အဝ်ရှဝ်

**အဝ်ရှဝ်** (အၚ်္ဂလိက်: Osho; ၁၁ ဒဳဇြေန်ပါ ၁၉၃၁ – ၁၉ ဇာန်နဝါရဳ ၁၉၉၀) နကဵုယၟုတမ်မူလ စန္ဒြာ မဝ်ဟာန် ဂျိန်း (Chandra Mohan Jain) တုဲ ဗွဲကြဴ မၞိဟ်ဂမၠိုင် တီလဝ် နကဵုယၟု **ဘဂဝါန် သရဳ ရာဇ်နိရှ်** (Bhagwan Shree Rajneesh) ဂှ် ဒှ်အစာဓရ်၊ တၠပညာဒဿန၊ ကေုာံ ညးမခၞံဗဒှ် ပရေင်ချဳဒရာင် ရာဇ်နိရှ် (Rajneesh movement) နူကဵု ရးနိဂီုအိန္ဒိယ မွဲရ။ ညးဝွံ ပြာကတ်တဴ ပ္ဍဲအရာမဟီုတွဟ် ပရူပရေင်လ္ၚတ်စိုတ် (Meditation)၊ ပရေင်ဗၠးၜး ပူဂိုလ်၊ ကေုာံ ဒဿနမဆက်စပ် ကုပရေင်ဘဝမၞိဟ်တုဲ လိက်အုပ်ညးဂမၠိုင်ဂှ် ပြးဇးဒၟံင် အလုံမွဲဂၠးကဝ်ရ။ ၜိုန်ရ နွံကဵု ပရေင်ဟီုဂး ပြဿနာနာနာသာ် ပ္ဍဲအခိင်ညးဂျိုင်ဒၟံင်လမျီုကီုလေဝ်၊ ကြဴနူညးစုတိအာတုဲ ဒဿနညးတအ်ဂှ် ဆက်ဇၞော်မောဝ် ကေုာံ ကလိဂွံ ပရေင်ဒုင်တဲ နူကဵု သၟတ်တအ် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။

## ဝင်ဘဝ ကေုာံ ပရေင်ပညာ (Early Life and Education)
အဝ်ရှဝ် ဝွံ ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ ၁၁ ဂိတုဒဳဇြေန်ပါ၊ သၞာံ ၁၉၃၁ ပ္ဍဲကွာန် ကုချ်ဝါဒါ (Kuchwada)၊ တွဵုရး မဇ္ဇျဒေသ (Madhya Pradesh)၊ ရးနိဂီုအိန္ဒိယရ။ ဂကောံသ္ၚိကၟိန်ညးတအ်ဂှ် ဒှ်ဂကောံသ္ၚိကၟိန် ဇိန် (Jain) မွဲတုဲ ညးဒှ် ကောန်ဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲအကြာ ကောဒေအ် ၁၁ တၠရ။ နူဘဝသၟတ်တေအ်ရ ညးဝွံ ဒှ်မၞိဟ် မနွံကဵု လညာတ်တၞဟ်ခြာ၊ မဟွံဒုင်တဲ အခိုက်ကၞာ ကေုာံ ပရေင်လျိုင်ပတှ်ေ မဟွံမဲကဵု ဟိုတ်ဖိုလ်တအ်ရ။

ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၅၃ အခိင်ညးကလိဂွံ အာယုက် ၂၁ သၞာံဂှ် ညးဟီုတွဟ်လဝ် ဒဒှ်ရ ညးကလိဂွံလဝ် ပရေင်လျးညာဏ်စိုတ် (Spiritual enlightenment) ပ္ဍဲသၟဝ်တၞံဆုမွဲ တၞံ ပ္ဍဲဍုင် ဂျဗါလ်ပူရ် (Jabalpur) ရ။ စပ်ကဵု ပရေင်ပညာမ္ဂး ညးကလိဂွံလဝ် တဆိပ်ကြာ မဟာဝိဇ္ဇာ (M.A.) ပ္ဍဲဘာသာဒဿနိကဗေဒ (Philosophy) နူကဵု တက္ကသိုလ် သဝ်ဂါရ် (Saugar University) နကဵု စၟတ်အံင်ဇၞး ဂုဏ်တၟေင် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၅၇ ရ။ ကြဴနူဂှ် ညးကၠောန်ကမၠောန် နဒဒှ် ပါမောက္ခ ဘာသာဒဿနိကဗေဒ ပ္ဍဲတက္ကသိုလ် ဂျဗါလ်ပူရ် စဵုကဵုစိုပ် သၞာံ ၁၉၆၆ ရ။

## ပရေင်ဓရ် ကေုာံ တင်ဗတောန်ဂမၠိုင် (Teachings and Philosophy)
အဝ်ရှဝ် ဝွံ တးပါဲလဝ် သၞောတ်ဝ် ဘာသာ (Organized religion) ကေုာံ အခိုက်ကၞာ မကၟာတ်လဒဵုလဝ် ပရေင်ဗၠးၜး မၞိဟ်တအ်ရ။ တင်ဗတောန်ညးဂှ် မလေပ်ဖျေဟ်အာရီု ကုအရာမပ္တံကဵု-
* **ပရေင်လ္ၚတ်စိုတ် ကေုာံ သတိ (Meditation and Awareness)**: ညးဟီုတွဟ်လဝ် ဒဒှ်ရ ပရေင်လ္ၚတ်စိုတ်ဂှ် ဟွံသေင်ဆ ပရေင်မံင်သ္ၚိတ်ဇြသၟး၊ ဒှ်ပရေင်မနွံကဵု သတိ ပ္ဍဲဇၟာပ်ချဳဒရာင် လၟေင်တ္ၚဲရ။
* **ကမ္မဋ္ဌာန် ဒိုင်နာမေတ် (Dynamic Meditation)**: ဟိုတ်နူကဵု မၞိဟ်ခေတ်လၟုဟ်တအ် နွံကဵု ပရေင်ဍိုက်စိုတ် (Stress) ဂၠိုင်တုဲ၊ ညးခၞံဗဒှ်လဝ် နဲကဲလ္ၚတ်စိုတ် မနွံကဵု ပရေင်ချဳဒရာင် ခန္ဓကာယ မပ္တံကဵု ပရေင်ကျာံသြိုဟ်၊ လှ်ေ၊ ကေုာံ ကညာင် သွက်ဂွံ ဗလးထောအ် စိုတ်မဍိုက်ဒၟံင်တအ် ကိုပ်ကၠာ ဟွံဂွံလုပ်စိုပ် အဆံင်သ္ၚိတ်ဇြရ။
* **ပံင်ကောံ ပညာဗမံက် ကေုာံ ပလိုတ် (Synthesis of East and West)**: ညးပံင်ကောံလဝ် ဒဿန လပါ်ဗမံက် မပ္တံကဵု ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ဇေန် (Zen)၊ တာအို (Taoism) ကေုာံ တန္တရ (Tantra) သီုကဵု ပညာစိုတ်ဗေဒ လပါ်ပလိုတ် (Western psychology) ရ။

## အာရှရာမ် ပ္ဍဲပူနေ (Pune Ashram)
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၇၀ ဂှ် ညးစကဵု သန္နယသ် (Neo-Sannyas) ဟွံသေင်မ္ဂး အခိုက်ပတိုန်ကွး ကုညးမဗက်လက္ကရဴညးတအ်ရ။ ကွးတအ်ဂှ် ကျိုင်ကယျိုင် လတေင် ဟွံသေင်မ္ဂး ဗကေတ်တုဲ ဒးကွက်လဝ် ခဍောင်ကအ် မနွံကဵု ဗီုရုပ် အဝ်ရှဝ် ရ။ 

ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၇၄ ဂှ် ညးပြံင်အာမံင် ပ္ဍဲဍုင်ပူနေ (Pune) တုဲ သြိုင်ပ္တန်လဝ် အာရှရာမ် (Ashram) ဟွံသေင်မ္ဂး ဗဟဵုလ္ၚတ်စိုတ်မွဲရ။ ဗဟဵုဏအ် ကတဵုဒှ်အာ ဒၞာဲမပြာကတ် သွက်ညးမလ္ၚတ်စိုတ် လပါ်ပလိုတ်တအ် ဗွဲမဂၠိုင်တုဲ၊ အစာပညာစိုတ် ကေုာံ သၟာအနုသုခုမ နူကဵု ဥရောပ ကေုာံ အမေရိကာန်တအ် ကၠုင်စိုပ် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ အာရှရာမ်ဏအ်ဝွံ ကဵုလဝ် ပရေင်လွဳလွတ် လပါ်စိုတ် (Therapy groups) မပံင်ကောံလဝ် ကုပရေင်လ္ၚတ်စိုတ် လပါ်ဗမံက်ရ။

## ပြံင်အာ ရးနိဂီုအမေရိကာန် ကေုာံ ရာဇ်နိရှ်ပူရာမ် (Move to the US and Rajneeshpuram)
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၈၁ ဂှ် ဟိုတ်နူကဵု ပရေင်ထတ်ယုက် ကေုာံ ပြဿနာ အခေါင်အရာ သြိုင်ခၞံ ပ္ဍဲအိန္ဒိယတုဲ အဝ်ရှဝ် ကေုာံ ကွးညးတအ် ပြံင်အာ ရးနိဂီုအမေရိကာန်ရ။ ညးတအ် ရာန်ကေတ် တိဗ္ၚဇၞော်မွဲ ပ္ဍဲတွဵုရး အဝ်ရဳဂေါန် (Oregon) တုဲ သြိုင်ပ္တန် ဍုင်တၟိမွဲ မကဵုလဝ်ယၟု **ရာဇ်နိရှ်ပူရာမ်** (Rajneeshpuram) ရ။ 

ဍုင်ဏအ် ကတဵုဒှ်အာ ဍုင်မနွံကဵု တိုက်၊ စက်ရုံ ကေုာံ ကွတ်ပညာ သမ္ဘာရ ခေတ်တၟိရ။ ဆဂး၊ ပရေင်ဆက်ဆောံ အကြာ ဂကောံအဝ်ရှဝ် ကေုာံ ကောန်ဍုင်ကွာန် ပ္ဍဲဒေသဂှ် ဟွံပြေပြံင်တုဲ ကတဵုဒှ် ပြဿနာ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ သၞောဝ်ဥပဒေ ဗွဲမဇၞော်ရ။ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် မာ အာနန္ဒ သျှဳလာ (Ma Anand Sheela) မဒှ် ညးအုပ်ဓုပ် အဓိက ဂကောံဂှ် ကၠောန်လဝ် ဒုဟ်လပါ်သၞောဝ် ဗွဲမဂၠိုင် မပ္တံကဵု ပရေင်ပတောက်ဂျိစၞစ (Bioterror attack) ပ္ဍဲဍုင် The Dalles သွက်ဂွံ ကလိဂွံ အခေါင်မာဲရ။

ကြဴနူ သျှဳလာ ဒြိတ်ဒဴအာ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၈၅ ဂှ် အဝ်ရှဝ် လလောင်တြး ပရူဒုဟ်ကမၠောန် သျှဳလာတအ်တုဲ၊ အလဵုအသဳ အမေရိကာန်တအ် စောဲဒုဟ် လတူအဝ်ရှဝ် ပ္ဍဲကိစ္စ ပရေင်အာကၠုင် ဍုင်မ္ၚး (Immigration fraud) ရ။ ညးဒးဒုင် ဖျေဟ်ဒဏ်သြန် တုဲ ဒးဒုင်ပတိတ် နူကဵု ရးနိဂီုအမေရိကာန် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၈၅ ရ။

## ကလေင်စိုပ် အိန္ဒိယ ကေုာံ စုတိ (Return to India and Death)
ကြဴနူ ဒးဒုင်ပတိတ် နူအမေရိကာန်တုဲ အဝ်ရှဝ် ဂေတ်ဂၠးကဝ် သွက်ဂွံ ဂၠာဲဒၞာဲမံင်ရ။ ဆဂး ဟိုတ်နူကဵု ပရေင်ဍဵုဍိုက် နူအမေရိကာန်တုဲ ရးနိဂီု ၜိုတ် ၂၁ ဍုင် တးပါဲ ဟွံကဵုအခေါင် လုပ်ဍုင်ရ။ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၈၆ ဂှ် ညးကလေင်စိုပ် ဍုင်ပူနေ၊ ရးနိဂီုအိန္ဒိယ ပၠန်ရ။

ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၈၉ ဂှ် ညးပြံင်လှာဲယၟု နူ "ဘဂဝါန် သရဳ ရာဇ်နိရှ်" သွက်ဂွံ ဖ္အောန်ဖျေဟ် လညာတ် လပါ်ဘာသာတုဲ ကေတ်ယၟုတၟိ **အဝ်ရှဝ်** (Osho) ရ။ ယၟုဏအ် ကၠုင်နူ မလိက် အင်္ဂလိက် "Oceanic" (မတုပ်သၟဟ် ကုမှာသၟိတ်) မဒှ် အရေဝ် တၠပညာစိုတ် William James မသုင်စောဲလဝ် သွက်ဂွံ ဗမံက်ထ္ၜး ပရေင်ဒုင်စသိုင် မပံင်ကောံ ကုသဘာဝ ရ။

အဝ်ရှဝ် ဝွံ ဟိုတ်နူ ပရေင်ထတ်ယုက် ဍိုန်လျကၠုင်တုဲ စုတိအာ ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ ၁၉ ဂိတုဇာန်နဝါရဳ၊ သၞာံ ၁၉၉၀ ပ္ဍဲဍုင်ပူနေရ။ လတူဂိုဟ်ညးဂှ် ချူလဝ် လိက်စၟတ်သမ္တီ ဒဒှ်ရ- "OSHO. Never Born, Never Died. Only Visited this Planet Earth between Dec 11 1931 – Jan 19 1990" (အဝ်ရှဝ်။ ဟွံကတဵုဒှ်မၞိဟ်၊ ဟွံစုတိ။ ဆကၠုင်ဝေင် ဂၠးတိဏအ် ပ္ဍဲအကြာ ၁၁ ဒဳဇြေန်ပါ ၁၉၃၁ ကဵု ၁၉ ဇာန်နဝါရဳ ၁၉၉၀ သၟးရ)။

## အာဲကၟာဲ ကေုာံ သြဇာ (Legacy)
ကြဴနူ ညးစုတိအာတုဲ ဒဿန ကေုာံ တင်ဗတောန်ညးတအ်ဂှ် ဆက်ဇၞော်မောဝ်ဒၟံင် အလုံမွဲဂၠးကဝ်ရ။ ဗဟဵုအာရှရာမ် ပ္ဍဲပူနေဂှ် လၟုဟ် ပြံင်လှာဲလဝ်ယၟု နဒဒှ် **Osho International Meditation Resort** တုဲ ဒှ်ဒၞာဲ ဒတန်လ္ၚတ်စိုတ် မပြာကတ်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးကဝ် မွဲရ။

လိက်အုပ်ညး မကၠာဲစၠောအ်လဝ် နူကဵု တင်ဟီုတွဟ် (Audio/Video discourses) ဂမၠိုင်ဂှ် နွံၜိုတ် ၆၀၀ အုပ်ပြင်င်တုဲ ကၠာဲလဝ် နကဵု ဘာသာစကား ၆၀ ပြင်င်ရ။ ဒဿနညး မဖျေဟ်အာရီု ကုပရေင်လျးညာဏ်စိုတ် ကေုာံ ပရေင်ဗၠးၜး ဘဝဂှ် ဆက်တုဲ သြဇာဇၞော် လတူညးမလ္ၚတ်စိုတ်ခေတ်တၟိ (New Age) တအ် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၈ ဂှ် ဒြပ်စင် ရုပ်ဒမျိုင် ဝင် (Docuseries) မကဵုလဝ်ယၟု "Wild Wild Country" မပ္တိတ်လဝ် ပ္ဍဲ Netflix ဂှ် ကလေင်ပတိုန်ကဵု စိုတ်ဝင်စား မၞိဟ်ဂၠးကဝ် ပရူဝင် အဝ်ရှဝ် ကေုာံ ရာဇ်နိရှ်ပူရာမ် ပၠန်ရ။

## လိက်စၟတ်သမ္တီ (References)


## လေန်မ္ၚး (External Links)
* Osho International Foundation - မုက်အေန်တာနေတ် တရားဝင် အဝ်ရှဝ်
* Osho International - YouTube - ဒတန် ဝဳဒဳယဝ် တင်ဟီုတွဟ် အဝ်ရှဝ်