open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
दत्ता भट

**दत्ता भट** (२४ डिसेंबर, इ.स. १९२४ - १ एप्रिल, इ.स. १९८४)हे एक मराठी नाट्य-चित्रपट अभिनेते आणि नाट्यदिग्दर्शक होते.  त्यांनी अनेक मराठी नाटकांतून अजरामर भूमिका केल्या. वि.वा. शिरवाडकर यांच्या नटसम्राटच्या ४०० प्रयोगांमध्ये दत्ता भट हे गणपतराव बेलवरकरांच्या भूमिकेत होते. त्यानंतर प्रकृति‍अस्वास्थ्यामुळे त्यांनी ती भूमिका सोडली.

दत्ता भट यांनी डॉक्टर लागू, तुझे आहे तुजपाशी, फुलाला सुगंध मातीचा, आणि वेडा वृंदावन या नाटकांचे दिग्दर्शन केले आहे.

## आत्मचरित्र
दत्ता भट यांचे ’झाले मृगजळ आता जलमय’ या नावाचे आत्मचरित्र ’आरती प्रकाशन’ने प्रसिद्ध केले आहे. याशिवाय त्यांचे ’जेथे जातो तेथे’ हे पुस्तकही आहे.

## दत्ता भट यांनी काम केलेले चित्रपट
* आम्ही जातोआमच्या गावा
* गोलमाल (हिंदी)
* चूल आणि मूल 
* भन्नाट भानू
* रामनगरी (हिंदी)
* सिंहासन

## दता भट यांनी काम केलेली नाटके आणि त्यातील त्यांची भूमिका
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:मराठी अभिनेते
वर्ग:इ.स. १९२४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८४ मधील मृत्यू
सरस्वती बोडस

बोडस, सरस्वती
बोडस, सरस्वती
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
किशोर जाधव

**किशोर जाधव** हा एक मराठी अभिनेता आहे.

जाधव, किशोर
जाधव, किशोर
स्पुतनिक-१

**स्फुटनिक-१** हा पृथ्वीचा पहिला कृत्रिम उपग्रह होता. ४ ऑक्टोबर १९५७ ला रशियाने पहिला मानवनिर्मित उपग्रह स्फुटनिक-१ अवकाशात सोडला होता. गोल आकाराचा हा उपग्रह जवळपास ८३.६ किलोग्रॅम वजनाचा होता. या उपग्रहास पृथ्वीभोवती प्रदक्षिणा घालण्यासाठी ९८ मिनिट लागत. या उपग्रहात चार अँटिना व दोन रेडीओ ट्रान्समीटर होते. 

सर्गेई कोरोलेव हे स्पुतनिकचे चीफ डिझायनर होते.

या उपग्रहाचे यश अमेरिकेला अनपेक्षित होते. यामुळे अंतराळ शर्यतीला सुरुवात झाली. हे प्रक्षेपण राजकीय, लष्करी, तांत्रिक आणि वैज्ञानिक विकासाच्या एका नवीन युगाची सुरुवात होती. खगोलशास्त्रीय संदर्भात अर्थ लावला तर स्फुटनिक हा शब्द रशियन भाषेत "उपग्रह" म्हणून वापरला जातो; त्याचे इतर अर्थ "जोडीदार" किंवा "प्रवासी साथीदार" असे आहेत.

पृथ्वीवरून स्फुटनिक-१ चा मागोवा घेतल्याने व अभ्यास केल्याने शास्त्रज्ञांना मौल्यवान माहिती मिळाली. वरच्या वातावरणाची घनता त्याच्या कक्षेवरील ओढावरून काढता आली आणि त्याच्या रेडिओ सिग्नलच्या प्रसारामुळे आयनमंडलबद्दल माहिती मिळाली. २६ ऑक्टोबर १९५७ रोजी ट्रान्समीटर बॅटरी संपेपर्यंत उपग्रह सिग्नल २२ दिवस चालू राहिले. ४ जानेवारी १९५८ रोजी, कक्षेत तीन महिने राहिल्यानंतर, स्फुटनिक-१ पृथ्वीच्या वातावरणात पुन्हा प्रवेश करत असताना जळून खाक झाला. त्याने पृथ्वीच्या १,४४० फेऱ्या पूर्ण केल्या, आणि अंदाजे  अंतर प्रवास केला होता.

## हे सुद्धा पहा 
* अवकाश गणवेश
* आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानक

## संदर्भ 
वर्ग:अंतराळ
वर्ग:खगोलशास्त्र
वर्ग:पृथ्वीभोवतीचे कृत्रिम उपग्रह
वर्ग:अंतराळ विज्ञानावरील अपूर्ण लेख
व्हँगार्ड १ (उपग्रह)

रशियाच्या स्पुटनिक-१ उपग्रहास उत्तर देण्यासाठी अमेरिकेने सहा डिसेंबर १९७५ला व्हॅनगार्ड हा उपग्रह सोडला. पण तो अयशस्वी ठरला.

वर्ग:अंतराळ
वर्ग:खगोलशास्त्र
रवींद्र बेर्डे

वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते
बेर्डे, रवींद्र

रविंद्र बेर्डे मराठी ज्येष्ठ अभिनेते होते. रविंद्र बेर्डेंची अशोक सराफ, आणि विजय चव्हाण, महेश कोठारे, विजू खोटे , सुधीर जोशी आणि भरत जाधवांबरोबर जोडी प्रसिद्ध होती. त्यांनी वरील तिघांबरोबर कामे करून २०० च्या चित्रपटांमध्ये भरत जाधवांबरोबर कामे केले आहेत.
फळझाडे

**फळझाडे** म्हणजे फळे येणारी झाडे  .
thumb|300px|फळझाडे

वर्ग:वनस्पती
वर्ग:वनस्पतीशास्त्र
वर्ग:जीवशास्त्र
झुडुपे

छोटी झाडे म्हणजे झुडुपे.
कमी पाणी लागते बाष्पीभवन कमी होते 

वर्ग:वनस्पती
वर्ग:वनस्पतीशास्त्र
वर्ग:जीवशास्त्र
क्वेचुआ भाषा

**क्वेचुआ** ही दक्षिण अमेरिका खंडात बोलली जाणारी एक मूळ अमेरिकन भाषा आहे. ही इंका साम्राज्यची भाषा होती. आज जवळजवळ १ कोटी लोक ही भाषा बोलतात. आर्जेन्टिना, बोलिव्हिया, चिले, कोलंबिया, इक्वेडोर व पेरू या देशांत ही बोलली जाते. 

या भाषेतील वाक्यरचना मराठीप्रमाणेच कर्ता, कर्म व क्रियापद अशी असते. तसेच अनेक संधी व समास असतात.

बोलिव्हिया, व पेरू ह्या देशांमध्ये क्वेचुआचा प्रशासकीय वापर केला जातो.

वर्ग:अमेरिका खंडामधील स्थानिक भाषा
अँडी ब्लिग्नॉट

**आर्नोल्डस मॉरिशस** *अँडी* **ब्लिग्नॉट** (ऑगस्ट १, इ.स. १९७८:हरारे, झिम्बाब्वे - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि जलद-मध्यमगती गोलंदाजी करीत असे.

वर्ग:झिम्बाब्वेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७८ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इजिप्तचा दुसरा अब्बास

thumb|right|अब्बास दुसरा, इजिप्त

अब्बास दुसरा किंवा **सर अब्बास हिलमी पाशा** (जुलै १४, इ.स. १८७४ - डिसेंबर १९, इ.स. १९४४)हा इजिप्तमधल्या *खेदिव* शासनकर्त्यांमधला शेवटचा शासनकर्ता होता.

अब्बास ०२
वर्ग:इ.स. १८७४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९४४ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
किरण करमरकर

**किरण करमरकर** (जन्मदिनांक अज्ञात - हयात) हे भारतीय दूरचित्रवाणी, चित्रपट व नाटकांत काम करणारे अभिनेते आहे. स्टार प्लस वरील हिंदी धारावाहिक *कहानी घर घर की* मधील ओम अगरवाल ह्या व्यक्तिरेखेसाठी ते प्रसिद्ध आहेत.

## कारकीर्द 
करमरकरांची कारकीर्द मराठी रंगभूमी व व्यावसायिक जाहिरातींमधून झाली. एकता कपूर यांनी दिग्दर्शित केलेल्या *घर एक मंदिर* या हिंदी दूरचित्रवाणी मालिकेमधून त्यांना प्रसिद्धी मिळाली. इ.स. २००० मध्ये सुरू झालेल्या  *कहानी घर घर की* या मालिकेत अभिनेत्री साक्षी तन्वरच्या पार्वती ह्या व्यक्तिरेखेचा पती असलेल्या ओम आगरवालच्या भूमिकेमध्ये किरण करमरकरांना प्रेक्षकांचा भरपूर आणि चांगला प्रतिसाद मिळाला. त्यानंतर त्यांनी अनेक दूरचित्रवाणी मालिकांमध्ये विविध भूमिका साकारल्या. कलर्स टीव्ही वरील *उतरन* ह्या मालिकेत त्यांनी तेजसिंग बुंदेलाची खलनायकी भूमिका केली आहे.

करमरकरांनी काही बॉलीवूड चित्रपटांमध्ये सुद्धा छोट्या भूमिका केल्या. त्याच बरोबर हिंदी व मराठी नाटकांत पण काम केले. २००६ मध्ये भावना बलसावर ह्यांच्या समवेत *मेरा नाम जोकर* ह्या विनोदी नाटकात ते प्रमुख भूमिकेत दिसले. नाटकाचे दिग्दर्शन बलसावर ह्यांच्या आई व प्रसिद्ध अभिनेत्री शुभा खोटे ह्यांचे होते. २०१० मध्ये चंद्रकांत कुलकर्णी दिग्दर्शित *बस इतनासा ख्वाब है* नाटकात शेफाली शाह सोबत ते दिसले.  

त्यांच्या *क्षणोक्षणी* ह्या चित्रपटासाठी त्यांना महाराष्ट्र शासनाचा पुरस्कार प्रदान करण्यात आला आहे.

## खाजगी जीवन 
आपल्या खाजगी जीवनात करमरकर हे अभिनेत्री रिंकू धवन ह्यांच्याशी विवाहबद्ध आहेत. रिंकू धवन ह्यांनी *कहानी घर घर की* मालिकेत करमरकरांच्या बहिणीची भूमिका बजावली होती.

## चित्रपट कारकीर्द 
करमरकर, किरण
करमरकर, किरण
करमरकर, किरण
सर्बियाचा अलेक्झांडर ओब्रेनोविच

**अलेक्झांडर ओब्रेनोविच** (इ.स. १८७६-इ.स. १९०३) हा इ.स. १८८९ ते इ.स. १९०३ दरम्यान सर्बियाचा राजा होता.

वर्ग:सर्बियाचे राज्यकर्ते
वर्ग:इ.स. १८७६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९०३ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
डॉन क्विक्झोट

इवलेसे
इवलेसे

** डॉन क्विक्झोट ** किंवा **दॉन किहोते देला मान्चा** [Don Quijote de la Mancha](आंतरराष्ट्रीय उच्चारानुरूप अक्षर पद्धती: [doŋkiˈxoteð̞elaˈmantʃa]), पूर्ण नाव: **El ingenioso hidalgo don Quijote de la Mancha** ( *एल इहेन्सिओसो इदाल्गो दॉन किहोते देला मान्चा* अर्थात * कास्तियाच्या डॉन क्विक्झोटच्या गोष्टी * ही इ.स. १६०५ स्पेनमध्ये प्रकाशित झालेली स्पॅनिश कादंबरी आहे.

या कादंबरीचा मिगेल सर्व्हांटिसने इंग्रजी अनुवाद केला आहे.  इंग्रजी अनुवादावरून मराठीत अनेक अनुवाद झाले, त्यांपैकी कृष्णाजी नारायण आठल्ये यांचा अनुवाद विशेष प्रसिद्ध आहे.

वर्ग:मिगेल सर्व्हान्तेस
वर्ग:कादंबऱ्या
वर्ग:मराठीमध्ये अनुवादित पुस्तके
अमेरिकन क्रांती

१८व्या शतकाच्या उत्तरार्धात इंग्लंडपासून स्वातंत्र्य मिळवण्यासाठी उत्तर अमेरिकेतिल ब्रिटिश वसाहतींनी केलेल्या उठावास **अमेरिकेचे स्वातंत्र्ययुदध** किंवा **अमेरिकन क्रांती** म्हणून संबोधले जाते.

वर्ग:अमेरिकेचा इतिहास
वर्ग:अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने सहभागी असलेली युद्धे
*
नुरसुल्तान

**नुरसुल्तान** ही कझाकस्तान देशाची राजधानी व दुसरे सर्वात मोठे शहर आहे. १९९८ ते २०१९ या शहराचे नाव **अस्ताना** होते. मार्च २०१९ मध्ये बहिर्गामी कझाक राज्याध्यक्ष नुरसुल्तान नझरबायेव यांच्या सन्मानात या शहराचे नामांतरण करण्यात आले.

वर्ग:कझाकस्तानमधील शहरे
वर्ग:आशियातील देशांच्या राजधानीची शहरे
समाजवाद

**समाजवाद** ही एक तत्त्वप्रणाली आहे ज्यात सामाजिक आणि आर्थिक समता व सहकार्य वाढवण्यासाठी समाजातील संपत्तीची वाटणी व मालमत्ता ह्यांचे समाजाकडून नियमन करणे हे ध्येय असते. हे नियमन *कामगार समिती* सारख्या प्रत्यक्ष पद्धतीने असू शकते, अथवा सरकारने केलेले अप्रत्यक्ष नियमन असू शकते. समाजवादी अर्थव्यवस्थेत उत्पादनाच्या साधनांची मालकी ही वैयक्तिक नसून सर्व समाजाची अथवा देशाची मिळून असते.

वर्ग:समाज
*
सिटिग्रुप

इवलेसे|उजवे
**सिटीग्रुप** ही अमेरिकेत सुरू झालेली जागतिक वित्तसंस्था आहे.

वर्ग:सिटीग्रुप
मारियो पुझो

**मारियो जियानलुइजी पुझो** (ऑक्टोबर १५, इ.स. १९२० - जुलै २, इ.स. १९९९) हा इंग्लिश लेखक आणि पटकथा लेखक होता.

वर्ग:इंग्लिश लेखक
*
वर्ग:इ.स. १९२० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९९ मधील मृत्यू
दारिद्र्यरेषा

एखाद्या विशिष्ट प्रदेशात (सहसा देशभरात) पुरेशा राहणीमानाने राहण्यासाठी लागणारे कमीतकमी दैनिक उत्पन्न म्हणजे **दारिद्र्यरेषा** .या उत्पनापेक्षा कमी उत्पन्न असणारी व्यक्ती अथवा कुटुंब हे **दारिद्र्यरेषेखाली** तर यापेक्षा जास्त उत्पन्न असणारी व्यक्ती अथवा कुटुंब **दारिद्र्यरेषेच्या वर** समजण्यात येतात.

अविकसित व विकसनशील देशांपेक्षा विकसित देशात हे उत्पन्न खूप जास्त असते. 

**भारतातील दारिद्ऱ्य**

* सर्वप्रथम १९७३ मध्ये नियोजन आयोगाने दारिद्ऱ्यरेषा ठरविण्यासाठी एका कृतिदलाची नेमणूक केली. या कृतिदलाने दारिद्ऱ्याचा निरपेक्ष निकष म्हणून 'दारिद्ऱ्य टोपली ' ही संकल्पना सुचवली. या टोपलीत त्यांनी अन्न हा घटक बसवला.  किमान दोन्ही वेळचे अन्न मिळवू न शकणारा म्हणजे ही टोपली भरू न शकणारा गरीब समजावा, असे ठरवले.  
* किमान दोन्ही वेळेस मिळून ग्रामीण भागातील व्यक्तीला २४०० कॅलरी आणि शहरी भागातील व्यक्तीला २१०० कॅलरी इतके अन्न खावे लागते. ग्रामीण भागातील व्यक्तीला २४००० कॅलरी अन्न मिळवण्यासाठी रोज १. ६४ रु. खर्च करावे लागतील. म्हणजे महिन्याला त्याला ४९.०९ रु खर्च करावे लागतील. यावरून दरडोई प्रतिमाह खर्च ही संकल्पना तयार करण्यात आली. हा खर्च करू शकणारा दारिद्ऱ्यरेषेवरील तर खर्च न करू शकणारा दारिद्ऱ्यरेषेखालील समजावा, असे ठरले.
*कॅलरीमूल्यानुसार ग्रामीण भागात ४९.०९रु दरडोई  प्रतिमाह खर्च ही दारिद्र्यरेषा ठरविण्यात आली तसेच शहरी भागात ५६.६४ रु 'दरडोई प्रतिमाह खर्च 'ही दारिद्र्यरेषा ठरविण्यात आली . या दारिद्यरेषेनुसार नियोजन आयोगाला '१९७३-७४ मध्ये एकूण  ५४.९ % दारिद्य आढळले . 

   

वर्ग:अर्थशास्त्र
वर्ग:विकास अभ्यास
अल्माटी

**अल्माटी** (; ), जुने नाव **अल्मा-अता** () हे मध्य आशियाच्या कझाकस्तान देशामधील सगळ्यात मोठे शहर आहे. सुमारे १४ वस्ती असलेल्या ह्या शहरामध्ये कझाकस्तानमधील ९% नागरिक राहतात. अल्माटी हे १९२९ ते १९९१ दरम्यान सोव्हिएत संघाच्या कझाक सोव्हिएत साम्यवादी गणराज्याचे तर १९९१ ते १९९७ दरम्यान स्वतंत्र कझाकस्तान देशाच्या राजधानीचे शहर होते. १० डिसेंबर १९९७ रोजी कझाकस्तानची राजधानी अस्ताना येथे हलवण्यात आली.

आजच्या घडीला अल्माटी कझाकस्तानचे आर्थिक, सांस्कृतिक व वाणिज्य केंद्र मानले जाते. अल्माटी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ कझाकस्तानमधील सर्वात वर्दळीचा विमानतळ असून एर अस्ताना ह्या विमानवाहतूक कंपनीचे मुख्यालय येथेच आहे.

## भूगोल
अल्माटी शहर कझाकस्तानच्या दक्षिणेकडील डोंगराळ भागात थ्यॅन षान पर्वतरांगेच्या उत्तर पायथ्याशी वसले आहे. येथील उन्हाळे सौम्य तर हिवाळे कडक असतात.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ 
* 

वर्ग:कझाकस्तानमधील शहरे
वर्ग:अल्माटी
नॉर्वेचा स्व्हेर

**स्व्हेर सिगुर्डसन** (इ.स. ११४५/११५१ - ९ मार्च, इ.स. १२०२) हा इ.स. ११८४ ते मृत्यूपर्यंत नॉर्वेचा राजा होता.

वर्ग:नॉर्वेचे राज्यकर्ते
वर्ग:इ.स. १२०२ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. ११५१ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
खुलना

**खुलना** हे बांगलादेशाच्या खुलना विभागाचे मुख्यालय व सर्वात मोठे शहर आहे. खुलना शहर बांगलादेशच्या दक्षिण भागात राजधानी ढाकाच्या ३०० किमी दक्षिणेस वसले आहे. २०२१ साली सुमारे ९.५ लाख लोकसंख्या असलेले खुलना ढाका व चित्तगाँग खालोखाल देशामधील तिसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. खुलना शहर गंगा नदीच्या त्रिभूज प्रदेशामध्ये पसरलेल्या विशाल सुंदरबनचे प्रवेशद्वार मानले जाते. बागेरहाटचे मशिदी शहर हे युनेस्कोचे जागतिक वारसा स्थान खुलनाच्या दक्षिणेस आहे.

## बाह्य दुवे
*खुलना महापालिका 

* 

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:बांगलादेशमधील शहरे
वर्ग:खुलना विभाग
राजशाही

**राजशाही** हे बांगलादेशाच्या राजशाही विभागाचे मुख्यालय व सर्वात मोठे शहर आहे. राजशाही शहर बांगलादेशच्या पश्चिम भागात [[भारत]-बांगलादेश आंतरराष्ट्रीय सीमेजवळ पद्मा नदीच्या उत्तर काठावर वसले आहे. २०११ साली राजशाही महानगराची लोकसंख्या सुमारे १५ लाख होती.

## बाह्य दुवे
* 

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:बांगलादेशमधील शहरे
वर्ग:राजशाही विभाग
बरिशाल

**बरिशाल** हे बांगलादेशमधील कीर्तनखोला नदीवरील बंदर व शहर आहे. बारिसाल विभागाचे मुख्यालय असलेल्या या शहरात २० वॉर्ड व ५० मोहल्ले आहेत. हे शहर १६.३७ चौ.किमी क्षेत्रावर पसरलेले आहे.

बरिशाल हे प्रसिद्ध हिंदी संगीत दिग्दर्शक अनिल बिस्वास आणि बासरीवादक पन्नालाल घोष यांचे मूळ गाव होय.

वर्ग:बांगलादेशमधील शहरे
क्रिशन भील

**क्रिशन भील** (मार्च १, इ.स. १९६८ - ) हा पाकिस्तानमधील हिंदू राजकारणी आहे.

## सुरुवातीचे जीवन
भीलचा जन्म पाकिस्तानच्या सिंध प्रांतातील हैदराबाद शहरात झाला. त्याने इ.स. १९९०मध्ये सिंध विद्यापीठातून पदवी मिळवली

## थोबाडीत मारल्याची घटना
भीलने पाकिस्तानच्या संसदेत (मजलिस) दुसऱ्या एका सदस्याच्या थोबाडीत मारल्यावरून त्याची ख्याती जास्त पसरली आहे. संसदेतील चर्चे दरम्यान भीलच्या पक्षातील एका सदस्याने राष्ट्राध्यक्ष परवेझ मुशर्रफची निंदा केली. त्यावरून विरोधी पक्षाच्या कारी गुल रेहमानने मुशर्रफची स्तुती करणारा कसीदा म्हणला. त्यानंतर भीलच्या पक्षातील सदस्यांनी रेहमानची खिल्ली उडवली. चर्चा संपल्यावर रेहमान भीलजवळ आला व त्याला (भीलला) हिंदू असल्यावरून जातीवाचक शिवी दिली. संतापाच्या भरात भीलने तीनवेळा रेहमानच्या श्रीमुखात भडकावल्या. त्यानंतर इतर सदस्यांनी मध्ये अंग घालून मारामारी थांबवली.

## संदर्भ

भील, क्रिशन
भील, क्रिशन
भील, क्रिशन
शबाना आझमी

**शबाना आझमी** ( १८ सप्टेंबर १९५०) ही एक भारतीय अभिनेत्री आहे.ती प्रसिद्ध कवी कैफी आझमी व रंगभूमी कलाकार शौकत आझमी यांची कन्या आहे. ती भारतीय चित्रपट आणि दूरदर्शन संस्था पुणे, या संस्थेची माजी विद्यार्थिनी आहे. तिने सन १९७४ मध्ये आपल्या अभिनयाची कारकीर्द सुरू केली. तिने समांतर सिनेमातही कामे केलीत. तिने आपल्या अभिनयाने अनेक पुरस्कार प्राप्त केले.त्यात राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांचा समावेश आहे.तिला सर्वोत्तम अभिनेत्री म्हणून ५ वेळा पुरस्कार मिळाला आहे व अनेक आंतरराष्ट्रीय पुरस्कारही मिळाले आहेत. तिला पाच फिल्मफेअर पुरस्कारही मिळाले आहेत. सन १९८८ मध्ये तिला भारत सरकारने पद्मश्री पुरस्काराने सन्मानित केले.

## निवडक चित्रपटसूची 
शबाना आझमी यांनी त्यांच्या कारकिर्दीत अनेक वास्तववादी आणि सामाजिक प्रश्नांवर आधारित चित्रपटांत काम केले आहे. 

## पुरस्कार आणि सन्मान 
* १९८८ - कलेतील पद्मश्री** पुरस्कार
* १९७५, १९८३, १९८४, १९८५ आणि १९९९ - विक्रमी पाच वेळा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार (सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री) विजेत्या.
* २०१२ - भारत सरकारचा तिसरा सर्वोच्च नागरी सन्मान **पद्मभूषण'''
* २००६ - भारतीय चित्रपटसृष्टीतील योगदानासाठी फिल्मफेर जीवनगौरव पुरस्कार.

## हे सुद्धा पहा 
* कैफी आझमी (वडील)
* जावेद अख्तर (पती)
* स्मिता पाटील
* समांतर चित्रपट

## संदर्भ 
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:कलेतील पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार, सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री
वर्ग:भारतीय चित्रपट आणि दूरचित्रवाणी संस्थेचे माजी विद्यार्थी
वर्ग:कलेतील पद्मभूषण पुरस्कारविजेते
परवीन बाबी

**परवीन बाबी** (४ एप्रिल १९५४ - २० जानेवारी २००५) ही एक भारतीय सिने-अभिनेत्री होती. आपल्या ग्लॅमरस शैलीसाठी प्रसिद्ध असलेल्या परवीन बाबी अमर अकबर ॲन्थनी, दीवार, नमक हलाल, शान इत्यादी अनेक सुपरहिट चित्रपटांमध्ये नायिकेच्या भूमिकांमध्ये चमकली. पडद्यावर अमिताभ बच्चनसोबत तिची जोडी लोकप्रिय होती.

आपल्या कारकिर्दीच्या शिखरावर असताना १९८३ साली परवीन बाबीने अचानक सिनेजगत सोडण्याचा निर्णय घेतला व ती जगप्रवासाला निघाली. ह्यादरम्यान तिची मानसिक स्थिती काहीशी बिघडल्याच्या चर्चा देखील चालू होत्या. १९९० च्या दशकात ती एकटी पडत गेली व २००५ साली स्वतःच्या घरी तिचा मृत्यू झाला.

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
नीतू सिंग

**नीतू सिंग** ( ८ जुलै १९५८) ही एक भारतीय सिने-अभिनेत्री आहे. १९६६ सालच्या *दस लाख* ह्या चित्रपटामध्ये बाल-कलाकार म्हणून काम केल्यानंतर नीतू सिंगने आजवर ६० पेक्षा अधिक बॉलिवूड चित्रपटांमध्ये नायिकेच्या भूमिका केल्या आहेत. ऋषी कपूरसोबत तिची जोडी प्रसिद्ध होती. त्याच्यासोबत १९८० साली विवाह केल्यानंतर तिने १९८३ सालापासून अभिनयाला अर्धविराम दिला. २००७ सालापासून ती पुन्हा लहान-मोठ्या भूमिकांमध्ये चमकत आहे.

## बाह्य दुवे
*

वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:पंजाबी व्यक्ती
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
लेबेनॉन राष्ट्रीय फुटबॉल संघ

**लेबेनॉन फुटबॉल संघ** (अरबी: لبنان الوطني لكرة القدم, ; फिफा संकेत: LIB) हा पश्चिम आशियामधील लेबेनॉन देशाचा राष्ट्रीय पुरुष फुटबॉल संघ आहे. आशियाामधील ए.एफ.सी.चा सदस्य असलेला लेबेनॉन सध्या फिफाच्या जागतिक क्रमवारीमध्ये १२४ व्या स्थानावर आहे. आजवर लेबेनॉन एकाही फिफा विश्वचषक स्पर्धेसाठी पात्र ठरला नाही.

लेबेनॉनने २००० सालच्या ए.एफ.सी. आशिया चषक स्पर्धेचे आयोजन केले होते.

## बाह्य दुवे
*फिफावरील माहिती 

फु
वर्ग:आशियामधील राष्ट्रीय फुटबॉल संघ
व्हियेतनाम राष्ट्रीय फुटबॉल संघ

[250 px|इवलेसे|[व्हियेतनामचा ध्वज]]
**व्हियेतनाम फुटबॉल संघ** (व्हियेतनामी: Đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam; फिफा संकेत: VIE) हा आग्नेय आशियामधील व्हियेतनाम देशाचा राष्ट्रीय पुरुष फुटबॉल संघ आहे. आशियाामधील ए.एफ.सी.चा सदस्य असलेला व्हियेतनाम सध्या फिफाच्या जागतिक क्रमवारीमध्ये १३३ व्या स्थानावर आहे. व्हियेतनामने आजवर एकाही फिफा विश्वचषक स्पर्धेसाठी पात्रता मिळवलेली नाही. व्हियेतनाम २००७ ए.एफ.सी. आशिया चषक स्पर्धेच्या चार यजमान देशांपैकी एक असल्यामुळे त्याला ह्या स्पर्धेमध्ये थेट प्रवेश मिळाला होता.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

फुटबॉल संघ
वर्ग:आशियामधील राष्ट्रीय फुटबॉल संघ
मलेशिया राष्ट्रीय फुटबॉल संघ

[250 px|इवलेसे|[मलेशियाचा ध्वज]]
**मलेशिया फुटबॉल संघ** (मलाय: Pasukan bola sepak kebangsaan Malaysia; फिफा संकेत: MAS) हा आग्नेय आशियामधील मलेशिया देशाचा राष्ट्रीय पुरुष फुटबॉल संघ आहे. आशियाामधील ए.एफ.सी.चा सदस्य असलेला मलेशिया सध्या फिफाच्या जागतिक क्रमवारीमध्ये १५४ व्या स्थानावर आहे. मलेशियाने आजवर एकाही फिफा विश्वचषक स्पर्धेसाठी पात्रता मिळवलेली नाही. मलेशिया १९७६, १९८० व २००७ ह्या ए.एफ.सी. आशिया चषक स्पर्धेच्या तीन आवृत्त्यांमध्ये पात्रता मिळवली आहे. ह्यांपैकी २००७ स्पर्धेमध्ये मलेशिया सह-यजमान देश होता.

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ

फुटबॉल संघ
वर्ग:आशियामधील राष्ट्रीय फुटबॉल संघ
सीरिया राष्ट्रीय फुटबॉल संघ

**सीरिया फुटबॉल संघ** आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल स्पर्धांमध्ये सीरियाचे प्रतिनिधित्व करतो. हा संघ फिफा विश्वचषक स्पर्धेसाठी कधीच पात्र ठरलेला नाही.

वर्ग:सीरियामधील खेळ
वर्ग:आशियामधील राष्ट्रीय फुटबॉल संघ
उझबेकिस्तान राष्ट्रीय फुटबॉल संघ

**उझबेकिस्तान फुटबॉल संघ** हा उझबेकिस्तान देशाचा राष्ट्रीय पुरुष फुटबॉल संघ आहे. उझबेकिस्तानने आजवर फिफा विश्वचषक स्पर्धेसाठी एकदाही पात्रता मिळवली नाही.

## आंतरराष्ट्रीय प्रदर्शन 
### फिफा विश्वचषक 
* १९९८ ते २०१४ – *पात्रता नाही*
### ए.एफ.सी. आशिया चषक
### आशियाई स्पर्धा 
## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

फुटबॉल संघ
वर्ग:आशियामधील राष्ट्रीय फुटबॉल संघ
ओमान राष्ट्रीय फुटबॉल संघ

[250 px|इवलेसे|[ओमानचा ध्वज]]
**ओमान फुटबॉल संघ** (; फिफा संकेत: OMA) हा पश्चिम आशियामधील ओमान देशाचा राष्ट्रीय पुरुष फुटबॉल संघ आहे. आशियाामधील ए.एफ.सी.चा सदस्य असलेला ओमान सध्या फिफाच्या जागतिक क्रमवारीमध्ये ९७ व्या स्थानावर आहे. ओमानने आजवर एकाही फिफा विश्वचषक स्पर्धेसाठी पात्रता मिळवलेली नाही. ओमान आजवर ३ ए.एफ.सी. आशिया चषक स्पर्धांमध्ये खेळला आहे व प्रत्येक वेळी त्याला साखळी फेरीमध्ये पराभूत व्हावे लागले आहे.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

फुटबॉल संघ
वर्ग:आशियामधील राष्ट्रीय फुटबॉल संघ
सिंगापूर राष्ट्रीय फुटबॉल संघ

[250 px|इवलेसे|[सिंगापूरचा ध्वज]]
**सिंगापूर फुटबॉल संघ** (मलाय: Pasukan bola sepak kebangsaan Singapura; फिफा संकेत: SIN) हा आग्नेय आशियामधील सिंगापूर देशाचा राष्ट्रीय पुरुष फुटबॉल संघ आहे. आशियाामधील ए.एफ.सी.चा सदस्य असलेला सिंगापूर सध्या फिफाच्या जागतिक क्रमवारीमध्ये १५७ व्या स्थानावर आहे. सिंगापूरने आजवर एकाही फिफा विश्वचषक स्पर्धेसाठी पात्रता मिळवलेली नाही. सिंगापूर १९८४ ए.एफ.सी. आशिया चषक स्पर्धेमध्ये खेळला व त्याने तेथे सातवा क्रमांक मिळवला.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

फुटबॉल संघ
वर्ग:आशियामधील राष्ट्रीय फुटबॉल संघ
तुर्कमेनिस्तान राष्ट्रीय फुटबॉल संघ

[250 px|इवलेसे|[तुर्कमेनिस्तानचा ध्वज]]
**तुर्कमेनिस्तान फुटबॉल संघ** (तुर्कमेन: Türkmenistanyň Milli futbol ýygyndysy; फिफा संकेत: TKM) हा मध्य आशियामधील तुर्कमेनिस्तान देशाचा राष्ट्रीय पुरुष फुटबॉल संघ आहे. आशियाामधील ए.एफ.सी.चा सदस्य असलेला तुर्कमेनिस्तान सध्या फिफाच्या जागतिक क्रमवारीमध्ये १४७ व्या स्थानावर आहे. १९९१ सालापर्यंत ाचा भाग राहिलेल्या तुर्कमेनिस्तानने १९९४ पासून आजवर एकाही फिफा विश्वचषक स्पर्धेसाठी पात्रता मिळवलेली नाही. २००४ ए.एफ.सी. आशिया चषक स्पर्धमध्ये प्रवेश मिळवलेला तुर्कमेनिस्तान पहिल्याच फेरीत पराभूत झाला.

## बाह्य दुवे
*फिफावरील माहिती 

फुटबॉल संघ
वर्ग:आशियामधील राष्ट्रीय फुटबॉल संघ
सेनेगाल राष्ट्रीय फुटबॉल संघ

वर्ग:सेनेगाल
वर्ग:आफ्रिकेमधील राष्ट्रीय फुटबॉल संघ
अंभीसार

**अंभीसार** हा अलेक्झांडर द ग्रेट याच्या काळातील काश्मीर प्रांताचा राजा होता. सिकंदरने अंभीसारला भेटायला बोलावले, पण अंभीसारने सरळ नकार दिला. कारण पंजाबची लढाई सिकंदर हरला होता, आणि काश्मीरवर हल्ला करण्याची त्याची ताकद नव्हती.

वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरचा इतिहास
सौदी अरेबिया राष्ट्रीय फुटबॉल संघ

**सौदी अरेबिया फुटबॉल संघ** () हा पश्चिम आशियातील सौदी अरेबिया देशाचा राष्ट्रीय पुरुष फुटबॉल संघ आहे. आजवर फिफा विश्वचषक स्पर्धेमध्ये चार वेळा खेळलेला व ए.एफ.सी. आशिया चषक तीन वेळा जिंकणारा सौदी अरेबिया हा आशियामधील सर्वात यशस्वी फुटबॉल संघांपैकी एक मानला जातो.

## आंतरराष्ट्रीय प्रदर्शन 
## आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा
### फिफा विश्वचषक
### आशियाई अजिंक्यपद
## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 

फुटबॉल संघ
वर्ग:आशियामधील राष्ट्रीय फुटबॉल संघ
म्यानमार राष्ट्रीय फुटबॉल संघ

[250 px|इवलेसे|[म्यानमारचा ध्वज]]
**म्यानमार फुटबॉल संघ** (बर्मी: မြန်မာ အမျိုးသား ဘောလုံးအသင်း; फिफा संकेत: MYA) हा आग्नेय आशियामधील म्यानमार देशाचा राष्ट्रीय पुरुष फुटबॉल संघ आहे. आशियाामधील ए.एफ.सी.चा सदस्य असलेला मलेशिया सध्या फिफाच्या जागतिक क्रमवारीमध्ये १४१ व्या स्थानावर आहे. म्यानमारने आजवर एकाही फिफा विश्वचषक स्पर्धेसाठी पात्रता मिळवलेली नाही. म्यानमार १९६८ ए.एफ.सी. आशिया चषक स्पर्धेमध्ये खेळला व त्याने तेथे अंतिम फेरीमध्ये धडक मारली होती.

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 

फुटबॉल संघ
वर्ग:आशियामधील राष्ट्रीय फुटबॉल संघ
थायलंड राष्ट्रीय फुटबॉल संघ

[250 px|इवलेसे|[थायलंडचा ध्वज]]
**थायलंड फुटबॉल संघ** (थाई: Pasukan bola sepak kebangsaan Singapura; फिफा संकेत: THA) हा आग्नेय आशियामधील थायलंड देशाचा राष्ट्रीय पुरुष फुटबॉल संघ आहे. आशियाामधील ए.एफ.सी.चा सदस्य असलेला थायलंड सध्या फिफाच्या जागतिक क्रमवारीमध्ये १४४ व्या स्थानावर आहे. थायलंडने आजवर एकाही फिफा विश्वचषक स्पर्धेसाठी पात्रता मिळवलेली नाही. थायलंड आजवर ६ ए.एफ.सी. आशिया चषक स्पर्धांमध्ये खेळला आहे.

## आशिया चषकांमधील प्रदर्शन
## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 

फुटबॉल संघ
वर्ग:आशियामधील राष्ट्रीय फुटबॉल संघ
श्वसनसंस्था

श्वसनसंस्थेत नाक, गळा, स्वरयंत्र (Larynx), श्वासनलिका व फुफ्फुस यांचा समावेश होतो.
वर्ग:जीवशास्त्र
वर्ग:मानवी शरीर
वर्ग:शरीरशास्त्र
भारतीय रिपब्लिकन पक्ष (आठवले)

**भारतीय रिपब्लिकन पक्ष (आठवले)** (संक्षिप्त: **भारिप (आ)**) (इंग्रजी: **रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया (आठवले)**; संक्षिप्त: **आरपीआय (ए)**) हा भारताच्या एक राजकीय पक्ष आहे. या पक्षाचे संस्थापक व अध्यक्ष रामदास आठवले हे आहेत. हा पक्ष बाबासाहेब आंबेडकर यांचा वारसा लाभलेल्या भारतीय रिपब्लिकन पक्षाचा एक घटक आहे. आंबेडकरवादी व लोकशाहीवादी विचारसरणीचा हा पक्ष असून तो आंबेडकरी तत्त्वांस अनुसरून बहुजनहिताच्या उद्दिष्टाचा दावा करतो. या पक्षाचा प्रभाव प्रामुख्याने महाराष्ट्र प्रदेशात आहे. पक्षाचे राष्ट्रीय सचिव दयाळ बहादुरे आणि राष्ट्रीय कार्याध्यक्ष उतम खोब्रागडे आहेत. इ.स. २००५ ते २०१४ या काळातली आयकर विवरणपत्रे न भरल्याने या पक्षाची मान्यता रद्द झाली होती. 
*दयाळ बहादुरे यांनी स्वतःचा **भारतीय दलित पॅंथर पार्टी** नावाचा पक्ष काढला आहे.

## हे सुद्धा पहा 
* भारतीय रिपब्लिकन पक्ष

वर्ग:भारतीय रिपब्लिकन पक्ष
वर्ग:आंबेडकरवादी राजकीय पक्ष
मराठीच्या संवर्धनाबद्दलची आवाहने

मराठी भाषेसमोर तिच्या उगमकाळापासून स्वातंत्र्योत्तर आधुनिक काळापर्यंत ऐतिहासिक काळात संस्कृत भाषेतील ज्ञान सामान्यांना त्यांच्या भाषेतून प्राप्त व्हावे यासाठी, राजाश्रयाचा अभाव असलेल्या काळात टिकून राहण्यासाठी आणि आधुनिक काळात इंग्रजी, हिंदी भाषांसोबत ज्ञानभाषा आणि आर्थिकदृष्ट्या स्वीकारार्ह भाषा म्हणून स्विकारले जावे यासाठी विविध आव्हानांना तोंड द्यावे लागले. या आव्हानांना तोंड देताना समाजातील ज्या विविध ज्येष्ठांनी मराठीच्या संवर्धनाबद्दलची उल्लेखनीय आवाहने केली त्याचा केवळ संदर्भासहित आणि विश्वकोशिय स्वरूपात आढावा हा लेख घेतो. हे पान स्वतःची मते उद्धृत करण्याकरिता मुळीच नाही हे सर्व वाचकांनी लक्षात घ्यावे ही नम्र विनंती.

## मराठी विषयी थोडक्यात 
### भाषेचा इतिहास 
### भाषेचा विस्तार-सांस्कृतिक ओळख 
## मराठी भाषेच्या संवर्धन आणि विकासाकरिता कार्यरत संस्था आणि त्यांचे योगदान 
* मराठी भाषा अभ्यास परिषद
* राज्य मराठी विकास संस्था
* मराठी विश्वकोश निर्मिती मंडळ
* भाषा संचालनालय
* मराठी साहित्य महामंडळ
* विदर्भ साहित्य संघ
* महाराष्ट्र साहित्य परिषद
## हे सुद्धा पहा
* देवनागरी
* मोडी
* युनिकोड
* ज्ञानभाषा
* संगणक आणि मराठी
* मराठी साहित्य संमेलने
* अखिल ऑस्ट्रेलिया मराठी संमेलन
* महाराष्ट्र राज्य सांस्कृतिक धोरण

## संदर्भ आणि बाह्य दुवे 
* मराठी भाषेचा इतिहास
* मराठी भाषेबद्दल माहिती

वर्ग:मराठी भाषा
वर्ग:मराठी संस्कृती
वर्ग:महाराष्ट्र
हेन्री शार्लवूड

**हेन्री शार्लवूड** (डिसेंबर १९, इ.स. १८४६:हॉर्शॅम, ससेक्स - जून ६, इ.स. १८८८:स्कारबोरो, यॉर्कशायर) हा इंग्लंडचा क्रिकेट खेळाडू होता.

शार्लवूड इंग्लंडकडून सगळ्यात पहिला कसोटी सामना खेळला. इंग्लिश कसोटी क्रिकेट खेळाडूंपैकी याचा क्रम २ आहे.

शार्लवूड, हेन्री
वर्ग:इ.स. १८४६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८८८ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
यमुना (निःसंदिग्धीकरण)

या विकिवर **यमुना** शब्दापासून सुरू होणारे खालील लेख आहेत:

* यमुना (तारकासमूह)
* यमुना नदी
* यमुना क्रीडा संकुल
* यमुना नगर जिल्हा
* यमुना द्रुतगतीमार्ग
* यमुना नगर
* यमुनापर्यटन (पुस्तक)
* यमुनाबाई वाईकर

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
मूत्रवहसंस्था

मूत्रवह संस्थेमध्ये दोन मूत्रपिंड, दोन मूत्रवाहिन्या, मूत्राशय व मूत्रमार्ग यांचा समावेश होतो. मूत्र प्रणालीचा उद्देश शरीरातील कचरा काढून टाकणे, रक्ताचे प्रमाण आणि रक्तदाब नियंत्रित करणे, इलेक्ट्रोलाइट्स आणि चयापचयांचे स्तर नियंत्रित करणे आणि रक्त पीएचचे नियमन करणे हा आहे. मूत्रमार्ग ही शरीराची ड्रेनेज सिस्टीम आहे ज्यामुळे लघवी बाहेर पडते. किडनीला मुत्र रक्तवाहिन्यांद्वारे मोठ्या प्रमाणात रक्तपुरवठा होतो जो मूत्रपिंडाच्या रक्तवाहिनीद्वारे मूत्रपिंड सोडतो. प्रत्येक मूत्रपिंडात नेफ्रॉन नावाची कार्यशील एकके असतात. रक्ताची गाळण आणि पुढील प्रक्रिया केल्यानंतर, कचरा (लघवीच्या स्वरूपात) मूत्राशय, गुळगुळीत स्नायू तंतूंनी बनलेल्या नळ्यांद्वारे मूत्रपिंडातून बाहेर पडतो जे मूत्राशयात मूत्र वाहून नेले जाते, जिथे ते साठवले जाते आणि नंतर शरीरातून काढून टाकले जाते. मादी आणि पुरुषांच्या मूत्रसंस्थेमध्ये खूप समानता असते, फक्त मूत्रमार्गाच्या लांबीमध्ये भिन्नता असते.

## रचना 
लघवी प्रणाली म्हणजे त्या संरचनांचा संदर्भ आहे ज्या उत्सर्जनाच्या बिंदूपर्यंत मूत्र तयार करतात आणि वाहतूक करतात. मानवी मूत्र प्रणालीमध्ये पृष्ठीय शरीराची भिंत आणि डाव्या आणि उजव्या दोन्ही बाजूंना पॅरिएटल पेरीटोनियम दरम्यान स्थित दोन मूत्रपिंड असतात.

मूत्रपिंडाच्या कार्यात्मक युनिटमध्ये, नेफ्रॉनमध्ये लघवीची निर्मिती सुरू होते. लघवी नंतर नलिकांमधून वाहते, मूत्र संकलित करणाऱ्या नलिका रूपांतरित करण्याच्या प्रणालीद्वारे. या गोळा करणाऱ्या नलिका एकत्र येऊन किरकोळ कॅलिसेस बनतात, त्यानंतर मोठ्या कॅलिसेस तयार होतात जे शेवटी मूत्रपिंडाच्या श्रोणीला जोडतात. येथून, मूत्र मूत्रमार्गातून मूत्रमार्गात त्याचा प्रवाह चालू ठेवतो, मूत्र मूत्राशयापर्यंत पोहोचवतो. मानवी मूत्राशय प्रणालीचे शरीरशास्त्र मूत्राशयाच्या पातळीवर पुरुष आणि मादींमध्ये भिन्न असते. पुरुषांमध्ये, मूत्रमार्ग मूत्राशयाच्या ट्रिगरच्या अंतर्गत मूत्रमार्गाच्या छिद्रापासून सुरू होते, बाह्य मूत्रमार्गाच्या छिद्रातून पुढे चालू राहते आणि नंतर प्रोस्टेटिक, झिल्ली, बल्बर आणि पेनिल मूत्रमार्ग बनते. मूत्र बाहेरील मूत्रमार्गाच्या मांसातून बाहेर पडतो. महिलांची मूत्रमार्ग खूपच लहान असते, ती मूत्राशयाच्या मानेपासून सुरू होते आणि योनिमार्गाच्या वेस्टिब्युलवर संपते.

## इतिहास 
जोपर्यंत लिखित ऐतिहासिक नोंदी अस्तित्त्वात आहेत, तोपर्यंत मूत्रपिंडातील दगड ओळखले जातात आणि नोंदवले जातात. मूत्रमार्गातून मूत्र काढून टाकण्याचे त्यांचे कार्य, मूत्रवाहिनी, तसेच मूत्रपिंडांसह, गॅलेनने दुसऱ्या शतकात वर्णन केले आहे.

१९२९ मध्ये हॅम्पटन यंग हे शस्त्रक्रियेऐवजी यूरेटेरोस्कोपी नावाच्या अंतर्गत पद्धतीद्वारे मूत्रवाहिनीचे परीक्षण करणारे पहिले होते. १९६४ मध्ये फायबर ऑप्टिक्सवर आधारित लवचिक एंडोस्कोपचा पहिला प्रकाशित वापर व्ही. एफ. मार्शल यांनी सुधारित केला. नेफ्रोस्टॉमी नावाच्या गर्भाशयाला आणि मूत्रमार्गाला बायपास करून मूत्रपिंडाच्या श्रोणीमध्ये ड्रेनेज ट्यूब टाकण्याचे प्रथम वर्णन केले गेले. 1941. या प्रकारचा दृष्टिकोन ओपन सर्जरीपेक्षा खूप वेगळा होता.
वर्ग:जीवशास्त्र
वर्ग:मानवी शरीर
वर्ग:शरीरशास्त्र
भारतीय रिपब्लिकन पक्ष (कांबळे)

**भारतीय रिपब्लिकन पक्ष (कांबळे)** हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यात सक्रिय असलेला एक राजकीय पक्ष आहे. हा पक्ष डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचा वारसा लाभलेल्या रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडियाचा एक गट आहे.
* बापू चंद्रसेन कांबळे या पक्षाचे संस्थापक असून या पक्षाचे बव्हंश सदस्य अनुसूचित जातीचे (अर्थात दलित समाजातील) आहेत. १९६२ पासून हा गट कार्यरत झाला आहे.

## संदर्भ
वर्ग:भारतीय रिपब्लिकन पक्ष
वर्ग:भारतातील राजकीय पक्ष
वर्ग:आंबेडकरवादी राजकीय पक्ष
मॅसेडोनचा चौथा अलेक्झांडर

**चौथा अलेक्झांडर** (ग्रीक: Ἀλέξανδρος Aἰγός ; *आलेक्सांद्रोस आएगोस* ;) (इ.स.पू. ३२३ - इ.स.पू. ३०९) हा महान अलेक्झांडर आणि रोक्साना यांचा पुत्र असून अलेक्झांडराने विस्तारलेल्या मॅसेडॉनियाच्या साम्राज्यावर हक्क सांगणाऱ्या उत्तराधिकाऱ्यांपैकी महत्त्वाचा उत्तराधिकारी होता. परंतु कुमारवयातच त्याचा कपटाने खून करण्यात आला.

## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:ग्रीसचा इतिहास
कतार राष्ट्रीय फुटबॉल संघ

[250 px|इवलेसे|[कतारचा ध्वज]]
**कतार फुटबॉल संघ** (फिफा संकेत: QAT) हा पश्चिम आशियामधील कतार देशाचा राष्ट्रीय पुरुष फुटबॉल संघ आहे. आशियाामधील ए.एफ.सी.चा सदस्य असलेला कतार सध्या फिफाच्या जागतिक क्रमवारीमध्ये १०९ व्या स्थानावर आहे. कतारने आजवर एकाही फिफा विश्वचषक स्पर्धेसाठी पात्रता मिळवलेली नाही परंतु २०२२ फिफा विश्वचषक स्पर्धेचा यजमान घोषित झाल्यामुळे ह्या स्पर्धेत कतारला आपोआप पात्रता मिळेल. कतार आजवर ९ ए.एफ.सी. आशिया चषक स्पर्धांमध्ये खेळला आहे.

## आशिया चषकांमधील प्रदर्शन
## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ

फुटबॉल संघ
वर्ग:आशियामधील राष्ट्रीय फुटबॉल संघ
विदर्भ जनता काँग्रेस

**विदर्भ जनता काँग्रेस** हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील एक राजकीय पक्ष आहे. ९ सप्टेंबर, २००२ रोजी याची स्थापना जांबुवंतराव धोटे यांनी केली. विदर्भ हे वेगळे राज्य व्हावे ही या पक्षाची मुख्य मागणी आहे. from Maharashtra. 

वर्ग:भारतातील राजकीय पक्ष
वर्ग:विदर्भ
विदर्भ राज्य पक्ष

वर्ग:भारतातील राजकीय पक्ष
वर्ग:रिकामी पाने
उरुग्वे

**उरुग्वे** (पूर्ण नावः उरुग्वेचे पुर्वेकडील प्रजासत्ताक; ) हा दक्षिण अमेरिकेच्या आग्नेय भागतील एक देश आहे. उरुग्वेच्या पूर्वेला व उत्तरेला ब्राझिल, पश्चिमेला आर्जेन्टिना तर दक्षिणेला अटलांटिक महासागर आहे.

उरुग्वे हा लॅटिन अमेरिकेतील सर्वात कमी भ्रष्टाचार असलेला तसेच सर्वात प्रगत देशांपैकी एक आहे. मोन्तेविदेओ ही उरुग्वेची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.

## इतिहास 
### नावाची व्युत्पत्ती 
### प्रागैतिहासिक कालखंड
### स्पॅनिश कालखंड 
## भूगोल 
### चतुःसीमा 
### राजकीय विभाग 
### मोठी शहरे 
मोन्तेविदेओ ही उरुग्वेची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.
## समाजव्यवस्था 
### वस्तीविभागणी 
### धर्म
### शिक्षण 
### संस्कृती
## राजकारण 
## अर्थतंत्र
## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
*अधिकृत संकेतस्थळ
*
*

वर्ग:दक्षिण अमेरिकेतील देश
वर्ग:लॅटिन अमेरिका
मार्टिन तोरिहोस

**मार्तिन तोरिहोस** (स्पॅनिश: Martín Torrijos;  १८ जुलै १९६३) हा मध्य अमेरिकेतील पनामा देशाचा भूतपूर्व राष्ट्राध्यक्ष आहे. शालेय व उच्च शिक्षण अमेरिकेमधून घेणारा मार्तिनेली २००४ ते २००९ दरम्यान सत्तेवर होता.

## बाह्य दुवे
*

वर्ग:पनामाचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १९६३ मधील जन्म
ॲलन गार्शिया

**ॲलन गाब्रियेल लुद्विग गार्शिया पेरेझ** (; २३ मे, १९४९:लिमा, पेरू - १७ एप्रिल, २०१९:लिमा, पेरू) हा दक्षिण अमेरिकेमधील पेरू देशामधील एक राजकारणी व माजी राष्ट्राध्यक्ष होता. तो १९८५ ते १९९० व २००६ ते २०११ ह्या दोन वेळा राष्ट्राध्यक्षपदावर होता.

## बाह्य दुवे 
*अध्यक्षाचे अधिकृत संकेतस्थळ 

वर्ग:पेरूचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. २०१९ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९४९ मधील जन्म
होर्हे देल कास्तियो

इवलेसे|180px|right|देल कास्तियो
**होर्हे आल्फोन्सो अलेहांद्रो देल कास्तियो गाल्वेझ** (जुलै २, इ.स. १९५० - ) हा पेरू देशाचा भूतपूर्व पंतप्रधान आहे.

वर्ग:पेरूचे पंतप्रधान
वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
शिवराज्य पक्ष

**शिवराज्य पक्ष** हा महाराष्ट्रातील राजकीय पक्ष आहे.

ब्रिगेडियर सुधीर सावंत हे शिवराज्य पक्षाचे राष्ट्रीय अध्यक्ष आहेत. हा पक्ष भारतीय राज्य घटनेचे पूर्णपणे तंतोतंत पालन करण्यासाठी स्थापन झाला आहे, असे सांगितले जाते. अखिल भारतीय फाॅर्वर्ड ब्लॉक, वेल्फेअर पार्टी ऑफ इंडिया व शिवराज्य पक्ष यांच्या परिवर्तन आघाडीचे ** २०१४ च्या लोकसभा निवडणुकीसाठीचे उमेदवार. ** (यांपैकी एकही उमेदवार निवडून आला नाही.)

महाराष्ट्रात शिवराज्य पक्ष विधानसभा २०१४ च्या सुद्धा निवडणुका लढवीत आहे. यावेळी १३ पक्ष व समविचारी संघटनांच्या आघाडीने बनविलेल्या "संविधान मोर्चा" या नावाने शिवराज्य पक्ष विधानसभा २०१४ च्या निवडणूक मैदानात आहे. 

१. http://www.mantralaylive.com/%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%86%E0%A4%98%E0%A4%BE%E0%A4%A1%E0%A5%80-%E0%A4%AC%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A3%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%9A%E0%A4%BE-%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%95%E0%A4%BE/(महाआघाडी बनविण्याचा शेकापचा प्रयत्न

२. http://shivrajyaparty.org 

३. http://divyamarathi.bhaskar.com/news/MAH-MUM-maharashtra-election-politics-news-in-divya-marathi-4741062-NOR.html

वर्ग:भारतातील राजकीय पक्ष
वर्ग:महाराष्ट्रातील राजकीय पक्ष
मिग-२३

इवलेसे|right|180px|रशियन वायुसेनेचे मिग-२३
**मिकोयान गुरेविच २३** तथा **मिग-२३** हे रशियन बनावटीचे लढाऊ विमान आहे. नाटोचे सैन्य यास *फ्लॉगर* या नावाने ओळखतात.

वर्ग:लढाऊ विमाने
वर्ग:मिग विमाने
वर्ग:विमाने
वर्ग:रशियन लढाऊ विमाने
वर्ग:भारतीय वायुसेनेची विमाने
तौफीक उमर

**तौफीक उमर** (पंजाबी:توفیق عمر; २० जून, १९८१ - ) हा कडून २००१ ते २०१४ पर्यंत ४३ कसोटी आणि २२ एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.

वर्ग:पाकिस्तानचे पुरूष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:दिल्ली जेट्स खेळाडू
वर्ग:भारतीय क्रिकेट लीग खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८१ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
नेथन ॲस्टल

इवलेसे
**नेथन जॉन ॲस्टल** (१५ सप्टेंबर, १९७१:क्राइस्टचर्च, न्यू झीलँड) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी व मध्यमगती गोलंदाजी करायचा.

वर्ग:न्यू झीलंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७१ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
डेल बेन्केस्टाइन

**डेल मार्टिन बेन्केस्टाइन** (९ जून, १९७४ - ) हा कडून क्रिकेट खेळलेला खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि मध्यमगती तसेच ऑफ-ब्रेक गोलंदाज ीकरीत असे.

वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:दिल्ली जेट्स खेळाडू
वर्ग:भारतीय क्रिकेट लीग खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७४ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
उपुल चंदना

**उपुल चंदना** ( , गॉल) हा एक निवृत्त श्रीलंकन क्रिकेट खेळाडू आहे. प्रामुख्याने लेग स्पिन गोलंदाजी करणाऱ्या चंदनाने आपल्या कारकिर्दीमध्ये १६ कसोटी सामन्यांमध्ये ६१६ धावा व ३७ बळी तर १४७ एकदिवसीय सामन्यांमध्ये १,६२७ धावा व १५१ बळी नोंदवले.

चंदना २००७ ते २००९ दरम्यान चाललेल्या व आता बंद पडलेल्या भारतीय क्रिकेट लीगमधील कोलकाता टायगर्स ह्या संघासाठी देखील खेळला होता.

## बाह्य दुवे
* 

वर्ग:श्रीलंकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:कोलकाता टायगर्स खेळाडू
वर्ग:भारतीय क्रिकेट लीग खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
निकी बोया

बोया, निकी
बोया, निकी
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सवर्ण समाज पक्ष

वर्ग:भारतातील राजकीय पक्ष
वर्ग:रिकामी पाने
भरतकाम

thumb|भरतकाम
**भरतकाम** हे कापड किंवा इतर पृष्ठभागावर सुई दोऱ्याने नक्षीकाम करण्याची क्रिया होय. भरतकामात चमकी, आरसे, शोभेच्या नळ्या, मणी, चमकते खडे इ.चा सुद्धा वापर होतो.

भरतकामाला कानडी भाषेमधे कसुती असे म्हणतात. हा कानडी शब्द, कई (हात) व सूत (धागा) या दोन शब्दांपासून बनलेला आहे. भरतकाम केलेल्या नक्षीला भारतामधे कशिदा असे देखील म्हणले जाते. सोन्याच्या तारा वापरूनदेखील भरतकाम करतात, त्यास ज़रदोज़ी असे म्हणले जाते. हल्ली ज़रदोज़ीसाठी नकली जर देखील वापरात आणली जाते. 

भरतकाम करण्यासाठी निरनिराळे टाके वापरले जातात. त्यातील काही टाक्यांची नावे पुढीलप्रमाणे:
हेरिंगबोन टाका, बटनहोल टाका, फ्रेंच नॉट, फेदर स्टिच, गाठीचा टाका, गहू टाका, काश्मिरी टाका, कांथावर्क, कर्नाटकी कशिदा.

## इतिहास 
शिवणकाम, पॅच वर्क करण्यासाठी वापरली जाणारी प्रक्रिया, आणि कपड्यांना मजबुतीकरण करण्याच्या प्रक्रियेमुळे शिवणकामाच्या तंत्रज्ञानाचा विकास वाढला आणि शिवणकामांच्या सजावटीच्या शक्यतांनी भरतकामाची कला निर्माण झाली. 

भरतकाम कला जगभरात आढळून येते आणि अनेक उदाहरणे दिसून आलेली आहेत.  

प्राचीन ग्रीक पौराणिक कथेने विणण्याबरोबरच भरतकामाची कला पार पाडण्याचे श्रेय अथेना देवीला दिले आहे.

### ऐतिहासिक अनुप्रयोग आणि तंत्रे
वेळ, स्थान आणि उपलब्ध सामग्री यावर आधारित, भरतकाम काही तज्ञांचे कार्यक्षेत्र किंवा व्यापक, लोकप्रिय तंत्र असू शकते. या लवचिकतेमुळे सांसारिक विविध कार्य केले.

मध्ययुगीन इंग्लंडमधील व्यावसायिक कार्यशाळा आणि संघटनात वापरल्या जाणाऱ्या तंत्राच्या बाबतीत, विस्तृतपणे भरतकाम केलेले कपडे, घरगुती वस्तू, धार्मिक वस्तू आणि प्रतिष्ठेचे चिन्ह म्हणून पाहिले जात असे. अठराव्या शतकात इंग्लंड आणि तेथील वसाहतींमध्ये, श्रीमंत कुटूंबाच्या मुलींनी उत्कृष्ट रेशीम वापरणारे सॅम्पलर तयार केले. भरतकामामध्ये मुलीचे कौशल्य, मार्ग, दर्जा व सामाजिक स्थिती दिसून येते.

### इस्लामी जग
भरतकाम हे मध्ययुगीन इस्लामिक जगातील एक महत्त्वाची कला होती. दमास्कस, कैरो आणि इस्तंबूलसारख्या शहरांमध्ये रुमाल, गणवेश, झेंडे, सुलेखन, शूज, कापड, अंगरखा, घोड्यांच्या पायघड्या, चप्पल, म्यान, पाउच आणि चामड्याच्या बेल्टवरही भरतकाम दिसून येते. भरतकाम कॉटेज उद्योग, काहींनी ८०० पेक्षा जास्त लोकांना रोजगार मिळवून, या वस्तूंचा पुरवठा केला.

### ऑटोमेशन
मशीन भरतकामाचा विकास आणि त्याचे मोठ्या प्रमाणात उत्पादन औद्योगिक क्रांतीच्या टप्प्यात आले. पहिली भरतकामाची मशीन म्हणजे हात-भरतकाम मशीन, १८३२ मध्ये जोसुहे हेल्मन यांनी फ्रान्समध्ये शोध लावला. 

## टाके
एक टाका म्हणजे भरतकामाची सुई फायबरच्या मागील बाजूस पुढच्या बाजूला आणि मागील बाजूस या द्वारे उत्पादित केलेल्या  समोरच्या  बाजूला धागाने  केलेल्या  कामाला  देखील शिवणे म्हणतात.फिशहोल टाका, बटनहोल टाका, उलट टीप, साखळी टाका, इ. टाके घातले जातात.

## चित्रदालन

File:Sindhi embroidery GAJJ.jpg|सिंधी भरतकाम जी.ए.जे.जे
File:Sindhi embroidery GAJJ 2.jpg|सिंधी भरतकाम जी.ए.जे.जे २
File:Chinese silk, 4th Century BC.JPG|चीनी रेशीम, चौथा शतक इ.स.पू.
File:St. Galler Stickerei Muster b.jpg|गॅलन भरतकाम
File:Turkish embroidery.jpg|तुर्की भरतकाम
File:Croatian embroidery.jpg|क्रोएशियन भरतकाम
File:Korean embroidery patterns.jpg|कोरियन भरतकामाचे 
File:Embroidery-flowers-Alfaro-Nunez.jpg|भरतकम-फुले-अल्फारो
File:EmbroideryTefillinbagJosephSherman.jpg|टेफिलिनबॅग जोसेफशेरमन

## बाह्य दुवे
* वस्त्रे  - मराठीमाती
* चला शिकू या कसुती - हितगुज दिवाळी अंक

वर्ग:कला
वर्ग:हस्तकला
रक्तवाहन यंत्रणा

रक्तवहसंस्थेमध्ये हृदय, रक्त, रक्तवाहिन्या यांचा समावेश होतो. रोहिणी रक्तवाहिन्या शुद्ध रक्तवहन करते(अपवाद- फुफ्फुसीय रोहिणी- ही हृदयाकडून फुप्फुसाकडे अशुद्ध रक्त वाहून नेते.) त्या लाल रंगाने दर्शविल्या जातात. नीला रक्तवाहिन्या अशुद्ध रक्तवहन करते(अपवाद-Pulmonary vein- ही फुफ्फुसाकडुन हृदयाकडे शुद्ध रक्त वाहून नेते.) त्या निळ्या रंगाने दर्शविल्या जातात.
हृदय फासळ्यांंच्या पिंजऱ्यात असते. आपल्या मुठीच्या आकाराचे आपले हृदय असते. ते चार भागांमध्ये विभागलेले असते आणि रक्त एकाच दिशेने ह्या चार भागांमधून फिरते. उजव्या कर्णीकेतून उजव्या जवनिकेत, तिथून फुफ्फुसामधे, तिथून डाव्या कर्णीकेत, तिथून डाव्या जवनिकेत, तिथून रोहिणीं द्वारे पूर्ण शरीराला, तिथून निलांद्वारे पुन्हा उजव्या कर्णीकेत असा रक्ताचा प्रवास होतो. 

रोहिणी शरीरात खोलवर असतात तर नीला बाहेरील बाजूने असतात. रोहिणींमधील रक्त अधिक दाबाने वाहत असल्याने त्यांच्या भिंती जाड आणि लवचिक असतात. निलांच्या भिंती तुलनेने पातळ असतात, निलांमध्ये रक्त परत जाऊ नये म्हणून झडपा असतात. त्या कमी लवचिक असतात. 

500px|thumb|मानवी रक्तवहसंस्था
वर्ग:जीवशास्त्र
वर्ग:मानवी शरीर
वर्ग:शरीरशास्त्र
वर्ग:विकिप्रकल्प वैद्यकशास्त्र
एर्विन रोमेल

thumb|right|एर्विन रोमेल
**एर्विन योहानस युजीन रोमेल** तथा **फील्ड मार्शल रोमेल** (नोव्हेंबर १५, इ.स. १८९१:हाइडेनहाइम, बाडेन-व्युटेम्बर्ग, जर्मनी - ऑक्टोबर १४, इ.स. १९४४:हेर्लिन्जेन, जर्मनी ) म्हणून ओळखले जाते) हे दुसऱ्या महायुद्धातील सर्वात प्रसिद्ध जर्मन सेनापतींपैकी एक होते. 
जर्मनीचा महान सेनानायक. रोमेलचा जन्म १८९१ मध्ये श्टुटगार्ट जवळील हाइडेनहाइम येथे झाला. त्याची जर्मन लष्करामध्ये अधिकारी कॅडेट म्हणून १९१० मध्ये भरती झालि. आणि लवकरच अधिकारीपदावर सेकंड लेफ्टनंट म्हणून १९१२ मध्ये नेमणूक झाली. त्याने पहिल्या महायुद्धात फ्रांस, रोमेनिया व इटलीमध्ये युद्धात भाग घेतला.

पहिल्या महायुद्धानंतर रोमेलने १९२९-३३ दरम्यान ड्रेस्डेन इन्फंट्री स्कूल त्यानंतर १९३५-३८ मध्ये पॉट्सडॅम वॉर अकॅडेमी या लष्करी विद्यालयांत शिक्षक म्हणून काम केले. यावेळेपर्यंत रोमेल एक साधा अधिकारी म्हणूनच ज्ञात होता. १९३८ मध्ये रोमेलला हिटलरच्या सुरक्षेची जवाबदारी सोपवण्यात आली. त्यानंतर रोमेलने पोलंडच्या आक्रमणामध्ये महत्त्वपूर्ण कामगिरी पार पाडली.

पोलंडच्या कामगिरी नंतर रोमेलची मेजर जनरल पदी नियुक्ती झाली. त्याने ७व्या पॅन्झर डिव्हिजनची सूत्रे हाती घेऊन फ्रांसच्या आक्रमणात उल्लेखनीय कामगिरी बजावली.

१९४१-४२ दरम्यान रोमेल आफ्रिका कोरचा सेनापती होता.

वर्ग:जर्मनी
वर्ग:नाझी जर्मनीचे सैन्याधिकारी
वर्ग:दुसरे महायुद्ध
वर्ग:इ.स. १८९१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९४४ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इवो जिमाची लढाई

**इवो जिमाची लढाई** जपान आणि दोस्त राष्ट्रे यांच्यामध्ये दुसऱ्या महायुद्धात अमेरिकेच्या प्रशांत मोहिमेदरम्यान इ.स. १९४५च्या फेब्रुवारी ते मार्च ह्या महिन्यांमध्ये झाली. याला **ऑपरेशन डिटॅचमेंट** असे सांकेतिक नाव होते

इवो जिमा बेटावर २१,००० जपानी सैनिक आणि खलाशांनी १,१०,००० अमेरिकन सैनिकांचा प्रतिकार करण्याचा प्रयत्न केला परंतु त्यांचा धुव्वा उडाला आणि इवो जिमा आणि त्यावरील दोन विमानतळ अमेरिकेच्या हातात आली

वर्ग:दुसरे महायुद्ध
डेबियन

**डेबियन लिनक्स** ही एक खुली संगणक प्रणाली आहे जी **डेबियन जी. एन. यु./लिनक्स** ह्या कर्नेलवर आधारित आहे.

वर्ग:लिनक्स
वर्ग:संगणकप्रणाली
भारतातील राष्ट्रीय महामार्गांची यादी (राज्यानुसार)

भारतीय राष्ट्रीय राजमार्ग प्राधिकरण ही संस्था भारतातील महामार्गांची बांधणी व देखभाल करते. भारताच्या अर्थव्यवस्थेत या महामार्गांच्या जाळ्याचा मोठा व महत्त्वाचा वाटा आहे. या महामार्गांची एकूण लांबी सुमारे ५८,००० कि.मी आहे, पैकी ४,८८५ कि.मी. लांबीचा रस्ता जाण्या-येण्याच्या मार्गिकांमध्ये दुभागलेला आहे.

यातील बहुतेक महामार्गांवर २+२ मार्गिका असतात. विकसित भागात अनेकदा हे ४+४ मार्गिकांइतके रुंद होतात तर मोठ्या शहरांमध्ये ८+८ मार्गिकांचे महामार्गही आहेत. भारतातील एकूण रस्त्यांच्या लांबीपैकी फक्त २% रस्ते महामार्ग आहेत पण त्यांवरून सुमारे ४०% वाहनांची वाहतूक होते. राष्ट्रीय महामार्ग (सुधारित) कायदा, १९९५नुसार महामार्गांची बांधणी व देखभालीसाठी खाजगी उद्योगांनाही मुभा मिळाली आहे.

रा.म. ७ हा वाराणसीपासून कन्याकुमारी पर्यंतचा महामार्ग सगळ्यात जास्त लांबीचा आहे. जबलपूर, नागपूर, हैदराबाद व बंगलोर मार्गे जाणारा हा रस्ता २,३६९ कि.मी. लांबीचा आहे. रा.म. ४७अ हा महामार्ग सगळ्यात छोटा आहे. ६ कि.मी. लांबीचा हा रस्ता एर्नाकुलमला कोचीन बंदराशी जोडतो. मनालीपासून लेहला जाणारा महामार्ग जगातील सगळ्यात उंचीवरचा महामार्ग आहे.

**भारतातील राष्ट्रीय महामार्गांची यादी** अशी :

## अंदमान आणि निकोबार
## अरुणाचल प्रदेश
## आंध्र प्रदेश
## आसाम
## उत्तर प्रदेश
## उत्तराखंड
## ओरिसा
## कर्नाटक
## केरळ
## गुजरात
## गोवा
## चंदीगड
## छत्तीसगड
## जम्मू आणि काश्मीर
## झारखंड
## तमिळनाडू
## त्रिपुरा
## दिल्ली
## नागालॅंड
## पंजाब
## पश्चिम बंगाल
;एकूण लांबी (कि.मी.)
:६५,५६९

## पॉंडिचेरी
## बिहार
## मणिपूर
## मध्य प्रदेश
## महाराष्ट्र
## मिझोरम
## मेघालय
## राजस्थान
## सिक्कीम
## हरियाणा
## हिमाचल प्रदेश
## हे सुद्धा पहा
* राष्ट्रीय महामार्ग विकास प्रकल्प
* भारतातील राष्ट्रीय महामार्गांची यादी (क्रमांकानुसार)

## बाह्य दुवे
*रस्ते व महामार्ग मंत्रालय
*राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांकानुसार माहिती
*राष्ट्रीय जीआयएस प्रकल्प - राज्यरस्ते नकाशे 

वर्ग:दळणवळण
*
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
वर्ग:याद्या
बोईंग ७६७

**बोईंग ७६७** हे बोईंग कंपनीचे मोठ्या प्रवासी क्षमतेचे लांब पल्ल्याचे प्रवासी विमान आहे.

वर्ग:प्रवासी विमाने
वर्ग:बोईंग प्रवासी विमाने
बोईंग ७२७

**बोईंग ७२७** हे बोईंग कंपनीचे मध्यम प्रवासी क्षमतेचे मध्यम पल्ल्याचे प्रवासी विमान आहे. हे विमान १४९ ते १८९ प्रवाशांना ४,४०० ते ५,५०० किमी अंतर वाहून नेऊ शकते.

वर्ग:प्रवासी विमाने
७२७
बोईंग ७१७

**बोईंग ७१७** तथा **मॅकडॉनल डग्लस एम.डी. ९५** हे बोईंग कंपनीचे मध्यम प्रवासी क्षमतेचे आखूड पल्ल्याचे प्रवासी विमान आहे. ११७ पर्यंत प्रवासीक्षमता असलेल्या या विमानाला ३,८२० किमीचा पल्ला आहे. याला सहसा दोन रोल्स-रॉइस बीआर७१५ टर्बोफॅन इंजिने लावलेली असतात. ही इंजिने विमानाच्या शेपटीकडील भागाला लावलेली असतात.

वर्ग:प्रवासी विमाने
वर्ग:बोईंग प्रवासी विमाने
वर्ग:अमेरिकन बनावटीची विमाने
वर्ग:जेट विमाने
बोईंग ७५७

**बोईंग ७५७** हे बोईंग कंपनीचे मोठ्या प्रवासी क्षमतेचे मध्यम पल्ल्याचे प्रवासी विमान आहे.

दोन जेट इंजिने असलेले हे विमान १८६ ते २८९ प्रवासी ३,१०० ते ३,९०० समुद्री मैल (५,९०० ते ७,२०० किमी) वाहून नेऊ शकते.  ७५७ चे दोन मुख्य प्रकार आहेत - १९८३पासून तयार करण्यात आलेले ७५७-२०० आणि अधिक लांबी असलेले ७५७-३००, जे १९९९ पासून तयार करण्यात आले. याशिवाय ७५७-२००पीएफ आणि ७५७-२००एसएफ हे दोन उपप्रकारही तयार करण्यात आले होते.

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:प्रवासी विमाने
वर्ग:बोईंग प्रवासी विमाने
बोईंग ७८७

**बोईंग ७८७** हे बोईंग कंपनीचे मोठ्या प्रवासी क्षमतेचे लांब पल्ल्याचे प्रवासी विमान आहे.

याचे पहिले उड्डाण डिसेंबर १५, इ.स. २००९ या दिवशी आणि पहिले व्यावसायिक उड्डाण ऑक्टोबर २७, इ.स. २०१० रोजी झाले.

## उपप्रकार 
बोईंग ७८७चे तीन उपप्रकार आहेत. मूळ ७८७-८ प्रकारचे विमान ५७ मीटर (१८६ फूट) लांबीचे असून हे साधारणतः २४२ प्रवासी १३,६२० किमी (७,३५५ समुद्री मैल) वाहून जाऊ शकते. ७८७-९ उपप्रकाराची लांबी ६३ मीटर (२०६ फूट) असून हे विमान २९० प्रवाशांना १४,१४० किमी (७,६३५ समै) वाहून जाऊ शकते. सगळ्यात मोठ्या ७८७-१० प्रकारचे विमान ६८ मीटर (२२४ फूट) लांबीचे आहे आणि हे ३३० प्रवाशांना ११,९१० किमी (६,४३० समै) नेऊ शकते. -९ उपप्रकार पहिल्यांदा एएनए विमानकंपनीने ७ ऑगस्ट, २०१४ रोजी उडविला तर -१० उपप्रकारचे पहिले विमान सिंगापूर एअरलाइन्सने ३ एप्रिल, २०१८ रोजी उडविले.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:प्रवासी विमाने
वर्ग:बोईंग प्रवासी विमाने
क्षितिज गावंड

गावंड, क्षितिज
गावंड, क्षितिज
गावंड, क्षितिज
वर्ग:रिकामी पाने
क्रिस केर्न्स

वर्ग:न्यू झीलंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:चंदिगढ लायन्स खेळाडू
वर्ग:भारतीय क्रिकेट लीग खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
व्हासिली झुकोव्हस्की

वर्ग:रशियन कवी

वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:इ.स. १८५२ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १७८३ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
दुष्यंत वाघ

**दुष्यंत वाघ** (जन्म २३ जानेवारी १९८७)  एक भारतीय अभिनेता आहे. त्यांनी *तेरा मेरा साथ रहे*, *डोंबिवली फास्ट*, *३ इडियट्स* यांसारख्या चित्रपटांमध्ये आणि कलर्सवरील *ना बोले तुम ना मैने कुछ कहा* या टीव्ही मालिकेत काम केले आहे. 

कलर्सवर प्रसारित होणाऱ्या इश्क में मरजावांमध्‍येही त्याने त्रिवेदीची भूमिका केली होती.

वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बोईंग ७४७

**बोईंग ७४७** हे बोईंग कंपनीचे खूप मोठ्या प्रवासी क्षमतेचे लांब पल्ल्याचे प्रवासी विमान आहे. जगातील लगेच ओळखल्या जाणाऱ्या काही विमानांपैकी हे एक आहे अमेरिकेच्या सियॅटल शहराजवळील एव्हरेट येथे तयार करण्यात येणारे हे विमान जगातील पहिले रुंदाकार आणि दोनमजली विमान आहे. बोईंग ७४७ किंवा जंबो जेट तत्कालीन मोठ्या विमानापेक्षा (बोईंग ७०७) अडीचपट क्षमतेचे होते. इ.स. १९७०मध्ये प्रवासी सेवेत रूजू झालेल्या विमानाच्या क्षमतेचा विक्रम एरबस ए-३८०च्या अवतरणापर्यंत ३७ वर्षे अबाधित होता. 

चार जेट इंजिने असलेल्या या विमानाचा पुढील भाग दोन मजली आहे. हे विमान पूर्ण प्रवासी, मालवाहू किंवा दोन्ही एकातच असलेल्या उपप्रकारात तयार केले जाते. हे विमान तयार करताना बोईंगने मालवाहतुकीसाठी या विमानाचा वापर जास्त होईल असे भाकित केले होते व ४०० प्रति विकल्यावर दुसऱ्या प्रकारच्या विमानांचा खप वाढेल असा अंदाज होता. प्रत्यक्षात हे विमान लोकप्रिय ठरले व १९९३मध्ये १,०००वे ७४७ विकले गेले. जून २००९पर्यंत या विमानाचे १,४१६ नग विकले गेले आहेत व अजून १०७ नगांची मागणी आहे.

बोईंग ७४७-४०० हा सगळ्यात नवीन उपप्रकार जगातील अतिवेगवान प्रवासी विमानांपैकी एक आहे. याची उच्च-अस्वनातीत क्रुझगती .८५ माख (ताशी ५६७ मैल किंवा ताशी ९३७ किमी) आहे. याचा पल्ला ७,२६० समुद्री मैल (८,३५० मैल किंवा १३,४५० किमी) आहे. ७४७-४०० प्रकारच्या प्रवासी विमानात सहसा ४१६ व्यक्ती तीन वर्गात प्रवास करतात तर दोन वर्गांचे विमान ५२४ प्रवासी नेऊ शकते. याचा पुढचा उपप्रकार ७४७-८ २०१२मध्ये लुफ्तांसातर्फे प्रवासीसेवेत रूजू झाले.

## इतिहास
बोईंग ७४७ची संकल्पना १९६० च्या सुमारास केली गेली. या कालखंडात विमानप्रवासात जगभर मागणी वाढत होती. बोईंग ७०७ आणि डग्लस डीसी-८ सारख्या विमानांनी प्रवासाचा पल्ला लांबपर्यंत नेउन ठेवला होता तरीही ही विमाने तसेच त्याकाळचे विमानतळ वाढत्या मागणीसमोर अपुरी पडायला लागलेले होते. पॅन ॲम या विमानकंपनीने बोईंगला ७०७ च्या दुप्पट क्षमतेचे विमान तयार करण्याचे आव्हान दिले.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:प्रवासी विमाने
वर्ग:बोईंग प्रवासी विमाने
वर्ग:प्रचंड प्रवासी विमाने
राजेश शृंगारपुरे

**राजेश शृंगारपुरे** हा एक हिंदी चित्रपट अभिनेता आहे जो हिंदी आणि मराठी चित्रपटांमध्ये दिसतो. *सरकार राजमधील* नकारात्मक भूमिकेसाठी राजेश प्रसिद्ध आहेत. त्याने *मर्डर ३* मध्ये देखील महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली होती. तो त्याच्या लहरी लुकसाठी ओळखला जातो. *चंद्रगुप्त मौर्य* (२०११) या टीव्ही मालिकेत त्याने सेल्यूकस प्रथम निकेटोरची भूमिका केली होती. २०१८ मध्ये, कलर्स मराठीवर प्रसारित होणाऱ्या *बिग बॉस मराठीच्या* पहिल्या हंगामात शृंगारपुरेने भाग घेतला आहे.

## कारकीर्द 
शृंगारपुरे यांनी सहारा वनवर सह-अभिनित रवीना टंडन आणि अयूब खान यांच्यासह साहिब बीवी गुलाम या हिंदी मालिकेत काम केले होते. याशिवाय स्टार प्लस वरील सारथी मध्ये भगवान कृष्णाची आणि मराठी ई टीव्ही मराठीवरील चार दिवस सासूचे मध्येही त्याने भूमिका केल्या होत्या. त्याने झेंडा, स्वराज्य आणि मराठी पाऊल पडते पुढे यांच्यासह अनेक चित्रपटांमधून काम केले.

२०१२ मध्ये, शृंगारपुरेने जॉन स्टॉकवेल निर्देशित 'सील टीम सिक्स मधील सेंट्रल इंटेलिजन्स एजन्सी (सीआयए) *एजंट वसीम*ची भूमिका साकारली होती. *ओसामा बिन लादेनवर द रेड*, ज्याचा नुकताच अमेरिकेच्या अध्यक्षपदाच्या निवडणुकीपूर्वी अमेरिकेत प्रीमियर झाला होता. त्यांनी *गांधी ऑफ द महिन या* नावाच्या आणखी एका हॉलिवूड प्रोजेक्टचे शूटिंग पूर्ण केले आहे, ज्यात त्याने अमेरिकन अभिनेता हार्वे किटलसोबत काम केले होते. राजेश *शॉर्टकट रोमिओवरही* काम करत आहे, त्यानंतर क्रॉसओवर फिल्म आहे ज्यामध्ये देव पटेल असून तो खलनायकाच्या भूमिकेत आहे.

शृंगारपुरे राजपथवरील संचलनात अखिल भारतीय परेड कमांडर देखील होता.

## फिल्मोग्राफी 
* *कुलकर्णी चौकातला देशपांडे* (2019) 
* *रोमियो अकबर वॉल्टर* (2019) 
* *वडील* (2017) 
* *प्रेम बेटिंग* (2017) 
* *डायरेक्ट इश्क* (2016)
* *युध* (2015) 
* *गुरू दक्षिणा* (2015) 
* *संघर्ष* - रवी शिंदे उर्फ भाऊ म्हणून 
* *खून ३* (2013) 
* *शॉर्टकट रोमियो* (2013) 
* *एक थी राणी ऐसी भी* (2012) 
* *महिना ऑफ गांधी* (2012) (पोस्ट-प्रॉडक्शन) 
* *चक्रधर* (२०१२) 
* *सील टीम सिक्सः ओसामा बिन लादेनवर हल्ला* (२०१२) - सीआयए एजंट वसीम म्हणून 
* *चित्कब्रे - शेड्स ऑफ ग्रे* (२०११) 
* *स्वराज्य* (२०११) 
* *सरकार राज* (२००)) - संजय सोमजी म्हणून 
* *मॅटर* (२०१२) (मराठी चित्रपट) 
* *श्री शंभू माझा नवसाचा* (२०१०) (मराठी चित्रपट) 
* *परमवीर चक्र* (1995) - सैन्य अधिकारी राजेश म्हणून

### दूरदर्शन 
* 1997 - 2000 अर्जुन म्हणून *ओम नमः शिवाय* 
* 2001 अर्जुन म्हणून *द्रौपदी* 
* 2001 - 2013 *चार दिवस सासूचे* 
* भूतनाथ म्हणून 2004 *साहिब बीवी गुलाम* 
* 2004 - 2008 *सारथी* कृष्णा म्हणून 
* 2007 - 2009 *संगम*  शेखर भाटिया म्हणून 
* २००९ *बसरा*  सचिन देशमुख म्हणून 
* २०१० *एक चुटकी आसमान*  गणेश म्हणून 
* २०१० *कृष्णाबेन खखरावाला*  रवी पटेल म्हणून 
* २०११ *संस्कार लक्ष्मी*  हर्षमुख पुरोहित म्हणून 
* २०११ *चंद्रगुप्त मौर्य*  *सेल्युकस* पहिला निकेटोर म्हणून 
* 2014 *आढळतात*  म्हणून शंकर माने (भाग 1 - भाग 3) 
* प्रशिक्षक राजवीर राणा म्हणून 2017 *मेरी दुर्गा*  
* 2018 *बिग बॉस मराठी १* स्पर्धक म्हणून 
* मोरोपंत तांबे म्हणून 2019 *झाशी की राणी* 

## संदर्भ 
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:इ.स. १९७७ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख