open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ज्ञानदा कदम

**ज्ञानदा कदम** ही मराठी वृत्तनिवेदिका असून ती सध्या एबीपी माझा या मराठी वृत्तवाहिनीसाठी काम करते. तिच्या वक्तृत्व शैलीमुळे "काय सांगशील ज्ञानदा?" हे समाज माध्यमावर बऱ्याच काळ ट्रेडिंग वर होते.

## सुरुवातीचे दिवस  
कदम यांचा जन्म मुंबईत झाला असून त्यांच्या वडिलांचे नाव अरविंद चव्हाण आहे. तिचे आजोबा शाळेचे मुख्याध्यापक होते, आजी शिक्षिका होती. तिचे मूळ कुटुंब कणकवली, सिंधुदुर्ग येथील आहे . तिला  एक संपदा चव्हाण नावाची  बहीण ती अमेरकेत वास्तव्यास आहे.   

## शिक्षण 
कदम यांचेचे प्राथमिक शिक्षण मुंबईच्या गांधी बालमंदिर हायस्कूल येथे झाले असून बालपणी तिचा खोडकर स्वभाव होता. बालपणीपासूनच तिला भविष्यात काहीतरी वेगळं करून दाखवण्याची इच्छा होती. तिने मुंबईच्या व्ही .जी. वाजे कला , विज्ञान आणि वाणिज्य  महाविद्यालयामधून आपले पदवी शिक्षण पूर्ण केले. तिने वॉइस कल्चरवर कोर्स पूर्ण केला आहे. 

## कार्यक्षेत्र 
कदम यांना १ मार्च २००७ मध्ये एबीपी माझा या न्यूझ चॅनेल मध्ये नोकरी मिळाली. तेव्हापासून त्या एबीपी माझा (पूर्वी स्टार माझा म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या) मुख्य वृत्तनिवेदिका (लीड न्यूझ अँकर) म्हणून काम करत आहेत. त्या ऑन फील्ड न्यूझ रिपोर्टिंगसाठी प्रसिद्ध होत्या. त्यानंतर एबीपी माझा निर्माता राहुल यांच्या विनंतीनंतर त्यांनी न्यूझ अँकरिंगमध्ये प्रवेश केला. ज्ञानदा कदम प्राइमटाइम शो “माझा कट्टा” आयोजित करतात. एबीपी माझा रणसंग्राम, मराठी बिग बॉस या प्रमुख कार्यक्रमांपैकी त्यांनी सूत्रसंचालन केले आहे. एबीपी माझामध्ये येण्याआधी तिने ८ महीने आकाशवाणीसाठी  काम केले होते.

## पुरस्कार 
कदम यांना न्यूझ टेलिविजन अवॉर्ड (NT अवॉर्ड) प्राप्त झाला आहे. २०१९ साली तीनणा "वुमन ऑफ सबस्टन्स अवॉर्ड"  मिळाला . 

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:मराठी पत्रकार
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
मीनल शाह

**मीनल शहा** ही एक मॉडेल आणि रिॲलिटी स्टार आहे. ती रिॲलिटी शो एमटीव्ही रोडीज रायझिंग मध्ये दिसण्यासाठी ती ओळखली जाते. २०२१ मध्ये बिग बॉस मराठी ३ मध्ये तिने भाग घेतला आणि फायनलिस्ट ठरली.

## कारकीर्द 
मीनलने बायोटेक्नॉलॉजीमध्ये पदव्युत्तर शिक्षण घेतले आहे.

मीनल हे रिअ‍ॅलिटी टीव्ही शोमधील एक प्रसिद्ध नाव आहे कारण ती अनेक हिंदी टीव्ही रिॲलिटी शोचा भाग आहे. मीनल लोकप्रिय हिंदी टीव्ही रिॲलिटी शो रोडीजच्या सहभागींपैकी एक होती. २०१७ च्या रोडीज स्पेशल सीझन रायझिंग स्टारमध्ये ती एक लोकप्रिय स्पर्धक होती. लीडर प्रिन्स नरुलाच्या गँगमध्ये मीनलने परफॉर्म केले.

ती नानचाकू आणि मार्शल आर्ट्समध्ये निपुण आहे. मीनलकडे एक युट्यूब चॅनल देखील आहे, जिथे ती तिच्या रोडीज प्रवासाची झलक शेअर करते. २०२१ मध्ये तिने बिग बॉस मराठी ३ मध्ये स्पर्धक म्हणून भाग घेतला आणि फायनलिस्ट ठरली.  

## संदर्भ 
वर्ग:इ.स. १९९२ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
नीता शेट्टी

**नीथा शेट्टी** ही एक भारतीय दूरचि्रवाणी अभिनेत्री आहे. तिने टीव्ही मालिका *घर की लक्ष्मी बेटियां* मध्ये गौरी, गरोडिया बहिणींपैकी एक म्हणून आणि *कहीं तो होगा* मध्ये डॉ. अर्चिता म्हणून काम केले आहे.

## कारकीर्द 
नीताने झी टीव्ही वर प्रसारित झालेल्या टीव्ही मालिका *ममता* मध्ये *संजना* ही भूमिका साकारली आहे. तिने *बनू में तेरी दुल्हन* (डॉ. शिवानीच्या भूमिकेत) आणि *तुम बिन जाओं कहाँ* (खुशीच्या भूमिकेत) मध्ये देखील अभिनय केला आहे, दोन्ही झी टीव्ही वर. २०२१ मध्ये *बिग बॉस मराठी ३* मध्ये सहभागी झाली होती.

## मालिका 
## संदर्भ
वर्ग:हिंदी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
धर्मवीर (चित्रपट)

**धर्मवीर: मुक्काम पोस्ट ठाणे** हा इ.स. २०२२ मधील एक मराठी चित्रपट असून याची निर्मिती मंगेश देसाई यांच्या साहिल मोशन आर्टस् आणि झी स्टुडिओज यांच्या संयुक्त विद्यमाने करण्यात आली आहे.

## पार्श्वभूमी
या चित्रपटाची घोषणा २७ जानेवारी २०२२ रोजी शिवसेना नेते आणि ठाणे जिल्ह्याचे पालकमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या मार्फत करण्यात आली. हा चित्रपट शिवसेना नेते स्व. आनंद दिघे यांच्या आयुष्यावर बेतलेला असून मराठी चित्रपट अभिनेते प्रसाद ओक हे दिघे यांच्या भूमिकेत दिसणार आहेत. या चित्रपटात प्रसाद ओक, क्षितीश दाते, मकरंद पाध्ये आणि श्रुती मराठे यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत. हा चित्रपट १३ मे २०२२ रोजी भारतीय चित्रपटगृहात प्रदर्शित झाला.  पहिल्या आठवड्यात चित्रपटाने ₹१३.८७ कोटी कमावले आणि ब्लॉकबस्टर हिट ठरला. दिघे वापरत असलेली 'एमएच ०५ - जी - २०१३' क्रमांकाची आर्माडा गाडी ही या चित्रपटात वापरण्यात आली आहे हे या चित्रपटाचे एक वैशिष्ट्य आहे.

## कथानक 
या चित्रपटात आनंद दिघे यांची कथा दाखवण्यात आहे जे शिवसेना पक्षाचे ज्येष्ठ नेते आणि ठाणे जिल्हा प्रमुख होते. दिवंगत शिवसेना नेते आनंद दिघे यांच्या जीवनावरील हा चरित्रपट असून त्यांच्या जीवनातील महत्त्वाचे पैलू त्यांच्या जवळच्या सहकाऱ्यांनी कथन केलेल्या विविध कथा आणि घटनांद्वारे या चित्रपटात दाखवण्यात आले आहेत.

## गाणी 
## कलाकार 
* आनंद दिघे यांच्या भूमिकेत प्रसाद ओक
** शिवराज वायचळ - तरुण आनंद दिघे
* एकनाथ शिंदे यांच्या भूमिकेत क्षितीश दाते
* बाळासाहेब ठाकरे यांच्या भूमिकेत मकरंद पाध्ये
* अनिता बिर्जेच्या भूमिकेत स्नेहल तरडे
* तन्वी म्हापसेच्या भूमिकेत श्रुती मराठे
* समीरच्या भूमिकेत गश्मीर महाजनी 
* मो.दा. जोशी यांच्या भूमिकेत विजय निकम 
* प्रकाश परांजपे यांच्या भूमिकेत विघ्नेश जोशी
* दादाजी भुसे यांच्या भूमिकेत अभिजीत खांडकेकर
* रिपोर्टर म्हणून मंगेश देसाई
* समीरच्या वडिलांच्या भूमिकेत मोहन जोशी
* राजन विचारे यांच्या भूमिकेत सागर पाबळे
* रवींद्र फाटक यांच्या भूमिकेत शुभंकर
* निरीक्षक यशवंत तावडे यांच्या भूमिकेत जयवंत वाडकर
* वसंत डावखरे यांच्या भूमिकेत योगेश शिरसाट
* मीनाताई ठाकरे यांच्या भूमिकेत शुभांगी लाटकर
* आत्मारामच्या भूमिकेत देवेंद्र गायकवाड
* आनंदच्या मित्राच्या भूमिकेत दुष्यंत वाघ
* मनोज कोल्हटकर बलात्कार झालेल्या मुलीच्या वडिलांच्या भूमिकेत
* सिद्धिरूपा करमरकर बलात्कार झालेल्या मुलीची आई
* रिपोर्टर म्हणून पियुष परमार
* राज ठाकरे यांच्या भूमिकेत अनुज प्रभू
* नारायण राणे यांच्या भूमिकेत योगेश कुलकर्णी
* इन्स्पेक्टर विजय शेलारच्या भूमिकेत सुशांत शेलार
* हवालदाराच्या भूमिकेत अंशुमन विचारे
* शिवराज वाळवेकर निरीक्षक म्हणून
* कार्यकर्ता म्हणून एकनाथ भोईर
* आशिष वारंग लेडीज बार मालक म्हणून

## पुरस्कार 
## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* IMDb मध्ये धर्मवीर
* सिनेस्तानमध्ये धर्मवीर 

वर्ग:इ.स. २०२२ मधील मराठी चित्रपट
मापूचे

thumb|मापुचे महिला
इवलेसे

**मापूचे** चिलीचे पहिले स्वदेशी लोक, जे सेंट्रल झोन आणि चिलीच्या वरच्या झोनमध्ये राहतात, ते अर्जेंटिनाच्या अधूनमधून इव्हेंट झोनमध्ये देखील उपस्थित असतात.

वर्ग:चिलेची संस्कृती
आर्य महिला समाज

**आर्य महिला समाज** ही महाराष्ट्राच्या पुणे शहरातील एक धार्मिक व सेवाभावी संस्था आहे. या संस्थेच्या विचारसरणीवर ब्राह्मो समाज, येशू ख्रिस्त आणि १९व्या शतकातील मराठी समाजसुधारकांचा प्रभाव आहे. या संस्थेचे मूळ उद्देश स्त्रीयांची शिक्षणोन्नती आणि बाल-जरठ विवाहास विरोध हे होते. आजही ही संस्था मुलींसाठी वसतीगृहे आणि इतर योजना चालवते. मुंबईच्या गावदेवी भागात असे एक वसतीगृह आहे.

पंडिता रमाबाईंनी या आर्य महिला समाजाची स्थापना १ मे, १८८२ रोजी केली.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:महाराष्ट्रातील समाजसुधारक संस्था
वर्ग:इ.स. १८८२ मधील निर्मिती
वर्ग:पुणे
रेश्मा शिंदे

**रेश्मा शिंदे** (२७ मार्च १९८७) ही भारतीय दूरचि्रवाणी अभिनेत्री आहे. रेश्मा *रंग माझा वेगळा* मालिकेत दीपाच्या भूमिकेसाठी ओळखली जाते. २०१४ साली तिने *लगोरी - मैत्री रिटर्न्स* या मालिकेतून पदार्पण केले. 

## करिअर 
२००९ मध्ये, तिने *महाराष्ट्राचा सुपरस्टार 1* मध्ये स्पर्धक म्हणून भाग घेतला होता. त्यानंतर तिला स्टार प्रवाह वरील *बंद रेशमाचे* या दूरदर्शन शोची ऑफर मिळाली. २०१४ मध्ये तिला *लगोरी - मैत्री रिटर्न्स* मध्ये पूर्वा म्हणून भूमिका मिळाली. २०१५ मध्ये तिने *नांदा सौख्य भरे* मध्ये नकारात्मक भूमिका केली होती. २०१६ मध्ये, तिने *चाहूल* या हॉरर दूरचित्रवाणी शोमध्ये शांभवीची भूमिका केली होती. तिने मराठी चित्रपटांमध्ये सहाय्यक भूमिकाही केल्या. सध्या, ती *रंग माझा वेगळा* मध्ये दीपा म्हणून दिसली.

## अभिनय सूची 
## संदर्भ
वर्ग:मराठी अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
मारिया माँटेसॉरी

**मारिया टेक्ला आर्टेमिसिया माँटेसॉरी** (३१ ऑगस्ट, १८७० - ६ मे, १९५२:नूर्डविक, नेदरलँड्स) या इटालियन डॉक्टर आणि शिक्षणतज्ज्ञ होत्या. त्यांनी पुरस्कृत केलेली लहान मुलांसाठीची शिक्षणपद्धती जगभरात वापरली जाते.

माँटेसॉरींनी लहानपणी मुलांच्या शाळेत प्रवेश घेउन अभियंता होण्याचे ठरविले होते परंतु नंतर हा बेत बदलून त्यांनी वैद्यकीय महाविद्यालयात प्रवेश घेतला. रोमच्या सापिएंझा विद्यापीठातून वैद्यकीय पदवी मिळविणाऱ्या पहिल्या काही स्त्रियांमध्ये त्या होत्या. त्या १८९६ साली पदवीधर झाल्या.

## प्रारंभिक कारकीर्द 
१८९६ ते १९०१ पर्यंत, मॉन्टेसरी यांनी तथाकथित "फ्रेनेस्थेनिक" मुलांसोबत काम केले आणि संशोधन केले - संज्ञानात्मक विलंब, आजारपण किंवा अपंगत्व अनुभवणारी मुले यांच्यासोबत त्यांनी काम केले. त्यांनी राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर प्रवास करणे, अभ्यास करणे, बोलणे आणि लेखन प्रकाशित करणे या गोष्टी सुरू केल्या. महिला अधिकार आणि शिकण्यात अडचणी असलेल्या मुलांच्या शिक्षणासाठी झगडणाऱ्या म्हणून त्यांची प्रसिद्धी झाली.
इवलेसे|मारिया माँन्टेसरी

## भारतातील वास्तव्य 
माँटेसॉरी थियोसोफिकल सोसायटीच्या सदस्या होत्या. १९३९मध्ये त्या चेन्नईच्या थियोसोफिकल सोसायटीमध्ये आपल्या शिक्षणपद्धतीचा वर्ग घेण्यासाठी आल्या होत्या. १९४०मध्ये इटलीने जर्मनीच्या बाजूने दुसऱ्या महायुद्धात प्रवेश केल्यावर युनायटेड किंग्डमने आपल्या साम्राज्यातील सगळ्या इटालियन व्यक्तींना जेरबंद केले. यांत माँटेसॉरी यांचा मुलगा मारियो सुद्धा होता. मारिया माँटेसॉरींना थियोसोफिकल सोसायटीच्या आवारात बंदिस्त ठेवण्यात आले होते. दोन महिन्यांनी मारियोला आपल्या आईबरोबर राहण्यास परवानगी दिली गेली. त्यानंतर दोघेही चेन्नई व कोडाईकॅनाल येथे राहिले होते. त्यांना भारतात शिक्षण देण्यासाठी परवानगी देण्यात आली होती. मारिया व मारियो दोघेही महायुद्ध संपेपर्यंत भारतातच राहिले व १९४६मध्ये ते नेदरलँड्स व युरोपला परतले.

इवलेसे|१९७० साली प्रकाशित करण्यात आलेले टपाल तिकीट

## शिक्षणपद्धती 
मॉन्टेसरी यांनी निरीक्षणांवर आधारित, बालवाडीतील मुलांच्या शिक्षणामध्ये अनेक पद्धती लागू केल्या. त्या त्यांच्या शैक्षणिक तत्त्वज्ञान आणि पद्धतीचे वैशिष्ट्य बनल्या. त्यांनी जड फर्निचरच्या जागी,मुलांना सहजपणे हलवता येतील अशा लहान मुलांच्या आकाराच्या टेबल आणि खुर्च्या, लहान मुलांचा सहजपणे हात पोहोचू शकेल अशी लहान आकाराची कपाटे यांचा वापर सुरू केला. फुलांची रचना करणे, हात धुणे, जिम्नॅस्टिक्स, पाळीव प्राण्यांची काळजी घेणे आणि स्वयंपाक करणे, झाडू मारणे, धान्य निवडणे, भाजीपाला निवडणे यासारख्या कृतींचा समावेश शिक्षणामध्ये केला.

## बाह्य दुवे 
मॉन्टेसरी पद्धत आणि श्रीअरविंद यांची सर्वंकष शिक्षण पद्धत यांतील अनुबंध

## संदर्भ 
वर्ग:शिक्षणतज्ज्ञ
वर्ग:माँटेसॉरी शिक्षणपद्धती
वर्ग:इ.स. १८७० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९५२ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
प्रोखोरोव्ह्का

**प्रोखोरोव्ह्का** रशियाच्या बेल्गोरोद ओब्लास्तमधील छोटे शहर आहे. कुर्स्कच्या नैऋत्येस असलेल्या या शहराची लोकसंख्या २०१० च्या जनगणनेनुसार ९,७६१ होती, जी २००२ च्या जनगणनेपेक्षा कमी होती.

दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान १९४३ च्या उन्हाळ्यात कुर्स्कच्या लढाई अंतर्गत येथे मोठी लढाई झाली होती. यात सोव्हिएत संघाचे ५,५०० तर जर्मनीचे ८४२ सैनिक ठार झाले.

वर्ग:रशियामधील शहरे
वर्ग:बेल्गोरोद ओब्लास्त
गंगामूळ

**गंगामूळ** हे भारताच्या कर्नाटक राज्यातील छोटे गाव आहे. याच नावाच्या टेकडीजवळ वसलेले हे गाव *पंडिता रमाबाई* तथा रमा बिपिन मेधावी यांचे जन्मस्थान आहे.

हा प्रदेश चिक्कमगळूर जिल्ह्यात आहे. गंगामूळ जवळील टेकड्यांमधून तीन मोठ्या नद्यांचा उगम होतो. तुंगा नदी येथून नैऋत्येस वाहते तर भद्रा नदी पूर्वेकडे वाहत शिवमोग्गाजवळ तुंगा नदीस मिळते व तुंगभद्रा नदीमध्ये परिवर्तित होते. नेत्रावती नदी पश्चिमेस वाहत अरबी समुद्रास मिळते.

या प्रदेशात लोखंडाच्या खाणी आहेत.

वर्ग:चिकमगळूर जिल्हा
वर्ग:कर्नाटकातील शहरे
भद्रा नदी

**भद्रा नदी** (कन्नड: ಭದ್ರಾ ನದಿ) दक्षिण भारताच्या कर्नाटक राज्यातील एक नदी आहे.

भद्राचा उगम कुद्रेमुखाजवळ गंगामूळ येथे होतो. येथून भद्रा नदी पश्चिम घाटाच्या टेकड्या पार करीत पूर्वेकडे वाहते. या नदीच्या काठावर कुद्रेमुख, बलेहोळ आणि नरसिंहराजपुरा (एनआर पुरा) शहरे वसलेली आहेत. या नदीवर भद्रावती शहराजवळ भद्रा धरण आहे. याच्या मागे भद्रा सरोवर तयार झाले आहे. शिवमोग्गाजवळ कूडली येथे भद्रा तुंगा नदीला मिळते व तुंगभद्रा नदीत परिवर्तित होते. तुंगभद्रा कृष्णाची प्रमुख उपनदी आहे. कृष्णा पुढे बंगालच्या उपसागराला मिळते .

वर्ग:भारतातील नद्या
वर्ग:कर्नाटकमधील नद्या
यूरे (कॉलोराडो)

180px|इवलेसे|उजवे|यूएस ५५० रस्त्यावरून दिसणारे यूरे
**युरे** अमेरिकेच्या कॉलोराडो राज्यातील छोटे शहर आहे. यूरे काउंटीचे प्रशासकीय केन्द्र असलेल्या या शहराची लोकसंख्या १,००० होती.

यूएस ५५० हा महामार्ग या गावातून जाणारा एकमेव पक्का रस्ता आहे. या प्रदेशाची उंची, हवामान, डोंगर, इ. युरोपमधील स्वित्झर्लंडसारखे असल्याने याला *अमेरिकेचे स्वित्झर्लंड* म्हणले जाते.

वर्ग:कॉलोराडोमधील शहरे
वर्ग:यूरे काउंटी, कॉलोराडो
हॉट सल्फर स्प्रिंग्ज (कॉलोराडो)

180px|इवलेसे|उजवे|हॉट सल्फर स्प्रिंग्जचे नगरगृह
**हॉट सल्फर स्प्रिंग्ज** अमेरिकेच्या कॉलोराडो राज्यातील छोटे वस्तीवजा गाव आहे. या गावाची लोकसंख्या २०१० च्या जनगणनेनुसार ६६३ होती. या गावाची समुद्रसपाटीपासूनची उंची ७,६८० आहे.

हॉट सल्फर स्प्रिंग्ज ग्रँड काउंटीचे प्रशासकीय केन्द्र आहे. या गावाच्या सीमेलगत गरम पाण्याचे झरे आहेत.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:कॉलोराडोमधील शहरे
वर्ग:ग्रँड काउंटी, कॉलोराडो
गनिसन (कॉलोराडो)

180px|इवलेसे|उजवे|गनिसन शहराचा मुख्य रस्ता

**गनिसन** अमेरिकेच्या कॉलोराडो राज्यातील शहर आहे. गनिसन काउंटीचे प्रशासकीय केन्द्र असलेल्या या शहराची लोकसंख्या ६,५६० होती.

गनिसन नदी शहराच्या जवळून वाहते. या नदीने डोंगरात कोरलेली घळ ब्लॅक कॅन्यन ऑफ द गनिसन येथून जवळ आहे.

येथील गनिसन प्रादेशिक विमानतळापासून डेन्व्हर, डॅलस-फोर्ट वर्थ आणि ह्युस्टनला विमानसेवा आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:कॉलोराडोमधील शहरे
वर्ग:गनिसन काउंटी, कॉलोराडो
रे (कॉलोराडो)

180px|इवलेसे|उजवे|२००४मधील रे शहराचे दृष्य
**रे** अमेरिकेच्या कॉलोराडो राज्यातील छोटे शहर आहे. कॉलोराडो-नेब्रास्का सीमेपासून ११ किमी (७ मैल) पश्चिमेस आणि कॉलोराडो-कॅन्सस सीमेपासून ४० किमी (२५ मैल) वायव्येस असलेल्या या शहराची लोकसंख्या २०१० च्या जनगणनेनुसार २,३४२ होती.

हे शहर युमा काउंटीचे प्रशासकीय केन्द्र आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:कॉलोराडोमधील शहरे
वर्ग:युमा काउंटी, कॉलोराडो
लेक सिटी (कॉलोराडो)

180px|इवलेसे|उजवे|लेक सिटीपासून जवळ असलेला क्लियर क्रीक फॉल्स हा धबधबा
**लेक सिटी** अमेरिकेच्या कॉलोराडो राज्यातील गाव आहे. हिन्सडेल काउंटीचे प्रशासकीय केन्द्र आणि एकमेव गाव असलेल्या हिन्सडेलची लोकसंख्या २०१० च्या जनगणनेनुसार ४०९ होती.

या गावाला जवळच्या लेक सान क्रिस्टोबाल या तळ्यावरून नाव दिलेले आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:कॉलोराडोमधील शहरे
वर्ग:हिन्सडेल काउंटी, कॉलोराडो
सत्यवान सावित्री (मालिका)

**सत्यवान सावित्री** ही झी मराठीवर प्रसारित झालेली एक मालिका आहे. या मालिकेची पहिली झलक १९ डिसेंबर २०२१ रोजी करण्यात आली होती, परंतु काही कारणांमुळे ही मालिका १२ जून २०२२ पासून प्रसारित झाली होती.

## कलाकार 
* वेदांगी कुलकर्णी
* राधा‌‌ धरणे
* आदित्य दुर्वे
* अर्णव कालकुंद्री
* प्रसन्न केतकर
* विक्रम गायकवाड
* बागेश्री देशपांडे
* वर्षा घाटपांडे
* नंदकिशोर चिखले

## विशेष भाग 
# वटपौर्णिमेला साऱ्यांनाच आठवण जिची ती सावित्री होती कशी? (१२ जून २०२२)
# सत्यवानाभोवती काळ बनून घोंगावणाऱ्या संकटाशी सावित्री कशी लढणार? (१४ जून २०२२)
# वटपौर्णिमेच्या दिवशी सावित्री आणि यमराज समोरासमोर येणार. (१६ जून २०२२)
# सत्यवानाच्या जन्माआधीच त्याच्या आई-वडिलांवर होणार जीवघेणा हल्ला. (१८ जून २०२२)
# जंगलाच्या कुशीत मायेच्या कुटीत सत्यवानाचा जन्म होणार. (२० जून २०२२)
# सावित्रीजन्माचा आनंद तिच्या आई-वडिलांना घेता येईल का? (२२ जून २०२२)
# भूतलावर जन्म घेताच सावित्री कालजयी असल्याची साक्ष देणार. (२४ जून २०२२)
# सावित्रीला आईची माया पुन्हा लाभेल का? (२७ जून २०२२)
# भुकेल्या सत्यवान-सावित्रीच्या बाळमुखी प्रेमाचा घास कोण भरवणार? (२९ जून २०२२)
# सत्यवानासाठी अरण्यच त्याचं साम्राज्य होणार. (१ जुलै २०२२)
# सत्यवान-सावित्रीची भेट प्राक्तनातच लिहिली जाणार का? (४ जुलै २०२२)
# बाळ सत्यवान आणि सावित्रीला नियती एकमेकांच्या जवळ आणणार. (६ जुलै २०२२)
# धबधबा पाहण्याचा सावित्रीचा हट्ट राजा अश्वपती पूर्ण करणार का? (८ जुलै २०२२)
# सत्यवान-सावित्रीच्या बाळलीला सर्वांना आश्चर्यचकित करणार. (११ जुलै २०२२)
# बाळ सत्यवान आणि सावित्री सर्वांची नजर चुकवून अरण्यात जाणार. (१३ जुलै २०२२)
# भिंतीजवळ सत्यवान-सावित्रीची पहिल्यांदा भेट होईल का? (१६ जुलै २०२२)
# सत्यवान-सावित्रीच्या जाणतेपणाने होणार सारेच अवाक्. (२० जुलै २०२२)
# सत्यवान-सावित्रीच्या वागण्याने सगळे आश्चर्यचकित होणार. (२३ जुलै २०२२)
# सत्यवान-सावित्रीला कर्तेपणाचा मान मिळणार. (२७ जुलै २०२२)
# सावित्री राजकन्या आणि सत्यवान अरण्यपुत्र, कसे येणार हे दोघे एकत्र? (३१ जुलै २०२२)

## बाह्य दुवे 
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका
वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका
गोल्डन (कॉलोराडो)

इवलेसे|180px|right|गोल्डनचा मध्यवर्ती भाग
**गोल्डन** हे अमेरिकेच्या कॉलोराडो राज्यातील शहर आहे. जेफरसन काउंटीचे प्रशासकीय केंद्र असलेल्या या गावाची लोकसंख्या २०२० च्या जनगणनेनुसार २०,३९९ होती. हे शहर डेन्व्हर-ऑरोरो-लेकवूड महानगराचा भाग आहे.

कॉलोराडो स्कूल ऑफ माइन्स हे अभियांत्रिकी महाविद्यालय येथे आहे. याशिवाय नॅशनल रिन्युएबल एनर्जी लॅबोरेटरी, राष्ट्रीय भूकंप माहिती केन्द्र या शासकीय संस्था गोल्डनमध्ये स्थित आहेत. कूर्स ब्रुइंग कंपनी, बॉस्टन मार्केट, कूर्सटेक, स्पायडरको, इ. कंपन्यांची मुख्यालये येथे आहेत.

१८६२ ते १८६७ दरम्यान गोल्डन कॉलोराडो प्रांताची राजधानी होते.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:कॉलोराडोमधील शहरे
वर्ग:जेफरसन काउंटी, कॉलोराडो
कॉलोराडो प्रांत

**कॉलोराडो प्रांत** अमेरिकेतील एक प्रदेश होता. हा प्रांत २८ फेब्रुवारी, १८६१ ते १ ऑगस्ट, १८७६ दरम्यान अस्तित्त्वात होता. या दिवशी या प्रांताला अमेरिकेचे राज्य करून घेण्यात आले.

१८५९-६१मध्ये पाइक्स पीकच्या आसपासच्या प्रदेशात सोने सापडल्यावर येथे मोठ्या प्रमाणात श्वेतवर्णीय व्यक्ती आल्या. त्यानंतर या प्रदेशाला प्रांताचा दर्जा देण्यात आला. या प्रदेशाच्या चतुःसीमा सध्याच्या कॉलोराडो राज्याच्या सीमा याच होत्या. या प्रांताच्या रचनेद्वारे या सुमारास सुरू असलेल्या अमेरिकन यादवी युद्धात या प्रांताद्वारे उत्तरेला खनिजे, विशेषतः सोने, चांदी व इतर मौल्यवान खनिजांचा साठा हस्तगत झाला.

वर्ग:कॉलोराडो
वर्ग:इ.स. १८६१ मधील निर्मिती
वर्ग:इ.स. १८७६ मधील समाप्ती
डिसेंबर ३२

**डिसेंबर ३२** हा एक काल्पनिक दिवस आहे. ही तारीख ग्रेगरी दिनदर्शिकामध्ये वापरली जात नाही.

याशिवाय ३२ डिसेंबर किंवा डिसेंबर ३२ खालील अर्थानेही वापरला जातो.
* ३२ डिसेंबर (इटालियन चित्रपट)
* ३२ डिसेंबर लव्ह एरर - थाई चित्रपट

वर्ग:काल्पनिक दिनांक
जून ३१

जून ३१ हा एक काल्पनिक दिवस आहे. हा दिवस एक जुलैच्या आधीचा दिवस किंवा जून महिन्याचा शेवटचा दिवस असतो.

वर्ग:काल्पनिक दिनांक
लहान मुलांचे हक्क

**लहान मुलांचे हक्क** हा मानवी हक्कांचा एक उपसमूह आहे. ज्यात अल्पवयीनांना दिले जाणारे विशेष संरक्षण आणि काळजी च्या अधिकारांकडे विशेष लक्ष दिले जाते. (युवकांचे हक्क वेगळे आहेत). इ.स. १९८९ च्या कन्व्हेन्शन ऑन द चाइल्ड (सीआरसी) ने बालकाची व्याख्या "अठरा वर्षांखालील कोणतीही व्यक्ती, जोपर्यंत बालकाला लागू असलेल्या कायद्यानुसार, त्यापूर्वी प्रौढत्व प्राप्त होत नाही तोपर्यंत." मुलांच्या हक्कांमध्ये पालक, मानवी ओळख तसेच शारीरिक संरक्षण, अन्न, सार्वत्रिक राज्यातर्फे मोफत शिक्षण, आरोग्य सेवा आणि मुलाच्या वयासाठी आणि विकासासाठी योग्य असलेले गुन्हेगारी कायदे, समान संरक्षण या मूलभूत गरजा यांचा समावेश आहे. मुलां-मुलींचे नागरी हक्क आणि मुलां-मुलींची वंश, लिंग, लैंगिक अभिमुखता, लिंग ओळख, राष्ट्रीय मूळ, धर्म, अपंगत्व, रंग, वांशिकता किंवा इतर वैशिष्ट्यांच्या आधारावरील भेदभावापासून मुक्तता. मुलां-मुलींच्या हक्कांचे स्पष्टीकरण त्यांना स्वायत्त कारवाईची क्षमता देण्यापासून ते बालकांना शारीरिक, मानसिक आणि भावनिकरित्या शोषणापासून मुक्त होण्यापर्यंतची श्रेणी असते. या कायद्याचा "दुरुपयोग" म्हणजे काय हा वादाचा मुद्दा आहे. इतर व्याख्यांमध्ये काळजी आणि पालनपोषणाचे अधिकार समाविष्ट आहेत. आंतरराष्ट्रीय कायद्यामध्ये "किशोरवयीन", "किशोर" किंवा "युवा" यांसारख्या तरुण लोकांचे वर्णन करण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या इतर संज्ञांची व्याख्या नाहीत. परंतु मुलांच्या हक्कांची चळवळ युवा हक्क चळवळीपेक्षा वेगळी मानली जाते. मुलांच्या हक्कांचे क्षेत्र कायदा, राजकारण, धर्म आणि नैतिकता या क्षेत्रांमध्ये पसरलेले आहे.

## औचित्य 
[इवलेसे| [मेरिदा, मेक्सिको|मेरिडा, मेक्सिकोच्या रस्त्यावर "घड्याळ दाखवणारा" म्हणून काम करणारा मुलगा]]
कायद्यानुसार अल्पवयीन म्हणून, जगातील कोणत्याही ज्ञात अधिकारक्षेत्रात मुलांना स्वायत्तता किंवा स्वतःसाठी निर्णय घेण्याचा अधिकार नाही. त्याऐवजी पालक, सामाजिक कार्यकर्ते, शिक्षक, युवा कामगार आणि इतरांसह त्यांचे प्रौढ काळजीवाहू परिस्थितीनुसार, त्या अधिकाराने निहित आहेत. काहींचा असा विश्वास आहे की ही परिस्थिती मुलांना त्यांच्या स्वतःच्या जीवनावर अपुरे नियंत्रण देते आणि त्यांना असुरक्षित बनवते. लुई अल्थुसरने या कायदेशीर यंत्रणेचे वर्णन करण्यापर्यंत मजल मारली आहे, जसे की ते मुलांना लागू होते, "दडपशाही राज्य उपकरणे" म्हणून.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* "पालकांचे हक्क आणि दायित्वे". इंटरनेट एनसायक्लोपीडिया ऑफ फिलॉसॉफी
* बाल हक्क माहिती नेटवर्क
* मुलांचे हक्क आंतरराष्ट्रीय ब्युरो
* स्माईल फाउंडेशन इंडिया
* ब्रिटिश कोलंबिया, कॅनडाची "everychild.ca"  बाल हक्क जनजागृती मोहीम. संसाधनांमध्ये बालहक्कांच्या अधिवेशनाशी संबंधित दुवे आणि प्रकाशने समाविष्ट आहेत.
वर्ग:मुलांचे हक्क
२१ तोफांची सलामी

इवलेसे|यू.एस. नेव्ही म्युनिशन कमांड, डिटेचमेंट सेवेल्स पॉईंट, काही दिवसांपूर्वी माजी अध्यक्ष गेराल्ड आर. फोर्ड यांच्या मृत्यूच्या स्मरणार्थ आयोवा पॉइंट येथे 21 तोफांची सलामी देते.
शेवट=310|इवलेसे|दक्षिण आफ्रिकेचे राष्ट्राध्यक्ष नेल्सन मंडेला यांनी 1994 मध्ये अमेरिकेची राजधानी वॉशिंग्टन, डी.सी. येथे भेट दिली तेव्हा त्यांच्या सन्मानार्थ यूएस आर्मी हॉविट्झर्स 21 तोफांची सलामी देतात. 21 तोफांची सलामी बहुधा प्रतिष्ठित किंवा महत्त्वाच्या व्यक्तींच्या सन्मानार्थ दिली जाते.
**२१ तोफांची सलामी** हा एक लष्करी सन्मान असतो, ज्यामध्ये गोळीबाराद्वारे पारंपारिक तोफांची सलामी दिली जाते. नौदल रीतिरिवाज जसजसे विकसित होत गेले तसतसे राज्य प्रमुखांसाठी किंवा सरकार प्रमुखांसाठी अपवादात्मक परिस्थितीत २१ तोफांचा गोळीबार केला जाऊ लागला. या सन्मानात प्राप्तकर्त्याच्या रँकनुसार तोफांची संख्या कमी होत जाते.

२१-बंदुकीची सलामी सर्वात सामान्यपणे ओळखली जाते, परंतु कोणत्याही दिलेल्या सलामीमध्ये गोळीबार केलेल्या राउंडची संख्या परिस्थितीनुसार बदलू शकते. या भिन्नतेवर परिणाम करणाऱ्या परिस्थितींमध्ये विशिष्ट प्रसंग तसेच लष्करी आणि राज्य अंत्यसंस्कारांच्या बाबतीत, सेवेची शाखा आणि ज्या व्यक्तीला सन्मान दिला जात आहे त्या व्यक्तीचा दर्जा (किंवा कार्यालय) यांचा समावेश होतो.

## भारतातील २१ तोफांची सलामी 
ब्रिटिश राज दरम्यान, भारताने बंदुकीच्या सलामीची औपचारिक श्रेणीबद्ध प्रणाली विकसित केली. 1947 मध्ये भारतीय स्वातंत्र्याच्या वेळी, ब्रिटिश भारतामध्ये सलामीची श्रेणी खालीलप्रमाणे होती:

## संदर्भ 
वर्ग:लष्करी सन्मान
वर्ग:ब्रिटिश भारतीय लष्कर
कट्यार काळजात घुसली

* कट्यार काळजात घुसली (नाटक)
* कट्यार काळजात घुसली (चित्रपट)

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
मलेक क्रिकेट मैदान

**मलेक क्रिकेट मैदान** हे संयुक्त अरब अमिरातीच्या अजमान अमिरातमधील एक मैदान आहे. प्रामुख्याने हे मैदान क्रिकेट साठी वापरण्यात येते. २७ एप्रिल २०२२ रोजी संयुक्त अरब अमिराती आणि हाँग काँग या दोन देशांमध्ये या मैदानावरचा पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळवला गेला.

वर्ग:अजमान
वर्ग:संयुक्त अरब अमिरातीमधील क्रिकेट मैदाने
समृद्धी केळकर

**समृद्धी केळकर** ही एक मराठी दूरचित्रवाणी अभिनेत्री आणि प्रशिक्षित शास्त्रीय नृत्यांगना आहे.तिने मराठी रिॲलिटी शो *ढोलकीच्या तालावर* साठी ऑडिशन दिले आणि २०१७ मध्ये ती फायनलिस्ट झाली. सध्या ती स्टार प्रवाह वरील *फुलाला सुगंध मातीचा* या मराठी दूरचित्रवाणी मालिकेत मुख्य भूमिकेत आहे.

## प्रारंभिक जीवन 
तिचा जन्म ठाणे, महाराष्ट्र येथे झाला. तिने सरस्वती माध्यमिक विद्यालय, ठाणे मध्ये शिक्षण घेतले. तिने व्ही. जी.वाझे केळकर कॉलेज, मुलुंड मधून ग्रॅज्युएशन पुर्ण केले. 

## कारकीर्द
ती पहिल्यांदा २०१७ मध्ये रिॲलिटी टीव्ही कार्यक्रम ढोलकीच्या तालावर मध्ये दिसली आणि अंतिम फेरीत पोहोचली. तिला २०१८ मध्ये कलर्स मराठीच्या लक्ष्मी सदैव मंगलममध्ये लक्ष्मीच्या भूमिकेत पहिला ब्रेक मिळाला.  तिने २०२० मध्ये डॉन कटिंग या चित्रपटातही काम केले. सध्या ती स्टार प्रवाहच्या फुलाला सुगंध मातीचा मध्ये २०२० पासून कीर्ती जामखेडकरच्या भूमिकेत मुख्य भूमिकेत आहे.

## अभिनय सूची 
### मालिका 
### चित्रपट 
## संदर्भ
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
स्माइलिंग बुद्धा

**ऑपरेशन स्माइलिंग बुद्धा** तथा **पोखरण-१** हे १८ मे १९७४ रोजी भारताच्या पहिल्या यशस्वी अणुबॉम्ब चाचणीचे सांकेतिक नाव होते. राजस्थानमधील पोखरण टेस्ट रेंज या लष्करी तळावर भारतीय लष्कराने अनेक प्रमुख भारतीय सेनापतींच्या देखरेखीखाली बॉम्बचा स्फोट केला.

युनायटेड नेशन्स सिक्युरिटी कौन्सिलच्या पाच स्थायी सदस्यांच्या बाहेरील देशाने पोखरण-I ही पहिली पुष्टी केलेली अण्वस्त्र चाचणी होती. अधिकृतपणे, भारतीय परराष्ट्र व्यवहार मंत्रालयाने (MEA) ही चाचणी "शांततापूर्ण अणुस्फोट" म्हणून दर्शविली. या चाचणीनंतर भारताच्या तत्कालीन पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांच्या लोकप्रियतेत मोठी वाढ झाली. यानंतर 1998 मध्ये पोखरण-2 या नावाने अणुचाचण्यांची मालिका करण्यात आली.

## संदर्भ 
वर्ग:भारताचे सैन्य
वर्ग:भारतीय चाचणी अणुस्फोट
बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र

**बॅलेस्टिक क्षेपणास्त्र** हे लक्ष्यावर वारहेड वितरीत करण्यासाठी प्रक्षेपण गतीचा वापर करते. ही शस्त्रे केवळ तुलनेने अल्प कालावधीतच मार्गक्रमण करतात ज्यामध्ये बहुतेक उड्डाण उर्जाविरहित असते. कमी पल्ल्याची बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे पृथ्वीच्या वातावरणातच राहतात, तर आंतरखंडीय बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे (ICBMs) उप-कक्षीय उड्डाणावर प्रक्षेपित केली जातात.
इवलेसे|Minuteman-III MIRV लाँच क्रम: 1. क्षेपणास्त्र त्याच्या सायलोमधून त्याच्या 1ल्या टप्प्यातील बूस्ट मोटर (A) फायर करून प्रक्षेपित करते. 2. प्रक्षेपणानंतर सुमारे 60 सेकंदांनंतर, पहिला टप्पा बंद होतो आणि 2रा-स्टेज मोटर (B) प्रज्वलित होते. क्षेपणास्त्र आच्छादन (ई) बाहेर काढले आहे. 3. प्रक्षेपणानंतर सुमारे 120 सेकंदांनंतर, 3रा-स्टेज मोटर (C) प्रज्वलित होते आणि 2ऱ्या स्टेजपासून वेगळे होते. 4. प्रक्षेपणानंतर सुमारे 180 सेकंदांनी, 3रा-स्टेज थ्रस्ट समाप्त होतो आणि पोस्ट-बूस्ट वाहन (D) रॉकेटपासून वेगळे होते. 5. पोस्ट-बूस्ट वाहन स्वतःच युक्ती करते आणि री-एंट्री व्हेईकल (RV) तैनातीची तयारी करते. 6. RVs, तसेच decoys आणि chaff, तैनात आहेत. 7. RVs (आता सशस्त्र) आणि भुसा उच्च वेगाने वातावरणात पुन्हा प्रवेश करतात. 8. आण्विक वॉरहेड्सचा स्फोट होतो.
ही शस्त्रे क्रूझ क्षेपणास्त्रांपेक्षा वेगळ्या श्रेणीतील आहेत, जी पॉवर फ्लाइटमध्ये एरोडायनॅमिकली मार्गदर्शन करतात.

## संदर्भ 
वर्ग:युद्धशास्त्र
वर्ग:क्षेपणास्त्रे
मद्रास इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नोलॉजी

इवलेसे|वसतिगृहाच्या टेरेसवरून दिसणारे एमआयटीचे होर्डिंग

**मद्रास इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी** (MIT) ही एक अभियांत्रिकी संस्था आहे जी चेन्नईच्या क्रोमपेट येथे स्थित आहे. अण्णा विद्यापीठाच्या चार स्वायत्त घटक महाविद्यालयांपैकी ही एक संस्था आहे. चिन्नास्वामी राजम यांनी १९४९मध्ये देशातील पहिली स्वयं-वित्तपुरवठा अभियांत्रिकी संस्था म्हणून स्थापन केली आणि नंतर अण्णा विद्यापीठात विलीन केली. संस्थेने भारताला वैमानिक अभियांत्रिकी, ऑटोमोबाईल अभियांत्रिकी, इलेक्ट्रॉनिक्स अभियांत्रिकी आणि इन्स्ट्रुमेंटेशन तंत्रज्ञान यासारखी नवीन क्षेत्रे दिली. MIT ही भारतात उघडलेली पहिली स्व-वित्तपुरवठा संस्था होती.
इवलेसे|संस्थेची प्रशासकीय इमारत
एव्हीओनिक्स आणि मेकॅट्रॉनिक्समध्ये पदव्युत्तर अभ्यासक्रम देणारी एमआयटी ही भारतातील पहिली संस्था आहे. संस्थेमध्ये "टी-मालिका" चा एक असामान्य सराव देखील आहे: वरिष्ठ विद्यार्थ्यांद्वारे विद्यार्थी मार्गदर्शन प्रणाली.
एमआयटी 1949 मध्ये सुरू झाली आणि विज्ञान पदवीधरांसाठी (बीएससी) अभियांत्रिकीमध्ये तीन वर्षांचा (पदव्युत्तर कार्यक्रम) देत होता. सुरुवातीच्या काळात, संस्थेने विज्ञान पदवीधरांना (DMIT) अभियांत्रिकी पदविका ऑफर केली. त्यानंतर, 1978 मध्ये अण्णा विद्यापीठाच्या स्थापनेवर, एमआयटी ही विद्यापीठातील घटक संस्थांपैकी एक बनली आणि म्हणूनच, विभाग देखील अण्णा विद्यापीठाचा एक विभाग बनला आहे, त्यांनी पदवी बीटेक, तीन वर्षांचा अभियांत्रिकी पदवी अभ्यासक्रम प्रदान करण्यास सुरुवात केली ( बीएससी) विज्ञान पदवीधर. गेल्या काही वर्षांत, संस्थेने आपल्या मूळ कार्यक्रमाचा विस्तार केला आहे आणि आता उत्पादन अभियांत्रिकी, रबर आणि प्लॅस्टिक तंत्रज्ञान, संगणक विज्ञान अभियांत्रिकी आणि माहिती तंत्रज्ञान या विषयातील पदवी आणि पदव्युत्तर अभ्यासक्रम उपलब्ध आहेत. 1996 पासून चार वर्षांच्या पदवीपूर्व कार्यक्रमासाठी 12वी बोर्ड परीक्षा उत्तीर्ण झालेल्या विद्यार्थ्यांना संस्था स्वीकारते.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:अण्णा विद्यापीठ
वर्ग:चेन्नईमधील शैक्षणिक संस्था
मुख्य वैज्ञानिक सल्लागार (भारत)

**मुख्य वैज्ञानिक सल्लागार** हा वैज्ञानिक धोरणाशी संबंधित बाबींवर भारत सरकारचा मुख्य सल्लागार असतो. हे पद अटल बिहारी वाजपेयी सरकारने 1999 मध्ये तयार केलेले सचिव स्तराचे पद आहे. त्या वेळी हे पद कॅबिनेट रँकचे स्थान होते आणि भारताचे पहिले PSA ए.पी.जे. अब्दुल कलाम होते. यानंतर राजगोपाल चिदंबरम यांनी राज्यमंत्री पद भूषवले आणि ते 16 वर्षे PSA होते. सध्याचे PSA अजय कुमार सूद आहेत.

पंतप्रधानांच्या विज्ञान, तंत्रज्ञान आणि नवोपक्रम सल्लागार परिषदेच्या (PM-STIAC) ​​माध्यमातून 'प्रधान वैज्ञानिक सल्लागाराचे कार्यालय' मंत्रालये, संस्था आणि उद्योगांमध्ये वैज्ञानिक क्रॉस-सेक्टरल समन्वय साधण्यास मदत करते.

## संदर्भ 
वर्ग:भारत सरकार
व्ही.एस.आर. अरुणाचलम

**वल्लमपदुगाई श्रीनिवास राघवन अरुणाचलम** (१० नोव्हेंबर, १९३५ - १६ ऑगस्ट, २०२३) हे भारतीय शास्त्रज्ञ होते. ते CSTEP या विज्ञान आणि तंत्रज्ञान थिंक टँकचे संस्थापक आणि अध्यक्ष होते.

## शिक्षण 
डॉ अरुणाचलम यांनी विज्ञान विषयात बॅचलर आणि पदव्युत्तर पदवी घेतली आहे आणि 1965 मध्ये युनिव्हर्सिटी ऑफ वेल्स, यूके येथून साहित्य विज्ञान आणि अभियांत्रिकीमध्ये पीएचडी पदवी प्राप्त केली आणि शारदा विलास कॉलेज म्हैसूरचे माजी विद्यार्थी.

## कारकीर्द 
डॉ अरुणाचलम यांनी भाभा अणुसंशोधन केंद्र, बंगळुरू येथील नॅशनल एरोनॉटिकल लॅबोरेटरी आणि हैदराबादमधील डिफेन्स मेटलर्जिकल रिसर्च लॅबोरेटरी येथे शास्त्रज्ञ म्हणून काम केले. 1980 च्या दशकात ते सुमारे दहा वर्षे DRDO चे प्रमुख होते. त्यांच्या कार्यकाळात DRDO चे बजेट आठ पटीने वाढले आणि नोकरशाही आणि आर्थिक दोन्ही अडथळे पार करण्यास त्यांना श्रेय दिले जाते. त्यांनी हलके लढाऊ विमान आणि एकात्मिक मार्गदर्शित क्षेपणास्त्र कार्यक्रमांसारखे मोठे संरक्षण प्रकल्प सुरू केले.

डॉ अरुणाचलम यांनी 1982 ते 1992 दरम्यान भारताच्या संरक्षण मंत्र्यांचे संरक्षण वैज्ञानिक सल्लागार म्हणून काम केले, दहा संरक्षण मंत्री आणि पाच पंतप्रधान आणि भारत सरकारच्या संरक्षण संशोधन विभागाचे सचिव म्हणून काम केले. भारतासाठी ऑप्टिकल फायबर कम्युनिकेशन्स, स्वदेशी लोखंड आणि पोलाद तंत्रज्ञानाचा विकास, निरक्षरता, बालमृत्यू यांचे निर्मूलन करण्यासाठी देशासाठी वैज्ञानिक आणि तांत्रिक मोहिमेसारख्या अनेक प्रमुख तांत्रिक आणि सामाजिक कार्यक्रमांची व्याख्या, मूल्यांकन आणि पुनरावलोकन यावर त्यांनी सरकारला सल्ला दिला. अभियांत्रिकीच्या पदवी शिक्षणाच्या क्षेत्रातही त्यांनी सरकारला सल्ला दिला.

डॉ अरुणाचलम हे कार्नेगी मेलॉन विद्यापीठात अभियांत्रिकी आणि सार्वजनिक धोरणाचे सहयोगी प्राध्यापक आहेत. ते यूकेच्या वॉरविक विद्यापीठात मानद प्राध्यापक देखील आहेत. ते संरक्षण संशोधन आणि विकास सेवा (DRDS) चे माजी सदस्य आहेत.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय शास्त्रज्ञ
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९३५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०२३ मधील मृत्यू
वर्ग:नागरी सेवेतील पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:नागरी सेवेतील पद्मभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:शांतिस्वरूप भटनागर पुरस्कार विजेते
राजगोपाल चिदंबरम

**राजगोपाल चिदंबरम** (१२ नोव्हेंबर, १९३६ - ४ जानेवारी, २०२५) हे भारतीय भौतिकशास्त्रज्ञ होते, जे भारताच्या अण्वस्त्र कार्यक्रमातील महत्त्वाच्या भूमिकेसाठी ओळखले जातात. त्यांनी पोखरण-१ (1975) आणि पोखरण-२ (1998) साठी चाचणी तयारीचे समन्वय साधले.

भारत सरकारचे प्रमुख वैज्ञानिक सल्लागार म्हणून काम केलेल्या चिदंबरम यांनी यापूर्वी भाभा अणुसंशोधन केंद्र (BARC) चे संचालक म्हणून काम केले होते. नंतर भारत सरकारच्या अणुऊर्जा आयोगाचे अध्यक्ष म्हणून देखील त्यांनी काम केले. तसेच त्यांनी भारताला ऊर्जा सुरक्षा आणि राष्ट्रीय संरक्षण प्रदान करण्यात योगदान दिले. 

चिदंबरम हे १९९४-९५ दरम्यान आंतरराष्ट्रीय अणुऊर्जा एजन्सी (IAEA) च्या गव्हर्नर्स मंडळाचे अध्यक्ष होते. २००८ मध्ये "IAEA ची २०२० आणि त्यापुढील भूमिका" या विषयावर अहवाल तयार करण्यासाठी २००८ मध्ये महासंचालक, IAEA ने नियुक्त केलेल्या प्रख्यात व्यक्तींच्या आयोगाचे ते सदस्य होते.

चिदंबरम यांनी त्यांच्या संपूर्ण कारकिर्दीत भारताची अण्वस्त्रे विकसित करण्यात मोलाची भूमिका बजावली, १९७४ मध्ये पोखरण चाचणी रेंज येथे पहिली भारतीय अणुचाचणी (स्माइलिंग बुद्धा) आयोजित करणाऱ्या टीमचा ते एक भाग होते. त्यांनी या संघाचे नेतृत्व केले आणि त्यांचे प्रतिनिधित्व केल्यानंतर त्यांना आंतरराष्ट्रीय कीर्ती मिळाली. तसेच त्यांनी अणुऊर्जा विभाग (DAE) मे १९९८ मध्ये दुसऱ्या अणुचाचण्या घेण्याच्या प्रयत्नांचे निरीक्षण आणि नेतृत्व केले होते.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय शास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कृष्णमूर्ती संथानम

**कृष्णमूर्ती संथानम** हे एक भारतीय अणुशास्त्रज्ञ होते. पोखरण-II च्या अणूचाचण्यांदरम्यान संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्थेचे ते क्षेत्र संचालक होते. अनिल काकोडकर आणि ए.पी.जे. अब्दुल कलाम यांच्यासह अनेक शास्त्रज्ञांनी केलेल्या दाव्यानंतरही, 1998 च्या पोखरण येथील चाचण्या पूर्णतः यशस्वी झाल्या नसल्याचा खुलासा त्यांनी केला तेव्हा ते 2009 मध्ये चर्चेत होते.

भारत सरकारने या विधानांनंतर आणि पुढील चाचण्यांसाठी वाढलेल्या सार्वजनिक दबावामुळे, CTBT चाचणी बंदी करारावर स्वाक्षरी केली नाही. संथानम यांच्या विधानाला नंतर भारताच्या अणुऊर्जा आयोगाचे माजी अध्यक्ष पी.के. अय्यंगार यांनी दुजोरा दिला.

संथनम हे तीन पुस्तकांचे संपादक आहेत: युनायटेड नेशन्स: बहुपक्षीयता आणि आंतरराष्ट्रीय सुरक्षा, भारत आणि मध्य आशिया: समान हितसंबंधांची प्रगती आणि आशियाई सुरक्षा आणि चीन 2000-2010. 

भारत सरकारने 1999 मध्ये त्यांना पद्मभूषण हा तिसरा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार प्रदान केला.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय अणुशास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. २०२१ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वस्तुभिमुख आज्ञावली

वस्तुभिमुख आज्ञावली हे ‘वस्तु’ ह्या संकल्पनेवर आधारित आज्ञावली प्रतिमान आहे. ‘वस्तु’मधे माहिती अणि आज्ञा हे दोन्ही असू शकतात. माहिती विशेषता (attributes ) किंवा गुणधर्मांच्या (properties ) स्वरूपात तर आज्ञा पद्धतिच्या (procedures किंवा methods) स्वरूपात असतात.

वस्तुंचे एक प्रमुख वैशिष्ट्य म्हणजे पद्धती वस्तूंशी संलग्न असतात  आणि वस्तूंची  महिती हाताळु आणि सुधारू शकतात. वस्तुभिमुक आज्ञावलींमधे  सामान्यतः सद्य  वस्तुचा संदर्भ देण्यासाठी this  किंवा self  सारखे विशेष नाव वापरले जाते. वस्तुभिमुक आज्ञावलींमधे, संगणक प्रोग्राम एकमेकांशी संवाद साधणाऱ्या वस्तूंपासून तयार केले जातात. वस्तुभिमुक भाषा वैविध्यपूर्ण आहेत, परंतु सर्वात लोकप्रिय वर्ग-आधारित (class -based ) आहेत, याचा अर्थ वस्तु  वर्गांचे उदाहरण आहेत.

## इतिहास 
## वैशिष्ट्ये 
वर्ग:संगणकशास्त्र
झी मराठी पुरस्कार २००६

**झी मराठी पुरस्कार २००६** () वामन हरी पेठे ज्वेलर्स यांनी सादर केलेल्या या सोहळ्यात २००६ च्या सर्वोत्कृष्ट मालिकांना गौरविण्यात आले. हा सोहळा १२ ऑगस्ट २००६ रोजी संपन्न झाला. संजय मोने आणि सुमीत राघवन यांनी या कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन केले.

## हे सुद्धा पहा
* झी मराठी उत्सव नात्यांचा पुरस्कार

उत्सव
कलर्स मराठी महाएपिसोड

## एक तासांचे विशेष भाग १ 
## एक तासांचे विशेष भाग २ 
## एक तासांचे विशेष भाग ३ 
## विशेष भाग 
### दीड तासांचे विशेष भाग 
### दोन तासांचे विशेष भाग 
### महासंगम 
वर्ग:याद्या
वर्ग:कलर्स मराठी
नागपुरी म्हैस

**नागपुरी म्हैस** ही एक विदर्भातील  भारतीय म्हशीची  एक जात आहे. प्रतिकूल हवामानात दूध आणि दुष्काळी गुणांचा उत्तम मेळ घालणाऱ्या म्हशींच्या जातींमध्ये हिची गणना होते. नागपुरी म्हैस ही एक मूळ भारतीय जात आहे. या जातीचे ‘बेरारी’, ‘गावराणी’, ‘पूर्णाथडी’, ‘वऱ्हाडी’, ‘गवळाऊ’, ‘आर्वी’, ‘गंगौरी’, ‘शाही’, 'एलीचपुरी' आणि ‘चंदा’ असे विविध उपप्रकार आढळून येतात.

## मूळ 
नावाप्रमाणेच नागपुरी म्हैस ही महाराष्ट्राच्या विदर्भ प्रांतातील एक मूळ गावरान बहुमुखी जात आहे. या जातीचे प्राणी विदर्भातील खडतर-अर्ध-शुष्क परिस्थितीशी उत्तम प्रकारे जुळवून घेतात.

## शारीरिक वैशिष्ट्ये 
नागपुरी म्हशीच्या कातडीचा रंग काळा आहे.  ही जात काळी असून चेहऱ्यावर, पायांवर आणि शेपटीच्या टोकांवर पांढरे ठिपके असतात. तथापि, नागपुरी म्हशीच्या उपप्रकारांपैकी एक असलेल्या "पुरनथडी" जातीचा रंग किंचित तपकिरी असतो. शिंगे लांब, सपाट आणि वक्र असतात, मानेच्या प्रत्येक बाजूला जवळजवळ खांद्यापर्यंत मागे वाकतात आणि शिंगाची टोके बहुतेक वरच्या दिशेने वळलेले असतात. नागपुरी म्हशीची सरासरी उंची १३५ सेमी तर रेड्याची १४५ सेमी पर्यंत असते. छातीचा घेर रेडा व म्हशीचा अनुक्रमे २१० आणि २०५ सेमी इतका असतो.

## संगोपन आणि उत्पादन 
म्हशीची अर्धबंदिस्त व्यवस्थापन प्रणालीमध्ये देखभाल केली जाते.  रेड्याच्या शरीराचे वजन सरासरी ५२५ किलोग्रॅम तर म्हशीचे वजन ४२५ किलो पर्यंत असते.  या भागातील म्हशी आणि गायी प्रामुख्याने दुग्धोपादनासाठी पाळल्या जातात. प्रति वेत सरासरी दूध उत्पादन १०३९ किलोग्रॅम असून ते ७६० - १५०० किलोग्रॅम च्या दरम्यान आढळून येते. तर दुधातील फॅट चे सरासरी प्रमाण ७.० - ८.८ % पर्यंत  आढळून येते.  दुग्धोत्पादन आणि प्रजननक्षमतेच्या बाबतीत नागपूर परिसरातील ४७ अंश सेल्सियस पर्यंतच्या प्रतिकूल हवामानाचा सामना करू शकते.  बैलापेक्षा थोडा सुस्त आणि हळूहळू काम करणारा असला तरी काही ठिकाणी रेडा शेतीकामासाठी वापरला जातो.

## हे सुद्धा पहा 
* पाण म्हैस
* भारतीय म्हशीच्या जाती
* ए २ दूध
## संदर्भ 
## बाह्य दुवा 
* Buffalo Breeds, dairyknowledge
* Buffalo Breeds, buffalopedia 

वर्ग:म्हशींच्या जाती
तोडा म्हैस

इवलेसे|तोडा आदिवासी आणि तोडा म्हशींचा कळप
**तोडा म्हैस** ही तामिळनाडू राज्यातील निलगिरी टेकड्यांच्या टापूमधील म्हशींची एक विशिष्ट जात असून तेथील तोडा या आदिवासी जमातीच्या सांस्कृतिक जीवनामध्ये विशेषतः जन्म, मृत्यू, लग्नकार्य इ. प्रसंगांच्या वेळी या अभिजातीच्या म्हशींना महत्त्व आहे. म्हशीची ही जात जास्त पाऊस आणि जास्त आर्द्रता असलेल्या भागात चांगली वाढते. भारतीय द्वीपकल्पातील इतर म्हशींपेक्षा दिसायला ह्या अगदी वेगळ्या आहेत. शरीर (धड) लांब असून त्यांची छाती विस्तृत व भरदार असते. पाय आखूड पण मजबूत असतात व त्या चांगल्याच ताकदवान असतात. शिंगे लांब आणि अर्धगोलाकार आकारात बदलणारी असतात. शिंगे पायथ्याशी जाड असून प्रथम बाहेरच्या दिशेने वळून, थोडेसे खालच्या दिशेने जातात आणि वरच्या दिशेने बाहेर पडतात. शेवटी शिंगाचे टोक आतील बाजूस वळलेले असतात ज्यामुळे शिंगांचा वैशिष्ट्यपूर्णपणे चंद्रकोर आकार किंवा अर्धवर्तुळ बनतो. बछडे सामान्यतः जन्माच्या वेळी भुरकट रंगाचे असतात आणि सुमारे दोन महिन्यांच्या वयात, बछड्यांचा रंग राखाडी रंगात बदलतो. प्रौढ म्हशींमध्ये, कातडीचा मुख्य रंग भुरकट आणि राखाडी असतो. या म्हशींच्या मानेवर, वशिंडाच्या जागी (यांना वशिंड जवळजवळ नसतेच) व पाठीच्या कण्याजवळ आयाळीप्रमाणे दाट केस असतात, त्यामुळे त्या गव्यासारख्या दिसतात. दाट केसांचा एक अरुंद पट्टा मानेच्या शिखरापासून शेपटीच्या उगमस्थानापर्यंत वरच्या ओळीला झाकत जातो. यांचा स्वभाव तापट व खुनाशी असतो. वन्य म्हशीप्रमाणे या माणसावर चाल करून जातात. या म्हशी ८.२२% च्या सरासरी फॅटसह दिवसाला ४·५ ते ७ किग्रॅ. दूध देतात.

## हे सुद्धा पहा 
* पाण म्हैस
* भारतीय म्हशीच्या जाती
* ए २ दूध

## संदर्भ 
## बाह्य दुवा 
* Buffalo Breeds, dairyknowledge
* Buffalo Breeds, buffalopedia 
वर्ग:म्हशींच्या जाती
वर्ग:मराठी विश्वकोशातून कॉपीपेस्ट मजकूर
मराठवाडी म्हैस

**मराठवाडी म्हैस** (इंग्रजी:Marathvadi Buffalo) हा एक पाण म्हशीचा प्रकार असून ही म्हैस मुख्यतः नांदेड, परभणी, लातूर, बीड आणि हिंगोली या जिल्ह्यात आढळून येते. मराठवाडी म्हैस ही प्रकृतीने अतिशय काटक आणि मध्यम बांध्याची असते. तसेच ही सामान्य चाऱ्यावर दिवसाकाठी ३ ते ५ लिटर दुधाचे उत्पादन देते. म्हशीची ही जात सामान्य शेतकऱ्यांच्या दृष्टीने अतिशय उपयुक्त ठरते. म्हशीच्या या प्रकाराला 'एलिचपुरी' आणि 'दुधणाथडी' या नावाने देखील ओळखले जाते. मराठवाड्यातील उष्ण आणि कोरड्या वातावरणास  म्हशीचा हा प्रकार जुळवून घेऊन दुधाचे चांगले उत्पादन देते. यामुळे या म्हशीला मराठवाड्याचे काळे सोने असे म्हणतात. दुग्धोत्पादनातील स्पर्धेत मराठवाडी म्हैस दुर्लक्षित झाली आहे असे मानले जाते.

मराठवाडी म्हशींना सहसा ज्वारीचा कडबा, भाताचा पेंढा, उसाची पाने आणि शेतातील गवत दिले जाते.  दुग्धोत्पादनाचे सरासरी दूध उत्पादन १११८ किलो आणि दुधाचे फॅट सरासरी ८.८% पर्यंत असून साधारणतः ६.२५ ते १०.५ % पर्यंत कमीजास्त असते

## शारीरिक वैशिष्ट्ये 
* या म्हशींचा रंग भुरकट ते गडद काळा असतो.
* या प्रकारच्या म्हशींच्या कपाळावर बऱ्याच वेळा पांढऱ्या रंगाचा मोठा ठिपका किंवा एक छटा आढळून येते.
* या म्हशींचे कपाळ रुंद असून लांब मान आणि साधारणतः लालसर डोळे असतात.
* या म्हशीचे कान मध्यम लांबीचे असून थोडेसे खाली झुकलेले असतात.
* या म्हशीची शिंगे मध्यम लांबीचे असून, पाठीमागे खांद्यापर्यंत एकसमान गेलेले आढळतात.
* शेपूट मध्यम लांबीची असून, शेपटीचा गोंडा पांढरा असतो.
* खुरांचा रंग काळा असून खुरे बांधणीला घट्ट असतात.
* या म्हशीचे एका वेतातील दुग्धोत्पादन साधारणतः १२०० ते १२५० किलोपर्यंत असते.
* या म्हशीचे प्रथम वितीचे वय हे ५२ महिन्याचे असून दोन वेतातील अंतर साधारणतः ५३० दिवसांचे असते.

## हे सुद्धा पहा 
* पाण म्हैस
* भारतीय म्हशीच्या जाती
* ए २ दूध
## संदर्भ 
## बाह्य दुवा 
* Buffalo Breeds, dairyknowledge
* Buffalo Breeds, buffalopedia 

वर्ग:म्हशींच्या जाती
पाण म्हैस

**पाण म्हैस** किंवा **भारतीय म्हैस** हा एक भारतीय म्हशीचा प्रकार आहे. हे दुधाळू जनावर आहे. नर म्हशीला रेडा म्हणतात. म्हैस हा प्राणी सर्वसाधारण काळ्या रंगाचा असतो. क्वचित, एखाद्या म्हशीच्या डोक्याचा थोडा भाग पांढरा असतो.

भारतीय म्हैस किंवा पाण म्हैस आणि जंगली म्हैस हे भारतात आढळणारे दोन वेगवेगळे उपप्रकार आहेत. भारतीय म्हशीला इंग्रजीत *Water Buffalo किंवा River Buffalo* असे म्हणतात. आणि जंगली म्हशीला Wild Water Buffalo असे म्हणतात. जेव्हा अमेरिकेचा शोध लागला तेव्हा तेथील बायसन पशूस चुकीने बफेलो असे संबोधले गेले. आणि बायसनचे ते नाव कायम झालं. तद्नंतर आशिया खंडातील म्हशींना बफेलो पासून वेगळेपणा दाखवण्यासाठी तिच्या पाण्याविषयीच्या आवडीवरून वॉटर हा शब्द लावला गेला. आफ्रिकन जंगली म्हैस भारतीय म्हशीसारखीच दिसते पण प्रत्यक्षात ती एका वेगळ्या जातीची (genus) आहे.

लहानग्या रेड्याला टोणगा म्हणतात. म्हशीच्या नर पिल्लाला पारडू आणि मादी पिल्लाला पारडी असे म्हणतात. मराठवाड्यात ग्रामीण भाषेत नर म्हशीला 'हल्ल्या' असे म्हणतात.

## जाती
भारतात म्हशीच्या पुढील जाती आढळतात.

## म्हशीना होणारे रोग 
घटसर्फ, फऱ्या, काळपुळी, बुळकांड्या, लाळ खुरकुत, पोटफुगी.

## हे सुद्धा पहा 
* ए २ दूध

## संदर्भ
## बाह्य दुवा 
* Buffalo Breeds, dairyknowledge
* Buffalo Breeds, buffalopedia 
म्हैस
म्हैस
वर्ग:पाळीव प्राणी
मुरांबा (निःसंदिग्धीकरण)

* मुरांबा (मालिका)
* मुरांबा (खाद्यपदार्थ)
* मुरांबा (चित्रपट)

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
चिन्मयी सुमीत

**चिन्मयी सुमित** या एक मराठी अभिनेत्री आहेत. त्या मराठी नाटके, मराठी चित्रपट, हिंदी चित्रपट तसेच दूरचित्रवाहिनी मालिकात काम करतात.

चिन्मयी सुमीत यांचा जन्म रवींद्र सुर्वे आणि सुशील सुर्वे यांच्या पोटी 23 सप्टेंबर १९७० रोजी झाला. त्यांचे वडील रवींद्र सुर्वे हे साहित्यिक तथा पुण्याचे माजी आयुक्त असून आई सुशील सुर्वे या मानसोपचार तज्ज्ञ आहेत. चिन्मयी सुर्वे या मुळच्या रत्‍नागिरी च्या आहेत. मुंबई येथे 'ज्वालामुखी' या नाटकात काम करत असताना त्यांची सुमित राघवन यांच्याशी ओळख झाली. अल्पकालावधीत त्यांची चांगली मैत्री झाली. सुमित राघवन हे सुरेश वाडकर यांच्या कडून गाणे शिकत असत. सुमीत यांचा गोड आवाज चिन्मयी यांच्या मनाला भावला. कालांतराने मैत्रीच रूपांतर प्रेमात झालं. एक दिवस सुमित राघवन यांनी गाणं गाऊन चिन्मयी यांना प्रपोज केलं आणि ८ जून १९९६ रोजी ते दोघे विवाहबद्ध झाले.

## कारकीर्द 
* जीव झाला येडापिसा (टीव्ही मालिका २०१९-२०२१) - चंद्रकांता (आत्याबाई) देशमाने
* 'आई' एम सिंगल (लघुपट २०१९) - आई
* स्माईल प्लिज (चित्रपट २०१९) -
* मलाल (हिंदी चित्रपट २०१९) 
* डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर: महामानवाची गौरवगाथा (टीव्ही मालिका २०१९) - भीमाबाई
* प्रेमा तुझा रंग कसा? (टीव्ही मालिका २०१८) 
* फास्टर फेणे (चित्रपट २०१७) - आई
* मुरांबा (चित्रपट २०१७) - आलोकची आई
* बन मस्का (टीव्ही मालिका २०१६) - मैत्रेयीची आई / अनघा
* पोर बाजार (चित्रपट २०१४) 
* हृदयनाथ (चित्रपट २०१२) - माई
* चेकमेट (चित्रपट २००८) - सुलोचना महाबळ
* आम्ही असू लाडके (चित्रपट २००५)
* दे धमाल (टीव्ही मालिका २००१)
* नीलांबरी (चित्रपट १९९५)
* भरला हा मळवट रक्तानं (चित्रपट १९९३) - मुक्ता तेलीन
* जसा बाप तशी पोरे (चित्रपट १९९१)

## पुरस्कार 
* मुरांबा - फिल्मफेअर सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री पुरस्कार (२०१८)
## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:मराठी अभिनेत्री
वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेत्री
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:फिल्मफेर पुरस्कार विजेते
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
ड्रुक्स स्पोर्ट्स क्लब मैदान

**ड्रुक्स स्पोर्ट्स क्लब मैदान** हे फ्रान्सच्या ड्रुक्स शहरातील एक मैदान आहे. प्रामुख्याने हे मैदान क्रिकेट साठी वापरण्यात येते. ५ मे २०२२ रोजी फ्रान्स आणि जर्सी या दोन देशांमध्ये या मैदानावरचा पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळवला गेला.
जर्सी महिला क्रिकेट संघ

**जर्सी राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ** हा आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेटमध्ये जर्सीचे प्रतिनिधित्व करणारा संघ आहे. इसवी सन २००५ पासून जर्सी महिला संघ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समितीचा संलग्न सदस्य आहे.

जर्सी राष्ट्रीय महिला संघाने गर्न्सी महिलांविरुद्ध ३१ मे २०१९ रोजी पहिला वहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

वर्ग:राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ
भूपतिराजू सोमराजू

**भूपतिराजू सोमराजू** तथा **बी. सोमराजू** (जन्म 26 जुलै 1946) हे भारतीय हृदयरोगतज्ज्ञ आहेत. ते केर हॉस्पिटल्स, हैदराबादचे अध्यक्ष होते. ते पीअर रिव्ह्यूड जर्नल्समधील अनेक वैद्यकीय लेखांचे लेखक आणि नॅशनल अॅकॅडमी ऑफ मेडिकल सायन्सेसचे निवडून आलेले फेलो आहेत.

सोमराजू यांना २००१ मध्ये भारत सरकारने पद्मश्री या चौथ्या सर्वोच्च भारतीय नागरी पुरस्काराने सन्मानित केले.

ते हैदराबादच्या निजाम्स इन्स्टिट्यूट ऑफ मेडिकल सायन्सेसमध्ये कार्डिओलॉजी विभागाचे प्राध्यापक आणि प्रमुख आणि संस्थेचे डीन म्हणून कार्यरत आहेत. डॉ. सोमराजू हे त्यांच्या CARE हॉस्पिटल्समधील हृदयरोगतज्ज्ञांच्या टीमसह, ऑक्टोबर 2019 मध्ये एशियन इन्स्टिट्यूट ऑफ गॅस्ट्रोएन्टेरोलॉजी, गचिबोवली, हैदराबाद येथे गेले होते.

1998 मध्ये ए.पी.जे. अब्दुल कलाम यांच्यासोबत सोमराजू यांनी "कलाम-राजू स्टेंट" नावाचा कमी किमतीचा कोरोनरी स्टेंट विकसित केला. 2012 मध्ये, या जोडीने ग्रामीण भागातील आरोग्य सेवेसाठी एक खडबडीत टॅबलेट संगणक तयार केला, ज्याला "कलाम-राजू टॅब्लेट" असे नाव देण्यात आले.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय डॉक्टर
वर्ग:इ.स. १९४६ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
२०२२ फ्रान्स महिला चौरंगी मालिका

**२०२२ फ्रान्स महिला चौरंगी मालिका** ही एक महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामने असलेली चौरंगी क्रिकेट स्पर्धा ५-८ मे २०२२ दरम्यान फ्रान्समध्ये आयोजित केली गेली होती. यजमान फ्रान्ससह जर्सी, स्पेन आणि ऑस्ट्रिया या चार देशांनी सदर चौरंगी मालिकेत भाग घेतला. स्पेनने त्यांचे पहिले वहिले महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामने खेळले. सर्व सामने ड्रुक्समधील ड्रुक्स स्पोर्ट्स क्लब मैदान येथे झाले.

जर्सी महिलांनी सर्व चार सामन्यांमध्ये विजय मिळवत चौरंगी मालिकेचे विजेतेपद निश्चित केले.

## गुणफलक
## गट फेरी
### १ला सामना
### २रा सामना
### ३रा सामना
### ४था सामना
### ५वा सामना
### ६वा सामना
### ७वा सामना
### ८वा सामना
वर्ग:इ.स. २०२२ मधील क्रिकेट
*
*
*
वर्ग:महिला क्रिकेट
घाडगे अँड सून

**घाडगे अँड सून** ही कलर्स मराठी वाहिनीवर प्रसारित झालेली एक मालिका आहे.

## कलाकार 
* चिन्मय उदगीरकर - अक्षय देवदत्त घाडगे (अक्की)
* भाग्यश्री लिमये - अमृता अक्षय घाडगे
* प्रफुल्ल सामंत - पुरुषोत्तम घाडगे (अण्णा)
* सुकन्या कुलकर्णी - साधना पुरुषोत्तम घाडगे (माई)
* अतिशा नाईक - वसुधा दिनकर घाडगे
* उदय साळवी - दिनकर पुरुषोत्तम घाडगे
* ऋचा अग्निहोत्री / प्रतीक्षा मुणगेकर - कियारा सावंत
* स्वाती लिमये - भाग्यश्री अनंत घाडगे
* संदीप गायकवाड - अनंत दिनकर घाडगे
* सोनल पवार - चित्रा अनंत घाडगे
* मंजुषा गोडसे / प्राजक्ता केळकर - मृदुला देवदत्त घाडगे
* महेश जोशी - देवदत्त पुरुषोत्तम घाडगे
* मयुरी कपाडणे - शर्मिष्ठा घाडगे
* उदय सबनीस - मनोहर प्रभुणे
* उषा नाडकर्णी - आऊ
* हर्षदा खानविलकर - इन्स्पेक्टर सौदामिनी
* नकुल घाणेकर
* ऋषी सक्सेना

## नवीन वेळेत 
## पुनर्निर्मिती 
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका
वर्ग:कलर्स मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका
२०२२ फेरब्रेक निमंत्रित ट्वेंटी२०

**२०२२ फेयरब्रेक निमंत्रित ट्वेंटी२०** ही एक महिला ट्वेंटी२० सामने असलेली क्रिकेट स्पर्धा ४ ते १५ मे २०२२ दरम्यान संयुक्त अरब अमिरातीमध्ये आयोजित केली गेली होती. सदर स्पर्धा क्रिकेट हाँग काँग आणि फेयरब्रेक ग्लोबल नामक कंपनीने भरविली होती. जगभरातील महिला आंतरराष्ट्रीय महिला खेळाडूंनी सहा संघीय सदर स्पर्धेत भाग घेतला.

मूलत: सदर स्पर्धा हाँग काँगमध्येच खेळविली जाणार होती परंतु कोव्हिड-१९ मुळे संयुक्त अरब अमिरातीला हलविण्यात आली. स्पर्धेत सहा संघांनी भाग घेतला. सर्व संघांनी एकमेकांविरुद्ध प्रत्येकी १ सामना खेळला. गुणफलकातील अव्वल चार संघ उपांत्य फेरीसाठी पात्र ठरले. सर्व सामने दुबई मधील दुबई आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम येथे खेळविण्यात आले. स्पर्धेत कोणतेही राष्ट्रीय संघ नसल्याने स्पर्धेतील सामन्यांना **इतर ट्वेंटी२०** म्हणून दर्जा दिला गेला.

## गुणवाटप
खालील गुणवाटप पद्धत वापरली गेली :

* विजयसाठी **३** गुण
* पराभवासाठी **०** गुण
* बरोबरीसाठी **१** गुण
* रद्द/अनिर्णितसाठी **१** गुण
* १० षटकांनंतर आधिक धावांसाठी '**१** गुण

## गुणफलक
## गट फेरी
----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

## बाद फेरी
----

----

## अंतिम सामना
वर्ग:इ.स. २०२२ मधील क्रिकेट
वर्ग:महिला क्रिकेट
चार दिवस सासूचे (मालिका)

**चार दिवस सासूचे** ही ई टीव्ही मराठी वाहिनीवर प्रसारित झालेली आणि सर्वाधिक काळ चाललेली मराठी मालिका आहे. या मालिकेने ३,१४७ एपिसोड पूर्ण करून लिम्का बुक ऑफ रेकॉर्ड मध्ये ३००० पेक्षा जास्त एपिसोड चालणारी पहिली मालिका म्हणून नोंद मिळवली. ही मालिका टाळेबंदीच्या काळात म्हणजेच ३ ऑगस्ट २०२० पासून कलर्स मराठी वाहिनीवर पुनःप्रसारित करण्यात आली.

## कलाकार 
* रोहिणी हट्टंगडी - आशालता प्रतापराव देशमुख 
* कविता लाड / सुलेखा तळवलकर - अनुराधा रवी देशमुख
* पंकज विष्णू / राजेश शृंगारपुरे / आदित्य वैद्य - रवी प्रतापराव देशमुख
* जयंत घाटे - प्रतापराव देशमुख 
* शैलेश दातार / सागर तळाशीकर / आनंद काळे - अशोक प्रतापराव देशमुख
* प्राजक्ता दिघे-कुलकर्णी - नंदिनी अशोक देशमुख
* विवेक लागू - श्रीकांत प्रतापराव देशमुख 
* मुग्धा गोडबोले-रानडे - रेणूका श्रीकांत देशमुख
* अभिजीत केळकर - पार्थ रवी देशमुख
* पल्लवी वैद्य - रिया पार्थ देशमुख
* विकास पाटील - शुभम रवी देशमुख
* मानसी नाईक - प्रियंका शुभम देशमुख
* कश्मिरा कुलकर्णी - ऊर्मिला शुभम देशमुख 
* प्रिया मराठे - सोना अशोक देशमुख
* भार्गवी चिरमुले - गौरी रवी देशमुख 
* माधवी निमकर - प्राजक्ता 
* प्रसाद ओक - विवेक 
* श्रीकांत देसाई - सुशांत सुभेदार 
* सारिका निलाटकर - मालती सुशांत सुभेदार 
* पल्लवी सुभाष - मृदुला प्रतापराव देशमुख
* उमा सरदेशमुख - गोखले बाई
* अजय पाध्ये - सुदेश 
* समीरा गुजर-जोशी - मीरा 
* श्वेता शिंदे - निशा मोहन सरदेसाई 
* सुनीला करंबेळकर - सुप्रिया श्रीकांत देशमुख / सुप्रिया सुशांत सुभेदार 
* विलास उजवणे - मोहन सरदेसाई 
* स्मिता ओक - सीमा मोहन सरदेसाई 
* अश्विनी आपटे - सानिका अशोक देशमुख 
* समीर विजय - विकी 
* दीप्ती देवी
* शुभांगी लाटकर
* प्रदीप वेलणकर

## वाद 
२०१२ साली कविता लाड यांनी ई टीव्ही मराठीच्या प्रतिस्पर्धी वाहिनी झी मराठीवर समान वेळेची म्हणजेच रात्री ८ची मालिका उंच माझा झोकामध्ये काम करायला सुरुवात केली. यामुळे निर्माते आणि दिग्दर्शक यांचे त्यांच्याशी त्या मालिकेत काम करण्यावरून काही वाद झाले. त्यामुळे मालिकेची मुख्य नायिका अनुराधा देशमुख म्हणजेच कविता यांनी ही मालिका सोडली. त्यानंतर मालिकेचा टीआरपी कमीकमी होत गेल्यामुळे वाहिनीने ११ वर्षांच्या प्रदीर्घ काळानंतर मालिका बंद करायचा निर्णय घेतला. तेव्हा मालिकेच्या अंतिम भागांमुळे कविता यांनी मालिकेत पुन्हा एन्ट्री घेतली.

## टीआरपी 
## संदर्भ 
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका
वर्ग:कलर्स मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका
वर्ग:दीर्घकालीन मराठी मालिका
स्पेन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ

**स्पेन राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ** हा आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेटमध्ये स्पेनचे प्रतिनिधित्व करणारा संघ आहे. इसवी सन २०१८ पासून स्पेन महिला संघ आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समितीचा संलग्न सदस्य आहे.

स्पेन राष्ट्रीय महिला संघाने ऑस्ट्रिया महिलांविरुद्ध ५ मे २०२२ रोजी पहिला वहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.

वर्ग:राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ
वर्ग:स्पेनमधील क्रिकेट
चारा निर्मिती

शेती पूरक व्यवसाय मध्ये चारा उत्पादन निर्मिती हा एक फायदेशीर व्यवसाय होऊ शकतो.
यामध्ये

1) कोरडा चारा साठवून ठेवणे यामधे ज्वारीचा कडबा कुटी करून १०० किलो बॅग भरून विक्री करू शकता.

2) सोयाबीन,ज्वारी,हरबरा,तुर,गहू, मूग,यांचे गुळी,(भूसा)
एकत्रित किंवा स्वतंत्र पणे विकू शकतो.

3)मूरघास निर्मिती करून विक्री करता येईल.

4) विविध प्रकारचे नेपियर घास, कडोळ,मका,लागवड करून हिरवी कापून जनावराच्या बाजारात,किंवा गावात पण सरी प्रमाणे विक्री करता येईल.

5) शेळी साठी लागणारे विविध प्रकारचे चारे लागवड करून शहराच्या ठिकाणी प्रतेक शहरात अशी काही ठिकाणे असतात त्या ठिकाणी शेलीचा ओला,सुका,चारा दररोज विकला जातो.

वर्ग:शेतीपूरक व्यवसाय