ဗဳထဝ် မန်ဇြာ၊ နာဲ

use both this parameter and |birth_date to display the person's date of birth, date of death, and age at death) -->
| death_place        = 
| death_cause        = 
| body_discovered    = 
| resting_place      = 
| resting_place_coordinates = 
| burial_place       = 
| burial_coordinates = 
| monuments          = 
| nationality        = မန်
| other_names        = 
| siglum             = 
| citizenship        = ကောန်ဍုင်ဒေန်မက်
| education          = BSc in social work
| alma_mater         = University College Lillebaelt
| occupation         = မၞိဟ်မကဵုကသပ် ပရေင်မၞိဟ် (social advisor)
| years_active       = 
| era                = 
| employer           = 
| organization       = 
| agent = 
| known_for          = အစာချူလိက် ကေုာံ ညးလ္ၚတ်လိက်ခေတ်တြေံ
| notable_works      = 
| style              = 
| home_town          = ကၟာဝက်
| net_worth          = 
| height             = 
| television         = 
| title              = 
| term               = 
| predecessor        = 
| successor          = 
| party              = 
| movement           = 
| opponents          = 
| boards             = 
| criminal_charges   = 
| criminal_penalty   =  
| criminal_status    = 
| spouse             = မိကြက်ထဝ်
| partner            = 
| children           = 
| parents            = 
| mother             = မိင္ၚိုဲအုံ  
| father             = နာဲဗၠာဲ 
| relatives          = 
| family             = 
| callsign           = 
| awards             = 
| website            = 
| module             = 
| module2            = 
| module3            = 
| module4            = 
| module5            = 
| module6            = 
| signature          = 
| signature_size     = 
| signature_alt      = 
| footnotes          = 
}}

thumb
thumb|ပ္ဍဲသဘင်ဆက်မိတ်လိက် ဟံသာဝတဳဂြးစပ် အဃောညးနူဌာနနာနာ သဳကၠဳ ပရူကမၠောန်ညးတအ် ဗီုမဆက်စပ် ကဵုကမၠောန်ကလေင်ဒက်ပ္တန် အဝဵုသြဇာဂကူမန်
thumb
thumb|ဗီုနာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ ဗှ်ဒၟံင် လိက်တၟအ်မန် မစၠောအ်လဝ် နကဵုမှင် ပ္ဍဲတက္ကသိုလ်မတ်မလီု

**နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ** ()(ၜံင် ဂိတုပသာ် ၈ မၟံက် ၁၃၃၇ တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ အခိင် ဗတံ ၉ နာဍဳ ၄၅ မိနေတ်၊ ဂိတုမေ ၉ ၁၉၇၃ ပ္ဍဲ အရာပ်ကြုင်ထၜိုင်၊ ကွာန်ကမာ၀က်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် တွဵုရးဍုင်မန်(16°08'36.54"N-97°43’59.7"E))ဝွံ ဒှ် ပေါင်မ အလဵုအသဳ ဍုင်ဒေန်မက် နဒဒှ် မၞိဟ်မကဵုကသပ် ပရေင်မၞိဟ် (social advisor/Social Welfare Supervisor)၊ အစာချူလိက် ကေုာံ ညးလ္ၚတ်လိက်ခေတ်တြေံ ဗွဲတၟေင် လိက်မန် ကဵု လိက်ပျူ။

ပၞောဝ် ကုလိက် ညးမချူလဝ် သီုဖအိုတ်တအ်ဂှ် လိက်ဝတ္ထုဝင် ＂ဟံသာဝတဳဂြးစပ်＂ မပ္တိတ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၇ မဒှ် လိက် ပရူဝင် ဍုင်ဟံသာဝတဳလီုဂှ် မၞိဟ်တီဂၠိုင်တုဲ လိက်မဆေင် ကုဝင်မ္ဂး လိက်ကၞပ်ညးမချူလဝ် ဗတ်ဗၟာ ＂နိရုတ္တိ စကားဇစ်မြစ်အမြင်ဖြင့် ပျူနှင့် မွန်လူမျိုးတို့အကြောင်း＂မပ္တိတ်လဝ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၁၄ ဂှ် မၞိဟ်တီဂၠိုင်အိုတ်ရ။ စပ် ကုလိက်တၟအ်တုဲ လိက်တၟအ်မဆဵုတၟိ ပ္ဍဲ ဍုင်မ္လစ်သာ (မြစ်သား) ရးမာန္တလေဂှ် ညး ကၠာဲစၠောအ် သီု ပိဘာသာ မန်၊ ပါဠိ၊ ပျူမာန်လဝ်ရ။

## ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ဂကောံသ္ၚိကၟိန်
thumb|ဗီုရုပ် နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ (၄ ဂျူလာင် ၂၀၁၈)
နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ က္တဵုဒှ် မၞိဟ် ပ္ဍဲ သ္ၚိကၟိန်သၟာဗ္ၚ၊ မဒှ် ကောန်ခဒေအ်။ ကောဒေအ်ညး သီုဖအိုတ် မသုန်တၠ။ ညး ဒှ် ကောန်ဍောတ်အိုတ် မရနုက် ကုမသုန်။ ယၟုအပါညး နာဲဗၠာဲ (ၜံင် ၁၉၃၀ ဒဳဇြေန်ဗါ ၉ - ၂၀၂၁ အံက်တဝ်ဗါ ၈) မိညး မိင္ၚိုဲအုံ (ၜံင် ၁၉၃၅ ဨပြဳ ၇)။ ပၞောဝ် ကောဒေအ်ဂမၠိုင်ဂှ် မၞိဟ် လတူ ညး နာဲရတ်တ် မန်ဇြာ ဂှ် ဒှ် အစာချူဒွက် မပတိတ်လဝ် ကဝးပုရဉ္ဇလဳတုဲ ခၞံလဝ်လိက် The Advantages Of Genuine Federalism (လမ်းမှန်သို့ပြသော ဖက်ဒရယ်ကြယ်ပွင့်) မပတိတ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၁၈။

ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၀၉ ဂိတုအေပြဳ ၉ ဂှ် သၞုက်ကရောဲ ကုမိကြက်ထဝ် ညး မဒှ်ကောန်စဴ အမာတ်မန်တြေံ နာဲဖဝ်စိင်၊ ကောန် နာဲထွန်းသောင်း မိအေးကြည် ဇာတိကၟာဝက်။

## ပထမအဝဲ
ညး က္တဵုဒှ် မၞိဟ် ပ္ဍဲ အရာပ်ကြုင်ထၜိုင် ဗဒဲါကျာ်ဇြာ။ ညး မံင်လဝ် ပ္ဍဲ အရာပ်ဂှ် စဵု ညး ကလိဂွံ အယုက် ၆ သၞာံ။ ညး စမံင် ဘာတန်ကောန်ၚာ် ပ္ဍဲ ဘာအလဵုအသဳ အရာပ်ဍုင်ဇြာ။ ကာလညး မကလိဂွံအယုက် ၇ သၞာံ မိမညးတအ် အာရာန် ကၠအ်သ္ၚိ ပ္ဍဲ အရာပ်ထံင်ကှ်ေ ပလိုတ် ဘာဂကောံသင်ဗလိုက် ခရေတ်ယာန်မန်၊ တုဲ ညး ပြံင်အာမံင် ဘာအလဵုအသဳ အရာပ်ထံင်ကှ်ေ စဵု တန်တတိယ။ အာယုက်ညး ၁၁ သၞာံပြင် သၞာံ ၁၉၈၄ ဂိတုမာတ် ၂၀ ညး ပ ထပိုယ် ပ္ဍဲ ဘာသာသနာပါလ (ဘာထံင်ကှ်ေ) ဇရေင် ကျာ်ဇၞော်အစာဝိလာသ၊ ဗွဲကြဴ စိုပ် သၞာံ ၁၉၈၈ အာကတ် လိက် ပ္ဍဲ ဘာလ္ဒေါဝ် ဍုင်ကျာ်ခမဳ၊ ဟိုတ်နူ ပရေင်ကလိုက်ကမဵု ၈၈၈၈တုဲ ဒးစဴအာ ကွာန်။ သၞာံဂတဂှ် အာကတ်လိက် ဘာလ္ဒေါဝ်ဍုင် ဍုင်ဇြပ်ဗု၊ ကလိဂွံအံင်တန်မူလ ပ္ဍဲ အလဵုအသဳ၊ တိုန်တန်ဍောတ် အံင်ဆ ပ္ဍဲ ဂကောံ ဟွံအံင် ပ္ဍဲ အလဵုအသဳ။ ရာံတိတ် နူ ဘဝထပိုယ် ဗိုင်ကၠောန် ကမၠောန်ဗ္ၚ ပ္ဍဲ သ္ၚိ။

နူ အာယုက် ၁၈ သၞာံ လုပ်ကၠောန် ပ္ဍဲ ဂကောံမန် ကွာန်ကၟာဝက်တုဲ ချဳဓရာင်ကၠုင် ပရေင်ကမၠောန်ဂကောံနာနာ။ စချူလိက်တုဲ လိက်ပရေင်၊ လိက်ဝတ္ထုတအ်ဂှ် ဂွံပါလုပ် ပ္ဍဲ လိက်ဂျာနေဝ်တအ်ရ။ ပဲါနူဂှ်တုဲ လုပ်ပြိုင် ချူ လိက်၊ ပြိုင်ဟီု အရေဝ်၊ ပြိုင် ပဟေဠိ ပ္ဍဲ သဘင်တ္ၚဲကောန်ဂကူတုဲ ကလိဂွံကၠုင် လာပ်နာနာသာ်ရ။

စိုပ် အာယုက် ၂၂ တိတ်ပ ခမဳ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေ၊ တုဲ အာမံင် ဍုင်လ္ဂုင်၊ ဘာပညာရာမိက မွဲဝှ်တုဲ အာမံင် ဘာမည်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ၊ ဍုင်သာကေတ ရးလ္ဂုင်။ အခိင်မမံင် ဍုင်လ္ဂုင်ဂှ် ချဳဓရာင် ပ္ဍဲ ဂကောံသင်ဍုင်လ္ဂုင် ပတိတ်လိက်မဂ္ဂဇြေန်မန် လဂံါအာဇာနဲ၊ ယိုက်ဂၠေင် နဒဒှ် မၞိဟ်ဟိတဓရ ကောံ ကုညးဒါန်လိက်၊ ပါလုပ် ပ္ဍဲ အရာမဒက်ပ္တန် ဂကောံသင်ပံက်ဗ္တောန် လိက်တၟအ်မန် တုဲ ဂၠာဲ အစာလိက်တၟအ် အစာမိုင်တဝ်၊ အစာဘရှင် တုဲ ပံက်ကၠုင် လိက်တၟအ်မန် ပ္ဍဲ ဍုင်လ္ဂုင်၊ ဍုင်မတ်မလီု။

သၞာံ ၁၉၉၉ ဂှ် စိုပ်အာ ဍုင်သေံ ဒေသပယျဵု ပံင် ကုနာဲကသုမန်တုဲ ခၞံဗဒှ်ပတိုန် လိက်ပရိုင်လၟေင်ဂိတု သၞံင်တိုင်၊၊ ဟိုတ်လိက်ပရိုင် ကၞပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် တုဲဒှ်အာ ပ္ဍဲ စၟတ်တ္ၚဲ ၀၉၊ ၀၉၊ ၁၉၉၉ တုဲ တ္ၚဲ ဒစိတ် ၉၉၉၉ ဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် မဒှ် တ္ၚဲ မဒက်ပ္တန် လိက်ပရိုင်သၞံင်တိုင် ရ။

## စိုပ်ဍုင်ဒေန်မက်
နဒဒှ် ညးလဒဴ နအရီုအဗင် UNHCR ဂှ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၀၀ ဂိတုနဝ်ဝေန်ပါ ၉ ဂှ် စိုပ်အာ ဍုင်ဒေန်မက်၊ တုဲ ပဒတန် ပ္ဍဲ ဍုင်ပါမေန် (Bramming) ဒေသယူလာန်။ စိုပ် ဍုင်ဒေန်မက်တုဲ ဗတောန် အရေဝ်ဒိန်နေတ် ပွိုင် ၂ သၞာံကဝက်၊ အံင်ဘာ တန်အရေဝ်ဘာသာ(ပိ)၊ ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ဘာအရေဝ်ဘာသာဒိန်နေတ်ဂှ် ညးပါ်လဝ် ပိ၊ ဒိန်နေတ် (၁) သွက်မၞိဟ် ဗှ်လိက်ဟွံလေပ် ကောံ ကုဗှ်လိက် ဒးညိည၊ ဒိန်နေတ် (၂) သွက်ညး မကေင်မံင်ဘာ အောန်အိုတ် စဵု ဒစာံသၞာံ ကောံ ကုမၞိဟ်ဟွံရန်တၟအ် သွက်ဂွံတိုန်ဘာ၊ ဒိန်နေတ်(၃) သွက် မၞိဟ် မကေင်မံင်လဝ် ဘာဒစာံသၞာံ လပါ်လတူ ကောံ ကုမရန်တၟအ် သွက်ဂွံဆက်တိုန်ဘာ။ ဘာအရေဝ်ဘာသာဒိန်နေတ်(ပိ)ဂှ် ဂွံအံင်ဇၞးကေတ် နူ ဘာအရေဝ်ဘာသာ ပ္ဍဲ ဍုင်အေသ်သပိယျာ (Isbjerg)၊ တုဲ ပြံင်အာမံင် ပ္ဍဲ ဍုင်ဇၞော်ဂေါပေန်ဟာဂေန် လုပ်တိုန် ဘာပရေင်ပညာမၞိဟ်ဇၞော် (VUC) ဘာဒစိတ်တန် ကု စှ်တန်ဂှ် ဂွံအံင်ကေတ်တုဲ ဆက်တိုန် ကဝ်လိက် ပ္ဍဲ ဍုင်ဂေါပေန်ဟာဂေန်ဂှ်ရ။ အခိင် မတိုန်ကဝ်လိက်ဂှ် လုပ်ကၠောန် ကမၠောန် ဌာနပလံင်လိက် နဒဒှ် ညးပလံင်လိက် ပ္ဍဲ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်။ ကဝ်လိက်တုဲ ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၀၈။ ပ္ဍဲ ကဝ်လိက်ဂှ် အာစိုပ်ဒတုဲ နဘာသာအဓိက သိပ္ပံပရေင်ဍုင်ကွာန် ကောံ ကုဝင်။ သွက်တန်လက်ကြဴအိုတ် မဒးချူခၞံ လိက်ကၞပ်ဂှ် ချူ နက္ဍိုပ်လိက် သၞောတ်ဖဲသအဳညးဍုင်ကွာန် ပ္ဍဲ ခေတ်ဂၠးကဝ်ဂလောပ်ပါလာက်ဇြေန်ရှေန် (Velfærdsstat i globalisering samfundet) ဂှ် ကလိဂွံ စၟတ် ၁၂၊ မဒှ် စၟတ်သၠုင်အိုတ် ၜိုတ်မကလိဂွံမာန် ပ္ဍဲ ဍုင်ဒေန်မက်ရ။ (သၞောတ်စၟတ် ဍုင်ဒေန်မက် စၟတ် နူ -၃ စဵုကဵု ၁၂၊ ကလိဂွံစၟတ် ၂ စၟတ်မ္ဂး အံင်)။ သွက်ဂွံဆက်တိုန် တက္ကသိုလ်ဂှ် ၜိုန်ရ ပတိုန်ပၠုပ်လဝ် စရင် ပ္ဍဲ တက္ကသိုလ်ရဝ်သကဳ နဘာသာသိပ္ပံပရေင်ဍုင်ကွာန် ကီုလေဝ် သီုဟွံဒှ်တိုန် စၞးဂှ် ပြံင်အာမံင် တကအ်ဗန်ဟန် (Bornholm) တုဲ လုပ်ကၠောန် ကမၠောန် နဒဒှ် မၞိဟ်ကမၠာဲဘာသာ အရေဝ်မန်၊ ဗၟာ၊ ဒိန်နေတ် ပ္ဍဲ ရုင်အလဵုအသဳ တကအ်ဗန်ဟန်ရ။ 

ဗွဲကြဴ သွက်ဂွံ ဆက်တိုန် တက္ကသိုလ်တုဲ နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ ပတိုန်လိက် အာတ် သြန်ထံက်ပင်ပရေင်ပညာ သွက် ကောန်ကမၠောန်တုဲ ခရိတ်ဘာ ၜိုတ်အိုတ်ဂှ် နူ ရုင်အလဵုအသဳဂှ် ထံက်ပင်ကဵု သြန် သီုဖအိုတ်၊ တုဲပၠန် အခိင် မဒးအာဘာ ဟွံဂွံကၠောန် ကမၠောန်ဂှ်လေဝ် ကလိဂွံ သြန်ဂိတု ပေင်င်ကီုတုဲ စနူသၞာံ ၂၀၁၂ ဂှ် ဟိန် မကၠောန်ဒၟံင် ကမၠောန် အခိင်ပေင်င်ဂှ် သီုတိုန် ဘာတက္ကသိုလ်အခိင်ပေင်င်ပၠန်ရ။ ဘာတက္ကသိုလ်မတိုန်ဂှ် ဒှ် University College Lillebælt ပ္ဍဲ ဍုင်အဝ်ဒေန်သေ (Odense) နဘာသာ သိပ္ပံပရေင်မၞိဟ်ရ။ ဘာဂှ် သီုဖအိုတ် ဒးတိုန် ပွိုင် ပိသၞာံကဝက်တုဲ ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၁၆ ဂိတုဂျန်ဂှ် ဂွံအံင်ကေတ် တန်ဘဳအေ မဆေင် ကုပရေင်မၞိဟ်တုဲ ကလိဂွံ မဟိမု ညးမကဵုကသပ် ပရေင်မၞိဟ်။ တကအ်ဗန်ဟန် ကု ဍုင်အဝ်ဒေန်သေဂှ် နွံ တရဴ တၟာသ္ၚောဲဂှ်ရ နူ တကအ်ဗန်ဟန်ဂှ် ဒးဍိုက်အာ နက္ၜင်ကျာတုဲ မတိုန်ဘာရ။ ကလိဂွံ မဟိမု ညးမကဵုကသပ်ပရေင်မၞိဟ်တုဲ လုပ်ယိုက်ဂၠေင် ကမၠောန် ပ္ဍဲ ရုင်အလဵုအသဳတကအ်ဗန်ဟန်ဂှ် နဒဒှ် ညးမကဵုကသပ်ပရေင်မၞိဟ်ရ။ ဆဂး ဟိုတ်နူ သမ္ဘာဇကု မိကြက်ထဝ် မဒးအာတိုန်ဘာ ပ္ဍုဲဍင်အဝ်ဒေန်သေ ပ္ဍဲ တက္ကသိုလ် (University of Southern Denmark)တုဲ ပြံင်အာမံင် ဍုင်နူဗဝ် (Nyborg) မဒှ် ဍုင် မကြပ် ကုဍုင်အဝ်ဒေန်သေတုဲ လုပ်ကၠောန် ကမၠောန်အလဵုအသဳ နဒဒှ် မၞိဟ်အဝဵုအသဳ နတာလျိုင် ညးမကဵုကသပ်ပရေင်မၞိဟ် ပ္ဍဲ ရုင်မဆေင်ကဵု ပရေင်ကမၠောန် (Jobcenter) မဒှ်သၟဝ် ဝန်ဇၞော်ကေင်ကာကမၠောန် ပ္ဍဲ ဍုင်နူဗဝ်ရ။

## ပရေင်ချဳဓရာင် ပ္ဍဲဍုင်ဒေန်မက်
thumb
နာဲဗဳထဝ် စိုပ် ဍုင်ဒေန်မက်တုဲ ခြာဟွံလအ် ကလိဂွံ အဆက် ကု ဒိန်နေစ် ဘာမာ ကမ္မတဳ (Danish Burma Committee) မဒှ် ဂကောံပံင်ကောံ ဍုင်ဒေန်မက် သွက်ဂွံဒစဵုဒစး တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာတုဲ ထံက်ပင် ဂကောံဒစဵုဒစးအလဵုအသဳ ဗွဲတၟေင် National Coalition Government of the Union of Burma (NCGUB) ရ။ ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် နူ စသၞာံ ၁၉၉၆ တေအ် တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ လလောင်တြးလဝ် Visit Myanmar Year '96 ကော်ဘိက် ကၟုဲဍုင်သအာင် ညံင်ဂွံကၠုင်ဝေင် ဍုင်ဗၟာရ။ က္ဍိုပ်သကိုပ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ ဒဝ်အံင်သာန်သုကျဳ မဒးဒုင်ကြိုင်လဝ် ပ္ဍဲ သ္ၚိခရိုင်ဂှ် အာတ်မိက်လဝ် ညးဂၠးတိတအ် ညံင်ဂွံဗဂပ်ဗဗေင် ပရေင်ဍုင်သအာင် မဓလိုက်တမ်ရိုဟ် ပ္ဍဲ ဍုင်ဗၟာကီု သီု ပရေင်ကမၠောန်အာတရဴ ဍုင်ဗၟာရ။ မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ပရေင်ဓလိုက်တမ်ရိုဟ် နူ ဍုင်သအာင်ကီု သီု ကမၠောန်အာတရဴဍုင်ဗၟာဂှ် ဒှ် ဂုဏ်ဖိုလ် သွက်ဂကောံသ္ၚိကၟိန် တၠအဝဵုပၞာန်တအ်ဟေင်၊ ဟွံဒှ် ဂုဏ်ဖိုလ် ကုညးဍုင်ကွာန်တအ်ရ။ အတိုင် ဒဝ်အံင်သာန်သုကျဳ မအာတ်မိက်ဂှ် နကုဒိန်နေစ်ဘာမာကမ္မတဳလေဝ် ဒစဵုဒစး ပ္ဍဲ အရာမဓလိုက်တမ်ရိုဟ် ပ္ဍဲ ဍုင်ဗၟာ ကောံ ကုပရေင်ကမၠောန် အာတရဴဍုင်ဗၟာကီုရ။ ဆဂး သၟာပရေင်ပိုန်ဒြပ်လ္ၚဵုတအ် ညာတ်ကေတ် ယဝ်ရ ဍုင်တၞဟ်တအ် ဟွံဓလိုက်တမ်ရိုဟ် ဍုင်ဗၟာမ္ဂး စၞးဂှ် ကြုက် ဂွံအာ ဒၞာဲ ဖအိုတ်မာန်ရ။ တုဲပၠန် ပရေင်အာတရဴဂှ်လေဝ် ဒှ် ဂုဏ်ဖိုဟ် ကုညးဍုင်ကွာန်ကီု  သီု ညးဍုင်သအာင် ဂွံညာတ်ကေတ် ဒဒှ်ဘဝ ကောန်ဍုင်ဗၟာတုဲ ပရေင်မအာတရဴဂှ် ဒှ် အထံက်အပင် ကုပရေင်ချဳဓရာင် သွက် အခေါင်ဒဳမဝ်ကရေသဳကီုရ။ နကုလိက်ပရိုင် Politiken ချူ ပရူညံင်ဂွံအာဝေင်ဍုင်ဗၟာဂှ် ဒိန်နေစ်ဘာမာကမ္မတဳ ဒစဵုဒစးတုဲ နဒဒှ် ကောန်ဍုင်ဗၟာ မၞုံပ္ဍဲဍုင်ဒေန်မက်မွဲဂှ် အာထ္ၜးဆန္ဒ ဂတမုက် ရုင်လိက်ပရိုင်ဂှ်ရ။ နကုပရေင်ဍုင်ဗၟာ ကောန်ဍုင်ဗၟာ မရပ်လိက်ပဝ်သတာတုဲ မထ္ၜးဆန္ဒ ပ္ဍဲ ဍုင်ဒေန်မက်ဂှ် ဒှ် အလန်ကၠာအိုတ်တုဲ တ္ၚဲဂတဂှ် ပ္ဍဲ လိက်ပရိုင်ဇၞော်နာနာတအ် သီုဗီုရုပ် နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ မရပ်လဝ် ပဝ်သတာ "STOP BURMA- TURISME" မဂွံ အဓိပ္ပါယ် ＂မကော်ဘိက် အာဝေင်ဍုင်ဗၟာဂှ် ဒေါအ်ထောအ်ကဵုညိ။＂

ပံင်ကောံ ကုဂကောံသၟတ် ဗော်သဵုရှေလ်ဒဳမဝ်ကရေတ်တုဲ အာထ္ၜး ဆန္ဒ ကုကမ္မဏဳအာတရဴ Marco Polo ကောံ ကုHannibal Tours ပ္ဍဲ ဍုင်အဝ်ဟုတ် (Aahus) မဒှ် ဍုင်ဇၞော်ဒုတိယ ပ္ဍဲ ဍုင်ဒေန်မက်ရ။ ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ် နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ ဟီု ကုအစာပရိုင် ＂ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ဍေဟ်တအ် နွံပၟိက်ဒၟံင် လှုဲ၊ ပရေင်အာတရဴဍုင်ဗၟာဂှ် ဒှ် အရာမထံက်ပံင် ညံင်ဒပ်ပၞာန် ဂွံဂွံသြန်ရ။ ကမ္မဏဳက္ၜင်ကျာ၊ ဟဝ်တေဝ် ကောံ ကုဆေင်စသုင်ခိုဟ်ဟ်တအ်ဂှ် အလဵုအသဳပၞာန်ရ ပိုင်ပြဳလဝ်၊ နူဂှ် မွဲကဆံင် လှုဲ နူ ပရေင်အာတရဴဂှ် စိုပ်အာ သွက် ဒပ်ပၞာန် မဍဵုဍိုက်ဒၟံင် ညးဍုင်ကွာန်တအ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကၟာတ်လဒဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကုဍုင်ဗၟာဂှ် ဒှ် အရာကိစ္စဇၞော်မွဲရ။＂

ပါဲနူ ကုပရေင်ဒစဵုဒစး ပရေင်အာတရဴဍုင်ဗၟာဂှ်တုဲ ကမၠောန်ရာန်ဆုကၠ နူ ဍုင် ကောံ ကုကမ္မဏဳကၠေင်တအ်လေဝ် နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ ညးမချဳဓရာင် ပ္ဍဲ ဂကောံ ဒိန်နေတ်ဘာမာကမ္မတဳတအ် ဒစဵုဒစး ထ္ၜးဆန္ဒ၊ အာဆဵု ကုကမ္မဏဳတအ်တုဲ ပသောင်ကလး၊ ဟီုတွဟ် ကုညးဍုင်ကွာန်တအ်ကီုရ။ပါဲနူဂှ်တုဲ ပရေင်ချဳဓရာင် သွက်ဍုင်ဗၟာ ကလိဂွံဒဳမဝ်ကရေသဳနာနာတအ်ဂှ် ပါလုပ်ကၠုင်လဝ် ဗွဲမကတိုင်ကၟဟ်ရ။ 

ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၀၇ ပေါဲဗတိုက်အသာ်ထဝ် (ခမဳသင်တအ် ထ္ၜးဆန္ဒ ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ)ဂှ်လေဝ် တၞဟ်န ညးဍုင်ကွာန် ပ္ဍဲ ဍုင်ဒေန်မက် ဂွံတီတုဲ ဂွံ အရီုညးဂၠးတိတုဲ နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ ကောံ ကုဂကောံဒိန်နေတ်ဘာမာကမ္မတဳ ထ္ၜးဆန္ဒ ပ္ဍဲ လဒေါဝ်ဍုင်ဇၞော်ဂဝ်ပေန်ဟာဂေန်ဂှ် ကောန်ဍုင်ဗၟာကီု သီု ကောန်ဍုင်ဒေန်မက် ပါလုပ်တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ၜါကၠံပြင်င် တိုန်စိုပ်လဝ်ရ။ ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ် နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ ဟီုတွဟ်ကီု သီုကဵု ဒုင်ပသောင် ကုအစာပရိုင်နာနာတအ်ရ။ 


Bee Htaw and John Din 1 May 2008.jpg|thumb|နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ (ပုင်)၊ နာဲဂျောန်ဒေန် (ပါဲ) ပ္ဍဲသဘင်တ္ၚဲသၟာကမၠောန်ဂၠးကဝ် သၞာံ ၂၀၀၈ ပ္ဍဲဍုင်ဂဝ်ပေန်ဟာဂေန်၊ မဒုင်ဒါန် သွက်ပေါဲဗတိုက်ဒဳမဝ်ကရေသဳ ဍုင်ဗၟာ။ 
Bee Htaw against TOTAL.jpg|thumb|နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ ပါလုပ် ထ္ၜးဆန္ဒ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၇ ဂတမုက် ရုင်ကလုတ်ပြင်သေတ် ပ္ဍဲဍုင်ဂဝ်ပေန်ဟာဂေန် ဒစဵုဒစး ကမ္မဏဳကၠေင်တဝ်တေဝ် ဟိုတ်နူ မပံင်တောဲကၠောန် တၠအဝဵုပၞာန်ဗၟာ 
Bee Htaw holding speech at Saffron Revoultion in Denmark 2007.jpg|thumb|နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ ဟီုဒၟံင်ဂလာန် ပ္ဍဲပေါဲထ္ၜးဆန္ဒ မထံက်ဂလာန် ပၠန်ဂတးအသာ်ထဝ် ပ္ဍဲဍုင်ဂဝ်ပေန်ဟာဂေတ် သၞာံ ၂၀၀၇
Saffron Revolution in Denmark 2007.jpg|thumb|နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ ဒုင်ဆဵုဒၟံင် ကုအစာပရိုင် အဃောမထ္ၜးဆန္ဒ မထံက်ဂလာန် ပၠန်ဂတးအသာ်ထဝ် ပ္ဍဲဍုင်ဂဝ်ပေန်ဟာဂေတ် သၞာံ ၂၀၀၇
Boycott Burma Torium 2003 in Denmark.jpg|thumb|နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ ဗီုမထ္ၜးဒၟံင် ဆန္ဒ ကုရုင်လိက်ပရိုင် Politiken ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၃ ပ္ဍဲဍုင်ဂဝ်ပေန်ဟာဂေန် ဟိုတ်နူညးတအ် ဘိက်မၞိဟ် အာဝေင်ဍုင်ဗၟာ။
Bee Htaw in NMSP in 2006.jpg|thumb|နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ စိုပ်လဝ် ဗဟဵုဗော်ဍုင်မန်တၟိ သွက်ဂွံတိုန် ကောံဓရီုဇၞော် အလန်တတိယ သၞာံ ၂၀၀၆


## ပရေင်ချဳဓရာင် ကမၠောန်ဂကူမန် ကြဴနူ မစိုပ် ဒေန်မက်
နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ ကၠုင်စိုပ် ဍုင်ဒေန်မက် ကရောမ် ကုကောန်ဍုင်ဗၟာ သီုဖအိုတ် မၞိဟ် ၂၀ (သီုကောန်ၚာ်) မဒှ် ကောန်ဍုင်ဗၟာ မစိုပ်ဍုင်ဒေန်မက် နကုအစဳအဇန် ကုလသမဂ္ဂ ကၠာအိုတ်ရ။ ပ္ဍဲ မၞိဟ်ၜါစှော်ဂှ် မိအေမျေအ် ကု ကောန်ပိ ဇာတိကွာန်ခယျး ကု နာဲဗဳထဝ်တအ် ဒှ် ဂကူမန်တုဲ သၟေဟ်တအ်ဂှ် ဒှ် ဂကူထဝါဲအိုတ်ရ။ ပရူကောန်ဍုင်ဗၟာ မစိုပ်ကၠုင် ဍုင်ဒေန်မက် ဟိုတ်မဒှ် ကၠာအိုတ်တုဲ မြဟ်အာ အလုံမွဲဍုင် နကုပရိုင်နာနာတုဲ နာဲဗညာအံင် ဇာတိဍုင်ပံင် မမံင်ဒၟံင် ဍုင်ဒေန်မက် ၜိုတ် ၁၀ သၞာံ မစိုပ်ကၠုင် နအစဳအဇန်ပံင်ကောံသ္ၚိကၟိန် (စှ်ေဒၞာဲ ဂကူဒိန်နေတ်)ဂှ် ဆက်နင်တုဲ ကၠုင်ဝေင် ဆဵုဂဗ ကုကောန်ဍုင်ဗၟာရ။ နူဂှ် နာဲဗညာအံင်၊ နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ၊ မိအေမျေအ် စတမ်နူ ဂိတုမာတ် သၞာံ ၂၀၀၁ ဂှ် ဒက်ပ္တန် ဂကောံမန် စိုပ်ဌာန်ဇမ္ၚောဲ (ဒေန်မက်) (Overseas Mon Organization, Denmark)၊ ကောန်ဂကောံမွဲ စုတ်သြန်ဂကောံ မွဲဂိတု သြန်ဒေန်မက် မွဲကၠံ။ စိုပ်ဂိတုမေ ၉ သၞာံ ၂၀၀၁ ပ္ဍဲဍုင် Bramming ဂှ် နူ ရုင်အလဵုအသဳ ကၠောန် တ္ၚဲယေန်သၞာင် (Culture day)ဂှ် မိအေမျေအ် လှ်ေဒွက်အတး၊ လှ်ေၜိုပ်ရ။ ၜိုတ်မတီမ္ဂး လှ်ေမန် ပ္ဍဲ တ္ၚဲဂှ် ပ္ဍဲ ဍုင်ဒေန်မက်ဂှ် ဒှ် အလန်ကၠာအိုတ်၊ ရမ္သာင်တူရိယာမန် ဒွက်မန် မဂွံဗြု လဒေါဝ်ဝိုင် ကၠာအိုတ်ရ။ ဂကောံဂှ် နာဲဗညာအံင် ဒှ် ဥက္ကဌတုဲ နာဲဗဳထဝ် ဒှ် ညးအုပ်ကာနာနာရ။

နာဲမိုးကျော်သူ (ကတုံး) ဇာတိကွာန်ကအ်တောမ် ကု ကောန်တြုဟ်ၜါ စိုပ်ကၠုင် ဒေန်မက်ကီု စတမ်နူ ဂိတုဂျောန်ဂှ် တုဲ လုပ်ပ ကောန်ဂကောံမန် ဍုင်ဒေန်မက်ကီုရ။ ဂကောံမန်စိုပ်ဌာန်ဇမ္ၚောဲ (ဒေန်မက်)ဂှ် ပံင်ကုကောန်ဂကူမန် မၞုံ ပ္ဍဲ ဍုင်နဝ်ဝေ နာဲကျော်ကျော်တုဲ ဒှ်အာ ယၟု ဂကောံမန်စိုပ်ဌာန်ဇမ္ၚောဲ (သကေန်ဒိနေဗိယျာ)ရ။ အဓိက ပရေင်ကမၠောန်ဂကောံဂှ် သွက်ဂွံထံက်ပင် ပရေင်ကမၠောန် သၠုင်ပတိုန် ဍာ်ဒကေဝ်သၟတ် မဗတောန်လိက်အင်္ဂလိက်၊ ဘာပရေင်ဍုင်ကွာန် နူ ဂကောံသၟတ်မန် လညာတ်တၟိ မကၠောန်ဒၟံင်ဂှ်ရ။ 

စိုပ်သၞာံ ၂၀၀၃ ဂကောံမန် ပ္ဍဲ ဍုင်ဒေန်မက်ကီု သီု ဍုင်တၞဟ် ပ္ဍဲ ရးယူရောပ်ဂှ် စိုပ်ဂၠိုင်ကၠုင်တုဲ ဗွဲမဗဗွဲ ကုဍုင်ဂှ် ဒက်ပ္တန် ဂကောံမန်အိုတ်ရ။ တၞဟ်နဂွံဒှ် မွဲဗီုပြင်တုဲ ဂကောံမန် စိုပ်ဌာန်ဇမ္ၚောဲ (ဒေန်မက်) ဂှ် သၠာဲထောအ် ဂကောံမန် (ဒေန်မက်) ရ။ ပ္ဍဲ ဍုင် နေတာလာန်ဂှ် ဂကောံမန် (နေတာလာန်)၊ ဍုင်နဝ်ဝေဂှ် ဂကောံမန် (နဝ်ဝေ)၊ မြဴသာ်ဝွံ ဒက်ပ္တန်တုဲ ဂကောံတအ်သီုဖအိုတ် နူဒေန်မက်၊ နေတာလာန်၊ နဝ်ဝေ၊ ဝှေန်လာန်၊ ပံင်ကောံတုဲ ဒက်ပ္တန် ဂကောံမန် (ယူရောပ်) ရ။ ပ္ဍဲဂှ် နာဲဗဳထဝ် ကေတ်လဝ် တာလျိုင် ညးအုပ်ကာနာနာပၠန်ရ။

ဗွဲကြဴ ဂကောံမန်အလုံလိုက် ပံင်ကောံတုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် ကမ္မတဳပံင်ကောံ မန်ဍုင်သအာင် (OMCC) ဂှ်လေဝ် နကုမၞိဟ်စၞး ဂကောံမန်ယူရောပ်ဂှ် ပါလုပ်ချဳဓရာင်ကၠုင် ဗွဲကတိုင်ကတိုင် ကမဟ်ကမဟ်ရ။ ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ဒှ် အခိင် ပရေင်ကောန်ဂကူမန် ပရေင်ဍုင်ကွာန် အခေါင်ကၠောန် မုဟွံမဲတုဲ သွက်ဂွံကၠောန် ချဳဓရာင် ဗွဲမ္ၚးဂှ် ဒှ် အရာ မနွံပၟိက် ဗွဲမဇၞော် ကုဒြဟတ်မွဲရ။ အဓိက ပရေင်ကမၠောန် မန်ဍုင်သအာင်ဂှ် 
(၁) ညံင်ဂွံတိုန်စိုပ် သဘင်ကောံဓရီုဂၠးတိဂမၠိုင်တုဲ ညံင်ဂွံပတိုန်ထ္ၜး ပရူဂကူမန်၊ စပ် ကုကိစ္စဏအ်တုဲ နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ ကေင်အာတိုန်လဝ် သဘင်ကောံဓရီု ကုလသမဂ္ဂ မဆေင် ကုကောန်ဂကူဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ဍုင်ဂျာနဳပါ၊ သဘင်ကောံဓရီု ဂကောံယူအေန်ပဳအဝ် ပ္ဍဲ နေတာလာန်တအ် နွံကီုရ။
(၂) ပံင်ကောံ ဂကောံမန် မဖျေဟ်ဇိုန် ပ္ဍဲ ပယျဵုတုဲ ညံင်ဂွံချဳဓရာင်အာ ပရေင်ဂကူမန် အပ္ဍဲဍုင်၊ နကုမန်ဍုင်သအာင်ဂှ် ကဵု ဒြဟတ်ရီုဗင် ဒြဟတ်သြန် ကောံ ကုဒြဟတ်လညာတ်ရ။ ဥပမာ တ္ၚဲဟံသာဝတဳလီု ကဵု တ္ၚဲပၠန်ဂတးမန် ညံင်ဂွံဒှ် ပရေင်ချဳဓရာင် ကောန်ဂကူ။

## လညာတ် မဆေင်ကဵု ဝင်
thumb|ဗီု နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ အဃောမပတိုန်ထ္ၜးဒၟံင် လိက်စံင် ပ္ဍဲကဵု ကောန်ဖရေန်ဂၠးကဝ် အလန်တတိယ မဆေင်ကဵု ဝင်အာရှဒိုဟ်အဂၞဲ ပ္ဍဲဍုင်ၜံင်ကံက် သၞာံ ၂၀၁၉
နာဲဗဳထဝ်ဂှ် ဒှ် မၞိဟ်မတုဲလဝ် ဘာဍုင်ဒေန်မက် မဒှ် ပရေင်ပညာ မဒုင်သဇိုင် ကုတင်ဂၞင် ကောံ ကုသက်သဳ၊ ကောံ ကုမကၠိုဟ်ခၠင် လိက်မန်တြေံတုဲ အရာၜါဝွံ ညး ပံင်ဗစိုပ်တုဲ ညး ချူပတိတ်၊ ဟီုတွဟ် မဆေင် ကုဝင်ဂကူမန်၊ ဝင်ဍုင်ဗၟာရ။ ပ္ဍဲ ဝင် ဍုင်မန် ကု ဍုင်ဗၟာ မချူလဝ် နကုတင်ဂၞင် ကု သက်သဳ ဟွံစှ်ေ ကုနိယာမလိုက်တအ်ဂှ် ညးတးပါဲရ။ 

### ဝင်ဗုကာံ ကောံ ကုသဓီု
ကောန်ဖရေန် ဂၠးကဝ် (The 3rd SEAMEO SPAFA Intternational Conference on Southeast Asian Archaeology) မကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲ ဍုင်ၜင်ကံက်၊ ဍုင်သေံ ပ္ဍဲ ၁၇ - ၂၁ ဂျောန် ၂၀၁၉ ဂှ် ညး ဂွံဒုင်ဘိက် သွက်ဂွံပတိုန်ထ္ၜး လိက်စံင် မဆေင် ကုလိက်တြေံဂှ် ညး ပတိုန်ထ္ၜး နကုက္ဍိုပ်လိက် Epigraphy as Source for the History of Old Burma (လိက်တၟအ် နဒဒှ် တင်ဂၞင် သွက်ဝင်ဍုင်ဗၟာခေတ်တြေံ) ဂှ် ညး ဒုင်သဇိုင် ကုတင်ဂၞင်အဓိက မကလိဂွံ နူ လိက်တၟအ် ပ္ဍဲ ဍုင်ဗၟာတုဲ ညး ပတိုန်ထ္ၜး ဂကူမန် ပ္ဍဲ ဍုင်မန် စပြံင်လှာဲထောအ် အက္ခရ် နူ အက္ခရ်ပလ္လဝ နကုအက္ခရဝ်မန်တြေံ နူစ အခိင် ၜိုတ် ၈-၉ ဗွဝ်ကၠံ မဒှ် အခိင် မန် ပ္ဍဲ ဒွါရဝတဳ (ဍုင်သေံ) ဆက်စကာဒၟံင် မအက္ခရ် ပလ္လဝဖိုဟ်ဂှ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ လိက်တၟအ်မန် မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲ ဍုင်မန် ဍုင်ဗၟာတအ်ဂှ် ဒှ် လိက်တြေံ နူ တၠပညာတြေံတအ် မစၟတ်သမ္တီလဝ်ဂှ်ဏီ၊ တုဲပၠန် စပ် ကုဝင်တုဲ ပ္ဍဲ ဍုင်ဗုကာံဂှ် ဒှ်လဝ် ဍုင်မန်တုဲ သၟိင်ဂကူမန် လက်ကြဴအိုတ်ဂှ် ဒှ် သၟိင်ဗဇြာဘရဏဒေဝ (ညးဂမၠိုင် မကော် *စောလူမင်း*)၊ သၟိင်ဝွံ ဒးဒုင်သီအဝဵုဍုင် နကုသကိုပ်ပၞာန်ဂကူဗၟာ (*ကျန်စစ်သား*)တုဲ အဝဵုဂကူမန် ဍိုန်လျစှ်ေ၊ စဵုကဵု ဂကူမန် မဒးကၠေအ်အာ ပ္ဍဲ ဒေသဗုကာံဂှ်ရ။ တုဲပၠန် ပရူ ဒဒှ်သၟိင် ဗၟာအနဝ်ရထာ မဗတိုက် ဍုင်သဓီုဂှ် သက်သဳဝင်ခိုင်င်ကၠိုက်က် ဟွံဂွံဆဵုကေတ်တုဲ လိက်တၟအ်သက်သဳဝင် မဆေင်ကဵု အရာဏအ် မပ္တံ ကုလိက်တၟအ်ကျာ်မနုဟဝ်၊ လိက်တၟအ်ဗၟာတအ်ဂှ် ဒှ် လိက်တၟအ်ပတောအ် မကၠောန်ကေတ်လဝ် ဗွဲကြဴဏအ်ဟေင်တုဲ ဝင်သၟိင်အနဝ်ရထာ မဗတိုက်သဓီု ကောံ ကုပရူသၟိင်မနုဟဝ်ဂှ် ဒှ် အရာ မဒှ်လဝ် ဇေတ်တ် ဟွံသေင် ဒှ် ပေါမ်အာဂီု မဇန်လဝ် ဗွဲကြဴဏအ်။

## ဝဳကဳပဳဒဳယာ မန်
မုက်လိက်လဒပ် သွက် ဘာသာမန်ဂှ် ခၞံဗဒှ်လဝ် နူ ဂိတုဂျူလာင် သၞာံ ၂၀၀၉ တေအ်ဂှ် နကုဂကူမန် လုပ်စုတ် မလိက်မန် ကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ် တၠဂုန်အနန္တမန် နကုယၟုညးလွပ် Anontamon ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲ ဂိတုမာတ် ၁၂၊ ၂၀၁၅၊ နူဂှ်ပၠန် နာဲသိုက်ဆာန် (SaikChan)ဂှ် ပ္ဍဲ ၂၀ အံက်တဝ်ပါ ၂၀၁၆။ ဇၞးအံင် (Jaenehaong) ပ္ဍဲ ၁၆ သေပ်တေမ်ပါ ၂၀၁၇ မြဴသာ်ဝွံ လုပ်ချူစုတ်ညိည ဗီု ကုက္ဍိုပ်လိက် ကောံ ကုလိက်ဆဝ်မ္ၚုဟ် ကောံ ကုမုက်လိက်ဂၠေအ်အ်ကီုလေဝ် လမျီု ဟွံဂွံလုပ် မၞိဟ် မလုပ်ကၠောန် ဟွံမဲရ။ စိုပ် ဂိတုဂျူလာင် ၁၇၊ သၞာံ ၂၀၁၈ ဂှ် နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ နကုယၟု ညးလွပ်(Htawmonzel) လုပ်ဗိုင်ကၠောန် ပ္ဍဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာဘာသာမန်ရ။ ဂိတုအံက်တဝ်ပါ ၃၀၊ ၂၀၁၈ ဂှ် နူ ညးကောပ်ကာဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာတအ် စၟတ်သမ္တီ နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ နဒဒှ် မၞိဟ် Administrator သွက် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာမန်။ ခြာဟွံလအ် ပ္ဍဲ ဂိတုနဝ်ဝေမ်ပါ ၁၂ ဂှ် တၠဂုန်အာလောက (အဲနာဲ) လေဝ် ဂွံစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ် မၞိဟ် Administrator မွဲ ပ္ဍဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်ကီုရ။

အတိုင် သၞောဝ်ဝဳကဳပဳယာမ္ဂး ပ္ဍဲ ပရဝ်ဂျေတ်စွမ် (လဒပ်)ဂှ် အောန်အိုတ် ညးလွပ်ပိတၠ ဒးလုပ်ချဳဓရာင်ဒၟံင်ဆက်က် အောန်အိုတ် ပိဂိတုမ္ဂး ဂွံ စၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်ပရဝ်ဂျေတ် မချဳဓရာင်ဒၟံင်မွဲရ။ ပ္ဍဲ ပရဝ်ဂျေတ် သွက်မန်ဏအ်ဂှ် ၜိုန်ရ ဂကူမန်တအ် ဗွဲမဂၠိုင် လုပ်ချဳဓရာင်ဒၟံင်ကီုလေဝ် မၞိဟ် မချဳဓရာင် ဟွံဂွံပိုတ်သကုတ်ဂှ် အောန်ကွေဟ်ဟ်ရ။ ယဝ်ရ ဇကုဟွံဆက်ချဳဓရာင်မ္ဂး (ဝါ) လၟိဟ် အပိုင်အခြာ ဟွံဍိုက်ပေင်မ္ဂး ပ္ဍဲဒၞာဲသ္ၚေဝ်ဂၠေပ်မုက်လိက်ဂှ် ယၟုဇကု ဒှ်အာ အသာ်ပတေင်တုဲ ယဝ်ရ ဇကုချဳဍိုက်ပေင်မ္ဂး ယၟုဇကု ဒှ် အသာ်လမ္စံက်ရ။ ကလေင်ရံင် ညးလွပ် မချဳဓရာင်ဆက်က်မ္ဂး နူ ဂိတုအဝ်ဂေတ်ဂှ် နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ၊ တၠဂုန်အာလောက နယၟုလွပ် (အဲနာဲ) ကု ဒေါက်တာကြည်ဖြိုးထက် နယၟုလွပ် (Ninjastrikers) ညးပိ (ဂကူမန်ၜါ ဂကူဗၟာမွဲ)ဝွံဟေင် ဒှ် မၞိဟ်မချဳဓရာင် ဍိုက်ပေင်ရ။ ဂိတုဒဳဇြေန်ပါ ၁၄ ဂှ် နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ အာတ်ပတိုန်ထ္ၜး ကုကမ္မတဳအရေဝ်ဘာသာ (Language Committee) ညံင်ဂွံစၟတ်သမ္တီကဵု ပရဝ်ဂျေတ် သွက်ဂကူမန် နဒဒှ် ပရဝ်ဂျေတ် မချဳဓရာင်ရုံဂပ်တုဲ ညံင်ဂွံပတိတ်ကဵု မုက်လိက်တၞဟ်ခြာရ။ ဒဳဇြေန်ပါ ၁၇၊ ၂၀၁၈ ဂှ် နူ ကမ္မတဳအရေဝ်ဘာသာ လလောင်တြး ဒဒှ်ရ ညးတအ် ချပ်သွက်ဂွံပဒတန် ပရဝ်ဂျေတ်ဘာသာမန်ရ။ ညးတအ် ကဵု အခိင် စဵု ဂိတုဒဳဇြေန်ပါအိုတ် သွက်မၞိဟ်ဒစဵုဒစးတအ်ရ။ ဂိတုဒဳဇြေန်ပါအိုတ် မၞိဟ်ဒစဵုဒစး ဟွံမဲရ။ ဆဂး ပရေင်စက် ယောင်ယာကီု မၞိဟ်တာလျိုင် ပ္ဍဲ ဝဳကဳမဳဒဳယာတအ် ဟွံကၠောန် ကမၠောန်တုဲ ပရဝ်ဂျေတ် ဗွဲမဂၠိုင် ဆေအ်ဒေါအ်ဒၟံင်တုဲ ကမၠောန် မခၞံမုက်လိက် သွက်ဘာသာမန်ဂှ်လေဝ် ဒေါအ်ညိင်အာ အတိုင်ဂှ်ရ။ ဟိုတ်နူ ဟွံကလိဂွံ လောဲလောဲတုဲ မၞိဟ်မပါလုပ်တအ် အောန်စှ်ေအာကီုလေဝ် နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ၊ တၠဂုန်အာလောကတအ် ဆက်ကၠောန်ဒၟံင် ဟွံပိုတ်သကုတ်ရ။ အကြာဂှ် မၞိဟ် လုပ်ချူ ဂွံလအ်ညိ ကၠေအ်အာပၠန် ဗွဲကြဴ မံက်ကၠုင်ပၠန်တအ်လေဝ် နွံကီုရ။ အတိုင် စရင်မ္ဂး မၞိဟ်မကေင်လုပ်ကၠောန်လဝ် ပ္ဍဲ ပရဝ်ဂျေတ်ဏအ် သီုဖအိုတ် နွံ (၅၀) တၠရ။ အခိင် မကလိဂွံဒတန် ပ္ဍဲ ဂိတုဂျူလာင်ဂှ်မ္ဂး မၞိဟ် မချဳဓရာင် ယၟုမဂျိုင်ဒၟံင် သီုဖအိုတ် (၆) တၠဂှ် ဒှ် နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ၊ ဗိုလ်ရိန်မန်ဇြာ၊ ဝိညာဏ်ထဝ်၊ ဒေါက်တာကြည်ဖြိုးထက်၊ ရိန်ဂျာမန်၊ တၠဂုန်အာလောက (အဲနာဲ)တအ်ရ။ ဂိတုအဝ်ဂေတ်ဂှ်လေဝ် မၞိဟ်တအ်ဏအ်ပၠန်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ခၟာဲပညာဗိသ္တာ နဘာသာမန် မကော်ဂး ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် ဝွံ Jose77 ဒှ် မၞိဟ်မဖျေဟ်လဝ်တုဲ ညံင်ခၟာဲဂွံဍတ်ဂှ် နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ]၊ တၠဂုန်အာလောက၊ ဒေါက်တာကြည်ဖြိုးထက်၊ နာဲဝိညာဏ်ထဝ် (ဗိုလ်ရိန်မန်ဇြာ ကု ရိန်ဂျာမန် ဂှ် ဒှ် အကံက်တၞဟ်ခြာ နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာကီုရ) ကောံ ကုဂကူမန်၊ ဂကူတၞဟ်တအ်လေဝ် ဗိုင်ပါလုပ်ကၠောန်လဝ် ၜိုတ်သၟဟ် အစောမ်၊ လဒပ်ပ္တိတ်လဝ် ဒြဟတ်တုဲ ဂွံဍတ်ပါ်ကၠုင်ရ။ 

## ဗတောန်လိက်
နကဵုစေတနာဂှ် နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ သီုဗ္တောန်လိက် ကုကွးဘာ ဘာရိုဟ်ကၞက်စၟဳ၊ ဘာကဝ်လိက်ကောန်ဂကူမန်။ 

## လိက်ကၞပ်မပတိတ်လဝ်တုဲ
# **ဒဳမဝ်ကရေဇြဳ ကၞပ် ၁၊** နကဵုယၟုကၞေဟ် လ္ဂန်ပေဝ်၊ ၂၀၀၀၊ တြးပတိတ် နူဂကောံဒက်ပ္တန်အခေါင်အရာမၞိဟ်ပ္ဍဲဍုင်မန်။
# **ဒဳမဝ်ကရေဇြဳ ကၞပ် ၂၊** နကဵုယၟုကၞေဟ် လ္ဂန်ပေဝ်၊ ၂၀၀၁၊ တြးပတိတ် နူဂကောံဒက်ပ္တန်အခေါင်အရာမၞိဟ်ပ္ဍဲဍုင်မန်။
# **ဖေဝ်ဒရေဝ် Federal** နကဵုယၟုကၞေဟ် လ္ဂန်ပေဝ်၊ ၂၀၀၂၊ တြးပတိတ် နူဂကောံဒက်ပ္တန်အခေါင်အရာမၞိဟ်ပ္ဍဲဍုင်မန်။
# **မန်ဗွဲဗိသ္တာ တမၠာကဵုလၟုဟ်၊** နကဵုယၟု နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ၊ ၂၀၀၉၊
# **နာဲယက္ခ သ္ဂံင်သွက်ဍုင်မအံက်မန်** နကဵုယၟု နာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ၊ ၂၀၀၉၊
# **နိရုတ္တိ စကားဇစ်မြစ်အမြင်ဖြင့် ပျူ နှင့် မွန်လူမျိုးတို့အကြောင်း** နကဵုယၟု နိုင်ဘီထော မွန်ဇြာ (ဗီုဗၟာ) ၂၀၁၄
# **[[ဟံသာဝတဳဂြးစပ်]] Hamsavati Eclipse** နကဵုယၟု နာဲဗဳထဝ် မန်ဇြာ (ဗီုမန်) ၂၀၁၇၊
# **သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ဗီုလဒက်ပတန် လိက်မန် ကေုာံ လိက်ပျူ၊ မွန်စာဖွဲ့စည်းပုံ နှင့် ပျူစာဖွဲ့စည်းပုံ နှိုင်းယှည်လေ့လာချက် နှင့် မြစ်သားကျောက်စာ၊ Comparison of Mon and Pyu Writing Systems and Myittha inscription** ပိဘာသာ မန်၊ ဗၟာ၊ အင်္ဂလိက်၊ တြးပတိတ် နူလှကျင်းစာပေတိုက်၊ ၂၀၁၈။

## နိဿဲ