ပြကိုဟ်ဗုဒ္ဓဝၚ်

thumb|ပြကိုဟ်ဗုဒ္ဓဝၚ်ဂေါတမ

သွက်ဇန်ကောန်ဂကူမညဘာသာ ဂွံတီကေတ် လၟေၚ်က္တဵုဒှ် ကျာ်တြဲနာဲပိုဲဝွံတုဲ ဂွံစဳကၠးယးတၟးပ္ဍဲဂုန်ကျာ်၊ ဂွံသ္ဇုၚ်သ္ဍိုက်ကျာ်တြဲ၊ ဂွံတီကေတ်ပရဲဂုန်ရတ်ပိပြကာ၊ ဂွံသ္ဇုၚ်သ္ဍိုက်သာသနာ၊ သဒ္ဓါစေတနာဂွံဇၞော်မောဝ်၊ ခၞံလဝ်ပြကိုဟ်မွဲ ဗွဲယၟုမ္ဂး

**ပြကိုဟ်ဗုဒ္ဓဝၚ်**

(ပဋ္ဌမအုပ်)

နာဲအ္စာသဳလဝန္တထေရ် (မာံရွှေငိုး)

ညးမကလိဂွံတဆိပ် (အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ)  စဳရေၚ်ခၞံဗဒှ်လဝ်ရောၚ်။  အတိုၚ်မူလတြေံ ကလေၚ်ပ္ဍဵုလဝ်ဗီုရ။

သက္ကရာဇ် ၁၃၃၄−ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် ၜါစွေက် ။  ရွှေသိန်းပုံနှိပ်တိုက် ပိုၚ်ရှၚ် ၊  ဦးရွှေသိန်း − ဒေါ်မြသၚ် မူပိုၚ် ။

### စၞောန်ထ္ၜးနိဒါန်
ကျာ်တြဲမစိုန်ဒှ်တဴ တၞောဝ်ဒတောဝ်သာကျဝၚ်၊  သၟိၚ်သၚ်စမၠံၚ်ၝောံကိုတ်ဘုံပိ၊ မဂ္ညိဒၟံၚ် သီုကဵုစိုတ်မဗိုန်၊ မစိုန်ဒှ်တဴ ဖ္ဍုန်ၝောံကိုတ်သာသၞာ၊ ဂြၚ်တီဓမ္မတာစိုတ်သတ်၊ ပြာကတ်ကလောၚ်ဒၟံၚ် ဇၟာပ်ဒိုဟ်စှ် ခၠၚ်ဂဵုမြဟ်ဒၟံၚ် သီုကဵုလျးတြဴ၊ ဟံၚ်ဖျဴသတ္တံ ဗစိုပ်ကဵုသြၚ်ဇၞော် မတွံဂး နိဗ္ဗာန်၊ ဌာန်ဒိပ်အမြိုတ်မပြဲ၊ ဟိုတ်က္တဵုဒဒှ် တြဲကျာ်သၟိၚ်အရှန်၊ ဇန်မရှ်ေသှ်ေကျာ်တြဲ ပ္ဍဲဂကူမညဘာသာ၊ သွက်ဂွံစဳကၠး ယးတၟးအာပ္ဍဲဂုန်ကျာ်တြဲ၊  ဂွံတီပရူကျာ်တြဲတုဲ၊ စိုတ်သဒ္ဓါ သ္ဇုၚ်သ္ဍိုက်ကျာ်တြဲ ဇၞော်မောဝ်တိုန်ရောၚ်။  ယဝ်စိုတ်သဒ္ဓါသ္ဇုၚ်သ္ဍိုက်ကျာ်တြဲ ဇၞော်မောဝ်အာမ္ဂး ဖဵုကုသဵုသၠဲလးဇၞော်ကၠး ဂွံဒှ်ကုသတ္တံရောၚ်။ သာ်ဝွံလဝ်စိုတ်တုဲ−−−နွံပိုန်ဘာကျာ်အသုက် ဍုၚ်မတ်မလီု ညာဏိန္ဒ ဂးယၟု။  အာတ်အခေါၚ်ကဵု နာဲအာစာ ယှိုယ်ၚိုဝ် ညးမဂွံတဆိပ်အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတရ။  နွံပိုန်ဘာတိုက် ပိဏဋကတ် မုဟ်ဒုန်၊ ညးပ္တန်သာသၞာလ္ပါ်မန် ကောသလ္လဂးယၟု။  သီုကဵုနွံပိုန်တဝ်ကၞဴ ပညာဒိပ္ပ မဒှ်ဂဏာဓိပတိကီု။    ။  သွက်ဂကူဘာသာသာသၞာ ပညာမန်ဂွံရာၚ်ဆာဲ။  သွက်ကောန်ဂကူမညဘာသာဂွံစဳကၠး ပ္ဍဲပရူဂုန်ကျာ်တြဲ နာဲပိုဲဝွံတုဲ ဗိုၚ်သကိုပ်သက ကဵုဇြဟတ်တုဲ နာဲအာစာ ယှိုယ်ၚိုဝ် စဳရေၚ်ခၞံဗဒှ်လဝ် ပြကိုဟ်−ဗုဒ္ဓဝၚ် ဟွံက္ဍန် ဟွံသၠဲ ဗွဲမဂပ်ဝ်ကဵုညာန်ကောန်ဂကူတံဂှ် စဳရေၚ်ခၞံဗဒှ်လဝ်ရောၚ်။   ။

ကောန်ဂကူမညာဘာသာဂမၠိုၚ်ပၠန်လေဝ် သွက်ဂွံတီညာတ်စဳကၠးယးတၟး ပ္ဍဲက္တဵုဒဒှ်ကျာ်တြဲကီု။  သွက်ဂကူဘာသာသာသနာပညာ လပါ်မန်ဂွံရာၚ်ဆာဲကီု။  ဇၟာပ်ညးဇၟာပ်အဲ ညးမွဲမွဲအုပ် ကေတ်လဝ်ထေက်ရ။

### စၞောန်ထ္ၜး ဂန္ထာရဗ္ဘ ပဏာမ − စၞောန်ထ္ၜး ဂလာန် ဗတိုက်ဖအောဝ်
ပြကိုဟ်ဗုဒ္ဓဝၚ်

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာ သမ္ဗုဒ္ဓဿ။

တိလောကဂ္ဂံ ဇိနံနတွာ၊ ဓမ္မဥ္စဿ နိယျာနိကံ။

သံဃဥ္စာပိ မလစ္ဆေဒံ။ ကရိဿမိ ဗုဒ္ဓဝံသံ။ ။

အရထ။  ။ အဟံ၊ ၚ်အဲ။  တိလောကဂ္ဂံ၊ တဳလဂှ် မပြဲနူလိုက်ပိ။ ဇိနံ၊ န်ကျာ်တြဲဇၞးမာမသုန်မတွံဂး ဒေဝပုတ္တမာ၊ ကိလေသမာ၊ အဘိသၚ်္ခါရမာ၊ ခန္ဓမာ၊  မစ္စုမာ၊ နတွာနမာမိ၊ ပ္ဍံလ္ၚောဝ် ဗွဲမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴရ။  နတွာ၊ လ္ၚောဝ်တုဲ ။ အဿဇိနဿ၊ ဒဒက်တဴကဵုကျာ်တြဲဇၞးမာမသုန်ဂှ်။ နိယျနိကံ၊  တဳလဂှ် မဏာဗစိုပ်ကဵုနိဗ္ဗာန် ကုသတ္တံဂမၠိုၚ်။  ဓမ္မဥ္စ၊ န်ဓဝ်မက်ပန် − ဖပဵု  နိဗ္ဗာန်မွဲ−ပရိယတ္တိ ဓဝ်စှ်ပြကာ။ နတွာ နမာမိ၊ ပ္ဍံလ္ၚောဝ် ဗွဲမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴရ။ နတွာ၊ လ္ၚောဝ်တုဲ။  မလစ္ဆောဒံ၊ တဳလဂှ် သကုတ်လဖဝ်ကၠေံ ကၠိုက်လ္ၚေၚ်ကိလေသ လေပ်ကၠိခ္ဍက် ပ္ဍဲသန္ထာန်သတ္တံ။ သံဃဥ္စာပိ၊ န်အရိယသၚ် ဒစာံပြကာကီုလေဝ်။ နတွာ−နမာမိ၊ ပ္ဍံလ္ၚောဝ် ဗွဲမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴရ။  နတွ၊ လ္ၚောဝ်တုဲ။ ဗုဒ္ဓဝံသံ၊ န်ပြကိုဟ်ဗုဒ္ဓဝၚ် မဒှ်ဟိုတ်စဳပျးလဝ် တၞောဝ်ကျာ်တြဲ နူဒုၚ်ပယျးဒိုဟ် − ဒဵုစိုပ်ဓါတု ပရိနိဗ္ဗာန်။ ကရိဿမိ၊ ကြက်အဲစဳရေၚ်ခၞံဗဒှ်ညိ။

### စၞောန်ထ္ၜး လၟေၚ်အသၚ်ဃဲကဝ် မဗပေၚ်ပါရမဳ
နဂါထာဝွံ သ္ပပဏမ ပုဗ္ဗကဂန္ထာရဗ္ဘတုဲ နူဗောဓိသတ်ပိုဲ ဒုၚ်ပယျးဒိုဟ်တုဲ ဒဵုစိုပ်မသ္ပပရိနိဗ္ဗာန် ဋ္ဌာန်ကျာ်တြဲတမၠာဖ္အာတဴ ဒတုဲမြမောဝ်ဇန် လုကဴပန်ဣသုန်ဝှ် ဂၚေၚ်တွံဓဝ် ဖျုၚ်လဝ်အမြိုတ်နိဗ္ဗာန် ကုသတ္တံဂှ် သွက်သတ္တံဂွံတီတုဲ ဂွံဗၞုဟ်ဗှ်သၞာဂုန်ကျာ် ဂွံဒှ်ကုသဵုမက်ဖဵု ကုသတ္တံဂမၠိုၚ်။ အတိုၚ်ဂလာန်မကၠုၚ်နူကၞပ်ဗုဒ္ဓဝၚ် ပါဠိသီုအဋ္ဌကထာ။  ကၞပ်အပါဒါန်ပါဠိ သီုအဋ္ဌကထာ။  ဒဳဃနိကာယ်၊ မဇ္ဇျိမနိကာယ်၊ အၚ်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ ပါဠိသီုအဋ္ဌကထာ။ ခုဒ္ဒကနိကာယ် မတွံဂး ဝိနဲပါဠိ−သီုအဋ္ဌကထာ။  ဓမ္မပဒ၊ သုတ္တနိပါဉ်၊ ပါဠိ ဇာတ် ၅၅၀။  အဋ္ဌကထာဒဳပဝၚ်၊ ဇာတက္ထဂဳနဳဒါန်၊ သောတတ္ထဂဳနဳဒါန်၊ ပြကိုဟ်တထာဂတုပ္ပတ္တိ၊ သ္ဂုတ်သွာတ် အတိုၚ်မကၠုၚ်ပ္ဍဲပြကိုဟ်တံဂှ် ပိုၚ်ခြာသၟဟ်သၟန်တုဲ ဒၞာဲမဂပ်ဝ်ဂှ် ပ္တန်လဝ်ဗွဲမဒးရး ကြက်သ္ဂးကဵုဗွဲခမၞောန်ရ။  ကောန်ဂကူတံ ပ္တန်လဝ်စိုတ်ဗွဲမ္ဒးရးတုဲ မှတ်သ္ၚေဝ်မွဲအိုတ်ညိ။   ။

စန္တိတံ သတ္တသၚ်္ချေယျံ၊ နဝသၚ်္ချေယျ ဝါစတံ။

ကာယဝါစံ စတုချာတံ၊ ဗုဒ္ဓတ္တံ သမုပါဂမိ။ ။

သာ်ဝွံ ဂါထာမကၠုၚ် ပ္ဍဲဇာတတ္ထဂဳ−သောတတ္ထဂဳနဳဒါန်တေံ။

ဗောဓိသတ်တြုံတၠပါရမဳပကီုလွဳ တၞတ်နသၟိက်ဒှ် ဒဒှ်ကျာ် ဟံၚ်ပြာ်သတ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် တော်ဂိုတ်ပိုၚ်ပြာပ် က္ၜၚ်ကၞာတ်လဝ် လၟိဟ်မှာကဝ်မ္ဂး တွဵုဒၞက်လၟိဟ်ဂၞန်ဟွံမာန်တုဲ  အသၚ်ဃဲကဝ် ခုတ်လဝ်ယၟုရ။  ပ္ဍဲထပှ်အသၚ်ဃဲကဝ်၊ မတွံဂး နန္ဒအသၚ်ဃဲကဝ်၊ သုနန္ဒ အသၚ်ဃဲကဝ်၊ ပထဝဳ အသၚ်ဃဲကဝ်၊ မဏ္ဍအသၚ်ဃဲကဝ်၊ ပုဏ္ဍရိက အသၚ်ဃဲကဝ်ဂှ် မဆဵုကျာ်တြဲမွဲလက်ကဵုၜါဣသုန်လ္ၚီ မပ္တံကျာ်တြဲ ဗြဟ္မဒေဝတုဲ ဂွံမိၚ်ကေတ်တဝှ်ဓဝ် ဓမ္မဒေသနာကျာ်တြဲ ချပ်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲစိုတ် သၟိက်ဂွံဒှ်ကျာ်ဂှ် ထပှ်အသၚ်ဃဲကဝ်၊ ရနုက်ဗပေၚ်လဝ် ပါရမဳရ။   ။

### စၞောန်ထ္ၜး ကာလမဒှ် သုမေဓ−ဗီုဗစာရဏတုဲ ဒဴတိတ်ပဂမဳဣသိ
နူဂှ် ပ္ဍဲဒစိတ်အသၚ်ဃဲကဝ် မတွံဂး သဗ္ဗဘဒ္ဓအသၚ်ဃဲကဝ်၊ သဗ္ဗဖုလ္လအသၚ်ဃဲကဝ်၊ သဗ္ဗရတနအသၚ်ဃဲကဝ်၊ ဥသဘက္ခန္ဓ အသၚ်ဃဲကဝ်၊ ခန္ဓုတ္တမ အသၚ်ဃဲကဝ်၊ မာဏိတ အသၚ်ဃဲကဝ်၊ ဘဒ္ဒ အသၚ်ဃဲကဝ်၊ ပဒုမအသၚ်ဃဲကဝ်၊ သဗ္ဗဘလ္လ အသၚ်ဃဲကဝ်။  (ဂွံဆဵုကျာ်တြဲ ပိလက်ဒစာံစှော်ထပှ်လ္ၚီဇကု မပ္တံကျာ်တြဲပေါရဏ သကျဂေါတမတုဲ ကဵုဒါန်ဗစဲပန် ဆန်ၜန်ပါရမဳ ပ္ကီုလွဳပရာ အနာဂတ်ဂတ ဒဒှ်ကျာ်မွဲ ဟၟဲကဵုညးသ္ဇက်ပ္တောံၜတ် ကဵုဂွံဟံၚ်သတ် ဖျဴဏာနိဗ္ဗာန်ညိ၊ သာ်ဝွံ ပ္တိတ်ပါၚ် ရာဒနာမိက် ဒဒှ်ကျာ်ဂှ် လုကဴဒ္စိတ်အသၚ်ဃဲကဝ်ဟေၚ်) နူဂှ် သေလ အသၚ်ဃဲကဝ်၊ ဘာသအသၚ်ဃဲကဝ်၊ ဇေယျအသၚ်ဃဲကဝ်၊ ရုစိအသၚ်ဃဲကဝ်၊ လုကဴပန်အသၚ်ဃဲကဵုပရဲမွဲမှာလက်ကဝ်၊ (ပၞောဝ်ကျာ်တြဲက္တဵုဒှ် ၜါစှော်ဒစာံဇကု မပ္တံကျာ်တြဲ တဏှၚ်ကဵုဂှ် တၞဟ်နဒဒှ်ကျာ် ပြာ်သတ်သံသာ နနုက်ဗပေၚ်ပါရမဳ ပကီုလွဳ ကြံၚ်ဍုဟ်တိုန် ဍိုက်ပေၚ်ကဵုအၚ်္ဂဒစာံသာ်တုဲ ပ္ဍဲလအိတ် ပန်အသၚ်ဃဲကဵုပရဲမွဲမှာလက်ကဝ်၊) ပ္ဍဲလက်ထက်ကျာ်တြဲ ဒိဗ္ဗၚ်ကဵုတေံဍုၚ်မွဲ အမရဝတဳ ဂးယၟု။ လလောၚ်ထဥ လဒုတမ္ညဝ်တဴနကဵုဗရုစှ်သာ် မပ္တံစိၚ်၊ ချေံ၊ ဖံ၊ မံၚ်၊ ဆာၚ်၊ သ္ဍေဝ်၊ ပေဝ်၊ သၞဲ၊ တ္ၜန်တ္ၜောဲတဴ ကေုာံဇန်ဂမၠိုၚ်တၞဟ်တၞဟ်၊  ဍိုက်ပေၚ်ကေုာံရတ်ထပှ်ပြကာ မၞုံကဵုလအာ သ္ဂေဟ်သွဟ် သၟဟ်ညံၚ်ဍုၚ်သွဝ်၊ ဒှ်ဗွဝ်ညးတၠပိုန်ကုသဵု မပဒတဴရ။

ပ္ဍဲဍုၚ်ဂှ် ဗောဓိသတ်ပိုဲက္တဵုဒှ် ကောန်ဗမၞးမွဲသုမေဓ ဂးယၟု၊ မၞုံတဴကဵုရုပ်သာ်ကျာ်သြဳကျေဝ်ဂေါဝ် ဂပ်ဝ်ဗဵုဒ္ၚေါဝ်−ဂပ်ဝ်သ္ဍိုက်မၠိုက် ဍိုက်ပေၚ်ကဵုကြက်ဒြပ်ဂၠိုၚ်ကဵုကိုတ် ဟဂွံကၠောန်ၜိုတ်ကေၚ်ကာ တၞဟ်သ္အာၚ် ကတ်ကေတ်ကွတ်ပညာဗမၞးအိုတ်၊ လေပ်ဗိုတ်ပိဗေဒၚ်ပန် စိုပ်သြၚ်ကွတ်ရ။  ဗမၞးသုမေဓဂှ် နူကာလမဍောတ်သွတ်ဟေၚ် မိကဵုမၜါ ပကၠေံကာဂစိုတ်တုဲ အမာတ်နာ စရၚ်တိုက်ရတ်မွဲ ဂိုၚ်နၚ်ဗပိုတ်စရၚ်ဒြပ်ရတ်တံဂှ်တုဲ ဂၠံမစုတ်လဝ် ထဝ်သြန်မၞိက်ဗိုတ်ဗၠဲမဂၠိုၚ်ဂၠၚ် မံက်တရၚ်တုဲ ထ္ၜးကဵုဗောဓိသတ်ရ။ ယွံတၠညး ဒြပ်ရတ်တံဂှ် ဂိုၚ်ကေတ်ရ၊ ရဴဝွံ အမာတ်ဂး။  ဗမၞးသုမေဓ တၠပညာတုန်လေဝ် ညာတ်ဒြပ်ရတ်တံဂှ်တုဲ သာ်ဝွံချပ်ရ။  ညးမပ္တံမိမဗဴလ−ထပှ်ဒတောဝ်တံဂှ် စုတိစဴအာဘဝပလိုက်တုဲ ပိုန်ဟာန်ဂလိုၚ်ဝွံ ဆဗၞတ်မွဲကသာပ်ကီု ၜိုတ်ဂိုၚ်ကေံကေတ်ဏာဟၟဲသွံ။  ပွမ္ဒးက္တဵုဒှ် ပဋိသန္ဓိ၊ ပွမဒးဗျု၊ ပွမဒးယဲ၊ ပွမဒးချိုတ်ဂှ် ဒှ်တဴဒဒိုက်ရောၚ်။

အဲတုန်လေဝ် ဋ္ဌာန်နိဗ္ဗုတမဟၟဲကဵု ဗျု−ယဲ−ချိုတ် ဂပ်ဝ်ဂၠာဲသ္ၚေဝ်ရောၚ်။  ကာယသမ်ဥုဲ မပေၚ်ဒၟံၚ် နကဵုတျု−စၟဝွံ ထောံကၠေံတုဲ ဂွံအာဘဝပလိုက် ဟၟဲကဵုအလဲဂှ် ဒးရးသန်ရောၚ်။  ယြဴဂၠံၚ်တရဴမွဲ ဟၟဲကဵုပရိုက်ဘဲရ၊  ဂၠံၚ်တရဴမဂွံတိတ်ဗၠးနူပရိုက်ဘဲဂှ် ဂပ်ဝ်ဒးဂၠာဲသ္ၚေဝ်ရောၚ်။  မူပၟါမတုပ်ရော ဒဒိုက်နွံမ္ဂး တသိုက်လေဝ်ဒးနွံရ။  ညံၚ်သာ်ဂှ်ရ ဘုံပိဝွံနွံမ္ဂး နိဗ္ဗာန်မတိတ်ဗၠး နူဘုံပိလေဝ်နွံရ။  ဂမ္တဴနွံမ္ဂး လၟုဟ်လေဝ် ဒးနွံရ၊ ညံၚ်သာ်ဂှ်ရ ဂမ္ဘဴပၟတ်ဇၞော်မတွံဂး လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟ၊ နွံမ္ဂး နိဗ္ဗာန် မသိုဟ်ပလိုတ်ကၠေံပၟတ်လေဝ် ဒးနွံရ၊  သရာံပါပ်ယုတ်မာနွံတဴမ္ဂး ဓဝ်ထမိက်လေဝ်ဒးနွံရ၊  ညံၚ်သာ်ဂှ်ကီုရ ဇာတိက္တဵုဒှ်နွံမ္ဂး ဋ္ဌာန်မဟၟဲကဵုဇာတိက္တဵုဒှ်လေဝ်ဒးနွံရ၊ မူပၟာမတုပ်ရော−ညံၚ်တြုံမၞုံဇကု မပေၚ်တဴ နအသုဘဂှ် ကၟာမပေၚ်တဴ နဍာ်မသ္ဇုၚ်ကေဝ် ၜိုန်ညာတ်ကီု  ဟွံဂၠာဲသ္ၚေဝ်ဍာ်ကၟာဂှ် ဒှ်ဒုဟ်ကၟာလစဟွံသေၚ် ဒုဟ်ဒှ်ကဵုတြုံဂှ်ရ။

ညံၚ်သာ်ဂှ်ရ ကၟာလစ မတွံဂး နိဗ္ဗာန် ဋ္ဌာန်လာၚ်ကြဴသ္အးကၠေံ သရီု−လက်ကၠိုက် ကိလေသဂှ် ၜိုန်နွံတဴကီု ဟဂွံဂၠာဲသ္ၚေဝ်မ္ဂး ဒုဟ်ဒှ်ကဵုကၟာလစမတွံဂး နိဗ္ဗာန် ဟွံသေၚ် ဒှ်ဒုဟ်ကုပူဂဵုဟွံဂၠာဲသ္ၚေတ်ဂှ်ရ။  ညံၚ်တြုံမွဲ ဂၠံၚ်တရဴဟၟဲကဵုပရိုက်ဘဲ သတြုသၞတံဂှ် စၞောန်ထ္ၜးတဴရ၊ ဟဂွံကွာ်တရဴဂှ် ဒုဟ်ဒှ်ကဵုဂၠံၚ်တရဴဟွံသေၚ် ဒုဟ်ဒှ်ကဵုတြုံဟဂွံအာဂှ်ရ၊ ညံၚ်သာ်ဂှ်ရ ဂၠံၚ်တရဴမၞုံကဵုကိလေသ ဗိုၚ်လဝ်ဂှ်နွံတဴမ္ဂး ဂၠံၚ်တရဴနိဗ္ဗာန်ဟၟဲကဵုကိလေသဗိုၚ်လဝ်နွံရ၊ ပွမဟွံဂၠာဲသ္ၚေဝ်ဂၠံၚ်တရဴနိဗ္ဗာန်ဂှ် ဒုဟ်ဒှဗ်ကဵုဂၠံၚ်တရဴနိဗ္ဗာန်ဟွံသေၚ် ဒှ်ကဵုတြုံ ဟွံဂၠာဲသ္ၚေဝ်ဂှ်ရ၊ ညံၚ်တြုံမွဲ မၞုံတဴကဵုယဲဝေဒနာရ၊ သဝ်မလွဳပရာဗလးကဵုယဲဂှ် ဟဂွံကဵုဝဳပရာကၠေံယဲဂှ် ဒုဟ်ဒှ်ကဵုအာစာသဝ်ဟွံသေၚ် ဒှ်ကဵုတြုံတၠယဲရ၊ ညံၚ်သာ်ဂှ်ရ သတ္တံမၞုံကဵုယဲကိလေသဂှ် ဒုဟ်ဒှ်ကဵုအာစာဟွံသေၚ် ဒှ်ကဵုပူဂဵုဂှ်ရ၊ ညံၚ်တြုံမွဲ ဇွသမ်ဥုဲဂပ်ဝ်က္ဍုဟ်မၠေံ မကွတ်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲကံဇကုဂှ်  သှ်ထောံကၠေံတုဲ ရဴဂွံအာဌာန်ဒၟံၚ်မၞုံကဵုတသိုက်ကီု၊ ဇကုမၞုံကဵုဇွသမ်ဥုဲမပေၚ်တဴနကဵုဇွတၞဟ်တၞဟ်ဝွံ ထောံကၠေံတုဲ အဲဂွံအာကၠေံမ္ဂး ခိုဟ်သန်ရောၚ်။

ညံၚ်ဋ္ဌာန်သ္ၚိဍာ်ပတ်သြဴတြုံဗြဴတံ ထောံကၠေံတုဲအာ၊ ရဴဟွံကလေၚ်ရံၚ်ကီု ညံၚ်သာ်ဂှ်ရ ကာယမၞုံကဵုဇွသမ်ဥုဲတၞဟ်တၞဟ်ဝွံ ညံၚ်သ္ၚိဍာ်ညးထောံကၠေံကီု၊ အဲဂွံထောံကၠေံတုဲအာမ္ဂး ဒးရးသန်ရောၚ်၊ မပ္တံသာ်ဝွံ ဗောဓိသတ်ပိုဲ ပၠောပ်စိုတ်ဗစာရဏာတုဲ ဟိုတ်ဒဒှ်ဂှ် ကဵုဂရၚ်ပ္တီသၟိၚ်ရ၊  ကဵုညးလလောၚ်ဖံအလုံဍုၚ်တုဲ အိုတ်ကဵုကြက်ဒြပ်တံဂှ် ကဵုကၠေံဒါန်ဇၞော်ကုဇန်တံဂမၠိုၚ်တုဲ တိတ်အာဇရေၚ်ဂြိုပ်ဟိမဝန်ရ၊ ကာလဂှ် သနာပဏ္ဍုကၟဝ် တၟိုဟ်တိုန် သၟိၚ်အိန်မၠာ်သ္ၚေဝ်မွဲ တီကေတ်ဗောဓိသတ် သုမေဓတိတ်ဂြိုပ်တုဲ စကာကောန်ဒေဝတဴ ဝိသုကမ္မရ၊ ကောန်ဒေဝတဴဝိသုကမ္မတုန်လေဝ်  ခၞံပဏ္ဏသာမွဲ သီုကဵုဋ္ဌာန်စၚ်ကြဴ အပေါတ်ပရိက္ခာဂမဳဣသိအိုဿီုတံဂှ် စွံလဝ်ပ္ဍဲပဏ္ဏသာတုဲ ဝုတ်ဒိုဟ်ပဏ္ဏသာဂှ် သစ္ဆုရိုဟ်ဖုက်တၞဟ်ဟ်က္တဵုဗဒှ်လဝ်ရ။

### စၞောန်ထ္ၜး ဗီုဣသိသုမေဓ ဆဵုကျာ်တြဲဒိဗ္ဗၚ်ကဵု
မပ္တံသတ်ဂမျိဂမ္တာန် ကၠ−ဗြန် −ဇာဒိသိုၚ်တံဂှ် ဗက်ဗဒဴကၠေံတုဲ ပ္ဍဲပဏ္ဏသာဂှ် ချူလဝ်လိက်အခဝ်ရ၊ ယြဴပူဂဵုမွဲ သၟိၚ်ပဂမဳမ္ဂး အပေါတ်ဝွံဂိုၚ်ကေတ်တုဲ ပဂမဳရ၊ ရဴဝွံချူလဝ်တုဲစဴအာသွဝ်ဒၟံၚ်ဇကုရ၊ ဗောဓိသတ်ပၠန်တုန်လေဝ် နကဵုတရဴညးမွဲဂှ် ကွာ်လုပ်အာတုဲ ညာတ်ပဏ္ဏသာမွဲ ဗှ်ရံၚ်လိခ်အခဝ်တုဲ တီဒဒှ်ဂှ် က္ၜးကၠေံကပေါတ်ခရှ်တုဲ လ္တက်သ္ၚာဝါကစဳ−ပကၠေံဂမဳဣသိရ၊ ဂိုၚ်ကေတ်ဒလေၚ်နပရှ်ေ ရပ်ကေတ်ဒစုန်တုဲ တိတ်ကၠုၚ်နူပဏ္ဏသာတုဲ ပ္ဍဲစၚ်ကြံမၞုံဇလိၚ်တြဴစှော်ဟတ်တုဲ စၚ်ကြံကၠုၚ်အာ မၠာဲသ္ၚေဝ်မွဲလွေဟ်ဇကုတုဲ ဒတုဲစိုတ်အဲဍိုက်ပေၚ်တုဲရ၊ ဒဒှ်ဂမဳဝွံ ဆာဲကုအဲကွေံရ၊ ဒဒှ်ဂမဳဝွံ ကျာ်အရှန်ပစ္စေဂဗုတ်တံထိုၚ်သးရောၚ်၊  ဒွက်သ္ၚိကၟိန်ဂှ် အဲထောံကၠေံရ၊ ဒဒှ်ဂမဳမပြဲ အဲကလိဂွံတုဲရ၊ အဲပကီုလွဳဓဝ် ဂမဳဣသိဂးတုဲ ပကီုလွဳဓဝ်ဂမဳဣသိ မပ္တံကသိုန်ပရိကံတုဲ လုကဴထပှ်တ္ၚဲဟေၚ် ကလိဂွံဇျာန်သမာပိုတ်ရ။  

ပ္ဍဲကာလဂှ် ဇန်ဂမၠိုၚ် နိမန်ကျာ်တြဲဒိဗ္ဗၚ်ကဵုတုဲ သီုမမိပ်စိုတ်ပူမှ် သ္အးဇၚးဍာန်သဗာန်တရဴသွက်ကျာ်တြဲရ၊ ပ္ဍဲကာလဂှ် ဗောဓိသတ်ပိုဲတိတ်အာနူအဿမာပိုတ် ကလာၚ်အာပ္ဍဲအာကာသ မှာဇန်ဂမၠိုၚ် မသ္အးဇၚးဍာန်သဗာန် သီုမမိပ်စိုတ်ဂှ် ဗောဓိသတ်ညာတ်တုဲ သမာန်ရ၊ ယွံမၞးတံ မၞးတံသ္အးဇၚးဂၠံၚ်တရဴဝွံ သွက်ညးဂှ်ရော−ယွံမှာဣသိ ပ္ဍဲလိုက်ဝွံ ကျာ်တြဲဒိဗ္ဗၚ်ကဵုက္တဵုဒှ်တုဲရ၊ သွက်ကျာ်တြဲဒိဗ္ဗၚ်ကဵု ပိုဲမသ္အးဂၠံၚ်တရဴဝွံရောၚ် ဇန်ဂမၠိုၚ်ဂး။ ဗောဓိသတ်မိၚ်ပရိုၚ် ကျာ်မ္ဂးဂှ် က္တဵုဒှ်ပဳတဳသောမနုဟ်တုဲ ပ္ဍဲဋ္ဌာန်ဝွံ အဲမ္ဒးတဵုကလုတ်လဝ် မဗိဇ္ဇ ကုသဵုရောၚ်ချပ်တုဲ ယွံမၞးတံ ဋ္ဌာန်ဒေသမွဲ မၞးတံ ကဵုကုအဲညိ ဗောဓိသတ်ဂး။  ဌာန်ဒေသမွဲ ဇန်တံကဵုဗောဓိသတ်ရ၊ ဗောဓိသတ်သ္အးဇၚးဂၠံၚ်တရဴ ကၠာဟွံတုဲဏီဂှ် ကျာ်တြဲဒိဗ္ဗၚ်ကဵု သီုအရှန်ပန်လက် ကၠုၚ်စိုပ်ဋ္ဌာန်ဂှ်ရ။

ဇန်တံဂမၠိုၚ် ဒစးဝေၚ်ဒုၚ်တပုၚ်ကျာ်တြဲ တက်ဖံ ဂမြံဆာၚ် ကဵုကဴသာဓုကာရ၊ ဒေဝတဴတံလေဝ် ညာတ်မၞိဟ် မၞိဟ်လေဝ်ညာတ်ဒေဝတဴတံရ၊  ဒေဝတဴတံတုန်လေဝ် နကွိၚ်ဒိပ် တူရိယ။  မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်တုန်လေဝ် နကွိၚ်ကွိုက်မၞိဟ် တိၚ်တိုက်ဗက်အာကြဴကြဴကျာ်ရ၊ ဒေဝတဴတံလေဝ် ဂြာတ်ဂစာဲ ဖ္ဍာဲ ပ္ကဴကိုန်ဒိပ်၊ ပ္ကဴဗပေၚ်ပါရက။ဖာတ်၊ မပ္တံကြကောတ် မြမောဝ်ဒိပ်တံဂှ် ဂစာဲဖ္ဍာဲလဝ်ရ၊ ဇန်တံဂမၠိုၚ်ကီုလေဝ် ဂစာဲဖ္ဍာဲလဝ်ပ္ကဴသြဴမြမောဝ်ရ၊ ကလာဂှ် ဣသိသုမေဓတုန်လေဝ် ဋ္ဌာန်မၞုံကဵုသရီုလၟက်ဂှ် သှ်ကၠေံသော်ဝဥ္ဇတာလးသ္ၚာဝါကစဳပ္ဍဲလှိုက်သရီုတုဲ သ္တိတ်ဂၠံၚ်ဗ္တပ်တုဲ ပသဗာန်ကဵုကျာ်အရှန်လိုန်အာလတူဂှ်ရ၊ ကာလဗောဓိသတ်ပိုဲ တိက်ေဗ္ကပ်မုခ်ကဵုတိဇၞော်ဂှ် သာ်ဝွံ ကသပ်စိုတ်က္တဵုဒှ်ရ၊ တ္ၚဲဝွံ အဲနွံပၟိက်ကဵုမက်ဖဵုနိဗ္ဗာန်မ္ဂး ကလိဂွံမာန်ရ။

ကိံမေအညာ တဝေသေန၊ ဓမ္မံသစ္ဆိက တေနိဓ။

သဗ္ဗညုတံ ပါပုဏိတွာ၊ ဗုဒ္ဓေါဟေဿံ အနာဂတေ။

ပါဠိဗုဒ္ဓဝၚ်။ ဂါထာမြဴဝွံ ချပ်ပ္ဍဲစိုတ်ရ။

ပ္ဍဲလိုက်ဝွံ နလွေဟ်ဟွံပြကာတ် ပဇၞောဝ်မတ်ကဵုမက်ဖဵုက္တဵုဒှ်သာဝက ကွးကျာ် ဗက်စလက်ကရဴညးဂှ် မူအဲသ္ပရော− အဲအာစိုပ် ပညာသဗ္ဗညုတဉာန် ဂြၚ်တီဓဝ်အိုဿီုတုဲ ဒဒှ်ကျာ်ချပ်တုဲ ဂါထာမြဴဝွံသ္ဂးပၠန်ရ။

### စၞောန်ထ္ၜး ကျာ်တြဲဒိဗ္ဗၚ်ကဵု−ပျးဒိုဟ် ဣသိသုမေဓ
ကိံမေ ဨတေန တိဏ္ဏေန၊ ပုရိသေန ထာမဒဿိနာ။

သဗ္ဗညုတံ ပါပုဏိတွာ၊ သန္တာရေဿံ သဒေဝကံ။   ။

အဲဒှ်တြုံမွဲ ညာတ်ဒၟံၚ် အစောံဇြဟတ် ထတ်စောံပါဇကုမွဲဟေၚ် မ္ဒးကၠောံအာသြန်နိဗ္ဗာန်လ္ပါ်တေံဂှ် မူဖဵုမၞုံကုအဲရော၊ အဲအာစိုပ်ပညာသဗ္ဗညုတဉာန် ဂြၚ်တီကေတ်ဓဝ်အိုဿီုတုဲ မၞိဟ်သီုဒေဝတဴတံဂမၠိုၚ် အဲဟံၚ်စလောံဏာနိဗ္ဗာန် မဒှ်သြၚ်လ္ပါ်တေံရ၊ အဲပ္တုဲလဝ် ကတာဓိကာရ ပ္ဍဲဇရေၚ်ကျာ်တြဲဝွံဂှ် ဂွံအာစိုပ် ပညာသဗ္ဗညုတဉာန်တုဲ ဂကောံဇန်တံဂမၠိုၚ် အဲစလောံဏာ သြၚ်နိဗ္ဗာန်ညိ၊ ဇၟောဝ်လဖှ်ကၠေံ ဘဝပိတုဲ ဂၠုၚ်က္ၜၚ်ထဝ် မတွံဂး ဓဝ်မဂ္ဂၚ်ဒစာံ တိုန်ဍိုက်ကေတ်တုဲ ဂကောံဇန်မဒ္ဂေတ်တဴကေုာံဒေဝတဴဂမၠိုၚ်ဂှ် အဲစလောံဏာသြန်နိဗ္ဗာန်ညိချပ်တုဲ ဖျိုန်လမျီုကုကျာ်တြဲဒိဗ္ဗၚ်ကဵုတုဲ သ္တိတ်ဗ္ကပ်ဒၟံၚ်ကဵုတိဇၞော်တုဲ ဇကုပသဗာန်ရ။ 

ကျာ်တြဲဒိဗ္ဗၚ်ကဵုတုန်လေဝ် တန်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲလ္ပါ်က္ဍိုပ်သတိက်တုဲ ဂလာန်မြဴဝွံ ဟီုပျးဒိုဟ်ရ။

ယွံမၞးတံ ဣသိဝွံ မၞးတံသ္ၚေဝ်မွဲရ၊ နူကဝ်ဝွံ ပ္ဍဲလအိက်ပန်အသၚ်ဃဲ ပရဲမွဲလက်ကဝ် ဂတဝွံ က္တဵုဒှ်ပ္ဍဲဂကူသၟိၚ်မွဲ ပ္ဍဲဍုၚ်သာရဝှ် သိဒ္ဓတ္တကုမာမ္ဂးယၟုရ၊ ပေၚ်အယုက်ၜါစှော်ဒစိတ်သၞာံတုဲ ဒဴထောံကၠေံကၟိန်ဍုၚ်ကပ္ပဳလဝှ် ပဒုက္ခစရိယာတ်တြဴသၞာံတုဲ ဒုၚ်ပုၚ်ပၟန် သုဇာတာ ပ္ဍဲဇရေၚ်တၞံဇြဲအဇပါလတုဲ ပ္ကောံသြၚ်ကြုၚ် နေရဥ္ဇရာ ကဵုပိုနတ် ပုၚ်ပၟန်တုဲ နဂၠံၚ်တရဴ ဒေဝတဴတံ မခၞံလဝ်ဂှ် ပြာပ်အာစိုပ်တၞံဇြဲဗောဓိ ဂွံဂြၚ်တီဓဝ်အိုဿီုတုဲ အာစိုပ်ဒဒှ်ကျာ်မွဲ ဟၟဲကဵုညးပ္တောံၜတ်ရ။

မိကျာ်ဂှ် ဂၞကျာ်သဳရိမာယာ၊  မကျာ်တြဲဂှ် သမိၚ်သဳရဳသုဒ္ဓောဒန၊ ယၟုကျာ်တြဲဂှ် ဂေါတမမ္ဂးယၟုရ၊ ကွးသတုံဇွိၜါဂှ် ကောဠိတကဵုဥပတိဿ ဂးယၟုရ၊ ပ္ဍဲအရာဝွံ သာရိပိုတ်ကဵုထေရ်မုဂ္ဂလာန်ညးၜါမ္ဂးရ၊ ကွးကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာကျာ်ဂှ် အာနန္ဒမ္ဂးရ၊ ဂမဳဗြဴခေမာကဵုဥပ္ပဵုလဝန်ဂှ် မဒှ်သာဝက သတုံဇွိ−လပါ်ဂမဳဗြဴရ။  ဆုဒလာဲကျာ်ဂှ် ဒှ်ဇြဲဗောဓိရ၊ ရဴဝွံ ကျာ်တြဲဒိဗ္ဗၚ်ကဵု ပျးဒိုဟ်ဣသိသုမေဓရ။

မၞိဟ် − ဒေဝတဴဂမၠိုၚ် မိၚ်ဂလာန်ပယျးဒိုဟ်ကျာ်တြဲဒိဗ္ဗၚ်ကဵုတုဲ ဣသိဝွံ ပ္တံပါရမဳကျာ်ရောၚ်သွံဂးတုဲ အိုဟ်တၟိုဟ်စိုတ် ဒေဝတဴဂမၠိုၚ် စှ်လ္ၚီလောကဓါတ်ကဵုပါၚ် တက်ကၞက် လ္ၚောဝ်ရှ်ေသှ်ေတဴဗောဓိသတ်ရ၊ ချိုန်ခဏ ဗောဓိသတ် ဂွံဒုၚ်ပယျးဒိုဟ် ပ္ဍဲဇရေၚ်တံဇိုၚ် ကျာ်တြဲဒိဗ္ဗၚ်ကဵုဂှ် နိမိတ်ပိစှော်ၜါ စၞောန်ထ္ၜးပြာကတ်ဂွံဒှ်ကျာ်ဟွံဆောတ်ရ။

### စၞောန်ထ္ၜး အၚ်္ဂဒစာံသာ် ဍိုက်ပေၚ်တုဲ ဒုၚ်ပယျးဒိုဟ် ဂွံဍိုက်ပေၚ်ဒဒှ်ကျာ်
ဇၟာပ်ဗောဓိသတ်တံ မဂွံဒုၚ်ပယျးဒိုဟ် ညံၚ်ဣသိသုမေဓဝွံကီု၊ အၚ်္ဂဒစာံသာ်ဍိုက်ပေၚ်တုဲ မဂွံဒုၚ်ပယျးဒိုဟ်မာန်ရောၚ်။

ညးအၚ်္ဂဒစာံသာ်ဂှ်ရော−−−

(၁) ပွမဂွံဒှ် − ဒဒှ်အတ္တဘဴမၞိဟ်ဂှ်မွဲ ။

(၂) ပွမဂွံဒှ် − ဒဒှ်အတ္တဘဴတြုံဂှ်မွဲ ။

(၃) ပၟမဂွံဍိုက်ပေၚ်ကေုာံဥပနိဿယ − ပါရမဳမဂၠိုၚ် မဂွံဆန်ၜန် ရနုက်ဗပေၚ်လဝ် နူကဝ်အဆက်ဆက် ထေက်ကဵုကလိဂွံ မက်ဖဵုပ္ဍဲဘဝဂှ်မွဲ။

(၄) ပွမဂွံညာတ် ဇကုကျာ်ဂမျိုၚ်ဂှ်မွဲ ။

(၅) ပွမဂွံဒှ်ဂမဳဣသိ ဒှ်ဂမဳပ္ဍဲသာသနာဂှ်မွဲ။

(၆) ပွမဂွံဍိုက်ပေၚ်ကေုာံဂုန်ဝိသေသ မပ္တံဂွံဇျာန်အဘိဉာန်လောကဳဂှ်မွဲ။

(၇) ပွမသၠးလမျီုကုကျာ်တြဲ မသ္ဂောံပ ဥပကာ ဗွဲမလောန်ဂှ်မွဲ။

(၈) ပွမၞုံဂၞပ်ဒဒှ်ကျာ်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်လောန်ဂှ်မွဲ။

အၚ်္ဂဒစာံသာ်ဝွံ ဍိုၚ်ပေၚ်တုဲ ပွမရာဒနာမိတ် ဒဒှ်ကျာ်ဝွံ ဂွံဒုၚ်ပယျးဒိုဟ် ဂွံဍိုက်ပေၚ် ဂွံဒှ်ကျာ် ဟွံဆောတ်ရ။

၁။  ပ္ဍဲပဋ္ဌမအၚ်္ဂဂှ်တုန်။   ။  ပွမဂွံဒှ်−အတ္တဘဴ မၞိဟ်မွဲဟေၚ် မရာဒနာမိတ် ဒဒှ်ကျာ် မဂွံဒုၚ်ပယျးဒိုဟ် ဂွံဍိုက်ပေၚ်ဟွံဆောတ်ရ။  ဒှ်အတ္တဘဴ မပ္တံဒေဝတဴ−အိန်၊ ဗြီု၊ တံဂှ်ကီု။  ဒှ်အတ္တဘဴ မပ္တံ တိရစ္ဆာန်ကီု၊ ရာဒနာမိတ် ဟွံဍိုက်ပေၚ်အဆတ်ဏီ။ ပတုဲကုသဵုကဵုဒါန်တုဲ ရာဒနာမိတ် ဒဒှ်မၞိဟ်ကၠာ ပ္ဍဲဒဒှ်အတ္တဘဴမၞိဟ်ဂှ် တန်ဒၟံၚ်တုဲ ရာဒနာမိတ် ဒဒှ်ကျာ်ဂွံဍိုက်ပေၚ်ဗွဲအဆတ်ရ။

၂။  ပ္ဍဲဒုတိယအၚ်္ဂဂှ်တုန်။   ။   ပွမဂွံဒှ်−ဒဒှ်မၞိဟ်ဂှ်တုန်။  ဒဒှ်မၞိဟ်တြုံရောၚ်။  ရာဒၞာမိတ်ဒဒှ်ကျာ် ဂွံဒုၚ်ပယျးဒိုဟ် ဂွံဍိုက်ပေၚ်ဟေၚ်၊ ဒှ်မၞိဟ်ဗြဴ ၊ဒှ်နပုံခမၞုဲ၊  ဥဘတောဗျုန်တံဂှ် ရာဒနာမိတ်ဒဒှ်ကျာ် ဟွံဍိုက်ပေၚ်ဏီ။  ယဝ်ဒှ် မပ္တံမၞိဟ်ဗြဴတုဲ  ပ္တုဲကုသဵုကဵုဒါန်တုဲ ဒဒှ်တြုံဟေၚ် ရာဒနာမိက်ကၠာရ၊ ဂွံဒှ်ဒဒှ်တြုံတုဲ ရာဒနာမိတ် ဒဒှ်ကျာ် ဂွံဒုၚ်ပယျးဒိုဟ် ဍိုက်ပေၚ်ဟွံဆောတ်ရ။

၃။   ပ္ဍဲတတိယအၚ်္ဂဂှ်။   ။   ၜိုန်ဒှ်မၞိဟ်တြုံကီု ပွမဆန်ၜန်လဝ်ပါရမဳ ဂၠိုၚ်ကဵုလၟိဟ်ကိတ်ကဝ်၊ ကြဳဇှ်အသဝ်ကုသဵုပါရမ ပ္တုဲကၠုၚ်နူကဝ်အဆက်အဆက် ဍိုက်ပေၚ်စိုပ်လအိတ်ဒတုဲ ဗွဲဒဒှ်သာဝက ပါရမဳဉာန် ပ္ဍဲဘဝဂှ် သၟဟ်ရထ ကလိဂွံမက်ဖဵုမာန်မ္ဂး ရာဒနာမိတ်ပါရမဳကျာ်ဂွံဒုၚ်ပယျးဒိုဟ် ဂွံဍိုက်ပေၚ်ရောၚ်။  ပူဂဵုသာမညအပြောံ ဟၟဲကဵုဥပနိဿယ၊ သာဝက ပါရမဳဟွံကြံၚ်ဍုဟ်တံဂှ် ပ္ဍဲဘဝဂှ် ကေတ်မက်ဖဵုဟွံမာန်ဏီမ္ဂး ဒုၚ်ပယျးဒိုဟ်ဟွံဂွံ၊ ပါရမဳကျာ်ဟွံဍိုက်ပေၚ်ဏီ။

ညးရနုက်ဗပေၚ်ပါရမဳကျာ်ဂှ်တုန်။  ပ္ဍဲဘဝဂှ် ယဝ်သ္ပသာဝက ဗက်စဴနိဗ္ဗာန် ဂကောံကျာ်တြဲဂှ်အာမာန်ရ။ ဒဒှ်သာဝက မ္ဒးဗက်စဴနိဗ္ဗာန်ဂကောံညးဂှ်  ဟွံမွဲပၟိက်၊  ဟွံဒးဂၞပ်၊ ဒဒှ်ကျာ်တြဲမဟံၚ်ဒတဲဏာသတ္တံဂမၠိုၚ် နူခြိုၚ်သံသာဂှ် နွံပၟိက်တုဲ မရာဒနာမိတ် ပါရမဳကျာ်ရောၚ်။

၄။   ပ္ဍဲစတုတ္ထအၚ်္ဂဂှ်တုန်။   ။  ၜိုန်ဆန်ၜန် ဂလိုၚ်လဝ်ပါရမဳဂၠိုၚ်ကဵုဒှ်ကီု၊ ဂွံဆဵုဇကုကျာ်ဂမျိုၚ်တုဲ ပ္ဍဲဂတမတ်ကျာ်တြဲဟေၚ် ရာဒနာမိတ်ဒဒှ်ကျာ်ဂှ် ဂွံဒုၚ်ပယျးဒိုဟ်ရောၚ်။ ကျာ်တြဲသ္ပပရိနိဗ္ဗာန်တုဲ ပ္ဍဲဇရေၚ်ဗောဓိ၊ စေတဳ၊ ပဋိမာရုပ်ဇရေၚ်ပစ္စေဂဗုတ်၊ ဇရေၚ်သာဝကကျာ်တြဲ၊ ပ္ဍဲဇရေၚ်မွဲမွဲ ရာဒနာမိတ်ဒဒှ်ကျာ်၊ ဒုၚ်ပယျးဒိုဟ်ဟွံမာန်။ မူဟိုတ်ရော − အဓိကာရဟိုတ်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်လောန်၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂတမတ်ကျာ်ဂမျိုၚ်ဟေၚ် ရာဒနာမိတ်တုဲ ဂွံဒုၚ်ပယျးဒိုဟ်မာန်ရောၚ်။

၅။   ပ္ဍဲပဥ္စမအၚ်္ဂဂှ်တုန်။   ။  ၜိုန်ဆဵုဇကုကျာ်ဂမျိုၚ်ကီု၊ ပွမဂွံဒှ်ခမဳဣသိကဵုဒှ် ခမဳပ္ဍဲသာသနာကဵုဒှ် မမိက်ကဵုခမဳမွဲမွဲဂွံဒှ်တုဲ ပွမရာဒနာမိတ်ဒဒှ်ကျာ်ဂှ် ဂွံဒုၚ်ယျးဒိုဟ်ရောၚ်။ နအတ္တဘဴ ခရှ်မမံက်ပ္ဍဲသ္ၚိကၟိန်ဂှ် ဒုၚ်ပယျးဒိုဟ်ဟွံမာန်။

၆။   ပ္ဍဲဆဋ္ဌမအၚ်္ဂဂှ်တုန်။   ။ ၜိုန်ဒှ်ခမဳကဵုဒှ်ကီုရ ပွမကလိဂွံလောကဳဇျာန် အဘိဉာန်ဂှ် ဒုၚ်ပယျးဒိုဟ်ဟွံမာန်။

၇။   ပ္ဍဲသတ္တမအၚ်္ဂဂှ်တုန်။    ။  ၜိုန်နွံကဵုဂုန်ဝိသေသကလိဂွံလောကဳဇျာန်အဘိဉာန်ကဵုဒှ်ကီုရ ပွမသ္ပဥပကာဗွဲမလောန်မတွံဂး သၠးလမျီုကုကျာ်တြဲတုဲ မဂွံဒုၚ်ပယျးဒိုဟ်ရောၚ်။  ကုညးသ္အာၚ်နူဂှ် ၜိုန်နွံဂုန် ဝိသေသကီုလေဝ် ဒုၚ်ပယျးဒိုဟ်ဟွံမာန်။

၈။   ပ္ဍဲအဋ္ဌမအၚ်္ဂဂှ်တုန်။   ။  ၜိုန်နွံကဵုအဓိကာရ ပွမသၠလမျီုကဵုကျာ်ကဵုဒှ်ကီုရ မွမၞုံကဵုဂၞပ်မဇၞော် သၟိက်ဒှ်ဒဒှ်ကျာ်ဗွဲမလောန်ဂှ် ဂွံဒုၚ်ပယျးဒိုဟ်မာန်ရောၚ်။

ပသာ်ဂၞပ်သၟိက်ဒှ်ကျာ်ဇၞော်လောန်ရော−−−

(၁)၊ အလုံမွဲစက္ကဝါဝွံ မၞုံတဴကဵုဍာ်မပေၚ်တးဒၟံၚ်ဂှ် ယြဴပူဂဵုမွဲ နဇြဟတ်တဲဇကု နူသြၚ်လ္ပါဝွံ ၜိၚ်ဂတိုဟ်ကၠောံအာသြၚ်လ္ပါ်တေံမာန်တုဲ ဂွံဒှ်ကျာ်ရ၊ ယဝ်ညးသ္ဂးမ္ဂး ၜိၚ်ကၠောံအာမာန်ဟေၚ်။

(၂) အလုံမွဲစက္ကဝါဝွံ ခြုံဒုန်ဒလ မဂြောပ်ဗ္ဒန်တၞၚ်ၜန်ထုဲကြာန်မံၚ်ဂှ် ယြဴညးမွဲ ဖါဲဗပါ်လိုန်ပိန်ကၠောံအာသြၚ်လ္ပါ်တေံမာန်မ္ဂး ဂွံဒှ်ကျာ်ရ၊ ယဝ်ညးသ္ဂးမ္ဂး ကၠောံအာမာန်ရောၚ်။

(၃) အလုံမွဲစက္ကဝါဝွံ မပေၚ်တဴနကဵုဗွဝ်လ္ၚပၟတ်သက်သက် မဂဵုဍာဲဒၟံၚ်ရ၊ ယြဴညးမွဲ နကဵုဇိုၚ်ၜါ သ္ဂောံလိုန်ကၠောံအာသြၚ်လ္ပါ်တေံမာန်ဂှ် ဂွံဒှ်ကျာ်ရ၊ ယဝ်ညးသ္ဂးမ္ဂး ကၠောံအာမာန်ရောၚ်။

(၄) အလုံမွဲစက္ကဝါဝွံ နကဵုမၞုဟ် ဇကေက်သက်သက် တက်စုတ်ဗပေၚ်လဝ်တုဲ မၞုံကဵုသတ်မၞုဟ် ဇကေ်တ္ၜန်တ္ၜောဲ တၞၚ်တွုၚ် ပေၚ်က္ဍတ်တသဵုဒၟံၚ် ဟွံဂွံသ္ကုတ်ခြာဂှ် ယြဴညးမွဲ ပ္ဍဲလ္တူမၞုဟ်ဇကေက်ဂှ် နကဵုတရဴတိုက် လိုန်ကၠောံအာသြၚ်လပါ်တေံမာန်မ္ဂး ဂွံဒှ်ကျာ်ိရ၊ ယဝ်ညးသ္ဂးမ္ဂး ကၠောံအာမာန်ဟေၚ်။

ဟိုတ်ဂှ်ရ ယြဴညးမွဲ ပၞောဝ်ပွပန်သာ်သ္ဇိုၚ်ညးသ္ပမာန်ဂှ် ဟဂွံချပ်ကဵုဒဒိုက်ဇကုသက်သက် အဲကၠောံအာသြၚ်စက္ကဝါလပါ်တေံညိ၊ သာ်ဝွံ မၞုံတဴစိုတ်ဇၞော်လောန်ရ၊ ကုပူဂဵုမၞုံကဵုဂၞပ်စိုတ်ပ္ဍဲဒဒှ်ကျာ်မဇၞော်လောန် မဖဟ်သာ်ဂှ် ရာဒနာဒဒှ်ကျာ် ဂွံဒုၚ်ပယျးဒိုဟ်မာန်ရောၚ်၊ ဂွံဒှ်ကျာ်ဟွံဆောတ်ရ။

ဣသိသုမေဓတုန်လေဝ် ဂွံဒုၚ်ပယျးဒိုဟ်အိုဟ်တၟိုဟ်စိုတ်တုဲ ဗစာရဏာကဵုဓဝ် မသ္ပကဵုကဵုဒဒှ်ကျာ် ဂွံညာတ်ကေတ်ပါရမဳစှ်။  မပ္တံဒါနပါရမဳရ၊ က္တဵုအာနူဋ္ဌာန်ဂှ်တုဲ လုပ်အာဂြိုပ်ဌာန်ဒၟံၚ်ဇကုရ။

### စၞောန်ထ္ၜးလၟေၚ်ဒုၚ်ပယျးဒိုဟ် ဇရေက်ကျာ်တြဲၜါစှော်ပန်ဇကု
(၁) ကျာ်တြဲဒိဗ္ဗၚ်ကဵုတုန်လေဝ် က္တဵုဒှ်ပ္ဍဲဍုၚ်ရမ္မဝတဳ ဒှ်ပ္ဍဲဂကူသၟိၚ် မအံက်ကျာ်တြဲဂှ် သၟိၚ်သုဒေဝ မ္ဂးယၟုရ၊ ဂၞကျာ်မဒှ်မိကျာ်တြဲဂှ် သုမေဓ မ္ဂးယၟုရ။ ကွးသတုံဂှ် သုမၚ်္ဂလ မ္ဂးယၟုရ။ ကွးဇွိဂှ် တိဿ ဂယၟုရ၊ ကွးဥပကာကျာ်တြဲဂှ် သောဘိတ ဂးယၟုရ၊ ဂမဳဗြဴနန္ဒဂှ် ဒှ်ကွးသတုံရ၊ ဂမဳဗြဴသုနန္ဒဂှ် ဒှ်ကွးဇွိရ၊ ဆုဗောဓိ ပလိုဟ်ကျာ်ဂှ် ဒှ်ဇြဲလာန်ရ။ သလုၚ်ကျာ်ဒ္စာံစှော်ဟတ်၊ လျးကျာ်တြဲ ဗၞတ်စှ်ၜါယောဇနာ ဒေပ်တဴလၟိုန်။ အာယုက်ကျာ်တြဲ မွဲလက် ပဒုက္ခစရိယာတ် စှ်ဂိတုရ။ ကျာ်တြဲဒိဗ္ဗၚ်ကဵုဂှ် စဳပျးဓဝ်သပ္ပရိုဟ် စကၠောံကဵုသြန်နိဗ္ဗၚ်ကုသတ္တံဂမၠိုၚ်တုဲ စဴအာနိဗ္ဗာန်ရ။

(၂) ကျာ်တြဲဒိဗ္ဗၚ်ကဵုစဴအာနိဗ္ဗာန်တုဲ ဂတဂှ် မွဲအသၚ်ဃဲကဝ်ကလိလောန်အာတုဲ ကျာ်တြဲကောဏ္ဍန်ည က္တဵုဒှ်ပ္ဍဲလိုက်ဝွံရ။ ပ္ဍဲကာလဂှ် ဗောဓိသတ်ပိုဲ က္တဵုဒှ်သၟိၚ်စက္ကဝဝ်ဝိဇိတာဝဳမ္ဂးယၟုရ။ ကာလဂှ် နိမန်ကျာ်ကေုာံသ်ၚမၞုံဗၞတ်မွဲလကိကိုဋ်တုဲ ကဵုတဴဒါန်ဇၞော်ရ။ ကျာ်တြဲကောဏ္ဍညတုန်လေဝ် သၟိၚ်စက္ကဝဝ်ဝွံ အနာဂတ်ဂတ သ္ဂောံဒှ်ကျာ်မွဲမပြဲရ။ ရဴဝွံ ဟီုပျးဒိုဟ်တုဲ တွံကဵုဓဝ်ရ။ ဗောဓိသတ် မိၚ်တဝှ်ဓဝ်ကျာ်တြဲတုဲ ကၟိန်ဍုၚ်ဇိုန်ကဵုကောန်တုဲ ပကၠေံဂမအရ၊ ကတ်ပိဋိကတ်ပိတုဲ က္တဵုဗဒှ်လောကဳအဘိဉာန်မသုန်၊ သမာပတ်ဒစာံတုဲ သီုဇျာန်ဟွံလီု စုတိစိုပ်ဍုၚ်ဗြီုရ။ ကျာ်တြဲဒှ်ဂကူသၟိၚ် ဍုၚ်ဂှ် ရမ္မဝတဳဂးယၟုရ။ မအံက်ကျာ်တြဲ သၟိၚ်နန္ဒ မဂးယၟုရ။  မိကျာ်တြဲ ဂၞကျာ်သုဇာတာ မ္ဂးယၟုရ၊ ကွးသတုံ ဘဒ္ဒဂးယၟုရ။ ကွးဇွိ သုဘဒ္ဒမ္ဂးယၟုရ။  ကွးဥပကာကျာ် အနုရုဒ္ဓမ္ဂးယၟုရ၊ ဂမဳဗြဴတိဿ မဒှ်ကွးသတုံ၊ ဂမဳဗြဴဥပတိဿ ဒှ်ကွးဇွိရ။ ဆုပလိုဟ်ဗောဓိကျာ် ဆုသာလာကလျာဏဳမ္ဂးရ။ သၠုၚ်ကျာ်ဒစာံစှော်ဒစာံဟတ်။ အာယုက်ကျာ်တြဲ မွဲလက် တန်ဒၟံၚ်တုဲ စဴအာနိဗ္ဗာန်ရ။

(၃) ကျာ်တြဲကောဏ္ဍညစဴအာနိဗ္ဗာန်တုဲ ဂတဂှ် မွဲအသၚ်ဃဲကဝ်ကလိလောန်အာတုဲ ပ္ဍဲမွဲကဝ်ဂှ် ကျာ်တြဲပန်ဇကုက္တဵုဒှ်ရ။

ညးကျာ်ပန်ဇကု က္တဵုဒှ်မွဲကဝ်ရော−−

(၁) ကျာ်တြဲသုမၚ်္ဂလမွဲ။

(၂) ကျာ်တဲသုမနမွဲ။

(၃) ကျာ်တြဲ ရေဝတမွဲ။

(၄) ကျာ်တြဲ သောဘိတမွဲ။ ဣဝွံ ကျာ်တြဲပန်ဇကုက္တဵုဒှ်မွဲကဝ်ရ။

ပၞောဝ်ပန်ဇကုဂှ် ကျာ်တြဲသုမၚ်္ဂလ က္တဵုဒှ်ကၠာရ။ ကျာ်တြဲသုမၚ်္ဂလဝွံ ညံၚ်ရဴကျာ်တြဲသ္အာၚ် မပတၠလျးဒစာံစှော်ဟတ် မဗိုၚ်ဒၟံၚ်လၟိုန်ဟွံသေၚ် ဗၞတ်စှ်လ္ၚီစက္ကဝါ လျးစဳပျးဂဵုလဟဵုဒၟံၚ်လၟိုန်ကာလရောၚ်။ လျးဂိတုတ္ၚဲၜိုန်နွံလေဝ် ဟဂွံပြာကတ်ရ၊ သတ္တံဂမၠိုၚ်ဂှ် နလျးကျာ်တြဲဟေၚ် မဂၚေၚ်ဒၟံၚ်အိုတ်ရ၊ ဗွဲအစောံကဴ မကဴနူဂယးဂှ် စၟဝ်တုဲ မဂွံပိုၚ်ခြာဗ္တံတ္ၚဲရောၚ်၊ ကျာ်တြဲသ္အာၚ်ဂှ် စှ်လ္ၚီစက္ကဝါ ကာလနွံပၟိက်မ္ဂး ပၠလျးမာန်ရ၊ ညံၚ်ကျာ်တြဲသ္အာၚ် လျးဂဵုလဟဵုဗိုၚ်ဒၟံၚ် မွဲဖိဟ်ဟွံသေၚ် ကျာ်တြဲသုမၚ်္ဂလဝွံ နမရာဒၞါမိက်လဝ်တုဲ ဗၞတ်စှ်လ္ၚီစက္ကဝါ လျးဂဵုလဟဵုတဴလၟိုန်ရောၚ်၊ ကာလမဒှ်ဗောဓိသတ်ပ္တံပါရမဳကျာ်တေံဂှ် ညံၚ်ဗောဓိသတ်ပိုဲမဒှ်ဇာတ်ဝေသန္တဝ်သီုကောန်သမ္ဘာ မတိတ်မံၚ်ပ္ဍဲတၟံဝၚ်္ဂပဝ်ကီု၊ သီုကောန်သမ္ဘာတိတ်မံၚ်တဴပ္ဍဲဂြိုပ်ရ။

နွံကာလမွဲတ္ၚဲ ကလော်လကိုဟ်မွဲ ခရဒါဠိ ဂးယၟု၊ မိၚ်ပရိုၚ်အဇ္ဇျသယဗောဓိသတ်တုဲ ဗဒှ်ရုပ်ဗမၞးမွဲ ပြာပ်ကၠုၚ်ကဵုဗောဓိသတ်တုဲ အာတ်ကေတ်ကောန်ၜါရ၊ ဗောဓိသတ်တုန်လေဝ် ယွံဗမၞး ကောန်အဲၜါဝွံ အဲကဵုဒါန်ကုဗမၞးရ ရဴဝွံဂးတုဲ သီုမမိပ်စိုတ်ပူမှ် ကဵုကၠေံဒါန်ကောန်ၜါရ၊ ချိုန်ခဏဂှ် က္တဵုဒှ်ကသဳတိ စလိုက်ဍာ်ဗပါ်တၟံတမြံမှာသၟိက်ရ၊

ကလော်တုန်လေဝ် တန်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲဂတဵုဒလာဲမုဟ်စၚ်ကြံဗောဓိသတ်တုဲ ညံၚ်ညးစလွာလကိုန်ကီု၊ သီုဗောဓိသတ်မညာတ်တဴ စကၠေံကောန်ၜါရ၊ ဗောဓိသတ် မၠာဲမွဲကလော်မစကောန်ဇကု ဍေံဟာတိုန်ပါၚ်ဗက် ညံၚ်ကဵုဂၠောန်ပၟတ်မဍာဲတဴကီု၊ သီုဆီ မထၞဟ်ဒၟံၚ်ဂှ်ညာတ်တုဲ ဗၞတ်တၟာမုဟ်သော်ကီု ဟဂွံထေဲပၞတ်သက်သက်ရ၊ ဒါန်အဲဂွံကဵုဝွံ သြဒးရးကွေံသွံ ရဴဝွံချပ်တုဲ က္တဵုဒှ်ပဳတိ သောမနဒဿ ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ၊ ဗောဓိသတ်တုန်လေဝ် နကြဳဇှ် အဲဂွံကဵုဒါန်ဝွံ အနာဂတ်ဂတ အဲကလိဂွံပညာသဗ္ဗညုတဉာန်တုဲ လျးအဲစှ်လ္ၚီစက္ကဝါ ကဵုဂဵုခၠၚ်လသာတ်အာလၟိုန်ညိ၊ ရဴဝွံ ရာဒနာမိက်လဝ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ မဂွံပတၠလျးဗၞတ်ဂလိုၚ်ဝွံရောၚ်။

သ္အာၚ်နူဝွံတုန် ကျာ်တြဲသုမၚ်္ဂလဝွံ ကာလမဒှ်ဗောဓိသတ်တေံ ညာတ်စေတဳဂၠံဓါတ်ကျာ်တြဲတုဲ အဲသၠးလမျိုကုကျာ်တြဲဝွံ ဂပ်ဝ်ရ၊ ရဴဝွံချပ်တုဲ အလုံဇကု ပူယာတ် ဖဍုက်ကၠေၚ်သွဟ်တုဲ ပူဇဴကျာ်ရ၊ ဒဵုစိုပ်အရှိုန်တိုန် ၜိုန်စံၚ်ပူဇဴစေတဳကီုလေဝ် ပူဂဵုမၚ်မွဲဓဝ်ဂှ် ဓဝ်ဟိုတ်မၚ်မွဲပူဂဵု ဟိုတ်ဒှ်ဓမ္မတာစိ ဗောဓိသတ် ဆဗၞတ်သော်မွဲတၞုၚ်ကီု ဟွံတူရ၊ ဟိုတ်နူပွကုသဵုဝွံ ဂွံပတၠလျးသာ်ဝွံရောၚ်။

ပ္ဍဲလက်ထက်ကျာ်တြဲဝွံ ဗောဓိသတ်ပိုဲ က္တဵုဒှ်ဂကူဗမၞး သုရုစိမ္ဂစးယၟုရ၊ ဗမၞးသုရုစိဂှ် နွံပယာံမွဲတ္ၚဲ ပြာပ်အာဇရေၚ်ကျာ် မိၚ်ကေတ်တဝှ်ဓဝ်ကျာ်တုဲ တၞဟ်နဖါပ်သၚ် မၞုံဗဓါန်ကျာ်ဂှ် နိမန်ကျာ်တြဲရ၊ ကျာ်တဲမိၚ်တုဲ ယွံဗမၞး ဂမဳပူစိဗၞတ်နွံပၟိက်ရောကျာ်ဂး၊  ယွံတဳလပိုန်−ဂမဳမွဲစိဗၞတ်မၞုံရောအဴ၊ ယွံဗမၞး ဂမဳနွံကဵုဒုၚ်ဒါန်ဖ္အိုတ်ရအဴဗမၞးဂး ၊ ကျာ်တြဲအေၚ်ဒုၚ်နိမန်ရး။

ဗမၞးစိုပ်သ္ၚိတုဲ ကုဂမဳဂမၠိုၚ်ဝွံ အဲကဵုဒါန်ရ၊ ဋ္ဌာန်ဂဇံဂှ် ပသာ်ဂွံဒှ်ညိရော သာ်ဝွံ ဗမၞးချပ်တုဲ သၞာပဏ္ဍုကၟဝ်ချဳတၟိုဟ်တိုန် သၟိၚ်အိန်မၠာဲသ္ၚေဝ်မွဲ တီဒဒှ်ဗောဓိသတ်သၟိက်ကဵုဒါန်တုဲ ပၠေၚ်ဗဒှ်ပရုပ်အ္စာဝဍ္ဎမွဲတုဲ ကၠုၚ်တန်ဂတမုက်ဗောဓိသတ်ရ၊ ညးဂှ်လိၚ်စနွံရော−သၟာန်ရ၊ ဗောဓိသတ်မိၚ်တုဲ မူပွမွဲမကၠောန်ရော− ကလောန်အဲဟွံတီဂှ်ဟၟဲရ။ သ္ၚိကဵုဒှ် ကၞာထးကဵုဒှ် ညးကဵုခၞံမ္ဂးအဲခၞံမာန်ရ၊ ယဝ်ဒှ်သာ်ဂှ် ကလောန်အဲနွံ ယးဂတ အဲနိမန်လဝ်ဂမဳမွဲလက်ကိုတ်ရောၚ်၊ သွက်ဒၟံၚ်ဂမဳတံဂှ် ခၞံကၞာထးညိ ဗောဓိသတ်ဂး၊ သၟိၚ်အိန်မိၚ်တုဲ သာဓု အဲခၞံကဵုရဂးတုဲ ဋ္ဌာန်ပဒေသ မၞုံဗၞတ်စှ်ၜါစှ်ပိယောဇနာဂှ် သတးကၠေံတိတုဲ ဒၞာဲဝွံ ကၞာထးမတၟုဲတဴနကဵုရတ်ထပှ်ပြကာကဵုက္တဵုဒှ်ညိချပ်တုဲ မၠာဲသ္ၚေဝ်မွဲရ၊ ချိုန်ခဏဂှ် ကၞာထးမတၟုဲတဴနကဵုရတ်ထပှ်ပြကာတ်က္တဵုဒှ်တိုန်ရ။

ဒယိုၚ်ကၞာထးဂှ် တၟုဲတဴနကဵုမပ္တံထဝ်သြန်မၞိက်ဗိုတ်ဗၠဲရ၊ ပ္ဍဲကၞာဂှ် ကွက်လဝ်သ္ဂန်ဇာဗြုဗြန် တၟိၚ်တမဴတဴညံၚ်ရဴကွိၚ်ဒိပ်ကို၊ မပ္တံပ္ကဴသြဴမြမောဝ်တံဂှ် ကွက်တၠာဲလဝ်ပ္ဍဲအကြာအကြာဂှ်ရ၊ သၞာဒၟံၚ်ကီု ဇိုၚ်ဗဗေၚ်ကီု ဍာ်နုၚ်ကီု သွက်ဂမဳမွဲလက်ကိုတ်တံဂှ် စဳရေၚ်လဝ်တုဲ ပြာပ်အာကဵုဗမၞးရ၊ ယွံဗမၞး ကၞာထးတုဲရ တၠအဲသ္ၚေဝ်မွဲတုဲ ကဵုလိၚ်ကုအဲရ။

ဗောဓိသတ်အာညာတ်ကၞာထးမတၟုဲတဴနရတ်ထပှ်ပြကာတုဲ က္တဵုဒှ်ပဳတိ ဗျာပ်အာဇကုရ၊ ကာလဂှ် သာ်ဝွံ ဗောဓိသတ်ချပ်ရ၊ ကၞာထးဝွံ မၞိဟ်ခၞံဟွံသေၚ် သၟိၚ်အိန် တီကေတ်ကသပ်စိုတ်အဲတုဲ မခၞံကဵုတန်ဒှ်ရ၊ အဲကဵုဒါန်ဆမွဲတ္ၚဲဟွံဂပ်ဝ် ဗၞတ်ထပှ်တ္ၚဲကဵုဒါန်ဂပ်ဝ်ရ၊ သဘဴဗောဓိသတ်တံဂှ် ဒါန်ဗဟိရဗၞတ်ဂလိုၚ်ဂှ် ကဵုဒါန်ကီု  ပကဵုသ္ဍိုက်စိုတ်ဟွံဒှ် ကၞိပ်သီုၝောံကိုတ် ကုတ်ဗပိုတ်ကဵုဒါန် ဂၠံက်ကွဵုပ္တိတ် ခ္ဍောၚ်မတ် ဖျုန်ဂြိုဟ်တုဲဂွံကဵုဒါန်မ္ဂး ဂွံဒှ်သ္ဍိုက်စိုတ်ဗောဓိသတ်တံရောၚ်။

ဗောဓိသတ်ပိုဲတုန်လေဝ် ကာလမဒှ်သၟိၚ်သိဝိဂှ် မွဲမွဲတ္ၚဲ သြန်မသုန်မသုန်လက်သၠးတုဲ ပ္ဍဲပါၚ်တရၚ်ပန်ဒိုဟ်ဂှ် ရုၚ်ဒါန်ပန် ဒေါဝ်ဍုၚ် ရုၚ်ဒါန်မွဲကဵုခၞံတုဲ ကဵုဒၟံၚ်ဒါန် က္တဵုဗဒှ်သ္ဍိုက်စိုတ်ဟွံမာန် ယြဴကာလမွဲ သၟိၚ်အိန်ပၠေၚ်ဗဒှ်ပရုပ်ဗမၞးတုဲ အာတ်ခဍောၚ်မတ်ရ၊ ဗောဓိသတ်ဂၠံက်ကွဵုပ္တိတ်ခဍောၚ်မတ်တုဲ ကဵုဒါန်ဂှ် မဂွံမြဟ်စိုတ်ရောၚ်။

ဟိုတ်ဂှ်ရ ဗောဓိသတ်ပိုဲကဵုဒါန်ကုကျာ်ကေုာံသၚ်မၞုံဗၞတ်မွဲလက်ကိုတ်ဂှ် မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်လုပ်အာတရိုပ်ဗစ ဟွံသၟဟ်ရထ ဋ္ဌာန်အကြာဂှ် ဒေဝတဴတံဗိုၚ်တရိုပ်ဗစရ၊ ဂမဳတံဂှ် ဋ္ဌာန်စှ်ၜါစှ်ပိယောဇနာ တၞဟ်နဂဇံဟွံသၟဟ်ရထတုဲ နဣဓိဇကုဇကုမဂဇံဒၟံၚ်ရ၊ ပ္ဍဲလအိက်ထပှ်တ္ၚဲဂှ် တၞဟ်နပဂဥုဲ နကဵုကၠေၚ်သွဟ်−ကၠေၚ်တၟိ−ဍာ်သာဲ−တၚ်လာဲတံဂှ်  ဗပေၚ်စုတ်ဗဗေၚ်တုဲ သီုတ္ၚာ တိစဳဝရိက်ကဵုဒါန်ရ၊ ဂမဳသၟတ်မွဲမွဲ ကလိဂွံယာတ်သ္ၚာဂှ် ထေက်ကဵုၚုဟ်မွဲလက်ရ၊ ကျာ်တြဲသုမၚ်္ဂလတုန်လေဝ် သ္ပအနုမောဒနာဒါန်ဂှ် ကော်ဗောဓိသတ်ပိုဲတုဲ ပျးဒိုဟ်ရ။ နူဝွံ ၜါအသၚ်ဃဲ ကဵုပရဲမွဲမှာလက်ကဝ်ဂတတေံ တၠအဲဂွံဒှ်ကျာ်မွဲဂေါတမ မ္ဂးယၟုရောၚ်၊ ရဴဝွံ ပျးဒိုဟ်ရ။  ပဂမဳပ္ဍဲသာသနာ ပကီုလွဳပရာ ကတ်ပိဋကတ်ပိ က္တဵုဗဒှ်လောကဳ အဘိဉာန်သမာပတ် စုတိတုဲအာက္တဵုဒှ်ပ္ဍဲဍုၚ်ဗြီုရ။

ကျာ်တြဲသုမၚ်္ဂလဂှ် ဒှ်ဂကူသၟိၚ် ပ္ဍဲဍုၚ်ဥတ္တရ၊ မအံက်ကျာ်တြဲ သၟိၚ်ဥတ္တရဂယၟု၊ မိကျာ်တြဲ ဂၞကျာ်ဥတ္တရာမ္ဂးရ၊ ကွးသတုံ သုဒေဝမ္ဂးယၟုရ၊ ကွးဇွိ ဓမ္မသေနမ္ဂးယၟုရ၊ ဂမဳဥပကာကျာ် ပါလိတမ္ဂးယၟုရ၊ ဂမဳဗြဴ သဳဝလဳ ဒှ်ကွးသတုံ၊ ဂမဳဗြဴ အသောက ဂးယၟု ဒှ်ကွးဇွိရ၊ ဆုပလိုဟ်ဗောဓိဂှ် ဒှ်ဆုအဂၞုရ၊ သၠုၚ်ကျာ်တြဲ ဒစာံစှော်ဟတ် အာယုက်ကျာ်တြဲ ဒစိတ်လ္ၚီသၞာံပေၚ်တုဲ သ္ပကၠေံပရိနိဗ္ဗာန်ရ။

(၄) ကျာ်တဲသုမၚ်္ဂလသ္ပပရိနိဗ္ဗာန်တုဲ ပ္ဍဲကာလကြဴ ကျာ်တြဲသမနက္တဵုဒှ်ပ္ဍဲလိုက်ရ၊ ပ္ဍဲလက်ထက်ကျာ်တြဲဂှ် ဗောဓိသတ်ပိုဲ ဒှ်သၟိၚ်နာဲမွဲ အတုလဂယၟု ဇၞော်ကဵုဣဒ္ဓိအနုဘဴရ၊ သၟိၚ်နာဲအတုလဂှ် မိၚ်ပရိုၚ်ကျာ်တြဲက္တဵုဒှ်တုဲ တွဳဗဝိုၚ်ကေတ်တွဳဝါရဇကု ပြာပ်အာဇရေၚ်ကျာ်တြဲ နကဵုကွိၚ်ဒိပ်ကဵုတိၚ်တိုက်ဥပကာကုကျာ်ကေုာံသၚ်မွဲလက်ကိုတ်တုဲ ပ္တုဲတဴဒါန်ဇၞော် ကဵုဒါန်သ္ၚာမွဲမွဲလ္ၚဝ်တုဲ တန်တဴပ္ဍဲသရဏပိရ၊ ကျာ်တြဲသုမနတုန်လေဝ် အနာဂတ်ဂတ ဒဒှ်ကျာ်မွဲ တၠအဲဂွံဒှ်ရ၊ ရဴဝွံ ဟီုပျးလဝ်ဒိုဟ်သၟိၚ်နာ်ရ။

ကျာ်တြဲသုမနဂှ်   ဒှ်ဂကူသၟိၚ်ဍုၚ်ခေမလ ဂးယၟုရ၊ မအံက်ကျာ်တြဲ သၟိၚ်သုဒတ္တ မ္ဂးယၟုရ၊ မိကျာ်တြဲ ဂၞကျာ်သိရိမာဂးယၟုရ၊ ကွးသတုံ သရဏမ္ဂးယၟုရ၊ ကွးဇွိ ဘာဝိတတ္ထမ္ဂးယၟုရ၊ ကွးဥပကာကျာ် ဥဒေနမ္ဂးယၟုရ၊ ဂမဳဗြဴမၞုံယၟုသောဏဂှ် ဒှ်ကွးသတုံ၊ ဂမဳဗြဴမၞုံယၟုဥပသောနဂှ် ဒှ်ကွးဇွိ၊ ဆုပလိုဟ်ဗောဓိကျာ် တၞံအဂၞုမ္ဂးရ၊ သၠုၚ်ကျာ်တြဲဒစိတ်စှော်ဟတ်၊ အာယုက်ကျာ်တြဲ ဒစိတ်စှော်လ္ၚီပေၚ်တုဲ သ္ပပရိနိဗ္ဗာန်ရ။

(၆)   ကျာ်တြဲသောဘိတ သ္ပပရိနိဗ္ဗာန်အာတုဲ ဂတဂှ် လုကဴမွဲအသၚ်ဃဲကဝ်ကလိလောန်အာတုဲ ပ္ဍဲမွဲကဝ်ဂှ် ကျာ်တြဲပိဇကုက္တဵုဒှ်ရ။

(၁) ကျာ်တြဲ အနောမဒဿဳမွဲ ။

(၂) ကျာ်တြဲ မဒုမမွဲ ။

(၃) ကျာ်တြဲ နာရဒမွဲ ။  ဣဝွံ ကျာ်ပိဇကုရ။

ပၞောဝ်ကျာ်တြဲပိဇကုဂှ် −−−

(ရ) ကျာ်တြဲအနောမဒဿဳက္တဵုဒှ်ကၠာရ၊ ပ္ဍဲလက်ထက်ကျာ်တြဲဂှ် ဗောဓိသတ်ပိုဲ ဒှ်ဒကိုပ်ပၞာန်ကလော်မွဲဇၞော်ကဵုဣဒ္ဓိအနုဘဴ ဒှ်ဇမၞော်ကလော် ဂၠိုၚ်ကဵုလက်ကိုတ်ရ၊ ဒကိုပ်ကလော်ဂှ် မိၚ်ပရိုၚ်ကျာ်က္တဵုဒှ်ဂှ် ပြာပ်ကၠုၚ်တုဲ ကဵုတဴဒါန်ဇၞော်ကုကျာ်ကေုာံသၚ်ရ၊ ကျာ်တြဲအနောမဒဿဳလေဝ် ပ္ဍဲကာလအနာဂတ်ဂတတေံ ဒကိုပ်ပၞာန်ကလော်ဝွံ ဂွံဒှ်ကျာ်မွဲဟွံဆောတ်ရောၚ်၊ ရဴဝွံ ပျးလဝ်ဒိုဟ်ရ။

ကျာ်တြဲအနောမဒဿဳဂှ် ဒှ်ဂကူသၟိၚ်ဍုၚ်စန္ဒဝတဳ၊ မအံက်ကျာ်တြဲ သၟိၚ်ယသဝဂယၟုရ၊ မိကျာ်တြဲ ဂၞကျာ်ယသောဓရာဂးယၟုရ၊ ကွးသတုံ နိသဘထေရ် ဂးယၟုရ၊ ကွးဇွိ အနောမ ဂးယၟုရ၊ ကွးကၠောန်ၜိုတ် ဥပကာကျာ်ဂှ် ဝရုဏ ဂးယၟုရ၊ ဂမဳဗြဴသုန္ဒရဳဒှ်ကွးသတုံ၊ ဂမဳဗြဴသုမနဒှ်ကွးဇွိ၊ ဆုဗောဓိပလိုဟ်ကျာ် ဆုကၠောၚ်၊ သၠုၚ်ကျာ်မသုန်စှော်ဒစာံဟတ်၊ အာယုက်မွဲလက်ပေၚ်တုဲ သ္ပကၠေံပရိနိဗ္ဗာန်ရ။

(၈) ကျာ်တြဲအနောမဒဿဳသ္ပပရိနိဗ္ဗာန်တုဲ ပ္ဍဲကာလကြဴကျာ်တြဲမဒုမက္တဵုဒှ်ပ္ဍဲလိုက်ဝွံရ၊ ပ္ဍဲလက်ထက်ကျာ်တြဲပဒုမဂှ် ဗောဓိသတ်ပိုဲ က္တဵုဒှ်သၟိၚ်ဇာဒိသိုၚ်ရ၊ ကျာ်တြဲပဒတဴပ္ဍဲသပိုဟ်ဂြိုပ်မွဲရ၊ ကာလဂှ် ဗောဓိသတ်ပိုဲက္တဵုဒှ်သၟိၚ်ဇာဒိသိုၚ် ညာတ်ကျာ်တြဲ လုပ်စနိရောဓသမာပိုတ်ဂှ် က္တဵုဒှ်ပဳတိသောမနုဟ်တုဲ ဗၞတ်ပိဝါဂအတ်ရမျာၚ်တုဲ လုကဴထပှ်တ္ၚဲ ဟဂွံထောံပဳတိ မၞုံအရီုကဵုကျာ်တုဲ နတသိုက်ပဳတံဂှ် ဟဂွံဂၠာဲစစၞသလးလမျီုကုကျာ်တုဲ သဳကၠဳတဴရ၊ ကျာ်တြဲက္တဵုတိတ်နူနိရောဓသမာပိုတ် ညာတ်ဇာဒိသိုၚ်တုဲ ဗၞုဟ်ဂမဳဂမၠိုၚ်ရ၊ ဂမဳဂမၠိုၚ်ကၠုၚ်စိုပ်တုဲ ကဵုသၟိၚ်ဇာဒိသိုၚ် လယုၚ်သ္ဍိုက်သၚ်ဂမၠိုၚ်ရ၊ ကျာ်တြဲပဒုမတုန်လေဝ် သၟိၚ်ဇာဒိသိုၚ်ဝွံ အနာဂတ်ဂတ ဒဒှ်ကျာ်မွဲဂွံဒှ်ဟွံဆောတ်ရ၊ ရဴဝွံ ဟီုပျးလဝ်ဒိုဟ်ရ။

ကျာ်တြဲပဒုမဂှ် ဒှ်ဂကူသၟိၚ်ဍုၚ်စမ္မက၊  မအံက်ကျာ်တြဲ သၟိၚ်အသမ မ္ဂးယၟုရ၊ မိကျာ်တြဲ ဂၞကျာ်အသမာ မ္ဂးယၟုရ၊ ကွးသတုံ သာလဂးယၟုရ၊ ကွးဇွိ ဥပသာလ ဂးယၟုရ၊ ကွးကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာကျာ်ဂှ် ဝရုဏ မ္ဂးယၟုရ၊  ဂမဳဗြဴ ရာမာ ဒှ်ကွးသတုံ၊ ဂမဳဗြဴသုရာမာ ဒှ်ကွးဇွိရ၊ ဆုပလိုဟ်ကျာ်တြဲ တၞံဂြၚ်အေက် သၠုၚ်ကျာ်တြဲမသုန်စှော်ဒစာံဟတ်၊ အာယုက်မွဲလက်ဂွံမံၚ်တုဲ သ္ပကၠေံပရိနိဗ္ဗာန်ရ။

(၉) ကျာ်တြဲပဒုမသ္ပကၠေံပရိနိဗ္ဗာန်တုဲ  ပ္ဍဲကာလကြဴကျာ်တြဲနာရဒက္တဵုဒှ်ပ္ဍဲလိုက်ဝွံရ၊  ပ္ဍဲလက်ထက်ကျာ်တြဲနာရဒဂှ် ဗောဓိသတ်ပိုဲ ပဂမဳဣသိတုဲ ကလိဂွံလောကဳ အဘီဉာဏ်မသုန် သမာပတ်ဒစာံရ၊ ကဵုဒါန်ဇၞော်ကုကျာ်ကေုာံသၚ်တုဲ ပပူဇဴစၠန်ဗ္ကေတ်ရ၊ ကျာ်တြဲနာရဒတုန်လေဝ် ဣသိဝွံ အနာဂတ်ဂတ ဒှ်ကျာ်တြဲမွဲဟွံဆောတ်ရ၊ ရဴဝွံ ပျးလဝ်ဒိုဟ်ရ။

ကျာ်တြဲနာရဒဂှ် ဒှ်ဂကူသၟိၚ် ဍုၚ်ဓညဝတဳ ဂးယၟု၊ မအံက်ကျာ်တြဲ သၟိၚ်သုဒေဝ မ္ဂးယၟုရ၊ မိကျာ်တြဲ ဂၞကျာ် အနောမာ မ္ဂးယၟုရ၊ ကွးသတုံ ဘဋသာလ ဂးယၟုရ၊ ကွးဇွိ ဇိတမိတ္တ မ္ဂးယၟုရ၊ ကွးကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာ ဝါသိဋ္ဌမ္ဂးယၟုရ၊ ဂမဳဗြဴ ဥတ္တရာ ဒှ်ကွးသတုံ၊ ဂမဳဗြဴအဂ္ဂုနဳဂှ် ဒှ်ကွးဇွိရ၊ ဆုဗောဓိပလိုဟ်ကျာ် တၞံဂြၚ်အေက်၊ သၠုၚ်ကျာ် ဒစာံစှော်ဒစာံဟတ်၊ အာယုက် ဒစိတ်စှော်လ္ၚီသၞာံတန်ဒၟံၚ်တုဲ စဴအာနိဗ္ဗာန်ရ။

(၁၀) ကျာ်တြဲနာရဒစဴအာနိဗ္ဗာန်တုဲ ပ္ဍဲကာလကြဴ မွဲအသၚ်ဃဲကဝ်ကလိလောန်အာတုဲ နူကဝ်ပိုဲဝွံ ရိုဟ်ကလေၚ်ပ္ဍဲမွဲလက်ကဝ်တေံ ကျာ်တြဲပဒုမုတ္တိုရ်ဂှ် က္တဵုဒှ်ပ္ဍဲလိုက်ဝွံရ၊ ပ္ဍဲလက်ထက်ကျာ်တြဲပဒုမုတ္တဵုရ်ဂှ် ဗောဓိသတ်ဒှ်သေဋ္ဌဳမွဲဇဋိလဂးယၟုရ၊ ဗောဓိသတ်ပိုဲကဵုဒါန်သ္ၚာ ကုသၚ်ဂမၠိုၚ်ရ၊ ဇဋိလသေဋ္ဌဳဝွံ အနာဂတ်ဂတ သ္ဂောံဒှ်ကျာ်မွဲဟွံဆောတ်ရ၊ ရဴဝွံ ကျာ်တြဲပဒုမုတ္တဵုရ် ပျးလဝ်ဒိုဟ်ရ၊ ပ္ဍဲလက်ထက်ကျာ်တြဲပဒုမုတ္တဵုရ်ဂှ် တဳတံဟၟဲရ၊ ဇၟာပ်မၞိဟ်ဒေဝတဴအိုဿီု ဂိုၚ်ကေတ်သရဏကဵုကျာ်ရ။

ကျာ်တြဲမဒုမုတ္တဵုရ်ဂှ် ဒှ်ဂကူသၟိၚ် ပ္ဍဲဍုၚ်ဟံသာဝတဳရ၊ မအံက်ကျာ်တြဲ သၟိၚ်အာနန္ဒမ္ဂးယၟုရ၊ မိကျာ်တြဲ ဂၞကျာ်သုပဋ္ဌာကမ္ဂးယၟုရ၊ ကွးသတုံ ဒေဝိလမ္ဂးယၟုရ၊ ကွးဇွိ သုဇာတာ မ္ဂးရ၊ ဂမဳကၠောန်ၜိုတ်ကဵုကျာ် သုမနာမ္ဂးရ၊ ဂမဳဗြဴ အမိတ္တာ ဒှ်ကွးသတုံ၊ ဂမဳဗြဴ အသမာ ဒှ်ကွးဇွိရ၊ ဆုဗောဓိပလိုဟ်ကျာ် တၞံအံၚ်ရေၚ်၊ သၠုၚ်ကျာ် ဒစာံစှော်ဟတ်၊ လျးကျာ်စှ်ၜါယောဇနာ၊ အာယုက်မွဲလက်ဂွံတန်ဒၟံၚ်တုဲ သ္ပကၠေံပရိနိဗ္ဗာန်ရ။

ကျာ်တြဲပဒုမုတ္တဵုရ်စဴအာနိဗ္ဗာန်တုဲ ပ္ဍဲကာလကြဴပိစှော်လ္ၚီမှာကဝ်ကလိလောန်အာတုဲ ပ္ဍဲမွဲကဝ်ဂှ် ကျာ်တြဲၜါဇကုက္တဵုဒှ်ရ။

(၁) ကျာ်တြဲ သုမေဓမွဲ ။

(၂) ကျာ်တြဲ သုဇာတမွဲ ။ ဣဝွံ ကျာ်ၜါဇကုရ။

ပၞောဝ်ကျာ်ၜါဇကုဂှ်−−−

(၁၁) ကျာ်တြဲသုမေဓက္တဵုဒှ်ပ္ဍဲလိုက်ကၠာရ၊ ပ္ဍဲလက်ထက်ကျာ်ဂှ် ဗောဓိသတ်ပိုဲ ဒှ်ဂကူဗမၞး မၚ်ဗၠာဲဥတ္တရမ္ဂးရ၊ ဗောဓိသတ်ပိုဲ သ္ဇုၚ်သ္ဍိုက်သာသၞာတုဲ ဒြပ်ဒစာံစှော်ကိုတ် သၠးကၠေံတုဲကဵုဒါန်ဇၞော်ကုကျာ်ကေုာံသၚ်တုဲ တိတ်နူသ္ၚိကၟိန်တုဲ ပကၠေံဂမဳရ၊ ဂမဳဥတ္တရဝွံ အနာဂတ်ဂတဂွံဒှ်ကျာ်ဟွံဆောတ်ရ၊ ရဴဝွံ ကျာ်တြဲသုမေဓ ပျးလဝ်ဒိုဟ်ရ။

ကျာ်တြဲသုမေဓဂှ် ဒှ်ဂကူသၟိၚ် ဍုၚ်သုဒဿန၊ မအံက်ကျာ်တြဲ သၟိၚ်သုဒတ္တဂးယၟုရ၊ မိကျာ်တြဲ ဂၞကျာ်သုဒတ္တာ မ္ဂးယၟုရ၊ ကွးသတုံ သဏမ္ဂးယၟုရ၊ ကွးဇွိ သဗ္ဗကာမ မ္ဂးယၟုရ၊ ဂမဳကၠောန်ၜိုတ်ကဵုကျာ်ဂှ် သာဂရ မ္ဂးယၟုရ၊ ဂမဳဗြဴရာမာ ဒှ်ကွးသတုံ၊ ဂမဳဗြဴသုရာမာ ဒှ်ကွးဇွိရ၊ ဆုပလိုဟ်ကျာ် ဆုသၠီဇၞော် သၠုၚ်ကျာ်တြဲဒစာံစှ်ောဒစာံဟတ်၊ အာယုက်ကျာ်ဒစိတ်စှော်လ္ၚီသၞာံတန်ဒၟံၚ်တုဲ သ္ပပရိနိဗ္ဗာန်ရ။

(၁၂) ကျာ်တြဲသုမေဓပကၠေံပရိနိဗ္ဗာန်တုဲ ပ္ဍဲကာလကြဴကျာ်တြဲသုဇာတာက္တဵုဒှ်ပ္ဍဲလိုက်ဝွံရ၊ ပ္ဍဲလက်ထက်ကျာ်တြဲဂှ် ဗောဓိသတ်ပိုဲ ဒှ်သၟိၚ်စက္ကဝဝ် မိၚ်ပရိုၚ်ကျာ်တြဲဒှ်တုဲ ပြာပ်အာဇရေၚ်ကျာ်ရ၊ မိၚ်ထဝှ်ဓဝ်ကျာ်တုဲ ဇိုန်လဝ်တ္ကံဇၞော်ပန် သီုကဵုရတ်ထပှ်ပြကာကုကျာ်ကေုာံသၚ်တုဲ ပကၠေံခမဳရ၊ အိုတ်ညးဍုၚ်ဂမၠိုၚ် ဇၟာပ်အခေါန်ဖလာအိုဿီု ပ္တုဲကဵုကိစ္စပၟၚ်အရှာံတုဲ ကဵုဒါန်ကုကျာ် ကေုာံသၚ်လၟိုန်ရ၊ ဂမဳဝွံ အနာဂတ်ဂတ ဂွံဒှ်ကျာ်မွဲဟွံဆောတ်ရ၊ ရဴဝွံကျာ်တြဲသုဇာတ ပျးလဝ်ဒိုဟ်ရ။

ကျာ်တြဲသုဇာတဂှ် ဒှ်ဂကူသၟိၚ် ပ္ဍဲဍုၚ်သရဏရ၊ မအဴက်ကျာ်တြဲ သၟိၚ်သရဏ မ္ဂးယၟုရ၊ မိကျာ်တြဲ သုနန္ဒာ မ္ဂးယၟုရ၊ ကွးသတုံ ပဒုမမ္ဂးရ၊ ကွးဇွိ ဖုဿဒေဝမ္ဂးယၟုရ၊ ဂမဳကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာကျာ် သုဒတ္တမ္ဂးယၟုရ၊ ဂမဳဗြဴခေမာဒှ်ကွးသတုံ၊ ဂမဳဗြဴသဗ္ဗနာမာဒှ်ကွးဇွိရ၊ ဆုဗောဓိပလိုဟ်ကျာ်တြဲ ဒုန်ဒလ၊ သၠုၚ်ကျာ် ဒစာ်စှော်ဟတ်၊ အာယုက်မွဲလက်ဂွံတန်ဒၟံၚ်တုဲ သ္ပကၠေံပရိနိဗ္ဗာန်ရ။

(၁၃) ကျာ်တြဲသုဇာတာစဴအာနိဗ္ဗာန်တုဲ ပ္ဍဲကာလကြဴနူကဝ်ပိုဲဝွံ ရိုဟ်ကလေၚ်အာပ္ဍဲလအိက်ကၠံစှ်ဒစာံကဝ်တေံ ကျာ်တြဲပိဇကု က္တဵုဒှ်မွဲကဝ်ရ။

(၁) ကျာ်တြဲ ပိယဒဿဳ မွဲ ။

(၂) ကျာ်တြဲ အတ္ထဒဿဳ မွဲ ။

(၃) ကျာ်တြဲ ဓမ္မဒဿဳ မွဲ ။  ဣဝွံ ကျာ်တြဲပိဇကုရ။

ပၞောဝ်ကဵုကျာ်ပိဇကုဂှ် ကျာ်တြဲပိယဒဿဳ က္တဵုဒှ်ကၠာရ၊ ပ္ဍဲလက်ထက်ကျာ်တြဲပိယဒဿဳဂှ် ဗောဓိသတ်ပိုဲ က္တဵုဒှ်ပ္ဍဲဂကူမွဲ မၚ်ဗၠာဲကဿပမ္ဂးယၟုရ၊ လေပ်ဗိုတ်ပိဗေဒၚ်ပန် အာစိုပ်သြၚ်ကွတ်ရ၊ မိၚ်ထဝှ်ကျာ်တြဲတုဲ သလးဒြပ်မွဲလက်ကိုတ် ကဵုခၞံအရှာံတုဲ တန်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲသရဏသဳလရ၊ ပ္ဍဲလအိက် ကၠံစှ်ဒစာံကဝ်ဂတတေံ မၚ်ဗၠာဲဝွံ ဂွံဒှ်ကျာ်မွဲရ၊ ရဴဝွံ ကျာ်တြဲပိယဒဿဳ ဟီုပျးလဝ်ဒိုဟ်ရ။

ကျာ်တြဲပိယဒဿဳဂှ် ဒှ်ဂကူသၟိၚ်ဍုၚ်အနောမမ္ဂးယၟုရ၊ မအံကျာ်တြဲ သုဒိန္နမ္ဂးယၟု၇၊ မိကျာ်တြဲ ဂၞကျာ်စန္ဒမ္ဂးယၟုရ၊ ကွးသတုံ ပါလိတ ဂးယၟုရ၊ ကွးဇွိ သဗ္ဗဒဿဳ ဂးယၟုရ၊ ဂမဳကၠောန်ၜိုတ်ကဵုကျာ်တြဲ သောဘိတ ဂးယၟုရ၊ ဂမဳဗြဴ သုဇာတာဂှ် ဒှ်ကွးသတုံ၊ ဂမဳဗြဴဓမ္မဒိန္နာဂှ်ဒှ်ကွးဇွိ၊ ဆုပလိုဟ်ကျာ်တြဲ ဆုဗလဲ၊  ဆုဗဳလၚ်လေဝ်ဂးရ၊  သၠုၚ်ကျာ် ဒစာံစှော်ဟတ်၊ အာယုက် ဒစိတ်စှော်လ္ၚီဂွံတန်ဒၟံၚ်တုဲ သ္ပကၠေံပရိနိဗ္ဗာန်ရ။

(၁၄) ကျာ်တြဲပိယဒဿဳစဴအာနိဗ္ဗာန်တုဲ ပ္ဍဲကာလကြဴဝွံ ကျာ်တြဲအတ္တဒဿဳ က္တဵုဒှ်ပ္ဍဲလိုက်ဝွံရ၊ ပ္ဍဲလက်ထက်ကျာ်တြဲအတ္တဒဿဳဂှ် ဗောဓိသတ်ပိုဲ ဒှ်ဣသိမဇၞော်ကဵုဣဒ္ဓိ သုသိမ မ္ဂးယၟုရ၊ ကေတ်နၚ်ပ္ကဴကိုန်ဒိပ်နူသွဝ်တုဲ ပူဇဴကျာ်တြဲရ၊  ဣသိဝွံ အနာဂတ်ဂတ ဂွံဒှ်ကျာ်ဟွံဆောတ်ရ၊ ရဴဝွံ ကျာ်တြဲပျးလဝ်ဒိုဟ်ရ။

ကျာ်တြဲအတ္တဒဿဳဂှ် ဒှ်ဂကူသၟိၚ် ဍုၚ်သောဘဏာမ္ဂးရ၊ မအံက်ကျာ်တြဲ သၟိၚ်သာဂရမ္ဂးယၟုရ၊ မိကျာ်တြဲ ဂၞကျာ်သုဒဿနာမ္ဂးယၟုရ၊ ကွးသတုံ သန္တမ္ဂးယၟုရ၊ ကွးဇွိ ဥပသန္တမ္ဂးရ၊ ဂမဳကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာကျာ် အဘယ မ္ဂးယၟုရ၊ ဂမဳဗြဴဓမ္မာ ဒှ်ကွူသတုံ၊ ဂမဳဗြဴသုဓမ္မာ ဒှ်ကွးဇွိ၊ ဆုဗောဓိပလိုဟ်ကျာ် ဆုစမ္ပာ၊  သၠုၚ်ကျာ် ဒစာံစှော်ဟတ်၊ လျးကျာ်မွဲယောဇနာဂဵုတဴလၟိုန်ရ၊ အာယုက်မွဲလက်တန်ဒၟံၚ်တုဲ သ္ပကၠေံပရိနိဗ္ဗာန်ရ။

(၁၅) ကျာ်တြဲအတ္တဒဿဳစဴအာနိဗ္ဗာန်တုဲ ပ္ဍဲကာလကြဴဝွံ ကျာ်တြဲဓမ္မဒဿဳက္တဵုဒှ်ပ္ဍဲလိုက်ဝွံရ၊ ပ္ဍဲလက်ထက်ကျာ်တြဲဓမ္မဒဿဳဂှ် ဗောဓိသတ်ပိုဲက္တဵုဒှ်သၟိၚ်အိန်တုဲ နကဵုပ္ကဴမြမောဝ်ဒိပ်ကီု နကဵုကွိၚ်ဒိပ်ကီု ပူဇဴကျာ်တြဲရ၊ ကျာ်တြဲတုန်လေဝ် သၟိၚ်အိန်ဝွံ အနာဂတ်ဂတ ဂွံဒှ်ကျာ်မွဲဟွံဆောတ်ရ၊ ရဴဝွံ ပျးလဝ်ဒိုဟ်ရ။

ကျာ်တြဲဓမ္မဒဿဳဂှ်  ဒှ်ဂကူသၟိၚ်ဍုၚ်သရဏဂးယၟုရ၊ မအံက်ကျာ်တြဲ သၟိၚ်သရဏ ဂးယၟုရ၊ မိကျာ်တြဲ ဂၞကျာ်သုနန္ဒာမ္ဂးရ၊ ကွးသတုံ ပဒုမမ္ဂးယၟုရ၊ ကွးဇွိ ဖုဿဒေဝ မ္ဂးရ၊ ဂမဳကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာကျာ်ဂှ် သုဒတ္တမ္ဂးရ၊ ဂမဳဗြဴခေမာဂှ် ဒှ်ကွးသတုံ၊ ဂမဳဗြဴသဗ္ဗနာမဂှ် ဒှ်ကွးဇွိမ္ဂးရ၊ ဆုပလိုဟ်ကျာ် ဆုကၠောၚ်မ္ဂးရ၊ သၠုၚ်ကျာ်တြဲ ဒစာံစှော်ဟတ်၊ အာယုက်မွဲလက်ဂွံတန်ဒၟံၚ်တုဲ သ္ပကၠေံပရိနိဗ္ဗာန်ရ။

(၁၆) ကျာ်တြဲဓမ္မဒဿဳသ္ပကၠေံပရိနိဗ္ဗာန်တုဲ ပ္ဍဲကာလကြဴနူကဝ်ပိုဲဝွံ ရိုဟ်ကလေၚ်အာပ္ဍဲဒစိတ်စှော်ပန်ကဝ်တေံ ကျာ်တြဲသိဒ္ဓတ္ထမွဲဟေၚ်က္တဵုဒှ်ပ္ဍဲကဝ်ရ၊ ပ္ဍဲလက်ထက်ကျာ်တြဲဂှ် ဗောဓိသတ်ပိုဲ ဒှ်ဣသိမၚ်္ဂလဂးယၟုရ၊ မၞုံတဴကဵုဇျာန် အဘိဉာဏ်တုဲ ကေတ်နၚ်သတ်ကြေၚ်ဇမ္ဗုရှ် ကဵုဒါန်ကုကျာ်ရ၊ ကျာ်တြဲပပြဘိုက်သစ္ဆုဂှ်တုဲ ပ္ဍဲလအိက်ဒစိတ်စှော်ကဝ်တေံ ဂွံဒှ်ကျာ်မွဲဟွံဆောတ်ရ၊ ရဴဝွံ ဟီုပျးလဝ်ဒိုဟ်ကဵုဗောဓိသတ်ရ။

ကျာ်တြဲသိဒ္ဓတ္တဂှ် ဒှ်ဂကူသၟိၚ် ဍုၚ်ဝေဘာရ မ္ဂးယၟုရ၊ မအံက်ကျာ်တြဲ သၟိၚ်ဇယသေန မ္ဂးယၟုရ၊ မိကျာ်တြဲ ဂၞကျာ်သုဖုဿာမ္ဂးယၟုရ၊ ကွးသတံ သမ္ဗလမ္ဂးယၟုရ၊ ကွးဇွိ သုမိတ္တမ္ဂးယၟုရ၊  ဂမဳကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာကျာ်ဂှ် ရေဝတဂးယၟုရ၊ ဂမဳဗြဴသဳလဒှ်ကွးသတုံ၊ ဂမဳဗြဴသုရဒှ်ကွးဇွိရ၊ ဆုပလိုဟ်ကျာ် တၞံကဏ္ဏကာမ္ဂးရ၊ သၠုၚ်ကျာ်တြဴစှော်ဟတ်၊ အာယုက်မွဲလက်တန်ဒၟံၚ်တုဲ သ္ပပရိနိဗ္ဗာန်ရ။

(၁၇) ကျာ်တြဲသိဒ္ဓတ္တသ္ပပရိနိဗ္ဗာန်တုဲ ပ္ဍဲကာလကြဴနူကဝ်ပိုဲဝွံ ရိုဟ်ကလေၚ်အာ ပ္ဍဲလအိကတ်ဒစိတ်စှော်ၜါကဝ်တေံ ပ္ဍဲမွဲကဝ်ဂှ် ကျာ်တြဲၜါဇကုက္တဵုဒှ်ရ။

(၁) ကျာ်တြဲ တိဿ မွဲ ။

(၂) ကျာ်တြဲ ဖုဿ မွဲ ။   ဣဝွံ ကျာ်တြဲၜါဇကု က္တဵုဒှ်မွဲကဝ်ရ။

ပၞောဝ်ကျာ်တြဲၜါဇကုဂှ် ကျာ်တြဲတိဿက္တဵုဒှ်ပ္ဍဲလိုက်ကၠာရ၊ ပ္ဍဲလက်ထက်ကျာ်တြဲဂှ် ဗောဓိသတ်ပိုဲ က္တဵုဒှ်သၟိၚ်မွဲ သုဇာတဂးယၟုရ၊ ဇၞော်ကဵုပိုန်ဟာန် ယဿပတ်ရ၊ သၟိၚ်သုဇာတဂှ် ပကၠေံဂမဳဣသိတုဲ ဇၞော်ကဵုဣဒ္ဓိလောန် မိၚ်ပရိုၚ်ကျာ်တြဲက္တဵုဒှ်တုဲ ဂိုၚ်ကေတ်ပ္ကဴကိုန်ဒိပ်−ဒကှ်ဒိပ်−ပ္ကဴဗပေၚ်ပါရကဇာတ်ုဲ သ္ပပူဇဴကျာ်ရ၊ ပ္ကဴတံဂှ် ဒှ်သၠဖ္ဍာၚ်ပ္ဍဲအကာသတုဲ တန်ဒၟံၚ်ရ၊ ကျာ်တြဲတုန်လေဝ် ဣသိသုဇာတဝွံ ပ္ဍဲလအိတ်ဒစိတ်စှော်ၜါကဝ်တေံ ဂွံက္တဵုဒှ်ကျာ်မွဲဇကုဟွံဆောတ်ရ၊ ရဴဝွံ ဟီုပျးလဝ်ဒိုဟ်ရ။

ကျာ်တြဲတိဿဂှ် ဒှ်ဂကူသၟိၚ် ဍုၚ်ခေမမ္ဂးရ၊ မအံက်ကျာ်တြဲ သၟိၚ်ဇနုသန္တမ္ဂးယၟုရ၊ မိကျာ်တြဲဂှ် ဂၞကျာ်ဥဒမမ္ဂးယၟုရ၊ ကွးသတုံ ဗြဟ္မဒေဝ မ္ဂးယၟုရ၊ ကွးဇွိဂှ် ဥဒယမ္ဂးရ၊ ဂမဳမကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာကျာ်ဂှ် မၚ်္ဂလ မ္ဂးယၟုရ၊ ဂမဳဗြဴဖုဿ ဒှ်ကွးသတုံ၊ ဂမဳဗြဴသုဒတ္ထ ဒှ်ကွးဇွိရ၊ ဆုပလိုဟ်ကျာ် ဆုနာဍူမ္ဂးရ၊ သၠုၚ်ကျာ်တြဴစှော်ဟတ်၊ အာယုက်ကျာ်မွဲလက်တန်ဒၟံၚ်တုဲ သ္ပကၠေံနိဗ္ဗာန်ရ။

(၁၈) ကျာ်တြဲတိဿသ္ပပရိနိဗ္ဗာန်တုဲ ပ္ဍဲကာလကြဴကျာ်ဖုဿက္တဵုဒှ်ပ္ဍဲလိုက်ဝွံရ၊ ပ္ဍဲလက်ထက်ကျာ်တြဲဖုဿဂှ် ဗောဓိသတ်ပိုဲက္တဵုဒှ်ဨကရာဇ်မွဲ ဝိဇိတာဝဳဂးယၟုရ၊ ထောံကၠေံကၟိန်ဍုၚ်က္ဍိုၚ်ဗ္တာၚ်တုဲ ပကၠေဴဂမဳပ္ဍဲဇရေၚ်ကျာ်တြဲတုဲ ကတ်ကေတ်ပိဋကတ်ပိတုဲ တွံဓဝ်ကဵုကုဇန်တံဂမၠိုၚ် ရနုက်ဗပေၚ်သဳလပါရမဳရ၊ ကျာ်တြဲဖုဿတုန်လေဝ် ဂမဳဝွံ အနာဂတ်ဂတ ဂွံဒှ်ကျာ်မွဲရောၚ် ရဴဝွံ ပျးလဝ်ဒိုဟ်ရ။

ကျာ်တြဲဖုဿဂှ် ဒှ်ဂကူသၟိၚ်ဍုၚ်ကာသိဂးယၟုရ၊ မအံက်ကျာ်တြဲ သၟိၚ်ဇယသေန မ္ဂးယၟုရ၊ မိအံက်ကျာ်တြဲ ဂၞကျာ် သိရိမာ မ္ဂးယၟုရ၊ ကွးသတုံ သုရက္ခိတ မ္ဂးယၟုရ၊ ကွးဇွိ ဓမ္မသေန မ္ဂးယၟုရ၊ ဂမဳကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာကျာ်ဂှ် သတိသ မ္ဂးယၟုရ၊ ဂမဳဗြဴစာလဂှ် ဒှ်ကွးသတုံ၊ ဂမဳဗြဴ ဥပစာလဂှ် ဒှ်ကွးဇွိရ၊ ဆုပလိုဟ်ကျာ် ဒှ်ဆုတလုဲရ၊ သၠုၚ်ကျာ် မသုန်စှော်ဒစာံဟတ်၊ အာယုက်ကျာ် ဒစိတ်စှော်လ္ၚီသၞာံဂွံတန်ဒၟံၚ်တုဲ သ္ပကၠေံပရိနိဗ္ဗာန်ရ။

(၁၉)   ကျာ်တြဲဖုဿသ္ပပရိနိဗ္ဗာန်တုဲ ပ္ဍဲကာလကြဴနူကဝ်ပိုဲဝွံ ရိုဟ်ကလေၚ်ပ္ဍဲလအိတ်ဒစိတ်စှော်မွဲကဝ်တေံ ကျာ်တြဲဝိပဿိက္တဵုဒှ်ပ္ဍဲလိုက်ရ၊ ပ္ဍဲကာလဂှ် ဗောဓိသတ်ပိုဲက္တဵုဒှ်သၟိၚ်နာ်အတုလဂးယၟု ဇၞော်ကဵုဣဒ္ဓိအနုဘဴရ၊ ကာလဂှ် သၟိၚ်နာ်အတုလဂှ် ဂတဵုဇၞော်မွဲ မတၟုဲတဴနထဝ် မစဳလဝ်နရတ်ထပှ်ပြကာ ကဵုဒါန်ကုကျာ်ရ၊ ကျာ်တြဲဝိပဿိတုန်လေဝ် သၟိၚ်နာဲအတုလဝွံ ပ္ဍဲလအိတ်ဒစိတ်စှော်မွဲကဝ်တေံ ဂွံဒှ်ကျာ်မွဲရောၚ်၊ ရဴဝွံ ပျးလဝ်ဒိုဟ်ရ။

ကျာ်တြဲဝိပဿိဂှ် ဒှ်ဂကူသၟိၚ် ဍုၚ်ဗန္ဓုမတဳဂးယၟုရ၊ မအံက်ကျာ်တြဲ သၟိၚ်ဗန္ဓမ မ္ဂးယၟုရ၊ မိကျာ်တြဲ ဂၞကျာ် ဗန္ဓုမတဳ ဂးယၟုရ၊ ကွးသတုံ ခဏ္ဍ ဂးယၟုရ၊ ကွးဇွိတိဿ ဂးယၟုရ၊ ဂမဳဗြဴစန္ဒ ဒှ်ကွးသတုံ၊ ဂမဳဗြဴမိတ္တာဒှ်ကွးဇွိ၊ ဆုပလိုဟ်ကျာ် ဆုကွေဲ မ္ဂးရ၊ သၠုၚ်ကျာ်တြဲ ဒစာံစှော်ဟတ်၊ လျးကျာ်တြဲ ဗၞတ်ထပှ်ယောဇနာ ဂဵုလဟဵုတဴလၟိုန်ရ၊ အာယုက်ဒစာံစှော်လ္ၚီသၞာံတန်ဒၟံၚ်တုဲ သ္ပကၠေံပရိနိဗ္ဗာန်ရ။

(၂၀) ကျာ်တြဲဝိပဿိသ္ပကၠေံပရိနိဗ္ဗာန်တုဲ ပ္ဍဲကာလကြဴနူကဝ်ပိုဲဝွံ ပ္ဍဲလအိတ်ပိစှော်မွဲကဝ်တေံ ပ္ဍဲမွဲကဝ်ဂှ် ကျာ်တြဲၜါဇကုက္တဵုဒှ်ရ။

(၁) ကျာ်တြဲ သိခဳ မွဲ ။

(၂) ကျာ်တြဲ ဝေဿဘူ မွဲ ။  ဣဝွံ ကျာ်တြဲၜါဇကုရ။

ပၞောဝ်ကျာ်တြဲၜါဇကုဂှ် ကျာ်တြဲသိခဳက္တဵုဒှ်ကၠာရ၊ ပ္ဍဲလက်ထက်ကျာ်တြဲသိခဳဂှ် ဗောဓိသတ်ပိုဲဒှ်ဨကရာဇ်မွဲ အရိန္ဒမ မ္ဂးယၟုရ၊ သၟိၚ်အရိန္ဒမဂှ် ကဵုဒါန်ဇၞော် သီုကဵုသ္ၚာကုကျာ်ကေုာံသၚ်တုဲ ကဵုဒါန်စိၚ် မဂ္ညိလဝ်နရတ်ထပှ်ပြကာရ၊ ပ္တန်ၚုဟ်စိၚ်တုဲ ကဵုဒါန်ဝတ္ထုမဂပ်ဝ်ကဵုဂမဳရ၊ ကျာ်တြဲသိခဳတုန်လေဝ် သၟိၚ်အရိန္ဒမဝွံ အနာဂတ်ဂတ ပ္ဍဲလအိတ်ပိစှော်မွဲကဝ်တေံ က္တဵုဒှ်ကျာ်မွဲရောၚ် ရဴဝွံ ပျးလဝ်ဒိုဟ်ရ။

ကျာ်တြဲသိခဳဂှ် ဒှ်ဂကူသၟိၚ် ဍုၚ်အရုဏဝတဳ၊ မအံက်ကျာ်တြဲ သၟိၚ်အရုဏဝါ ဂးယၟုရ၊ မိကျာ်တြဲ ဂၞကျာ်မဘာဝတဳဂးယၟုရ၊ ကွးသတုံ အဘိဘူမ္ဂးယၟုရ၊ ကွးဇွိ သမ္ဘဝမ္ဂးယၟုရ၊ ဂမဳကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာကျာ် ခေမၚ်္ကရ မ္ဂးယၟုရ၊ ဂမဳဗြဴသခိလ ဒှ်ကွးသတုံ၊ ဂမဳဗြဴပဒုမ ဒှ်ကွးဇွိရ၊ ဆုပလိုဟ်ကျာ် တၞံပုဏ္ဏရိက်၊ သၠုၚ်ကျာ် ထပှ်စှော်ဟတ်၊ လျးကျာ် ပိယောဇနာဂဵုတဴလၟိုန်ရ၊ အာယုက်ကျာ်တြဲ ထပှ်စှော်လ္ၚီသၞာံတန်ဒၟံၚ်တုဲ သ္ပကၠေံပရိနိဗ္ဗာန်ရ။

(၂၁) ကျာ်တြဲသိခဳသ္ပပရိနိဗ္ဗာန်တုဲ ပ္ဍဲကာလကြဴကျာ်တြဲဝေဿဘူက္တဵုဒှ်ပ္ဍဲလိုက်ဝွံရ၊ ပ္ဍဲလက်ထက်ကျာ်တြဲဝေဿဘူဂှ် ဗောဓိသတ်ပိုဲက္တဵုဒှ်ဨကရာဇ်မွဲ သၟိၚ်သုဒဿနရာဇာ မ္ဂးယၟုရ၊ ဒါန်ဇၞော်သီုကဵုသ္ၚာကဵုကုကျာ်ကေုာံသၚ်အရှန်ဂမၠိုၚ်တုဲ ပကၠေံခမဳပ္ဍဲဇရေၚ်ကျာ်တြဲ ဍိုက်ပေၚ်တဴပ္ဍဲဂုဏ်အာစာရ၊ ဂၠိုၚ်ကဵုပဳတိပ္ဍဲဗုဒ္ဓရတ်၊ ကျာ်တြဲဝေဿဘူတုန်လေဝ် ဂမဳဝွံ အနာဂတ်ဂတ ဂွံဒှ်ကျာ်မွဲရောၚ်၊ ရဴဝွံ ဟီုပျးလဝ်ဒိုဟ်ရ။

ကျာ်တြဲဝေဿဘူဂှ် ဒှ်ဂကူသၟိၚ်ဍုၚ်အနောမ မ္ဂးယၟုရ၊ မအံက်ကျာ်တြဲဂှ် သုပ္ပတိကမ္ဂးယၟုရ၊ မိကျာ်တြဲဂှ် ဂၞကျာ်ယသဝတဳ မ္ဂးယၟုရ၊ ကွးသတုံ သောဏ မ္ဂးယၟုရ၊ ကွးဇွိဥတ္တရမ္ဂးယၟုရ၊ ဂမဳကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာကျာ် ဥပသန္တမ္ဂးရ၊ ဂမဳဗြဴရာမ ဒှ်ကွးသတုံ၊ ဂမဳဗြဴသာလဒှ်ကွးဇွိရ၊ ဆုပလိုဟ်ကျာ် ဆုအံက်ရေၚ်မ္ဂးရ၊ ဓိတာန်လေဝ်ဂးရ၊ သၠုၚ်ကျာ် တြဴစှော်ဟတ်၊ အာယုက်တြဴစှော်လ္ၚီုတန်ဒၟံၚ်တုဲ သ်ပကၠေံပရိနိဗ္ဗာန်ရ။

(၂၂) ကျာ်တြဲဝေဿဘူသ္ပပရိနိဗ္ဗာန်တုဲ ပ္ဍဲကာလကြဴကျာ်ပန်ဇကုမွဲကဝ်က္တဵုဒှ်ရ။

(၁) ကျာ်တြဲ ကက္ကုသန် က္တဵုဒှ်ရ ။

(၂) ကျာ်တြဲ ကောနာဂီု မွဲ ။

(၃) ကျာ်တြဲ ကဿပ မွဲ ။

(၄) ကျာ်တြဲ ဂေါတမ မွဲ ။

ပၞောဝ်ကျာ်ပန်ဇကုဂှ် ကျာ်တြဲကက္ကုသန်က္တဵုဒှ်ကၠာရ၊ ပ္ဍဲလက်ထက်ကျာ်တြဲကက္ကုသန်ဂှ် ဗောဓိသတ်ပိုဲက္တဵုဒှ်ဨကရာဇ်မွဲ ခေမမ္ဂးယၟုရ၊ ဒါန်ဇၞော်မွဲဟာန်ကေုာံသ္ၚာကီု ဒါန်ဂဥုဲမပ္တံယန်မန်ကီု၊ ကဵုဒါန်ကျာ် ကေုာံအရှန်ဂမၠိုၚ်တုဲ ပကၠေံဂမဳပ္ဍဲသာသနာရ၊ ကျာ်တြဲကက္ကုသန်တုန်လေဝ် ဂမဳဝွံ အနာဂတ်ဂတ ဂွံဒှ်ကျာ်မွဲရောၚ်၊ ရဴဝွံ ဟီုပျးလဝ်ဒိုဟ်ရ။

ကျာ်တြဲကက္ကုသန်ဂှ် ဒှ်ဂကူဗမၞး ဍုၚ်ခေမမ္ဂးရ၊ မအံက်ကျာ်တြဲ ဗမၞး ဒဂ္ဂိဒတ္တ မ္ဂးယၟုရ။ မိကျာ်တြဲ ဗမၞးဗြဴ ဝိသာခါ မ္ဂးယၟုရ၊ ကွးသတုံ ဝိဓုရ မ္ဂးရ၊ ကွးဇွိ သဥ္ဇိဝမ္ဂးရ၊ ဂမဳဗြဴကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာကျာ် ဗုဒ္ဓိဇ မ္ဂးယၟုရ၊ ဂမဳဗြဴသာမာဒှ်ကွးသတုံ၊ ဂမဳဗြဴရမ္ဘာဒှ်ကွးဇွိ၊ ဆုပ်လိုက်ကျာ်တြဲ တၞံဓိတာန်မ္ဂးရ၊ သၠုၚ်ကျာ် ပန်စှော်ဟတ်၊ အာယုက်ကျာ် ပန်စှော်လ္ၚီုသၞာံတန်ဒၟံၚ်တုဲ သ္ပကၠေံပရိနိဗ္ဗာန်ရ။

(၂၃) ကျာ်တြဲကက္ကုသန်သ္ပကၠေံပရိနိဗ္ဗာန်တုဲ ပ္ဍဲကာလကြဴကျာ်တြဲကောနာဂီုဂှ်  က္တဵုဒှ်ပ္ဍဲလိုက်ဝွံရ၊ ပ္ဍဲလက်ထက်ကျာ်တြဲကောနာဂီုဂှ် ဗောဓိသတ်ပိုဲက္တဵုဒှ်ဨကရာဇ်မွဲ သၟိၚ်ပဗ္ဗတမ္ဂးယၟုရ၊ တွဳဗဝိုၚ်ကေတ်အမာတ်ဂမၠိုၚ် ပြာပ်အာဇရေၚ်ကျာ်တြဲကလၚ်ပၚ်မှိၚ်ဓဝ်ဓမ္မဒေသနာတုဲ နိမန်ကျာ်ကေုာံသၚ် ပ္တုဲတဴဒါန်မဇၞော်ရ၊ မပ္တံယာတ်သုတ် ယာတ်ကၟဝ် ဒၞပ်ထဝ်တံဂှ်ကဵုဒါန်တုဲ ပကၠေံဂမဳဇရေၚ်ကျာ်တြဲရ၊ ဂမဳဝွံ အနာဂတ်ဂတ ဂွံဒှ်ကျာ်မွဲရောၚ် ရဴဝွံ ကျာ်တြဲကောနာဂီဟီုပျးလဝ်ဒိုဟ်ရ။

ကျာ်တြဲကောနာဂီုဂှ် ဒှ်ဂကူဗမၞး ဍုၚ်သောဘတဳ၊ မအံက်ကျာ်တြဲ ဗမၞးယညဒတ္တမ္ဂးယၟုရ၊ မိကျာ်တြဲ ဗမၞးဗြဴဥတ္တရာ မ္ဂးယၟုရ၊ ကွးသတုံ ဘိယောသ ဂးယၟုရ၊ ကွးဇွိ ဥတ္တရမ္ဂးယၟုရ၊ ဂမဳဥပကာကျာ်တြဲ သောတ္ထိဇ မ္ဂးယၟုရ၊ ဂမဳဗြဴမုဒ္ဒါဂးယၟုဂှ် ဒှ်ကွးသတုံ၊ ဂမဳဗြဴ ဥတ္တရာ ဒှ်ကွးဇွိရ၊ ဆုပလိုဟ်ကျာ် ဒှ်ဆုဝိရ၊ သၠုၚ်ကျာ်တြဲ ပိစှော်ဟတ်၊ အာယုက်ပိစှော်လ္ၚီုသၞာံတန်ဒၟံၚ်တုဲ ပကၠေံပရိနိဗ္ဗာန်ရ။

(၂၄) ကျာ်တြဲကောနာဂီုဂှ် သ္ပကၠေံပရိနိဗ္ဗာန်တုဲ ပ္ဍဲကာလကြဴကျာ်ကဿမက္တဵုဒှ်ပ္ဍဲလိုက်ဝွံရ၊ ပ္ဍဲလက်ထက်ကျာ်တြဲကဿပဂှ် ဗောဓိသတ်ပိုဲက္တဵုဒှ်ပ္ဍဲဂကူမွဲ မၚ်ဗၠာဲဇောတိပါလဂးယၟု၊ လေပ်ဗိုတ်ပိဗေဒၚ်ပန်၊ အာစိုပ်သြၚ်ကွတ် ပြကာတ်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲဂၠးတိပ္ဍဲအာကာသရ၊ မၚ်ဗၠာဲဇောတိပါလဂှ် ပြာပ်အာဇရေက်ကျာ် မိၚ်တဝဝှ်ဓဝ်တုဲ ပကၠေံဂမဳ ပ္ကီုလွဳပရာ လေပ်ပိဋကတ်ပိ ဍိုက်ပေၚ်ကဵုဝတ်ဇၞော်သၟဝ် သာနနာရာၚ်ဆာဲတဴရ၊ ကျာ်တြဲကဿပတုန်လေဝ် ဂမဳဝွံ အနာဂတ်ဂတ ဂွံဒှ်ကျာ်မွဲရောၚ် ရဴဝွံပျးလဝ်ဒိုဟ်ရ။

ကျာ်တြဲကဿပဂှ် ဒှ်ဂကူဗမၞး ဍုၚ်ဗာရာဏသဳဂးယၟုရ၊ မအံက်ကျာ်တြဲ ဗမၞးဗြဟ္မဒတ္တ ဂးယၟု၊ မိကျာ်တြဲ စန္ဒဝတဳ ဂးယၟုရ၊ ကွးသတုံ တိဿ ဂးယၟု၊ ကွးဇွိ ဘာရဒွါဇ မ္ဂးယၟုရ၊ ဂမဳမကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာကျာ် သဗ္ဗမိတ္တ မ္ဂးယၟုရ၊ ဂမဳဗြဴအနုဠဂှ် ဒှ်ကွးသတုံ၊ ဂမဳဗြဴဥရုဝေဠဂှ် ဒှ်ကွးဇွိရ၊ ဆုပလိုဟ်ကျာ် ဇြဲသုံ၊ သၠုၚ်ကျာ်ၜါစှော်ဟတ်၊ အာယုက်ကျာ် ၜါစှော်လ္ၚီုသၞာံတန်ဒၟံၚ်တုဲ သ္ပကၠေံပရိနိဗ္ဗာန်ရ။

### ဗောဓိသတ္တံဒုၚ်ပယျးဒိုဟ်တုဲ ဋ္ဌာန်စှ်ဒစာံသာ် ဟွံဒးက္တဵုဒှ်
ဗောဓိသတ်ပိုဲ ကလိဂွံပယျးဒိုဟ်ပ္ဍဲဇရေၚ်ကျာ်တြဲၜါစှော်ပန်ဇကု ဂၠာဲသ္ၚေဝ်ဓဝ် မသ္ပကဵုဒဒှ်ကျာ်ဂှ် ညာတ်ကေတ်ပါရမဳစှ်ရ၊ ဗောဓိသတ်ပိုဲ နူမဒုၚ်ပယျးဒိုဟ်တုဲ ဒဵုမစိုပ်ဒဒှ်ကျာ် ပိုၚ်ခြာတွဵုဒၞၚ် ၜတ်ကၞာတ်လၟိဟ်ကိုတ်ကဝ်ဟွံမာန် လုကဴအဓာန်ကာလမဂၠိုၚ်သ္ၚောဲ သာ်ဝွံ ဂၚေၚ်တဴသံသာဋ္ဌာန် စှ်ဒစာံသာ် ဟွံဒးက္တဵုဒှ်ရ။

ညးမ္ဂး ဋ္ဌာန်စှ်ဒစာံသာ်ဂှ်ရော −−−

(၁) ဒဒှ်ပူဂဵု မကၠက်နူဂဝ်ဟွံဒးက္တဵုဒှ်ဂှ်မွဲ။

(၂) ဒဒှ်ပူဂဵု မက္ဍိုၚ်နူဂဝ် ဟွံဒးက္တဵုဒှ်ဂှ်မွဲ။

(၃) ဒဒှ်ပူဂဵုကမၠဴ မကၠဴဒၟံၚ်နူဂဝ် ဟွံဒးဒှ်ဂှ်မွဲ။

(၄) ဒဒှ်ပူဂဵု မကြံဥမတ် ဟွံဒးဒှ်ဂှ်မွဲ။

(၅) ဒဒှ်ပူဂဵု မကွ ဟွံဒးဒှ်ဂှ်မွဲ။

(၆) ဒဒှ်ပူဂဵု မကုန်−ကိုက် ဟွံဒးဂှ်ဂှ်မွဲ။

(၇) ပ္ဍဲဂကူအရိုၚ်−အဇိုၚ်တံဂှ် ဟွံဒးက္တဵုဒှ်ဂှ်မွဲ။

(၈) ပ္ဍဲဂဝ်ဂၞဴ ဗြဴဍိက်ညး ဟွံဒးတန်ဂဝ်ဂှ်မွဲ။

(၉) ဒဒှ်ပူဂဵုမၞုံကဵုကွေတ်နိယတမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ဟွံဒးဒှ်ဂှ်မွဲ။

(၁၀) ဇၟာပ်ဇၟာပ်ဘဝ ဒဒှ်−နပုံ−ခမၞုဲ−ဥဘတောဗျန်တံဂှ် ဟွံဒးဒှ်ဂှ်မွဲ။

(၁၁) ပွပဥ္စာနန္တရိက်ကံ ဟွံဒးပ္တုဲဂှ်မွဲ။

(၁၂) ဒှ်တိရစ္ဆာန်ပၠန် သၟတ်နူဂစေံဒဂိတ်−ဇၞော်နူစိၚ် ဟွံဒးက္တဵုဒှ်ဂှ်မွဲ။

(၁၃) ပ္ဍဲဌာန်ပြိုတ် ခုပ္ပိပါသ−ဌာန်ပြိုတ် နိဇ္ဇျာမတဏှိကတံဂှ် ဟွံဒးက္တဵုဒှ်ဂှ်မွဲ။

(၁၄) ပ္ဍဲဋ္ဌာန်ကာလကဥ္စိကအသူကီု၊ ပ္ဍဲဌာန်လောကန္တရိက နရက်ကီု၊ ပ္ဍဲဋ္ဌာန်နရက်အဝိက်ကီု၊ ဟွံဒးက္တဵုဒှ်ဂှ်မွဲ။

(၁၅) အာက္တဵုဒှ်ပ္ဍဲသွဝ်ပၠန် ဒဒှ်ဒေဝတဴမာ ဟွံဒးဒှ်ဂှ်မွဲ။

(၁၆) ပ္ဍဲဘုံဗြီုအသုညာသတ်−ဘုံဗြို သုဒ္ဓဝါသ ဟွံဒးက္တဵုဒှ်ဂှ်မွဲ။

(၁၇) ပ္ဍဲဘုံဗြီုအရူပ ပန်ဘုံ ဟွံဒးက္တဵုဒှ်ဂှ်မွဲ။

(၁၈) ပ္ဍဲစက္ကဝါတၟေၚ် သ္အာၚ် ဟွံဒးက္တဵုဒှ်ဂှ်မွဲ။ ဣဝွံ ဋ္ဌာန်စှ်ဒစာံသာ် ဗောဓိသတ်ဟွံဒးက္တဵုဒှ်ရ။

ဗောဓိသတ်ပိုဲ နူမဒုၚ်နိယတပယျးဒိုဟ်တုဲ ဒဵုစိုပ်ကၞတ်ဘဝ ဒှ်ဝေသန္တဝ် လုကဴပန်အသၚ်ဃဲကဵုပရဲမွဲမှာလက်ကဝ် ခၞံလဝ်ကတာဓိကာရ ဥပနိဿယပါရမဳ၊ ပ္ကီုလွဳပရာလုကဴကာလအဓါန်မဂၠိုၚ်ဂၠၚ်ဂၠိုၚ်သ္ၚောဲ ဟၟဲကဵုတွဵုလၟိဟ်ကိုတ်ကဝ် ဆန်ၜန်လဝ်ပါရမဳစှ်၊ ဥပပါရမဳစှ်၊ ပရမတ္ထပါရမဳစှ်၊ စရိုတ်ပိ၊ စာဂဇၞော်မသုန်ပြကာရ။

### စၞောန်ထ္ၜးပါရမဳ ၁၀၊ ပါရမဳ ၃၀၊
ညးဂှ်ပါရမဳစှ်ဂှ်ရော−−−

(၁) ဒါနပါရမဳ ။

(၂) သဳလ ပါရမဳ ။

(၃) နိက္ခမ္မ ပါရမဳ ။

(၄) ပညာ ပါရမဳ ။

(၅) ဝဳရိယ ပါရမဳ ။

(၆)ခန္တဳ ပါရမဳ ။

(၇) သစ္စ ပါရမဳ ။

(၈) အဓိဋ္ဌာန ပါရမဳ ။

(၉) မေတ္တာ ပါရမဳ ။

(၁၀) ဥပက္ခာ ပါရမဳ ။   ဣဝွံ ပါရမဳစှ်မဒှ်ရ။  ပၞောဝ်ကဵုပါရမဳစှ်ဂှ်ပၠန်တုန် −−−−

(၁) ဒါန် ပါရမဳမ္ဂးဂှ် ပသာ်ရော−။ ဗောဓိသတ်ပိုဲ ထီုဗးလဝ် ဓဝ်မဟာ ကရုဏာ ဆာန်ဍူသတ္တံဂမၠိုၚ်၊ သၟိက်ဂိုၚ်ပ္တိုန်နူဒဒိုက်သံသာ ရာဒၞာမိက်ကဵုပညာသဗ္ဗညုတဉာဏ်တုဲ ဒြပ်မဒှ်ဗဟိရဝတ္ထု မပ္တံထဝ်သြန်စိၚ်ဂၠုၚ် ကၟိန်ဍုၚ်သ္ၚိနန်၊ ကောန်ဆာန်သမ္ဘာဂိုဟ်၊ အဝဲဇိုၚ်တဲသတုံဇွိ၊ ကၞိပ်သီုၝောံကိုဋ် ဂ္ညိရတ်ခ္ဍောၚ်မတ်ဖျုန်ဂြိုဟ်ကီု၊ ၜိုန်ဒဵုကဵုလမျီုဇကုကီု မသၠးကဵုဒါန် ကုတမၠၚ်လအာတ် သာ်ဝွံဟိုတ်မဒှ်စေတနာမဏာဗစိုပ်ကဵု ပညာသဗ္ဗညုတဉာဏ်တုဲ ဒါနပါရမဳ မ္ဂးရ။

(၂) သဳလပါရမဳမ္ဂးဂှ် ပသာ်ရော−။ တြုံဗောဓိသတ် ဟဂွံရိုဟ်စကဵုလမျီု ထီုဗးလဝ်ဓဝ်ကရုဏာ ဆာန်ဍူသတ္တံဂမၠိုၚ် သၟိက်ဂိုၚ်ပ္တိုန်နူဒဒိုက်သံသာ ရာဒၞာမိက်ကဵုပညာသဗ္ဗညုတဉာဏ်တုဲ သှ်ပ္တဴလဝ် ဒ္ဂေတ်လ္ၚတ်လဝ် မၚ်မွဲလဝ်ဓဝ်သဳလဗိုန်၊ အလိုန်ကုသလစေတနာ ညံၚ်လအာဂစေံကိကဳမဂိုဟ်ခၟာဲ၊ ညံၚ်ဒြာဲစာမရဳမဂိုဟ်သော်ဗ္တ၊ ညံၚ်တြုံမၞုံကဵုခဍောၚ်မတ်မွဲ၊ ညံၚ်ညးမၞုံကဵုကောန်မွဲတၟံကီု၊ ပွမမၚ်မွဲလဝ်ဓဝ်သဳလဟွံကဵုလီုလာ်ဂှ် သဳလပါရမဳ မ္ဂးရ။

(၃) နိက္ခမ္မပါရမဳမ္ဂးဂှ် ပသာ်ရော − ။  တြုံဗောဓိသတ် သၟိက်ပြာ်ဒဒိုက်သတ္တံပ္ဍဲသံသာတုဲ ရာဒၞာမိက်ကဵုပညာသဗ္ဗညုတဉာဏ်တုဲ ညံၚ်ရဴကမၠတ်ညးကြိုၚ်လဝ်ပ္ဍဲသ္ၚိစာတ်ဂှ် ရဴမသၟိက်ဒဴဗၠးအာနူသ္ၚိစာတ်ကီု၊ ပွမညာတ်ကေတ်ဒုဟ်သ္ၚိကၟိန် ဒုဟ်ကာမဂုန် ဒုဟ်ဒ္ဂေတ်ပ္ဍဲဘုံပိဝွံတုဲ ပိုန်လောကဳမပ္တံကၟိန်ဍုၚ် သ္ၚိနန် ထဝ်သြန် ကောန်သမ္ဘာ တသိုက်ကာမဂုဏ်အိုဿီု ပကၠေံညံၚ်ရဴဍာ်ဂစှ် မလသာထောံကၠေံတုဲ မတိတ်ပဂမဳဂှ် ဒှ်နိက္ခမ္မပါရမဳရ။

(၄) ပညာပါရမဳမ္ဂးဂှ် ပသာ်ရော − ။  တြုံဗောဓိသတ် ရနုက်ဗပေၚ်လဝ်ပညာ ညံၚ်လအာဂမဳမ္ဒးရး ဟွံဂွံဝေၚ်ကၠေံညးဂကူမယုတ်မပြဲမဒးဗၞတ် လ္ၚတ်လဝ်ဓဝ်လွဳ ဂၠာဲသ္ၚေဝ်ပိဏ္ဍပါတ်ညးအိုဿီုတုဲ ရဴမဂွံယိုပ်ယာတဴကီု၊  ပွမဂွံဟီုဓရီုသၟာန်သၟုက်ဂၠိုက်ဂၠာဲ ဒၞာဲဇန်မစဳကၠး ညးမၞုံကုပညာ မဂွံပ္ကၚ်ရၚ်ဂိုၚ်သမ္တီလဝ်ဓဝ်မဒှ်လက်သန်သာမည ဝိသေသအိုဿီုဂှ် ဒှ်ပညာပါရမဳရ။

(၅) ဝဳရိယပါရမဳမ္ဂးဂှ်ပသာ်ရော − ။ တြုံဗောဓိသတ်မကမြဴဒၟံၚ် လွဳပရာဒမၠိ၊ ညံၚ်သၟိၚ်ကေသရာ ဇာဒိသိုၚ် မဒှ်နာဲသတ်ဇိုၚ်ပန်၊ ပ္ဍဲမလောန်ဂၚေၚ်ကီု သီုမသ္တိက်ဒတဴ၊ ကမြဴဒၟံၚ်လွဳဟဂွံလၞုဟ် ရဴမပ္ၚုဟ်တဴစိုတ်ဒမၠိကီု၊ ပွမကမြဴဒၟံၚ် လွဳပရာနကာယစိုတ် ပ္ဍဲဒတုဲမြမောဝ်လၟိုန် မဟဂွံလၞုဟ်ဂှ် ဒှ်ဝဳရိယပါရမဳရ။

(၆) ခန္တဳပါရမဳမ္ဂးဂှ် ပသာ်ရော − ။ တြုံဗောဓိသတ် မမၚ်မွဲလဝ်ဓဝ်ခန္တဳ ညံၚ်လအာတိသုန္ဓရဳ ဟဂွံဂၠာဲသ္ၚေတ်လလေၚ်ညး  ထၞိက်ဂဗးလိုန်ပိန်လၞိန်ခါဲဂွး၊  ပ္ဍဲဝတ္ထုညးထောံဖျေံသ္အး ဟွံသ္အးအိုဿီု ရဴတိသုန္ဓရဳ ဟဂွံဟီုဂးထေဲပၞတ်ကဵုညးကီု ပွမထီုဗးလဝ်ဓဝ်လအေၚ် ဟဂွံဂၠာဲသ္ၚေဝ်လလေၚ်ညး ပ္ဍဲပွမုတ်ဒွးမတွံဂး ဒုဟ်−သတ္တသၚ်္ဒါရဂမၠိုၚ်ဂှ် ဒှ်ခန္တဳပါရမဳရ။

(၇) သစ္စပါရမဳမ္ဂးဂှ် ပသာ်ရော − ။  တြုံဗောဓိသတ် မၚ်မွဲလဝ်ဓဝ်သစ္စပၠန် ညံၚ်ရဴသၟန်သၞံၚ်သြသဓိ မဂ္ညိရာၚ်ဆာဲဒၟံၚ်ပ္ဍဲဂၠးအာကာသ အိုတ်ဇၟာပ်ကာလဥတု လၟုဟ်ဂမ္တဴအိုဿီု၊ ညံၚ်ဗီုသၠးဒကေဝ် ရဴမဟဂွံချဳအာနူတရဴဍာန်ဝိတ္ထဳဇကုကီု ပွမဟွံချဳအာနူတရဴဍာန် မၞုံဂလာန်ဒှ်စၟဟ် ဍာံပြဟဂွံပၠန်ဂတးဂှ် ဒှ်သစ္စပါရမဳရ။

(၈) အဓိဋ္ဌာနပါရမဳမ္ဂးဂှ် ပသာ်ရော −  ။  တြုံဗောဓိသတ် မသှ်ပ္ကဴလဝ်ဒ္ဂေတ်လ္ၚတ်မဗိုန် မသက္ကုကသဳ၊ ညံၚ်တၟံဨကြက်ဂန် မၞုံဒတန်ဒးရး ကျာဝေရံဗရာတ်ပန်ဒိုဟ်ဒစာံဒိုဟ် ရဴမပိုက်ကသဳဟွံမာန်ကီု ပွမသှ်ပ္တဴလဝ်ဒ္ဂေတ်လ္ၚတ်ဗောဓိသတ်ပရိပါစနဓမ္မမဗိုန်မသက္ကုကသဳဂှ် ဒှ်အဓိဋ္ဌာနပါရမဳရ။

(၉) မေတ္တာပါရမဳမ္ဂးဂှ် ပသာ်ရော − ။  တြုံဗောဓိသတ် ထီုဗးလဝ်ဓဝ်မေတ္တာ ညံၚ်ရဴဍာ်မၜိုဟ်သ္ဇုၚ် လယုၚ်သ္အးကၠေံကၠိုက်လ္ၚေၚ် ဇၟာပ်အဲဇာပ်ညးအိုဿီုတုဲ ရဴမလၜိုဟ်ကဵုသၟဟ်သၟဟ်ကီု ပ္ဍဲသတ္တံမဒတုဲမြမောဝ် ဟွံပဒတုဲမြမောဝ်အိုဿီု  ပွမဂွံထီုဗးလဝ်ဓဝ်မေတ္တာဇြဟာန်ကၟိန်သၟဟ်သၟဟ်ဂှ် ဒှ်မေတ္တာပါရမဳရ။

(၁၀) ဥပေက္ခာပါရမဳမ္ဂးဂှ် ပသာ်ရော − ။  တြုံဗောဓိသတ်ဂှ် ညံၚ်ရဴတိသုန္ဓရဳ မသ္ၚေဝ်မွဲဒးရး ဇၟာပ်ဝတ္ထုမသ္အး ဟဂွံသ္အး ညးထောံပတုံဖျေံဂှ် ဟၟဲကဵုပွသ္ဍိုက်မၠိုက် ဟၟဲကဵုပွထေဲပၞတ်တုဲ ရဴမမဇ္ဇျဟ်တဴကီု ညံၚ်ဗီုသာ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲသတ္တသၚ်္ခါရမဒှ်ဣဋ္ဌ−အနိဋ္ဌအိုဿီု ပွမသ္ပစိုတ်မဇ္ဇျဟ် မပ္တန်လဝ်သၟဟ်သၟန်ဂှ် ဒှ်ဥပေက္ခာပါရမဳရ။

ပၞောဝ်ပါရမဳစှ်ဂှ် ပါရမဳမွဲမွဲ ဗွဲတၟေၚ်ပါရမဳ−ဒါနပါရမဳ၊ ဥပပါရမဳ၊ ပရမတ္တပါရမဳ၊ ဒှ်ပိသာ်တုဲ ပါရမဳပိစှော်ရ။

ပၞောပါရမဳစှ်ဂှ် ဒါနပါရမဳမွဲတုန် −−−

(၁) ဗောဓိသတ်မသၠးဒြပ်ဗဟိရဝတ္ထု မပ္တံပိုန်ဟာန် ယဿပတ် ဒြပ်ရတ်ထဝ်သြန် ကောန်သမ္ဘာ ကၟိန်ဍုၚ်က္ဍိၚ်ဗ္တာၚ်တံဂှ် ဒှ်ဒါနပါရမဳရ။

(၂) ဗောဓိသတ်မသၠးအဝဲမသုန်ပြကာ မပ္တံဇိုၚ်တဲကၟိပ်တံဂှ် ဒှ်ဥပပါရမဳ။

(၃) ဗောဓိသတ်မသၠးကဵုဒါန်လမျီုဂှ် ဒှ်ပရမတ္တပါရမဳ။  သၟိၚ်နူဂှ် နဲဝွံဟေၚ် မရနုက်ဗပေၚ်တုဲ ဒှ်တၟေၚ်ပါရမဳပိစှော်ရ။

(၁) ဗောဓိသတ်မရနုက်ဗပေၚ်ကၠုၚ်ပါရမဳစှ်ဂှ်တုန် ၊   ကာလမဒှ် ဗမၞးအကတ္တိကီု၊ ကာလမဒှ် ဗမၞးသၚ်္ခကီု၊ ကာလမဒှ် သၟိၚ်ဓနဥ္စယကီု၊  ကာလမဒှ် သၟိၚ်မဟာသုဒဿနကီု၊  ကာလမဒှ် မဟာဂေါဝိန္ဒကီု၊  ကာလမဒှ် သၟိၚ်နေမိကီု၊ ကာလမဒှ် စန္ဒကုမာကီု၊  ကာလမဒှ် ဝိသေယှသေဋ္ဌဳကီု၊ ကာလမဒှ် သၟိၚ်သိဝိကီု၊  ကာလမဒှ် ဗမၞးဝေလာမကီု၊ ကာလမဒှ် သၟိၚ်ဝေသန္တဝ်ကီု ရနုက်ဗပေၚ်ဒါနပါရမဳ ဘဝဟွံတီကဵုဗၞတ်တွဵုရ။

ဗွဲစၟတန်တုန် − ကာလဗောဓိသတ်ပိုဲ မဒှ်သၟိၚ်ဗ္တာဲတၠပညာဂှ် ဂကောံဗောဓိသတ် ကၞုဲမွဲ၊ ကၠဵုကၠိၚ်မွဲ၊ ဖေံမွဲ၊ သတ်ပိဝွံ မဒှ်မိတ်သဟာဲတုဲ မံၚ်တဴပ္ဍဲသပိုဟ်ဂြိုပ်မွဲရ၊ သတ်ပန်ဂှ် အာဂၠာဲစစၞတုဲ ပ္ဍဲပယာံသဝ်တ္ၚဲ ကောံမွဲဟာန်အိုတ်ရ၊ ဗတာဲတၠပညာတုန်လေဝ် ရဴဝွံသ္ဂးကဵုညးပိဂှ်ရ၊ ယွံသ္ကံပိုဲတံ ဒါနဂပ်ဝ်ကဵုရ၊ သဳလဂပ်ဝ်မၚ်မွဲရ၊ သဳဥပုဟ်ဂပ်ဝ်ဒဂိုန်ရ၊ ရဴဝွံ ဗောဓိသတ်တွံကဵုဓရ်ရ၊ သတ်ပိဂှ် မိၚ်ဒလောံဗ္တောန်ဗောဓိသတ်ယဵုဒုၚ်လဝ်တုဲ ပြာပ်အာဌာန်ဒၟံၚ်ဇကုအိုတ်ရ။

ဒးကာလမွဲတ္ၚဲ ဗောဓိသတ်ရံၚ်သ္ၚဳမွဲအာကာသတုဲ ညာတ်ဂိတုတုဲ ယးဂတဒှ်တ္ၚဲဥပုဟ်တီတုဲ ဟီုကဵုမိတ်သဟာဲညးပိဂှ်ရ၊  ယွံမၞးတံ ယးဂတဒှ်တ္ၚဲဥပုဟ်ရ၊ မၞးတံဒဂိုန်ကေတ်သဳဥပုဟ်တုဲ ပဒတဴညိ၊ တန်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲဓရ်သဳလတုဲ ဂွံကဵုဒါန်ဂှ် ဖဵုဇၞော်ရောၚ်၊  ကုလအာတ်မကၠုၚ်စိုပ်ဂှ်ကဵုဒါန်တုဲ မၞးတံစညိ ဗောဓိသတ်ဂး ။

ယးဂတဂှ် ပၞောဝ်မိတ်သဟာဲညးပိဂှ် ဖေံမွဲတၞဟ်နဂၠာဲစစၞ ပြာပ်အာကြုၚ်ဂၚ်္ဂါရ၊ ပ္ဍဲကာလဂှ် ညးကွာန်မွဲဂွံကကြၚ်ထပှ် ကနောတ်လဝ်နကဵုဇုက် တိုပ်လဝ်ကဵုဗတဳတုဲ အာကၞောတ်ကြုၚ်တေံရ၊  ဖေံဂှ်ဂွံသမူက ဂွးကၠေံဗတဳတုဲ ညာတ်ကကြၚ်တုဲ ကိတ်ကေတ်ဇုက်ဂှ် ဂိုၚ်ဖျဴဒၟံၚ်ဇကု စိုပ်အခိၚ်တုဲအဲစရချပ်တုဲ ဗစာရဏာမံၚ်သဳလဇကုတုဲ မာမံၚ်ပ္ဍဲခြုံဂှ်ရ။

ကၠဵုကၠိၚ်တုန်လေဝ် တိတ်အာနူဒၟံၚ်ဇကု အာဂၠာဲစစၞရ၊ ညးဗ္ၚ ပ္ဍဲတာဲဇကုဖျုန်ၜါကၞတ် ဗကောတ်ပရာၚ်မွဲ ဍာ်တှ်မွဲနုၚ်စွံလဝ်ဂှ်ညာတ်တုဲ တၠနွံဟာဟၟဲဟာ ဗရုရမျာၚ်ပိဝါ ဟွံညာတ်တၠတုဲ ဇုက်နုက်ဍာ်တှ်ဂှ် သၠိုက်ဂိုၚ်စုတ်ပ္ဍဲကံ၊  ဖျုန်ၜါကၞောတ်ကဵုဗကောတ်ပရာၚ်ဂှ်ကိတ်ကေတ်တုဲ ဖျဴဒၟံၚ်ဇကု ဒးအခိၚ်တုဲစရဂးတုဲ ဗစာရဏာကဵုသဳလဇကု မံၚ်တဴပ္ဍဲခြုံဂှ်ရ။

ကၞုဲတုန်လေဝ် တိတ်အာနူဒၟံၚ်ဇကုတုဲ ဂိုၚ်ကေတ်သတ်ကြုက်မွဲကၞာၚ်တုဲ ဖျဴနၚ်ဒၟံၚ်ဇကု စိုပ်အခိၚ်တုဲစရဂးတုဲ ဗစာရဏာတဴသဳလဇကုရ။

သၟိၚ်ဗတာဲဗောဓိသတ်တုန် ဒၟံၚ်ပ္ဍဲဒမံၚ်ဇကု ဗစာရဏာကဵုသဳလတုဲ ဒမုၚ်ဒါန်ကၠုၚ်စိုပ်အဲမ္ဂး မပ္တံၜဲလ္ၚဴလေဝ်ဟၟဲကဵုအဲ ချောဲလေဝ်ဒမုၚ်ဒါန်ဟွံစ ယဝ်ရကၠုၚ်ဒုၚ်ဒါန်မ္ဂး ဖျုန်အဲ အဲကဵုဒါန်ရ ဗောဓိသတ်ချပ်၊  နအနုဘဴသဳလဗောဓိသတ် သၞာပဏ္ဍုကၟဝ်တၟိုဟ်တိုန်တုဲ သၟိၚ်အိန်မၠာဲသ္ၚေဝ်မွဲတီကေတ်ဟိုတ်ဂှ် တၞဟ်နစံၜတ်တုဲ ပၠေၚ်ဗဒှ်ပရုပ်ဗမၞးမွဲတုဲ ပြာပ်အာဇရေၚ်ဖေံရ။

ယွံဗမၞး ကကြၚ်ထပှ်ဝွံ နွံကုအဲရ၊ ကကြၚ်ဝွံ တၠအဲစတုဲ အာရဖေံဂး၊  ဗမၞးတုန် လၟုဟ်ဝွံပြဟ်အာဏီ၊ ဗွဲကြဴတီပၠန်ရဂးတုဲ ပြာပ်အာဇရေၚ်ကၠဵုပၠန်ရ။

ကၠဵုညာတ်တုဲ နုၚ်ဍာ်တှ် ဖျုန်ကၞောတ် ဗကေတ်ပရာၚ်တံဂှ် ကဵုဒါန်ကုဗမၞးရ၊  ဗမၞးတုန် လၟုဟ်ဝွံ ပြဟ်အာဏီ ဗွဲကြဴတီပၠန်ဂးတုဲ ပြာပ်အာဇရေၚ်ကၞုဲရ၊ ကၞုဲတုန်လေဝ် ကဵုဒါန်နနဲဂှ်ကီုရ။

ဗမၞးတုန်လေဝ် ပြာပ်အာဇရေၚ်သၟိၚ်ဗ္တာဲဗောဓိသတ်တုဲဒုၚ်ဒါန်ရ၊ ဗောဓိသတ်ညာတ်လအာတ်တုဲ ရဴဝွံသ္ဂးရ၊  ယွံဗမၞး မပ္တံသြောံသ္ၚုၜဲလ္ၚဴတံဂှ် ဟၟဲကုအဲရ၊ ဖျုန်အဲဝွံ အဲကဵုဒါန်ကုတၠအဲရ၊ တၠအဲဗဒှ်ပၟတ်ညိဗတာဲဂး၊  ဗမၞးအိန်မိၚ်တုဲ နိမိတ်ဗဒှ်ပၟတ်ရ၊ ဗတာဲတုန်လေဝ် ဖေက်စဲပ္ဍဲဇကုချိုတ်တုဲ ပိဝါလရိုက်ဇကုတုဲ သီုမမိပ်စိုတ် ရာဒၞာမိက် ပါရမဳကျာ် ဆၚ်စှ်ေပ္ဍဲပၟတ်ကဵုဒါန်ဖျုန်ဇကုရ၊ ဆဗၞတ်သော်မွဲတၞုၚ်ဟဂွံတူရ၊ ကာလဂှ် သၟိၚ်ဗတာဲဟီု −  ယွံဗမၞး  ပၟတ်တၠအဲ ၜိုဟ်လောန် ဆဗၞတ်သော်အဲကီုဟဂွံတူသွံ ဗ္တာဲဂး ။

ယွံဗ္တာဲတၠပညာ  အဲဗမၞးဟွံသေၚ် အဲသၟိၚ်အိန်ရောၚ်၊ အဲသၟိက်စံၜတ်တၠအဲတုဲ အဲမကၠုၚ်ရောၚ်၊ ယွံဗ္တာဲတၠပညာ ဂုဏ်တၠအဲဝွံ လုကဴတွဵုမွဲကဝ်ဝွံ ကဵုပြကာတ်ညိ အိန်ဂးတုဲ ဗီုရုပ်ဗတာဲဂှ် ချူဝ်လဝ်ပ္ဍဲစက်ဂိတုတုဲစဴအာသွဝ်ရ၊ ဆပ္ဍဲကဝ်ဝွံကီုနွံ ကဝ်သ္အာၚ်ဟွံမွဲရ၊ ဗောဓိသတ်မသၠးလမျီုကဵုဒါန်ဖျုန်ဇကုသာ်ဝွံ ဒှ်ပရမတ္ထပါရမဳရ။

(၂) ဗောဓိသတ်ရနုက်ဗပေၚ်သဳလပါရမဳတုန်။  ကလာမဒှ်သၟိၚ်နာ်သဳလဝ၊ ကာလမဒှ်သၟိၚ်နာဲ စမ္ပေယျ၊  ကာလမဒှ်သၟိၚ်နာ်ဘူရိဒတ်၊  ကာလမဒှ်သၟိၚ်စိၚ်ဆဒ္ဒန်၊  ကာလမဒှ်ကောန်သၟိၚ်ဇယဒိသ၊  ကာလမဒှ်အလဳနသတ္တုကုမာ သၠးလမျီုတုဲ ဘဝနနုက်ဗပေၚ်ဒါနပါရမဳဂှ် တွဵုဒၞက်လၟိဟ်ဂၞန်ဟွံမာန်ရ။

ဗွဲစၟတ်တုန် − ။  ကာလမဒှ်သၟိၚ်နာဲ သၚ်္ခပါလဂှ် ဗောဓိသတ်မၚ်မွဲသဳလ ၜိုန်လၟာဲသံၚ်လဝ်ကဵုစရံၚ်ကီု ဟဂွံထေဲပၞတ် ဟဂွံပလီုသဳလ သၠာဲလမျီုတုဲ မၚ်မွဲဓဝ်သဳလဂှ် ဒှ်ပရမတ္ထပါရမဳရ။

(၃) ဗောဓိသတ်ရနုက်ဗပေၚ်နိက္ခမ္မပါရမဳတုန်။  ကာလမဒှ်သောမနုဿကုမာ၊ ကာလမဒှ်ဟတ္ထိပါလကုမာ၊ ကာလမဒှ်အယောဃရပဏ္ဍိတ ထောံကၠေံကၟိန်ဍုၚ်သ္ၚိနန်တုဲ ဒဒှ်နနုဗပေၚ်နိက္ခပ္မပါရမဳဂှ် တွဵုဒၞက်လၟိဟ်ဂၞန်ဟွံမာန်ရ။

ဗွဲစၟတုန် − ။ ကာလမဒှ်စူဠသုတသောမဇာတ်တေံဂှ် ကၟိန်ဍၚၚ်က္ဍိုၚ်ဗ္တာၚ် ၜိုန်ကၠုၚ်စိုပ်သ္ကေံတဲကီု  လသာထောံကၠေံညံၚ်ရဴညဍာ်ဂစှ် သှ်ပ္တံလဝ်နိက္ခမ္မပါရမဳ သၠးလမျီုတုဲ မဂွံဒဴတိတ်ပကၠေံခမဳဂှ် ဒှ်ပရမတ္ထပါရမဳရ။

(၄) ဗောဓိသတ်ရနုက်ဗပေၚ်ပညာပါရမဳတုန်။  ကလမဒှ်စိဓရတၠပညာ၊ ကာလမဒှ်မဟာဂေါပန္ဓတၠပညာ၊ ကာလမဒှ်ကုဒါလတၠပညာ၊  ကာလမဒှ်အရကတၠပညာ၊  ကာလမဒှ်ဗောဓိပြဘာတ်၊ ကာလမဒှ်မဟောသဓတၠပညာ၊ ဒဒှ်ရနုက်ဗပေၚ်ပညာပါရမဳဂှ် တွဵုဒၞက်လၟိဟ်ဂၞန်ဟွံမာန်ရ။

ဗွဲစၟတ်တုန် − ။  ပ္ဍဲဝတ္ထုဘတ္တဇာတ် ကလမဒှ်သေနကတၠပညာဂှ် ဇြုံဇာတ်မၞုံပ္ဍဲဖျေံဗၜိုဟ်တုဲ စၞောန်ထ္ၜးကဵုဗမၞး မဂွံပြာ်ဗလးလမျီုနူဘဲဂစိုတ်ကုဗမၞးဂှ် ဒှ်ပရမတ္ထပါရမဳရ။

(၅) ဗောဓိသတ်ရနုက်ဗပေၚ်ဝဳရိယပါရမဳတုန်လေဝ် ပ္ဍဲကဝ်တေံဂှ် ပ္ဍဲဘဝတံဂှ်တံဂှ် ပိုၚ်ခြာတွဵုဒၞက်လၟိဟ်ဂၞန်ဟွံမာန်ရ။

ဗွဲစၟတ်တုန် − ။  ကာလမဒှ်ဘဝမှာဇနက်တေံ ပ္ဍဲဒေါဝ်မှာသၟိတ်ဇၞော် သီုကဵုဟွံညာတ်သြၚ်ဗၚ် မၚ်မွဲသဳလဥပုဟ်တုဲ မဂွံပ္ကီုလွဳ ကၜိၚ်ဂတိုဟ်ဒၟံၚ်ဒေါဝ်မှာသၟိတ်ဇၞော် စိုတ်ဟဂွံပၠံလွဳပရာဂှ် ဒှ်ဝဳရိယမရမတ္ထပါရမဳရ။

(၆) ဗောဓိသတ်ရနုက်ဗပေၚ်ခန္တဳပါရမဳတုန်လေဝ် ညံၚ်တိသုန္ဓရဳဟၟဲကဵုစိုတ်စေတနာကီု၊ ပ္ဍဲကဝ်တံဂှ်တံဂှ် ပ္ဍဲဘဝတံဂှ်တံဂှ် ပိုၚ်ခြာတွဵုဒၞက်လၟိဟ်ဂၞန်ဟွံမာန်ရ။

ဗွဲစၟတ်တုန် − ။ ကာလမဒှ်ပ္ဍဲဘဝဣသိခန္တဳဝါဒဳဂှ် ၜိုန်သၟိၚ်ဗါရာဏသဳ သၟိၚ်ကလာဗုဂယၟုဂှ် ထေဲပၞတ် ဒေါသကုတ်ကၠေံဇိုၚ်တဲ ကုတ်ကၠေံမုဟ်ကတောဝ် ဆီဇွောဝ်ထၞဟ်ဒၟံၚ်ကီုလေဝ် ညံၚ်တိသုန္ဓရဳ ဟဂွံဂၠာဲသ္ၚေဝ်လလေၚ်ညးကို အေၚ်ဒုၚ်ဒၟံၚ်ဗၞတ်ညိညကီု ဟွံဂွံထေဲပၞတ်သက်သက်ရ၊ ပွမသၠးလမျီုတုဲ မအေၚ်ဒၟံၚ်ဟွံထေဲပၞတ်ဂှ် ခန္တဳပရမတ္ထပါရမဳရ။

(၇) ဗောဓိသတ်ရနုက်ဗပေၚ်တဴသစ္စပါရမဳတုန်။  ဒဒှ်မသၠးလမျီုတုဲ မၚ်မွဲတဴဂလာန်စၟတ်သစ္စဍာံဂှ် ပ္ဍဲကဝ်တံဂှ်တံဂှ် ပ္ဍဲဘဝတံဂှ်တံဂှ် ပိုၚ်ခြာတွဵုဒၞက်လၟိဟ်ဂၞန်ဟၟံမာန်ရ။

ဗွဲစၟတ်တုန် − ။ ကာလဗောဓိသတ်ပိုဲ မဒှ်သၟိၚ်သုဘသောမဂှ် ပေါရိသာဒရပ်ဂွံတုဲ  တၞဟ်နကလုၚ်ပၚ်မှိၚ်ဓဝ်သတာရဟဂါထာ၊ ပစၟတ်သစ္စကဵုပေါရိသာဒ ကလေၚ်စဴဍုၚ်ဇကုတုဲ မိၚ်ဓဝ်ပန်ဂါထာ၊  မဒုၚ်ယၟုသတာရဟတုဲ ဓဝ်မွဲမွဲဂါထာဂှ် သန်လ္ၚီလ္ၚီ ပူဇဴဗမၞးတုဲ ၜိုန်မိမၜါ မှာဇန်ညးဍုၚ်ဂမၠိုၚ် ယာံဇွောဝ်တဴဍာ်ရမတ်ကီု သၠးလမျီုမၚ်မွဲဓဝ်သစ္စတုဲ ကလေၚ်ကၠုၚ်ကဵုပေါရိသာဒပၠန်၊ တွံဓဝ်ကဵုပေါရိသာဒ မဂွံဗလးကဵုလမျီုသၟိၚ်ကၠံမွဲက္ဍိုၚ်ဗ္တာၚ်ဂှ် ဒှ်သစ္စပရမတ္ထပါရမဳရ။

(၈) ဗောဓိသတ်ရနုက်ဗပေၚ်အဓိဋ္ဌာနပါရမဳတုန်လေဝ် သၠးလမျီုတုဲ သှ်ပ္တဴလဝ်ဒ္ဂေတ်လ္ၚတ်ဂှ် ပ္ဍဲကဝ်တံဂှ်တံဂှ် ပ္ဍဲဘဝတံဂှ်တံဂှ် ပိုၚ်ခြာတွဵုဒၞက်လၟိဟ်ဂၞန်ဟွံမာန်ရ။

ဗွဲစၟတ်တုန် − ။  ပ္ဍဲမူဂ ပက္ခဇာက်တေံ ဗောဓိသတ်ပိုဲ ဒှ်ဂစေံဒဂိုတ်ဍတ်ပါ်တၟိတုဲ ဒၟံၚ်တဴပ္ဍဲသပေါဲရ၊ နွံပယာံမွဲတ္ၚဲ ပၟတ်ဂြိုပ်တူကၠုၚ် ဗရုဂပ်ဝ်ဖေက်ရ၊ ဂစေံဂမၠိုၚ်ကီု ဂစေံမိမဗောဓိသတ်ကီု ဖေက်ဘဲဂစိုတ်တုဲ ပဝ်ဒဴအာအိုတ်ရ။

ဗောဓိသတ်တုန်လေဝ် သာ်ဝွံချပ်ရ၊ အဲဂှ် ၜိုန်သၞေၚ်ၜါနွံကီုလေဝ် ပဝ်ဒဴအာဟွံမာန်ဏီ၊ ၜိုန်ဇိုၚ်ၜါနွံကီုလေဝ် ကွာ်အာဟွံမာန်ဏီ၊ မိကဵုမအဲၜါလေဝ် ထောံလဝ်အဲတုဲ ပဝ်ဒဴအာရ၊  လၟုဟ်ဝွံ စ္ၜုဲစ္ၜော်သ္အာၚ်ဟွံမွဲရ၊  ပ္ဍဲလိုက်ဝွံ ဂုဏ်သဳလနွံရ, ဂုဏ်ဓဝ်သစ္စလေဝ်နွံရ, ကျာ်တြဲမဍိုက်ပေၚ်ကေုာံသဳလမေတ္တာ− ကရုဏာတဴဂှ်နွံရ, နကဵုသစ္စဂှ် ပွမပစၟတ်သစ္စမပြဲဟၟဲကဵုပ္တောံၜတ်ဂှ်အဲသ္ပရ၊ အဲဗစာရဏာကဵုအစောံဓဝ်တုဲ ဗၞုဟ်ကျာ်တြဲတမၠာတုဲ သၟိက်ပစၟတ်သစ္စတုဲ ရဴဝွံသ္ဂးရ။

ဟာဲပၟတ်ဂြိုပ် သၞေၚ်အဲနွံတဴရ အဲပဝ်အာဟွံမာန်၊ ဇိုၚ်အဲၜါလေဝ်နွံတဴရ အဲကွာ်အာဟွံမာန်၊ မိကဵုမအဲၜါလေဝ် ပဝ်ဒဴအာရတုဲ အတိုၚ်အဲဟီုဝွဴ ယဝ်ဒှ်ဍာ်မ္ဂး ဟာဲပၟတ်ဂြိုပ် − နသစ္စအဲဝွံ ဝေၚ်ပါဲအာညိ၊ ရဴဝွံ တိတ်မံၚ်ပ္ဍဲသပေါဲတုဲ ပစၟတ်သစ္စရ၊ နကြဳဇှ်သစ္စဗောဓိသတ် မသှ်ပတဴလဝ်ဂှ် ညံၚ်ရဴချောဲမဍုက်ဍာ်ကီု ပၟတ်ဂြိုပ်မဒးပၠိုတ်ရ။

ဋ္ဌာန်ဂှ် ပ္ဍဲမွဲဘဒ္ဒြကဝ်ဝွံ ပၟတ်ဂြိုပ်ဟွံတူရ၊ ဗောဓိသတ်သၠးလမျီု မဂွံပအဋ္ဌာန်သှ်ပတဴလဝ်ဓဝ်သစ္စဂှ် ဒှ်အဓိဋ္ဌာနပရမတ္ထပါရမဳရ။

(၉) ဗောဓိသတ်ရနုက်ဗပေၚ်လဝ်မေတ္တာပါရမဳဂှ်တုန်လေဝ် မေတ္တာပါရမဳဂှ်တုန်လေဝ် ပ္ဍဲကဝ်တံဂှ်တံဂှ် ပ္ဍဲဘဝတံဂှ်တံဂှ် ပိုၚ်ခြာတွဵုဒၞက်လၟိဟ်ဂၞန်ဟွံမာန်ရ။

ဗွဲစၟတ်တုန် − ။ ပ္ဍဲဨကရာဇဇာတ်တေံ ဗောဓိသတ်ပိုဲ ဒှ်ဨကရာဇ်ဍုၚ်ဗာရာဏသဳ သၟိၚ်ကုသလရး ဒုဗ္ဘိသေနဂးယၟုရ၊ ပဟိုတ်ကဵြအမာတ်မွဲပၠုတ်တုဲ ဇက်ကၠုၚ်ဗိုၚ်ဍုၚ်ဗာရာဏသဳတုဲ ရပ်ကေတ်သၟိၚ်ဗာရာဏသဳ၊ ကွက်လဝ်ဗွဲလက်ဂတက်ရ။

သၟိၚ်ဗာရာဏသဳတုန်လေဝ် ပအရီုကဵုသၟိၚ်ဒုဗ္ဘိသေန ပၟဝ်မေတ္တာပရိကံတုဲ ကလိဂွံဇျာန် ဗပိုက်ကၠေံဇုက်ဒွက်တုဲ တက်မံၚ်ထဝါဲပ္ဍဲအာကာသရ။

သၟိၚ်ဒဗ္ဘိသေနဂှ် ကတူတိုန်ပ္ဍဲဇကုတုဲ အဲကတူကွေံ အဲကတူကွေံ ရဴဝွံဂးတုဲ လောတ်လောဒၟံၚ်ပ္ဍဲတိတုဲ မူပွအဲရော ရဴဝွံသၟာန်ညးဂမၠိုၚ်ရ။

ယွံမရာဇ်− ဟိုတ်နူမရာဇ်မကွက်လဝ်သၟိၚ်ဗဗွဲဓဝ် လက်ဂတက်တုဲ ဒုဟ်ဂှ်မဒှ်ရောၚ်ညးဂမၠိုၚ်ဂး၊ ယဝ်ဒှ်သာ်ဂှ် ဗွဲပြဟ်အာတုဲ မၞးတံဗလးကၠေံသၟိၚ်ညိ ဒုဗ္ဘိသေနဂး ။

သ္ကံသၟိၚ်တံ အာညာတ်ဗောဓိသတ်တက်ဒၟံၚ်ထဝါဲပ္ဍဲအာကာသတုဲ ကလေၚ်လ္ၚောဝ်ပ္တီသၟိၚ်ဒုဗ္ဘိသေနရ။

သၟိၚ်ဒုဗ္ဘိသေန ပြာပ်ကၠုၚ်ကလံကၠေံဗောဓိသတ်တုဲ ကၟိန်ဍုၚ်ဇိုန်ကဵုဗောဓိသတ်တုဲ ကဵုဒုဟ်ကုအမာတ်မပၠုတ်ဂှ်ရ၊ ဗောဓိသတ်တုန်လေဝ် ကၟိန်ဍုၚ်ဇိုန်လဝ်ကဵုအမာတ်တံတုဲ တိတ်ပဂမဳဣသိပ္ဍဲဂြိုပ် သီုဇျာန်ဟွံလီု စုတိစဴအာဍုၚ်ဗြီုရ၊ ဗောဓိသတ်ပိုဲသၠးလမျီုတုဲ မပၟဝ်ဓဝ်မေတ္တာ သာ်ဝွံ ဒှ်မေတ္တာပရမတ္ထပါရမဳရ။

(၁၀) ဗောဓိသတ်ရနုက်ဗပေၚ်ဥပေက္ခာပါရမဳတုန်လေဝ် ပ္ဍဲကဝ်တံဂှ်တံဂှ် ပ္ဍဲဘဝတံဂှ်တံဂှ် ဒဒှ်ရနုက်ဗပေၚ်ဥပေက္ခာပါရမဳဂှ် ပိုၚ်ခြာတွဵုဒၞက်လၟိဟ်ဂၞန်ဟၟံမာန်ရ။

ဗွဲစၟတ်တုန် −  ။  ပ္ဍဲလောမဟံသဇာတ်တေံ ဗောဓိသတ်ပိုဲ နိဿဲကဵုဇုတ်တုဲသတိတ်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲသုသာန်တုဲ ကောန်ၚာ်ညးကွာန်ဂမၠိုၚ် လ္ၚဵုဂှ်သ္ပပွမပ္တံချပ်ခါ်စုတ်ကီု၊ လ္ၚဵုဂှ်သ္ပပွမပ္တံပူဇဴပ္ကဴသြဴမြမောဝ်ကီု၊ ၜိုန်က္တဵုဗဒှ်ဒဒိုက်တသိုက်ကီုလေဝ် ဗောဓိသတ်ပိုဲဟွံထေဲပၞတ် − ဟွံမိပ်စိုတ်တုဲ မဇ္ဇျဟ်တဴဂှ် ဒှ်ဥပက္ခောပရမတ္ထပါရမဳရ။

အတိုၚ်မဟီုကပုၚ်တုဲဝွံ ဗောဓိသတ်ပိုဲ ရနုက်ဗပေၚ်ဒါနပါရမဳဏှ်၊ ဥပပါရမဳစှ်၊ ပရမတ္ထပါရမဳစှ်ရ။

ပၞောဝ်ပါရမဳစှ်ဂှ် ပါရမွဲမွဲ လုကဴပန်အသၚ်ဃဲကဵုပရဲမွဲမှာလက်ကဝ် ရနုက်ဗပေၚ်တုဲ ဂွံဒျ်ကျာ်မာန်ဟွံသေၚ်၊  သီုပါရမဳစှ် ဓဝ်မဒှ်ဟိုတ် မဂွံဒှ်ကျာ်ဂှ် လုကဴပန်အသၚ်ဃဲကဵုပရဲမွဲမှာလက်ကဝ်ရ၊ ရနုက်ဗပေၚ်ကၠုၚ်ဂှ် ဆဒါနပါရမဳမွဲဟေၚ် ဗောဓိသတ်ရနုက်ဗပေၚ်ဂှ် ဒြပ်မဒှ်ဗဟိရဝတ္ထု မကဵုဒါန်ကုတမၠၚ်လအာတ် မပ္တံဒြပ်ရတ်ထဝ်သြန် ကၟိန်ဍုၚ်သ္ၚိနန် ကောန်ဆာန်သမ္ဘာဂိုဟ်အိုဿီုဂှ် လဝ်ကၠာရ။

ဆအဇ္ဇျတ္တိကဒါန်မွဲဟေၚ် မကဵုဒါန်ဂှ်တုန် ။   ဆဖျုန်မကဵုဒါန်ကုတမၠၚ်လအာတ်ဂှ် တိသုန္ဓရဳအောန်အာ။

ကၞိပ်သီုၝောံကိုတ် ကုတ်ဗပိုတ်ကဵုဒါန်ဂှ် တၟံသိန္ဓရာဇ်သဝ်အာဏိ။

ခဍောၚ်မတ်ၜါဂၠံက်ကွဵုပတိတ်တုဲမကဵုဒါန်ဂှ် သၞံၚ်လ္တူအာကာသတေံအောန်အာဏီ။

ဆဆီဇကု မတၞဟ်ဒၟံၚ်မကဵုဒါန်ဂှ် ဍာ်မှာသၟိတ်အောအာဏီ။

ဗၞတ်ဂလိုၚ်ဝွံ ရနုက်ဗပေၚ်ပါရမဳရောၚ်၊  ဗောဓိသတ်ပိုဲ မဖအာတဴ စရိုတ်ပိသာ် မတွံဂး −−−

(၁) လောကတ္ထစရိယာ၊ ပွမဖအာတဴ တၞဟ်နဒတုဲမြမောဝ် ပ္ဍဲလိုက်ဂှ်မွဲ။

(၂) ညာတတ္ထစရိယာ၊ ပွမဖအာတဴ တၞဟ်နဒတုဲမြမောဝ် ကလောဂမၠိုၚ်ဂှ်မွဲ။

(၃) ဗုဒ္ဓတ္ထစရိယာ၊ ပွမဖအာတဴ တၞဟ်နဒဒှ်ကျ်ဂှ်မွဲ။

### စၞောန်ထ္ၜး စရိုတ်ပိ၊ စာဂဇၞော် မသုန်ပြကာ
ပွမဖအာတဴဒ္ဂေတ်ပိသာ် ဂၠိုၚ်ကဵုလက်ကဝ်ဆန်ၜန်လဝ်ကတာဓိကာရ၊  သၠးစာဂဇၞော် မသုန်ပြကာမတွံဂး

(၁) ဓန ပရိစာဂ၊  ပွမသၠးဒြပ်ရတ် မပ္တံထဝ်သြန် ကၟိန်ဍုၚ် သ္ၚိနန် ပြာသာတ်တံဂှ်မွဲ။

(၂) ပုတ္တစရိစာဂ၊ ပွမသၠးကဵုဒါန်ကောန်ဆာန် မသၟဟ်ကဵုဖျုန်ဂြိုဟ်ဂှ်မွဲ။

(၃) ဘရိယပရိစာဂ၊ ပွမသၠးကဵုဒါန်သမ္ဘာဂိုဟ်ဂှ်မွဲ။

(၄) အၚ်္ဂပရိစာဂ၊ ပွမသၠးကဵုဒါန်အဝဲမပ္တံဇိုၚ် တဲ က္ဍိုပ် ခဍောၚ်မတ် မုဟ် ကတောဝ်−ဂှ်မွဲ။

(၅) ဇဳဝိတပရိစာဂ၊ ပွမသၠးကဵုဒါန်လမျီုဇကုဂှမွဲ။

နစာဂဇၞော်မသုန်ပြကာ ရနုက်ဗပေၚ်ကၠုၚ်တုဲ ပ္ဍဲဘဒ္ဒြကဝ်ဝွံ ပ္ဍဲပဋ္ဌမကဝ်မတန်တေံ ဗောဓိသတ်ပိုဲ မၞုံကဵုရုပ်သာ်ကျာ်သြဳ မၞုံကဵုပညာသကာတုဲ ညးပဋ္ဌမကဝ်တေံ ပြာပ်အာဇရေၚ်ဗောဓိသတ်တုဲ တၞဟ်နစဳရေၚ်သၞောဝ်ဗဗွဲဓဝ် ဗွဲမဂပ်ဝ်ကဵ ပဂ္ဂဟ−နဂ္ဂဟ၊ ဟဂွံဗက်စ အဂတိပန်၊ ရန်ကဵုပါဠိမ္ဂး (တေနမဟာဇနနေန သမ္မတောတိ မဟာသမ္မတော)ဂှ် ဟိုတ်ဇန်တံဂမၠိုၚ် မသၟိတ်ပ္တိုန်ကဵုပသၟိၚ်တုဲ သၟိၚ်မဟာသမ္မတမ္ဂးယၟုရ၊  (ခေတ္တာနံ အဓိပတဳတိ ခတ္တိယော) ရန်ကဵုဝစနတ္ထသာ်ဝွံ ဟိုတ်မဒှ်ဇမၞော်တၠတိဗ္ၚတုဲ ခတ္တိယမ္ဂးယၟုရ၊ (ဓမ္မေန သမေန သဗ္ဗေရဥ္ဇေတဳတိရာဇာ) ရန်ကဵုဝစနတ္ထသာ်ဝွံ ဗွဲမဂပ်ဝ်ကဵုသၞောဝ်ဗဗွဲဓဝ်၊ ဟိုတ်မထၞေန်စပ်ကဵုစိုတ်ညးပဋ္ဌမကဝ်တေံတုဲ ရာဇာ မ္ဂးယၟုရ။  

နူဗောဓိသတ်ပိုဲမဒှ်သၟိၚ်မဟာသမ္မတေံပပ္တံတုဲ ကောန်သၟိၚ် စဴသၟိၚ်အဆက်အဆက် မစေန်ဆက်ကၠုၚ်ဒဵုစိုပ်ဨကရာဇ်ဍုၚ်ဗာရာဏသဳသၟိၚ်ဥက္ကာကရေတ်ဂှ် ဒှ်တၞောဝ်ဒတောဝ်သၟိၚ် ၜါလက်မသုန်စှော်ၜါလ္ၚီမသုန်ကၠံမသုန်စှော်တြဴရ၊ ဍုၚ်သၟိၚ်တံဂှ် မပ္ကၚ်ရၚ်တုန် −−

(၁) မလ္လရး − ဍုၚ်ကုသဝတဳ ။

(၂) ဍုၚ်အယုဇ္ဇျပုရ ။

(၃) ဍုၚ်ဗာရာဏသဳ ။

(၄) ဍုၚ်ကမ္မလ ။

(၅) ဍုၚ်ဟတ္ထိပုရ ။

(၆) ဍုၚ်ဨကစက္ခု ။

(၇) ဍုၚ်ဝဇိရဝုတ္တိ ။

(၈) ဍုၚ်မဓုရ ။

(၉) ဍုၚ်အရိဋ္ဌပူရ ။

(၁၀) ဍုၚ်ဣန္ဒပတ္တနာဂဵု ။

(၁၁) ဍုၚ်ကောသမ္ဗဳ ။

(၁၂) ဍုၚ်ကောဏ္ဏဂေါစ္ဆ ။

(၁၃) ဍုၚ်ရောစန ။

(၁၄) ဍုၚ်စမ္ပါနာဂဵု ။

(၁၅) ဍုၚ်မိတ္ထဵုရ် ။

(၁၆) ဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ် ။

(၁၇) ဍုၚ်တက္ကသဵု ။

(၁၈) ဍုၚ်ကုသိန္နာရာံ ။

(၁၉) ဍုၚ်မလိတ္တိယ ။  ပံၚ်သီုဖ္အိုတ် စှ်ဒစိတ်ဍုၚ် မပ္ကၚ်ရၚ်ကၠုၚ်ရ။

### ဗီုက္တဵုဒှ် ဂကူသာကျဝၚ်
ပ္ဍဲလက်ထက်သၟိၚ်ဥက္ကာကရေဝ်ဂှ် ကလိဂွံကောန်တြုံပန် ကောန်ဗြဴမသုန်ရ၊ ကောန်တြုံဇၞော်ဂှ် ကောန်သၟိၚ်ဥက္ကာမုခ မ္ဂးယၟုရ၊ ဂၞကျာ်ဇၞော်စုတိအာတုဲ ဂၞကျာ်ဍောတ်မွဲပ္တိုန်လဝ်ဒဒှ်အဂ္ဂမဟေသဳရ၊ ကြဴဝွံ ဂၞကျာ်က္တဵုဗဒှ်ကောန်တြုံမွဲ ဇန္တုမ္ဂးယၟုရ၊ ပ္ဍဲကာလဂှ် ဂၞကျာ်အာတ်ပါန်လဝဵုကဵုကောန်ဇကု ကောန်သၟိၚ်ဇန္တုပကၚ်ရၚ်ဍုၚ်ရ။

သၟိၚ်ဥက္ကာကရေတ်တုန်လေဝ် ယွံဂၞကျာ် ကောန်အဲဇၞော်ပန်နွံတဴဏီ၊ အဲကဵုကၟိန်ဍုၚ်ဟွံမာန် ရဴဝွံသ္ဂးရ၊  ဂၞကျာ်ဍောတ်ဂှ် အာတ်ပါန်တဴလွဵုဂၠိုၚ်ကဵုဝါတုဲ သၟိၚ်ဥက္ကာကရေတ် ကော်ကောန်တြုံဇၞော်ပန်တုဲ ရဴဝွံသ္ဂးရ။

ယွံကောန်တံ  အဲကဵုဒးလွဵုကုဂၞကျာ်ဍောတ်တုဲ လၟုဟ်ဝွံ ကၟိန်ဍုၚ်ဒးဇိုန်ကဵုကောန်သၟိၚ်ဇန္တုရောၚ်၊ ဂၞကျာ်တုန်လေဝ် ချပ်ကဵုကောန်တံခိုဟ် − ဟွံခိုဟ်ဟာ အဲဟွံတီရ၊  ကောန်တံတုန်လေဝ် ဗဵုလဗးၜိုန်နွံပၟိက်ဂှ် ဒၞာဲဋ္ဌာန်မဂပ်ဝ်အာမံၚ်ကၠာရ၊ မအံက်စဴအာသွဝ်တုဲ စဴပ္ကၚ်ရၚ်ဍုၚ်ပၠန်ရ။

ကောန်တြုံပန်ဂှ်လ္ၚောဝ်ဇိုၚ်မအံက်ဇကုတုဲတိတ်အာနူဍုၚ်ရ၊ ကောန်သၟိၚ်ဗြဴညးမသုန်ဂှ်လေဝ် ဗက်အာကရောံကောဇကုရ၊ ညးဍုၚ်ဂမၠိုၚ်ကီု သီုဗဵုလဗးတံဂှ် ဗက်အာကရောံကောန်သၟိၚ်ပန် ဗၞတ်ပန်ယောဇနာသဒှ်ရ၊ ကောန်သၟိၚ်ဥက္ကမုခတုန်လေဝ် ကေုာံဒေံတြုံဒေံဗြဴဂမၠိုၚ် ဂၠာဲဋ္ဌာန်ဒၟံၚ်သွက်ခၞံဍုၚ်ရ။

ပ္ဍဲကာလဂှ် ဣသိမွဲ ကပ္ပိလ ဂးယၟုရ၊ တီလက်သန်တိရ၊  ဂၠာဲဋ္ဌာန်ဒၟံၚ်စၚ်ကြံဂှ်ညာတ်ဂၠးတိမွဲ ပ္ဍဲဋ္ဌာန်ဂှ်ၚဴ ဂဍေၚ်အာဇြုံ ဒြာဲဂဍေၚ်အာကၠာညာတ်တုဲ ဋ္ဌာန်ဝွံ ဒှ်ဌာန်မၚ်္ဂလ ဋ္ဌာန်ဇၞးရချပ်တုဲ ခၞံစၚ်ကြံတုဲ ပဒတဴရ၊ ကောန်သၟိၚ်တံဂှ် ဂၠာဲဋ္ဌာန်ဒၟံၚ်ဂွံခၞံဍုၚ် ကၠုၚ်ဆဵုဒးဣသိကပ္ပိလရ။

ဣသိတုန်လေဝ် မူမၞးတံသ္ပရော−ရဴဝွံသၟာန်ကောန်သၟိၚ်တံဂှ်ရ၊ ပိုဲဂၠာဲဋ္ဌာန်ဂွံခၞံဍုၚ်ရောၚ် ကောန်သၟိၚ်တံဂှ်ဂး၊  ယဝ်ဒှ်သာ်ဂှ် ပ္ဍဲဋ္ဌာန်စၚ်ကြံအဲဂွံဒှ်တိဇၞးရောၚ်ဏံ သိုၚ်သ္ၚိနန်တုဲခၞံဍုၚ်ညိ၊ အဲကဵုအခေါၚ်ရ ဣသိဂး ။  ကောန်သၟိၚ်တဴဂှ်ဂွံအခေါၚ်ဣသိတုဲ ခၞံဍုၚ်တဴရ၊ ဟိုတ်မခၞံဍုၚ်ပ္ဍဲဋ္ဌာန်စၚ်ကြံဣသိကပ္ပိလတုဲ ဍုၚ်ကပ္ပိလဝှ်မ္ဂးယၟုရ။

နွံကာလမွဲတ္ၚဲ ကောန်တြုံသၟိၚ်ပန်ဂှ် ၝဇၞော်မွဲ ပိယာဂးယၟုရ၊  ပ္တန်လဝ်ဋ္ဌာန်မိတုဲ ကေုာံဒေံဗြဴပန် ထပ်တဲပ္ကၚ်ရၚ်တဴရ၊ ဟိုတ်ဒဒှ်ဂှ် ဂရၚ်ပ္တီသၟိၚ်မအံက်တုဲ သက္ကာဝတဘောရာဇကုမာရာ ရဴဝွံ သၟိၚ်မအံက်သ္ဂးရ၊ အရထ။  ။ဘော၊ ယွံမၞးတံ၊ ရာဇကုမာရာ၊ ၚ်သၟတ်ကောန်တြုံသၟိၚ်တံဂှ်။  သက္ကာဝက၊ သြသၟဟ်ရထမၚ်မွဲဂကူကွေံသွံ။

အဓိပ္ပါယ်−ယွံမၞးတံ ကောန်သၟိၚ်တံဂှ် သၟဟ်ရထ မၚ်မွဲဂကူကွေံသွံ၊ ရဴဝွံ သၟိၚ်မအံက်သ္ဂးရ၊ ပတွဵုနူဂှ်တုဲ တၞောဝ်ဒတောဝ်ကောန်သၟိၚ်တံဂှ် အဆက်အဆက် ဂကူသကျဝၚ် မစေန်ဆက်အာရောၚ်။

### က္တဵုဒဒှ် ဍုၚ်ကောလိယ
ပ္ဍဲကာလကြဴဝွံ ၝဲဇၞော်ကျာ်ပိယာဂှ် က္တဵုဒှ်ယဲဇၞော်ရ၊ ကောန်သၟိၚ်တံဂှ် ခၞံဥမၚ်ပ္ဍဲဂြိုပ် ဇွောံမစၞမဂပ်ဝ်သုၚ်စတံဂှ်စုတ်လဝ်ပ္ဍဲဥမၚ်ကရောံဂၞကျာ်ဂှ်တုဲ ဒဝ်ကၠေံတရၚ်စွံလဝ်ရ။

ပ္ဍဲကာလဂှ် သၟိၚ်ဍုၚ်ဗာရာဏသဳမွဲ ရာမမ္ဂးယၟုရ၊  က္တဵုဒှ်ယဲဇၞော်ရ၊ ကၟိန်ဍုၚ်ဇိုန်လဝ်ကဵုကောန်ဇၞော်တုဲ တိတ်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲဂြိုပ်၊ စသကောဝ်ကလဴ မပ္တံရိုဟ်ဆု၊ သကောဝ်ဆုတံဂှ်တုဲ ယဲဇၞော်ဗၠးအာရ၊ ယဲဗၠးတုဲ စသစ္ဆုရိုဟ်ဇုက်ပ္ဍဲဂြိုပ်ဂှ် ဂၚေၚ်အာစိုပ်ဥမၚ်ဂၞကျာ်ပိယာရ။

ပ္ဍဲကာလဂှ် ကၠမွဲဍေံဂွးဥမၚ်ဂၞကျာ်ရ၊ ဂၞကျာ်လရိုဟ်တိုန်တုဲ ကၠဒြေပ်ဒဴအာရ၊ သၟိၚ်ရာမ မိၚ်ရမျာၚ်ဂၞကျာ်တုဲ သ္ၚေဝ်ဂၠိပ်စံၜတ်မွဲ တီဒဒှ်မၞိဟ်တုဲ တိတ်ကၠုၚ်ညိ ရဴဝွံသ္ဂးရ၊  ဂၞကျာ်တုန်− အဲကောန်သၟိၚ်ရောၚ် တိတ်ဟွံဂွံ ဂၞကျာ်ဂး၊  သၟိၚ်ဗာရာဏသဳတုန်လေဝ် အဲလေဝ်သၟိၚ်ရောၚ်သ္ဂးရ၊ ယဝ်ဒှ်သာ်ဂှ် မာယာသၟိၚ်ဟီုညိ ဂၞကျာ်ဂး၊ သၟိၚ်ဗာရာဏသဳတုန်လေဝ် ဟီုဗစမာယာသၟိၚ်ရ၊   ။   ယဝ်ဒှ်သာ်ဂှ် အဲဒှ်ဒၟံၚ်ယဲဇၞော်ရောၚ်ဂၞကျာ်ဂး။   ။  သၟိၚ်တုန်လေဝ် လ္ပစံၚ်တူရ၊  အဲလေဝ်က္တဵုဒှ်ယဲဇၞော်ကီု စဂဥုဲတုဲ အဲဗၠးအာရ သၟိၚ်ဟီုတုဲ ဂၞကျာ်တိတ်ကၠုၚ်ရ၊ ဂဥုဲသၟိၚ်စဂှ် ဂၞကျာ်စသုၚ်တုဲ ယဲဇၞော်ဗၠးအာရ၊ သာ်ဇကုညံၚ်သာ်ထဝ်ကီု မဒှ်ရ။

ပ္ဍဲဋ္ဌာန်ဂှ် ညးၜါသၟဟ်သၟန်တဴရေၚ်သ္ကံရ၊ သၟိၚ်ဟဂွံစဴဍုၚ်ဗာရာဏသဳတုဲ ခၞံဍုၚ်ပ္ဍဲဂြိုပ်ကလဴတုဲ ဒၟံၚ်တဴရ၊ ဍုၚ်ဂှ် ဟိုတ်မခၞံပ္ဍဲဂြိုပ်ကလဴတုဲ ဍုၚ်ကောလိယ မ္ဂးယၟုရ။ ညးၜါသၟဟ်သၟန်တဴတုဲ ကလိဂွံကောန်တြုံကၟာ ညးပိစှော်ၜါ ဗၞတ်စှ်တြဴဖဴရ၊  ကောန်တြုံတံဂှ် ပ္ကၚ်ရၚ်လဝ်ရုပ်သာ်ညံၚ်သာ်ထဝ်ကလောံရ။

ကောန်တြုံတံဂှ် အာစိုပ်အဝဲဗၠာဲတုဲ အတိုၚ်မိပ္ညုၚ်ထ္ၜးကဵုဂှ် ပြာပ်အာဍုၚ်ကပ္ပိလဝှ် အာစိုပ်ဇရေၚ်ကောန်သၟိၚ်ဗြဴသကျဝၚ် မဒှ်ကောန်အမူဇကု၊ ဂရၚ်ပ္တီဂကူယၟုတုဲ ရၚ်တၠုၚ်နၚ်အိုတ်ရ၊ သၟိၚ်မူဇကုတံဂှ်တုန်လေဝ် ဒဒှ်ဂကူဟွံတၟေၚ်တၞဟ်ဂှ်တီတုဲ အိုဟ်တၟိုဟ်စိုတ်ကဵုအခေါၚ်ရ။

### က္တဵုဒှ် ဍုၚ်ဒေဝဒဟ
ကောန်သၟိၚ်တြုံဗြဴလ္ၚဵု မဒၟံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ကပ္ပိလဝှ်ဂှ် တိတ်အာဋ္ဌာန်မၞုံကဵုကၟာလစဇၞော်မွဲတုဲ ခၞံသ္ၚိနန်ဝေၚ်တဴသဘၚ်ဍာ်ရ၊ နိဿဲကဵုကၟာလစတုဲ ပ္ဍဲဋ္ဌာနဂှ် ဟိုတ်မခၞံဍုၚ်ဂှ်ရ ဍုၚ်ဒေဝဒဟ မ္ဂးယၟုရောၚ်။

### ထ္ၜးလၟေၚ်တၞောဝ်ဒတောဝ် ဂကူသာကျဝၚ်အဆက်အဆက်
နူသၟိၚ်ဥက္ကာမုခမခၞံဍုၚ်ကပ္ပိလဝှ်ပဋ္ဌမဂှ် ပပ္တံတုဲ ဒဵုစိုပ်ဗောဓိသတ် မဒှ်ကောန်သၟိၚ်သိဒ္ဓတ္တကုမာ တၞောဝ်ဒတောဝ်သကျဝၚ်ဨကရာဇ် ဒစာံလက်ၜါလ္ၚီုစှ်ပိဒတောဝ်ရ။

ကောန်ဥတ္တာမုခဂှ် နိပုဏ။  ကောန်သၟိၚ်နိပုဏဂှ် စန္ဒိမ။ ကေန်သၟိၚ်စန္ဒိမဂှ် သိဝိ။  ကောန်သၟိၚ်သိဝိဂှ် သဥ္ဇိယ။ ကောန်သၟိၚ်သဥ္ဇိယဂှ်ဝေသန္တဝ်။  ကောန်သၟိၚ်ဝေသန္တဝ်ဂှ် ဇာလဳ။  ကောန်ဇာလဳဂှ်သိဟဝါဟန။  ကောန်သိဟဝါဟနဂှ် သၟိၚ်ဟဿရ−တုဲ နူသၟိၚ်စှ်ဒတောဝ် ပပ္တံနူကောန်သၟိၚ်သဳဟဿရ တုဲ ဒဵုစိုပ်သၟိၚ်ဇေယသေန မဒှ်အပါနက် သိဒ္ဓတ္တကုမာဂှ် ဒှ်ဒစာံလက်ၜါလ္ၚီဒတောဝ်ရ။

ကောန်သၟိၚ်သေယဇေနဂှ် သၟိၚ်သဳဟနု၊  ကောန်သၟိၚ်သဳဟနုဂှ် သုဒ္ဓောဒန၊ ကောန်သၟိၚ်သုဒ္ဓောဒနဂှ် သၟိၚ်သိဒ္ဓတ္တ ဒှ်ပိဒတောဝ်ပၠန် ပံၚ်တုဲ ဒစာံလက်ၜါလ္ၚီစှ်ပိဒတောဝ်ရ။

နူသၟိၚ်မဟာသမ္မတ ပဋ္ဌမကဝ်တေံပတံတုဲ ဒဵုစိုပ်သ္မိၚ်ဥက္ကာကရေဝ်ဒှ်သၟိၚ် ၜါလက်မသုန်စှော်ၜါ်လ္ၚီမသုန်ကၠံမသုန်စှော်တြဴဒတောဝ်ရ။

ပပ္တံနူသၟိၚ်ဥက္ကာမုခ−မဒှ်ကောန်သၟိၚ်ဥက္ကာကရေတ်တုဲ တၞောဝ်ဒတောဝ်သကျဝၚ်အဆက်အဆက်။  ၈၂၀၁၃ ဒတောဝ်ပံၚ်စုတ်တုဲ နူသၟိၚ်မဟာသမ္မတ ဒဵုစိုပ်သိဒ္ဓတ္တကုမာ။  တၞောဝ်ဒတောဝ်ဗောဓိသတ် သၟိၚ်ပိလက်−ပိစှော်ပန်လ္ၚီမသုန်ကၠံ−တြဴစှော်ဒစိတ် ဒတောဝ်ရ။  ။  ဟိုတ်ဂှ်ရ တၞောဝ်ဗောဓိသတ်ဒိဒ္ဓတ္တကုမာဂှ် ဍုၚ်ကပ္ပိလဝှ် ပတံနူသၟိၚ်ဇေယသေနတုဲ −−−

(၁) ဍုၚ်ကပ္ပိလဝှ် သ္မိၚ်ဇေယသေန ကလဂွံကောန်ၜါမတွံဂး ။  (၁) ကောန်သ္မိၚ်သဳဟနု ဂယၟုမွဲ။  (၂) ကောန်ဗြဴ ယသောဓရာ ဂးယၟုမွဲ။  ဣဝွံ ကောန်ၜါရ။

(၂) ဍုၚ်ဒေဝဒဟ သ္မိၚ်ဒေဝဒဟ ကလိဂွံကောန်ၜါမတွံဂး ။  (၁) ကောန်တြုံအဥ္ဇန ဂးယၟုမွဲ။  (၂) ကောန်ဗြဴ ကဥ္စနာ ဂးယၟုမွဲ ။  ဣဝွံ ကောန်ၜါရ။

(၁) သ္မိၚ်သဳဟနုဂှ် ကောန်သ္မိၚ်ဍုၚ်ကပ္ပိလဝှ် ထပ်တဲကေုာံဂၞကျာ်ကဥ္စနာတုဲ ကလိဂွံကောန်ထပှ်။  ကောန်တြုံမသုန် ကောန်ဗြဴၜါ။

ကောန်တြုံမသုန်ဂှ်တုန် −−−

(၁) ကောန်သ္မိၚ် သုဒ္ဓောဒန မွဲ ။

(၂) ကောန်သ္မိၚ် ဂေါဒေါဒန မွဲ ။

(၃) ကောန်သ္မိၚ် ဒေါဒေါဒန မွဲ ။

(၄) ကောန်သ္မိၚ် သုက္ကောဒန မွဲ ။

(၅) ကောန်သ္မိၚ် အမိက္တောဒန မွဲ ။

ကောန်ဗြဴၜါဂှ် ပသာ်ရော −−−

(၁) ကောန်သ္မိၚ်ဗြဴ အမိတ္တာ မွဲ ။

(၂) ကောန်သ္မိၚ်ဗြဴ ပါလိတာ မါဲ ။

(၂) − သ္မိၚ်အဥ္စန ကောန်သ္မိၚ်ဍုၚ်ဒေဝဒဟဂှ် ထပ်တဲကဵုယယောဓရာ မဒှ်ကောန်ဗြဴသ္မိၚ်ဍုၚ်ကပ္ပိလဝှ်ဂှ် ကလိဂွံကောန်ပိန်၊ ကောန်ဗြဴၜါ ကောန်တြုံၜါရ။

ကောန်ဗြဴၜါဂှ်တုန် −−−

(၁) ကောန်သ္မိၚ်ဗြဴ သဳရိမဟာမာယာ မွဲ ။

(၂) ကောန်သ္မိၚ်ဗြဴ ပဇာပတိဂေါတမဳ မွဲ။  ဣဝွံ ကောန်ဗြဴၜါရ။

ကောန်တြုံၜါဂှ်တုန် −−−

(၁) ကောန်သ္မိၚ် နန္ဒပါဏိ မွဲ ။

(၂) ကောန်သ္မိၚ် သုပ္ပဗုဒ္ဓ မွဲ ။  ဣဝွံ ကောန်တြုံၜါရ။

ကောန်သ္မိၚ်ဍုၚ်ကပ္ပိလဝှ်ဂှ် −

(၁) သ္မိၚ်သုဒ္ဓောဒန ကေုာံဂၞကျာ်သဳရဳမဟာမာယာ သီုဒေံဗြဴပဇာပတိဂေါတမဳ ထပ်တုဲတုဲ −

(၁) ပ္ဍဲဂၞကျာ်ဇၞော် သဳရိမဟာမာယာဂှ် ကလိဂွံကောန်တြုံမွဲ။  

(၁ ကောန်သ္မိၚ် သိဒ္ဓတ္တကုမာ မဒှ်ရ။

(၂) ပ္ဍဲဂၞကျာ် ပဇာပတိဂေါတမဳဂှ် ကလိဂွံကောန်ၜါ၊ ကောန်တြုံမွဲ ကောန်ဗြဴမွဲ။  

(၁) ကောန်သ္မိၚ်တြုံ နန္ဒ မွဲ ။

(၂) ကောန်သ္မိၚ်ဗြဴ ဇနပဒကလျာဏဳ မွဲ။  

ကောန်သၟိၚ်ဍုၚ်ဒေဝဒဟ −−−

(၂) သ္မိၚ်သုပ္ပဗုဒ္ဓကေုာံကောန်သ္မိၚ်ဗြဴအမိတ္တာ ထပ်တဲတုဲ ကလိဂွံကောန်ၜါ  ကောန်တြုံမွဲ ကောန်ဗြဴမွဲ။

(၁) ကောန်တြုံ ဒေဝတဒတ် မွဲ ။

(၂) ကောန်ဗြဴ ဘဒ္ဒကဥ္စနာ မွဲ ။ (ဝါ) ဘိမာ ။ ဣဝွံ ကောန်ၜါရ ။

ကောန်သ္မိၚ်ဍုၚ်ကပ္ပိလဝှ် −−

(၃) ဗောဓိသတ်သ္မိၚ်သိဒ္ဓတ္တကုမာ ကေုာံဂၞကျာ်ဘဒ္ဒဥ္စနာ (ဝါ) ဘိမာ ထပ်တဲတုဲ ကလိဂွံကောန်တြုံမွဲ၊ 

(၁) ကောန်သ္မိၚ် ရာဟုလ ဂးယၟုရ။

ကောန်သ္မိၚ်ဍုၚ်ကပ္ပိလဝှ် −−

(၄) သ္မိၚ်သုက္ကောဒနဂှ် ကလိဂွံကောန်တြုံၜါ ။

(၁) ကောန်သ္မိၚ် မဟာနာမ် မွဲ ။

(၂) ကောန်သ္မိၚ် အနုရုဒ္ဓ မွဲ ။  ဣဝွံ ကောန်ၜါရ။

(၅) သ္မိၚ်အမိတ္တောဒနဂှ် ကလိဂွံကောန်တြုံမွဲ ။

(၁) အနန္ဒ မ္ဂးယၟုရ ။

ဣဝွံ လၟေၚ်သ္မိၚ်မိ သ္မိၚ်မ၊ သဳမူ နော်တရဝံသဗောဓိသတ် မၞုံပ္ဍဲဍုၚ်ကပ္ပိလဝှ်ကဵုဍုၚ်ဒေဝဒဟရ။  လၟေၚ်ဂကူမဆက်ဒၟံၚ်ဂှ် တၞဟ်နကဵုသောတုဇန်တံ တီလောဲသွာတုဲ သ္ၚေဝ်မွဲမ္ဍဲမုက်သက်လဝ်ဂတတေံညိ။

### ထ္ၜးလၟေၚ်တၞောဝ်ဒတောဝ် သၟိၚ်သိဒ္ဓတ္တကုမာ

### ထ္ၜးရးမဇ္ဇျိမဒေသ ဍုၚ်ဇၞော် ၁၆
ဍုၚ်ကပ္ပိလဝှ်ဂှ် ဒှ်သက္ကရးရ၊ ပ္ဍဲလက်ထက်ကျာ်တြဲမၞုံပြာကတ်ဂှ် ဍုၚ်ဝွံ ဟွံလုပ်လၟိဟ်ရးဇၞော်စှ်တြဴ ဍုၚ်ဇၞော်စှ်တြဴရ။

(၁) အၚ်္ဂရး − ဍုၚ်စမ္ပါနာဂဵု ။

(၂) မဂဓရး − ဍုၚ်ရာဇာဂြိုပ်၊ ဍုၚ်ပါတလိပုတ်၊ မကော်ဍုၚ်ပတ္ထနာလၟုဟ်ကီု၊ ဍုၚ်ဂိရိဘဇ္ဇျကီု၊ ဍုၚ်ၜါဝွံ လုပ်လၟိဟ်ပ္ဍဲမဂဓရး ရ။

(၃) ကာသဳကရး − ဍုၚ်ဗာရာဏသဳ ။

(၄) ကောလသးရးဍုၚ်သာရဝှ်၊ ဍုၚ်အယုဇ္ဇျ၊ လၟုဟ်မကော်ဍုၚ်အဝ်ဓကီု၊ ဍုၚ်သာကေတကီု၊ ဍုၚ်သၚ်္ကဿနာဂဵုကီု၊ ပိဍုၚ်ဝွံ လုပ်လၟိဟ်ပ္ဍဲမဂဓရး ရ။

(၅) ဝဇ္ဇိရး − ဍုၚ်ဝေသာလဳ ။

(၆) မလ္လရး − ဍုၚ်ကုသိန္နာရာံ၊ ဍုၚ်ပါဝလေဝ် လုပ်လၟိဟ်ပ္ဍဲမလ္လရး ရ ။

(၇) စေတိယရး − ဍုၚ်ကုသဝတဳ ။

(၈) ဝံသရး − ဍုၚ်ကောသမ္ဗဳ ။

(၉) ကုရုရး − ဍုၚ်ဣန္ဒပဋ္ဌနဂဵု၊  ဍုၚ်ဂှ် နွံဇရေၚ် ဍုၚ်ဒေလဳလၟုဟ်ရ ။

(၁၀) ပဥ္စာလရး − ဍုၚ်ပဥ္စာလ ။

(၁၁) မဇ္ဇျရး − ဍုၚ်ကနောဇ ။

(၁၂) သုရာသေနရး − ဍုၚ်မဓရ ။

(၁၃) အသကရး − ဍုၚ်ပေါတလိ ။

(၁၄) အဝန္တိရး − ဍုၚ်ဥဇ္ဇနဳ ။

(၁၅) ဂန္ဓာရရး − ဍုၚ်တက္ကသဵု ။

(၁၆) ကမ္ဗောဇရး − ဍုၚ်ဒွါရက ။   ဣဝွံ ဍုၚ်ဇၞော်စှ်တြဴရ။

ဍုၚ်သကျဝၚ်တုန်−−−

(၁) ဍုၚ်ကပ္ပိလဝှ် ။

(၂) ဍုၚ်ဒေဝဒဟ ။

(၃) ဍုၚ်ကောလိယ ။   ဣဝွံ ပိဍုၚ်ရ။

ပ္ဍဲလက်ထက်ကျာ်တြဲမၞုံတဴဂှ် ရးသ္အာၚ် ဍုၚ်သ္အာၚ်တုန် −−−

(၁) သေဝိရရး − ဍုၚ်အရိဋ္ဌပုရ ။

(၂) ကလိၚ်္ကရး − ဍုၚ်ဒန္တပုရ ။

(၃) ဝိဒေဟရး − ဍုၚ်မိတ္ထဵုရ် ။

(၄) မဒ္ဒရး − ဍုၚ်သာဂလနာဂဵု ။

(၅) ရောရုဝရး − ဍုၚ်သောဝိရ၊ လၟုဟ် ဍုၚ်နုလတ်မ္ဂးရ ။

(၆) သိဝိရး − ဍုၚ်ဇေကုတ္တရနာဂဵု ။

(၇) သဂ္ဂရး − ဍုၚ်သံသုမာဂိရိ ။

(၈) ကသ္မိံရရး − ဍုၚ်ဥက္ကဋ္ဌ ။

(၉) ဝေရဥ္ဇရး − ဍုၚ်ဝေရဥ္ဇ ။

(၁၀) အာလဝဳရး − ဍုၚ်အာလဝဳ ။

(၁၁) ဝၚ်္ဂရး ။

(၁၂) သဳဟဠရး ။

(၁၃) ပဏ္ဍဝရး ။  ဣဝွံ ရးသအာၚ်ရ။

### (၁) − ခဏ် ဗောဓိသတ် ဂိုၚ်ကေတ် ပဋိသန္ဓိ
ဗောဓိသတ် မစိုန်ဒှ်တဴတြုံလမောဝ်ကျာ် ပြာ်ဒဒိုက်သတ္တံပ္ဍဲသံသာ ရာဒနာမိတ်ဒဒှ်ကျာ်၊ သၟိၚ်ဂွံပညာသဗ္ဗညုတညာဏ်၊ ပတွဵုနူမဒုၚ်နိယတပယျးဒိုဟ် ပ္ဍဲဇရေၚ်တံဇိုၚ်ကျာ်တြဲဒိဗ္ဗၚ်ကဵုတေံတုဲ လုကဴပန်အသၚ်ဃဲကဵုပရဲမွဲမှာလက်ကဝ် ခၞံလဝ်ကတာဓိကာရ ရနုက်ဗပေၚ်ပါရမဳပ္ဍဲဘဝအဆက်အဆက်မဂၠိုၚ်ကဵုလၟိဟ် ကိုတ်လက်ကဝ် ဆန်ၜန်လဝ်ပါရမဳပိစှော်၊ စရိုတ်ပိ၊ စာဂဇၞော်မသုန်ပြကာ ။

ပၞောဝ်ကဝ်မသုန်သာ်မတွံဂး  သာရကဝ်၊ မဏ္ဍကဝ၊ ဝရကဝ် ၊ သာရမဏ္ဍကဝ်၊ ဘဒြကဝ်၊ ပ္ဍဲဘဒြကဝ်ဝွံ ပဟိုတ်ကဵုမိနိတ်ဒကှ်မသုန်ဍောၚ်တုဲ ကလိဂွံယၟုမ္ဂး ဘဒြကဝ်ဝွံရ။

ဘဒြကဝ်ဂှ် ပတွဵုနူမဒှ်သၟိၚ်မဟာသမ္မတေံပတံတုဲ ဒဵုစိုပ်ဘဝသၟိၚ်ဝေသန္တဝ်၊ နူအတ္တဘဴသၟိၚ်ဝေသန္တဝ်စုတိတိုန်ဇူဒၟံၚ်ပ္ဍဲသွဝ် တုဿိတာပူ လုကဴပန်လ္ၚီသၞာံဒိပ်၊ ကောန်ဒေဝတဴသေတကေတု မ္ဂးယၟုရ၊ နူကာလလ္ၚီုသၞာံကိုပ်ကၠာ ဗုဒ္ဓကောလာဟလ ဒယှ်ကမြဴဒၟံၚ်ဒဒှ်ကျာ်တုဲ  ဒဒှ်မစိုပ်အခိၚ်ကာလဒဒှ်ကျာ်ရ၊ ဒေဝတဴအိန်ဗြီုတံ နူစှ်လ္ၚီလောကဓါတ် ပြာပ်ကၠုၚ်အာတ်အခေါၚ်ကဵုဗောဓိသတ်တြုံတၠပါရမဳ၊  ဗောဓိသတြုံတၠပါရမဳတုန်လေဝ် ။

(၁) ကာလမထေက်ကဵုကျာ်တြဲက္တဵုဒှ် ။

(၂) တ္ကံမထေက်ကဵုကျာ်တြဲက္တဵုဒှ် ။

(၃) ဋ္ဌာန်ဒေသကျာ်တြဲဂပ်ဝ်က္တဵုဒှ် ။

(၄) တၞောဝ်ဂကူကျာ်တြဲဂပ်ဝ်က္တဵုဒှ် ။

(၅) ဗၞတ်အာယုက်မိမတုန်တဴပ္ဍဲလိုက် ။

#### လၟေၚ်ဗောဓိသတ် သ္ၚေဝ်မွဲမသုန်သာ်တုဲ ဂိုၚ်ကေတ်ပဋိသန္ဓိ
နကဵုပဥ္စဝိလောကန ပွမသ္ၚေဝ်မွဲ မသုန်ပြကာဝွံ ဒှ်ဓမ္မတာကျာ်တြဲ တမၠာဂှ် ဗောဓိသတ်ပိုဲ မၠာဲသ္ၚေဝ်မွဲရ၊ မူဟိုတ်မမၠာဲသ္ၚေဝ်မွဲ မသုန်သာ်ဝွံရော − ။

(၁) သဘဴဓမ္မတာကျာ်တြဲမက္တဵုဒှ်ဂှ် ။

ကာလအာယုက်သတ္တံဂၠိၚ်လောန်လေဝ်ဟွံဂွံဒှ်၊ ကာလအာယုက်သတ္တံဂၠေံလောန်လေဝ် ကျာ်တြဲဟွံဂွံဒှ်၊ အာယုက်သတ္တံဂၠိုၚ်လောန်အာနူမွဲကိုတ် အောန်စှ်ေအာနူကၠံသၞာံတုဲ ကျာ်တြဲတံဟွံက္တဵုဒှ်ရ။

အာယုက်သတ္တံဂၠိၚ်လောန်အာနူမွဲကိုတ်ဂှ် မူဟိုတ်ကျာ်တြဲဟွံက္တဵုဒှ်ရော၊  ။  ကာလအာယုက်သတ္တံမဂၠိၚ်လောန်သာ်ဂှ် ဓဝ်ဇာတိ၊ ဇရာ၊ မရဏ၊ ဟဂွံပြာကတ်ကဵုသတ္တံရ။

ဘဘဴကျာ်တြဲတွံဓဝ်တုန်။   ။  ကိစ္စမတိတ်ဗၠးအာနူလက္ခဏပိမတွံဂး အနိစ္စလက္ခဏ၊ ဒုက္ခလက္ခဏ၊ အနတ္တလက္ခဏ ဂှ်ဟၟဲရ၊ သတ္တံ ကာလအာယုက်မဂၠိၚ်ဂှ် တွံကဵုဓဝ်အနိစ္စ၊  ဓဝ်ဒုက္ခ၊ ဓဝ်အနတ္တတုဲ မူဓဝ်ဝွံရောဂးတုဲ ဟဂွံပ္တေံဟဂွံကလၚ်မၚ်မှိၚ်ဓဝ်ကျာ်အိုတ်ရ၊ သတ္တံဟဂွံကလၚ်ပၚ်မှိၚ်ဓဝ်ကျာ်တြဲတုဲ ကိစ္စမဂွံဂြၚ်တီဓဝ်သစ္စပန်မ္ဂးဂှ်ဟၟဲရ၊ ဟဂွံဂြၚ်တီဓဝ်သစ္စပန်တုဲ ကိစ္စမဂွံတိတ်ဗၠးအာနူဒဒိုက်သံသာဟၟဲရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကာလအခါသတ္တံအာယုက်ဂၠိၚ်လောန်အာနူမွဲကိုတ်ဂှ် ကျာ်တြဲဟွံက္တဵုဒှ်ရောၚ်။

ကာလအာယုက်သတ္တံအောန်စှ်ေအာနူကၠံသၞာံဂှ် ကိလေသသတီု၊  ကိလေသမိုဝ်၊ ကိလေသဂၠိုၚ်လောန်၊ သတ္တံဟိုတ်မၞုံကိလေသဂၠိုၚ်လောန်တုဲ ၜိုန်ကျာ်တြဲတွံကဵုသြဝါဒ ဒလောံဗ္တောကီု ပ္ဍဲဒလောံဗ္တောန်ကျာ်တြဲ သတ္တံဟဂွံတန်တဴရ၊ ညံၚ်မချူအခဝ်ပ္ဍဲဍာ်တုဲ ဗွဲမပြဟ် ရဴမလီလာ်အာကီု၊ သတ္တံဟဂွံတန်တဴပ္ဍဲဒလောံဗ္နောန်ကျာ်တြဲဂှ် သဘဴကလိဂွံမက်ဖဵုဟၟဲရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကာလအာယုက်သတ္တံအောန်စှ်ေနူကၠံသၞာံဂှ် ကျာ်တြဲဟွံက္တဵုဒှ်ရောၚ်။

နူသတ္တံအာယုက်မွဲကိုတ်စှ်ေကၠုၚ် ဒဵုစိုပ်တွဵုအာယုက်ကၠံသၞာံဂှ် ဒှ်ပယာံကာလကျာ်တြဲက္တဵုဒှ်ရောၚ်၊ အာယုက်မွဲကိုတ်မ္ဂးဂှ် သၚ်္ချာဍောတ်ရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဗောဓိသတ်ပိုဲ သ္ၚေဝ်မွဲကာလရောၚ်။

(၂) ပွမသ္ၚေဝ်မွဲ တ္ကံထေက်ကဵုကျာ်တြဲက္တဵုဒျ်ဂှ်တုန်။ 

အိုတ်ဇၟာပ်ကျာ်တြဲအိုဿီုမက္တဵုဒှ်ဂှ် ဆပ္ဍဲဘုံမၞိဟ်ဝွံကီုမက္တဵုဒှ်ရ၊ ပ္ဍဲဘုံသွဝ်တြဴဘုံ ဗြီုၜါစှော်ဘုံတေံ ကျာ်တြဲဟွံက္တဵုဒှ်ရ။

ပ္ဍဲဘုံမၞိဟ်ဝွံတုန် ။   ။  ဇာတိခေတ် စှ်လ္ၚီစက္ကဝါ။ အာဏာခေတ် မွဲလက်ကိုတ်စက္ကဝါ။  ဝိသယခေတ် အနန္တစက္ကဝါ။ ပၞောဝ်ခေတ်ပိဂှ် ဆပ္ဍဲဇာတိခေတ်စှ်လ္ၚီစက္ကဝါကီု ကျာ်တြဲက္တဵုဒှ်ရ၊ ပ္ဍဲစက္ကဝါဝွံတုန် ပၞောန်တ္ကံဇၞော်ပန်မတွံဂး တ္ကံဗၟံက်၊ ပုဗ္ဗေဝိဒေဟ ဂးယၟု။  က္တံသၟဝ်ကျာ ဥတ္တဂုရု ဂးယၟု။  တ္ကံပလိုတ် အမရဂေါယာ ဂးယၟု။  တ္ကံသမၠုၚ်ကျာ် ဇမ္ဗုဒိပ် ဂးယၟုဂှ် ဆပ္ဍဲတ္ကံဇမ္ဗုဒိပ်ဝွံမွဲဟေၚ် ကျာ်တြဲက္တဵုဒှ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဗောဓိသတ်ပိုဲ သ္ၚေဝ်မွဲက္တံဂပ်ဝ်က္တဵုဒှ်ရောၚ်။

(၃) ပွမသ္ၚေဝ်မွဲ ဌာန်ပဒေသကျာ်တြဲဂပ်ဝ်က္တဵုဒှ်ဂှ်တုန်။

ပ္ဍဲတ္ကံဇမ္ဗုဒိပ်ဝွံ ၜိုန်ကျာ်တြဲက္တဵုဒှ်ကီု ပ္ဍဲဌာန်ဒေသအိုဿီုကျာ်တြဲတံဟွံက္တဵုဒှ်ရ၊ ပ္ဍဲမဇ္ဇျိမပဒေသ မၞုံဇမၠိၚ်သၠုၚ်ကျာကဵုသၟဝ်ကျာ ပိကၠံယောဇနာ၊ လမၞိၚ်ဗၟံက်ကဵုပလိုတ် ၂၅၀၊ ယောဇနာ။ ဗွိုက် ၉၀၀−ယောဇနာ။ ဗွဲဒိုဟ်ဗၟံက်ဇၚ်္ဂလနိဂီု။  ဗွဲဒိုဟ်အဂၞဲကွဳသလ္လဝတဳ၊ ဗွဲဒိုဟ်သမၠိုၚ်ကျာ။ သေတကဏ္ဏိကနိဂီု၊ ဗွဲဒိုဟ်ပလိုတ် ဒးကွာန်ဗမၞး ဓန ဂးယၟု။  ဗွဲဒိုဟ်သၟဝ်ကျာ ဒးတၟံဥဿိရဒ္ဓဇ။ နကဵုပယျဵုနိမိတ်မသုန်ပြကာ မၜတ်ကၞာတ်ပိုၚ်ခြာလဝ်ဋ္ဌာန်ပဒေသအဒေါဝ်ဂှ် မဒှ်မဇ္ဇျိမဒေသရ၊ ပ္ဍဲမဇ္ဇျိမဒေသမွဲဟေၚ် ကျာ်တြဲတံက္တဵုဒှ်ရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဗောဓိသတ်ပိုဲမသ္ၚေဝ်မွဲ ဋ္ဌာန်ပဒေသ မဂွံက္တဵုဒှ်ရောၚ်။

(၄) ပွမသ္ၚေဝ်မွဲ ဂကူ မ္ဂးဂှ်တုန် ။

ဗောဓိသတ်တံ ပ္ဍဲဘဝကၞောတ်တဲ မဂွံက္တဵုဒှ်ကျာ်ဂှ် ပ္ဍဲဂကူၜါစွံ မတွံဂး ဂကူသၟိၚ်မွဲ၊ ဂကူဗမၞးမွဲ။  ဆပ္ဍဲဂကူၜါစွံဝွံဟေၚ်မက္တဵုဒှ်ရ၊ ဂကူၜါဝွံဂှ် ပ္ဍဲလိုက်ဝွံ သၟိတ်လဝ်ဂကူမပြဲရ၊ ပၞောဝ်ဂကူၜါဂှ် ပ္ဍဲကာလဆောဝ်ဂကူသၟိၚ်မွဲပြဲလောန်နူညး၊ ဒှ်ကၞောတ်အထောတ်ညး၊ ဂပ်ဝ်ဒးရှ်ေသှ်ေရဴဂဴအဲပရဲရ၊ ကာလဂှ် ဗောဓိသတ်တံ ဒှ်ပ္ဍဲဂကူသၟိၚ်ရ၊ ပ္ဍဲကာလလဆောဝ် ဂကူဗမၞးပြဲလောန်နူညး ဒှ်ကၞောတ်အထောတ်ညး၊ ဒးရှ်ေသှ်ရဴဂဴအဲပရဲရ၊  ကာလဂှ် ဗောဓိသတ်တံ ဒှ်ပ္ဍဲဂကူဗမၞးရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဗောဓိသတ်ပိုဲ ဒးသ္ၚေဝ်မွဲဂကူရောၚ်။

(၅) ပွမသ္ၚေဝ်မွဲ အာယုက်မိဂှ်တုန် ။

ဗောဓိသတ်တံ ပ္ဍဲကၞောတ်ဘဝ တန်ပဋိသန္ဓိဂဝ်ဂၞဴမိဂှ် ဍိုက်ပေၚ်စှ်ဂိတုသၠးဂဝ်ဂၞဴမိတုဲ ပ္ဍဲဂဝ်ဂၞဴမိအာယုက်ဂၠိၚ်လောန်ဂှ် ဗောဓိသတ်တံဟွံဒှ်ရ၊ မူဟိုတ်ရောတှ်ေ ဒှ်မိဗောဓိသတ်တုဲ ကေုာံတြုံသ္အာၚ် ဟွံထေက်ကဵုသာဓါ ပ္ဍဲမွဲဂဝ်ဂၞဴဗောဓိသတ်တံ ညးသ္အာၚ်ဟွံဂပ်ဝ်က္တဵုဒှ်၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ သၠးဂဝ်ဂၞဴတုဲ မိဂွံမံၚ်အာယုက်ထပှ်တ္ၚဲဂှ် ဒှ်ဓမ္မတာကျာ်တြဲတံရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဗောဓသိတ်ပိုဲ သ္ၚေဝ်မွဲအာယုက်မိရောၚ်

ဗောဓိသတ်ပိုဲ သ္ၚေဝ် နပဥ္စဝိလောကနမသုန်ပြကာဝွံ ကာလဂှ် ဒှ်ဒတန်အာယုက်သတ်တံကၠံသၞာံ၊ ပ္ဍဲတကံဇမ္ဗုဒိပ်ဝွံ ပ္ဍဲမဇ္ဇျိမပဒေသ မဒှ်ဋ္ဌာန်က္တဵုဒဒှ်ကျာ်၊ ကာလဂှ် ဂကူသၟိၚ်ဟေၚ် ပြဲနူညးရောၚ်၊ ပၞောဝ်သၟိၚ်တဴဂှ် သၟိၚ်သုဒ္ဓောဓန ပ္ကၚ်ရၚ်ဍုၚ်ကပ္ပိလဝှ်ဂှ် ဒှ်ဥက္ကဝံသ−မဟာဝံသ၊ အသမ္ဘီန္နခတ္တိယ၊ မဒှ်တၞောဝ်ဒတောဝ် စေန်ဆက်ကၠုၚ်နူသၟိၚ်မဟာသမ္မတ ပဋ္ဌမတေံရောၚ်၊ ဂၞကျာ်သဳရိမဟာမာယာဒေဝဳတုန်လေဝ် ဗၠးနူဒုဟ်အိုဿီု စိုန်သကီုတဴကေုာံဂုဏ်မပြဲမၞုံကဵုရုပ်သာ်ကျာ်သြဳ အဝဲ ဟိုတ်မစၞာဲကၠေံမတ်ညးအိုဿီုတုဲ မဟာမာယာ မ္ဂးယၟုရောၚ်။

ပသာ်မဝဵုစၞာဲကၠေံမတ်ညးရော−  ။ သၠုၚ်အာညးဂး သဝ်စှ်ေပ္ဍဲမတ်ညးရ၊ သဝ်အာညးဂး သၠိုၚ်တိုန်ပ္ဍဲမတ်ညးရ၊ ဒျိုၚ်အာယဝ်သ္ဂး ဗ္တာၚ်တိုန်ပ္ဍဲမတ်ညးရ၊ ဗ္တာၚ်အာယဝ်သ္ဂးဒျိုၚ်တိုန်ပ္ဍဲမတ်ညးရ၊ ကြောံအာယဝ်သ္ဂး ဇြာဲစှ်ေပ္ဍဲမတ်ညးရ၊ ဇြာဲအာယဝ်သ္ဂး ကြောံတိုန်ပ္ဍဲမတ်ညးရ၊ ဟိုတ်မပ္ကၚ်ရၚ်လဝ်ဗွဝ်ရုပ်မဝဵုစၞာဲကၠေံမတ်ညးအိုဿီုတုဲ သဳရိမဟာမာယာ မ္ဂးယၟုရောၚ်။

ဂၞကျာ်တုန်လေဝ် ပ္ကၚ်ရၚ်လဝ်အသဝ်ဂုဏ် မပ္တံဇၟာပ်ညးအိုဿီု၊ ယဲဝေဒနာနွံမ္ဂး ယာံဂၞကျာ်ဇွိတ်ဒးတုဲ ယဲဗၠးအာရ၊ ဇၟာပ်တၞးဆုအိုဿီုၜှ်တုဲ ဗ္ဒုၚ်ကဵုညးမ္ဂး ဒှ်အာထဝ်ရ၊ ဂၞကျာ်နွံပၟိက်ကဵုဍာ်မ္ဂး  ဇၟောဝ်ဍာ်မ္ဒးဇွောဝ်ဖျေံကဵုနူဂၠးအာကာသရ။

ဂၞကျာ်သဳရိမဟာမာယာဒေဝဳဝွံ သွက်ဂွံဒှ်မိအဲ ဂပ်ဝ်ရ၊ သ္ၚေဝ်မွဲအာယုက်အထက်တုန်။  ။ လောန်နူစှ်ဂိတု ဆဗၞတ်ထပှ်တ္ၚဲကီုမဂွံမံၚ်ရ၊ ရဴဝွံ မၠာဲသ္ၚောဝ်မွဲ အတိုၚ်ဓမ္မတကျာ်တြဲတမၠာ ဂွံတီကေတ်တုဲ ကုဒေဝတဴစှ်လ္ၚီလောကဓါတ် မပြာပ်ကၠုၚ်အာတ်အခေါၚ်ဂှ် ဗောဓိသတ်ပိုဲ ဒုၚ်လဝ်ဝန်ရ။

ဗောဓိသတ်ပိုဲ ဒုၚ်လဝ်ဝန်တုဲ တွဳဗွိုၚ်ကေတ်ကောန်ဒေဝတဴတံဂမၠိုၚ် လုပ်အာဂြိုပ်နန္ဒာဝိုန်စုတိအာတုဲ ပ္ဍဲမဇ္ဇျိမပဒေသ ပ္ဍဲသက္ကရး ပ္ဍဲဍုၚ်ကပ္ပိလဝှ် ပ္ဍဲဂၠံဂဝ်ဂၞဴဂၞကျာ်သဳရိမဟာမာယာဒေဝဳ မဒှ်ဂၞကျာ်ဇၞော်သၟိၚ်သုဒ္ဓောဓန မစိုန်ဒှ်တဴတၞောဝ်ဒတောဝ် အဒိစ္စဝံသ−အသမ္ဘိန္နခတ္တိယဂှ် သၟိၚ်အဥ္စန ဂတေက်ကၠေံသက္ကရာဇ်။  ၈၄၆၈−တုဲ သၟိဟ်စွံလဝ်ၜါဂှ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၇−ဂိတုဒဂိုန်ပေၚ် တ္ၚဲဗြဴဗ္တိ၊ နက်သတ်ဥတ္တရာသာန်ကဵုစန်၊ ဃောမစိုန်သကီုတဴ အခိၚ်သ္ဂာဗ္တံဂှ် ဗောဓိသတ်တြုံတၠပါရမဳ စှ်ေတန်ပဋိသိန္ဓိဂဝ်ဂၞဴမိရ။

ချိုန်ဗောဓိသတ် စှ်ေတန်ပဋိသန္ဓိဂဝ်ဂၞဴမိဗက် စှ်လ္ၚီလောကဓါတ်ဂှ် က္တဵုဒှ်ကသဳတိ စလိုက်ဍာ် ဗပါ်တၟံ တမြံ မှာသၟိတ် ပုဗ္ဗနိမိတ်ပိစှော်ၜါက္တဵုဒှ်ပြာကတ်တဴရ။

#### လၟေၚ်ဗောဓိသတ် သၠးဂဝ်ဂၞဴမိ နိမိတ် ၃၂−က္တဵုဒှ်
ညးမ္ဂး ပုဗ္ဗနိမိတ်ပိစှော်ၜါဂှ်ရော −−−

(၁) တိဇၞော်မၞုံသတီုၜါလက်ယောဇနာကဵုပန်လဟုတ်ပရဲ မ္ဒးချဳသမြပ် ဒဇပ်ဇတဝ်တဴဂှ်မွဲ ။

(၂) ကွိၚ် ညးဟွံတက် လဵုမာဲ မ္ဒးဗြုဇရန်ဇရာတဴဂှ်မွဲ ။

(၃) သတ်မၞုံကဵုသတိၚ်ဂွက်တံဂှ် ဂွံတိတ်ဗၠးအာဂှ်မွဲ ။

(၄) ညးမၞုံကဵုယဲဘဲဝေဒနာတံဂှ်လေဝ် ဂွံတိတ်ဗၠးအာနူယဲဂှ်မွဲ ။

(၅) ညးဒမၠုမတ်ၜါတံဂှ် မတ်ဂွံယးတၟးတုဲ ဂွံာတ်အတိုၚ်ပကတိဂှ်မွဲ ။

(၆) ညးကတောဝ်က္ဍိုၚ်တံဂှ် ဂွံဗၠးတုဲ ဂွံမိၚ်ကၠးအာဂှ်မွဲ ။

(၇) ညးကြံဥမတ်တံဂှ် ဂွံဒှ်မၞိဟ်ခိုဟ်အတိုၚ်ပကတိဂှ်မွဲ ။

(၈) ညးမလၟေန်ဇိုၚ်တဲကဝေန်တံဂှ်ဂှ် လၟေန်ဂွံလး ဂွံကွာ်အာကၠုၚ်အတိုၚ်ပၟိက်စိုတ်ဂှ်မွဲ ။

(၉) ဂၠုၚ်က္ၜၚ်ပှ်တလိၚ်အာဒိုဟ်တံဂှ် ဂွံကလေၚ်စိုပ်သၞေဟ်ဗဒိုပ်ဂှ်မွဲ ။

(၁၀) ရတ်ဒစိတ်ပြကာ မ္ဒးပၠလျးစဳပျးဂဵုလဟဵုတိုန်ဂှ်မွဲ ။

(၁၁) ပၟတ်နရက်မဂဵုဒၟံၚ်တွဵုကဝ်ဂှ် ဗ္ဒးပၠိုတ်လလံအာဂှ်မွဲ ။

(၁၂) ဇမောဝ်ဍာ်ကြုၚ်မဇွောဝ်ဒၟံၚ်ဟွံသ္ဂုတ်တံဂှ် မဒးသ္ဂုတ်အာ ဟွံဂွံဇွောဝ်ဂှ်မွဲ ။

(၁၃) ဋ္ဌာန်ရနက်ဒမၠု မဂၠုဒၟံၚ်တွဵုကဝ်ဂှ် ဂွံယးတၟးအာဂှ်မွဲ ။

(၁၄) ဍာ်ဖဏုၚ်ပ္ဍဲမှာသ္မိဟ် မဒးပ္တေက်အာဂှ်မွဲ ။

(၁၅) အိုတ်ကဵုဆုဂမၠိုၚ်တံဂှ် မ္ဒးက္တဵဒှ်ပ္ကဴသတ်ဂှ်မွဲ ။

(၁၆) သ္မိၚ်ဂိတုမ္ဒးရာၚ်ဆာဲတဴနကဵုလျးမစဳပျးဂဵုလဟဵုတဴပ္ဍဲဂၠးအာကာသဂှ်မွဲ ။

(၁၇) တ္ၚဲဟဂွံကတဴ ဟဂွံသကာတ်ဂှ်မွဲ ။

(၁၈) အိုတ်ကဵုဂစေံဂမၠိုၚ် မ္ဒးစှ်ေဂြဴပ္ဍဲတိဂှ်မွဲ ။

(၁၉) ဗြဲဇၞော် ဟွံသေၚ်ကဵုကာလဂှ် မ္ဒးဗဂူဖျေံဂှ်မွဲ ။

(၂၀) ဒေဝတဴတံ မ္ဒးဒယှ်ေလှ်ေဂှ်မွဲ ။

(၂၁) မပ္တံတရၚ်ဗတၚ်တံဂှ် လဵုမာဲ မ္ဒးလပံက်အာဂှ်မွဲ ။

(၂၂) သတ်မၞုံကဵုပယဵုတံဂှ် မဂွံဖဲအာဂှ်မွဲ ။

(၂၃) သတ်မၞုံကဵုတဟၚ်တံဂှ် တဟၚ်ဟဲအာဂှ်မွဲ ။

(၂၄) ညးမကၠဴတံဂှ် ဗၠး ဂွံဟီုအရေဝ်အခြာဂှ်မွဲ ။

(၂၅) အိုတ်အလုံ ဂတာ ဇမ္ဗုဒိပ်ဝွံ မဒှ်ဇၟန်ဇၞောဝ်ပ္ကဴမောဝ်အိုတ်ဂှ်မွဲ ။

(၂၆) ကၠကဵုဒြာဲ, ဗ္တာဲကဵုကၠဵု, စာၚ်ကဵုဗၜဵု, ဗဂေါဝ်ကဵုဇြုံ, သ္ပဝ်ကဵုနာဲ, ခ္ဍာ်ကဵုကၠၚ်ဟိုက်, ကၞိကဵုဗဂဲ, လီဗတဲဒှ်မိတ်ပြဝါရၚ်သ္ကံဂှ်မွဲ ။

(၂၇) ပြိုတ် တဟၚ်ဒၟံၚ်တွဵုကဝ် ဟဂွံသုၚ်ဍာ်မွဲလှ်ေတံဂှ် ကလိဂွံသုၚ်ဍာ်ဂှ်မွဲ ။

(၂၈) ညးစမကုန်တံဂှ် ဂွံလးအာဂှ်မွဲ ။

(၂၉) ချေံဗြု ဂအေဟ် ဇၟူကြီု ဂအတ်ရမျာၚ်ဂှ်မွဲ ။

(၃၀) ကျာဇကာတ်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ် ဟဂွံပိုက်ဂှ်မွဲ ။

(၃၁) ဒေဝတဴစှ်လ္ၚီလောကဓါတ် မဒးဂြာတ်ပူဇဴပ္ကဴမြမောဝ်ဂှ်မွဲ ။

(၃၂) အိုတ်အလုံစှ်လ္ၚီလောကဓါတ် မၞုံကဵုလျးခၠၚ်ဂဵုလစး လျးတၟးတဴဂှ်မွဲ ။  ဣဝွံ ပိစှော်ၜါက္တဵုဒှတ်ပြာကတ်တဴရ။

ဂၞကျာ်ဇၞော်သဳရိမာယာဒေဝဳ တၠစမဳရုပ် မပြဲကီုလေဝ် မၚ်မွဲတဴသဳဥပုဟ် ဒၟံၚ်တဴပ္ဍဲဂၠးပြာသာတ်လတူတေံတုဲ ပ္ဍဲသ္ဂါဗ္တံဂှ် သာ်ဝွံ ညာတ်သွပ်လ္ပံရ။

ဒေဝတဴစတုမရာဇ်ပၠန် ပြာပ်ကၠုၚ်ကဵုဂၞကျာ်တုဲ ထ္ၜၚ်ဂိုၚ်ကေတ်ဂၞကျာ်သီုကဵုဒေန်သတိက် ဏာဗစိုပ်ဂြိုပ်ဟိမဝန်၊ ဖျေံလဝ်ပ္ဍဲဂပးတၟံသိလ္လာ မၞုံဗၞတ် ၆၀−ယောဇနာ၊ ပ္ဍဲသၟဝ်တၞံဓိတာန်ရ၊  ပ္ဍဲကာလဂှ် ကောန်ဒေဝတဴဗြဴပန် ပြာပ်ကၠုၚ်ဗလိုပ်ဖုံဂၞကျာ် နဍာ်လစအနုတတ်တုဲ ဂ္ညိဂ္ညာတ်ကေတ်ကြိယာပဿဓန ပ္ကဴသြဴမြမောဝ်ဒိပ်တုဲ ဏာဗစိုပ်လွဳမာန်ထဝ် မၞုံလတူအထောတ်တၟံသြန်တုဲ သ္တိက်လဝ်ဂၞကျာ်ရ၊ ကာလဂှ် စိၚ်ဗ္တာၚ်ရတ်မွဲ မၞုံဇကုဗညံၚ်ထဝ်သြန်ကီု ကၠုၚ်နူသၟဝ်ကျာတုဲ လုပ်အာဗွဲလပါ်သကဲသတုံဂၞကျာ် ရဴဝွံ ဂၞကျာ်ဂွံညာတ်သွပ်လ္ပံရ။

ပတွဵုနူဗောဓိသတ်တန်ပဋိသိန္ဓိဂဝ်ဂၞဴမိတုဲ နူစက္ကဝါပိုဲဝွံ ဒေဝတဴစတုမဟာရာတ်ပန် ရပ်ကေတ်သၞာ်တုဲ မၚ်မွဲတဴဂၞကျာ်ရ၊ ဒေဝတဴတံစှ်လ္ၚီလောကဓါတ်တုန်လေဝ် ပြာပ်ကၠုၚ်မၚ်မွဲဂၞကျာ်ရ၊ ပတွဵုနူဗောဓိသတ်တန်ပဋိသိန္ဓိဂဝ်ဂၞဴမိတုဲ မိဗောဓိသတ်လေဝ် ဟဂွံရာန်သကိုတ်နစိုတ်ရာဂ မထၞေန်စပ်ပ္ဍဲတြုံတံရ၊ ဖဲတဴနကဵုအမြိုတ်ဟွံဖိုတ် သ္ဍိုက်တဴစိုတ်နကဵုပိုန်တသိုက်သၟိၚ်မပြဲ မွဲဟာန်ကေုာံကမၠောန်ဂမၠိုၚ် စသိုၚ်တဴပိုန်တသိုက်ရ၊ တြုံဗောဓိသတ် မတဴပ္ဍဲဂဝ်ဂၞဴမိဂှ် ဂတမုက်ဗွဲဒိုဟ်ဂၞဴမိတက်ထဝါဲတုဲ တန်တဴဒၟံၚ်ညံၚ်ရဴရုပ်ဗၠဲ မစုတ်လဝ်ပ္ဍဲဒဂေါဝ်အဖၠိုက်ကီု ညံၚ်ရဴမဒၟံၚ်တဴပ္ဍဲဂၠံမၞိက်ရတ်သ္ဇုၚ်ကေဝ်ကီု မိဗောဓိသတ် ဂွံညာတ်တဴကောန်ဇကုရ။

### (၂) − ခဏ် ဗောဓိသတ် သၠးဂဝ်ဂၞဴမိ
ဗောဓိသတ်တန်ဂဝ်ဂၞဴမိ တၟေၚ်ဝိသေသနူသတ်သ္အာၚ်ဂှ် ဍိုက်ပေၚ်စှ်ဂိတုတုဲ ဂၞကျာ်ဇၞော်သဳရိမဟာမာယာဒေဝဳ မဒှ်မိဗောဓိသတ် မၞုံကဵုဂၞပ်ဆန္ဒ သၟိတ်အာဍုၚ်ဒေဝဒဟ ဒှ်ဋ္ဌာန်မိမကလောဝံသဂမၠိုၚ်တုဲ လ္ၚောဝ်အာတ်ပါန်အခေါၚ်ကဵုသၟိၚ်သုဒ္ဓောဓနရ၊ သၟိၚ်သုဒ္ဓောဓနတုန်လေဝ် ကဵုအခေါၚ်ကဵုဂၞကျာ်တုဲ အကြာဍုၚ်ကပ္ပိလဝှ်ကဵုဍုၚ်ဒေဝဒဟ ဋ္ဌာန်ဒေသမၞုံဗၞတ်မသုန်ယောဇနာ ကဵုစဳရေၚ်ဂၠံၚ်ဍာန်သဗါန်ဒးရး ၚးတး ဂ္ညိဂ္ညာတ် စဵုလဝ်ရာဇာဂမာတ် တဵုလဝ်ဗြာတ်က္ၜဴ သီုကဵုဇၞောဝ်အလာံရာဲတံၚ်ခေါန်တုဲ ကဵုစဳရေၚ်အခေၚ်ဗဵုပၞာန်ပန်ကၞိပ် တွဳဗဝိုၚ်ကေတ်တုဲ ပ္ဍိုက်လဝ်ဂၞကျာ်လတူဝဝ်ထဝ်တုဲ ဇက်တိတ်အာရ၊ အကြာဍုၚ်ကပ္ပိလဝှ်ကဵုဍုၚ်ဒေဝဒဟဂှ် ဂြိုပ်ဓိတာန် လုမ္ဗနဳဝိုန် ဂးယၟုနွံတဴရ။

ဂၞကျာ်အာစိုပ်ဂြိုပ်လုမ္ဗနဳဝိုန်တုဲ တၞံဓိတာန်မကဴဒၟံၚ်သီုမရာၚ်ဆာဲတဴဂှ်ညာတ်တုဲ မၞုံစိုတ်မမြဟ်သ္ဇုၚ်ကဵုရၚ်တၠုၚ်ဝဝ်ထဝ် ဒဵုစိုပ်သၟဝ်တံဓိတာန်ရ၊ ပ္ဍဲကာလဂှ် ကၞာၚ်ဓိတာန်မဂ္ညိဂ္ညာတ်ဍိုပ်ဍဴ သၠမတုပ်တဴညံၚ်ရဴသာ်မြ ဂၞကျာ်သၟိက်ရပ်ဗလဲဝေၚ်တုဲ ကၞာၚ်ဓိတာန် ၜိုန်ဒှ်အဝိညာဏက ဟၟဲကဵုလမျီုဝိညာဏ်ကီု ညံၚ်မၞုံကဵုစေတနာ မ္ဒးရ၊ ဒးလစောတ်လမောဝ် လယောဝ်လမာ်စှ်ေအာကဵုတဲဂၞကျာ်ရ။

ပ္ဍဲချိန်ခဏဂှ် ဂၞကျာ်မရပ်ဗလဲကၞာၚ်ဓိတာန်ဗက် ကျာဂဝ်ဂၞဴဂၞကျာ်ချဳတိုန်တုဲ ဟီုပၟိၚ်ကဵုမိမိန်ၝဲဂမာဂမၠိုၚ်ရ၊ အိုတ်ကဵုကမၠောန်မိမိန်ၝဲဂမာဂမၠိုၚ် ကဵုစဵုဗိုၚ်လဝ်စွဵုဇၞိက်ရ၊ ပ္ဍဲစွဵုဇွိက်ဂှ် တဲမွဲလဝ်ကၞာၚ်ဓိတာန်ဗၠာဲ သဵုစၞာဲမဒတဴဒံၚ် ဟၟဲကဵုလၟောၚ်လၟိတ်သီုမမိပ်စိုတ်မြဟ်စိုတ်ကၞာတ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၆၈−ဂိမန္တုဥတု ဂိတုပသာ် ၁၅−မံက်၊ တ္ၚဲသိုက် အခိၚ်ပယာံတက်မွဲဂယး၊ ဒးလက်သန် စန်ဗိစ္ဆာ၊ စိုန်သကီုကေုာံနက်သတ်ဝိသာခါ၊ ကာလဂှ် ဗောဓိသတ်တြုံတၠပါရမဳ မၞုံကဵုစရာဲကျာ်သြဳပိုန်အသဝ် မပ္ကၚ်ရၚ်လဝ်လက်သန်ဇၞော်မိစှော်ၜါ လက်သန်သၟတ်ဒစာံစှော် ။

ညံၚ်ညးသ္အာၚ်မလၟုဲလၟက်ဒၟံၚ်ကီု ဟၟဲကဵုကၠိုက်လ္ၚေၚ်သက်သက် ညံၚ်ရဴကလောံထဝ်ဇမ္ဗူနတ် မသောန်လဝ်တၟိကီု သီုမသ္အးၚးသ္ဇုၚ်ခၠၚ် ဒစၚ်ဗ္ၜၚ်တဴညံၚ်ရဴအစာဓမ္မကထိုက်တံ ဂါံစှ်ေနူပၞၚ်ဓဝ်ကီု သီုဣရိယာပိုတ် မိမဒတဴဒၟံၚ်ဂှ် သၠးဂဝ်ဂၞဴမိရ။

ပ္ဍဲကာလဂှ် နူအဇဋာကာသတေံ ဇၟောဝ်ဍာ်ၜါဒိုဟ်ဇွောဝ်သရိုဟ်စှ်ေကၠုၚ်ကုဗောဓိသတ် မွဲဟာန်ကေုာံမိ ဂ္ညိသွိုဟ်အသဝ် စဝ်သ္အးဇၚးကဵုရ၊ ဗောဓိသတ်မတုပ်တဴညံၚ်ကလောံထဝ် ဇမ္ဗူနတ်မသၠးနူဂဝ်ဂၞဴမိဂှ်။  ။ မှာဗြီုပန် ဒုၚ်လဝ်နကဵုဇာထဝ်ရ၊ နူတဲမှာဗြီုပန်ဂှ် ဒေဝတဴစတုမရာတ်ပန် ဒုၚ်လဝ်နကဵုစၞာံဗြန်ဒမျိုၚ် မဍိုန်ဍောတ်ဇိပ်ကၠိပ်လောန် သၟိတ်ဂးမ္ၚဵုမပြဲရ၊ နူတဲသၟိၚ်နာဲဝေၚ်ပန်ဂှ် ကောန်သၟိၚ်ပန် ဒုၚ်လဝ်နကဵုယာတ်ကၟုရ၊ နူတဲကောန်သၟိၚ်ပန်ဂှ် စှ်ေအာတိတုဲ ဂတဏာမုက္ခဝါဗွဲဒိုဟ်ဗမံက်တုဲ ဒတဴဒၟံၚ်ရ။

စက္ကဝါဟွံတီကဵုဗၞတ်တွဵု တၟးပြကတ်ကၠုၚ်ရ၊ အိုတ်မၞိဟ်ဒေဝတဴ အိန်ဗြီုဂမၠိုၚ် ပိုၚ်ခြာတွဵုဒၞက်လၟိဟ်ဂၞန်ဟွံမာန်တံဂှ်လေဝ် အိုတ်အလုံခေတ္တပိမတွံဂး ဇာတိခေတ် စှ်လ္ၚီုစက္ကဝါ၊ အာဏာခေတ် မွဲလက်ကိုတ်စက္ကဝါ၊ ဝိသယက္ခေတ် အနန္တစက္ကဝါ၊ ညးမဂွံတုဟ်သၟဟ်ကေုာံဗောဓိသတ်ဟၟဲမွဲရ၊  ညးမပြဲနူတြုံဗောဓိသတ်ဂှ် မူသ္ဇက်သ္ဂးနွံရော၊ ရဴဝွံ ကဵုတဴသာဓုကာအိုတ်ရ၊ ပ္ဍဲကာလဂှ် မှာဗြိုဗ္ဒဝ်လဝ်က္ဍိုၚ်ဗ္တာၚ် ဒေဝတဴသုယာမရပ်ကေတ်ပၞိက်အံၚ်မှုဲ သၟိၚ်အိန်ရပ်ကေတ်သၞာ်လွဟ်တုဲကဵုသာဓုကာ၊ လလောၚ်တမ္ညဝ်လ္ၚောဝ်ရဴဂဴတဴအိုတ်ရ။

နူဒိုဟ်ဗၟံက်ဗောဓိသတ်ဂတမုက် ဒိုဟ်သၟဝ်ကျာထပှ်လဂါံဒစာံလမာဲဂါံကွာ်အာဒတဴဒၟံၚ်တုဲ ဂါထာမြဴဝွံ ကြီုတိုန်ရ။

အဂ္ဂေါမသ္မိံ လောကဿ ။

သေဋ္ဌောဟမသ္မိံ လောကဿ ။

အသဒိသောဟမသ္မိံ လောကဿ ။

အဓိပ္ပါယ်မာ−− 

အဲမွဲဟေၚ် − ပြဲနူလိုက်ပိရ။ 

အဲမွဲဟေၚ် − ဇၞော်နူလိုက်ပိရ။

ပ္ဍဲလိုက်ပိဝွံ ညးမတုပ်ကေုာံအဲ ဟၟဲရ။  နဂလာန်အကြီုမြဴဝွံ ဗောဓိသတ်တြုံတၠပါရမဳကြီုတဴရ၊ မၞိဟ်ဒေဝတဴဂမၠိုၚ် မညာတ်ဗောဓိသတ်ဂါံကွာ်အာဂှ် ၜိုန်ဟၟဲကဵုကြိယာဗဝိုက်လ္တက်ကီုလေဝ် ညံၚ်မဂ္ညိဂ္ညာတ်လဝ်ကြိယာတုဲမအာကီု မပြာကတ်တဴရ၊ ၜိုန်ဗောဓိသတ်ဍောတ်သၟတ်ကီုလေဝ် ညံၚ်ရဴမၞုံကဵုအာယုက်စှ်တြဴသၞာံကီု မပြာကတ်ရ၊ ချိုန်ထခဏဗောဓိသတ်သၠးဂဝ်ဂၞဴမိတုဲ အိုတ်ကဵုဇာတိခေတ်စှ်လ္ၚီစက္ကဝါ တိဇၞော်ရဴမၞုံကဵုစေတနာကီု ဒးချဳသမြပ်ဒဇပ်ဇတဝ် အသဝ်နိမိတ်ပိစှော်ၜါ စၞောန်ထ္ၜးပြကတ်။

#### ထ္ၜးညးထပှ်က္တဵုဒှ် မွဲတ္ၚဲကရောံကျာ်
(၁) သၠးဂဝ်ဂၞဴ ဂၞကျာ်ဘိမာ − မၞုံယၟု ဘဒ္ဒကဥ္စနာ ရ။

(၂) အာနန္ဒ မဒှ်ေကာန်သၟိၚ် အမိတ္တောဒန မဒှ်ကောန်မူဒေံမလေဝ် သၠးဂၠံဂဝ်ရ။

(၃) အမာတ်ဆန်။

(၄) အမာတ် ကာဠုဒါယိ။

(၅) ချေံကဏ္ဍက။

(၆) ပ္ဍဒေါဝ်ပၞိဟ်တိ ဌာန်မဇ္ဇျိမဒေသဂှ် ဇြဲဗောဓိမၞုံဗွိုက်ပိစှော်ၜါဟတ် သၠုၚ်ကၠံဟတ် ကၠုတ်တိုန်ရ။

(၇) ပ္ဍဲနန်တိုန်လေဝ် နုၚ်ထဝ်ပန်နုၚ်ဒှ်က္တဵုရ။   အိုတ်ကဵုထပှ်ပြကာဝွံ က္တဵုဒှ်မွဲဗရုမွဲမခိၚ် တုပ်ကဵုဗောဓိသတ်ရ။

#### ထ္ၜးဗၞတ်နုၚ်ထဝ် ပန်နုၚ်က္တဵုဒှ်
နုၚ်ထဝ်ပန်နုၚ်ဂှ်တုန်

(၁) နုၚ်ထဝ်မွဲ သၚ်္ခ ဂးယၟု − မၞုံဇၞော်ဗၞတ်မွဲဂါရ။

(၂) နုၚ်ထဝ်မွဲ ဇလ ဂးယၟု − မၞုံဇၞော်ဗၞတ်လ္ပါယောဇနာရ။

(၃) နုၚ်ထဝ်မွဲ ဥပ္ပလ ဂးယၟု − မၞုံဇၞော်ဗၞတ်ပိဂါရ။

(၄) နုၚ်ထဝမွဲ ပုဏ္ဍရိက ဂးယၟု − မၞုံဇၞော်ဗၞတ်မွဲယောဇနာရ။ သတီုဍေံတုန် ။ ။ မၞုံသတီုတိဇၞော်ဗၞတ်ၜါလက်ယောဇနာကဵုပန်လက်ပရဲ က္တဵုဒှ်ပြာကတ်ရ။

သွက်ဂွံသမ္တီဗွဲလၚ်္ကာတုန်−−

ဂၞကျာ်ဘိမာ သီုဒေံအာနန် အမာတ်ဆန်ဂ္ညိ။

ကာဠုဒါယိ ဒမၠိဟွံခၠန် ချေံကဏ္ဍက ။

ဗောဓိဇြဲထဝ် နုၚ်ထဝ်ဇၞော်ပန် ထပှ်ဗ္ဂန်ပၠ ။

ဗၞတ်မွဲတ္ၚဲရ မွဲခဏဂှ် က္တဵုဒှ်ယုတ္တိ ။

သၠးဂဝ်ဂၞဴဗောဓိသတ်တြုံတၠပါရမဳတုဲ အိုတ်ကဵုကလောဝံသဂကူသၟိၚ်တံဂမၠိုၚ် မၞုံၜါက္ဍိုၚ်ဗ္တာၚ်တံဂှ် သၟဟ်သၟန်ညဳသာ ပလံၚ်ဏာဍုၚ်ကပ္ပိလဝှ်အိုတ်ရ။

#### ထ္ၜးက္တဵုဒဒှ် ဣသိဒေဝဳလ
ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ် ဣသိမွဲ ဒေဝဳလ ဂးယၟု၊ မကလိဂွံသမာပတ်ဒစာံ မဒှ်အစာသၟိၚ်သုဒ္ဓောဓန တၞဟ်နပဒတဴတ္ၚဲ တိတ်အာနူပဏ္ဏသာတုဲ တိုန်အာသွဝ်တာဝတိံရ၊ ပ္ဍဲချိုန်ခဏဗောဓိသတ်သၠးဂဝ်ဂၞဴမိတုဲ က္တဵုဒှ်ကသဳတိ၊ စလိုက်ဍာ်၊  ဗပါ်တၟံ၊ တမြံမှာသ္မိတ်၊ နိမိတ်ပိစှော်ၜါ မစၞောန်ထ္ၜးပြာကတ်ဂှ် ဒေဝတဴသွဝ်တာဝတိၚ်ဂမၠိုၚ် မိၚ်ပရိုၚ်ဗက် တက်ကၞက်ခိုဟ် အိုဟ်တၟိုဟ်စိုတ် အဵုဇိုတ်မှောဝ်ဇာ ကမြဴအသဝ်လလောၚ်တမ္ညဝ်ဒၟံၚ် အလုံဍုၚ်သွဝ်တာဝတိၚ်အိုတ်ရ။

သၟိၚ်သုဒ္ဓောဓန တၠကၟိန်ဍုၚ်ကပ္ပိလဝှ် ကလိဂွံရတ်ကောန်တြုံဗောဓိသတ်မွဲတုဲရ၊ တြုံဗောဓိသတ်ဂှ်ဒှ်ကျာ်တုဲ ပိုဲဂွံညာတ်ကေတ်ကျာ်တြဲရ၊ ဂွံမိၚ်ဓဝ်အမြိုက်မပြဲရဂးတုဲ အိုဟ်တၟိုဟ်စိုတ်ဗွဲမလောန်ရ၊ ဣသိဒေဝဳလ သၟာန်သၟုက်ဂၠိုက်ဂၠာဲရံၚ်တုဲ ဒေဝတဴတံဂမၠိုၚ် အတိုၚ်ဟိုတ်ဒဒှ်ဂှ် လ္ၚောဝ်ပ္တီအိုတ်ရ။

ဣသိဒေဝဳလဂွံတီကေတ်တုဲ အိုဟ်တၟိုဟ်စိုတ်ဗွဲမလောန်ရ၊ စှ်ေကၠုၚ်နူဍုၚ်သွဝ်တာဝတိၚ်တုဲ တိုန်နန်ဨကရာဇ်ရ၊ သၟိၚ်သုဒ္ဓောဒနတုန်လေဝ် ပွမဒစးဝေၚ်ဒုၚ်တၠုၚ်ကီု၊ ပွမလးသၞာဒၟံၚ်ကီု၊ သ္ပပဋိသန္ဓာရတုဲ ဒၟံၚ်တဴပ္ဍဲဇရေၚ်ဣသိရ၊ ဣသိဒေဝဳလတုန်လေဝ် ရဴဝွံသ္ဂးရ၊ ယွံမရာတ်သၟိၚ်မပြဲ ပ္ဍဲတ္ၚဲဝွံ ကောန်တြုံမွဲ မဒှ်ဗောဓိသတ် ဒှ်ကျာ်ပြာ်သတ္တံဂမၠိုၚ် က္တဵုဒှ်မၞိဟ်တုဲရ ရဴဝွံ အဲဂွံမိၚ်ပရိုၚ်နူဒေဝတဴသွဝ်တာဝတိၚ်တေံတုဲ အဲမကၠုၚ်စိုပ်ဇရေၚ်မရာတ်ရောၚ်၊ အတိုၚ်လဟီုကောန်ဒေဝတဴတံဂှ် ဒှ်စၞတ်ကွေံဟာ ရဴဝွံ ဣသိသၟာန်ရ။

ယွံနာဲပိုဲ ဒှ်စၟတ်ကွေံရအဴ၊ အဲသၟိက်ဂွံဆဵုညိ ဣသိဂး၊ သၟိၚ်ဇၞော်ကဵုကေတ်နၚ်ဗောဓိသတ်ဂတဣသိဒေဝဳလတုဲ တၞဟ်နကဵုလ္ၚောဝ်ဣသိဂှ် တဲစှ်ဂိုၚ်ပကောံခမောံတဲတုဲ ချပ်ကဵုလ္ၚောဝ်ရ၊ လ္ၚဝ်ဇိုၚ်ဗောဓိသတ်ၜါဂှ် သၟဟ်ညံၚ်ဇုက်လလဳကီု ကလာၚ်တိုန်အာတုဲ တန်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲလတူက္ဍိုပ်ဣသိဒေဝဳလရ။

ဣသိညာတ်ကေတ်အသဝ်ဂုန်တၟေၚ်တၟဟ်သာ်ဝွံတုဲ က္တဵုနူသၞာတုဲ လစောတ်လမောဝ်လ္ၚောဝ်တဴဗောဓိသတ်ရ၊ သၟိၚ်သုဒ္ဓေါဓနမစိုန်ဒှ်တဴမအံက်ကီုလေဝ် လစေါတ်လမေါဝ်လ္ၚောဝ်တဴဗောဓိသတ်ရ၊ ဣသိဒေဝဳလ မၞုံကဵုလောကဳအဘိညာန်ပညာ ဂြၚ်တီကေတ်ဘဝကၠာကြဴပစှော်ကဝ် ညာတ်အသဝ်လက်သန်ဇၞော်ပိစှော်ၜါ လက်သန်သၟတ်ဒစာံစှော်၊ စၞောန်ထ္ၜးတဴပ္ဍဲဇကုဗောဓိသတ် မၞုံဂၠးဇိုၚ်စၞောန်ထ္ၜးတဴနစက်ၜါဒရာလ္ၚီ၊ ရုပ်ကၠံဒစာံဂှ် ချပ်ဂြၚ်ဗစာ ပိုၚ်ခြာရံၚ်တုဲ တြုံမပြဲဂွံဒှ်ကျာ်ဗွဲစၟတ်အဆတ်ဏကန္တဝွံ အဲမဂွံညာတ်ရောၚ်သွံဂးတုဲ မိပ်စိုတ်တုဲ ဂြိုၚ်တဴရ။

နူဂှ်တြုံဒတိုန်တက်သ္ဇံိုၚ်ညးသ္ဇက်ပ္ကာန်ဝွံ ကလိဂွံသဗ္ဗညုတညာဏ်မဒှ်အသဝ်၊ ကာလမဒှ်ကျာ် ဂြၚ်တီဓဝ်ဂှ် အဲဂွံညာတ်ညိဟာ ရဴဝွံချပ်ပိုၚ်ခြာဗစာရဏာတုဲ ကၠာဗောဓိသတ်ဟဂွံဒှ်ကျာ်ဏီ ဒဒှ်ဇကုမ္ဒးစုတိတုဲ မ္ဒးအာက္တဵုဒှ်ဋ္ဌာန်အရူပဘုံတေံဂှ်တီကေတ်တုဲ တြုံအသဝ်ဗွဝ်ပိုန် မစိုန်ဒှ်တဴစမၠံၚ်ၝောံကိုတ်လိုက် ယိုက်လဝ်သ္ဍဴအလာံအသဒိသဂုဏ်ဂမၠိုၚ် သ္ဇိုၚ်သ္ဂောံဆဵု သ္ဇိုၚ်သ္ဂောံညာတ်လောန်ဂှ် အဲဂွံဆဵုတုဲရ၊ ဒဵုကဵုဒဒှ်ကျာ် ဂြၚ်တီဓဝ်သစ္စပန် မၞုံကဵုဂုန်အနန္တ၊ အပ္ပမေယျ၊ ဟၟဲကဵုညးၜတ်ကၞာတ်ဂှ် အဲဟွံဂွံဂတာပ်သွံဂးတုဲ စံၚ်တူဒေၚ်လ္ၚုၚ်−သုၚ်ဂျိလၞီယဲပူမှ် က္တဵုဒှ်လၞီလၞာ် ဇွော်ဍာ်ရမတ် ဂတေဝ်ယာံတဴရ။

သၟိၚ်ဇၞော်သုဒ္ဓောဓနလေဝ် ရဴဝွံ သၟာန်ဣသိပၠန်ရ၊ ယွံဣသိမပြဲ ကောန်အဲဍိက်ဝွံ မူကာလမဂွံဒှ်ကျာ်ရောၚ်အဴ၊ ရဴဝွံသၟိၚ်ဇၞော်သၟာန်ရ။   ယွံမရာတ် ပိဣသုန်သၞာံဂတကလိလောန်တုဲ ဂွံဒှ်ကျာ်မွဲ ဟၟဲကဵုညးပ္တောံၜတ်ရ ဣသိဂး ။  ရဴဝွံဣသိဟီုတုဲ စဴအာဋ္ဌာန်ဒၟံၚ်ဇကုရ၊ ဣသိဒေဝဳလတုန်လေဝ် ကော်သမ္ၚေဟ်နာဠက မဒှ်ကၟိန်ဇကုတုဲ ရဴဝွံသ္ဂးရ၊ ယွံနာဠက ကောန်သၟိၚ်သုဒ္ဓောဓန မစိုန်ဒှ်တဴတြုံမပြဲ ပ္ဍဲပိဣသုန်သၞာံဂတဝွံ ဂွံဒှ်ကျာ်ဟွံဆောတ်ရ။

ပ္ဍဲကာလဂှ် ကလၚ်ပၚ်မှိၚ်ဓဝ်တုဲ ဒ္ဂေတ်သမ္မာပဋိမတ် မှတ်ကၟိန်မြုနန်ထဝ်နိဗ္ဗာန် မဒှ်ဋ္ဌာန်တသိုက်ဒိပ်မပြဲ ပ္ဍဲတ္ၚဲဝွံ တၠအဲပကၠေံဂမဳညိ၊ ရဴဝွံ ဟီုဗတိုက်ဖအောဝ်ရ၊  သမ္ၚေဟ်နာဠက မဒှ်ကၟိန်ဣသိဒေဝဳလ ဂွံမိၚ်ကေတ်ဂလာန်မူဇကုမဟီုတုဲ သာ်ဝွံမချပ်ရ၊ မူအဲမဟီုဝွံ မသက္ကုဖဵုဟွံဒှ် မၞုံကဵုဖုဲဒတုဲမြမောဝ်မပြဲတုဲ မဟီုရောၚ်၊ ရဴဝွံ ပ္တေဟ်ကေတ်ဂလာန်မူဇကုတုဲ ဒြပ်ရတ်ဒစာံစှော်ကိုတ် အိုတ်ကဵုဍိက်သ္ကံဂၠဴပြေၚ် ဗျိၚ်တရေၚ်သီုဗော်သွး ကောန်သမ္ဘာ လသာထောံကၠေံတုဲ ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ်ဟေၚ် ဗွဲလၟေၚ်ဂၠာဲပရိက္ခရာ တၟံကဵုဒိုဟ်ဗောဓိသတ်မၞုံတုဲ ပကၠေံဂမဳရ။

နာဠကဂှ်တုန် မၞုံဂုဏ်ဝိသေသ ကာလကျာ်တြဲက္တဵုဒှ်တွံဓဝ်ဓမ္မစက်ကသုတ်တုဲ ပ္ဍဲထပှ်တ္ၚဲဂတ ဂွံဆဵုကျာ်တြဲ မစိုန်ဒှ်တဴအ္စာမၞိဟ်ဒေဝတဴ လ္ၚောဝ်ပ္တီတဴဒ္ဂေတ်မောနေယျာပဋိပတ်ရ၊ ကျာ်တြဲတွံကဵုဒ္ဂေတ်မောနေယျ ပဋိပတ် ဒ္ဂေတ်လ္ၚတ်သွိုန်ဗပိုန်တုဲ နိဿဲကဵုတၟံထဝ်မွဲတုဲ သ္ပကၠေံပရိနိဗ္ဗာန်ရ။

ကျာ်တြဲဒှ်မွဲမွဲဇကုဂှ် ညးဒ္ဂေတ်မောနေယျပဋိပတ် ဆမွဲဇကုကီုမၞုံရ၊ နာဠကထေရ်ဝွံ ဟိုတ်ဒ္ဂေတ်ဥက္ကဋ္ဌတုဲ ဆထပှ်ဂိတုကီု မဂွံပတၠအာယုက်ရောၚ်၊ ယဝ်ဒ္ဂေတ်မဇ္ဇျိမမ္ဂး ထပှ်သၞာံမဂွံတၠအာယုက်ရ၊ ဒ္ဂေတ်မုဒုမ္ဂး စှ်ၜါသၞာံ ဂွံပတၠအာယုက်ရ။

(ပရောဣသိဒေဝဳလ)

က္တဵုဒဒှ်ဣသိဒေဝဳလတုန်။   ။  ကာလမဒှ်ခရှ် တန်တဴပ္ဍဲသ္ၚိကၟိန်ဂှ် ဒှ်ကောန်ဗမၞး ပရောဟိယ။  အာစာသၟိၚ်သဳဟနု၊ မစိုန်ဒှ်တဴ မအံက်သ္မိၚ်သုဒ္ဓောဓန၊ မၚ်ဗၠာဲအသိတ ဂးယၟုရ၊  ကာလသၟိၚ်သုဒ္ဓောဓနမသွတ်တေံဂှ် ဒှ်အာစာဗ္တောန်ကဵုကွတ်ပညာ စၟဟ်စၟဟ်ကာလ ပြာပ်အာဇရေၚ်ကောန်သၟိၚ်သဒ္ဓောဓနတုဲ ပ္ကတ်တဴကွတ်ရ၊ သၟိၚ်သဳဟနု စုတိအာတုဲ ကောန်သၟိၚ်သုဒ္ဓောဓန ဒုၚ်ရာဇာဘိသေက ဂွံဒှ်ဨကရာဇ်ပ္ကၚ်ရၚ်ကၟိန်ဍုၚ်ကပ္ပိလဝှ်ဂှ် အာစာအသိတဝွံ ဇိုန်ကဵုယၟုမ္ဂး ကာလဒေဝဳလတုဲ ပ္တန်လဝ်ပ္ဍဲဋ္ဌာန်ပြောဟိတ်သ္မိၚ်ရ။

ဓမ္မတာသၟိၚ်သကျဝၚ်တံတုန်။   ။ ပတွဵုနူဒုၚ်ရာဇာဘိသိက်တုဲ ကုညးသ္အာၚ်နူမိတေံဂှ် ပွမလ္ၚောဝ်ရှ်ေသှ်ေရဴဂဴဟၟဲသက်သက်ရ၊ သၟိၚ်ဇၞော်သုဒ္ဓောဒနတုန်လေဝ် ပွမလ္ၚောဝ်ရှ်ေသှ်ေရဴဂဴဗမၞးဒေဝဳလ မဒှ်အာစာဟၟဲရ၊ ဗွဲမထေက်ကြိုက်ကဵုဗစဲပန်ဟေၚ် သၚ်ရိုဟ်ယိုက်ဒိုက်လဝ်ရ။

အာစာဒေဝဳလတုန်လေဝ် ကောန်သ္မိၚ်ဝွံ  မာန်သ္မိၚ်ဇၞော်မောအာတုဲ ဟွံရှ်ေသှ်ေရဴဂဴအဲရ၊  ညံၚ်ကောန်သ္မိၚ်ဂွံလ္ၚောဝ်ရှ်ေသှ်ေရဴဂဴအဲဂှ် အဲတိတ်အာနူသ္ၚိကၟိန်တုဲ ပကၠေံဂမဳရချပ်တုဲ အာတ်အခေါၚ်ကဵုသၟိၚ်သုဒ္ဓောဒနတုဲ ပကၠေံဂမဳရသိရ။

သ္မိၚ်ဇၞော်သုဒ္ဓောဒနကီုလေဝ် ရဴဝွံသ္ဂးရ၊ ယွံအာစာ ၜိုန်ဒှ်ဂမဳတုဲကီုလေဝ် အဲသၟိက်ညာတ်ဟွံဖိုတ်ရောၚ်၊ ပ္ဍဲဥဒျာန်အဲဟေၚ်ပဒတဴတုဲ ဒလောံဗတောန်အဲညိ ရဴဝွံသ္ဂးရ။

အာစာဒေဝဳလတုန်လေဝ် ယွံသၟိၚ်မပြဲ ဒးရးသန်ရ၊ ရဴဝွံဒုၚ်လဝ်ဝန်တုဲ တိတ်အာနူသ္ၚိကၟိန် ပကၠေံဂမဳဣသိ ပဒတဴပ္ဍဲဥဒျာန်သၟိၚ် ကမြဴလွဳဓဝ်သမထဘာဝနာ၊  ကလိဂွံလောကဳအဘိညာဏ်မသုန် သမာပတ်ဒစာံရ။

ပတွဵုနူဂှ်တုဲ ဒုၚ်ပိဏ္ဍပါတ်ပ္ဍဲသ္ၚိသၟိၚ်တုဲ ပ္ဍဲကာလလဆောဝ် ပဒတဴတၚဲပ္ဍဲဂြိုပ်ဟိမဝန်ရ၊ ပ္ဍဲကာလလဆောဝ် အာပဒတဴတၚဲပ္ဍဲသွဝ်စတုမရာတ်တာဝတိၚ်ရ၊ ပ္ဍဲတ္ၚဲဗောဓိသတ်မသၠးဂဝ်ဂၞဴမိဂှ် ဣသိဒေဝဳလ ဂၚေၚ်ပ္ဍဲသွဝ်တာဝတိၚ်တေံတုဲ မဂွံညာတ်ကောန်ဒေဝတဴသွဝ်တာဝတိၚ် မိပ်စိုတ်အဵုဇိုတ်တဴရောၚ်။

### (၃) − ခဏ် ဗှ်လက်သန် ဗောဓိသတ်
ဗောဓိသတ်တြုံတၠပါရမဳ သၠးဂဝ်ဂၞဴမိတုဲ ပ္ဍဲမရနုက်ကဵုမသုန်တ္ၚဲဂှ် အိုတ်အလုံသ္ၚိတၞုၚ်ကြကတ်သၟိၚ်တံဂှ် ကဵုလၟုဟ်လဝ်ဍာ်ထီုမြမောဝ် မပ္တံစၠန်, အဂၠဴ, သ္ၚဴ ဒေဝဒါ၊ ဂ္ညိဂ္ညာတ်လဝ်ပ္ကဴသြဴ မပ္တံမၠဵုဇဳသွာ ဍောၚ်သာရဖဳ မာလဳ သ္ဂာတံဂှ်တုဲ ဗလိုပ်ဖုံဗောဓိသတ်နကဵုဍာ်မြမောဝ်ထပှ်ဝါတုဲ ဒၟံၚ်လဝ်လတူရတ်ဒစိတ်သာ်ရ၊ ကဵုကော်ဗမၞး မလေပ်ဗိုတ်ပိဗေဒၚ်ပန် ကလောံစရၚ်ကွတ်အိုဿီု မၞုံဗၞတ်ကၠံဒစာံတုဲ ကဵုလာပ်ဗဇဴဗွဲမဂၠိုၚ်တုဲ ကဵုသ္ၚေဝ်မွဲလက်သန်ဗောဓိသတ်ရ၊ ပ္ဍဲကာလဂှ် ပၞောဝ်ဗမၞးကၠံဒစာံ မၞုံကဵုညာဏ်ပညာ အာစိုပ်သြၚ်ကွတ် ဗိုတ်ပိဗေဒၚ်ပန် မသ္ၚေဝ်မွဲလက်သန်ဗောဓိသတ်ဂှ် ဗမၞးဒစာံမတွံဂး −−

(၁) ဗမၞး ယာမ မွဲ။

(၂) ဗမၞး ဓဇ မွဲ။

(၃) ဗမၞး လက္ခဏ မွဲ။

(၄) ဗမၞး ဇောတိမန္တ မွဲ။

(၅) ဗမၞး ယည မွဲ။

(၆) ဗမၞး သုဘောဂ မွဲ။

(ရ) ဗမၞး သုယာမ မွဲ။

ဗမၞးထပှ်ဝွံ  လေပ်ဗိုတ်ပိဗေဒၚ်ပန် မၞုံပညာပြာကတ်ဒယှ်ပ္ဍဲလိုက် ယိုက်ပ္တိုန်လ္ပုဟ်တဲၜါတုဲ ရဴဝွံသ္ဂးရ၊ ယွံတၠညး ကောန်တၠညးဝွံ ဒဒှ်သၟိၚ်စက္ကဝဝ် မပိုၚ်လဝ်တ္ကံပန် မတ္ၜန်တ္ၜောဲ ကေုာံဒြပ်ရတ်ထပှ်ပြကာလေဝ်ဂွံဒှ်ရ၊ ဒဒှ်ကျာ်မွဲ ဟၟဲကဵုညးပ္တောံၜတ်ဂှ် မစိုန်ဒှ်တဴကၞောတ်လိုက်ပိလေဝ်ဂွံဒှ်ရအဴ၊ ရဴဝွံ နဂလာန်ပါၚ်မဒှ်သံသယပက္ခဒွိဝစနဟေၚ် ဂရၚ်ပ္တီသၟိၚ်သုဒ္ဓောဒနရ။

ဗမၞးဍောတ်အိုတ်မွဲ ဗွဲယၟုမ္ဂး သုဒတ္တ မၞုံနာမလလောၚ်ပြာကတ်လောန် ဒှ်ဂကူကောဏ္ဍညဂှ် မၞုံညာဏ်ဒယှ်ပြာကတ်လောန် ယိုက်ပတိုန်စၞောန်တဲမွဲတုဲ ကောန်မရာတ်တၠတိဇၞော်မပြဲ တ္ၜန်ထ္ၜောဲတဴကေုာံလက်သန်ဇၞော်ပိစှော်ၜါမတွံဂး ဒွတ္တိံသမဟာပုရိသလက္ခဏ၊ လက်သန်သၟတ်ဒစာံစှော်မတွံဂး အသိတျာနုဗျဥ္စန၊  ဟိုတ်မပကၚ်ရၚ်လဝ်စက်ၜါဒရာလ္ၚီ ရုပ်ကၠံဒစာံတုဲ အလုံဘုံပိစှော်မွဲ ဟၟဲကဵုညးပ္တောံၜတ်ပြိုၚ်ပ္ကာန် ပ္ကၚ်ရၚ်လဝ်ညာဏ်သၠဲလးဇၞော်ကၠး ဟီုထိုၚ်သးသ္ပအသဝ်ဟွံတီအိုတ်၊ မစိုန်ဒှ်တဴဖ္ဍုန်ၝောံကိုတ်လိုက်ပိ ၊  မဒှ်ပူဂဵုဝိသေအသဒိသတုဲ ပ္ဍဲဂကောံခရှ်မပဒတဴပ္ဍဲသ္ၚိကၟိန်ဝွံ ဗွဲမလံဟဂွံတန်ဒၟံၚ်တုဲ ထောံကၠေံကၟိန်ဍုၚ်သ္ၚိနန်ကောန်သမ္ဘာ ဟွံရိုဟ်စကဵုပိုန်လောကဳ ဂၠာဲသ္ၚိပိုန်လောကုတ္တဵုနအလဵုဇကု ဂြၚ်တီဓဝ်အိုဿီု ထီုဗးလဝ်ဗွဝ်ဂုဏ်ဇၞော်ပြဲ ဒဒှ်ကျာ်မွဲ ဟၟဲကဵုညးပ္တောံၜတ် ဂွံဒှ်ဟွံဆောတ်ရအဴ၊ ရဴဝွံ ယိုက်ပ္တိုန်လ္ပုဟ်တဲမွဲတုဲ လ္ၚောဝ်ပ္တီသ္မိၚ်သုဒ္ဓောဒနရ။

ဗမၞးဂကူကောဏ္ဍညဝွံ ဟိုတ်ဒှ်ပူဂဵုမစ္ဆိမဘဝိကတုဲ ဂွံတီဗွဲစၟတ်ရောၚ် သ္မိၚ်သုဒ္ဓောဒနဂွံမိၚ်ကေတ်ဂလာန်ဂှ်တုဲ၊  −−  ယွံဗမၞး − ကောန်အဲဂှ် ပ္ဍဲဒတဴသ္ၚိကၟိန်ဝွံ ဟဂွံတန်လံတုဲ ဒဴထောံသ္ၚိကၟိန်ရောၚ်မ္ဂးဂှ် မူဟိုတ်မူအရီုမွ မဂွံညာတ်တုဲ က္တဵုဒှ်သမ္ၚာတ်ဒမြဴ ဂွံတဴသံဝေဂ မဒဴထောံနူသ္ၚိကၟိန်ရော သ္မိၚ်သၟာန်ရ။

ဗမၞးကောဏ္ဍညတုန်လေဝ် ရဴဝွံလ္ၚောဝ်ပ္တီရ၊ ယွံမရာဇ်သ္မိၚ်ဇၞော်မပြဲ ကောန်တၠညးဂှ် (၁) ညာတ်ညးဗျုဇရာ၊  (၂) ညာတ်ညးမၞုံကဵုယဲဝေဒနာမပြိုက်၊  (၃) ညာတ်ညးမစိုပ်ဒဒိုက်မချိုတ်၊  (၄) ညာတ်ဂမဳဖ္အိုတ်ကိလေသ၊ ညာတ်နိမိတ်ပန်ပြကာဝွံတုဲ သမ္ၚာတ်ဒတဴနရဴသော်ဇကု ဂွံသံဝေဂတုဲ ထောံကၠေံသ္ၚိကၟိန်ဗွဲစၟတ်ဨကန္တရအဴ ရဴဝွံ လ္ၚောဝ်ပ္တီသ္မိၚ်ဇၞော်သုဒ္ဓောဒနရ။

သ္မိၚ်ဇၞော်သုဒ္ဓောဒန မအံက်ဗောဓိသတ်တုန်လေဝ် ကောန်မဒှ်ဂမဳတုဲ မဂွံအာစိုပ်ဒဒှ်ကျာ်ဂှ်ဟွံဒးဂၞပ်၊ ဒဒှ်ကောန်ဂွံဒှ်သ္မိၚ်စက္ကဝဝ် မဂွံပိုၚ်လဝ်တ္ကံပန် မတ္ၜန်တ္ၜောဲတဴကေုာံဒြပ်ရတ်ထပှ်ပြကာဂှ်ဟေၚ် မၞုံကဵုပၟိက်ရောၚ်၊ နိမိတ်ပန်ပြကာ မဒှ်ဟိုတ်လသာထောံသ္ၚိကၟိန်ဂှ် ဟွံမိက်ကဵုကောန်ညာတ်တုဲ ဗွဲပွဳပွူကပ္ပိလဝှ်ဂှ် ဌာန်မၞုံဗၞတ်မွဲဂါ စွံလဝ်ပၟၚ်ပၟဲဗွဲမဇိုန်ဇၟံရ၊ ပွမဂွံညာတ်ညးဗျု−ယဲ−ချိုတ်တံဂှ်လဝ်ကၠာရ ဆပရိုၚ်ကီု ဟဂွံမိၚ်သက်သက်ရ။

တ္ၚဲမခုတ်ခဴယၟုဗောဓိသတ်ဂှ် ဟိုတ်ဒှ်ပူဂဵုရၚ်တၠုၚ်ကဵုဖဵုဒတုဲမြမောဝ်သတ္တလိုက် ဇိုန်ကဵုတသိုက် မၞိဟ် ဒေဝတဴပ္ဍဲဘုံပိတုဲ (သိဒ္ဓတ္ထကုမာ)မခုတ်လဝ်ယၟုဗောဓိသတ်ရောၚ်၊ တ္ၚဲမ္ၚဵုမခုတ်ခဴယၟုဗောဓိသတ်ဂှ် နူကဵုဂကူကလောသၟိၚ်သကျဝၚ်ဂမၠိုၚ် ရေၚ်တၠုၚ်ဇိုန်ကဵုကောန်သၟိၚ်မွဲမွဲအိုတ်ရ၊ ကမၠောန်မံၚ်မမိမိန်ၝဲဂမာမကမွဲလက်ကိုတ် ဇိုန်လဝ်ကဵုဗောဓိသတ်တုဲ ကေုာံတွဳဝါရဂမၠိုၚ် ဟွံတီကဵုဗၞတ်တွဵုဟေၚ် တွဳဗဝိုၚ်တဴရ။

ဂၞကျာ်သဳရိမဟာမာယာဒေဝဳ တၠစမဳရုပ် မစိုန်ဒှ်တဴဂအုပ်မံၚ်မဂၞကျာ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် သၠးဂဝ်ဂၞဴဗောဓိသတ်တုဲ ပ္ဍဲမရနုက်ကဵုထပှ်တ္ၚဲ ညံၚ်နဲတြုံမသတိက်သၠိၚ်အာကီု သီုသတိဟမဝိဝိၚ် စုတိလသာလဝ်လိုက်ဗာတုဲ ပ္ဍဲဍုၚ်သွဝ်တုဿိတာပူ မဒှ်ဇနူဗောဓိသတ်မိကျာ်မကျာ်တံဂမၠိုၚ်ဂှ် အာက္တဵုဒှ်ကောန်ဒေတတဴတြုံမွဲ သန္တုသိတဂးယၟုရ၊ ဂၞကျာ်သဳရိမဟာမယာဒေဝဳ သကန်နှဳခန္ဓ၊ ကျကံဗြံသတိ စုတိစဴအာသွဝ်တုဲ ဂၞကျာ်ပဇာပတိဂေါတမဳ မဒှ်သဳဒေံမိဂှ် ကောန်တှ်ဇကုနန္နကုမာကဵုလဝ်မိမိန်ၝဲဂမာတံတုဲ တြုံဗောဓိသတ်မပြဲ ညံၚ်နဲကောန်မက္တဵုဒှ်ပ္ဍဲဂၠံသြိုဟ်ကီု ဖျီုဖအံဗ္စဗမဴ မြိမြန်တဴရ။

### (၄) − ခဏ် သၟိၚ်သုဒ္ဓောဒန မအံက်ဗောဓိသတ် ပမ္ၚဵုဇိက်ဗ္ၚ
ဗောဓိသတ်သိဒ္ဓတ္တကုမာ မဒှ်ဥတ္တမပူဂဵု က္တဵုဒှ်မၞိဟ်ဂွံမွဲဂိတုတုဲ သၟိၚ်သုဒ္ဓောဒနမအံက်ဗောဓိသတ် အတိုၚ်ဝတ်သၟိၚ်တမၠာ သ္ပမ္ၚဵုဇိက်ဗ္ၚ ဇက်တိတ်အာသီုဗဵုလဗးဂမၠိုၚ် ကေတ်ဏာလဝ်သီုဗောဓိသတ်တုဲ ပ္ဍဲသၟဝ်သမၞိၚ်ကြေၚ်ဇမ္ဗုရှ်မွဲ မသဓုံကၞာၚ်သၠ မၞုံကဵုသမၞိၚ်မၜိုဟ်သြိုဟ် သရိုဟ်ဇၞိက်ဗွဲမဒးရး ၊  တရးလဝ်ယာတ်ဖဍာန်လ္တူတုဲ သတိက်လဝ်ဗောဓိသတ်ရ၊ ကမၠောန်မံၚ်မဂမၠိုၚ် ဗဵုဒ္ၚောဝ်တဴသဘၚ်သၟိၚ်ဇိက်ဗ္ၚတုဲ ဝိုတ်ကၠေံသတိလ္ပါ်ကဵုဗောဓိသတ်ရ။

ဗောဓိသတ်တုန်လေဝ် က္တဵုတက်ထဝါဲတုဲ ပၠောပ်စိုပ်ကဵုအာနာပါနကမ္မဋ္ဌာန်တုဲ က္တဵုဗဒှ်ပဋ္ဌမဇျာန်ကိုပ်ကၠာရ၊ သမၞိၚ်ကြေၚ်တုန်လေဝ် ကြဳဇှ်ဣဒ္ဓိအနုဘဴဗောဓိသတ်ဇၞော်ကၠး နူဂယးဒဵုတ္ၚဲမစေၚ် ဟဂွံဖျေၚ်ဂၠိန်စှ်ေအာတၞဟ် တုပ်သၟဟ်ညံၚ်မဖ္ဍာန်လဝ်က္ဍိုၚ်ဗ္တာၚ်ကီု တန်တဴရ၊ မိမိန်ၝဲဂမာဂမၠိုၚ် ဂွံသတိကဵုဗောဓိသတ်တုဲ ဖါဲဇၞိက်သ္ၚေဝ်မွဲဗောဓိသတ်သိဒ္ဓတ္တကုမာ ညာတ်အာကာရ ဗောဓိသတ်မတက်ထဝါဲ ညံၚ်စရာဲညးမလုပ်စသမာပတ်ကီုရ၊ သီုကဵုသမၞိၚ်ကြေၚ် ဟဂွံဖျေၚ်ဂၠိန် မဖဍာန်ဒၟံၚ်ဗောဓိသတ်ဂှ် က္တဵုဒှ်အသဝ် ဂရၚ်ပတီသၟိၚ်သုဒ္ဓောဒနရ။

သၟိၚ်ဇၞော်တုန်လေဝ် ညာတ်ကေတ်အသဝ်တၟေၚ်တၟဟ်ဝိသေသာ်ဝွံတုဲ ပၚ်ပ္တိုန်ခၠံသၟိပ်တဲ လ္ၚောဝ်အဲပရဲတဴဗောဓိသတ်−မရနုက်ကဵုၜါဝါပၠန်ရ။

ဗောဓိသတ်သိဒ္ဓတ္တကုမာတုန်လေဝ် ပ္ဍဲသမၞိၚ်ပိုန် တသိုက်မပြဲ ဗွဲလၟေၚ်ဇၞော်မောဝ်အာ ပေၚ်အာယုက်ထပှ်သၞာံတုဲ သ္မိၚ်ဇၞော်သုဒ္ဓောဒန ကော်ပကောံအမာတ်သေနာပတိဂမၠိုၚ်တုဲ သၟတ်ထပှ်သၞာံဂှ် မူရဴအာကာရမွဲ မသ္ဍိုက်မၠိုက်ရော မူကိစ္စမွဲ မိမတံ ဂပ်ဝ်ယိုက်ဒိုက်ရော−ရဴဝွံ သၟာန်အမာတ္တံရ။

အမာတ်တံဂမၠိုၚ်တုန်လေဝ် ယွံမရာတ် ကောန်သၟိၚ်မစိပ်အဝဲဝွံ ဒးဂၞပ်မြဟ်စိုတ် ပေါဲသဘၚ်ဝေၚ်ဍာ်ဒှ်ရအဴ၊ နကဵုသဘၚ်ဝေၚ်ဍာ်ဝွံ ထေက်ကြိုက်ကဵုသ္ပရအဴ၊ ရဴဝွံ အမာတ်တံလ္ၚောဝ်ပတီသၟိၚ်ရ။

သၟိၚ်မအံက်တုန်လေဝ် ကော်အာစာဝဍ္ဎကဳ မပြုပြေၚ်ဍုၚ်တံဂှ်တုဲ ပ္ဍဲဋ္ဌာန်မဖှ်သာ်ဂှ် မၞးတံခၞံဗဒှ်ကၟာလစဇၞော်မွဲကျေဝ်ဂေါဝ် ဂပ်ဝ်ဒးဂၞပ် ဂပ်ဝ်သၠိၚ်စိုတ်ညိ၊ ရဴဝွံ ဖ္အောဝ်စကာရ။

အာစာဝဍ္ဎတံတုန်လေဝ် ဒၞာဲဌာန်မဂွံခၞံကၟာလစဂှ် ၜတ်ကၞာတ်လဝ်တုဲ တ္ၚဲဝွံ ဟွံသေၚ်ကဵုအခိၚ်ကာလတုဲရ တ္ၚဲယးဂတဂှ် ပိုဲစဳရေၚ်ခၞံဗဒှ်ရဂးတုဲ စဴအသ္ၚိဇကုအိုတ်ရ။

ပ္ဍဲပယာံသဝ်တ္ၚဲဂှ် သနာတၟံ ပဏ္ဍုကၟဝ်ချဳတိုန်တုဲ သၟိၚ်အိန်မၠာ်သ္ၚေဝ်မွဲ တီကေတ်ဒဒှ်သၟိက်မခၞံကၟာလစသွက်ဗောဓိသတ်ဂွံဝေၚ်ဂြိုၚ်ဂှ်တုဲ ဖအောဝ်စကာကောန်ဒေဝတဴဝိသုကမ္မ ကဵုခၞံကၟာလစရ။

ကောန်ဒေဝတဴဝိသုကမ္မတုန်လေဝ် ပြာပ်ကၠုၚ်တုဲ ပ္ဍဲမုက်ရၚ်ဍုၚ်ပန်ဒိုဟ်ဂှ် နိမိတ်ဗဒှ်ကၟာလစဇၞော်ပန် မၞုံဗၞတ်မွဲမွဲဂါရ။

ကၟာလစဂှ် မၞုံဗၞတ်ထပှ်တန်၊  မပူရေက်ပ္တနမ်လတ်နကဵုမပ္တံမၞိက် , ဗိုတ်, ဗၠဲ , ရတ်ထပှ်ပြကာ မၞုံကဵုလျးခၠးဂဵုလစးဒၟံၚ်ရ၊ နကဵုကၟာၚ်ရတ် မၞုံဗၞတ်ပိတန် စဵုဗိုၚ်လဝ်ရ၊ ထပ်မ္ၚးဂှ် နကဵုတိုၚ်ဗဝုတ်ထဝ် စဵုဗိုၚ်ခြံလဝ်ရ၊ မၞုံသၞေဟ်ဍာ် ထပှ်တန် ထ္ၜုတ်လဝ်နတၞိန်သောပါန်ရတိ ဂ္ညိၜတ်လဝ်ဗွဲမဒးရး မၞုံကဵုဒကှ်မသုန်, သွာၜါ သ္အဳဗဂါရာၚ်ဆာဲ မၞုံကဵုမြမောဝ်ပ္ကဴပ္ဍးတၟာဲတဴရ၊  ပ္ဍဲကၟာဂှ် ဂၠုၚ်မတၟုဲတဴနရတ်ထပှ်ပြကာ နိမိတ်ဗဒှ်လဝ်ရ၊ ပ္ဍဲဂၠုၚ်ထဝ်ဂှ် ပတိုန်က္ဍိုက်ဗ္တာၚ်ရာဇပလ္လၚ်သြန်ရ၊ ပ္ဍဲဂၠုၚ်သြန်ဂှ် ပတိုန်လဝ် ကောန်သၟိၚ် မဂွံဝေၚ်ဂြိုၚ်ရ၊ ကၟာလစမဒှ်အသဝ်ပ္ဍဲလိုက်ဝွံ ဟွံကေၚ်ဆဵု ဟွံကေၚ်ဗဵုဒ္ၚောဝ်မွဲလှ်ေဂှ် နိမိတ်ဗဒှ်တုဲ စဴအာသွဝ်ရ။

တ္ၚဲယးဂတ မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂွံညာတ်တုဲ ဒှ်တဴအသဝ်ဗွဲမလောန်၊  ပ္ဍဲမွဲဗ္တံဟေၚ် မံက်တိုန်ရောၚ်ဂးတုဲ လ္ၚောဝ်ပ္တီသၟိၚ်သုဒ္ဓောဒနရ၊ သၟိၚ်ဇၞော်ဂွံမိၚ်တုဲ အိုဟ်တၟိုဟ်စိုတ် ပြာပ်အာမၠာ်သ္ၚေဝ်မွဲ ဟိုန်နူပိုန်ကုသဵုကောန်အဲတုဲ ဒေဝတဴတံဂှ် နိမိတ်ဗဒှ်လဝ်ရောၚ်ဂးတုဲ ဇိုန်ကဵုဗောဓိသတ်ရ။

ဗောဓိသတ်တုန်လေဝ် ညံၚ်ကောန်ဒေဝတဴကီု သီုကဵုတွဳဝါရဗော်သွးဂမၠိုၚ် ဝေၚ်ဂြိုၚ်တဴဍာ်ကၟာလစဂှ်ရ၊ ရဴဝွံ ကၠုၚ်ပ္ဍဲကဋ္ဌကထာ အၚ်္ဂုတဵုတေံ၊ ပ္ဍဲအဋ္ဌကထာ အနာကတာဝၚ်တေံလေဝ်ကၠုၚ်ရ။

ဗောဓိသတ်သိဒ္ဓတ္တကုမာ ဂွံသိုက်သၠိၚ်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲသမၞိၚ်ပိုန်တသိုက်မပြဲ အာစိုပ်အဝဲဗၞတ်အာယုက်စှ်တြဴသၞာံတုဲ သၟိၚ်မအံက်ခၞံဗဒှ်ကဵုပြာသာတ်ပိ မဂပ်ဝ်ဥတုပိမဂ္ညိဂ္ညာတ်လဝ်တၟေၚ်တၟဟ် ဂပ်ဝ်ဒှ်အသဝ်ဟေၚ် မတုဲကိုပ်ကၠာ ဟွံကေၚ်ညာတ်မွဲလှ်ေ၊ သဂေဟ်ရာၚ်ဆာဲတဴဗွဲမလောန်ရ။

ပၞောဝ်ပြာသာတ်ပိဂှ်တုန်။   ။  ပြာသာတ်မွဲဂှ် ရမ္မ ဂးယၟုရ၊  ပြာသာတ်မွဲဂှ် သုရမ္မ ဂးယၟုရ၊  ပြာသာတ်မွဲဂှ် သုဘဂးယၟုရ၊  ပြာသာတ်ရမ္မဂှ် မသုန်ဘုံ။ ပြာသာတ်သုဥရမ္မဂှ် ထပှ်ဘုံ။  ပြာသာတ်သုဘဂှ် ဒှ်ဒစိတ်ဘုံရ၊  ဇမၞော်ပြာသာတ်ဂှ်တုန်  အိုတ်ကဵုကမၠောန်မံၚ်မတွဳဝါရ သိဒ္ဓတ္တကုမာ မၞုံဗၞတ်ဒစာံလက်ဂှ် ဒၟံၚ်ရုံဂပ်၊ အပ်ပြာပ်ဇိုန်လဝ်ကဵုဗောဓိသတ်ရ။

### (၅) − ခဏ် ဗောဓိသတ် ထ္ၜးကွတ် ခဏ်ထပ်တဲကေုာံဂၞကျာ် ဘိမ္ဗ ယသောဓရာ
ဗောဓိသတ်သိဒ္ဓတ္တကုမာ တြုံတၠပါရမဳ ပ္ကီုလွဳဇၞော်ကၠး ဟီုထိုၚ်သးသ္ပအသဝ်ဟွံတီအိုတ်၊ မစိုန်ဒှ်တဴဖဍုန်ၝောံကိုတ်လိုက် ယိုက်လဝ်သ္ဍဴအလာံ အသဒိသဂုန်ဗွဲစၟတ်၊ ဇၟာပ်ကွတ်တြုံစှ်ဒစာံသာ်အိုဿီု စိုန်သကီုကဵုညာဏ်ဟွံဒးကတ်ဗ္တောန် ဟွံဒးလန်ဂၠာဲအာစာ နကြဳဇှ်ပါရမဳမဆန်ၜန်လဝ်နူကဝ်တမၠာအဆက်အဆက် စဳပၠးဆိုက်ဗဒက်မြက်စာ ဇၟာပ်ကွတ်ပညာအိုဿီု ညံၚ်ဗီုပၞာၚသ်တိုၚ်ထဝ် စဳပျးကဵုဗွဝ်အန္ဓတုဲ ရဴမတၟးဒၟံၚ်ကီု ခၠးဂဵုလစး ယးတၟးဒၟံၚ်ကီုဉာန်ရ။

သ္မိၚ်ဇၞော်သုဒ္ဓောဒန မအံက်ဗောဓိသတ်တုန်လေဝ် သ္မိက်ကဵုကောန်ပကၚ်ရၚ်ကၟိန်ဍုၚ်က္ဍိုၚ်ဗ္တာၚ်မပြဲ ပ္ဍဲဒေါဝ်သမၞိၚ်ပိုန်တသိုက် သ္ဍိုက်မၠိုက်ထၞေန်စမ်တဴကေုာံသမ္ဘာတုဲ ဟဂွံသတိသံဝေဂ ဟဂွံဒဴတိတ်ပဂမဳ၊ သၠိၚ်တဴစိုတ်ပ္ဍဲပိုန်လောကဳ မၞုံကဵုစရာဲကျာ်သြဳ ပိုန်အသဝ် ဂွံဒှ်သ္မိၚ်စက္ကဝဝ်ဂှ် အဲဂွံာတ်ရောၚ်၊ ဒဒှ်မအံက်သ္မိၚ်စက္ကဝဝ်လေဝ် အဲဂွံဒုၚ်ယၟုရောၚ် ချပ်သာ်ဝွံတုဲ ကဵုလိက်ရာဇာသာန် ကဵုကလောဝံသတၞောဝ်သ္မိၚ်သကျဝၚ်တၞဟ်တၞဟ် ကဵုပလံၚ်ဗစိုပ်ကောန်ဗြဴအိုတ်ရ။

ကလောဂကူသ္မိၚ်သကျဝၚ်လ္ၚဵု မဒၟံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ကပ္ပိလဝှ်ဂှ် ပ္ဍဲဍုၚ်ဒေဝဒဟ၊ မပ္တံသ္မိၚ်သုပ္ပဗုဒ္ဓတံဂှ် ဂွံမိၚ်ပရိုၚ်လိက်ရာဇာသာန်တုဲ ရဴဝွံသ္ဂးအိုတ်ရ။

ကောန်သ္မိၚ်သိဒ္ဓတ္တကုမာဝွံ ဂွံဒှ်ကျာ်ရောၚ် ရဴဝွံဗမၞးတံမဟီုပတိုန်စရ၊ နိဿဲကဵုဂလာန်ဗမၞးမဟီုပတိုန်စဂှ်တုဲ ပ္တိုန်လဝ်မာန်စံၚ် လောန်ဗၞတ် မမိက်ကဵုကွတ်မွဲမွဲ ဟွံဂွံကတ်ဗ္တောန် ကွတ်တြုံစှ်ဒစာံသာ်မမိက်ကဵုမွဲမွဲမပြာကတ် သွက်ဂွံပတှ်ေစဂှ် ဟွံဂွံလေပ်သက်သက် ပ္တိုန်ဒၟံၚ်ကဵုရုပ်သာ်ကျာ်သြဳမပြဲ ဟၟဲကဵုကွတ်ပညာ သကာတုဲ ညံၚ်ရဴတၞံဗပုၚ်ကီုမဒှ်ရ၊ တ္ၚဲရသ္မိၚ်သတြုကၠုၚ်ပပၞာန်မ္ဂး ညံၚ်သၟးတောဝ်ချဵုဒးကျာ သဝဝ်အာကဵုမဒှ်ရောၚ်၊ ကောန်ဖျုန်ဂြိုဟ်ပိုဲပလံၚ်ကဵုဟဂပ်ဝ် ရဴဝွံ သ္ဂးအိုတ်ရ။

အတိုၚ်လဟီုသ္မိၚ်တံဂှ် အမာတ်တံ ကလေၚ်လ္ၚောဝ်ပ္တီပၠန်ရ၊ သ္မိၚ်ဇၞော်သုဒ္ဓောဒနဂွံမိၚ်ကေတ်ဂလာန်ဂှ် အစောံသတ္တိကောန်ဇကုလေဝ် ဟိုတ်ဟွံတီတုဲ ပြာပ်အာဇရေၚ်ဗောဓိသတ် ဟိုတ်ဒဒှ်အိုဿီု ဂရၚ်ပ္တီတုဲ ဗတိုက်ဖ္အောဝ်ကဵုကတ်ကွတ်တြုံစှ်ဒစာံသာ်ရ။

ဗောဓိသတ်တုန်လေဝ် နူပဋိသန္ဓိတေံ မၞုံကဵုညာဏ်ဝိသေသ၊ ကိစ္စဒးကတ်ဗ္တောန်ကွတ်တြုံစှ်ဒစာံသာ်ဟၟဲရ၊  ဇၟာပ်ကွတ်အိုဿီု စိုန်သကီုကဵုညာဏ် လေပ်တုဲအိုတ်ရ၊ သၟိက်ထ္ၜးဗဗဵုကွတ်ဂှ် ကဵုလောၚ်ဖံအလုံဍုၚ်ညိ၊ နူဝွံ ထပှ်တ္ၚဲဂတ ပ္ဍဲဒေါဝ်ပူရိသာတ်ကလောဝံသဂမၠိုၚ် ထ္ၜးကဵုကွတ်မဂပ်ဝ်သ္ပအသဝ်ညိ ဗောဓိသတ်ဒုၚ်ဝန်ရ။

သၟိၚ်မအံက်ဂွံမိၚ်ဂလာန်ဗောဓိသတ်တုဲ အိုဟ်တၟိုဟ်တဴစိုတ်၊ တၞဟ်နထ္ၜးဗဗဵုကွတ်သိဒ္ဓတ္တကုမာ၊ ထပှ်တ္ၚဲဂတဝွံ ကဵုကၠုၚ်ကောံဓရီုပ္ဍဲမုက်ရေၚ်သၟိၚ်ညိ၊  ရဴဝွံ လောၚ်ဂၚေၚ်ဖံအလုံဍုၚ်ရ။

ပ္ဍဲမရနုက်ကဵုထပှ်တ္ၚဲဂှ် တြုံဗောဓိသတ်မပြဲ ဗွဲပွဳပွူဍုၚ်ကပ္ပိလဝှ်ဂှ် သ္မာတ္ၚမဒုၚ်ဒယှ်ပြာကတ် မၞုံယၟုမပ္တံ−−−

(၁)  အက္ခဏဝေဓိ ။

(၂)  သရဝေဓိ ။

(၃)  ဝါလဝေဓိ ။

(၄) သဒ္ဒဝေဓိ ။  တံဂှ် ကဵုကောံပ္ကောံဓရီုနၚ်ပ္ဍဲမုက်ရၚ်သၟိၚ်တုဲ ။

ဗောဓိသတ်တုန်လေဝ် က္ၜးကေတ်ကြိယာ သလိုက်ခြပ်လမ္စံက်မတၟုဲတဴနကဵုမၞိက်ဒဝါန် သလိုက်ကေတ်ၝောံကိုတ်ဗြကၞေၚ်မတၟုဲတဴနရတ်ဒစိတ်သာ်၊ ဒက်ဇုက်ဂၞိၚ်မတၟုဲတဴနရတ်ထပှ်ပြကာ၊ ရပ်ကေတ်တ္ၚဂြၚ်ဗၜေံ မတုပ်တဴညံၚ်ရဴဂိတုစွေက်၊ ဒက်လဝ်နဇုက် မတုပ်တဴညံၚ်ရဴသာ်သိလ္လာ၊ စၟာဲကေတ်ဒကိုအ် မတုပ်တဴညံၚ်ရဴသာ်မြတုဲ ညံၚ်ရဴသၟိၚ်နာဲဗၠာဲ မဖာဲတိုန်တိဇၞော်ကီု၊  ညံၚ်ရဴသၟိၚ်အိန် မတိတ်ဋ္ဌာန်တဝ်စၞေဟ်ကီု၊  ဒတဴဒၟံၚ်ပ္ဍဲဒေါဝ်ကလောဂမၠိုၚ်ဗွဲမဒးရးတုဲ သ္မာတ္ၚမဒုၚ်ဒယှ်တှ်တံဂှ် ကဵုဒၟံၚ်လဝ်ပန်ဒိုဟ်တုဲ သီုညးမဒုၚ်ကဵုကံသၟာတ္ၚဲမွဲမွဲ အပ်တဲကံ မၞုံဗၞတ်ပိပိလက်တုဲ ဗွဲဗရုဟေၚ် ကဵုပန်နၚ် ကုဗောဓိသတ်ရ။

သၟာတ္ၚဲတံဂှ် ရဴဝွံ လ္ၚောဝ်ပတီပၠန်ရ၊ ယွံကောန်တၠ ပိုဲညးဂမၠိုၚ်ဂှ် လဝ်ကၠာရ၊ ဆကံသၟာတ္ၚဲမွဲဟေၚ် မပန်ဏာဂှ် ဆေဝ်ဒဝ်ဟွံမာန်ရ၊ ပွသာ်ဝွံ လ္ပပညိအဴ ရဴဝွံ လ္ၚောဝ်ပ္တီအိုတ်ရ။

ယွံမၞးတံ လ္ပဂွိၚ်စံၚ်တူကုအဲရ၊ ဆစောံသတ္တိဇကုမၞုံဂှ် မၞးတံပန်ဗလးညိ ရဴဝွံ ဗောဓိသတ်ဂးရ၊ ဗောဓိသတ်ဒတဴဒၟံၚ်ညံၚ်ကေသရာဇာဒိသိုၚ်ကီု၊ အိုတ်ကဵုသၟာတ္ၚဂမၠိုၚ်တံဂှ် ဆအစောံသတ္တိမၞုံ ဗၞတ်မွဲခ္ဍတ်တဲကီု ကၠံလ္ၚီ လစုတ်ပန်ဗလးဏာရ၊ ဗောဓိသတ်တုန်လေဝ် ဇၟာပ်ဇၟာပ်ကံမကၠုၚ်ဂှ် နကံမဖဍုန်လဝ် လွဟ်ဝဇိရမွဲဟေၚ် ဒုၚ်ဒဝ်လဝ်တုဲ ကဵုဒတုံစှ်ေပ္ဍဲဋ္ဌာန်တံဂှ်တံဂှ်ရ။

ဗောဓိသတ်စၞောန်ထ္ၜးကွတ်သရပက္ခိပ၊  ပွမဆေဝ်ဒဝ်ကံညးသ္အာၚ်သာ်ဝွံ အိုတ်ဇၟာပ်ပူရိသာတ်ဂမၠိုၚ် မပ္တံကောန်သ္မိၚ်အမာတ်သေဋ္ဌဳ သမ္ၚေဟ်တံဂှ်ညာတ်တုဲ တက်တဲသဝဲယာတ် ပတဴအသဝ်ဗရုရမျာၚ်တမ္ညဝ်ဒၟံၚ်တိညံၚ်ဖာဲအာၜါလွးကီုမဒှ်ရ။

နူဂှ် ပ္ဍဲဋ္ဌာန်သၟာတ္ၚတံဂှ် ကဵုတဵုလဝ်တၞံဗြာတ်ရ၊ နကံမွဲဟေၚ် ဗောဓိသတ်ပန်ဗလးဏာ ဒးအာဇၟာပ်တၞံဗြာတ်အိုဿီုတုဲ ကံကဵုကလေၚ်ကၠုၚ်ဒတုံပ္ဍဲတဲဇကုရ၊  ကွတ်စက္ကဝေဓိသာ်ဝွံ ဗောဓိသတ်စၞောန်ထ္ၜးရ။

(၁) ဗၞတ်မွဲခ္ဍတ်တဲဟေၚ် ဗၞတ်မွဲလက်ကိုတ်လစုတ်ဟွံက ပွမပန်ဗလးဏာ(အက္ခဝေဓိ)သာ်ဝွံ ထ္ၜးဗဗဵုညးရ။

(၂) ၜိုန်ဇြေဟ်သော် ဗ္တသတ် မဍောတ်သွကီု ပန်သ္ဍာံကဵုဒးဗၞတ် မွဲလပါ်မာန် မတွံဂး ကွတ်(ဝါလဝေဓိ) သာ်ဝွံ စၞောန်ထ္ၜးရ။

(၃) ကံမပန်ဏာဂတဂှ် နကံမပန်ဏာကြဴဝွံ  မကဵုလယတ်ဒးကံဂတမတွံဂး ကွတ်(သရဝေဓိ) သာ်ဝွံ စၞောန်ထ္ၜးရ။

(၄) နကဵုမတ်ၜိုန်ဟွံညာတ်ကီု ဆဗၞတ်မမိၚ်ရမျာၚ်ဟေၚ် မပန်ဏာဒးမတွံဂး ကွတ်(သဒ္ဒဝေဓိ)သာ်ဝွံ စၞောန်ထ္ၜးရ၊ ကွတ်တ္ၚဲဇၞော်ပန်သာ်ဝွံ စၞောန်ထ္ၜးတုဲ −−−

(၁) ညံၚ်ရဴလွာဇုက်ကီု ပွမပန်ဏာ ကံဆက်အာ မတွံဂး ကွတ်(သရလဋ္ဌိ) သာ်ဝွံ စၞောန်ထ္ၜးရ။

(၂) ညံၚ်ဇုက်ဒွက်ကီု ပွမပန်ဏာမတွံဂး ကွတ်(သရရဇ္ဇ) သာ်ဝွံ စၞောန်ထ္ၜးရ။

(၃) ပွမပန်ဏာကံ ညံၚ်ရဴကဆံၚ်ပြာသာတ် မဒ္ဂေတ်အာ မတွံဂး ကွတ်(သရပါသာဒ)လေဝ် စၞောန်ထ္ၜးရ။

(၄) ပွမပန်ဏာကံ ညံၚ်ရဴကဆံၚ်တၞိန်သောပါန်ကီု မကဵုဒှ်ဒၟံၚ်မတွံဂး ကွတ်(သရသောပါဏ)လေဝ် စၞောန်ထ္ၜးရ။

(၅) ပွမပန်ဏာကဵုကံ ဒှ်စွဵုစဵုဗ္ဒန်ဒၟံၚ် မတွံဂး ကွတ်(သရပဋိဗာဟန)လေဝ် စၞောန်ထ္ၜးရ။

(၆) ပွမပန်ဏာ ကဵုဒှ်ညံၚ်ရဴကၟဳကၞာထးမတွံဂး ကွတ်(သရမဏ္ဍပ္ပ)လေဝ် စၞောန်ထ္ၜးရ။

(၇) ပွမပန်ဏာကံကဵုဒှ်ဒၟံၚ် ညံၚ်ရဴကၟာၚ်မတွံဂး ကွတ်(သရပါကာရ)လေဝ် စၞောန်ထ္ၜးရ။

(၈) ပွမပန်ဏာ ကဵုဒှ်ညံၚ်ရဴကၟာလစပန်ကၠၚ် မတွံဂး ကွတ်(သရပေါက္ခရဏဳ)လေဝ် စၞောန်ထ္ၜးရ။

(၉) ပွမပန်ဏာကံ ကဵုထပ်ဒၟံၚ် ညံၚ်ရဴဍောၚ်ပ္ကဴဒကှ် မတွံဂး ကွတ်(သရပဒုမ)လေဝ် စၞောန်ထ္ၜးရ။

(၁၀) ပွမပန်ဏာကံ ညံၚ်ရဴဗြဲမဂူစှ်ေကီု မတွံဂး ကွတ်(သရဝဿ)လေဝ် စၞောန်ထ္ၜးရ။

(၁၁) ပွမပန်ဏာကံ ကဵုဒှ်ဒၟံၚ်ညံၚ်ရဴဝိုၚ်စက် မတွံဂး ကွတ်(စက္ကဝိဓံသ)လေဝ် စၞောန်ထ္ၜးရ။

(၁၂) ပွမပန်ဏာကံ ကဵုဂေတ်ဒၟံၚ်ညံၚ်စက်မတွံဂး ကွတ်(သရဝဋ္ဋန)လေဝ် စၞောန်ထ္ၜးရ။  

ကွတ်တ္ၚသၟတ် စှ်ၜါသာ်ဝွံ စၞောန်ထ္ၜးတုဲ −−−

၁ ။ ပွမပန်ခလၚ်ကၠေံ ဂတဵုဆုဝိ မၞုံသတီု ဒစာံလ္ပုဟ်ကီု။

၂ ။ ပွမပန်ခလၚ်ကၠေံ ဂတဵုဆုပြာန် မၞုံသတီု ဒစာံလ္ပုဟ်ကီု။

၃ ။ ပွမပန်ခလၚ်ကၠေံ ဂၠးသၠုဲ မၞုံသတီုပန်လ္ပုဟ်ကီု ။

၄ ။ ပွမပန်ခလၚ်ကၠေံ ဂၠးပသဲ မၞုံသတီုၜါလ္ပုဟ်ကီု ။

၅ ။ ကွဳမပ္ဍိုက်လဝ်သဇိုၚ်ဝန်ကၠံဗဵုတံဂှ် ပွမပန်ခလၚ်ကၠေံ နူတေံဒဵုဝွံကီု။

၆ ။ ကွဳမပ္ဍိုက်လဝ်ဆံက်တံဂှ် ပွမပန်ခလၚ်ကၠေံကီု ။

၇ ။ ကွဳမပ္ဍိုက်လဝ်ဗတဳမပေၚ်တဴဂှ် ပွမပန်ခလၚ်ကၠေံကီု။ အစောံဇြဟတ်ထဖှ်သာ်ဝွံ စၞောန်ထ္ၜးကဵုရ။

ဗောဓိသတ်ပိုဲ စၞောန်ထ္ၜးကွတ်တၞဟ်တၞဟ်သာ်တုဲ ကလောဂကူသၟိၚ်သကျဝၚ်မၞုံဗၞတ်ဒစာံလက်ကဵုပန်လ္ၚီ ဂွံညာတ်ကေတ်အစောံသတ္တိဗောဓိသတ်သိဒ္ဓတ္တကုမာတုဲ ကွတ်ဟွံကေၚ်ညာတ်မွဲလှ်ေဂွံညာတ်အိုတ်တုဲ ဒှ်တဴအသဝ်အိုတ်ရ။

နူဂှ်ဂကောံဂကူကလောသကျဝၚ်တံဂမၠိုၚ် ဂွညာတ်ကေတ်အစောံသတ္တိဗောဓိသတ်တၟေၚ်တၟဟ်တုဲ စၟာဲစၟိန်တၞဟ်တၞဟ် သီုကောန်တြုံသီုကောန်ဗြဴတံဂှ် နၚ်ဆက်ကွာဲကဵုဗောဓိသတ် ဒှ်ဗၞတ်ကမၠောန်ပန်လက်ရ။

နူဍုၚ်ဒေဝဒဟ သၟိၚ်သုပ္ပဗုဒ္ဓ ပတၠကောန်သၟိၚ်ဗြဴမွဲ ဘဒ္ဒကဥ္စနာဂးယၟု၊  ပ္ကၚ်ရၚ်လဝ်သမ္ၚေဟ်ရုပ်သာ်ကျာ်သြဳ ညံၚ်ဗၞဳပြာသာတ်ရတ်၊ ဒးသၞောတ်ဝဍ္ဎကဳ၊ မသၠုၚ်၊ သဝ်၊ ကြောံ၊ ဇြာဲ၊ ဒျိုၚ်၊ ဗ္တာၚ်၊ မၞုံကဵုထၟိက်မသုန်၊ ဂုဏ်တြဴ၊ ဍိုက်ပေၚ်ကဵုလက်သြန်ဗြဴတြဴစှော်ပန်၊ ဟၟဲကဵုညးပ္တာန်ၜါ၊ ကဵုလဝ်ယၟု(ယသောဓရာ) ဘိမာဒေဝဳတုဲ ပ္တန်လဝ်ဌာန်အဂ္ဂမဟေသဳ လတူကမၠောန်မောၚ်မဂမၠိုၚ်ရ။

### (၆) − ခဏ် ဗောဓိသတ် ညာတ်နိမိတ်ပန်
(၁) ဗောဓိသတ်သိဒ္ဓတ္ထကုမာ စသိုၚ်တဴပိုန်သၟိၚ် ဂွံသိုက်သၠိၚ်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲဒေါဝ်ဗၞဳကျာ်သြဳပိုန်ဇၞော်ကၠး။  ကေုာံဗော်သွးတွဳဝါရကမၠောန်မံၚ်မဂမၠိုၚ်၊ ညံၚ်ပိုန်သၟိၚ်အိန်နာဲသွဝ်ၜါကီု၊ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၉၆−ဗောဓိသတ်ပိုဲ အာစိုပ်အာယုက် ၂၈−သၞာံတုဲ ကသပ်စိုတ်က္တဵုဒှ် သၟိက်တိတ်ဝေၚ်ဂြိုပ်ဥဒျာန်ရ၊ ကဵုစဳရေၚ်အခေန်ပၞာန်ပန်ကၞိပ် မပ္တံပၞာန်စိၚ်၊ ပၞာန်ချေံတုဲ ဗောဓိသတ်ပိုဲ တိုန်ဍိုက်ကေတ်ကွဳရတ်မဗ္ဂန်လဝ်ချေံသိန္ဓဴဗ္တာန်ပန်တုဲ ဇက်တိတ်အာတူရူကဵုဥဒျာန်ရ။

ကောန်ဒေဝတဴတုဿိတာပူဂမၠိုၚ် ရဴဝွံချပ်အိုတ်ရ၊ ဗောဓိသတ်ဒးအခိၚ်ကာလထောံသ္ၚိကၟိန်တုဲ ပဂမဳရ၊ သွက်ကလိဂွံဓဝ်သတိသံဝေဂဂှ် ပိုဲဒးထ္ၜးပုဗ္ဗနိမိတ်ရောၚ်ချပ်တုဲ ဗွဲမတူရူကဵုမုက်ကွဳရတ်ဗောဓိသတ်ဂှ် နိမိတ်ဗဒှ်ရုပ်ညးမဗျုမွဲရ၊ ရုပ်ဗယုဂှ် ဆဗောဓိသတ်ကဵုသာရထဳမစဝ်ကွဳကီုမညာတ်ရ။

ဗောဓိသတ်တုန်လေဝ် ညးတ်ညးမဗျုန်တုန်−ရပ်ဒစုတ်တဲၜါ၊ ၚေက်ပြဟ် စၞာံဒညောံ၊ လတေၚ်ကြာန်ဇာဒၟံၚ်ဂှ်တုဲ သၟာန်သာရထဳရ။

ယွံသာရထဳ−ညးမအာဂတကွဳ မၞုံကဵုအဝဲတရေံ ဍိုန်ကဵုဇြဟတ် မၞုံကဵုၚေက်ပြဟ် စၞာံဒညောံ သော်ဗုညံၚ်ကဴဗိုၚ် ဟွံတုပ်ကဵုညးဂမၠိုၚ်ဂှ် မူပူဂဵုဂှ်ရော− ရဴဝွံသၟာန်ရ၊ သာရထဳမိၚ်တုဲ ရဴဝွံ လ္ၚောဝ်ပ္တီရ။

ယွံကောန်တၠ− ပူဂဵုဝွံ    ညးဗျုမ္ဂးရအဴ ရဴဝွံ လ္ၚောဝ်ပ္တီရ၊ ပိုဲလေဝ်ဒးဗျု ညံၚ်ပူဂဵုဂှ်ကီုဟာ−ရဴဝွံသၟာန်ရ။
ယွံကောန်တၠ အိုတ်ညးအိုဿီုက္တဵုဒှ်တုဲ မၞုံသဘဴမ္ဒးဗျုတရေံလီုလာ်ဖအိုတ်ရအဴ ရဴဝွံ သာရထဳဂး။

ဗောဓိသတ်ညာတ်နိမိတ်ညးဗျုတုဲ က္တဵုဒှ်သမ္ၚံက်သမ္ၚာစိုတ်ဗွဲမလောန် ဟဂွံအာဒဵုစိုပ်ဥဒျာန်တုဲ ကဵုဗဂေတ်ကွဳရတ် ကလေၚ်စဴကၠုၚ်နန်ရ။

ဟိုတ်ဒဒှ်ဂှ် သၟိၚ်မအံက်ဂွံမိၚ်ကေတ်တုဲ ဖေက်ကောန်ကလိဂွံသံဝေဂ ဟွံကဵုညာတ်ညးဗျုယဲ၊ ယဲ၊ ချိုတ်၊ ကဵုဗဗိုန်လဝ်ခိုၚ်ကၠိုက်တိုန်နူကၠာတေံပၠန်ရ။

(၂) နူဂှ် ကလိလောန်အာပန်ဂိတုတုဲ ဗောဓိသတ်မၞုံဂၞပ်သၟိက်တိတ်ဝေၚ်ဥဒျာန်ပၠန်ရ၊ ပ္ဍဲကာလဂှ် ဒေဝတဴတံပလွေဟ်ညးယဲတုဲ စၞောန်ထ္ၜးကုဗောဓိသတ်ရ၊ ဗောဓိသတ်ညာတ်ညးယဲတုဲ သၟာန်တိုန်သာရထဳရ။

ယွံသာရထဳ−မူပူဂဵုဂှ်ရော ရဴဝွံ သၟာန်ရ။

ယွံကောန်တၠ−ပူဂဵုဂှ် ညးယဲမ္ဂးယၟုရအဴ သာရထဳဂး ။

ယွံသာရထဳ−ညံၚ်ညးယဲဝွံ ပိုဲဒးအာစိုပ်ဒဒိုက်ကဵုရဟာ။

ယွံကောန်တၠ−ဇၟာပ်သတ္တံက္တဵုဒှ်ပ္ဍဲလိုက်ဝွံ နွံကဵုဒဒိုက်ယဲဘဲဖအိုတ်ရအဴ ရဴဝွံ သာရထဳဂး။

ဗောဓိသတ်မိၚ်တုဲ ယးဂတရဴမဒးယဲကီု၊ သီုမဖေက်ဂၟံက်သမ္ၚံက်သမ္ၚာတ်စိုတ် ဂွံဓဝ်သံဝေဂတုဲ နူဒၞာဲဂှ်ဟေၚ် ကဵုဗဂေတ်ကွဳစဴအာနန်ပၠန်ရ။

ဟိုတ်ဒဒှ်ဂှ် သၟိၚ်မအံက်ဂွံမိၚ်ကေတ်တုဲ မလောန်နူကၠာဂှ်ဟေၚ် ဗွဲမဂါကဵုဇမ္ၚောဲပတိတ်ညးဗျုယဲတုဲ စွံလဝ်ပၟၚ်ပၟဲဗွဲမဗိုန်ဇၟံရ။

(၃) နူဂှ်ကလိလောန်အာပန်ဂိတုတုဲ ဗောဓိသတ်မၞုံဂၞပ်သၟိက်တိတ်ဝေၚ်ဥဒျာန်ပၠန်ရ၊ ပ္ဍဲကာလဂှ် ကောန်ဒေဝတဴတံ ပလွေဟ်ညးချိုတ်တုဲ စၞောန်ထ္ၜးပြာကတ်ကဵုဗောဓိသတ်ကေုာံသာရထဳ။

ယွံသာရထဳ မူဂှ်မဒှ်ဝွံရော− ဗောဓိသတ်သၟာန်ရ။

ယွံကောန်တၠ− ပူဂဵုဂှ်ညးချိုတ်မ္ဂးရအဴ၊ ရဴဝွံ သာရထဳလ္ၚောဝ်ပ္တီရ၊  ဗောဓိသတ်မိၚ်တုဲ −  ယွံသာရထဳ ညံၚ်ပူဂဵုမချိုတ်ဂှ် ပိုဲဒးဒှ်ကီုဟာ။

ယွံကောန်တၠ− ပိုဲသတ္တံဂမၠိုၚ် နူမက္တဵုဒှ်တုဲ ညံၚ်တ္ၚဲတိုန်တုဲ ရဴမ္ဒးအာစိုပ်ပလိုတ်ကီု၊ ပွမချိုတ်ဂှ် ဒဴဗၠးဟွံမာန်၊ သတ္တံဂမၠိုၚ် ဒးအာစိုပ်ဂစိုတ်သီုညးဖအိုတ်ရအဴ ရဴဝွံ သာရထဳဂး။

ဗောဓိသတ်မိၚ်တုဲ တ္ၚဲဏံကဵုယး ရဴမ္ဒးအာစိုပ်ဂစိုတ်ကီုဂှ် က္တဵုဒှ်သံဝေဂမၞုံကဵုဗဟေက် ဖေက်ဂၟံၚ်သမ္ၚံက်သမ္ၚာတ်တဴစိုတ်ဗွဲမလောန်တုဲ ကဵုကလေၚ်ကၠေံကွဳတုဲ စဴအာနန်ရ။

ဟိုတ်ဒဒှ်သၟိၚ်သုဒ္ဓောဒနမိၚ်တုဲ လောန်နူကၠာဂှ် ခရာမွဲဂကဵုအာစွံလဝ်ညးဗျုယဲ၊ ယဲ၊ ချိုတ်၊ စွံလဝ်ပၟၚ်ကဵုမၚ်မွဲလဝ်ဗိုန်ညောန်နူကၠာတေံပၠန်ရ။

(၄) နူဂှ်ကလိလောန်အာပန်ဂိတုတုဲ ဗောဓိသတ်မၞုံဂၞပ်သၟိက်တိတ်ဝေၚ်ဥဇျာန်ပၠန်ရ၊ ပ္ဍဲကာလမဇက်တိတ်အာဂှ် ဒေဝတဴတံပလွေဟ်ဂမဳ မၞုံကဵုအိန်ရဳမဒးရး စၞောန်ထ္ၜးကဵုဗောဓိသတ်ကေုာံသာရထဳရ၊ ဗောဓိသတ်ညာတ်တုဲ သၟာန်သာရထဳရ။

ယွံသာရထဳ− မုပူဂဵုဝွံရော −−−

ယွံကောန်တၠ−  ပူဂဵုဝွံ ဂမဳ မၞုံကဵုအိန်ရဳမပြဲ၊  မၞုံကဵုဂုဏ်သၠဲလးဇၞော်ကၠး၊ ဂပ်ဝ်ထိုၚ်သး သ္ပအသဝ်ရအဴ၊ ရဴဝွံ သာရထဳလ္ၚောဝ်ပတီရ။

ဗောဓိသတ်မိၚ်တုဲ ဒဒှ်ဂမဳဝွံ ပြဲသန်ရောၚ် ရဴဝွံ စိုတ်လၟောဝ်အာပ္ဍဲဒဒှ်ဂမဳတုဲ လုပ်အာဥဒျာန်ရ။

ဗောဓိသတ္တံမဒှ် ကာလအာယုက်မဂၠိၚ်ဂှ် ဗၞတ်ကၠံသၞာံမွဲဝါ မဂွံညာတ်နိမိတ်ဝွံ ဗောဓိသတ်ပိုဲဝွံ ဟိုတ်ဒှ်ကာလအာယုက်ဂၠေံတုဲ ဗၞတ်ပန်ဂိတုမွဲဝါ မတိတ်ညာတ်နိမိတ်ဝွံရောၚ်။

ဗောဓိသတ်လုပ်အာဥဒျာန် တန်တဴပ္ဍဲလတူတၟံလးမ္ၚဵုတုဲ မၞုံစိုတ်သၟိက်ဂ္ညိဂ္ညာတ်ကြိယာတုဲ စှ်ေဟုံဗၠိုပ်ဍာ်ကၟာလစရ၊ ပ္ဍဲကာလဂှ် သနာပဏ္ဍုကၟဝ် ချဳဂတဝ်ကသဳ ပ္တီသၟိၚ်အိန်ရ။

သၟိၚ်အိန်မၠာ်သ္ၚေဝ်မွဲ တီဒဒှ်ဗောဓိသတ်သၟိက်ကျိုၚ်ကျဝ်ဂ္ညိဂ္ညာတ်တုဲ ဖအောဝ်စကာကောန်ဒေဝတဴဝိသုကမ္မ ကဵုစှ်ေဂ္ညိဂ္ညာတ်ကဵုရ။

ကောန်ဒေဝတဴဝိသုကမ္မတုန်လေဝ် နလွေဟ်ဟဂွံပြာကတ်ပြာပ်ကၠုၚ်ဇရေၚ်ဗောဓိသတ်တုဲ ဂ္ညိဂ္ညာတ်ကဵုကယျိုၚ်ဒိပ်ဒေဝတဴရ။

### (၇) − ခဏ် လ္ၚောဝ်ပ္တီ ဒဒှ်ကောန်တြုံရာဟုလက္တဵုဒှ်
ပ္ဍဲချိုန်ခဏဂှ် ဂၞကျာ်ဘဒ္ဒကဥ္စနာ=ဘိမာ က္တဵုဗဒှ်ကောန်တြုံမွဲရ၊ ဟိုတ်ဒဒှ်သၟိၚ်ဇၞော်သုဒ္ဓောဒန စကာအမာတ္တံကဵုတိတ်လ္ၚောဝ်ပ္တီဗောဓိသတ်ရ၊ ဗောဓိသတ်မိၚ်တုဲ မၞုံစိုတ်က္ဍန်အာဗွဲမလောန်တုဲ ညံၚ်ရာဟုမရပ်ဂိတုကီု၊ နူဒွက်မတွံဂးသမ္ဘာဂှ် လၟုဟ်ကောန်မွဲကၠုၚ်ဒက်ဂြေန်လဝ်ပၠန်ရောၚ်သွံ ရဴဝွံ ဗောဓိသတ်ဂး။

ဂလာန်ဂှ် လ္ၚောဝ်ပတီသၟိၚ်သုဒ္ဓောဒနတုဲ ကောန်စဴဂှ် ရာဟုလ ရဴဝွံ ခုတ်ခဴလဝ်ယၟုရ။

### (၈) − ခဏ် ကိဿဂေါတမဳ မကြီုဂလာန်ဥဒါန်
ဗောဓိသတ်သိဒ္ဓတ္တကုမာတုန်လေဝ် ပ္ဍဲပယာံသၟဝ်တ္ၚဲဂှ် တွဳဗဝိုၚ်ကေတ်ဗဵုလဗးဂမၠိုၚ်တုဲ ကလေၚ်စဴနန်ထဝ်ရ၊ ပ္ဍဲကာလဂှ် ဂၞကျာ်ကိဿဂေါတမဳ မဒၟံၚ်တဴပ္ဍဲသ္ၚိနန် ဇရေၚ်ဂၠံၚ်ဇၞော်ရ၊ သၟုက်ဒၟံၚ်ဗတၚ် ညာတ်ကေတ်ဗောဓိသတ် မၞုံကဵုစလးစရာရာၚ်ဆာဲ ဒစၚ်ဗ္ၜၚ်ဂှ် မြဟ်စိုတ်တုဲ −−

နိဗ္ဗူတာနုနသောမာတာ။

နိဗ္ဗူတာနုနသောပိတာ။

နိဗ္ဗူတာနုနသာနာရဳ။

ယဿာယံဣတိသောပတိ။   −−−   ဂလာန်ဥဒါန်မြဴဝွံ ဟီုထိုၚ်သးတဴဗောဓိသတ်ရ။

အဓိပ္ပါယ်မာ။   ။  ယွံမၞးတံ − ယြဴမိမမွဲ ကောန်မဖှ်ညံၚ်သိဒ္ဓတ္ထကုမာ မၞုံကဵုစရာဲကျာ်သြဳကွိုန် ပိုန်ပညာမပြဲသာ်ဝွံ ကလိဂွံပတၠမ္ဂး ဂွံဒှ်တဴလဟိၚ် ဟွံဒးဂွိၚ်စံၚ်တဴအိုတ် ဂွံၜိုဟ်စိုတ်ရဟွံသေၚ်ဟာ။

ယြဴဗြဴမွဲတြုံတၠသ္ၚိမဖှ်ညံၚ်သိဒ္ဓတ္ထကုမာဝွံ ဂွံဒှ်သမ္ဘာသ္ဍိုက်မ္ဂး ဟွံဂွိၚ်စံၚ်တူအိုတ် ဂွံၜိုဟ်စိုတ်ရဟွံသေၚ်ဟာ၊ ရဴဝွံ ကိဿဂေါတမဳ ဟီုထိုၚ်သးတဴရ။

ဗောဓိသတ်ပိုဲမိၚ်ဂလာန်ကိဿဂေါတမဳဒေံဗြဴမဟီုဂှ်တုဲ ရန်ကဵုအတ္တဘဴ မဒှ်ပုထုဇန်ဝွံတုဲ မိမၜါကီု သီုကဵုသမ္ဘာသ္ဍိုကမ် ဂွံမြာတသိုက် ဂွံသ္ဍိုက်မလိုက်ၜိုဟ်စိုတ်မ္ဂးဂှ် ဗွဲစၟတ်ပသာ်ဒှ်မာန်ရော −−−

ပၟတ်ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟ၊ ဂမၠိုၚ်ပၠိုတ်လလံအာတုဲ မဂွံတိတ်ဗၠးနူဒဒိုက်ဇာတိ၊ ဇရာ၊ ဗျာဓိ၊ မာရဏတုဲ မဂွံၜိုဟ်လလံရောၚ်၊ ညံၚ်မဂွံၜိုဟ်သာ်ဂှ် မရေၚ်တၠုၚ်ကဵုမာန်ဂှ်ဟေၚ် နိဗ္ဗုတာ မဒုၚ်ယၟုရောၚ်။

ရဴဝွံ ဗစာရဏာနကဵုညာဏ်ဇကုတုဲ ညံၚ်လအာသုတိမၚ်္ဂလဂၞကျာ်ကိဿဂေါတမဳမဟီုထိုၚ်သးဂှ် အဲဂၠာဲဓဝ်မၜိုဟ်လလံဂပ်ဝ်ရောၚ်၊ ပ္ဍဲတ္ၚဲဝွံ ဒဴထောံကၟိန်ဍုၚ်သ္ၚိနန်ကောန်ဆာန်သမ္ဘာဂိုဟ်တုဲ တိတ်ပဂမဳပ္ဍဲသပိုဟ်ဂြိုပ်ရောၚ်ချပ်တုဲ ဗၠဲကၟက်ကံမထေက်ကဵုၚုဟ်အနဂ္ဃရတ် မဂ္ညိၜတ်လဝ်ဂှ် ဂိုၚ်ပ္တိတ်တုဲ ပစၞးအာစာ နဒဒှ်စၟာဲစၟိန် ကဵုပလံၚ်ကဵုဂၞကျာ်ကိဿဂေါတမဳရ။

ဂၞကျာ်ကိဿဂေါတမဳ ဂွံဗၠဲကၟက်ကံတုဲ ကောန်သၟိၚ်သိဒ္ဓတ္တကုမာဂှ် ဂၞကျာ်ဘိမာ မဒှ်ဂၞကျာ်ဇၞော် ဟိုတ်မသၠးဂဗ္ဘတုဲ ဇၞော်အာညံၚ်ကာလမသွတ်တေံ ဟွံဒးဂၞပ်က္ဍၚ် ညာတ်ဒးအဲသ္ဍိုက်အာတုဲ ကဵုပလံၚ်နၚ်ဂွါကၟက်ကံဝွံရောၚ် ဂးတုဲ အိုဟ်တၟိုဟ်တဴစိုတ်ဗွဲမလောန်ရ။

### (၉) − ခဏ် ဗောဓိသတ် ဒဴတိတ်ဂြိုပ်
ဗောဓိသတ်ကောန်သၟိၚ်သိဒ္ဓတ္တကုမာတုန်လေဝ် တိုန်အာလတူပြာသာတ်ရတ် ဂ္ညိၜတ်လဝ်ဗွဲမဂပ်ဝ်ကဵုဥတုပိ စိစောန်လဝ်နပ္ကဴသြဴပုံဇဝ်တဝ်သၠ၊  ခၞံဗၜၚ်လစးဒၟံၚ် ညံၚ်ရဴလွဳမာန်ဒိပ်ဒေဝတဴကီု သီုကဵုကမၠောန်ဂၞကျာ်သွတ်ဂမၠိုၚ် မၞုံကဵုရုပ်သာ်စလးစရာဲရာၚ်ဆာဲဒၟံၚ်ညံၚ်ရဴအဆေဝ်သွဝ်ကီု သီုကဵုကွိၚ်ပဥ္စၚ်္ဂတူရိယ မပ္တံဂြဝ်၊ ကျာံ၊ ခရာ၊ တိၚ်တိုက်လှ်ေဒယှ်ေ သ္ဍိုက်ဒၟံၚ်ကဵုစိုတ်ရ။

ဗောဓိသတ်လေဝ် စိုတ်ဟွံဂွံထၞေန်စပ်ပ္ဍဲပွလှ်ေ ဒယှ်ေ တိၚ်တိုက်၊  မၞုံစိုတ်မဇအိုတ်ဇရဒၟံၚ်ဂှ်တုဲ တိုန်အာလတူဒေန်ရတ်တုဲ သတၚ်လဝ်ကာယရ။

ဗြဴသမာလှ်ေဂမၠိုၚ်တုန်လေဝ် ကောန်သၟိၚ်သိဒ္ဓတ္တကုမာ သတိက်သၠိၚ်အာတုဲ ပွမလှ်ေဒယှ်ေတိၚ်တိုက်ဂှ် ဟိုတ်အခေါၚ်ဟၟဲတုြ ပ္ဍဲဒၞာဲဇကုဂမၠိုၚ်ဂှ် ဗွဲလၟေၚ်လၟေၚ် သတိက်သၠိၚ်အာအိုတ်ရ၊ ပ္ဍဲနန်ပြာသာတ်ဂှ် စံၚ်ဗဂဵုလဝ်ပၟတ်ပၞာၚ်သ္ဍဴ ခၠၚ်ဂဵုလစးတၟးတဴရ။

ကလိလောန်အာပဋ္ဌမပယာံတုဲ ဗောဓိသတ်သၟိၚ်သိဒ္ဓတ္တကုမာ ၚုဟ်တိုန်နူသတိက် က္တဵုဒက်ထဝါဲပ္ဍဲလတူဒေန်မစဳလဝ်နကဵုရတ်ဒစိတ်သာ်တုဲ မၠာ်သ္ၚေဝ်မွဲတဴကမၠောၚ်မံၚ်မဂမၠိုၚ် မသတိက်သၠိၚ်ဒၟံၚ်, လ္ၚဵုဂှ်သ္အဳ , လ္ၚဵုဂှ်ဍာ်ပါၚ်ဇွောဝ်, လ္ၚဵုဂှ်ကိၚေက်, လ္ၚဵုဂှ်ကမုက်ကၟဝ်, လ္ၚဵုဂှ်ပါၚ်ထောၚ်, လ္ၚဵုဂှ်မသဥုဲပါၚ်, လ္ၚဵုဂှ်ဟၟဲကဵုဗဝိုက်လတက်ဂှ် ညာတ်ကေတ်တုဲ အလုံမွဲနန်ပြာသာတ်ဂှ် တုပ်သၟဟ်ညံၚ်သုသာန် ဌာန်ဇၞူဇွ ညံၚ်မပေၚ်ဒၟံၚ်နကဵုအသုဘကီု စိုတ်က္တဵုဒှ်တုဲ က္ဍုဟ်မၠေံဇအိုတ်ဇရကဵုကာမဂုန်ဗွဲမလောန်၊ သ္ၚိနန်ပြာသာတ်ဂှ် ဒှ်ဋ္ဌာန်ဒၟံၚ်ဇၞော်ပၟဝ်လဟိၚ်စိုတ်ကဵုဓဝ်ဒၟိက် ပ္ဍဲကာမဂုဏ်တုဲ ညံၚ်ရဴသ္ၚိမဂဵုဍာဲဒၟံၚ် နဗွဝ်လ္ၚပၟတ်ကီု သမ္တီတုဲ၊  သြပ္ဍဵုပ္ဍိုက်ရာန်သကိုက်ပျဲပျာံကွေံရောၚ်သွံ၊ သြပ္ဍဵုပ္ဍိုက်ရာန်သ္ကိုက်ပျဲပျာံကွေံရောၚ်သွံ ရဴဝွံ ဟီုဒက်ဒေါန်တုဲ −−−−

အဲမံၚ်လံဟွံဂပ်ဝ် လၟုဟ်ဟေၚ်အဲဒဴတိတ်ဂြိုပ်ရောၚ်ချပ်တုဲ က္တဵုစှ်ေကၠုၚ်နူဒေန်ရတ်တုဲ အမာတ်ဆန်မဒှ်မၞိဟ်မွဲတ္ၚဲကရောံဗောဓိသတ် မဒ္ၚဵလဝ်ပြဘိုက်တရၚ်တုဲ တိတ်ဒၟံၚ်ဂှ်ကော်ပ္ၚုဟ်တုဲ ကဵုအာပလေဝ်ကယျိုၚ်ချေံကဏ္ဍကရ၊ အမာတ်ဆန်လေဝ်ပြာပ်အာရုၚ်ချေံတုဲ ပ္တိုန်လဝ်ကြိယာကယျိုၚ်ဇုက်ဒဟက် ဖုန်ချေံတံဂှ်ရ။

ချေံကဏ္ဍကတုန်လေဝ် ပွမဒက်ကယျိုၚ်အဲ ဟွံသေၚ်ကဵုအခိၚ်ကာလဝွံ နာဲအဲသၟိက်တိတ်ဂြိုပ်တန်ဒှ်ရချပ်တုဲ မၞုံစိုတ်အိုဟ်တၟိုဟ်ဗွဲမလောန်တုဲ ကရေဲတိုန်ရမျာၚ်သကာတ်လောန်ရ၊ ဗရုရမျာၚ်ကရေဲဂှ် ၜိုန်ဂလီုကၠေံအလုံဍုၚ်ကပ္ပိလဝှ်ကီု ဒေဝတဴတံမဒၟံၚ်ဇရေၚ်ဂှ် နကဵုဣဒ္ဓိ ဟိုတ်မာတ်ကၠေံရမျာၚ်ဂှ်တုဲ ညးဍုၚ်ဂမၠိုၚ် ညးမွဲကီုဟဂွံမိၚ်သက်သက်ရ။

ချိုန်ခဏဂှ် တြုံဗောဓိသတ်သိဒ္ဓတ္တကုမာ သၟိက်ဂွံဗဵုကောန်ရာဟုလတုဲ ပြာပ်အာဂၠံပြာသာတ်ဂၞကျာ်ဘိမာ ပံက်ကၠေံတရၚ်တုဲ ဂၞကျာ်ဘိမာယသောဓရာ ပ္တိုန်လဝ်တဲလ္တူကၞေၚ်ကောန်တုဲ မသတိက်သၠိၚ်ဒၟံၚ်ဂှ်ညာတ်တုဲ ယဝ်အဲလုပ်သ္ၚေဝ်မွဲကောန်အဲမ္ဂး ဂၞကျာ်ဘိမာယသောဓရာ လကိုတ်ၚုဟ်အာမ္ဂး ကုအဲမစဳရေၚ်ပြုပြေၚ်လဝ်သၟိၚ်ဒဴတိတ်ဂြိုပ်ဂှ် ကသပ်လီုဟွံဒှ်တိတ်ဂြိုပ်ပၠန်ရ ရဴဝွံချပ်တုဲ စွံစိုတ်သီုမခိုၚ်ဗိုန်ဇၟံ ဒတဴဒၟံၚ်ပ္ဍဲပါၚ်တရၚ်ဂှ်ရံၚ်အာတုဲ ဗွဲမပြဟ်ဂထးကလေၚ်အာနူဂၠံဂၞကျာ်ရ။

နူဂှ် ဗောဓိသတ်ပြာပ်အာဇရေၚ်ချေံကဏ္ဍကတုဲ ရဴဝွံသ္ဂးရ၊ ယွံကဏ္ဍကမက္တဵုဒှ်မွဲတ္ၚဲကရောံအဲ ပ္ဍဲတ္ၚဲဝွံ ရီုဗၚ်အဲညိ နိဿဲကဵုတၠအဲတုဲ အဲဂွံတိတ်ဗၠးအာနူခြိုၚ်သံသာဘုံပိဝွံတုဲ သတ္တံမတၞီဂၠက်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲခြိုၚ်သံသာဝွံ အဲဂွံစလောံဏာနိဗ္ဗာန်ဋ္ဌာန်ဒိပ်မပြဲရ ဗောဓိသတ်ဂးတုဲ ဇွိတ်သပေါတ်စချေံပိဝါရ။

ချေံကဏ္ဍက မၞုံဇမၠိုၚ်စှ်ဒစာံဟတ်၊ မၞုံသၠုၚ်ဒစာံဟတ်၊ ဗုၜတ်ညံၚ်ရဴကၞုသၚ်ပဝေါတ်ညးမပေါတ်လဝ်ကီု၊  ဗောဓိသတ်သီုကဵုစရာဲဒးရး တိုန်ဍိုက်ကေတ်လ္တူစးချေံပၠန် အမာတ်ဆန်မွဲကဵုရပ်ဗလဲလဝ်ဗ္တချေံတုဲ ဒဴတိတ်အာနူနန်ရ။

ပ္ဍဲမဒဴတိတ်အာဂှ် ဗရုဇိုၚ်ချေံကဏ္ဍက ဗြုထတ်လောန် ဒဵုကောန်ဍုၚ်တံၚုဟ်အာမာန် မဗြုလလောၚ်တဴၜိုတ်ဒှ်ကီု ဒေဝတဴတံမၞုံဇရေၚ်ဂှ် နကဵုဣဒ္ဓိအနုဘဴဒေဝတဴမဒးရး ညံၚ်ညးဍုၚ်ဟဂွံၚုဟ်ဂှ် ခံဒုၚ်လဝ်ဇိုၚ်ပန် ဆေဝ်ဒဝ်လဝ်ရ။

ကာလဗောဓိသတ်သိဒ္ဓတ္တကုမာ မဒဴထောံကၟိန်ဍုၚ်သ္ၚိနန်ဂှ် မဒှ်အာယုက် ၂၉−သက္ကရာဇ် ၉၇ ။   ဂိတုဒဂိုန်ပေၚ်၊ တ္ၚဲစန်၊ ပယာံသဂါတ္ၚဲ၊ စန်ကၠောံနက်သတ်ဥတ္တရာသာန်၊ ဃောမစိုန်သကီုတဴပျာံ၊ ပ္ဍဲပယာံကာလဂှ် မဒဴတိတ်ဂြိုပ်ရ။

သၟိၚ်သုဒ္ဓောဒနတုန်လေဝ် ဖေက်ကောန်သၟိၚ်သိဒ္ဓတ္တကုမာဒဴထောံကၟိန်ဍုၚ်တုဲ ကၟာၚ်ဍုၚ်မၞုံသၠုၚ်စှ်ဒစာံဟတ် ကဵုစဵုဗိုၚ်လဝ်ဗွဲမဗိုန်ရ၊ ပါၚ်တရၚ်ဍုၚ်တုန် မဂွံပံက်ကီု မဂွံဒဝ်ကီု ညးလ္ၚီလ္ၚီဂွံပံက်ဂွံဒဝ်ပါၚ်တရၚ်မာန်ဂှ် ကဵုစဳရေၚ်လဝ်ပါၚ်တရၚ်တုဲ စွံလဝ်ပၟၚ်ပၟဲ ဗိုန်ဇၟံဒၟံၚ်ဗွဲမလောန်ရ။

ချေံကဏ္ဍက မစိုန်ဒှ်တဴအာဇာနေယျတုန်လေဝ် သာ်ဝွံချပ်ပ္ဍဲစိုတ်ရ၊ ပ္ဍဲဗ္တံဝွံ ယဝ်ညးဒဝ်လဝ်တရၚ်ဟဂွံပံက်မ္ဂး နအစောံဇြဟတ်အဲတၟေၚ်သာ် အဲဒံၚ်သလာ်ကၠောဴပါၚ်တရၚ်ဍုၚ် ပတိတ်ဏာနာဲအဲသီုဍိက်မွဲရောၚ် ရဴဝွံချပ်ကၠုၚ်။

ပါၚ်တရၚ်ဍုၚ်ညးဒဝ်လဝ်ဗွဲမဗိုန်ဇၟံက္ဍၚ် ဒေဝတဴပၟၚ်ဍုၚ်တရၚ်တံ ပံက်လဝ်ဗွဲမဒးရး ညးပိဍိက်ကဵုနာဲ သီုကဵုစရာဲလျး မဂွံဗၠးတိတ်အာဗွဲမလောဲသွာရ။

ကာလဗောဓိသတ်မဒဴတိတ်အာစိုပ်မ္ၚးဍုၚ်ဂှ် ကောန်ဒေဝတဴမာ မဒၟံၚ်ပ္ဍဲသွဝ်ဝသဝတ္ထိတေံ ပြာပ်ကၠုၚ်ဒတဴဒၟံၚ်ဂတမုက်ဗောဓိသတ်တုဲ ညံၚ်ဗောဓိသတ်ဟွံဒှ်ဒဴတိတ်ဒှ်ကျာ်ဂှ် သၟိက်ဟီုဆေဝ်ဒဝ်တရဴတုဲ ဝွံရဴသ္ဂးရ။

ယွံကောန်သၟိၚ်သိဒ္ဓတ္တကုမာ မူဟိုတၠအဲချပ်ဂၠာဲသ္ၚေဝ်ဒဒိုက် မဒဴထောံပိုန်တသိုက်ကၟိန်ဍုၚ်သ္ၚိနန်ကောန်ဆာန်သမ္ဘာဂိုဟ်ရော − ။  နူတ္ၚဲဝွံပပ္တံတုဲ ပ္ဍဲထပှ်တ္ၚဲဂတဝွံ စက္ကရတ်ကၠုၚ်စိုပ်တုဲ တၠအဲမဂွံဒှ်သၟိၚ်စက္ကဝဝ်မွဲ မဂွံပိုၚ်လဝ်တ္ကံပန် မတ္ၜန်တ္ၜောဲတဴကေုာံဒြပ်ထပှ်ပြကာဗိုန်ရ၊ ပိုန်လောကဳမဇၞော်ကဵုအယော ဃောမစသိုၚ်တသိုက် လ္ပဂၠာဲဒဒိုက်ရ၊ တၠအဲ ဂတးကလေၚ်စဴအာကၟိန်ဍုၚ်သ္ၚိနန်တေံကၠာရ သၟိၚ်မာဂး။

ဟာဲမာအယုတ် ဒဒှ်သၟိၚ်စက္ကဝ်မွဲမဂွံပိုၚ်လဝ်တ္ကံပန် မတ္ၜန်တ္ၜောဲတဴကေုာံဒြပ်ရတ်ထပှ်ပြကာဂှ် အဲတီဟိုတ်ဒဒှ်တုဲရ၊ ၜိုန်တီတဴကီုလေဝ် ပိုန်တသိုက်လောကဳဝွံ အဲထောံကၠေံညံၚ်ရဴဍာ်ဂစှ် သှ်ပ္တဴသတိပညာ လသာကၠေံကၟိန်ဍုၚ်သ္ၚိနန်၊  ပ္ဍဲဂြိုပ်လ္ၚုလ္ၚန် မဒှ်ဒတန်မပြဲ အဲသၟိက်ဒှ်ကျာ်မွဲတုဲ မဂွံဟံၚ်ဒတဲဏာသတ္တံနူခြိုၚ်သံသာဘုံပိတုဲ အဲမဒဴတိတ်အာရောၚ်၊ အဲတၠသာဲအာညိ ဗောဓိသတ်ဂးတုဲ ချိုန်ခဏဂှ် ဒေဝတဴမာ မ္ဒးသာဲအာရ။

ဗောဓိသတ်ပိုဲဒဴတိတ်လောန်အာနူဍုၚ်ြညိတုဲ ကသပ်စိုတ်က္တဵုဒှ် သၟိက်ဂတးကလေၚ်ဗဵုရံၚ်ကၟိန်ဍုၚ်ကပ္ပိလဝှ်ပၠန်ရ၊ ပ္ဍဲကာလဂှ် တိသုန္ဓရဳမေဒနဳဝွံ ညံၚ်မၞုံကုစေတနာကီု သွက်ဂွံဂေတ်ဂတးရံၚ်ကၟိန်ဍုၚ်ဂှ် ဟဂွံကဵုဒှ်တုဲ ညံၚ်ရဴစက်လၟာန်ကီု တိဂေတ်ကၠုၚ်ဍုၚ်ကပ္ပိလဝှ်ဂှ် သီုကဵုစရာဲ ကၠုၚ်ဆက်ကွာဲ ဗဗဵုမတ်ဗောဓိသတ်ပၠန် ကၠုၚ်တန်ဒၟံၚ်ဗွဲဂတမုခ်ရ။

ဗောဓိသတ်ဗဵုလ္ၚောဝ်ဍုၚ်ကပ္ပိလဝှ်တုဲ ဗွဲလၟေၚ်လၟေၚ်ဒဴတိတ်အာရ၊ ဒၞာဲဂှ် ပ္ဍဲကာလကြဴဝွံ ညးပ္တန်လဝ်(ကဏ္ဍကအနိဝတ္တန)စေတဳရ။

ဗွဲသတုံဇွိ ဂတကြဴဒေဝဒတ်တံ တြဴစှော်လ္ၚီ ပ္ဍေန်ဗဂဵုလဝ်ပၟတ်ပၞာၚ်သ္ဍဴတုဲ ဗက်အာကရောံဗောဓိသတ်ရ။   ။ ဒေဝဒတ်သ္အာၚ်တုန်လေတ် အလုံမွဲစက္ကဝါ ဍောၚ်ပ္ကဴပၟတ်တၞဟ်တၞဟ်သာ် စံၚ်ဗဂဵုလဝ်ရ။   ။ နကဵုပ္ကဴဒိပ်ဒေဝတဴမၞုံယၟု မန္ဒာဝရ၊ ဗ္ကထဝ်မပြဲ ဒေဝတဴဂြာတ်ဗရဲဂစာဲခ္ဍာဲတဴပူဇဴဗောဓိသတ်ရ။

ဒေဝတဴလ္ၚဵု နကဵုကွိၚ်ဒိပ် ပဥ္စၚ်္ဂ  တူရိယ  တိၚ်တိုက်ပူဇဴ ကဵုပါၚ်ကမြဴ မိပ်စိုတ်မှောၚ်မှဴ ညံၚ်ရဴအသံဂၞဴမှာသၟိတ်ကီု၊  သီုမိပ်စိုတ်ပူမှ် ဗဒှ်သဘၚ်ကမြဴ ပူဇဴဗောဓိသတ်ရ။

ဗောဓိသတ်တုန်လေဝ် လုကဴမွဲဗ္တံပိပယာံဟေၚ် ဗွဲလၟေၚ်လၟေၚ် ဒဴတိတ်အာတဴ ကလိကၠေံတရဴမၞုံဗၞတ်ပိစှော်ယောဇနာ၊ အာစိုပ်ဇရေၚ်သြၚ်ကြုၚ်(အနောမ)မၞုံကဵုသၠဲဒစာံဥသဘရ၊ ဗောဓိသတ်ညာတ်ကြုၚ်(အနောမ)တုဲ သၟာန်အမာတ်ဆန်။  ။ ယွံအမာတ်ဆန် ကြုၚ်ဝွံ မူကြုၚ်မကော်ယၟုရော − ဗောဓိသတ်သၟာန်ရ။

ယွဲကောန်တၠ ကြုၚ်အနောမမ္ဂးယၟုရအဴ အမာတ်ဆန်ဂး။

ကြုၚ်အနောမဝွံ ဒှ်ဌာန်အဲမသ္ပဂမဳရ ဗောဓိသတ်ဟီု။  သီုမအိုတ်တၟိုဟ်စိုတ်တုဲ ကဵုသမ္တီကဵုချေံကဏ္ဍကရ၊ ချေံကဏ္ဍကတုန်လေဝ် ညံၚ်ရဴပရှ်ကျာကီု သီုဍိက်ကဵုနာဲမဍိုက်ဒၟံၚ် ဒံၚ်သလာ်ကၠောံအာကြုၚ်အနောမ မၞုံဗၞတ်ဒစာံဥသဘ၊ စိုပ်သြၚ်ကြုၚ်လပါ်တေံရ။

ဗောဓိသတ်စှ်ေနူစးချေံတုဲ ပ္ဍဲဋ္ဌာန်ဝွံဟေၚ် အဲသ္ပကၠေံဂမဳရချပ်တုဲ ပ္ဍဲဗတဳမၞုံကဵုသာ်သြန်မဒးရး ညံၚ်ညးမဂြာတ်လဝ်ဂၠးသြန်ကီု တန်ဒၟံၚ်တုဲ ရဴဝွံဟီုကဵုအမာတ်ဆန်၇။

ယွံအမာတ်ဆန် ကပေါတ်ကယျိုၚ်ကြိယာအဲကီု သီုကဵုချေံကဏ္ဍက တၠအဲဖျဴဏာဍုၚ်ကပ္ပိလဝှ်တေံညိ ရဴဝွံ ဗောဓိသတ်သ္ဂးရ။

### (၁၀) − ခဏ် တတ်သော်ဝဥ္ဇတာ
နူဂှ် နကဵုသၞာ်ရတ်တတ်ကၠေံသော်ဝဥ္ဇတာတုဲ ရဴဝွံသ္ပအဓိဋ္ဌာန်ရ၊ ယဝ်အဲဒှ်ကျာ်စၟတ်ဍာံမ္ဂး သော်အဲဗိုက်ပတိုန်ဏာလတူအာကာသဂှ် လ္ပကဵုဒတုံစှ်ေတိညိ ရဴဝွံ ပအဓိဋ္ဌာန်ဗိုန်ပတိုန်ဏာလတူအာကာသ၊ သော်ကလာၚ်တိုန်အာပ္ဍဲဋ္ဌာန်မၞုံဗၞတ်မွဲယောဇနာ ညံၚ်ရဴဇၟန်ပ္ကဴမတလာဲဒၟံၚ်ကီု တန်တဴရ။

သၟိၚ်အိန်ညာတ်ကေတ်တုဲ ဒုၚ်လဝ်ကဵုဒလာၚ်ထဝ် ပတိုန်ဏာသွဝ်တာဝတိၚ်တုဲ ဒက်ပတိုန်လဝ်စေတဳမွဲ (စူဠာမူဏ္ဍိ)စေတဳူဂးယၟု ရှ်ေသှ်ေရဴဂဴတဴရ။

ပတွဳုနူမတတ်သော်ဝဥ္စတာတုဲ ပ္ဍဲကၞိပ်ဗောဓိသတ်သော်မသှ်ေဒၟံၚ်ဂှ် ဗၞတ်ၜါလ္ပုဟ် ဂေတ်ဂပဝ်သတုံတုဲ ကြပ်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲကၞိပ်၊ ဟဂွံဂၠိၚ်တိုန်သက်သက်ဂှ် တန်တဴလုကဴလ္အိတ်လမျီုရ၊ သော်ၜါလ္ပုဟ် ဟဂွံဂၠိၚ်တိုန်တုဲ မတန်တဴဂှ် ဒှ်ဓမ္မတာကျာ်တံရ။

ဗောဓိသတ်တုန်လေဝ် တတ်သော်ဝဥ္ဇတာတုဲ ယာတ်ကာသဳကရးမပြဲဝွံ ဟွံဂပ်ဝ်ကဵုဂမဳတံရ ရဴဝွံချပ်တုဲ −−− ဗြီုဃဋိကာရ မကေၚ်ဒှ်သဟာဲ ပ္ဍဲလက်ထက်ကျာ်တြဲကဿမတေံဂှ် သ္ၚာမွဲလ္ၚဝ် သီုကဵုပရိက္ခာဒစာံဂှ် ဂိုၚ်ကေတ်နၚ်တုဲ နသ္ၚာမက္တဵုဒှ်နူထိုက်ဒကှ်ဝွံသ္ပဂမဳဴညိ ရဴဝွံဂးတုဲ ဗဂိန်ကဵုရ။

ညးမ္ဂး ပရိက္ခရာ ဒစာံဂှ် ပၠန်တုန်ရော−−−

(၁) သ္ၚာဒွက် ။

(၂) ဒကိုပ် ။

(၃) သပိုၚ် ။

(၄) ကာယဗန် ။

(၅) ဗဗေၚ် ။

(၆) ကၞိၚ် ။

(၇) ၜုန်ဂၞိၚ် ။

(၈) ခ္ဍိုဟ်ဍာ် ။  ဣဝွံ ပရိက္ခရာဒစာံရ။

ပရိက္ခရာဒစာံဝွံ နူကဝ်တန်အာဒိတေံ နဒဒှ်ပုဗ္ဗနိမိတ်ဂှ် ဒကှ်ကိုန်ကၠုၚ်တုဲ ပ္ဍဲဍောၚ်ပ္ကဴဒကှ်ဂှ် က္တဵုဒှ်ကၠုၚ်ရ။

ဗြီုဃဋိကာရဂှ် စှ်ေခုတ်ယၟုကဝ်၊ ဂိုၚ်လဝ်ပရိက္ခရာဝွံတုဲ ပ္ဍဲကာလၟုဟ်ဝွံ ဗောဓိသတ် မဒှ်သဟာဲအဲတမၠာ ဒဴတိတ်အာဂြိုပ်တုဲ ယာတ်မဂပ်ဝ်ကဵုဂမဳဂှ် လၟုဟ်နွံပၟိက်ရ၊ အဲပြာပ်အာတုဲ ဒးဗဂိန်ကဵုရဂးတုဲ မကၠုၚ်ဗဂိန်ကဵုရောၚ် ။

ဗောဓိသတ်တုန်လေဝ် ယာတ်မဒှ်ကာသဳကရးစ္ဍးကၠေံတုဲ ပရိက္ခရာဗြီုမနၚ်ကဵုဂှ် ပ္ကၚ်ရၚ်တုဲ မသ္ပဂမဳရ၊ ယာတ်ကာသဳကရး မက္ၜးကၠေံဂှ် ဗြီုကေတ်ပ္တိုန်ဏာတုဲ ဒက်လဝ်စေတဳမွဲ ပ္ဍဲဘုံအက္ကနိဋ္ဌာတေံ (ဒုဿစေတဳ)ဂးယၟု ရှ်ေသှ်ရဴဂဴတဴရ။

### (၁၁) − ခဏ် အမာတ်ဆန်ကဵုချေံကဏ္ဍကကလေၚ်စဴ
ဗောဓိသတ်တုန်လေဝ် သပိုၚ်လတက်ကေတ်အယံၚ်အလာပဗ္ဗဇိတ ပကၠေံဂမဳတုဲ ရဴဝွံ ဟီုကဵုအမာတ်ဆန်ရ၊ ယွံအမာတ်ဆန္ဒ တၠအဲကလေၚ်စဴအာဍုၚ်ကပ္ပိလဝှ်တေံတုဲ ပရူဒဒှ်အဲမပကၠေံဂမဳကီု  ပရူအိုဿီုဂှ် ကလေၚ်လဴဗစကုကလောအဲဂမၠိုၚ် ကဵုဂွံတီဗွဲမဒးရးညိ၊ နူဋ္ဌာန်ဝွံ တံအဲသီုချေံကဏ္ဍကညးၜါ ကလေၚ်စဴအာရ၊ ရဴဝွံ ဗောဓိသတ်ဂး၊ အမာတ်ဆန်မိၚ်တုဲ ရဴဝွံသ္ဂးရ။

ယွံကောန်တၠ− ကာလဒဴထောံကၟိန်ဍုၚ် မကၠုၚ်စိုပ်ဌာန်ဝွံဂှ် ဒဒှ်ဂမဳတၠအဲသ္ပတုဲရ၊  ဂကောံတၠအဲဂှ် ကဵုအဲဍိက်ဂွံပဂမဳပ္ကီုလွဳပရာ လ္ပကဵုဒးကလေၚ်စဴအာညိအဴ အမာတ်ဆန်ဂး ။

ဒဵုပေၚ်ပိဝါ ဗောဓိသတ်ကဵုကလေၚ်စဴရ၊ အမာတ်ဆန်ၜိုန်ဟွံမိက်စဴကီု သီုမဖေက်ဒည ဟမဂံၚ်လ္ၚောဝ်ပ္တီပၠန်တုဲ သီုကဵုလၞီလၞာ်ဍာ်ရမတ် လ္ၚောဝ်ဇိုၚ်ဗောဓိသတ်ပိဝါတုဲ ဂိုၚ်ကေတ်ချေံကဏ္ဍက ကလေၚ်စဴအာရ။

ချေံကဏ္ဍာကတုန်လေဝ် ဒဒှ်ဗောဓိသတ်ကဵုအမာတ်ဆန် ဟီုပၠန်ဂတးဒၟံၚ်ဂှ်မိၚ်တုဲ ဟိုတ်မဒးပြးသာဲခြာနူတၠမပြဲပ္ဍဲစိုတ်ဟွံမြဟ် က္တဵုဒှ်စံၚ်တူလၟောၚ်လၟိတ်သဓိုဝ်သမ္ၚံက်ဗွဲမလောန်ရ၊ အဲကဵုတၠအဲ ပ္ဍဲကာလၟုဟ်ဝွံ ဒှ်ကၞောတ်လညာတ်ရ၊ အာဂတဝွံ အဲဟွံဂွံညာတ်တၠအဲရဂးတုဲ က္တဵုဒှ်သလိုက်သ္ၚောံရ။

ကာလမတိတ်ကၠုၚ် ကေုာံအမာတ်ဆန် ကၠောံအာစိုပ်သြၚ်ကြုၚ်အနောမလ္ပါ်တေံဂှ် ညံၚ်ၜုန်ဇမ္ကေက် ညးမရေက်ကၠေံဖျုန်ဂြိုဟ်ကို သီုမစံၚ်တူသလိုက်သ္ၚောံဒၟဴၚ် ဒဒှ်မဒးပြးသာဲအာနူတၠ။   ။ နကၞိပ်ဏာလပါ်ဒိုဟ်ဗောဓိသတ်တုဲ သြိုဟ်ပါ်ဒးကး ဒးပကာဂစိုတ် ချိုတ်တုဲတိုန်အာက္တဵုဒှ်ပ္ဍဲသွဝ်တာဝတိၚ် ကောန်ဒေံဝတဴကဏ္ဍကဂးယၟု ဂွံပြာကတ်တဴရ။

အမာတ်ဆန်တုန်လေဝ် ဒဒိုက်မသာဲခြာနူတၠဂှ်မွဲ ပ္ဍဲကာလၟုဟ်ဝွံ ချေံကဏ္ဍကဒးချိုတ်သ္ၚဳဒၟံၚ်ပ္ဍဲသံၚ်ဗတဳဂှ် ဒဒှ်ဒဒိုက်မွဲပၠန် တ္ၜန်တ္ၜောဲတဴကေုာံဒဒိုက်စိုတ် ဟိုတ်နူ(ပိယေဟိ ဝိပ္ပယောဂဒုက္ခ)က္တဵုဒှ်လၞီလၞာ်ပၠဳဍာ်ရမတ်ဗွဲမလောန်၊  ဂိုၚ်ဒိပ်ကၠေံချေံကဏ္ဍက၊ ဆအပေါတ်ကယျိုၚ်ချေံမထေက်ကဵုၚုဟ်အနဂ္ဃဂှ်ဂိုၚ်ကေတ်တုဲ သီုလၞီဟေၚ် ကလေၚ်စဴအာဂၠံၚ်တရဴမကၠုၚ် စိုပ်ဍုၚ်ကပ္ပိလဝှ် ဟိုတ်ဒဒှ်ဂှ် ဂရၚ်ပတီဂၞကျာ်ဘိမာယသောဓရာကီု သီုသၟိၚ်ဇၞော်သုဒ္ဓောဒန သီုကလောဝံသဂမၠိုၚ်ရ၊ ဂၞကျာ်ဂွံမိၚ်ဂလာန်အမာတ်ဆန်တုဲ က္တဵုဒှ်လၞီလၞာ်ပၠဳဍာ်ရမတ် ဂတေဝ်ယာံဒက်ဒေါန်တဴဗွဲမလောန်၊ ဒှ်ဒၟံၚ်ဒဒိုက်စိုတ်ပ္ဍဲနန်ထဝ်ရ။

### (၁၂) − ခဏ် ဗောဓိသတ်ဒုၚ်ပိဏ္ဍပါတ်ပ္ဍဲဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ်
ဗောဓိသတ်တြုံမပြဲလေဝ် ပ္ဍဲဇရေၚ်ဒေသမပဂမဳဂှ် ပ္ဍဲဂြိုပ်ကြုက်အနုပိယဂးယၟု၊   လုကဴထပှ်တ္ၚဲဒၟံၚ်တဴတုဲ နူဋ္ဌာန်အနုပိယဂှ် တရဴမၞုံဗၞတ်ပိစှော်ယောဇနာ ဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ်နွံတဴရ၊ နတရဴမွဲတ္ၚဲဟေၚ် ဗောဓိသတ် ပြာပ်အာစိုပ်ရ၊  နတရၚ်ဗၟံက်ဟေၚ် လုပ်အာဍုၚ်ရာဇာဂြိုပ် ဂၚေၚ်ပိဏ္ဍပါတ်ဇၟာပ်ဇၟာပ်သ္ၚိရ။

ပ္ဍဲကာလဂှ် ညးဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ်ဂမၠိုၚ် ညာတ်ကေတ်စလးစရာဲဗောဓိသတ်မရာၚ်ဆာဲတဴဂှ် မၞိဟ်ဟာဒေဝတဴဟာ ကုမ္ဘန်ဟာ ရဴဝွံ ပိုၚ်ခြာဟွံဒးတုဲ ဟိုတ်ဒဒှ်ဂှ် လ္ၚောဝ်ပတီသၟိၚ်ဘိမ္ဗိသာ မစိုန်ဒှ်တဴဨကရာဇ်နာဲညးဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ်ရ။

သၟိၚ်ဇၞော်တုန်လေဝ် နကဵုပညာ ပိုၚ်ခြာဗ္စာရဏာကေတ်တုဲ တၠတံမညာတ်ပူဂဵုလၟုဟ်ဝွံ −−−

ယဝ်ဒှ်မပ္တံကလော်၊ ကမ္ဘန်မ္ဂး တိတ်စိုပ်မ္ၚးဍုၚ်တုဲ ဗွဲမပြဟ် ဒကၠေံဗဒှ်အာရ။

ယဝ်ဒှ်ဒေဝတဴမ္ဂး ကလာၚ်နတရဴအမှဲအကးရ။

ယဝ်ဒှ်သၟိၚ်နာမ္ဂး ဒဗၠိုပ်အာတိရ။

ယဝ်ဒှ်ဇာတိမၞိဟ်မ္ဂး စၞဘောစိုန် မဂပ်ဝ် ယာပ်ယာ ဂိုၚ်ကေတ်တုဲ နတရဴမကၠုၚ်ဂှ် ကလေၚ်အာတုဲ တိတ်အာမ္ၚးဍုၚ်ရောၚ်။

သွက်ဂွံတီ သဘဴပကတိမူလပူဂဵုတၟေၚ်ဝိသေသဝွံ ဗက်အာကြဴကြဴတုဲ မၞးတံသ္ၚေဝ်မွဲရဂးတုဲ ဗလးဏာသ္ကံသၟိၚ်တံရ။

ဗောဓိသတ်တြုံမပြဲလေဝ် ကလိဂွံပိဏ္ဍပါတ်ဆမယာပ်ယာတုဲ နပါၚ်တရၚ်ဒိုဟ်ဗၟံက်ဂှ်တိတ်အာတုဲ ပ္ဍဲသမၞိၚ်တၟံပဏ္ဍု ဂဇံဂတကဵုဒိုဟ်ဗၟံက်တုဲ တၞဟ်နသ္ပပြဘိုက်ဘောဇိုန်ဂှ် သ္ၚေဝ်မွဲဗဗေၚ် အစဳရေၚ်အမာဲဘောဇိုန်မပြဲ ကာလမတဴပ္ဍဲနန်ထဝ်တေံဂှ် ဟဂွံတုပ်သၟဟ်သက်သက်၊ ဘောဇိုန်မကြံမ္ၚိုဟ်နှဴရဴမၞုံသာ်တၞဟ်တၞဟ်၊ ဟဂွံဒှ်သ္ဍိုက်စိုတ်ဗိုန်  ဘောဇိုန်မဍိုန်ဇြဟတ်ဂှ်ညာတ်တုဲ ညံၚ်မဇအံတအာကီု မဒှ်တဴရ၊ ကာလဂှ် ဗောဓိသတ်ဝေတ်ဗ္တောန်ဇကုရ။

ယွံသိဒ္ဓတ္တ− တၠအဲစ္ဍးကၠေံပုၚ်သြောံသာလဳ မၞုံကဵုအမြာဲမြမောဝ်တုဲ နအဟာရမကလိဂွံလောဲသွာဂှ် ယာပ်ယာတုဲ ဂၠာဲသ္ၚေဝ်ဓဝ်နိဗ္ဗာန် မဒှ်ဋ္ဌာန်ဂစိုတ်ဟဂွံညာတ်၊ ပိုန်ဨကရာဇ်မဇၞော်ကၠးဂှ် လသာထောံကၠေံရောၚ်ဟွံသေၚ်ဟာ ရဴဝွံ ဗစာရဏာနညာန်မဇိပ်ကၠိပ် စွံဓဝ်သတိတုဲ စၞဘောဇိုန်မနှဴရဴတဴဂှ် ကဵုပိုန်ရ။

သ္ကံသၟိၚ်တံဂမၠိုၚ် မညာတ်ဒးအာကာရသာ်ဝွံတုဲ ကလေၚ်သ္ၚေဝ်ပတီသၟိၚ်ဘိမ္ဗိသာရ၊ သၟိၚ်ဘိမ္ဗိသာဂွံမိၚ်ကေတ်တုဲ ဂိုၚ်ကေတ်သ္ကံသွးဗွဲမဂပပ်ဝ်တုဲ ပြာပ်အာဇရေၚ်ဗောဓိသတ် သၟာန်စံၜတ်ဂၠိုၚ်ဂၠာြ သီုမအိုဟ်တၟိုဟ်စိုတ် တီဟိုတ်ဒဒှ်ဂကူဨကရာဇ် ညာတ်ဒုဟ်သံသာ၊ ပ္ကီုလွဳပရာ ဒဒှ်ကျာ်ပြာ်ဒဒိုက်သတ်ဂမၠိုၚ်ဂှ်တုဲ ဟိုတ်မသ္ဇုၚ်သ္ဍိုက်လောန်တုဲ −  −−

ယွံကောန်တၠ− ဃောမဍောၚ်ဆာဲ ဃောမၞုံကဵုစရာဲရုပ်သာ်ကျာ်သြဳဝွံ လ္ပတိတ်ဂြိုပ်ဏီရ၊ နကဵုကၟိန်ဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ်ဝွံ စဴပ္ကၚ်ရၚ်ကၠာရ ရဴဝွံ လ္ၚောဝ်ပ္တီဗောဓိသတ်တုဲ −−−

ယွံမရာတ်− ပိုန်သၟိၚ်ဨကရာဇ်ဝွံ ညံၚ်ရဴဗၜိုဟ်ဍာ်က္တဵုဒှ် ဗွဲပြဟ်လီုအာ၊ ဆဗၞတ်မွဲအာယုက်ဝွံကီု ဂွံပ္ကၚ်ရၚ်ဂှ် က္တဵုဗဒှ်အကုသဵုဒုစရိုတ်မဂၠိုၚ်တုဲ ပတုံဖျေံပ္ဍဲဘုံဒဒိုက်ရောၚ်၊ သံသာမၞုံကဵုဘဲဇာတိ−ဇရာ−မာရဏဝွံ ညံၚ်ရဴဗွဝ်လ္ၚပၟတ်ကီုမဒှ်ပ္ဍဲစိုတ် ဟိုတ်အဲသၟိက်ဒှ်ကျာ် ဟံၚ်ပြာ်ဒဒိုက်သတ္တံ ပ္ဍဲဘုံသံသာပိဝွံတုဲ အဲမဒဴတိတ်ပဂမဳရောၚ် ဗောဓိသတ်ဂး −−−

ယွံကောန်တၠ−  အတိုၚ်မနိမန် ကဵုပ္ကၚ်ရၚ်ဍုၚ်ဂှ် ဟွံမြဟ်စိုတ် ဟွံသ္ဍိုက်မၠိုၚ် ဟွံဒးဂၞပ်မ္ဂး ကာလတၠညးအာစိုပ်ဒဒှ်ကျာ်ဇၞးမာတုဲ တ္ညကၠုၚ်ဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ်ဝွံညိအဴ ရဴဝွံ အာတ်ပဋိညာဏ်ရ။

ဗောဓိသတ်တြုံမပြဲတုန်လေဝ် ယွံမရာတ်−ဒးရးသန်ရ ရဴဝွံ ဒုၚ်လဝ်ဝေါန်ရ။

နူဋ္ဌာန်ဂှ်ဗွဲလၟေၚ်လၟေၚ် ဗောဓိသတ်ဂၚေၚ်အာတုဲ ပ္ဍဲသပိုဟ်ဂြိုပ်မွဲဂှ် ဣသိ(အဠာရ) မဒှ်ဂကူ(ကာလာမ) မပၟဝ်မံၚ်လောကဳဇျာန်သမာပတ်ရ၊  ဗောဓိသတ်အာစိုပ်ဣသိအာဠရ သၟာန်သၟုက်စံၜတ်ရံၚ်လောကဳဇျာန်သမာပတ် ဒ္ဂေတ်သွိုန်ဗပိုန်တုဲ ကလိဂွံလောကဳဇျာန်ရ။

နူဂှ် ဗောဓိသတ်တြုံမပြဲ ပြာပ်အာဇရေၚ်ဣသိ(ဥဒက)တုဲ မွဲဟာန်ကေုာံနေဝသညာ နာသညာ ယတနဇျာန် ကလိဂွံသမာပတ်ဒစာံတုဲ သာ်ဝွံချပ်ရ၊ လောကဳဇျာန်သမာပတ်ဝွံ ဒှ်ဟိုတ်ကလိဂွံပညာသဗ္ဗညုတညာဏ်ဟွံသေၚ် ရဴဝွံပၠောံစိုတ်တုဲ တၞဟ်နကလိဂွံပညာသဗ္ဗညုတညာဏ် ဂၠာဲသ္ၚေဝ်ဟိုတ်ဂပ်ဝ်ရ ရဴဝွံချပ်တုဲ လုပ်အာဂြိုပ် ဥ(ရုဝေလ)ရ။

### (၁၃) − ခဏ် ကျာ်တြဲလုပ်အာဂြိပ် ဥရုဝေဠ ဆဵုပဥ္စဝဝ် ၅၊
ဗောဓိသတ်တြုံမပြဲ အာစိုပ်ဂြိုပ်ဥရုဝေလတုဲ ဂမဳပဥ္စဝဝ်မသုန်လေဝ် ကၠုၚ်စိုပ်ဂြိုပ်ဂှ် ဆဵုဒးကဵုဗောဓိသတ်ရ။

ဂမဳပဥ္စဝဝ်မသုန်မ္ဂးဂှ် − တၞဟ်သ္အာၚ်ဟွံသေၚ် ကာလမရံၚ်လက်သန်ဗောဓိသတ်တေံဂှ် ဗမၞးမယိုက်ပ္တိုန်လ္ပုဟ်မွဲတုဲ ကောန်သၟိၚ်ဝွံဒှ်ကျာ်မွဲဟွံဆောတ်ရမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဗမၞးကေါဏ္ဍညဝွံရ။

ဂမဳပဥ္စဝဝ်ပန်သၟိဟ်ဂှ်− ဒှ်ကောန်ဗမၞးပန် မရံၚ်လက်သန်ဗောဓိသတ်တုဲ မပကၠေံကာဂစိုတ်တံဂှ်ရ။  ။ အိုတ်ကဵုညးမသုန်ဂှ် ကောန်သၟိၚ်သိဒ္ဓတ္ထကုမာဝွံ ဒှ်ကျာ်ဟွံဆောတ်ရ ရဴဝွံ မိၚ်ပရိုၚ်တီကေတ်တုဲ တၞဟ်နကလိဂွံဓဝ်ကိုပ်ကၠာ သ္ပဒုၚ်လဝ်ဂမဳကၠာမၚ်တဴရ၊ ကောန်ဗမၞးအာစာပန်ဂှ် ဗွဲယၟုမ္ဂး  ၁၊ ဝပ္ပ မွဲ ။  ၂၊ ဘဒ္ဒိယ မွဲ ။  ၃၊ မဟနာံ မွဲ။  ၄၊ အဿဇိ မွဲ။ ဒှ်ညးပန်ဝွံရ။

ဂမဳပဥ္စဝဝ်တံဂှ်− တၞဟ်နကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာကုဗောဓိသတ်ဂှ် ဒၟံၚ်တဴပ္ဍဲဇရေၚ်ဂှ်ရ။   ။ ဗောဓိသတ်တုန်လေဝ် ဗွဲလၟေၚ်လၟေၚ် ဖ္အောန်ကၠေံအာဟာရတုဲ ပ္ဍဲလအိတ် ဟဂွံသိပ်ဂၠိပ်အာဟာရတုဲ ဒ္ဂေတ်တဴဒက္ခစရိယာတ် ဗွဲမသကာတ်လောန်ရ၊ ဒေဝတဴလ္ၚဵု ဇၞော်ကဵုဣဒ္ဓိတံဂှ် ပ္ဍဲထၟောၚ်ပၞော်သော်ဇကုဗောဓိသတ် ပၠောပ်လဝ်ရှ်သြဇာအာဟာရအိုတ်ရ။

ၜိုန်ပၠောပ်ရှ်သြဇာအာဟာရသာ်ဝွံကီုလေဝ် ဟဂွံသိပ်ဂၠိပ်အာဟာရလံလောန်အာတုဲ မၞုံဇကုဇြာဲဇြေဟ် ဖျိုဟ်ဂတးအာတုဲ လက်သန်ဇၞော်သၟတ်တံဂှ်လေဝ် ကၠေံဗ္ဒန်အာရ၊ ဝေဒနာ−မဗျဵုထၚ်တဟ်ၚတဟောန် ပ္ဍဲပ္ဍိုက်ရာန်သ္တိုက်ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်လောန်တုဲ သၟိက်ပၟဝ်ဂလိုၚ်အာနာပါနာကမ္မဋ္ဌာန်တုဲ ပ္ဍဲပါၚ်တရၚ်စၚ်ကြံဂှ် ဗ္စူဝိဝိၚ်လောတ်သ္ၚဳအာရ။

ပ္ဍဲကာလဂှ် ဒေဝတဴတံလ္ၚဵု၊  တြုံဗောဓိသတ်ကောန်သၟိၚ်သိဒ္ဓတ္ထကုမာ ပကၠေံကာဂစိုတ်တုဲရ ရဴဝွံ ဟီုတဴအိုတ်ရ၊  ဒေဝတဴတံလ္ၚဵုဂှ်ပၠန် ဗောဓိသတ်ပ္တံလဝ်ပါရမဳဗွဲမဂၠိုၚ်ရောၚ်၊ ဒှ်ကျာ်တုဲ ဟံၚ်ဖျဴသတ္တံ ဗစိုပ်သြၚ်နိဗ္ဗာန်တုဲ ကာလဂှ် မပကာဂစိုတ်ရောၚ်၊ လၟုဟ်ဝွံ ဟိုတ်အာဟာရဟၟဲတုဲ ဗ္ၜူဝိဝိၚ်အာရောၚ် ရဴဝွံ ဟီုစန်စာတဴအိုတ်ရ။

ဒေဝတဴတံလ္ၚဵု− သလှ်ေဗောဓိသတ်မပကာဂစိုတ်ဂှ် ပြာပ်အာဇရေၚ်သၟိၚ်သဳရိသုဒ္ဓောဒနတုဲ  − ယွံမရာတ်သၟိၚ်မပြဲ ကောန်တၠအဲသိဒ္ဓိတ္ထကုမာဂှ် ဒှ်ဂၠုဲမရဏ ဒးပကၠေံကာဂစိုတ်တုဲရ ရဴဝွံ ဟီုကဵုသၟိၚ်ဇၞော်သဳရိသုဒ္ဓောဒနရ။

သၟိၚ်ဇၞော်သုဒ္ဓောဒနတုန်လေဝ် ကောန်အဲသိဒ္ဓတ္ထကုမာဂှ် ဒှ်ကျာ်တုဲ ဒးပကာဂစိုတ်ဟာ ကၠာဟွံဒှ်ကျာ်ဏီ မဒးပကာဂစိုတ်ဟာ ရဴဝွံသၟာန်ရ။

ကောန်တၠအဲသိဒ္ဓတ္ထကုမာဂှ် ကၠာဟွံဒှ်ကျာ်ဏီ ဟိုတ်နူပကီုလွဳပရာသကာတ်လောန်တုဲ ပ္ဍဲမုက်စၚ်ကြံဂှ်လောတ်စှ်ေအာတုဲ ဒးပကာဂစိုတ်ရောၚ် ရဴဝွံ ဒေဝတဴဂး ။

သၟိၚ်ဇၞော်သုဒ္ဓောဒနတုန်လေဝ် ကောန်အဲဟွံဒှ်ကျာ်ဏီမ္ဂး ဒးပကာဂစိုတ်ဟွံမာန် ရဴဝွံပၠောပ်စိုတ်တုဲ ဟွံပ္တေံဂလာန်ဂှ်ရ။

ဗောဓိသတ်တြုံတၠလွဳတုန်လေဝ် နူမလောတ်သ္ၚဳအာဂှ်ဂွံသတိတုဲ ဒလိုက်က္တဵုပၠန်ရ၊ ဒေဝတဴတံဂှ်ညာတ်တုဲ သိဒ္ဓတ္ထကုမာဝွံ ဟဂွံပကာဂစိုတ် ဂျိုန်တဴလမျီုရောၚ် ရဴဝွံ စဴဂရၚ်ပ္တီသၟိၚ်သဳရိသုဒ္ဓောဒနပၠန်ရ။

ဗောဓိသတ်တြုံတၠပါရမဳတုန်လေဝ် ဆမပ္ကီုဒၟံၚ်လွဳပရာဖအာတဴလွဳဒုက္ခစရိယာတ် လွဳသကာတ်လောန် လုကဴတြဴသၞာံပေၚ်တုဲ သာ်ဝွံ ချပ်ဗစာရဏာရ။

လၟုဟ်ဝွံ လုကဴတြဴသၞာံအခါ အဲပ္ကီုလွဳပရာဒုၚ်ဒဒိုက်သနာသကာတ်လောန်ဝွံ ဒှ်ဟိုတ်ကလိဂွံပညာသဗ္ဗုညုတညာဏ်ဟွံမာန်၊ နကဵုဝဳရိယဟွံလောန်ဟွံယုတ် ပ္တိတ်ဇြဟတ်တုဲ က္တဵုဗဒှ်သမာဓိမာန်ရောၚ်၊ သဒ္ဓါကဵုပညာ၊ ဝဳရိယကဵုသမာဓိ အဲသၟဟ်ကၠေံညိချပ်တုဲ −−

ဗောဓိသတ်ပြာပ်အာပ္ဍဲကွာန်နိဂီု မဒှ်ဇရေၚ်ဂြိုပ်ဥရုဝေလတုဲ ဘောဇိုန်ကလိဂွံတံဂှ် ကလေၚ်သိပ်ဂၠိပ်ပပြဘိုက်ပၠန်ရ။

ဗောဓိသတ်ပပြဘိုက်စၞဘောဇိုန်တံဂှ်တုဲ လက်သန်ဇၞော်သၟတ်တံဂှ် ကလေၚ်က္တဵုဒှ်စၞောန်ထ္ၜးတဴပၠန်ရ။

ဂမဳပဥ္စဝဝ်မသုန် လွဳပရာဥပကာဒၟံၚ်ဗောဓိသတ်ပ္ဍဲဂြိုပ်ဂှ် ညာတ်ဗောဓိသတ်ကလေၚ်သိပ်ဂၠိပ်ပပြဘိုက်အာဟာရ မပတၠစရာဲ မတုပ်တဴညံၚ်ရဴမှာဗြီုဂှ် သာ်ဝွံချပ်ရ။

သိဒ္ဓတ္တကုမာဝွံ− လုကဴတြဴသၞာံအခါ ပ္ကီုလွဳပရာ ဗ္ဒေက်ကာယ ပလွဳဒုက္ခစရိယာတ်နလွဳမသကာတ်လောန် ပ္ကီုလွဳပၟဝ်ကမ္မဋ္ဌာန်ဂှ် ဟကလိဂွံဓဝ်။

ပိုဲကၠောန်ၜိုတ်ဇံသဝ်ဒၟံၚ်လၟိုန်ကာတုဲ မွဲတ္ၚဲညံၚ်မဒှ်ကျာ်ကီုမၚ်ဒၟံၚ် ဟဂွံဒှ်ကျ်သက်သက်။

လၟုဟ်ဝွံ သိပ်ဂၠိပ်အာဟာရဘောဇိုန်ပုၚ်သွတုဲ ဂေါဝ်ဆာဲဒၟံၚ်ဒၞာဲတရေံပၠန်ရ။

ဒဒှ်ကျာ်ဂွံဟံၚ်ပြာ်သတ်လောကဂှ် မူသ္ဇက်ဒှ်နွံရော−  

ပိုဲလွဳမံၚ်ဂှ် ဒှ်ထောံသၟးရ မူဖဵုမပလွဳ ဗ္ဒေက်ကာယရော− ဂးတုဲ ဒဴထောံဗောဓိသတ်တုဲ လုပ်အာပဒတဴပ္ဍဲဂြိုပ်မိဂ္ဂဒါယ မဒှ်ဇရေၚ်ဍုၚ်ဗာရာဏာသဳ မဒှ်စ္ဍးစှ်ဒစာံယောဇနာရ။

### (၁၄) − ခဏ် ဗောဓိသတ်ဂွံညာတ်သွပ်လ္ပံဇၞော် ၅−သာ်
ဗောဓိသတ်တုန်လေဝ် သ္မာဓိကဵုဝဳရိယသၟဟ်ကၠေံတုဲ နကဵုဝဳရိယဒးဗၞတ်ညးမွဲဟေၚ် ဒ္ဂေတ်လ္ၚတ်တဴတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၀၃−ဂိတုပသာ် ၁၄−မံက် တ္ၚဲအၚာ ပ္ဍဲဗ္တံဂှ် လ္ပံဇၞော် ဂပ်ဝ်သ္ပအသဝ်မသုန်သာ် လ္ပံညာတ်ရ။

ညးလ္ပံဇၞော် ၅−သာ်ဂှ်ရော −−

(၁) တိသုန္ဓရဳဇၞော်ဝွံ သ္ပသၞာသတိက်တုဲ တၟံဟိမဝန်မၞုံသၠုၚ် ၃၀၀−ယောဇနာဂှ်ပဂၞဳ။  ဂၠးမှာသၟိတ်ဇၞော်ဗွဲဒိုဟ်ဗၟံက်ဂှ် စွံပ္တန်လဝ်တဲဇွိ။ ဂၠးမှာသၟိတ်ဇၞော်ဗွဲဒိုဟ်ပလိုတ်ဂှ် စွံပ္တန်လဝ်တဲသတုံ။  လ္ၚဝ်ဂၠးဇိုၚ်ၜါဂှ် စွံပ္တန်လတ်ပ္ဍဲဂၠးမှာသၟိတ်သမၠုၚ်ကျာတုဲ မသ္တိက်သ္တၚ်လဝ်ကာယဂှ် လ္ပံမွဲ။

(၂) ချောဲဒဇိပ်မၞုံယၟု တိရိယ၊ မၞုံဗၞတ်တၟာရိကွဳဒ္ၚဳကၠုတ်တိုန် နူပၟိဟ်ဗောဓိသတ်တုဲ သာတ်တိုန်အာဒဵုဘဝက်တေံဂှ် လ္ပံမွဲ။

(၃) စၟမၞုံသာ်ဇကု မဗုသအးဂမၠိုၚ် ဂွါန်တိုန်နူဂတာဇိုၚ် စဵုစိုပ်က္ၜံၚ်တုဲ မဂြောပ်ဗ္ဒန်ဒၟံၚ်ဂှ် လ္ပံမွဲ။

(၄) ဂစေံဂမၠိုၚ် မၞုံသာ်ဇကုတၞဟ်တၞဟ်သာ် မပ္တံဗကေတ်လစံက် အပြံက်တံဂှ် ပဝ်ကၠုၚ်နူပန်ဒိုဟ် ဒတုံစှ်ေပ္ဍဲတံဇိုၚ်တုဲ ချိုန်ဂှ် ဒှ်အာသာ်ဗ္တာၚ်သီုဖအိုတ်ဂှ် လ္ပံမွဲ။

(၅) တိုန်အာလတူသ္ၚိဍာ်တုဲ ၜိုန်ကွာ်စၚ်ကြံကၠုၚ်အာတဴကီု သ္ၚိဍာ်ဟဂွံထၞေန်စပ်ကဵုဇိုၚ်ဂှ် လ္ပံမွဲ။

သွပ်လ္ပံမသုန်သာ်ဝွံဂွံညာတ်ကေတ်ရ၊ ဗောဓိသတ်ဂွံညာတ်လ္ပံသာ်ဝွံတုဲ လကိုတ်ၚုဟ်အာရ။

ချပ်ဂြၚ်တဴလ္ပံဂှ်တုန်။   ။ တိဇၞော်ပသၞာသတိက်၊ တၟံဟိမဝန်ဂှ်သ္ပဂၞဳ၊ တဲဇွိဂှ်စွံလဝ်မှာသၟိတ်ဗၟံက်၊ တဲသတုံဂှ်စွံပလိုတ်၊ ဇိုၚ်စွံလဝ်မှာသၟိတ်သမၠုၚ်ကျာမ္ဂးဂှ် −−− ယဝ်ဒှ်ခရှ်မ္ဂး ဒဒှ်သၟိၚ်စက္ကဝဝ်မွဲမဂွံဒှ်ရ၊ လၟုဟ်အဲဒှ်ဂမဳရောၚ် − ဒဒှ်ကျာ်မွဲ ဟၟဲကဵုညးပ္တောံၜတ်ဂှ် အဲဂွံဒှ်ရ။

ချောဲဒဇိပ်ကၠုတ်တိုန်နူပၞိဟ်အဲတုဲ သာတ်တိုန်ဒဵုဘဝတေံမ္ဂးဂှ်− အဲဒှ်ကျာ်တုဲ ဍောၚ်ဓဝ်အဲ နဲရှ်အမြိုတ် ဂွံလလောၚ်တမ္ညဝ်တိုန်အာဒဵုဗြီုကၞောတ်တေံရ။

စၟဂမၠိုၚ်မကၠုၚ်ဂွါန်ဇိုၚ်အဲမ္ဂးဂှ်− သတ္တံဂမၠိုၚ် မဒးခစတံဇိုၚ်အဲရ။

ဂစေံဂမၠိုၚ်မပဝ်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲဂၠးအာကာသ မၞုံသာ်ဇကုတၞဟ်တၞဟ် မပ္တံဗကေက်လစံက် အပြံက်ဒဝါန်တံဂှ် စိုပ်ကၠုၚ်တံဇိုၚ်အဲတုဲ သာ်ဇကုဗ္တာၚ်အာဒှ်မွဲမ္ဂးဂှ်တုန်−−− ဇၟာပ်မၞိဟ်ဒေဝတဴတြုံဗြဲ မယုတ်မပြဲတံဂှ် ကၠုၚ်စိုပ်ဇရေၚ်အဲ ဂွံမိၚ်ဓဝ်အဲတုဲ ဂွံဒှ်အရှန်အိုတ်ရ။

ပ္ဍဲသ္ၚိဍာ်အဲတိုန်ကွာ်စံၚ်ကြံမ္ဂးဂှ်− အဲဒှ်ကျာ်တုဲ လာဘသကာရ ဗဇဴမၞိဟ်ဒေဝတဴဂမၠိုၚ်မပူဇဴအဲ မပ္တံဒါန်ဗစဲပန်တံဂှ် စိုတ်အဲဟဂွံထၞေန်စပ်ပ္ဍဲဒါန်ဗစဲပန်ညးရ။

လ္ပံမသုန်သာ်ဂှ် အလဵုဇကုဗောဓိသတ်ချပ်ပိုၚ်ခြာသှ်ကၠေံတုဲ တ္ၚဲယးတၟးအကးသ္ဖုၚ်ခၠၚ်တုဲ နူယးပြဟ်ဟေၚ် ပြာပ်အာဇရေၚ်တၞံဇြဲမွဲတုဲ လၟတ်ဒၟံၚ်အခိၚ်ကာလ သွက်ဂွံအာဂၚေၚ်ပိဏ္ဍပါတ်တုဲ ဂတဒၟံၚ်ဗွဲဒိုဟ်ဗၟံက် နကဵုလျးဇကုမဒစၚ်ဗၜၚ်တဴဂှ် တန်တဴရ။

### (၁၅) − ခဏ် ဒုၚ်ဒါန် ပုၚ်ပၟန် သုဇာတာ
ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ် ပ္ဍဲဇရေၚ်ဂြိုပ်ဥရုဝေလဂှ် ပ္ဍဲနိဂီုမွဲ သေနနိဂီုဂးယၟုရ၊ ကောန်ဗြဴသမ္ၚေဟ်မွဲ သုဇာတာဂးယၟုရ၊ နူကာလမအာစိုပ်တေံဟေၚ် ပြာပ်အာဇရေၚ်တံဇြဲမွဲတုဲ သာ်ဝွံ ရာဒၞာမိက်ကဵုဒေဝတဴဇြဲရ၊ (အဲဟွံဟုဲဟာဲကေုာံတြုံတၠသ္ၚိမၞုံဂကူတုပ်တုဲ ကိုပ်ကၠာ ယဝ်ကလိဂွံကောန်တြုံမ္ဂး မွဲသၞာံမွဲဝါ နကဵုပူဇဴသကာမတန်ကဵုၚုဟ်မွဲလက် ဇၟာပ်သၞာံအဲပူဇဴဒေဝတဴဇြဲရောၚ်၊ ရံၚ်စံၚ်ထ္ၜသဘာ်အဲညိ) ရဴဝွံ ရာဒၞာမိက်လဝ်ပ္ဍဲဇရေၚ်တံဇြဲဂှ် အတိုၚ်ပၟိက်စိုတ်ဟိုတ်မဍိုက်ပေၚ်တုဲ တၞဟ်နပပူဇဴဒေဝတဴဇြဲဂှ် ပုၚ်ပၟန်မတၟေၚ်တၟဟ်သာ်ဝွံ စဳရေၚ်ပြုပြေၚ်ရ။

ဂၠဴၝောံလ္ၚီဂှ်  ပါ်ကၠေံမသုန်စွံတုဲ ဍာ်တှ်ဂၠဴၝောံဒစာံကၠံဂှ် ပတ်ကေတ်တုဲ ဖျုၚ်ဂၠဴၝောံၜါကၠံရ၊ ဂၠဴၝောံၜါကၠံဂှ် ပါ်ကၠေံမသုန်စွံတုဲ ဍာ်တှ်ဂၠဴၝောံကၠံတြဴစှော်ဂှ်ပတ်ကေတ်တုဲ ဖျုၚ်ဂၠၝောံပန်စှော်ရ၊ ဂၠဴၝောံပန်စှော်ဂှ် ပါ်ကၠေံမသုန်စွံတုဲ ဍာ်တှ်ဂၠဴၝောံပိစှော်ၜါဂှ်ပတ်ကေတ်တုဲ ဖျုၚ်ဂၠဴၝောံဒစာံရ၊ ဍာ်တှ်ဂၠဴၝောံဒစာံဂှ်ပတ်ကေတ်တုဲ ဖျိန်ပုၚ်ပၟန် မၞုံကဵုအသဝ်ဂှ်ရရောၚ်၊ ပုၚ်ပၟန်ဂှ် ဍာတ်ကြောံနွံကဵုရှ်သာလောန်။

ဒေဝတဴတံတုန်။   ။ ဗောဓိသတ်သ္ၚောံပပြဘိုက်ရောၚ်တီကေတ်တုဲ ဒေဝတဴစတုမရာတ်ပန်ဂှ် မၚ်မွဲတဴက္ဍိုပ်ဖဴပန်ဒိုဟ်ရ။  ။ ဗြီုတံစှ်ေကၠုၚ်တုဲ ဗ္ဒဝ်လဝ်က္ဍိုၚ်ဗ္တာၚ်ရ။  ။သၟိၚ်အိန်စှ်ေကၠုၚ်တုဲ စုတ်ပၟတ်ရ။  ။ဒေဝတဴတံစှ်လ္ၚီလောကဓါတ် ပြာပ်ကၠုၚ်တုဲ ရှ်ဒိပ်မပြဲတံဂှ် ကၠုၚ်စုတ်အိုတ်ရ၊ ပုၚ်ပၟန်ဂှ်စိန်တုဲ စုတ်လဝ်ကဵုထးထဝ် မၞုံကဵုၚုဟ်မွဲလက်ရ။

ကၠာဟဂွံဗလိဂပဝ်ဂှ် စကာဏာဍိက်ဗြဴမွဲ ပုဏ္ဏဂးယၟုဂှ် ကဵုအာတွံၚးတံဇြဲထဝ်ရ၊ ဍိက်ဗြဴပုဏ္ဏဂှ် ပြာပ်အာဇရေၚ်တံဇြဲတုဲ ညာတ်ကေတ်ရူပကာယဗောဓိသတ် မၞုံကဵုစၠးစရာဲရာၚ်ဆာဲသိပ်ဇၟံ မဂဇံဒၟံၚ်ဇရေၚ်တံဇြဲဂှ် သမ္တီဒေဝတဴဇြဲတုဲ ဗွဲမပြဟ်စဴကၠုၚ်သ္ၚိ လဴဗစကဵုတၠဇကုသၟတ်ဗြဴသုဇာတာရ။

သၟတ်ဗြဴသုဇာတာလေဝ် ပုၚ်ပၟန်မဖျိန်လဝ်ဒးရး စုတ်ကဵုထးထဝ် မၞုံကဵုၚုဟ်မွဲလက်ဂှ် ရေၚ်တၠုၚ်နၚ်ဗစိုပ်ဗောဓိသတ်၊ စၟတ်သမ္တီဒေဝတဴဇြဲပ္ဍဲစိုတ်သ္ဇုၚ်သ္ဍိုက်ယိုက်ကေတ်ထးထဝ် ဗဂိန်လဝ်သီုထးရ။  ။  ဗောဓိသတ်တုန်လေဝ် ဒုၚ်ကေတ်ပုၚ်ပၟန်သုဇာတာ သီုကဵုထးထဝ်ရ။

### (၁၆) ခဏ် မထေဝ်ထး ကယျောၚ်
သဘဴဗောဓိသတ်တံ တ္ၚဲမဂွံဒှ်ဒဒှ်ကျာ်ဂှ် ကလိဂွံထးထဝ် မၞုံကဵုၚုဟ်မွဲလက်ဒမၠိဂှ် ဒှ်ဓမ္မတာရောၚ်၊ ဗဗေပ်ဗြီုဃဋိကာရ မကဵုလဝ်ဒါန်ဂှ် ပ္ဍဲကာလဂှ် ကၠေံဗ္ဒန်အာရ၊ ဗောဓိသတ်ဂိုၚ်ကေတ်ပုၚ်ပၟန်သုဇာတာ သီုထးထဝ်မၞုံၚုဟ်မွဲလက်ဂှ် ပြာပ်အာကဵုကကြုၚ်(နေရဥ္ဇရာ) မတဴဇရေၚ်ဂှ်ရ။

ပ္ဍဲတ္ၚဲဒှ်ကျာ်ဂှ် ဗောဓိသတ်တံ စှ်ေဟုံဍာ်ပ္ဍဲသၞေဟ်မၞုံယၟု သုပတိတ္ထရ၊ ဗောဓိသတ်စှ်ေအာပ္ဍဲသၞေဟ်သုပတိတ္ထဂှ် ဟုံဍာ်တုဲ ဂတမုက်မတူရူကဵုဒိုဟ်ဗၟံက် ဂဇံတက်ထဝါဲတုဲ ပုၚ်ပၟန်မသက္ကုဍာ် ပကၠေံ ၄၉−ခၟတ် ကဵုပိုန်တုဲ ရပ်ကေတ်ထးထဝ်ဂှ် ပအဓိဋ္ဌာန်ရ။

ယဝ်အဲဒှ်ကျာ်ပ္ဍဲတ္ၚဲဝွံဗွဲစၟတ်ဨကန္တမ္ဂး ထးထဝ်ဝွံ ကဵုဒစးတိုန်အာဍာ်ညိ၊ ယဝ်အဲဟွံဒှ်ကျာ်မ္ဂး ထးထဝ်ဝွံ ကဵုစှ်ေအာဗလောဲဍာ်ညိ ရဴဝွံပအဓိဋ္ဌာန်ကဵုထးထဝ်ဂှ်ရ။

ပအဓိဋ္ဌာန်တုဲ ဖဳဏာထးထဝ်ဂှ်ရ၊ ထးထဝ်ဂှ် တတ်အာဇၟောဝ်ဍာ် အာစိုပ်အဒေါဝ်ကြုၚ်တုဲ ညံၚ်ပရှ်ချေံသိန္ဓဴကီု ဒြေပ်ဒစးတိုန်အာဇၟောဝ်ဍာ်ကြုၚ် ဗၞတ်ဒစာံစှော်ဟတ် ညံၚ်ဝဲခၞံၚ်မဂေတ်ဒၟံၚ်ကီု ထးဂေတ်ဒၟံၚ်တုဲ တၞီစှ်ေအာခ္ဍဳလယတ်ဒးထးကျာ်ပိတေံဂှ် ကိရိကိရိ ရဴဝွံ ဗြုလလေၚ်ဂမြၚ်တဴတုဲ ထးဗောဓိသတ်မဒှ်ကျာ်နာဲပိုဲဝွံ စှ်ေအာဗွဲသၟဝ်ထးကျာ်ပိတေံ ညံၚ်ညးမလဇံက်လဝ်ကီု တန်တဴရ။

ပ္ဍဲဇရေၚ်ဋ္ဌာန်ဂှ် ဒှ်လွဳမာန် သၟိၚ်နာ်မွဲ(ကာလ)ဂးယၟု၊  နဗရုလလောၚ်ဂမြၚ်ထးကျာ်တံဂှ် နာ်လကိုတ်ၚုဟ်အာတုဲ ပ္ဍဲကဏေံတေံကျာ်တြဲက္တဵုဒှ်ပ္ဍဲဍုၚ်မၞိဟ်တုဲ ပ္ဍဲတ္ၚဲဏံ ကျာ်ဒှ်ပၠန်ရောၚ်သွံဂးတုဲ ဟီုဒက်ဒေါန်တုဲ ဟီုထိုၚ်သးထောပနာနကဵုဂါထာမဂၠိုၚ်ရ။

### (၁၇) − ခဏ် ဗောဓိသတ် ဂွံဇြဲ ဗောဓိပလ္လၚ်
ဗောဓိသတ်ထေဝ်ထးထဝ်တုဲ ပ္ဍဲဇရေၚ်သြၚ်ကြုၚ်နေရဥ္ဇရာဂှ်ပြာပ်အာဇရေၚ်တၞံအံၚ်ရေၚ် မၞုံပ္ကဴရာၚ်ဆာဲ သကိုပ်ဂြိုပ်တဴဂှ်တုဲ ပဒတဴရ၊ (ကာယကတာသတိဘာဝနာ) မတွံဂး မူလကမ္မဋ္ဌာန်ဂှ်ပၟဝ်ဒၟံၚ်ဗွဲမဒးရးတုဲ ပ္ဍဲပယာံသဝ်တ္ၚဲ ဒေဝတဴတံဂမၠိုၚ် ကၠောန်လဟဵုလဝ်သဗာန်မ္ၚဵု ဗၞတ်သလဲဒစာံဥသဘ ဂြာတ်ဂစာဲဖဍာဲလဝ်ပ္ကဴသြဴတၞဟ်တၞဟ်သာ်၊ နဂၠံၚ်တရဴမဂွံအာကဵုဗောဓိပလ္လၚ်ဂှ် ဗောဓိသတ်ဂါံကွာ်အာ −−

တြုံဂၠေၚ်ချောဲမွဲ မၚ်ဗၠာဲ(သုဒ္ဓိယ)ဂးယၟု၊ ဆဵုဗောဓိသတ် စိုတ်သဒ္ဓါပါ်တိုန် ကဵုဒါန်ချောဲကၟတ်ဒဇိပ်ဒစာံကေံရ၊ ဗောဓိသတ်ဂိုၚ်ကေတ်ချောဲကၟတ်ဒဇိပ်ဂှ်တုဲ ပြာပ်အာကဵုတၞံဇြဲဗောဓိရ။

တၟေၚ်ဇြဲဗောဓိသတ်ဂှ်တုန်။   ။  မၞုံသၠုၚ်ကၠံဟတ်၊ ဗဝိုက်ပိစှော်ဟတ်၊ ကၞာၚ်ပန်ဒိုဟ်ဂှ် ဇမၠိၚ်ကၠံဟတ် တုပ်သၟဟ်ရ၊ တဝ်ခမောံညံၚ်သာ်သိလ္လာ၊ သတ်မတုပ်တဴညံၚ်ရဴမၞိက်ဇၟန်၊ ဇၞော်သၠမသုန်ဟတ်၊ လျးမသုန်သာ် ခၠၚ်ဂဵုလစးဒၟံၚ်မတွံဂး သာ်ထဝ်−သာ်သြန်−သာ်မြ−သာ်သိလ္လာ−သာ်ဍာ်မိတ်၊ လျးသတ်ပြီုကၞာၚ်၊ လျးကၞၚ်ပြီုသၠ၊ ခၞဗစဳဖျဳဖျဳဖျဴဖျဴ ညံၚ်ရဴဇုက်လလဳဗစဳခၞ၊  ကာလဗတံ ဒေသတၞံဇြဲဂှ် တၟးတဴညံၚ်ရဴတ္ၚဲ၊  ပ္ဍဲတၞံဇြဲဂှ် အိုတ်ကဵုဂစေံဂမၠိုၚ် မပ္တံတ္ၚေက်၊ ကြေၚ်၊ ပူ၊ သာရိကာ၊ ကွဴတံဂှ် ဟဂံၚ်ဍုန်မွဲရ။

ဗောဓိသတ်တြုံတၠပါရမဳတုန်လေဝ် ။   ။ ဒိုဟ်သၠုၚ်ကျာပြာပ်လုပ်အာတုဲ တိသုန္ဓရဳဗွဲပွဳပွူဂှ် ညံၚ်မဒစေၚ်အာကီုမဒှ်တုဲ ဋ္ဌာန်ဝွံ ဟွံသေၚ်ကဵုဋ္ဌာန်ဒဒှ်ကျာ်ဏီချပ်တုဲ ဗွဲဒိုဟ်ပလိုတ်−ဗွဲဒိုဟ်သၟဝ်ကျာတံဂှ် ဗွဲလၟေၚ်လၟေၚ်ပြာပ်လုပ်အာတုဲ တိသုန္ဓရဳဗွဲပွဳပွူ ညံၚ်ရဴမဒစေၚ်အာကီုမဒှ်တုဲ ဋ္ဌာန်ဝွံ ဒှ်ဋ္ဌာန်ဒၟံၚ်ကလိဂွံဒဒှ်ကျာ်ဗွဲစၟတ်ရချပ်တုဲ သီုမအိုတ်တၟိုဟ်စိုတ် ကွာ်လုပ်အာ ချောဲကၟတ်ဒဇိပ်ဒစာံကေံဂှ် ရပ်ကေတ်တၞုၚ်ဍေံကြုဲဖျေံတုဲ ဟိုတ်နူကုသဵုပါရမဳမဆန်ၜန်လဝ်နူကဝ်အဆက်အဆက်တေံ ပလ္လၚ်သၠုၚ်စှ်ဟတ် မၞုံကဵုလျးမစဳခဏဒၟံၚ် ညံၚ်ရဴပါန်ခဳချူလဝ်ကီု သီုမစိစောန်ဒၟံၚ် နကဵုပ္ကဴဇဝ်တဝ်သၠ က္တဵုဒှ်တိုန်ပ္ဍဲကာလဂှ်ရ။

ဗောဓိသတ်တုန်လေဝ် တိုန်အာလတူပလ္လၚ် ဂဇံတက်ထဝါဲဒလာဲဇြဲဗောဓိ ဂတဗွဲဒိုဟ်ဗၟံက်တုဲ ပ္ဍဲဋ္ဌာန်ဝွံဟေၚ် ဖျုန်ဆီအဲ ကဵုကှ်ဇတ်အာကီု ယဝ်ဟွံဒှ်မ္ဂး အဲဟွံက္တဵုအာနူဋ္ဌာန်ဝွံရ၊ နကဵု(စတုၚ်္ဂဝဳရိယ) ဖျေံလဝ်သန္နိဋ္ဌာန်စိုတ်တုဲ (အာနာပါန)ကမ္မဋ္ဌာန်။

ပ္ဍဲကာလဂှ် အိန်ဗြီုဒေဝတဴဂမၠိုၚ် ကၠုၚ်ဗိုၚ်သဳကၠဳသ္အဳဂၠိက်ဒၟံၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ၊ မှာဗြီုတံ ဗ္ဒဝ်လဝ်က္ဍိုၚ်ဗ္တာၚ်တုဲ ဖ္ဍာန်တဴဗွဲလတူရ။

သၟိၚ်အိန်မာဃတၠသွဝ်ၜါတုန်လေဝ် ကၞုၚ်သၚ်မၞုံယၟု(ဝိဇယုတ္တိ) မဗဂိုဟ်မွဲဝါမ္ဂး ပန်ဂိတု ရမျာၚ်ဂွံပိုတ်ဂှ် ၜိုတ်ဂိုၚ်ဗဂိုဟ်တဴရ။

သၟိၚ်နာ်ကာလတုန်လေဝ် နကဵုဂါထာလ္ၚီု မြီမြီညှာညှာ ထိုၚ်သးကဵုတဴသာဓုကာရ။

ဒေဝတဴဂန္ဓတုန်လေဝ် တိၚ်တဴထၞထဝ်ရ။

ဒေဝတဴသုယာမတုန်လေဝ် ပိုက်လွိၚ်ဒၟံၚ်ပၞိက်အံၚ်မှုဲရ။

ဒေဝတဴတုဿိတာတုန်လေဝ် ပိုက်လွိၚ်တဴပၞိက်မၞိက်ရ။

ဒေဝတဴပဥ္စလဳခတုန်လေဝ် ထၞမၞုံယၟု(ဝေလုဝပဏ္ဍု)ဂှ် တိၚ်တိုက်တဴရ။   ။ အိုတ်ကဵုဒေဝတဴတံဂမၠိုၚ်တုန်လေဝ် နကဵုပူဇဴသကာတၞဟ်တၞဟ်သာ် ပပူဇဴတဴရ။

### (၁၈) ခဏ် ဂွံဇၞးကေတ် ဒေဝပုတ္တမာ
ပ္ဍဲကာလဂှ် သၟိၚ်မာမဒၟံၚ်တဴပ္ဍဲဝသဝက္ထိတေံဂှ် နူကာလမဒဴထောံကၟိန်ဍုၚ်သ္ၚိနန်တေံ ၜိုန်ဆေဝ်ဒဝ်တဴကီု ပလီုဟွံမာန်တုဲ ညာတ်အသဝ်သာ်ဂှ် က္တဵုဒှ်ဣဿာစိုတ်၊ ဟိုတသၟိက်တသိုၚ်ပၠံၚ်ကေတ်ပလ္လၚ်ရတ်သီုဇြဲဗောဓိသတ်ထဝ်တုဲ လ္ပါ်သတုံစှ်ၜါယောဇနာ၊ လ္ပါ်ဇွိစှ်ၜါယောဇနာ၊ ဗွဲလက်ကရဴဒဵုစိုပ်ကၟာၚ်စက္ကဝါ၊ ဗွဲလတူဒစိတ်ေယာဇနာ၊ ပြေၚ်ဗဵုလဗးဒေဝတဴတံတုဲ တိုန်ဍိုက်ကေတ်စိၚ် (ဂိရိမေခဏာ) မၞုံသၠုၚ် ၁၅၀−ယောဇနာ ။  နိမိတ်ဗဒှ်တဲလ္ၚီ သီုမရပ်လဝ်လွဟ်ကံ တ္ၚ မၞုဟ် သ္ဇၚ်တုဲ ဇက်ကၠုၚ်တၞၚ်တ္ၜန် တသဵုဒၟံၚ်တိဇၞော်ညံၚ်မပြဵုအာကီု သီုကဵုဗဵုပၞာန်ဂမၠိုၚ် ဗိုၚ်ကၠုၚ်ဗောဓိသတ်တြုံတၠပါရမဳ။ ချိုန်ခဏဂှ်ရုဒှ်တုဲ ဒေဝတဴအိန်ဗြီုဂမၠိုၚ် နူစှ်လ္ၚီစက္ကဝါ သဳကၠဳသ္အဳဂၠက်ဒၟံၚ်ဂှ် ဖေက်ဗဵုပၞာန်မာဒြေပ်ဒဴအာ တိတ်စၟဳဒၟံၚ်ဇိုၚ်စက္ကဝါအိုတ်ရ။

တြုံကြက်ဂကူမှာဗောဓိသတ် ဂဇံဒၟံၚ်လတူပလ္လၚ်ထဝ်သၟဝ်ဇြဲဗောဓိဆဇကုမွဲ ဟၟဲကဵုဗော်သွးသတုံဇွိ ၜိုန်ညာတ်တဴပၞာန်မာဒိဋ္ဌိကီုလေဝ် ညံၚ်သၟိၚ်ကောသရာဇာဒိသိုၚ် ဟဂွံစမိုက်ပ္ဍဲသတ်ဇိုၚ်ပန်ကီု ဟဂွံဖေက်ဂၟံၚ်သတ်သက် ဗၞုဟ်တဴပါရမဳစှ်ရ။

သၟိၚ်မာက္တဵုဗဒှ်ဒမၠုၚ်ဇၞော်တုဲ က္တဵုဗဒှ်လဗိုက်ကျာသ္ကာတ်မြဟ်လောန်၊ ဗလးနၚ်နူဒိုဟ်ပန် ဂမြိၚ်ဂမြံကဵုတဴအသံပါၚ်ရ၊ ဗြဲပၟတ်၊ ဗြဲတၟံလတ၊ ဗြဲကြေဟ်ဝါန်ဗဂးဖျေံနူဂၠးအာကာသတေံရ။   ။ ဆိုက်ညန်ကဵုတၠဳပိုန်တုဲ က္တဵုဒှ်အာဍောၚ်ပ္ကဴရ၊ ဆဗၞတ်သော်ဇကုညိကီုဟဂွံဒွံဒးသက်သက်ရ၊ သၟိၚ်မာတုန်လေဝ် ၜိုန်ညာတ်တဴအသဝ်သာ်ဂှ် ဟဂွံဍိုန်စိုတ်ကဵုဗောဓိသတ်သ်ကသက်ရ။

ပ္ဍဲကာလဂှ် သာ်ဝွံ ဗောဓိသတ်ကော်ဟီုကဵုသၟိၚ်မာရ၊ ယွံသၟိၚ်မာမဇၞော်ကဵုအဝဵုသီုကဵုဗဵုပၞာန်မကမွဲလက်ကိုတ်၊ မၞုံစိုတ်သအဵုသ္အာ်သကာတ်မြဟ် က္တဵုဗဒှ်ပၞာန်ဒဝိုၚ် ကၠုၚ်ဗိုၚ်လဝ်ပၞၚ်ရတ်ဝွံဂှ် တၠအဲတုန် ဟၟဲကဵုဂုန်ဝိသေသ ဒဵုမဗပေၚ်ပါရမဳစှ်ဂှ် လဝ်ကၠာရ၊ ဆပါရမဳမွဲကီု ဟဂွံဗပေၚ်လဝ်။

အဲမဒှ်တြုံအသဝ် ဗပေၚ်လဝ် ဆန်ၜန်လဝ် ဂလိုၚ်လဝ်ပါရမဳစှ် ဂၠိုၚ်ကဵုလၟိဟ်ကိုတ်ကဝ် ကြဳဇှ်ဓဝ်ကုသဵုပါရမဳအဲတုဲ ကလိဂွံဗောဓိပလ္လၚ်ရတ်၊ ဂ္ညိၜတ်ဒၟံၚ်နကဵုပ္ကဴသြဴတၞဟ်တၞဟ် က္တဵုဒှ်ကၠုၚ်ကုအဲဗွဲစၟတ်ရောၚ်။

ပလ္လၚ်ရတ်အသဝ် ယဝ်ရက္တဵုဒှ်ကုတၠအဲမ္ဂး ညးဂှ်မွဲတီ ညးဂှ်မွဲမဒုၚ်သက်သဳရော−ဗောဓိသတ်ဂး။

ယွံတြုံမပြဲ ဂၠိုၚ်ကဵုကဝ်ပရဲ အဲပ္တုဲလဝ်ကုသဵု ဗွဲစၟတ်အဲမှတ်ပလ္လၚ်ရတ်ဇြဲဗောဓိထဝ်မပြဲ အိုတ်ကဵုဗဵုပၞာန်အဲ ပေၚ်က္ဍတ်သ္အဳဂၠက်ဒၟံၚ်ဂမၠိုၚ်ဝွံ ဍေံတံတီညာတ် သ္ပသက်သဳရောၚ် ရဴဝွံ သၟိၚ်မာကော်ဟီုတဴရ။

ပၞာန်မာဂမၠိုၚ် မိၚ်ဂလာန်သၟိၚ်မာဟီုဂှ် နာဲပိုဲပ္ကီုလဝ်လွဳပရာဂၠိုၚ်ကဵုကဝ် မှတ်ပလ္လၚ်ထဝ်စၟတ်ကွေံရ၊ နကဵုဂလာန်မုသာ ဟီုကဵုဗောဓိသတ်၊ ဗရုလလောၚ်ဂမြိၚ်တဴ ညံၚ်ရဴအသံဂၞဴ မှာသၟိတ်ဇၞော်ရ။

ပ္ဍဲကာလဂှ် သာ်ဝွံ သၟိၚ်မာကော်ဟီုကဵုဗောဓိသတ်ရ။

ဗောဓိသတ်သိဒ္ဓတ္ထကုမာ ဗဵုလဗးအဲ သ္အဳဗဂါတဴဗွဲဂမၠိုၚ်ဝွံ ဒုၚ်သက်သဳအိုတ်ရ။  ။ သၟိၚ်သိဒ္ဓတ္ထကုမာတုန်လေဝ် ဒဒှ်ပလ္လၚ်ရတ် မထေက်တန်ကဵုဇကုဂှ် မူဂှ်သက်သဳ မဒှ်အဆတ် မပြာကတ်မာန်ရော− ရဴဝွံ သၟိၚ်မာဂး ။

ဗောဓိသတ်မစိုန်ဒှ်တဴတြုံအသဝ် ဂဇံဒၟံၚ်သၟဝ်ဇြဲဗောဓိပလ္လၚ်ရတ်မပြဲ ပ္ဍဲကာလဂှ် ရဴဝွံ ကော်ဟီုကဵုသၟိၚ်မာရ။

ယွံသၟိၚ်မာ ပါရမဳအဲဆန်ၜန်ဂလိုၚ်လဝ်ဂၠိုၚ်ကဵုလၟိဟ်ကိုတ်ကဝ်တံဂှ် အဲဟွံမိက်လဖှ်ရိုဟ်လၟိဟ်ဂၞန်ရ၊ ကာလအဲမဒှ်သၟိၚ်ဝေသန္တဝ်တေံဂှ် သဗ္ဗထပှ်ထပှ်ကၠံ ကဵုဒါန်သီုကဵုကောန်ၜါသမ္ဘာမွဲ၊ စရိုဟ်ဗရဲဍာ်ပ္ဍဲတိသုန္ဓရဳ သ္ပသက်သဳဒါန်အဲ တိသုန္ဓရဳၜိုန်ဟၟဲကဵုလမျီုဝိညာဏ်၊ သ္ပသက်သဳဒါန်အဲရ ဂးတုဲ နလ္ပုဟ်တဲ မတုပ်တဴညံၚ်လပှ်စိၚ်ဨရာဝိုန် ဂိုၚ်ပ္တိုန်လမောဝ်လေယာဝ်ဖျေံကဵုတိဇၞော်ရ။

တိသုဒ္ဓရဳ မၞုံသတီၜါလက်ယောဇနာကဵုပန်လဟုတ်ပရဲဂှ် (သၟိၚ်သိဒ္ဓတ္ထကုမာ ကာလမဒှ်ဝေသန္တဝ် ဆန်ၜန်ပ္တုဲလဝ်ဒါန်ဂှ် အဲဒှ်သက်သဳ မတီဗွဲစၟတ်ရ၊) ရဴဝွံ ၜိုန်ဟဂွံဟီုကီုလေဝ်  ရဴညးမဟီုကီု၊ ဗရုဂဟဳ ဂပ်ဝ်ဖေက်ဂၟံက် သမ္ၚံက်သမ္ၚာတ်ကီု သီုမချဳဒဇပ်ဇတဝ် ဂေတ်ဂပဝ် ညံၚ်ရဴစက်ဂှ် က္တဵုဒှ်အသဝ်ဗွဲမလောန်ရ။

ကာလဂှ် စိၚ်ဂိရိမေခလာ သၟိၚ်မာမဍိုက်ဒၟံၚ် ပ္ဍဵုက္ၜံၚ်လ္တူတိဇၞော် ဂြၚ်ၜါလၜေါ်လဖဝ်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲတိဇၞော်။  ။ သၟိၚ်မာညာတ်ဖေက်ဂၟံက် သမ္ၚံက်သမ္ၚာတ်စိုတ်၊ ညာတ်ဟိုတ်အဓိကဵုအိုတ်ဗဵုပၞာန်မာဂမၠိုၚ်၊ ရုဒှ်ဖေက်လကိုတ် ပေက်ပြးချာဲအာၜါဟဂွံကောံရ၊  ကာလပၞာန်မာမပေက်ပြးချာဲအာဂှ် ဒှ်အခိၚ်သမိၚ်တ္ၚဲတၠစက်အဝေါန် ၅၀−ယောဇနာ၊  လစောတ်လမောဝ်သဝ်စှ်ေအာ ကၠာတ္ၚဲဟွံပၠိုတ်ညိ ဗောဓိသတ်ဂွံဇၞးပၞာန်ဒေဝပုတ္တမာရ။

### (၁၉) − ခဏ် အာစိုပ်ဒဒှ်ကျာ် ကလိဂွံပညာသဗ္ဗညုတညာဏ်
ဗောဓိသတ်ဂွံဇၞးပၞာန်မာကၠာတ္ၚဲဟွံပၠိုတ်ညိတုဲ အိုတ်ကဵုအိန်ဗြီုဒေဝတဴ နာ်သ္ပဝ် ဂန္ဓဝ်ဂမၠိုၚ် ကၠုၚ်သ္အဳဗိုၚ်သဳကၠဳဒၟံၚ် ဟွံတီကဵုဗၞတ်တွဵု၊ ဗဇဴသကာပူဇဴ ကမြဴထိုၚ်သးတဴဗောဓိသတ်အိုတ်ရ။

ဗောဓိသတ်တုန်လေဝ် လတူပလ္လၚ်ထဝ်သၟဝ်ဇြဲဗောဓိဂှ်ဂ္ဇံဒၟံၚ်တုဲ ပၠောပ်စိုတ်ကဵုအာနပါနကမ္မဋ္ဌာန်ရ၊  ပ္ဍဲဗ္တံပဋ္ဌမယာံဂှ် ပုဗ္ဗေနိဝါသညာဏ် မသၟဟ်ရထ ဂြၚ်တီကေတ်ဒတဴန္ဓမဒှ်ဘဝအတိက် ဟွံတီကဵုတွဵုလၟိဟ်ဂှ် ကလိဂွံရ။

ပ္ဍဲမဇ္ဇျိမပယာံဂှ် ဒိဗ္ဗစက္ခုညာဏ် မသၟဟ်ရထ ညာတ်ခၠၚ်သာအာစက္ကဝါအနန္တ ဟဂွံစဵုဗဒန်ဂှ် ကလိဂွံရ။

ပ္ဍဲပယာံဖလာၚ်ယးဂှ် ဓဝ်ပဋိစ္စသမုပ္ပါဌ် မၞုံအာကာရစှ်ၜါ ပၠောပ်စိုတ်ဗွဲအနုလုံပဋိလုံတုဲ လုပ်စအာနာပါန စတုတ္ထဇျာန်တုဲ ဇၞော်ပၟဝ်တဴဝိပဿနာရ။

ပ္ဍဲကာလဂှ် အိုတ်ကဵုစှ်လ္ၚီလောကဓါတ် နရာတ်ဗြုကြဵုက္တဵုဒှ်ကသဳတိ−စလိုက်ဍာ်−ဗပါ်တၟံ−တမြံမှာသၟိတ် ဗၞတ်စှ်ၜါဝါတုဲ ကလိဂွံအာသဝက္ခယညာဏ် ဂွံသကုတ်တတ်ကြေဝ်ကၠေံကိလေလ္ၚီမသုန်ကၠံ၊ တဏှာကၠံဒစာံတုဲ ဗွဲလၟေၚ်ကလိဂွံမက်ညာဏ်ပန် ဖဵုညာတ်ပန်တုဲ ပစ္စဝေက္ခဏာဝိထဝ်စှ်ဒစိတ် မလေပ်ဗစာရဏာကဵုမက်ဖဵုကလိဂွံရ။

ပ္ဍဲဒတိုန်အရှိုန် မဒှ်လအိတ်ကၞောတ်ဂှ် ပညာသဗ္ဗညုတညာဏ် မဂြၚ်တီကေတ်ဓဝ်အိုဿီုကလိဂွံတုဲ −ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၀၃−ဂိတုပသာ်ပေၚ် ပ္ဍဲလအိတ်တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါအိုတ်၊ စန်ကဵုနက်သတ်ဝိသာခါ ဃောမစိုန်သကီုတဴဂှ် ဂွံဒှ်ကျာ်နာဲညးပိစှော်မွဲဘုံ ဥဏ္ဏလုံညးတ္ကံပန်  ဒှ်သၟိၚ်အရှန်မွဲမပြဲ ဟၟဲကဵုညးပ္တောံၜတ်ပြိုၚ်ပ္ကာန်ရ။

ပ္ဍဲချိုတ်ခဏမအာစိုပ်ဒဒှ်ကျာ်ဂှ် က္တဵုဒှ်ကသဳတိစလိုက်ဍာ်ဗပါ်တၟံတမြံမှာသၟိတ် နိမိတ်ပိစှော်ၜါ က္တဵုဒှ်ပြာကတ်ရ၊ ပ္ဍဲတ္ၚဲစွေက်ဂှ် ဂလာန်ဥဒါန်သာ်ဝါံ ကျာ်တြဲကြီုတဴရ။

#### လၟေၚ် ကျာ်တြဲကြီု အနေကဇာ
အနေ တိသံသာရံ၊  သန္ဓာဝိဿံ အနိဗ္ဗိသံ။

ဂဟကာရ ဂဝေသန္တော၊ ဒုက္ခာ ဇာတိ ပုနပ္ပုနံ။

ဂဟကာရက ဒိဋ္ဌောသိ၊ ပုန ဂေဟံ နကာဟသိ။

သဗ္ဗာ တေ ဖါတုကာ ဘဂ္ဂါ၊ ဂဟကူဋံ ဝိသၚ်္ခတံ။

ဝိသၚ်္ခါရဂတံ စိတ္တံ၊ တဏှာနံ ခယ မဇ္ဇျဂါတိ။

အရထ။   ။ဂဟကာရ၊ ဟာဲတဏှာဝဍ္ဎကဳ မခၞံကဵုသ္ၚိမတွံဂး အတ္တဘဴ၊ ယေန ညာဏေန၊ ယြဴနသဗ္ဗညုတညာန် မဂြၚ်တီကေတ်သဘဴဓဝ် အတိုၚ်မဒှ်စၟတ်မွဲ၊ တံ၊ န်တၠအဲတဏှာ၊ ဒဋ္ဌုံ၊ တၞဟ်နညာတ်ကေတ်သ်ကလက်မသက္ကုစဵုဗ္ဒန်၊ သက္ကာ၊ စိုန်သၟဟ်ရထရ၊ တံညာဏံ၊ န်ပညာသဗ္ဗညုတညာဏ်မဂွံညာတ်အတိုၚ်မဒှ်စၟတ်ဍာံဂှ်၊  ဂဝေသန္တော၊ ဍေံမပကီုလွဳ ဂၚေၚ်ဂၠာဲသ္ၚေဝ်ဒၟံၚ်၊ အဟံ၊ ၚ်အဲ၊  အနိဗ္ဗိသံ အနိဗ္ဗိသန္တော၊ ကိရေၚ် ဟကလိဂွံပ္ဍဲသ္ကေံတဲဏီတုဲ။  အနေကဇာ တိသံသာရံ၊ လုကဴသံသာ မၞုံကာလအဓါန်မဂၠိၚ်သ္ၚောဲ မၞုံကဵုဇာတိ မက မွဲပြကာ။  သန္ဓာဝိဿံ၊ စိုန်အဲဒးဂၚေၚ်ဂတး ဗၠၚ်ဗၠန်ဒၟံၚ် ဟွံတီကဵုတွဵုလၟိဟ်တုဲရ။  ပုနပ္ပုနံ၊ ၚ်သဘဴဓဝ် မ္ဒးတန်ပဋိသန္ဓိဂဝ်ဂၞဴမိ ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုဝါ။  ဒုက္ခာ၊ စိုန်ကဵုဒဒိုက်ဗွဲမလောန်ရ။  ဂဟကာရက၊ ဟဲတဏှာဝဍ္ဎကဳ မလေပ်ခၞံကဵုသ္ၚိမတွံဂး အတ္တဘဴ။ တံ၊ န်တၠအဲ။  ဒိဋ္ဌော၊ ၚ်အဲမဂွံညာတ်ကေတ်နပညာစက္ခုသဗ္ဗညုတညာန်။ အသိ၊ စိုန်ဒှ်တုဲရ။ ပုန၊ မွဲလှ်ေပၠန်တုန်။ ဂေဟံ၊ န်သ္ၚိမတွံဂး အတ္တဘဴ။  နကာဟသိ၊ စိုန်ဟဂွံကဵုခၞံရ။ တေ၊ ဒဒက်တဴကဵုတၠအဲ ဝဍ္ဎကဳတဏှာ။ သဗ္ဗာ၊  ဍေံမဒှ်အိုဿီု။ ဖါသုကာ၊ န်ဇအိုအ် ဒမၚ်သ္ၚိ မတွံဂး ခန္ဓ။  ဘဂ္ဂါ၊ စိုန်သကုတ်လဖဝ်ကၠေံတုဲရ။  ဂဟကူဋံ၊ န်အထောတ်ကၠတ်မတွံဂး အဝိဇ္ဇာ အတ္တဘဴသ္ၚိခန္ဓ။  ဝိသၚ်္ခတံ၊ စိုန်ရိုဟ်ပလီုပလာ်ကၠေံတုဲရ။  မေ၊ ဒဒက်တဴကဵုအဲ။ စိတ္တံ၊ ၚ်စိုတ်။  ဝိသၚ်္ခါရဂတံ၊ စိုန်အာစိုပ်တိဇၞးမတွံဂးနိဗ္ဗာနဓါတ် ဟွံဒုၚ်စဳရေၚ်ပြုပြေၚ်တုဲရ။  တဏှာနံ၊ ဒဒက်တဴကဵုကြုၚ်တဏှာ မထၞေန်စပ်ကဵုကိလေသကာမဘဝပိပြကာဂှ်။ ခယံ၊ န်အရဟတ္ထဖဵု မဒှ်ဋ္ဌာန်တသိုက်မဖုတ်ကၠေံဒဒိုက်အိုဿီု။ အဇ္ဇျာဂါ၊ စိုန်အဲကလိဂွံတုဲရ။

အဓိပ္ပါယ်။   ။ ဟာဲတဏှာဝဍ္ဎကဳ မလေပ်ခၞံကဵသ္ၚိမတွံဂး အတ္တဘဴ။  ယြဴနပညာသဗ္ဗညုတညာဏ် မဂြၚ်တီကေတ်သဘဴဓဝ်အတိုၚ်မဒှ်စၟတ်မွဲ။  သၟဟ်ရထဂွံညာတ်ကေတ်တၠအဲတဏှာရ။  အဲပ္ကီုလွဳဂၠာဲသ္ၚေဝ်ဒၟံၚ်ဓဝ်ပညာသဗ္ဗညုတညာဏ် မဂွံဂြၚ်ညာတ်အတိုၚ်မဒှ်စၟတ်ဍာံဂှ် ဟဂွံကလိဂွံပ္ဍဲသ္ကေံတဲဏီတုဲ အဲမဒးဂၚေၚ်ဂတးဗၠၚ်ဗၠန်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲဒေါဝ်ဝဲခၞံသံသာ လုကဴကာလအဓါန်မဂၠိၚ်သ္ၚောဲ မၞုံကဵုဇာတိမကမွဲပြကာတုဲရ၊ ပွမဒးတန်ပဋိသန္ဓိ ဂဝ်ဂၞဴမိဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုဝါဂှ် ဒှ်တဴဒဒိုက်ဂိကတာန်လောန်ရ၊ ဟာဲတဏှာဝဍ္ဎကဳ မလေပ်ခၞံကဵုသ္ၚိမတွံဂး အတ္တဘဴ။ အဲဂွံညာတ်ကတ်ေတၠအဲ နကဵုပညာစက္ခုသဗ္ဗညုတညာဏ်တုဲရ။

မွဲလှ်ေပၠန်။   ။ ဟဂွံခၞံကဵုသ္ၚိမတွံဂးအတ္တဘဴရ၊ ဇအိုအ်ဒမၚ်သ္ၚိမတွံဂးခန္ဓတၠအဲဝဍ္ဎကဳတဏှာအိုဿီုဂှ် အဲသ္ကုတ်လဖဝ်ကၠေံတုဲရ၊  အထောတ်သ္ၚိခန္ဓမတွံဂး အဝိဇ္ဇာဂှ်လေဝ် အဲရိုဟ်ပလီုကၠေံတုဲရ၊  စိုတ်အဲဂှ် အာစိုပ်တိဇၞးမတွံဂး နိဗ္ဗာနဓါတ် ဟွံဒးဒုၚ်စဳရေၚ်ပြုပြေၚ်တၠအဲရ၊ ဓဝ်အရဟတ္တဖဵု မဒှ်ဋ္ဌာန်တသိုက် မတတ်ကၠေံတဏှာ မလေပ်ထၞေပ်စပ်ကိလေသကာမ ဘဝပိပြကာဂှ် အဲကလိဂွံတုဲရ။

ဂါထာဝွံတုန်။   ။  ဒှ်ကျာ်တုဲ ပ္ဍဲတ္ၚဲမွဲစွေက်ဂှ် မြဟ်စိုတ်တုဲ ဂလာန်ဒါဒါန်မလုဟ်စိုတ်ဂှ် ကျာ်တြဲမကြီုတဴရောၚ်။

ရန်ကဵုဟိုတ်ဒဒှ်ဝွံတုဲ (ကောန်ဂကူကြဴကြဴဝွံ မဒကာကျာ်စေတဳ−ရုပ်ကျာ်ပဋိမာရုပ်တံဂှ် နိမန်သၚ်ဂမၠိုၚ်ကဵုဒါန်တုဲ သၚ်တံဗိုၚ်ဒၟံၚ်လဝ်ဗွဲမဒးရး ဂါထာမၞုံတံဍေံ−အနေကဇာတိသံသာရံ−ဂှ် ဖ္ဍောတ်တဴအိုတ်ရ။) ပွမဖ္ဍောတ်သာ်ဝွံ ပ္တိုန်အနေကဇာမ္ဂးရ။

ဒကာတံတုန်။  ပဒကာကျာ်တုဲ ရန်ကဵုဒလာဲဇြဲဗောဓိထဝ်ဂှ် ကေတ်တၞးဇြဲထဝ်ထပှ်တၞးရ။   ။ ရန်ကဵုကြုဲချောဲဒဇိပ်ဒစာံကေံတုဲ ပလ္လၚ်ရတ်ကၠုၚ်တိုန်ဗၟံက်ဇြဲဗောဓိဂှ် ချောဲဒဇိပ်ဒစာံစန်ဂိုၚ်ကေတ်ရ။   ။ ရန်ကဵုထေဝ်ထးထဝ်ပ္ဍဲကြုၚ်နေရဥ္ဇရာတုဲ ကေတ်ထးစုတ်လဝ်ဍာ်တုဲ သၚ်တံဖ္ဍောတ်အနေကဇာအိုတ်မွဲလတုန်တုဲ ထောံသၠာ်မွဲဂတှ်ေ ဖဍေောတ်ထပှ်ဝါ ထောံထပှ်ဝါရ− ပွမပသာ်ဝွံ ထောံကယျောၚ်ကျာ်မ္ဂးအိုတ်ရ။  

အဓိပ္ပါယ်ထောံကယျောၚ်ကျာ်ဂှ်တုန်။   ။ ရန်ကဵုကာလဒဒှ်ကျာ်တေံတုဲ သ္ပ(အာကာရ)အယောၚ်အလာ ကျာ်ဒှသွက်သတ္တံ ဂွံဗၞုဟ်ဗှ်သနာအာကာရ ကျာ်ဒှ်တေံဂှ် ဂွံဒှ်သောမနုဟ်အိုတၟိုဟ်စိုတ် အိုတ်ကဵုသတ္တံ မဂွံမိၚ်ညာတ်သဒ္ဓါဂွံပါတ်ဂွံဗစာရဏာ ညာတ််ကေတ်ကျာ်တြဲဒှ် ကုသဵုဂှ်ဂွံဇၞော်မောဝ်တိုန်ညိလဝ်စိုတ်တုဲ အ္စာတမၠာတံမကဵုပရောၚ်။

(ဟိုတ်ဟွံထောံကယျောၚ်ကျာ်ဂှ် လ္ၚောဝ်ဟွံဂွံ ဟွံဒှ်ကျာ်ဏီ သာ်ဝွံ လ္ပလဝ်စိုတ်ဴညိ−ရုပ်စၞးဇကုကျာ်ရောၚ် −− ကာလလ္ၚောဝ်ဂှ် က္တဵုဗဒှ်လယုၚ်သ္ဍိုၚ်စိုတ် ညံၚ်ကျာ်ဂမျိုၚ် မကၠုၚ်တန်မံၚ်ပ္ဍဲဂတမုက်ဇကုတုဲ မၞုံကဵုဖဵုဇၞော်ရောၚ်) မူဟိုတ်ရော −−−

(တိဋ္ဌန္တေ−နိဗ္ဗုတေစာပိ။   သမေစိတ္တေ သမံဖလံ) ရန်ကဵုပါဠိသာ်ဝွံတုဲ စိုတ်မဂွံသ္ဇုၚ်သ္ဍိုက်ဒၟံၚ် ညံၚ်ရဴကျာ်ဂမျိုၚ်မတန်တဴပ္ဍဲဂတမုက်ကီုဒှ်တုဲ မဂွံလ္ၚောဝ်ရှ်ေသှ်ေရဴဂဴဂှ် ဒှ်ဖဵုဇၞော်တုပ်ကဵုကာလကျာ်တြဲမၞုံကီုရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ညးတမၠာတေံမစဳရေၚ်ပြုပြေၚ်လဝ်ရောၚ်။   ။ ဣဝွံ ဂလာန်သွက်ဂွံဂွံသ္တိ။  ခန်ဒှ်ကျာ် ဗွဲမခၞန် တုဲဆဝွံရ။

#### ခန် ဂလာန်ဒဒှ်ကျာ် ဟွံဍန် တွံတရး
ဗောဓိသတ်ပိုဲအာစိုပ်ဇြဲဗောဓိပလ္လၚ်တုဲ  တက်ထဝါဲပ္ဍဲလတူပလ္လၚ်ရတ်မပြဲ သာ်ဝွံသ္ပအဓိဋ္ဌာန်ပ္ဍဲစိုတ်ရ။  စၞာံ၊ လတေၚ်၊ ဖျုန်၊ ဆီအဲကဵုသကှ်အာတုဲ ဆဇုတ်သက်သက် ကဵုသၟိဟ်တဴကီု ယဝ်ဟဂွံကလိဂွံပညာသဗ္ဗညုတညာဏ်မ္ဂး ထဝါဲဇမၞးဝွံ အဲဟွံရိုဟ်ရ၊ ရဴဝွံ ပအဓိဋ္ဌာန်။ ဖတိုက်ဖ္အောဝ်ဓဝ်ဝဳရိယသမ္မပ္ပဓါန် မစိုန်သကီုတဴကေုာံအၚ်္ဂပန်ပြကာတုဲ ပအရီုကဵုကျာယီုတိတ်ယီုလုပ်မတွံဂး(အာနာပါနာသတိ)ရ၊ နကဵု(မနောဒွါရ ဝိထိ)မဂၠိုၚ် ပၟဝ်ဂလိုၚ်အာနာပါနကမ္မဋ္ဌာန်တုဲ (သမာသတိ)မတၟးပြကတ်ဂှ် စာ်စ္ဍးအာနူဟိုတ်မာဲဝိဝိၚ်တုဲ (ကယပဿဒ္ဓိစိတ္တပဿဒ္ဓိ)မတွံဂး ကာယလလံ−စိုတ်လလံ က္တဵုဒှ်ရ၊  ဟိုတ်နူပဿဒ္ဓိဒှ်ဂှ် စာ်စ္ဍးအာနူစံၚ်တူဂမ္တဴဂမ္တာန် ဟိုတ်မာဲဝိဝိၚ်တုဲ (သမ္မာသမာဓိ)မတန်ကြန်ဗိုန်ဂၠေံဒၟံၚ်ပ္ဍဲအရီုအာနာပါန−မတုပ်တဴညံၚ်ရဴတၟံဨကြဂ္ဂန်၊ ကျာပန်ဒိုဟ်ဒစာံဒိုဟ် ရဴမပိုက်ကသဳဟွံမာန်ကီု က္တဵုဒှ်ရ၊ ဟိုတ်နူဇြဟတ်သမာဓိဂှ် ဓဝ်နိဝဵုမသုန်မတွံဂး −−−

ကာမဆန္ဒ၊   ဒးဂၞပ်ပ္ဍဲအရီုမသုန်ပြကာကီု ။

ဗျာပါဒ၊    မလေပ်ဂၞံၚ်ဂၞာတ်ကီု ။

ထိနမိဒ္ဓ၊   မလေပ်လၞုဟ်ဒတုဲကီု ။

ဥဒ္ဓစ္စ ကုက္ကုစ္စ ၊   မလေပ်ဂၠိုက်သ္ၚောံစံၚ်တူကီု ။

ဝိစိကိစ္ဆာ ၊    မလေပ်သၠေဟ်ပၟာကီု ။

ဓဝ်နိဝဵုမသုန်ပြကာဝွံ ဂွံစ္ဍးဖရာဲဝေၚ်ပါဲထောံကၠေံတုဲ ဂွံအာစိုပ်ရူပါဝစရကုသဵုပဋ္ဌမဇျာန်၊ မဍိုက်ပေၚ်ကေုာံအၚ်္ဂမသုန်ပြကာမတွံဂး −−−

ဝိတက် အၚ်္ဂဇျာန်၊  မၞုံပဓါန်လၞိန်ဗပိန်ကၠေံထိနမိဒ္ဓနိဝဵုတုဲ မပတိုန်ကဵုအရီုဓဝ်သမ္ပယုတ်ကီု။

ဝိစာရ အၚ်္ဂဇျာန်၊ မၞုံပဓါန်လၞိန်ဗပိန်ကၠေံဝိစိကိစ္ဆာနိဝဵုတုဲ မသပေါတ်တဴအရီုဓဝ်သမ္ပယုတ်ဝိတက်မပ္တိုန်လဝ်ဂှ်ကီု။

ပဳတိ အၚ်္ဂဇျာန်၊ မၞံပဓါန်လၞိန်ဗပိန်ကၠေံဗျာပါဒနိဝဵုတုဲ မအိုတ်တၟိုဟ်ကဵုအရီုကမ္မဋ္ဌာန်ဂှ်ကီု။

သုခ အၚ်္ဂဇျာန်၊ မၞုံပဓါန်လၞိန်ဗပိန်ကၠေံဓဝ်ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကစ္စနိဝဵုတုဲ မစသိုၚ်တဴရှ်အရီု မဂပ်ဝ်အိုဟ်တၟိုဟ်ဂှ်ကီု။

သမာဓိ အၚ်္ဂဇျာန်၊ မၞုံပဓါန်လၞိန်ဗပိန်ကၠေံကာမဆန္ဒနိဝဵုတုဲ မတန်ကြန်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲအရီုမွဲ မသက္ကုကသဳကီု။

ရူပါဝစရကုသဵု ပဋ္ဌမဇျာန်၊ မၞုံကဵုအၚ်္ဂမသုန်သာ်ဝွံ  ကလိဂွံတုဲ ပဋ္ဌမဇျာန်ဂှ် လ္ၚတ်ဝသဳတဴမသုန်ပြကာမပြဲ ပ္ဍဲကြဴဝိထိဒစာံမစှ်ေဂှ် ဒဒှ်ပဋ္ဌမဇျာန် မကလိဂွံဂှ် ဟွံသ္ဍိုက်မၠိုက် ဆိုက်ညန်ကဵုနိဝဵုဏီရောၚ်။   ။ ရဴဝွံချပ်တုဲ စ္ဍးကၠေံဝိတက်မဂပ်ဝ်ပတိုန်ကဵုအရီုဝိစာရ ဂပ်ဝ်သပေါတ်အရီုတံဂှ်တုဲ မၠာ်သ္ၚေဝ်မွဲ အာနာပါနကမ္မဋ္ဌာန်ပၠန်တုဲ အာစိုပ်ရူပါဝစရ ကုသဵုဒုတိယဇျာန် မဍိုက်ပေၚ်ကေုာံအၚ်္ဂပိမတွံဂး ပဳတိ၊ သုခ၊ ဨကဂ္ဂတာရ။  ။ နမဟီုဝွံ စတုက္ကနဲရောၚ်။

အာစိုပ်ဒုတိယဇျာန်တုဲ နကဵုဝိထတြဴသာ် လုပ်စဒုတိယဇျာန်သမာပတ်တုဲ တၞဟ်နစဍးကၠေံပဳတိ မၞုံပ္ဍဲဒုတိယဇျာန်ဂှ် မၠာ်သ္ၚေဝ်မွဲအာနာပါနတုဲ တတိယဇျာန်မၞုံကဵုအၚ်္ဂၜါမတွံဂး သုခ− ဨကဂ္ဂတာ၊ မစာ်စ္ဍးအာနူပဳတိ၊ မဂ္ညိဂ္ညာတ်သ္ဇုၚ်ခၠၚ်ဒစၚ်ဗ္ၜၚ်ပြဲလောန်နူဂှ် ဂွံအာစိုပ်ရ။

နကဵုဝိထိမသုန်ပြကာ လုပ်စတတိယဇျာန်တုဲ သုခမၞုံပ္ဍဲတတိယဇျာန်ဝွံ မိုဝ်ရုန်အာဏီ တၞဟ်နထောံကၠေံသုခ မၠာဲသ္ၚေဝ်မွဲ အာနာပါနတုဲ ဂွံအာစိုပ်စတုတ္ထဇျာန် မၞုံအၚ်္ဂၜါမတွံဂး ဥပေက္ခာ−ဨကဂ္ဂတာ၊ မစာ်စ္ဍးအာနူပဳတိ မဂ္ညိသ္အးဇၚး သ္ဇုၚ်ခၠၚ်တဴဗွဲမလောန်ရ။

နဝသဳဘဴမသုန်ပြကာ လုပ်စဇျာန်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲလအိတ်ပဥ္စမဝိထိ က္တဵုတိတ်နူစတုတ္ထဇျာန်တုဲ ပအရီုကဵုအရူပဘာဝနာရ၊  အရူပဝစရဇျာန်ပန်ဂှ် ဗွဲလၟေၚ်လၟေၚ် ဂွံအာစိုပ်အိုတ်ရ။

အရူပဝစရဇျာန် မအာစိုပ်တုဲဂှ် နဝသဳဘဴမသုန်ပြကာ လုပ်စဇျာန်သမာပတ်၊ လ္ၚတ်တဴသမာပတ်ဒစာံ ဗွဲလ္တူသၟဝ် ဗွဲမလုပ်မပ္တံ(ဨကန္တရိက ဒွန္တရိကနဲ၊ ဗွဲတၟေၚ်တၞဟ်တၞဟ်လုပ်စရ၊ လုပ်စသာ်ဝွံတုဲ  ဟိုတ်နူသတိသမာဓိ မသ္ဇုၚ်သ္အးဒးရးမပြဲ မၞုံပ္ဍဲစတုတ္ထဇျာန်ဂှ် အဘိညာဏ်မၞုံအၚ်္ဂဒစာံသာ်မတွံဂး (၁) ပွမသ္အးဇၚး ။   (၂) ပွမဂွုသ္အး ။  (၃) ပွမစ္ဍးကၠေံရာဂကိလေသ။ (၄) ပွမက္တဵုဒှ်ဍိုန်ဍောတ်ဇိပ်ကၠိပ်။  (၅) ပွမသၟဟ်ရထ နိမိတ်ဗဒှ်ဣဒ္ဓိ။  (၆) ပွမတန်တဴပ္ဍဲအရီုအသ္အးဇၚး ။  (၇) ပွမအာစိုပ် ဒဒှ်မသက္ကုကသဳ။  (၈) ပွမၞုံစိုတ်မပြဟ်ပြေဟ်။  ကလိဂွံအဘိညာဏ်တုဲ − နကဵုအဘိညာဏ်ဂှ် ဓဝ်မဂပ်ဝ်သ္ပဇၞော်မတ်တံဂှ် တၞဟ်နပဇၞော်မတ်ပအရီုကဵုအလောကကသိုန်တုဲ လုပ်စပါဒကဇျာန် မဒှ်ရူပါဝစရစတုတ္ထဇျာန်ရ၊  ပါဒကဇျနဝိထိကီု အဓိဋ္ဌာနဝိထိကီု မစှ်ေအာရ။

နကဵုအဘိညာဏ်ဝိထိ မစှ်ေကြဴပါဒကဇျာနဝိထိဂှ် တၞောဝ်ခန္ဓမဒှ်သန္ထာန်ဇကု သန္ထာန်ညးသ္အာန်၊ ဂကူ၊ ယၟု၊ ဟိုတ်ဖိုလ်၊ က္တဵုဒှ်၊  မဒးဂၚေၚ်သံသာအိုဿီု၊ ဟိုတ်မဂြၚ်တီတုဲ ပုဗ္ဗေနိဝါသညာန်ဂယၟး။   ။ ဒတဴခန္ဓမဒှ်ဂတ ပွမဂြၚ်တီမတွံဂး အနာဂတံသ၊ ပ္ဍဲပဋ္ဌမပယာံဂှ်ဟေၚ် ဗွဲလၟေၚ်ကလိဂွံပုဗ္ဗေနိဝါသညာန် မတွံဂး ပဋ္ဌမဝိဇ္ဇာညာန်။

နကဵုပုဗ္ဗေနိဝါသညာန်ဂှ် ပံက်ကၠေံဂၠံဒမ္ၠုမတွံဂး အဝိဇ္ဇာမကွိၚ်ဂြောပ်စဵုဗဒန်လဝ် ပုဗ္ဗန္တအိုတ်တုဲ ဂြၚ်ညာတ်ကေတ်ဒဗ္ဗသမ္ဘာရအိုဿီု၊ မပ္တံခန္ဓဇကုကီု၊ ဋ္ဌာန်က္တဵုဒဒှ်ခန္ဓကီု၊ အရီုမစသိုၚ်ကီု ၊ ကောန်၊ သမ္ဘာ၊ ကလောတွဳဝါရ၊ မကေၚ်ဆဵုညာတ်ကၠုၚ်၊ မကေၚ်ဒှ်ကၠုၚ်၊ မဒးဂေတ်ဂေၚ်ဂၚေၚ်ဘဴသံသာပ္ဍဲလောကဳဘုံပိဝွံကီု၊ ဂြၚ်ညာတ်ကေတ်တြုံဗောဓိသတ်တမၠာတမၠာ၊ ပ္ဍဲအရာကဝ်မၞုံယၟုသာ်ဝွံ ဗောဓိသတ်မၞုံယၟုသာ်ဝွံ ထောံကၠေံပိုန်ဟာန်အိန်သွဵုအလဵုအသဳဗၞတ်ဂလိုၚ်ဝွံတုဲ ဒဴတိတ်အာဂြိုပ် ပ္ဍဲဇရေၚ်ဗောဓိပလ္လၚ်သာ်ဝွံ မၠာ်သ္ၚေဝ်မွဲ ဝိပဿနာညာန်သာ်ဝွံတုဲ ဂွံအာစိုပ်ဒဒှ်ကျာ်တုဲ သတ္တံမၞုံဗၞတ်ဂလိုၚ်ဝွံ ဂွံဖျုၚ်လဝ်ရှ်ဓဝ်အမြိုတ်သာ်ဝွံရ။

နအာကာရသာ်ဝွံ နူကဝ်ပိုဲဝွံ ပ္ဍဲဝဋ်လောမကလေၚ်အာကဵုကဝ်အဆက်၊ ဘဝအဆက်၊ တွဵုဒၞက်ဟွံမာန် ဂြၚ်ဗက်မာန်ရ၊ နူကဝ်ကၠာကၠာအဆက်အဆက်တေံ ဗွဲမနုလောမဂြၚ်ဗက်ကၠုၚ်ကဵုကဝ်လေဝ်မာန်ရ။

ဗွဲလၟေၚ်လၟေၚ်ကဝ်ဂှ်ဟွံဂွံဂြၚ်တီတုဲ အတိုၚ်ပၟိက်စိုတ်အိုတ်ကဵုကဝ်တံဂှ်တံဂှ် သၠုၚ်အာညံၚ်အာကာရ သၟိၚ်ကေသရာဇာဒိသိုၚ် မဒံၚ်သၠာ်အာမတွံဂး(သဳဟောက္ကန္တိကာနုဿရဏ)ကီု၊ ဗီုလၟေၚ်ကဝ်မလီုမက္တဵုဒှ်ကီု မၠာ်သ္ၚေဝ်မွဲ ဗွဲကဝ်မဂတးလ္တူသၟဝ် လုပ်စဓဝ်သမာပတ် မက မွဲကိုတ်ရ။

ကလိဂွံပဋ္ဌမပယာံတုဲ လၟေၚ်စုတိပတိသန္ဓိသတ္တံမဒှ်ပ္ဍဲဘုံပိဝွံ အဲမၠာ်သ္ၚေဝ်မွဲညိ၊ ဆဗၞတ်မလၟောဝ်ဏာစိုတ်ကီု သီုဟွံဒးသ္ပပရိကံတၟေၚ်ဝိသေဿ လုပ်စတုတ္ထဇျာန်တုဲ နကဵုအဘိညာဏ်ဝိထိ မဒှ်ကဴနူဝိထိပိတန် မၞုံကဵုပသာဒက္ခုဟဒယဝတ္ထု၊ မဒှ်အတိပသန္နတုဲ ဒုတိယဝိဇ္ဇာညာဏ်မတွံဂး ဒိဗ္ဗစက္ခု၊ ဟၟဲကုကၠိုက်လၚေၚ်စှ်မွဲသာ်၊ မကလိကၠေံလညာတ်မတ်မၞိဟ်ဒေဝတဴ ကၠံဆလ္ၚီဆဟွံက ပ္ဍဲဒုတိယပယာံဂှ်ကလိဂွံရ။

နကဵုဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာဏ်မသ္အးဇၚးဗွဲမလောန် မစာ်စ္ဍးအာနူကၠိုက်လ္ၚေၚ်စှ်မွဲသာ်မတွံဂး− ဝိစိကိစ္ဆာ၊ အမနသိကာရ၊ ထိန၊ မိဒ္ဓ၊ ဆမ္ဘိတတ္တ၊ ဒုဋ္ဌုလ္လ၊ အစ္စာရဒ္ဓဝိရိယ၊ အတိလိန ဝိရိယ၊ အဘိဇပ္ပ၊ နာနာသညဳ၊ အဘိနိဇ္ဇျာယိတ္ထ၊ဂှ် လပံက်ကၠေံဂၠံဒမၠုမတွံဂး အဝိဇ္ဇာမဂြောပ်လဝ်ပ္ဍဲလအိတ်ၜါပြကာမတွံဂး (အပရန္တ−ဣဒပ္ပစ္စယတာ)တုဲ မမၠာ်သ္ၚေဝ်မွဲဂှ်− သတ်တံမ္ဒးစုတိကီု၊ သတ်တံမ္ဒးပပဋိသန္ဓိကီု၊  ဃောမစုတိ− ဃောမတန်ပဋိသန္ဓိကီု၊ သတ်မယုတ်မပြဲဗွဲတၟေၚ် မပ္တံဇာတိပဋိသန္ဓိ−မိမ၊ သုခသမ္ပတ္တိ၊ ဣဿရိယ၊ ဘောဂ၊ ယသ၊ တံဂှ် သတ်တံမၞုံကဵုရုပ်သာ်၊သတ်တံဟၟဲကဵုရုပ်သာ်ကီု၊ သတ်တံသသ္ဂေဟ်သွဟ်−သတ်တံမဒိုက်ဒိန်ကာဲကၞာဲကီု၊ သတ်တံမအာသွဝ်၊ သတ်တံမတန်တဴပ္ဍဲလိုက်၊ သတ္တံမအာအပါယ်ပန်ကီု၊ ဒေဝတဴ၊ အိန်၊ ဗြီု၊ မစိုန်သကီုတဴကေုာံဣဒ္ဓိအနုဘဴ မၞုံတဴပိုန်ဟာန်ယဿပတ်ဒိပ်မပြဲပြဲကီု၊ ပ္ဍဲသၟဝ်တ္ကံဇမ္ဗုဒိပ်ဝွံ လယိုၚ်သၠဲစှ်စှ်လ္ၚီယောဇနာခြာဒၟံၚ်တုဲ ဒှ်ဒၟံၚ်ထီုဒစာံထပ် ဍုၚ်နရက်ဂးယၟု၊ သတ်တံမဒးစှ်ေစိန်ဂၠက်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲနရက်ပေၚ်က္ဍတ်ဂၠက်တသဵုဒၟံၚ်ဂှ်ကီု၊ မၠာ်သ္ၚေဝ်မွဲတုဲ ဇၟာပ်ရူပါရီု ပစ္စုပန်အိုဿီု မသက္ကုသၟိဟ်၊ ဂွံညာတ်ကေတ်အိုတ်ရ။

ပသဇိုၚ်ကဵုဒိဗ္ဗစက္ခဉာဏ်တုဲ ဇၞော်ပၟဝ်ကဵုအဘိဉာန်ၜါပြကာမတွံဂး ယထာကမ္မုပဂအဘိညာန်၊ အနာဂတံသအဘိညာန်တုဲ ပၞောဝ်သတ်တံမတန်ပဋိသန္ဓိဂှ် သတ်မဍိုန်ယုတ်ဂှ် ဒှ်ဖဵုတဏှာမောဟရ။   ။ သတ်တံမပြဲဂှ် ဒှ်ဖဵုပညာရ၊ သတ်တံမၞုံကဵုရုပ်သာ်ဂှ် ဒှ်ဖဵုမေတ္တာရ။   ။ သတ်တံတွံကျေဝ်ဂေါဂှ် ဒှ်ဖဵုဒေါသရ။   ။ သတ်တံမသ္ဂေဟ်သွဟ်ဂှ် ဒှ်ဖဵုအလောဘရ။   ။ သတ်တံမဒးဒိုက်ဝါတ်ဂှ် ဒှ်ဖဵုလောဘရ။ သတ်တံမအာစိုပ်သုဂတိဘုံဂှ် ဒှ်ဖဵုသုစရိုတ်စှ်ရ။  ။ သတ္တံမဒးအာက္တဵုဒှ်ပ္ဍဲဒဂ္ဂတိဘုံဂှ် ဒှ်ဖဵုဒုစရိုတ်စှ်ရ။

နမပ္တံသာ်ဝွံ ညာန် မဂြၚ်တီကေတ် ကံ သတ်တံဂမၠိုၚ်အတိုၚ်မပ္တုဲလဝ်ဂှ် ယထာကမ္မုပဂအဘိညာန်မ္ဂးယၟုရ။

သတ်တံဂမၠိုၚ်ဝွံ မၞုံကဵုဒ္ဂေတ်စာရိတ္တသာ်ဝွံတုဲ မဒှ်လအာဂတိသာ်ဝွံရ၊  ဒဒိုက်သနာသာ်ဝွံ ကြက်ဒးစသိုၚ်ရ၊ နမပ္တံသာ်ဝွံ ဂကောံအရီု မကြက်ဒှ်အနာဂတ်ဂတ မဒ္ဂေတ်တဴကေုာံဟိုတ်ဖဵု ဂွံတီညာတ်ကေတ်ရ။

နကဵုဒိဗ္ဗစက္ခုအဘိညာန် မၞုံတွဳဗဝိုၚ်ညာန်ပိမတွံဂး စုတူပပါတညာန်၊ ယထာကမ္မုပဂညာန်၊ အနာဂတံသညာန်၊ မၠာ်သ္ၚေဝ်မွဲဗွဲလၟေၚ်လၟေၚ်တုဲ ကလိကၠေံဗ္တံဒုတိယပယာံတုဲ အာစိုပ်တတိယပယာံရ။

ပ္ဍဲတတိယပယာံဂှ် တၞဟ်နဟွံကဵုဒှ်လၟောၚ်လၟိဟ်ဇကုတုဲ တတိယပယာံပိစွံ မွဲစွံဂှ် သတိက်သ္ကၚ် သ္ၚဳလလံကၠေံကာယတုဲ လုပ်စစတုတ္ထဇျာန် မကေၚ်လုပ်စတုဲဂှ်ရ။  ။ က္တဵုတိတ်နူဇျာန်ဂှ်တုဲ ဇကုကီု၊ စိုတ်ကီု၊ ပ္တိုန်ကဵုသဘဴဟွံဗိုန်ဂၠိ သဘဴမဒှ်ဒဒိုက်၊ သဘဴဟွံသေၚ်ကဵုဇကု၊ မၠာ်သ္ၚေဝ်မွဲ ဝိပဿနာဗွဲမဒးရးတုဲ −−−−

သမ္မသနညာန်၊ မလေပ်သီၜတ် သပေါတ်လဝ်ကီု ။

ဥဒယဗ္ဗညာန်၊ မတီကေတ်ဓဝ်သၚ်္ခါရ မလီု မဒှ်ကီု ။

တၚ်္ဂညာန်၊ မဗလးကၠေံဥပါတ်မတွံဂး က္တဵုဒှ်တုဲ မမၠာ်သ္ၚေဝ်မွဲမွဲဆတၚ်သက်သက်မတွံဂး ပွမလီု၊ မညာတ်ကေတ်မဒဒှ်မလီုလာ်ကီု။

ဘယညာန်၊ မတီကေတ်ဓဝ်သၚ်္ခါရ မတွံဂး စိုတ်၊ စေတသိတ်၊ စိတ္တဇရုပ် ပဋိသန္ဓိ ကမ္မဇရုပ်၊ ဗဟိရရုပ်၊ အာဟာရရုပ်၊  ဥတုဇရုပ်၊ ပဝတ္တိ ကမ္မဇရုပ်၊ ဒဒှ်မအာစိုပ်လီုလာ်ပြဟ်ပြေဟ်တုဲ ဂပ်ဝ်ဖေက်ဂၟံက်ကီု။

အာဒိနဝညာန်၊ မတီကေတ်ဒုဟ် ပ္ဍဲဓဝ်သၚ်္ခါရကီု ။

နိဗ္ဗိန္ဒညာန်၊  မညာတ်ကေတ်ဒုဟ်တုဲ မလေပ်က္ဍုဟ်မၠေံဇအိုန်ဇရကီု ။

မုစ္စိတုကမျတာ၊ ညာန်မတီကေတ်ဒဒှ်သၟိက်တိတ်ဗၠးနူသၚ်္ခါရဝတ်ကီု ။

ပဋိသၚ်္ခါရညာန်၊ မဂၠာဲဟိုတ်သ္ဂောံတိတ်ဗၠးတုဲ မတီကေတ်ပ္ဍဲပွမကလေၚ်သီၜတ်ဓဝ်သၚ်္ခါရကီု ။

သၚ်္ခါရု ပေက္ခာညာဏ်၊  မမဇ္ဇျဟ်ကဵုဓဝ်သၚ်္ခါရ မသီၜတ်လဝ်တုဲကီု ။

အနုလောမညာန်၊ မဗဗွဲကဵုဓဝ်ဝိမောက္ခပိမွဲဟာန်ကေုာံဓဝ်ဗောဓိပက္ခိယပိစှော်ထပှ် မက်ကိစ္စစှ်တြဴကီု။   ။ အာစိုပ်တရံၚ်လဍုဟ်ဝိပဿနာညာန်စှ်သာ်ဝွံတုဲ သ္ကုတ်လဖဝ်ပ္ကဝ်ပဒေါံပြောံကၞာၚ်ကၠေံ ဓဝ်အဝိဇ္ဇာ မလေပ်စဵုဗ္ဒန်လဝ်ပညာ၊ ဟွံကဵုညာတ်ဓဝ်သစ္စပန် ဓဝ်ပဋိစ္စသမုပ္ပါတ်တုဲ −−−

၁။ ပွမပိုၚ်ခြာဂြၚ်တီကေတ်ဓဝ်ဒုက္ခသစ္စ၊ မၞုံသ္ဘာဝပန်ပြကာမတွံဂး ပိဠနတ္ထ၊ သၚ်္ခတတ္ထ၊ သန္တာပတ္ထ၊ ဝိပရိဏာမတ္ထကီု ။

၂။ ပွမထောံကၠေံသမုဒယသစ္စ၊ မၞုံကဵုသဘာဝပန်ပြကာမတွံဂး အာယုဟနတ္ထ၊ နိဒါနတ္ထ၊ သံယောခန္ဓဗလိဗောဒတ္ထကီု ။

၃။ ပွမပဇၞော်မတ်ကဵုနိရောဓသစ္စ၊ မၞုံသဘာဝပန်ပြကာမတွံဂး နိဿရဏတ္ထ၊ ဝိဝေကတ္ထ၊ အသၚ်္ခတတ္ထ၊ အမတတ္ထကီု ။

၄။ ပွမပၟဝ်ဂလိုၚ် မဂ္ဂသစ္စ မၞုံကဵုသဘာဝပန်ပြကာ မတွံဂး နိယျာနိကတ္ထ၊  ဟေတွတ္ထ၊ ဒဿနတ္ထ၊  အဓိပတေယျတ္ထကီု၊  ပတုဲကဵုကိစ္စစှ်တြဴသာ်မွဲဒမြိပ် မတုပ်တဴညံၚ်ရဴသွိုဟ်ဂဵုတးတုဲ စိုတ်သောတာပတ္တိမဂ် မလေပ် သကုတ် ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ဗယုတ်ပန် ဝိစိကိစ္ဆာသဟဂိုတ်မွဲတုဲ အာစိုပ် မဂ္ဂဝိထိရ၊ ပတွဵုနူမဂ္ဂါနန္တရဖဵု ဆက်ကဵုဥပနိသယျဗစဲတုဲ ဗွဲအလိုက်ဍေံဟေၚ် ဂွံအာစိုပ်သကဒါဂါမိမက် သကဒါဂါမိဖဵုရ၊ ကြဴဝွံ ဆက်မၠာ်မွဲဝိပဿနာတုဲ အနာဂမိမက် မဒ္ဂေတ်ဗက်တဴကေုာံအၚ်္ဂဒစာံသာ်က္တဵုဒှ် မဂ္ဂကိစ္စသကုတ်ကၠေံ ဓဝ် ဒေါသဗွဲနိရဝသေသတုဲ ပၠိုတ်အာရ၊ ပတွဵုနူမဂ္ဂါနန္တရဖဵုတုဲ မသက္ကုခြာဇၞော်ပၟဝ်ဝိပဿနာတုဲ ပ္ဍဲဒတိုန်အရှိုန်တၟးဂှ် မွဲဒမြိပ်ဂွံအာစိုပ်အရဟတ္ထမဂ်မတွံဂး အာသဝက္ခယညာန် မဂွံသကုတ်ဓဝ်အကုသဵု ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ်ပန် ဥဒ္ဓစ္စသဟဂုတ်စိုတ်မွဲ၊ အိုတ်ကိလေသလ္ၚီမသုန်ကၠံ၊ တဏှာကၠံဒစာံ၊ ပတွဵုနူမဂ္ဂါနန္တရဖဵုတုဲ ပစ္စဝေက္ခဏာဝိထိက္တဵုဒှ်တုဲပၠိုတ်အာ၊ နူဂှ်ကလိဂွံပညာသဗ္ဗညုတညာန် မဂ္ညိဂ္ညာတ်လဝ်ဂကောံဂုန်ဂမၠိုၚ်မတွံဂး ဆ အသာဓါရဏညာန်၊ စတုဝေသာရဇ္ဇညာန်၊ ဒသဗလညာန်၊ အဘိညာန်တြဴ၊ သမာပတ်ဒစာံ၊ စရဏ ၁၅−တုဲ မဂွံအာစိုပ်ဒဒှ်ကျာ်ကၞောတ်ဂဥုပ်ဓုပ်ပြကာ အာစာမၞိဟ်ဒေဝတဴဂမၠိုၚ်ရ။

ဣဝွံ အဓိပ္ပါယ်ဟွံက္ဍန်ဟွံတရးရ၊ ကောန်ဂကူတံသၟိက်တီဗွဲတရးတုဲ သ္ၚေဝ်မွဲ ပါဠိသဋိသန္တိဒါမက် သီုအဋ္ဌကထာ မပ္တံဋိကာသာရတ္ထဒဳပနဳဂှ် ဂွံတီရ။

ပၞောဝ်ညာန်ပိမတွံဂး ပုဗ္ဗေနိဝါသညာန်၊ ဒိဗ္ဗစက္ခုညာန် ၜါပြကာဝွံ ကာလဒဴတိတ်ဂြိုပ်တေံဂှ် ပ္ညဳပ္ညပ်ကေုာံဣသိအာဠာရ၊ ဣသိဥဒကတံဂှ်တုဲမပၟဝ်တဴဂှ် ကလိဂွံသမာပတ်ဒစာံ၊ အဘိညာန်မသုန်တုဲရ။   ။ ပ္ဍဲကာလလၟုဟ်ဝွံ မူဟိုတ်ကလိဂွံပုဗ္ဗေနိဝါသညာန်၊ ဒိဗ္ဗစက္ခုညာန် မဟီုပၠန်ရော−−−

ကာလမတိတ်ဂြိုပ်ကိုပ်ကၠာ ကလိဂွံလောကဳဇျာန်ပ္ဍဲဇရေၚ်ဣသိအာဠာရတေံဂှ် ကလိဂွံအဘိညာန်ၜါရ၊ ၜိုန်ဒှ်သာ်ဂှ် ဇၞော်ပၟဝ်ကဵုအလောကကသိုန်တုဲ နကဵုဒိဗ္ဗစက္ခညာန်မလေပ်ညာတ်ရူပါရဳပစ္စုပန်ဂှ် သာ်ဝွံ မူဟာ်ရော−−−

ဟိုတ်မၞုံကဵုဝိစိကိစ္ဆာသၠေဟ်ပၟါတုဲ ကၠာဟွံညာတ်ဏီ ယးတၟးဂှ် ကၠေံဗဒန်အာရ။

ဟိုတ်နူမပၠောပ်စိုတ် လျးတၟးဟေၚ် ဒှ်ဝိစိကိစ္ဆာန်ရောၚ်၊ ယဝ်ဟွံစိုပ်မ္ဂး ဟွံဒှ်ရ။   ။ ရဴဝွံချပ်တုဲ ဟဂွံပၠောပ်စိုတ်မ္ဂး ဟိုတ်ဒတှ်အမနသိကာရ ဇၞော်ဇြဟတ်တုဲ လျးတၟးကၠေံဗ္ဒန်အာပၠန်ရ။

အမန သိကာရ ဇၞော်ဇြဟတ်တုဲ ကာလဟိုတ်ဒတုဲဂၠိုၚ်အာပၠန် ဟိုတ်နူ ထိနမိဒ္ဓက္တဵုဒှ်ဂၠိုၚ်လောန်တုဲ လျးတၟးကၠေံဗဒန်အာပၠန်ရ။

ပ္တိတ်ဇြဟတ်မွဲဝါပၠန် ကလိဂွံလျးတၟးပၠန်မ္ဂး သ္ၚေဝ်မွဲမပ္တံတၟံဟိမဝန်တံဂှ်တုဲ ဟိုတ်မဂွံညာတ်ကေတ်တၟံဟိမဝန်၊ သဳဒန်ထပှ်၊ တၟံသတ္တဗ္ဘန္တရထပှ်တန်၊ အလိန္ဒမသုန်တန်၊ ပ္ဍဲအလိန္ဒမသုန်တုန်ဂှ် ဂွံာတ်ကေတ် နာ်၊ သ္ပဝ်၊ ဂန္ဓဝ်၊ ကုမ္ဘန်၊ ယက္ခတံဂှ်တုဲ က္တဵုဒှ်ဆမ္ဘိတ္တဖေက်ဂၟံက်သမ္ၚံက်သမ္ၚာတ်တုဲ လျးတၟးကၠေံဗဒန်အာပၠန်ရ။

ပၠေၚ်ကၠေံဖေက်ဂၟံၚ်တံဂှ်တုဲ ကဵုဗဒှ်ပညာဗစာရဏဂံၚ်သ္ကာတိုန်၊ နိဿဲကဵုကောသလ္လ ဓဝ်ဥဗ္ဗိလ ပွမကလှ်လဖှ်စိုတ်မတွံဂး  ဗလဝပဳတိက္တဵုဒှ်တုဲ လျးတၟးကၠေံဗ္ဒန်အာပၠန်ရ၊ တၞဟ်နဥဗ္ဗိလဟွံက္တဵုဒှ်ပၠံကၠေံဝဳရိယပၠန်ရ။

ဟိုတ်မူမပၠံကၠေံဝဳရိယဂှ် ဒှ်ဒုဋ္ဌုလ္လ၊ သ္ဇိုၚ်အာဇကုပၠန်မ္ဂး လျးတၟးကၠေံအာပၠန်ရ၊ ဟိုတ်နူဝဳရိယလောန်တုဲ ဒှ်ဒုဋ္ဌုလ္လရောၚ်သွံ၊  ဖဍိုန်ကၠေံဇြဟတ်မ္ဂး ဒှ်အာအတိလိနဝဳရိယတုဲ လျးတၟးကၠေံဗဒန်အာပၠန်ရ။

ကာလမညာတ်မပ္တံလွဳမာန်ကောန်ဒေဝတဴ အဲသၟိက်ဒှ်မဖှ်သာ်ဝွံရ ရဴသာ်ဝွံ ထၞေန်စပ်ဒှ်အဘိဇပ္ပပၠန်မ္ဂး လျးတၟးကၠေံအာပၠန်ရ။

လျးဇကုကောန်ဒေဝတဴတံဂှ် ရာၚ်ဆာဲတဴဂှ် ပွမၞုံစိုတ်သ္ဍိုက်မၠိုက်ထၞေန်စပ် ပွမၞုံစိုတ်ပၠန်ဂတး ချပ်တၞဟ်တၞဟ်သာ်မတွံဂး နနတ္ထသညဳက္တဵုဒှ်ပၠန်မ္ဂး လျးတၟးကၠေံဗဒန်ပၠန်ရ။

စၟတ်သညာတၞဟ်တၞဟ်သာ်ဝွံ ဟဂွံက္တဵုဒှ်တုဲ ဆ ဣဋ္ဌရီု၊ အနိဋ္ဌာရီုဟေၚ် မၠာ်သ္ၚေဝ်မွဲမ္ဂး ရဴဝွံ ပၠောပ်စိုတ်မ္ဂး ပွမသ္ၚေဝ်မွဲ ဗွဲမလောန် ပွမဝိဝိၚ်းတံဂှ် ဒှ်အဘိနိဇ္ဇျာယိတတ္ထပၠန်လေဝ် လျးတၟးကၠေံဗဒန်အာပၠန်ရ။

ကၠိုက်လ္ၚေၚ်စှ်မွဲသာ် မတွံဂး ဝိစိကိစ္ဆာ၊ အမနသိကာရ၊ ထိရ−မိဒ္ဓ၊ ဆမ္ဘိတတ္ထ၊ ဥဗ္ဗိလ၊ ဒဋ္ဌုလ္လ၊ အစ္စာရဒ္ဓဝိရိယ၊ အတိဇပ္ပ၊ နာနတ္ထသညဳ၊ အဘိနိဇ္ဇျာယိတတ္ထဂှ် ကွိၚ်ဂြောပ်ဗ္ဒန်လဝ်တုဲ ပ္ဍဲသန္ထာန်ဗောဓိသတ် တန်ဒၟံၚ်ဟွံဗိုန် ဂၠိရ၊ ဒ္ဂေတ်ဒုက္ခစရိယ၊ ပ္တိတ်ဇြဟတ်သ္ကါတ်လောန်အါတုဲ နူလက်သန်ဇၞော်−သၟတ်ကၠေံဗဒန်အာတုဲ ညာန်ဝွံ ကၠေံဗ္ဒန်အာပၠန်ရ။

ပ္ဍဲကာလမအာစိုပ်ဇြဲဗောဓိပလ္လၚ်တုဲ ဟိုတ်ဒှ်မဇ္ဇျိမ ပဋိပဒါ သၟဟ်ကၠေံပညာကဵုဝိရိယ၊ သတိကဵုသမာဓိတုဲ ညာန်ၜါဝွံ က္တဵုဒှ်ပြာကတ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှရ ညာန်ၜါဝွံ က္တဵုဒှ်ပြာကတ်ပၠန်ရောၚ် ။

### (၂၀) ခဏ် ကျာ်ပဒတဴဇရေၚ်ဇြဲဗောဓိ ၄၉−တ္ၚဲ သတ္တ သတ္တာဟ
(၁)ကျာ်တြဲတၠမဟာကရုဏာ အာစိုပ်ဒဒှ်ကျာ်ကိုပ်ကၠာတုဲ ဂတဏာမုက္ခဝါဗွဲဒိုဟ်ဗၟံက် ဂဇံတက်ဒၟံၚ်ထဝါဲပ္ဍဲလ္တူပလ္လရတ် ခြာနူဇြဲဗောဓိပန်ဟတတ်တုဲ ပၠောပ်စိုတ်ကဵုဓဝ် ပဋိစ္စသမုပ္ပါတ် ဗွဲအနုလံပဋိလုံတုဲ လုပ်စဖလသမာပတ် ဗၞတ်မွဲလက်ကိုတ်တုဲ ဒုၚ်ပူဇဴဒေဝတဴ၊ အိန်၊ ဗြီုဂမၠိုၚ်တုဲ လုကဴထပှ်တ္ၚဲတန်တဴဒၟဴၚ်ပ္ဍဲဇရေၚ်ဇြဲဗောဓိပလ္လၚ်ရ၊ ဌာန်ဂှ် ပဌမပလ္လၚ်္က သတ္တာဟ မ္ဂးရ။

(၂) ကျာ်တြဲ ပဒတဴပ္ဍဲဇရေၚ်ဇြဲဗောဓိပလ္လၚ်ထပှ်တ္ၚဲတုဲ ပ္ဍဲမရနုက်ကဵုဒစာံတ္ၚဲဂှ် က္တဵုတိတ်အာနူဗောဓိပလ္လၚ်တုဲ နူဇြဲဗောဓိဂှ် ဗွဲဒိုဟ်ဨသာန် ပ္ဍဲဌာန်မွဲမၞုံခရာစှ်ပန်ဖိဟ်အာတန်ဒၟံၚ်တုဲ အဲကလိဂွံပညာသဗ္ဗညုတညာန်ပ္ဍဲဇရေၚ်ဇြဲဗောဓိပလ္လၚ်ဝွံရောၚ်သွံဂးတုဲ နကဵုမတ်ဟဂွံလၜဲမၠာ်သ္ၚေဝ်မွဲတဴဇြဲဗောဓိပလ္လၚ် လုကဴထပှ်တ္ၚဲရ၊ ဟိုတ်မၠာ်သ္ၚေဝ်မွဲ ဇြဲဗောဓိဟဂွံလၜဲမတ်ဂှ် ဌာန်ဂှ် အနိမိဿသတ္တာဟမ္ဂးရ။

(၃) ကာလကျာ်တြဲ မဗဵုတဴဇြဲဗောဓိပလ္လၚ်လုကဴထပှ်တ္ၚဲ ဟဂွံလၜဲမတ်ဂှ် ဒေဝတဴတံဂမၠိုၚ် က္တဵုဒှ်သၠေဟ်ပၟါရ၊ ကောန်သၟိၚ်သိဒ္ဓတ္ထကုမာဝွံ ဒှ်ကျာ်တြဲရဟာ ဟွံဒှ်ကျာ်ဏီဟာ ရဴဝွံသၠေဟ်ပၟါက္တဵုဒှ်တုဲ ကျာ်တြဲတီကေတ်ကသပ်စိုတ်ဒေဝတဴတံတုဲ တၞဟ်နပၠေၚ်ကၠေံသၠေဟ်ပၟါဒေဝတဴတံဂှ် ကလာၚ်တိုန်အာလ္တူအာကာသမွဲယောဇနာ ပၠယမကပဋိဟာ မဒှ်နူအာကာသတေံတုဲ အကြာပလ္လၚ်ရတ်ကဵုအနိမိဿ ဋ္ဌာန်မၞုံစဍး ၂၀−ဟတ် စွံလဝ်အဒေါဝ်တုဲ နိမိတ်ဗဒှ်စၚ်ကြံရတ်မွဲ သၠဲ ၅−ဟတ်၊  ဇမၠိုၚ် ၆၀−ဟတ်၊ စၚ်ကြံကၠုၚ်အာဒၟံၚ်လုကဴထပှ်တ္ၚဲရ၊ ဋ္ဌာန်ဂှ် ရတနစၚ်္ကမသတ္တာဟမ္ဂးယၟုရ။

(၄) နူဂှ် နူဇြဲဗောဓိပလ္လၚ်ဂှ် ဗွဲဒိုဟ်ဗာယပ် စဍး မၞုံဗၞတ် ၄၀−ဟတ်၊ ဒေဝတဴတံနိမိတ်ဗဒှ်လဝ်သ္ၚိရတ်မွဲရ၊ ပ္ဍဲဌာန်ဂှ် ဂ္ဇံတက်ထဝါဲတုဲ ဗစာရဏာအဘိဓဝ် ၇−ကၞပ်ရ၊ ကာလဗစာရဏာစိုပ်ပြကိုဟ်ပဋ္ဌာန်တုဲ နူဇကုကျာ် လျးတြဴသာ်လမ္စံက် သာ်ဗ္တာၚ် သာ်ထဝ် သာ်ဆီ သာ်ပ္ဍီု သာ်ဒစၚ်ဗ္ဇၚ် ခၠၚ်ဂဵုလစး လျးဒြေပ်တိတ်ကၠုၚ်ပ်ဍဲလ္တူဘဝက် ဗွဲသၟဝ်ခၠၚ်သာတ်စှ်ေသတီုတိ၊ သတီုဍာ်၊ သတီုကျာ၊ စိုပ်အာကာသဗွဲသၟဝ်တေံရ၊ ဗွဲလမၞၚ်ပန်ဒိုဟ်ဒစာံဒိုဟ် လျးဒြေပ်တိတ်အာအနန္တစက္ကဝါရ၊ ဋ္ဌာန်ဂှ် ရတနဃရ သတ္တာဟ မ္ဂးယၟုရ။

(၅) နူဂှ် ကျာ်တြဲက္တဵုတိတ်အာတုဲ ပြာပ်အာဇြဲသုံ အဇပါလ မဒှ်ဗၟံက်ဇြဲဗောဓိ မၞုံစဍးကဵုဇြဲဗောဓိ ခရာ ၃၂−ဖိဟ်၊ ကျာ်တြဲစသိုၚ်ဒၟံၚ်တသိုက် အရဟတ္ထဖိုလ်တုဲ တန်ဒၟံၚ်ရ။

ပ္ဍဲကာလဂှ် သ်ာဝွံ သၟိၚ်မာချပ်ရ။    ။ လုကဴကာလဗၞတ်လလံဝွံ အဲမၠာ်သ္ၚေဝ်မွဲဒုဟ် ဂမဳဇၞော်မယုတ်ကီုလေဝ် ဟွံဂွံံညာတ်ဒဒှ်မဆောတ်ယောၚ်သက်သက်တုဲ ကလိဂွံတွဵုရးအဲတုဲရဂးတုဲ ဟွံမိပ်စိုတ် လ္ၚုၚ်လ္ၚဇြဟောံတဴရ၊ ပ္ဍဲကာလဂှ် ကောန်သၟိၚ်မာပိမၞုံယၟု တဏှ၊ ရာဂ၊ အာရတဳတံဂှ် ညာတ်မအံက်ဇကုတုဲ ရဴဝွံသ္ဂးရ။    ။  ယွံမအံက် မူဟိုတ်မအံက်လ္ၚုၚ်လ္ၚဇြဟောံဟွံမိပ်စိုတ်ရော− ရဴဝွံသၟာန်ရ။

ယွံကောန်တံ ဂမဳဂေါတမဝွံ ပလ္လၚ်ရတ်အဲတၟံလဝ်ဂှ် ကလိဂွံတုဲ ဒှ်အာကျာ်ကၠာအဲရ၊ ၜိုန်အဲသ္ပလွဳပရာ ပလီုပလာ်ကီုလေဝ် ချပ်ဟွံမာန်တုဲ မ္ဒးစံၚ်တူဇြသ္ၚောံဒၟံၚ်ရောၚ် ရဴဝွံသ္ဂရ။

ကောန်မာဂွံမိၚ်တုဲ ရဴဝွံသ္ဂးရ၊ ယွံမအံက် လ္ပစံၚ်တူရ၊ နကဵုမာယာပိုဲမၞိဟ်ဗြဴ သၠေံသၠန်လီၜတ်နၚ် ဗစိုပ်ကဵုတွဵုရးမအံက်ညံၚ်ဂွံရ ရဴဝွံ ဒုၚ်ဝန်တုဲ ညးမွဲဂှ်အဝဲစှ်ပိသၞာံ၊ ညးးမွဲဂှ်အဝဲစှ်တြဴသၞာံ၊ ညးမွဲဂှ်အဝဲတၠကောန်မွဲ၊ နိမိတ်ဗဒှ်တုဲ ကျိုၚ်ကျဝ်ဂ္ညိဂ္ညာတ်ကေတ်ဗွဲမဒးရး ပြာပ်အာဇရေၚ်ကျာ်တတြဲတုဲ ဒဒှ်သၟိက်ကၠောန်ၜိုတ်ဥပကာတံဇိုၚ်ဂှ် အာတ်အခေါၚ်ကဵုကျာ်တြဲရ။

ကျာ်တြဲသၟိၚ်ဆေဝ်ဒဝ်ကၠေံတုဲ ဂါထာမြဴဝွံသ္ဂးရ။

(၁) ယဿဇိတံနဝဇိယတိ၊  ဇိတမဿနောယတိ။  ကောစိလောကေတံ ဗုဒ္ဓမနန္တဂေါစရံ၊ ကေနပဒေန နေဿထ။

(၂) ယဿ ဇာလိနိဝိ သတ္ထိကာ၊ တဏှာ နတ္ထိ ကုဟိဥ္စိနေတဝေ။ တံဗုဒ္ဓမနန္တ ဂေါစရံ၊ အပဒံ ကေနပဒေနနေဿထ။

အရထ။   ။ မာရဓဳတရာ၊ ယွံကောန်မာပိ၊   ယဿ၊ ယြဴကုကျာ်တြဲမွဲ၊ ဇိတံ၊ ၚ်မဇၞးကိလေသ ဗွဲမ္ဒးရးဂှ်ဒှ်တုဲ။   နာဝဇိယတိ၊ စိုန်ဟွံကလေၚ်ကျရ။  အဿ−မိန်ကျာ်တြဲဂှ်၊ ဇိတံ၊ န်သတြုကိလေသ မဇၞးတုဲဂှ်။  လေကေ၊ ပ္ဍဲလိုက်။  ကောစိ၊ ၚ်မမိက်ကဵုညးမွဲမွဲ။ နောယတိ၊ ပ္ဍံရေၚ်တၠုၚ်အာဟွံမာန်။ အပဒံ၊ တၠဳဂှ် မစာ်စဍးအာနူဟိုတ်မတွံဂးတဏှာ။ အနန္တဂေါစရံ၊ တၠဳဂှ် မၞုံအရီု ပညာ သဗ္ဗညုတညာဏ် မညာတ်ကေတ် ဟွံတီကဵုဗၞတ်တွဵု။  တံဗုဒ္ဓံ၊ န်ကျာ်တြဲဂှ်။  ကေနပဒေန၊  မူရဴနဟိုတ်မွဲ။   တုမှေ၊ ၚ်မၞးကောန်ဒေဝတဴဗြဴတံ၊  နေဿထ၊  ကြက်ကေတ်ဏာမာန်ရော −  မာဓဳတရာ၊  ယွံကောန်ဝုတ်သၟိၚ်မာတံ။ ယဿ၊ ယြဴကုကျာ်တြဲမွဲ။ ဇာလိနိ၊ ဍေံမတုပ်တဴညံၚ်ရဴဇာ။ ဝိသတ္တိကာ၊ ဍေံမထၞေန်စပ်တဴ ပ္ဍဲအကာမဂုဏ်မသုန်ပြကာ။  တဏှာ၊ ၚ်တဏှာ။   နတ္ထိ၊ ပ္ဍံဟၟဲ။  တဿ၊ ကုကျာ်တြဲဂှ်။  ကုဟိဥ္စိ၊ န်ပွမယုတ်မာ မမိက်ကဵုမွဲမွဲ။  နေတဝေ၊ တၞဟ်နရေၚ်တၠုၚ်မတွံဂး တဏှာ။ မနန္တဂေါစရံ၊ တၠဳဂှ် မၞုံအရီုသဗ္ဗညုတညာဏ် မဂြၚ်ညာတ်ကေတ်ဟွံတီကဵုဗၞတ်တွဵု။  ဗုဒ္ဓံ၊ န်ကျာ်။ ကေန မဒေန၊ မူရဴနဟိုတ်မွဲ။  နေဿထ၊ ကြက်ကေတ်ဏာရော −−−

နကဵုဂါထာဝွံ ။  ။  စၞောန်ထ္ၜးအာကာရ ဒဒှ်မဇၞးသတြုမတွံဂးကိလေသရ၊ မၞးတံမစၞောန်အာကာရဝွံ သတ်တံမဍိုန်ယုတ် ဟဂွံဖုတ်ကၠေံကိလေသ မပ္တံ ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟ၊ အဘိဇ္ဇျာတံဂှ် ဒးဂၞပ်သ္ဍိုက်မၠိုက် ထၞေန်စပ်ရ။

အဲကျာ်တုန်။  ဗက်ဗဒဴကၠေံဓဝ်ကိလေသတုဲရ၊ ညံၚ်ရဴဇွညးမထောံလဝ်ပ္ဍဲသုသာန်ကီု က္ဍုဟ်မၠေံဇအိုတ်ဇရလောန်ရ၊ ရဴဝွံ ကျာ်တြဲဟီုဂရိုဟ်တုဲ  ကောန်သၟိၚ်မာပိဂွတုဲ ဒြေပ်ဒဴအာအိုတ်ရ။

ပ္ဍဲကာလဂှ် ဗဗၞးမွဲ မလေပ်ဒဟုက်ဒဟက်တုဲ ဟုံဟုံကဂးယၟုရ၊ ပြာပ်အာဇရေၚ်ကျာ်တြဲတုဲ ရဴဝွံသ္ဂးရ။  ။ ယွံဂေါတမ မူရဴပူဂဵုမွဲ ဗြဟ္မဏမဒုၚ်ယၟုရော− ရဴဝွံ သၟာန်ကျာ်ရ၊ ကျာ်တြဲမိၚ်တုဲ ရဴဝွံသ္ဂးရ။

ယွံဗမၞး−ယြဴပူဂဵုမွဲ စာ်စ္ဍးအာနူမာန် မလေပ်လဟုက်လဟက်တုဲ မလေပ်ဆာန်ဍူသတ္တံရ၊ ထောံကၠေံကိလေသ မပ္တံရာဂရ၊ ညးမဖအာတဴ ဒ္ဂေတ် မပြဲဂှ်ဟေၚ် ဗြဟ္မဏ မ္ဂးယၟုရ။

ကုကောန်မာပိကီု၊ ကုဗမၞးဟုံဟုံကကီု၊ ကျာ်တြဲတွံကဵုဓဝ်လုကဴထပှ်တ္ၚဲ စသုိၚ်အတိုက်ဖလသမာပတ်ရ၊ ဋ္ဌာန်ဂှ် အဇပါလ သတ္တာဟ မ္ဂးယၟုရ။

(၆) နူဂှ် နူဇြဲဗောဓိဂှ် ဗွဲဒိုဟ်အဂၞဲ ခရာ ၅၁−ဖိဟ်၊ မွဲနဲပၠန် ပ္ဍဲဌာန်မၞုံခရာ ၂၉−ဖိဟ်၊ တၞံပတုက် မဒှ်ဇရေၚ်ကၟာလစမူစလိန္ဒဂှ် နွံတဴရ၊ ကျာ်တြဲက္တဵုတိတ်အာနူတၞံဇြဲအဇပါလတုဲ ပြာပ်အာဇရေၚ်တံတၞံပတုက်ဂှ် ဂဇံတက်ထဝါဲဒၟံၚ်သီုကဵုမစသိုၚ်တဴတသိုက်ဖလသမာပတ်တုဲ ဒၟံၚ်တဴရ၊  ပ္ဍဲကာလဂှ် ဗြဲဇၞော်ဟွံသေၚ်ကဵုကာလ ဗဂူတဴလုကဴထပှ်တ္ၚဲ ဟွံသ္ဂုတ်ရ။

ပ္ဍဲကာလဂှ် သၟိၚ်နာ်မူစလိန္ဒဂှ် တိတ်ကၠုၚ်နူဋ္ဌာန်ဒၟံၚ်ဇကုတုဲ တၞဟ်နဟွံမိက်ကဵု ဂမိတ်၊ ပၠာ၊  ဇၚ်ရာ၊ ထၟက်ဒွံကျာ်ကီု၊ တၞဟ်နဟွံကဵု လၟုဟ်၊ ဂမ္တဴ၊ ကျာ၊ ဍာ်ဗြဲ၊ ရာန်သကိုတ်ကျာ်တြဲတုဲ နိမိတ်ဗဒှ်လွဳမာန်ထဝ်မပြဲ တၞဟ်နကဵုဒါန်ကုကျာ်တြဲ ၜိုန်သၟဟ်ရထကီု နအလဵုဇကု သၟိက်ပကုသဵုတုဲ နိမိတ်ဗဒှ်ဇကုကျာ် ထပှ်ပွူတုဲ ပ္ဍဲလ္တူကၞိပ်ကျာ်တြဲ တၞဟ်နဟွံကဵုထၞဟ်ဍာ်ဗြဲဒတုံစှ်ေတုဲ ယိုက်လဝ်ဂၞံက်တုဲ တန်တဴရ၊  ကျာ်တြဲတုန်လေဝ် ပ္ဍဲလတူကဝးနာ်ဂှ်တန်ဒၟံၚ်တုဲ လုကဴထပှ်တ္ၚဲ လုပ်စဖလသမာပတ်ရ၊ ပေၚ်ထပှ်တ္ၚဲဂှ် ဗြဲသကုတ်အာတုဲ သၟိၚ်နာ်ပၠေၚ်ခရှ်ရုပ်မၚ်ဗၠာဲမွဲ လ္ၚောဝ်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲဂတမုက်တုဲ တန်တဴရ။

ကျာ်တြဲတုန်လေဝ် ဂလာန်ဥဒါန်မပ္တံ− (သုခေါဝိဝေကောတုဋ္ဌဿ၊ သုတဓမ္မဿ ပဿတော)ဂှ် ကြီုတဴရ၊ တၠအရှန်မညာတ်ကေတ်နိဗ္ဗာန် နမဂ်ညာဏ်ပန်တုဲဂှ် ဒှ်တသိုခ်ဗွဲမလောန်ရ။   ။ ညံၚ်ရဴသာ်ဂှ်ရ ပွမစာ်စ္ဍးအာနူဒေါသမလေပ်ခ္ဍဳလယတ်ပ္ဍဲသတ္တံဂမၠိုၚ်ဂှ် ဒှ်တသိုက်ရ။   ။ ပွမစာ်စ္ဍးအာနူဓဝ်ရာဂ မလေပ်ထၞေန်စပ် ပ္ဍဲကာမဂုဏ်ဂှ်လေဝ် ဒှ်တသိုက်လောန်ရ။  ။ စ္ဍးကၠေံဓဝ်မာနမ္ဂး အဲတုဲ ပွမအေၚ်ဒုၚ် မဟဂွံပပြိုက်သတ္တံဂှ် ဒှ်တသိုက်ရ။   ။ ရဴဝွံ ကျာ်တြဲကြီုတဴဂလာန်ဥဒါန်ရ၊ ဋ္ဌာန်ဂှ် မုဥ္စထိန္ဒ သတ္တာဟ မ္ဂးရ။

(၇) ကျာ်တြဲကြီုတဴဂလာန်ဥဒါန် ကုသၟိၚ်နာ်မုဥ္စလိန္ဒတုဲ နူတၞံဇြဲဗောဓိဂှ် ဗွဲဒိုဟ်သမၠုၚ်ကျာ ခရာ ၄၀−ဖိဟ် တၞံဗပိုန်နွံတဴရ၊ ကျာ်တြဲပြာပ်အာဇရေၚ်တၞံဗပိုန်တုဲ လုကဴထပှ်တ္ၚဲ လုပ်စဖလသမာပိုတ်တုဲ တန်တဴရ၊ ပေၚ်ထပှ်တ္ၚဲတုဲ ပ္ဍဲပယာံဂယးဂှ် ကျာ်တြဲသၟိၚ်လာၚ်မုက္ခဝါ ကသပ်စိုတ်က္တဵုဒှ်ရ။

သၟိၚ်အိန်လေဝ် ဍာ်လစအနုတတ် သတ်ဂစွံ၊ တဝ်ဇဗၠု၊ သီုကဵုသက၊ ဗဂိန်ကဵုကျာ်တုဲ ကျာ်တြဲသ္ပပြဘိုက်ရ။

#### ထ္ၜးလၟေၚ် ညးဗၞိက်ၜါကောကဵုဒေံ တဖုဿကဵုဘလ္လိက ကဵုဒါန်မရဳသာဲကုကျာ်
ပ္ဍဲကာလဂှ် မဖုဿ ဘလ္လိက ညးဗၞိက်ၜါကောကဵုဒေံ၊  ဒၟံၚ်ပ္ဍဲရာမညရး ဇၞးပိုတ် ဥက္ကလပ ပ္ဍဲဍုၚ်ပေါက္ခရဝတဳ၊ တၞဟ်နသ္ပဗၞိက် နူဇၞးပိုတ်ဥက္ကလာပ၊ သီုကွဳ ၅၀၀− ပြာပ်အာဋ္ဌာန်မဇ္ဇျိမဒေသတေံရ၊ ပ္ဍဲကာလဂှ် ဒေဝတဴမကေၚ်ဒှ်ကလောကိုပ်ကၠာတေံ ဂိုၚ်ဗ္ဒေါံလဝ်ကွဳရ၊ ဗလိဗဇဴဒေဝတဴတုဲ ထ္ၜးဇကုရ။

ယွံမၞးတံ− ကျာ်တြဲက္တဵုဒှ်ပ္ဍဲလိုက်ဝွံ ဟွံလဏီ၊ လၟုဟ်ဝွံ ပဒတဴပ္ဍဲဇရေၚ်တၞံဗပိုန်ရ၊ မၞးတံနွံပၟိက်ကဵုဒတုဲမြမောဝ်မဂၠိုၚ်မ္ဂး ပြာပ်အာတုဲ နပုဇနိယဝတ္ထုမွဲမွဲကဵုဒါန်ညိ ရဴဝွံ ဒေဝတဴသ္ဂးရ၊ ညးဗၞိက်ၜါကောကဵုဒေံ မိၚ်ဂလာန်ဂှ် အိုဟ်တၟိုဟ်စိုတ်တုဲ ကွာၚ်မြဳသာဲတံဂှ်ဂိုၚ်ကေတ်တုဲ အာဗဂိန်ကဵုဒါန်ကုကျာ်တြဲရ။

ပ္ဍဲကာလဂှ် ဗဗေၚ်ကျာ်ဟၟဲ၊ နူကာလသၟတ်ဗြဴသုဇာတာမကဵုဒါန်ပုၚ်ပၟန်တေံ ဗဗေၚ်ဗြီုဃဋိကာရ မနၚ်ကဵုဂှ် ကၠေံဗ္ဒန်အာတုဲ ပ္ဍဲကာလလၟုဟ်ဝွံ မူရဴနဝတ္ထုမွဲ ဂွံဒုၚ်ကေတ်ကွာၚ်မြဳသာဲရော ရဴဝွံကျာ်တြဲချပ်တုဲ ဗ္စာရဏာကေတ် ကျာ်တြဲတမၠာတမၠာတေံ မူရဴနဝတ္ထုမွဲ မဒုၚ်ကေတ်ရော− ရဴဝွံ မၠာ်သ္ၚေဝ်မွဲတုဲ ကျာ်တြဲတမၠာတေံ ဒဒှ်မဒုၚ်ဗဂိန်နကဵုဗဗေၚ်ဂှ်တီတုဲ ကျာ်တြဲနွံပၟိက်ကဵုဗဗေၚ် သၟိက်ဒုၚ်ဒါန်ကွာၚ်မြဳသာ်တံဂှ် ကသပ်စိုတ်က္တဵုဒှ်ရ။

ပ္ဍဲကာလဂှ် ဒေဝတဴစတုမရာဇ်ပန် တီကေတ်ကသပ်စိုတ်ကျာ်တုဲ ဗဗေပ်ပန်မ မတၟုဲတဴနမၞိက်ဣန္ဒနဳလာ ပရာပ်နၚ်ကုကျာ်ရ၊  ဗဗေၚ်ပန်ဂှ် ကျာ်တြဲဟဂွံဒုၚ်ဒါန်ရ၊ နူဂှ် ဗဗေၚ်တၟံပန်မ မၞုံသာ်ရဴၜဲမုက်ဂှ် ပရာပ်နၚ်ကုကျာ်ရ၊ ကျာ်တြဲတုန်လေဝ် တၞဟ်နဇြဟာန်ကၟိန် ဒုၚ်ကေတ်သီုဗဗေၚ်ပန်တုဲ ပအဓိဋ္ဌာန် လဇံလဝ်ဂှ်ပ္ဍဵုဖျေံတုဲ ဒှ်အာဗဗေၚ်မွဲမၞုံကဵုစရိတ်ပန်တန်ရ၊ နကဵုဗဗေၚ်စတုမရာဇ်ပန်မမကဵုဂှ် ကျာ်တြဲဒုၚ်ကေတ်ကွာၚ်မြဳသာဲရ၊ ကုညးၜါကောကဵုဒေံဂှ် ဗုဒ္ဓံသရဏံဂစ္ဆာမိကီု၊ ဓမ္မံသရဏံဂစ္ဆာမိကီု၊  နဒွေဝစဳက သရဏဂုန်ဂှ် ကျာ်မကဵုရ၊  ပ္ဍဲကာလဂှ် သၚ်ဟၟဲဏီ၊ နကဵုသရဏၜါမ္ဂး ကျာ်ကဵုဓဝ်ဂှ် ဂိုၚ်ကေတ်ရ၊ နူဂှ် ကျာ်သပေါတ်ကၞိပ်တုဲ ကလိဂွံဓါတ်သော်ဒစာံတၞုၚ် ဗ္ဒုၚ်ကဵုတပူ−တဗဝ် ညးၜါကလိဂွံဓါတ်သော်တုဲ စုတ်လဝ်နကဵုကြောတ် ဖျဴဏာဋ္ဌာန်ဒၟံၚ်ဇကု ဇၞးပိုတ်ဥက္ကလာပတုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ်စေတဳမွဲ ပ္ဍဲဒဵု(သိံဃုတ်)တုဲ ဗွဲမညာဝေါဟာရ၊(ကျာ်လဂုၚ်)မ္ဂးယၟုရ၊ ဋ္ဌာန်ဝွံ ရာဇ ယတနူ သတ္တာဟ မ္ဂးယၟုရ။   ။ ပံၚ်ကၠေံတုဲ ဒှ် ၄၉−တ္ၚဲ ဒှ်သတ္တ သတ္တာဟ မ္ဂးယၟုရ။

### (၂၁) − ခဏ် သဟံပတိမှာဗြီု အာတ်ဓဝ်ကုကျာ်တြဲ
ကျာ်တြဲတၠမဟာကရုဏာ လုကဴသတ္တသတ္တာဟ ဗၞတ် ၄၅−တ္ၚဲ ပ္ဍဲဇရေၚ်ဇြဲဗောဓိဂှ်ပဒတဴတုဲ နူတၞံဗပိုန်ဂှ် ကျာ်တြဲကလေၚ်အာဇရေၚ်တၞံဇြဲအဇပါလမဒှ်ဒၟံၚ်ခမာဗ္ၜေံဂှ်တုဲ ကသပ်မြဴဝွံ ကျာ်တြဲချပ်ရ။

ဓဝ်အဲကျာ်ကလိဂွံဂြၚ်တီဝွံ သ္ဇိုၚ်သ္ဇိုဟ်လောန်သန်၊ သ္ဇိုၚ်ညးဂွံညာတ်သန်၊ သ္ဖိုၚ်ညးဂွံဂြၚ်တီမာန်သန်၊ ဓဝ်ဂှ် လလံလောန်၊ ပြဲလောန်၊ သတ္တံဂမၠိုၚ် မၞုံကဵုစရိုတ်ကြံကြသ္ကာတ်မြဟ်၊ မၞုံကဵုဓဝ်ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟ၊ မရာန်သကိုတ်ဒၟံၚ်ဂှ် ဓဝ်မၞုံဗၞတ်အဏူပြ မဂွံဂြၚ်တီဟွံမာန်၊ ဓဝ်အဲကျာ်တွံ သ္ဇိုၚ်သ္ဖိုဟ်ဇိပ်ကၠိပ်လောန်ရောၚ်၊ အဲတွံကဵုသတ္တံဟွံတီဂှ် ဆလၟောၚ်လၟိဟ်ဟေၚ် မဒှ်ကုအဲရ၊ ဓဝ်အဲ မသ္ဇိုၚ်သ္ဇိုဟ်ဇိပ်ကၠိပ်ဂှ် သတ္တံတၞဟ်နကလၚ်ပၚ်မှိၚ် ဂိုၚ်သမ္တီလဝ်ဓဝ် မဟွံသၟဟ်ရထရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ အဲဟွံတွံဓဝ်ကုသတ်တံရ ရဴဝွံ ကသပ်စိုတ်ကျာ်တြဲက္တဵုဒှ်ရ။

ပ္ဍဲကာလဂှ် ဗြီုမွဲ ပ္ဍဲလက်ထက်သာသၞာကျာ်တြဲကဿပတေံ ဒှ်ဂမဳ(ပဋ္ဌမဇျာန လာတဳ သဟဿက)ဂးယၟု၊ စုတိစဴအာဍုၚ်ဗြီုတုဲ  သဟံပတိမှာဗြီုမ္ဂးယၟု၊ တီကေတ်ကသပ်စိုတ်တုဲ နဂလာန်မ္ဂး (နဿတိဝတ ဘော လောကော)ဂှ် လလောၚ်ဟီုရ။

အရထ။   ။ တော− ယွံမၞးတံ။  လောကော− ၚ်လိုက်။  နဿတိဝတ− သြလေၚ်အာကွေံရောၚ်သွံ။

အဓိပ္ပါယ်။   ။  ယွံမၞးတံ −  လိုက်ဝွံ လီုလာ်လေၚ်အာကွေံရောၚ်သွံ၊  ယြဴဟိုတ်မွဲ ကျာ်တြဲဟွံမိက်တွံဓဝ်ကဵုသတ်တံဂမၠိုၚ်ဂှ် စိုတ်လၟောၚ်အာတုဲရ၊  ဟိုတ်ဂ်ရ လိုက်ဝွံ လလေၚ်အာရဂးတုဲ ကော်ပကောံအန်ဗြီုဒေဝတဴဂမၠိုၚ် ပြာပ်အာဇရေၚ်ကျာ်တြဲ နလ္ၚောဝ်မဆိုက်ပြာပ်မသုန်ပြကာ လ္ၚောဝ်ကျာ်တြဲရ၊ နူပူဇဴနိယတ္တထု ပ္ကဴဇၟန်ရတ်မၞုံဗၞတ်တၟာတၟံသိန္နရာတ် ပူဇဴကျာ်တြဲတုဲ နဂါထာဂမၠိုၚ် မၞုံတံဍေံ (ဒေသေတုဘဂဝါဓမ္မံ ဒေသေတုသုဂတောဓမ္မံ)ဂှ် အာတ်အခေါၚ်ကဵုကျာ်တြဲ တၞဟ်နကဵုတွံဓဝ်ရ။

ယွံတၠဳမၞုံကုပိုန် တ္ညတွံဓဝ်ကဵုသတ်တံဂမၠိုၚ်ညိအဴ၊ တၞဟ်နတွံဓဝ်ကုသတ်တံဂမၠိုၚ်တုဲ မဗပေၚ်ကၠုၚ်ပါရမဳပိစှော်ရောၚ်၊ ယဝ်တဳလမၞုံကုပိုန်ကျာ်တြဲ ဟဂွံတွံဓူဝ်ကဵုသတ်တံမ္ဂး ညးပူဂဵုမွဲ မဂွံဓဝ်မာန်ရော  −−−

ပ္ဍဲကာလလၟုဟ်ဝွံ ပ္ဍဲဍုၚ်မဂဓရးဝွံ တဳတြဴဂိုန်မတွံဂး ပုရဏ ကဿပ၊  မက္ခလိဂေါသလ၊  မကုဓ ကစ္စာ ယတန၊ နိဂဏှနာဋပုတ္ထ၊ အဇိတ ကေသ ကမ္ဗလ၊ သဥ္စိယ−တံဂှ် နွံတဴရ။

တဳတြဴဂိုန်ဝွံ။   ။ ၜိုန်ကျာ်ဟွံသေက်ကီု ဒုၚ်ဝေါန်မ္ဂး ကျာ်တုဲ လှန်ၜတ်လဝ်စိုတ်သတ်တံဂမၠိုၚ်တုဲ စၞောန်ထ္ၜးကွတ်မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိတုဲ ပဒတဴအိုတ်ရ၊ တရၚ်အပါယ်ပန်ဂှ် ပံက်လဟာ်တဴရ၊ တရၚ်သွဝ်ဗြီုနိဗ္ဗာန်ဂှ်  ဒဝ်ကၟာတ်အာတုဲရ။   ။ တ္ညရိုက်ဖံထဝ် ဓမ္မဒေသနာညိအဴ၊ ဒဝ်ကၠေံတရၚ်အပါယ်ပန်တုဲ လပံက်ကဵုတရၚ်သွဝ်ဗြီုနိဗ္ဗာန်ညိအဴ။   ။ သတ်တံမထေက်ကဵုတိတ်ဗၠးဂှ်  နွံကီုရအဴ၊ ကူသတ်တံဂှ် ဗဂူကဵုဗြဲဓဝ်မပြဲညိအဴ  ရဴဝွံ သဟံပတိမှာဗြီု အာတ်အခေါၚ်ကဵုတွံဓဝ်ရ။

ကျာ်တြဲပၠန်လေဝ် နမတ်ညာဏ်ကျာ်မတွံဂး အာသယာနုသယညာဏ်၊ ဣန္ဒြိယ ပရော ပရိယတ္တိညာဏ်၊ မၠာ်သ္ၚေဝ်မွဲသတ်တံဂမၠိုၚ် ဂွံညာတ်ကေတ်တုဲ ကဵုပဋိညာဏ်ရ။

### (၂၂) − ခဏ် ကျာ်တြဲဆဵုဒးကဵုတဳ ဥပက
ပ္ဍဲကာလဂှ် ကျာ်တြဲချပ်ရ၊ မူရဴပူဂဵုမွဲ အဲဂွံတွံကဵုဓဝ်ကၠာညိရော−  မူရဴပူဂဵုမွဲ မဂွံဂြၚ်တီကေတ်ဓဝ်အဲဗွဲမပြဟ်ညိရော−  ရဴဝွံ ဗစာရဏာမွဲတုဲ ဣသိအဠာရ မဒှ်ဂကူကာလမဂှ် မၞုံကဵုပညာပြဟ်လောန်သန်ဂှ် ယဝ်အဲဂွံအာတွံကဵုဓဝ်တုဲ မကလိဂွံဂြၚ်တီဓဝ်ဗွဲမပြဟ်ရ ရဴဝွံ ကသပ်စိုတ်ကျာ်က္တဵုဒှ်ရ၊ ပ္ဍဲကာလဂှ် ဒေဝတဴမွဲ ရဴဝွံလ္ၚောဝ်ပ္တီကျာ်ရ။

ယွံတၠဳပိုန် ဣသိအာဠာရဂှ် စုတိလောန်အာထပှ်တ္ၚဲတုဲရ၊  ကျာ်တြဲတုန်လေဝ် ဒဒှ်ဣသိအာဠာရစုတိအာတုဲ အာက္တဵုဒှ်ပ္ဍဲအာကိဥ္စညာ ယတနဘုံဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ်တုဲ ဣသိအာဠာရဝွံ သ္ၚောံဇၞော်ဇြဟတ် ဟောံအာတုဲရ။

ယဝ်ဂွံမိၚ်ဓဝ်အဲကျာ်မ္ဂး ကိစ္စမဂွံတိတ်ဗၠးအာနူဒဒိုက်သံသာဂွံဒှ်ရ ရဴဝွံကျာ်တြဲချပ်တုဲ −  မူရဴပူဂဵုမွဲ အဲဂွံတွံကဵုဓဝ်ကၠာရော− မူရဴပူဂဵုမွဲ ဗွဲမပြဟ် ဂွံဂြၚ်တီဓဝ် ဗွဲမပြဟ်ရော−   ရဴဝွံ ကသပ်က္တဵုဒ်ရ၊  ပ္ဍဲကာလဂှ်  ကျာ်တြဲချပ်ညာတ်ကေတ်ဣသိဥဒက မဒှ်ကောန်သၟိၚ်ရာမရ၊ ကုဣသိဥဒကဝွံ ယဝ်အဲဂွံတွံကဵုဓဝ်မ္ဂး ဗွဲပြဟ်ဂွံဂြၚ်တီကေတ်ဓဝ်အဲရ ရဴဝွံကျာ်တြဲမချပ်ဒၟံၚ်တဴ−ပ္ဍဲကာလဂှ် ဒေဝတဴမွဲ လ္ၚောဝ်ပ္တီကျာ်ပၠန်ရ။

ယွံတဳလပိုန် ဣသိဥဒကဂှ် ပ္ဍဲဗ္တံဝွံ ပ္ဍဲပယာံသ္ဂာတ္ၚဲ ဒးစုတိအာတုဲရ ရဴဝွံ လ္ၚောဝ်ပ္တီကျာ်တြဲရ။

ကျာ်တြဲတုန်လေဝ် ဒဒှ်ဣသိဥဒက စုတိအာပ္ဍဲဗ္တံဝွံတုဲ မအာက္တဵုဒှ်ပ္ဍဲဘုံနေဝသညာ နာသညာ ယတနဂှ် ဂွံညာတ်ကေတ်တုဲ ဣသိဥဒကဝွံ သ္ၚောံဇၞော်ဇြဟတ် ဟောံအာတုဲရ ရဴဝွံ ကျာ်တြဲချပ်ရ။

နူဂှ် မူရဴပူဂဵုမွဲ အဲဂွံတွံကဵုဓဝ်ကိုပ်ကၠာညိရော −  မူရဴပူဂဵုမွဲ ဗွဲမပြဟ် ဂွံဂြၚ်တီကေတ်ဓဝ်အဲကျာ်ညိရော−  ရဴဝွံ ဗစာရဏာတုဲ ညာတ်ဂမဳပဥ္စဝဝ်မသုန် မၞုံကဵုဂုဏ်သ္ပလွဳပရာလဝ်ပ္ဍဲကာလပဒုက္ခစစရိယာယတေံဂှ်ရ ဂွံညာတ်ကေတ်တုဲ ဒၟံၚ်တဴပ္ဍဲဇရေၚ်တၞံဇြဲအဇပါလ ဗၞတ်ၜါပိတ္ၚဲတုဲ တၞဟ်နတွံဓဝ်ကဵုပဥ္စဝဝ်မသုန်ဂှ် ပ္ဍဲကာလလၟုဟ်ဝွံ ဂမဳပဥ္စဝဝ်မသုန်ဂှ် မူဒၞာဲမတဴရော−   ဗစာရဏာတုဲ ညာတ်ကေတ်ဂမဳပဥ္စဝဝ်မသုန် မပဒတဴပ္ဍဲဂြိုပ်မိဂဒါဝိုန် ဇရောၚ်ဍုၚ်ဗာရာဏသဳရ။

ကျာ်တြဲတုန်လေဝ် တၞဟ်နတွံဓဝ်ဓမ္မစက်ကုဂမဳပဥ္စဝဝ်မသုန် ပ္ဍဲတ္ၚဲဂိတုဒဂိုန်ပေၚ် နူဂယးပြဟ်ဟေၚ် ကျာ်က္ညအာဂြိုပ်မိဂဒါဝိုန်ရ၊ ကျာ်တြဲအာစိုပ်အကြာဇြဲဗောဓိကဵုဂယာသဳသတုဲ အာဆဵုဥပက မဒှ်တဳအာဇဳဝကရ၊ ဂမဳဥပက အာဇဳဝကတုန် ရဴဝွံ သၟာန်ကျာ်တြဲရ။

ယွံတၠ− ဣန္ဒြိတၠအဲ ဂပ်ဝ်သ္ဇုၚ်သ္ဍိုက်သန်၊ မၞုံတဴကဵုလျးသ္အးဇၚး သ္ဇုၚ်ခၠၚ်ဒစၚ်ဗ္ၜၚ်တဴဗွဲမလောန်၊ တၟံကဵုပူဂဵုလဵုတုဲ မသ္ပဂမဳရော၊ အာစာတၠအဲ ညးဂှ်ရော−  ဓဝ်ညးဂှ် တၠအဲသ္ဇုၚ်သ္ဍိုက်ရော၊  မူယၟုတၠအဲရော ရဴဝွံ ဥပကသၟာန်ရ၊ ကျာ်တြဲမိၚ်တုဲ ရဴဝွံသ္ဂးရ။

ယွံဥပက အဲရာန်သကိုတ်ကၠေံသတြုမတွံဂး ကိလေသတုဲ ဂြၚ်တီကေတ်ဓဝ် မဒှ်ပ္ဍဲဘုံပန်အိုဿီုတုဲ စာ်စ္ဍးအာနူထၞေန်စပ် ပ္ဍဲတေဘူမကဓမ္မအိုဿီုရ၊ အဲသ္ပအရီုကဵုနိဗ္ဗာန် မဒှ်လဟုတ်တဏှာဓဝ်တုဲ တိတ်ဗၠးနူဂကောံကိလေသ။

ယွံဥပက ဓဝ်အိုဿီုဂှ် ဂွံဂြၚ်တီကေတ်နအလဵုဇကုတုဲ မူရဴပူဂဵုမွဲ အာစာအဲရောဂးတုဲ အဲဂွံစၞောန်ထ္ၜးနွံဏီရော။

ယွံဥပက ယၟုအဲဂှ် ဟိုတ်မဂွံဇၞးမာမသုန်ပြကာစိ အနန္တဇိန မ္ဂးယၟုရ၊ ရဴဝွံကျာ်တြဲဂး။   ။ ဥပကမိၚ်တုဲ −−−

ယွံဂေါတမ ထေက်ကဵုဒှ်ကွေံရ၊ ပ္ဍဲကာလလၟုဟ်ဝွံ မူဒၞာဲမအာရော ရဴဝွံသၟာန်ရ။ 

ယွံဥပက တၞဟ်နရိုဟ်ဖံထဝ် ဓဝ်ဓမ္မစက်တုဲ အဲက္ညအာဂြိုပ်မိဂဒါဝိုန် ဇရေၚ်ဍုၚ်ဗာရဏာသဳရောၚ် ရဴဝွံ ကျာ်တြဲဂးရ။

ဥပကတုန်လေဝ် ဂလာန်မပ္တံ(ဟုပေယျ အာဝုသော)ဂှ်ဟီုတုဲ ဂညိက်က္ဍိုပ်တုဲ ပါဲကၠေံဂၠံၚ် စ္ဍးအာဝၚ်္ဂဇၞးပိုတ်ရ။

ကျာ်တြဲတမၠာတေံဂှ် အာတွံဓဝ်ဓမ္မစက် နတရဴအာကာသရောၚ်၊ ကျာ်တြဲပိုဲ မအာတရဴတိုက်ဝွံ ဒဒှ်ဥပက ဂွံအနာဂါံဂတဂှ် ရန်တုဲ မအာရောၚ်။

### (၂၃) − ခဏ် ကျာ်တြဲတွံဓဝ်ဓမ္မစက် ကဵုပဥ္စဝဝ်မသုန်
ကျာ်တြဲမစိုန်ဒှ်တဴတြုံမပြဲ ပ္ဍဲပယာံသဝ်တ္ၚဲ အာစိုပ်ဂြိုပ်မိဂဒါဝိုန်တုဲ ဂမဳပဥ္စဝဝ်မသန်တုန်လေဝ် ဟွံတီဒဒှ်မအာစိုပ်ဒဒှ်ကျာ်တုဲ ယွံတၠတံ ဂမဳဂေါတမဝွံ မတုဲကိုပ်ကၠာတေံ ပကီုလွဳပဓါန ပၟဝ်ကမ္မဋ္ဌာန် ၜိုန်ပ္တိတ်ဇြဟတ်ကွေံကြာန်ကီု ဟကလိဂွံပညာသဗ္ဗညုတညာဏ်ရ၊ ပ္ဍဲကာလလၟုဟ်ဝွံ တၞဟ်နဂလိုၚ်ဗစဲပန်တုဲ ပပြဘိုက်စၞဘောဇိုန်မဒးရး မၞုံစလးစရာဲကျာ်သြဳမဂေါဝ်ဆာဲ သ္ဇုၚ်ခၠၚ်ဒစၚ်ဗၜၚ်တဴဂှ် ပြာပ်ကၠုၚ်ဇရေၚ်ပိုဲပၠန်ရ၊ ကုညးဂကူမပြဲတံဂှ် ပွမကဵုသၞာဒၟံၚ်ဗွဲမဒးရးမွဲပါဲကၠေံတုဲ ပွမဒစးဝေၚ်ဒုၚ်းတၠုၚ်ကီု ပွမပ္တုဲဝတ်ဇၞော်သၟတ်ကီု ပွမပ္တန်ပ္ညပ်ဍာ်လွပ် ဍာ်သွုၚ် ဍာ်ကြဴဇိုၚ်ကီု လ္ပပအိုတ်ညိ ရဴဝွံ ပလဝ်ကတိကဝတ်အိုတ်ရ။

ကျာ်တြဲတုန်လေဝ် တီတဴကသပ်စိုတ်ညးသ္အာၚ်တုဲ ဖျေံဏာသြဓိသဖရဏမေတ္တာတုဲ ဂမဳပဥ္စဝဝ်မသုန်ဂှ် အတိုၚ်မစွံလဝ်ကတိကဝတ်ဂှ် တၞဟ်နတန်တဴဟွံသၟဟ်ရထတုဲ ပွမဒစးဝေၚ်ဒုၚ်တၠုၚ်ကီု ပွမဒုၚ်ကေတ်ဗဗေၚ်သ္ၚကီု၊  ပွမပ္တုဲဝတ်ဇၞော်သၟတ်တံဂှ် ပ္တုဲတဴအိုတ်ရ၊ နသမ္တီဟွံဒှ်ကျာ်ဏီတုဲ နဂလာန်မ္ဂး အာဝုသောဂှ် ကော်ခဴတဴယၟုကျာ်ရ။

ပ္ဍဲကာလဂှ် ရဴဝွံကျာ်တြဲဟီုကဵုဂမဳပဥ္စဝဝ်မသုန်ရ၊ ယွံတၠတံ လၟုဟ်ဝွံ အဲအာစိုပ်ဒဒှ်ကျာ်တုဲရ၊ တၞဟ်နတွံကဵုဓဝ်အမြိုတ်ကုမၞုးတံတုဲ အဲတ္ညကၠုၚ်ရောၚ်၊ ဓဝ်အဲ ကြက်တွံကဵုမၞးတံဂှ် မၞးတံကလၚ်မၚ်မှိၚ်ဗွဲမဒးရးညိ၊ ပ္ဍဲကာလဂှ် သာ်ဝွံ ဂမဳပဥ္စဝဝ်မသုန် ဟီုကဵုကျာ်တြဲပၠန်ရ။

ယွံနာဲပိုဲဂေါတမ တၠအဲဂှ် ဒ္ဂေတ် မပဂဒိုက် သ္ပ ဒုက္ခစရိယာတိ လုကဴတြဴသၞာံ ၜိုန်ပတဴလွဳပရာကီု ဟွံအာစိုပ်သဗ္ဗညုတညာဏ်ဏီ၊ ပ္ဍဲကာလလၟုဟ်ဝွံ တၞဟ်နဂလိုၚ်ဗစဲပန်တုဲ မဂၚေၚ်ကၠုၚ်ရောၚ်၊ တသိုက်မဂ်ဖဵုဂှ် မူဒၞာဲမကလိဂွံရော −−   ပိုဲဟွံပတေဟ်ရ၊ ဗၞတ်ပိဝါ ဆေဝ်ဒဝ်ကၠေံရ။

ၜိုန်ဂမဳပဥ္စဝဝ်မသုန်ဟွံပတေဟ်ကီုလေဝ် ဟွံဂွံပဒုဟ်တုဲ နဂလာန်ပြယာဲမဂၠိုၚ်ကဵုသာ် ဟိုတ်မအာစိုပ်ဒဒှ်ကျာ်ဂှ်ပ္တီကဵုတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၀၃− ဂိတုဒဂိုန်ပေၚ် တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်ဂှ် ပ္ဍဲပယာံသၟဝ်တ္ၚဲ ဓဝ်ဓမ္မစက်မၞုံတံဍေံ (ဒွေမေ ဘိက္ခဝေ အန္တေ ပဗ္ဗဇိတေန သေဝိတဗ္ဗာ)ဂှ် ကျာ်တြဲတွံကဵုရ။

ပ္ဍဲလအိတ်ဒေသနာဂှ် ကောဏ္ဏညထေရ်မွဲ ဂွံတန်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲသောတာပတ္တိဖိုလ်ရ၊ ပ္ဍဲကာလဂှ် ဒေဝတဴအိန်ဗြီုတံ နူစှ်လ္ၚီလောကဓါတ် ပြာပ်ကၠုၚ်ကောံမွဲဟာန်ပ္ဍဲဋ္ဌာန်ဂှ် ဒှ်ဗၞတ်စှ်ဒစာံကိုတ် ကလိဂွံဂြၚ်တီဓဝ်အိုတ်ရ။

ပ္ဍဲကာလဂှ် ကျာ်တြဲတွံဓဝ်ဓမ္မစက်ဝွံလေဝ် စှ်လ္ၚီလောကဓါတ် တိဇၞော်မဒးချဳသမြဝ်ဒဇပ်ဇတဝ် မၞုံအသဝ်နိမိတ် ၃၂− စၞောန်ထ္ၜးပြာကတ်တဴရ၊ ဓဝ်ဓမ္မစက်ဂှ် ပ္ဍဲလအိတ်ပဋ္ဌမ ပယာံဂါံစိုပ်ဒုတိယပယာံဂှ် မအာစိုပ်ဒတုဲရ။

ပ္ဍဲကာလမအာစိုပ်မဇ္ဇျိမပယာံဂှ် ကလော်သာတာဂဳရိ၊ ကလော်ဟေမဝတတံဂှ် မွဲဟာန်ကေုာံဗော်သွး ဗဵုပၞာန်ကလော်ဂမၠိုၚ် တၞဟ်နကလၚ်ပၚ်မှိၚ်ဓဝ် ကၠုၚ်စိုပ်အိုတ်ရ။

ကျာ်တြဲတုန်လေဝ် ပ္ဍဲဂြိုပ်မိဂဒါဝိုန်ဂှ်ဟေၚ် ဒဂိုန်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲတ္ၚဲဒုတိယဂှ် ကဵုဒလောံဗတောန်ကဵုဝပ္ပထေရ်ရ၊ ညးပန်မလၟိဟ်ဂှ် ဂၚေၚ်ပိဏ္ဍပါတ်ရ၊ ဝပ္ပထေရ်လေဝ် တန်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲသောတာပတ္တိဖဵုရ။   ။ ပ္ဍဲတ္ၚဲတတိယဂှ် ဘဒ္ဒိယထေရ် ဒှ်သောတာပန်ရ၊ ပ္ဍဲတ္ၚဲစတုတ္ထဂှ် မဟာနာမထေရ် ဒှ်သောတာပန်ရ။   ။ ပ္ဍဲတ္ၚဲပဥ္စမဂှ် အဿဇိထေရ် ဒှ်သောတာပန်ရ။

သီုဂမဳပဥ္စဝဝ်မသုန်ဂှ် ကဵုကောံမွဲဟာန်တုဲ ပ္ဍဲဂိတုဒဂိုန်မသုန်စွေက်ဂှ် ကျာ်တြဲတွံဓဝ်(အနတ္တ လက္ခဏ)သုတ်ရ၊ ဂမဳပဥ္စဝဝ်မသုန်တံဂှ် ဂွံအာစိုပ်ဒဒှ်အရှန်အိုတ်ရ။

ပ္ဍဲလအိတ် ကျာ်တြဲတွံဓဝ်ဓမ္မစက်ဂှ် ကောဏ္ဍညာထေရ်မွဲ ဂွံအာစိုပ်သောတာပတ္တိဖဵုတုဲ (အညာသိဝတ ဘောကောဏ္ဍညော)ဂှ် ကျာ်တြဲကီုဂလာန်ဥဒါန်ရ၊ ရန်ကဵုဂလာန်ဂှ်တုဲ (အညာတ ကောဏ္ဍည) ရဴဝွံ မကော်ခဴရ၊ ကောဏ္ဍညဂှ် ပိုၚ်ခြာဂြၚ်တီသစ္စပန်တုဲရ ရဴဝွံ သၟိက်ဂးရ။

ပ္ဍဲတ္ၚဲဂိတုဒဂိုန်မသုန်စွေက်ဂှ်ဟေၚ် ဒေံဗြဴဣသိဒေဝဳလ မဒှ်အာစာသၟိၚ်သုဒ္ဓောဒနဂှ် ဗမၞးဗြဴ မန္တာနဳ ဂးယၟု၊ ကောန်ဗမၞးဗြဴဂှ် မသ္ၚေဟ်နာဒက ဂယယၟု၊ နဗတိုက်ဖအောဝ်ဣသိဒေဝဳလဂှ် တိတ်ပဂမဳတုဲ လၟတ်ဒၟံၚ်ကျာ်ဂှ်ဗၞတ် ၃၅−သၞာံရ၊ ကျာ်တြဲဒှ်တုဲ ကာလတွံဓမ္မစက်ဂှ် ကောန်ဒေဝတဴ မဒှ်သဟာဲမွဲဂွံမိၚ်တုဲ ကၠာလဴဗစကဵုနာဠကရ၊ နာဠကဂွံမိၚ်တုဲ  အိုတ်တၟိုဟ်စိုတ် ဂွံတီကေတ်ဟိုတ်ကျာ်တြဲက္တဵုဒှ်တုဲ ပြာပ်ကၠုၚ်ဂြိုပ်မိဂဒါဝိုန် စိုပ်ဇရေၚ်ကျာ်တုဲ သၟာန်တဴဒ္ဂေတ်(မောနေယျ)ပဋိပတ်ရ။

ယွံတဳလမၞုံပိုန်ကျာ်တြဲ ကုအဲဍိက် မသက္ကုသ္ၚိကၟိန် မသ္ပဂမဳ နိဿဲကဵုဂၚေၚ်ပိဏ္ဍပါတ်တုဲ မပဒတဴဂှ် ပဋိပတ် မပြဲ မဒှ်ဟိုတ်ကလိဂွံနိဗ္ဗာန်ဗွဲမပြဟ်ဂှ် သြဝ်တွံကဵုညိအဴ ရဴဝွံ လ္ၚောဝ်ပ္တီကျာ်ရ၊ ကျာ်တြဲမိၚ်တုဲ ရဴဝွံသ္ဂးရ။

ယွံနာဠက ဒ္ဂေတ်မောနေယျပဋိပတ်မ္ဂးဂှ် ညးမဆန်ၜန်လဝ်ပါရမဳတုဲတံဂှ် မဒ္ဂေတ်မာန်ရောၚ်၊ ဒှ်ဓဝ်သ္ဇိုၚ်ညးဒ္ဂေတ်မာန်ရောၚ်၊ တၠအဲသၟိက်ဒ္ဂေတ်မ္ဂး အဲကျာ်တွံက၆ုရ၊ သမ္တီလဝ်ဗွဲမဗိုန်တုဲ သြဝ်ဒ္ဂေတ်ဗွဲမဒးရးရ။

ယွံနာဠက ပ္ဍဲကွာန်မွဲဂှ် ညးက္ဍုဟ်မၠေံထေဲပၞတ်ကဵုဇကုကီု ညးသ္ဇုၚ်သ္ဍိုက်ယိုက်ဒိုက်ဇကုကီု၊ ဟဂွံထေဲပၞတ်၊ ဟဂွံသ္ဍိုက်ဆာန်တုဲ ပကၠေံဗွဲမသၟဟ်သၟန်ညိ၊ ပူဂဵုသပ္ပရိုဟ်တံဂှ် မၚ်မွဲလဝ်စိုတ်မထေဲပၞတ်ဒေါသရောၚ်၊  ဟဂွံအိုဟ်တၟိုဟ်တုဲ ဂပ်ဝ်ဒ္ဂေတ်ရ။

အရီုမသုန်ပြကာ မယုတ်မပြဲ၊  မတုပ်တညံၚ်ရဴပၞတ်ဂြိုပ်ဂှ် လေပ်ပလီုကၠေံသတ္တံမဒ္ဂေတ်ဗက်ဍေံရောၚ်၊ မာတုဂါံတံဂှ် လေပ်သၠေံသၠန်ဂမဳတံရောၚ်။   ။ အရီုမသုန်ပြကာ မာတုဂါံတံ မတုပ်တဴညံၚ်ရဴပၞတ်ဂြိုပ်ဂှ် လ္ပကဵုပလီု လ္ပကဵုသၠေံသၠန်တၠအဲညိ။    ။ နူဒ္ဂေတ်ဓဝ်မေထုန်ဂှ် တၠအဲဝေၚ်ကၠေံညိ၊ ထၞေန်စပ်ကဵုသတ္တံ မဒှ်မိတ်သဟာဲညိ။

သတ်တံ မဒှ်သေက္ခပုထုဇန်ကီု သတ်တံ မဒှ်အသေက္ခကီု၊ ညံၚ်အဲကီုကဵုဒှ်ညိ၊  အဲလေဝ်ညံၚ်သတ်တံဂှ်ကီုရ ရဴဝွံ သ္ပဥပမာတုဲ လ္ပခ္ဍဳလယတ် လ္ပပြိုက်ညးညိ။

ယြဴပ္ဍဲဗစဲပန်ဂှ် ပုထုဇန်တံ ထၞေန်စပ်တုဲ တန်တဴရ၊ ပ္ဍဲဗ္စဲပန်ဂှ် (ဣစ္ဆာသယ)မၞုံပၞိက်ရာဒၞာမိက်ကဵုဗ္စဲ ဟကလိဂွံဏီဂှ်ကီု၊ လောဘ၊ မမၚ်မွဲဂြောပ်ဗဒနလဝ်ဗစဲပန်ကလိဂွံတုဲဂှ်ကီု၊ ထောံကၠေံတုဲ ပွမၞုံကဵုပညာမတွံဂး မတ်ဗစာရဏာတုဲ ဒ္ဂေတ်မောနေယျပဋိပတ်ညိ၊ ကလိကၠေံပစ္စယတဏှာ မဒှ်ဟိုတ်ဂယိုၚ်လမျီု ဟွံဒးဂှ် ကဵုဓဝ်ညိ။

ဂမဳ ဒ္ဂေတ် မောနေယျပဋိပတ်ဂှ် လုပ်ဂၚေၚ်ပိဏ္ဍပါတ်တုဲ ကဵုပိုန်တုဲ ဂပ်ဝ်ပြာပ်အာဂြိုပ် ဒတဴဒၟံၚ်ပ္ဍဲဇရေၚ်တံဆုတုဲ ပြာပ်အာကဵုသၞာဂဇံတုဲ သီုဟဂွံသတိက် ဂပ်ဝ်ဂဇံဒၟံၚ်ရ။

ဂမဳမပ္ကၚ်ရၚ်လဝ်ဓုတၚ်စှ်ပိဂှ် လ္ၚတ်တဴပ္ဍဲ(အာရမ္မဏူ မနိဇ္ဇျန)ဇျာန်၊ (လက္ခဏူ ပနိဇ္ဇျန)ဇျာန်တုဲ ဂပ်ဝ်သၠိၚ်စိုပ်ပ္ဍဲဂြိုပ်ရ၊ ပ္ဍဲဇရေၚ်တံဆုမွဲ သ္ဍိုက်ကဵုဇကု နကဵုလောကုတ္တဵုဇျာန်တုဲ ဂပ်ဝ်လုပ်စဇျာန်ရ၊ ကလိလောန်ဗ္တံတုဲ ဗပေၚ်(အဘိသမာ စရိက)ဝတ် ပ္ဍဲကွာန်  ပၠောပ်စိုတ်ကဵုကမ္မဋ္ဌာန်တုဲ ဂပ်ဝ်လုပ်အာကွာန်ရ။

ပ္ဍဲသ္ၚိပိုဲကဵုပိုန်ညိ၊ ညးနိမန်ဂှ် လ္ပသ္ဍိုက်မၠိုက်ညိ။ လ္ပဒုၚ်ဒါန်ညိ၊ ပိဏ္ဍပါတ်ညးနၚ်ကဵုနူကွာန်လေဝ် လ္ပဒုၚ်ကေတ်ညိ၊ နမပ္တံမြဴဝွံ ကျာ်တြဲတွံကဵုရ၊ မောနေယျပဋိပတ်ဝွံ သၠဲလးတြးလောန်ဖေက်လိက်အုပ်ဇၞော်တရးဂၠိုၚ်အာတုဲ ဟွံစုတ်ရောၚ်။

နာဠကထေရ်တုန်လေဝ် အတိုၚ်ဒလောံဗ္တောန်ကျာ်တြဲဂှ် ယဵုဒုၚ်ဂိုၚ်သမ္တီလဝ်တုဲ ယဝ်ရအဲသၟိက်ညာတ်ကျာ်မွဲဝါပၠန် ကလၚ်ဓဝ်မွဲဝါပၠန်၊ သၟာန်ဒ္ဂေတ်မောနေယျပဋိပတ်မွဲဝါပၠန်မ္ဂး ဒှ်အာသာသ္ပံရ၊ ရဴဝွံပၠောပ်စိုတ်တုဲ လုပ်အာသပိုဟ်ဂြိုဟ်မွဲ ပ္ဍဲတံဆုမွဲ ၜါတ္ၚဲဟွံမံၚ်၊ ပ္ဍဲမွဲကွာန် ၜါဝါဟွံဒုၚ်ပိဏ္ဍပါတ် ၊  နူဂြိုပ်မွဲကဵုဂြိုပ်မွဲ၊  နူတၞံဆုမွဲကဵုတၞံဆုမွဲ၊ နူကွာန်မွဲကဵုကွာန်မွဲ ဂၚေၚ်ဒၟံၚ်ဒ္ဂေတ်တဴသီုကဵုမသကာတ်လောန်၊ လုကဴထပှ်ဂိတုတုဲ ကလိဂွံအရာဟတ္ထဖဵုရ။

ဗစာရဏာကဵုအာယုသၚ်္ခါရ ဒဒှ်မအိုတ်အာဂှ်တီကေတ်တုဲ ဟုံဍာ်တုဲ လတက်သပိုၚ်သ္ၚာတုဲ ဂတမုက်ဗွဲဒိုဟ်ကျာ်မၞုံ နိဿဲကဵုတၟံ မြၚ်သိလ္လာမွဲ ပ္ဍဲလတူကၞိပ် ပ္တိုန်ခမောံတဲတုဲ သီုမဒတဴဒၟဴၚ်ဂှ် ပကၠေံပရိနိဗ္ဗာန်ရ။

ကျာ်တြဲတုန်လေဝ် တ္ညကၠုၚ်သီုကဵုဂမဳဂမၠိုၚ်တုဲ စံၚ်ကၠေံဖွတၠအရှန်နာဠကထေရ်ရ၊ ပရူနာဠာကထေရ်ဝွံ ကၠုၚ်ပ္ဍဲမပ္တံနိဒါန် သုတ္တနိပါတ် ဇာတ်အဠကထာတေံရောၚ်၊  ပ္ဍဲပါဠိမဟာဝဝ် ဟွံကၠုၚ်။  ။

### (၂၄) − ခဏ် ကျာ်တြဲဒဂိုန်ဂှ် ပဋ္ဌမ သက္ကရာဇ် ၁၀၃
ကျာ်တြဲမစိုန်ဒှ်တဴစမၠံၚ်ၝောံကိုတ်လိုက် ယိုက်လဝ်သ္ဍဴအလာံအသဒိသဂုဏ် မစိုန်ဒှ်တဴ ဖ္ဍုန်ၝောံကိုတ်သာသၞာမပြဲ၊  ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၀၃− ဂိတုဒဂိုန်ပေၚ် တွံဓဝ်ဓမ္မစက်ကဵုပဥ္စဝဝ်မသုန် ပ္ဍဲဂြိုပ်မိဂဒါဝိုန်တုဲ ပ္ဍဲဂြိုပ်မိဂဒါဝိုန်ဂှ်ဟေၚ် ကျာ်တြဲဒဂိုန်ဝှ်ရ။

### (၂၅) − ခဏ် ကောန်သေဌဳယသကုမာ စိုပ်ဇရေၚ်ကျာ်တြဲ
ပ္ဍဲကာလကျာ်တြဲဒဂိုန်မံၚ်ပ္ဍဲဂြိုပ်မိဂဒါဝိုန်ဂှ် ပ္ဍဲဍုၚ်ဗာရဏသဳ ပ္ဍဲနိဂီုသေနဂှ် သေဌဳ(ဗြဟ္မဏ မဟာသာလ)ကေုာံဂၞကျာ်သုဇာတာ မကဵုဒါန်ပုၚ်ပၟန်ဂှ် ဒၟံၚ်တဴမွဲဟာန်တုဲ ကလိဂွံကောန်တြုံမွဲ(ယသကုမာ)မ္ဂးယၟုရ၊  ယသကုမာဂှ် ဒၟံၚ်တဴပ္ဍဲပြာသာတ်ပိ ဂပ်ဝ်ကဵုဥတုပိ ၊  ပြာသာတ်သွက်မံၚ်ပ္ဍဲ(ဟေမန္တ)မွဲ၊ ပြာသာတ်သွက်မံၚ်(ဂိမှန္တ)မွဲ၊ ပြာသာတ်သွက်မံၚ်(ဝဿန္တ)မွဲ မၞုံတဴကဵုပိုန်ဟာန်ဇၞော်ကၠးလောန် တွဳဗဝိုၚ်ဒၟံၚ် ကေုာံကမၠောန်မံၚ်မလ္ၚီမသုန်ကၠံတုဲ တိၚ်တိုက်လှ်ေဒယှ်ေ သ္ဍိုက်မၠိုက်ကဵုစိုတ်၊  ဟၟဲကဵုတြုံမွဲသ္အာၚ်မနှဴရဴ စသိုၚ်တဴတသိုက်ကာမဂုန်ဇၞော် ဒးရးလောန်ရ။

မွဲမွဲပြာသာတ် မံၚ်တဴပန်ဂိတုတုဲ ကလာမပြံၚ်ကၠောံပြာသာတ်မွဲမွဲဂှ် သၟတ်ကညာမတုပ်တဴညံၚ်ရဴအဆေဝ်သွဝ် ကျိုၚ်ကျဝ်ကေတ်ဗွဲမဒးရးတုဲ လ္ၚဵုဂှ်တိၚ်တိုက်အခိုက်တၞဟ်တၞဟ်၊ လ္ၚဵုဂှ်လှ်ေဒယှ်ေတုဲ က္တဵုဗဒတျ်ပေါဲသဘၚ်ဇၞော်၊ ညးဍုၚ်ဂမၠိုၚ် ကၠုၚ်ဗဵုတဴအိုတ်ရ။

ဃောမစသိုၚ်ဒၟံၚ်တသိုက်ကာမဂုဏ်ဂှ် ဒးကလာမွဲတ္ၚဲ လကိုတ်ၚုဟ်ပတိုန်ပ္ဍဲကာလဗ္တံ ညာတ်ဒးကမၠောန်မံၚ်မဂမၠိုၚ်မသတိက်သၠိုၚ်ဒၟံၚ်ဟဒးရး ဂပ်ဝ်က္ဍုဟ်မၠေံဇအိုန်ဇရဂှ် က္ဍုဟ်မၠေံဖေက်ဂမံၚ် သမ္ၚာတ်စိုတ်တုဲ (ဣဒံဥပဒ္ဒုတံဝတဘော။  ဣဒံ ပဿဋ္ဌံ ဝတ ဘော။ )  နဂလာန်မြဴဝွံ သ္ဂးရ။

ယွံမၞးတံ ဒဒှ်ဇကုအိုဿီုဝွံ သွက်ဂွံသ္ဍိုက်မၠိုက်ထၞေန်စပ်ဟၟဲသက်သက်၊  ဗက်စအရီုပလီုကၠေံပညာတုဲ မ္ဒးထၞေန်စပ်ဒၟံၚ်ဝွံ သြပိုက်ဖဍောၚ်တဴကွေံရောၚ်သွံ။

ဒဒှ်ခန္ဓမသုန်ဝွံ ဟၟဲကဵုကြက်မသက္ကုဖဵု ညံၚ်ရဴဗၜိုဟ်မတိုန်ဒၟံၚ်ဂှ် ၜိုန်ဒှ်ကီု သီုမဆာန်ကၟိန်ဒၟံၚ်နဇြဟာန်တဏှာလောန်ဂှ် သြရာန်သကိုတ်ပျဲပျာံဂတဴကတာန်ကွေံရောၚ်သွံ။

ရဴဝွံ ဟီုဒက်ဒေါန်တဴတုဲ ဆဇကုမွဲ ဟွံမွဲကဵုသဟာဲ သၟိက်ဂၠာဲဋ္ဌာန်လမုဟ်တုဲ က္တဵုတိတ်အာနူဂၠံသတိက် က္ဍိုက်ကေတ်ဒၞပ်ထဝ်တုဲ တိတ်အာစိုပ်ပါၚ်တရၚ် ဒေဝတဴတံပံက်ကဵုတရၚ်ကၟာၚ်ဍုၚ်တုဲ တိတ်အာဇကုမွဲ ဟၟဲကဵုဆေဝ်ဒဝ်တုဲ အာစိုပ်ဂြိုပ်မိဂဒါဝိုန်ရ။

ပ္ဍဲကာလဂှ် ပ္ဍဲပယာံဖလာၚ်ယးဂှ် ကျာ်တြဲကွာ်စၚ်ကြံဒၟံၚ်ပ္ဍဲဌာန်အမှဲရ ကောန်ဂကူယညာတ်ကျာ်တြဲတုဲ ဂလာန်မဟီုဒက်ဒေါန်ကၠာဂှ် ဟီုတဴပၠန်ရ၊ ကျာ်တြဲမိၚ်တုဲ (ဣဒံခေါယသ မနု ပဒ္ဒုတံ အနုပဿဋ္ဌံ၊ ဨဟိ ယသ နိသဳဒဓမ္မံ ဟေဒေသိဿာမိ။ )  နဂလာန်မြဴဝွံ ကျာ်တြဲသ္ဂးရ။

ယွံယသ ညံၚ်ကၠုၚ်ဋ္ဌာန်ဒေသဝွံညိ၊ ဓဝ်နိဗ္ဗာန်မပြဲအဲဂြၚ်တီဂှ် စာ်စ္ဍးအာနူပ္ဍဵုပ္ဍိုက် ရာန်သတိုက်ရ၊ သဘဴဂပ်ဝ်က္ဍုဟ်မၠေံလေဝ်ဟၟဲရ၊ ဓဝ်နိဗ္ဗာန်မပြဲဂှ် အဲတွံကဵုတၠအဲရ၊ တၠအဲကၠုၚ်ဂဇံဗွဲမဒးရးတုဲ ကလၚ်ပၚ်မှိၚ်ညိ ရဴဝွံ ကျာ်တြဲဂးတုဲ ကောန်ဂကူယသ ကၠုၚ်ဇကုကျာ်တုဲ ဂ္ဇံကလၚ်မၚ်မှိၚ်ဓဝ်ရ။

ကျာ်တြဲတုန်လေဝ် တွံကဵုဓဝ်သစ္စပန်ရ၊ ပ္ဍဲလအိတ်ဒေသနာဂှ် ကောန်ဂကူယသဝွံ ဂွံတန်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲသောတာပတ္တိဖဵုရ။

### (၂၆) − ခဏ် မိမယသ တန်တဴပ္ဍဲသရဏဂုန်
သေဌဳဗြဴ သုဇာတာ မဒှ်မိယသဂှ် က္တဵုနူဂယးပြဟ် ဟဂွံညာတ်ယသပ္ဍဲပြာသာတ်တုဲ က္တဵုဒှ်သောကစံၚ်တူပူဆာဇွောဝ်ဍာ်ရမတ် ဂရၚ်ပ္တီသေဌဳ မဒှ်မအံက်ယသရ။

သေဌဳမအံက်တုန်လေဝ် သၟာန်စံၜတ်ဂၠိုက်ဂၠာဲရံၚ် တီဒဒှ်ေကာန်ဇကုဟၟဲတုဲ  ဗလးကလုတ်ကဵုဍိုက်ချေံဗက်ဂၠာဲကောန်ဇကုရ၊  အလဵုဇကုလေဝ် မၠာ်မွဲ ဒၞာဲဇိုၚ်ဒၞပ်ထဝ်ဗက်အာတုဲ အာစိုပ်ဂြိုပ်မိဂဒါဝိုန် မဒှ်ဒၟံက်ကျာ်မၞုံကုပိုန်တုဲ ဟိုတ်ဒဒှ်ဂှ် လ္ၚောဝ်ပ္တီကျာ်တြဲရ၊ ကျာ်တြဲမိၚ်တုဲ ရဴဝွံသ္ဂးရ။

ယွံသေဌဳ ဒၟံၚ်ဒၞာဲဝွံတုဲ ဂွံညာတ်ကောန်ဇကုရ ကျာ်တြဲဂး၊  သေဌဳမိၚ်တုဲ မိပ်စိုတ်စရိုတ်တုဲ ဂ္ဇံဒၟံၚ်ရ၊  ကျာ်တြဲတုန်လေဝ် တွံဓဝ်ကဵုသေဌဳတုဲ သေဌဳဂွံတန်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲသောတာပတ္တိဖဵုရ။

သေဌဳတုန်လေဝ် ပတွဵုတူတ္ၚဲဂှ်တုဲ ဂိုၚ်ကေတ်သရဏပိမတွံဂး ကျာ်တ−ဓဝ်−သၚ် နဂလာန်မ္ဂး ဗုဒ္ဓံသရဏံ ဂစ္ဆာမိ၊ ဓမ္မံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ၊ သံဃံ သရဏံ ဂစ္ဆမိ။ ဂွံအာစိုတ်ဒဒှ်ဥပး ခစရတ်ပိရ၊ သေဌဳဂှ် ပ္ဍဲသာသၞာဝွံ ကလိဂွံဒဒှ်(တေဝါစိက သရာဏ)ဂုန် ပ္ဍဲဇရေၚ်ကျာ်တြဲရ။

ကောန်ဂကူယသတုန်လေဝ် ဂွံကလၚ်ပၚ်မှိၚ်ဓဝ် ကျာ်တြဲတွံကဵုဓဝ်မအံက်ဇကုဂှ်တုဲ ကလိဂွံဒဒှ်အရှန် သီုဗဝိုက်လတက်ခရှ်ဂှ်ရ၊ ပ္ဍဲကာလဂှ် သာ်ဝွံကျာ်တြဲချပ်ရ၊  ယသဝွံ ဟုတ်အာနူဓဝ်(အာသဝ)ပန် ဒှ်အရှန်တုဲရ၊ တန်တဴပ္ဍဲအတ္တဘဴခရှ်တုဲ စသိုၚ်တသိုက်ကာမဂုန်ဟွံထေက်တုဲရ၊  သေဌဳဇၞော် မဒှ်မအံက်တုန်လေဝ် ဟဂွံပလီုသာသၞာရ၊ လလံကၠေံဣဒ္ဓိဂပ်ဝ်ရချပ်တုဲ မအံက်လေဝ် ဂွံညာတ်ကောန်ဇကုမဂဇံဒၟံၚ်ပ္ဍဲဇရေၚ်ဂှ် မိပ်စိုတ်တုဲ ရဴဝွံသ္ဂးရ။

ယွံကောန်သ္ဍိုက် ယသ၊   မိတၠအဲဂှ် ယဝါံဇၞော်က္တဵုဒှ်ဒၟံၚ်တုဲရ၊ သွက်ဂွံကဵုလမျီုကုမိတၠအဲဂှ် ဗက်စဴအာသ္ၚိညိ ရဴဝွံသ္ဂးရ။   ။ နာဲပိုဲယသတုန်လေဝ် သ္ၚေဝ်ရံၚ်မုက္ခဝါကျာ်တြဲရ။   ။ ကျာ်တြဲတုန်လေဝ် ယွံသေဌဳ ညံၚ်တၠအဲမဂွံညာတ်ဓဝ်ကီု၊ ကောန်ဂကူယသလေဝ် ညာတ်ဓဝ်တုဲရ၊  တိတ်ဗၠးနူဓဝ်အာသဝပန်တုဲရ၊ ညံၚ်ရဴမဒှ်ခရှ်တေံကီု စသိုၚ်တသိုက်ကာမဂုန်ဟွံထေက်တုဲရ၊  ရဴဝွံ ကျာ်တြဲသ္ဂးရ။

သေဌဳမိၚ်ကေတ်ဂလာန်ကျာ်တြဲတုဲ မိပ်စိုတ်ဗွဲမလောန်တုဲ တၞဟ်နပိဏ္ဍပါတ်တ္ၚဲယးဂတိ နိမန်လဝ်ကျာ်တြဲသီုကောန်ဂကူယသတုဲ စဴအာသ္ၚိဇကုရ၊ သေဋ္ဌဳစဴအာတုဲ မသက်ဂတာပ်လံ နာဲပိုဲယသလေဝ် အာတ်ဒဒှ်ဂမဳဇရေၚ်ကျာ်တြဲရ။

ကျာ်တြဲတုန်လေဝ် ကော်ဨဟိဘိက္ခုတုဲ သော်က္ဍိုပ်သော်ပါၚ် ဗဝိုက်လတက်ခရှ်ဂှ် ကၠေံဗ္ဒန်အာတုဲ ဂွံအာစိုပ်ဒဒှ်ဂမဳရ။

ပ္ဍဲကာလဂှ် ပ္ဍဲလိုက်ဝွံ တၠအရှန်ထပှ်ဇကုက္တဵုဒှ်ရ။   ။ နမဟီုဝွံ နာဠကထေရ်မွဲ ဟွံရိုဟ်စုတ်ရောၚ်။

ပ္ဍဲတ္ၚဲယးဂတဂှ် ကျာ်တြဲသီုကဵုဂမဳယသ စဴအာသ္ၚိကဵုပိုန်တုဲ မိယသကီု သီုကဵုသမ္ဘာယသတံဂှ် ကျာ်တြဲတွံကဵုဓဝ်တုဲ ဂွံတန်တဴဒၟံၚ်ပ္ဍဲသောတာပတ္တိဖဵုအိုတ်ရ၊ ညးတံဂှ်လေဝ် ပ္ဍဲလိုက်ဝွံ ကလိဂွံတေဝါစိကသရဏဂုန်အိုတ်ရ၊ ကာလကျာ်တြဲမဒၟံၚ်ပ္ဍဲတၞံဗပိုန်ဂှ် ညးဗၞိက်ၜါကောကဵုဒေံ တပူတဗဝ်ဂးယၟု၊ ဂိုၚ်ကေတ်သရဏဂှ် ဟိုတ်သၚ်ဟၟဲဏီတုဲ ဗုဒ္ဓံသရဏံဂစ္ဆာမိ။ ဓမ္မံသာရဏံဂစ္ဆာမိ။ ဆဆသရာဏံၜါကီု မဂိုၚ်ကေတ်ဒွေဝါစိက သရစဂုန်မ္ဂးရ။

### (၂၇) − ခဏ် ကျာ်တြဲတွံဓဝ်ကဵု သဟာဲ ယသ ညးပန်တၠ
ပ္ဍဲဍုၚ်ဗာရာဏသဳဝွံ ကောန်သေဋ္ဌဳဇၞော်ပန်တၠ

(၁) ဝိမလ မွဲ။

(၂) ပဏ္ဏဇိ မွဲ။

(၃) သုဗာဟု မွဲ။

(၄) ဂဝံပတိ မွဲ။

ညးပန်တၠဝွံ ဒှ်မိတ်သဟာဲယသ ကာလမဒှ်ခရှ်ရ၊ ယသ မဒှ်မိတ်သဟာဲဇကုဂှ် ထောံကၠေံပိုန်ဟာန်သၠဲလးဇၞော်ကၠး သီုကောန်သမ္ဘာတုဲ ပကၠေံဂမဳတုဲရ၊ သာ်ဝွံမိၚ်ကေတ်ပရိုၚ်ရ၊ ဂွံမိၚ်တုဲ သာ်ဝွံချပ်ရ၊ ဒဒှ်ဂမဳဝွံ ယဝ်ရအောန်ကဵုဖဵုမ္ဂး သဟာဲကၠေံပိုဲယသထောံပိုန်ဟာန်တုဲ ဟွံပဂမဳရ၊ ဒဒှ်ဂမဳဝွံပြဲလောန်ရောၚ်ချပ်တုဲ ကောန်သေဌဳပန်တၠဂှ် ပြာပ်အာဇရေၚ်ယသတုဲ  ဗစိုပ်ကဵုဇရေၚ်ကျာ်တြဲညိ ရဴဝွံအာတ်အခေါၚ်ရ၊ ယသလေဝ် ကေတ်ဏာညးပန်ဇရေၚ်ကျာ်တြဲတုဲ ဂမဳကၠေံညိ ရဴဝွံလ္ၚောဝ်ပ္တီကျာ်ရ၊ ကျာ်တြဲတွံကဵုဓဝ် ဏာဗစိုပ်ကဵုဒဒှ်အရှန်တုဲ ကော်ဨဟိဘိက္ခုတုဲ ကောန်သေဌဳပန်ဂှ် ဂွံဒှ်ဂမဳအိုတ်ရ။

### (၂၈) − ခဏ်  ကျာ်တြဲတွံဓဝ် မိတ်သဟာဲယသ ညးမသုန်စှော်
ပ္ဍဲကာလကြဴမသက်ဂတာပ်လံ မိတ်သဟာဲယသ ကောန်သေဌဳညးမသုန်စှော် မဒၟံၚ်တဴပ္ဍဲဇၞးပိုတ် မညန်ကဵုဍုၚ်ဗာရာဏသဳတံဂှ် မိၚ်ပရိုၚ်ယသဒှ်ဂမဳတုဲ သဟာဲပိုဲယသဂှ် ဒဒှ်ဂမဳဝွံ ယဝ်ရဍိုက်ယုတ်နူပိုန်ခရှ်မ္ဂး ဟဂွံထောဴကၠေံပိုန်ဟာန်ယဿပတ် ဒြပ်ရတ်ထဝ်သြန်ကောန်သမ္ဘာရ ရဴဝွံချပ်တုဲ စှ်ေစိုတ်ကဵုကောန်ဂကူယသတုဲ ထောံကၠေံမိမိကောန်သမ္ဘာ ပိုန်ဟာန်ဒြပ်ရတ်တုဲ ပကၠေံဂမဳဇရေၚ်ကျာ်တြဲ ကလိဂွံဒဒှ်ဂမဳပယျၚ် ဨဟိဘိက္ခုအိုတ်ရ၊ ပ္ဍဲကာလဂှ် ပ္ဍဲလိုက်ဝွံ ဂမဳတၠအရှန် ၆၁ ဇကုက္တဵုဒှ်ရ။

ပ္ဍဲအရာကျာ်တြဲကောန်ဨဟိဘိက္ခုမ္ဂးဂှ် ဨဟိဘိက္ခုသွက္ခာတော ဓမ္မောစရဗြဟ္မစရံ သမ္မာဒက္ခဿ အန္တကိရိယာယ။  ရဴဝွံ ကျာ်တြဲမ္ဂးရောၚ်

အဓိပါယ်တုန်−   ယွံဂမဳ ညံၚ်ကၠုၚ်ရ၊ အဲတွံလဝ်ဓဝ်ဗွဲမဒးရးတုဲရ၊ တၞဟ်နသ္ပကဵုလအိတ်ဒဒိုက်ဂှ် ဒ္ဂေတ်မပြဲမတွံဂး သာသၞာဂှ် သြဝ်ဒ္ဂေတ်ဗွဲမဒးရးရ ရဴဝွံ ကျာ်တြဲဂးရောၚ်၊ ကျာ်တြဲဟီုသာ်ဂှ်တုဲ သော်က္ဍိုပ်− သော်ပါၚ် −  ဗပိုက်လ္တက်ခရှ်တံဂှ် ကၠေံဗ္ဒန်အာတုဲ သပိုၚ်− သ္ၚာ− သကိုပ်ဗဗေၚ်− ၜုန်− ကာခ္ဍိုဟ်ဍာ်− တၞိၚ်− ပရိက္ခရာဒစာံ၊  ကၠုၚ်စိုပ်ဍိုက်ပေၚ်တဴရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကျာ်တြဲကော် ဨဟိဘိက္ခုမ္ဂး ယွံဂမဳ ညံၚ်ကၠုၚ်ရ၊ ကျာ်တြဲ ဟီုသာ်ဝွံရောၚ်။

### (၂၉) − ခဏ် ကျာ်တြဲ ဖအောဝ်ဂမဳဂမၠိုၚ် ကဵုတွံဓဝ်ကဵုအခေါၚ်ကဵုဒှ်ဂမဳပယျၚ် နသရဏ ဂမနပိ
ကျာ်တြဲ မစိုန်ဒှ်တဴမျောဝ်တရဴသတ္တလိုက်ဂမၠိုၚ် ကုဂမဳတၠအရှန် မဒှ်ကွးညးတြဴစှော်ကီု၊ ကုညး မဒှ်ကလောဗော် မိဂးမညးတံဂှ်ကီု၊ တွံကဵုဓဝ် ဖျုန်လဝ်ရှ်အမြိုတ်မပြဲတုဲ ပ္ဍဲဇရေၚ်ဍုၚ်ဗာရာဏသဳ ပ္ဍဲဂြိုပ်မိဂဒဝိုန်ဂှ် ဥပးမွဲ နန္ဒိယဂးယၟု၊ ခၞံကဵုဘာတုဲ ကဵုဒါန်ရ၊  ပ္ဍဲဘာဂှ် ကျာ်ဒဂိုန် ပဋ္ဌမဝှ်ရ၊ လိုက်ဝှ်တုဲ ရဴဝွံ ကော်ဟီုကဵုဂမဳဂမၠိုၚ်ရ၊ ယွံဂမဳတံ သတ္တံဂမၠိုၚ် မၞုံပ္ဍဲဘုံမၞိဟ်၊ ဘုံသွဝ်၊ ဘုံဗြီုတံဂှ် ဓဝ်လောဘ၊ ဒေါသ၊ မော၊ မကွိၚ်ဒၞက်ဒက်ဂြေန်လဝ်ပ္ဍဲအရီုကာမဂုန်မသုန်ပြကာဂှ်  တၞဟ်နဂွံတိတ်ဗၠးအာ အဲတွံဓဝ်ပြာ်ဗလးကဵုရ၊ သတ္တံမတၞီဂၠက်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲဒဒိုက်ဝတ်ဂှ် နွံတဴဗွဲမဂၠိုၚ်ရောၚ်၊ တၞဟ်နဒတုဲမြမောဝ်သတ္တံဂမၠိုၚ်ဂှ် မၞးတံဂၚေၚ်အာဇၟာပ်ဍုၚ်ကွာန်နိဂီုဇၞးပိုတ်ဂှ်တုဲ တွံဓဝ် ဒတိတ်ဗၠးကဵုသတ္တံ နူဒဒိုက်သံသာအိုတ်ညိ၊ သတ်တံ ပါရမဳညာန်ကြံၚ်ဍုဟ်တံဂှ် နွံတဴရ၊ ကုသတ်တံဂှ် မၞးအာတွံကဵုဓဝ်အိုတ်ညိ၊ သၟိက်ပဂမဳမ္ဂး ဟဂွံကော်နၚ်ဇရေၚ်အဲကျာ်တုဲ နကဵုသရဏဂမနပိဝွံ မၞးတံဂမဳကၠေံရ၊ ရဴဝွံ ကဵုအခေါၚ်ဒဒှ်ဂမဳသရဏဂမနပိတုဲ ဗလးဂမဳတံ ကဵုအာတွံဓဝ်အိုတ်ရ။

### (၃၀) − ခဏ် ကျာ်တြဲတွံဓဝ်ကဵုကောန်သၟိၚ် ဘဒ္ဒဝဂ္ဂဳ ညးပိစှော်
ကျာ်တြဲတုန်လေဝ် ဇကုမွဲဟေၚ် နူဂြိုပ်မိဂဒါဝိုန်ဂှ် တ္ညအာဂြိုပ် ဥရုဝေလရ၊ ပ္ဍဲကာလဂှ် ပ္ဍဲဘာ်တရဴ ကျာ်လုပ်အာသပိုဟ်ဂြိုပ်မွဲ ပဒတဴပ္ဍဲဇရေၚ်တံဆုဇၞော်မွဲရ။

ပ္ဍဲကာလဂှ် ကောန်သၟိၚ်ဘဒ္ဒဝဂ္ဂဳညးပိစှော် မဒှ်ကောန်သၟိၚ်ကောသလရး မၞုံတဴကဵုစၠးစရာဲရုပ်သာ်ကျာ်သြဳ မၞုံကဵုအဝဲမဍောတ်သွတ်တဴတံဂှ် ပွမဒၟံၚ်တဴပ္ဍဲဍုၚ်ကွာန် အကြာမၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် စသိုၚ်တသိုက်ကာမဂုန် အတိုၚ်ပၟိက်စိုတ်ဇကုမ္ဂး ညးဂရိုဟ်ဗျိပၠုတ်ရ၊ ဒၟံၚ်တဴပ္ဍဲဂြိုပ်မ္ဂး ဟွံဒးဖေက်ဂွံကဵုညးသ္အာၚ်ရ၊ အတိုၚ်ဂၞပ်စိုတ်ပိုဲဂှ် ပိုဲဂွံသၠိုၚ်စိုတ်ရ ရဴဝွံချပ်တုဲ ကေုာံသမ္ဘာဇကု သ္ဍိုက်မၠိုက်တဴစိုတ်ပ္ဍဲဂြိုပ်အိုတ်ရ။

ပၞောဝ်ကောန်သၟိၚ်ညးပိစှော်ဂှ် ကောန်သၟိၚ်မွဲသမ္ဘာဟၟဲ၊ ပသမ္ဘာကဵုဗြဴစရာဲဍုၚ်မွဲ မၞုံကဵုရုပ်သာ်တုဲ သၠိၚ်တဴစိုတ်ရ။

နွဲကာလမွဲတ္ၚဲ  ဃောကောန်သၟိၚ်မသတိက်သၠိၚ်ဒၟံၚ်ဂှ် ဒြပ်ရတ်မထေက်တန်ကဵုၚုဟ်မးတံဂှ် ဗြဴစရာဲဍုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်တုဲ ဒြေပ်ဒဴအာရ၊  ကောန်သၟိၚ်ဂှ် လကိုတ်ၚုဟ်တုဲ ဟိုတ်ဒဒှ်ဂှ် ဂရၚ်ပ္တီကုကောန်သၟိၚ်ညးၜါစှော်ဒစိတ်တုဲ သီုညးဖ္အိုတ် ဗက်ဂၠာဲဒၟံၚ်ဂှ် ညာတ်ကေတ်ကျာ်တြဲမဂဇံဒၟံၚ်တံဆုမွဲတုဲ ပြာပ်အာဇရေၚ်ကျာ်တြဲတုဲ −−−

ယွံတဳလပိုန်။   ။ ညာတ်ဗြဴမွဲကီုဟာ −   ရဴဝွံသၟာန်ကျာ်ရ။

ယွံကောန်သၟိၚ်တံ။   ။ မူဟိုတ်မၞးတံမဂၠာဲဗြဴဂှ်ရော− ရဴဝွံကျာ်တြဲသၟာန်ရ။

ကောန်သၟိၚ်တံဂှ် အတိုၚ်ဒဒှ်အိုဿီုဂှ် ဟီုပ္တီကျာ်တြဲရ။

ယွံကောန်သၟိၚ်တံ။    ။  ပွမဂၠာဲသ္ၚေဝ်သမ္ဘာဂှ်ပြဲဟာ−  ပွမဂၠာဲသ္ၚေဝ်ဇကုမၞးတံဂှ် ပြဟာ−   ကျာ်တြဲသၟာန်ရ။

ကောန်သၟိၚ်တံဂှ်ဂွံမိၚ်ကေတ်တုဲ။    ။ ယွံတဳလပိုန် ပွမဂၠာဲသ္ၚေဝ်ဇကုဂှ် ပြဲဟေၚ် သမ္တီရအဴ  ရဴဝွံ လ္ၚောဝ်ပ္တီကျာ်အိုတ်ရ။

ယွံကောန်သၟိၚ်တံ၊ ပွမဂၠာဲသ္ၚေဝ်သမ္ဘာတုဲ မဟုဲဟာဲဂှ် − −−

ပွမဒးဒ္ဂေတ်ဗက်ဂၞပ်သမ္ဘာကီု။

ပွမဒးလၟောဝ်နၚ်ကဵုဂၞပ်ဇကုကီု။

ပွမဒးဂၠာဲသ္ၚေဝ် သီၜတ် ဂလိုၚ်ပိုန်ဒြပ်ကီု။

ပွမဒးမၚ်မွဲသမ္ဘာကီု။

ပွမဒးမြိမြန်သ္အးဇၚးကီု၊  ဒှ်ဟိုတ်ဒဒိုက်မပ္တံသာ်ဝွံရ ။

သဘဴမဂပ်ဝ် ပအာသာဒ ဂပ်ဝ်သၠိၚ်စိုတ်ဂှ် အောန် ။

ပွမဒှ်လၟောၚ်လၟိဟ် ဂမ္တဴစိုတ်ဂှ် ဂၠိုၚ်ရောၚ်။

ညံၚ်မဂွံစစၞ ပ္ဍဲသွပ်လ္ပံကီု မဒှ်ရောၚ်။

တုပ်တဴညံၚ်ရဴ မလုပ်မံၚ်ပ္ဍဲပါၚ်ဇြုံဂမျိကီု။

ညံၚ်မဒၟံၚ် ပ္ဍဲဗွဝ်လ္ၚပၟတ်ကီု မဒှ်ရောၚ်။   ဟိုတ်ဂှ်ရ −  ဗြဴမ္ဂးဂှ် တုပ်တဴညံၚ်ရဴအာစာဒမၠုမတ် မလေပ်သၠေံသၠန်ရောၚ်။

တုပ်ညံၚ်တဟၚ်ဂြာဲရောၚ်။

ဒှ်ဟိုတ် စံၚ်တူ လၟောၚ်လၟိတ်။

ဒှ်ဟိုတ် ယဲဝေဒနာ။

ဒှ်ဟိုတ် ဒးဒုၚ်ဘဲပ္ဍဵုပ္ဍိုက် ရာန်သ္တိုတ်ရောၚ်။

ဒှ်ဟိုတ်ဇၞော်ပၟဝ်ကဵုဗွဝ်အကုသဵု ဒုစရိုတ်မပ္တံလောဘ၊ ဒေါသ ရောၚ်။

ဇၟာပ်ဒဒိုက်သနာအိုဿီုတံဂှ်  ....... နိဿဲကဵုမာတုဂါံတုဲ မက္တဵုဒှ်ရောၚ်။  ဟိုတ်ဂှ်ရ တြုံမေက်အလိုက်သိပ်ဂၠိပ်ဗြဴတံဂှ် ယုတ်လောန်ရောၚ်။

ရဴဝွံ ကျာ်တြဲတွံကာမဒိနဝ၊ ဒုဟ်ကာမဂုန်တုဲ တွံကဵုဓဝ်သစ္စပန်ရ။

ကောန်သၟိၚ်တံဂှ် လ္ၚဵုဒှ်သောတာပန်၊ လ္ၚဵုဒှ်သကဒါဂါံ၊ လ္ၚဵုဒှ် အနာဂါံ၊ ဂွံဒှ်ဂမဳပယျၚ် ဨဟိဘိက္ခုအိုတ်ရ။

### (၃၁) − ခဏ် ကျာ်တြဲတွံဓဝ်ကဵုဣသိပိကောကဵုဒေံသီုကွးညးလ္ၚီ
ကျာ်တြဲတုန်လေဝ် ဂမဳကောန်သၟိၚ်ဘဒ္ဒဝဂ္ဂဳ ညးပိစှော်ဂှ် စွံလဝ်ပ္ဍဲဂြိုပ်ဂှ်တုဲ နူဋ္ဌာန်ဂှ် ဂၚေၚ်ဒေသစရိတ်တုဲ အာစိုပ်သပိုဟ်ဂြိုပ်ဥရုဝေဠရ၊ ပ္ဍဲသပိုဟ်ဂြိုပ်ဂှ် ဣသိပိကောကဵုဒေံ မဒၟံၚ်တဴရ။

(၁) ဣသိ ဥရုဝေဠ ကဿပမွဲ။

(၂) ဣသိ နဒဳ ကဿပမွဲ။

(၃) ဣသိ ဂယာ ကဿပ မွဲ။  ဣဝွံ ဣသိပိကောကဵုဒေံရ။

ဥရုဝေဠကဿပဂှ် ကွးမသုန်ကၠံ၊ နဒဳကဿပဂှ် ကွးပိကၠံ၊ ဂယာကဿပဂှ် ကွးၜါကၠံ မၞုံအိုတ်ရ။

ကွေတ်ဝါဒဣသိတံဂှ် ကိလေသကှ်ဇတ်တုဲ ဒှ်အရှန်ရောၚ်၊ ညံၚ်ကိလေသသကှ်ဇတ်အာဂှ် ဝေၚ်ဂြိုၚ်ဍောၚ်ၜိုတ်တုဲ စိုတ် ဟဂွံအာကဵုအရီုမွဲသ္အာၚ်ရောၚ် ရဴဝွံ ပၠောပ်လဝ်စိုတ်တုဲ − နူဂယးကၠာတ္ၚဲဟွံတိုန် စှ်ေဝေၚ်ဂြိုၚ်တဴပ္ဍဲဍာ်တုဲ စိုပ်အခိၚ်ကဵုပိုန် ကာလဂှ် မတိုန်နူဍာ်ရောၚ်။

ကဵုပိုန်တုဲ ဝေၚ်ဂြိုၚ်တဴပၠန်တုဲ ဇကုဇကု ဖအၚ်နကဵုပၟတ်ကတဴကတာန်တုဲ သွက်ဂွံဖဳကၠေံကိလေသ စှ်ေအာဍာ်ပၠန်ရ၊ ကာလစိုပ်အခိၚ်တိက်မ္ဂး တိုန်ကၠုၚ်နူဍာ်ရ။

ကျာ်တြဲတုန်လေဝ် ပြာပ်အာကဵုအဿမာပိုတ် ဣသိဥရုဝေဠကဿပတုဲ−  ယွံကဿပ ယဝ်တၠအဲဟွံသ္ဇိုၚ်မ္ဂး ပ္ဍဲရုၚ်ပၟတ် မဒှ်ဇရေၚ်ဘာဝွံ ကဵုအဲဂွံဒီုဒက်ညိ ရဴဝွံကျာ်သ္ဂးရ။

ယွံဂမဳဇၞော် အဲဟွံသ္ဇိုၚ်ရ၊ ပ္ဍဲရုၚ်ပၟတ်ဂှ် နာ်ဇၞော်ကဵုဣဒ္ဓိမသအဵုသ္အာ် ကြံကြနွံတဴရောၚ်၊ နာ်ဂှ် ဍေံရာန်သကိုတ်တၠအဲရောၚ်၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ လ္ပမံၚ်ညိ၊ ရဴဝွံ ဣသိဂးရ။

ကျာ်တြဲတုန်လေဝ် ယွံကဿပ နာ်ရာန်သ္ကိုတ်အဲဟွံမာန်၊ တၠအဲဟေၚ် ကဵုအခေါၚ်ညိ ကျာ်တြဲဂး။     ။  ဣသိကဿပတုန်လေဝ် ယဝ်ဟွံဖေက်နာ်မ္ဂး မံၚ်ရ ရဴဝွံ ကဵုအခေါၚ်ရ။

ကျာ်တြဲတုန်လေဝ် လုပ်အာရုပ်ပၟတ်တုဲ တက်ထဝါဲပ္ဍဲလ္တူချောဲကၟတ်တုဲ ပၠောပ်စိုတ်ကဵုအာနာပါနကမ္မဋ္ဌာန်ရ၊ သၟိၚ်နာ်ညာတ်ကေတ်ကျာ်တြဲလုပ်ဂဇံဒၟံၚ်ဂျ်တုဲ ညံၚ်ရဴပၟတ်မဂဵုဍာဲကီု နကဵုပၞောတ်ဒေါသဇၞော်ကဵုဇြဟတ် ဗလးယက်ဂၠောန်ပၟတ်ရ။

ကျာ်တြဲတုန်လေဝ် တၞဟ်နရာန်သကိုတ်ကၠေံနာ်ဂှ်တုဲ လုပ်စ(တေဇော)ကသိုန်ရ၊ ဗလးဂၠောန်ပၟတ် လောန်အာနူပၟတ်နာ်ရ။   ။  ဇြဟတ်ပၟတ်နာ်ကဵုကျာ်ဂှ် ညံၚ်ရဴဗွဝ်လ္ၚပၟတ်ဂဵုဍာဲတဴကီု မဒှ်ရ၊ ဣသိဂမၠိုၚ်ဂှ် ဗိုၚ်လဝ်ရုၚ်ပၟတ်နူဇမၠောဲတုဲ ယွံကောန်တၠတံ ဂမဳဇၞော်ဂှ် ရုပ်သာ်ကျေဝ်ဂေါဝ်လောန် သၟိၚ်နာ်ၜံက်ဂစိုတ်ကၠေံတုဲ တ္ၚဲဝွံ ဒးပကာဂစိုတ်ရောၚ် ရဴဝွံ သ္ဂးအိုတ်ရ။    ။ ကျာ်တြဲတုန်လေဝ် လုကဴမွဲဗ္တံပိပယာံအိုဿီု ရာန်သတိုတ်နာ်တုဲ တ္ၚဲယးတုဲ နာ်ဂှ်စုတ်ပ္ဍဲဗဗေၚ်တုဲ ယွံဥရုဝေဠ ဣဝွံ ဒှ်သၟိၚ်နာ်တၠတံရဂးတုဲ ထ္ၜးကဵုရ။

ပ္ဍဲကာလဂှ် ဣသိဥရုဝေဠကဿပ ရဴဝွံချပ်ရ၊ ဂမဳဂေါတမဝွံ ဣဒ္ဓိဇၞော်ဍာံကွေံရ၊ ၜိုန်သၟိၚ်နာ်မဇၞော်ကဵုဣဒ္ဓိသအဵုသ္အာ်ကြံကြ ဗၞတ်ဝွံ ရာန်သတိုတ်မာန်ရောၚ်၊ ဆဟွံဒှ်အရှန် ညံၚ်ပိုဲညိကီုမဒှ်ရ ရဴဝွံချပ်တုဲ −  ဥရုဝေဠလေဝ် ညာတ်ကေတ်ဣဒ္ဓိကျာ်တြဲသာ်ဝွံတုဲ ဆာန်ကၟိန်သ္ဍိုက်မၠိုက်တုဲ − ယွံဂမဳဇၞော် ဒၟံၚ်ပ္ဍဲဋ္ဌာန်ဝွံလၟိုန်ညိ ပိုဲဖါပ်ဗ္စတၠအဲလၟိုန်ရ ရဴဝွံ ဟီုကဵုကျာ်ရ။

ကျာ်တြဲတုန်လေဝ် ဒုၚ်လဝ်ဝန်တုဲ ဒၟံၚ်တဴပ်ဍဲသပိုဟ်ဂြိုပ်မွဲ မဒှ်ဇရေၚ်အဿမာပိုတ်ရ။    ။  ပ္ဍဲကာလဗ္တံပဌမပယာံဂှ် သၟိၚ်နာဲဝေၚ်ပန်ပြာပ်ကၠုၚ်တုဲ နကဵုလျးဇကု ပျးကၠေံဗွဲပွဳပွူတုဲ လ္ၚောဝ်ကျာ်တြဲတုဲ ခစပ္ဍဲဒိုဟ်ပန်ရ။

တ္ၚဲယးတုဲ ဥရုဝေဠ ပြာပ်အာဇရေၚ်ကျာ်တြဲတုဲ− ယွံဂမဳဇၞော် ဒးအခိၚ်ကဵုပိုန်ရ  ပြေၚ်လဝ်ပုၚ်တုဲရ၊ တ္ညအာညိ ရဴဝွံ နိမန်ကျာ်တြဲရ၊ ပ္ဍဲဒေါဝ်တရဴဂှ် ရဴဝွံ သၟာန်ကျာ်ရ။   ။ ယွံဂမဳဇၞော် ပ္ဍဲဗ္တံပဋ္ဌမပယာံဂှ် နကဵုလျးဇကု မတုပ်တဴညံၚ်ရဴဗွဝ်လ္ၚပၟတ် စဳပျးကၠေံဗွဲပွဳပွူတုဲ မကၠုၚ်ဇရေၚ်တၠအဲဂှ် ညးဂှ်ရော − −−−−−  ယွံကဿပ ညးပန်ဂှ် ဒှ်သၟိၚ်နာဲဝေၚ်ပန်ရ၊ တၞဟ်နကလၚ်ဓဝ်အဲကီု တၞဟ်နခစအဲကီုဂှ် မကၠုၚ်ရောၚ် ကျာ်တြဲဂး ။

ဂမဳဇၞော်ဝွံ ဣဒ္ဓိဇၞော်ကွေံရ၊ ၜိုန်သၟိၚ်နာဲဝေၚ်ပန်တံဂှ်လေဝ် ဒးကၠုၚ်ခစဏီ၊ ဆဟွံဒှ်အရှန် ညံၚ်အဲညိရ၊ ရဴဝွံချပ်တဴရ၊  ကျာ်တြဲၜိုန်တီတဴကီု အေၚ်ဒုၚ်ဒၟံၚ်တုဲ ကဵုပိုန်ပိဏ္ဍပါတ်ဥရုဝေဠတုဲ ဒၟံၚ်တဴပ္ဍဲသပိုဟ်ဂြိုပ်ဂှ်ရ။

ပ္ဍဲကာလဗ္တံကြဴဂှ် သၟိၚ်အိန်တၠသွဝ်ၜါ ကၠုၚ်သဳကၠဳခစကျာ်တြဲပၠန်ရ၊ ဥရုဝေဠတုန်လေဝ် တ္ၚဲယးတုဲ နိမန်ကျာ်တြဲ တၞဟ်နကဵုပိုန်ရ၊ ပ္ဍဲဒေါဝ်တရဴဂှ် ညံၚ်နဲကၠာဂှ်ကီု သၟာန်ကျာ်ရ။

ကျာ်တြဲမိၚ်တုဲ ယွံကဿပ ပ္ဍဲသ္ဂာဗ္တံဝွံ ညးမပြာပ်ကၠုၚ်ဂှ် ဒှ်သၟိၚ်အိန်တၠသွဝ်ၜါရ၊ တၞဟ်နကလၚ်ဓဝ်အဲအကီု တၞဟ်နပ္တုဲဝတ်ဇၞော်သၟတ်ကုအဲကီု မပြာပ်ကၠုၚ်ခစရောၚ် ရဴဝွံ ကျာ်တြဲသ္ဂးရ။

ဥရုဝေဠမိၚ်တုဲ ဂမဳဇၞော်ဝွံ ၜိုန်ဒဵုသၟိၚ်အိန်နာဲဒေဝတဴကီုလေဝ် ဒးကၠုၚ်ခစဏီ၊ ဇၞော်ကဵုဣဒ္ဓိအနုဘဴကွေံရ၊ ဆဟွံဒှ်အရှန် ညံၚ်အဲညိရ ရဴဝွံ ချပ်တဴရ။

ပ္ဍဲဗ္တံကြဴနူဂှ် သၟိၚ်ဗြီုပြာပ်ကၠုၚ်ခစကျာ်တြဲပၠန်ရ၊ ဥရုဝေဠတုန်လေဝ် ညံၚ်ကၠာတေံကီုဂှ် သၟာန်ကျာ်တြဲရ၊ ညံၚ်ကၠာဂှ်ကီု ကျာ်တြဲဟီုတုဲ ညံၚ်ကၠာဂှ်ကီု မချပ်ပၠန်ရ။

နနဲသာ်ဝွံ ကျာ်တြဲဒၟံၚ်တဴကၠုၚ်တုဲ ကာလမစိုပ်ဂိတုပုဟ်ဂှ် ညးအၚ်္ဂရး−မဂဓရးတံဂမၠိုၚ် ဗဒှ်ပေါဲသဘၚ်ဇၞော်တုဲ ကၠုၚ်ကဵုဒါန်ပပူဇဴဣသိဥရုဝေဠလၟိုန်ရ၊ နူတ္ၚဲတိၚ်ဂှ်  ဗ္တိုက်ဖ္အောဝ်စဳရေၚ်ပိဏ္ဍပါတ်အာဟာရဘောဇိုန်တုဲ က္တဵုဒှ်ကၞုက်ကၞာဲတဴရ၊ ပ္ဍဲကာလဂှ် ဣသိဥရုဝေဠ ကဿပဂှ် သာ်ဝွံ ချပ်တဴရ။

ပ္ဍဲတ္ၚဲယးဂတ နဗဇဴသကာမဇၞော် ဒကာတံကၠုၚ်စိုပ်ပိုဲရ၊ ဂမဳဇၞော်ဝွံ ရုပ်သာ်ဂေါဝ်လောန် ဣဒ္ဓီလေဝ်ဇၞော် ပ္ဍဲဒေါဝ်မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် စၞောန်ထ္ၜးဣဒ္ဓိပါဋိတာမ္ဂး ဇၟာပ်ညးမညာတ်အိုဿီု သ္ဍိုက်မၠိုက်တဴဗွဲမလောန်ရောၚ်၊ သဒ္ဓါသ္ဂုတ်အာပ္ဍဲပိုဲတုဲ လာပ်ဗဇဴသကာအောန်အာရောၚ်၊ တ္ၚဲယးဂတ ဂမဳဇၞော်ဟဂွံကၠုၚ်ဇရေၚ်ပိုဲမ္ဂး ဒးရးသန်ရ ရဴဝွံ ချပ်တဴရ။

ကျာ်တြဲတီကေတ်ကသပ်ဣသိတုဲ သက္ကရာဇ် ၁၀၂−ဂိတုပုဟ်ပေၚ် ပ္ဍဲပယာံဂယး အာဒုၚ်ပိဏ္ဍပါတ် တ္ကံဥတ္တရဂုရုတုဲ ကဵုပိုန်ဇရေၚ်လစအနုတတ်တုဲ ပ္ဍဲကာလအနာဂတ်ဂတ သာသၞာဂဵုမြဟ်ရောၚ်တီကေတ်တုဲ ဇကုမွဲ တ္ညအာတ္ကံသိၚ်္ဃို မဒုၚ်ယၟု(လၚ်္ကာဒဳပ)တုဲ ရာန်သ္ကိုတ်ကၠေံကလော်လကိုဟ်တုဲ ကုသၟိၚ်ဒေဝတဴ သုမဏ ကျာ်တြဲကဵုဓါတ်သော်မွဲသကေံရ၊ ပ္ဍဲဒတိုန်အရှိုန် ကျာ်တြဲကလေၚ်ကၠုၚ်တုဲ စိုပ်ဋ္ဌာန်ဂြိုပ်ဥရုဝေဠရ။

ပ္ဍဲဂိတုပုဟ်မွဲစွေက်ဂှ် ဣသိဥရုဝေဠ ကၠုၚ်နိမန်သွက်ကဵုပိုန် နဂလာန်ပဋိသန္ဓာရ ရဴဝွံ ဣသိဟီုကဵုကျာ်တြဲရ၊ ယွံဂမဳဇၞော် ပ္ဍဲကၞေံတေံ မူဟိုတ်တၠအဲ ဟွံကၠုၚ်ရော− ပိုဲစၟဳဒၟံၚ်ဗွဲမလောန် စွံလဝ်ပိဏ္ဍပါတ်ဗွဲမဂၠိုၚ် တၠအဲဟွံကၠုၚ် ရဴဝွံသ္ဂးရ။

ကျာ်တြဲမိၚ်တုဲ ရဴဝွံသ္ဂးရ။   ။ ယွံကဿပ ကသပ်သာ်ဝွံ တၠအဲချပ်ဟွံသေၚ်ဟာ၊ အဲတီကေတ်ကသပ်စိုတ်တၠအဲတုဲ အဲဒုၚ်ပိဏ္ဍပါတ်ပ္ဍဲတ္ကံဥတ္တဂုရု လုပ်အာဂြိုပ်စၠန် ပဒတဴတၚဲရ၊ အတိုၚ်ကသပ်ဣသိဂှ် ကျာ်တြဲဟီုကဵုရ။

ပ္ဍဲကာလဂှ် သာ်ဝွံဣသိကဿပချပ်ရ၊ ဂမဳဇၞော်ဝွံ ဣဒ္ဓိဇၞော်လောန် ပညာလေဝ်နွံ၊ အတိုၚ်ကသပ်စိုတ်အဲလေဝ်တီ၊ သြအသဝ်ကွေံရ၊ ဆဟွံဒှ်အရှန်ညံၚ်အဲညိ ရဴဝွံ ဣသိချပ်ရ။

ကျာ်တြဲတုန်လေဝ် ကဵုပိန်ပိဏ္ဍပါတ်ဣသိကဿပတုဲ ပဒတဴပ္ဍဲဋ္ဌာန်ဂှ်ပၠန်ရ၊ နွံကာလမွဲတ္ၚဲ ကျာ်တြဲဂၚေၚ်ဒေသစရိတ် နူသေဏနိဂီုတေံ ယာတ်ကာန်မဂြောပ်ဇွ ဍိက်ဗြဴသေဋ္ဌဳဂှ်ညာတ်တုဲ သ္ၚေဝ်မွဲကီုဓဝ်အရိယဝံသတုဲ စ္ဍးကၠေံတျုစၟဗၞတ်မွဲတလတ်တုဲ လပှ်ပံၚ်သကူရ၊ ပ္ဍဲကာလဂှ် တိဇၞော်ဝွံ ဒးချဳသမြပ်ဒဇပ်ဇတဝ်တဴရ။

လပှ်ပံၚ်သကူတုဲ သ္ၚာဝွံ မူဒၞာဲဂွံလပိုက်ကြဴကြာတ်ရော ရဴဝွံ ကသပ်စိုတ်က္တဵုဒှ်ရ၊ သၟိၚ်အိန်တီကေတ်တုဲ နိမိတ်ဗဒှ်ကၟာပန်ကၠၚ်မွဲတုဲ။   ။  ယွံတဳလပိုန် လပိုက်ကြဴကြာတ်ပ္ဍဲကၟာဝွံညိအဴ ရဴဝွံသ္ဂးရ။    ။ ကာလမလပိုက်ကြဴကြာတ်သ္ၚာဂှ်လေဝ် တိဇၞော်ဝွံ ဒးချဳဒဇပ်ဇတဝ်တဴရ။

ကြဴကြာတ်တုဲ သ္ၚာဝွံ မူဒၞာဲဋ္ဌာန်မွဲသ္ဂောံစဲညိရော ရဴဝွံ ကသပ်ကျာ်တြဲက္တဵုဒှ်ပၠန်ရ။   ။ သၟိၚ်အိန်တီကေတ်ကသပ်ကျာ်တြဲတုဲ တၟံးလဇၞော်မွဲ ကၠုၚ်ထ္ၜုတ်လဝ်ဇရေၚ်ဂှ်တုဲ −  ယွံတဳလပိုန် ပ္ဍဲလတူတၟံလးဝွံ စဲညိအဴ ရဴဝွံ သ္ဂးရ။

ကျာ်တြဲစဲသ္ၚာတုဲ သ္ၚာဝွံ မူရဴဋ္ဌာန်မွဲ ဂွံလၜက်လဝ်ညိရော ရဴဝွံ ကသပ်စိုတ်က္တဵုဒှ်ရ၊ ဒေဝတဴတၞံဗလဲတီကေတ်ကသပ်ကျာ်တြဲတုဲ လၟောဝ်ဖျေံကၞာၚ်ဗလဲတုဲ − ယွံတဳလပိုန် ပ္ဍဲဋ္ဌာန်ဝွံ လၜက်ညိအဴ ရဴဝွံသ္ဂးရ။

နူဂှ် မူရဴဋ္ဌာန်မွဲ သ္ဂောံပၠးညိရော− ပသာ်ဂွံဖျိန်ဍာ်လွံက်ရော− ပသာ်ဂွံဖျောန်ဍာ်လွံက်ရော− ရဴဝွံ ကသပ်ကျာ်တြဲက္တဵုဒှ်ရ။   ။ အတိုၚ်အသပ်ကျာ်တြဲအိုဿီု သၟိၚ်အိန်နိမိတ်ဗဒှ်ကဵုအိုတ်ရ− ဗတံဂှ် ကလိလောန်အာတုဲ − တ္ၚဲယးဂတ ဣသိကဿပ ပြာပ်အာဇရေၚ်ကျာ်တြဲတုဲ နိမန်ကျာ်တြဲသွက်ကဵုပိုန်ဂှ် ညာတ်မပ္တံဍာ်ကၟာ၊ တၟံလး ၊ တၞံဗလဲတံဂှ်တုဲ ။  ။ ယွံဂေါတမ ပ္ဍဲမတုဲတေံ ပ္ဍဲဌာန်ဝွံ ဍာ်ကၟာတၟံးဟၟဲမွဲလှ်ေ၊ တၞံဗလဲဝွံလေဝ် ဟွံလယောၚ်စှ်ေမွဲလှ်ေ၊ ပ္ဍဲကာလလၟုဟ်ဝွံ ညးဂှ်မကၠုၚ်ပြုပြေၚ်စဳရေၚ်လဝ်ရော − ရဴဝွံ သၟာန်ကျာ်တြဲရ။

ကျာ်တြဲတုန်လေဝ် နူလပှ်ပံၚ်သကူဂှ်ပတံတုဲ အာကာရအိုဿီုတံဂှ် ဟီုကဵုဣသိရ၊ ကျာ်ဟီုသာ်ဂှ်တုဲ ဣသိဥရုဝေဠကဿပလေဝ် သာ်ဝွံချပ်ရ။   ။  ဂမဳဇၞော်ဝွံ နဒ္ဓိအနုဘဴဇၞော်လောန်ရ၊ ၜိုန်ဒဵုသၟိၚ်အိန်နာဲဝေဒတဴကီုလေဝ် ညံၚ်ရဴသာမဏဳတံကီု ဒးကၠုၚ်ကၠောန်ၜိုတ်တံဇိုၚ်ဏီ သြအသဝ်ကွေံရ၊ ဆဟွံဒှ်အရှန်ညံၚ်အဲညိရ ရဴဝွံ ချပ်ရ။

ကျာ်တြဲတုန်လေဝ် ကဵုပိုန်ပိဏ္ဍပါတ်ဣသိကဿပတုဲ ပဒတဴပ္ဍဲသပိုဟ်ဂြိုပ်မမံၚ်ဒမၠိဂှ်ပၠန်ရ။   ။ ပ္ဍဲတ္ၚဲကြဴဂှ် ဣသိကၠုၚ်နိမန်သွက်ကဵုပိုန်ဂှ် ရဴဝွံသ္ဂးရ၊ ယွံကဿပ အာကၠာရ ရဴဝွံဂးတုဲ ဗလးကၠေံဣသိတုဲ အာကေတ်နၚ်သတ်ကြေၚ်ဇမ္ဗုရှ် ကၠုၚ်စိုပ်ကၠာဣသိတုဲ ဒၟံၚ်တဴပ္ဍဲရုၚ်ပၟတ်ရ။

ဣသိကဿပညာတ်တုဲ ယွံဂေါတမ တၠအဲကၠုၚ်ကြဴပိုဲဏီ မူဟိုတ်မစိုပ်ကၠာပိုဲရော − မူရဴနတရဴမွဲမကၠုၚ်ရော− ရဴဝွံသၟာန်ရ။

ယွံကဿပ အဲပြာပ်အာကဵုတၞံကြေၚ် မတိုန်ပ္ဍဲတ္ကံဇမ္ဗုဒိပ်ဝွံ ကိုပ်ကၠာဂှ်တုဲ ဂိုၚ်လပှ်နၚ်သတ်ကြေၚ်တုဲ မကၠုၚ်စိုပ်ရုၚ်ပၟတ်ဝွံကၠာရောၚ်။  ။ ယွံကဿပ တၠတံဟွံကေၚ်ပပြဘိုက်သတ်ကြေၚ်ဇမ္ဗုရှ်မွဲလှ်ေမ္ဂး ဂိုၚ်ကေတ်တုဲ ပပြဘိုက်ရ၊ သတ်ကြေၚ်ဝွံ ဍိုက်ပေၚ်ကဵုရှ်မြမောဝ်ဗွဲမလောန်ရောၚ်။

ဣသိကဿပလေဝ် သတ်ကြေၚ်ဇမ္ဗုရှ်ဝွံ ဟွံထေက်တန်ကဵုပိုဲရ၊ ဂမဳဇၞော်ဟေၚ် ပပြဘိုက်ရ ရဴဝွံသ္ဂးတုဲ ဂမဳဂေါတမဝွံ ဇၞော်ကဵုဣဒ္ဓိဗွဲစၟတ်ရ၊ ဗလးနၚ်ပိုဲကိုပ်ကၠာတုဲ သတ်ကြေၚ်ဇမ္ဗုရှ်လေဝ် အာကေတ်နၚ်ဏီ ကၠာပိုဲလေဝ် ကၠုၚ်စိုပ်ဏီ၊ ချပ်ပိုၚ်ခြာဟွံမာန်ရ၊ ဆဟွံဒှ်အရှန်ညံၚ်အဲညိရ ရဴဝွံ ချပ်တဴရ။

ကျာ်တြဲတုန်လေဝ် ကဵုပိုန်ပိဏ္ဍပါတ်ဣသိဥဿပတုဲ ဒၟံၚ်တဴပ္ဍဲသပိုဟ်ဂြိုပ်ဂှ်ရ၊ ပ္ဍဲပယာံဂယးတ္ၚဲကြဴဂှ် အာနိမန်သွက်ကဵုပိုန်တုဲ ယွံကဿပ အာကၠာရဂးတုဲ ဗလးဏာရ။

ကျာ်တြဲတုန်လေဝ် ဂိုၚ်ကေတ်သတ်ကြုက်ဂန်မဒှ်ဇရေၚ်တၞံကြေၚ်ဇမ္ဗုရှ်တုဲ ညံၚ်ရဴကၠာဂှ် ဒၟံၚ်တဴပၠန်ရ။   ။ ဒးကာလမွဲတ္ၚဲလေဝ် ဂိုၚ်ကေတ်သတ်တၠုဲပ္ဍဲဇရေၚ်တၞံကြေၚ်ဇမ္ဗုရှ်တုဲ ဒၟံၚ်တဴပၠန်ရ။     ။ ဒးကာလမွဲတ္ၚဲ ဂိုၚ်ကေတ်သတ်ဂစွံပ္ဍဲဇရေၚ်တၞံကြေၚ်ဇမ္ဗုရှ်တုဲ ဒၟံၚ်တဴပၠန်ရ။      ။ ဒးကာလမွဲတ္ၚဲ ဂိုၚ်ကေတ်ပ္ကဴဗပေၚ်ပါရကဇာတ်နူဍုၚ်သွဝ်တာဝတိၚ်တေံတုဲ ဒၟံၚ်တဴရ။

ကျာ်တြဲစၞောန်ထ္ၜးပါဋိတာ မဒှ်အသဝ်သာ်ဝွံတုဲ ရိုဟ်ရိုဟ်ဣသိမညာတ်ဟေၚ် ဂမဳဇၞော်ဝွံ ဣဒ္ဓီအနုဘဴဇၞော်ကွေံရ၊ ဆဟွံဒှ်အရှန်ညံၚ်အဲညိမဒှ်ရ သာ်ဝွံ မချပ် ။

ကျာ်တြဲတုန်လေဝ် နညာဏ်ဇကု ၜိုန်ဂြၚ်တီကေတ်ကသပ်စိုတ်ဣသိတံဂှ်ကီုလေဝ် အေၚ်ဒုၚ်တုဲ ကဵုတဴပိုန်ပိဏ္ဍပါတ်ဣသိတံဂှ်တုဲ ဒၟံၚ်တဴရ။

နွံကာလမွဲတ္ၚဲ ဣသိတံဂှ် တၞဟ်နကၠောန်ၜိုတ်ကဵုပၟတ် ၜိုန်စရေက်တဴအောဟ်ကီုလေဝ် သ္ပဟွံမာန်ရ၊ ပ္ဍဲကာလဂှ် သာ်ဝွံ ဣသိဥရုဝေဠကဿပချပ်၊  ဂမဳဂေါတမဝွံ ဇၞော်ကဵုဣဒ္ဓိလောန် ဆာန်ဍူတဴအဲရောၚ်၊ အောဟ်မသုန်ကၠံဝွံ ဂွံကဵုစရေက်မ္ဂး ဒးရးသန်ရ ရဴဝွံချပ်တဴရ၊ ပြာပ်အာဇရေၚ်ကျာ်တြဲတုဲ လ္ၚောဝ်ပ္တီကျာ်ရ။

သြဝ်ကဵုပါ်အာညိ ရဴဝွံ ကျာ်တြဲဟီုတုဲ အောဟ်မသုန်ကၠံတံဂှ် ပါ်အာမွဲလစုတ်ဓဝ်ရ၊ အောဟ်တံဂှ် ၜိုန်စုတ်ပၟတ်ကီုလေဝ် ဟွံသၟဟ်ရထရ၊ လ္ၚောဝ်ပ္တီကျာ်တြဲတုဲ သြဝ်ကဵုပၟတ်ဂဵုတိုန်ညိ ကျာ်တြဲဂးတုဲ ဂဵုတိုန်မွဲဒမြပ်အိုတ်ရ၊ ပၟတ်ဂဵုတိုန်ဒၟံၚ်ဂှ် တၞဟ်နပလိုက်ကၠေံ လ္ၚောဝ်ပ္တီကျာ်တြဲရ၊ ကျာ်တြဲတုန်လေဝ် ပၟတ်ပၠိုတ်အာညိ ရဴဝွံ ဟီုတုဲ မွဲဒမြိပ် ပၟတ်ပၠိုတ်အာရ၊ နူမဝေၚ်ဍာ်ဂှ် တိုန်ကၠုၚ်တုဲ တၞဟ်နၜံၚ်ပၟတ် ကျာ်တြဲနိမိတ်ဗဒှ်ကဵုပၟတ်ပယျေဝ်မသုန်ကၠံရ။

ပါဋိဟာ မြဴဝွံညာတ်တုဲ ဂမဳဂေါတမဝွံ ဇၞော်ကဵုဣဒ္ဓိအနုဘဴကွေံရ၊ အောဟ်မသုန်ကၠံဒကုတ်ဂှ် မွဲဒမြိပ်ဟေၚ် ကရေက်ကၠေံမာန်၊ ဗဂဵုကဵုပၟတ်မာန်၊ ပၟတ်ဂဵုဒၟံၚ်ဂှ် ပလိုတ်ကၠေံမာန်၊ ပၟတ်ပယျေဝ်မသုန်ကၠံ မွဲဒမြိပ်ဟေၚ် နိမိတ်ဗဒှ်ကဵုမာန်ဂှ် သြအသဝ်ကွေံရ၊ ဟွံကေၚ်ဒှ်မွဲလှ်ေကွေရ၊ ဆဟွံဒှ်အရှန်ညံၚ်အဲညိကီုမဒှ်ရ ရဴဝွံချပ်တုဲ −−− ပ္ဍဲကာလဂိတုလၟုဟ်ဂှ် ဗြဲဇၞော်ဗဂူဇၞော်ကဵုဇြဟတ် နူဋ္ဌာန်မဒှ်ပွဳပွူဂှ် ဇွောဝ်ဍာ်ဇွောဝ်တဴသီုသီုတုဲ ဇၟာပ်ဋ္ဌာန်အိုဿီု ဍာ်ဂလီုပဍိုက်တဴရ၊ ကျာ်တြဲတုန်လေဝ် ပ္ဍဲဒေါဝ်ဂၠးဍာ် ဒၞာဲကျာ်မပဒတဴဂှ် ဍာ်ဟဂွံဂလီုပ္ဍိုက် မၞုံကဵုလက်ကၠိုက်မသွဝ်ဒၟံၚ်ရ၊ ပ္ဍဲဋ္ဌာန်ဂှ် ကျာ်တြဲကွာ်စၚ်ကြံဒၟံၚ်ရ။

ဣသိဥရုဝေဠတုန်လေဝ် ဂမဳဂေါတမဂှ် ဟဳအာဍာ်တုဲ တၞီဍာ်ချိုတ်အာရောၚ်၊ လ္ပကဵုဂွံချိုတ်ညိအဴဂးတုဲ ကော်ကွးဂမၠိုၚ် နကဵုဂၠုၚ်ဒုန်အာဌာန်ဒၟံၚ်ကျာ်မၞုံဂှ်တုဲ ဇွောဝ်ဍာ်ဟဂွံဂလီုပဍိုက်ဗွဲပွဳပွူ ပ္ဍဲအဒေါဝ်ဂှ် မၞုံကဵုလက်ကၠိုက်မသွဝ်ဒၟံၚ် ကျာ်တြဲမကွာ်စၚ်ကြံတဴဂှ်ညာတ်တုဲ ဂမဳဂေါတမဟဳအာရပိုဲသၠေဟ်တုဲ တၞဟ်နကေတ်နၚ်တၠအဲ ပိုဲမကၠုၚ်ရောၚ်၊ တၠအဲဂှ် ဟဂွံဒးဍာ်တုဲ မမံၚ်တဴရောၚ်သွံ ရဴဝွံ ဣသိတံဂးရ။

ကျာ်တြဲတုန်လေဝ် နူဂၠးတိဂှ်ကလာၚ်တိုန်အာတုဲ တိုန်ဍိုက်ဒၟံၚ်လ္တူဂၠုၚ်ဣသိတံဂှ်ရ၊ ပ္ဍဲကာလဂှ် ဣသိကဿပချပ် ဂဇဳဇၞော်ဝွံ ဇၞော်ကဵုဒ္ဓိဗွဲမစၟတ်ရ၊ ဍာ်ဂှ်အဝိညာဏကရာန်တသိုက်ဟွံမာန်တုဲ ဒးဒှ်ဒၟံၚ်သံၚ်ရောၚ်၊ သြအသဝ်ကွေံရ၊ ဆဟွံဒှ်အရှန်ညံၚ်အဲညိမဒှ်ရ သာ်ဝွံချပ်တဴရ။

ကျာ်တြဲတုန်လေဝ် ဣဒ္ဓိပါဋိတာ မၞုံဗၞတ် ၂၅၁၆−သာ် ထ္ၜးတဴကုဣသိတံဂှ် ဟဂွံဖျေံကၠေံမာနဏီ၊ ဇကုဇကု သလှ်ေဒှ်ဒၟံၚ်အရှန်ဏီ၊ အဲက္တဵုဗဒှ်ဓဝ်သံဝေဂ ဂပ်ဝ်ဖေက်ဂၟံက်ညိ ချပ်တုဲ ယွံကဿပ မာနတၠအဲသၠုၚ်တဴဗွဲမလောန်၊ လျးဂိတုတ္ၚဲဂှ် ဟွံကၟးညးလျးအဲ ညံၚ်လဵုလိၚ်မပြိုၚ်ဖက်ကဵုလျးတ္ၚဲကီု၊ ညာဏ်အနုဘဴမၞုံပ္ဍဲသန္ထာန်ဇကုလေဝ် ဟွံဂွံချပ်တော်ဆ၊ ဒ္ဂေတ်ဇကုဂှ်လေဝ် ဟွံတော်တၟော်၊ ဟိုတ်မဂ်ဖဵုလေဝ် ဟဂွံညာတ်၊ ၜိုန်ဒှ်သာ်ဝွံကီု ဟွံဒှ်အရှန်ညံၚ်အဲဏီ၊ တၠအဲမချပ်ကသပ်မယုတ်သာ်ဝွံ တၠအဲမဒၟံၚ်တဴရောၚ်သွံ ရဴဝွံ ကျာ်တြဲဂး ။

ဣသိပဿပမကလိဂွံဓဝ်သံဝေဂတုဲ ပတုံဖျေံကၞိပ်တံဇိုၚ်ကျာ်တြဲတုဲ −  ။ ယွံတဳလပိုန် အဲသၟိက်ဂွံဒဒှ်ဂမဳဇရေၚ်တၠဳပိုန်ရအဴ ရဴဝွံလ္ၚောဝ်ပ္တီရ။

ယွံကဿပ တၠအဲလေဝ် ဒှ်အစာဂဏပေါက္ခ ဒလောံဗ္တောန်တဴကွးဗွဲမဂၠိုၚ်ရောၚ်၊  သၟိၚ်ပဂမဳဇရေၚ်အဲမ္ဂး ဂရၚ်ပ္တီကွးတၠအဲဂမၠိုၚ်ကၠာ ရဴဝွံ ကျာ်တြဲသ္ဂးရ။

ဣသိကဿပလေဝ် ပြာပ်အာဇရေၚ်ကွးဂမၠိုၚ် ပ္ကောံဓရီုတုဲ ယွံမၞးတံ အဲဒုၚ်ဒလောံဗ္တောန်ဇရေၚ်ဂမဳဂေါတမတုဲ အဲသၟိက်ဖအာတဴဒ္ဂေတ်မပြဲရ၊ ဒ္ဂေတ်စရိတ္တပိုဲဂှ် ဒှ်ဟိုတ်ကလိဂွံမဂ်ဖဵုဟွံသေၚ် မၞးတံချပ်အိုတ်ညိ ရဴဝွံသ္ဂးရ။

ကွးဂမၠိုၚ်တုန်လေဝ် ပိုဲညးဂမၠိုၚ်ဂှ် ဒုၚ်ဒလောံဗ္တောန်ဇရေၚ်ဂမဳဇၞော်တုဲ သၟိၚ်ပဂမဳဗွဲမလံရ၊ အာစာပိုဲ ယဝ်ဒုၚ်ဒလောံဗ္တောန်ဇရေၚ်ဂမဳဇၞော်မ္ဂး ပိုဲလေဝ် ဒုၚ်ဒလောံဗ္တောန်ကီုရ ရဴဝွံဂးတုဲ သီုညးဖ္အိုတ် စိုတ်သၟဟ်သၟန်တုဲ တၞဟ်နသ္ပဂမဳဇရေၚ်ကျာ်တြဲ အာတ်တဴအခေါၚ်အိုတ်ရ။

ပ္ဍဲကာလဂှ် ကျာ်တြဲတုန်လေဝ် ဒ္ဂေတ်မဗၠေတ်ဂှ် တၞဟ်နပပြာကတ်တုဲ နဓဝ်မပ္တံ(နနဂ္ဂ စရိယာန ဇဋပၚ်္ကာ၊ အန္နာသကာ ကဏ္ဍိလသာယိကာဝါ၊ ရဇောဇလ္လံ ဥက္ကူဋိတပ္ပဓါနံ၊ သောဓေန္တိ မစ္စံ ဝိတိဏ္ဏ ကၚ်္ခံ)ဂှ် ဟီုတွံကဵုဣသိတံဂမၠိုၚ်ရ။

အဓိပါယ်တုန်။     ။  သတ္တံဟကလိကၠေံသၠေဟ်ပၟါ ပ္ဍဲအရာဒစာံသာ်ဂှ် နဒ္ဂေတ် မဟွံဗိုက်လတက်ယာတ်ဂှ် သ္အးဇၚးကဵုဟွံမာန် ။

နဒ္ဂေတ်ဣသိ မထောံကၠေံသ္ၚိကၟိန်တုဲ မဒက်သော်ဝဥ္စတာဂှ်လေဝ် သ္အးဇၚးကဵုဟွံမာန်။

နဒ္ဂေတ် ဟွံစပုၚ်သွဂှ်လေဝ် သအးဇၚးကဵုဟွံမာန်။

နဒ္ဂေတ် ဟွံဗိုက်လတက် မသတိက်ဒၟံၚ်လ္တူဇလဂှ်လေဝ် သအးဇၚးကဵုဟွံမာန် ။

နဒ္ဂေတ် မၞုံဇကု မလၟုဲလၟက်တဴ နကဵုလက်ကၠိုက် ထၞိက်တိဂှ်လေဝ် သအးဇၚးကဵုဟွံမာန်။

နဒ္ဂေတ် မမံၚ်တဴဗွဲလက်ဂဇုန် ဟဂွံတိတ် ဟဂွံကွာ် ဟဂွံဒတဴဂှ်လေဝ် သအးဇၚးကဵုဟွံမာန်။

ဗွဲစၟတ်တုန်။     ။ ပၠေၚ်ကၠေံဒစုတ်ဒလ ဓဝ်ဝိစိကိစ္ဆာတုဲ ပ္ဍဲဓဝ်ကုသလကမ္မပထစှ်၊ ပ္ဍဲဓဝ်ဗောဓိပက္ခိယ ၃၇− သ္ပလွဳပရာတုဲ ဒှ်သွက်ကလိဂွံရှ်အမြိုက်မဂ်ဖဵုရောၚ်၊ ဓဝ်မပ္တံသာ်ဝွံ ကျာ်တြဲဟီုတွံဒလောံဗ္တောန်တုဲ ကော်ဨဟိဘိက္ခုတုဲ ဒှ်ဂမဳအိုတ်ရ။

ဣသိမသုန်ကၠံဂှ် ကလိဂွံဒဒှ်ဂမဳတုဲ ပရိက္ခရာ ဣသိမပ္တံဒလေၚ်၊ ဒလောၚ်၊ ဒၞံက်ပၟတ်တံဂှ် ဖဳကၠေံပ္ဍဲဍာ်ကြုၚ်ဂၚ်္ဂါရ။

ဣသိနဒဳကဿပ မဒၟံၚ်ပ္ဍဲပ္ၚံက်ကြုၚ်သၟဝ်ဂှ်  ညာတ်အာပေါတ်တံဂှ်တုဲ ဘဲအန္တရာဲ စိုပ်ကောအဲဟာဟွံတီရချပ်တုဲ ဗလးဏာကလုတ်ရ၊ ဂွံတီဒဒှ်ကောဇကုဒုၚ်ဒလောံဗ္တောန်ကျာ်တြဲတုဲ တၞဟ်နဂွံဒှ်ဂမဳဂှ် ကော်ဒေံသၟတ် ဂယာကဿပတုဲ သီုဣသိမသုန်ကၠံ မဒှ်ကွးဇကုတံဂှ် ပြာပ်ကၠုၚ်စိုပ်ဇရေၚ်ကျာ်တြဲတုဲ အာတ်အခေါၚ်တုဲ ဂွံဒှ်အာဂမဳအိုတ်ရ။

ကျာ်တြဲကလိဂွံဂမဳလ္ၚီဂှ်တုဲ တိတ်အာနူဂြိုပ်ဥရုဝေဠ အာစိုပ်ဋ္ဌာန်ဂယာသဳသရ၊ ကဵုဂမဳဂမၠိုၚ် ကောံမွဲဟာန်ပ္ဍဲတၟံလးဇၞော်မွဲ မဒှ်ဇရေၚ်ကွာန်တုဲ တွံ(အဒိတ္တဇာလ)သုတ်ရ၊ ပ္ဍဲလအိတ်ဒေသနာဂှ် ဂမဳဂမၠိုၚ် ဂွံဒှ်အရှန်အိုတ်ရ။

### (၃၂) − ခဏ် ကျာ်တြဲ ပြာပ်အာဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ်
ကျာ်တြဲမစိုန်ဒှ်တဴတြုံမပြဲ ပ္ဍဲဌာန်ဂယာသအသဂှ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၀၃−ဂိတုပုဟ် ၁၀−စွေက်၊ တိတ်အာနူဂယာသဳသတုဲ ပဟိုတ်ကဵုသၟိၚ်ဗိမ္ဗိသာ အာတ်လဝ်အခေါၚ်ဒှ်ကျာ်တုဲ တ္ညကၠုၚ်ဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ်ကၠာညိဂှ် ဗှ်သနာတုဲ ပြာပ်အာဗွဲမတူရူကဵုဍုၚ် ရာဇာဂြိုဟ်ရ၊ ဂိတုပုဟ် ၁၁−စွေက် အာစိုပ်ဥဒျာန်ဂြိုပ်တာမဒုၚ်ယၟု(လဋ္ဌိဝန)မဒှ်ဇရေၚ်ဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ်ရ၊ ပ္ဍဲဒေါဝ်ဥဒျာန်ဂြိုဟ်တာ ပ္ဍဲသမၞိၚ်တုမၞုံကဵုသမၞိၚ်မသၠလးဂှ် ကျာ်ပဒတဴရ။

သၟိၚ်ဗိမ္ဗိသာဂွံမိၚ်ပရိုၚ်တုဲ  တွဳဗဝိုၚ်ကေတ်သၟိၚ်အမာတ်သီုကဵုသေဌဳသမ္ၚေဟ်ညးဍုၚ်ကွာန်ဂမၠိုၚ် မၞုံဗၞတ် ၁၂−လက်တုဲ ပြာပ်အာဇရေၚ်ကျာ်တြဲရ၊ ပၞောဝ်ညး ၁၂−လက်ဂှ် ညးလ္ၚဵု လ္ၚောဝ်ကျာ်တြဲဗွဲမဒးရးရ၊ ညးလ္ၚဵု ဂလာန်မဂပ်ဝ်ဗၞုဟ်ဗှ်သနာ ဒဵုတွဵုလအိတ်လမျီုဂှ် ဟီုကဵုကျာ်တြဲရ၊ ညးလ္ၚဵုဟီုပ္တီဂကူယၟုတုဲ နိမန်ကျာ်တြဲ နကဵုဗစဲပန်တုဲ ပ္ဍဲဌာန်မဂပ်ဝ်ဂှ်ဂ္ဇံဒၟံၚ်အိုတ်ရ၊ ပ္ဍဲကာလဂှ် ဇၟာပ်ညးမကၠုၚ်စိုပ်အိုဿီုတံဂှ် သာ်ဝွံ ကသပ်က္တဵုဒှ်ရ၊ အာစာပိုဲကဿပဝွံ ဒုၚ်နဲဇရေၚ်ကျာ်တြဲဂေါတမတုဲ ဒ္ဂေတ်ဟာ−ဒှ်သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ် ဂမဳဂေါတမဝွံ ဒုၚ်နဲဣသိကဿပတုဲ မဒ္ဂေတ်ဟာ− သာ်ဝွံ ချပ်ပိုၚ်ခြာဗစာရဏာ က္တဵုဒှ်သၠေဟ်ပၟါအိုတ်ရ။

ကျာ်တြဲတုန်လေဝ် တီကေတ်ကသပ်စိုတ်သတ်တံဂှ်တုဲ ကော်ဥရုဝေဠတုဲ ရဴဝွံသၟာန်ရ။      ။ ယွံဥရုဝေဠ တၠအဲမဒှ်အာစာဣသိမသုန်ကၠံ ဇျာဲကှ်တဴ နဒ္ဂေတ်ၜိုန်ဒှ်ကီု၊ မူဖဵုမွဲ တၠအဲတံညာတ်တုဲ ထောံကၠေံပူဇဴပၟတ်ယတ် မဒ္ဂေတ်လ္ၚတ်မံၚ်ဒမၠိဂှ်ရော− ရဴဝွံ ကျာ်တြဲသၟာန်ရ၊ ဣသိဥရုဝေဠမိၚ်တုဲ ရဴဝွံ လ္ၚောဝ်ပ္တီရ။

ယွံတဳလမၞုံပိုန်ကျာ်တြဲ ဝတ္ထုကာမမတွံဂး ရူပါရီု၊ သဒ္ဒါရီု၊ ဂန္ဓာရီု၊ ရသာရီု၊ ဖေါဋ္ဌဗ္ဗာရီု၊ ကိလေသကမ မတွံဂး သၟတ်ကညာမကျေဝ်ဂေါဝ်လောန်တံဂှ်ကီု၊ တသိုက်လောကဳၜါပြကာဝွံ ပဟိုတ်ကဵုပူဇဴပၟတ်ယတ်တုဲ  ဂွံဍိုက်ပေၚ်ရောၚ် ရဴဝွံ အ္စာအဆက်အဆက် မဒလောံဗ္တောန်ကၠုၚ်ကွးအဆက်အဆက်အိုတ်ရ၊ သ္ဍိုက်မၠိုက်ဖဵုသာ်ဂှ် ဒ္ဂေတ်ဗၠးဗၠေတ်အာတုဲ မဒးရှ်ေသှ်ေရဴဂဴပူဇဴပၟတ်ဇၞော်သၟတ်ၜါပြကာရောၚ်၊ ပ္ဍဲကလလၟုဟ်ဝွံ တသိုက်ကာမဂုန်အိုဿီုဂှ် ဒှ်လက်ကၠိုက်မထၞေန်စပ်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲဥပဓိ မတွံဂး ခန္ဓရောၚ် ရဴဝွံ နိဿဲကဵုဒေသနာတၠဳပိုန်ကျာ်တြဲ မဂွံတီတုဲ ပွမဗဇဴယတ်ဂှ် ထောံကၠေံရောၚ်အဴ ရဴဝွံ လ္ၚောဝ်ပ္တီကျာ်ရ။

နူဂှ် ကျာ်တြဲသၟန်ပၠန်ရ၊ ကဿပတုန်လေဝ် က္တဵုနူသနာလ္ၚောဝ်ဇိုၚ်ကျာ်တြဲတုဲ တၠဳပိုန်ဂှ်ဒှ်အာစာ အဲဍိက်ဂှ်ဒှ်ကွးရောၚ် သၟာန်ဝွံ အဲဍိက်ဟွံဂံၚ်သှ်ရအဴ ရဴဝွံ လ္ၚောဝ်ပ္တီကျာ်ရ။

ပ္ဍဲကာလဂှ် မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂွံတီကေတ်ဒဒှ်ဣသိမဒုၚ်နဲဇရေၚ်ကျာ်တြဲရ၊ ပ္ဍဲညးဂမၠိုၚ်မဟီုထိုၚ်သးဂလာန်ဒလောံဗ္တောန်ဣသိတံဂှ် ညးလ္ၚီ မပ္တံကဿပတံဂှ် ဆပ္ဍဲဘဝလၟုဟ်ဝွံဟေၚ် မဒလောံဗ္တောန်ဟွံသေၚ် ပ္ဍဲဘဝကိုပ်ကၠာ ကာလမဒှ်ဣသိရာရဒတေံလေဝ် ဒလောံဗ္တောန်ကဵုထောံကၠေံကွေတ်မိစ္ဆာတုဲရ၊ စၞောန်ထ္ၜးအထုပ္ပတ္တိတုဲ ကျာ်တြဲတွံနာရာဒဇာတ် မဂ္ညိဂ္ညာတ်တဴ နဂါထာ ၁၉၀−ဂါထာရ။

ပ္ဍဲလအိတ်ဒေသနာဂှ် သၟိၚ်ဗိမ္ဗိသာ သီုကဵုညး ၁၁−လက်တံဂှ် ဂွံဒှ်သောတာပန်အိုတ်ရ၊ ညးမွဲလက်တံဂှ် ဂွံတန်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲသဏရဂုန်အိုတ်ရ။

### (၃၃) − ခဏ် ကျာ်တြဲဒုၚ်ဒါန်ဘာဝေဠုဝိုန်
ပ္ဍဲကာလဂှ် သၟိၚ်ဗိမ္ဗိသာ မဒှ်နာဲညးမဂဓရးဂှ် ရဴဝွံ လ္ၚောဝ်ပ္တီကျာ်ရ၊ ယွံတဳလပိုန် ကာလအဲဍိက် မဒှ်ဥပရာဇာဂှ် အၚပ်မသုန်သာ်က္တဵုဒှ်ရအဴ ။

(၁) ယဝ်အဲဂွံဒှ်ဨကရာဇ်ပ္ကၚ်ရၚ်ကၟိန်ဍုၚ်က္ဍိုၚ်ဗ္တာၚ်မ္ဂး ဒးရးသန်ရ ရဴဝွံ အၚပ်မွဲသာ်။

(၂) အဲဂွံဒှ်ဨကရာဇ်တုဲ ပ္ဍဲဍုၚ်အဲ ကျာ်တြဲနာဲညး ၃၁−ဘုံ ဂွံက္ညကၠုၚ်ဍုၚ်ဝွံမ္ဂး ဒးရးသန်ရ၊ ဣဝွံ အၚပ်မွဲသာ်။

(၃) ပ္ဍဲကာလကျာ်တြဲက္ညကၠုၚ်ဂှ် အဲဂွံပြာပ်အာဇရေၚ်ကျာ်တြဲတုဲ ဂွံကလၚ်ပၚ်မှိၚ်ဓဝ်မ္ဂး ဒးရးသန်ရ၊ ဣဝွံ အၚပ်မွဲသာ်။

(၄) ဓဝ်ကျာ်တြဲမတွံဂှ် အဲကလိဂွံဂြၚ်တီမ္ဂး ဒးရးသန်ရ၊ ဣဝွံ အၚပ်မွဲသာ်။

(၅) ကွေတ်မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိစာ်စ္ဍးအာတုဲ အဲဂွံဗက်စဂၠံၚ်ဓဝ်စၟတ်ဍာံမ္ဂး ဒးရးသန်ရ၊ ဣဝွံ အၚပ်မွဲသာ် ။

ပ္ဍဲကာလလၟုဟ်ဝွံ ဂၞပ်ဆန္ဒအဲဍိုက်ပေၚ်တုဲရ၊ ပတွဵုနူတ္ၚဲဝွံတုဲ အဲဍိက်ဂှ် ဥပးရဴဝွံသမ္တီညိ၊ ပ္ဍဲယးဂတ ကျာ်တြဲ မွဲဟာန်ကေုာံအရှန်ဂမၠိုၚ် တ္ညအာနန်တုဲ ဒုၚ်ဒါန်ပိဏ္ဍပါတ်ညိအဴ ရဴဝွံ လ္ၚောဝ်ပ္တီကျာ်တြဲရ။

ပ္ဍဲတ္ၚဲယးဂတ စဳရေၚ်ပြုပြေၚ်ပိဏ္ဍပါတ်တုဲဒှ်တုဲ စကာအမာတ်မွဲ ကဵုအာလ္ၚောဝ်ပ္တီကျာ်ရ၊ ကျာ်တြဲတုန်လေဝ် သီုကဵုအရှန်ဂမပိုၚ် တ္ညစဴကၠုၚ်ရ၊ ပ္ဍဲကာလဂှ် သၟိၚ်အိန်နာဲဒေဝတဴ နိမိတ်ပရုပ်မၚ်ဗၠာဲမွဲ  အာဂတကျာ်တြဲတုဲ ပပူဇဴတဴကျာ်တြဲဂြုဂြုရ။

ကျာ်တြဲတိုန်အာနန်တုဲ သၟိၚ်ဗ္မိသာ ဒစးဝေၚ်ဒုၚ်တၠုၚ်ကျာ်တြဲ ပ္တန်လဝ်ပ္ဍဲဌာန်မဒးရး ဖါပ်ဗစကျာ်တြဲကေုာံသၚ်ဂမၠိုၚ်တုဲ ကလၚ်မၚ်မှိၚ်ဓဝ်တုဲ တၞဟ်နကျာ်တြဲသီုအရှန်ဂမၠိုၚ်တုဲ သ္ဂောံပဒတဴဂှ် ပ္ဍဲဥဒျာန်ဝေဠုဝိုန် နန်သၟိၚ်သီုကဵုအရှာံ စရိုဟ်ဍာ်ကဵုဒါန်ရ၊ ကျာ်တြဲတုန်လေဝ် ဗစာရဏာကဵုသာသၞာဂဵုလဟဵုရာၚ်ဆာဲတုဲ ဒုၚ်ကေတ်ဒါန်ဘာဝေဠုဝိုန်ရ။
 
 		 	
ကာလမဒုၚ်ဒါန်ဘာဝေဠုဝိုန်ဂှ် တိဇၞော်ဝွံ သဇိုၚ်သာသၞာ ဂွံတန်တဴဗွဲစၟတ်ရ၊ ရဴဝွံ ထ္ၜးသၟတ်သမ္တီ မအိုတ်တၟိုဟ်စိုတ်တုဲ က္တဵုဒှ်ကသဳတိဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရ၊ ပ္ဍဲအရာမဒုၚ်ဒါန်ဘာသာ်ဝွံ ပ္ဍဲအလုံတကံဇမ္ဗုဒိပ်ဝွံ သအာၚ်နူကဵုဒါန်ဘာဝေဠုဝိုန်တုဲ ပ္ဍဲအရာမဒုၚ်ဒါန် ဘာသအာၚ်ကသဳတိဟဂွံဒှ်ရ။
 	 	
 		 	
ပ္ဍဲတ္ကံသိၚ်္ဃိုတုန်လေဝ် သ္အာၚ်နူဒါန်ဘာမဟာဝိဟာရတုဲ ပွမကဵုဒါန်ဘာသအာၚ် ကသဳတဟဂွံဒှ်ရ။     ။ ကျာ်တြဲတုန်လေဝ် သ္ပအနုမောဒနာကုသၟိၚ်ဗိဗ္မိသာတုဲ တိတ်အာဘာဇေတဝန်ရ။
 
 		 		
ဒဒှ်ကျာ်တြဲဒဂိုန်ပ္ဍဲဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ်ဂှ် ဂွံမိၚ်ပရိုၚ်တုဲ ပၞောဝ်ပဥ္စဝန်မသုန် အဿဇိထေရ်မွဲကီု ဂမဳကောန်သၟိၚ်ဘဒ္ဒဝဂ္ဂိ ၃၀−ကီု၊  ဂမဳထေရ် မပ္တံ ယသကီု ကၠုၚ်စိုပ်ဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ်အိုတ်ရ။

### (၃၄) − ခဏ် ကျာ်တြဲစွံကွးသတုံ−ကွးဇွိ ကဵုသာရိပိုတ်−မောဂ္ဂလာန်
ကျာ်တြဲဒုၚ်ဒါန်ဘာဇေတဝန်တုဲ ပ္ဍဲမရနုက်ကဵုပိတ္ၚဲဂတဂှ် ပ္ဍဲဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ်ဂှ် ဥပတိဿကဵုကောလိတ မဒှ်ကွးတဳပြဘာတ် သိဥ္စသ ကေုာံ ကွးၜါကၠံမသုန်စှော်ဂှ် ပြာပ်အာဇရေၚ်ကျာ်တြဲတုဲ သ္ပဂမဳအိုတ်ရ။

ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ် ကျာ်တြဲစိုပ်ဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ်ဂွံမသုန်တ္ၚဲတုဲ ဒှ်တ္ၚဲဂိတုပုဟ်အိုတ်ရ။    ။ နာဲပိုဲကောလိတတုန်လေဝ်ဒှ်ဂမဳတုဲ ပ္ဍဲမရနုက်ကဵုထပှ်တ္ၚဲဂှ် ဂွံအာစိုပ်ဒဒှ်အရှန်ရ။

ဥပတိဿတုန်၊ လုကဴလပါ်ဂိတုလံတုဲ ဂွံအာစိုပ်ဒဒှ်အရှန်ရ။   ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကောလိတဂှ် ဂိတုမာ်ထပှ်မံက်၊  ဥပတိဿဂှ် ပ္ဍဲတ္ၚဲဂိတုမာ်ပေၚ် ဂွံဒှ်အရှန်ဗွဲလၟေၚ်လၟေၚ်ရ။

ပ္ဍဲတ္ၚဲဂိတုမာ်ပေၚ်ဂှ် ကျာ်တြဲကော်ပ္ကောံဂမဳဂမၠိုၚ်တုဲ ကုနာဲပိုဲဥပတိဿဂှ် ဓမ္မသေနာပတိ သာရိပိုတ် ဂးယၟုတုဲ ပ္တန်လဝ်ဋ္ဌာန်ကွးသတုံ အဂ္ဂသာဝကရ။   ။ နာဲပိုဲကောလိတဂှ် မဟာမောဂ္ဂလာန် ဂးယၟုတုဲ ပ္တိန်လဝ်ဋ္ဌာန်ကွးဇွိ အဂ္ဂသာဝကရ။

ဣဝွံ ပဋ္ဌမအုပ် လၟေၚ်ကျာ်တြဲဒဂိုန်ဝှ်ပဋ္ဌမဂှ် ဟီုတွံကဵုတုဲ လၟေၚ်မပ္တံဝှ်ဒုတိယဂှ် တၠပညာတံ သၟိက်တီတုဲ ဒုတိယအုပ် စဳရေၚ်ခၞံဗဒှ်ကဵုပၠန်ရ။    ။ဣဝွံ ဗုဒ္ဓဝၚ်ပဋ္ဌမအုပ် နာဲအာစာ (မာဲယှိုယ်ၚိုဝ်−ရွှေၚို)ဂးယၟု၊ ကလိဂွံတဆိပ်ပတြာမ္ဂး အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ စဳရေၚ်ခၞံဗဒှ်လဝ်တုဲဆဝွံ၇။     ။

သက္ကရာဇ်သာသၞာ ၜါလ္ၚီမသုန်ကၠံစှ်တြံ ၁၅၁၆−သက္ကရာဇ် ၁၃၃၄−ဂိတုဖဝ်ရဂိုန်၊ ၜါစွေက်၊ တ္ၚဲအၚာ၊ ပြကိုဟ်ဗုဒ္ဓဝၚ်ဝွံ အတိုၚ်မူတြေံ ကလေၚ်ပ္ဍဵုဗီု ဂွံအာစိုပ်ဒတုဲဆဝွံရ။

### လိခ်လလောၚ်တရး
ယွံကလောဂကူမန်ပိုဲတံ လိခ်မန်အတိုၚ်မထ္ၜးလဝ်ဗွဲသၟဝ်တေံ ပ္ဍဲတိုက်ပ္ဍဵုဗီုလိခ်မန်ယှိုဲသိၚ်ဍုၚ်လ္ဂုၚ်ကီု (သံလွၚ်တည်း ခိုစခန်။ − ဍုၚ်မတ်မလီုကီု၊ ဂၠိုၚ်အောန်ဟွံဟီု ကလိဂွံမာန်။

(၁) ။ ပြကိုဟ်ဓမ္မဒေသနာ   ၃− ဒကေဝ်၊ ၅၀−ဂတေဟ် ။

(၂) ။ ပါဠိပရိုတ်ဇၞော် သီုအရထ၊  ဝတ္ထုနိဒါန်   ၃−ဒကေဝ်။

(၃) ။ ဒ္ဂေတ်ပဋိပတ်သာမဏဳ  ၁−ဒကေဝ်၊ ၅၀−ဂတေဟ်။

(၄) ။ ပြကိုဟ်လောကသိဒ္ဓိ   ၃−ဒကေဝ်။

(၅) ။ ပြကိုဟ်ဗေဒစက္ခုသုတာ   ၁−ဒကေဝ်။

(၆) ။ ကဗျလၟေတ်ကေုာံလိခ်ဗၠာဲ ၊  ဘာ−သီုမာတောဝါဒ   ၁−ဒကေဝ်။

(၇) ။ ပြကိုဟ်သုတ္တာဓိပ္ပါယ်   ၃−ဒကေဝ်၊ ၅၀−ဂတေဟ်။

(၈) ။ ပြကိုဟ်လောကသမုတ္တိ ကေုာံ ပြကိုဟ်သၚ်္ခါရလိုက်   ၅၀−ဂတေဟ်။

(၉) ။ နဲဗ္တောန်ဘာသာမန် (မွန်ဘာသာသၚ်ကြားနည်း)   ၅−ဂတေဟ်။

(၁၀) ။ လိခ်ဗွဟ်မန် ပ္တံနူပဌမဒဵုသတ္တမအိုပ် ။

(၁၁) ။ ပြကိုဟ်သဒ္ဒဘေဒသၚ်္ဂဟ     ၃−ဒကေဝ်။

(၁၂) ။ ပြကိုဟ်အဓိပ္ပါယ်မ္ၚဵု ၃၈− ဗွဲခမၞန်ကေုာံဂလာန်သၟာန်−သှ် ပရေၚ်မ္ၚဵုဝိဝါဟ၊    ၅၀−ဂတေဟ် ။

(၁၃) ။ ပြကိုဟ်အဘိဓမ္မတ္ထသၚ်္ဂဟ။

(၁၄) ။ ပြကိုဟ်ဓမ္မဒဳပနဳ။

(၁၅) ။ ပြကိုဟ်ဗုဒ္ဓဝၚ်။

သွက်ဂွံသမ္တီ။  ရန်ကဵုသာသနာလ္ပာ်မန် လိခ်ပတ်မန် သ္ဂောံဇၞော်မောဝ်ရာၚ်ဆာဲတိုန်တုဲ ဂတနူဝွံ ပြကိုဟ်နာဲအ္စာသဳလဝန္တ(မာံရွှေၚို)မချူခၞံလဝ် မပ္တံပြကိုဟ်သရူပဒဳပနဳ၊ ပြကိုဟ်ကမ္မာကမ္မဝိနိစ္ဆယတံဂှ် မွဲအုပ်တုဲမွဲအုပ် ကလေၚ်ဆက်ပ္ဍဵုအာဗီုပၠန်ရောၚ်။

# ရွှေသိန်းပုံနိုပ်တိုက်၊ အမှတ် ၁၃၉၊ ၄၆−လမ်း ၊ ရန်ကုန်။

### နိဿဲ
နာဲအ္စာသဳလဝန္တထေရ် (မာံရွှေငိုး)  ညးမကလိဂွံတဆိပ် (အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ) အုပ်ပဋ္ဌမ

Mon language (PDF)-https://drive.google.com/file/d/1PPtFAGFm2XMZ8HazvdCabvzF2CCaAz_R/view?usp=sharing

website
https://hilight.kapook.com/view/37629
http://www.learntripitaka.com/History/Buddhist.html
https://manboonpongsri.wordpress.com/buddhism/%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%9E%E0%B8%B8%E0%B8%97%E0%B8%98%E0%B9%80%E0%B8%88%E0%B9%89%E0%B8%B2/
https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%9E%E0%B8%B8%E0%B8%97%E0%B8%98%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%95%E0%B8%B4
https://medium.com/%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%9E%E0%B8%B8%E0%B8%98%E0%B8%A8%E0%B8%B2%E0%B8%AA%E0%B8%99%E0%B8%B2/%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%9E%E0%B8%B8%E0%B8%97%E0%B8%98%E0%B9%80%E0%B8%88%E0%B9%89%E0%B8%B2-68bc69d2a88
https://guru.sanook.com/3937/
https://pantip.com/topic/33701115
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ