,००,००० पेक्षा अधिक मतांच्या फरकाने जिंकून आल्या होत्या. २६ मे २०१४ रोजी केंद्रीय कॅबिनेटमध्ये ते परराष्ट्र मंत्री बनल्या. अमेरिकेतील प्रसिद्ध दैनिक वॉल स्ट्रीट जर्नलने स्वराज यांना भारताच्या 'आवडत्या राजकारणी' म्हणून निवडले.

AIIMS, नवी दिल्ली येथील डॉक्टरांच्या म्हणण्यानुसार, 6 ऑगस्ट 2019 रोजी रात्री हृदयविकाराच्या झटक्याने स्वराज यांचा मृत्यू झाला. २०२० मध्ये त्यांना सार्वजनिक व्यवहार क्षेत्रातील मरणोत्तर पद्मविभूषण, हा भारताचा दुसरा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार प्रदान करण्यात आला.

## प्रारंभिक जीवन आणि शिक्षण 
सुषमा स्वराज किंवा चिंकू स्वराज (पूर्वाश्रमीच्या शर्मा) यांचा जन्म १४ फेब्रुवारी १९५२ रोजी हरियाणातील अंबाला कॅन्टोन्मेंट येथे हरदेव शर्मा आणि श्रीमती लक्ष्मी देवी यांच्या पोटी झाला. त्यांचे वडील राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे एक प्रमुख सदस्य होते. त्यांचे आई-वडील पाकिस्तानातील लाहोरच्या धरमपूर भागातून भारतात स्थायिक झाले आहेत. स्वराज यांचे शिक्षण अंबाला छावणीतील सनातन धर्म महाविद्यालयात झाले असून त्यांनी संस्कृत व राज्यशास्त्र हे विषय घेऊन पदवी प्राप्त केली. त्यांनी पंजाब विद्यापीठ, चंदीगड येथे कायद्याचा अभ्यास केला.

## कारकीर्द 
१९७३ मध्ये, स्वराज यांनी भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयात वकील म्हणून काम करण्यास सुरुवात केली.
## पुरस्कार 
इ.स. २०२०चा मरणोत्तर पद्मविभूषण पुरस्कार दिनांक ८ नोव्हेंबर २०२१ रोजी भारताचे राष्ट्रपती रामनाथ कोविंद यांच्या हस्ते त्यांच्या कुटुंबियांना प्रदान करण्यात आला.

## मृत्यू 
६ ऑगस्ट २०१९ रोजी सुषमा स्वराज यांना संध्याकाळी हृदयविकाराचा झटका आला आणि त्यानंतर त्यांना तातडीने दिल्लीच्या एम्स रुग्णालयात नेण्यात आले, तेथेच त्यांचा मृत्यू झाला.

## संदर्भ 
वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:भारतीय परराष्ट्रमंत्री
वर्ग:दिल्लीचे मुख्यमंत्री
वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
वर्ग:भारतीय माहिती आणि प्रसारणमंत्री
वर्ग:भारतीय दूरसंचारमंत्री
वर्ग:भारतीय आरोग्यमंत्री
वर्ग:भारतीय संसदीय कार्यमंत्री
वर्ग:राज्यसभा सदस्य
वर्ग:लोकसभेतील विरोधीपक्षनेते
वर्ग:इ.स. १९५२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१९ मधील मृत्यू
वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते