जनार्दन वाघमारे

डॉ. **जनार्दन माधवराव वाघमारे** (११ नोव्हेंबर, १९३४ - २ मार्च, २०२६) हे एक भारतीय राजकारणी आणि शिक्षणतज्ज्ञ होते. त्यांनी महाराष्ट्रातून राज्यसभेत खासदार म्हणून काम केले. ते लातूर नगरपरिषदेचे अध्यक्ष देखील होते.

वाघमारे हे नांदेड येथील स्वामी रामानंद तीर्थ मराठवाडा विद्यापीठाचे संस्थापक कुलगुरू आणि लातूर येथील राजर्षी शाहू महाविद्यालयाचे प्राचार्य पदी काही काळ कार्यरत होते.

२०२२ मध्ये, वाघमारे यांना शिक्षण क्षेत्रातील त्यांच्या कार्यासाठी शाहू पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. 

वाघमारे यांचे २ मार्च २०२६ रोजी वयाच्या ९१ व्या वर्षी लातूर येथे निधन झाले.

## कारकिर्द 
### इंग्रजीमध्ये व्याख्याता म्हणून 
:* शिव औरंगाबाद, उमरगा (जि. धाराशिव) (१९५९-६२)
:* डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर महाविद्यालय, औरंगाबाद (1962-64)
:* देवगिरी कॉलेज, औरंगाबाद (१९६४-७०)
### प्राचार्य म्हणून 
:* राजर्षी शाहू महाविद्यालय, लातूर (1970-94)
### कुलगुरू म्हणून 
:* स्वामी रामानंद तीर्थ मराठवाडा विद्यापीठ, नांदेड (1994-1999)

## राज्यसभेचे सदस्य 
* राज्यसभेचे सदस्य (२००८-२०१४) आणि राज्यसभेत राष्ट्रवादी काँग्रेसचे मुख्य प्रतोद

::; संसदीय समितीची कामे
::* कृषी संसदीय स्थायी समिती.
::* मानव संसाधन विकास (HRD) वरील संसदीय स्थायी समिती.
::* परराष्ट्र मंत्रालयासाठी सल्लागार समिती.
::* संरक्षण मंत्रालयासाठी सल्लागार समिती.
::* नीतिमत्ता समिती (दोनदा)
::* गौण कायदे समिती.
::* संसद सदस्य लोकल एरिया डेव्हलपमेंट स्कीम (MPLAD) वरील समिती
::* छळ प्रतिबंधक विधेयक, २०१० वरील निवड समिती
::* गौण कायदे समिती
::* सार्वजनिक उपक्रम समिती.
::* लोकसंख्या आणि सार्वजनिक आरोग्यावरील संसदीय मंच.
::* आपत्ती व्यवस्थापनावरील संसदीय मंच.
::* हिंदी सल्लागार समिती (कृषी मंत्रालय, भारत सरकार, नवी दिल्ली)
::* भारत-जपान संसदीय मैत्री गट
::* भारत-इराक संसदीय मैत्री गट
::* नॉर्थ-ईस्टर्न हिल युनिव्हर्सिटी कोर्ट, शिलाँग (मेघालय)
::* इंडियन मेरीटाईम युनिव्हर्सिटी, चेन्नईचे न्यायालय

## वाघमारे यांचे प्रकाशित साहित्य 
डॉ. जनार्दन माधवराव वाघमारे यांनी मराठी आणि इंग्लिश अशा दोन्ही भाषेत लेखन केले आहे.

### वैचारिक
* ‘अमेरिकन नीग्रो : साहित्य आणि संस्कृती’ (१९७८) हा पहिला अमेरिकन नीग्रोंचे विवेचन करणारा ग्रंथ. 
* ‘आजचे शिक्षण : स्वप्न आणि वास्तव’ (१९९३) 
* चिंतन एका कुलगुरूचे’ (१९९९) 
* ‘चिंतनयात्रा’ (२००४) 
* ‘दलित साहित्याची वैचारिक पार्श्वभूमी’ (२०१३)
* ‘परिवर्तन : संकल्पना, वेध आणि वास्तव’ (१९९९) 
* ‘प्राथमिक शिक्षण : यशापयश आणि भवितव्य’ (१९८२)
* ‘बदलते शिक्षण : स्वरूप आणि समस्या’ (२००९)
* ‘डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर आणि जातिअंताचा लढा’ (१९९०)
* ‘डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचे क्रांतिकारक शैक्षणिक विचार आणि कार्य’ (२०१५) 
* ‘महाराष्ट्रातील राजकारण व समाजकारण’ (१९८०) 
* ‘माझे मूळ : माझे कूळ’ (२०१५) 
* ‘लोकशाही आणि शिक्षण’ (२०१२)
* ‘विमर्श’ (२०१५)
* ‘विचारमुद्रा’ (२०११)
* ‘शरद पवार : व्यक्तित्व, कर्तृत्त्व आणि नेतृत्व’ (२०१६) 
* ‘शिक्षण : समाज परिवर्तन व राष्ट्रीय विकास’ (१९८४)
* ‘संपादन : कर्तृत्त्वाचा सह्याद्री’ (२०१३) 
* ‘साहित्यचिंतन’ (१९९६) 
* ‘स्वातंत्र्य : एक चिंतन’(२०१६)
* 'हाक आणि आक्रोश’ (१९८४)

### प्रवासवर्णन 
* ‘ज्ञान - विज्ञानाच्या देशात’ (२००५)

### कादंबरी 
* ‘बखर एका खेड्याची’ (२००५)

### आत्मचरित्रात्मक कादंबरी 
* ‘चिंतन एका नगराध्यक्षाचे’ (२००६)
* ‘मूठभर माती’ (२००६)

### व्यक्तिचित्रणे 
* ‘जीवनरेखा’ (२००?) 
* मला माहित असलेले शरद पवार (संपदित, नऊ सहलेखक)
* ‘व्यक्तित्व आणि कर्तृत्त्व’ (२०१५)
* ‘व्यक्तिवलये’ (२००५) 
* ‘स्वामी दयानंद सरस्वती : विचार, कार्य व कर्तृत्त्व’ (२०१०)

### ललित लेखसंग्रह 
* बखर एका खेड्याची
* ‘मंथन’ (२०१०) 
* ‘मातीवरच्या ओळी’ (२०१०) 
* यमुनेचे पाणी
* राज्यसभेतील सहा वर्षे (२००८ ते २०१४) 
* ‘सहजीवन’ (२०१२)

### अनुवादित ग्रंथ 
* ‘एक शिक्षाविद् का चिंतन’ (१९९९) 
* ‘ध्यास परिवर्तनाचा’ (२०११) हा गौरवग्रंथ 
* ‘महर्षि दयानन्द सरस्वती : विचार, कार्य और कृतित्व’ (२०१२) 
* ‘दलित साहित्य की वैचारिक पृष्ठभूमि’ (२०१३)
* ‘समाज परिवर्तन कि दिशाएँ’ (हिंदी, १९९५) 
* ‘संवाद’ (२००६) :  हा आकाशवाणीवरचा भाषणसंग्रह
* ‘साहित्यचिंतन’ (२०१६)

### इंग्लिश साहित्य 
* ‘My Days In Parliament’ (२०१७)
* ‘The Horizons And Beyond’ (२००६)
* ‘The Quest for Black Identity’ (२००२) 
* ‘Sharad Pawar : A Profile in Leadership’ (२००९)

## संदर्भ 
वर्ग:उस्मानिया विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी
वर्ग:सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी
वर्ग:भारतीय बौद्ध
वर्ग:महाराष्ट्रातील राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाचे राजकारणी
वर्ग:मराठी राजकारणी
वर्ग:इ.स. २०२६ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९३४ मधील जन्म
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:स्वामी रामानंद तीर्थ मराठवाडा विद्यापीठ
वर्ग:राज्यसभा सदस्य