open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
१ (संख्या)

*** १ - एक ***   ही पहिली  नैसर्गिक संख्या आहे, ती ०  नंतरची आणि  २  पूर्वीची पूर्णांक संख्या आहे.  इंग्रजीत: 1 - one .
एक, एकक, एकता, एकरुप,.... 
thumb| एक या अंकाचा विकास
	
## गुणधर्म
* जेव्हा आपण कोणत्याही संख्येला १ ने गुणतो तेव्हा उत्तर तीच संख्या येते.
* १  ही विषम संख्या आहे.
१ ही मूळ पण नाही आणि संयुक्त पण नाही.
* फिबोनाची संख्या,०, १, १, २, ३, ५, ८, १३, २१, ३४, ५५, ८९, १४४, ...
* १ ही एक स्व: संख्या आहे
* ही एक कापरेकर संख्या आहे,  १२ = १ , १  = ० + १
* १ ही पूर्ण घन संख्या आहे.
* १ ही पूर्ण वर्ग संख्या आहे.
* \frac{1}{2}+\frac{1}{4}+\frac{1}{8}+\frac{1}{16}+ \ldots = 1
* x^1=\frac{x}{1}=x*1=1

### आकडेमोडीचे मूळ कोष्टक 
## वेगवेगळ्या क्षेत्रात संख्या म्हणून वापर
* १ हा हायड्रोजन-Hचा अणु क्रमांक आहे.
* तर्क आणि इलेक्ट्रॉनिक्स १ मध्ये सत्य दर्शवते.
* बायनरी संख्या प्रणालीमध्ये फक्त ० आणि १ वापरला जातो.
* ० म्हणजे भौतिक उपकरण बंद आहे असे दर्शवले जाते.
* इ.स. १
* राष्ट्रीय महामार्ग १
**भारतीय संस्कृतीत**

* एक : ईश्वर, सूर्य, पृथ्वी, गणपतीचा दात, ब्रह्म
* संख्या महात्म्य १
* एकधर्मी
* प्रतिपदा - १ ली तिथी
* एक म्हणजे सगुण ब्रह्म किंवा गुण आणि स्वरूप असलेले ब्रह्म यांचे प्रतीकात्मक प्रतिनिधित्व.
* एक ओंकार

## हे सुद्धा पहा 
* संख्या	
* अंक	
* अंकगणित	
* गणित	
वर्ग: पूर्णांक संख्या	
वर्ग: संख्या
शाहडोल विभाग

'''''' मध्यप्रदेशातील दहा प्रशासकीय विभागांपैकी एक आहे.

## जिल्हे
या विभागात शाहडोल, उमरिया आणि अनूपपूर हे जिल्हे येतात.

## मुख्यालय
या विभागाचे मुख्यालय शाहडोल येथे आहे. 

## संदर्भ
वर्ग:मध्य प्रदेशमधील विभाग
उज्जैन विभाग

'''''' मध्यप्रदेशातील दहा प्रशासकीय विभागांपैकी एक आहे.

## जिल्हे
या विभागात हे जिल्हे येतात.
*उज्जैन
*देवास
*मंदसौर
*नीमच
*शाजापूर
*रतलाम

## मुख्यालय
या विभागाचे मुख्यालय उज्जैन येथे आहे. सध्याचे उज्जैन विभागाचे विभागीय आयुक्त टी. धर्माराव आहेत.

## संदर्भ
* http://www.commissionerujjain.nic.in/ 

वर्ग:मध्य प्रदेशमधील विभाग
पश्चिम अहमदाबाद लोकसभा मतदारसंघ

**अहमदाबाद पश्चिम** हा भारत देशाच्या गुजरात राज्यामधील २६ लोकसभा मतदारसंघांपैकी एक आहे. हा मतदारसंघ २००८ साली निर्माण करण्यात आला. 

## खासदार
वर्ग:गुजरातमधील लोकसभा मतदारसंघ
वर्ग:अहमदाबाद जिल्हा
वर्ग:लोकसभा मतदारसंघ
रामदास पाध्ये

'''''' हे बोलक्या बाहुलीचे निर्माते आणि त्यांचे प्रयोग करणारे कलाकार आहेत.

मराठी भाषेतील आद्य नाटककार विष्णूदास भावे यांनी अगदी बारीकसारीक हालचाली करू शकतील अशा असंख्य कळीच्या लाकडी बाहुल्या बनवून ठेवल्या होत्या. रंगमंचावर सीता स्वयंवर नाटकाचा प्रयोग त्या बाहु्ल्या वापरून करावयाचा त्यांचा इरादा होता.  विष्णूदास भाव्यांनी बनवलेल्या त्या बाहुल्या पुढे रामदास पाध्ये या कलावंताच्या हातात आल्या. त्यांनी व त्यांच्या पत्‍नी अपर्णा पाध्ये यांनी खूप दिवस खटपट करून भाव्यांच्या बाहुल्यांच्या रहस्याचा छडा लावला, आणि एके दिवशी, विष्णूदास भाव्याना रंगमंचावर करता न आलेला सीता स्वयंवराचा प्रयोग त्याच बाहुल्या वापरून केला.
तुतारी

thumb|right|250px|तुतारी फुंकणारा तुतारीवाला (मुंबई, इ.स. २००६)
**तुतारी** (स्त्रीलिंगी नाम; अनेकवचन: **तुताऱ्या**) हे भारतीय उपखंडात, विशेषकरून महाराष्ट्रात, प्रचलित असणारे एक सुषिर (म्हणजे तोंडाने फुंकून वाजवण्याचे) वाद्य आहे. ही आकडेबाज वळणाची, म्हणजे साधारणतः इंग्रजी 'सी' किंवा 'एस' आकाराची असते व तिचा आकार वाजविणाऱ्याच्या तोंडाकडे निमुळता होत आलेला असतो. सर्वसाधारणपणे, हे पितळेचे किंवा प्राण्यांच्या शिंगाचे बनविलेले असते. मात्र सध्या अन्य धातू व मिश्रधातूंमध्येही तुताऱ्या बनवल्या जातात.

तुतारीला 'शृंग', 'रणश्रृंग', 'सिंगा', 'कुरुडूतू' किंवा 'कोम्बू' असेही म्हणतात. 

## वापर 
दुवा=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1a/Ranasringa_MET_89.4.161_slide.jpg/220px-Ranasringa_MET_89.4.161_slide.jpg|इवलेसे| 1880 चा रणसिंगा, सध्या मेट्रोपॉलिटन म्युझियम ऑफ आर्टच्या संग्रहात आहे

महाराष्ट्रातील तुतारी हे केवळ राजेशाही परंपरांशी जोडलेले नसून सध्याचे राजकीय प्रतीक म्हणून टिकून आहे. दक्षिण भारतात, श्रीलंका आणि नेपाळमध्येही हे वाद्य वाजवले जाते. पूर्वी लढाईस तोंड फुटणे किंवा राजाचे आगमन होणे, इत्यादी प्रसंगी तुतारी फुंकली जात असे. वर्तमान काळात लग्नप्रसंगात किंवा सभासमारंभांच्या उद्घाटनप्रसंगी हिचा वापर होताना आढळतो. हे सणांच्या काळात आणि धार्मिक कार्यक्रमांमध्ये वाजवले जाते. हे लग्नासाठी आणि लष्करी संगीतात देखील वाजवले जाते.

## चित्रदालन 

चित्र:MorachiEntryGate.jpg|तुतारीवाल्याचे शिल्प : मोराची चिंचोली, महाराष्ट्र
चित्र:Tutariwala.jpg|तुतारीवाला

## संदर्भ 
वर्ग:महाराष्ट्राची संस्कृती
वर्ग:सुषिर वाद्ये
चेर्निहिव्ह ओब्लास्त

'''''' () हे युक्रेन देशाचे एक ओब्लास्त आहे. हे ओब्लास्त युक्रेनच्या उत्तर भागात रशिया व बेलारूस देशांच्या सीमेजवळ वसले आहे. 

## बाह्य दुवे
*अधिकृत दालन 

वर्ग:युक्रेनचे ओब्लास्त
अशोक हांडे

हे एक मराठी गायक, पटकथाकार, लेखक, दिग्दर्शक व नाटककार आहेत. ते 'चौरंग' या त्यांच्या संस्थेमार्फत लोककलेला व नाट्यकलेला प्रोत्साहन देण्याचे कार्य करीत आहेत.

## प्रसिद्ध कलाकृती 
* मराठी बाणा
* आवाज की दुनिया
* आजादी ५०
* माणिकमोती

## संदर्भ
## बाह्य दुवे
* अशोक हांडे व चौरंग यांबद्दल माहिती
* चौरंग संस्थेचे संकेत स्थळ. (इंग्रजी मजकूर)

हांडे, अशोक
हांडे, अशोक
रिव्ह्ने ओब्लास्त

'''''' () हे युक्रेन देशाचे एक ओब्लास्त आहे. हे ओब्लास्त युक्रेनच्या ईशान्य भागात बेलारूस देशाच्या सीमेवर वसले आहे.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत दालन  

वर्ग:युक्रेनचे ओब्लास्त
जिनोम (लिनक्स)

'"जिनोम"' (किंवा दुसरा प्रचलीत उच्चार - "नोम") एक डेस्कटॉप पर्यावरण आणि चित्रात्मक user interface आहे. जिनोम पूर्णतया मुक्त आणि मोफत सॉफ्टवेअरपासून बनलेले आहे. हा आंतरराष्ट्रीय पातळीवरचा प्रकल्प आहे. जिनोम "ग्न्यू" प्रकल्पाचा भाग आहे.

वर्ग:लिनक्स
अमजद अली खान

अमजद अली खान हे एक भारतीय सरोद वादक आहेत. खान यांना २००१ साली पद्म विभूषण पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.      

वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:भारतीय संगीतकार
वर्ग :संगीत नाटक अकादमी पुरस्कारविजेते
वर्ग:सरोदवादक
युक्रेनचा ध्वज

**युक्रेनचा ध्वज** () निळ्या व पिवळ्या रंगाच्या दोन आडव्या पट्ट्यांचा बनला आहे.

## अध्यक्षीय ध्वज 
## लष्करी ध्वज 
## ओब्लास्तांचे ध्वज 

File:Flag_of_Cherkasy_Oblast.png|चेर्कासी ओब्लास्त
File:Flag of Chernivtsi Oblast.svg|चेर्निव्हत्सी ओब्लास्त
File:Flag_of_Dnipropetrovsk_Oblast.png|द्नेप्रोपेत्रोव्स्क ओब्लास्त
File:Flag_of_Donetsk_Oblast.svg|दोनेत्स्क ओब्लास्त
File:Flag of Ivano-Frankivsk Oblast.svg|इव्हानो-फ्रांकिव्ह्स्क ओब्लास्त
File:Flag_Kh-region.png|खार्कीव्ह ओब्लास्त

File:Flag of Khmelnytskyi Oblast.svg|ख्मेल्नित्स्की ओब्लास्त
File:Flag_of_Kirovohrad_Oblast.png|किरोव्होराद ओब्लास्त
File:Flag of Kyiv Oblast.svg|क्यीव ओब्लास्त
File:Flag_of_Luhansk_Oblast.png|लुहान्स्क ओब्लास्त
File:Flag of Lviv Oblast.svg|लिव्हिव ओब्लास्त
File:Flag of Mykolaiv Oblast.svg|मिकोलाइव्ह ओब्लास्त
File:Flag of Odesa Oblast.svg|ओदेसा ओब्लास्त
File:Flag_of_Poltava_Oblast.svg|पोल्ताव्हा ओब्लास्त
File:Flag_of_Rivne_Oblast.png|रिव्ह्ने ओब्लास्त
File:Flag_of_Sumy_Oblast.png|सुमी ओब्लास्त
File:Flag_of_Ternopil_Oblast_(2001-2003).svg|तेर्नोपिल ओब्लास्त
File:Flag of Vinnytsia Oblast.svg|व्हिनित्सिया ओब्लास्त
File:Flag_of_Volhynian_Oblast.svg|व्होलिन ओब्लास्त
File:Flag of Zaporizhia Oblast.svg|झापोरिझिया ओब्लास्त
File:Flag_of_Zhytomyr_Oblast.svg|झितोमिर ओब्लास्त

## क्राइमिया 

File:Flag of Crimea.svg|क्राइमिया

## विशेष शहरे 

File:Flag of Kyiv Kurovskyi.svg|क्यीव
File:Flag of Sevastopol.svg|सेव्हास्तोपोल

## ऐतिहासिक ध्वज 

File:Flag of Bukowina.svg|Flag of Bukovyna
File:Flag of the Crimean Tatar people.svg|Historical flag of Crimean Tatars
File:Flag of Crimean People's Republic 1917.svg|Crimean People's Republic
File:Cossacks Flag (1762).jpg|Historical flag of the Zaporozhian Cossacks
File:Flagget til Galizien og Lodomerien (1849-1890).png|Flag of Galicia
File:Flag of the Galician SSR.png|Flag of the Galician SSR
File:Flag_of_Ukrainian_People's_Republic_1917.svg|A version of flag used by the Ukrainian People's Republic
File:Naval_Ensign_of_Ukraine_1918_January.svg|Naval flag of the Ukrainian People's Republic
File:Flag of Ukrainian SSR.svg|सोव्हिएत युक्रेनचा ध्वज (1949)
File:Flag of the Ukrainian SSR (1927-1937).svg|Flag of the Ukrainian SSR (1927)
File:Flag of the Ukrainian Insurgent Army.svg|Flag of the Ukrainian Insurgent Army

## टीपा 
वर्ग:देशानुसार ध्वज
ध्वज
दीनानाथ मनोहर

**दीनानाथ मनोहर** (जन्मदिनांक २२-९-४० - हयात) हे मराठी कादंबरी व कथाकार आहेत.

## प्रकाशित साहित्य 
## ई-पुस्तके
दीनानाथ मनोहर यांची ‘रोबो’ ही कादंबरी ग्रंथालीच्या स्थापनेच्या वेळी १९७५ साली प्रकाशित झालेल्या पहिल्या तीन पुस्तकांपकी एकआहे. त्यानंतर दीनानाथ मनोहर यांच्या बऱ्याच कादंबऱ्या आल्या. रोबोचे पुनर्मुद्रण व्हावं अशी दीनानाथ मनोहरांची खूप इच्छा होती. पण अनेक कारणांनी ते होत नव्हते. शेवटी ई साहित्याने तीन वर्षांपूर्वी ती पीडीएफ ई-पुस्तक म्हणून काढली आणि ती पुन्हा प्रकाशात आली. त्यानंतर ती मुंबई विद्यापीठाने अभ्यासक्रमात लावली. त्यापाठोपाठ शब्द प्रकाशनाने रोबो छापलीदेखील. आता दीनानाथ मनोहरांनी आपली आत्तापर्यंतची सर्व प्रकाशित म्हणजे आठ पुस्तके ई पुस्तक स्वरूपात काढायचे ठरवले असून ती हलन्त प्रकाशित करीत आहे.

## पुरस्कार व गौरव 
* अध्यक्ष, तिसरे अण्णाभाऊ साठे साहित्य संमेलन, नांदेड, इ.स. २०११
* ’शब्द द बुक गॅलरी‘चा भाऊ पाध्ये साहित्यगौरव शब्द पुरस्कार‘ (एप्रिल २०१३)

## बाह्य दुवे
* 
* 

वर्ग:मराठी लेखक
ओदेसा ओब्लास्त

'''''' () हे युक्रेन देशाचे सर्वात मोठे ओब्लास्त आहे. हे ओब्लास्त युक्रेनच्या दक्षिण भागात वसले असून त्याच्या पश्चिमेला मोल्दोव्हा देश तर दक्षिणेला रोमेनिया देश आणि काळा समुद्र आहेत. 

ओदेसा शहर येथील प्रशासकीय केंद्र आहे.

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत दालन  

वर्ग:युक्रेनचे ओब्लास्त
वर्ग:ओदेसा ओब्लास्त
द्नेप्रोपेत्रोव्स्क ओब्लास्त

'''''' () हे युक्रेन देशाचे एक ओब्लास्त आहे. हे ओब्लास्त युक्रेनच्या मध्य-पूर्व भागात वसले असून क्षेत्रफळ व लोकसंख्या ह्या दोन्ही बाबतीत त्याचा युक्रेनमध्ये दुसरा क्रमांक लागतो. 

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत दालन  

वर्ग:युक्रेनचे ओब्लास्त
झापोरिझिया ओब्लास्त

'''''' () हे युक्रेन देशाचे एक ओब्लास्त आहे. हे ओब्लास्त युक्रेनच्या आग्नेय भागात वसले असून त्याच्या आग्नेयेला काळा समुद्र आहे. 

## बाह्य दुवे 
*अधिकृत दालन 

वर्ग:युक्रेनचे ओब्लास्त
*
मालोजी भोसले

## बालपण
## मालोजीराजेंचे लग्न
मालोजींचे यांचे लग्न फलटणचे देशमुख वणंगोपाळ निंबाळकर यांची कन्या ऊमाबाई हिच्याशी झाले होते. त्यांना लवकर संतान होईना म्हणून मालोजी व उमाबाई यांना वाईट वाटत होते. त्यांनी नगरचा पीरशहा शरीफ़ यांस नवस केला.  त्याच्या अनुग्रहाने उमाबाईला १५९४ व १५९७ला दोन मुले झाली.
* त्यांची नावे शहाजी व शरीफजी अशी ठेवण्यात आली. 
पुढे शहाजींना थोरले संभाजी, शिवाजी व व्यंकोजी ही ३ मुले झाली.

## कारकीर्द
बाबाजीराव भोसले यांचे चिरंजीव मालोजीराजे भोसले हे पराक्रमी, युद्धप्रसंगी दाखवायची बुद्धिमत्ता असलेले व उत्तम प्रशासक होते. भोसले घराण्यांच्या उत्कर्षाचा पाया मालोजी यांनी घातला.वेरुळ येथील घृष्णेश्वर मंदिराचा जीर्णोद्धार करून मालोजीची पत्नी उमाबाई हिच्या हस्ते पिंडीला अभिषेक करण्यात आला. मंदिराच्या तटामध्ये दास मालोजी बाबाजी भोसले व विठोबा बाबाजी भोसले असा आपला व आपल्या भावाच्या नावावर बसवलेला शिलालेख आजही पहावयास मिळतो. मालोजीनी साताऱ्यातील श्रीशिखरशिंगणापूरच्या डोंगराच्या पायथ्याशी भिंत बांधून तलाव तयार केला आणि यात्रेकरूंचा दुवा मिळवला. निजामशाहीने औरंगाबादेत ’मालपुरा’ व ’विठापुरा’अशा दोन पेठा भोसले घराण्याच्या नावे वसवल्या. मालोजीचा पराक्रम वाढतच गेला. आपल्या  कामगिरीने मालोजीनी बुऱ्हाण निजामाचा विश्वास संपादन केला.त्यामुळे सरहद्दीवरील इंदापूरच्या बाजूच्या शत्रूचा बदोबस्त करण्याची कामगिरी निजामाने मालोजीवर सोपवली. या वेळी झालेल्या एका लढाईत मोठा पराक्रम गाजवून मालोजी रणक्षेत्रावर  धारातीर्थी पडले. भोसले घराण्यातील वीराच्या पराक्रमाचे ’पहिले स्मारक’ मालोजीच्या छत्रीच्या रूपाने इंदापूरला बांधले गेले.

## शहाजींचे लग्न
मालोजींचा मुलगा शहाजी व लखुजी जाधवांची मुलगी जिजाऊ हे लहानपणी एकत्र खेळत असत. पण घरातील विरोधामुळे लखुजींनी संबंध नाकारले. मालोजींना कमी लेखले गेले. मालोजी पुन्हा वेरूळला आले. तिथे त्यांना देवीचा दृष्टांत होऊन द्रव्याने भरलेला हंडा सापडला. त्यातून मालोजींनी हजारो घोडे घेतले व आपली फौज तयार ते करून सरदार बनले. निजामशाहीवर मोगलाचे संकट आल्याने मालोजी भोसले निजामशाहीत कर्तबगार सरदार बनले व लखुजी जाधवांनी आपली मुलगी शहाजींना देऊन सोयरीक जमवली.

## भोसले यांची वंशावळ
#सजनसिंघ 
#दिलीपसिंघ 
#सिंघजी 
#भोसाजी 
#देवराज 
#इंद्रसेन 
#शुभकृष्ण 
#रूपसिंघ 
#भूमींद्र 
#धापजी 
#बरहटजी 
#खेलोजी 
#कर्णसिंघ 
#संभाजी 
#बाबाजी 
#मालोजी 
#शहाजी 
#शिवाजी
#संभाजी
#शाहू....

## संदर्भ
"राजा शिवछत्रपती", लेखक : बाबासाहेब पुरंदरे
"ऐतिहासिक व्यक्तिमत्त्वे", स्थळ : [www.manase.org]
सिद्धान्त विजयः पृष्ट ८४-८५
आनंद घोरपडे लिखित "शिवछत्रपती समज-अपसमज"
प्रा. रा आ. कदम, 'कदम्ब' लिखित "क्षत्रियकुलावतंस छत्रपती श्रीशिवाजी महाराज"

वर्ग:भोसले घराणे
वर्ग:ऐतिहासिक व्यक्ती
वर्ग:निजामशाही
वर्ग:सैनिकी पेशातील मराठी व्यक्ती
जोसेफ ल्योन्स

इवलेसे|250px|
**जोसेफ ल्योन्स** (१५ सप्टेंबर, इ.स. १८७९ - ७ एप्रिल, इ.स. १९३९) हे ऑस्ट्रेलियाचे १०वा पंतप्रधान होते. हे जानेवारी १९३२ पासून मृत्यूपर्यंत सत्तेवर होते.

वर्ग:ऑस्ट्रेलियाचे पंतप्रधान
वर्ग:अत्यंत छोटी पाने
वर्ग:इ.स. १८७९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९३९ मधील मृत्यू
प्रमोद कांबळे

'''''' (जन्म : ११ ऑगस्ट, १९६४) हे एक मराठी चित्रकार आणि शिल्पकार आहेत. 

प्रमोद कांबळे यांचे वडील आणि परिवारातील इतर लोक हे कला क्षेत्रातील असल्यामुळे त्यांना हे कलागुण लहानपणापासुनच मिळाले. वडील कला महाविद्यालयात मुख्याध्यापक होते.  त्यामुळे प्रमोद कांबळे यांच्या कलाशिक्षणास लहानपणीच सुरुवात झाली.  ७वी इयत्तेत असताना त्यांना मूर्तिकलेच्या शिक्षणासाठी राष्ट्रीय शिष्यवृत्ती मिळाली. त्यांनी अहमदनगरच्या प्रगत कला महाविद्यालयातून फाऊंडेशन कोर्स आणि कला शिक्षक डिप्लोमा कोर्स पूर्ण केला. मूर्तिकार बनण्याची त्यांची प्रबळ इच्छा त्यांना जे जे स्कूल ऑफ आर्टला घेऊन गेली. तेथे त्यांनी मूर्तिकलेचा आणि मॉडेलिंगचा डिप्लोमा मिळवला.. शैक्षणिक काळात त्यांना अनेक पुरस्कार मिळाले. याच काळात त्यांनी विविध कला दिग्दर्शकांसोबत कामही केले. नंतर त्यांनी अहमदनगरला येऊन आपला स्टुडिओ सुरू केला.

## विशेष कार्य
प्रमोद कांबळे यांनी भारतातील नामवंत ५०० व्यक्तींची चित्रे अहमदनगर महानगरपालिकेच्या महावीर कलादालनातील ६५ फूट X १७ फूट आकारमानाच्या भिंतीवर काढली आहेत. काही महिन्यामध्येच केवळ पेन्सिलीच्या साहाय्याने इ.स. १९९७ साली त्यांनी हे जगातील सर्वात मोठे पेन्सिल चित्र पूर्ण केले. भारतीय स्वातंत्र्याच्या सुवर्ण महोत्सवाच्या दिवशी हे चित्र त्यांनी राष्ट्राला अर्पण केले

## भूषवीत असलेली पदे व भूषवलेली पदे
* सदस्य, महाराष्ट्र तांत्रिक शिक्षण मंडळ अभ्यासक्रम समिती .
* सदस्य, राज्यस्तरीय कला प्रदर्शन .
* परीक्षक, कला संचालनालय
* सदस्य रोटरी क्लब, अहमदनगर
* संस्थापक, कलाजगत न्यास, अहमदनगर.
* संचालक कलाश्री क्रिएशन्स, अहमदनगर.
* सदस्य, मतिमंद शाळा समिती, अहमदनगर.
* सदस्य, रचना कला महाविद्यालय, अहमदनगर.
* सदस्य, सुनीता चित्रकला महाविद्यालय, श्रीरामपूर.
 
## कारकीर्द
## पुरस्कार (एकूण ३२)
'* विखे पाटील साहित्य जीवन गौरव' पुरस्कारामधील " कला गौरव पुरस्कार " त्यांना १३ ऑगस्ट इ.स.२०११ला देण्यात आला.
* द स्पिरिट व वॉर मेमोरिअल बद्दल भारतीय लष्कराकडून सन्मान.
* चित्रकूट, नन्ही दुनिया बद्दल राष्ट्रपतींकडून सन्मान.
* बॉम्बे आर्ट सोसायटी पुरस्कार.
* राज्य सरकारचा उत्कृष्ट चित्र-शिल्प पुरस्कार.
* सीड प्रदर्शन पुरस्कार.
* अशोक जैन पुरस्कार.
* सावेडी भूषण पुरस्कार.

प्रमोद कांबळे यांनी बनवलेल्या वन्य प्राण्यांची शिल्पे पाहण्यासाठी आणि अहमदनगर येथील यांची कार्यशाळा व स्टुडिओ पाहण्यासाठी गावोगावची माणसे येतात.

## हेही पहा
* शिल्पकार करमरकर
* रावबहादूर गणपतराव म्हात्रे
* रघुनाथ फडके
* बाबुराव पेंटर
* शिल्पकला
* चित्रकला

वर्ग:कला
वर्ग:मराठी शिल्पकार
वर्ग:कलाकार
वर्ग:मराठी शिल्पकार
वर्ग:शिल्पकार
वर्ग:इ.स. १९६४ मधील जन्म
अरुणा रॉय

**अरुणा रॉय** (२६ मे, इ.स. १९४६, चेन्नई - हयात) ह्या भारतातील सामाजिक कार्यकर्त्या आहेत.अरुणा रॉय, शंकर सिंग, निखिल डे आणि इतर अनेकांसह मजदूर किसान शक्ती संघटनेनी "मजदूर किसान शक्ती संघ" याची स्थापना केली. त्या त्यांच्या समाजातील दुर्बल घटकांसाठी केलेल्या कामाबद्दल ही ओळखले जात असे.तसेच त्या एनएसीचा सदस्य देखील होत्या.
राष्ट्रीय सल्लागार समिती ज्याची स्थापना युपीए -१ च्या सरकारने केली होती, ज्याची अध्यक्षता सोनिया गांधी यांच्या नेतृत्वाखाली झाली होती.

## सुरुवातीचे जीवन 
अरुणा रॉय यांचा जन्म चेन्नईत झाला.पण त्या दिल्लीत वाढल्या. जेथे त्यांचे वडील सरकारी कर्मचारी होते. त्यांनी इंद्रप्रस्थ महाविद्यालय,दिल्ली विद्यापीठात इंग्रजी साहित्याचा अभ्यास केला.
१९६८ आणि १९७४ दरम्यान त्यांनी भारतीय प्रशासकीय सेवेमध्ये एक नागरी सेवक म्हणून काम केले.
## मजदूर किसान शक्ती संघ
रॉय यांनी राजकीय सेनेतून राजीनामा दिला आणि गरीब आणि दुर्लक्षित असलेल्या विषयांवर काम करायला सुरुवात केली. त्यांनी राजस्थानच्या तिलोनिया येथील सोशल वर्क अँड रिसर्च सेंटर (एसडब्ल्यूआरसी) मध्ये प्रवेश घेतला. १९८७ मध्ये त्यांच्या सोबत निखिल डे, शंकरसिंह आणि इतरांनी मजदूर किसान शक्ती संघटनेची स्थापना केली.

भारताच्या माहितीचा अधिकार कायद्याच्या अंमलबजावणीसाठी संघर्ष करणाऱ्या कामगारांसाठी योग्य आणि समान वेतन देण्याकरिता एमकेएसएसने सुरुवात केली. अरुणा रॉय एमकेएसएस आणि पीपल्स माहिती अधिकार (एनसीपीआरआय) च्या माध्यमातून भारत सरकारच्या माहीती आंदोलनाच्या एक नेता बनल्या.जे २००५ मध्ये माहिती अधिकार कायद्याच्या अंतरावर यशस्वी ठरले.
## मोहिमा
अरुणा रॉय गरिबांच्या हक्कांसाठी दुर्लक्षित मोहिमेत आघाडीवर आहे. यामध्ये महत्त्वाचे म्हणजे माहितीचा अधिकार, काम करण्याचा अधिकार (एनआरईजीए),आणि आहार अधिकार असे आहे. अधिक अलीकडे, पेन्शन परिषदेचे सदस्य म्हणून असंघटित क्षेत्रातील कर्मचा-यांसाठी सार्वत्रिक,गैर-अंशदायी निवृत्तीवेतनासाठी आणि एनसीपीआरआय आणि व्हिस्लेब्लॉअर प्रोटेक्शन लॉ अँड तक्रार निवारण या कायद्याची अंमलबजावणी करण्यासाठी त्या सहभागी झाल्या आहेत.
## पुरस्कार आणि इतर कार्य
त्यांनी राजीनामा दिला तेव्हा २००६ पर्यंत त्यांनी राष्ट्रीय सल्लागार परिषदेचे सदस्य म्हणून सेवा केली.२००० साली, त्यांना कम्युनिटी लीडरशिपसाठी रमन मॅगसेसे पुरस्कार मिळाला.

## बाह्य दुवे (इंग्रजी) 
*Official Website of the Mazdoor Kisan Shakti Sangathan, headed by Aruna Roy 
*Right to Information website 
*RTI history and growth in India
*NDTV interview 
*The idea of India by Aruna Roy मिंट
*The Rediff Interview/ Aruna Roy रीडिफ.कॉम
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:भारतीय समाजसेवक
वर्ग:इ.स. १९४६ मधील जन्म
वर्ग:मॅग्सेसे पुरस्कारविजेते
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
पूर्व परिधीय द्रुतगतीमार्ग

**ईस्टर्न पेरीफेरल एक्सप्रेसवे** किंवा **राष्ट्रीय द्रुतगतीमार्ग २** हा भारताच्या राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्राच्या पूर्वक्डून धावणारा अर्धवर्तूळाकार द्रुतगती मार्ग आहे. ईस्टर्न पेरीफेरल एक्सप्रेसवे व वेस्टर्न पेरीफेरल एक्सप्रेसवे हे दोन द्रुतगतीमार्ग मिळून राजधानी क्षेत्राभोवतालचा वर्तूळाकार रस्ता पूर्ण होतो. उत्तर-दक्षिण प्रवास करणाऱ्या अवजड वाहनांना राजधानी दिल्लीमध्ये न शिरता बाह्यवळणामार्गे वाहतूकीसाठी ह्या मार्गाची निर्मिती करण्यात आली. ह्या मार्गामुळे दररोज सुमारे ५०,००० ट्रक बायपास करतील ज्यामुळे दिल्लीमधील प्रदुषण २७ टक्क्यांनी घटेल असा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे.

## हे सुद्धा पहा
*भारतामधील द्रुतगतीमार्ग

वर्ग:भारतातील द्रुतगतीमार्ग
वर्ग:उत्तर प्रदेशमधील वाहतूक
वर्ग:हरियाणामधील वाहतूक
सायुज्यता

**सायुज्यता** ही मोक्षाची चौथी पायरी समजली जाते. सालोक्यता, सामीप्यता, व सारूप्यता या अनुक्रमाने पहिल्या तीन पायऱ्या होत.

आदि शंकराचार्यांच्या लघुवाक्यवृत्तीतले या संबंधीचे श्लोकः 

देव गंधर्व यक्ष स्वर्गावासी । तेथून जरी सत्यलोकवासी ।

हे उत्तम गति असे जीवासी । परी संसृति न चुके ॥३३८॥

**सलोकता समीपता** । तिसरी ते मुक्ति **स्वरूपता** ।

चौथी सगुण ही **सायुज्यता** । परी भ्रमणें न चुके ॥३३९॥

सायुज्यांत जे ऊर्ध्व गती । तयाही म्हणावी संसृती ।

मा अधमत्वें जे मरती जन्मती । तेथें बोलणें नको ॥३४०॥

जोंवरी अज्ञान न फिटे । जंव स्वरूपज्ञान नव्हे गोमटें ।

तोंवरी संसृति न पालटे । जन्ममरणरूप ॥३४१॥

वर्ग:संकल्पना
अभियंता दिन

हा दिवस बऱ्याच देशांमध्ये पाळला जातो.

## आर्जेन्टिना मध्ये अभियंता दिन
आर्जेन्टिना मध्ये १५ जून रोजी अभियंता दिन पाळला जातो. १५ जून, १८७० रोजी लुईस हुर्गो आर्जेन्टिना मधील पहीला अभियंता झाला.

## कोलंबिया मध्ये अभियंता दिन
कोलंबिया मध्ये ऑगस्ट १७ रोजी अभियंता दिन पाळला जातो.

## भारता मध्ये अभियंता दिन
In India,  Engineer's day is celebrated on September 15. This day is celebrated in the honor of मोक्षगुंडम विश्वेश्वरय्या (1861-1962), who was a notable Indian engineer, scholar, statesman and the Diwan of Mysore during 1912 to 1919. Internationally recognised for his genius in harnessing water resources, he was responsible for successful design and construction of several river dams, bridges and implementing irrigation and drinking water schemes all over India.

He served as the dewan of Mysore State and was considered to be the architect of the all-round development of Karnataka.

Among his most successful projects are the design and construction of the K.R. Sagar dam and its adjoining Brindavan Gardens, turn-around of the Bhadravati Iron and Steel Works, setting up of the Mysore Sandalwood Oil Factory and the founding of the Bank of Mysore.

## इराण मध्ये अभियंता दिन
इराण मध्ये फेब्रुवारी २४ रोजी अभियंता दिन पाळला जातो. हा दिवस इराणी शास्त्रज्ञ व तत्वज्ञ नसीर अल् दिन अल् तुसी याच्या स्मरणार्थ पाळला जातो.

## मेक्सिको मध्ये अभियंता दिन
मेक्सिको मध्ये जुलै १ रोजी अभियंता दिन पाळला जातो.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* http://www.engineersworldonline.com/engineersday.html
* http://timesofindia.indiatimes.com/home/sunday-toi/open-space/When-and-why-do-we-celebrate-Engineers-Day/articleshow/847952.cms#ixzz0zXKpbe7P
* http://calendar.ut.ac.ir 

वर्ग:जागतिक प्रतिवार्षिक दिनपालन
वर्ग:जागतिक दिवस
आशिया खंडातील नद्या

**आशिया खंडातील** महत्त्वाच्या **नद्या** खालीलप्रमाणे आहेत.

*अमू दर्या - अफगाणिस्तान, तुर्कमेनिस्तान, उझबेकिस्तान - अरल समुद्र
*आमूर - चीन (मांचुरिया), रशिया (सायबेरिया) - ओखोट्स्कचा समुद्र
**अंगारा
*अर्गुन नदी
*अराक्स नदी - तुर्किये
*इरावती नदी - म्यानमार
*बुरीगंगा नदी - बांगलादेश
*बुयुक मेंडेरेस नदी( Maeander) - तुर्किये
*ब्रह्मपुत्र नदी - चीन, भारत, बांगलादेश - बंगालचा अखात
*कागायान नदी - फिलिपीन्स
*चाओ फ्राया - थायलंड - थायलंडचा अखात
*युफ्रेतिस नदी - तुर्किये, सिरीया, इराक
*गंगा नदी - भारत
**घग्गर नदी - भारत, नेपाळ
*गाटोन नदी- इस्रायेल
*गोदावरी नदी - भारत
*है नदी - चीन - पिवळा समुद्र
*हान नदी - कोरिया - पिवळा समुद्र
*हरी नदी - अफगाणिस्तान, तुर्कमेनिस्तान
*हेलमांड - अफगाणिस्तान, इराण
*ह्वाई - चीन - पिवळा समुद्र
*ह्वांगपु - चीन
*सिंधु नदी - चीन, पाकिस्तान
*इर्तिश - चीन
*जमुना नदी -बांगलादेश
*जॉर्डन नदी - इस्रायेल, जॉर्डन
*कापुआस - बॉर्नियो
*Karakash - चीन (टकला मकान)
*Karatash River - चीन
*Karnaphuli - भारत, बांगलादेश
*Karun - इराण
*कावेरी नदी - भारत
*Khabur तुर्किये, सिरीया
*Kishon River - इस्रायेल
*Kızılırmak Halys - तुर्किये
*कृष्णा नदी - भारत - बंगालचा अखात
*Kolyma - रशिया (सायबेरिया)
*Küçük Menderes (Cayster) - तुर्किये
*लेना नदी - रशिया (सायबेरिया)
*Lishui (Li)- चीन
*Liao - चीन (मांचुरिया) - बोहाई अखात
*Mae Sai River -म्यानमार (Tachileik) -थायलंड ([[मॅ सै])
*Marikina River - फिलिपीन्स (Marikina City, Metro Manila)
*मेघना नदी-बांगलादेश
*Mekong - चीन, लाओस, म्यानमार, Thailand, Vietnam, Cambodia.
*Mindanao - फिलिपीन्स
*Naf River -म्यानमार, बांगलादेश
*नर्मदा - भारत
*Nakdong River - दक्षिण कोरिया - कोरिया Strait
*Ob - रशिया (सायबेरिया) - Gulf of Ob of the Arctic Ocean
*Om - रशिया
*Orontes ('Asi) - लेबेनॉन, सिरीया
*Pasig River - फिलिपीन्स
*Pearl River - चीन - दक्षिण चिनी समुद्र
*पेन्ना नदी - भारत
**Lijiang
*Rajang River - Malaysia - दक्षिण चिनी समुद्र
*Red River -  चीन, व्हियेतनाम - दक्षिण चिनी समुद्र
*Sakarya River - तुर्किये
*Salween - चीन, म्यानमार, थायलंड - अंदमान समुद्र
*Sefid River - इराण
*Selenge River - मंगोलिया, रशिया (सायबेरिया) 
*शत्त अल-अरब - इराक, इराण - इराणचा अखात
**साँगहुघा - चीन (मांचुरिया), रशिया (सायबेरिया)
*सिर दर्या - कझाकस्तान
*तैग्रिस Dicle- तुर्किये, सिरीया, इराक 
*Tumen River - चीन, उत्तर कोरिया, रशिया - Sea of Japan
*Tuo river - चीन
*वैगै नदी - भारत
*Xi - चीन
**Xiang - चीन
*यमुना नदी-भारत
*यांगत्झे नदी (Chang Jiang) - चीन - पूर्व चिनी समुद्र
*Yalu - उत्तर कोरिया, चीन - कोरियाचा अखात of the पिवळा समुद्र
*Yarkon River- इस्रायेल
*पिवळी नदी - चीन - पिवळा समुद्र
*Yenisei - रशिया (सायबेरिया)
*येशिल -तुर्किये
**युआन- चीन
*Yurungkash - चीन (टकला मकान)
**Zijiang (Zi)- चीन
*Zeravshan - ताजिकिस्तान, उझबेकिस्तान

वर्ग:नद्या
वर्ग:आशियाचा भूगोल
पीएसएलव्ही सी-१७

पीएसएलव्ही 'सी-१७' या पीएसएलव्ही रॉकेटच्या साह्याने भारताने उपग्रह सोडले.
ही पीएसएलव्हीचे एकोनीसावे उड्डाण होते. याचे प्रक्षेपणसतीश धवन अंतराळ केंद्र येथून १५ जुलै २०११ला करण्यात आले. या यानाने जीसॅट-१२ या भारतीय उपग्रहाला भूस्थिर उपग्रह कक्षेत यशस्वीपणे पोहचविले.

## आकारमान
* अवकाश यानाची उंची- ४४.५ मीटर
* अवकाश यानाची वजन- ३२० टन
* ज्वलन इंधन प्रकार- घन व द्रव (एका आड एक)
* या अवकाश यानाच्या वेळी प्रथमच विक्रम-१६०१ प्रोसेसर सह ऑन-बोर्ड संगनकाचा वापर केला गेला.

## संदर्भ
दै.लोकसतातील बातमी

वर्ग:अंतराळ विज्ञान
वर्ग:ध्रुवीय उपग्रह प्रक्षेपण यान
वर्ग:भारतीय उपग्रह प्रक्षेपण यान
आनंदवन

समाजातील कुष्ठरोगी, अंध, अपंग, कर्णबधिर, आदिवासी अशा विविध वंचित आणि दुर्लक्षित घटकांना माणूसपणाचं सन्मान्य जगणं जगता यावं यासाठी बाबा आमटे यांनी आपलं उभं आयुष्य झिजवलं. या घटकांना त्यांनी स्वतःच्या पायावर उभं राहण्याचं बळ दिलं, दृष्टी दिली आणि संधीही दिली. या अचाट आणि अभूतपूर्व प्रयोगाचं जिवंत आणि चैतन्यमय प्रतीक म्हणजे **आनंदवन**!

 हा बाबा आमटे यांनी महारोग्यांच्या सेवेसाठी महाराष्ट्र राज्याच्या चंद्रपूर जिल्ह्यातील वरोरा गावाजवळ १९४८ साली केवळ दोन झोपड्यांमधून सुरू केलेला प्रकल्प, आज सुमारे ५००० लोकांच्या एका स्वयंपूर्ण गावामध्ये रूपांतरीत झाला आहे. प्रकल्पाची सर्व व्यवस्था महारोगी सेवा समिती, वरोरा मार्फत बघितली जाते. आज येथे रूग्णालयाखेरीज अनाथालय, शाळा व महाविद्यालय, अंध व मूकबधिर मुलांची शाळा, हातमाग, यंत्रमाग, हस्तकला, शिवणकला, ग्रिटिंग कार्ड विभाग, प्रिंटीग प्रेस असे नानाविध उपक्रम राबवले जातात. सुमारे १५० शारीरिक विकलांग व्यक्तींचा स्वरानंदवन वाद्यवृंद, केवळ पायाने सुईत दोर ओवून ग्रीटिंग कार्ड्स बनवणारी शकुंतला ही आनंदवनाची आणखी काही वैशिष्ट्य.
आनंदवनाची निर्मिती आणि त्याचा इथपर्यंतचा प्रवास ‘माणूस’ घडविणाऱ्यांचा आहे. कायद्याचे पदवीधर मुरलीधर देविदास आमटे. सुखवस्तू कुटुंबातील. त्यांचे मन न्यायालयात फारसे रमले नाही. नियतीने त्यांची वाट वेगळीच ठरविली होती. समाजाने आणि परिवाराने बहिष्कृत केलेल्या कुष्ठरुग्णांवर त्यांची दृष्टी पडली. त्यांना जीवनाचे ध्येय सापडले. जगण्याचा मार्ग मिळाला. सुखकर आयुष्य सोडून ते १९४९ मध्ये वरोऱ्याला आले आणि त्यांनी महारोगी सेवा समितीची स्थापना केली. १९५१ मध्ये काही कुष्ठरोग्यांना घेऊन आनंदवनाची मुहूर्तमेढ रोवली.
त्या वेळी त्यांच्या पाठीशी पत्नी साधनाताई उभ्या होत्या. साधनाताईही सुखवस्तू कुटुंबातील; परंतु त्यांनी समाजाची चिंता वाहणारा, त्यांची आसवे टिपणारा फकीर, जोडीदार म्हणून निवडला. प्रारंभीच्या दिवसांत आनंदवन म्हणजे साप, विंचू यांचे घर होते. सर्वत्र दलदल. सोबत काळोख. अशा ठिकाणी बाबा आणि साधनाताई वास्तव्याला आले. अनेक कठीण प्रसंग आलेत; मात्र बाबा आणि ताई ध्येयापासून दूर गेले नाहीत. अशा वेळी त्यांच्यासमोर रक्ताच्या नात्यांनी, समाजाने बहिष्कृत केलेली माणसे दिसायची. त्यांच्या डोळ्यांतील आसवे दिसायची. त्यांच्या दुःखात स्वतःला सामावून घेताना बाबा आणि ताईंना सुख मिळायचे. कालांतराने हजारो माणसे जुळत गेली. आनंदवन श्रमवन म्हणून विकसित झाले. मात्र, आनंदवन म्हणजे कुष्ठकार्य एवढीच ओळख जनमानसात आहे. प्रत्यक्षात अंध-अपंग, कर्णबधिर, बेरोजगार, शेतकरी, आदिवासी अशा उपेक्षित घटकांना न्याय आणि अर्थपूर्ण संधी देणारे मॉडेल आनंदवन आहे.
डॉ. प्रकाश आमटे आणि त्यांची पत्नी डॉ. मंदाकिनी आमटे या मेडिकल डायरेक्टर व मेडिकल ऑफिसर म्हणून येथे काम करतात व परिसरातील लोकांना आरोग्य, शैक्षणिक सुविधा उपलब्ध करून दिल्या आहेत. त्यांना कम्युनिटी लीडरशिपसाठी २००८ मध्ये रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार प्रदान करण्यात आले.

## बाह्य दुवे 
#http://www.anandwan.in/ 
#http://www.lokbiradariprakalp.org/
#https://gadchiroli.gov.in/mr/gallery
#https://www.loksatta.com/ls-2015-diwali-news/anandvan-baba-amte

## संदर्भ आणि नोंदी 
#आनंदवन प्रयोगवन - डॉ. विकास आमटे - ANANDWAN PRAYOGWAN - DR. VIKAS AMTE

वर्ग:सामाजिक संस्था
गगन (प्रकल्प)

**जीपीएस एडेड जियो-ऑगमेंटेड नॅव्हीगेशन**, लघुनाम **गगन** (इंग्लिश: *GPS Aided Geo Augmented Navigation*, *GAGAN* ) हा इस्त्रो व एअरपोर्ट ऑथोरिटी ऑफ इंडिया यांचा संयुक्त बहुउद्देशीय प्रकल्प आहे. या प्रकल्पाचा खर्च इ.स. २००८ सालातल्या अंदाजानुसार ७७४ कोटी रुपये होता. या प्रणालीची निर्मिती रेथीऑन ही संरक्षणक्षेत्रातली अमेरिकन कंत्राटदार कंपनी करणार आहे. गगन प्रणालीची काही यंत्रणा जीसॅट-१२ या उपग्रहावर टाकण्यात आली आहे. नंतरची वाढीव यंत्रणा जीसॅट-१० या उपग्रहावर टाकणे अपेक्षित आहे.

## बाह्य दुवे 
* 
* 

वर्ग:भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था
वर्ग:दळणवळण
शंभर वर्षांचे युद्ध

**शंभर वर्षांचे युद्ध** हा शब्दप्रयोग इ.स. १३३७ ते १४५३ दरम्यान चाललेल्या अनेक लढायांचा एकत्रित उल्लेख करण्याकरिता वापरल जातो. हे युद्ध व्हालवाचे घराणे व प्लांटाजेनेटचे घराणे ह्यांदरम्यान फ्रान्सची सत्ता मिळवण्यासाठी लढले गेले. व्हालोईच्या घराण्याने फ्रान्सच्या गादीवर हक्क सांगितला होता तर इंग्लंडमधील प्लांटाजेनेटच्या घराण्याने इंग्लंड व फ्रान्स ही दोन्ही राज्ये आपली आहेत अशी भूमिका घेतली होती.

११६ वर्षे चाललेल्या ह्या युद्धाची परिणती प्लांटाजेनेटच्या फ्रान्समधील हकालपट्टीत झाली. ह्या युद्धाने युरोपचा इतिहास मोठ्या प्रमाणावर पालटला. फ्रान्समधील ५० टक्के जनता १०० वर्षीय युद्धात मृत्यूमुखी पडली.

## महत्त्वाच्या व्यक्ती
## बाह्य दुवे
* Jeanne d'Arc. संशोधन उपक्रम
* शंभर वर्षांचे युद्ध व नाबाराचा इतिहास
* युद्धाची कालगणना 

## संदर्भ
वर्ग:फ्रान्सचा इतिहास
वर्ग:इंग्लंडचा इतिहास
वर्ग:युरोपचा इतिहास
युरोपाची परिषद

**युरोपाची परिषद** (; ) ही युरोपमधील एक आंतरराष्ट्रीय संघटना आहे. ही संघटना युरोपातील सर्व देशांदरम्यानच्या कायदा, मानवी हक्क, लोकशाही इत्यादी बाबींमध्ये सहकार्य घडवून आणण्याचा प्रयत्न करते. या युरोपाच्या परिषदेचा युरोपियन संघाशी अथवा युरोपियन संघाच्या युरोपियन परिषदेसोबत काही संबंध नाही. 

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:युरोप
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय संघटना
युरोपियन परिषद

right|200 px|thumb|युरोपियन परिषदेचा लोगो
**युरोपियन परिषद** हे युरोपियन संघाचे एक अंग आहे. युरोपियन संघाच्या सर्व सदस्य देशांचे राष्ट्रप्रमुख ह्या परिषदेचे सदस्य आहेत. युरोपाची एकत्रित राजकीय धोरणे व दिशा ह्यांवर चर्चा करण्यासाठी ह्या परिषदेचा वापर केला जातो.

वर्ग:युरोपियन संघ
विलयबिंदू

ज्या तापमानास दिलेल्या पदार्थाचे घनावस्थेतून द्रवावस्थेत रूपांतरण होते, त्या तापमानास त्या पदार्थाचा **विलयबिंदू** असे म्हणतात. विलयबिंदूला पदार्थाची घनावस्था आणि द्रवावस्था equilibriumमध्ये असतात. विलयबिंदू पदार्थावर असणाऱ्या दाबावर अवलंबून असतो. याकारणाने सहसा विलयबिंदू "सामान्य दाबावर" दिला जातो. जेव्हा पदार्थ द्रवावस्थेतून घनावस्थेत रूपांतरण करतो, त्या तापमानाला गोठणबिंदू म्हणतात. सहसा पदार्थाचे विलयबिंदू आणि गोठनबिंदू सारखे असतात, पण ते विभिन्नही असू शकतात.
क्वथनबिंदू

ज्या तापमानास दिलेल्या पदार्थाचे द्रवावस्थेतून वायू अवस्थेत रूपांतर होते, त्या तापमानास त्या पदार्थाचा "'क्वथनबिंदू"' असे म्हणतात. यालाच उत्कलनांक अथवा उत्कलनबिंदू म्हणूनही ओळखले जाते.

वर्ग:तापमान
जॉन मॅकएन्रो

**जॉन पॅट्रिक मॅकएन्रो, जुनियर** () हा एक माजी अमेरिकन टेनिसपटू आहे.

वर्ग:अमेरिकेचे टेनिस खेळाडू
नगद ठेव गुणोत्तर दर

**कॅश रिझर्व रेश्यो रेट** (इंग्लिश: *Cash reserve ratio rate*, *कॅश रिझर्व रेश्यो रेट*) बँकांना त्याच्या निव्वळ मागणी व मुदत ठेवीपैकी ज्या प्रमाणात रिझर्व्ह बँकेकडे किमान ठेवी ठेवाव्या लागतात ,त्या प्रमाणाला रोख राखीव प्रमाण असे म्हणतात ,रोख राखीव प्रमाण वाढविल्यास बँकांना अधिक रक्कम रिझर्व्ह बँकेकडे जमा ठेवावी लागते ,यामुळे पतनिर्मिती कमी होते ,अर्थव्यवस्थेला गतिमान करण्यासाठी पैशाचा साठा  वाढावयाचा असल्यास रोख राखीव प्रमाण कमी करावे लागते,रोख राखीव प्रमाण हे पतनियंत्रणाचे संख्यात्मक साधन आहे  

वर्ग:अर्थशास्त्र
वर्ग:भारताची अर्थव्यवस्था
माँस

**मॉंस** (; ) ही बेल्जियम देशामधील एनो ह्या प्रांताची राजधानी आहे. हे शहर बेल्जियमच्या नैऋत्य भागात ब्रसेल्सपासून ७० किमी अंतरावर तर फ्रान्सच्या लीलपासून ७५ किमी अंतरावर स्थित आहे.

बेल्जियम व युरोपाच्या इतिहासामध्ये मॉंसला उल्लेखनीय स्थान आहे. पहिल्या शतकात उल्लेखले गेलेले मॉंस बाराव्या शतकादरम्यान भिंती बांधून बंदिस्त करण्यात आले. १२९५ साली मॉंसला एनो प्रदेशाची राजधानी बनवण्यात आले. ८ एप्रिल १६९१ रोजी चौदाव्या लुईने मॉंसवर आक्रमण केले. त्यानंतर अनेक वर्षे मॉंसचा ताबा फ्रान्स, ऑस्ट्रिया व नेदरलँड्स देशांकडे राहिला. १८१४ साली पहिल्या विल्यमने मॉंसच्या भिंती अधिक बळकट केल्या, परंतु १८३० साली बेल्जियमला स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर ह्या भिंती पाडून टाकण्यात आल्या.

चेक प्रजासत्ताकातील पेलजाईन ह्या शहरासोबत मॉंसची २०१५ सालामधील युरोपियन सांस्कृतिक राजधानीसाठी निवड झाली आहे.

## बाह्य दुवे
* अधिकृत संकेतस्थळ  
* मॉंसचा इतिहास   

वर्ग:बेल्जियममधील शहरे
वर्ग:ऐनो प्रांत
पद्मिनी (स्त्रीविशेष)

प्राचीन भारतीय सौंदर्यशास्त्रानुसार तरुण स्त्रियांच्या बोलण्या-चालण्या-वागण्यावरून आणि स्वभाव-प्रवृत्तींनुरूप कल्पिलेल्या चार स्त्रीविशेषांपैकी **पद्मिनी** हा एक प्रकार होय. चित्रिणी, शंखिनी आणि हस्तिनी हे अनुक्रमाने अन्य तीन होत. .

पद्मिनीला *सायुज्यता* असेही नाव आहे. सायुज्यता ही मोक्षाची चौथी पायरी समजली जाते. सालोक्यता, सामीप्यता, व सारूप्यता या अनुक्रमाने पहिल्या तीन पायऱ्या होत.

आदि शंकराचार्यांच्या लघुवाक्यवृत्तीतले या संबंधीचे श्लोकः 

देव गंधर्व यक्ष स्वर्गावासी । तेथून जरी सत्यलोकवासी ।
हे उत्तम गति असे जीवासी । परी संसृति न चुके ॥३३८॥
**सलोकता समीपता** । तिसरी ते मुक्ति **स्वरूपता** ।
चौथी सगुण ही **सायुज्यता** । परी भ्रमणें न चुके ॥३३९॥
सायुज्यांत जे उर्ध्व गती । तयाही म्हणावी संसृती ।
मा अधमत्वें जे मरती जन्मती । तेथें बोलणें नको ॥३४०॥
जोंवरी अज्ञान न फिटे । जंव स्वरूपज्ञान नव्हे गोमटें ।
तोंवरी संसृति न पालटे । जन्ममरणरूप ॥३४१॥

## पद्मिनीचे गुणविशेष 
तिचा चेहरा नेहमी पूर्ण चंद्राप्रमाणे प्रफुल्लित असतो. तिचे मांसल शरीर सरसासारखे किंवा मोहरीच्या फुलांसारखे मुलायम असते. त्वचा  पातळ, नाजुक आणि पीतकमलासारखी गोरी असते. ती क्वचित सावळी असली तरी काळी कुळकुळीत नसते.  तिच्या सावळा रंगाला पाऊस पाडायला उत्सुक असलेल्या ढगाच्या जांभळट रंगाची तारुण्याची झळाळी असते. तिचे तेजस्वी डोळे वासराच्या डोळ्यांसारखे सुरेख, रेखीव असून डोळ्याचे कोपरे लालसर असतात. तिचे उरोज भरलेले आणि उंचसर असतात.  तिचा गळा शंखाकार असून  नितळ आणि पारदर्शक असतो. तिचे नाक सरळ आणि आकर्षक असते.  तिच्या कमरेवर सुरकुत्यांच्या तीन घड्या असतात. ती चालताना हंसासारखी मंद चालते. तिचा आवाज हळू आणि कोकिळेच्या संगीतासारखा सुस्वर असतो.  तिला पांढरे शुभ्र उंची कपडे आणि छोटी नाजुक रत्ने आनंदित करतात. तिची झोप हलकी असते. ती हुशार, चाणाक्ष आणि आतिथ्यशील असते. तिचे व्यक्तिमत्त्व आदर वाटावे असे असते. ती वृत्तीने धार्मिक असून देवपूजेत रमते. आणि म्हणूनच तिला धार्मिक विषयांवरील चर्चेत रस असतो.

वर्ग:स्त्री अभ्यास
मालगुजारी तलाव

**मालगुजारी तलाव** म्हणजे पुरातन काळच्या जमिनदारांनी  लोकसहभागातुन, सिंचनासाठी तयार केलेले तलाव होत. या तलावात पावसाचे पाणी साठविण्यात येत असे.या तलावांतुन पावसाळ्यानंतर अनेक हेक्टर शेतीस पिकांसाठी पाणी व पिण्याचे पाणी उपलब्ध करून देण्यात येत असे.तसेच यामुळे त्या परीसरातील विहीरींच्या पाण्याच्या पातळीतदेखील वाढ होत असे.

भारताच्या महाराष्ट्र राज्याच्या नागपूर,  भंडारा व गोंदिया जिल्ह्यात असे सुमारे ७००० तलाव आहेत.हे तलाव सुमारे २०० ते ३०० वर्षे जुने आहेत.

## संदर्भ
वर्ग:महाराष्ट्रामधील जलाशये
प्रक्षेपक स्थान

ज्या ठिकाणाहून प्रक्षेपक यान आणि उपग्रह अवकाशात सोडले जातात त्यास प्रक्षेपक स्थान असे म्हणतात.

वर्ग:भारतीय अंतराळ संशोधन
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय उपग्रह
वार (माप)

हे तीन फुटाचे माप आहे. हे माप पुर्वूच्या काळी वापरले जात असे. नऊवारी साडी हा असाच एक शब्द या संदर्भात तयार झाला आहे.
बहेबोरगाव

**बहेबोरगाव** सांगली जिल्ह्यातील एक गाव असून ते नाना पाटील यांचे जन्मस्थान आहे.

वर्ग:सांगली जिल्ह्यातील गावे
किरण खेर

**किरण खेर** ( १४ जून १९५५) ह्या एक भारतीय दूरचित्रवाणी व सिने-अभिनेत्री तसेच भारताच्या सोळाव्या व विद्यमान लोकसभेची सदस्य आहेत. १९८८ सालच्या *पेस्तनजी* ह्या चित्रपटाद्वारे बॉलिवूडमध्ये पदार्पण करणाऱ्या खेरने देवदास, हम तुम, वीर-झारा, फना, रंग दे बसंती, कभी अलविदाना कहना, ओम शांती ओम इत्यादी अनेक यशस्वी हिंदी चित्रपटांमध्ये भूमिका केल्या.

१९८५ साली किरणने बॉलिवूड अभिनेता अनुपम खेर सोबत विवाह केला. २००९ मध्ये किरण खेरने भारतीय जनता पक्षामध्ये प्रवेश केला. २०१४ लोकसभा निवडणुकांमध्ये त्या चंदीगड मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून आल्या. त्यांनी विद्यमान काँग्रेसचे खासदार पवनकुमार बन्सल व आम आदमी पार्टीची उमेदवार गुल पनाग ह्यांचा पराभव केला.

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:१६ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:चंदिगढचे खासदार
वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री
कथासंग्रह

वेगवेगळ्या कथांचा एकत्रित संग्रह असणाऱ्या पुस्तकास **कथासंग्रह** म्हणतात.

वर्ग:साहित्य
लाल्या रोग

**लाल्या रोग** हा शेतीतील पिकांवर येणारा एक प्रकारचा रोग आहे. यामुळे पिकांची पाने लाल रंगाची होतात. तसेच त्याची फळे  गळून पडतात. संत्र्यावरही हा रोग येतो.
## बाह्य दुवे
* पिकांवरील विविध किडींची भरपूर चित्रे

वर्ग:पिकांवरील रोग
पॅल एक्सप्रेस

**पॅल एक्सप्रेस** ही फिलिपाइन्सच्या पासे सिटी शहरात मुख्यालय असलेली छोटी विमानवाहतूक कंपनी आहे. ही फिलिपाइन एरलाइन्सची उपकंपनी आहे.

याचे पूर्वीचे नाव **एरफिल एक्सप्रेस** तथा **एर फिलिपाइन्स कॉर्पोरेशन** होते.

## इतिहास 
या कंपनीची स्थापना एर फिलिपाइन्स कॉर्पोरेशन म्हणून १३ फेब्रुवारी १९९५ रोजी झाली आणि २ फेब्रुवारी १९९६ रोजी सुबिलिक येथून व्यावसायिक विमान उड्डाणांना सुरुवात झाली. सुरुवातीच्या काळात कंपनीने बोईंग ७३७-२०० विमानांच्या सहाय्याने फिलिपाइन्सच्या अनेक बेटांना विमानसेवा पुरवली केले. १९९९ मध्ये फिलीपाइन एरलाइन्सचे (PAL) अध्यक्ष लुसियो टॅन यांनी या कंपनीत गुंतवणूक केली आणि दोन्ही कंपन्यांच्या कारभारात ताळमेळ बसवला. २००८ मध्ये कंपनीचे नाव बदलून एरफिल एक्सप्रेस करण्यात आले आणि कंपनीने किफायती सेवा पुरवणारी विमानकंपनी म्हणून प्रामुख्याने देशांतर्गत स्वस्त विमान सेवा देण्यावर लक्ष केंद्रित केले.

१५ मार्च २०१३ रोजी एरफिल एक्सप्रेसचे नाव पुन्हा बदलून पॅल एक्सप्रेस असे करण्यात आले. या बदलांनंतर पॅल एक्सप्रेसने आपली तांत्रिक कार्यक्षमता वाढवली आणि ताफ्यात आधुनिक एरबस व डॅश-८ विमानांचा समावेश केला. सध्या ही कंपनी फिलीपाइन एरलाइन्सची उपकंपनी म्हणून काम करते आणि फिलिपाइन्सच्या कानाकोपऱ्यात विमान सेवा पुरवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावते.

## ताफा 
### सध्याचा ताफा 
पॅल एक्सप्रेसचा २०२६मधील ताफा खालीलप्रमाणे होता.

#### चित्रदालन 

File:PAL Express A320.jpg|एरबस ए३२०-२००
File:RP-C9924.jpg|एरबस ए३२१-२००
File:Philippine Airlines (PAL Express) DHC-8-Q400 (RP-C5903).jpg|डी हॅविललँड कॅनडा डॅश ८-४००

### पूर्वीचा ताफा 
पाल एक्सप्रेस आणि त्यांच्या पूर्वकंपन्याकडील विमाने.

## गंतव्यस्थाने 
पॅल एक्सप्रेस [[फिलिपिन्स]]मध्ये ३१ आणि आशियातील इतर देशांतील ३ शहरांना विमान सेवा पुरवते.

### कोडशेर करार 
पॅल एक्सप्रेसचे खालील विमान कंपन्यांशी कोडशेर करार आहेत:

* फिलीपाइन एरलाइन्स
* ऑल निप्पॉन एरवेझ

## अपघात आणि दुर्घटना 
पाल एक्सप्रेस (पूर्वीची एर फिलीपाइन्स) च्या इतिहासामध्ये झालेले काही प्रमुख अपघात

* १९ एप्रिल २०००: एर फिलिपाइन्स फ्लाइट ५४१ - मनिलाहून दावाओला जाणारे बोईंग ७३७-२०० (नोंदणी: आरपी-सी३०१०) हे विमान दावाओ आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर उतरताना कोसळले. या भीषण अपघातात विमानातील सर्व १३१ जणांचा (११५ प्रवासी आणि १६ कर्मचारी) मृत्यू झाला. फिलीपाइन्सच्या इतिहासातील हा सर्वात मोठा विमान अपघात आहे. 
* २ मार्च २००२: एर फिलिपाइन्सचे बीचक्राफ्ट १९०० (एर फिलिपाइन्स फ्लाइट १७२) हे विमान कातार्मन विमानतळावर उतरताना धावपट्टीवरून घसरून चिखलात जाउन बसले. या घटनेत सर्व २८ प्रवासी आणि चालक दल सुखरूप राहिले परंतु विमानाचे मोठे नुकसान झाले. 
* १३ फेब्रुवारी २००६: एर फिलिपाइन्सचे बोईंग ७३७-२०० विमान इलोइलो विमानतळावर उतरल्यानंतर त्याच्या इंजिनला आग लागली. वेळीच केलेल्या बचाव कार्यामुळे सर्व प्रवाशांना सुरक्षित बाहेर पडले.
* ११ ऑगस्ट २०१९: पॅल एक्सप्रेसचे डॅश ८-४०० विमान मनिलाहून बुसूआंगाला जात असताना विमानाचे पुढचे चाक नीट वर न गेल्यामुळे पुन्हा मनिला विमानतळावर सुरक्षितपणे उतरवण्यात आले..

## बाह्य दुवे 
* संकेतस्थळ
* अधिकृत फेसबुक पान
* अधिकृत इंस्टाग्राम खाते
* ताफ्याचा तपशील 

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:फिलिपिन्समधील विमानवाहतूक कंपन्या
प्रक्षेपक यान

ज्या यानामधून उपग्रह अवकाशात वाहून नेला जातो त्यास प्रक्षेपक यान असे म्हणतात.

वर्ग:भारतीय अंतराळ संशोधन
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय उपग्रह
केसरीवाडा सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळ

**केसरीवाडा सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळ** हे पुण्यातील सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळ आहे. इतर पाच मंडळांसह या मंडळाला पुण्यातील गणेश विसर्जन मिरवणूकीत मानाचे स्थान आहे. हा गणपती मिरवणुकीत पाचवा असतो.

## इतिहास
गणपती उत्सवाला भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्यात सार्वजनिक स्वरूप देणाऱ्या लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळक यांच्या केसरीवाडा येथील गणेशोत्सव म्हणून या गणपतीला विशेष महत्व आहे. 

* श्री गणेश अथर्वशीर्ष
* गणेश उत्सव
* सार्वजनिक गणेशोत्सव
* पुण्यातील गणेशोत्सव

### पुणे शहर सार्वजनिक गणेशोत्सव 
* कसबा गणपती सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळ
* श्रीमंत दगडूशेठ हलवाई गणपती
* तुळशीबाग सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळ
* गुरुजी तालीम सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळ
* केसरीवाडा सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळ
* तांबडी जोगेश्वरी सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळ

## प्रसिद्ध गणपती मंदिरे 
* विशाल गणपती
* चोर गणपती, सांगली
* अष्टदशभुज (रामटेक)
* वरदविनायक (भद्रावती)

## संदर्भ 
वर्ग:पुण्यातील मानाचे गणपती
वर्ग:पुणे
वर्ग:गणेशोत्सव
वर्ग:पुणे शहरातील सार्वजनिक गणेश मंडळ
नाशिक परिसरातील धार्मिक व प्रेक्षणीय स्थळे

नाशिक हे धार्मिक व प्रेक्षणीय स्थळांसाठी प्रसिद्ध आहे.

* त्र्यंबकेश्वर हे १२ ज्योतिर्लिंगांपैकी एक आहे. हे स्थळ नाशिकपासून २७ कि.मी. अंतरावर आहे.
* अंजनेरी हे हनुमानाचे जन्मस्थान नाशिकपासून २० कि.मी. अंतरावर आहे.
*  **सप्तशृंगीदेवी** साडेतीन शक्तीपीठ पैकि अर्धे पीठ. हे स्थळ नाशिकपासून ५२ कि.मी. अंतरावर आहे.
*साल्हेर किल्ला बागलाण
*मुल्हेर किल्ला बागलाण
*मांगीतुंगी तीर्थक्षेत्र बागलाण जगातील सर्वात मोठी 108 फुटाची उंच भगवान वृषभदेव मूर्ती 
* पांडवलेणी - सुमारे १२०० वर्षांची जुनी लेणी नाशिक शहरात आहेत.
* फाळके स्मारक - दादासाहेब फाळके यांचे स्मारक पांडवलेण्यांजवळ आहे.
* राम कुंड - गोदावरी नदीवरील एक कुंड, कुंभमेळ्याच्या पर्वात येथे एक स्नान केल्याने पापे नाहिशी होतात, अशी भाविकांची श्रद्धा आहे.
* सीता गुंफा - राम, सीता यांची वनवासातील वास्तव्याची जागा.
* काळा राम मंदिर - रामाचे काळ्या पाषाणात बनवलेले प्राचीन मंदिर
* सादिकशाह हुसेनी बाबा दर्गा शरीफ.
* कळसूबाई शिखर हे देवीचे स्थान व महाराष्ट्रातील सर्वात उंच शिखर, ५२ कि.मी. अंतरावर आहे.
* सोमेश्वर येथे प्रसिद्ध शिवमंदिर आहे, तसेच मंदिरा पासून गंगापूर गावाच्या दिशेने गेल्यास थोड्याच अंतरावर नवीन तिरुपती बालाजी मंदिर बांधण्यात आले आहे. मंदिरालगतच असलेला धबधबा सोमेश्वरचा धबधबा म्हणून प्रसिद्ध आहे.
* सातपूरनजीक चुंचाळे गावात प्रसिद्ध दक्षिणमुखी हनुमान मंदिर आहे.
* **कपालेश्वर मंदिर** - नंदी नसलेले शिवमंदिर
* एक मुखी दत्तमंदिर. 
* मुक्तिधाम (नाशिक रोड) 
* भक्तिधाम (पेठ नाका)
* नवश्या गणपती
* **चामर लेणी** सुमारे १२०० वर्ष जुनीं लेणी आहे.   
* रामशेज किल्ला
* इच्छामणी गणपती (उपनगर )
* आगर टाकळी, समर्थ रामदासांनी स्थापलेला मारूती; समर्थांचे १२ वर्षे वास्तव्य
* कालिका मंदिर, नाशिकचे ग्रामदैवत
* विल्होळी जैन मंदिर
* रविवार कारंजा गणेशोत्सव मंडळ (चांदीचा गणपती)
* ब्रह्मगिरी हे गोदावरीचे उगमस्थान आहे. त्या जवळच श्रीचक्रधर स्वामींच्या पदस्पर्शाने पुनीत झालेले स्थान आहे
* पंचवटीत अहिल्यादेवी पुलाजवळ श्रीचक्रधर स्वामींचे मंदिर आहे.
* नाशिक जिल्ह्यातील दिंडोरी तालुक्यातील पूर्व भागात संत पाटील बाबा महाराज मंदिर आणि त्यांनी बांधलेले पुरातन श्री विठ्ठल मंदिर वारकरी संप्रदायाचे श्रद्धास्थान आहे. संत पाटील बाबांनी अठराव्या शतकात निवृत्तीनाथ महाराज समाधीचा शोध लावला. त्यांनी महाराष्ट्रात वारकरी संप्रदाय भरभराटीस आणला.

वर्ग:नाशिक
स्वसंमोहन

## सर्व साधारण ध्यान धारणा, योगाभ्यास  स्वसंमोहनातील फरक
स्वसंमोहन ही ध्यानाची पुढची पायरी होय. एखाद्यास चांगल्या प्रकारे ध्यानसाधना जमली तर सर्वसाधारण माणसाच्या मानसिक आरोग्यासाठी ती निश्चितपणे उपयुक्त ठरू शकते. केवळ ही गोष्ट शिकल्याने मनोविकार आणि मनोलैंगिक विकारांवर उपचार करणं पुरेशी नाही.योगाभ्यास किंवा ध्यान धारणेस सुयोग्य सकारात्मक स्वयंसुचनांची जोड दिल्यास स्वसंमोहन प्रभावी ठरू शकते.

## हे सुद्धा पहा
* योगाभ्यास
* ध्यानसाधना 
* स्ट्रेस मॅनेजमेंट 

## संदर्भ आणि नोंदी
गांधार शैली

पश्चिम पंजाब, वायव्य सरहद्द प्रांत, काश्मीरचा दक्षिण व पश्चिम भाग आणि अफगाणिस्तान या सगळ्यांचा मिळून होणारा प्रदेश पूर्वी "गांधार" नावाने ज्ञात होता. गांधार कला शैली वर ग्रीक कलेचा प्रभाव दिसतो या भागात युरोपीय व पश्चिम आशियातील वेगवेगळ्या ठिकाणचे लोक व्यापाराच्या व सैनिकी पेशाच्या निमित्ताने स्थायिक झाले होते.खुद्द ग्रीकांचे येथे काही काळ वास्तव्य होते. त्यानंतर ओळीने शक, पल्लव, कुषाण यांची सत्ता प्रस्थापित झाली. येथे आलेल्या कलाकारांना राजसभेत आश्रय दिला गेला. या कलाकारांनी कलाविषयक तंत्र आणि कौशल्ये यासंबंधी धार्मिक व सांस्कृतिक कल्पनाही आपल्या बरोबर आणल्या होत्या. या रुढी प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्षपणे गांधार शिल्पात प्रतिबिंबीत झाल्या. मूर्तिकामाचा आशय पूर्णपणे भारतीय परंतु अभिव्यक्तीची शैली अभारतीय म्हणजेच गांधार शैली. गांधार देशात महायान पंथाचा प्रसार प्रामुख्याने झाल्याने या शैलीत बुद्धमूर्ती घडविण्यात आल्या असे दिसते.

## संदर्भ व नोंदी 
१. प्राचीन कलाभारती , माटे म. श्री.

वर्ग:शिल्पकला
कौशल इनामदार

**कौशल इनामदार** (ऑक्टोबर २, इ.स. १९७१; पुणे, महाराष्ट्र - हयात) हे एक मराठी संगीतकार आहेत. त्यांनी दूरचित्रवाणी मालिकांची शीर्षकगीते, मराठी चित्रपट, हिंदी चित्रपट, संगीत अल्बम इत्यादी माध्यमांतून संगीत दिले आहे. त्यांनी केलेला मराठी अभिमान गीत नावाचा संगीत दिग्दर्शन केलेला मराठी गाण्यांचा अल्बम विशेष गाजला.

## शिक्षण 
कौशल इनामदा‍र यांनी शाळकरी वयात असतानाच प्रसिद्ध संगीतकार कमलाकर भागवत यांच्याकडून संगीताचे प्राथमिक शिक्षण घेतले. त्यांचे महाविद्यालयीन शिक्षण मुंबईच्या डी.जी. रुपारेल महाविद्यालयात झाले. तेथे मराठी नाट्यक्षेत्रातील चेतन दातार यांच्याशी त्यांची भेट झाली. दातारांच्या सहकार्याने पुढील काळात ते नाट्यक्षेत्राकडे वळले. पदवी अभ्यासक्रम पूर्ण केल्यानंतर त्यांनी फक्त लिखाण करण्यात आणि संगीत अभ्यासण्यात स्वतःला व्यग्र करून घेतले.

## कारकीर्द 
इनामदार आपल्या कारकिर्दीच्या सुरुवातीस जाहिरातींना आणि अल्बमांना संगीत देण्याचे काम करत असत, त्यांनी इ.स.२०१० साली अनेक नामवंत गायकांना, कलाकारांना व ध्वनि-अभियंत्यांना घेऊन *मराठी अभिमान गीत[*  हा अल्बम तयार केला. त्या अल्बमामधील गीते महाराष्ट्रात खूप गाजली,  व या अल्बमद्वारे त्यांना चांगलीच प्रसिद्धी लाभली. संगीत देण्याबरोबरच त्यांनी स्वतःच या अल्बमची निर्मिती व प्रकाशनव्यवस्था सांभाळली. ’मराठी अभिमान गीता’नंतर त्याच्याकडे अनेक चित्रपट आले. इ.स. २०११ साली प्रदर्शित झालेल्या बालगंधर्व चित्रपटासाठी त्याचे संगीत दिग्दर्शन होते. या चित्रपटातील गाणी अतिशय लोकप्रिय ठरली. नितीन चंद्रकांत देसाई यांच्या *अजिंठा* या आगामी चित्रपटासाठीही तो संगीत दिग्दर्शन करणार आहे.

दूरचित्र वाहिन्यांवरील कार्यक्रमांतही त्यांचा सहभाग राहिला आहे. झी मराठी या दूरचित्रवाहिनीच्या *सा रे ग म प* या संगीतस्पर्धा कार्यक्रमात त्यांनी परीक्षक म्हणून काम पाहिले आहे.

### चित्रपट 
### चित्रपटबाह्य अल्बम 
## वैयक्तिक
कौशल इनामदार याच्या पत्नीचे नाव *सुचित्रा* असून त्यांना *अनुराग* नावाचा मुलगा आहे.

## कौशल इनामदार यांना संगीतकार म्हणून मिळालेले पुरस्कार
* स्वरानंद प्रतिष्ठान या संस्थेचा १९९९ सालचा केशवराव भोळे  पुरस्कार
*इंद्रधनु ठाणे या संस्थेचा २००० सालचा युवोन्मेष पुरस्कार
*लोकसत्ता आणि थिएटर अकॅडमीतर्फे दिला जाणारा २००२ सालचा अनंत अमेंबल पुरस्कार ‘इन्व्हेस्टमेन्ट’ या एकांकिकेसाठी
*महाराष्ट्र राज्य नाट्य पुरस्कार, द्वितीय पारितोषिक २००५ साली, ‘रघुपती राघव राजाराम’ या नाटकासाठी

## बाह्य दुवे
* 
* 
* 
* 'आठवणीतली-गाणी.कॉम' या संकेतस्थळावर कौशल इनामदार यांनी संगीत दिलेली गाणी

वर्ग:इ.स. १९७१ मधील जन्म
वर्ग:मराठी गायक
वर्ग:मराठी संगीतकार
आनंद भाटे

**आनंद भाटे** (इ.स. १९७१; पुणे, महाराष्ट्र - हयात) हे हिंदुस्तानी संगीतातील मराठी गायक आहेत. 

## पार्श्वभूमी
आनंद यांचा जन्म इ.स. १९७१ मध्ये पुण्याच्या भाटे कुटुंबात झाला. त्यांच्या घरात आधीपासूनच संगीताचे वातावरण होते. त्यांचे पणजोबा भाटेबुवा हे ठुमरी गायनातील व नाट्यसंगीतातील एक प्रसिद्ध गायक होते. त्यांचीही नाटक कंपनी होती, तिच्याद्वारे त्यांनी अनेक संगीत नाटके बसविली होती. आनंद यांची संगीताची आवड पाहून त्यांच्या वडिलांनी वयाच्या दहाव्या वर्षी बालगंधर्वांचे ऑर्गन वादक हरिभाऊ देशपांडे यांचे चिरंजीव चंद्रशेखर देशपांडे यांच्याकडे त्यांना संगीत शिक्षण घेण्यास पाठवले. यशवंत मराठे यांच्याकडेही त्यांनी शास्त्रीय शिक्षणाचे धडे गिरवले. आनंद यांनी इ.स. १९८१ म्हणजेच वयाच्या दहाव्या वर्षी आपला पहिला गाण्याचा कार्यक्रम केला. पंडित भीमसेन जोशी यांच्याकडे आनंद भाटे हे १५ वर्षे संगीत शिकले.

एक लहान मुलगा बालगंधर्वाची नाट्यगीते हुबेहूब गातो हे पाहून लोक आनंद भाटे यांना **आनंद गंधर्व** म्हणू लागले.

## कारकीर्द
अखिल भारतीय नाट्य परिषदेच्याच एका कार्यक्रमात कमलाकर नाडकर्णी यांनी आनंद यांना ‘आनंद गंधर्व’ ही पदवी दिली. आणि मग पुढे कार्यक्रमालाही तेच नाव देण्यात आले. सवाई गंधर्व महोत्सवात त्यांनी आपले गायन सादर केले आहे.  बालगंधर्व यांच्या जीवनावर आधारित चित्रपटात त्यांनी अनेक गाणी गायिली असून त्यातील अनेक गीतांना पुरस्कार मिळाले आहेत. पंडित भीमसेन जोशी आणि बालगंधर्व हे त्यांचे आदर्श आहेत. जुन्या मैफलींची क्षणचित्रे, त्यांच्याकडचे अंदाजे १०० वर्षे जुने असलेले उस्ताद अब्दुल करीम खॉंसाहेबांचे तानपुरे आहेत. नवीन पिढीतल्या कोणत्या शिष्यांकडून अपेक्षा आहेत या प्रश्नाला पंडित भीमसेन जोशी यांनी "आनंद भाटे", असे दूरदर्शनवरील एका मुलाखतीत सांगितले होते.

## वैयक्तिक
आनंद भाटे  हे एका माहिती तंत्रज्ञान कंपनीत अधिकारी पदावर काम करतात. आपली नोकरी सांभाळून ते गायन करतात.

## पुरस्कार
* मिफ्टा(Marathi International Film and Theatre Awards)चा पुरस्कार सोहळ्यात - सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायकाचा पुरस्कार - चित्रपट (बालगंधर्व) 
* आनंद भाटे यांना "आनंद गंधर्व" अशी अनौपचारिक उपाधी देण्यात आली आहे.
* स्वरानंद प्रतिष्ठान या संस्थेचा २०११ सालचा माणिक वर्मा  पुरस्कार

## बाह्य दुवे
* 
*  मिफ्टाचा पुरस्कार सोहळा 

वर्ग:इ.स. १९७१ मधील जन्म
वर्ग:मराठी गायक
वर्ग:हिंदुस्तानी गायक
वर्ग:मराठी पार्श्वगायक
कर्जत उपविभाग

हा अहिल्यानगर जिल्ह्यातील उपविभाग आहे.

## मुख्यालय
या उपविभागाचे मुख्य कार्यालय  हे आहे. सध्याचे चे उपजिल्हाधिकारी डॉ.अजित थोरबोले आहेत.

## तालुके
या उपविभागीय कार्यालय अंतर्गत खालील तालुके येतात.
* कर्जत तालुका  
* जामखेड तालुका  

नवीन रचनेनुसार श्रीगोंदा व पारनेर यांचे एकत्रित उपविभागीय कार्यालय अहिल्यानगर येथे स्थापण्यात आले आहे.

वर्ग:अहिल्यानगर जिल्ह्यातील उपविभाग
केशवराव कोरटकर

**केशवराव कोरटकर** (इ.स. १८६७:वसमत, परभणी जिल्हा, महाराष्ट्र - २१ मे, इ.स. १९३२) हैदराबाद संस्थानचे मुख्य नायाधीश होते.

## वैयक्तिक
केशवरावांचा जन्म १८६७ साली पूरजळ, ता. वसमत, परभणी येथे झाला. घरची गरिबी असल्याने केशवरावांचे वडील संतुकराव यांनी केशवरावांना वयाच्या नवव्या वर्षी आपल्या मोठ्या मुलीच्या घरी गुलबर्ग्याला पाठवले. केशवरावांनी जेमतेम प्राथमिक शिक्षण घेऊन नोकरी पत्करली. पुढे केशवरावांनी स्वकष्टाने १८९० साली वकिलीची परीक्षा पूर्ण केली. त्यानंतर काही वर्षे गुलबर्ग्यात सत्र न्यायालयात वकिली केल्यानंतर १८९६ साली केशवरावांनी हैद्राबादेस स्थलांतर केले. पुढे पंचवीस वर्षे हैदराबाद हायकोर्टात वकिली करून केशवराव एक कर्तबगार वकील म्हणून नावाजले गेले. केशवरावांच्या गुणांना पारखून निजाम सरकारने १९२३ साली केशवरावांना न्यायमूर्तीपदी नियुक्त केले. पुढील पाच वर्षे केशवरावांनी न्यायमूर्तींच्या उच्चपदी काम केले. केशवरावांचा विवाह गीताबाईंशी झाला. दाम्पत्यापोटी तीन मुले आणि एक मुलगी जन्माला आली. तिन्ही मुलांनी विलायतेत उच्च शिक्षण घेऊन यशस्वी व्यावसायिक वाटचाल केली. 

## सामाजिक कार्य 
केशवरावांचे दोन दशकाहून अधिक काळ आर्यसमाज संघटनेशी घनिष्ट संबंध होते. त्यांच्या अंतापर्यंत केशवराव हैद्राबाद आर्यसमाजाचे अध्यक्ष होते. हैदराबाद सामाजिक सुधारणा संघाच्या स्थापनेत केशवरावांचा मोठा सहभाग होता. ते संस्थेचे प्रथम अध्यक्ष होते. केशवरावांच्या प्रयत्नाने हैद्राबाद राज्यातील मराठी भाषिकांच्या सोयीसाठी २५ ऑक्टोबर १९०७ रोजी विवेक वर्धिनी पाठशाळेची स्थापना करण्यात आली. केशवराव संस्थेचे पहिले अध्यक्ष होते. त्याच सुमारास केशवरावांचे मित्र श्री विठ्ठलराव देऊळगावकर यांनी गुलबर्गा येथे नूतन विद्यालयाची स्थापना केली. शाळेच्या स्थापनेत केशवरावांचा सक्रिय सहभाग होता. १९१८ साली हैदराबादमध्ये इन्फ्लूएंझाचा सामना करण्यासाठी “सोशल सर्व्हिस लीग” सुरू करण्यात त्यांचा सक्रिय सहभाग होता. त्यांच्या या निस्वार्थ कार्यासाठी हैद्राबाद सरकारने त्यांचा विशेष गौरव केला. श्री लक्ष्मणराव फाटक यांनी १९२० मध्ये सुरू केलेल्या “निजाम विजय” या मराठी वृत्तपत्राला त्यांनी सक्रिय पाठिंबा दिला. बळवंत गणेश खापर्डे यांनी १९२३ मध्ये सुरू केलेल्या “विदर्भ साहित्य संघ” याचे पहिले अध्यक्ष म्हणून केशवरावांची  निवड झाली. 

वर्ग:इ.स. १८६७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९३२ मधील मृत्यू
वर्ग:अखिल भारतीय मराठी नाट्य संमेलनांचे अध्यक्ष