open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
भारतातील सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या चित्रपटांची यादी

भारतीय रुपयांमध्ये एकूण कमाईसह, **भारतातील सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या चित्रपटांची यादी** खालीलप्रमाणे आहे. हे आकडेवारीचे अधिकृत ट्रॅकिंग नाही, कारण डेटा प्रकाशित करणाऱ्या विश्वसनीय स्त्रोतांवर त्यांचे अंदाज वाढवण्यासाठी वारंवार दबाव आणला जातो.  २१ व्या शतकात बॉक्स ऑफिस कलेक्शनमध्ये सातत्याने वाढ होत आहे, ज्याची मुख्य कारणे तिकिटांच्या किमतीत वाढ आणि चित्रपटगृहांची संख्या आणि चित्रपटाच्या प्रिंट्समध्ये वाढ आहे.  देशांतर्गत बॉक्स ऑफिसवर सर्वाधिक कमाई करणारे बहुतेक चित्रपट हे भारतीय चित्रपट आहेत, विशेषतः बॉलीवूड, हिंदी भाषेतील चित्रपट उद्योग, त्यानंतर तेलुगू (टॉलीवूड) आणि तमिळ (कॉलीवूड). जगभरात सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या भारतीय चित्रपटांच्या यादीसाठी, सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या भारतीय चित्रपटांची *यादी* पहा.

## आढावा 
भारतातील सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट म्हणजे *बाहुबली 2: द कन्क्लूजन* (२०१७), एकूण देशांतर्गत  (US$ २१८ दशलक्ष).  या चित्रपटाने अनेक देशांतर्गत विक्रम मोडले,  त्याच्या सुरुवातीच्या वीकेंडमध्ये  ४१५ कोटींची कमाई केली.  *दंगल* (२०१६), जो जगभरात सर्वाधिक कमाई करणारा भारतीय चित्रपट आहे,   देशांतर्गत कमाईसह, पूर्वीचा सर्वाधिक कमाई करणारा देशांतर्गत चित्रपट होता. 

चलनवाढीसाठी समायोजित केल्यावर, भारतातील सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट *मुघल-ए-आझम* (१९६०) आहे, ज्याचे समायोजित घरगुती ढोबळ अंदाजे  २,००० च्या समतुल्य आहे.  त्यानंतर *मदर इंडिया* (1957), *शोले* (१९७५),  *बाहुबली 2: द कन्क्लूजन* आणि त्यानंतर *हम आपके है कौन. .!* (1994),  *मदर इंडिया*, *मुघल-ए-आझम*, आणि *शोले* हे 100 दशलक्ष (10 कोटी) तिकिटांची विक्री झाल्याचा अंदाज आहे. 

रतीय बाजारपेठेवर देशांतर्गत भारतीय चित्रपटांचे वर्चस्व आहे, ज्याने २०१५ मध्ये देशाच्या बॉक्स ऑफिस कमाईच्या ८५% कमाई केली; युनायटेड स्टेट्स नंतर मोठ्या चित्रपट बाजारासाठी हा सर्वोच्च आहे, जेथे देशांतर्गत हॉलीवूड चित्रपट त्याच्या बॉक्स ऑफिस कमाईच्या ८८.८% प्रतिनिधित्व करतात.  भारतीय चित्रपट देशांतर्गत भारतीय बॉक्स ऑफिसवर अव्वल स्थानावर असताना, हॉलीवूड चित्रपटांची बाजारपेठ हळूहळू वाढत आहे;  परदेशी चित्रपटांचा बाजार हिस्सा २०१४ मधील ८% वरून २०१५ मध्ये १५% पर्यंत वाढला,  हॉलिवूड चित्रपटांनी २०१६ मध्ये भारतीय बाजारपेठेतील १०% प्रतिनिधित्व केले  आणि २०१७ मध्ये १३%.  भारतातील काही सुरुवातीच्या परदेशी ब्लॉकबस्टर्समध्ये ग्रेगरी पेक आणि ओमर शरीफ अभिनीत  *गोल्ड* (1969) आणि ब्रूस लीचे हाँगकाँगचे मार्शल आर्ट चित्रपट *एन्टर द ड्रॅगन* (1975 मध्ये) आणि *वे ऑफ द ड्रॅगन* (1979 मध्ये) यांचा समावेश होता. .  नेट व्यवसायाच्या बाबतीत, हॉलिवूडची निर्मिती *Avengers: Endgame* (2019), हा भारतातील सर्वाधिक कमाई करणारा परदेशी चित्रपट आहे,  च्या कलेक्शनसह भारतातील चौथा सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट आहे आणि 6वा सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट आहे. एकूण  संकलनासह

## देशांतर्गत एकूण आकडे 
### नाममात्र स्थूल 
वर्ग:भारतीय चित्रपट
वर्ग:Webarchive template wayback links
वर्ग:Pages with unreviewed translations
विजय कुमार सारस्वत

**विजय कुमार सारस्वत** हे एक भारतीय शास्त्रज्ञ आहेत ज्यांनी पूर्वी संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्थाचे महासंचालक आणि भारतीय संरक्षण मंत्र्यांचे मुख्य वैज्ञानिक सल्लागार म्हणून काम केले आहे.  ते ३१ मे २०१३ रोजी निवृत्त झाले  आणि सध्या नीती आयोगाचे सदस्य आहेत. भारताचे नियोजन आयोग  आणि जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठाचे कुलपती डॉ. 

सारस्वत हे पृथ्वी क्षेपणास्त्राचा विकास आणि भारतीय सशस्त्र दलात त्याचा समावेश करणारे प्रमुख शास्त्रज्ञ आहेत. ते भारत सरकारकडून पद्मश्री आणि पद्मभूषण पुरस्कार प्राप्तकर्ते आहेत.

## प्रारंभिक जीवन 
२५ मे १९४९ रोजी ग्वाल्हेरमधील दानाओली परिसरात जन्मलेल्या सारस्वत यांनी माधव इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी अँड सायन्स ग्वाल्हेरमधून अभियांत्रिकीची पदवी पूर्ण केली, एमपी त्यांनी इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्स (IISc) मधून अभियांत्रिकीची पदव्युत्तर पदवी मिळवली आणि त्यानंतर प्रोपल्शन इंजिनिअरिंगमध्ये डॉक्टरेट मिळवली. उस्मानिया विद्यापीठ . 

## सन्मान 
सारस्वत नॅशनल अॅकॅडमी ऑफ इंजिनीअरिंग, एरोनॉटिकल सोसायटी ऑफ इंडिया, अॅस्ट्रोनॉटिकल सोसायटी ऑफ इंडिया आणि इन्स्टिट्यूट ऑफ इंजिनिअर्सचे फेलो आहेत. ते समीरच्या गव्हर्निंग कौन्सिलचे सदस्य आहेत आणि AICTEच्या संशोधन मंडळाचे सदस्य आहेत, CSIR लॅब्स आणि उस्मानिया विद्यापीठाच्या अभ्यास मंडळाचे सदस्य आहेत. ते अध्यक्ष आहेत, दहन संस्था (भारतीय विभाग), आणि एरोनॉटिकल सोसायटी ऑफ इंडिया (हैदराबाद शाखा). डॉ. सारस्वत हे क्षेपणास्त्र तंत्रज्ञान नियंत्रण प्रणालीमुळे नाकारले गेलेल्या गंभीर क्षेपणास्त्र तंत्रज्ञानाच्या विकासात आघाडीवर आहेत, ज्यामुळे भारत क्षेपणास्त्र तंत्रज्ञानामध्ये स्वावलंबी झाला. त्यांनी राष्ट्रीय महत्त्वाच्या विविध समित्यांचे नेतृत्व केले आहे.

सारस्वत यांना DRDO सायंटिस्ट ऑफ द इयर पुरस्कार - 1987, राष्ट्रीय वैमानिक पुरस्कार - १९९३, DRDO तंत्रज्ञान हस्तांतरण पुरस्कार - 1996 आणि कार्यप्रदर्शन उत्कृष्टता पुरस्कार - १९९९ प्राप्त झाला आहे. राष्ट्रासाठी त्यांच्या अतुलनीय योगदानाबद्दल, त्यांना १९९८ मध्ये पद्मश्री आणि 2013 मध्ये पद्मभूषण पुरस्काराने सन्मानित  आले आहे.  जानेवारी २०१० आणि डिसेंबर २०१२ मध्ये त्यांना अनुक्रमे सरदार वल्लभभाई नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी, सूरत, SRM इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्स अँड टेक्नॉलॉजी चेन्नई आणि जवाहरलाल नेहरू टेक्नॉलॉजिकल युनिव्हर्सिटी, हैदराबाद यांच्याकडून मानद डॉक्टरेट प्रदान करण्यात आली. त्यांना २०११ मध्ये आर्यभट्ट पुरस्कार मिळाला 

## मुद्दे आणि विवाद 
अंतर्गत लेखापरीक्षण अहवाल आणि व्हीके सारस्वत यांच्या अनेक निर्णयांवर कॅगने लाल झेंडे लावल्यानंतर , संरक्षण मंत्रालयाने  त्यांच्या आर्थिक अधिकारांवर कठोर निर्बंध लादण्याचा निर्णय घेतला.  २०१३ मध्ये भारत सरकारने DRDOचे प्रमुख म्हणून त्यांची मुदतवाढ नाकारली. 
वर्ग:इ.स. १९४९ मधील जन्म
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:Pages with unreviewed translations
सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या भारतीय चित्रपटांची यादी

प्रतिष्ठित स्त्रोतांद्वारे नोंदवलेल्या पुराणमतवादी जागतिक बॉक्स ऑफिस अंदाजांवर आधारित विविध भाषांमधील चित्रपटांचा समावेश असलेल्या सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या भारतीय चित्रपटांची ही क्रमवारी आहे. भारतामध्ये देशांतर्गत बॉक्स ऑफिस आकड्यांचा कोणताही अधिकृत मागोवा नाही आणि डेटा प्रकाशित करणाऱ्या भारतीय साइट्सवर त्यांचे देशांतर्गत बॉक्स ऑफिस अंदाज वाढवण्यासाठी वारंवार दबाव आणला जातो. 

२० व्या शतकाच्या सुरुवातीपासून जगभरातील बाजारपेठांमध्ये भारतीय चित्रपट प्रदर्शित केले जात आहेत.  २००३ पर्यंत, ९० पेक्षा जास्त देशांमध्ये बाजारपेठा आहेत जिथे भारतातील चित्रपट प्रदर्शित केले जातात.  २१ व्या शतकाच्या पहिल्या दशकात, तिकीट दरात सातत्याने वाढ झाली, चित्रपटगृहांच्या संख्येत तिप्पट वाढ झाली आणि प्रदर्शित होणाऱ्या चित्रपटाच्या प्रिंट्समध्ये वाढ झाली, ज्यामुळे बॉक्स ऑफिसमध्ये मोठी वाढ झाली. संग्रह 

सर्वाधिक कमाई करणारे भारतीय चित्रपट हे बॉलीवूड ( हिंदी ) चित्रपट आहेत. 2014 पर्यंत, भारतातील निव्वळ बॉक्स ऑफिस कमाईच्या ४३% बॉलिवुडचे प्रतिनिधित्व करते, तर तेलुगु आणि तमिळ सिनेमा ३६% आणि इतर प्रादेशिक उद्योग २१% प्रतिनिधित्व करतात.  देशांतर्गत एकूण आकड्यांसाठी भारतातील सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या चित्रपटांची यादी आणि परदेशातील एकूण आकड्यांसाठी परदेशी बाजारपेठांमध्ये सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या भारतीय चित्रपटांची यादी पहा .

## जागतिक एकूण आकडेवारी 
खालील यादीत भारतातील सर्वोच्च २५ सर्वाधिक कमाई करणारे चित्रपट दाखवले आहेत, ज्यात सर्व भारतीय भाषांमधील चित्रपटांचा समावेश आहे. महागाईसाठी आकडे जुळवले जात नाहीत.

खालील चित्रपटांची यादी भारतीय रुपयानुसार क्रमवारी लावली आहे. यूएस डॉलरमध्ये चलन रूपांतरण देखील संदर्भ बिंदू म्हणून दिले जाते, परंतु ते सुसंगत असू शकत नाहीत, कारण डॉलर-रुपया विनिमय दर कालांतराने बदलत गेले,  २००९ मध्ये ४८ रुपये प्रति डॉलर पासून  २०१७ मध्ये ६५ रुपये प्रति डॉलर. 

## संदर्भ
वर्ग:भारतीय चित्रपट
प्रकाशन

प्रकाशन ही निर्मितीची प्रक्रिया आहे ज्याद्वारे साहित्य किंवा माहिती लोकांसमोर सादर केली जाते. कधी कधी लेखक स्वतः पुस्तकाचा प्रकाशकही असतो. प्रकाशनचा शाब्दिक अर्थ 'प्रकाशात आणणे' असा आहे. हे संस्कृत मूळ "प्रकाश" पासून आले आहे, ज्याचा अर्थ पसरवणे, विकसित करणे. त्याच 'प्रकाशित' वरून, ज्याचा शब्दशः अर्थ पसरवणे किंवा विकसित करणे. 

## इतिहास 
नवव्या शतकाच्या पूर्वार्धात चीनमध्ये लाकडी ठोकळ्यांपासून छपाईचा शोध लागला. प्रकारानुसार छपाई देखील शतकाच्या मध्यात सुरू झाली. युरोपमध्ये, १५ व्या शतकाच्या मध्यात टाइप प्रिंटिंगला सुरुवात झाली.

वर्ग:साहित्य
माचणूरचा किल्ला

**माचणूरचा किल्ला** महाराष्ट्राच्या सोलापूर जिल्ह्यातील ब्रह्मपुरी गावाजवळील किल्ला आहे.

सन 1695 ते 1699 या या काळात मुघल बादशहा औरंगजेब याचे वास्तव्य सोलापूर जिल्ह्यातील मंगळवेढा तालुक्यातील ब्रह्मपुरी याठिकाणी होते. बादशहाची ब्रह्मपुरीची छावणी मोगल साम्राज्याची राजधानी होती. मुघल साम्राज्याचे प्रशासन त्यावेळी औरंगजेबाने बांधलेल्या या किल्ल्यातून होत असे. येथील किल्ल्याला मातीची तटबंदी आणि दोन विहिरी बांधण्याची आज्ञा औरंगजेबाने दिली होती.
  बादशहा औरंगजेबाबरोबर त्याचे कुटुंबीय, नातेवाईक ,तीन शाहजादे ,त्यांची मुले मुलगी जिनतुन्निसा बेगम या किल्ल्यामध्ये राहत होते.
 सोलापूर जिल्ह्याचा इतिहास, मराठा कालखंड ,गोपाळ देशमुख ,रेवू प्रकाशन ,पंढरपूर,2009 

वर्ग:महाराष्ट्रातील किल्ले
वर्ग:सोलापूर जिल्हा
दक्षिण दिल्ली जिल्हा

**दक्षिण दिल्ली जिल्हा** (South delhi district) हा भारताच्या दिल्ली राज्याचा जिल्हा आहे. साकेत येथे ह्या जिल्ह्याचे प्रशासकीय मुख्यालय आहे.

प्रशासकीयदृष्ट्या, जिल्हा साकेत, हौज खास आणि मेहरौली या तीन उपविभागांमध्ये विभागला गेला आहे.  पूर्वेला यमुना नदी, उत्तरेला नवी दिल्लीचे जिल्हे, आग्नेयेला हरियाणा राज्याचा फरिदाबाद जिल्हा, नैऋत्येस हरियाणाचा गुडगाव जिल्हा आणि पश्चिमेस दक्षिण पश्चिम दिल्ली यांनी वेढलेले आहे.

दक्षिण दिल्लीची लोकसंख्या 2,731,929 आहे (2011च्या जनगणनेनुसार), आणि क्षेत्रफळ  आहे, लोकसंख्येची घनता प्रति 9,034 व्यक्ती&nbsp;किमी² (23,397 व्यक्ती प्रति&nbsp;mi²). 

हौज खासच्या दक्षिण दिल्लीच्या शेजारी ट्रेंडी दुकाने आणि निवासस्थानांची वाढ होत आहे.  हे आता देशांतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय पर्यटक आणि बॅकपॅकर्सचे केंद्र बनत आहे. या भागात ऐतिहासिक वास्तू देखील आहेत आणि दिल्ली मेट्रोमध्ये सहज प्रवेश आहे, ज्यामुळे भारतातील अनेक अभ्यागतांसाठी आणि इतर भारतीय राज्यांतील घरगुती मध्यमवर्गीय अभ्यागतांसाठी ते एक पसंतीचे स्थान बनले आहे. असंख्य हिप वसतिगृहे आणि कॅफेसह हा परिसर तरुण पर्यटकांना आकर्षित करतो.   

नकाशावर दर्शविलेले विभाजन केवळ प्रशासकीय महत्त्व धारण करते, सामान्य नागरिकासाठी, सामान्यपणे बोलायचे तर दिल्ली अस्पष्टपणे रिंग सारखी आहे, उत्तर, पश्चिम, दक्षिण, पूर्व आणि मध्य असे पाच प्रदेश आहेत. दैनंदिन जीवनात दक्षिण दिल्ली या शब्दाचा वापर नवी दिल्ली जिल्ह्यातील दिल्लीच्या IGI विमानतळापासून दक्षिण पूर्वेतील यमुना नदीपर्यंत विस्तारला आहे, हा प्रदेश प्रशासकीय दक्षिण पश्चिम दिल्ली जिल्ह्यात पसरलेला आहे. 

## इतिहास 
दक्षिण दिल्ली हे दिल्ली शहरातील एक विस्तीर्ण क्षेत्र आहे आणि त्यात अनेक महत्त्वपूर्ण स्थाने आहेत. दिल्लीच्या अकरा 'ऐतिहासिक शहरां'पैकी तीन, उदा. किला राय पिथोरा (पहिला), मेहरौली (दुसरा) आणि सिरी ( हौज खाससह ) (तृतीय) दक्षिण दिल्ली जिल्ह्यात येतात. 

जहज महल, जफर महल, हौज खास कॉम्प्लेक्स, विजय मंडळ, कुतुबमिनार, मेहरौली पुरातत्त्व उद्यान आणि सफदरजंगच्या थडग्यात दक्षिण दिल्लीतील काही निसर्गरम्य वारसा स्थळांचा समावेश आहे.

## भूगोल 
2009 पर्यंत प्रशासकीय जिल्ह्यात 20% हिरवे कव्हर होते. येथे अनेक प्रशस्त हिरवी उद्याने, वन्यजीव अभयारण्य, जैवविविधता उद्याने आणि हरित पट्टे आहेत. अरावलीच्या पायथ्याशी दिल्लीच्या दक्षिण सीमेजवळ असलेल्या आसोला वन्यजीव अभयारण्य, हौज खास येथील डीअर पार्क आणि रोझ गार्डन ही काही उदाहरणे आहेत. त्यात कॉंक्रीट आणि हिरव्या भाज्यांचे चांगले मिश्रण आहे. 

## लोकसंख्याशास्त्र 
2011च्या जनगणनेनुसार दक्षिण दिल्लीची लोकसंख्या 2,731,929 आहे,  अंदाजे जमैका राष्ट्राच्या समान  किंवा यूएस राज्य नेवाडा .  हे भारतातील 144 व्या क्रमांकावर आहे (एकूण 640 पैकी ). जिल्ह्याची लोकसंख्या घनता  . 2001-2011 या दशकात लोकसंख्या वाढीचा दर 20.59% होता. 

## अर्थव्यवस्था 
सरोजिनी नगर मार्केट, ग्रीन पार्क मार्केट इत्यादी दिल्लीतील अनेक प्रसिद्ध बाजारपेठा आणि DLF, MGF मेट्रोपॉलिटन, सिलेक्ट सिटीवॉक, मालवीय नगर इत्यादी मॉल्स दक्षिण दिल्लीत आहेत.  
वर्ग:Pages with unreviewed translations

## हे सुद्धा पहा 
* दिल्लीमधील जिल्हे
* दिल्ली

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ

## संदर्भ 
वर्ग:दिल्लीमधील जिल्हे
चिंगेन

**चिंगेन** हे भारतातील अंदमान आणि निकोबार बेटांच्या निकोबार जिल्ह्यातील एक गाव आहे. हे गाव मोठ्या निकोबार तालुक्यात स्थित आहे. 

## लोकसंख्याशास्त्र 
२००४ च्या हिंदी महासागरातील भूकंप आणि त्सुनामीमुळे अनेक शॉम्पेन लोकांची वस्ती असलेले हे गाव गंभीरपणे प्रभावित झाले होते.  भारताच्या २०११ च्या जनगणनेनुसार, चिंगेनमध्ये (मगर नाल्यातील एफसीसह) फक्त ३ कुटुंबे उरली होती. प्रभावी साक्षरता दर (म्हणजे ६ वर्षे व त्याखालील मुले वगळून लोकसंख्येचा साक्षरता दर) २५% आहे. 

## संदर्भ
फ्रांसेस मॅके

**फ्रान्सेस लुईझ मॅके** (१ जून, १९९०:क्राइस्टचर्च, न्यू झीलंड - ) ही च्या महिला क्रिकेट संघाकडून २०११ पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे.

वर्ग:न्यू झीलंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९० मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
अम्मू स्वामीनाथन

**अम्मू स्वामीनाथन** तथा **ए.व्ही. अम्माकुटी**(२२ एप्रिल १८९४ - ४ जुलै १९७८) या भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीतील कार्यकर्त्या आणि राजकारणी होत्या. त्या भारताच्या संविधान सभेच्या सदस्य देखील होत्या.

## जीवन 
अम्मुकुट्टी स्वामिनाधन यांचा जन्म केरळमधील पोन्नानी तालुक्यातील अनक्करा येथील वदक्कथ कुटुंबात झाला. त्यांचे वडील गोविंदा मेनन हे एक स्थानिक अधिकारी होते. अम्मूचे आई-वडील दोघेही नायर जातीचे होते आणि त्यांच्या तेरा मुलांपैकी त्या सर्वात लहान होत्या, ज्यात नऊ मुली होत्या. अम्मू कधीही शाळेत गेल्या नाहीत, त्यांना मल्याळममध्ये जुजबी वाचन आणि लेखन असे प्राथमिक शिक्षण घरीच मिळाले. लहान वयातच त्यांचे वडील निधन पावले आणि त्यांच्या आईने आपल्या मुलांचे संगोपन करण्यासाठी आणि  अनेक मुलींचे लग्न लावण्यासाठी कष्ट घेतले. परिणामी, अम्मू 13 वर्षांच्या असताना, त्यांच्या आईने त्यांचे लग्न लावून दिले. त्यांचे जोडीदार सुब्बराम स्वामीनाथन होते, जे एक केरळ अय्यर ब्राह्मण होते आणि अम्मूपेक्षा वीस वर्षांनी मोठे होते.

## कारकीर्द 
अम्मूचे जीवन त्यांच्या पतीच्या आश्रयाने बदलले आणि बहरले. सुब्बाराम स्वामीनाथन यांनी आपल्या लहान पत्नीचे लाड आणि पालनपोषण केले आणि कलागुणांना प्रोत्साहन दिले. त्यांना घरी इंग्रजी आणि इतर विषय शिकवण्यासाठी त्यांनी शिक्षकांची नियुक्ती केली. त्या लवकरच इंग्रजीमध्ये पारंगत झाल्या. पतीच्या प्रभावाखालीच अम्मू महात्मा गांधींच्या अनुयायी बनल्या आणि भारताच्या स्वातंत्र्य लढ्यात भाग घेतला.

स्वातंत्र्यानंतर त्यांनी भारताच्या संविधान सभेच्या सदस्या म्हणून काम केले. या सन्मानासाठी त्यांची मुख्य पात्रता ही इंग्रजी भाषा कौशल्ये होती आणि त्या एक जबरदस्त, स्पष्टवक्ता व्यक्तिमत्व असलेली एक स्त्री होत्या, ज्या काळात काही भारतीय महिलांचा राजकारणाशी दूरगामी संबंध होता. त्यांनी काही औपचारिक भाषणे आणि काही वादविवादांमध्येही भाग घेतला.

1952 मध्ये, अम्मू स्वामीधन मद्रास राज्यातून राज्यसभेचे सदस्य म्हणून निवडून आल्या. त्या अनेक सांस्कृतिक आणि सामाजिक संस्थांशी निगडीत होत्या, आणि नोव्हेंबर 1960 ते मार्च 1965 या काळात भारत स्काउट्स आणि गाईड्सच्या अध्यक्षा म्हणून काम केले. आंतरराष्ट्रीय महिला वर्षाच्या उद्घाटनावेळी 1975 मध्ये त्यांची 'मदर ऑफ द इयर' म्हणून निवड झाली. 

## संदर्भ 
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १८९४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७८ मधील मृत्यू
वर्ग:भारतीय संविधान सभेचे सदस्य
वर्ग:भारतीय संविधान सभेतील महिला सदस्य
होयसळ साम्राज्य

'***  राजवंश हा एक प्राचीन राजवंश होता. होयसळांची राजधानी सुरुवातीला **बेलूर*' येथे होती, परंतु नंतर ती हळेबीडु म्हणजेच *द्वारसमुद्र* येथे हलविण्यात आली.

वर्ग:भारताचा इतिहास
आले नाओ

**आले नाओ** (९ डिसेंबर, १९९३:पोर्ट मॉरेस्बी, पापुआ न्यू गिनी - हयात) हा च्या क्रिकेट संघाकडून २०१७ पासून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

वर्ग:पापुआ न्यू गिनीचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९३ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
थॉमस अँड फ्रेंड्स

**थॉमस अँड फ्रेंड्स** ही एक लहान मुलांची  ब्रिटिश दूरचित्रवाणी मालिका आहे जी रेव्हरंड डब्ल्यू. ऑड्री आणि ब्रिट ऑलक्रॉफ्ट यांनी तयार केली आहे. या मालिकेचा आरंभ 'ITV' वर ९ ऑक्टोबर १९८४ रोजी झाला आणि २० जानेवारी २०२१ रोजी 'चॅनल ५' वर त्याचा समारोप झाला. या मालिकेचे 'थॉमस द टँक इंजिन अँड फ्रेंड्स', 'थॉमस द टँक इंजिन', 'थॉमस अँड फ्रेंड्स: बिग वर्ल्ड! बिग ॲडव्हेंचर्स!' अशी नावे बदलत गेली होती. रेव्हरंड डब्ल्यू. ऑड्री आणि नंतर त्याचा मुलगा क्रिस्टोफर यांच्या 'द रेल्वे सिरिज' कथांवर आधारित ही धारवाहिक आहे. यात 'थॉमस' नावाचे एक काल्पनिक पात्र असते जे काल्पनिक नॉर्थ वेस्टर्न रेल्वेवर, एडवर्ड, हेन्री, गॉर्डन, जेम्स, पर्सी आणि टोबी नावाच्या रेल्वे इंजिन आणि इतर वाहनांसोबत कार्यरत राहाते.

वर्ग:व्यंगचित्र
वर्ग:ॲनिमेशन
जसोधरा बागची

**जसोधरा बागची** (जन्म १९३७ कोलकाता - ९ जानेवारी २०१५) या अग्रगण्य भारतीय स्त्रीवादी प्राध्यापिका, लेखिका, समीक्षक आणि कार्यकर्त्या होत्या. यादवपूर विद्यापीठातील महिला अभ्यास विद्यालयाच्या त्या संस्थापक आणि संचालिका होत्या. मध्ये कोलकाता येथे झाला. त्यांचे शिक्षण प्रेसिडेन्सी कॉलेज, कोलकाता (तेव्हा कलकत्ता विद्यापीठाशी संलग्न), सोमरविले कॉलेज, ऑक्सफर्ड आणि न्यू हॉल, केंब्रिज येथे झाले.

## कारकीर्द 
जसोधरा बागची यांनी लेडी ब्रेबॉर्न कॉलेज, कलकत्ता येथे इंग्रजी शिकवल्यानंतर १९६४ मध्ये यादवपूर विद्यापीठात इंग्रजी शिकवण्यास सुरुवात केली. १९८८ मध्ये त्या यादवपूर विद्यापीठाच्या स्कूल ऑफ वुमेन्स स्टडीज जसोधरा बागची मेमोरियल हार्डशिप फंडाची स्थापना २०१९ मध्ये बागचीच्या कुटुंबाच्या पाठिंब्याने इंग्रजी विभाग, यादवपूर विद्यापीठात, विभागातील विद्यार्थ्यांमधील वैयक्तिक अडचणींच्या प्रकरणांना मदत करण्यासाठी करण्यात आली.

## वैयक्तिक जीवन 
त्यांचा विवाह अर्थतज्ञ अमिया कुमार बागची यांच्याशी झाला होता.
* पश्चिम बंगालमधील महिलांची बदलती स्थिती १९७०-२०००: द चॅलेंजेस अहेड (संपादित खंड), (२००५)
* इंटरोगेटींग मदरहुड (२०१६)

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* नुकसानाच्या मुहावरेतील स्वातंत्र्य
* "विभाजन थ्रू अ वुमन आय", बागची यांच्या पूर्व भारतातील लिंग आणि विभाजनावरील शैक्षणिक कार्याबद्दलचा लेख.
* "जेंडर जस्टिस", बागची कायद्यातील सुधारणांमध्ये लैंगिक दृष्टीकोनांवर, *ADB पुनरावलोकन*, 2005
* "द वुमन शेप्ड बाय मदर", बागची यांनी भारतीय महिलांच्या वैयक्तिक कथांवरील सह-संपादित खंडावरील लेख
* "देवी पंथ आणि गर्ल चाइल्ड". बागची यांच्या सह-संपादित खंडातील मुलींच्या चित्रांवर बंगालमधील बालिका रेखाटणारा लेख

वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय लेखिका
वर्ग:पश्चिम बंगालमधील महिला लेखिका
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय लेखिका
वर्ग:भारतीय स्त्रीवादी लेखिका
वर्ग:स्त्रीवादी अभ्यास करणारे विद्वान
वर्ग:इ.स. २०१५ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९३७ मधील जन्म
शाहदरा जिल्हा

**शाहदरा जिल्हा** (Shahdara district) हा भारताच्या दिल्लीतील जिल्हा आहे. नंद नगरी येथे ह्या जिल्ह्याचे प्रशासकीय मुख्यालय आहे.

## हे सुद्धा पहा 
* दिल्लीमधील जिल्हे
* दिल्ली

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:दिल्लीमधील जिल्हे
जागतिक हवामान दिन

**जागतिक हवामान दिन** (World Meteorological Day) दरवर्षी २३ मार्च रोजी साजरा केला जातो. जागतिक हवामान दिनाची सुरुवात १९६१ मध्ये जागतिक हवामान संघटनेच्या निर्मितीच्या (स्थापना २३ मार्च १९५० रोजी) स्मरणार्थ करण्यात आली. ही संघटना दरवर्षी जागतिक हवामान दिनानिमित्त घोषवाक्य जाहीर करते आणि हा दिवस जागतिक हवामान संघटनेच्या सर्व सदस्य देशांमध्ये साजरा केला जातो.

## हे सुद्धा पहा 
* जागतिक पर्यावरण दिन
* जागतिक चिमणी दिन
* जागतिक वसुंधरा दिन
* जागतिक वन दिवस
* जागतिक पर्यटन दिन
* जागतिक दिवस

## बाह्य दुवे 
जागतिक हवामान दिन - जागतिक हवामान संघटनेचे अधिकृत संकेतस्थळ

## संदर्भ 
वर्ग: जागतिक प्रतिवार्षिक दिनपालन
वर्ग: विशेष दिवस
मोनिका अरोरा

**मोनिका अरोरा** (जन्म:२८ ऑगस्ट, १९७३) ह्या एक भारतीय वकील असून त्या भारताच्या सर्वोच्च न्यायालय, दिल्ली उच्च न्यायालय आणि जिल्हा न्यायालयांमध्ये वकिली करतात. त्या दिल्ली उच्च न्यायालयात स्थायी वकील म्हणून भारत सरकारचे प्रतिनिधित्व करतात.

## शिक्षण 
अरोरा यांनी दिल्ली विद्यापीठाच्या हिंदू कॉलेजमधून कायद्यात पदव्युत्तर पदवी घेतली आहे. त्यांनी विद्यार्थी जीवनात कॅनडा मधील वॉटर्लू, ऑन्टारियो येथे शिक्षण घेत असताना, 'जुनियर रिसर्च फेलोशिप' (JRF), 'सीनियर रिसर्च फेलोशिप' (SRF) आणि परदेशात संशोधनासाठी 'शास्त्री इंडो-कॅनेडियन स्कॉलरशिप' यासह अनेक पुरस्कार आणि शिष्यवृत्ती जिंकल्या. शैक्षणिक क्षेत्रातील योगदानाबद्दल त्यांना हिंदी साहित्य संमेलनाचा साहित्य श्री पुरस्कारही मिळालेला आहे. त्यांनी १९९३ ते १९९४ पर्यंत 'दिल्ली विद्यापीठ विद्यार्थी युनियन'चे अध्यक्ष म्हणून काम केले होते.

## कारकीर्द 
इ.स. २००७ मध्ये अरोरा यांनी 'दिल्ली वकील परिषद (Bar Council Of Delhi)' मध्ये वकील म्हणून नोंदणी केली आणि आपल्या वकिलाच्या पेशास आरंभ केला. त्यांनी अनेक महत्त्वाच्या खटल्यात काम केले आहे, जसे की,

*निर्भया प्रकरणावरील "इंडियाज डॉटर" या माहितीपटावरील बंदी उठवण्याच्या खटल्यात दिल्ली उच्च न्यायालयात अरोरा यांनी गृह मंत्रालयाचे प्रतिनिधित्व केले.
* दिल्लीतील बेकायदेशीर कत्तलखाने बंद व्हावेत यासाठी अरोरा यांनी नवी दिल्ली नगरपरिषदेचे न्यायालयात प्रतिनिधित्व केले.
* उबेर, ओला या वाहतूकदार कंपन्यांचे नियमन करण्यासाठी दाखल केलेल्या खटल्यांमध्ये अरोरा यांनी भारत सरकारचे प्रतिनिधित्व केले.
* वैवाहिक बलात्काराला गुन्हेगार ठरवण्यासंदर्भात दाखल केलेल्या खटल्यात अरोरा यांनी भारत सरकारचे प्रतिनिधित्व केले.
* अरोरा यांनी दीनानाथ बत्रा इत्यादींचे प्रतिनिधित्व करत 'द हिंदुज: ऍन अल्टरनेटिव्ह हिस्ट्री' या पुस्तकावरील खटल्यात काम केले, ज्यामुळे प्रकाशकाने पुस्तकाच्या सर्व प्रती तात्काळ माघारी घेण्यास तयारी दर्शवली.

## सक्रिय सहभाग 
महिला वकिलांच्या गटाचे नेतृत्व करत, अरोरा यांनी निर्भया बलात्कार प्रकरणाच्या तपासावर लक्ष ठेवण्यासाठी दिल्ली उच्च न्यायालयाच्या मुख्य न्यायाधीशांना विनंती केली. त्यानंतर दिल्ली उच्च न्यायालयाने सुओमोटो दखल घेतली. अरोरा यांच्या केस मुळे राष्ट्रीय शिक्षक शिक्षण परिषद (NCTE)ला जून २०११ मध्ये केंद्रीय शिक्षक पात्रता चाचणी (CTET) साठी निवडल्या जाणाऱ्या भाषांमध्ये संस्कृतचा समावेश करावा लागला.

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
*Monika Arora official website 
*Monika Arora on Twitter
*Monika Arora on Facebook
*Monika Arora on Youtube

वर्ग:हिंदी व्यक्ती
वर्ग:हिंदी लेखक
वर्ग:भारतीय विचारवंत
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:भारतीय महिला वकील
वर्ग:सरकारी वकील
दाक्षायणी वेलायुधन

**दाक्षायणी वेलायुधन** (४ जुलै १९१२ - २० जुलै १९७८) या भारतीय संसद सदस्य आणि दलित नेत्या होत्या. त्या पुलयार समाजातून शिक्षित झालेल्या लोकांच्या पहिल्या पिढीतील त्या होत्या. त्या भारतातील पहिल्या अनुसूचित जातीच्या महिला पदवीधर, विज्ञान पदवीधर, कोचीन विधान परिषदेची सदस्य, आणि संविधान सभेच्या पंधरा महिला सदस्यांपैकी एक होत्या.

पहिल्या आणि एकमेव दलित महिला आमदार असलेल्या दाक्षायनी वेलायुधन यांचा गौरव करून केरळ सरकारने ‘दाक्षायणी वेलायुधन पुरस्कार’ स्थापन केला जो राज्यातील इतर महिलांच्या सक्षमीकरणात योगदान देणाऱ्या महिलांना दिला जातो. या पुरस्कारासाठी अर्थसंकल्पात 2 कोटी रुपये ठेवण्यात आले होते. केरळचे अर्थमंत्री डॉ. थॉमस आयझॅक यांनी 31 जानेवारी 2019 रोजी विधानसभेत केरळ अर्थसंकल्प 2019 सादर करताना ही घोषणा केली होती.

## जीवन 
दाक्षायणी यांचा जन्म १९१२ मध्ये एर्नाकुलम जिल्ह्यातील कन्यान्नूर तालुक्यातील मुळावुकड गावात झाला. त्यांनी बी.ए. 1935 मध्ये आणि तीन वर्षांनी मद्रास विद्यापीठातून शिक्षक प्रशिक्षण अभ्यासक्रम पूर्ण केला. त्यांना  कोचीन राज्य सरकारकडून शिष्यवृत्ती मिळाली होती.  1935 ते 1945 पर्यंत त्यांनी त्रिचूर आणि त्रिपुनिथुरा येथील सरकारी हायस्कूलमध्ये शिक्षिका म्हणून काम केले.

## कारकीर्द 
1945 मध्ये राज्य सरकारने दाक्षायणीला कोचीन विधान परिषदेसाठी नामनिर्देशित केले.

* **संविधान सभेत सहभाग** 

वेलायुधन यांची १९४६ मध्ये परिषदेद्वारे भारताच्या संविधान सभेसाठी निवड झाली. संविधान सभेसाठी निवडून आलेल्या त्या पहिल्या आणि एकमेव अनुसूचित जातीच्या महिला होत्या. 1946-1952 पर्यंत त्यांनी संविधान सभा आणि भारताच्या हंगामी संसदेच्या सदस्या म्हणून काम केले. संसदेत त्यांनी विशेषतः अनुसूचित जातीच्या शिक्षणाच्या बाबतीत विशेष रस घेतला.

* **संविधान सभेतील चर्चेत भाग**

कट्टर गांधीवादी असूनही, दाक्षायणी यांनी संविधान सभेच्या चर्चेदरम्यान अनुसूचित जातींशी संबंधित अनेक मुद्द्यांवर डॉ. आंबेडकरांची बाजू घेतली. 'नैतिक संरक्षण' आणि त्यांच्या सामाजिक अपंगत्वाचे तात्काळ काढून टाकण्याऐवजी स्वतंत्र मतदारांची मागणी सोडून देण्यास त्यांनी सहमती दर्शवली.

8 नोव्हेंबर 1948 रोजी, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी संविधानाचा मसुदा चर्चेसाठी सादर केल्यानंतर, अधिक विकेंद्रीकरणाची हाक देताना त्यांनी या मसुद्याबद्दल त्यांचे कौतुक केले. सार्वत्रिक निवडणुकीद्वारे मंजूरी मिळाल्यानंतर संविधानाचा अंतिम मसुदा स्वीकारला जावा, असेही त्यांनी सुचवले.

तिने 29 नोव्हेंबर 1948 रोजी पुन्हा चर्चेत भाग घेतला. कलम 11च्या मसुद्यावरील चर्चेदरम्यान, ज्याचा उद्देश जातीच्या आधारावर भेदभाव करणे प्रतिबंधित करणे आहे, आणि संविधान सभेच्या उपाध्यक्षांनी कालमर्यादा ओलांडण्याची परवानगी दिली होती, जे म्हणाले, "हे फक्त कारण आहे. तुम्ही फक्त एक महिला आहात.  मी तुम्हाला परवानगी देत ​​आहे." वेलयुधन यांनी सार्वजनिक शिक्षणाद्वारे गैर-भेदभाव तरतुदींची अंमलबजावणी करण्याचे आवाहन केले आणि निदर्शनास आणले की जर संविधान सभेने जातीय भेदभावाचा निषेध करणारा ठराव मंजूर केला तर तो एक मोठा सार्वजनिक संकेत देईल. "संविधानाचे कार्य, कायद्याच्या प्रत्यक्ष अंमलबजावणीवर नव्हे तर भविष्यात लोक कसे वागतात यावर अवलंबून असेल", असे त्या म्हणाल्या. त्यांनी अदूर लोकसभा मतदारसंघातून 1971ची सार्वत्रिक निवडणूकही लढवली परंतु पाच उमेदवारांच्या रिंगणात त्या चौथ्या स्थानावर राहिल्या.

## संदर्भ 
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९१२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७८ मधील मृत्यू
वर्ग:भारतीय संविधान सभेचे सदस्य
वर्ग:भारतीय संविधान सभेतील महिला सदस्य
भीम शर्की

**भीम शर्की** (२६ सप्टेंबर, २००१:कांचनपूर, नेपाळ - हयात) हा च्या क्रिकेट संघाकडून २०२२ पासून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे.

## संदर्भ आणि नोंदी 
वर्ग:नेपाळचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. २००१ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सौदी अरेबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ

**सौदी अरेबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ** हा आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेटमध्ये सौदी अरेबियाचे प्रतिनिधित्व करणारा संघ आहे.

वर्ग:राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ
महिला संघ
इप्सिता रॉय चक्रवर्ती

**इप्सिता रॉय चक्रवर्ती** (जन्म ३ नोव्हेंबर १९५०) ह्या भारतातील विक्कन पुजारी आहेत. त्यांचे जन्म नाव इप्सिता चक्रवर्ती होते. त्यांचे वडील मुत्सद्दी आणि आई राजेशाही घाराण्यातील होती. त्या भारतातील एका उच्चभ्रू कुटुंबात जन्मल्या होत्या. त्यांनी सुरुवातीची वर्षे कॅनडा आणि यूएसमध्ये घालवली. तिथे तिचे वडील तैनात होते. तेथे त्यांना जगातील प्राचीन संस्कृतींचा आणि जुन्या पद्धतींचा अभ्यास करणाऱ्या महिलांच्या निवडक गटात सामील होण्याची परवानगी देण्यात आली. इप्सिता चक्रवर्ती यांनी त्यांच्यासोबत तीन वर्षे अभ्यास केला आणि शेवटी विक्काला हा धर्म निवडला. भारतात परत आल्यानंतर आणि लग्न केल्यानंतर, चक्रवर्ती यांनी १९८६ मध्ये स्वतःला चेटकिण म्हणून घोषित केले. तिच्या घोषणेनंतर झालेल्या प्रतिक्रियांदरम्यान, चक्रवर्ती यांनी माध्यमांना विक्काचे निओ पॅगन मार्ग आणि त्याची उपचार शक्ती स्पष्ट केली.

चक्रवर्ती यांनी भारतातील लोकांना बरे करण्याचे विक्कन मार्ग प्रशासित करण्यास सुरुवात केली. ज्यात दुर्गम खेड्यांमध्ये प्रवास करणे आणि महिला लोकसंख्येला विक्कन मार्ग शिकवणे समाविष्ट होते. ज्यापैकी बऱ्याच महिलांना काळ्या जादूचा वापर केल्याबद्दल पुरुष लोकांकडून आरोप करण्यात आला आणि त्यांची हत्या करण्यात आली. १९९८ मध्ये, चक्रवर्ती यांनी हुगळी जिल्ह्यात भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे उमेदवार म्हणून प्रचार केला. परंतु त्या निवडून आल्या नाहीत. त्यांनी २००३ मध्ये त्यांचे आत्मचरित्र बेलव्हड विच (प्रिय चेटकिण) प्रसिद्ध केले. सॅक्रेड इविल: एनकाउंटरस विथ द अन्नोन नावाचे दुसरे पुस्तक २००६ मध्ये प्रसिद्ध झाले. त्यात विक्कन हीलर म्हणून त्यांच्या आयुष्यातील नऊ केस स्टडीज आणि त्या घटना का घडल्या याचे वर्णन केले आहे. दोन्ही पुस्तकांना समीक्षकांची सकारात्मक प्रशंसा मिळाली.

सॅक्रेड इविल: एनकाउंटरस विथ द अन्नोन हे पुस्तक सहारा वन पिक्चर्सने मोशन पिक्चरमध्ये बनवले आहे. सेक्रेड एव्हिल – अ ट्रु स्टोरी असे शीर्षक असलेल्या या चित्रपटात बॉलीवूड अभिनेत्री सारिकाने चक्रवर्तीची भूमिका केली होती. हा चित्रपट व्यावसायिक निराशाजनक होता पण समीक्षकांकडून त्याला संमिश्र प्रतिसाद मिळाला. चक्रवर्ती यांनी विक्कन ब्रिगेड सुरू केली. ज्यांना विक्काचा अभ्यास करायचा आहे त्यांच्यासाठी एक व्यासपीठ आहे. नंतर, बंगाली टीव्ही चॅनल ईटीव्ही बांग्ला, चक्रवर्तीच्या जीवनावर आणि अलौकिक अनुभवावर आधारित दोन टेलि-सिरियल तयार केल्या. चक्रवर्ती, ज्यांना विश्वास आहे की विक्का ही इतिहासातील पहिली स्त्रीवादी चळवळ आहे. त्यांना भारतात आणि उर्वरित जगामध्ये जादूटोण्याच्या निषिद्ध विषयावर नवीन प्रकाश टाकण्याचे श्रेय दिले जाते.

## संदर्भ 
* रॉय चक्रवर्ती, इप्सिता (२००३), बेलव्हड विच: ॲन ऑटोबायोग्राफी , हार्परकॉलिन्स, पाने. २८३, 
* रॉय चक्रवर्ती, इप्सिता (२००६), सेक्रेड एविल: एनकाउंटर्स विथ द अननोन, हार्परकॉलिन्स, पाने. २००, ISBN 81-7223-452-X

## बाह्य दुवे 
* अधिकृत संकेतस्थळ 
वर्ग:पश्चिम बंगालमधील महिला लेखिका
वर्ग:इ.स. १९५० मधील जन्म
वर्ग:कोलकाता येथील लेखक
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:भारतीय स्त्रीवादी लेखिका
वर्ग:Pages with unreviewed translations
बेगम ऐजाज रसूल

**बेगम कुदसिया ऐजाज रसूल** (२ एप्रिल, १९०९ - १ ऑगस्ट, २००१) या भारताच्या संविधान सभेतील सदस्य आणि राजकारणी होत्या. त्या एकमेव मुस्लिम महिला सदस्य होत्या. त्यांनी भारताच्या संविधानाचा मसुदा तयार करण्यात भूमिका पार पाडली होती.

१९६९ ते १९७१ या काळात त्या समाजकल्याण आणि अल्पसंख्याक मंत्री होत्या. भारत सरकारने सामाजिक कार्यातील योगदानाबद्दल त्यांना २००० साली पद्मभूषण पुरस्काराने सन्मानित केले.

## जीवन 
बेगम रसूल यांचा जन्म २ एप्रिल १९०९ रोजी सर झुल्फिकार अली खान आणि महमुदा सुलताना यांच्या कन्या *कुदसिया बेगम* म्हणून झाला. त्यांचे वडील, सर झुल्फिकार हे पंजाबमधील मालेरकोटला संस्थानातील सत्ताधारी कुटुंबाच्या संपार्श्विक शाखेचे होते. आई महमुदा सुलतान, लाहोरचे नवाब अल्लाउद्दीन अहमद खान यांची मुलगी होती.

कुदसियाचा विवाह १९२९ मध्ये हरदोई जिल्ह्यातील संदिला येथील तालुकदार (जमीन मालक) नवाब एजाज रसूल यांच्याशी झाला. दोन लग्नानंतर कुदसिया चौदा वर्षांची असताना त्यांचे वडील १९३१ मध्ये मरण पावले. यानंतर काही वेळातच सासरचे लोक आले आणि त्यांना संदिला येथे घेऊन गेले. संदिलामध्ये कुदसियाला पतीच्या नावाने "बेगम एजाज रसूल" असे संबोधले जाऊ लागल्या.

## राजकीय कारकीर्द 
भारत सरकार कायदा १९३५ लागू झाल्यानंतर, या जोडप्याने मुस्लिम लीगमध्ये प्रवेश केला आणि निवडणुकीच्या राजकारणात प्रवेश केला. 1937च्या निवडणुकीत, त्या अशा काही महिलांपैकी एक होत्या ज्यांनी गैर-आरक्षित जागेवरून यशस्वीपणे निवडणूक लढवली आणि उत्तर प्रदेश विधानसभेवर निवडून आल्या. बेगम एजाज रसूल या १९५२ पर्यंत सदस्य राहिल्या. १९३७ ते १९४० या काळात त्यांनी परिषदेचे उपाध्यक्षपद भूषवले आणि १९५० ते १९५२-५४ या काळात त्यांनी परिषदेच्या विरोधी पक्षनेत्या म्हणून काम पाहिले. या पदावर पोहोचणाऱ्या त्या भारतातील पहिल्या आणि जगातील पहिल्या मुस्लिम महिला होत्या. कौटुंबिक पार्श्वभूमी असूनही, त्या जमीनदारी निर्मूलनासाठी भक्कम समर्थनासाठी ओळखली जात होत्या. धर्मावर आधारित स्वतंत्र मतदार संघाच्या मागणीलाही त्यांनी कडाडून विरोध केला.

1946 मध्ये, त्या भारताच्या संविधान सभेसाठी निवडून आल्या आणि शेवटी सामील झालेल्या 28 मुस्लिम लीग सदस्यांपैकी एक होत्या. विधानसभेत त्या एकमेव मुस्लिम महिला होत्या. 1950 मध्ये, भारतातील मुस्लिम लीग विसर्जित झाली आणि बेगम एजाज रसूल काँग्रेसमध्ये सामील झाल्या. 1952-54 मध्ये त्या राज्यसभेवर निवडून आल्या आणि 1969 ते 1989 या काळात त्या उत्तर प्रदेश विधानसभेच्या सदस्य होत्या.

## संदर्भ 
वर्ग:भारतीय संविधान सभेचे सदस्य
वर्ग:भारतीय संविधान सभेतील महिला सदस्य
वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. १९०९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००१ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
ओमान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ

**ओमान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ** हा आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेटमध्ये ओमानचे प्रतिनिधित्व करणारा संघ आहे.

वर्ग:राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ
महिला संघ
सरफरोशी की तमन्ना

इवलेसे|बिस्मिल यांनी स्वातंत्र्यसैनिकांना उद्देशून ही गझल लिहिली होती

**सरफरोशी की तमन्ना** ही एक उर्दू देशभक्तीपर गझल आहे जी बिस्मिल अजीमाबादी यांनी भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील तरुण स्वातंत्र्यसैनिकांना उद्देशून लिहिली होती.

## रचना आणि प्रकाशन 
1921 मध्ये बिस्मिल यांनी ही कविता जालियनवाला बाग हत्याकांड आणि ब्रिटिशांच्या इतर अत्याचारांनंतर लिहिली. ही प्रथम दिल्लीहून प्रकाशित "सबाह" जर्नलमध्ये प्रकाशित झाली.  गझलमध्ये 11 दोहे आहेत. खुदा बख्श लायब्ररीने त्यांच्या डायरीची मूळ प्रत आणि पान जतन केले आहे ज्यामध्ये त्यांनी लिहिलेली ही कविता आणि त्यांचे गुरू शाद अजीमाबादी यांनी केलेल्या दुरुस्त्या आहेत.

## स्वातंत्र्य चळवळ 
भारतातील ब्रिटिश राजवटीच्या काळात एक युद्धगीत म्हणून ही कविता भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक राम प्रसाद बिस्मिल यांनी अमर केली होती. ही कविता अश्फाकुल्ला खान, भगतसिंग आणि चंद्रशेखर आझाद यांसारख्या आंतर-युद्ध स्वातंत्र्यसैनिकांच्या तरुण पिढीशी देखील संबंधित आहे.

## १९९२ अर्थसंकल्प भाषण 
कवितेची पहिली ओळ डॉ. मनमोहन सिंग यांनी 1992च्या त्यांच्या अर्थसंकल्पीय भाषणात लोकसभेमध्ये वाचली होती.

## गझल 
## अलीकडील वापर 
कविता अलीकडेच विविध जनआंदोलनांद्वारे वापरली जात आहे, जसे की भारतातील सी.ए.ए. कायद्याविरूद्ध निदर्शने,पाकिस्तानी विद्यार्थी एकता मार्च, इत्यादी.

## लोकप्रिय संस्कृतीत 
भगतसिंग यांच्या जीवनावरील मनोज कुमार यांच्या *शहीद* (1965) मध्ये ही कविता वापरली होती. तसेच ही कविता पुन्हा दोन चित्रपटांच्या गाण्यांसाठी (बदललेल्या ओळींसह) वापरली गेली: 1999च्या *सरफरोश* (जिंदगी मौतना बन जाये) चित्रपटाच्या शीर्षक गीतात आणि 2002च्या हिंदी चित्रपट, द लिजेंड ऑफ भगत सिंगमध्ये. 2000 मध्ये आलेल्या *धडकन* आणि 2006 मध्ये आलेल्या *रंग दे बसंती* या सिनेमातही ही कविता वापरण्यात आली आहे. अनुराग कश्यपच्या *गुलाल* या 2009च्या चित्रपटातही या कवितेचा संक्षिप्त स्वरूपात संदर्भ दिला आहे. अजय देवगणच्या २०२१ मध्ये आलेल्या *भुज: द प्राइड ऑफ इंडिया* या चित्रपटातही ही कविता अलीकडेच वापरली गेली आहे.

## संदर्भ
२०२१-२२ आखाती सहकार परिषद महिला ट्वेंटी२० चषक

**२०२१-२२ आखाती सहकार परिषद महिला ट्वेंटी२० चषक** ही एक महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामने असलेली क्रिकेट स्पर्धा २० ते २६ मार्च २०२२ दरम्यान ओमानमध्ये आयोजित केली गेली होती. सदर स्पर्धा आखाती सहकार परिषदेने भरविली होती. यजमान ओमानसह बहरैन, कुवेत, कतार, सौदी अरेबिया आणि संयुक्त अरब अमिराती या आखाती देशांतील सहा देशांनी या स्पर्धेत भाग घेतला. पैकी बहरैन आणि सौदी अरेबिया या दोन्ही देशांनी महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० पदार्पण केले.

२२ मार्च २०२२ रोजी बहरैनने सौदी अरेबियाविरुद्ध पहिली फलंदाजी करत ३१८ धावा नोंदवल्या. महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० मधील ही सर्वोच्च धावसंख्या आहे. बहरैनची दीपिका रसंगिका एका महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यामध्ये १५० पेक्षा धावा करणारी पहिली खेळाडू ठरली. संयुक्त अरब अमिरातीने सर्व पाच सामने जिंकत स्पर्धेचे विजेतेपद पटकावले. 
## गुणफलक
## सामने
----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

 

वर्ग:इ.स. २०२२ मधील क्रिकेट
*
*
*
*
*
वर्ग:महिला क्रिकेट
मणिपूरचे मुख्यमंत्री

**मणिपूरचे मुख्यमंत्री** हे भारताच्या मणिपूर राज्याचे सरकारप्रमुख व मणिपूर विधानसभेचे प्रमुख नेता असतात. पाच वर्षांचा कार्यकाळ असलेले मुख्यमंत्री हे विधानसभा निवडणुकांद्वारे निवडले जातात व मणिपूरच्या राज्यपालाकडून त्यांचू पदनियुक्त केली जाते. मुख्यमंत्री व त्याने नियुक्त केलेले मंत्रीमंडळ हे मणिपूर राज्याच्या कामकाजासाठी जबाबदार आहेत.

१९६३ सालच्या मणिपूर राज्याच्या स्थापनेनंतर आजवर १२ व्यक्ती मणिपूरच्या मुख्यमंत्रीपदावर राहिल्या आहेत ज्यांपैकी ५ भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे सदस्य होते. २००२ ते २०१७ असे १५ वर्ष कार्यकाळ सांभाळणारे ओक्राम इबोबी सिंह हे सर्वाधिक काळ व सतत पदस्त असे मुख्यमंत्री होते. भारतीय जनता पक्षाच्या विजया नंतर एन. बीरेन सिंह हे २०१७ पासून विद्यमान मुख्यमंत्री आहेत.

## यादी
## संदर्भ 
*
वर्ग:भारतामधील राज्यांचे मुख्यमंत्री
श्रीलता बाटलीवाला

**श्रीलता बाटलीवाला**  या सामाजिक कार्यकर्त्या, महिला हक्कांचे पुरस्कर्त्या, विद्वान, आणि महिलांच्या सक्षमीकरणावरील अनेक पुस्तकांच्या लेखिका आहेत. या बेंगळुरू (पूर्वी बंगलोर म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या), कर्नाटक, भारत येथील राहणाऱ्या आहेत. इ.स. १९७० च्या दशकाच्या उत्तरार्धापासून ती "ग्रासरूट ऍक्टिव्हिझम, वकिली, अध्यापन, संशोधन, प्रशिक्षण," अनुदान मिळवणे आणि अभ्यासपूर्ण स्वरूपाची कामे जोडण्यात गुंतलेल्या आहेत.

इ.स. १९८० च्या दशकाच्या मध्यात झालेल्या महिला सक्षमीकरणाची व्याख्येबाबत बाटलीवाला यांच्या मते "कल्याण, उन्नती, समुदाय सहभाग आणि गरिबी निर्मूलन" अशी संज्ञा आहे.

बाटलीवाला यांच्या म्हणण्यानुसार भारतात महिला सक्षमीकरण कायदे सहज मंजूर केले जातात परंतु त्याची अंमलबजावणी उशिरा होते. इजिप्तमधील तत्सम परिस्थितीशी तुलना करु शकतो. महिलांच्या चळवळींना "संघटित आणि एकत्रीकरण करण्यावर प्रतिकूल प्रतिक्रिया" पूर्वीच्या तुलनेत वाढत असल्याचेही त्यांचे मत आहे.

## चरित्र 
बाटलीवाला यांचा जन्म भारतातील बेंगळुरू येथे झाला. त्यांनी टाटा इन्स्टिट्यूट ऑफ सोशल सायन्सेस, मुंबई येथून सामाजिक कार्यात मास्टर ऑफ आर्ट्स (एमए) पदवी प्राप्त केली. इ.स. १९७० च्या उत्तरार्धापासून ते १९९० च्या दशकाच्या उत्तरार्धात त्यांनी स्त्रीवादी चळवळीला चालना देण्यासाठी, स्त्रियांमध्ये नेतृत्वगुण निर्माण करण्यासाठी, लिंग-संवेदनशील समस्यांचे निरीक्षण आणि मूल्यांकन आणि महिला कार्यकर्त्यांचा समूह तयार करण्यासाठी भारतात काम केले. चार संस्था आणि दोन तळागाळातील स्त्रीवादी मोहिमा स्थापन करण्यात त्यांचा मोठा वाटा होता. १९९० च्या मध्यापासून त्यांनी बंगळुरूबाहेर अनेक आंतरराष्ट्रीय संस्थांमध्ये काम केले आहे. फोर्ड फाउंडेशन (१९९७ - २०००), न्यू यॉर्क सिटी सह कार्यक्रम अधिकारी म्हणून "आंतरराष्ट्रीय नागरी समाज, विशेषतः आंतरराष्ट्रीय तळागाळातील चळवळींवर" नानफा संस्थांसाठी हौसर सेंटरमधील सिव्हिल सोसायटी रिसर्च फेलो, हार्वर्ड विद्यापीठात  आणि महिला पर्यावरण आणि विकास संस्थेच्या मंडळाच्या अध्यक्षा, न्यू यॉर्क शहर येथे काम केले. ट्रान्सनॅशनल सिव्हिल सोसायटी: ॲन इंट्रोडक्शन विथ लॉयड डेव्हिड ब्राउन (२००६) ग्रासरूट मुव्हमेंटस ॲज ग्लोबल ॲक्टर्स  आणि फेमिनिस्ट लिडरशिप फॉर सोशल ट्रांसफॉरमेशन: क्लिअरींग द कन्सेप्चुअल क्लाऊड(२०११).

## संदर्भग्रंथ 
* 
* 
* 
* 
* 

## संदर्भ 
वर्ग:जन्म वर्ष गहाळ (जिवंत लोक)
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय लेखिका
वर्ग:इंग्लिश भाषी भारतीय लेखक
वर्ग:भारतीय स्त्रीवादी लेखिका
वर्ग:भारतीय महिला कार्यकर्त्या
वर्ग:हयात व्यक्ती
वर्ग:कर्नाटकातील महिला लेखिका
वर्ग:बंगळूरचे लेखक
वर्ग:कर्नाटकातील कार्यकर्ते
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय लेखक
कमला चौधरी

**कमला चौधरी** (२२ फेब्रुवारी १९०८-१९७०) या हिंदी भाषेतील लघुकथा लेखिका होत्या आणि तिसऱ्या लोकसभेतील हापूरमधून खासदार होत्या. भारतीय राज्यघटनेचा मसुदा तयार करणाऱ्या संविधान सभेचा भाग असलेल्या १५ महिलांमध्ये त्या एक होत्या.

## जीवन 
कमला चौधरी यांचा जन्म 22 फेब्रुवारी 1908 रोजी लखनऊमध्ये झाला. त्यांचे वडील राय मनमोहन दयाल हे उपजिल्हाधिकारी होते. तर आजोबा 1857च्या पहिल्या स्वातंत्र्ययुद्धात लखनौ येथे स्वतंत्र अवध सैन्याचे कमांडर होते.

त्यांनी फेब्रुवारी १९२२ मध्ये जे.एम. चौधरी यांच्याशी विवाह केला. त्यांचे सासरे स्वराज्य पक्षाच्या संस्थापकांपैकी एक होते. त्यांना लेखक आणि लेखिका डॉ. इरा सक्सेना तसेच कै. माधवेंद्र मोहन आणि डॉ. हेमेंद्र मोहन चौधरी यांच्यासह अनेक मुले होती.

## कारकीर्द 
१९३० च्या सविनय कायदेभंगाच्या चळवळीदरम्यान चौधरी भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसमध्ये सामील झाल्या. तेव्हापासून त्या भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीत सक्रियपणे सहभागी होत्या. ब्रिटिश अधिकाऱ्यांनी त्यांना अनेक वेळा तुरुंगात टाकले होते. त्या उत्तर प्रदेश राज्य समाज कल्याण सल्लागार मंडळाच्या सदस्या होत्या.

१९६२ मध्ये, चौधरी या काँग्रेसच्या अधिकृत उमेदवार म्हणून 1962ची भारतीय सार्वत्रिक निवडणूक हापूरमधून जिंकून तिसऱ्या लोकसभेच्या सदस्या झाल्या. त्यांनी त्यांच्या जवळच्या प्रतिस्पर्ध्याचा 28,633 मतांच्या फरकाने पराभव केला.त्यांचे चार कथासंग्रह; उन्माद (1934), पिकनिक (1936), यात्रा (1947) आणि बेल पत्र प्रकाशित झाले. लैंगिक भेदभाव, शेतकऱ्यांचे शोषण आणि विधवांची गरीब स्थिती हे त्यांचे मुख्य विषय होते. 

## संदर्भ 
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९०८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७० मधील मृत्यू
वर्ग:भारतीय संविधान सभेचे सदस्य
वर्ग:भारतीय संविधान सभेतील महिला सदस्य
वर्ग:भारतीय लेखिका
दिनेश नंदिनी दालमिया

**दिनेश नंदिनी दालमिया** (१६ फेब्रुवारी १९२८ - २५ ऑक्टोबर २००७) या एक भारतीय कवी, लघुकथा लेखिका आणि हिंदी साहित्यातील कादंबरीकार होत्या. त्या **दिनेशनंदिनी दालमिया** या नावानेही लिहित होत्या. दालमिया ग्रुपचे संस्थापक रामकृष्ण दालमिया यांच्या त्या पाचव्या पत्नी होत्या. त्यांच्या चार आधीच्या पत्नींपैकी तीन अजूनही जिवंत होत्या आणि जेव्हा ती त्यांची पाचवी पत्नी बनली तेव्हा त्यांच्याशी लग्न केले. त्या स्वतः लिंगभेद आणि पर्दा व्यवस्थेच्या विरोधात होत्या. स्त्री मुक्तीच्या थीमवर कविता, गद्य कविता, लघुकथा आणि कादंबऱ्या प्रकाशित केल्या. शबनम, निरास आशा, मुझे माफ करना आणि ये भी झुठ है ही त्यांची काही उल्लेखनीय कामे आहेत. भारत सरकारने २००६ मध्ये त्यांना साहित्यातील योगदानाबद्दल पद्मभूषण हा तिसरा सर्वोच्च नागरी सन्मान प्रदान केला. २००९ मध्ये, इंडिया पोस्टने त्यांच्यावर स्मरणार्थ एक पोष्टाचे तिकिट (स्टॅम्प) प्रसारीत केला.

## चरित्र 
दिनेश नंदिनी दालमिया यांची जन्मनाव दिनेश नंदिनी चोरडिया होते. त्यांचा जन्म १६ फेब्रुवारी १९२८ रोजी भारताच्या राजस्थान राज्यातील उदयपूर येथे झाला. त्यांनी वयाच्या १३ व्या वर्षी तिच्या साहित्यिक क्रियाकलापांना सुरुवात केली. १९४६ मध्ये दालमिया ग्रुपचे संस्थापक रामकृष्ण दालमिया यांच्याशी वयाच्या १८ व्या वर्षी लग्न केले. पदव्युत्तर पदवी मिळवण्यासाठी त्यांनी अभ्यास सुरू ठेवला. त्या राजस्थान राज्यातील पहिली पदव्युत्तर पदवी धारक महिला बनल्या. त्यांची सुरुवातीची कामे गद्य कविता होती. परंतु नंतर त्यांनी कविता लिहिल्या, ज्याची सुरुवात निरास आशापासून झाली. त्यांचे पहिले प्रकाशित पुस्तक शबनम होते ज्याने त्यांना सक्सेरिया पुरस्कार मिळवून दिला. फुल का दर्द हा डॉक्युमेंटरी चित्रपट तिच्या याच नावावर बनवला गेला आहे.

## हे सुद्धा पहा 
* रामकृष्ण दालमिया
* भारताच्या टपाल तिकिटांची यादी (2005-09)

## संदर्भ 
## बाह्यदुवे
* 
* 

वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय कादंबरीकार
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय लेखिका
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय लघुकथा लेखक
वर्ग:भारतीय स्त्रीवादी लेखिका
वर्ग:भारतीय महिला पत्रकार
वर्ग:भारतीय महिला कादंबरीकार
वर्ग:भारतीय लघुकथा लेखिका
वर्ग:भारतीय कवयित्री
वर्ग:इ.स. २००७ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९२८ मधील जन्म

वर्ग:साहित्य आणि शिक्षणातील पद्मभूषण प्राप्तकर्ते
वर्ग:उदयपूरमधील लोक
वर्ग:राजस्थानातील कवी
वर्ग:भारतीय लघुकथा लेखिका
वर्ग:राजस्थानमधील पत्रकार
वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय कवी
वर्ग:राजस्थानमधील लेखिका
वर्ग:राजस्थानमधील कादंबरीकार
मणिपूर विधानसभा

**मणिपूर विधानसभा** हे भारताच्या मणिपूर राज्याच्या विधिमंडळाचे एकमेव सभागृह एक आहे. ६० आमदारसंख्या असलेल्या मणिपूर विधानसभेचे कामकाज इम्फाल शहरामधून चालते. भारतीय जनता पार्टीचे युम्नान खेमचिंद सिंह हे विधानसभेचे सभापती असून मुख्यमंत्री एन. बिरेन सिंह विधानसभेचे नेते आहेत.
भारताच्या इतर विधिमंडळांप्रमाणे मणिपूर विधानसभेचा कालावधी ५ वर्षांचा असतो व आमदारांची निवड निवडणुकीद्वारे होते. सरकार स्थापनेसाठी राजकीय पक्षाला अथवा राजकीय आघाडीकडे ३१ जागांचे बहुमत असणे अनिवार्य आहे. विद्यमान १०वी विधानसभा २०२२ सालच्या निवडणुकीनंतर अस्तित्वात आली. ह्या निवडणुकीत राष्ट्रीय लोकशाही आघाडीचा सदस्य असलेल्या भारतीय जनता पार्टीने ३२ जागांवर विजय मिळवून राज्यातील सत्ता राखली.

## सद्य विधानसभेची रचना
**सरकार****राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी (47)**
*  भारतीय जनता पार्टी (32)
*  जनता दल (संयुक्त) (6)
*  नागा पीपल्स फ्रंट (5)
*  कुकी पीपल्स अलायन्स (2)
*  अपक्ष (2)
**इतर (13)**
*  नॅशनल पीपल्स पार्टी (7)
*  भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (5)
*  अपक्ष (1)

## बाह्य दुवे
*अधिकृत संकेतस्थळ 

## संदर्भ आणि नोंदी 
वि
वर्ग:राज्यानुसार विधानसभा
*
लीला रॉय

**लीला नाग-रॉय**  (२ ऑक्टोबर १९०० - ११ जून १९७०) या एक पुरोगामी भारतीय राजकारणी आणि समाजिक कार्यकर्त्या होत्या. त्या नेताजी सुभाषचंद्र बोस यांच्या जवळच्या सहकारी होत्या. भारतीय राज्यघटनेचा मसुदा तयार करणाऱ्या संविधान सभेचा भाग असलेल्या १५ महिलांमध्ये त्या एक होत्या.

## जीवन 
रॉय यांचा जन्म बंगालमधील सिल्हेट (आता बांगलादेशात) येथील उच्च मध्यमवर्गीय कायस्थ कुटुंबात झाला आणि शिक्षण कलकत्ता येथील बेथून कॉलेजमध्ये झाले. इंग्रजीमध्ये सुवर्णपदक मिळवून त्यांनी शिक्षण पूर्ण केले. त्यांचे वडील गिरीचंद्र नाग हे सुभाषचंद्र बोस यांचे शिक्षक होते. त्यांनी ढाका विद्यापीठ अधिकाऱ्यांशी संघर्ष करून त्या तेथे प्रवेश घेणाऱ्या पहिल्या महिला होत्या. त्यांनी तेथून एमएची पदवी मिळविली.

## सामाजिक कार्य 
ढाका येथे मुलींची दुसरी शाळा सुरू करून त्यांनी सामाजिक कार्य आणि मुलींच्या शिक्षणात स्वतःला झोकून दिले. त्यांनी मुलींना कौशल्ये शिकण्यास आणि व्यावसायिक प्रशिक्षण घेण्यास प्रोत्साहित केले आणि मुलींनी स्वतःचा बचाव करण्यासाठी मार्शल आर्ट शिकण्याची गरज यावर जोर दिला. काही वर्षांत त्यांनी महिलांसाठी अनेक शाळा आणि संस्था स्थापन केल्या.

नेताजी सुभाषचंद्र बोस 1921च्या बंगालच्या पुरानंतर मदतकार्याचे नेतृत्व करत असताना त्यांनी त्यांच्याशी संपर्क साधला, ढाका युनिव्हर्सिटीच्या तत्कालीन विद्यार्थिनी लीला नाग यांनी ढाका महिला समिती स्थापन करण्यात मोलाचा वाटा उचलला आणि त्या क्षमतेनुसार त्यांनी देणग्या आणि मदत वस्तू गोळा केल्या.

1931 मध्ये, तिने जयश्री प्रकाशित करण्यास सुरुवात केली, हे पहिले मासिक संपादित, व्यवस्थापित आणि संपूर्णपणे महिला लेखकांनी योगदान दिले. याला रवींद्रनाथ टागोर यांच्यासह अनेक मान्यवरांचे कौतुक मिळाले, ज्यांनी त्याचे नाव सुचवले होते.

## राजकीय कारकीर्द 
लीला नाग यांनी डिसेंबर 11923 मध्ये ढाका येथे दीपाली संघ नावाची एक बंडखोर संघटना स्थापन केली जिथे लढाऊ प्रशिक्षण दिले जात होते. प्रीतिलता वड्डेदार यांनी तेथून अभ्यासक्रम घेतला. त्यांनी सविनय कायदेभंग चळवळीत भाग घेतला आणि सहा वर्षे तुरुंगवास भोगला. 1938 मध्ये, काँग्रेस अध्यक्ष, सुभाष चंद्र बोस यांनी त्यांना काँग्रेसच्या राष्ट्रीय नियोजन समितीवर नामांकित केले. १९३९मध्ये त्यांनी अनिल चंद्र रॉयशी लग्न केले. बोस यांनी काँग्रेसमधून राजीनामा दिल्यानंतर हे जोडपे त्यांना फॉरवर्ड ब्लॉकमध्ये सामील झाले.

१९४१मध्ये जेव्हा ढाका येथे जातीय दंगलीचा गंभीर उद्रेक झाला तेव्हा त्यांनी सरतचंद्र बोस यांच्यासमवेत एकता मंडळ आणि राष्ट्रीय सेवा ब्रिगेडची स्थापना केली. १९४२मध्ये भारत छोडो आंदोलनादरम्यान तिला आणि तिच्या पतीला अटक करण्यात आली आणि त्यांचे मासिक बंद करण्यास भाग पाडले गेले. १९४६मध्ये तिच्या सुटकेनंतर, त्या भारताच्या संविधान सभेवर निवडून आल्या.

फाळणीच्या हिंसाचाराच्या वेळी त्या नोआखलीमध्ये महात्मा गांधींना भेटल्या. गांधीजी तिथे पोहोचण्यापूर्वीच त्यांनी एक रिलीफ सेंटर उघडले आणि अवघ्या सहा दिवसांत ९० मैलांचा पायी प्रवास करून ४०० महिलांची सुटका केली. भारताच्या फाळणीनंतर त्यांनी कलकत्ता येथे निराधार आणि सोडून दिलेल्या स्त्रियांसाठी घरे चालवली आणि पूर्व बंगालमधील निर्वासितांना मदत करण्याचा प्रयत्न केला. १९४६ ते १९४७ दरम्यान त्यांनी नोआखली येथे झालेल्या दंगलीनंतर सतरा मदत छावण्या उभारल्या - कार्यकर्त्या सुहासिनी दास यांनी एका ठिकाणी काम केले. १९४७मध्ये त्यांनी पश्चिम बंगालमध्ये राष्ट्रीय महिला संघटना या महिला संघटनेची स्थापना केली.

## संदर्भ 
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९०० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७० मधील मृत्यू
वर्ग:भारतीय संविधान सभेचे सदस्य
वर्ग:भारतीय संविधान सभेतील महिला सदस्य
हंसा मेहता

**हंसा जीवराज मेहता** (३ जुलै १८९७ - ४ एप्रिल १९९५) या एक  सामाजिक कार्यकर्त्या, शिक्षिका, स्वातंत्र्य कार्यकर्त्या, स्त्रीवादी आणि लेखिका होत्या. भारतीय राज्यघटनेचा मसुदा तयार करणाऱ्या संविधान सभेचा भाग असलेल्या १५ महिलांमध्ये त्या एक होत्या.

## जीवन 
हंसा मेहता यांचा जन्म 3 जुलै 1897 रोजी एका ब्राह्मण कुटुंबात झाला. त्या बडोदा राज्यातील दिवाण मनुभाई मेहता यांच्या कन्या आणि करण घेलो या पहिल्या गुजराती कादंबरीचे लेखक नंदशंकर मेहता यांच्या नात होत्या.

1918 मध्ये त्यांनी तत्त्वज्ञानाची पदवी घेतली. त्यांनी पत्रकारिता आणि समाजशास्त्राचा अभ्यास इंग्लंडमध्ये केला. 1918 मध्ये, त्यांनी सरोजिनी नायडू आणि नंतर 1922 मध्ये महात्मा गांधी यांची भेट घेतली. गुजरातचे पहिले मुख्यमंत्री असलेले प्रख्यात चिकित्सक आणि प्रशासक जीवराज नारायण मेहता यांच्याशी तिचा विवाह झाला होता.

## कारकीर्द 
हंसा मेहता यांनी विदेशी कपडे आणि मद्य विकणाऱ्या दुकानांची पिकेटिंग आयोजित केली आणि महात्मा गांधींच्या सल्ल्यानुसार इतर स्वातंत्र्य चळवळींमध्ये भाग घेतला. 1932 मध्ये त्यांना ब्रिटिशांनी अटक करून तुरुंगात पतीसह पाठवले होते. नंतर मुंबई विधानपरिषदेवर त्यांची निवड झाली.

स्वातंत्र्यानंतर, भारतीय राज्यघटनेचा मसुदा तयार करणाऱ्या संविधान सभेचा भाग असलेल्या 15 महिलांमध्ये त्या होत्या. त्या सल्लागार समिती आणि मूलभूत हक्कांच्या उपसमितीच्या सदस्य होत्या. त्यांनी भारतातील महिलांसाठी समानता आणि न्यायासाठी वकिली केली.

1926 मध्ये बॉम्बे स्कूल कमिटीवर निवडून आल्या आणि 1945-46 मध्ये अखिल भारतीय महिला परिषदेच्या अध्यक्षा झाल्या. हैदराबाद येथे झालेल्या अखिल भारतीय महिला परिषदेच्या अधिवेशनात त्यांनी अध्यक्षीय भाषणात महिला हक्कांची सनद मांडली. 1945 ते 1960 पर्यंत भारतात विविध पदे भूषवली - SNDT महिला विद्यापीठाच्या कुलगुरू, अखिल भारतीय माध्यमिक शिक्षण मंडळाच्या सदस्या, भारतीय आंतर विद्यापीठ मंडळाचे अध्यक्ष आणि महाराजा सयाजीराव विद्यापीठ बडोदाचे कुलगुरू.

## संदर्भ 
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १८९७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९५ मधील मृत्यू
वर्ग:भारतीय संविधान सभेचे सदस्य
वर्ग:भारतीय संविधान सभेतील महिला सदस्य
वर्ग:भारतीय लेखिका
वर्ग:भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक
जे.एस.एम. महाविद्यालय (अलिबाग)

**जे.एस.एम. महाविद्यालय** हे महाराष्ट्राच्या अलिबाग शहरातील जनता शिक्षण मंडळाचे महाविद्यालय आहे. या महाविद्यालयाची स्थापना इ.स. १९६१ साली झाली. ह्या महाविद्यालयात कला, वाणिज्य आणि विज्ञान या तिन्ही विद्याशाखा आहेत.

## ख्यातनाम माजी विद्यार्थी 
वर्ग:महाराष्ट्रातील शैक्षणिक संस्था
वर्ग:अलिबाग
साडेसाती

ज्योतिष शास्त्रानुसार शनी हा उग्र आणि पापग्रह मानला जातो. सुर्याभोवती भ्रमण करताना तो एका राशीत अडीच वर्ष असतो. तो ज्या राशीतून भ्रमण करत असतो त्या राशीला व त्या राशीच्या मागच्या आणि पुढच्या राशीला साडेसाती चालु असते. उदाहरणार्थ शनी जर मकर राशीत असेल तर मकर त्याच बरोबर अगोदरची म्हणजे धनु आणि नंतरची म्हणजे कुंभ या तीनही राशीला साडेसाती असते. शनी ग्रह हा न्यायाधीश असून, न्यायीपणा, खरेपणा, प्रंचड मेहनत, चिकाटी अशा गोष्टी त्याला आवडतात असे मानले जाते. साडेसाती सुसाह्य होण्यासाठी शनी साडेसाती निवारक उपाय केले जातात.

वर्ग:ज्योतिष
वर्ग:अध्यात्म
वर्ग:हिंदू धर्म
वर्ग:फलज्योतिष
एन्डेमोल

एन्डेमोल एक डच-आधारित मीडिया कंपनी होती जी मल्टीप्लॅटफॉर्म मनोरंजन सामग्रीचे उत्पादन आणि वितरण करते. कंपनी दरवर्षी 15,000 तासांहून अधिक स्क्रिप्टेड आणि नॉन-स्क्रिप्टेड शैलींमध्ये प्रोग्रामिंग तयार करते, ज्यामध्ये नाटक, रिअॅलिटी टीव्ही, कॉमेडी, गेम शो, मनोरंजन, तथ्यात्मक आणि मुलांचे प्रोग्रामिंग यांचा समावेश आहे.

वर्ग:विस्तार विनंती
पूर्णिमा बॅनर्जी

**पूर्णिमा गांगुली-बॅनर्जी** (१९११-१९५१) या एक भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक होत्या. भारतीय राज्यघटनेचा मसुदा तयार करणाऱ्या संविधान सभेचा भाग असलेल्या १५ महिलांमध्ये त्या एक होत्या.

## जीवन 
पूर्णिमा या प्रसिद्ध स्वातंत्र्यसैनिक, शिक्षणतज्ज्ञ आणि कार्यकर्त्या अरुणा असफ अली यांच्या धाकट्या बहीण होत्या. त्यांचे वडील उपेंद्रनाथ गांगुली हे एका रेस्टॉरंटचे मालक होते जे पूर्व बंगालच्या (आता बांगलादेश) बरिसाल जिल्ह्यातील होते परंतु संयुक्त प्रांतात स्थायिक झाले होते. तर आई अंबालिका देवी प्रसिद्ध ब्राह्मो विद्वान त्रैलोक्यनाथ सन्याल यांची कन्या होती ज्यांनी अनेक ब्राह्मो स्तोत्रे लिहिली. उपेंद्रनाथ गांगुली यांचा धाकटा भाऊ धीरेंद्रनाथ गांगुली (DG) हे सुरुवातीच्या चित्रपट दिग्दर्शकांपैकी एक होते. दुसरा भाऊ, नागेंद्रनाथ, एक विद्यापीठाचा प्राध्यापक होता ज्याने नोबेल पारितोषिक विजेते रवींद्रनाथ टागोर यांची एकुलती एक मुलगी मीरा देवी यांच्याशी विवाह केला. 

## कारकीर्द 
पूर्णिमा बॅनर्जी या उत्तर प्रदेशातील अलाहाबाद येथील भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस समितीच्या सचिव होत्या. 1930 आणि 40च्या दशकाच्या उत्तरार्धात स्वातंत्र्य चळवळीत आघाडीवर उभ्या राहिलेल्या उत्तर प्रदेशातील प्रमुख महिलांपैकी त्या एक होत्या. त्या कामगार संघटना, किसान सभा आणि अधिक ग्रामीण सहभागासाठी काम करण्यासाठी आणि आयोजित करण्यासाठी जबाबदार होत्या. त्यांनी दांडी यात्रा आणि भारत छोडो आंदोलनात भाग घेतला आणि त्यानंतर त्यांना तुरुंगवास भोगावा लागला.

पुढे त्या उत्तर प्रदेश विधानसभेच्या सदस्या बनल्या. तसेच त्या भारतीय संविधान सभेतही सहभागी होत्या. बॅनर्जी यांची संयुक्त प्रांतातून संविधान सभेवर नियुक्ती झाली. विधानसभेत प्रस्तावना, प्रतिबंधात्मक अटकाव आणि राज्यसभा सदस्यांची पात्रता याविषयीच्या चर्चेत त्यांनी सहभाग घेतला.

पूर्णिमा बॅनर्जी यांच्या संविधान सभेतील भाषणातील एक महत्त्वाचा पैलू म्हणजे त्यांची समाजवादी विचारसरणीशी असलेली दृढ वचनबद्धता. शहर समितीच्या सचिव या नात्याने, त्या कामगार संघटना, किसान बैठका आणि अधिक ग्रामीण सहभागाच्या दिशेने काम करण्यासाठी संलग्न आणि आयोजित करण्यासाठी जबाबदार होत्या.

## संदर्भ 
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:इ.स. १९११ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९१ मधील मृत्यू
वर्ग:भारतीय संविधान सभेचे सदस्य
वर्ग:भारतीय संविधान सभेतील महिला सदस्य
टर्निंग रेड

**टर्निंग रेड** () हा एक इ.स. २०२२ सालचा अमेरिकन ॲनिमेशन चित्रपट आहे. हा चित्रपट पिक्सार अ‍ॅनिमेशन स्टुडिओज या कंपनीने तयार केला.

## कलाकार 
* रोसाली चियांग – मेईलिन "मेई" ली
* सँड्रा ओह – मिनग ली
* अवा मोर्स – मिरियम मेंडेलसोहन

## संदर्भ 
## बाह्य दुवे 
* 

वर्ग:ॲनिमेशन
वर्ग:इ.स. २०२२ मधील इंग्लिश चित्रपट
वर्ग:डिझ्नी अ‍ॅनिमेटेड चित्रपट