Selma Marthan Maxville

thumb|ကျာ်ဇြငံ (လွမ်းစေတီ) ပ္ဍဲပါင်ဂၠံင် ကျာ်ကကၠဴ
**သေလ်မး မက်ဝိလ်** (Miss Selma Marthan Maxville) (ၜံင် ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၆၊ ၁၈၈၃ - စုတိ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၈၊ ၁၉၅၀) ဝွံ ဒှ်အစာဂဥုဲ (nurse) အမေရိကာန် မကၠောန်ကမၠောန် ပ္ဍဲရုင်ဂဥုဲ အမေရိကာန် ဍုင်မတ်မလီု နူအယုက် ၃၃ စဵုကဵု မစပေန်ဇြေန် ပ္ဍဲအယုက် ၅၇ သၞာံရ၊၊ ညးဝွံ ဒှ်မၞိဟ် မဟီုအရေဝ်မန် ဂွံခိုဟ်ဟ်တုဲ စိုတ်ထတ် မိက်ဂွံကၠောန် ကမၠောန် အကြာဂကူမန်ရ၊၊ စိုပ်သၞာံ ၁၉၄၀ ဂှ် အတိုင်ပၟိက်ဆန္ဒညး ညးမိက်ဂွံ ပံက်ရုင်ဂဥုဲ ပ္ဍဲကွာန်ရးဂမၠိုင်ဂှ် ညးရာန်သ္ၚိမွဲ ပ္ဍဲ ကွာန်ကၟာဝက်၊ အရာပ်ဝါယာပ်ရ၊၊ သ္ၚိဂှ် သီုဒှ် သ္ၚိညးမပဒတဴ သီုကဵု ဒှ်ရုင်ဂဥုဲညးရ၊၊ သက္ကရာဇ် ၁၉၄၈ အင်္ဂလိက် ကဵုသၠးပွး ကုဍုင်ဗၟာတုဲ ကောန်ဂကူမန် ကောန်ဂကူကရေင်တအ် အာတ်မိက်ကၠုင် အခေါင်အရာ ကောန်ဂကူညးတအ်ဂှ် ဟိုတ်နူ အလဵုအသဳဗၟာ ဟွံပစၟတ်သမ္တီတုဲ ပ္ဍဲအပ္ဍဲဍုင် (ဝါ) ပရေင်ပၠန်ဂတးမန် ကတဵုဒှ်ကၠုင်ရ၊၊ ညံင်ညးမဟီု ဍုင်ဒှ်ပၞာန် ကွာန်ဒှ်ဒမၠကီု ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၉၅၀ ဂှ် ဟိန် ညးမကလေင်စဴ ကၠုင် နူ မတ်မလီု နူမဖ္ဍိုက်ပလံင်ဏာ မၞိဟ်ယဲဂှ် ဒမၠတအ် ဗတိုက်တံင်ကေတ်ဏာညးရ၊၊ ရဲကွာန်တအ် အာရီုပ္တိတ်နင်ညး နူဒမၠဂှ် ၜိုန်ရ ဂွံတိတ်ဗၠးကီုလေဝ် အဃောမစဴကၠုင် နကဵုကွဳဂၠဴဂှ် ဒမၠတအ် ပန်ကဵု သေနာတ်စက်တုဲ ညးကီု သီုကဵု ကောန်ဂကူမန် ၁၀ တၠ ဒးချိုတ်အာရ၊၊

## '''ပထမ အဝဲ'''

သေလ်မး မက်ဝိလ် ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲဍုင် ခေပ် (Cape Town) တွဵုရး မိသ်သဳသ်သိပ်ပဳ  (Mississippi) ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်၊၊ ကြဴနူ မိညး ဒးထောအ်အာတုဲ ညးတိုန်ဘာအစာဂဥုဲ (Nurse’s training) ပ္ဍဲဘာ သင်လူဝေတ် (St. Louis, Mo)၊၊ ညးမိက်ဂွံကၠောန် ကမၠောန်ပ္တန်သာသနာခရေတ်တုဲ ညးတိုန်လဝ် ဘာသၠပတ်သမ္မာ ပ္ဍဲဍုင် Nashville,Tennessee ရ၊၊ ကာလညး ကလိဂွံအာယုက် ၃၃ ဂှ် ညးတိတ်နူ အမေရိကာန် သွက်ဂွံအာကၠောန်ကမၠောန်လွဳယဲ ကေုာံ ပ္တန်သာသနာခရေတ် ပ္ဍဲဍုင်မတ်မလီုရ၊၊

## '''ဘဝအစာဂဥုဲ'''
ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေန်ပါ သၞာံ ၁၉၁၆ ဂှ် ညးစိုပ် မတ်မလီု တုဲ ညးလုပ်ကၠောန် သွက် ရုင်ဂဥုဲ Ellen Mitchell Memorial Hospital (ရုင်ဂဥုဲ ဗၞုဟ်ဂုဏ် အဳလ်လေန် မိတ်ရှလ်) တ္ၚဲဏအ် မကော်စ ရုင်ဂဥုဲအမေရိကာန် ဂှ်ရ၊၊ ရုင်ဂဥုဲဝွံ ဒှ်ရုင်ဂဥုဲ ဂကောံသင်ဗလိုက် ခရေတ်ယာန်တုဲ ပ္ဍဲကရောမ်ညးတအ် မလွဳယဲဂှ် ညးကၠောန်အာ ကမၠောန်ပ္တန်သာသနာခရေတ်ရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဒှ်အခိင် မကလေင်သြိုင်ရုင်ဂဥုဲတုဲ ညးလေဝ် ပါလုပ် ပ္ဍဲအရာ မဖျေဟ်ဗီု ရုင်ဂဥုဲကီုရ၊၊ ညးစိုပ်ဍုင်မတ်မလီု ခြာဟွံလအ်ဂှ် ညးစဗ္တောန် အရေဝ်မန် သီုကဵု ပံက်ဒၞာဲလွဳယဲ ပုဂ္ဂလိကဇကု ကီုရ၊၊ သွက်ဂွံသြိုင်ရုင်ဂဥုဲဂှ် သြန်တမ်အဓိကဂှ် နူကဵု သေဌဳကြုက် ဦးချစ်လှိုင်း ဂှ်  ၁၀၀၀၀ ရူပဳ၊ သေဌဳဂလာဟိန္ဒူ ဘာဗူ ရောကမုဒ် (Baboo Rookamund) ကဵုဒၞာဲတိ သွက် Mt. Hope.၊ သေဌဳမူသလေန် အဟမေတ် ခသေမ် ဇဳဝ (Ahmed Kasim Jeewa)ဂှ် ၁၀၀၀ ရူပဳ၊ အလဵုအသဳဍုင်ဗၟာဂှ် ၅၀၀၀ ရူပဳ ကေုာံ ခရိတ်မဂွံဆက်ထိင်အာဂှ် မွဲသၞာံ ၁၅၀၀ ရူပဳ ပွိုင်မသုန်သၞာံ၊ အလဵုအသဳခရိုင် မွဲသၞာံ ၅၀၀ ပွိုင်မသုန်သၞာံဆက်က်၊၊ ဗွဲကြဴ မသုန်သၞာံပေင်တုဲ ဆက်ကဵုအာ သၞာံတၟာလအ်ဏီရ၊၊

ရုင်ဂဥုဲဂှ် ပါဲနူလွဳယဲတုဲ သီုပံက် တန်ဗ္တောန် အစာဂဥုဲကီုရ၊၊ ပ္ဍဲရုင်ဂဥုဲဂှ် အစာသဝ်ဂကူအင်္ဂလိက်၊ အမေရိကာန် ကေုာံ အစာသဝ် အစာဂဥုဲ ဂကူကရေင်၊ ဂကူဗၟာ၊ ဂကူမန်တအ် လုပ်ကၠောန်ဒၟံင်ရ၊၊ ပၞောဝ် အစာဂဥုဲဂမၠိုင်ဂှ် အစာဂဥုဲ ဂကူမန် မိလှယဉ် ညးမအာတိုန် ဘာအစာဂဥုဲ ပ္ဍဲအမေရိကာန် ကလိဂွံဒဳဂရဳ R.N. degree တုဲ ကလေင်စဴကၠုင် ဍုင်မန်တုဲ လုပ်ကၠောန် ပ္ဍဲရုင်ဂဥုဲဂှ်ကီုရ၊၊ မိလှယဉ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မထိင်ဒဝ် အခိင်ဗတံ (the first night supervisor) ကၠာအိုတ်ရ၊၊ 

ပ္ဍဲအခိင်ယဲကပ် မကတဵုဒှ် အလုံဍုင်ဂှ် (pandemic of influenza) ဍုင်မတ်မလီုလေဝ် ဒးကပ်ဂှ်ကီုရ၊၊ ကောန်ၚာ် နူဂေဟာကောန်ကၠင် (orphanage) ကေုာံ မိဗြဴ မဍုန်တောမ် သွက်ကောန်ၚာ်တအ်ဂှ်လေဝ် ဒးတိုန်စိုပ်ကၠုင် ရုင်ဂဥုဲကီုရ၊၊ ၜိုန်ရ ညးတၞဟ်တအ် ဒြေပ်ဒဴပါဲထောအ်ကီုလေဝ် ဒံက်တာ Gifford ကဵု သေလ်မး မက်ဝိလ် ဟွံပါဲ ဆက်လွဳအာ မၞိဟ်ယဲတအ်ရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ယဲဗြန် (smallpox epidemic) မကတဵုဂှ် အစာဂဥုဲ သေလ်မး ဗက်အာ ထပက်ဂဥုဲစဵုဒၞာ နကဵုၚုဟ်မးတန်တန် ကုညးဍုင်ကွာန်တအ်ရ၊၊

## '''ရုင်ဂဥုဲ ပ္ဍဲ ကၟာဝက်'''
မေတ် မက်ဝိလ်ဂှ် စိုတ်ညး ထတ်ဒၟံင် သွက်ဂွံပံက်ရုင်ဂဥုဲ ပ္ဍဲဒေသကွာန်ဂြိုပ်တအ် ဗွဲမလောန်ရ၊၊ ကၞောတ်တဲ စိုပ်သၞာံ ၁၉၄၀ ဂှ် ညးဂွံစပေန်ဇြေန်တုဲ ညးဂွံအခေါင်ကၠောန် အတိုင်ပၟိက် လၚောပ်စိုတ်ညးတုဲ ညးရုဲစှ် သွက်ဂွံပံက် ရုင်ဂဥုဲ ပ္ဍဲ ကွာန်ကၟာဝက် အရာပ်ဝါယာပ် ရ၊၊ မပံက်ရုင်ဂဥုဲ ပ္ဍဲ အရာပ်ဝါယာပ် ဂှ် ညးဆိင်ကေတ်လဝ် ညံင်ရဲကွာန်ဇိုင်င်တအ် ဂွံကၠုင်စလောဲသွာလေဝ် ဒှ်မာန်ရ၊၊ ရုင်ဂဥုဲညးဂှ် သီုဒှ် သ္ၚိညးကီုရ၊၊ ပ္ဍဲရုင်ဂဥုဲဂှ် အခန်သွက်မၞိဟ်ယဲ နွံပန်ခန်ရ၊၊

## '''ပၞာန်ဂၠးတိအလန်ဒုတိယ'''
ဂိတုဒဳဇြေန်ပါ ၁၉၄၁ ဂှ် ပရိုင်မ္ဂး ဂျပေန်လုပ်ဗတိုက် ဟဝ်နဝ်လူလူ ကဵု မိနဳလာဂှ် ဂွံမိင်ကေတ်ရ၊၊ ကြဴနူဂှ် မုဟွံလအ် ကၠာဟွံစိုပ် တ္ၚဲခရေတ်သမာတ်ဏီ (၂) တ္ၚဲဂှ် ဒဒှ်ရ ဂျပေန်ထောအ်ဗုမ် ပ္ဍဲလ္ဂုင် မၞိဟ်ချိုတ်အာ ၜိုတ်လ္ၚီ၊ မၞိဟ်ဒးဝပ်လေဝ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠေင်ဂှ် ပရိုင်တမ္ညဝ် တကိုတ်တၚဵုဒၟံင် ပ္ဍဲ မတ်မလီု ရ၊၊ ပ္ဍဲ  တ္ၚဲခရေတ်သမာတ် ဂှ်လေဝ် ဍုင်လ္ဂုင် ဒးဒုင်ထောအ်ဗုမ် ကုဂျပေန်ပၠန်ရ၊၊ ဂလာ နူအိန္ဒိယတအ်လေဝ် စပြံင်တိတ်ဒၟံင် နူဍုင်ဗၟာရ၊၊ ခြာဟွံလအ်ဂှ် ဍုင်မတ်မလီု လေဝ် ဒးဒုင်ထောအ်ဗုမ် ကုဂျပေန်ကီုရ၊၊ ပ္ဍဲဍုင်ရုင်ဂဥုဲ အမေရိကာန်မၞုံဂှ် ဒးဖေက်ဂၠိုင်တုဲ ကောန်ကမၠောန် နူရုင်ဂဥုဲဂှ် ပါဲဓလေတ်မံင် ဒၞာဲတၞဟ်အိုတ်ရ၊၊ 

အခိင်ဂျပေန် စသီဂွံအာ ထဝါဲ ကဵု ကအ်ကြိက်ဂှ် ရုင်ကလုတ်အမေရိကာန် လလောင်တြး ညံင်ကောန်ဍုင်ညးတအ် ဂွံတိတ်ထောအ် နူဍုင်ဗၟာရ၊၊ ညးတၞဟ်တအ် ဗွဲတၟေင် ညးမၞုံကောန်ဇာတ်တအ် စဒြေပ်တိတ်ဒၟံင် နူဍုင်အိုတ်ကီုလေဝ် မေတ် မက်ဝိလ် ဂှ် သှ်ေဒၟံင် ပ္ဍဲအကြာကွာန်ဏီဖိုဟ်ရ၊၊ အကာဲအရာ ပရေအ်ကွေဟ်ဟ်တုဲ မေတ်မက်ဝိလ် စိုပ်ကၠုင် မတ်မလီု တုဲ ကဵုညးယဲတအ် စဴသ္ၚိညးကဵုညးအိုတ်ရ၊၊ တုဲဂှ် ညးတအ် တိတ်နူ ဍုင်မတ်မလီု ဍိုတ်ကွဳပၟတ် ပ္ဍဲ မတ္တမ တိုန်အာ လ္ဂုင်ရ၊၊ အတိုင်လိက်စၟတ်သမ္တီညးတအ်မ္ဂး ဟိုတ်နူ က္ၜင်ကျာဂျပေန် ထောအ်ဗုမ်တုဲ ကွဳပၟတ်ညးတအ် ဒးဒေါအ် ပိပိအလန်ရ၊၊ 

ညးတအ် စိုပ်လ္ဂုင်တုဲ ညးတအ် ဆက်တိတ်အာ ဍုင်အိန္ဒိယရ၊၊ စိုပ်သၞာံ ၁၉၄၅ ပၞာန်ဂျပေန် ဒးတိတ်အာ နူဍုင်မန်ဗၟာတုဲ ပ္ဍဲဂိတုဨပြဳဒုတိယသတ္တာဟဂှ် မေတ် မက်ဝိလ် ကလေင်စိုပ်ကၠုင် မတ်မလီု နူအာသာံ (Assam) ဍုင်အိန္ဒိယရ၊၊ 

## '''ကြဴနူ အင်္ဂလိက်ကဵုသၠးပွး ကုဗၟာ'''
မန်ကဵုကရေင် ပံင်ကောံတုဲ သီဍုင်မတ်မလီုတုဲ ဗၟာကော်နင် ဒပ်ပၞာန်ကချေင်၊ ဒပ်က္ၜင်ဗၟာ ပန်ကဵုအမၠံက်တုဲ မန်ကဵုကရေင် ဒးတိတ်ထောအ် နူဍုင်မတ်မလီုကီုလေဝ် ပ္ဍဲဒေသကွာန်တအ်ဂှ် ဟွံၜိုဟ်သြိုဟ်ဏီဖိုဟ်ရ၊၊ တၞဟ်နမဂွံထိင် မၞိဟ်လုပ်တိတ်ကွာန်ဂွံတုဲ ညးဇၞော်ကွာန်ကၟာဝက် ကၟာတ်လဒဵု ဟွံကဵု မေတ်မက်ဝိလ် ပဒတဴ ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ကေင်ဒှ်လဝ် မွဲလစုတ်ကီုရ၊၊ ဗွဲကြဴ ညးဆက်လွဳအာဒၟံင်ယဲ ပ္ဍဲသ္ၚိရုင်ဂဥုဲညး ပ္ဍဲကၟာဝက်ဂှ်ရ၊၊ 

ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၈ ဂှ် ဒံက်တာ နူရုင်ဂဥုဲအမေရိကာန်ဂှ် နကဵုကွဳစက်မၞိဟ်ယဲဘာကျာ် (Church World Service Ambulance) ဂေတ်အာ အကြာကွာန်ဂမၠိုင် သွက်ဂွံလွဳယဲရ၊၊ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဟိုတ်နူ ဒမၠကတဵုဒၟံင်တုဲ မၞိဟ်လ္ၚဵု ဟွံကဵုဒြဟတ် ကုအစဳအဇန်ဂှ်ရ၊၊ ဒံက်တာဂှ် ဂေတ်အာ လုပ်ပ္ဍဲရုင်ဂဥုဲ အကြာကွာန်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲကၟာဝက်ဂှ်မ္ဂး ရုင်ဂဥုဲ မေတ်မက်ဝိလ် ကဵု ရုင်ဂဥုဲ မောင်ဖိုငွေ ဂှ် လုပ်တုဲ စှ်ေအာ ဂၠံင်ဇြပ်ဗုတေအ်ရ၊၊ လဆောဝ်မ္ဂး ပၞာန်မင်ဒဒန်တအ် ကၟာတ်တုဲ ပရေင်လန်လွဳယဲဂှ် ညးတအ် အာဟွံဂွံလေဝ် နွံကီုရ၊၊ လဆောဝ် ကဵုထောအ် ကောန်ပၞာန်မင်ဒဒန်ဗၟာ လှုဲမွဲၜါ ရူပဳမ္ဂး ဆက်အာဂွံပၠန် ဗီုဗီုဏအ် ကတဵုဒှ်ဒၟံင်ရ၊၊ ဗွဲတၟေင် သွက် မေတ်မက်ဝိလ်မ္ဂး ဒမၠတအ် ထေင်ကေတ် မၞိဟ်လှုဲဂၠိုင်တုဲ မလေပ်ခတိုက်ပၠံင်ကေတ် ဒြပ်ရတ်ညး ဒးစဂၠိုင်ရ၊၊

## '''ဒးဒုင်ခတိုက်တံင် ကေုာံ စုတိ'''
ပ္ဍဲဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၈၊ ၁၉၅၀ မေတ်မက်ဝိလ် ဖ္ဍိုက်ဏာ မၞိဟ်ယဲၜါ သွက်ဂွံထ္ၜးယဲ ပ္ဍဲရုင်ဂဥုဲမတ်မလီုရ၊၊ ကာလညးမကလေင်စဴဂှ် မမျတေန် ညးမတုဲလဝ် ဘာအစာဂဥုဲ ကေုာံ ဣမိ မွဲ ဗက်စှ်ေအာ ကရောမ်ညး သွက်ဂွံ ဗိုင်ကၠောန် ပ္ဍဲကမၠောန်ညးရ၊၊ ၜိုတ်တ္ၚဲဒတုံတိဂှ် မမျတေန် ကဵု ညးဒဳကွဳစက် ကိုစစ်အင်း ကလေင်စိုပ်အာ ရုင်ဂဥုဲတုဲ လဴဗ္စ ဒဒှ်ရ မေတ်မက်ဝိလ်ဂှ် ဒမၠတအ် ခတိုက်တံင်ဏာ ပ္ဍဲဒၞာဲဒဒန်ဂျိုကာ အကြာပါင်ဂၠံင် ကွာန်တဂေါန်ဒိုင် ကဵု ကၟာဝက် ရ၊၊ ဒမၠတအ် အာတ်လဝ် သြန် ၂၈၀၀၀ ရူပဳ ကဵုထဝ် လျိုင် ၁၀ ဒကေဝ်ရ၊၊ ဒမၠတအ်ဟီုလဝ် သြန်ကဵုထဝ် ဒးပလံင်နင် နကဵုကွဳစက်တုပ်ပ်တုဲ ကာလပလံင်ပၠန် မၞိဟ် ဂၠိုင်နူၜါ ကၠုင်ဟွံဂွံ၊ သြန်ဂှ် ဒးစိုပ် တ္ၚဲယး စှ်နာဍဳရ၊၊

နူကဵု ဌာနရုင်ဂဥုဲဂှ် ဆက်ဏာ ရုင်ဗဟဵုပတန်သာသနာ၊ ရုင်ကလုတ်အမေရိကာန်၊ ကေုာံ အလဵုအသဳရ၊၊ နူကဵု ဗဟဵုပတန်သာသနာ ဒံက်တာ သဝါတ် (Dr. Sword) နူရုင်ကလုတ်အမေရိကာန် (Mr. Ballard Donnell) စှ်ေကၠုင် လဝါဲဂှ်ရ၊၊ ညးတအ် ချပ်ရေင်သကအ်တုဲ ဒဒှ်ရ ဟွံကဵုသြန်မအာတ်မိက်ဂှ် ညးတအ် ဖျေဟ်ထောအ်သ္ဂုတ်သွာတ်ရ၊၊ 

မၞိဟ်မကၟာတ်လဝ်မုက်မွဲ ဗဒေါအ်ကွဳစက် ပ္ဍဲဂၠံင်တုဲ ကဵုဏာလိက် မွဲတၞး ကဵုသ္ၚိ မေတ် မက်ဝိလ် ပ္ဍဲကၟာဝက်ရ၊၊ ဒမၠဂှ် ဖျအ်ဖျေဟ်ညိ၊၊ ထဝ် လျိုင်စှ် ကဵု သြန် ၂၀၀၀၀ ရူပဳ (၆၅၀၀ ဒဝ်လာ) ရ၊၊ ခြာဟွံလအ်ဂှ် လိက်နူ မေတ် မက်ဝိလ် မချူလဝ် နကဵုတဲညးမွဲတၞး စိုပ်ကၠုင်ရ၊၊ ပ္ဍဲလိက်ဂှ် ညးချူလဝ် ”I know you don’t have thee money. They say they will kill me if they don’t get it. That will be all right.” (အဲတီ ပ္ဍဲမၞးတအ် လှုဲဂလိုင်ဂှ် ဟွံမဲဂှ်၊၊ ဍေဟ်တအ်ဟီု ဍေဟ်တအ် ဂစိုတ်အဲဏောဝ် ယဝ်ရ ဍေဟ်တအ် ဟွံဂွံ လှုဲဂှ်တှ်ေ၊၊ ဣဏအ်လေဝ် ခိုဟ်ဒၟံင်ဖအိုတ်ရ၊၊) လိက်ဂှ် အစာယှိုဲလေန် မဒှ်အစာဘာ နူကွာန်ကၟာဝက် အာကဵုရုင်ဂဥုဲရ၊၊ အစာယှိုဲလေန်ဂှ် ညးဗိုင်မံင် ကဵုကရောမ် အစာၝောအ်ဂဥုဲၜါ ကေုာံ အစာဓရ်သၠပတ်သမ္မာဂမၠိုင် မသှ်ေဒၟံင် ပ္ဍဲသ္ၚိဂှ်ရ၊၊ 

မေတ် မက်ဝိလ် ဒးဒုင်ရပ်ဂွံအာ ဒစိတ်တ္ၚဲရ၊၊ ပၟင်ဂၠဴ နူကွာန်ပါင်ကၟာမွဲတၠ မင်ဒၟံင်ဂၠဴသကအ် ပ္ဍဲဇရေင် ဝါကၟာဆေက်ဂှ်တုဲ အာဆဵုစုတ် မေတ် မက်ဝိလ် မဒးကြိုင်လဝ် နကဵုဇုက်ဇရှ်ေ ပ္ဍဲတာဲဝါမွဲ၊ ခါတ်လဝ် သီုကသအ်ရ၊၊ အတိုင်လိက်စၟတ်သမ္တီမ္ဂး ပၟင်ဂၠဴဂှ် ဒှ်ဂလာမုသလေန်ရ၊၊ ပၟင်ဂၠဴဂှ် အာလဴကဵု ညးဇမၞော်ကွာန် ကွာန်ပါင်ကၟာ နာဲ(ဘိုးသိန်း)ရ၊၊ သွက်ဂွံအာကေတ်ပ္တိတ် အစာဂဥုဲအမေရိကာန်ဂှ် ညးဇၞော်ကွာန်ကီု သီုကဵုကောန်ညးဇမၞော် ညးမဒှ် အစာဘာပၞာန်မန် နာဲပါန်ဂျ (ပန်းဇ) ပကောံဂွံမၞိဟ် ဗၞတ် ၂၀ တၠတုဲ တိတ်အာ နကဵုကွဳဂၠဴ (၅) ဖဍိုက်ရ၊၊ ညးတအ် ဂွံဏာ လွဟ်သေနာတ်ဂြိုပ် ပိပန်ဇကောအ် သီုကဵုဂတေက်ဇဵု သွက်ဂွံ ဂတေက်ကုတ် ဒယိုင်တာဲရ၊၊ 

ကာလ မေတ် မက်ဝိလ် မဆဵုကောန်ကွာန်တအ်ဂှ် ညးဍာ်ရမတ်ပြဟ်စှ်ေဖေါင်င်တုဲ ဟီုတိုန် ဗီုမန် ＂တင်ဂုန်ကဵု ကောန်တအ် ဗွဲမလောန်ရ၊၊ ကောန်တအ် ယဝ်ရ ဂဗဆဵုကဵု ရဲဍေဟ်တအ်တှ်ေ ကောန်တအ် ဒုင်တဝ်စၞေဟ်ကဵုဍေဟ် မာန်ညိဟာ၊၊ ရဲဍေဟ်တအ်ဂှ် နွံကဵုသေနာတ်စက်ဏောင်၊၊＂ ဇမၞော်ကွာန်ဂှ်ဟီု ＂လ္ပဒှ်ဓဝိင် လမျီုဒးအိုတ်တ် ပိုဲတဝ်စၞေဟ်အာဏောင်၊၊＂ ဂးတုဲ ဂတေက်ကုတ် ဒယိုင်တာဲတုဲ ပတိတ်ဗလးဏာ မေတ် မက်ဝိလ် နူဒယိုင်တာဲ၊၊ ဆဂး ဇုက်ဇရှ်ေမခါတ်လဝ်ကသအ် ပ္ဍဲကအ်တဲဂှ် ပတိတ်ဟွံဂွံ၊၊ အတိုင်ဂှ် ဖ္ဍိုက်ပတိုန် လတူကွဳဂၠဴတုဲ ဇက်ကလေင်စဴကွာန် ဗွဲမမိပ်ဇြိပ်အိုတ်ရ၊၊

ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၈၊ ၁၉၅၀ (ဖဝ်ရဂိုန် ၁၃ မံက်) အခိင်နူဂယး ပယာံအရှိဏ်စာ် ရံင်ညာတ်ရုပ်မၞိဟ်ဗၠေင်င် ကွဳဂၠဴ ၅ ဖဍိုက် ကောန်မန် ၂၀ ဂလာမုသလေန်မွဲ ၊ အစာၝောအ်အမေရိကာန်မွဲ ရဲကွာန်တအ် မကော်ဒၟံင် (ဗိုလ်မှ) ဂှ် စိုပ်ကုန်ဂၠံင်ကွဳပၟတ် ပလိုတ်ကွာန်တဂေါန်ဒိုင် ဒမၠတအ် အောပ်မာမင်ဒၟံင်တုဲ ဟွံဟီုဂး မွဲသာ် ပန်ကရိုဟ်စုတ် နကဵုသေနာတ်စက် သီုမၞိဟ် သီုဂၠဴ ပါဲဒဴလေဝ် ဟွံဂတာပ် ကောန်မန် ၁၂ သီုကဵု ကမ္မတဳနာဲပါန်ဂျ သီုကဵု မေတ်မက်ဝိလ် မၞုံကဵုတဲ ဇုက်ဇရှ်ေပသဲဂှ် ဒးချိုတ်အာ ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ်ရ၊၊

ဒမၠ မဂွံလဝ် သီုသေနာတ်စက်ဂှ် အလဵုအသဳဗၟာတအ် ဟီု ဒှ်ဒပ်ပၞာန်စဵုဒၞာကောန်ပၞာန်မန်၊ ဒမၠဂကူမန်ကီုလေဝ် အတိုင် ညးဒေသတအ် မဟီုမ္ဂး ဒမၠဂှ် ဒှ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ရဲဘော်ဖြူ တအ်ရ၊၊ ဍုင်ဗၟာ ကလိဂွံသၠးပွးတုဲ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ဒကးအာ ဂၠိုင်ကဵုထာင်ရ၊၊ သခင်သန်းထွန်း က္ဍိုက်က္ဍိုပ်တုဲ ရဲကောန်မျူနေတ်တအ်ဂှ် ပါ်တိတ်အာ ဂြိုပ် မွဲက္ဍိုပ်၊ ပါဲနူဂှ်တုဲ ဦးဖိုးကွန်း က္ဍိုက်က္ဍိုပ်တုဲ ရဲဘော်ဖြု တိတ်အာဂြိုပ် မွဲက္ဍိုပ်၊ ဗိုလ်မှူးအောင် က္ဍိုက်က္ဍိုပ်တုဲ ရဲဘော်ဝါ ဂှ်မွဲက္ဍိုပ် ပြးဇးအာရ၊၊ ပ္ဍဲပေါဲဗတိုက် ကရေင်ကဵုမန် လုပ်သီဍုင်ဂှ် ဒပ်ရဲဘော်ဖြူတအ် ပံင်ကဵု ဒပ်အလဵုအသဳတုဲ ဗတိုက်ကဵု ဒပ်ကရေင် ဒပ်မန်တုဲ ကရေင်ကေုာံမန် ဒးဆုတ်တိတ် နူအင်စိင်ရ၊၊ ဒပ်ရဲဘော်ဖြူတအ်ဂှ် နဒဒှ် ဗီုပြင်ဒမၠ ဗက်ခတိုက်တံင်မၞိဟ်၊ ဗက်ခတိုက်ပၠံင်စ နူဗွဲတၟေင် ကောန်ဍုင်အရင်မန်တအ်ရ၊၊ စိုပ်သၞာံ ၁၉၅၈ ဂှ် ဒပ်ရဲဘော်ဖြု ပအပ်လွဟ် ကုအလဵုအသဳရ၊၊

ကြဴနူဂှ် ဟွံလအ်မွဲသာ် ညးတာလျိုင်အလဵုသဳတအ် ပြာပ်စိုပ်ကၠုင်တုဲ ဇွမေတ်မက်ဝိလ် မွဲဂှ် ညးတာလျိုင် အလဵုသဳဗမာ ကေုာံ မၞိဟ်တာလျိုင်ရုင်ကလုတ်အမေရိကာန်တအ် ကေတ်ဖျဴဏာ ဍုင်မတ်မလီုတုဲ ညးကၠောန် သဘင်ဖျေဟ်ကမ္မဌာန်ညး ပ္ဍဲမတ်မလီုဂှ် အစာဓရ်မန် နာဲဖဝ်ယိင် (Saya Po Yein) မဒှ်ညး မစဳရေင် ကမ္မဌာန်တုဲ ဒွက်ဓမ္မ အင်္ဂလိက်၊ ဗၟာ၊ မန် ပိဘာသာ ပူဇဴဏာလဝ်ရ၊၊ ဇွကောန်ကွာန်မန် ၁၂ တၠဂှ် ရဲကွာန်ပါင်ကၟာတအ် စဳရေင်စံင်ဇွ ဂြဇုတ်တုဲ တၞဟ်နဂွံသမ္တီ ပရူဂှ်တုဲ ညးတအ် ဒက်ပတန်လဝ် စေတဳဍောတ် ပ္ဍဲဇရေင် ပါင်ဂၠံင်ကျာ်ကကၠဴ သၠိုင်စုတ်လဝ်ဇုတ်ညးတအ်ပ္ဍဲစေတဳ ဍောတ်ဂှ် သီုကဵုခုတ်လဝ်ယၟု “လွမ်းစေတီ” (စေတဳဇြငံ) မဂးရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ကဏ္ဍအဓိက!
ကဏ္ဍ:BEHM
ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ
ကဏ္ဍ:ဝင်မန်
ကဏ္ဍ:ခရေတ်ယာန်