open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
द मेकिंग ऑफ नियोलिबरल इंडिया (पुस्तक)

***द मेकिंग ऑफ नियोलिबरल इंडिया: नॅशनलिझम, जेंडर अंड द पॅराडॉक्सेस ऑफ ग्लोबलायझेशन*** हे पुस्तक अभ्यासक रुपल ओझा यांचे आहे. कालि फॉर विमेन याच्याशी संबंधित विमेन अनलिमिटेड ने हे पुस्तक २००६ला प्रकाशित केले आहे.

## नव्वदीची पार्श्वभूमी 
नवउदारमतवादी भारताची निर्मिती मध्ये ९० च्या दशकावर  आणि जागतिकीकरणामधले भारताचे असणारे स्थान यांच्या वादावर भर दिला आहे. एकाचवेळी आलेल्या पण वेगवेगळ्या असलेल्या ३ समस्यांच्या संदर्भात लेखक या वादाकडे बघतो. 
# १९९१ मध्ये झालेल्या नवउदारमतवादाच्या धोरणातील सुधारणा  
# हिंदू राष्ट्रवादाचा उगम  
# सर्व मध्यम वर्गाची एकत्रित ओळख आणि त्यांच्या सत्तेचा उदय. 

लेखक या वादाचे तीन स्थानांवरून परीक्षणं करतात:
* उपग्रह आणि केबल टेलिव्हिजनच्या विरोधात असलेल्या तीन केसेस 
* १९९६ला झालेली भव्यदिव्य मिस वर्ल्ड स्पर्धा 
* भारताने १९९८ मध्ये स्वतः कडे अण्वस्त्र असल्याचे घोषणा करणे. 
नवीन भारतीय स्त्री आणि तिची व्यक्तीनिष्ठता हे मुद्दे ही येथे चर्चिले आहेत.

## महत्त्वाचे मुद्दे 
पुस्तकामधला मध्यवर्ती युक्तिवाद सारांशरूपाने खालिलप्रमाणे आहे. सर्व प्रथम भारत देश जस जसा जागतिक होत जाईल, तसे राष्ट्र राज्य हे राज्याच्या संस्कृती व ओळखीवर नियंत्रण आणण्याचा प्रयत्न करेल. यामुळे लिंगभाव आणि नैतिकता यांचा ताठर असा चेहरा समोर येईल दुसरे  म्हणजे जागतिक भांडवल हे देशाच्या सीमा पार करेल त्यामुळे राष्ट्र राज्याची सत्ता कमी होईल. त्यामुळे राष्ट्राच्या स्वायतत्तेचा झालेला तोटा भरून काढण्यासाठी पश्चिमात्यांपेक्षा आमची संस्कृती रुजविण्याचा प्रयन्त करील. शेवटी जागतिक आणि स्थानिक हे बंद कप्पे (water tight )नाहीत उलट ते परस्पर विरोधी आणि पूरक असे अवकाश आहेत हे मांडलेले आहे.

## सारांश 
प्रकरण १ मध्ये ९० च्या दशकातली जागतिकीकरण व राष्ट्रराज्य  यांची प्रत्यक्ष आमने- सामने करण्याविषयीच्या तपशीलाची रूपरेषा आहे.
    
प्रकरण २ मध्ये नवीन भारतीय स्त्रीचा झालेला उगम व तिला गृहीत असलेल्या विविध भूमिका समजण्यासाठी, महिलांसाठी असणारी मासिके व जाहीरातीच्या अभ्यासाचे समीक्षण केले आहे. 

प्रकरण ३ मध्ये कोर्टातील तीन याचीकांविषयी वर्णन आहे. त्या उपग्रह व केबल टीव्ही कंपन्यांच्या विरोधात असून महिलांच्या विविध गटांनी व राष्ट्रीय महिला आयोग यांनी दाखला केल्या होत्या. ह्या केसेस लैगिकता,विभस्तता आणि संस्कृती याविषयी सगळीकडेच वाटणा-या काळजीचे प्रतिनिधित्व आहे. 

प्रकरण ४ मध्ये १९९६ मध्ये दिमाखात भरवलेल्या विश्वसुंदरी स्पर्धेवर भर दिला आहे. ही स्पर्धा म्हणजे भारताची आणि भारतीयत्वाची प्रदर्शनीय जागा ठरली. याशिवाय राष्ट्रीयत्व, लिंगभाव, राष्ट्र, लैंगिकता वं ती प्रदर्शित करण्याचे ठिकाण याविषयी चिंता करण्याची जागा ठरली.

प्रकरण ५ मध्ये भारतातील अणुचाचणीवरील चर्चाविश्वात क्षमतेची, बळाची व पौरुषत्वाच्या पुरुषी मांडणीद्वारे कशा पद्धतीने राष्ट्राने स्वतःचे सार्वभौमत्व ठामपणे अधोरेखित केले याचा उलगडा लेखिका करतात. 

प्रकरण ६ हे समारोपाचे असून यामध्ये पुस्तकातले युक्तिवाद एकत्र आणलेले आहेत. यामध्ये विशेष करून लिंगभावावरील स्थानिक अथवा जागतिक चर्चाविश्वाबाबत पुनर्विचार करण्यास वाचकांना उद्युक्त केले आहे.

## संदर्भ सूची 
वर्ग:स्त्री अभ्यासातील संहिता
वर्ग:स्त्रीवादी साहित्य
जेंडर ट्रबल (पुस्तक)

*जेंडर ट्रबल: फेमिनिझम अंड द सबवर्शन ऑफ आयडेंटीटी* हे प्रभावी स्त्रीवादी सिद्धांकन करणाऱ्या लेखिका जुडीथ बटलरचे पुस्तक आहे. सदरचे पुस्तक १९९०, १९९९ व नंतर २००६ मध्ये रुत्लेज प्रकाशनाद्वारे प्रकाशित केलेले आहे. 

## **महत्त्वाचे मुद्दे**
'स्त्रीवादी राजकारणाला खरेच स्त्री या कोटीक्रमाची व त्या संबंधित विषयांची गरज आहे का?' असा महत्त्वपूर्ण प्रश्न हे पुस्तक विचारते. या पुस्तकातील चार प्रकरणांच्या माध्यमातून लेखिका दाखवून देतात कि लिंगभाव हे निर्मित आहे व ते सादर केले जाते. या पुस्तकात 'ड्रॅग'  (एक असा व्यक्ती सामान्यतः पुरुष जो स्त्रियांचे वेश धारण करतो  व बायकी व्यवहाराची अतिशयोक्ती सादर करतो) या पात्रा बाबतची चर्चा लिंगभाव या संकल्पनेला मोडकळीस आणण्यासाठी नव्हे तर लिंगभाव या कोटीक्रमाच्या वास्तवतेला अधिक गुंतागुंतीचे कारणासाठी केलेली आहे.

## **योगदान**
स्त्रीवादी व क्वियर अभ्यासात हे पुस्तक महत्त्वाचे मानले गेलेले आहे.

## **संदर्भ सूची**
वर्ग:स्त्री अभ्यासातील संहिता
वर्ग:स्त्रीवादी साहित्य
अन्‌ईक्वल सिटिझन्स (पुस्तक)

*अन्‌ईक्वल सिटिझन्स : अ स्टडी ऑफ मुस्लिम विमेन इन इंडिया* हे पुस्तक अभ्यासक झोया हसन व स्त्रीवादी प्रकाशक व लेखक रितू मेनन यांचे असून ते ऑक्सफर्ड युनिवर्सिटी प्रेसने २००४ मध्ये प्रकाशित केले आहे 

## **महत्त्वाचे मुद्दे**
हे पुस्तक सामाजिक विषमता व आंतरगट तफावत या सैद्धांतिक चौकटीमध्ये मुस्लिम स्त्रियांच्या स्थानावरील आनुभाविक अभ्यास आहे. हे अभ्यास मुस्लिम स्त्रियांबाबतीतील साचेबद्ध कल्पनांच्या पलीकडे जाऊन त्यांचे प्रश्न मांडते. येथे हिंसा, शिक्षण, गतिशीलता, समाज कल्याणाच्या धोरणांची उपलब्धी आदी विविध विषयांवर भाष्य केलेले आहे.

## **योगदान**
इंग्लिश लेंग्वेज प्रेस व अध्यापन यांची आणि स्त्रीवादी समाजगटांची या पुस्तकाला चांगली प्रतिक्रिया मिळालेली आहे. मुस्लिम स्त्रियांबाबतीतील एकसाची प्रतिमा तोडण्यासाठी या पुस्तकाची स्तुती झालेली दिसते.

## **संदर्भ सूची**
वर्ग:स्त्री अभ्यासातील संहिता
वर्ग:स्त्रीवादी साहित्य
श्यामला चितळे

**डॉ. श्यामला दिनकर चितळे** -माहेरच्या दीक्षित  (जन्म : १५ फेब्रुवारी, इ.स. १९१८;   - ॲशलँड-अमेरिका ३१ मार्च, इ.स. २०१३)  या एक मराठी महिला व अश्मयुग वनस्पतिशास्त्र या विषयातील शास्त्रज्ञ होत्या.

## संदर्भ
वर्ग:मराठी शास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १९१८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१३ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
गोवा कला अकादमी

**गोवा कला अकादमीची स्थापना** गोव्यात इ.स.१९७० साली झाली.  त्याच वेळेस तिच्यात १९६७ साली स्थापन झालेल्या नाट्य अकादमीचा अंतर्भाव करण्यात आला.

गोमंतकीय हे मुळातच नाट्यवेडे मानले गेलेले आहेत. गोव्यात खेडोपाडी दरवर्षी हजारभर नाटके सादर केली जायची. गोवा मुक्तिपूर्वीपासून ही परंपरा चालूच होती. खेड्यातील अक्षरशत्रूसुद्धा सदर नाट्यवेडामुळे मास्तरांकडून म्हणजे दिग्दर्शकांकडून नाटकातील संवाद ऐकून पाठांतर करायचे. खेड्यापाड्यातून सादर होणारी ही नाटके विशेष करून ऐतिहासिकच असायची. त्याचे कारण म्हणजे पोर्तुगिजांच्या गुलामीत खितपत पडलेल्या गोमंतकीय जनतेमधील स्वातंत्र्याची ऊर्मी हे होते. भाषणस्वातंत्र्यावर बंदी असलेल्या गोव्यात आम्हांला पोर्तुगिजांच्या गुलामगिरीतून मुक्त व्हायचे आहे सुद्धा भावना व्यक्त करण्याची संधी स्वातंत्र्यप्रिय गोमंतकीय जनतेला याच नाटकांतून उपलब्ध व्हायची. शिवाजी, संभाजीच्या भूमिकेत शिरून नाट्यवेडा गोमंतकीय पोर्तुगिजांआडचा आपला असंतोष व्यक्त करायचा. फक्त मुख्य भूमिकाच नव्हेत तर मावळ्यांची भूमिकासुद्धा त्यांच्या मनात स्वातंत्र्यप्रेम निर्माण करायची. गोव्यात भरभरून ऐतिहासिक नाटके सादर करण्यामागे गोमंतकीयांचे फक्त नाट्यवेडच नव्हे तर मुक्तिवेडही होते. त्यातूनच एकेकाळी घरोघरी नाट्यकलाकार उपजले जायचे.

गोमंतकीयांचे हेच नाट्यवेड लक्षात घेऊन गोवामुक्तीनंतर गोवा सरकारने नाट्यकलेचा पद्धतशीर विकास घडवून आणण्यासाठी तत्कालीन शिक्षणमंत्री वि. सु. करमली यांच्या अध्यक्षतेखाली नाट्य अकादमीची स्थापना केली. सदर नाट्य अकादमीने १९६७ च्या फेब्रुवारी महिन्यात नाट्यस्पर्धाही घेतली होती.

१९७० साली झालेल्या कला अकादमीच्या स्थापनेनंतर कला अकादमीतर्फे मराठी नाट्यस्पर्धा घेण्यात येऊ लागल्या. मराठीबरोबरच कोकणी नाट्यस्पर्धाही घेण्यात याव्यात अशी मागणी होऊ लागली. त्यामुळे गोवा कला अकादमी मराठी नाट्यस्पर्धेबरोबरच कोकणी नाट्यस्पर्धाही जाहीर करू लागली. परंतु कमीतकमी पाच प्रवेशिका कोकणी विभागात येऊ न शकल्यामुळे स्पर्धा जाहीर होऊनही कोकणी नाट्यस्पर्धा होऊ शकल्या नव्हत्या. शेवटी कोकणीसाठीचा नियम शिथिल करून प्रवेशिका मर्यादा तीनवर आणण्याचाही प्रयत्न त्यावेळी झाला होता. नंतर मात्र पाच प्रवेशिकाही नाट्यस्पर्धेत येऊ नयेत ही बाब नामुष्कीची आहे असा साक्षात्कार कोकणी भक्तांना झाला आणि १९७५ साली कोकणीच्या चळवळीचा एक भाग म्हणून कोकणी भक्तांनी नाट्यसंस्था स्थापन केल्या. कोकणी नाट्यलेखनास प्रारंभ करण्याबरोबरच इतर भाषांतील नाट्यसंहिता कोकणीत आणण्याचे सत्र सुरू झाले. नंतरच्या काळात दरवर्षी कोकणी नाट्यस्पर्धेच्या प्रवेशिकांत भर पडत गेली. कला अकादमीची कोकणी नाट्यस्पर्धा ज्यावेळी सुरू झाली त्यावेळी मराठी नाट्यस्पर्धेची दहा वर्षे पूर्ण झालेली होती. एकेकाळी पाच प्रवेशिकासुद्धा कोकणी नाट्यस्पर्धेला मिळू शकणे कठीण होते. त्याच स्पर्धेत नंतरच्या काळात तीस पस्तीस संस्था सहभागी झाल्याची नोंद अकादमीच्या नोंदवहीत झालेली आहे.

असे असले तरी, इ.स. २०१२ सालापासून कोकणी नाट्यस्पर्धांना ओहोटी लागली आहे.  त्या वर्षी स्पर्धेसाठी फक्त चार कोकणी नाटके आली. गोव्यातील इंग्रजी माध्यमाच्या शाळांना अनुदान देऊ नये अशी मागणी करणाऱ्या भारतीय भाषा सुरक्षा मंच नावाच्या चळवळीतल्या नेत्यांनी कला अकादमीच्या कुठल्याही स्पर्धेत गोमंतकीय कलाकारांनी सहभागी होऊ नये आणि सरकारतर्फे चालवण्यात येणाऱ्या सदर संस्थांची गोची करावी असे जाहीर आवाहन केल्यामुळे कोकणी नाट्यस्पर्धा बंद पडायची वेळ आली.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:नाटक
वर्ग:गोवा
मायनॉरिटी स्टडीज (पुस्तक)

**मायानोरीटी स्टडीज** हे भारतामधील अल्पसंख्याकावरील निबंधांचे संकलन आहे. ते अभ्यासिका रोवेना रोबिनसन यांनी संपादित केले आहे. सन २०१२ साली ऑक्सफर्ड युनिव्हर्सिटी प्रेस यांनी प्रकाशित केले आहे.

## महत्त्वाचे मुद्दे
हे पुस्तक कायद्याचे क्षेत्र, प्रशासन आणि भारतातील अल्पसंख्याकाची ओळख यांना स्पर्श करते. या निबंधामध्ये भारतातील अल्पसंख्याकांना कसे ओळखले जाते, त्यांची व्याख्या काय केली जाते, कायदेशीररीत्या त्यांचे कसे प्रवर्ग  केले जातात आणि त्यांच्या संस्थिकरणाची प्रक्रिया याचा अभ्यास आहे. आदिवासी व  जात या ओळखींच्या आंतरछेदामुळे  अल्पसंख्यांक ओळखीला निर्माण झालेल्या आव्हानांच्या अभ्यासाद्वारे अल्पसंख्यांक अभ्यास ही ज्ञानशाखा अल्पसंख्याकांची व्याख्या विस्तृत करते.

## संदर्भ सूची
वर्ग:स्त्री अभ्यासातील संहिता
वर्ग:स्त्रीवादी साहित्य
वर्ग: पुस्तके
विमेन्स स्टडीज ऑन द एज (पुस्तक)

*विमेन्स स्टडीज ऑन द एज* हे निबंधांचे संकलन असून हे जोन वोलेच स्कॉट यांनी संपादित केले आहे. २००८ साली ड्यूक युनिव्हर्सिटीने ते प्रकाशित केले आहे.

## **मध्यवर्ती विषय**
पुस्तकाच्या प्रस्तावनेत स्कॉट विचारतात, ‘स्त्री अभ्यास हे कायदेशीर अभ्यासाचे क्षेत्र कसे होऊ शकते?’ विविध सामाजिक-राजकीय संदर्भ व वेगवेगळ्या राजकीय परिस्थितींमध्ये त्यांच्यासमोर उद्भवणाऱ्या समस्या पुढे आणत निबंधांच्या लेखिका वाचकांना स्त्रीवादाचा प्रवास दाखवतात.

## **योगदान**
संकलित केलेले सर्व निबंध वेंडी ब्राऊन आणि रॉबिन वेगमन यांच्या सहित अन्य प्रसिद्ध स्त्रीवादी लेखक आणि अभ्यासक यांनी लिहिले आहेत.  

## **संदर्भ सूची**
वर्ग:स्त्री अभ्यासातील संहिता
वर्ग:स्त्रीवादी साहित्य
२०१४ आयसीसी विश्व टी-२० सराव सामने

१२ मार्च ते १९ मार्च २०१४ दरम्यान २०१४ आयसीसी विश्व टी-ट्वेंटी मध्ये खालीलप्रमाणे सराव सामने खेळविले गेले.

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

वर्ग:२०१४ आयसीसी विश्व टी-ट्वेंटी
लिबरलायझेशन्स चिल्ड्रन (पुस्तक)

*लिब्रलायजेशन्स चिल्ड्रेन: जेंडर, युथ अंड क्नज्युमर सिटीजनशीप इन ग्लोबलायजिंग इंडिया* हे मानववंशास्त्रज्ञ रिटी. ए.लुकोस यांनी लिहिलेले पुस्तक आहे. सदर पुस्तक २०१० मध्ये ओरीयेंट ब्लॅक्स्वॅन यांनी प्रकाशित केले आहे. यामध्ये केरळ मधील मध्यम वर्गीय (non-elite) महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांचा लोकलेखापद्धतीने अभ्यास केला आहे.

## **महत्त्वाचे युक्तिवाद**
भारतामध्ये कशाप्रकारे तरुण आणि लिंगभाव हे जागतिकीकरणाच्या राजकारणासाठी क्षेत्र बनतात याचे सखोल अभ्यास लीब्रलायझेशन्स चिल्ड्रेन यामध्ये केला आहे. लुकोस दाखवून देतात कि, कशाप्रकारे जागतिकीकरणावरील अस्वस्थता लिंगभाव राजकारणाचे अनेक प्रकार स्पष्ट करतात. या विस्तारित जनाच्या उपयुक्ततावादी संस्कृतीमध्ये स्त्रियांचे सार्वजनिक ठिकाणातील स्थान आणि लैंगिक शोषण घडवले जाते. पुरुषत्वाचे आणि स्त्रीत्वाचे अनेक प्रकार कि, ज्यातून तरुण लोक शिक्षणाचे सार्वजनिक अवकाश आणि एकूणच  उपयुक्ततावादी संस्कृती (commodity culture)चालवतात याचा त्या आढावा घेतात. त्याचबरोबर त्या भारतातील आणि केरळमधील लिंगभाव विषयक ज्ञानाच्या उत्पादनासाठीच्या विविध स्थानांमध्ये मध्यस्थी करतात. पुस्तक अशा काही महत्त्वाच्या सांस्कृतिक व्यवहारांवर प्रकाश टाकते कि ज्याला तरुण लोक त्यांच्या जीवनाचे ग्रहणकर्ते आणि नागरिक समजतात.

## **सारांश**
जागतिक भारतातील युवक, लिंगभाव आणि चंगळवाद याचा सखील अभ्यास करण्यासाठी केरळ हे क्षेत्र निवडण्यामागच्या कारणांचा आढावा पहिल्या प्रकरणामध्ये घेण्यात आला आहे. डावी राजकियतेच्या उद्यामागे ऐतिहासिकरित्या उच्च जातीमध्ये असलेले मातृवंशीय नातेसंबंध ही महत्त्वाची व्यवस्था केरळमध्ये असलेली दिसते. त्यामुळे केरळची याप्रकारची पार्श्वभूमी लेखिकेने रेखाटली आहे आणि त्याचबरोबर १९९० च्या दशकातील जागतिकीकरणाचा उदय आणि राष्ट्रीय स्थलांतर याविषयक मांडणी केलेली आहे.

दुसऱ्या प्रकरणामध्ये कशाप्रकारे उपभोगाचे नवे संच आणि ज्यावर युवक आणि युवती सार्वजनिक जीवनामध्ये दावे करतात त्याचे परीक्षण केले आहे. या उपभोगाच्या व्यवहारांचा प्रादुर्भाव विविध चालीरीती, पोशाख, चित्रपट आणि सौंदर्य साधनांवर झालेला दिसतो. 

तिसऱ्या प्रकरणामध्ये आधुनिक प्रेमाच्या कथनांवर प्रकाश टाकला आहे. ही कथने स्त्रिया त्याचा शिक्षण आणि काम यामधील प्रवेश कशाप्रकारे समजून घेतात याविषयक मांडणी करते. 

चौथ्या प्रकरणामध्ये विद्यार्थ्यांच्या राजकारणावर लक्ष केंद्रित केले आहे. यामध्ये विद्यार्थी राजकारणाच्या अवकाशाचे पुरुषी आधाराचे परीक्षण केले आहे कि जे वासाहतिक आणि उत्तर वासाहतिक विकासामध्ये दृढ झाले होते. 

पाचव्या प्रकरणामध्ये शिक्षण आणि जात याविषयक मांडणी केली आहे. विशेषतः यामध्ये अस्मितेचे राजकारण आणि कनिष्ठ जातीय महाविद्यालयीन अवकाशातील धर्मनिरपेक्षता याविषयक सखोल अभ्यास करण्याचा प्रयत्न करते. त्यानंतर समकालीन जात, समुदाय आणि धर्म यातील परिवर्तन कि ज्यावर हिंदू राष्ट्रवादामुळे परिणाम होत आहे याविषयकचे दृष्टीकोन समजून घेण्याचा प्रयत्न केला आहे.

## **संदर्भ सूची**
वर्ग:स्त्री अभ्यासातील संहिता
वर्ग:स्त्रीवादी साहित्य
आयसीसी विश्व ट्वेंटी२० पात्रता, २०१२

२०१२ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२० पात्रता २०१२ सालच्या सुरुवातीला खेळवली गेली. या स्पर्धेत स्थानिक ट्वेंटी२० स्पर्धेतील १० संघ आणि एकदिवसीय किंवा ट्वेंटी२० दर्जा असलेले ६ संघाचा समावेश होता. सदर स्पर्धा १३-२४ मार्च २०१२ दरम्यान, संयुक्त अरब अमिरातीमध्ये खेळवली गेली.

अंतिम सामन्यात आयर्लंडने अफगाणिस्तानला पराभूत करून स्पर्धेचे जेतेपद मिळवले. दोन्ही संघ श्रीलंकेत होणाऱ्या २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२ साठी पात्र ठरले.

=पात्र संघ=

आफ्रिका, आशिया, अमेरिका, पूर्व आशिया आणि पॅसिफिक, युरोप ह्या पाच प्रदेशांतून एकूण ८१ देशांमधील १६ देश सदर स्पर्धेसाठी पात्र ठरले.

;आफ्रिका
* 
* 
* 

;अमेरिका
* 
* 
* 

;आशिया
* 
* 
* 
* 
;पूर्व आशिया-पॅसिफिक
* 

;युरोप
* 
* 
* 
* 
* 

=स्पर्धेचे स्वरूप=
१३ ते २४ मार्च दरम्यान पार पडलेल्या स्पर्धेत एकूण ७२ पात्रता सामने खेळवले जातील. सहभागी १६ संघाना प्रत्यकी ८ च्या दोन गटांमध्ये विभागले गेले. प्रत्येक गटातील अव्वल संघामध्ये पहिला पात्रता सामना खेळला जाऊन, त्यातील विजेता संघ सरळ श्रीलंकेत होणाऱ्या २०-२० विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा, २०१२ साठी पात्र असेल. पराभूत संघ दुसऱ्या पात्रता सामन्यात प्ले ऑफ सामन्याच्या मालिकेतील विजेत्या विरुद्ध खेळेल. दोन्ही पात्रता सामन्यांतील विजेते एकमेकांविरुद्ध दुबई मध्ये अंतिम पात्रता सामन्यात खेळतील.
=निकाल=
### गट अ
#### गुणफलक
#### सामने आणि निकाल
----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

### गट ब
#### गुणफलक
#### सामने आणि निकाल
----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

### प्ले ऑफ फेरी
----

#### १५व्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ
#### ११ ते १४ स्थानासाठी प्ले-ऑफ
;११व्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ उपांत्य सामना १

;११व्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ उपांत्य सामना २

;१३व्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ 

;११व्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ 

#### ७ ते १० स्थानासाठी प्ले-ऑफ
;७व्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ उपांत्य सामना १

;७व्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ उपांत्य सामना २

;९व्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ

;७व्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ

#### १ ते ७ स्थानासाठी प्ले-ऑफ
;एलिमिनेशन प्ले-ऑफ १

; एलिमिनेशन प्ले-ऑफ २

;५व्या स्थानासाठी प्ले-ऑफ

;पात्रता अंतिम सामना १

;एलिमिनेशन उपांत्य सामना

;पात्रता अंतिम सामना २

;अंतिम सामना

----

|}

=अंतिम स्थिती=

=संदर्भ आणि नोंदी=

२०१० पात्रता
वर्ग:इ.स. २०१२ मधील खेळ
दीर्घतमस्

इवलेसे|ऋग्वेदाचे प्रथम मंडल.

**दीर्घतमस्** हे प्राचीन भारतातले एक ऋषी व कवी होते. ऋग्वेदाच्या प्रथम मंडलातील चोवीस ऋचा त्यांनी रचल्या आहेत. काही इतिहासकारांच्या मते दीर्घतमस् व भारद्वाज हे अगदी सुरुवातीच्या काळातील वैदिक रचनाकार होते. दीर्घतमस् यांच्या जीवनाची कथा महाभारताच्या आदिपर्वात आली आहे.

वर्ग:महाभारत
स्पिकिंग पीस (पुस्तक)

*स्पिकिंग पीस: विमेन्स वोइसेस फ्रॉम काश्मीर* हे निबंध, मुलाखती व वैयक्तिक कथानकांचे संकलन असून भारतीय स्त्रीवादी उर्वशी बुटालीया द्वारे संपादित पुस्तक आहे. काली फॉर विमेन द्वारे २००२ मध्ये हे पुस्तक प्रकाशित झाले.

## **महत्त्वाचा युक्तिवाद** 
या पुस्तकातील सर्व निबंध किंवा मुलाखती हे काश्मिरी स्त्रियांना (हिंदू किंवा मुस्लिम) विश्लेषणाच्या केंद्रस्थानी आणते. एका संकलनाच्या स्वरूपात बघितल्यास हे पुस्तक विविध विषयांवर जसे समुदायाची भूमिका, हिंसा, ओळख, राष्ट्रीयत्व, सुरक्षा, आरोग्य व शांतीचे प्रयत्नावर भाष्य करते. पुस्तकाची प्रस्तावना आपल्याला काश्मीर प्रदेशाबाबत सखोल माहिती तसेच पुढील निबंधांसाठी राजकीय पार्श्वभूमी प्रदान करते.

## **योगदान** 
समालोचक कल्पना शर्मा या पुस्तकाला राजकीय दृष्ट्या उपयुक्त व सखोल माहिती देणारे असे मांडते. 'आउटलुक' व 'द हिंदू' या इंग्रजी प्रसारमाध्यमांनी सदरच्या पुस्तकाला चांगल्या प्रतिक्रिया दिलेल्या आहेत.

## **संदर्भ सूची** 
वर्ग:स्त्री अभ्यासातील संहिता
वर्ग:स्त्रीवादी साहित्य
अगेन्स्ट ऑल ऑड्स

**अगेन्स्ट ऑल ऑडस: एसेस ऑन विमेन, रिलिजन अँड डेव्हलपमेंट फ्रॉम इंडिया अँड पाकिस्तान** हे भारतीय स्त्रीवादी कमला भसीन आणि रितू मेनन आणि पाकिस्तानी लेखिका निघत सईद खान यांनी संपादित केलेले शोधनिबंधांचे संकलन आहे. 

## महत्त्वाचे मुद्दे
या शोधनिबंधांमुळे, संस्कृती, सामाजिक सहसंबंध, शिष्टाचार या बाबी निश्चित करण्यामध्ये ‘धर्म’ नावाची गोष्ट कशी महत्त्वाची भूमिका बजावत असते याचा वेध घेतलेला आहे. त्याचप्रमाणे भारतातील व पाकिस्तान मधील स्त्रियांचा स्वतःकडे बघण्याचा दृष्टीकोन व त्यांच्या जगण्यातील भौतिक वास्तव यावर शोधनिबंधांतून प्रकाश टाकलेला आहे. शोधनिबंधांतून अस्मिता, अयोग्य/चुकीची अवधानता आणि स्त्रियांकडून धर्माचा केला जाणारा रणनितिमय वापर यासारखे काही कठीण प्रश्न विचारलेले आहेत. या दोन्ही प्रदेशांतील विकासाची चौकट व उदयास येणारे धार्मिक हक्क या महत्त्वाच्या विषयांची मांडणी शोधनिबंधांतून करण्यात आलेली आहे.

## संदर्भ सूची
वर्ग:स्त्री अभ्यासातील संहिता
वर्ग:स्त्रीवादी साहित्य
वर्ग:स्त्रीवाद
वर्ग:स्त्री अभ्यास
वर्ग:स्त्रीवादी इतिहास
वाघरी

**वाघरी** ही जमात राजस्थान आणि भारतातील, गुजरात या राज्यांत व पाकिस्तानातील सिंध प्रांतात आढळते. सिंधी उच्चार *बाघरी* (Bagri), गुजरातीमध्ये **वाघरी** असा होतो.
वळेखण, खुऱ्याळ, माउली, कोखळनी, मरठ्ठी, दगाव, मोवाल, दादाजी आणि अनेक देवस्थान कुळानुसार असतात.

वर्ग:भारतातील जमाती

आदिवासी टाकणकार समाजाची भाषा ही वाघरी आहे. टाकणकार समाजाची ही मुख्य भाषा आहे वाघरी भाषा ही गुजराती भाषेशी जवळीकता साधते. टाकणकार समाज हा विदर्भातील अमरावती अकोला बुलढाणा जिल्ह्यात मोठ्या प्रमाणात आहे.
वर्ग: टाकणकार
कॉलिब्रीओएस

कोलीब्री किंवा KolibriOS एक लहान ओपन सोअर्स x86 ऑपरेटिंग सिस्टम, पूर्णपणे विधानसभा मध्ये लिहिले आहे. ते MenuetOS पासून दुटप्पी होते. कोलीब्रीचा 2004  पासून स्वतंत्र विकास चालू अाहे. त्याचा पर्यायी कार्य प्रणाली (2009) वर एक पुनरावलोकन तुकडा मध्ये, टेक रडार म्हणाले "प्रचंड प्रभावी" त्याची कार्यक्षमता आणि उचित कोड बेस आवर्जून दखल घेण्यासारखे ठेवले.

## वैशिष्ट्ये
* व्यत्यय,अनेक कार्य, प्रवाह, समांतर अंमलबजावणी प्रणाली कॉल.
* ते विविध साधने पासून काही सेकंदात बूट करते; त्यांस NTFS आणि ईएक्सटी 2 /3 देखील समर्थित. पासून सुरू केले जाऊ शकते Coreboot आणि विंडोज (विंडोज बंद होईल) 
* ग्राफिकल युजर इंटरफेस आधारित आणि करीता अनुकूल केले VESA
* उपकरणे - कोड संपादक असलेले मॅक्रो असेंबलर ( FASM एकात्मिक)
* सर्वात वितरण एकाच 1.44 MB वर फिट होईल , फ्लॉपी प्रतिमा

## सिस्टम आवश्यकता
* i586 सुसंगत CPU आवश्यक
* 8 एमबी रॅम 
* VESA -compatible videocard 
* 1.44MB 3.5 "फ्लॉपी ड्राइव्ह, हार्ड डिस्क, USB फ्लॅश किंवा CD-ड्राइव्ह
* कीबोर्ड आणि माऊस ( कॉम , PS / 2 किंवा USB )

## समर्थित हार्डवेर
* हार्ड डिस्क आणि काही यूएसबी-रन. समर्थित फाइल प्रणाली आहेत FAT12 , FAT16 , FAT32 (लांब नावे समर्थन), त्यांस NTFS (अंशतः, फक्त वाचण्यासाठी), ext2 / ext3 / ext4 (अंशतः फक्त वाचा,), XFS (अंशतः, फक्त वाचण्यासाठी) आणि CDFS 
* ऑडिओ: AC'97 ऑडिओ कोडेक समर्थन इंटेल , nForce , nForce2 , nforce3 , nForce4 , SIS7012 , FM801 , VT8233 , VT8233C , VT8235 , VT8237 , VT8237R , VT8237R प्लस आणि EMU10K1X चीपसेट
* ऑडिओ: इंटेल हाय डेफिनेशन ऑडिओ काही मदरबोर्डना समर्थन
* व्हिडिओ: AMD, ATI आणि इंटेल चीपसेट

## विकास शाखा
* KolibriACPI: विस्तारित ACPI समर्थन
* KolibriNET: विस्तारित नेटवर्क समर्थन
* Kolibri-अ: Exokernel करीता अनुकूल केले KolibriOS आवृत्ती एम्बेडेड अनुप्रयोग आणि हार्डवेर अभियांत्रिकी; फक्त काही AMD APU आधारित प्लॅटफॉर्मवर सध्या समर्थित आहेत.

## संदर्भ
## पुढील वाचन
* Kolibri - एक डेस्कटॉप ऑपरेटिंग अंतर्गत आहे 3 MB मध्ये प्रणाली (जेसी स्मिथ यांनी) (2009)
* Kolibri-ए: AMD प्लॅटफॉर्मसाठी हलके 32-बिट ओएस  - एक्सेटर विद्यापीठ, PCCAT 2011 p.&nbsp;20-22 (2011)

वर्ग:संगणक कार्यप्रणाली
गर्निका

**गर्निका** हे स्पेनच्या बिस्के प्रांतातील एक शहर आहे. २००९मध्ये येथील लोकसंख्या १६,२२४ होती.

स्पॅनिश यादवी युद्धादरम्यान २६ एप्रिल, १९३७ रोजी लुफ्तवाफेने या शहरावर तुफान बॉम्बफेक केली होती. हे पाहून पाब्लो पिकासोने आपले गर्निका नावाचे चित्र काढले.

वर्ग:स्पेनमधील शहरे
चार्ल्स रिक्टर

**चार्ल्स फ्रांसिस रिक्टर** (२६ एप्रिल, इ.स. १९००:ओव्हरपेक, ओहायो, अमेरिका - ३० सप्टेंबर, इ.स. १९८५:पासाडेना, कॅलिफोर्निया, अमेरिका) हे अमेरिकन भूशास्त्रज्ञ आणि भौतिकशास्त्रज्ञ होते.

त्यांनी बेनो गटेनबर्गच्या सहकार्याने तयार केलेली रिक्टर मापनपद्धत अनेक दशके भूकंपांची तीव्रता मोजण्याची अधिकृत पद्धत होती.

वर्ग:अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ
वर्ग:अमेरिकन भूशास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १९०० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८५ मधील मृत्यू
पर्शियाचा तिसरा अर्देशर

**अर्देशर तिसरा** (फारसी: اردشیر سوم;इ.स. ६२१ - २७ एप्रिल, इ.स. ६२९) हा सातव्या शतकातील पर्शियाचा सासानी राजा होता.

हा कवध दुसरा आणि त्याच्या एका रोमन राणीचा मुलगा होता. ६२८मध्ये पर्शियामध्ये पसरलेल्या प्लेगच्या साथीत तेथील अर्धेअधिक लोक मृत्यू पावले. त्यांत कवधचाही समावेश होता. त्यावेळी पर्शियाच्या वुझुर्गानने ७ वर्षांचा अर्देशरची राजेपदी निवड केली व वजीर महादुर गुशनास्पला त्याचा रक्षक म्हणून नेमला. सात महिन्यांच्या आत शहरबराझ या सरदाराने सत्ता हस्तगत करून महादुर गुशनास्प आणि अर्देशरचा वध केला.

वर्ग:सासानी सम्राट
वर्ग:इ.स. ६२१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. ६२९ मधील मृत्यू
शेल्बोर्न हॉटेल

**शेल्बोर्न हॉटेल** हे आयर्लंडच्या डब्लिन या शहरातील पंचतारांकित होटेल आहे. सेंट स्टीवन ग्रीन भागात असलेल्या या होटेलमध्ये २६५ खोल्या असून ते सध्या मॅरियट इंटरनॅशनलच्या मालकीचे आहे.
    
## इतिहास 
टिप्पेरारीच्या मार्टिन बर्कने डब्लिन मधील युरोप युरोपातील सर्वात मोठ्या उद्यानाच्या कोपऱ्यावर असलेले सेंट स्टीवन ग्रीनच्या शेजारी असलेली तीन टाऊन हाऊस ताब्यात घेऊन मार्च १८२४ मध्ये शेल्बोर्न हॉटेलची स्थापना केली. बर्कने या हॉटेलला विल्यम पेटी, शेल्बोर्नचा दुसरा अर्ल याचे नाव दिले.

जॉन मॅककर्डी यांनी या हॉटेलची रचना केली. पॅरिस येथील एम.एम. बरबेझेट यांनी या हॉटेलचे प्रांगणात दोन नुबियन राण्या आणि त्यांच्या गुलाम मुलींचे पुतळे उभारले. १९०० च्या दशकात एडोल्फ हिटलरचा सावत्र भाऊ ॲलोईस हिटलर या होटेलात काम करीत.

१९१६चा ईस्टर उठाव १९१६ च्या ईस्टर उठावादरम्यान येथे ४० ब्रिटिश सैनिक व अधिकारी ठाण मांडून होते. त्यांचे लक्ष्य मायकेल मॅलिनची आयरिश सिटिझन आर्मी आणि इतर स्वयंसेवी सैनिकांचा सामना करणे होते..
 
१९९२२मध्ये आयरिश सरकारने या हॉटेलच्या ११२ क्रमांकाच्या खोलीत आयर्लंडच्या घटनेचा मसुदा तयार केला. ती खोली आता *घटना खोली* म्हणून ओळखली जाते.

## सुविधा 
येथील खोल्यांची जुनियर सुट्स, डीलक्स रूम, हेरिटेज पार्कव्हयू रूम, हेरिटेज क्लब जुनियर सूट, क्वीनरूम, हेरिटेज प्रीमियम गेस्ट रूम, अशी विभागणी आहे. या हॉटेलच्या सगळ्या खोल्या वातानुकूलित आहेत. तेथे रेफ्रीजिरेटर, दूरचित्रवाणी संच, आरामदायक बेड, इजिप्ती अंथरुणे, आंतरजाल सुविधा, हेयर ड्रायर, स्पा, मशाज, मनोरंजन सुविधा, पाळणा घर, भेट वस्तु दुकान, दैनिके, इ. सुविधा आहेत. 

येथे दोन उपाहार गृहे असून शिवाय २४ तास खोलीत खानपान मिळण्याची सेवा आहे तसेच दोन बार आहेत.

## संदर्भ
वर्ग:डब्लिन
रेने बोर्जेस

**रेने मारिया बोर्जेस** (Renee Borges) (२५ फेब्रुवारी, इ.स. १९५९ - ) या एक मराठी शास्त्रज्ञ आहेत. बंगलोरमधील भारतीय विज्ञान संस्थेतील पर्यावरण शास्त्राभ्यास अध्यासनाच्या त्या प्राध्यापक-अधीक्षक आहेत. ज्येष्ठ पर्यावरणवादी तथा वास्तुविशारद उल्हास राणे यांच्या त्या पत्नी आहेत.

## शिक्षण
रेने बोर्जेस यांनी मुंबईच्या सेंट झेव्हियर्स कॉलेजमधून बारावी पर्यंत शिक्षण घेतल्यानंतर त्या मुंबईतील भारतीय विज्ञान संस्थेत दाखल झाल्या प्राणिशास्त्र आणि सूक्ष्मजीवशास्त्र हे विषय घेऊन त्या बी.एस्‌सी. आणि नंतर प्राणि-शरीरशास्त्र या विषयात एम.एस्‌सी. झाल्या.  पुढे मायामी विद्यापीठातून त्यांनी शेकरू या प्राण्याच्या वैविध्यावर प्रबंध लिहून पीएच्‌डी मिळवली.

## भीमाशंकरी शेकरू वरील संशोधन
१९८५ च्या आसपास रेने बोर्जेस यांनी आपल्या संशोधनाची सुरुवातीची पाच वर्षे भीमाशंकरच्या अभयारण्यात व्यतीत केली होती. पीएच.डी.साठी निवडलेला प्रकल्प हा शेकरू (जायंट स्क्विरल) होता. त्यासाठी त्यांनी भारतात गोव्यातील नागोड आणि महाराष्ट्रातील भीमाशंकर या दोन ठिकाणांची निवड केली. या दोन्ही जंगलांमध्ये त्या एक एक वर्ष तळ ठोकून होत्या. त्यांच्या पीएच.डी.च्या अभ्यासाच्या काळातच भीमाशंकर अभयारण्य घोषित होण्याच्या हालचाली सुरू होत्या. ज्या शेकरूमुळे या अभयारण्याचे नाव गाजत होते, त्या शेकरूच्या संवर्धनासाठी ठोस उपाययोजना असणे गरजेचे होते. त्या वेळी रेने बोर्जेस यांनी पुढील पाच वर्षे भीमाशंकरचं जंगल पिंजून काढले. शेकरूचे अधिवास, त्याला लागणारं खाद्य पुरवणाऱ्या वनस्पती आणि त्या अनुषंगाने एकूणच भीमाशंकरची जैवविविधता याच्या र्सवकष नोंदी त्यांच्या अभ्यासातून झाल्या. आजही त्यांच्या अभ्यासाचा आधार भीमाशंकरच्या संवर्धनासाठी महत्त्वाचा मानला जातो.

त्यानंतरच्या काळात रेने बोर्जेस यांनी बंगलोरच्या  इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्सेस येथे संवर्धन संशोधन शाखेत काम केले. नंतरच्या काळात पर्यावरणाशी निगडित अनेक संशोधन संस्था, भारत सरकारची पर्यावरण सल्लागार समिती अशी अनेक महत्त्वाच्या पदांवर कामे केली आहेत. २०१०-११ सालच्या पश्चिम घाटासाठी माधव गाडगीळ यांच्या अध्यक्षतेखाली नेमलेल्या विशेष समितीमध्ये रेने बोर्जेस या एकमेव स्त्री-सदस्य होत्या.

## मानसन्मान
* रेनी बोर्जेस या गोवा येथील राष्ट्रीय तंत्रज्ञान संस्था चालविणाऱ्या भारतीय विज्ञान अकादमीच्या संचालक मंडळाच्या सभासद आहेत.
* पश्चिम घाट पर्यावरण संरक्षणासाठी स्थापन झालेल्या तज्ज्ञमंडळाच्या त्या सदस्या आहेत. 
* बंगलोरमधील भारतीय विज्ञान अकदमीच्या त्या अधिछात्र (फेलो) होत्या..

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:मराठी शास्त्रज्ञ
वर्ग:इ.स. १९५९ मधील जन्म
अगेन्स्ट द मॅडनेस ऑफ मनु (पुस्तक)

**अगेन्स्ट द मॅडनेस ऑफ मनु** या पुस्तकात डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांच्या ब्राह्मणी पितृसत्तेवरील लिखाणाचे संकलन केलेले आहे. हे संकलन भारतातील स्त्रीवादी समाजशास्त्रज्ञ शर्मिला रेगे यांनी केले व २०१३ मध्ये नवयान प्रकाशन द्वारा प्रकाशित झाले.

## रूपरेषा
या पुस्तकाला तीन भागांमध्ये विभागले गेलेले आहे: जात व जाती अंतर्गत विवाह (caste and endogamy), मनुचे वेडेपण (The Madness of Manu ) व हिंदू कोड बिलची न स्वच्छ केलेली व न बोलली जाणारी मृत्यू (The unswept and Unsung Death of द हिंदू Code Bill). या तीन विभागांना एकत्र पाहिल्यास ब्राह्मणी पितृसत्तेची गुणवैशिष्ठ्य तसेच जातीची रचना घडवण्यासाठी लिंगभावात्मक हिंसेचे साधन यांचा उलगडा होतो.

## प्रतिक्रिया /योगदान
स्त्री अभ्यास व समाजशास्त्रच्या विद्यार्थ्यासाठी हे पुस्तक महत्त्वाचे मानले गेले व भारतातील स्त्रीवादी समुदायांनी या पुस्तकाला चांगली प्रतिक्रिया दिली.
## हे सुद्धा पहा
* मनुस्मृती

## संदर्भ
वर्ग:स्त्री अभ्यासातील संहिता
वर्ग:स्त्रीवादी साहित्य
वर्ग:पुस्तके
वर्ग:स्त्रीवाद
वर्ग:स्त्री अभ्यास
वर्ग:दलित स्त्रीवाद
वर्ग:दलित साहित्य
वर्ग:आंबेडकरवादी साहित्य
गोलाकार तारकागुच्छांची यादी

ही गोलाकार तारकागुच्छांची यादी आहे.

## आकाशगंगा 
वर्ग:खगोलशास्त्र
स्क्रिप्टिंग लाइव्ह्‌ज (पुस्तक)

***स्क्रिप्टिंग लाइव्ह्‌ज : नॅरेटिव्ह्‌ज ऑफ डॉमिनंट विमेन इन केरल*** हे पुस्तक शर्मिला श्रीकुमार या लेखिकेने लिहिलेले पुस्तक आहे. हे पुस्तक केरळमधील प्रभावशाली स्त्रियांच्या अनुभवांचा शोधात्मक अभ्यासावर आधारित आहे. ते २००९ मध्ये ओरियंट ब्लॅक स्वान या प्रकाशनसंस्थेने प्रसिद्ध केले.

## मुख्य युक्तिवाद 
या पुस्तकात समकालीन केरळातील प्रभावशाली स्त्रियांच्या व्यक्तiनिष्ठतेचा अभ्यास करण्याचा प्रयत्न लेखकांनी केलेला आहे. 'खऱ्या/अस्सल मल्याळी स्त्रिया' ही कल्पना समजावून देण्यासाठी लेखिका विविध वैयक्तिक कथानकांचा उपयोग करते. जेव्हा सर्वसामान्य स्त्रियांमधील समजुतीमाणे प्रभावशाली स्त्रियांना इतर स्त्रियांपेक्षा तुलनेने कमी शोषणाला सामोरे जाव लागत होते, अशा काळतली ही कथानके आहेत. हे पुस्तक वरच्या जातीतील स्त्रियांच्या स्वत्वाचा शोध तर घेतेच पण त्याशिवाय इतर प्रभुत्वहीन जातीतील स्त्रियांनी 'वरच्या जातीतील स्त्रियांबाबतील' केलेल्या टीकांचाही परामर्श घेते. या पुस्तकात अनुभवांबाबतीतील चिंतन, त्यामधील वाटाघाटी व त्या सिद्ध कशा होतात याबाबतीतला अभ्यासही मांडलेला आहे.

## संदर्भसूची 
वर्ग:स्त्री अभ्यासातील संहिता
वर्ग:स्त्रीवादी साहित्य
विरार रेल्वे स्थानक

**विरार** हे मुंबई शहराच्या पश्चिमेकडील उपनगरांमधील उत्तरेकडचे रेल्वे स्थानक आहे. हे मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या पश्चिम रेल्वेमार्गावर आहे. हे स्थानक एकेकाळी मुंबई उपनगरी रेल्वेचे उत्तरेकडचे शेवटचे स्थानक होते. आता उपनगरी गाड्या डहाणू रोड पर्यंत जातात. विरारला काही लांब पल्ल्याच्या गाड्या थांबतात.

वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके
वर्ग:पालघर जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
वर्ग:वसई-विरार
वैतरणा रेल्वे स्थानक

**वैतरणा** हे मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या पश्चिम रेल्वे मार्गावरील रेल्वेस्थानक आहे. येथे सगळ्या लोकलगाड्या थांबतात. हे स्थानक वैतरणा नदीच्या काठावर आहे.

वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके
वर्ग:पालघर जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
हिंदूइझम इन पब्लिक अँड प्रायव्हेट (पुस्तक)

*हिंदूइझम इन पब्लिक अँड प्रायव्हेट : रिफॉर्म, हिंदुत्व, जेंडर अँड संप्रदाय* हे पुस्तक अंथनी कोपले यांनी संपादित केलेले असून ऑक्सफर्ड युनिव्हर्सिटी प्रेसने २००३ मध्ये प्रकाशित केले आहे. पुस्तकातील सर्व लेख हे २००० सालच्या सप्टेंबरमध्ये एडिनबरो येथे झालेल्या 'युरोपियन कॉन्फरन्स ऑफ मॉर्डन साउथ एशियन स्टडीज' मधील धार्मिक सुधारणावादी चळवळींवरील एका पॅनल समोर सादर करण्यात आलेले होते.   

## महत्त्वाचे मुद्दे 
या पुस्तकात संपादक भारतातील १९व्या व २०व्या शतकातील धार्मिक सुधारणावादी चळवळींनी स्वीकारलेले राष्ट्रवादाचे व आधुनिकतेचे स्वरूप व त्याचे समकालीन हिंदुत्वाशी असलेल्या संबंधांचे परीक्षण केले आहे. ज्या विचारसरणीला नंतरच्या काळात हिंदुत्व असे संबोधण्यात आले, त्या हिंदुत्वाच्या उदयाला कारणीभूत झालेल्या विवेकानंद, योगी अरविंद आणि दयानंद सरस्वती यांच्या  प्रभावाचे चिकित्सात्मक विश्लेषण या पुस्तकातील  लेखांमध्ये केलेले आहे.

## टीका 
अरविंद शर्मा यांच्या मते हे पुस्तक काही मूलभूत गृहीतकांना आव्हान करते. अमिया सेन यांनी या पुस्तकामधील युक्तिवादाची तीव्रता, वापरण्यात आलेल्या साधनांची समृद्धता व सैद्धांतिक प्रश्नांची व्याप्ती यांसाठी पुस्तकाची स्तुती केलेली आहे.

## संदर्भ 
वर्ग:स्त्री अभ्यासातील संहिता
वर्ग:स्त्रीवादी साहित्य
उमरोळी रेल्वे स्थानक

**उमरोळी** हे मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या पश्चिम रेल्वे मार्गावरील रेल्वेस्थानक आहे. येथे सगळ्या उपनगरी गाड्या थांबतात. लांब पल्ल्याच्या गाड्या येथे थांबत नाहीत.

वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके
वर्ग:पालघर जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
विमेन रायटिंग इन इंडिया (पुस्तक शृंखला)

*विमेन रायटिंग इन इंडिया* ही पुस्तकांची श्रुंखला असून दोन खंडांमध्ये प्रकाशित झालेले आहे. दोन्हीही खंड ‘द फेमिनिस्ट प्रेस’ द्वारे प्रकाशित झाले व सुजी थारो व के. ललिता यांनी संपादित केलेले आहे. 

## **खंडांबद्दल**
श्रुंखलेतील पहिल्या खंडात ख्रिस्त पूर्व ६०० वर्षापासून ते २०व्या शतकातील पूर्वार्धापर्यंतचे स्त्रियांच्या लिखाणाचे संकलन आहे तर दुसऱ्या खंडात २०व्या शतकातील स्त्रियांचे लिखाण संकलित आहेत. दोन्ही खंडांना एकत्र केल्यास ही श्रुंखला एक महत्त्वपूर्ण साधन ठरते कारण विषयांचे व मुद्द्यांचे वैविध्य तसेच साहित्य, स्त्रीवाद, सांस्कृतिक इतिहास व आधुनिक भारताच्या जडण-घडणीसंदर्भात ऐतिहासिक समज यामध्ये मिळते.

## **योगदान**
श्रुंखलेतील दुसऱ्या खंडाला अनिता देसाई सारखे लेखक व कॅरोल एशर व सी.एम.नेईम सारख्या विद्वानांकडून चांगली प्रतिक्रिया मिळाली.

## **संदर्भ सुची**
वर्ग:स्त्री अभ्यासातील संहिता
वर्ग:स्त्रीवादी साहित्य
बोईसर रेल्वे स्थानक

**बोईसर** हे मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या पश्चिम रेल्वे मार्गावरील मोठे रेल्वेस्थानक आहे. येथे सगळ्या लोकलगाड्या आणि अनेक लांब पल्ल्याच्या गाड्या थांबतात. तसेच येथून वसईकडे जाणाऱ्या डीझेल मेमू गाड्या निघतात.

वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके
वर्ग:पालघर जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
पावरा बोलीभाषा

पावरा बोलीभाषा ही पावरा समाजात महाराष्ट्रात बोलली जाणारी एक बोली भाषा आहे.

आदिवासी जमाती पैकी पावरा ही एक महाराष्ट्रातील जमात आहे महाराष्ट्रात इतरत्र कमी संख्येने असणारा हा समाज नंदुरबार धुळे,  या जिल्ह्यात जास्त संख्येने आढळून येतो. पावरा समाजाची 'पावरा' ही मुख्य बोली आहे .

## संदर्भ
महाराष्ट्र मंडळ (कतार)

**कतार महाराष्ट्र मंडळ** हे कतार देशातील सामाजिक संस्था आहे. कतार महाराष्ट्र मंडळाची स्थापना १९९५ सालच्या चैत्र महिन्यात दोहा येथे झाली. त्यामुळे नववर्षाच्या पहिल्या महिन्यात म्हणजेच दरवर्षी चैत्र महिन्यात या *चैत्रमास* या कार्यक्रमाचे आयोजन केले जाते. मंडळातील सभासदांच्या कला गुणांना वाव करून देण्यासाठी मंडळाने एक व्यासपीठ उपलब्ध करून दिले आहे. त्यावर सभासदांपैकी अनेकजण आपल्या कलाकृती गायन, संगीत, नृत्ये, नाटिका यांच्या माध्यमातून त्या दिवशी या सोहळ्यात सादर करतात.

या वर्षी-२०१६ साली,  कतारच्या महाराष्ट्र मंडळाचा शुक्रवार दिनांक २२ एप्रिल रोजी 'चैत्रमास २०१६' हा स्नेहसंमेलन सोहळा दोहा स्थित एमईएस इंडियन स्कूलच्या हॉलमध्ये पार पडला. नवनवीन संकल्पना घेऊन आलेला हा सोहळा या वर्षीच्या कतार महाराष्ट्र मंडळाच्या अनेक उपक्रमातील दीर्घ काळ स्मरणात राहील असा ठरला.

२०१६ साली चैत्र महिन्याचा कालावधी इग्रजी महिन्यानुसार २४ मार्च ते २२ एप्रिल पर्यंत होता. याच महिन्यात कतार महाराष्ट्र मंडळाला २० वर्षे पूर्ण झाल्या निमित्ताने 'चैत्रमास २०१६' भव्य दिव्य स्वरूपात साजरा केला गेला. सालाबादप्रमाणे यंदाही या सोहळ्यात समस्त मराठी समाज एकवटला होता. यंदाच्या या सोहळ्याला आपले कला गुण सादर करण्यासाठी सहभाग घेणाऱ्यांचा प्रचंड प्रतिसाद लाभला. यावर्षी तब्बल २३७ प्रवेशिकांची विक्रमी नोंद झाली होती. यात बालवयातील मुलांसहित ते अगदी ७३ वर्षांपर्यंतच्या सभासदांचा देखील समावेश होता. दुपारी दोन वाजता सुरू झालेला हा कला सादरीकरणाचा कार्यक्रम रात्री ११ वाजेपर्यंत चालला. संपूर्ण सोहळ्यादरम्यान समितिचे सर्व पुरुष व महिला सदस्य पेशवेकालीन पुणेरी धाटणीच्या महाराष्ट्रीय वेशभूषेत होते.

सुमारे आठ नऊ तास रंगलेल्या या कार्यक्रमात विविध स्वरूपाचे गायन, वादन, नृत्य आणि अभिनय यांचा अविष्कार उपस्थित श्रोत्यांना अनुभवता आला. प्रत्येक श्रेणीतील सादरीकरण हे विशेष तालीम करून बसविण्यात आल्याचे निदर्शनास येत होते. नृत्यांमध्ये शास्त्रीय संगीतावर आधारित नृत्ये, समूह नृत्य यातही लावणी, कोळी गीतांवर आधारित तसेच नागनागीण नृत्य आणि जुन्या नवीन चित्रपटांमधील गाण्यांवर आधारित एकेरी तसेच समूह नृत्यांचा समावेश होता. टाळ्या आणि शिट्या वाजवून प्रत्येक सादरीकरणाला प्रेक्षकातून दाद मिळत होती. गायन या कला प्रकारातही एकेरी आणि द्वंद्व गीते तसेच समूह गीते सादर करण्यात आली. नाटिका, मिमिक्री तसेच नकला हे प्रकारही प्रेक्षकांची दाद मिळवून गेले. या व्यतिरिक्त विशेष लक्ष वेधून घेण्यात यशस्वी झालेले आणि नवीन संकल्पनांवर आधारलेले पैठणी साड्या परिधान करून सादर करण्यात आलेला फॅशन शो आणि प्रेमाला वय नसते या कल्पनेवर आधारित ४० ते ५० वर्षांवरील जोडप्यांचे पाश्चिमात्य धर्तीवर (पार्टी) समूह नृत्य हे दोन प्रयोग, तसेच 'मेक इन इंडिया' संकल्पनेवर आधारित नाटिका असे हे तीन प्रकार प्रेक्षकांनी उचलून धरले.

या शिवाय विशेष उल्लेखनीय अशा काही पेशकश पुढीलप्रमाणे: आम्ही ठाकर ठाकर, बिलानशी नागीण निघाली, गालावर कळी डोळ्यात धुंदी वगैरे गाण्यांवरील नृत्ये; पुलंनी लिहिलेल्या  पंक्तीवर आधारित एकपात्री प्रवेशिका, बाबासाहेब आंबेडकरांच्या १२५ व्या जयंती निमित्ताने त्याना अभिवादन करण्यासाठी एका पोवाडा, वगैरे वगैरे.

दुपारी दोन वाजता समर्थ रामदास यांच्या श्लोकांनी सुरू झालेल्या या सोहळ्याची सांगता रात्री ११ च्या सुमारास संत ज्ञानेश्वरांच्या पसायदानाने झाली.

## हे सुद्धा पहा 
महाराष्ट्र मंडळ

वर्ग:महाराष्ट्र मंडळे
वर्ग:कतार
टेक्सटबुक रेजाइम्स (पुस्तक)

*टेक्सटबुक रेजाइम्स: अ फेमिनिस्ट क्रिटीक ऑफ नेशन अंड आयडेंटीटी* हे भारतातील शालेय पाठ्यपुस्तकांमध्ये राष्ट्रवाद, ओळख व लिंगभाव यांचे संबंध सांगणारे प्रकाशित अहवाल आहे. भारतीय स्त्रीवादी संघटना निरंतर यांनी तमिळनाडू, गुजरात, पश्चिम बंगाल व उत्तर प्रदेश मधील स्त्री अभ्यास केंद्रांच्या सहाय्याने सदरचा अभ्यास केला. हा आढावा प्रथम २००९ला  व नंतर २०१०ला निरंतर द्वारे प्रकाशित केला गेला. 

## **अभ्यासाचे उद्देश**
या अभ्यासात राष्ट्रीय पातळीवरील नैतिक शास्त्र, समाज शास्त्र व भाषा या विषयांवरील शालेय पाठ्यपुस्तक ज्याद्वारे राष्ट्र व वैयक्तिक/सामूहिक ओळख याबबत विचार घडतात यांचा उलगडा करण्याचा प्रयत्न केला आहे.  तसेच लिंगभाव व सामाजिक कोटीक्रम हे कशे एक दुसऱ्यांना छेदतात हे बघणे या अभ्यासाचा उद्देश्य आहे. ज्या चार राज्यांमध्ये  हा अभ्यास केला गेला, त्याचा आढावा या अहवालाद्वारे प्रकाशित करण्यात आलेला आहे. पित्रुसत्तेची सुरुवात खऱ्या अर्थाने पाठ्यपुस्ताकामधूनच होते आणि शाळांच्या माध्यमातून लिंगभाव घडवला जातो असे ह्या पुस्तकाचे केंद्रीय विधान आहे. 

## **संदर्भ सुची**
वर्ग:स्त्री अभ्यासातील संहिता
वर्ग:स्त्रीवादी साहित्य
वर्ग:शिक्षण
पॉलिटिक्स ऑफ द फीमेल बॉडी (पुस्तक)

*पॉलीटीक्स ऑफ द फिमेल बॉडी: पोस्ट कोलोनियल विमेन रायटर्स ऑफ द थर्ड वर्ल्ड* हे केटू एच. कातरक द्वारा लिखित पुस्तक असून २००६ मध्ये रूटगर्स युनिव्हार्सिटी प्रेस द्वारे प्रकाशित पुस्तक आहे. 
## **मुख्य युक्तिवाद**
या पुस्तकात वसाह्तोत्तर काळातील/ पार्श्वभूमीतील प्राथमिक साहित्यिक लिखाणांचे परीक्षण केलेले आहे. या लिखाणांचे परीक्षण लैंगिकता व स्त्री देह/शरीर याला केंद्रस्थानी ठेवून केलेले आहे. या लिखाणामधून येणाऱ्या वसाहतवाद व प्रतिकाराच्या सामायिक इतिहासाला लेखक अधोरेखित करतात. सुप्रसिद्ध लेखक अनिता देसाई, आम अटा एइडो व मेरले हॉजच्या लिखाणांचाही या पुस्तकात समावेश आहे.
## **योगदान**
अध्यापनक्षेत्र, स्त्रीवाद व साहित्य क्षेत्रात या पुस्तकाला चांगली प्रतिक्रिया मिळालेली आहे.

## **संदर्भ सुची**
वर्ग:स्त्री अभ्यासातील संहिता
वर्ग:स्त्रीवादी साहित्य
वर्ग:लैंगिकता अभ्यास
ईएसपीएन क्रिक‌इन्फो

ईएस्‌पी‌एन क्रिक्‌इन्फो (पूर्वीचे क्रिक्‌इन्फो) हे फक्त क्रिकेटसंबंधी बातम्या देणारे एक संकेतस्थळ आहे. सदर संकेतस्थळावर बातम्या, लेख, क्रिकेट सामन्यांचे थेट वार्तांकन (लाइव्हब्लॉग्स आणि धावफलकासहित) आणि स्टॅट्सगुरू म्हणजेच १८ व्या शतकापासून आतापर्यंतच्या सर्व ऐतिहासिक सामने आणि खेळाडू यांचा डेटाबेस, यांचा भरणा आहे. त्याचे संपादन संबीत बाल करतात.

डॉ. सायमन किंग यांची वर्ल्ड वाईड वेबच्या अगोदरची मूळ संकल्पना असलेले हे संकेतस्थळ २००२ मध्ये विस्डेन ग्रुपने विकत घेतले. विस्डेन ग्रुपच्या नंतर झालेल्या विभागणीचा परिणाम म्हणून सदर संकेतस्थळ ईएस्‌पी‌एनला २००७ मध्ये विकले गेले, जे द वॉल्ट डिझने कंपनी आणि हर्स्ट कॉर्पोरेशन हे संयुक्त मालकीचे आहे.

वर्ग:क्रिकेट
हिंदु सेल्व्स इन अ मॉडर्न वर्ल्ड (पुस्तक)

*हिंदू सेल्व्स इन अ मॉर्डन वर्ल्ड: गुरू फेथ इन द माता अमरीतानंदमयी मिशन* हे माया वारियर द्वारे लिखित व रुतलेज कर्झन साउथ एशियन रीलीजियस सिरीज प्रकाशनाद्वारे २००४ मध्ये प्रकाशित पुस्तक आहे. या पुस्तकात माता अमरीतानंदमयी मिशन (MAM) याच्या अभ्यासाद्वारे लेखिका एका बाजूला हिंदुत्वामधील अलीकडील व नाटयमय रूपात 'अवतार गुरू' या विकासावर भाष्य करते व त्याद्वारे समकालीन विश्वातील घडणाऱ्या घटनांचा परामर्श घेऊ पाहते. 

## **माता अमरितानंदमयी मिशन**
माता अमरितानंदमयी मिशन ही माता अमरितानंदमयी ज्यांना जनमानसात 'अम्मा' या नावाने संबोधले जाते, द्वारे चालवली जाणारी गुरूच्या श्रद्धेवर आधारित संस्था आहे. 'अम्मा' या मुळच्या केरळातील असून खालच्या जातीतील आहेत. आज घडीला त्यांच्याकडे शहरी मध्यम वर्गीय भारतीय मोठ्या प्रमाणात आकर्षिले गेलेले आहेत. तसेच त्यांचे आंतरराष्ट्रीय अनुयायी सुद्धा आहेत.
## **मुख्य युक्तिवाद**
आधुनिकता या पुस्तकातील मुख्य विषय आहे. माया वारियरच्या मते 'अवतार गुरूंचे' उदय हे पर्यायी आधुनिकतेचा एक प्रकार आहे. या पुस्तकात त्या सदरच्या गुरू परंपरेत 'आधुनिकता' व 'आधुनिक स्व' सोबत  कसा संवाद साधला जातो हे उलगडून दाखवतात. 

## **योगदान**
स्टीफेन जेकॉब आपल्या आध्व्यात या पुस्तकाला माता अमरितानंदमयी मिशन  वरील 'आकर्षक अभ्यास' म्हणून संबोधतात.

## **संदर्भ सुची**
वर्ग:स्त्री अभ्यासातील संहिता
वर्ग:स्त्रीवादी साहित्य
प्रदीप कदम

प्रा. प्रदीप कदम (०२/१२/१९७६ - हयात ) हे महाराष्ट्रातील सुप्रसिद्ध वक्ते आहेत. त्यांची छत्रपति शिवाजी महाराज, छत्रपति संभाजीराजे, प्रेरणा युवकांसाठी,भक्ति-शक्ति , आजचा युवक आणि सामाजिक बांधिलकी,समाजप्रबोधन,  विवेकानंद, यशवंतराव चव्हाण, नेताजी सुभाषचंद्र बोस, भगतसिग यांसारख्या अनेक विषयांवर महाराष्ट्रात व महाराष्ट्राबाहेर २०००हून अधिक व्याख्याने दिली आहेत.

ते चिखलीतील ( पिंपरी-चिंचवड) कॉनक्वेस्ट महाविद्यालयाचे प्राचार्य म्हणून कार्यरत आहेत.
आठवणितील विद्यार्थी, वेदांत- श्री ( पुणे) अंकासाठी त्यांनी विशेष लेखन केले आहे . रानवेली या ऑडिओ सीडीसाठी तसेच शब्दगंध साहित्यिक चळवळी साठी त्यांनी काव्यलेखन केले आहे .

=प्रा. प्रदीप कदम यांना मिळालेले पुरस्कार=

* वीरभारती पुरस्कार २०१५( आंतरभारती संस्था,अहमदनगर)
* स्वामी विवेकानंद राज्यस्तरीय संस्काररत्न पुरस्कार
* श्रीसाई संकल्प कार्यगौरव पुरस्कार ( साई फाऊंडेशन मावळ)

*  राजा छञपती साहित्य आभियान पुणे संस्थेचा कार्यगौरव 
यांसारख्या अनेक पुरस्काराने सन्मानित.

=प्रा. प्रदीप कदम यांचे इतर उल्लेखनीय कार्य=

* संतवीर ( मासिक)- संपादकिय सदस्य

=बाह्य दुवे=

* प्रा. प्रदीप कदम facebook page (मराठी मजकूर)

वर्ग:चित्र हवे
चक्रपूजा

**चक्रपूजा** ही यंत्र अथवा  तंत्र प्रकारातील विविध पद्धतीने केली जाणारी एक भारतीय उपासना अथवा पूजा परंपरा आहे. शैव, शाक्त, बौद्ध आणि जैन धर्मीयात विविध प्रकारच्या चक्रपूजा केल्या जातात.

चक्र हे देवतांच्या हातातील एक आयुध आहे. पुढे स्वतंत्र दैवत म्हणून त्याचे पूजन सुरू झाले.शाक्त पंथाच्या उपासकांकडून बौद्ध उपासकांनी ही पूजा उचलली असावी. 

फक्त शाक्तांच्या पूजेपेक्षा याचे स्वरूप बदललेले दिसते. महाराष्ट्रात धुळे, जळगाव, नाशिक या भागात कुलधर्म म्हणून आजही ही पूजा प्रचलित आहे.  

## पूजेचे स्वरूप 
या पूजेत तांदूळाचे एक चक्र बनवितात. त्याला नवार्ण यंत्र असेही म्हणतात.गणपती,कंटक,नवदुर्गा आणि मारुती असे देव या चक्राभोवती स्थापन करतात.त्याच्या भोवती १० किंवा ११ दिवे लावतात.त्याची पूजा करतात. पुरी, सांजोरी, खीर, केले, लिंबू अशा पदार्थांचा नैवेद्य दाखवितात.या दिवशी घरातील यजमान व पत्नीने उपवास करावा असा संकेत आहे. त्या दिवशीच्या स्वयंपाकाचे उष्टे एका खड्यात टाकतात त्याला ‘समुद्र’ असे म्हणतात.त्या दिवशी घराची खिडक्या ,दारे बंद ठेवतात. सार्वजन एकत्र भोजन करतात. पुरुष आपल्या शेंडीने आणि स्त्रिया आपल्या वेणीने त्या चक्रावरील तांदूळ गोळा करतात . नंतर ते एका भांड्यात ठेवतात. नंतर महादेवाची पूजा करतात. 

घरातील लोकांमधील कलह मिटावेत यासाठी हे पूजन केले जाते. 

## नवरात्रीतील चक्रपूजा
नवरात्रीस विविध देवी मंदीरातून आणि भक्तांच्या घरी चक्रपूजेचे आयोजन आणि उपासना केली जाते. नाशिक जिल्ह्यातील सप्तशृंगगड (ता. कळवण) पारसोंड येथील श्रीरामवरदायिनी मंदिर येथे श्रीपितांबरी चक्रपूजा
### यंत्रपूजा पद्धती
वेगवेगळ्या समुदायात वेगवेगळ्या पद्धतीने यंत्रपूजा पार पाडल्या जातात, उत्तर महाराष्ट्रातील अहीर सुवर्णकार समाजात आसरा देवी आणि म्हसोबाच्या उपासनेसाठी चक्रपूजा केली जाते. बारी समाजात चक्रपूजा रूढ आहे. ते "रातच्या आई'ची, म्हणजे धरित्रीची पूजा मांडतात.

## संदर्भ
वर्ग:संदर्भांचे इंग्रजी-मराठी भाषांतर हवे
टूवर्डस अ नॉन ब्राह्मिन मिलेनियम (पुस्तक)

*टूवर्डस अ नॉन ब्राह्मीन मिलेनियम: फ्रॉम अयोथी थास टू पेरियार* हे पुस्तक स्त्रीवादी इतिहासतज्ञ वि. गीता व तमिळनाडूतील लेखक एस.वि. राजादुराई यांच्या द्वारे लिहिलेले पुस्तक आहे. हे पुस्तक १९९८ मध्ये साम्या द्वारे प्रकाशित झाले. येथे तमिळनाडूतील अब्राम्हणी द्राविडी चळवळीचे सखोल अभ्यास मांडलेले आहे. 

## **महत्त्वाचे मुद्दे**
या पुस्तकात एकत्रितपणे २०शीच्या पूर्वार्धात व ३०शी या कालखंडातील केरळातील अब्राह्मणी इतिहासाचा आराखडा मांडलेला दिसतो ज्यामध्ये त्याच्या सुरुवातीपासून ते पेरियारच्या स्वाभिमान विवाहपर्यंतच्या इतिहासाचा अधोरेखित केलेला आहे. डाव्यांच्या ऐतिहासिक व प्रसिद्ध अशी कथानक व चिकित्सक लिखाणाचा येथे आधार घेतलेला दिसतो. हे पुस्तक केवळ इंग्रजीतील महत्त्वाचे ऐतिहासिक साधनच नसून, ते ओळख या विषयाला उलगडणारे तसेच अब्राम्हणवाद व भावनिक रचनेच्या उत्क्रांतीचे प्रतिनिधित्व पण करते.

## **संदर्भ सुची**
वर्ग:स्त्री अभ्यासातील संहिता
वर्ग:स्त्रीवादी साहित्य
तिरुवनंतपुरम आंतरराष्ट्रीय विमानतळ

**तिरुवनंतपुरम आंतरराष्ट्रीय विमानतळ**  हे भारताच्या केरळ राज्यातील तिरुवनंतपुरम येथे असलेला विमानतळ आहे. येथून भारतातील सगळी प्रमुख शहरे आणि कुवैत, दुबई, क्वालालंपूर, सिंगापूर, रियाध, दम्मम, शारजाह आणि मध्यपूर्वेतील अनेक शहरांना विमानसेवा उपलब्ध आहे.

शहराच्या पश्चिमेस साधारण ४ किमी आणि कोवालम पुळणीपासून १६ किमी अंतरावर असलेला हा विमानतळ केरळमधील सगळ्यात पहिला विमानतळ आहे. १९७० च्या दशकाच्या उत्तरार्धात आणि १९८० च्या दशकाच्या सुरुवातीस एर इंडियाने मध्य पूर्वमधील दुबई, अबू धाबी, मस्कत, दोहा, कुवेत शहर, रियाध, बहरैन आणि दहरान या शहरांना आंतरराष्ट्रीय विमान सेवा सुरू केली. त्यानंतर लवकरच एर लंका (आताची श्रीलंकन एरलाइन्स) आणि एर माले यांनी देखील येथून विमानसेवा सुरू केली. १ जानेवारी १९९१ रोजी या विमानतळाला आंतरराष्ट्रीय दर्जा दिला गेला.

## विमानसेवा आणि गंतव्यस्थाने 

वि
वर्ग:केरळमधील विमानतळ
वर्ग:तिरुवनंतपुरम जिल्हा
अप्रोप्रिएटली इंडियन (पुस्तक)

*अप्रोप्रिएटली इंडियन : जेंडर अँड कल्चर इन अ न्यू ट्रान्सनॅशनल क्लास* हे पुस्तक लेखिका स्मिता राधाकृष्णन यांनी लिहिले असून ओरियंट ब्लॅकस्वानने २०११मध्ये प्रकाशित केले आहे. स्मिता राधाकृष्णन या वेलस्ली कॉलेजात प्राध्यापक आहेत.

## **महत्त्वाचा युक्तिवाद**
माहिती व तंत्रज्ञान (IT) या  क्षेत्रात काम करणाऱ्या १३० लोकांच्या मुलाखतींच्या आधारे सदरचे पुस्तक लिहिले आहे. लेखिकेच्या मते हे नवीन आंतरदेशीय (transnational) भारतीय व्यावसायिक वर्ग सातत्याने भारतातील काही निवडक पद्धतीनं उचलतो व बदलू शकणारे भारतीय सांस्कृतिक नियम (जे पाश्चात्य बहुसांस्कृतिक जीवनाला पण साजेसे आहेत) म्हणून स्वीकारतो. लेखक याला 'सांस्कृतिकरीत्या सुप्रवाही' (कल्चरल स्ट्रीमलायनिंग :  संस्कृतीला किमान विरोध करतात त्याला आकार देणे) असे संबोधतात. माहिती व तंत्रज्ञान (आय.टी.) व्यावसायिक जेव्हा 'पार्श्वभूमीचा' उल्लेख करतात तेव्हा त्याचे काय अर्थ आहेत हे उलगडण्याचा प्रयत्‍न लेखिका पुस्तकातील ६ प्रकरणांमधून करतात. विविध संभाषणे व स्थानांच्या माध्यमातून व्यक्त होणारे नवीन 'भारतीयत्व' हा त्या शोधण्याचा प्रयत्‍न येथे करतात.

## **सारांश**
पुस्तकातील पहिल्या प्रकरणात भारतीय आय.टी. व्यावसायिकांना असलेले बहुस्तरीय प्रतीकात्मक व भौतिक सत्ता व विशेषाधीकारांचे परीक्षण केलेले आहे. या बहुराष्ट्रीय (transnational) वर्गाला मिळणाऱ्या या विशेषाधीकारांची पाळे-मुळे राष्ट्रीय/आंतरिक उतरंड, जागतिक भांडवल व भारतीय वर्ग रचनेत असल्याचे ते मांडतात.

भारताचे जगाशी होणाऱ्या मैत्री/ मिलापाबाबतीतील चर्चाविश्व शोधण्यासाठी लेखिका दुसऱ्या प्रकरणात कामाच्या ठिकाणाकडे लक्ष केंद्रित करतात. कामाच्या ठिकाणी आय.टी. व्यावसायिक या विविध चर्चाविश्वांना कशा पद्धतीने अधिनियमित करतात हे लेखिकेच्या मुलाखतीद्वारे दिसून येते.

तिसऱ्या प्रकरणात भारतीय आय.टी. क्षेत्र व ढोबळ मानाने जगातील ज्ञानाच्या अर्थकारणात एक यशस्वी भारतीय आय.टी. व्यावसायिक असण्याचे काय अर्थ आहेत याचे परीक्षण केलेले आहे. व्यावसायिक भारतीय मध्यम वर्गाने 'गुणवत्तेचे' तत्त्वज्ञान आत्मसात केलेले दिसते. त्यांच्या चिंता या सामाजिक नसून व्यक्तिगत व तातडीच्या आहेत. व्यक्तिवादाचे त्यांनी लावलेले अर्थ हे कशा पद्धतीने त्यांच्या वैयक्तिक इतिहास व मार्गक्रमणामुळे आहेत यावरील परावर्तन (?) ते नोकरी सोडल्यावरच करू शकतात.

पुस्तकातील ४थ्या प्रकरणात लेखिका वैयक्तिक कथनांकडे बघतात व आय.टी. क्षेत्रात स्वची निर्मिती कशी होते याचा वेध घेतात.

५व्या प्रकरणात लेखिका एक चांगल्या भारतीय कुटुंबाची निर्मिती व त्यात समाविष्ट लिंगभावाचे संतुलन यांचे परीक्षण करतात. त्या दाखवून देतात की जी 'सांस्कृतिकरित्या सुप्रवाही' करण्याची प्रक्रिया कामाच्या ठिकाणी सुरू होते त्याची परम अनुभूती खाजगी क्षेत्रात मिळते.

पुस्तकातील ६वे प्रकरण खाजगी जगाकडे बघते. भारताला एकसंध ठेवणारे हिंदुत्व विचार हे संबधित चर्चाविश्वात आपले मार्ग कसे शोधतात हे त्या दाखवून देतात. दक्षिण आफ़्रिकेतिल भारतीयांच्या कहाण्यांच्या आधारे लेखिका भारतीय नवीन बहुराष्ट्रीय वर्गाला जोडण्यात धर्माची मोलाची भूमिका सोदाहरण स्पष्ट करतात.

## **संदर्भ सूची**
वर्ग:स्त्री अभ्यासातील संहिता
वर्ग:स्त्रीवादी साहित्य
सिंहलीझ क्रीडा क्लब क्रिकेट मैदान

**सिंहलीज क्रिकेट ग्राउंड** श्रीलंकेच्या कोलंबो शहरातील क्रिकेटचे मैदान आहे.

वर्ग:श्रीलंकेतील क्रिकेट मैदाने
वर्ग:कोलंबो
थेरेमिन

thumb|right|एक इथरवेव्ह-थेरेमिन : डावा ॲंटेना आवाजाची पातळी नियंत्रित करतो, तर उजवा ॲंटेना स्वर नियंत्रित करतो.

**थेरेमिन** एक इलेक्ट्रॉनिक वाद्य यंत्र आहे ज्याला बिना स्पर्श करता वाजवता येऊ शकते. रशियन आविष्कारक लेओन थेरेमिन (Термéн) यांनी या यंत्राची निर्मिती केली आणि १९२८ मध्ये या यंत्राचे पेटंट घेतले. त्यांच्या पाश्चिमात्य नावावरून या यंत्राला थेरेमिन हे नाव देण्यात आले.

या यंत्राच्या विद्युत मंडलामध्ये निर्वात नलिका, संवाहक तारेचे वेटोळे व विद्युत धारित्र (विद्युत भार साठवून ठेवणारा घटक) या घटकांपासून विद्युत् कंपने निर्माण होतात. याच्या नियंत्रण प्रणालीमध्ये दोन धातूचे ॲंटेना असतात जे थेरेमिन वादकाच्या हातांच्या तुलनात्मक स्थितीचा आणि हालचालींचा अंदाज घेतात. वादकाने आपला हात विद्युत् मंडलातील एका ॲंटेनापासून दूर वा जवळ नेल्यास विद्युत् धारित्राचे मूल्य व त्या प्रमाणात वारंवारता बदलते आणि दुसऱ्या ॲंटेनाच्या जवळील हाताच्या हालचालीतून आवाजाची पातळी नियंत्रित होते. वाद्यवृंदात सूत्रसंचालक हातवाऱ्यांच्या संकेतांनी वेगवेगळ्या वादकांकडून जशी संगीताकृती घडवून घेतो जणू तसेच थेरेमिन वाद्यवादक हात हालवून स्वर निर्माण करतो. ह्या वाद्यातील विद्युत् कंपने उच्च व म्हणून श्रवणातीत असतात. श्राव्य-ध्वनिनिर्मितीसाठी एक स्थिर व दुसरे बदलणारी कंप्रता असलेले अशी दोन विद्युत मंडले योजून त्यांच्यापासून निर्माण होणारी कंपने एकत्र मिसळून दोन कंप्रतांच्या वजाबाकी एवढी कंप्रता निर्माण करतात. ही कंप्रता श्रवण मर्यादेत येते. ही विद्युत कंपने ध्वनिक्षेपकाच्या योगे स्वररूपात प्रकट होतात.

## संदर्भ 
वर्ग:वाद्ये
वर्ग:विद्युतचुंबकशास्त्र
ऊ

'''''' हा मराठी भाषेतील एक वर्ण आहे.  हा 'दीर्घ स्वर' आहे.

## हे सुद्धा पहा
* मराठी भाषा
* मराठी भाषेतील वर्णमाला
* मराठी मुळाक्षरे
* मराठी व्याकरण विषयक लेख

वर्ग:मराठी भाषेतील वर्ण
वर्ग:स्वर
सेंट लुईस लँबर्ट आंतरराष्ट्रीय विमानतळ

**लँबर्ट सेंट लुइस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ**  हा अमेरिकेच्या सेंट लुइस शहरातील आंतरराष्ट्रीय विमानतळ आहे. शहराच्या वायव्येस १६ किमी (१० मैल) अंतरावर असलेला हा विमानतळ लँबर्ट फील्ड या नावानेही ओळखला जातो. येथून रोज साधारण २५५ विमाने जगभरातील ९० शहरांना जातात. २०१५मध्ये येथून अंदाजे १ कोटी २७ लाख प्रवाशांनी ये-जा केली होती.

हा विमानतळ एर चॉइस वन आणि केप एर या विमानकंपन्याचे मुख्य ठाणे असून साउथवेस्ट एरलाइन्सचा येथे मोठा तळ आहे. येथे पूर्वी टीडब्ल्यूए आणि नंतर अमेरिकन एरलाइन्सचे मोठे तळ होते.

## संदर्भ 
वर्ग:सेंट लुईस
वर्ग:अमेरिकेतील आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट स्टेडियम

**डॉ. वाय.एस. राजशेखर रेड्डी एसीए-व्हिडीसीए क्रिकेट मैदान** तथा **आंध्र प्रदेश क्रिकेट असोसिएशन-विशाखापट्टणम् जिल्हा क्रिकेट असोसिएशन क्रिकेट मैदान** हे भारतातील विशाखापट्टणम् येथे असलेले बहुपयोगी मैदान आहे. एसीए-व्हिडीसीए मैदान विशाखापट्टणमच्याबाहेर टेकड्यांच्या मध्ये वसलेले आहे. आजवर या मैदानावर आपीएलच्या सामन्यांशीवाय ५ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने आणि एक आंतरराष्ट्रीय टी२० सामना झाला आहे. मैदानाचे दुमजली स्टॅंड्सची मांडणी अशा प्रकारे करण्यात आली आहे की कुठेही बसून सामना पाहण्यात कोणत्याही प्रकारचा अडथळा येणार नाही

## खेळवले गेलेले आंतरराष्ट्रीय सामने
### कसोटी
आज पर्यंत या मैदानावर एकही कसोटी सामना खेळवला गेला नाही, परंतु कसोटी सामने खेळवण्याची परवानगी मैदानाकडे आहे. २०१६ साली होणारा भारत वि. इंग्लंडचा कसोटी सामने येथे खेळवला जाणार आहे.

### एकदिवसीय
खेळविण्यात आलेले सामने खालीलप्रमाणे

### टी२०
## संदर्भ
## बाह्य दुवे
* Cricinfo Website - Ground Page
* Cricket Archive Website - Ground Page

वर्ग:भारतातील क्रिकेट मैदाने
वर्ग:विशाखापट्टणम
वल्लभभाई पटेल स्टेडियम, वरळी (मुंबई)

इवलेसे|वल्लभभाई पटेल स्टेडियम, वरळी
**सरदार वल्लभभाई पटेल स्टेडियम** हे मुंबईच्या वरळी भागातील एक मैदान आहे. इ.स. १९५७ साली बांधलेल्या या स्टेडियममध्ये ५,००० प्रेक्षक बसू शकतात. हे स्टेडियम २००५ साली वातानुकूलित झाल्याने इनडोअर झाले. 

नॅशमल स्पोर्ट्‌स क्लब ऑफ इंडिया ही संस्था या स्टेडियमची देखभाल करते. या मैदानात टेनिस, टेबल टेनिस, बॅडमिंटन, बिलियर्ड्‌ज, कॅरम आणि कुस्त्यांचे सामने होतात. इंडियन बॅडमिंटन लीग, मुंबई मराठा या संघांचे आणि यू-मुंबा कबड्डी संघाचे हे घर-मैदान आहे. 

दारासिंग, किंगकाँग, रंधावा, गामा-गुंगा आणि अनेक देशी परदेशी मल्लांच्या कुस्त्या या मैदानावर झाल्या आहेत.. 

वर्ग:मुंबई