တက္ကာရိယဇာတ်

**ဗောဓိသတ်ဒှ်ဗဗၞး**Takkāriya Jātaka (No. 481)လဆောဝ်မ္ဂး ချူနကဵု တက္ကဇာတ် Takka Jātaka

**ဒၞဲါတွံ** ကျာ်တြဲသဗ္ဗညု မစိုန်ဒှ်တဴ အ္စာမၞိဟ်ဒေဝတဴ ဃောမပဒတဴပ္ဍဲဘာဇေတဝန် ပဟိုတ်ကဵု ကောကာလိကတုဲ တွံတဴ တက္ကရိယဇာတ်ဝွံရောၚ်။ 

## '''ဝတ္တုပစ္စုပ္ပန်'''
ဂလာန်ဂှ်ကြက်တြးကဵုရ၊ ပ္ဍဲအပ္ဍဲဝှ်မွဲ အဂ္ဂသာဝကၜါ သၠးကၠေံဂကောံဂိုဏ်ပံၚ်ဖက်ဂမၠိုၚ်တုဲ သၟိက်ပဒတဴ ဌာန်လ္ၚုပတီအာတ်အခေါၚ်ကျာ်တြဲတုဲ အာဒၞဲါကောကာလိက ပ္ဍဲကောသလရးတုဲ နိဿဲကဵုတၠအဲတုဲ ပိုယ်ညးဂမၠိုၚ် ဂွံပဒတဴဗွဲတသိုက်ကြက်ဒှ်ရ၊ နိဿဲကဵုပိုယ်ညးဂမၠိုၚ်တုဲ တၠအဲဂွံပဒတဴဗွဲတသိုက်ကြက်ဒှ်ရ။ လုကဴမွဲဝှ်ပိဂိတုဝွံ ကြက်ပဒတဴပ္ဍဲဒၞဲါဝွံရ ရဴဝွံဟီုရ။  

ယွံကောန်တၠတအ် နိဿဲကဵုအဲတုဲ မၞးတံဒှ်တသိုက်မ္ဂးဂှ် မူဂှ်ရော ရဴဝွံနကြိဟီုနေဝ် အဂ္ဂသာဝကၜါဂမၠိုၚ်ပဒတဴ ပ္ဍဲဒၞဲါဝွံအိုတ်ရ။ ယာံတၠအဲဟီုကုညးမမိက်မွဲမွဲမ္ဂး ပိုယ်ညးဂမၠိုၚ် ဂွံပဒတဴဗွဲတသိုက်အိုတ်ရ။ ဣဝွံတုန် နိဿဲကဵုတၠအဲတုဲ ပိုယ်ညးဂမၠိုၚ် ဂွံပဒတဴဗွဲတသိုက်ရောၚ်၊ ရဴဝွံဟီုရ။   

နိဿဲကဵုမၞးတအ်ညးဂမၠိုၚ်တုဲ အဲဂွံပဒတဴဗွဲတသိုက်ဂှ် ဣလဵုရော၊ ရဴဝွံနကြိသၟာန်နေဝ် ပိုယ်ညးဂမၠိုၚ်သီုမဒၠောံဗ္တောန်တၠအဲ လုကဴမွဲဝှ်ပိဂိတု ပ္ကတ်ကဵုဓရ်ရ၊ ဣဝွံတုန် တၠအဲနိဿဲကဵုပိုယ်ဂွံပဒတဴဗွဲတသိုက်ရောၚ်၊ ရဴဝွံဟီုအိုတ်ရ။ ယွံကောန်တၠတံ ဗွဲအတိုၚ်ပၟိက်စိုတ်သြဝ်ပဒတဴအိုတ်ညိ။ ရဴဝွံကောကာလိကဂှ် ကဵုဘာမဗဗွဲ ကုအဂ္ဂသာဝကၜါဂမၠိုၚ်ရ။    

အဂ္ဂသာဝကၜါဂမၠိုၚ်ဂှ် နတသိုက်ဖလသမာပတ်ပဒတဴဗွဲတသိုက်အိုတ်ရ။ ညးမမိက်မွဲမွဲဟွံတီ ဒဒှ်အဂ္ဂသာဝကၜါဂှ် ပဒတဴပ္ဍဲဒၞဲါဂှ်ရ၊ အဂ္ဂသာဝကၜါဂမၠိုၚ်ဂှ် စိုပ်ဝှ်သ္ပပဝါဏာအိုတ်တုဲ ယွံကောန်တၠ ကောကာလိက နိဿဲကဵုတၠအဲတုဲပိုယ်ဂွံပဒတဴဗွဲတသိုက်တုဲရ။ တၞဟ်နဗဵုလ္ၚောဝ် ကျာ်တြဲကြက်အာအိုတ်ရ၊ ရဴဝွံ ဟီုပတီကောကာလိဂှ်အိုတ်ရ၊ ခိုဟ်သန်ရ ရဴဝွံကောကာလိကဒုၚ်ဝန်တုဲ ဂိုၚ်ကေတ်အဂ္ဂသာဝကၜါ ဒုၚ်ပိဏ္ဍပါတ်ပ္ဍဲကွာန်ဗ္ဒာဲဂှ်တုဲ မှာထေရ်ဂမၠိုၚ်နကြိကိစ္စကဵု ပိုန်တုဲအိုတ်နေဝ် တိတ်နူကွာန်အိုတ်ရ၊ ကောကာလိကဗလးကၠေံ အဂ္ဂသာဝကၜါဂှ် ကၠေၚ်စဴတုဲ ဟီုလဴစကုမၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ရ။ ယွံဒါယကာတံ မၞးတံညးဂမၠိုၚ် စိုန်တုပ်ကေုာံ တိရစ္ဆာန်အိုတ်ရ။ လုကဴမွဲဝှ်ပိဂိတုဲ အဂ္ဂသာဝကၜါ ပဒတဴပ္ဍဲဘာမညန်ဟွံတီအိုတ်ရ။ ကာလလၟုဟ် အဂ္ဂသာဝက ၜါဂှ်က္ညအာအိုတ်ရ။ ရဴဝွံနကြိဟီုလၟိၚ်နေဝ် မၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ယွံတၠဳပိုန် မူဟိုတ်ဟွံဟီုလဴစပိုယ်ဍိက်တံအိုတ်ဂှ်ရော ရဴဝွံဟီုတုဲ ဂဥုဲဂမၠိုၚ် မပ္တံကၠေၚ်သဝှ်ေကၠေၚ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ကီု ယာတ်သ္ၚာဂမၠိုၚ်ကီု ဂိုၚ်ရပ်ကေတ်တဲ ပြာပ်အာကဵုဒါန်မှာထေရ်ဂမၠိုၚ်အိုတ်တုဲ လ္ၚောဝ်တုဲ ယွံတၠဳပိုန်တံ အေၚ်ဒုၚ်ကုပိုယ်ဍိုက်တအ် အိုတ်ညိကျာ်၊ ဒဒှ်အဂ္ဂသာဝကဂှ် ပိုယ်ဍိုက်တံ ဟွံတီအိုတ်ရကျာ်၊ တ္ၚဲဏအ်တုန် တၠဳပိုန် ကောကာလိက ဟီုလဴစတုဲ ပိုယ်ဍိက်တအ်တီအိုတ်ရကျာ်။ ဗွဲမဆာန်ဍူပိုယ်ဍိုက်တံ ဂဥုဲ မပ္တံကၠေၚ်သဝှ်ကၠေၚ်ယာတ်ဂမၠိုဝွံ သြဝ်ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်အိုတ်ညိအဴ ရဴဝွံဂရၚ်ပ္တီအိုတ်ရ။      

ကောကာလိကကီုလေဝ် မှာထေရ်ဂမၠိုၚ်ဝွံ ပၟိက်အောန်အိုတ်ရ၊ တရိုပ်စိုတ်လောဲသွာအိုတ်ရ၊ ဝတ္ထုဂမၠိုၚ်ဝွံသွက်ဇကုဟွံဂိုၚ်ကေတ်တုဲ ကြက်ကဵုအဲအိုတ်ရ၊ ရဴဝွံချပ်တုဲ ကေုာံဒါယကာဂမၠိုၚ် အာဇရေၚ်မှာထေရ်ဂမၠိုၚ်တုဲ မှာထေရ်မပြဲဂမၠိုၚ်ဂှ် ပဟိုတ်ကဵုကောကာလိကဝွံတုဲ ဟိုတ်မကဵုဒါန် အယာမာတ် မမိက်မွဲမွဲဟွံဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်အိုတ်ရ။ ကုကောကာလိကကီုလေဝ် ဟွံကဵုကဵုအိုတ်ရ၊ ဒါယကာဂမၠိုၚ်တုန် ယွံတၠဳပိုန်တအ် ကာလလၟုဟ်ဟွံဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်မ္ဂး မွဲလှေ်ပၠန် ဗွဲမဆာန်ဍူပိုယ်ဍိုက်တံ သြဝ်က္ညကၠုၚ်ဒၞဲါဝွံအိုတ်ညိအဴ ရဴဝွံအာတ်အခေါၚ်အိုတ်ရ။ မှာထေရ်ဂမၠိုၚ်ဝွံ ဇကုဟွံဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ်အိုတ်တုဲ ကုအဲကီုလေဝ် ဟွံကဵုကဵုအိုတ်ရ။ ရဲဝွံဒက်ဝဲရ၊ မှာထေရ်ဂမၠိုၚ်ကီုလေဝ် မံၚ်ဇရေၚ်ကျာ်တြဲမွဲခဏတုဲ ကော်ခမဳဂမၠိုၚ်မသုန် မသုန်ကၠံ မဒှ်တွဳပွိုၚ်ဇကုအိုတ်တုဲ ကေုာံခမဳလ္ၚီ နကြိဂ္ၚေၚ်ဒေသစရိတ်နေဝ် စိုပ်အာကောသလရး အိုတ်ရ။        

ဒါယကာဂှ်ဂမၠိုၚ်ကီုလေဝ် သ္ပဒစးဝေၚ်ဒုၚ်တၠုၚ်တြဴတုဲနိမန်မှာထေရ်ဂမၠိုၚ် ဘာလုပ်ဒ္ဂိုန်ဂှ်ဟေၚ်ရေၚ်တၠုၚ်ဏာတုဲ ရိုဟ်ဟ်တ္ၚဲ သ္ပတဴပူဇဴသက္ကာရဗွဲမဂၠိုၚ်အိုတ်ရ။ ပစ္စယ်ဂဥုဲယာတ်သ္ၚာဗွဲမဂၠိုၚ်က္တဵုဒှ်ရ၊ ခမဳဂမၠိုၚ် မကၠုၚ်မွဲစွံ ကေုာံမှာထေရ်မပြဲၜါဂှ်ဂမၠိုၚ် နကြိစဳရေၚ်ပါ်ပရအ်သ္ၚာဂမၠိုၚ် အိုတ်နေဝ် ကုခမဳဂမၠိုၚ်မကၠုၚ်မွဲစွံဂှ်ဟေၚ် ကဵုအိုတ်ရ။ ဟွံကဵုကုကောကာလိကအိုတ်ရ၊ မှာထေရ်မပြဲၜါဂမၠိုၚ်ကီုလေဝ် ဟွံကဵုကဵုကုကောကာလိကအိုတ်ရ၊ ကောကာလိဂွံဟွံကလိဂွံသ္ၚာတုဲ သာရိပိုတ်မောဂ္ဂလာန်ဂမၠိုၚ်ဝွံ နွံကဵုပၟိက်ယုတ်မာအိုတ်ရ။ ပ္ဍဲကာလကၠာတေံဟွံဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ် လာဘ်မဂပ်ဝ်ကဵုဒါန်တုဲ ကာလလၟုဟ်ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ် အိုတ်ရ၊ တၞဟ်နပေၚ်ပၟိက်ဟွံသၟဟ်အစောံအိုတ် ဟွံရံၚ်ညးသ္အာၚ်ဂမၠိုၚ်အိုတ်ရ။ ရဴဝွံလက်ဒေါန် မှာထေရ်မပြဲဂမၠိုၚ်ရ၊ မှာထေရ်မပြဲဂမၠိုၚ်ချပ် ကောကာလိကဝွံ နိဿဲကဵုပိုယ်တုဲ ဇၞော်မောဝ်ပြဝအကုသဵုဂမၠိုၚ်ရ၊ ရဴဝွံမွဲဟာန်ကေုာံတွဳပွိုၚ်တိတ်နူဘာဂှ် မၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ယွံတၠဳပိုန်တံ မံၚ်ၜိုတ်ၜါပိတ္ၚဲပၠန်အိုတ်ညိအဴ ရဴဝွံၜိုန်ရဒုၚ်ဂုဏ်ကီုလေဝ် တၞဟ်နကၠေၚ်ကၠုၚ်ဒၞဲါဂှ် ဟွံမွဲပၟိက်အိုတ်ရ။         

ကာလဂှ်ခမဳသၟတ်မွဲဟီု ယွံဒါယကာတံ မာထေရ်မပြဲဂမၠိုၚ်ဗီုလဵုဂွံ မံၚ်အိုတ်ရော၊ အ္စာမၞးတံကောကာလိကဂှ် မှာထေရ်မပြဲဂမၠိုၚ်မံၚ်ပ္ဍဲဘာဝွံ အေၚ်ဒုၚ်ဟွံမာန်ရ။ ရဴဝွံဟီုရ၊ ဒါယကာဂှ် ဂမၠိုၚ်ကီုလေဝ် အာဇရေၚ်ကောကာလိကတုဲ ယွံတၠဳပိုန်တံ တၠဳပိုန်တံညးဂမၠိုၚ် မှာထေရ်မပြဲဂမၠိုၚ်မံၚ်ပ္ဍဲဘာဝွံ အေၚ်ဒုၚ်ဟွံမာန်အိုတ်သဒှ်ရ၊ အာအိုတ်ညိ ကလအ်ကၠေအ်မှာထေရ်မပြဲဂမၠိုၚ်ဂှ်တုဲ သြဝ်ကဵုစဴအိုတ်ညိ၊ ယဝ်ဟွံကဵုကၠေၚ်စဴကၠုၚ်အိုတ်မ္ဂး ဒြေပ်နူဒၞာဲဝွံတုဲ သြဝ်အာမံၚ်ဌာန်သ္အာၚ်အိုတ်ညိ ရဴဝွံဟီုအိုတ်ရ၊ ကောကာလိကဂှ် နမဖေက်ဒါယကာဂမၠိုၚ်အာတုဲ ဒုၚ်ဂုဏ်မှာထေရ်မပြဲဂမၠိုၚ်ရ၊ မှာထေရ်မပြဲဂမၠိုၚ် ကလေၚ်ကၠုၚ်ဟွံသၟဟ်အစောံတုဲ စဴကၠုၚ်ဘာရ။         

ဒါယကာဂမၠိုၚ်ဂှ် ယွံတၠဳပိုန်ကောကာလိကာမှာထေရ်မပြဲဂမၠိုၚ်ဟွံ ကၠေၚ်ကၠုၚ်အိုတ်ဟာ ရဴဝွံသၟာန်အိုတ်ရ၊ယွံဒါယကာတံ တၞဟ်နကဵုကလေၚ်ကၠုၚ် ဟွံသၟဟ်အစောံ ရဴဝွံဟီုရ။ ကာလဂှ် ကောကာလိကဂှ် ခမဳအယုက် မၞုံသ္ဘြဒ္ဂေတ်ဟွံခိုဟ်ဝွံ နကြိမံၚ်နေဝ် ပ္ဍဲကွာန်ပိုယ် ခမဳသ္ဍိုက်ဆာန်သဳလဂမၠိုၚ် ဟွံမံၚ်အိုတ်ရ၊ ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်ရ ကြက်ဗက်ဗ္ဒဴ ကၠေအ် ကောကာလိကအိုတ်ရ ရဴဝွံချပ်တုဲ ယွံတၠဳပိုန် ကောကာလိက တၠဳပိုန်လ္ပမံၚ်ပ္ဍဲဘာဏအ်ရ၊ နိဿဲကဵု ပိုယ်တုဲ မူဖိုလ်မၞုံကုတၠဳပိုန်ရော ရဴဝွံဟီုအိုတ်ရ၊ ဒါယကာဂမၠိုၚ်ဂှ် ဗက်ဗ္ဒဴတုဲ ဂိုၚ်ကေတ်ဗဗေၚ်သ္ၚာဂမၠိုၚ်တုဲ အာဘာဇေတဝန် ပြာပ်လုပ်ကုကျာ်တြဲတုဲ ယွံတၠဳပိုန် သာရိပိုတ် မောဂ္ဂလာန်ဂမၠိုၚ် ပၟိက်ဟွံခိုဟ်နွံတဴအိုတ်ရ၊ လေပ်ဗက်စပၟိက်မက်ဂၠက်ယုတ်မာအိုတ်ရ၊ ရဴဝွံဂရၚ်ပ္တီရ။          

ကာလဂှ် ကျာ်တြဲသဗ္ဗညုဟီုကုကောကာလိက ယွံကောကာလိကရဴသာ်ဝွံလ္ပဟီုညိ၊ ကောကာလိက ရဴသာ်ဝွံ လ္ပဟီုညိ၊ စိုတ်ဂှ်သြဝ်ကဵု လျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ပ္ဍဲ သာရိပိုတ်မောဂ္ဂလာန်ညိ၊ သာရိပိုတ်မောဂ္ဂလာန်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ခမဳသ္ဍိုက်ဆာန်သဳလ ဂမၠိုၚ်ရောၚ်၊ ရဴဝွံဆေဝ်ဒဝ်ရ။ ၜိုန်ရဆေဝ် ဒဝ်သာ်ဂှ်ကီုလေဝ် ကောကာလိကဂှ် ယွံတၠဳပိုန်တအ်ညဂမၠိုၚ် ပတှေ်တဴကုအဂ္ဂသာဝကတၠဳပိုန်တံညးဂမၠိုၚ်ဟေၚ်ရောၚ်၊ အဲဍိက်တုန်ဂတမတ်ရောၚ် ဟွံပတှေ်အဲဍိက်အိုတ်ရ၊ အဲဍိက်ဂွံညာတ်ကေတ်ဂတမာတ်ရ သာရိပိုတ်မောဂ္ဂလာန်ဂမၠိုၚ် နွံပၟိက်ယုတ်မာအိုတ်ရ၊ လေပ်ဂြောပ်ဗ္ဒန်ပြဝအကုသဵုအိုတ်ရ၊ သဳလဟၟဲအိုတ်ရ၊ ရဴဝွံဟီုတုဲ စဵုကဵုပိဝါၜိုန်ရကျာ်တြဲဆေဝ်ဒဝ်ကီုလေဝ် တုပ်ညံၚ်ကိုပ်ကၠာဂှ်ဟေၚ် ဟီုတုဲဓလိုက်က္တဵုနူဒၞဲါဂှ်တုဲအာရ။          

ကောကာလိကဂှ် ဃောက္တဵုအာဟေၚ် ပ္ဍဲဇကုကောကာလိကဂှ် ယဲမှုက်ဂမၠိုၚ်မၞုံဗၞတ်တၟာမရာဲမံက်တိတ်ကၠုၚ်အိုတ်တုဲ ဗွဲလၟေၚ်ၚ် ဒှ်အာတၟာသတ်ဗဳဍုဟ်ဟ်တုဲ ပါ်ဒးကးတုဲ ဆီပ္တိုဟ်ဂမၠိုၚ်ဇွောဝ်အိုတ်ရ၊ ကောကာလိကဂှ် သီုမကရောတ်ကသဝ်တဴ အာစိုပ်ဒုက္ခဝေဒနာတုဲ တိက်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲမုက်တြၚ်ဘာဇေတဝန်ရ၊ ကောကာလိကထေဲပၞတ်ကုအဂ္ဂသာဝကၜါရ ရဴဝွံစဵုကဵုဍုၚ်ဗြီု မွဲဒမြိပ်ဓဝ်ဒှ်တိုန်ကၞုက်ကၞာဲရ၊ ကာလဂှ်ဗြီုမၞုံယၟုတုရိသမဒှ်အ္စာဥပ္ပဇ္စျာဲကောကာလိကဂှ် တီပရူဂှ်တုဲ ကြက်ကဵုကလံ ကၠေံမှာထေရ်မပြဲဂမၠိုၚ်ရ၊ ရဴဝွံချပ်တုဲစှ်ေကၠုၚ်နူဍုၚ်ဗြီုတုဲ ဒတဴဒၟံၚ်ပ္ဍဲ အာကာသတုဲ ယွံကောကာလိက တၠအဲကၠောန်ပြဝရုန်မဵုရ၊ အဂ္ဂသာဝကၜါဂှ် သြဝ်လျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်ညိ ရဴဝွံဟီုရ၊ ယွံကောန်တၠမၞးညးဂှ်ရော ရဴဝွံသၟာန်ရ၊ အဲဗြီုတုရိကရောၚ်၊ ရဴဝွံနကြိဟီုနေဝ် ယွံကောန်တၠကျာ်တြဴဟီုတၠအဲ အနာဂါမ်ဟွံသေၚ်ဟာ အနာဂံါကီုလေဝ် နူဍုၚ်ဗြီု ဟွံကၠေၚ်ကၠုၚ်ဍုၚ်မၞိသ်ဟွံသေၚ်ဟာ ရဴဝွံဟီုတုဲ တၠအဲ ဒှ်ပြိုတ်ပ္ဍဲဒၞာဲထောံအမှိတ် ဟာန်ဗာန်သဒှ်ရ၊ ရဴဝွံစမြဗဟေတ်မဟာဗြီုရ၊ ဗြီုတုရိသဂှ် တၞဟ်နကဵုကောကာလိက ဂိုၚ်ကေတ်ဂလာန်ဇကုဟွံသၟဟ်အစောန်တုဲ ဂလာန်မၞးကြက်ပြာကတ်ကု မၞးဟေၚ်ရ- ရဴဝွံဟီုတုဲ အာဘုံဗြီုသုဒ္ဓါဝါဒရ၊ ကောကာလိကကီုလေဝ် ချိုတ်အာတုဲ က္တဵုဒှ်ပ္ဍဲနရက်ပဒုမရ။           

တီဒဒှ်ကောကာလိကမ္ဒးက္တဵုဒှ်ပ္ဍဲနရက်ပဒုမတုဲ သၟိၚ်ဗြီုသဟံပတိဂရၚ်ပ္တီကျာ်တြဲရ၊ ကျာ်တြဲသဗ္ဗညုဟီုလၟိၚ်ကုခမဳဂမၠိုၚ်ရ၊ ခမဳဂမၠိုၚ်သီုမဟီုတဴဂလာန်ဂရိုဟ်မသက္ကုဂုဏ်ကောကာလိက က္တဵုဗဒှ်ဂလာန်ပ္ဍဲဇြပ်သ္ဘၚ်ဓရ်ရ၊ ယွံကောန်တၠတအ် ကောကာလိကနမထ္ၜေဟ်လက်မှာ ထေရ်သာရိပိုတ်မှာထေရ်မောဂ္ဂလာန်ဂမၠိုၚ်နိဿဲကဵုပါၚ်ဇကုတုဲက္တဵုဒှ်ပ္ဍဲနရက်ပဒုမရ။ ရဴဝွံက္တဵုဗဒှ်ဂလာန်အိုတ်ရ၊ ကျာ်တြဲသဗ္ဗညုက္ညကၠုၚ်တုဲ ယွံခမဳတံကာလလၟုဟ်မူရဴနဂလာန်မွဲကောံဓရီု ဒၟံၚ်အိုတ်ရော - ရဴဝွံသၟာန်တုဲ နဂလာန်မဟိမုဝွံ ကောံဓရီုဒၟံၚ်အိုတ်ရအဴ- ရဴဝွံနကြိဂရၚ်ပ္တီနေဝ် ယွံခမဳတအ် ကောကာလိကဂှ် ပ္ဍဲကာလလၟုဟ်ဝွံဟေၚ်ဂလာန်ဇကု ဂစိုတ်ဇကုဇကုတဲ နိဿဲကဵုပါၚ်ဇကုတုဲ ဒးဒုၚ်ဒဒိုက်ဟွံသေၚ်ဏီ၊ ပ္ဍဲကာလကၠာတေအ်ကီု လေဝ် ကောကာလိကနိဿဲကဵုပါၚ်ဇကုတုဲ ကေၚ်ဒးဒုၚ်ဒဒိုက်တုဲရ၊ ရဴဝွံသ္ဂးတုဲ ဇက်နေဝ်ဇာတ်အတိတ်ရ။             

## ဝတ္တုအတိက်
ယွံခမဳတအ် ပ္ဍဲကာလအတိက်တေံ ဍုၚ်ဗာရဏသီသၟိၚ်ဗြဟ္မဒတ္တ နကြိပ္ကၚ်ရၚ်ဍုၚ်နေဝ် ဗမၞးပြောဟိတ် ဂၞေဟ်ထပ်တိတ်မၞုံယၟု ပိၚ်္ဂလမွဲ နွံကုသၟိၚ်ဗြဟ္မဒတ္တဂှ်ရ။

### ကသပ်စိုတ်မမိက်ဂစိုတ်တြုံသ္ကဲ
သမ္ဘာဗမၞးပြောဟိတ်ဂှ် ဒ္ဂေတ်တဴဒ္ဂေတ်မကလိလောန်ကၠောအ် ဗဗၞးမွဲရ၊ တြုံသ္ကဲဂှ်ကီုလေဝ် တုပ်ကၠောံတြုံတၠသ္ၚိဇၞော် ပြောဟိတ်ဟေၚ်ရောၚ်၊ ပြောဟိတ်ဂှ်ၜိုန်ရ ဆေဝ်ဒဝ်ဗမၞးဗြဴဂၠိုၚ်ၚ်ကဵုဝါကီုလေဝ် တၞဟ်နဆေဝ်ဒဝ်ဟွံသၟဟ်အစောံတုဲ ချပ်ရ၊ ချပ်တုဲ ပြောဟိတ်ဂှ် ပြာပ်အာကုသၟိၚ်တုဲ ဂရၚ်ပ္တီရ။ ယွံသၟိၚ်ဇၞော်မပြဲရောၚ် ၊ ဍုၚ်သၟိၚ်ဇၞော်ဂှ် ပ္ဍဲအလုံတ္ကအ်ဇမ္ဗုဒိပ်မွဲ ဒှ်တဴဍုၚ်မပြဴရောၚ်။ သၟိၚ်ဇၞော်ကီုလေဝ် သၟိၚ်မပြဲရောၚ်၊ ရဴသာ်ဝွံ သီုမဒှ်တဴ သၟိၚ်မပြဲ - ယွံသၟိၚ်ဇၞော်ကြၚ်ဍုၚ်သၟုၚ်ကျာတေံပ္ကီုလဝ်ဟွံဒးရးတုဲ မ္ၚဵုဟၟဲရဴဝွံနကြိဟီုနေဝ် - ယွံအ္စာလၟုဟ် ဗီုလဵုဂွံသ္ပရော - ရဴဝွံနကြိသၟာန်နေဝ် သ္ပမ္ၚဵုတုဲ စိုန်ဂပ်ဝ်ပ္ကီုရ။ ရဴဝွံဂရၚ်ပ္တီရ။ မူဂှ် ထေက်ကဵုဒးကေတ်ရော ရဴဝွံနကြိဟီုနေဝ် ပဲါကၠေံတြၚ်တြေံတုဲ ဂိုၚ်ကေတ်ဆုတၟိမစိုန်သ္ကီုကေုာံမ္ၚဵုတုဲ ကဵုစၞဗလိဗဇဴ ကုဒေဝတဴပၟၚ်ဍုၚ်ဂမၠိုၚ်တုဲ ဗွဲမစိုန်သကီု ကေုာံ နကျတ်မ္ၚဵု တၞဟ်မကဵုပ္တန်ကြိုက်ရ၊ ရဴဝွံဂရၚ်ပ္တီရ၊ ယာံဒှ်သာ်ဂှ်မ္ဂး ရဴသာ်ဝွံအတိုၚ်အ္စာဟီုသ္ပအိုတ်ရ၊ ရဴဝွံဟီုရ။  

ကာလဂှ် ဗောဓိသတ်ဒှ်မံၚ်ဗၠာဲ မၞုံယၟုတက္ကာရိယတုဲ ကတ်ကွတ်ပညာ ပ္ဍဲဇရေၚ် ပြောဟိတ်ပိၚ်္ဂလဂှ်ရ၊ ပြောဟိတ်ပိၚ်္ဂလ ပဲါကၠေံတြၚ်တြေံတုဲ ကဵုစွံပ္တန်တြၚ်တၟိတုဲ ဂရၚ်ပ္တီသၟိၚ်ရ၊ ယွံသၟိၚ်ဇၞော်တြၚ်ဂှ်တုဲရ၊ တ္ၚဲယးနကျတ်ခိုဟ်ရ နကျတ်ခိုဟ်ဂှ် ဟွံကဵုကၠိလောန်ကၠေံတုဲ သ္ပစၞဗလိဗဇဴဒေဝတဴတုဲ တၞဟ်နကဵုပ္တန်တြၚ်ကြိုက်ရ၊ ရဴဝွံနကြိဂရၚ်ပ္တီနေဝ် ယွံအ္စာစၞ ဗလိဗဇဴဒေဝတဴဂှ် မူထေက်ကဵုဒးကေတ်ရော ရဴဝွံသၟာန်ရ၊ ယွံသၟိၚ်ဇၞော် တြၚ်သၟိၚ်ဇၞော်ဂှ် ဣဒ္ဓိဇၞော်ရ၊ ဒေဝတဴဣဒ္ဓိဇၞော်ဂမၠိုၚ်စိုန်ဂပ်ဝ်မၚ်မွဲရ၊ ဗမၞးမွဲက္တဵုဒှ် မသ္အးဇ္ၚးနူမိမၜါ မၞုံမတ်မဗ္ကေတ်သာ်သၠုဲ မၞုံဂၞေဟ်မထပ်တိတ်ဒၟံၚ်ဂှ် ဂစိုတ်တုဲ နဖျုန်ဆီဗမၞးဂှ် သ္ပစၞဗလိဗဇဴ ဒေဝတဴတုဲ ဇကုဂှ် ဖျေံသၟဝ်တေံတုဲ စိုန်ဂပ်ဝ်စွံ ပ္တန်တြၚ်ရ၊ နကြိစွံပ္တန်လဝ်မြဴသာ်ဝွံနေဝ် သၟိၚ်ဇၞော်တံကီု ဍုၚ်ဒၟံၚ်သၟိၚ်ကီု ကြက်ဇၞော်မောဝ်ရ ရဴဝွံဂရၚ်ပ္တီရ။   

### ဟီုဒးကုသမ္ဘာ
သၟိၚ်ဂှ် - ယွံအ္စာခိုဟ်သန်ရ

ဂစိုတ်ဗမၞးမၞုံသ္ဘဴမဖှ်သာ်ဝွံတုဲ သြဝ်ပ္တန်တြၚ်ညိ - ရဴဝွံ နကြိဟီုနေဝ် ပြောဟိတ်ဂှ်အိုဟ်တၟိုဟ်မိပ်စိုတ်တုဲ တ္ၚဲယးကြက်ဂွံဆဵုသၞသတြုလီုလာ်ရ၊ ရဴဝွံယၚ်ဒဒှ် မၞုံကဵုပွမပ္တိတ်ဒြဟတ်ဂှ်ဒှ်တုဲ အာသ္ၚိဇကုတုဲ တၞဟ်နမၚ်မွဲပါၚ်ဟွံသၟဟ်အစောံတုဲ ဗွဲမဒရက်ဗဗက်ဟီု ကုသမ္ဘာ ဟာဲဗြဲအယုတ် ပတွဵုနူတ္ၚဲဝွံတုဲ ဗှေ်လဟိၚ်ကေုာံညးဂှ်ဏီရော - တ္ၚဲယးဂစိုတ်တြုံသ္ကဲဗှေ်တုဲ အဲကြက်သ္ပစၞဗလိဗဇဴဒေဝတဴရ၊ ရဴဝွံဟီုရ။ မၞိဟ်ဒုသ်ဟၟဲ မူဟိုတ်ဂွံဂစိုတ်ဂှ်ရော - ရဲဝွံနကြိသၟာန်နေဝ် သၟိၚ်ဇၞော်ပိုယ် နဖျုန်ဆီဗမၞးအဝဲဆောတ်ယောၚ်မၞုံမတ်ဗ္တောတ်သာ်သၠုဲဂှ် သ္ပစၞဗလိဗဇဴဒေဝတဴတုဲ သြဝ်ပ္တန်တြၚ်ဍုၚ်ဒၟံၚ်သၟိၚ်ညိ ရဴဝွံကဵုအသံရ၊ ဗမၞးတြုံသ္ကဲဗှေ် မၞုံမတ်ဗ္ကေတ်တဴသာ်သၠုဲရ၊ အဝယ်ဆောတ်ယောၚ်ဒၟံၚ် ဂစိုတ်တြုံသ္ကဲဗှေ်ဂှ်တုဲ အဲကြက်သ္ပစၞဗလိဗဇဴဒေဝတဴရ - ရဴဝွံဟီုရ။ 

ဗမၞးဗြဴဂှ် စကာဏာဇရေၚ်တြုံသ္ကဲရ၊ သၟိၚ်ဂှ်ဗမၞးဂၞေဟ်ထပ်တိတ်မၞုံမတ်မဗ္ကေတ်တဴသာ်သၠုဲတုဲ သၟိက်သ္ပစၞဗလိဗဇဴဒေဝတဴသဒှ်ရ၊ ယဝ်မမိက်ဂျိုၚ်တဴလမျီုမ္ဂး ဂိုၚ်ကေတ်ဗမၞးသ္အာၚ်ဂမၠိုၚ် မတုပ်ကေုာံတၠအဲအိုတ်တုဲ ဃောအခိၚ်နွံဟေၚ် သြဝ်ဒြေပ်ညိ ရဴဝွံဗ္ကန်ဏာရ၊ ဗမၞးတြုံသ္ကဲဂှ် အတိုၚ်ဗမၞးဗြဴဟီုသ္ပရ၊ ဗမၞးဂၞေဟ်ထပ်တိတ်မတ်ဗ္ကေတ်ဂမၠိုၚ်အိုတ်သီု နူအလုံဍုၚ်မွဲ ဒြေပ်ဒဴအိုတ်ရ။ ရဴဝွံပြာကတ်တဴပ္ဍဲဍုၚ်ရ၊ ပြောဟိတ်ဟွံတီ ဒဒှ်သၞသတြု ဒြေပ်ဒဴတုဲ နူဂယးပြဟ်ဟေၚ် ပြာပ်လုပ်ကုသၟိၚ်တုဲ ယွံသၟိၚ်ဇၞော် ပ္ဍဲဒၞာဲမဟိမုဝွံ ဗမၞးယၚ်ဒဒှ်မတ်သၠုဲဂှ် ဒှ်တုဲ ဂၞေဟ်ထပ်တိတ်ဒၟံၚ်နွံရ၊ ကဵုရပ်ဗမၞးဂှ်ညိ ရဴဝွံဂရၚ်ပ္တီရ၊ သၟိၚ်စကာဏာအမတ်ဂမၠိုၚ်ရ၊ အမာတ်ဂမၠိုၚ်ဟွံညာတ်အိုတ်ကၠေၚ်ကၠုၚ်တုဲ ဍေံဒဴကၠေံသဒှ်ရ၊ ရဴဝွံဂရၚ်ပ္တီသၟိၚ်ရ၊ ပ္ဍဲဒၞာဲသ္အာၚ်ဂၠာဲစမ်ၜတ်ရံၚ်အိုတ်ညိ၊ ရဴဝွံဟီုတုဲ ၜိုန်ရဂၠာဲ စမ်ၜတ်ရံၚ်အလုံဍုၚ်မွဲကီုလေဝ် ဟွံညာတ်အိုတ်ရ။  

ကြဴနူဂှ် စမ်ၜတ်ရံၚ်သိုက်က်အိုတ်ညိ- ရဴဝွံနကြိဟီုနေဝ် ပဲါနူပြောဟိတ်သၟိၚ်ဇၞော်တုဲ ဗမၞးမွဲသ္အာၚ်မၞုံသ္ဘဴသာ်ဝွံဟွံမွဲရ။ ရဴဝွံဟီုအိုတ်ရ။ တၞဟ်နဂစိုတ်ပြောဟိတ်ဂှ် ဟွံသၟဟ်အစောံရဴဝွံနကြိဟီုနေဝ် ယွံသၟိၚ်ဇၞော် ဗီုလဵုရော၊ ဟိုတ်နူဟိုတ်ပြောဟိတ်လၟုဟ် ဟွံပ္တန်တြၚ်မ္ဂး ဍုၚ်ဒၟံၚ်သၟိၚ်ဟွံကၠက်သဒှ်ရ၊ အ္စာဟီုဂှ် ကလိလောန်အာနကျတ်တ္ၚဲဝွံ နမကလိလောန်အာမွဲသၞာံ ကြက်ကလိ နကျတ်ခိုဟ်ရ ရဴဝွံဟီုရ၊ လုကဴမွဲသၞာံ တြၚ်ဍုၚ်ဒၟံၚ်သၟိၚ်ဟွံတုဲမ္ဂး သၞသတြု ဂမၠိုၚ်ကြက်ကလိဂွံအခေါၚ်ရ။ ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်ရ ဂစိုတ်ပြောဟိတ်ဂှ်တုဲ ကဵုဗမၞးဆိုက်ဗ္ဒက်မွဲသ္အာၚ်ကၠောန်စၞဗလိဗဇဴဒေဝတဴတုဲ ကြက်ကဵုပ္တန်တြၚ်အိုတ်ရ။ ရဴဝွံဂရၚ်ပ္တီရ၊ ဗမၞးမၞုံကဵု ပညာမတုပ်ကေုာံအ္စာပြောဟိတ် မွဲသ္အာၚ်နွံဟာ ရဴဝွံသၟာန်ရ။ ယွံသၟိၚ်ဇၞော် မၚ်ဗၠာဲမၞုံယၟုတက္ကာရိယမဒှ် ကွးပြောဟိတ်ဂှ်နွံရ။ အရာဌာနန္တရ ပြောဟိတ်ဂှ် ကဵုမၚ်ဗၠာဲ တက္ကာရိယတုဲ ကဵုသ္ပမ္ၚဵုညိ ရဴဝွံဂရၚ်ပ္တီအိုတ်ရ။   

### ဗမၞးပြောဟိတ်အာစိုပ်ဒဒိုက်
သၟိၚ်ကဵုကော်မၚ်ဗၠာဲ တက္ကာရိယတုဲ ကဵုသ္ပသၞေံသၞဴတုဲ ကဵုဌာနန္တရပြောဟိတ်တုဲ အတိုၚ်အမာတ်ဂမၠိုၚ်ဟီုစကာရ၊ မၚ်ဗၠာဲတက္ကာရိယဂှ် နဗော်သွးဗွဲမဂၠိုၚ်အာတြၚ်ဍုၚ်ရ၊ ကၠေၚ်ပြောဟိတ်နအာဏာသၟိၚ်တုဲ ရၚ်တၠုၚ်အိုတ်ရ၊ ဗောဓိသတ် မၚ်ဗၠာဲတက္ကာရိယ ပ္ဍဲဒၞာဲပ္တန်တိုၚ်တြၚ်ကဵုခဲါက္တိုၚ်တုဲ စဵုကၠေံဇၞိက်စွံလဝ်ပၟၚ်ပၟဲတုဲ တန်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲဇၞိက်မွဲဟာန်ကေုာံအ္စာရ၊ အ္စာရံၚ်က္တိုၚ်ဂှ်တုဲ ဟွံကၠိဂွံရာဒတန်ဇကုတုဲ တၞဟ်နဖိုဇကုကဵုစိုပ်ဒတုဲဒှ်တဴရ၊ တၞဟ်နဖိုလ်ဇကု ၜိုန်ရကဵုစိုပ်ဒတုဲသာ်ဂှ်ကီုလေဝ် ဟိုတ်နူဒိုဟ်ဓီု မၚ်မွဲပါၚ်ဟွံမာန်တုဲ အဲဟီုဒးကုညးဗြဴအယုက်ဂှ်ရ၊ ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်ရ ဇကုဟေၚ်ရေၚ်တၠုၚ်နေၚ်တၞဟ်နဂစိုတ်ဇကုရ၊ ရဴဝွံကော်ဗောဓိသတ်တုဲ သၟိက်ဟီုလဴစဒုဟ်ဇကု သ္ဂးတိုန်ဂါထာကိုပ်ကၠာဝွံရ။ ၁၀၃၊ အဟမေဝဒုဗ္ဘသိတံ ဘာသိဗာလော၊ဘေကောဝရညေ အဟိမဝှာယမာနော။တက္ကာရိယေ သောဗ္ဘမှိအဟံပတာမိ၊နကိရေဝသာဓူတျတိဝေလံ ဘာဏိ။၁၀၃၊ တက္ကရိယေ၊ ယွံမၚ်ဗၠာတက္ကာရိယ။ အရညေ၊ ပ္ဍဲဂြိပ်။ ဘေကော၊ ၚ်ၚဴ။ အဟိံ၊န်ဇြုံ၊ အဝှာယမာနောဝ၊ ညံၚ်ရဴမကော်ကီု။ အဟမေဝ၊ ၚ်အဲဟေၚ်၊ ဗာလော၊ ၚ်မဒိုသ်ဓိုဂှ်ဒှ်တုဲ။ ဒုဗ္ဘာသိတံ၊ န်ဂလာန်ဟွံမၚ်မွဲသၟန်ပါၚ်။ ဘာသိ၊ စိုန်ဟီုဒးရ။ အဟံ၊ ၚ်အဲ။ သောဗ္ဘမှိ၊ ပ္ဍဲက္တိုၚ်။ ပတာမိ၊ ပ္ဍံဒးဒတုံစှေ်ရ။ အတိဝေလံ၊ ကၠိလောန်ကၠေံအခိၚ်မဂပ်ဝ်ဟီုတုဲ။ ဘာဏိ၊ၚ်ညးမဟီု။ နသာဓုဨဝ၊ စိုန်ဟွံခိုဟ်ဟေၚ်ရောၚ်။ ဣတိ၊ ရဴဝွံ။ ကိရ၊ စိုန်ကေၚ်မိၚ်ဂလာန်ညးတမၠာတံရ။ ၁၀၄၊ ပပ္ပေါတိ မစ္စော အတိဝေလံ ဘဏိ၊ဗန္ဓံ ဝဓံ သောက ပရိဒ္ဒဝဉ္စအတ္တာနမေဝဂရဟာသိဨတ္တ၊အာစရိယတံနိက္ခဏန္တိသောဗ္ဘေ။  

၁၀၄၊ အာစရိယ၊ ယွံအ္စာပြောဟိတ်ပိၚ်္ဂလ။ အတိဝေလံ၊ ကလိလောန်ကၠေံအခိၚ်တုဲ။ ဘာဏှိ၊ ဍေံမဂပ်ဝ်ဟီု။ မစ္စော၊ၚ်သတ်။ ဗန္ဓံ၊ န်ဒွက်ကီု။ ဝဓံ၊ န်ပွမဂစိုတ်ကီု။ သောကံ၊ န်ပွမစံၚ်တူကီု။ ပရိဒ္ဒဝဉ္စ၊ န်ပွမနရိုအ်ယာံကီု။ ပပ္ပေါတိ၊ ပ္ဍံဒးအာစိုပ်ရ။ ဨတ္တ၊ ပ္ဍဲဟိုတ်ဝွံ။ အတ္တာနမေဝ၊ န်ဇကုဟေၚ်။ ဂရဟသိ၊ သြဝ်ဂရိုဟ်ညိ။ သောဗ္ဘေ၊ ပ္ဍဲက္တိုၚ်၊ တံ၊ န်အ္စာ။ တေန၊ ဟိုတ်နူပွမဟွံမၚ်မွဲပါၚ်သာ်ဂှ်။ နိက္ခဏန္တိ၊ ပ္ဍံတိုပ်အိုတ်ရ။  

ဟီုဂလာန်မြဲသာ်ဝွံတုဲ အ္စာဟွံမၚ်မွဲပါၚ်တုဲ အ္စာသက်က်ဟေၚ်အာစိုပ်ဒဒိုက်ဟွံသေၚ်ဏီ။ မၞိဟ်သ္အာၚ်နူအ္စာကီုလေဝ် ကေၚ်ဒှ်ဒဒိုက်ဟေၚ်ရောၚ်။ ရဴဝွံဟီုတုဲရၚ်တၠုၚ်နေၚ်ပရူလောန်ကၠုၚ်တေံတုဲထ္ၜးရ။   

ယွံအ္စာဂွံမိၚ်ကေတ်တုန် - ကာလကၠာတေံ ပ္ဍဲဍုၚ်ဗာရဏသဳဗြဴစရာဲဍုၚ်မၞုံယၟုကာဠဳမၞုံတဴရ၊ ဒေံဗြဴစရာဲဍုၚ်ဂှ် တုဏ္ဍီလဂးယၟုရ၊ ကာဠီဂှ်မွဲတ္ၚဲကၠိဂွံဒြပ်လ္ၚီရ၊ ဒေံတုဏ္ဍဳလဂှ်တုန် - လဗၚ်ဗြဴလဗၚ်သုရာ လဗၚ်ဝေၚ်ဇျၚ်ရောၚ်၊ ကာဠီဂှ်ကဵုဒြပ်ကုဒေံတုဏ္ဍဳလရ။ တုဏ္ဍီလဂှ်ဇၟာပ်ပ်မကလိဂွံဒြပ်ပၠေၚ်ကၠေံရ၊ ကာဠဳဂှ်တၞဟ်နဆေဝ်ဒဝ်ဒေံတုဏ္ဍိလ ဟွံသၟဟ်အစောံ၊ တုဏ္ဍိလဂှ် နွံကာလမွဲတ္ၚဲ နမဝေၚ်ဇျၚ်ကျအာပၠန်တုဲ ဂၠိက်ယာတ်ဗွိုက်လ္တက်ဂမၠိုၚ်ကီုခလေဝ်ကၠေၚ်ကျအာပၠန်တုဲ ဗိုက်ကေတ်သကဝ်စာ်စာ်တုဲ ကၠုၚ်သ္ၚိၝဲကာဠဳရ၊ ကာဠဳကီုလေဝ်စကာဍိက်ဗြဴဂမၠိုၚ်ရ၊ ကာလတုဏ္ဍိလကၠုၚ် ဟွံကဵုမမိက်မွဲမွဲတုဲ ပံက်ကံထ္ဍေၚ်ပ္တိတ်အိုတ်ညိ-ရဴဝွံမအောဝ်လဝ်ရ။ တုဏ္ဍိလဂှ် သီုမနရိုအ်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲတမ်တြၚ်ဒတဴဒၟံၚ်ရ။    

ကာလဂှ်ကောန်သေဌဳမွဲ ကာလအိုတ်သီု ကေတ်နေၚ်ဇရေၚ်ကာဠဳဒြပ်လ္ၚီရ၊ ဃောကၠုၚ်ဂှ် ညာတ်တုဲ ယွံတုဏ္ဍိလမူဟိုတ်နရိုဟ်ဒၟံၚ်ရော ရဴဝွံသၟာန်ရ၊ ယွံတြ ဝေၚ်ဇျၚ်ကျအာတုဲ ကၠုၚ်ဇရၚ်ၝဲအဲရ၊ ဍိက်ဗြဴဂမၠိုၚ်ရပ်ပ္ဍဲကံအဲတုဲထ္ဍေၚ်ပ္တိတ်အိုတ်ရ၊ ရဴဝွံဟီုရ၊ ကောန်သေဌဳဂှ်ကဵုလဝ် မၞးမံၚ်ဒၟံၚ်ကၠာ အဲဟီုကုၝဲတၠအဲရောၚ်၊ ရဴဝွံဟီုတုဲ ကောန်သေဌဳဂှ် ကၠုၚ်တုဲဒေံဗှေ်ဗိုတ်လဝ်သကဝ်ပိုတ်တ်တုဲ ဒတဴနရိုအ်ဒၟံၚ်ရ၊ မူဟိုတ်ဟွံကဵုဂၠိက်ယာတ်ကုတုဏ္ဍိလဂှ်ရော - ရဴဝွံဟီုရ၊ အဲဟွံကဵု ဗွဲစၟတ်တုန် တၠအဲ သ္ဍိုက်ဆာန်ဍေံမ္ဂး တၠအဲကဵုရ၊ ရဴဝွံဟီုရ။     

ပဝေဏဳ ပ္ဍဲသ္ၚိဗြဴစရာဲဍုၚ်တုန် - နူဒြပ်မကေတ်နေၚ်လဝ်လ္ၚီဒြပ်မသုန်ကၠံဂမၠိုၚ်ဂှ် ဒှ်ကုဗြဴစရာဲဍုၚ်အိုတ်ရ၊ ဒြပ်မသုန်ကၠံဂမၠိုၚ်ဂှ် ဒှ်ၚုဟ်ယာတ်ပ္ကဴသဴမြမောဝ်အိုတ်ရ၊ ဣဝွံတုန်ဒ္ဂေတ် ပ္ဍဲသ္ၚိဗြဴစရာဲဍုၚ်ရောၚ်။     

ဇၟာပ်ပ်ညးတြုံဂမၠိုၚ်မကၠုၚ် ဗိုက်လ္တက်ဂၠိက်ယာတ်မကၠိဂွံပ္ဍဲ သ္ၚိဂှ်တုဲ ပ္ဍဲတ္ၚဲယးဂတနကြိအာနေဝ် ဂၠိက်ယာတ်ဂှ်စွံလဝ်တုဲ ဗိုက်လ္တက် ဂၠိက်ယာတ်ကေတ်နေၚ်လဝ်ဂှ်တုဲအာရ၊ ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်ရ ကောန်သေဌဳဂှ် ဗိုက်လ္တက်ဂၠိက်ယာတ်ကာဠဳကဵုတုဲ ဂၠိက်ယာတ်ဇကုကဵုကုတုဏ္ဍိလရ၊ တုဏ္ဍိလဗိုက်လ္တက်တုဲ သီုမက္ညာၚ်ကြဵုဇာတဴ လုပ်အာရုၚ်သုရာ၊ ကာဠဳကီုလေဝ်စကာလဝ် ဍိက်ဗြဴဂမၠိုၚ်ရ၊ တ္ၚဲယးကာလကောန်သေဌဳအာ ပၠံၚ်ကေတ်ဂၠိက်ယာတ်ဂှ်ဂမၠိုၚ်အိုတ်ညိ၊ ရဴဝွံ စကာလဝ်ရ။ ကာလကောန်သေဌဳတိတ်ဍိက်ဗြဴဂမၠိုၚ် နူတေံနူဝွံ ဒြေပ်ကၠုၚ်အိုတ်တုဲ သီုမပၠံၚ်ၜးတဴအိုတ်ဂိုၚ်ကေတ်ဂၠိက်ယာတ်ဂမၠိုၚ်တုဲ ယွံကောန်သေဌဳလၟုဟ်အာရ - ရဴဝွံဟီုတုဲ သ္ပမသက္ကုဂၠိက်ယာတ်တုဲ ဗလးကၠေံအိုတ်ရ။ ကောန်သေဌဳဂှ် နဇကု လ္ၚုသၟးဟေၚ်ဒးတိတ်ကၠုၚ်ရ။ မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်သ္ပတဴစရဵုအိုတ်ရ။ ကောန်သေဌဳဂှ်ဂွတုဲ ကေၚ်ကာဝွံ အဲဟေၚ်ကၠောန်လဝ်ရ၊ အဲဟေၚ်မၚ်မွဲ ပါၚ်ဇကုဟွံမာန်ရ၊ ရဴဝွံနရိုအ်ယာံရ၊ တၞဟ်နထ္ၜးကဵုပရူဂှ် သ္ဂးတိုန်ဂါထာမရနုက်ကဵုပိဝွံရ။     

၁၀၅၊ ကိမေဝါဟံ တုဏ္ဍိလ အနူပုစ္ဆိ၊    

ကာရေယျ သဘာတရံ ကာဠိကာယ။    

နဂ္ဂေါဝဟံ ဝတ္တယုဂဉ္စဇဳနော    

အယံပိအတ္ထော ဗဟုတာဒိသောဝ။    

၁၀၅၊ တုဏ္ဍိလံ၊ န်တုဏ္ဍိလ။ အဟံဨဝ၊ ၚ်အဲဟေၚ်။ ကိံ၊ မူဟိုတ်။ အနူပုစ္ဆိံ၊ စိုန်သၟာန်ဒးဂှ်ရော၊ သောအဟံ၊ ၚ်အဲဂှ်၊ ကာဠိကာယ၊ ဒဒက်တဴကာဠဳ။ ဘာတရံ၊ န်ဒေံ။ ကရေယျ၊ ဂဗ္ဘပခိုဟ်ဒးရ။ ဝတ္ထယုဂဉ္စ၊ နူယာတ်မွဲစုမ်ကီုလေဝ်။ ဇဳနော-ပရောဇိတော၊ ယၚ်ဒဒှ်မကျဟုံဗြမ်အာဂှ်ဒှ်တုဲ။ အဟံဨဝ၊ ၚ်အဲဟေၚ်။ နဂ္ဂေါ၊ စိုန်မၞုံဇကုလ္ၚုသၟး ဟွံမွဲကဵု ဗွိုက်လ္တက်ရ။ အယံပိအတ္ထော၊ ၚ်ဟိုတ်ဝွံကီုလေဝ်။ ဗဟု၊ ဗွဲမဂၠိုၚ်။ တာဒိသောဝ၊ စိုန်တုပ်ကေုာံအ္စာဟေၚ်ရောၚ်။     

ယွံအ္စာပရူမွဲသ္အာၚ်ပၠန်ကီုလေဝ် ပ္ဍဲဍုၚ်ဗာရဏသဳဂၠာဗ္ၜေံဂမၠိုၚ် ဃောဟိုတ်မာဲဒၟံၚ် ပ္ဍဲဒၞာဲဂ္ၚောၚ်စဗ္ၜေံၜါ နကြိဒိတဴအိုတ်နေဝ် ဂစေံဍံၚ်ဗ္တဂၠဲမွဲချပ် - ဗ္ၜေံဂမၠိုၚ်ဝွံ က္ဍိုပ်ဒကးတုဲ ကြက်ချိုတ်အိုတ်ရ။ အဲကြက်ဆေဝ်ဒဝ်ကၠေံရ- ရဴဝွံချပ်တုဲ ယွံအနာဲတံလ္ပဒိအိုတ်ညိ ရဴဝွံပဒိုအ်တုဲ ဗ္ၜေံဂမၠိုၚ်ဂှ် ဟွံဂိုၚ်ကေတ်ဂလာန်ဇကုတုဲဃောဒိဒၟံၚ်ဟေၚ် ပ္ဍဲလ္တူစးဗ္ၜေံဂမၠိုၚ်ကီု ပ္ဍဲက္ဍိုပ်ကီုမံၚ်တုဲ သီုမဒုၚ်ဂုဏ်တၞဟ်နဆေဝ်ဒဝ်ဟွံသၟဟ်အစောံရ၊ ယဝ်ရဒှ်သာ်ဂှ်မ္ဂး ဂစိုတ်ကၠေံအာတုဲ ဒိအိုတ်ညိ ရဴဝွံဟီုတုဲ လုပ်အာအကြာက္ဍိုပ်ဗ္ၜေံၜါရ။ ဗ္ၜေံၜါဂမၠိုၚ် ဒိတဴကေုာံရေၚ်သ္ကံဟေၚ်ရောၚ် ဂစေံဍံၚ်ဗ္တဂၠဴဂှ် ညံၚ်ရဴမပိုဟ်ကၠေံပ္ဍဲတၟံပွိုဟ်ကီု နကေၚ်ကာဇကုမသ္ပဟေၚ် အာစိုပ်လီုလာ်ရ။ ပရူဝွံကီုလေဝ် တၞဟ်နထ္ၜး သ္ဂးတိုန်ဂါထာ မရနုက်ကဵုပန် ဝွံရ။      

      ၁၀၆၊ ယောယုဇ္ဇျမာနေနအယုဇ္ဇျာမာနော၊မဏ္ဍန္တရံ အစ္စုပတိကုလိၚ်္ဂေါ၊သောပိသိတော မေဏ္ဍသိရေဟိတတ္ထ၊အယံပိအတ္ထော ဗဟုတာဒိသောဝ၊၁၀၆၊ အယုဇ္ဇျမာနော၊ ဍေံဟွံမိက်ကဵုဒိ။ ယောကုလိၚ်္ဂေါ၊ ယြဴဂစေံဍံၚ်ဗ္တဂၠဴမွဲ။ ယုဇ္ဇျာမာနေန၊ ဗ္စေံၜါနကြိဒိတဴနေဝ်။ မေဏ္ဍန္တရံ၊ န်အြကာဗ္ၜေံၜါဂမၠိုၚ်။ အစ္စုပတိ၊ ပ္ဍံလုပ်ရ။ သော၊ ၚ်ဂစေံဍံၚ်ဗ္တဂၠဴဂှ်။ မေဏ္ဍသိရေဟိ၊ နက္ဍိုပ်ဗ္ၜေံဂမၠိုၚ်ၜါဟေၚ်။ ပိသိကော၊ ၚ်မဂပ်ဝ်ပိုဟ်ဂှ်ဒှ်တုဲ။ တတ္ထ၊ ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ်။ မတော စိုန်ချိုတ်ရ။ အယံပိအထ္ထော၊ ၚ်ဟိုတ်ဝွံကီုလေဝ်။ ဗဟု၊ ဗွဲမဂၠိုၚ်။ တာဒိသောဝ၊ စိုန်တုပ်ကၠောံအ္စာဟေၚ်ရောၚ်။ 

### မၞိဟ်သမ္ဒိုဟ်ပန်
ယွံအ္စာကြက်ဟီုကဵု ပရူမွဲသ္အာၚ်ပၠန်ရ၊ ဂၟာဂၠဴမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ဗာရဏသဳဂမၠိုၚ် ညာတ်တၞံတာသတ်ဒၟံၚ်တုဲ တၞဟ်နၜှ်သတ်တာကဵုညးမွဲတိုန်တၞံတာရ၊ မၞိဟ်ဂှ်နကြိထောံဖျေံသတ္တာနေဝ် ဇြုံဇာတ်မွဲတိတ်နူတဏံတုဲ တိုန်အာတၞံတာရ၊ မၞိသ်တန်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲသၟဝ်တၞံတာဂမၠိုၚ်နလေံဒုတ်ၜိုန်ရၜုၚ်တက်တဴကီုလေဝ် တၞဟ်နဆေဝ်ဒဝ်ဟွံသၟဟ်အစောံအိုတ်ရ၊ မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ဇြုံတိုန်အာတၞံတာရ၊ ရဴဝွံဟီုလဴစမၞိဟ်တိုန်တၞံတာအိုတ်ရ၊ မၞိဟ်ဂှ်ဖေက်တုဲ သ္ပတဴဗြုရမျာၚ်ဗွဲမသ္ကာတ်မြဟ်ရ။ မၞိဟ်မံၚ်သၟဝ်ဂမၠိုၚ် ယာတ်ခိုၚ်ၚ်မွဲဂတှေ် ရပ်ပ္ဍဲဒကဴပန်လ္ပာ်တုဲ ဆၚ်စှေ်ပဲယာတ်ဝွံညိ ရဴဝွံ ဟီုအိုတ်ရ မၞိဟ်ဂှ် နကြိဆၚ်စှေ်နေဝ် စှေ်ပ္ဍဲအဒေါဝ်ယာတ်အြကာမၞိဟ်ပန်ဂှ်ရ၊ ဗဒိုအ်အသိၚ်မၞိဟ်ဂှ်ဟွံမာန်တုဲ ဇီုဒးနက္ဍိုပ်ကေုာံရၚ်သ္ကံ က္ဍိုပ်ဒကးအိုတ်တုဲအာစိုပ်အိုတ်လမျီုအိုတ်ရ။ သၟိက်ထ္ၜးပရူဂှ်တုဲ သ္ဂးတိုန်ဂါထာမရနုက်ကဵု မသုန်ဝွံရ။ ၁၁၅၊ တုဏှီအဟု ကိံပုရိသော အဘာဏိ၊ယောဒါနိ ဗျာကာသိ ဘယဿဘဳတော။သောဒါနိမုတ္တော သုခိတော အရောဂါ၊ဝါစာကိရေ ဝတ္တဝတီ နရာနံ။၁၁၅၊ ဘောန္တော၊ ယွံမၞးတံ။ ကိံ ပုရိသော၊ ၚ်ကောန်ခၞောဝ်တြုံ။ အဘာဏိ၊ ၚ်ဒဒှ်ဟွံမိက်ဟီုဂလာန်ဂှ်ဒှ်တုဲ။ တှဏှီ၊ ၚ်မကၞပ်သ္ၚောံဒၟံၚ်။ အဟု၊ စိုန်ဒှ်တုဲ။ ယော၊ ယြဴကောန်ခၞောဝ်တြုံမွဲ။ ဣဒါနိ၊ ပ္ဍဲကာလၟဟ်ဝွံ။ ဘယဿ၊နူဘဲဂစိုတ်။ ဘီတော၊ ၚ်မဖေက်ဂှ်ဒှ်တုဲ။ ဗျာကာသိ၊ စိုန်ဟီုဂလာန်ရ။ သော၊ ၚ်ကောန်ခၞောဝ်တြုံဂှ်။ ဒါနိဣဒါနိ၊ ပ္ဍဲကာလလၟဟ်ဝွံ။ သုခိတော၊ ဗွဲတသိုက်။ အရောဂေါ၊ သီုမစာ်စ္ဍးအာနူယဲ။ မုတ္တော၊ စိုန်တိတ်ဗၠးနူဘဲဂစိုတ်ရ။ နရာနံ၊ ကုမၞိဟ်ဂမၠိုၚ်။ ဝါစာကိရေဝ၊ ၚ်ဂလာန်မဂပ်ဝ်ဟီုဗွဲမဍာံ စၟတ်ပ္ဍဲကာလမဗဗွဲဟေၚ်။ အတ္တဝတီ၊ စိုန်လေပ်ရေၚ်တၠုၚ်ဒတုဲမြမောဝ်ရ။  
သၟိၚ်ကဵုကောန်ခၞောဝ်တြုံမံၚ်ပ္ဍဲခြိုၚ်ထဝ်တုဲ လၟဂှ်ဟေၚ်ကဵုကော်တုဲ ယွံသ္ကံလၟအာရ၊ ပ္ဍဲဒၞာဲမရပ်နေၚ်ဟေၚ်သြဝ်ဗလးကၠေံရ၊ ရဴဝွံဟီုတုဲကဵုဗလးရ။ 

### စိုတ်မိပ်လောန်
ယွံအ္စာပရူမွဲသ္အာၚ်ကီုလေဝ် ကြက်သ္ဂးပၠန်ရ၊ ကမၠတ်ဗ္ၜေံမမံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ဗာရဏသဳဂမၠိုၚ် ကာလဗ္တံကၠတ်ဏာဗ္ၜေံမွဲတုဲ ကာလတ္ၚဲ ကြက်စပ္ဍဲဂြိုပ်အိုတ်ရ - ရဴဝွံတၞဟ်နဗ္ၜေံဟွံဗြုရမျာၚ် ဒက်စန်လဝ်မုဟ် စမဴတုဲ စွံလဝ်ပ္ဍဲခြုံဒုန်အိုတ်ရ၊ မွဲလှေ်ပၠန် ပ္ဍဲကာလတ္ၚဲတၟး တၞဟ်နစနကြိအာနေဝ် ဝိုတ်အာလွဟ်တုဲ ကၠုၚ်အိုတ်ရ၊ မၞိဟ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ဂစိုတ်ဗ္ၜေံတုဲ ဖျုန်ဍေံဍုန်တုဲ ကြက်စအိုတ်ရ၊ ကေတ်နေၚ်လွဟ်ညိ ရဴဝွံနကြိဟီုနေဝ် ပ္ဍဲတဲညးမွဲကီုလေဝ် ဟွံညာတ်လွဟ်တုဲ ဟိုတ်မစဵုဒၞာလဝ်နလွဟ် ဗ္ၜေံဝွံဂစိုတ်တုဲ တၞဟ်နဂိုၚ်ကေတ်ဖျုန်ဟွံသၟဟ်အစောံဗ္စေံဂှ် ဗလးကၠေံအိုတ်ညိ၊ ဗ္စေံဂှ်ကုသိုလ်နွံဒၟံၚ်ရောၚ် ရဴဝွံဟီုတုဲ ဗလးကၠေံအိုတ်ရ၊ ကာလဂှ် သၟာခပေဝ်မွဲ ဂိုၚ်ကေတ်ဒုန်တုဲ မွဲလှေ်ပၠန်ကီုလေဝ် ကၠုၚ်တုဲကြက်ကေတ်ပၠန်ရ၊ ရဴဝွံသၟာခပေဝ်ဂှ် စွံလဝ်လွဟ်အြကာခြုံဒုန်တုဲ အာရ၊ ဗ္ၜေံဂှ်ဂွံတိတ်ဗၠးနူတဲကမၠတ်ဂမၠိုၚ်ရ ရဴဝွံသီုမအိုဟ်တၟိုဟ်မိပ်စိုတ်နကြိ ဝေၚ်မိပ်ဇြိပ်ပ္ဍဲတမ်ကမဵုဒုန်နေဝ် နဇိုၚ်လက္ကရဴဂမၠိုၚ် ပေအ်ဒးလွဟ်တုဲ ကဵုဒတုံစှေ်ရ၊ ကမၠတ်ဂမၠိုၚ် မိၚ်ရမျှာၚ်လွဟ်လၞက်တုဲ နကြိဂၠာဲစမ်ၜတ်ရံၚ်နေဝ် ညာတ်လွဟ်လၞက်ဂှ်တုဲ အိုဟ်တၟိုဟ်မိပ်စိုတ်အိုတ်တုဲ ဂစိုတ်ဗ္ၜေံတုဲ ကြက်စဖျုန်ရ။ ဗ္ၜေံဂှ်ကီုလေဝ် နကေၚ်ကာဇကုကၠောန်ဟေၚ် ချိုတ်ရ၊ ပရူဂှ်ကီုလေဝ် တၞဟ်ထ္ၜးကဵု သ္ဂးတိုန်ဂါထာ မရနုက်ကဵုတြဴဝွံရ။ 

### ဟီုထေက်ရှေ်ဟီု

### ဗလးကဵုအ္စာ
ဗောဓိသတ်ကီုလေဝ် ယွံအ္စာရဴသာ်ဝွံ ကောန်ခၞောဝ်မၚ်မွဲပါၚ်တုဲ ကာလကလိဂွံအခေါၚ်ဟီု ဟိုတ်နူဂလာန်မဂပ်ဝ်ဟီုဗွဲမ္ဒးရးဟေၚ် တိတ်ဗၠးနူဘဲဂစိုတ်ရ၊ အ္စာတုန် ဟိုတ်နူဟီု ဟွံဒးရးအာစိုတ် ဒဒိုက်ဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ။ ရဴဝွံထ္ၜးသက်သဳပုံအာဂီုတုဲ ယွံအ္စာလ္ပဖေက်ညိ၊ အဲကြက်ကဵုလမျီုအ္စာရ ရဴဝွံဟီုတုဲကဵုကလိဂွံသက်သာရ။ ဗွဲစၟတ်တုန်- အ္စာတံမၚ်မွဲပါၚ်အိုတ်ညိ ရဴဝွံဟီုတုဲ ပွမစိုန်သ္ကီုကေုာံနက်သတ်ဟွံကလိဂွံဏီ ရဴဝွံဟီုတုဲ ကဵုကလိလောန်ကၠေံတ္ၚဲဂှ်တုဲ ပယာံသ္ဂာဗ္တံ ပ္ဍဲက္တိုၚ်ဂှ် ကဵုကေတ်နၚ်ဗ္ၜေံချိုတ်မွဲတုဲ ယွံအ္စာအာဒၞာဲမမိက်မွဲမွဲတုဲ ဂယိုၚ်လမျီုရ ရဴဝွံဟီုတုဲ ဟွံကဵုညးမမိက်မွဲမွဲတတ်ဗလးကၠေံတုဲ နဖျုန်ဗ္စေံဟေၚ်သ္ပစၞဗလိဗဇဴ ဒေဝတဴတုဲ ကဵုစွံပ္တန်တြၚ်ဍုၚ်ရ။ 

## ပံၚ်ဇာတ်
ကျာ်တြဲ သဗ္ဗညု ရေၚ်တၠုၚ်နေၚ်ဓမ္မဒေသနာဝွံတုဲ ယွံခမဳတံ ပ္ဍဲကာလလၟုဟ်ဟေၚ် ကောကာလိကဂှ် နဂလာန်ဇကု ဂစိုတ်ဇကုဇကုဟွံသေၚ်ဏီ ပ္ဍဲကာလကၠာတေံကီုလေဝ် ကေၚ်ဂစိုတ်ဟေၚ်ရောၚ်။ ရဴဝွံသ္ဂးတုဲ ယွံခမဳတံ ဗမၞးပြောဟိတ်မၞုံယၟု ပိၚ်္ဂလဂၞေဟ်ထပ်မတ်သၠုဲကၠာတေံ လၟုဟ်ကၠုၚ်ဒှ်ကောကာလိတရ၊ တၠပညာ ဗမၞးမၚ်ဗၠာဲ တက္ကာရိယကၠာတေံလၟုဟ် ကၠုၚ်ဒှ်အဲကျာ်ရ၊ ရဴဝွံပၚ်ဇာတ်ရ။ 

## နိဿဲ
ဨကဒသမအုပ် - ဇာတ် ၅၅၀။ညးချူခၞံ ကျာ်ဇၞော်မေဓါဝဳ ဘာဝိသုဒ္ဓါရာံ၊ ကွာန်နာၚ်သၠုၚ်။