လိက်ဒ္ၚောဝ်သၜောံ

လိက်ဒ္ၚောဝ်သၜောံဝွံ ကလိဂွံ နူကဵု ဘာပြာန်၊ ပွိုင်ဍုင်ပဓုမ်၊ ရးနိဂီုသေံ။ နာဲသုန်ဓန် ဒှ်မၞိဟ် မပကောံပကေဝ်လဝ်တုဲ သီုတက်ပၠုပ်လဝ် ပ္ဍဲကောန်ပျူတာရ။ ရန်တၟအ်ကဵု ညးမလ္ၚတ်လိက်မန်ဂွံ ဂွံလ္ၚတ်တုဲ ပ္ဍဲကဵု ဂျူလာင် ၃၊ ၂၀၂၀ ဂှ် ညးပတိုန်စုတ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု မုက်လိက်ဝှုက်ၜေါက်ညးရ။ ရန်တၟအ်ကဵု ညးမလ္ၚတ်လိက်မန်တအ် ဂွံဆက်လ္ၚတ်အာမာန်တုဲ ကလေင်ပတိုန်စုတ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်ဝွံရ။ လိက်ဒ္ၚောဝ်သၜောံဝွံ သၠတၞးရိုတ်ကၠေအ်ဒေက်ဒၟံင်ဂၠိုင်ကဵုတၞးရ။ ယြဴညးမွဲ မဂွံဆဵု မူလိက်ပေင်င်မ္ဂး ထပ်ဗပေင်ကဵုညိ။ အတိုင်နာဲသုန်ဓန် မလဴထ္ၜးမ္ဂး ဒၞာဲလ္ၚဵု မလိက် ဟွံကၠးလေဝ် နွံကီုရ။ အတိုင်မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲသၠရိုတ်ဂှ် နာဲသုန်ဓန် ညးကလေင်တက်ပၠုပ် ပ္ဍဲကောန်ပျူတာရ။ ဒၞာဲလ္ၚဵု ဥပမာ သှီု မဒှ်ကြိယာဟီု မစၞောန်ကဵု ကြိယာအနာဂတ် တုဲ ညးစုတ်ဂတရ။ စၞးဒၞာဲဂှ် (သ္ဟီု) ဗီုဏအ်လေဝ် ချူဂွံကီုရ။

ဒ္ၚောဝ်သၜောံ အစာလိက် မကဵုလဝ်ယၟုလိက်ဂှ် သွက်မၞိဟ်တအ် ဂွံသ္ၚေဝ်ဂၠေပ်ဇကုဇကု မတုပ်တဴ ညံင်ရဴ ညးမဗဵု ဒ္ၚောဝ် ဒှ်မာန်ရောင်ဂှ် နာဲသုန်ဓန် ထေင်ကေတ်ရ။

## လိက်ဒ္ၚောဝ်သၜောံ အတိုင်မူသၠရိုတ်

ယြဴပူဂဵုမွဲ မဟွံချပ်ဗိုန်တုဲသှီု စိုပ်ဒေါဝ်သဘင်ဓရီုဒေါဝ်ပေဲါ ဂလာန်တလကွတ် ယဝ်သ္ဒးဟီုရ ဂလာန်ဂှ်မဟွံလုတ်သၞုံတုန်ဟာ၊ လုတ်အာမဂၠိုင်ရ။ ယာံဒးဟီု လုတ်တုဲကြဴတဲသ္ဒးဍောင်ၜိုတ်ရ။
ယြဴပူဂဵုမွဲအာစိုပ်သဘင်ဓရီု ပမျောဝ်ကဵုပညာ ချပ်ဗိုန်တုဲ ဟီုဂလာန်မ္ဂး လဟီုဂှ် ကိစ္စမလုတ်သၞုံတုန်ဟာ ဒှ်ဒွးလမိုန်ရ။ ယာံဟီုလမိုန်ဒှ်ဒွးတုဲ ဒှ်အထိုင်သးညးကြဴရ။ ဟီုတုဲ ညးဒးယိုက်ကေတ်ဂလာန်ဇကုရ ဟွံဒးဍောင်စိုတ် မ္ဒးဂးရောင်။ 

ပူဂဵုမဟွံချပ်ဗိုန်တုဲ မဟီုဂှ် မ္ဒးဍောင်စိုတ် ဗွဲကြဴ မ္ဂးဂှ် ညးပူဂဵုဂှ်ရော၊ ပ္ဍဲဍုင်အနုရာဓ နွံအမာတ်မွဲ မက္ကတမန်တြဳ မဂွံယမု အမာတ်ဂှ် ကာလသုရမန်တြဳ မကဵုယမု။ ကြဴဝွံ ဟိုတ်မသ္ဍိုဟ်သ္ဍပ်လောန် ဟဂွံဗစာရနာဗိုန်တုဲမဟီု စမှ်မဟီုလုတ်အာမဂၠိုင် မက္ကတမန်တြဳအမာတ်ကၞုဲ သၟီမကဵုယမု။ ဗွဲကြဴဂၞကျာ်သၟီဂှ်တန်အာပတိသန္ဓိ၊ နွံကာလမွဲတ္ၚဲ စိုပ်သဂါဗတံ ဂၞကျာ်ဂွံလပံ အလုံရးနဳဂီုဇနးပိုတ်ဂမၠိုင် ပယေဝ်စုတ်ဗပေင်လဝ်သ္ကာံတုဲ ဍေံတံဒေပ်ဂဍေပ်လဝ် သာ်ဝွံ ဂၞကျာ်လပံညာတ်။ လပံညာတ်သ္အာင်ပၠန်တုန် နူဍုင်ဗဒေသသ္အာင်သ္အာင် ကၠံမွဲက္ဍိုင်ဗတာင် ပုင်ညးစုတ်ကဵုထးထဝ်တုဲ ညးကၠုင်တွာဲဂၞကျာ်၊ သာ်ဝွံ သွပ်လပံဂၞကျာ် မဂွံညာတ် တုဲ သွပ်လပံမွဲသ္အာင် ဂၞကျာ်ညာတ်ပၠန်တုန်၊ သနပမတ်မွဲဂှ် ဗွဲဇနော်ဗွိုက်ဍေံကၠံဗန် မဂဵုတိုန်အာ အလုံတ္ကံပန် လျးပမတ်ဂှ် မခၠင်တိုန်အာ ဒဵုဗဝက်၊ သနပမတ်မသလံင်တိုန်အာ သွပ်လပံသာ်ဝွံ ဂၞကျာ် လပံညာတ်တုဲ ဂၞကျာ်ဟီုပ္တီသၟီရ။ တိုင်သွပ်လပံပိသာ်ဂှ် သၟီဂွံမိင် လဟီုဂၞကျာ်တုဲ သၟီဒိုက်စိုတ် ဗွဲမလောန်ဟေင်။ ဂၞကျာ် ကဵု သၟီ ပ္ဍဲမဓရီုဟီုဒၟံင်ဂှ် တ္ၚဲယးအာရ။ တုဲ သၟီ စသက သအးမုက္ခဝါတုဲ ဝတ်မဒုင်စမုက်ပယတ် သၟီတိတ်အာရ။

ဒးကာလ အမာတ်ဒဴဗညာဒကိုပ်ပၞာန်ဂမၠိုင် စိုပ်အိုတ်တုဲ ပရောဟိတ် သၟီလေဝ် စိုပ်အိုတ်ကီု အတိုင်ဂတဵုဒဒှ် သွပ်လပံဂၞကျာ် သၟီသၟာန်အမာတ်တံရ။ ပရောဟိတ်သၟီ မဇၞော်ကဵုပညာတံဂှ် မိင်တုဲ ဟဂံင်ဟီုပြဟ် ချပ်ဗစာရနာ တဴအိုတ်ရ။ အမာတ်မက္ကတမန်တြဳမိင်ဗက် ဟဂွံဟိုတ်မာဲ ဟဂွံဗစာရနာဗိုန် သာ်ဝွံ မသှ် သွံလပံဂၞကျာ်ရ။ “ယွံတလအဲ မစိုန်ဒှ်တဴ ဘုမ္မိပတိ ဂၞကျာ်မဂွံလပံဝွံ အလုံဇနးပိုတ်ဂမၠိုင် မသရပ်လဝ်သ္ကာံမွဲမွဲပယေဝ်မ္ဂးဝွံ အနာဂတ်ဂတ ကောန်တလအဲ က္တဵုဒှ်ဨကရာတ်ရ။ ရးနဳဂီုဂမၠိုင် က္တဴက္တာန်လအိတ်ရ၊ ဟိုတ်ပယေဝ်ကဵုသ္ကံာ မဒှ်ထာန်ဂမ္တဴ ဂၞကျာ်မဂွံညာတ်လပံရောင်။ ပုင်သီုထးထဝ်မ္ဂး ဨကရာတ်ကၠံမွဲက္ဍိုင်ဗတာင်ဂမၠိုင် မ္ဒးတွာဲဂၞကျာ်မ္ဂးဝွံ ဂတနူဝွံဍုင်ပိုဲဝွံ သ္ဒဟ်ကနောဝ်ရ။ ပုင်နူဍုင်တၟေင်မသ္ဂောံဟာပ်ရ၊ သနပမတ်ကၠံဗန်ဇနော် ဍေံမက္တဵုဒှ် ဒေါဝ်ဍုင်မ္ဂးဝွံ မဂဵုတိုန်ဒဵုဗဝက်လမးအာ အလုံတ္ကံပန် ကောန်တလအဲဝွံ ကာလမသ္ဒဟ်ဨကရာတ်က္တဴရးနဳဂီုဂမၠိုင် ဒဵုတ္ကံပန်ဟေင်၊ မသ္အာလန်ဝေင်ပၞာန် ပမတ်မဂဵုတိုန်အာ ဒဵုဗဝက်မ္ဂးဂှ် ဒဵုသွဝ်ဗြီုဟေင်ဂရိုဟ်ကောန်မရာတ်ရ။” သၟီမိင် သွံလပံအမာတ်မသှ်တုဲဟမိပ်စိုတ်ဗွဲမလောန်ဟေင် က္တဵုဒှ်ရ။ ကြဴဝွံ အမာတ်မွဲ တိက္ခမန်တြဳဂးယမု ချပ်ဗစာရနာဗိုန်တုဲ ပဝေနဳ လဟီုတလပညာတမၠာ ဗစာရနာတုဲ ကွတ်မစပ်ကဵုသၞဲလ္ၚီ နိမိတ်ကၠံဂှ် ဗစာရနာဗိုန်တုဲ၊ “သွံလပံ ဂၞကျာ်ဝွံ သ္ဂေံာကောန်မွဲ သ္ဒဟ်ဗလစက်ကဝဝ် အလုံတ္ကံပန်ပြာကတ်တဴရ၊ သၟီတ္ၜိုဟ်စိုတ်စရိုတ်ရ၊ လၜိုဟ်ကဵု စိုတ်သတ်တံဂမၠိုင်ရ၊ သၟီကၠံမွဲက္ဍိုင်ဗတာင် သ္ဒးကၠုင်ခစ၊” အမာတ်ချပ်ဗစာရနာဗိုန်နပညာတုဲ ရဴဝွံ အမာတ်တိက္ခမန်တြဳ ဟီုသၠာံဗဇးစိုတ်သၟီပၠန်ရ။ 

### ဝေါဟာရ

ဝေါဟာရအဘိဓါန် နိဿဲလဝ်အဘိဓါန်မန်ဗၟာ ဒြပ်နာဲသက်လောန်ရောင်။
ပ,မျောဝ် (ကြိ) = ခရီးညွှန်ပြုသည်၊၊ လမ်းပြပြုသည်၊၊ / 'ပမျောဝ်ကဵုညာန်၊၊' (ဇ - ၅၆၊၊ အစွောံ၊၊) = 'ဉာဏ်ပညာကို ခရီးညွှန်ပြုသည်၊၊'/ " ပမျောဝ်ကဵုပညာ ချပ်ဗိုန်တုဲ ဟီုဂလာန်မ္ဂး လဟီုဂှ် ကိစ္စမလုတ်သၞုံတုန်ဟာ၊ ဒှ်ဒွးလၟိုန်ရ၊၊ " (သၠပတ်ဒ္ၚောဝ်သၜောံ) = " ပညာကိုလမ်းပြပြု၍ သေချာစွာစဉ်းစားဆင်ခြင်ပြီးမှ စကားပြောဆိုပါက ထိုအပြောအဆိုသည် မှားယွင်းရန်ကိစ္စ အဘယ်ရှိပါမည်နည်း၊၊ အမြဲတစေ အမှန်သာလျှင်ဖြစ်လိမ့်မည်၊၊ " / 'မျောဝ်' (ကြိ) လည်းရှု၊၊

ပ,မျောဝ်တရဴ (ကြိ)= ခရီးညွှန်ပြုသည်၊၊ လမ်းပြလုပ်သည်၊၊ / " သၟိင်ဍိုက်ကေတ်ကွဳတုဲ ပမျောဝ်တရဴကဵုလၟတုဲ ဇက်တိတ်အာဂြိုပ် - ၊၊ " (ဇ - ၃၄၉၊၊ အစွောံ၊၊) = " မင်းသည်ရထားစီး၍ မုဆိုးကို ခရီးညွှန်ပြုစေ၍ တောသို့ထွက်သွား၏၊၊ " / " အမာတ်တုန် ကေုာံဗဵုလဗး ကဵုလၟပမျောဝ်တရဴတုဲ တိတ်အာစိုပ်ဌာန်ဒမံင်ဣသိရ၊၊ " (ဇ - ၄၃၃၊၊ အစွောံ၊၊) = " အမတ်သည် ဗိုလ်ပါများနှင့်တကွ မုဆိုးအား လမ်းပြလုပ်စေ၍ ရသေ့၏နေရပ်သို့ သွားရောက်၏၊၊ " / 'မျောဝ်တရဴ' (န) လည်းရှု၊၊

သ္ဍိုဟ်သ္ဍပ် (ကြိ) = ပေါ့ဆလော်လည်သည်၊၊ လုံ့လသတိမရှိ စောင့်စည်းမှုမရှိဖြစ်သည်၊၊ (¦) / " (အမာတ်ဂှ်) ကြဴဝွံဟိုတ်မသ္ဍိုဟ်သ္ဍပ်လောန် ဟွံဂွံဗစာရဏာဗိုန်တုဲမဟီု စမှ်မဟီုလုတ်အာမဂၠိုင် မက္ကတမန်တြဳအမာတ်ကၞုဲ သၟိင်မကဵုယၟု၊၊ " (သၠပတ်ဒ္ၚောဝ်သၜောံ) = " ထိုအမတ်သည် နောက်အဖို့၌ပေါ့ဆလော်လည်လွန်း၍ သေချာစွာမဆင်မခြင်ဘဲပြောသဖြင့် ပြောတိုင်းများစွာမှားယွင်း၏၊၊ မက္ကတမန်တရဳ မျောက်အမတ်ဟူ၍ မင်းသည်အမည်ပေး၏၊၊

ဒေပ်ဂဍေပ် (ကြိ) = သိမ်းဆည်းသည်၊၊ / " ပယေဝ်စုတ်ဗပေင်လဝ်သ္ကာံတုဲ ဍေံတံဒေပ်ဂဍေပ်လဝ် - ၊၊ " (သၠပတ်ဒ္ၚောဝ်သၜောံ) = " မီးဖို၌ ဖွဲအပြည့်ထည့်၍ သူတို့သိမ်းဆည်းထားကုန်၏၊၊

သနပမတ် ၊ သၞပၟတ် (န) = မီးလျှံ၊၊ မီးတောက်မီးလျှံ၊၊ (ပါဠိ - အစ္စိ/ အစ္စိကာ) / " (နူဍာ်ဂှ် သၟိင်နာ်) ဗဂဵုပ္တိုန်သၞပၟတ်တၟာတၟာလမဳတာ၊၊ " (ဇ - ၁၃၃၊၊ အစွောံ၊၊) = " နဂါးမင်းသည် ရေမှ ထန်းလုံးပမာဏရှိသော မီးလျှံကိုဖြစ်စေ၏၊၊ " / " ခမဳဂမၠိုင်ညာတ်ဂၠောင်ယက်သၞပၟတ်ဂှ် ဒှ်မွဲတုဲ ဂဵုသၠောင်ဍိုက်ကၠုင်ရ၊၊ " (ဇ - ၃၅၊၊ အစွောံ၊၊) = " ထိုတောမီးသည်လည်း တလုံးတည်းသော အခိုးအလျှံ(မီးခိုးမီးလျှံ) ရှိ၍ လွှမ်းလျက်လာသည်ကို ရဟန်းများမြင်ကုန်၏၊၊ " (ညောင်ကန်)
သလံင် (ကြိ) = ထွန်းလင်းသည်၊၊ တောက်လောင်သည်၊၊ / " လျးပၟတ်ဂှ် မခၠင်တိုန်အာဒဵုဗဝက် သၞပၟတ်မသလံင်တိုန်အာ - ၊၊ " (သၠပတ်ဒ္ၚောဝ်သၜောံ) = " ထိုမီး၏အလင်းရောင်သည် ဘဝက်သို့တိုင်လင်းတက်သွားကာ မီးလျှံသည် ထွန်းလင်းတောက်ပ၏၊၊ " / ဂဵုသလံင် = တောက်လောင်သည်၊၊ / 'ပၟတ်ဒေါသဂဵုသလံင်တိုန်၊၊' = 'ဒေါသမီးတောက်လောင်သည်၊၊'
စသက၊ စသ္က (န) = ဒန်ပူစားသည်၊၊ တံပူစားသည်၊၊ သွားတိုက်သည်၊၊ (ရှေးသုံး)

ဒုင်စမုက် (ကြိ) = (ဘုရင်) ညီလာခံဝင်သည်၊၊ အခစားခံသည်၊၊ / " တုဲသၟိင်စသက သ္အးမုက္ခဝါတုဲ ဝတ်မဒုင်စမုက်ပယတ် သၟိင်တိတ်အာရ၊၊ " (သၠပတ်ဒ္ၚောဝ်သၜောံ) = " ပြီးနောက် မင်းသည် တံပူစား(သွားတိုက်) မျက်နှာသစ်ပြီးလျှင် ပြုနေကျဝတ္တရားအတိုင်း ညီလာခံဝင်ရန် ထွက်သွား၏၊၊ " / " သၟိင်ဇၞော်မိင်တုဲ ဒးပယာံမပပြဘိုက်တုဲ တိတ်ကၠုင်ဒုင်စမုက် ပ္ဍဲမုက်ရင်တုဲ - ၊၊ " (ဇ - ဝေသန္တဝ်၊၊ အစွောံ၊၊) = " မင်းကြီးကြား၍ စားတော်ခေါ်ချိန်အပြီး၌ ထွက်လာ၍ မင်းရင်ပြင်၌ အခစားခံ၏၊၊ " / " ကြဴဝွံတၠစိင်ဗ္တာင် (ယဲက္ဍင်အာ) တိတ်ဒုင်စမုက်ဟွံဒှ်၊၊ " (အကြီုရာဇာဓိရာဇ်) = " နောက်အဖို့၌ ဆင်ဖြူရှင်ဗညားဦးမင်းသည် ရောဂါသည်း၍ ထွက်၍အခစားမခံဖြစ်ဘဲရှိ၏၊၊ " / " တၠညးရာဇာဓိရာဇ် ကသဳသၞာတသိုက် တိတ်ဒုင်စမုက် ပ္ဍဲကဵုကၠတ်ထဝ် လ္တူရာဇာပလ္လင်၊၊ " (အကြီုရာဇာဓိရာဇ်) = " ဘုရင်ရာဇာဓိရာဇ်သည် ထိုင်ရာမှထတော်မူ၍ ရာဇပလ္လင်အထက် နန်းခမ်းမဆောင်၌ အခစားခံတော်မူ၏၊၊ "
ကၞောဝ်၊ ကဏောဝ် (န) = ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးခြင်း၊၊ အငတ်ဘေး၊၊ / ဘဲကၞောဝ် = ငတ်မွတ်ခြင်းဘေး၊၊ / " ပ္ဍဲရးကသဳကရးဂှ် ကၞောဝ်က္တဵုဒှ်တုဲ - ၊၊ " (ဇ - ၂ဝ၄၊၊ အစွောံ၊၊) = " ကာသိတိုင်း၌ ငတ်မွတ်ခြင်းသည်ဖြစ်၏၊၊ " (ညောင်ကန်) / " မၞိဟ်ဂမၠိုင်ဒးဘဲကၞောဝ်တုဲ ကၠုင်ကောံပ္ဍဲမုက်ရင်သၟိင်ရ၊၊ " (ဇ - ၅၂၆၊၊ အစွောံ၊၊) = " လူတို့သည် အငတ်ဘေးဆိုက်၍ မင်းရင်ပြင်၌ စည်းဝေးကုန်၏၊၊ " / " ဗြဲဟွံဂူ သတ်သြောံဟွံဍိုက်ပေင် ကၞောဝ်က္တဵုဒှ် - ၊၊ " (ဇ - ဝေသန္တဝ်၊၊ အစွောံ၊၊) = " မိုးမရွာကောက်မပြည့်စုံသဖြင့် အငတ်ဘေးဆိုက်၏၊၊ " / " သၞာံဂှ် ကဏောဝ်လေဝ်ဒှ် သတ်တံဒးစက္ၜင်ကၠဲ - ၊၊ " (အကြီုရာဇာဓိရာဇ်) = " ထိုနှစ်က အငတ်ဘေးဆိုက်၍ လူတို့သည် မျှစ်နှင့်ကျွှေးဥတို့ကို စားရ၏၊၊ " 'ကၠောဝ်' (ကြိ) လည်းရှု၊၊
ဟာပ် (ကြိ) = စားသည်၊၊ / " သၟိင်ဨကရာတ်ဂှ်လေဝ် လောဟ်ကဵုသူရာ လောဟ်ကဵုဖျုန် ယာံဟွံဂွံဖျုန်တုဲ ဟွံဟာပ်ပုင်ရ၊၊ " (ဇ - ၂၂ဝ၊၊ အစွောံ) = " ဘုရင်သည်လည်း သေရည်အရက်ကို အလွန်နှစ်သက်၏၊ အသားကို အလွန်နှစ်သက်၏၊ အသားနှင့်ကင်း၍ ထမင်းမစား၊၊ " / " သၟိင်ဟာပ်ပုင်ဂယးတုဲ - ၊၊ " (ဇ - ၃၉ဝ၊၊ အစွောံ၊၊) = " မင်းသည် မနက်ထမင်းစားပြီးနောက် - ၊၊ "

သၠာံဗဇး၊ သလာံဗဇး (ကြိ) = အားပေးသည်၊၊ နှစ်သိမ့်သည်၊၊ စိတ်သက်သာရာရစေသည်၊၊ / " မိလ္ပယာံရ" ဂးတုဲ ဗောဓိသတ်ဟီုသၠာံဗဇးကၠေံမိဇကုရ၊၊ (ဇ - ၁၆၃၊၊ အစွောံ၊၊) = ဘုရားလောင်းသည် " အမိမငိုပါနှင့်တော့" ဟု မိခင်အား နှစ်သိမ့်စကားဆို၏၊၊ / 'မၞးတံလ္ပဖေက်ရ၊ အဲသကဵုလမျီုမၞးတံရ' ဗောဓိသတ်သၟိင်ကၞုဲ ဟီုသၠာံဗဇးကၞုဲဂမၠိုင်ရ၊၊ " (ဇ - ၄ဝ၇၊၊ အစွောံ၊၊) = ဘုရားလောင်းမျောက်မင်းသည် 'သင်တို့မကြောက်ကြကုန်လင့်၊၊ ငါသည် သင်တို့အား အသက်ကိုပေးအံ့" ဟုမျောက်အပေါင်းကို နှစ်သိမ့်စေ၏၊၊ / " ယွံကောန်တၠ၊ လ္ပစံင်တူရအဴ" ဟီုသလာံဗဇးညးၜါတုဲ - ၊၊ (ဇ - ၂၉၂၊၊ အစွောံ၊၊) = " အရှင့်သား၊ မပူပန်လင့်" ထိုသူနှစ်ဦးကို ပြောဆိုနှစ်သိမ့်၏၊၊ / 'ပၠာံဗဇး' နှင့်အတူတူ၊၊

ကဏ္ဍ:လိက်သၠရိုတ်ဂမၠိုင်