open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
२००९ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०

२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा जून २००९ मध्ये मधे खेळली गेली. पहिली स्पर्धा इ.स. २००७ मधे  येथे झाली होती. पहिल्या स्पर्धेप्रमाणेच ह्यावेळीसुद्धा १२ संघ भाग घेणार आहेत. अंतिम सामना २१ जून रोजी लॉर्ड्स येथे खेळण्या आला ज्यात  विजयी ठरला.

## संघ
ऑक्टोबर ३१ इ.स. २००७ रोजी पहिल्या स्पर्धेच्या क्रमवारीनुसार तसेच असोसिएट देशाच्या पात्रता सामन्यांनुसार संघांची घोषणा करण्यात आली. पहिल्या स्पर्धेप्रमाणेच ह्यावेळीसुद्धा १२ संघ ४ गटांत विभागण्यात आले.

## सराव सामने
----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

## साखळी सामने
**ब** गटात पहिल्याच सामन्यात ने ला हरवून हादरवले, पण पुढच्ह्याच सामन्यात ने ला ४८ धावांनी हरवून आव्हान कायम राखले. त्यामुळे पाक-नेदरलँड्स लढतीला निर्णायक महत्त्व प्राप्त झाले होते. पाकने पावणेदोनशे धावांपर्यंत मजल मारली. ला आगेकूच करण्यासाठी किमान १५१ धावा करायच्या होत्या. मात्र च्या फिरकी गोलंदाजांनी ची दाणादाण उडविली. चा ९३ धावांतच खुर्दा उडाला आणि ब गटातुन  आणि  पुढिल फेरीसाठी पात्र ठरले.

**क** गटात दोनही सामने गमवल्यामुळे ला साखळीतच गारद व्हावे लागले.  विरुद्धच्या सामन्यात श्रीलंकेच्या सनथ जयसूर्या आणि तिलकरत्ने दिलशान या सलामीच्या जोडीच्या तुफानी फटकेबाजीपुढे वेस्ट इंडीजचे गोलंदाज अक्षरशः होरपळून निघाले. श्रीलंकेने वेस्ट इंडीजवर १५ धावांनी विजय मिळविला आणि क गटात अव्वल स्थान पटकावले.

**ड** गटात अपेक्षेप्रमाणे  आणि  यांनी चा पराभव करत पुढिल फेरीत प्रवेश केला.  आणि  यांच्यामधिल सामना फारच चुरशिचा झाला. शेवटच्या चेंडुपर्यंत उत्कंठा वाढवणारया सामन्यात अखेर ने चा १ धावेने निसटता परभव केला.

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

## सुपर ८
### गट इ
----

----

----

----

----

----

----

### गट फ
----

----

----

----

----

----

----

### नॉक आउट फेरी
#### उपांत्य फेरी
----

----

----

#### अंतिम सामना
----

## विक्रम
## मैदान
सर्व सामने खालील ३ मैदानांवर खेळवले जातील:

*लॉर्ड्स, लंडन
*केनिंगटन ओव्हल, लंडन
*ट्रेंट ब्रिज मैदान, नॉटिंगहॅम

## सामना अधिकारी
## वार्तांकन
;दुरचित्रवाहिनी
*ऑस्ट्रेलिया &mdash; फॉक्स स्पोर्ट्स (live)
*ऑस्ट्रेलिया &mdash; Nine Network (Group C matches live)
*बांगलादेश &mdash; बांग्लादेश टेलिव्हिजन (live)
*कॅनडा &mdash; Asian Television Network (live)
*युरोप &mdash; Eurosport2 (live)
*भारत &mdash; DD National (Indian Cricket Team's matches live)
*भारत &mdash; STAR Cricket (live)
*मिडल इस्ट &mdash;Arab Digital Distribution (live)
*न्यू झीलंड &mdash; SKY Network Television (live)
*पॅसिफिक आयलंड &mdash; Fiji TV
*पाकिस्तान &mdash; GEO Super (live)
*पाकिस्तान &mdash; Pakistan Television Corporation (live)
*दक्षिण आफ्रिका &mdash; Supersport (live)
*दक्षिण आफ्रिका &mdash; Sabc3 Sport (Select matches(Group + Super 8's) + Knockout, live)
*श्रीलंका &mdash; Sri Lanka Rupavahini Corporation (live)
*इंग्लंड आणि आयर्लंड &mdash; Sky Sports (live), BBC (highlights)
*अमेरीका &mdash; DirecTV (live)

## संदर्भ आणि नोंदी
वर्ग:२०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
वर्ग:इ.स. २००९ मधील खेळ
जेकब बर्नोली

**जेकब बेर्नोली** (ऊर्फ जेम्स किंवा जाकस) (डिसेंबर २७, १६५४ - ऑगस्ट १६, १७०५) हा बर्नोली घराण्यातील आठ प्रख्यात गणितज्ञांपैकी एक होता.

बर्नोली, जेकब
बर्नोली, जेकब
बर्नोली, जेकब
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पॅलेस ऑन व्हील्स

**पॅलेस ऑन व्हील्स** ही राजस्थानात धावणारी भारतीय रेल्वेची रेल्वेगाडी आहे. पर्यटनवृद्धीकरता सुरू केलेली ही आलिशान रेल्वेगाडी राजस्थानातील विविध पर्यटनस्थळांना भेट देत प्रवास करते. भारतीय रेल्वेच्या ताफ्यातील चार आलिशान रेल्वेगाड्यांपैकी ही एक आहे. ही रेल्वे 1982 पासून सेवा देत आहे.

## मार्ग
ही रेल्वेगाडी नवी दिल्लीहून सुटते. आठ दिवसांच्या प्रवासात ती जयपूर, जैसलमेर, जोधपूर, सवाई माधोपूर, चित्तोडगढ, उदयपूर, भरतपूर, फतेहपूर सिक्री, आग्रा या पर्यटनस्थळांवर थांबे घेते. हवा महल, रणथंबोर राष्ट्रीय उद्यान, जग निवास, जग मंदिर, केवलदेव राष्ट्रीय उद्यान व ताजमहाल ही या प्रवासातील खास आकर्षणे आहेत.

## सेवासुविधा
'पॅलेस ऑन व्हील्स' मध्ये राजपूत संस्थानीपद्धतीची राजेशाही अंतर्गत सजावट असलेली १४ स्वतंत्र सलुने असून प्रत्येक सलूनमध्ये विश्रामकक्ष व पाकगृह आहे. सर्व सलुने वातानुकूलित असून इंटरकॉम, म्युझिक सिस्टम, उंची फर्निचर, पलंग अश्या सुविधांनी सज्ज आहेत. गाडीत राजस्थानी, भारतीय, चायनीज, कॉंटिनेंटल खाद्यपदार्थ देणारी दोन रेस्टॉरंटे, तसेच बार व प्रत्येक डब्याकरता छोटेखानी ग्रंथालयेदेखील आहेत.

प्रारंभी ही गाडी केवळ परदेशी पर्यटकांकरता मर्यादित होती. मात्र कालांतराने ती भारतीय पर्यटकांनाही खुली करण्यात आली. मात्र, गाडीचे भाडे अमेरिकन डॉलरमध्ये सांगितले जाते. भारतीय पर्यटकांनादेखील अमेरिकन डॉलरच्या त्या-त्या वेळच्या रुपयाच्या विनिमय दरानुसार भाडे भरावे लागते.

## बाह्य दुवे
* 
* 

वर्ग:भारतातील नामांकित रेल्वेगाड्या‎
वर्ग:राजस्थानमधील रेल्वे वाहतूक
लूट्स बोस्मान

**लुंगाइल एडगर** *लूट्स* **बोस्मान** (१४ एप्रिल, १९७७ - ) हा दक्षिण आफ्रिकेकडून प्रत्येकी १४ एकदिवसीय आणि आंतरराष्ट्रीय टीट्वेंटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.

बोस्मान,लूट्स
वर्ग:इ.स. १९७७ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गोरखा (निःसंदिग्धीकरण)

**गोरखा** शब्द अनेक प्रकारे वापरला जातो:

## स्थाने
* गोरखा जिल्हा, नेपाळ - नेपाळमधील जिल्हा
* गोरखालॅंड - भारतामध्ये मूळ नेपाळी व्यक्तींनी मागितलेला भाग
* गोरखा राष्ट्र - नेपाळमधील ऐतिहासिक राजतंत्र

## नाव
### व्यक्ती
* गोरखनाथ - नाथ संप्रदायातील गुरू

### इतर
* गोरखा एरलाइन्स - नेपाळमधील विमानवाहतूक कंपनी
* गोरखा बियर - नेपाळमध्ये तयार होणारे पेय

## सैन्य
* गोरखा रायफल्स - या नावाने भारत आणि युनायटेड किंग्डमच्या अनेक रेजिमेंट आहेत
## भारतीय सैन्य
* १ गोरखा रायफल्स - भारतीय लश्करातील रेजिमेंट
* ३ गोरखा रायफल्स - भारतीय लश्करातील रेजिमेंट
* ४ गोरखा रायफल्स - भारतीय लश्करातील रेजिमेंट
* ५ गोरखा रायफल्स - भारतीय लश्करातील रेजिमेंट
* ८ गोरखा रायफल्स - भारतीय लश्करातील रेजिमेंट
* ९ गोरखा रायफल्स - भारतीय लश्करातील रेजिमेंट
* ११ गोरखा रायफल्स - भारतीय लश्करातील रेजिमेंट
* गोरखाली सेना - नेपाळी सैन्याचे टोपणनाव

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
२०१४ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२०

२०-२० विश्व अजिंक्यपद, २०१४ ही १६ मार्च ते ६ एप्रिल दरम्यान बांगलादेशमध्ये होणारी पाचवी २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा आहे. ही स्पर्धा बांगलादेशातील ढाका, चट्टग्राम व सिलहट या तीन शहरात खेळविली जाईल. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटनेने २०१० मध्ये ह्या स्पर्धेचे यजमानपद बांगलादेशला जाहीर केले .

=सहभागी देश=
यावर्षी पहिल्यांदाच स्पर्धेमध्ये १० सदस्य देश व २०-२० पात्रता फेरी २०१३ मध्ये पात्र ठरलेले ६ असोसिएट सदस्य देश असे एकूण १६ संघ सहभागी होतील. 

;सुपर १० मध्ये सरळ पात्र ठरलेले संघ
*
*
*
*
*
*
*
*

;गट फेरीसाठी पात्र ठरलेले संघ
*
*
*
*
*
*
*
*

=सामना अधिकारी=
संपूर्ण दौऱ्यावर सामनाधिकाऱ्यांची जबाबदारी आयसीसी सामनाधिकाऱ्यांच्या एलिट पॅनेलमधील चार सदस्यांवर सोपवण्यात आली होती.:

*  डेव्हिड बून
*  जवागल श्रीनाथ
*  रंजन मदुगले
*  रोशन महानामा

पंचांची जबाबदारी खालील पंचावर सोपवण्यात आली:

### गोलंदाजी
**संदर्भ**: *Cricinfo* 

=संदर्भ आणि नोंदी=

वर्ग:क्रिकेट
गंगटोक

**गंगटोक** ही भारत देशाच्या सिक्कीम राज्याची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. गंगटोक जिल्ह्याचे मुख्यालय व प्रमुख शहर आहे. गंगटोक शहर हिमालय पर्वतरांगेच्या पूर्व भागात समुद्रसपाटीपासून ५,४१० फूट इतक्या उंचीवर वसले आहे. इ.स. १८४० मध्ये येथे एक मोठा बौद्ध धर्मीय मठ बांधला गेला ज्यामुळे गंगटोकचे महत्त्व वाढू लागले. इ.स. १८९० मध्ये सिक्कीम राजतंत्राची राजधानी गंगटोकला हलवली गेली. विसाव्या शतकाच्या पूर्वार्धात ल्हासा ते कलकत्ता खुष्कीच्या मार्गावरील एक विसाव्याचे ठिकाण म्हणून गंगटोक नावारूपाला आले. १९७५ मधील सिक्कीमच्या भारतामध्ये विलीनीकरणानंतर गंगटोक ही नव्या सिक्कीम राज्याची राजधानी राहिली. २०११ साली गंगटोकची लोकसंख्या सुमारे १ लाख होती.

गंगटोक शहर हिमालय पर्वतरांगेत तीस्ता नदीच्या काठावर वसले असून येथून कांचनगंगा हे जगातील तिसऱ्या क्रमांकाचे उंच पर्वतशिखर दृष्टीस पडते. नाथू ला ही सिक्कीमला तिबेटसोबत जोडणारी खिंड गंगटोकपासून ४० किमी अंतरावर आहे. गंगटोकचे हवामान सौम्य व शीतल स्वरूपाचे असून येथे फारसा हिमवर्षाव होत नाही.

गंगटोकची अर्थव्यवस्था प्रामुख्याने पर्यटनावर आधारित आहे. येथील डोंगराळ भूभागामुळे सिक्कीममध्ये जलद गतीने औद्योगिक विकास होऊ शकत नाही. पर्यटनासोबत शेती हा देखील येथील प्रमुख व्यवसाय आहे.

राष्ट्रीय महामार्ग १० हा गंगटोकला पश्चिम बंगाल राज्यासोबत जोडणारा प्रमुख रस्ता आहे. पाकयाँग विमानतळ हा सिक्कीमधील एकमेव विमानतळ गंगटोकपासून ३५ किमी दक्षिणेस स्थित आहे. सिक्कीममध्ये आजच्या घडीला रेल्वे अस्तित्वात नसून न्यू जलपाईगुडी रेल्वे स्थानक हे येथील सर्वात जवळचे रेल्वे स्थानक आहे. हे शहर आता नामशेष असलेल्या सिक्कीम संस्थानाची राजधानी होते.

## बाह्य दुवे
*गंगटोक महापालिका 

* 

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:गंगटोक जिल्हा
वर्ग:सिक्कीममधील शहरे
योहान व्हान डेर वाथ

**योहानेस** *योहान* **याकोबस व्हान डेर वाथ** (जानेवारी १०, इ.स. १९७८ - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने जलद-मध्यमगती गोलंदाजी आणि फलंदाजी करतो.

वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७८ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स. १

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
## जन्म 
* लुसियस ॲनेयस गॅलियो, रोमन अधिकारी. (मृ. इ.स. ६५)

## मृत्यू 
## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. १
वर्ग:इ.स.च्या ० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. २

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
* चीनमध्ये सर्वप्रथम जनगणनेची सांगता झाली. एकूण १ कोटी वीस लाख घरांतील लोकसंख्या ५,९५,९४,९७८ असल्याचे निष्पन्न. ही जनगणना चीनच्या इतिहासातील अचूक जनगणनांतील एक आहे.

## जन्म 
## मृत्यू 
## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:इ.स. २
वर्ग:इ.स.च्या ० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
अल्बी मॉर्केल

वर्ग:चेन्नई सुपर किंग्स माजी खेळाडू
मॉर्केल,अल्बी
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स. २१

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
## जन्म
## मृत्यू 
## शोध
* पेन आणि तत्सम लेखनसामग्री - रोम.

## निर्मिती 
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. २१
वर्ग:इ.स.च्या २० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
थांडी त्शाबालाला

शाबालल,थंडी
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९८४ मधील जन्म
इ.स. ३१

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
## जन्म
## मृत्यू 
* लुसियस एलियस सेजानस, रोमच्या प्रेटोरियन गार्डचा सरदार.

## शोध
## निर्मिती 
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ३१
वर्ग:इ.स.च्या ३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ४०

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
* व्हियेतनाममध्ये ट्रुंग भगिनींनी चीनच्या सम्राट ग्वांग्वूची सत्ता उलथून टाकली.

## जन्म
## मृत्यू 
## शोध
## निर्मिती 
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ४०
वर्ग:इ.स.च्या ४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
नसिफ चौधरी

चौधरी,नसिफ
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
डॅरेन मॅडी

**डॅरेन ली मॅडी** (२३ मे, १९७४ - ) हा कडून ३ कसोटी आणि ८ एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे.

वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:कोलकाता टायगर्स खेळाडू
वर्ग:भारतीय क्रिकेट लीग खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७४ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
क्रिस ट्रेम्लेट

**क्रिस्टोफर टिमोथी ट्रेमलेट** (सप्टेंबर २, इ.स. १९८१:साउधॅम्प्टन, हॅम्पशायर, इंग्लंड - ) हा ((cr|ENG}}कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. ट्रेमलेट मध्यम-जलदगती गोलंदाज आहे.

याचे आजोबा मॉरिस ट्रेम्लेट सुद्धा इंग्लंडकडून कसोटी क्रिकेट खेळले.

वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८१ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
छत्रपती

**छत्रपती** ही एक भारतीय शाही उपाधी आहे.ती राज्याभिषेक झालेल्या हिंदू राजाच्या नावाआधी वापरली जाते. छत्रपती म्हणजे प्रजेवर सतत मायेच छत्र धारण करणारा, म्हणजेच सदैव प्रजेला मदत करणारे व दुःख वेचून घेणारा, प्रजेच्या संरक्षण, पालन पोषणाची जबाबदारी व काळजी घेणारा प्रजेचे रक्षण करणारा होय.(छत्रपती म्हणजे चक्रवर्ती राजा)  

छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या जन्मानंतर लिहिलेल्या जगदगुरू संत तुकाराम महाराजांच्या एक अभंगात छत्रपती शब्दाचा उल्लेख आहे.

“शिव तुझे नाव। ठेविले पवित्र।
छत्रपती सूत्र। विश्वाचे की।”
 
वर्ग:मराठा साम्राज्य

वर्ग:राज्यकर्त्यांच्या उपाध्या
व्हर्नॉन फिलान्डर

**व्हर्नॉन डॅरिल फिलान्डर** (जून २४, इ.स. १९८५:बेलव्हिल, दक्षिण आफ्रिका - ) हा कडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू आहे.

फिलान्डर, व्हर्नॉन
फिलान्डर, व्हर्नॉन
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स. ५१

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
## जन्म
* ऑक्टोबर २४ - टायटस फ्लॅव्हियस डॉमिशियानस, रोमन सम्राट. (मृ. इ.स. ९६)

## मृत्यू
## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ५१
वर्ग:इ.स.च्या ५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ५८

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* चीनच्या सम्राट मिंग-ती याने चीनमध्ये बौद्ध धर्माचा प्रसार करण्यास मुभा दिली.
* चीनमध्ये सरकारी शाळांमध्ये कॉन्फ्युशिअसच्या नावे बळी देण्याचा आदेश दिला गेला.

## जन्म
## मृत्यू
## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:इ.स. ५८
वर्ग:इ.स.च्या ५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ६७

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
## जन्म
## मृत्यू
* जून २९ - संत पीटर, ख्रिश्चन धर्मगुरू.

## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ६७
वर्ग:इ.स.च्या ६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ५९

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* रोमन सम्राट नीरो याने आपल्या आई ॲग्रिपिनाचा वध करवला व त्यास आत्महत्या असल्याचे भासवले.

## जन्म
## मृत्यू
## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ५९
वर्ग:इ.स.च्या ५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ७४

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
* चीनी सेनापती दौ गु आणि केंग पिंग यांनी वायव्य चीनमधील तुर्पान शहर काबीज केले.

## जन्म 
## मृत्यू 
## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. ७४
वर्ग:इ.स.च्या ७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ८०

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
* रोमन सम्राट टायटसने रोममधील कोलोसियमचे उद्घाटन केले व १०० दिवसांचे खेळ सुरू केले.
* मध्य आशियातून ३०,००० सैनिक ४०,००० घोडे आणि १,००,००० गुरे घेउन पश्चिमेकडे निघाले. वाटेत इराणी आणि मोंगोलांशी संधान बांधीत युरोपात पोचलेली ही धाड हूणांचे आक्रमण म्हणून प्रसिद्ध झाली.

## जन्म 
## मृत्यू 
## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. ८०
वर्ग:इ.स.च्या ८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ९५

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* आपल्याविरुद्ध कट करीत असल्याची शंका येऊन रोमन सम्राट डॉमिशियनने अनेक सेनेटरांची हत्या करवली.
* रोमच्या आसपासच्या प्रदेशांत तीव्र स्वरूपाचा मलेरिया पसरला. रोगग्रस्त शेतकरी घरदार सोडून रोममध्ये आले व तेथेही हा रोग पसरला.

## जन्म
## मृत्यू
## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ९५
वर्ग:इ.स.च्या ९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ९०

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
* तारीम खोऱ्यात सम्राट कनिष्कच्या सैन्याने चिनी सेनापती बान चाओविरुद्ध तात्पुरती माघार घेतली. काही महिन्यांतच कुषाण साम्राज्याने हा प्रदेश तसेच इतर मोठा भाग परत मिळवला.
* रोमन सम्राट डॉमिशियनने डासियाच्या डेसेबालसला मोठी खंडणी देउन आपल्या साम्राज्यावरील संकट निभावले.

## जन्म 
## मृत्यू 
## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. ९०
वर्ग:इ.स.च्या ९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १००

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* रोमन सैन्यबळ ३,००,००० लढाऊ सैनिकांचे असल्याची नोंद.
* मध्य मेक्सिकोतील टेओटिहुआकान शहराची लोकसंख्या ५०,००० झाल्याची नोंद.
* भर्तृहरीने कामसूत्र लिहिण्यास प्रारंभ केला.

## जन्म
## मृत्यू
## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. १००
वर्ग:इ.स.च्या १०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १०४

## निर्मिती 
* दमास्कसचा अपोलोडोरस या अभियंत्याने डॅन्यूब नदीवर १ किमीपेक्षा जास्त लांबीचा पूल बांधला. नदीच्या पात्राव २० मीटर उंचीवरून १५ मीटर रुंदीचा रस्ता वाहून नेणारा हा पूल सध्याच्या सर्बिया आणि रोमेनिया प्रदेशांतील पहिला भक्कम पूल होता.


वर्ग:इ.स.च्या १०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ९९

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
## जन्म
* संत नार्सिसस, जेरुसलेमचा बिशप. हा ११६ वर्षे जगल्याची वदंता आहे. (मृ. इ.स. २१५)

## मृत्यू
## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ९९
वर्ग:इ.स.च्या ९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १०२

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
## जन्म
## मृत्यू
## शोध
* लघवीमध्ये साखरेचा अंश असणे हा आजार (मधुमेह) असल्याचे भारतीय वैद्यांनी निदान केले.

## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. १०२
वर्ग:इ.स.च्या १०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ९७

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
* ऑक्टोबर २८ - आपल्या प्रेटोरियन रक्षकांच्या दबावाखाली रोमन सम्राट नर्व्हाने मार्कस उल्पियस ट्राजानसला जर्मन आघाडीवरून परत बोलावले व त्यास आपला वारसदार घोषित केले.

## जन्म 
## मृत्यू 
## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. ९७
वर्ग:इ.स.च्या ९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १०९

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
## जन्म
## मृत्यू
## शोध
## निर्मिती
* जून २४ - रोमन सम्राट ट्राजानने ब्रॅकियानो सरोवरापासून रोम पर्यंत ४० किमी पाणी वाहून आणणाऱ्या ॲक्वा ट्रैयाना या जलवाहिनीचे उद्घाटन केले.

## समाप्ती
वर्ग:इ.स. १०९
वर्ग:इ.स.च्या १०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ११५

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
* इजिप्त, सायप्रस, ज्युदेआ आणि मेसोपोटेमियातील ज्यूंनी रोमन साम्राज्याविरुद्ध उठाव केला.


वर्ग:इ.स.च्या ११० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ७३

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
* रोमन सम्राट व्हेस्पाशियनने जर्मनीत ऱ्हाइन नदीच्या पूर्वेस आणि मेन नदीच्या दक्षिणेस आघाडी उघडली.

## जन्म 
## मृत्यू 
## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. ७३
वर्ग:इ.स.च्या ७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १२४

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* क्षत्रप नाहपान आणि गौतमीपुत्र सातकर्णिच्या सैन्यात घनघोर युद्ध झाले. यात नाहपानाचा पराभव झाला व त्याबरोबरच भारतातील शक सत्ता संपुष्टात आली.

## जन्म
## मृत्यू
## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. १२४
वर्ग:इ.स.च्या १२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १३०

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
## जन्म 
* डिसेंबर १५ - लुसियस व्हेरस, रोमन सम्राट.

## मृत्यू 
* ऑक्टोबर ३० - अँटिनूस, हेड्रियानचा प्रेमिक. (ज. १११)

## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:इ.स. १३०
वर्ग:इ.स.च्या १३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १३२

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
## जन्म 
## मृत्यू 
## शोध 
## निर्मिती 
* रोममध्ये कास्तेल सांतेंजेलो या नावाने आता ओळखल्या जाणाऱ्या हेड्रियानच्या थडग्याची निर्मिती सुरू.

## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. १३२
वर्ग:इ.स.च्या १३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १४७

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* रोमन सम्राट अँटोनियस पायसने मार्कस ऑरेलियसला शाही अधिकार प्रदान केले.

## जन्म
* लोकक्षेम, कुषाण बौद्ध भिक्खू.

## मृत्यू
## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. १४७
वर्ग:इ.स.च्या १४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १४९


वर्ग:इ.स.च्या १४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७८

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* रोमन सम्राट मार्कस ऑरेलियसने आपल्या मुलासह डॅन्युब नदीच्या प्रदेशावर चाल केली.

## जन्म
* बॅल्बिनस, रोमन सम्राट.

## मृत्यू
## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. १७८
वर्ग:इ.स.च्या १७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८०

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
## जन्म 
## मृत्यू 
* मार्च १७ - मार्कस ऑरेलियस, रोमन सम्राट.

## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. १८०
वर्ग:इ.स.च्या १८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८२

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
* खूनी हल्ल्यातून वाचलेल्या रोमन सम्राट कोमॉडसने आपल्या हत्येचा कट केल्याच्या संशयावरून मोठी बहीण लुसिलासह रोममधील अनेक अग्रगण्य नागरिकांना मृत्युदंड दिला.


वर्ग:इ.स.च्या १८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १९१

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
* ४४ वर्षे राज्य केल्यावर पार्थियाचा राजा बलाश चौथ्याचा मृत्यू. बलाश पाचवा सत्तेवर.

## जन्म 
## मृत्यू 
## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. १९१
वर्ग:इ.स.च्या १९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. २००

## जन्म 
* पोप लुशियस पहिला.


वर्ग:इ.स.च्या २०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ३ ऱ्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १२८

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
## जन्म 
## मृत्यू 
## शोध 
## निर्मिती 
* ब्रिटनमध्ये हेड्रियानची भिंत बांधून पूर्ण झाली. १५,०००हून अधिक सैनिकांनी ही दगडी आणि लाकडी भिंत आणि त्यालगत १६ किल्ले बांधले होते.

## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. १२८
वर्ग:इ.स.च्या १२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. २१५

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
* रोमन सम्राट कारकालाने अँटोनियानस हे नवीन नाणे चलनात आणले.

## जन्म 
## मृत्यू 
* संत नार्सिसस, जेरुसलेमचा बिशप.

## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. २१५
वर्ग:इ.स.च्या २१० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ३ ऱ्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. २०

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
* फिलो या ग्रीक तत्त्वज्ञान्याने तत्त्वज्ञान हे धर्मशास्त्राची दासी असल्याचे जाहीर केले.

## जन्म
## मृत्यू 
## शोध
## निर्मिती 
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. २०
वर्ग:इ.स.च्या २० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. २४१

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
* पर्शियामध्ये अर्देशर पहिल्यानंतर त्याचा मुलगा शापुर पहिला सम्राट झाला.

## जन्म 
## मृत्यू 
## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. २४१
वर्ग:इ.स.च्या २४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ३ ऱ्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
वॉल्टर स्कॉट

इवलेसे|right|180px|हेन्री रेबर्नने १८२२ च्या सुमारास काढलेले वॉल्टर स्कॉटचे चित्र
सर **वॉल्टर स्कॉट** (ऑगस्ट १५, इ.स. १७७१ - सप्टेंबर २१, इ.स. १८३२) हा स्कॉटलँडचा इंग्लिश साहित्यिक होता.

वर्ग:इंग्लिश साहित्यिक
वर्ग:इ.स. १७७१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८३२ मधील मृत्यू
प्रतापसिंह राणे

**प्रतापसिंह राणे** (जानेवारी २८, १९३९ - हयात)

गोव्यातील राजकारणी व माजी मुख्यमंत्री आहेत. विद्यमान पर्ये मतदारसंघाचे आमदार प्रतापसिंग राणे यांनी. १९८०-१९८५, १९८५-१९८९, १९९०मध्ये ३ महिने, १९९४-१९९९, फेब्रुवारी ३, २००५ पासून मार्च ४, २००५ पर्यंत, जून २००५-जून २००७ अश्या ६ वेळा गोव्याचे मुख्यमंत्रीपद भूषविले आहे. त

राणे १९७०च्या दशकापासून भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षात आहेत. त्याआधी ते महाराष्ट्रवादी गोमंतक पक्षात होते. मगोपच्या १९७२च्या सरकारात त्यांनी कायदाखाते सांभाळले होते. 

गोव्याचे मुख्यमंत्री म्हणून १६ जानेवारी १९८० रोजी प्रथम शपथ घेतली. दुसऱ्यांदा मुख्यमंत्री पदाची शपथ ०८ जानेवारी १९८५ रोजी घेतली. 

## संदर्भ आणि नोंदी 
राणे, प्रतापसिंह
वर्ग:इ.स. १९३९ मधील जन्म
नक्षत्र

अल्ट=सूर्यसिद्धांतानुसार नक्षत्रांची मांडणी|इवलेसे|सूर्यसिद्धांतानुसार नक्षत्रांची मांडणी
आकाशातले काही विशिष्ट तारकासमूह  **नक्षत्र** ह्या नावाने ओळखले जातात. नक्षत्रांची यादी अथर्ववेद, तैत्तरीय संहिता, शतपथ ब्राह्मण यांत दिली आहे.

चंद्र आकाशात ज्या दीर्घ वर्तुळ मार्गातून भ्रमण करताना दिसतो त्या मार्गाला क्रांतिवृत्त म्हणतात.  क्रांतिवृत्ताचे सत्तावीस समान भाग कल्पिले आहेत. त्यांतील प्रत्येकात येणाऱ्या एकेका तारकापुंजाला नक्षत्र म्हणतात. अशी एकूण २७ नक्षत्रे आहेत. म्हणून प्रत्येक नक्षत्राने क्रांतिवृत्तावर व्यापलेली जागा (३६० अंश भागिले २७ = १३° २०′) १३ अंश २० कला असते. प्रत्येक नक्षत्र हा परत ४ पदां मध्ये भागला गेला आहे.

आकाशात नक्षत्रांशिवाय इतरही अनेक तारकासमूह आहेत. 

## यादी 
पुण्यामधे "नक्षत्र उद्यान" नावाचे एक उद्यान कोथरूडमध्ये आहे.

## २८वे नक्षत्र 
तैत्तिरीय संहितेत आणि अथर्ववेदात २८ नक्षत्रांचा उल्लेख आहे. त्यांमध्ये अभिजित हे २८ वे नक्षत्र आहे. परंतु कालांतराने हे नक्षत्र क्रांतिवृत्तावरून बाजूला सरकले, म्हणूनच आज केवळ २७ नक्षत्रे मानली जातात. अभिजित नक्षत्र हे उत्तराषाढा आणि श्रवण नक्षत्र यांच्यादरम्यान आहे. उत्तराषाढाचा शेवटचा एक चरण व श्रावणाचा आरंभीचा एक चरण मिळून अभिजित नक्षत्र होते.

## त्रिपाद नक्षत्रे 
कृत्तिका, पुनर्वसु, उत्तरा फाल्गुनी, विशाखा, उत्तराषाढा व पूर्वाभाद्रपदा या नक्षत्रांना त्रिपाद नक्षत्रे असे म्हणतात.

## पंचक नक्षत्रे 
धनिष्ठा नक्षत्राचे ३रे आणि ४थे चरण, शततारका, पूर्वाभाद्रपदा, उत्तराभाद्रपदा व रेवती या नक्षत्रांना पंचक नक्षत्रे असे म्हणतात.

भारतीय ज्योतिषशास्त्रानुसार एखाद्या व्यक्तीच्या मृत्यूच्या वेळेस जर त्रिपाद किंवा पंचक नक्षत्र लागलेले असेल तर या नक्षत्राचे दोष लागू नये म्हणून अग्नीदाह करताना पुत्तलविधी केला जातो. किंवा सुतकाचे दिवस संपल्या नंतर, म्हणजेच ११ व्या दिवशी त्रिपाद नक्षत्र / पंचक नक्षत्र शांती केली जाते.

## पुस्तके
* नक्षत्रकथा (लीना दामले)

## संदर्भ 
*
वर्ग:हिंदू कालमापन
वर्ग:हिंदू पंचांग
वर्ग:ज्योतिष
वर्ग:आकाश
वर्ग:खगोलशास्त्र
वर्ग:फलज्योतिष
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
राजा (बुद्धिबळ)

250px|उजवे|इवलेसे| राजा

**राजा** (♔, ♚) हा बुद्धिबळातील सर्वात महत्त्वाचा मोहरा आहे. हा मोहरा कोणत्याही दिशेस (पटावरून बाहेर न जाता) एक घर चाल करून जाऊ शकतो. जर लक्ष्य घरावर शह असेल तर अशा घरात राजा चाल करू शकत नाही.

राजा हे एकमेव मोहरा आहे जो खेळातून बाद होत नाही. जेव्हा राजा वर शत्रूचा शह असताना चाल करण्यासाठी घर नसते तेव्हा मात झाली असे म्हणतात व खेळाडू हरतो. शह नसताना चाल करण्यासाठी घर नसले व इतर कोणत्याही मोहऱ्यास चाल करणे शक्य नसल्यास खेळ बरोबरीत सुटल्याचे जाहीर होते.राजा हा कोणत्याही दिशेने एक घर चालत जाऊ शकतो.
जर राजाला धोका निर्माण झाला तर हा खेळ संपुष्टात येतो.. तर हा सर्वस्वी खेळ राजा या वर अवलंबून असतो.

वर्ग:बुद्धिबळ
वजीर (बुद्धिबळ)

**राणी** किंवा **वजीर** हा बुद्धिबळातील एक मोहरा आहे. हा बुद्धिबळातील सर्वात शक्तिशाली मोहरा आहे.

वर्ग:बुद्धिबळ
हत्ती (बुद्धिबळ)

उजवे|इवलेसे|हत्ती

**हत्ती** हा बुद्धिबळातील एक मोहरा आहे, आणि तो पटावर नेहमी सरळ रेषेत चालतो.तो पटावर सरळ जात असून कितीही खाणे पुढे जाऊ शकतो.असे २ हत्ती प्रत्येक खेळाडुकडे असतात.एकूण पटावर ४ हत्ती असतात,२ काळ्या रंगाचे तर २ पांढऱ्या रंगाचे.

वर्ग:बुद्धिबळ
भारतीय क्रिकेट लीग

## इतिहास 
## स्पर्धेचे स्वरूप 
## लीग स्थापनेचे कारण 
### भारतीय संघाचे खराब प्रदर्शन 
### झी स्पोर्ट्स वाहिनी 
### बी.सी.सी.आय.
### इतर क्रिकेट लीग 
## २००७ सीझन 
## रेफरेन्सेस 
## बाह्य दुवे 
वर्ग:भारतीय क्रिकेट लीग
वर्ग:भारतीय क्रिकेट
इझ्मित

**इझ्मित** तुर्कस्तानमधील एक शहर आहे. याचे जुने नाव *निकोमेदिया* असे होते.

वर्ग:तुर्कस्तानमधील शहरे
वर्ग:कोचेली प्रांत
माइन नदी

**माइन** ही जर्मनीतून वाहणारी नदी असून ऱ्हाइनच्या प्रमुख उपनद्यांपैकी एक आहे. तिचा ५२९ कि.मी. लांबीचा प्रवाह(श्वेत माइन नदीचा प्रवाह धरल्यास ५७४ कि.मी.) जर्मनीतील बव्हेरिया, बाडेन-व्युर्टेंबुर्ग आणि हेसेन या राज्यांमधून जातो. 

वर्ग:जर्मनीमधील नद्या
ईदी अमीन

**ईदी अमीन** (१९२५ - १६ ऑगस्ट २००३) हा मध्य अफ्रिकेतील युगांडा देशाचा लष्करी हुकूमशाह व तिसरा राष्ट्राध्यक्ष होता. ह्याचा कार्यकाल १९७१ ते १९७९ इतका राहिला. ईदी अमीन यांची कारकीर्द ब्रिटिश सैन्यात १९४६ मध्ये भरती झाल्यापासून झाली व स्वातंत्र्यानंतर त्यांची बढती मेजर जनरल या पदापर्यंत झाली, १९७१ मध्ये त्याने मिल्टन ओबोटे यांचे सरकार उलथवून टाकत सत्ता हातात घेतली. ईदी अमीनचा राज्यकाल अनेक वाईट कारणांसाठी कायमचा लक्षात राहिला. मानवी मूल्यांची तुडवणूक,राजकीय बंदी, अनेक विवादास्पद राजकीय हत्या व भारतीयांची युगांडातून हकालपट्टी हे ह्यांमधील प्रमुख विषय होते. अमीनच्या कार्यकालात अंदाजे ५ लाख लोकांची हत्या करण्यात आली. लास्ट किंग ऑफ स्कॉटलंड हा चित्रपट ईदी अमीन यांच्यावर आधारित आहे. फॉरेस्ट व्हिटेकर ह्याने ईदी अमीनची भूमिका केली आहे.

वर्ग:युगांडाचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:हुकूमशाह
वर्ग:इ.स. १९२५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००३ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
गॅरेथ हॉपकिन्स

**गॅरेथ जेम्स हॉपकिन्स** (नोव्हेंबर २४, इ.स. १९७६:लोअर हट, न्यू झीलँड - ) हा कडून पाच एकदिवसीय क्रिकेट सामने खेळलेला खेळाडू आहे.

हॉपकिन्स यष्टीरक्षक आहे.

हॉपकिन्स,गॅरेथ
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ब्रॅडली स्कॉट

स्कॉट,ब्रॅडली
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:इ.स. १९७९ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हसंथा फर्नांन्डो

फर्नॅन्डो,हसंथा
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९७९ मधील मृत्यू
जेहान मुबारक

मुबारक,जेहान
वर्ग:रिकामी पाने
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
युफ्रेटिस नदी

**युफ्रेटिस नदी** सध्याच्या तुर्कस्तान, सीरिया आणि इराकमधून वाहणारी आणि प्राचीन मेसोपोटेमिया प्रदेशाच्या पश्चिमेकडून वाहणारी एक प्रमुख नदी आहे.

वर्ग:इराकमधील नद्या
वर्ग:तुर्कस्तानमधील नद्या
वर्ग:सीरियामधील नद्या
दिगंबर कामत

**दिगंबर कामत** (मार्च ८, १९५४ - हयात) गोव्यातील राजकारणी व माजी मुख्यमंत्री आहेत. १९९४पर्यंत ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसमध्ये होते, त्यानंतर ते भारतीय जनता पक्षात गेले. २००५मध्ये सरकारात असलेल्या भाजपातून ते काँग्रेसमध्ये परतले. विधानसभेत त्यांनी मडगाव मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व केले आहे.

२००७ च्या निवडणुकांमध्ये काँग्रेसकडे सरकार स्थापण्याइतपत संख्याबळ होते तेव्हा काँग्रेस प्रदेशाध्यक्ष रवी नाईक आणि तत्कालीन विद्यमान मुख्यमंत्री प्रतापसिंह राणे या दोघांतील मुख्यमंत्रीपदासाठीच्या पक्षांतर्गत चुरशीमुळे कामतांचे नाव राजकीय तडजोड म्हणून पुढे आले. जुलै २५, २००७ रोजी कामत सरकार सरकारातील आघाडी फुटल्याने व सदस्यांच्या राजीनाम्यांमुळे अडचणीत सापडले.

## संदर्भ आणि नोंदी 
कामत, दिगंबर
कामत, दिगंबर
केरेतारो

**केरेतारो** () हे मेक्सिकोच्या ३२ पैकी एक राज्य आहे. सान्तियागो दे केरेतारो ही केरेतारो राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. हे राज्य मेक्सिकोच्या मध्य-उत्तर भागात वसले असून क्षेत्रफळानुसार त्याचा मेक्सिकोमध्ये २७वा तर लोकसंख्येच्या दृष्टीने २२वा क्रमांक आहे.

## बाह्य दुवे 
*  राज्य सरकार

वर्ग:मेक्सिकोची राज्ये
इ.स. २४६

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
## जन्म 
## मृत्यू 
## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. २४६
वर्ग:इ.स.च्या २४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ३ ऱ्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
डेन्मार्कचा एबेल

thumb|right|एबेल, डेन्मार्क
**एबेल** (इ.स. १२१८ - जून २९, इ.स. १२५२) हा इ.स. १२५० पासून मृत्युपर्यंत डेन्मार्कचा राजा होता.

एबेल वाल्डेमार दुसऱ्याचा मुलगा आणि एरिक चौथा व क्रिस्टोफर पहिल्याचा भाऊ होता.

वर्ग:डेन्मार्कचे राज्यकर्ते
वर्ग:इ.स. १२१८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १२५२ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
मिनेसोटा नदी

**मिनेसोटा नदी** ही अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांतील मिनेसोटा राज्यातून वाहणारी ५३४ कि.मी. लांबीची नदी आहे. ही मिसिसिपी नदीची प्रमुख उपनदी आहे. मिनेसोटामधील ३८,२०५ वर्ग कि.मी. तर साउथ डकोटा, आयोवा या राज्यांतील ५,१८० वर्ग कि.मी. अशी एकंदरीत ४४,००० वर्ग कि.मी. जमीन मिनेसोटा नदीच्या पाणलोटात आहे.

वर्ग:मिनेसोटामधील नद्या
मंगोल

मंगोल (मूळ उच्चार: मोंग्योल) वंशीय लोक हे प्रामुख्याने सध्याचा मंगोलिया,तसेच रशिया चीन व इतर मध्य आशियातील काही देशंमध्ये राहतात.

ते मध्य आशियातील भटक्या टोळ्यांपैकी होते.त्यांनी १२व्या शतकापासून प्रथम चंगीझ खान व नंतर इतर योद्ध्यांच्या नेतृत्वाखाली जगाच्या इतिहासातील सर्वात मोठ्या साम्राज्याची स्थापना केली.

मोंगोल साम्राज्य मध्य आशिया अर्ध्याहून अधिक युरोप,चीन व पुढील काळात भारताचा बहुतांश भाग (मुघल साम्राज्य) म्हणजे त्या काळातील ज्ञात जगाच्या मोठ्या भागात पसरले होते.

 विस्तार (१३००-१४००)]]

संदर्भासाठी लेख http://en.wikipedia.org/wiki/Mongol

वर्ग:मंगोलियाचा इतिहास
मेसोअमेरिका

इवलेसे|right|180px|मेसोअमेरिकेचे सांस्कृतिक भाग
**मेसोअमेरिका** हा अमेरिकेच्या मध्य भागातील प्रदेश आहे.

साधारणतः मेक्सिकोच्या दक्षिणेपासून कोलंबियाच्या उत्तरेपर्यंतचा भाग हा मेसोअमेरिका समजला जातो. सध्याच्या मेक्सिको, बेलीझ, ग्वातेमाला, एल साल्वादोर, हॉन्डुरास, निकाराग्वा, उत्तर कॉस्ता रिका, पनामा आणि कोलंबिया देशांमध्ये हा प्रदेश पसरलेला आहे.

वर्ग:अमेरिका
इ.स.पू. १००

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
## जन्म 
* जुलै १२ - जुलियस सीझर, रोमन सेनापती व राज्यकर्ता, सीझर (जुलै १२ किंवा जुलै १३).

## मृत्यू 
## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स.पू. १००
वर्ग:इ.स.पू.चे १०० चे दशक
वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले शतक
वर्ग:इ.स.पू.चे १ ले सहस्रक
अस्तेक पुराणे

अझ्टेक संस्कृतीत त्यांच्या धार्मिक श्रद्धांवरून अनेक देव आणि अमानवी प्राणी त्यांच्या पुराणात आहेत, म्हणून ती संस्कृती अनेकेश्वरवादी म्हणून ओळखली जाते.

## इतिहास 
### देव 
* अकोल्नाहुआकाट्ल (पहा अकोल्मीझ्टली) - अकोल्मीझ्टलीचे दुसरे नाव
* अकोल्मीझ्टली - पाताळलोकाचा (मिक्टलान) देव
* अक्युकुच्योटिचिह्युटी (पहा चल्च्युहट्लीक्यु)
* अट्लाउ - एक जलदेव
* अट्लाकमनी - वादळ, समुद्री वादळांची देवी
* अट्लाकोया - अवर्षण, दुष्काळांची देवी
* अट्लाटोनान (अट्लाटोनीन ह्या नावानेही ओळखला जातो) - समुद्रकिनाऱ्याची देवी
* अमिमिट्ल - सरोवरे आणि कोळ्यांचा देव
* अयौह्टेओट्ल - धुके, नालयकी ह्या गुणाची, प्रसिद्धीची देवी
* ऍट्ल - जलदेव

### सर्प देव 
*चिकोमेकोआट्ल
*किहुआकोआट्ल
*कोआट्लीक्यु
*क्वेटझालकोआट्ल
*मिक्सकोआट्ल
* क्ष्युहकोआट्ल

### विशिष्ट देवांचा गट 
* अहुयाटेटेओ
* चिहुआटेटेओ
* केंट्झोन हुइट्झ्नाहुआ - दक्षिणेकडील तारे, कोआट्लीक्यु
* केंट्झोन टोटोच्टीन (४०० ससे)
* आकाशपेलक
* ट्झीट्झीमिम

### अतिमानवी प्राणी 
* अहुइट्झोट्ल - माणूस खाणारा श्वान-मर्कट, ज्याच्या जीभेवर एक हात असून पाण्यात राहतो
* सिपाक्टली - पृथ्वीच्या निर्मितीच्यावेळी निर्माण झालेली एक मगर
* चिहुआटेटेओ - प्रसूतीवेदनेत मेलेल्या स्त्रियांच्या आत्मा
* नाग्वाल - प्राणी किंवा आत्म्यासरख्यांमध्ये रूपांतर होऊ शकणारा
* नाहुआल - रूप बदलू शकणरा जादूगार किंवा चेटकीण
* ट्लाल्टेक्युहट्ली - बेडूक देवी

### अख्यायिकी वीरपुरुष 
* पोपोकाटेपेट्ल

### अख्यायिकी जागा 
* अझ्टलान - टेनोच्टिट्लानला येण्यापूर्वीचे मेक्सिकांचे मूळ वस्तीस्थान
* इझ्टाकीहुआट्ल
* मिक्टलान - पाताळलोक
* पोपोकाटेपेट्ल
* ट्लालोकान - पहिला स्वर्गलोक
* टेहुआंटेपेक - पवित्र जाग्वारांची एका डोंगरावरील जागा
* ट्लीलान-ट्लापाल्लान - स्वर्गलोकाचा मधला भाग
* टोनाट्युहिकान - सर्वात वरचा स्वर्गलोक
* टामोंचान

## हे सुद्धा पहा 
अझ्टेक तत्त्वज्ञान

## बाह्य दुवे 
वर्ग:अस्तेक पुराणे आणि धर्म
कामेरून

**कामेरून** हा मध्य आफ्रिकेतील एक देश आहे. 

इतर आफ्रिकन देशांच्या तुलनेत कामेरूनला राजकीय व सामाजिक स्थैर्य लाभले आहे. कामेरूनचे दरडोई उत्पन्न आफ्रिकेतील पहिल्या दहा देशांमध्ये आहे.

## इतिहास 
### नावाची व्युत्पत्ती 
### प्रागैतिहासिक कालखंड
### आधुनिक कालखंड
कामेरून ही एक जर्मन वसाहत होती.

## भूगोल 
### चतुःसीमा 
### राजकीय विभाग
### मोठी शहरे 
## समाजव्यवस्था 
### वस्तीविभागणी 
### धर्म
### शिक्षण 
### संस्कृती
## राजकारण 
## अर्थतंत्र
## खेळ
*ऑलिंपिक खेळात
*फुटबॉल संघ
## बाह्य दुवे 
वर्ग:आफ्रिकेतील देश
वर्ग:मध्य आफ्रिका
अल्जीरिया

**अल्जीरिया** हा आफ्रिका खंडाच्या उत्तर भागातील माघरेब प्रदेशामधील एक देश आहे. अल्जीरियाच्या उत्तरेला भूमध्य समुद्र, ईशान्येला ट्युनिसीया, पूर्वेला लिब्या, आग्नेयेला नायजर, नैऋत्येला माली व मॉरिटानिया तर पश्चिमेला मोरोक्को व पश्चिम सहारा हे देश आहेत. क्षेत्रफळानुसार अल्जीरिया सुदानखालोखाल आफ्रिका खंडातील दुसऱ्या क्रमांकाचा तर जगातील १०व्या क्रमांकाचा सर्वात मोठा देश आहे. अल्जीयर्स ही अल्जीरियाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.

ऐतिहासिक काळामध्ये रोमन साम्राज्याचा भाग असलेल्या अल्जीरियावर सातव्या शतकामध्ये मुस्लिमांनी अधिपत्य मिळवले. मध्य युग काळादरम्यान येथे अनेक विद्वान व पंडितांचे वास्तव्य होते. सुमारे इ.स. १५१७ साली हा भूभाग ओस्मानी साम्राज्यामध्ये आणला गेला. १९व्या शतकाच्या सुरुवातीस अमेरिका व बार्बरी राज्यांमध्ये झालेल्या दोन युद्धांमुळे अल्जीरियाची स्थिती कमकूवत झाली होती. ह्याचा फायदा घेत फ्रेंचांनी हा भाग काबीज केला. इ.स. १८३० पासून फ्रान्सची वसाहत असलेल्या अल्जीरियाला १९६२ साली स्वातंत्र्य मिळाले.

सध्या अल्जीरियामध्ये अध्यक्षीय प्रजासत्ताक पद्धतीचे सरकार असून अब्देलअझीझ बुतेफ्लिका हा १९९९ सालापासून राष्ट्राध्यक्षपदावर आहे. खनिज तेल व नैसर्गिक वायूचे मोठे साठे असलेल्या अल्जीरियाची अर्थव्यवस्था ह्या उद्योगांवर अवलंबुन आहे. अल्जीरिया आफ्रिकन संघ, अरब संघ, ओपेक, संयुक्त राष्ट्रे इत्यादी आंतरराष्ट्रीय संघटनांचा सदस्य आहे.

## इतिहास 
### नावाची व्युत्पत्ती 
### प्रागैतिहासिक कालखंड
## भूगोल 
### चतुःसीमा 
ईशान्येला ट्युनिसीया; पूर्वेला लिब्या; आग्नेयेला नायजर; नैऋत्येला माली, मॉरिटानिया; पश्चिमेला मोरोक्को, पश्चिम सहारा

### राजकीय विभाग 
### मोठी शहरे
## समाजव्यवस्था 
### वस्तीविभागणी 
### धर्म
### शिक्षण 
### संस्कृती
## राजकारण 
## अर्थतंत्र
## खेळ 
* ऑलिंपिक खेळात
* फुटबॉल संघ
## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* 
* 
* 

वर्ग:आफ्रिकेतील देश
वर्ग:उत्तर आफ्रिका
इरिट्रिया

**इरिट्रिया** (तिग्रिन्या:  '**;  **', इंग्लिश: *State of Eritrea*) हा पूर्व आफ्रिकेच्या आफ्रिकेच्या शिंगामधील एक छोटा देश आहे. इरिट्रियाच्या पश्चिमेला सुदान, दक्षिणेला इथियोपिया व आग्नेय दिशेला जिबूती हे देश तर वायव्य व पूर्वेस लाल समुद्र व चिंचोळ्या सामुद्रधुनीपलीकडे सौदी अरेबिया व येमेन हे देश आहेत. अस्मारा ही इरिट्रियाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.

इ.स.च्या दुसऱ्या शतकापासून वस्ती असल्याचे पुरावे सापडलेल्या इरिट्रियावर मध्य युगीन काळात इथियोपियन व ओस्मानी साम्राज्याची सत्ता होती. इ.स. १८९० साली इटलीने येथे आपली पहिली वसाहत (इटालियन इरिट्रिया) स्थापन केली जी दुसऱ्या महायुद्धानंतर बरखास्त करण्यात आली. त्यानंतर इथियोपियाने ह्या भूभागावर आक्रमण करून तो बळकावला व इरिट्रिया इथियोपियाचा १४वा प्रांत बनला. इथ्योपियाच्या जुलुमी राजवटीस कंटाळलेल्या इरिट्रियाने १९६१ सालापासून सुमारे ३० वर्षे स्वातंत्र्यलढा चालू ठेवला ज्याला १९९१ साली यश मिळून इरिट्रियास स्वातंत्र्य मिळाले.

सध्या इरिट्रियामध्ये एकपक्षी अध्यक्षीय प्रजासत्ताक पद्धत असून इसायास अफेवेर्की हा १९९१ सालापासून ह्या देशाचा राष्ट्राध्यक्ष आहे. त्याच्या राजवटीमध्ये इरिट्रियात सर्रास मानवी हक्कांची पायमल्ली होत असून भाषण स्वातंत्र्यावर गदा आणली जात आहे. सततच्या युद्धांमुळे तसेच अनेक दशकांच्या गुलामगिरीमुळे इरिट्रियाची अर्थव्यवस्था कोलमडली असून येथील जीडीपी वाढीचा दर केवळ २ टक्के आहे. ह्यामुळे इतर बहुतांशी आफ्रिकन देशांप्रमाणे इरिट्रिया एक गरीब व अविकसित देश आहे

## इतिहास 
### नावाची व्युत्पत्ती 
### प्रागैतिहासिक कालखंड
## भूगोल 
### चतुःसीमा 
### राजकीय विभाग
### मोठी शहरे 
## समाजव्यवस्था 
### वस्तीविभागणी 
### धर्म
### शिक्षण 
### संस्कृती
## राजकारण 
## अर्थतंत्र
## खेळ 
*ऑलिंपिक खेळात
*फुटबॉल संघ
## बाह्य दुवे 
* 
* 
* 

वर्ग:आफ्रिकेतील देश
वर्ग:पूर्व आफ्रिका
इ.स. २४८


वर्ग:इ.स.च्या २४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ३ ऱ्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. २४४

## मृत्यू 
* गॉर्डियन तिसरा, रोमन सम्राट.


वर्ग:इ.स.च्या २४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ३ ऱ्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
लाइन नदी

**लाइन नदी** (किंवा **लाइनऽ नदी**) जर्मनीच्या थुरिंजिया व लोअर सॅक्सनी प्रांतातून वाहणारी एक नदी आहे.

हिचे मूळ थुरिंजियातील लाइनफेल्ड गावाजवळ आहे. तेथून ४० कि.मी. वाहून ही नदी लोअर सॅक्सनी प्रांतात शिरते व उत्तरेकडे वाहते.

या नदीच्या काठावर ग्यॉटिंगन, आइनबेक, आल्फेल्ड, ग्रोनाऊ व हानोफर ही शहरे आहेत.

वर्ग:जर्मनीमधील नद्या
लिथुएनिया

**लिथुएनिया** हा उत्तर युरोपामधील एक बाल्टिक देश आहे. लिथुएनिया हा भूतपूर्व सोव्हिएत संघाच्या घटक देशांपैकी एक आहे.

## इतिहास 
*लिथुएनियाचे शाही संस्थान
*पोलिश-लिथुएनियन राष्ट्रकुल
*लिथुएनियन सोव्हिएत साम्यवादी गणराज्य
### नावाची व्युत्पत्ती 
### प्रागैतिहासिक कालखंड
## भूगोल 
### चतुःसीमा 
लिथुएनियाच्या वायव्येस बाल्टिक समुद्र, उत्तरेला लात्व्हिया, आग्नेयेला बेलारूस व नैऋत्येला पोलंड हा देश व कालिनिनग्राद ओब्लास्त हा रशियाचा भाग आहे. 

### राजकीय विभाग 
### मोठी शहरे
## समाजव्यवस्था 
### वस्तीविभागणी 
### धर्म
### शिक्षण 
### संस्कृती
## राजकारण 
## अर्थतंत्र
## खेळ 
*ऑलिंपिक खेळात
## बाह्य दुवे 
* राष्ट्राध्यक्ष 
* संसद
* सरकारी संकेतस्थळ 
* 

वर्ग:युरोपातील देश
गयान विजेकून

**विजेकून मुदियानसेलागे गयान रम्यकुमारा** (२१ डिसेंबर, १९७६ - ) हा कडून २ कसोटी आणि ३ एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. हा डाव्या हाताने फलंदाजी आणि मध्यमगती गोलंदाजी करीत असे.

वर्ग:श्रीलंकेचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९७६ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कोयोट योद्धा

[thumb|200px|right|[फ्लोरेंटिन कोडेक्स मध्ये एक कोयोट योद्धा सोटा घेउन उभा आहे.]]

अस्तेक सैन्यामध्ये कोयोट योद्धे (अभिजात नाहुआट्ल: **कोयोट्ल**, इंग्लिश - कोयोट वॉरिअर) असाही एक खास विभाग होता, परंतु ते जाग्वार योद्धे आणि ईगल योद्धेप्रमाणे खानदानी लोकांपुरताच मर्यादित नव्हता. मूळात, तो एक विशिष्ट लोकांचा गट होता. तो विशिष्ट लोक ह्युह्युकोयोट्ल ह्या अझ्टेक देवाचे पुजक होते, ते अंगावर कोयोटचे (एक प्रकारचा लांडगा) कातडे पांघरीत.

## एज ऑफ एम्पायर ३ मधील कोयोट योद्धा 
एज ऑफ एम्पायर ३: द वॉरचिफ इक्स्पॅंसियनमधील इतिहास विभागातील संदर्भानुसार -

"*हास्यास्पद, गमत्या आणि बेभरवशाचा असलेला कोयोट अस्तेक, तसेच इतर मूळ स्थानिक अमेरिकनांच्या दृष्टीने पवित्र होता. अझ्टेकांचे कोयोट रनर त्यांच्या प्राण्यांचा लढाईतील दर्जा राखण्यासाठी झगडले. कोयोटांच्या स्वरूपाप्रमाणे दिसवे म्हणून, ते कोयोटांचे दात आणि लव (fur) पांघरीत. उजळ रंगाने आणि पिसांनी त्यांचा गणवेश सुशोभित करून, इतरांबरोबर एकत्रित राहून त्यांच लहरी स्वभावाचे दर्शन घडवीत.
ते सर्व कोयोट रनर डावरे होते, कारण त्यामुळे त्यांचा वार धोकादायक ठरे.*"

## लोकप्रिय गोष्टींमध्ये.... 
कोयोट रनर हे व्हिडिओ गेम एज ऑफ एम्पायर ३: द वॉरचिफ इक्स्पॅंसियनमध्ये अझ्टेक संस्कृतीसाठी एक वैशिष्ट्यपूर्ण सैनिक निर्माण केला आहे.
[thumb|200px|right|[एज ऑफ एम्पायर ३: द वॉरचिफ इक्स्पॅंसियनमधला कोयोट रनर]]

## हे सुद्धा पहा 
अझ्टेक सैन्य

मेसोअमेरिकन संस्कृतीमध्ये कोयोट

गरुड योद्धा

जाग्वार योद्धा

## सूची 
अस्तेक - Aztec(s)

कोयोट योद्धा - Coyote Warrior

गरुड योद्धा - Eagle Warrior (or) Eagle Knight

जाग्वार योद्धा - Jaguar Warrior (or) Jaguar Knight

कोयोट्ल - Coyotl

ह्युह्युकोयोट्ल - Huehuecoyotl

वर्ग:अस्तेक युद्ध
वर्ग:अस्तेक सैन्य
वर्ग:मध्ययुगातील सैनिक व त्यांची व्यवस्था
अकोल्मीझ्टली

अझ्टेक पुराणात **अकोल्मीझ्टली** तथा **अकोल्नाहुआकाट्ल**  हा मिक्टलानचा (पाताळ्लोकचा) देव होता.

वर्ग:अस्तेक पुराणे आणि धर्म
वर्ग:मेसोअमेरिकन पुराणे
वर्ग:मेसोअमेरिकन अपूर्ण लेख
वर्ग:मृत्युदेव
अस्तेक तिहेरी मित्रराष्ट्र

[इवलेसे|400px|उजवे|१५६५ मध्ये लिहिले गेलेल्या [अझ्टेक प्राचीन ग्रंथ#कोडेक्स ओसुना|कोडेक्स ओसुनामधील ३४व्या पानावर टेक्सकोको, टेनोच्टिट्लान (मेक्सिको) आणि ट्लाकोपानचे चित्रात्मक प्रतीके दर्शविली आहेत.]]

टेनोच्टिट्लान, टेक्सकोको आणि ट्लाकोपान ह्या तीन अझ्टेक नगरराज्यामधील संधीस **अझ्टेक तिहेरी मित्रराष्ट्र** म्हणले जाते. अझ्टेक तिहेरी मित्रराष्ट्र "**अझ्टेक साम्राज्य**" ह्या नावानेही ओळखले जाते. ह्या अझ्टेक नगरराज्यांनी मेक्सिकोच्या दरीभोवती १४२८ पासून १५२१ पर्यंत एर्नान कोर्तेझच्या नेतृत्वाखाली स्पॅनिश कॉंकुसिडोर आणि त्यांचे स्थानिक मित्रराष्ट्रांकडून नष्ट होइपर्यंत राज्य केले.

टेनोच्टिट्लानचा इट्झाकोआट्ल, टेक्सकोकोचा नेट्झावालकोजोट्ल, आणि ट्लकोपानचे छोटे नगरराज्य ह्याच्यात १४२८ मध्ये संधी होऊन अझ्टेक तिहेरी मित्रराष्ट्र जन्माला आले. टेनोच्टिट्लान हे मोठे, महत्त्वाचे भागीदार नगरराज्य होते, आणि ट्लाकोपान सर्वात कमजोर नगरराज्य होते. सगळ्या खंडणीपैकी टेनोच्टिट्लानास आणि टेक्सकोकोस प्रत्येकी २/५ आणि ट्लाकोपानास १/५ खंडणी मिळत असे. १५२० मध्ये स्पॅनिशांच्या आगमनाच्यावेळी ट्लाकोपान नगरराज्य म्हणून जवळजवळ अदृष्य झाले होते, आणि मित्रराष्ट्रांचा प्रदेश टेनोच्टिट्लान्च्या अंमलाखाली राहिला.

मित्रराष्ट्रांनी मध्य मेक्सिकोचा बराचसा भाग ताब्यात घेतला होता, दोन्ही समुद्रकिनाऱ्यांपर्यंत सीमा विस्तारलेली होती. अपवाद म्हणजे टेनोच्टिट्लानच्या आग्नेय भागातील छोटाचा प्रदेश - स्थूलमानाने आधुनिक मेक्सिकोमधील राज्यांपैकी ट्लाक्सकालाचा काही भाग - ट्लाक्सकाल्टेकाच्या राज्याने व्यापला होता. हेच ट्लाक्सकालन्स, ज्यांनी निर्णयात्मकरीत्या ह्या मित्रराष्ट्रांचा नाश करण्यासाठी १५२१ मध्ये कोर्तेझ आणि स्पॅनिशांची मेत्री केली.

## सूची 
अझ्टेक तिहेरी मित्रराष्ट्र - Aztec Triple Alliance

कोडेक्स ओसुना - Codex Osuna

टेनोच्टिट्लान - Tenochtitlan

टेक्सकोको - Texcoco

ट्लाकोपान - Tlacopan

अझ्टेक नगरराज्य - Aztec city-states

अझ्टेक साम्राज्य - Aztec Empire

मेक्सिकोच्या दरी - Valley of Mexico

हेर्नान कोर्तेझ - Hernan Cortez

स्पॅनिश कॉंकुसिडोर - Spanish Conquistadore

इट्झाकोआट्ल - Itzcoatl

नेट्झावालकोजोट्ल - Nezahualcoyotl^

ट्लाक्सकाला - Tlaxcala

ट्लाक्सकाल्टेका - Tlaxcalteca

^ Nezahualcoyotl चा उच्चार नेट्झावालकोजोट्ल असा केला जातो.

## हे सुद्धा पहा 
* स्पॅनिशांनी जिंकलेला मेक्सिको
* पुष्प युद्ध

वर्ग:अस्तेक इतिहास
युनिक्स

**युनिक्स** (अधिकृत ट्रेडमार्क UNIX®) संगणक प्रणाली सर्वप्रथम बेल प्रयोगशाळेतील कर्मचाय्रानी १९६९ मध्ये बनविली. यात केन थॉमसन, डेनिस रिची आणि डग्लस मॅक्लिरॉय इत्यादींचा समावेश होता. युनिक्स ही सी या प्रोग्रामिंग लॅंग्वेजमध्ये लिहिलेली सिस्टीम आहे. युनिक्स या सिस्टिमवर एकाच वेळी अनेक लोक वेगवेगळ्या प्रकारची कामे करू शकतात. संगणकाच्या प्रकारावर किंवा त्यातील हार्डवेअरवर ही सिस्टीम अवलबून नसते.

## भाग 
युनिक्सचे तीन मुख्य भाग पडतात. कर्नल, शेल आणि युटीलीटीज.  

### कर्नल 
*कर्नल* (इंग्लिश भाषा:*kernal*) हा सिस्टीमचा सर्वात आतील महत्त्वाचा भाग (गाभा) होय. हा भाग मशीनच्या मेमरीचे व्यवस्थापन करतो. सीपीयुच्या कामाचे व्यवस्थापन करतो, जेणेकरून प्रत्येक युजर आपले काम व्यवस्थितपणे करू शकेल, डेटाचे वहन करण्यास मदत करतो व *शेल* कडून येणाच्या सूचनांचा अर्थ लावून त्याप्रमाणे काम करून घेतो.

### शेल 
*शेल* (इंग्लिश भाषा:*shell*) हा भाग येणारी प्रत्येक सूचना *कर्नल* कडे प्रक्रिया करण्यासाठी पाठवतो व त्याची उत्तरे परत मॉनिटरवर दाखवतो. युनिक्स सिस्टीम सुरुवात झाल्यानंतर स्क्रीनवर *शेल*चा एक कमांड प्रॉम्ट दिसू लागतो. या प्रॉम्प्टनंतर तुम्हाला तुमच्या सूचना टाईप करता येतात. 

### युटीलीटीज 
*युटीलीटीज* (इंग्लिश भाषा:*utilities*) या भागामुळे सिस्टिममध्ये वेगवेगळ्या प्रकारच्या सूचना देता येतात. 

## संदर्भ 
वर्ग:युनिक्स
इ.स. २५३

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* जून २५ - लुशियस पहिला पोप पदी बसला.

## जन्म
## मृत्यू
## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. २५३
वर्ग:इ.स.च्या २५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ३ ऱ्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
C

**C** हे लॅटिन वर्णमालेमधील तिसरे अक्षर आहे. रोमन अंकलेखन पद्धतीत हे अक्षर १०० हा आकडा लिहिण्यासाठी वापरतात.त्यामुळे C=१००, CC=२००, CCC=३००, CD=४००.

## मूळ 
वर्ग:लॅटिन वर्णमाला
इ.स. २८०

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
## जन्म
* घटोत्कच, गुप्त सम्राट.

## मृत्यू
* श्रीगुप्त, गुप्त सम्राट.

## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. २८०
वर्ग:इ.स.च्या २८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ३ ऱ्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ३००

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
* चिनी लेखक फाहियानने सम्राट अशोकाच्या जीवनावर आधारित असलेल्या कथांच्या अशोकवदन नावाच्या पुस्तकाचा अनुवाद केला.

## जन्म 
## मृत्यू 
## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. ३००
वर्ग:इ.स.च्या ३०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ४ थ्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ३१०

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी 
* एप्रिल १८ - पोप मार्सेलस नंतर पोप युसेबियस पोपपदी आला. १७ ऑगस्ट रोजी सम्राट मॅक्सेंटियसने त्याची सिसिलीला हकालपट्टी केली. तेथेच त्याचा मृत्यू झाला.

## जन्म 
## मृत्यू 
* पोप युसेबियस.

## शोध 
## निर्मिती 
## समाप्ती 
वर्ग:इ.स. ३१०
वर्ग:इ.स.च्या ३१० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ४ थ्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ३२०

## जन्म 
* कॉन्स्टान्स, रोमन सम्राट.


वर्ग:इ.स.च्या ३२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ४ थ्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
ट्युरिंग पारितोषिक

**ए.एम. ट्युरिंग पारितोषिक** हे असोसियेशन फॉर कम्प्युटिंग मशिनरी या संस्थेतर्फे संगणकीय समाजात तांत्रिक योगदान दिल्याबद्दल दरवर्षी एका व्यक्तीला देण्यात येते. हे योगदान महत्त्वाचे तसेच बऱ्याच काळापर्यंत लागू पडणारे असावे असा संकेत आहे.
## इतिहास 
हे पारितोषिक ऍलन मॅथिसन ट्युरिंग या ब्रिटिश गणितज्ञाच्या नावे देण्यात येते. ट्युरिंगला संगणकशास्त्राच्या जनकांपैकी एक मानण्यात येते. याला संगणकशास्त्रज्ञांमध्ये नोबेल पारितोषिकाचा मान आहे. इंटेल कॉर्पोरेशनद्वारा सहपुरस्कृत असलेल्या या पारितोषिकाबरोबर १,००,००० अमेरिकन डॉलरचे बक्षिस देण्यात येत होते. २००७ पासून ही रक्कम २,५०,००० अमेरिकन डॉलर करण्यात आली. 
पहिले ट्युरिंग पारितोषिक १९६६ मध्ये कार्नेजी मेलन विद्यापीठातील एक शिक्षक असलेल्या ऍलन पर्लिस यांना देण्यात आले. इ.स. २००६ मध्ये फ्रांसेस ऍलन ही पारितोषिक मिळविणाऱ्या पहिल्या महिला बनल्या.

वर्ग:संगणकशास्त्र
इ.स. ३५५


वर्ग:इ.स.च्या ३५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ४ थ्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
जाग्वार योद्धा

thumb|150px|अझ्टेक जाग्वार योद्धा 

अस्तेक सैन्यामध्ये गरुड योद्ध्यांप्रमाणेच **जाग्वार योद्ध्यांचा**ही खास विभाग होता (अभिजात नाहुआट्ल: **ओकेलोट्ल**, इंग्लिश - **जाग्वार वॉरिअर** किंवा **जाग्वार नाईट**). गरुड योद्ध्यांप्रमाणेच जाग्वार योद्धे खानदानी लोकांपुरताच मर्यादित होता. मूळात जाग्वार योद्धे आणि गरुड योद्धे हे सैन्यातील खास विभाग ठेवलेला असून, केवळ खानदानी लोकच ह्या विभागासाठी आवश्यक ते शिक्षण घेउन त्या विभागात प्रवेश घेउ शकत असे. त्यांच्या विश्वासानुसार गरुड आणि जाग्वार हे अनुक्र्मे सूर्य आणि चंद्र ह्यांची प्रतीके असल्याने त्यांनी ह्या प्राण्यांना आपले कुलचिन्ह मानले. बहुधा वरील अनुक्रमे कुलचिन्ह असलेले कूळ आपली परंपरा गरुड किंवा जाग्वार योद्धे ह्यांना आवश्यक असे शिक्षण घेउन चालू ठेवीत.

## शिक्षण 
सगळे अझ्टेक मुलांप्रमाणे तेसुद्धा युद्धकला आणि शस्त्रास्त्रांची महिती शळेत शिकत. काहीही झाले तरी, शेवटी उत्तम विद्यार्थीच जाग्वार वॉरियर बनण्याचे शिकू शके.

१४वे शतक येइपर्यंत अझ्टेक मुलांचे शिक्षण त्यांच्या पालकांच्या हाती असे. त्यानंतर कालपुल्लीच्या अधिकाऱ्यांकडून त्यांच्यावर देखरेख ठेवली जाउ लागली. ठरविक काळानंतर ते त्यांचची परिक्षा घेण्यासाठी प्रार्थनास्थळाकडे लक्ष देऊ लागले.

[thumb|150px|[एज ऑफ एम्पायर ३:द वॉरचिफ इक्स्पॅंसियन मधील जाग्वार प्राउल नाईट]]

## जाग्वार योद्धा बनण्याचा विधि 
जो योद्धा तरुण बनल्यनंतर त्यास त्याचा पहिला कैदी पकडणे गरजेचे असते. सामान्यपणे, जाग्वार योद्धा हे नमाभिधान प्राप्त करण्यास त्यांना ४ किंवा ५ कैदी एका लढाईत पकडावे लागते.

## सैन्यातील स्थान 
जाग्वार योद्ध्यांचा उपयोग मोठ्याप्रमाणावर गुप्तहेरांप्रमाणे केला जाई, त्याचबरोबर युद्ध चालले असता पायदळी सैनिकांप्रमाने त्यांचा उपयोग केल जाई. बहुतेक वेळा मोहिमांच्यावेळी त्यांचा उपयोग केला जाई. ते माक्वाहुइट्ल आणि इतर शस्त्रे वापरीत.

## गणवेश 
त्यांचा गणवेश त्यांच्या अंगी असलेल्या बळाची आणि लढाईसाठी लागणाऱ्या धैर्याची चिन्हे दर्शविते. त्यांच्या ढाली रंगाने चकचकीत असत, आणि पिसांनी सजावट केलेली असे. ते अंगावर जाग्वारचे कातडे पांघरत, मुख्यत्वेकरून जाग्वारचे डोके आपल्या डोक्यावर ठेवीत.
[thumb|150px|[सिव्हिलिझेशनमधील जाग्वार वॉरियर]]

## शस्त्रास्त्रे 
अझ्टेक योद्धे विविध शस्त्रे वापरीत, जसे ऍट्ल-ऍट्ल, धनुष्य, भाले आणि खंजिर. परंतु जाग्वार योद्धे अझ्टेक तलवार - माक्वाहुइट्ल, भाले, सोटे वापरीत. अझ्टेक तलवारसाठी ओबसिडियन धातूंपासून पाते तयार करित, जे पोलादाहून धारधार असे, परंतु तो धारधारपणा फार काळ टिकत नसे. ते उपयोगात आणल्यानंतर लगेच आपला धारधारपणा गमावत.

[thumb|200px|[एज ऑफ एम्पायर २: द कॉंकरर इक्स्पॅंसियनमधील जाग्वार वॉरियर]]

## लोकप्रिय गोष्टींमध्ये.... 
जाग्वार योद्धा हे व्हिडिओ गेम एज ऑफ एम्पायर २: द कॉंकरर इक्स्पॅंसियन, एज ऑफ एम्पायर ३, मेडिवल टोटल वॉर २ आणि सिव्हिलिझेशन मधले वैशिष्ट्ये आहेत. 

[thumb|150px|[एज ऑफ एम्पायर ३ मधील जाग्वार प्राउल नाईट]]

## हे सुद्धा पहा 
अझ्टेक सैन्य

मेसोअमेरिकन संस्कृतीमध्ये जाग्वार

गरुड योद्धा

कोयोट योद्धा

## सूची 
अस्तेक - Aztec(s)

जाग्वार योद्धा - Jaguar Warrior (or) Jaguar Knight

गरुड योद्धा - Eagle Warrior (or) Eagle Knight

कालपुल्ली - Calpulli

माक्वाहुइट्ल - Maquahuitl

ओबसिडियन - Obsidian

जाग्वार - Jaguar

ओकेलोट्ल - ocēlōtl

वर्ग:अस्तेक युद्ध
वर्ग:अस्तेक सैन्य
वर्ग:मध्ययुगातील सैनिक व त्यांची व्यवस्था
इ.स. ३६२

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* फेब्रुवारी ४ - रोमन सम्राट ज्यूलियनने सर्व धर्मांना समान अधिकार देणारा आदेश काढला.

## जन्म
## मृत्यू
## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ३६२
वर्ग:इ.स.च्या ३६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ४ थ्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. ३७१

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी
* फारसी सम्राट शापुर दुसऱ्याचे साम्राज्य चरमसीमेला पोचले. याच वर्षी रोमने पर्शियाविरुद्धचे आपले युद्ध पुन्हा छेडले.

## जन्म
## मृत्यू
* ऑगस्ट १ - संत युसेबियस.

## शोध
## निर्मिती
## समाप्ती
वर्ग:इ.स. ३७१
वर्ग:इ.स.च्या ३७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ४ थ्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे