ကေဒါရ၊ဇာတ်

ဒၞဲါဝွံ ကျာ်တြဲသဗ္ဗညုမစိုန်ဒှ်တဴအ္စာမၞိဟ်ဒေဝတဴ ဃောမဒပတဴ ပ္ဍဲဘာဇေတဝန် ပဟိုတ်ကဵုခမဳကၠောန်ၜိုတ်မြိမြန်မိတုဲ တွံတဴကေဒါရဇာတ်ဝွံရောၚ်။

## ဝတ္ထုပစ္စုပ္ပန်
ပ္ဍဲသုဝဏ္ဏသာကတေံ ကြက်ပြာကတ်ရ။ 

## ခမဳဂမၠိုၚ် မြိမြန်မိမထေက်ရောၚ်
တၟေၚ်တုန် - ကျာ်တြဲသဗ္ဗညုကော်ခမဳဂှ်တုဲ ယွံခမဳနာဲ စံက်ဂး ကၠောန်ၜိုတ်မြိမန် ခရှ်ဂမၠိုၚ်ရ၊ ဟီုဂှ်ဒှ်ဍာံဟာ ရဴဝွံသၟာန်တုဲ ယွံတၠဳပိုန်ကျာ်တြဲ မၞုံပိုန်မဇၞော်ဍာံရအဴ၊ နကြိဂရၚ်ပ္တီနေဝ် ခရှ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ဗီုလဵုစပ်တဴ ကေုာံ တၠအဲရော ရဴဝွံသၟာန်တုဲ ယွံတၠဳပိုန် မိမအဲဍိက်ရောၚ်ကျာ်၊ နကြိဂရၚ်ပ္တီနေဝ် ယွံခမဳခိုဟ်သန်ကွေံရ၊ ခိုဟ်သန်ရ၊ တၠပညာတမၠာတေံဂမၠိုၚ် နဒဒှ်တိရစ္ဆာန် က္တဵုဒှ်ပ္ဍဲဂကူတ္ၚေက်အိုတ်တုဲကီုလေဝ် မိမဗျူတဴဂမၠိုၚ် ကဵုသတိက်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲခပေဲါတုဲ နမုဟ်စမဴသီုမရေၚ်တၠုၚ်နေၚ်စၞ ကေၚ်ကာကၠောန်ၜိုန်မြိမြန်အိုတ်တုဲရ၊ ရဴဝွံသ္ဂးတုဲဇက်နၚ်ဇာတ်အတိက်ရ။

## ဝတ္ထုအတိက်
ယွံခမဳတအ် ပ္ဍဲကာလအတိက်တေံ ဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ် သၟိၚ်မဂဓ ပ္ကၚ်ရၚ်ဍုၚ်ရ၊ ကာလဂှ် နူဍုၚ်ပ္ဍဲဒိုသ်ဨသာန် ကွာန်ဗမၞးမၞုံယၟု သာလိဒ္ဒိယနွံရ၊ ပ္ဍဲဒိုသ်ဨသာန် ဒဒက်တဴကွာန်ဗမၞးသာလိဒ္ဒိယဂှ် ဝါဗ္ၚမဂဓနွံရ၊ ပ္ဍဲဝါဗ္ၚမဂဓဂှ် ဗမၞးပဒတဴပ္ဍဲကွာန် သာလိဒ္ဒိယ မၞုံယၟုကောသိယဂေါတ္တမွဲ ဂိုၚ်ကေတ်ဝါဗ္ၚ မၞုံဗၞတ်လ္ၚီဗၞၚ်သၟိၚ်တုဲ ကဵုဂြာတ်သြောံသာလဳရ၊ နကြိတၞံသြောံက္တဵုနေဝ် ကၠောန်ဒပ်စဵုဒၞါ ဗွဲမခိုၚ်ကၠိုက်ဗိုန်ဗတ်တုဲ ကုညးလ္ၚဵု ဝါဗ္ၚမၞုံဗၞတ် မသုန်စှော်ဗၞၚ်သၟိၚ် ကုညးလ္ၚဵုဝါဗ္ၚမၞုံဗၞတ် တြဴစှော်ဗၞၚ်သၟိၚ် ရဴသာ်ဝွံ ဝါဗ္ၚမၞုံဗၞတ်မသုန်ကၠံဗၞၚ် သၟိၚ်ကုမၞိဟ်ဇကုဟေၚ် တၞဟ်နမၚ်မွဲကဵုတုဲ သၟေဟ်ဝါဗ္ၚမၞုံဗၞတ်မသုန်ကၠံဗၞၚ်သၟိၚ် ကဵုကုကောန်လိၚ် မၞိဟ်လိၚ်ကၠောန်စရ၊ ကောန်လိၚ်ဂှ်ကီုလေဝ် သိုၚ်တာဲရာ်ပ္ဍဲဝါဗ္ၚဂှ်တုဲ မံၚ်တဲလုကဴဗ္တံတ္ၚဲရ။

## ဗီုတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်စစၞ
တိဗ္ၚပ္ဍဲသွဝ်ဒိုသ်ဨသာန်တုန်- ဂြိုပ်မနှဴရဴ ကေုာံ တိမွဲဂြိုပ်ကြိတ်ဇၞော်နွံရ၊ ပ္ဍဲဂြိုပ်ကြိက်ဂှ် ဂကောံတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်မဂၠိုၚ် မံၚ်တဴအိုတ်ရ။ ကာလဂှ် ဗောဓိသတ် နဒဒှ်ကောန်သၟိၚ်တ္ၚေက် က္တဵုဒှ်ပ္ဍဲဂကောံတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်ဂှ်ရ။တိဗ္ၚပ္ဍဲသွဝ်ဒိုသ်ဨသာန်တုန်- ဂြိုပ်မနှဴရဴ ကေုာံ တိမွဲဂြိုပ်ကြိတ်ဇၞော်နွံရ၊ ပ္ဍဲဂြိုပ်ကြိက်ဂှ် ဂကောံတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်မဂၠိုၚ် မံၚ်တဴအိုတ်ရ။ ကာလဂှ် ဗောဓိသတ် နဒဒှ်ကောန်သၟိၚ်တ္ၚေက် က္တဵုဒှ်ပ္ဍဲဂကောံတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်ဂှ်ရ။ ဗောဓိသတ်ကာလအာစိုပ်အဝဲဗၠာဲ ရုပ်သာ်ကျေဝ်ဂေါဝ်လောန်ရ၊ စိုန်ဍိုက်ပေၚ်တဴကေုာံအစောံဇြဟတ်ရ၊ ဇကုမၞုံဗၞတ်တၟာပၞိဟ်ကွဳရ၊ ကာလဂှ် မအံက်ဗောဓိသတ်သၟိၚ်တ္ၚေက် ပ္ဍဲကာလမဗျူထဴ ဟီုကုဗောဓိသတ် ပ္ဍဲကာလၟုဟ်အဲအာဒၞါသ္ၚောဲသ္ၚောဲဟွံမာန်ရ၊ တၠအဲကောန်သ္ဍိုက်ပ္ကၚ်ရၚ် ဂကောံတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်ဝွံရ၊ ရဴဝွံဂကောံတ္ၚေက်ဇိုန်နှၚ်ကုဗောဓိသတ်ရ၊ ဗောဓိသတ်ဂှ် ပတွဵုနူတ္ၚဲယးဂတတုဲ ဟွံကဵုမိမဂမၠိုၚ် အာဂၠာဲစၞရ၊ ဗောဓိသတ်သီုမရေၚ်တၠုၚ်ဏာဂကောံတ္ၚေက် အာဂြိုပ်ဟေမဝန်တုဲ ပ္ဍဲဂြိပ်သြောံသာလဳ မက္တဵုဒှ်အလဵုလဵုစအတိုၚ်ပၟိက်စိုတ်တုဲ ကာလကၠေၚ်စဴရၚ်တၠုၚ်နၚ်စၞစဵုကဵုမိမဂမၠိုၚ်စရုံဂမ်တုဲ ကဵုမိမဂမၠိုၚ်ရ။  
## သၟိၚ်တ္ၚေက်ဃိုၚ်ဒကောၚ်သြောံဂမၠိုၚ်
ကာလဂှ် နွံကာလမွဲတ္ၚဲ တ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ပ္ဍဲကာလကၠာတေံ အခိၚ်ဂွံပ္ဍဲဂြိုပ်မဂဓ သြောံသာလဳဂမၠိုၚ် ဍုဟ်အိုတ်ရ၊ ယဝ်ဒှ်သာ်ဂှ်မ္ဂး စမ်ၜတ်ရံၚ်အိုတ်ညိ၊ ရဴဝွံ စကာဏာတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်ၜါရ၊ တ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်ဂှ် အာတုဲ နကြိစှေ်ပ္ဍဲဝါမဂဓနေဝ် စှေ်ပ္ဍဲဝါဗ္ၚတြုံလိၚ်စမၚ်မွဲရ၊ စသြောံသာလဳတုဲ ဂိုၚ်ကေတ်ဒကောၚ်သြောံသာလဳမွဲတုဲ အာဂြိပ်ကြိတ်ဒကောၚ်သြောံဂှ် စွံပ္ဍဲတမ်ဇိုၚ်ဗောဓိသတ်တုဲ သြောံသာလဳပ္ဍဲဝါဗ္ၚမဂဓ မၞုံသဘဴမဖှ်သာ်ဝွံရ၊ ရဴဝွံဟီုအိုတ်ရ၊ ဗောဓိသတ်ပ္ဍဲတ္ၚဲယးဂတ သီုမတွဳပွိုၚ်ကေတ် ဂကောံဗော်သွးတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ် အာဝါဗ္ၚမဂဓဂှ်တုဲ စှေ်ပ္ဍဲဝါဗ္ၚတြုံကောန်လိၚ်မၚ်မွဲဂှ်ရ။
## ဗီုဂရၚ်ပ္တီဗဗၞးတၠဝါဗ္ၚ
တြုံကောန်လိၚ်ဂှ်တုန် - ညာတ်တ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်စသြောံသာလဳအိုတ်တုဲ နမဒြေပ်နူတေံဝွံ ၜိုန်ရဆေဝ်ဒဝ်ကီုလေဝ် တၞဟ်နဆေဝ်ဒဝ်ဟွံသၟဟ်အစောံ တ္ၚေက်သၟေဟ်ဂမၠိုၚ် စသြောံသာလဳအတိုၚ်ပၟိက်စိုတ်တုဲ ယၚ်မၞုံမုဟ် စမဴလ္ၚုသၟးဂှ်ဒှ်တုဲ ပဝ်အာအိုတ်ရ၊ ဗောဓိသတ်သၟိၚ်တ္ၚေက်တုန် ဒကောၚ်သြောံသာလဳဂမၠိုၚ် ဗွဲမဂၠိုၚ် သ္ပမွဲစွံတုဲ သီုမတွဳပွိုၚ်ကေတ် ဂကောံတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ် ရေၚ်တၠုၚ်ဏာတုဲ ကဵုမိမဂမၠိုၚ်ရ၊ တ္ၚေက်ဂမၠိုၚ် ပတွဵုနူတ္ၚဲယးဂတတုဲ တုပ်ညံၚ်သာ်ဂှ်ဟေၚ် စသြောံအိုတ်ရ၊ ကာလဂှ် တြုံကောန်လိၚ်ဂှ်ကီုလေဝ် ညာတ်တ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်စသြောံအိုတ်တုဲ နမဒြေပ်နူတေံနူဝွံ ၜိုန်ရဆေဝ်ဒဝ်ကီုလေဝ် တၞဟ်နဆေဝ်ဒဝ်ဟွံသၟဟ်အစောံတုဲ တ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်ဝွံ ဂတဏအ်လုကဴၜါပိတ္ၚပၠန် ရဴသာ်ဝွံ ယာံစအိုတ်မ္ဂး သြောံမွဲမဟၟဲသဒှ်ရ၊ ဗမၞးဂှ် ကဵုပ္တန်ၚုဟ်မသြောံသာလဳတုဲ ကြက်သ္ပဂတှ်ကုအဲရ၊ အာတုဲကြက်ဟီုလဴစဗမၞးဂှ်ရ၊ ရဴဝွံ ညးတြုံကောန်လိၚ်ဂှ် မွဲဟာန်ကေုာံသြောံသာလဳ မွဲကေံဂိုၚ်ကေတ်ပြၚ်ကၟာဲမဗွဲကုဗမၞးဂှ်တုဲ အာကွာန်သာလိန္ဒယတုဲ ညာတ်ဗမၞးဂှ် သဳုမလ္ၚောဝ် ကဵုပြၚ်ကၟာဲတုဲ နကြိတန်တဴဒၟံၚ်ပ္ဍဲဌာန်မဗဗွဲနေဝ် ယွံတြုံ သြောံသာလဳ ဍိုက်ပေၚ်မံၚ်ဟာ ရဴဝွံ နကြိသၟာန်နေဝ် ယွံဗဗၞးဍိုက်ပေၚ်ဒၟံၚ်ရ၊ ရဴဝွံဟီုတုဲ သၟိက်ဟီုလဴစ တ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်ဂိုၚ်စဏာသြောံတုဲ သ္ဂးတိုန်ၜါဂါထာဝွံရ။၁။ သမ္ပန္နံ သာလဳကေဒါရံ၊ သုဝါဘုဉ္ဇန္တိ ကောသိယ။ပဋိဝေဒေမိတေဗြဟ္မေ၊ နတံဝါရတု မုဿဟေ။၂။ ဨကောစတ္ထ သကုဏော၊ ယောတေသဗ္ဗသုန္ဒရော၊ဘုတွာသာလိံ ယထာကာမံ၊ တုဏ္ဍောနာ ဒါယဂစ္ဆတိ။



၁။ ကောသိယ- ဍေံမဒှ်တၞောဝ်ကောသိယ၊ ဗြဟ္မေ- ယွံဗမၞး၊ သာလဳကေဒါရံ- ၚ်ဝါဗ္ၚသြောံသာလဳ၊ သမ္ပန္နံ - စိုန်ဍိုက်ပေၚ်ရ။ တံ-န်သြောံသာလဳဂှ်၊ သုဝါ - ၚ်တ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်၊ ဘုဉ္စန္တိ - ပ္ဍံစအိုတ်ရ၊ အဟံ - ၚ်အဲ၊ တေ- ကုတၠအဲ၊ ပဋိဝေဒမိ - ပ္ဍံဟီုပ္တီရ၊ တံ -န်ဂကောံတ္ၚေက်ဂှ်၊ ဝါရေတုံ - တၞဟ်နဆေဒဝ်၊ နဥဿဟေ- စိုန်ဟွံသၟဟ်အစောံရ။

၂။ တတ္ထ- ပၞောဝ်ဂကောံတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်ဂှ်၊ ဨကော-ဍေံမဒှ်မွဲ၊ တေသံ - လ္တူနူတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ်ဂှ်- သဗ္ဗသုန္ဓရော - ဍေံမရာၚ်ဆာဲတဴနသွဝ်ဂမၠိုၚ်အိုတ်သီု မတွံဂး မုဟ်စမဴဗေကတ် မတ်တုပ် ကေုာံ မပံၚ်မဇိုၚ်ဗ္ကေတ် မၞုံဇကုမၞုံဗၞတ်တၟာမြာ် မဂပ်ဝ်တွဳပွိုၚ်လဝ် နစရိတ်တဲ ပိတန်သာ်ဗ္ကေတ်၊ ယောသကုဏော - ယြဴၚ်တ္ၚေက်မွဲ၊ အတ္ထိ-ပ္ဍဲနွံတဴရ၊ သောသုကုဏော- ၚ်တ္ၚေက်ဂှ် ယထာကာမံ - အတိုၚ်နွံပၟိက်၊ သာလိံ - န်သြောံသာလဳ၊ ဘုတွာ စတုဲ၊ တုဏ္ဍေန- နမုဟ်စမဴ၊ အာဒါယ- ဂိုၚ်ကေတ်တုဲ၊ ဂစ္ဆတိ- ပ္ဍံအာရ။ 

## ပံါတုဲကဵုရပ်ကေတ်
ဗမၞးဂှ် မိၚ်ဂလာန်ညးတြုံမၚ်ဝါဗ္ၚဂှ်တုဲ က္တဵုဒှ်သ္ဍိုက်ဆာန်ပ္ဍဲသၟိၚ်တ္ၚေက်တုဲ ဟီုကုပၟၚ်ဝါဗ္ၚ ယွံတြုံတၞဟ်နပဲါပးဒၞက်မၞးတီဟာ ရဴဝွံသၟာန်ရ၊ တီ - ရဴဝွံဟီုရ။ ကာလဂှ် ဟီုကပၟၚ်ဝါဗ္ၚဂှ် နဂါထာဝွံရ။၃၊ ဥဇ္စျန္တုဝါဠပါသာနိ၊ ယထာဗဇ္စျေတ သောဒိဇော။ဇဳဝဉ္စနံ ဂဟေတွာန၊ အာနယေဟိ မမန္တိကေ။

၃။ ဘောပုရိသ- ယွံတြုံ၊ ယထာ- ယြဴနအာကာရမွဲ နကြိပံါနေဝ်၊ သောဒိဇော- န်ဂစေံဂှ်၊ ဗဇ္စျေထ- ဂဗ္ဘဒးဒၞက်ရ၊ တထာ၊ နအာကာရသာ်ဂှ်၊ ဝါဠပါသာနိ၊ န်ပးဒွက်သော်ဗ္တချေံဂမၠိုၚ်၊ ဥဇ္စျန္တု၊ သြဝ်ပံါအိုတ်ညိ၊ နံ-န်တ္ၚေက်ဂှ်၊ ဇဳဝဉ္စ- န်မဂျိုၚ်တဴလမျီုကီုလေဝ်၊ ဂဟေတွာ - ဂိုၚ်ရပ်ကေတ်တုဲ၊ မမန္တိတေ-န်ဇရေၚ်အဲ၊ အာနေယေတိ - သြဝ်ရၚ်တၠုၚ်နၚ်ညိ။

မိၚ်ဂလာန်ဂှ်တုဲ ပၟၚ်ဝါဗ္ၚဂှ် ပ္တန်ၚုဟ်သြောံသာလဳတုဲ ဟိုတ်ဒန်ဟွံသ္ပဂတှ် သ္ဍိုက်မၠိုက်တုဲအာတုဲ ၜန်ဇုက်သော်ဗ္တချေံတုဲ တ္ၚဲဏအ်ကြက်စှေ်ပ္ဍဲဒၞာဲဝွံရ။ ရဴဝွံ စၟတ်ဒၞဲါသၟိၚ်တ္ၚေက်စှေ်တုဲ ပ္ဍဲတ္ၚဲယးဂတပြဟ်ဟ်ဟေၚ် ကၠောန်ခြိုၚ်မၞုံဗၞတ်တၟာဇရဳတုဲ ပးဒၞက်ဂှ်ကီုလေဝ် ပံါလဝ်တုဲ သီုမစၟဳရံၚ်ဒၟံၚ်တ္ၚေက်ဂမၠိုၚ် မကၠုၚ်မံၚ်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲတာဲရ၊ သၟိၚ်တ္ၚေက်ကီုလေဝ် သဳုတွဵုပွိုၚ် ဗော်သွးတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ် ကၠုၚ်တုဲ ဟိုတ်နူဟၟဲကဵုဒ္ဂေတ် လုလန်ပ္ဍဲစၞတုဲ ပ္ဍဲအပိုၚ်ခြာစလဝ် နူတနေံတေံ သီုမဖျေံဇိုၚ်ပ္ဍဲပးဒၞက်စှေ်ရ၊ ဗောဓိသတ်သၟိၚ်တ္ၚေက်ဂှ် တီဒဒှ်ဇကုဒးပးဒၞက်တုဲ လၟုဟ်ယာံအဲဗရုရမျာၚ် ဒးပးဒၞက်မ္ဂး ကလောအဲဂမၠိုၚ် ဖေက်ဘဲချိုတ်တုဲ သီုဟွံဂိုၚ်ကေတ်စၞပဝ်အာအိုတ်ရ။ 

## ဗီုသၟိၚ်တ္ၚေက်ဒးရပ်တုဲ နရိုအ်ယာံ
သၟိၚ်တ္ၚေက်ချပ် - ပၞောဝ်ကလောဂမၠိုၚ် မၞုံဗၞတ်ဂလိုၚ်ဝွံ နကြိကၠေၚ်ရံၚ်နေဝ် အယာံမာတ်ကလောမွဲကီုလေဝ်ဟွံမွဲ အဲဂှ်မူရဴပြဝအကုသဵုမွဲ ကေၚ်ကၠောန်လဝ်ဂှ်ရော ရဴဝွံသၟိက်နရိုအ်ယာံ သ္ဂးတိုန်ဂါထာဝွံရ။၄၊ ဨတေဘုတွာ ပိဝိတွာစ၊ ပက္ကမန္တိဝိဟၚ်္ဂမာ။ဨကောဗဒ္ဓေါသ္မိ ပါသေန၊ ကိံ ပါပံ ပကတံမယာ။၄၊ ဨတေဝိဟၚ်္ဂမာ၊ ၚ်ဂစေံဂမၠိုၚ်ဂှ်။ ဘုတွာ၊ စတုဲကီု၊ ပိဝိတွာစ၊ သုၚ်တုဲကီု။ ပက္ကမန္တိ- ပ္ဍဲစ္ဍးအာအိုတ်ရ။ ဨကော၊ န်အဲမွဲ၊ ပါသေန၊ နပးဒွက်၊ ဗဒ္ဓေါ၊ ၚ်မဒးဒၞက်။ အသ္မိ၊ ပ္ဍံဒှ်ရ။ မယာ၊ မိန်အဲ။ ကိံ ပါပံ၊ မူရဴန်ပြဝကုသဵုမွဲ၊ ပကတံ၊ စိုန်ကေၚ်သ္ပလဝ်ဂှ်ရော။ 

## ပအပ်ကဵုဇရေၚ်တၠဝါဗ္ၚ
ဒးပဒၞက်တုဲ ရမျာၚ်နရိုအ်ဒၟံၚ်ကီု ဂကောံတ္ၚေက်ဂမၠိုၚ် ပဝ်အာလ္တူအာကာသကီု ပၟၚ်ဝါမိၚ်တုဲ ဗီုလဵုရော ရဴဝွံ စှေ်နူဘာတုဲ အာဒၞဲါဂှ် ညာတ်သၟိၚ်တ္ၚေက်တုဲ အဲပါလဝ် ပးဒၞက်ကုသၟိၚ်တ္ၚေက်ရ။ လၟုဟ်သၟိၚ်တ္ၚေက်ဂှ်ဒးရ၊ ရဴဝွံ ယဝ်မၞုံစိုတ်သ္ဍိုက်မၠိုက်ဂှ်ဒှ်တုဲ သှ်ကၠေံသၟိၚ်တ္ၚေက်ဂှ် နူပးဒၞက်တုဲ ဇိုၚ်ၜါဒိုသ်သီုမဒက်လဝ်ဗွဲဂကောံ ဂိုၚ်ရပ်ကေတ် ဗွဲမဗိုန်ဗတ်တုဲ အာကွာန်သာလိန္ဒယတုဲ သၟိၚ်တ္ၚေက်ဂှ် ကဵုကုဗဗၞးရ။