Yacouba Sawadogo

Yaa **Yaacuba Sawadogo** (1946 - 3 yʋʋm 2023) yaa Burkĩna wã pʋʋg soab la tẽn-gãong bãngd sẽn tũnug ne siglg sẽn boond tɩ zaï n lebs n deeg tẽnga sẽn sãam ne ko-ko-ko-koglgã la komã. B boond-b lame tɩ "agro-forestry" la "farmer-managed natural regeneration".

Yʋʋmd 2010 wã, filim-gʋlsd a ye sẽn boond t'a "The Man Who Stopped the Desert" n zĩnd Etazĩni wã n wilg a vɩɩmã.

A Sawadogo ra gomda Mossi buud-gomdẽ. Yʋʋmd 2018 wã, b kõo a ye "Right Livelihood Award". Yʋʋmd 2020 wã, b kõo-a-la tẽnga bĩngã.

Sawadogo kiime yʋʋm 2023 yʋʋm 12 soabã, a yʋʋm 77.

## A kibare
Burkina Faso sẽn be sa-kãsengã sẽn be saharã sẽn be rɩtg n be tãnga la sa-kãseng n be tãng tãnga. La b pa le tõe n maan bũmb sẽn na yɩl tɩ b tõog n paam laafɩ ye. Sẽn yɩɩd fãa, yaa yʋʋmd 1972 n tãag yʋʋmd 1984 wã la komã sẽn maan n kʋ neb tus la tus la tus n yɩɩd woto.

La ko-kãsengã kɩtame tɩ b lebg weoogd wʋsgo. La ne bũmb a taab sẽn yaa wa zĩ-gãong sẽn yaa toogo, tẽn-tẽeb zãbgsem sẽn yaa wẽnga, la tẽn-tẽngã sẽn yaa wʋsg n yɩɩd, sãoongã kɩtame tɩ tẽn-tẽnsã sẽn pa tar koomã paas wʋsgo, sẽn yɩɩd fãa sẽn be tãnsãb pʋsẽ, sẽn yaa tɩlae ne tẽn-tẽns sẽn yaa gãn-kɛgẽ wã bɩɩbã. La b pa ra maandẽ ye, b ra pa le tar bũmbu, la b ra pa tar bũmbo. Woto me kɩtame tɩ yʋʋm 1980 wã, koomã sẽn be koom zugã boog ne metr a yembr yʋʋmd fãa.

## Tẽnsã sãoong
A Sawadogo ne a Mathieu Ouédraogo sẽn yaa tẽng-bĩis siglgã siglgã sigla, sɩngame n makda tẽnga sẽn sãamã manegre. A ra tũuda taab sẽn yaa nana, sẽn yaa sẽn yaa to-to ne zĩ-kãng: cordons pierreux la zaï-rãmbã. A Sawadogo ne a Ouédraogo fãa maana b sẽn tõe fãa n paas b bãngrã la b bãngrã sẽn na yɩl n tõog n bãng b bãngrã zĩig fãa.

### Cordons pierreux
B sẽn boond tɩ "Cordon pierreux" yaa kug-rɩt sẽn yaa wa b sẽn tar b nusã sẽn be pʋʋgẽ wã. B sẽn dat n maan yaa b naan naan naan naan zĩ-gãosgo. [1] Sa-kãseng sã n wa, a kɩtdame tɩ b tʋk tãnsã n tɩ ta zĩ-gãongã zugu, n yaool n kẽed ne tãnsã. D sã n boog koomã sẽn be tẽngã pʋgẽ wã, d na n paama sẽk n kẽ tẽngã pʋgẽ. B sẽn tigimd b zĩ-kãnga wã me yaa zĩ-sõngo tɩ b tõe n yãgsẽ. Bãadã boogda koomã n paasdẽ, la b yẽgã wã wãbda tẽnga sẽn yaa kãn-kãe wã, n kɩt tɩ koomã lebgd nana.

### Zaï holes
Zay-rãmbã sẽn na n paam koomã, b rɩkda manesem a taab n na n paam-b koomã. B yaa gãosg sẽn be tẽnga pʋgẽ. Sẽn yɩɩd fãa, b ra tũnugda ne-b n lebs n maneg tẽngã sẽn pa tar koomã. Sawadogo sɩngame n dɩkda bõn-naandsã n pidsd b ne bõn-naandb la bõn-naadb sẽn tõe n sãamd b yĩng n kõ bõn-vɩɩs nins sẽn tar nafa wã sor. B sẽn tar-a wã, a tara bõn-naands sẽn maand tɩ b tõe n kẽed n kẽedẽ. A paasame me tɩ b gãneg-b lame n yɩɩd modɛl nins sẽn da yaa toor-toorã. B tũnugda ne zayi-rãmbã n sõng tɩ b bɩɩs tɩɩs, sorgo, la miisã.

## Governmenti wã zab la koglg
Yʋʋm kobs a yiib pʋgẽ, Sawadogo sẽn da tʋmd ne zay-rãmbã kɩtame t'a tõog n naan zĩ-gãong sẽn yaa aakre 250,000 [8], sẽn kɩt tɩ b mao ne goosneema wã n paam n paam tẽnga pʋga, la a tõog n kogl goosneema. La b sẽn yã zĩ-kãng ne satelite wã, b tõe n yã-a lame. Rẽ poore, tẽnga tẽnga sẽn be Ouahigouya wã rɩka zĩiga, la b maana goosneema tʋʋm sẽn na yɩl n paas tẽnga ligd ye. Sã n yaa ne programã, a Sawadogo ne a zakã rãmb ned kam fãa tara sor n na n paam a akr a yembr piig pʋɩɩr a yembr sẽn yaa m2 400 la b pa paam yaood ye.

## Sebtiisi