Ndebele house painting

Wikipedia sẽn yaa sɛb sẽn pa tar yõodã 

Ndebele wã sẽn maand b roogã yaa Afirik raab sẽn be Afirik soolmã sẽn be zĩ-goabgẽ wã la sẽn be Zimbabwe wã sẽn be Matobo wã.  Yaa Ndebele pagb n maan-a.

### KIBARE
Yaa b sẽn yãend-a wã n wilgd tɩ b sẽn yãnd-a wã yaa pĩig sẽn be Matoposã pʋgẽ. Yʋʋmd 2016 wã, Amerika tẽn-tʋmdbã sẽn get b sẽn get b zʋgã yell b sẽn getã (AFCP)  kõo ligd n na n wilg b sẽn maand n maand n maand b sẽn get nin-buiidã yell b sẽn maand b sẽn pa tõe n maan bũmb ninsã. Woto yaa sẽn yɩ tɩlae tɩ b dɩk b minimã la b bãngrã n dɩk n kẽng zamaan a ye n kẽng zʋɩf-rãmbã nengẽ. 

Yʋʋm kobs 18 soabã pʋgẽ, Afrika-Dĩngr tẽngẽ nin-buiidã sẽn boond tɩ Ndzundza Ndebele wã me n naan b sẽn da maandẽ wã. Hal n tãag 1900 wã saabẽ, a Ndebele ra tara zab-teed la tẽnga rãmb wʋsgo. Yʋʋmd 1883 wagsẽ, b kẽngame n zab ne Bur-rãmbã. A sã n da wa paam n bas zabrã, a kɩtame tɩ b sɩbg a Ndebele rãmbã wʋsgo. Wakat kãnga, neb nins sẽn da namsdã ra maand mak-sõngo n wilgd b sũ-sãangã. B sẽn maan b sẽn tõe n wilg b sẽn na n maan bũmb ninsã yaa b sẽn na yɩl n tõog n bãng b sẽn tõe fãa n maan bũmb ningã. 

A Zezi sẽn wa n be saasẽ wã, b ra yaa neb sẽn da yaa nin-buiidã. B sɩngame n tũnugda ne ro-kãsems sẽn be b ro-kãense la b sẽn da naanã yʋʋm kob-gĩnd 18 soabã sʋka. B ra tũnugda ne mak-kãensã n wilgdẽ tɩ b gomda neb nins sẽn yaa Ndebele rãmbã sʋka. B ra ket n yaa nin-buiidã sẽn pa tol n tõe n maan bũmb n bas b vɩɩmã. Burkĩna balemdbã ra pa wʋmd võor ning b sẽn da tarã võor ye. Pagbã sẽn da maand wall-kãsems kãensã ra yaa b sẽn da na n wilg b nin-buiidã b sẽn da maandã, la b ra pa tõe n bãng neb a taabã sã n pa Ndebele wã ye.

B sẽn gʋlsd bõn-naandsã ne b sẽn gomd bũmb ningã wilgda ned sẽn pʋʋsd a meng yelle, a sẽn mi a meng to-to, a sẽn tar yõod to-to la a sẽn tagsd to-to wã, la a sẽn kẽ kãadem. Wakat ninga, rao sẽn da sɩng n maand bũmb ning b sẽn boond tɩ UkuWela wã ra yaa bũmb ning sẽn kɩt tɩ b maneg n maan bũmb ning b sã n maandã, la b pa wilg tɩ b maana rẽ ye. Bũmb a ye sẽn pa yɩlẽ tɩ b wilg b vɩɩmã to-to wã yaa tɩ b wilg tɩ b yaa Wẽnnaam nin-buiidã. Neb nins sẽn maand maand maandã la b sẽn maand tũudmã pa be Ndebele wã sẽn maandã pʋgẽ ye. Neb nins sẽn yaa Ndebele rãmbã yaa b sẽn da nong n maandẽ la b sẽn da maandẽ b zak wallã. B sẽn da maand b zagsã ne b ma wã, b zãmsa b zakã rãmb la b rɩkd b zakã ne b ma-rãmbã. Roogã sẽn yaa sõma wã wilgda pagã sẽn yaa pag la ma sẽn yaa sõma. A yaa ned ning sẽn maand wallã, wallã, la a zakẽ wã vẽensã. Bũmb a ye n toeem hal yʋʋmd 2000 wã sẽn sɩng ne roogã la wallã sẽn yaa bũmb ning b sẽn maand rũndã-rũndã wã. 

A Ndebele sẽn da wa n maand b sẽn da maand b roogã, b ra rɩkda b mak-sõamyã la b mak-kãsemsã n maand b toorẽ bõn-naandsã. B ra tara b nusã ne b nusã. B sẽn da gʋlsd roogã ne peendã ra yaa waare.

#### KULURE-RAMBA
Wag-gĩnd n dabd n paasame tɩ b sẽn da naanã, b ra segd n baooda ne b nengã la b nengã. Yʋʋmd 1968 wã saabẽ wã, b ra pa le mi b sẽn na n maan to-to wã ye. B sẽn da maand bũmb ning b sẽn da gʋls ne b nug-bilã, b maana rẽ masã ne rũms sẽn yaa bĩng ne bug-bõoneg. B ket n pemsa b wallã, la b toeemda b nengã la b nengã. Rũndã-rũndã, b tõe n yãa bõn-kãens ne b sẽn yaa zũnd sẽn yaa kãsenga, la b sẽn tar sãnem sẽn yaa kãn-kãe. Yaa wala: roog la roog sẽn yaa yĩn-kãsenga, sãnem la sãnem, sa-bilg, vãad la wakat ninga roog. Yaa ne b sẽn da yeel tɩ b yaa nin-kãsems la b yaa nin -kãsems n getẽ. B tõe n yeelame tɩ b yaa ned sẽn tar naam bɩ a tara naam a zakã pʋgẽ, b tõe n pʋʋsame, b tõeeme n yeel tɩ b kẽ kãadem, wall b tõe n yeel tɩ yaa ned sẽn maand maand maand maand n pa rat n kẽ kãadem ye. B sẽn maan-bã wilgda bũmb sẽn pa tar yõod ne nebã. Woto yaa manesem sẽn yaa to-to n na n wilg b sẽn maand to-to wã neb sẽn pa be b zakã pʋgẽ wã, n wilg b ma wã minimã la b minimã. Yaa ne sãnem la b tũnugd ne-a n kɩt tɩ b ningd-a. 

##### A PATIN-RAMBA
B sẽn maand bũmb nins sẽn yaa roze wã yaa bũmb ning sẽn tar yõod wʋsg b sẽn maandã. Naoor wʋsgo, b leb n maand-b-la b sẽn da maandã fãa, la b pa tarẽ bal ye. B reng n vẽnega b sẽn maand to-to wã ne b sẽn boond tɩ zũndã, n yaool n pids-b ne kolorã. B tigma b yagensã fãa ne b sẽn naan naan naan maan-kɛgẽ wã. Yaa toog ne-do tɩ d na n tõog n bãng bũmb nins sẽn yaa sõma la b tõe n maan bũmb nins sẽn pa zemse. B segd n tara tʋʋm-teed sẽn na yɩl n tõog n naan b minimã, b segd n tara seb-kãens sẽn na yɩl tɩ b tõe n tall seb-kãens n tall b sẽn yaa to-to wã. Sẽn paase, b sẽn maan tʋʋm-teedã, b tõog n maan b toor-toor n yɩ sõma n paase. 

B sẽn maan rotã ne b sẽn yãt-b-la yaa toor-toor la b naan-b-yã. A sẽn maan woto wã ket n vɩɩ rũndã-rũndã. Sẽn paasd-b-la b rogem-n-taarã, toeeng bilf n sɩng n be. Woto yaa b sẽn maand b zakẽ wã n gomd ne nebã. Pagbã tʋmda wʋsg n na n tõog n tõog n maneg b kongrã, la b sẽn tar minimã la b sẽn maand b sẽn tõe n wilg b mens to-to wã kɩtame tɩ nebã bãng-b lame.

###### Sebtiise