open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
စရိုဟ်ဍာ်

**စရိုဟ်ဍာ်ဇိုန်ပိုန်**(,)ဝွံ ကာလကၠောန် ကုသဵုကဵုဒါန်မ္ဂး ပွမရာဒနာမိက်၊ ပွဇိုန်ပိုန်ပါ်ပရအ် မွဲဟာန်ကေုာံပွမစရိုဟ်ဍာ်ဂှ် မၞုံကၠုၚ်ကဵုအလေံပြဝေဏဳ ကၠောန်သ္ပကၠုၚ်အိုတ်ရ။ စုတ်ဍာ် ပ္ဍဲကဵုမပ္တံခေါ်ခရော်ကာဍာ်တံတုဲ ပ္ဍဲကဵုလ္တူပ္ၚာန်မဒုၚ်လဝ်သၟဝ်ဂှ် အဃောမစဝ် ဆာဲစုတ်ဒၟံၚ် ဍာ်မွဲမွဲထၞဟ်ဂှ် တၠဳပိုန်သၚ်ဂှ် ဘန္တေ၊ ယွံတၠဳပိုန်။ မယံ၊ၚ်ပိုဲဍိက်တံညးဂမၠိုၚ် မပ္တံသာ်ဏံ ဒေံါၠဗ္တောန်ကဵုဒၟံၚ် အတိုၚ်အစဳရေၚ်မဒါန် ကုသဵုဂှ်တုဲ ပွမဍောတ်တဴဂှ် စရိုဟ်ဍာ် သာဝွံ ကော်ခဴစအိုတ်ရ။ ကိစ္စကေၚ်ကာစရိုဟ်ဍာ်ဂှ် လၟုဟ်ဏံဟေၚ် ကၠောန်အိုတ်ဟွံသေၚိ၊ ဒဒှ်ရကိုပ်ကၠာနူတၠဳပိုန်ကျာ်တြဲ ဟွံက္တဵုဒှ်ပြာကဋ်တေံဏီဟေၚ် ကေၚ်ကၠောန်ပ္တုဲကၠုၚ်လဝ်နွံဂှ် သုဂန္ဓောဒကပူရိတံ သုဝဏ္ဏဘိၚ်္ကာရံ ဂဟေတွာ ဟတ္ထိသောဏ္ဍံ ဂဟေတွာ တေသံ ဟတ္ထေ ထပေတွာ ဥဒကံ ပါတေတွာ အဒါသိ = ရပ်ဂိုၚ် ကေတ် ခရော်ဍာ်ကာ ဂစေအ်စၠန်မြမောဝ်တံဂှ်တုဲ လပှ်စိၚ်ဗ္တာၚ်ဂှ် သီုကဵုမဂိုၚ် ရပ်စွံစုတ်လဝ် အပ္ဍဲတဲဗဗၞး ကဵုဒါန် စရိုဟ်စဝ်တဴဍာ်ရ သာ်ဝွံ ရံၚ်ကဵုကဵုဂလာန် မကၠုၚ် ပ္ဍကဵုဇတ်ဝေဿန္တဝ် အခန်ကဵုဒါန်ကောန်ဇာတ် အခန်သၠးပွးကဵုဒါန် ဂၞကျာ်မဒ္ဒဳဂှ်လေဝ် တုပ်တဴနနဲဝွံဟေၚ်ရ။

ပ္ဍဲကဵုဗြာဟ္မဏဝဂ်၊ အၚ်္ဂုတ္တရဋဳကာ (ကၞပ်တတိယ)တုန် ဥဒကံ ပါတေတွာ ဒေန္တဳတိ ဒွါရေ ဌိတေဿဝ ဗြာဟ္မဏဿ ဟတ္ထေ ဥဒကံ အာသိဉ္စန္တာ ဒေန္တိ သီုကဵုမတန်တဴဒၟံၚ် ပ္ဍဲပါၚ်တြၚ်ဂှ်ဟေၚ် စဝ်စရိုဟ်ကိုဟ်စုတ်ဍာိ ပ္ဍဲတဲဗဗၞးတုဲကဵုဒါန် (ကောန်ဝုတ်)အိုတ်ရ သာ်ဝွံ ဗီုစရိုဟ်ဍာ်နဲကဲခေတ်တမၠာကၠာ တေံဂှ် ညံၚ်ဂွံမံက်ဂတဝ် ကၠးဖ္ဍးပြာကဋ်ဂှ် ပံက်ထ္ၜးလဝ်ရ။ ဗီုစရိုဟ်ဍာ်ခေတ်လၟုဟ်တုန် စဝ်စရိုဟ် ကိုဟ်ဆာဲစုတ်ဍာ် အပ္ဍဲကဵုပ္ၚာန်မဒုၚ်လဝ်သၟဝ်ဂှ် မွဲထၞဟ်မွဲထၞဟ်တုဲ ဗီုပြၚ်စရိုဟ်ဍာ် နဲခေတ်ကၠာတေံဂှ် စဝ်စရိုဟ်ဂှ်ရ တၟေၚ်ဟ်တၞဟ်ခြာအာ နွံညိညရ။ ပ္ဍဲအရာ သၠးပွးကဵုဒါန် ကၠောန်ဒါနကုသဵုဂှ် ဒါန်မွဲဟာန်ကေုာံ စရိုဟ်ဍာ်ဂှ် နွံသဘဴဍေံ ဟွံတၟေၚ်တၟေဟ်တၞဟ်ခြာတုဲ တုပ်သၟဟ်ဒၟံၚ်ညးသ္ကံရ။

ညံၚ်ရဴဍာ်အးၚးကေဝ်ဇြုၚ်တဴကီု မဒါန်ကုသဵုဂှ် ကေဝ်ဇြုၚ်အးၚးတဴ နူကဵုကၠိုက်လ္ၚေၚ်ကိလေသ မပ္တံကဵု လောဘ ဒေါသ မောဟ တံရသာ်ဏံလေဝ်ကီု။ ညံၚ်ရဴဍာ်မၜိုဟ်သြိုဟ်တဴကီု မဒါန်ကုသဵုဂှ် ဂွံစာ်စ္ဍးတိတ်ဗၠးအာ နူသၞဝဲဘဲသကြုမသုန်ပြကာတုဲ ဗွဲအစောံဟွံမွဲကဵု ပွမဒးဖေက်ဂၟံက်စံၚ်တူ စိုဟ်သြိုဟ်တဴရသာ်ဏံလေဝ်ကီု။ ဍာ်ဟီုဂှ် ချိန်ခဏကိုဟ်ဆာဲဖျေံဏာတုဲဗက် မွဲဒမြိပ်ဓဝ် ဂွံက္လေၚ်ကပှ်ကေတ်ဂွံမာန်ပၠန်ဂှ် ညံၚ်ရဴဟွံသၟဟ်စောံ ဒှ်ဟွံမာန်ကီု မဒါန်ကုသဵုလေဝ် ပ္ဍဲချိန်ခဏမအပ်ပြာဇိုန်ဏှၚ်ကၠေံ ပ္ဍဲတဲပူဂဵုဒၟုၚ်ဒါန်တုဲဗက်ဂှ် သွက်ဂွံက္လေၚ်က္လိဂွံမွဲဝါပၠန်ဂှ် အခေါၚ်စၟဳ ဟွံမွဲရသာ်ဏံလေဝ်ကီု။ ဍာ်ဟီုဂှ် ကဵုကၠးဖ္ဍးကၠိုဟ်ခၠၚ်တဴ သဘဴလက္ချဏ် ဒါန မအးၚးကေဝ်ဇြုၚ် ၜိုဟ်သြိုဟ် ကေုာံ သဘဴလက္ချဏ် စဇ=ပွမသၠးပွး အလဲစိုတ်ပိုတ်သ္ကုတ် (အဟွံမွဲကဵုအစာဲလာံ) ဗွဲမဒးရးမာန်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲအရာ မကၠောန်ဒါနကုသဵုဂှ် ကၠိုဟ်တီကေတ်သဘဴ ပွမစရိုဟ်ဍာ် တုဲထေက်ကဵု ကၠောန်သ္ပတဴ ဗွဲမဒးရးထေက်ရ။

ပ္ဍဲအရာမကၠောန်သ္ပတဴသာ်ဂှ် အလဵုဇကုညးတၠဒါန် ဟိုတ်နူဟီုဟွံဒှ် ကၠောန်သ္ပဟွံလေပ်တုဲ တၠဳပိုန်သၚ်တံ ကၠောန်သ္ပဟီုကဵုဒၟံၚ်စၞးရ။ ဗွဲစၟတ်တုန် သွက်မဒါန်ကုသဵုဇကုဂှ် အလဵုဇကု စရိုဟ်ဍာ်ရာဒနာမိက် အလဵုဇကု ပါ်ပရအ်ဇိုန်ပိုန်ဂှ်ပြဲတုဲ ဟိုတ်နူစှေ်သၞောတ် နွံကဵုယုတ္တိ လုပ်ကဵုလၟေၚ်ဂၠံၚ်ဍာံဂှ်ရ နဒဒှ် အလဵုဇကုကောန်ညး ဗုဒ္ဓဘာသာမွဲ ညံၚ်ဂွံစရိုဟ်ဍာ် ရာဒနာ ဇိုန်ပိုန် အလဵုဇကုကဵု ဇကုလေပ်ဂှ် ဒးလ္ၚတ် ပ္ကတ်ပ္ကေၚ်လဝ်ထေက်အိုတ်ရ။

## ဗီုစရိုဟ်ဍာ်
ဘန္တေ ဟွံတၠဳပိုန်ပိုဲဍိက်တံ တၞဟ်နသ္ဂောံတိတ်ဗၠးအာ နူဒဒိုက်ဝဋ်သံသာတၞဟ်နသ္ဂောံအာစိုပ် ဍုၚ်ဇၞော်နိဗ္ဗာန် ဌာန်အမြိုတ်မပြဲ ဟွံမွဲကဵုဒဒိုက် ပွမဒးဗျူ ပွမဒးယဲ ပွမဒးချိုတ် ပွမဒးတန် ပဋိသန္ဓိ။
ပိုဲဍိက်တံညးဂမၠိုၚ် လျုၚ်ပတှေ် စှေ်ကေတ်စိုတ် လ္တူကံ ဖဵုကံ၊ ကုသဵုကံ အကုသဵုကံ ၜါပြကာတုဲ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:စရိုဟ်ဍာ်
အောက်သဳဂေန် ခၞတ်

thumb|အောက်သဳဂေန်ခၞတ် မစုတ်လဝ် ပ္ဍဲ ခေါက်။
thumb|When liquid oxygen is poured from a beaker into a strong magnet, the oxygen is temporarily suspended between the magnet poles, owing to its paramagnetism.
**အောက်သဳဂေန် ခၞတ် (liquid oxygen)** —ပ္ဍဲကဵု က္ၜင်ကျာ၊ က္ၜင်ဗလိုပ်ဍာ် ကေုာံ ရုင်စက်ဂေသ် တအ်မ္ဂး ချူ နကဵုဇမၠေအ် **LOx**, **LOX** ဟွံသေင်မ္ဂး **Lox** — ဝွံ ဒှ် မောလေကူလ် အောက်သဳဂေန် (molecular oxygen) နကဵုသန္ထာန်ခၞတ် (သန္ထာန်ခတ်တ်) ရ။

## ဓါတုရူပ မပါလုပ်ဂမၠိုင်
အောက်သဳဂေန်ခၞတ် ဂှ် ဒှ်ဒၟံင် အသာ်သင္ၚေက်ၜတ်တ် တုဲပၠန် နွံကဵု ကၞောတ်ဓါတ်ဇမြောတ် (paramagnetic) ဍေဟ်မလေပ်ဒေါအ်ဒၟံင် အကြာ တၞုင်ကၟက် ဓါတ်ဇမြောတ်ခၞေပ်ချေဟ် (horseshoe magnet) ရ။ အောက်သဳဂေန်ခၞတ်ဂှ် နွံကဵု ကမၠေတ် ၁,၁၄၁ ဂြာမ် ဇၟာပ်လဳတာ , ကၠေတ်အောန် နူ ဍာ်ခၞတ်၊ တုဲပၠန် ဓါတ်လမုဟ် ( cryogenic) ကဆံင်ကမြံင် (freezing point) နွံ  တုဲပၠန် ကဆံင်ကမၞမ် (boiling point) နွံ  ပ္ဍဲ မွဲ ဗါရ် ။ အောက်သဳဂေန်ခၞတ် နွံ ဗၞတ်သမၠဲ (expansion ratio) 1:861သၟဝ် ၁ ဗၞတ်ဗ္ၜတ် အကာသ  (100kPa) တုဲပၠန် ၊ ဟိုတ်နူဂှ်ရ က္ၜင်ကျာပၞာန် ကေုာံ က္ၜင်ကျာလ္ၚဵုတအ် စကာအောက်သဳဂေန်ခၞတ် နဒဒှ် ကျာယဝီုအောက်သဳဂေန်ရ။  

ဟိုတ်နူ ဓါတ်လမုဟ်ဍေဟ်တုဲ အောက်သဳဂေန်ခၞတ်ဂှ်  Because of its cryogenic nature, liquid oxygen can cause the materials it touches to become extremely brittle. Liquid oxygen is also a very powerful oxidizing agent: organic materials will burn rapidly and energetically in liquid oxygen. Further, if soaked in liquid oxygen, some materials such as coal briquettes, carbon black, etc., can detonate unpredictably from sources of ignition such as flames, sparks or impact from light blows. Petrochemicals, including asphalt, often exhibit this behavior.

The tetraoxygen molecule (O4) was first predicted in 1924 by Gilbert N. Lewis, who proposed it to explain why liquid oxygen defied Curie's law. Modern computer simulations indicate that, although there are no stable O4 molecules in liquid oxygen, O2 molecules do tend to associate in pairs with antiparallel spins, forming transient O4 units.

Liquid nitrogen has a lower boiling point at −196&nbsp;°C (77&nbsp;K) than oxygen's −183&nbsp;°C (90&nbsp;K), and vessels containing liquid nitrogen can condense oxygen from air: when most of the nitrogen has evaporated from such a vessel, there is a risk that liquid oxygen remaining can react violently with organic material. Conversely, liquid nitrogen or liquid air can be oxygen-enriched by letting it stand in open air; atmospheric oxygen dissolves in it, while nitrogen evaporates preferentially.

The surface tension of liquid oxygen at its normal pressure boiling point is 13.2&nbsp;dyn/cm.

## Uses

## History

* By 1845, Michael Faraday had managed to liquefy most gases then known to exist. Six gases, however, resisted every attempt at liquefaction and were known at the time as "permanent gases". They were oxygen, hydrogen, nitrogen, carbon monoxide, methane, and nitric oxide.
* In 1877, Louis Paul Cailletet in France and Raoul Pictet in Switzerland succeeded in producing the first droplets of liquid air.
* In 1883, Polish professors Zygmunt Wróblewski and Karol Olszewski produced the first measurable quantity of liquid oxygen.

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:BEHM
တှ်ေ (တၞံ)

***တၞံတှ်ေ (Marsilea)***  ဂှ် နွံဂကူတၞဟ်ခြာ သီုဖအိုတ် ၜိုတ် ၆၅ ဂကူ မလုပ်တၞောဝ်ဗဳဇ Marsileaceae။ ယၟု နကဵု ဘာသာအင်္ဂလိက် မကော်ဂး မာသဳလေ (Marsilea) ဂှ် ခုတ်ခဴလဝ် နကဵု ယၟုသၟာသဘာဝ ဂကူအဳတလဳ Luigi Ferdinando Marsili (1656–1730) ရ။

ယၟု ဗီုအင်္ဂလိက် ဓမ္မတာမ္ဂး ညးကော်စ **water clover** ကဵု **four-leaf clover** ဟိုတ်နူကဵု တၞးဍေဟ်ဒှ်ဒၟံင် ဂတှ်ေပန်ကရေက်ရ။ နကဵု ဘာသာဗၟာ ညးကော်စ မှိုနားတို။ 

## လွပ်
thumb
thumb|''Marsilea hirsuta'' was introduced to the Azores but formerly thought to be an endemic species, ''M. azorica''

### နဒဒှ် စၞ
တှ်ေ မနွံကဵု ဂကူဗွဲမဂၠိုင် ဂကူမဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲအဝ်သတေလျာ ဗီုကဵု *Marsilea drummondii* တအ်ဂှ် စဂွံဒၟံင်၊ ဂကူရးတၞံအဗဝ်ရဳဂေန်တအ်ကီု ညးဗုဗု မကၠုင်စိုပ်တၟိတၟိ ခေတ်ကၠာတေအ်လေဝ် စဒၟံင်ကီုရ။ ညးတအ် ကော်စ နကဵု ဘာသာရးတၞံ **ngardu** ဟွံသေင်မ္ဂး **nardoo။** ပ္ဍဲကဵု တှ်ေ ဂကူ *Marsilea drummondii* ဂှ် နွံကဵု ဓါတ်အေန်ဇြာင်မာ (enzyme) မပလီုကဵု ထိယျာမိန် (thiamine) (vitamin B1)၊ သွက်တိရစ္ဆာန် ဗီုကဵု သဵု ကေုာံ ချေဟ်တအ်မ္ဂး ဓါတ်ဂှ် ကဵုအန္တရာယ် ကုက္ဍဟ်ဍေဟ်တအ်မာန်ရ။ ပ္ဍဲအခိင်ဍာ်ဇၞော် ပ္ဍဲ Gwydir River ဂှ် သဵုချိုတ်အာ ၂၂၀၀ ဟိုတ်နူ စဒးတှ်ေ။

## ဂကူနာနာ

 

## နိဿဲ
 
ကဏ္ဍ:ရုက္ခဗေဒ
ကဏ္ဍ:BEHM
ဘာရာမညနိကာယ ရးတၞၚ်သဳ

ဘာရာမညနိကာယ အလုံဒေသရးမန် သၞာံ ၁၃၈၃၊ 

## ရးတၞၚ်သဳ (သ္ကုတ်သၠုၚ်ကျာ)

# ဘာမန်သၟဝ်ကျာ
# ဘာဒဵုတၟံ
# ဘာတိုက်
# ဘာတၟိ
# ဘာမန်ရာမည
# ဘာမန်သာသနပါလ
# ဘာမန်မဏ္ဍိုၚ်
# ဘာလျးသာသနာ
# ဘာသုခကာရဳ
# ဘာအံၚ်ဓမ္မသစ္စ
# ဘာသဳရိဝဎုန
# ဘာဓမ္မပါလ
# ဘာဒဵုထဝ်
# ဘာသေံ
# ဘာဂြိုပ်ဟနဳ
# ဘာဇေတဝန်
# ဘာဒဵု
# ဘာသဒ္ဓမ္မဂုရု
# ဘာဂြိုပ်ကအ်ဟံသာ

## ပွိုၚ်ဍုၚ်ဍာ်ဗု (ရးတၞၚ်သဳ)

# ဘာခဒုၚ်ဇၞော်
# ဘာဓမ္မာရာမိက
# ဘာဓမ္မပိယ
# ဘာဒဵုရတ်
# ဘာတြေံဟံသာ
# ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ
# ဘာသုမၚ်္ဂလ
# ဘာရတနဒဳပ
# ဘာဓမ္မအံၚ်စေတဳ
# ဘာရတ်ထဝ်
# ဘာကုလဒဳပဝိဟာရ
# ဘာပၠတရဴ
# ဘာသဳဟရာမ
# ဘာသုဓမ္မ
# ဘာဟံသာထဝ်
# ဘာသဳဟရမ္မ
# ဘာမညသုခ
# ဘာဝါဇၞော်
# ဘာခဒုၚ်ဇၞော်
# ဘာရတ်ဂတဝ်
# ဘာဂြၚ်စိၚ်
# ဘာသဓမ္မာရာမိက
# ဘာသိပ္ပသာလ
# ဘာတြေံ
# ဘာသဒ္ဓမ္မရာမ
# ဘာတိုက်
# ဘာဓမ္မသုခ
# ဘာဒဵုကျာ်ရတန
# ဘာဒဵုရတ်
# ဘာကှ်ေ
# ဘာတၟိ
# ဘာကျာ်ဒဵုပ္ကဴတြေံ
# ဘာသယံမေတ္တာ

## နိဿဲ
ဘာရာမညနိကာယ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဘာအၚ်

ဘာရာမညနိကာယ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဘာအၚ် (၁၃၈၃) 

# ဘာဂြိုပ်
# ဘာတိုက်
# ဘာဝါ
# ဘာမန်
# ဘာမန်
# ဘာရာမညအတုလသိဒ္ဓိ
# ဘာသာံလှေဝ်
# ပရိယတ္တိဘာဒုန်
# ဘာဇၞော်
# ဘာမန်
# ဘာသံဃံ
# ဘာဝါတြေံ
# ဘာဝါတၟိ
# ဘာခယျးမ္ၚး
# ဘာကြုၚ်ကိုၚ်
# ဘာဇြဲဗိုၚ်
# ဘာမဟာဗောဓိ
# ဘာဝၚ်ဂံက်
# ဘာတိုက်
# ဘာၜဳ
# ဘာပလိုတ်
# ဘာမန်
# ဘာလ္ဂောဝ်ထး
# ဘာဇၞော်
# ဘာစိၚ်ဂၠက်
# ဘာဝၚ်ကျာံ
# ဘာကျာ်ကေလာသ
# ဘာကအ်လက်ပၠ
# ဘာၜဳ
# ဘာဇၞော်

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ခမဳဗုဒ္ဓဘာသာဂမၠိုင်ကဏ္ဍ:ကောန်ဗုဒ္ဓဘာသာဂမၠိုင်
ဘာရာမညနိကာယ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဗြဝတဳ

# ဘာမန်ပရိယတ္တိ
# ဘာရတနာဘူမိ
# ဘာကအ်ပံက်

## နိဿဲ
ဒေါဝ်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်လှာ

**ဘာဒေါဝ်** ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲကွာန်လှာ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ တွဵုရးဍုင်မန်။ အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန် နူရုင်ရာမညနိကာယမ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၁ ဂှ် နွံ ခမဳ ၁ ဇကု။ 

## သင်မလုပ်ဒဂိုန်
သၞာံ ၂၀၂၁ သင်မလုပ်ဒဂိုန် နွံ ခမဳ ၁ ဇကု။ သၞာံ ၂၀၂၄ (၁၃၈၆) သင်မလုပ်ဒဂိုန် ခမဳ ၁ ဇကု။

## ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တကောသလ္လ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ က္လိဂွံအာယုက် ၆၇၊ ဝှ် ၄၇။

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ဂလာန်ဗ္ကန်ကောန်ဂကူမန်

ဂလာန်ဗ္ကန်ကောန်ဂကူမန်

ယွံကလောမန်၊ ဆီနန်စိုတ်နာဲ။ မာံတောအ်ဗ္ကန်လဝ်၊ဒဵုကဝ်တူပြာဲ။ သမ္တီလ္ပဝိုတ်၊ ပၠောပ်စိုတ်ညိနာဲ။ဗၟာအံၚ်ဇေယျ၊ယက္ခမတ်ဍာဲ။ ယုတ်လ္တူယုတ်၊ ညံၚ်ဘုတ်သရာဲ။ လကိုဟ်ကုမ္ဘဏ်၊ ကၠဗြန်တာဲဗြာဲ။ ညာတ်မန်ဗက်ၚိတ်၊ဗက်ကိတ်ဗက်သ္ၚာဲ။အံၚ်ဇေယျပၠန်၊ဓဇန်လောန်ကာဲ။စံၚ်ဂစိုတ်မန်၊ပိုၚ်နန်လက်ယာဲ။ ဠက်ကိုဋ်သၚ်ဃဲ၊ ပ္ဍဲစာတ်ဂဵုဍာဲ။ ဂစိုတ်လဝ်မန်၊ဂၞန်ပဂၠာဲ။ ဍေံဓဇန်လောန်၊ ကောန်ဍုၚ်ဗြဴကၟာဲ။ ဍုၚ်ဗဂေါလီု၊ဗီုကဝ်တူလာဲ။ သမ္တီညိနာဲ၊ ဂၠာဲရံၚ်ပ္ဍဲဝၚ်။
အံၚ်ဇေယျကွေံ၊ တုပ်ချေံဂွံဒြံၚ်။ မေတ္တာလေဝ်ကှ်၊ဓဝ်စှ်ဟွံမံၚ်။ ဒှ်သၟိၚ်အယုတ်၊ ကုတ်ပန်ဒၚ်ဒၚ်။ဗက်ဂေတ်ပၠဒပ်၊ရပ်လွဟ်မၞုဟ်ဇြၚ်။ပန်ဗာ်ထပက်၊ ကမၠက်မန်ဒဳနၚ်။ပၠောပ်စာတ်စံၚ်ဗဵု၊ ပၟတ်ဂဵုဍာဲဂြၚ်။သီုၜုၚ်သီုတက်၊ ထ္ပက်ကဵုမၞုဟ်ဇြၚ်။ခမဳခရှ်၊ ဆီဒှ်ဍာ်ဝၚ်။ဟဳဟဳဇွောဝ်ဇွောဝ်၊ညံၚ်ဇၟောဝ်ဍာ်ဂၚ်။ၜိၚ်ဆီဍာ်ဝၚ်၊ ဂဂႅါဆီမန်။
ယွံကလောတအ်၊ ဒွံဘဲကြန်ညန်။ဂၠိုၚ်ကဵုပရိုက်၊ ဒဒိုက်ပိုယ်မန်။ဗၟာအံၚ်ဇေယျ၊ တၠတိပိုၚ်နန်။နူဍုၚ်ဗြဴကၟာဲ၊ ဂၠာဲသၞကဵုမန်။ စိုပ်ဗဂေါကၠာ၊ ဟံသာလ္ၚုလ္ၚန်။ပျဲပျာံဍဵုဍိုက်၊ဗတိုက်ဍုၚ်မန်။ဇၞးတုဲအီဂြိုၚ်၊ပိုၚ်တိပိုၚ်နန်။ဗၟာမၞိဟ်အယုတ်၊ကုတ်ဗာ်လဝ်မန်။ ရိုဟ်ဒးညိဟာ၊သၚ်္ချာဂၞန်။ ဂစိုတ်လဝ်မန်၊ကြပ်ညန်သၚ်ဃဲ။
ဂကူမန်ကွေံ၊ ဍေံၜုၚ်ဍေံပျဲ။ ကောန်တှ်ကောန်ၚာ်၊ ဗာ်ထ္ပက်ဖဲဖဲ။ဗြဴမန်သန္ဓိ၊ မိတၠအဝဲ။ဂဝ်ဂၞဴဂွံပြဵု၊ ကဵုစိၚ်လိုန်သ္ကဲ။စိၚ်လိုန်ဂစိုတ်၊ ချိုတ်မတ်လၜဲ။ပြံၚ်ဘဝဟေၚ်၊ ဟွံသေၚ်ဂုဏ်ယဲ။ ဗၟာအံၚ်ဇေယျ၊ ညးတၠကွတ်တဲ။ပိုၚ်ဍုၚ်ဟံသာ၊မေတ္တာလေဝ်ဟဲ။ဂစိုတ်လဝ်မန်၊ ဂၞန်အသၚ်ဃဲ၊သိုၚ်စာတ်ဇၞော်ဒ္စိတ်၊တိတ်ရိုဟ်သကဲ။ စံၚ်ဂစိုတ်သွံ၊ လရိုအ်ကအ်လှဲ။ရမ္သာၚ်ဟောကၠံၚ်၊ညံၚ်ဂဂဵုဗြဲ။ဖေက်ဂၟံက်လောန်တဲ၊ဘဲဗၟာအယုတ်။
ယွံဂကူမန်၊နန်ထဝ်လဟုတ်။ဗၟာယုတ်စံၚ်ပၠေၚ်၊လေၚ်ဘာလေၚ်ဘုတ်။ လေၚ်သ္ၚိလေၚ်ဌာန်၊ လေၚ်ကွာန်ညးခုတ်။လေၚ်သၟိၚ်ဍုၚ်မန်၊ ဂကူမန်သ္ကုတ်။ရပ်ဇြပ်ရတ်သၞာ်၊ ဗာ်ဗာ်ကုတ်ကုတ်။ ပန်ပန်စံၚ်စံၚ်၊ ယက်ညံၚ်ထအုတ်။ဗၟာအံၚ်ဇေယျ၊

သ္ပသၟိၚ်အယုတ်။ သမ္တီညိနာဲ၊ ဗၠာဲဗၠာဲဝုတ်ဝုတ်။မန်ပိုယ်ခေတ်လၟုဟ်၊ မ္ၚုဟ်စိုတ်ကြံၚ်ဂြုတ်။ချပ်ညိရိုဟ်ဝါ၊ ဗော်ဗၟာအယုတ်။ဒးကလေၚ်တဲ၊ကဵုဘဲလ္ပဆုတ်။ဒးပန်ဗာ်ကုတ်၊ ချိုတ်ထုတ်ဖေက်ဟာ။   ။

အ္စာကၞေဟ် မာံတောအ်

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:လိက်ပတ်မန်
ကၞုချ

**ကၞုချ (Sea urchins)** () ဂှ် ဒှ်သတ်ၜဳ မနွံကဵု ဇလ မလုပ်လၟိဟ် ဂကောံဇာတ် **Echinoidea။** ကၞုချဂှ် နွံဒၟံင် ၜိုတ် ၉၅၀ ဂကူ မမံင်ဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဂတာၜဳ၊ မနွံပ္ဍဲကဵု ၜဳဇၞော်သီုဇၟာပ်ဒၞာဲ၊ တုဲပၠန် မဂွံဆဵု ပ္ဍဲကဵုဂတာၜဳ ဇမျိုဟ် စဵုကဵု ။ သၞော်ကမြံင်ဍေဟ်ဂှ် မနွံဗီုပြင် ခဍမ်ခဍမ်တုဲ မနွံကဵု ဇလ၊ ဗွဲမဂၠိုင် မနွံ တၟာ နူ ၃ စဵုကဵု ၁၀ သေန်ဒဳမဳတာ (၁ စဵုကဵု ၄ ၝောအ်တဲ)။ ကၞုချဂှ် ဍေဟ် မဂမာအာယောန်ယောန် ညံင်ရဴဂကူကၞုတၞဟ်တအ်ကီု။ ဍေဟ်တအ် စဗွဲတၟေင် အိက်င္ၚေက် ဆဂး တိရစ္ဆာန်ဂမ္စိုတ်တအ်လေဝ် ဍေဟ်တအ် စကီုရ။ ဍေဟ်တအ်ဂှ် ဒးဒုင်စကဵု ကသၞံင်၊ ကပန်၊ က ကေုာံ မၞိဟ်တအ်ရ။ 
ကဏ္ဍ:တိရစ္ဆာန်
ဝါဒစမြိုင်ယုတ္တိ

**ဝါဒစမြိုင်ယုတ္တိ** (Logical constructivism) ဂှ် ဒှ်တေသြရဳ မခၞံဗဒှ် နကဵု Piaget မချူလဝ် ပရူဇမၞော်မောဝ်ကမၠိုဟ် (cognitive development)။ Piaget စွံအာရီုတုဲ ဗၟံက်ထ္ၜး ဗီုလဵု ကောန်င္ၚာ်မွဲ ဍေဟ်ဒက်ပတန်ပတိုန် ကမၠိုဟ် (ဝါ) ပရေင်ကၠိုဟ်ခၠင် နူကဵု ကဝေင်ဂကူနာနာသာ် ပ္ဍဲ ကိရိယာအရပ်အရာဂမၠိုင်ရ။ ဟီုနကဵု အရေဝ်ဓမ္မတာမ္ဂး Piaget ညးချူဗၟံက်ထ္ၜး ပရူ ဗီုလဵု ကောန်င္ၚာ်တအ် ကလိဂွံ ပရေင်ကၠိုဟ်ခၠင် ပ္ဍဲက္ဍဟ်ဍေဟ်တအ် နူကဵု အရာဍေဟ်တအ် မဝေင်ဒၟံင် ကောန်ရုပ် (ဝါ) အရပ်အရာဂမၠိုင်ဂှ်ရ။ 

## လဒက်ပတန် ကမၠိုဟ် ကဵု သ္ၚိအင်ဂမၠိုင်
Jean Piaget (၁၈၉၆-၁၉၈၀) ဂှ် ဒှ်ဂကူသွိတ်သလာန် အစာဇဳဝဗေဒ ကဵု စိတ္တဗေဒ။ တေသြရဳညးဂှ် စွံအာရီုအဓိက လပါ်ဇမၞော်မောဝ်ကမၠိုဟ် မဆေင်စပ် ကုကသပ်။ စတမ်နူ သၞာံ ၁၉၆၀တအ်ဂှ် တေသြရဳညး ဝါဒစမြိုင်ယုတ္တိ မဂွံအဓိပ္ပါယ် လညာတ်မဒုင်လဝ်တဲ မဒက်ပတန်သြိုင်ခၞံ နကဵုယုတ္တိနွံနွံဂှ်
ပရေၚ်ဂကူသၠးၜး

### ပရေၚ်ဂကူသၠးၜး ။
 
 --- ပ္ဍဲလောကလိုက်ဏအ် ဂကူမၞိဟ်အိုဿီု နွံပၟိက်ကဵုဂကူဇကုမိက်ဂွံတန်တဴမံၚ်သၠးသၠးၜးၜး ဟၟဲကဵုဂကူလဵုမွဲပိုၚ်ပြဳအုပ်ဓလီု ဗ္ဂေတ်ပ္ကၚ်ရၚ်လ္တူဂကူဇကုရ။  ဇၟာပ်ဂကူမၞိဟ်တအ်
နွံပၟိက်ဖန်ဖက်ကေတ်တ် သွက်ပရေၚ်ဂကူဇကုအိုတ်ရ။

 ---  ပၟိက်ဆန္ဒဇၟာပ်ဂကူမၞိဟ်တအ်ပ္ဍဲလိုက်ဏအ် ၜိုန်မိက်ဂွံကဵုဂကူဇကုတန်တဴမံၚ်သၠးသၠးၜးၜးကီုလေဝ် ဂကူတအ်ဂှ်ဂွံမံၚ်ပ္ဍဲဘဝသၠးၜးဖအိုတ်ဟွံသေၚ်။  ဂကူဂွံမံၚ်ဘဝသၠးၜးတအ်လေဝ်နွံ ဂကူဒးမံၚ်ပ္ဍဲဘဝဟွံသၠးၜးတအ်လေဝ် နွံမံၚ်အိုတ်ကီုရ။

 --- ဂကူမၞိဟ်ဘဝဟွံသၠးၜးတအ် ဒးဒုၚ်မံၚ်သၟဝ်ပရေၚ်ပိုၚ်ပြဳ အုပ်ဓုပ်ဖန်ဖက်ပ္ကၚ်ရၚ် ဒးဒုၚ်ဗ္ဂေတ်မံၚ်ကဵုဂကူညးတၞဟ်တအ်ဂှ် ဟိုတ်နူဂကူဇကုဂြဟတ်(လၟိဟ်)အောန်ကီု ဟွံဂတာပ်ခေတ်ကီု ပရေၚ်ညဳသာသၟဟ်သၟန်(ရောအ်ရေၚ်)အောန်ကီု နာနာသာ်တအ်နွံရ။

 --- ဂကူလ္ၚဵုတအ်ဂှ် လောန်ကၠုၚ်မွဲအခိၚ်ပ္ဍဲခေတ်ပဒေသရာဇ်(ဨကရာဇ်)တေံ ကေၚ်မံၚ်ကၠုၚ်ကဵုသၟိၚ်ဇကု တိဍာ်ဍုၚ်ဇကု ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်ဖန်ဖက်ကေတ်သွက်ပရေၚ်ဂကူဇကု ဒှ်ကၠုၚ်ဂကူသၠးၜးမွဲကၠာရလေဝ် ပ္ဍဲကာလလၟုဟ်ဍုၚ်လေၚ်ဂကူကၠေံကၠက်အာလေဝ်နွံတဴရ။  တုပ်တဴညံၚ်ရဴ ဂကူပြူ ပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ပံၚ်ကောံဗၟာပစ်စုပ်ပနျဏအျရ။  
  ဂကူလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ပ္ဍဲကာလလၟုဟ်ဒးဒုၚ်မံၚ်သၟဝ်ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်ဖန်ဖက်ဂကူညးတၞဟ် ဒးဒုၚ်ဗ္ဂေတ်ကဵုဂကူညးတၞဟ် ဒးဒုၚ်ၚိတ်ကမၠက်မံၚ်ကဵုဂကူညးတၞဟ်ရ။ တုပ်တဴညံၚ်ရဴ ဂကူမန် ဂကူရခေၚ် ဂကူယှာန်သေံ - စတံတအ် ပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ပံၚ်ကောံဗၟာတ္ၚဲဏအ်ကီု ဂကူစာံ(Cham)ဍုၚ်စာံပါ(Champa)ပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဝဳယျေတ်ဏာမ်(Vietnam)ကီုတအ်ဂှ်ရ ။

 --- ဂကူသၠးၜးမံၚ်နွံကဵုကၟိန်ဍုၚ်ဇကု ပရေၚ်ဂကူဇကုဇကုဂွံဖန်ဖက်ကေတ်တ်တအ်လ္ၚဵုဂှ် နူလောန်ကၠုၚ်ဂၠိုၚ်ကဵုသၞာံကၠံလ္ၚီသၞာံတေံရ ကေၚ်ဂွံဒှ်ကၠုၚ်မံၚ်ဂကူသၠးၜး ကၟိန်ဍုၚ်သၠးၜး(ညံၚ်ရဴ ဂျပါန်  သေံဓဲါ)တအ်တုဲ  ဂကူလ္ၚဵုတအ်ဂှ် လောန်ကၠုၚ်မွဲအခိၚ်တေံ ကေၚ်ဒးဒှ်ကၠုၚ်လဝ်သၟဝ်ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်ဂကူတၞဟ် ဒးဒုၚ်ဗ္ဂေတ်ဖန်ဖက်ကၠုၚ်လဝ်ကဵုဂကူတၞဟ်တအ်ကီုတုဲ နကဵုပရေၚ်ရုန်ဂစာန်ဒုၚ်ဒဒိုက် ပ္တိတ်ဂြဟတ်ပလက်ဆီပံၚ်ကဵုလမျီုတုဲ ခေတ်လၟုဟ်ဏအ်ရ ဂွံဒှ်ကၠုၚ်ဂကူသၠးၜး ဂွံနွံကၠုၚ်ကၟိန်ဍုၚ်ဂကူဇကုကဵုဇကု ပရေၚ်ဂကူဇကု ဇကုဖန်ဖက်ကေတ်တ်မာန်ကၠုၚ်တအ်လေဝ်နွံရ။

 --- ပ္ဍဲလိုက်ပစ္စုပ္ပန်တ္ၚဲဏအ် ဂကူဒးဒုၚ်မံၚ်သၟဝ်ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်ပ္ကၚ်ရၚ်ညးတၞဟ် ဒးဒုၚ်ၚိတ်ကလက်မံၚ်ကဵု ဂကူဂြဟတ်ဇၞော်နူဂကူဇကုတအ် အဃောရုန်ဂစာန်မံၚ်ဂကူဇကုသ္ဂောံတိတ်ဗၠးနူဘဝ သၟဝ်အဝဵုညး ဂကူဇကုသ္ဂောံသၠးၜးတအ်ဂှ်လေဝ် နွံဗွဲမဂၠိုၚ်ဏီရ။  ရံၚ်ကေတ်ပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ပံၚ်ကောံဗၟာမ္ဂး ညံၚ်ရဴဂကူမန် ဂကူရခေၚ် ဂကူကရေၚ် - စတံတအ် ရ ။

         # ဂကူသ္ဂောံသၠးၜး "

     ၁/ - မၞိဟ်ဆာန်ဂကူဍာံဍာံသၠးဂုန်ဖဵုဇကု ဒုၚ်သ္ပဍိ  က်ဂကူ
             ရုန်ဂစာန်သွက်ဂကူမာန်တအ် ဒးနွံဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်
              ဏောဝ် ။

     ၂/ - မၞိဟ်ရုန်ဂစာန်သွက်ဂကူတအ်ဂှ် လွဳ က္သပ်ညာ
             ဏပြညာကီု သစ်စလတူဂကူကီု ဒးနှံဏောဝျ

     ၃/ - မၞိဟ်ရုန်ဂစာန်သွက်ဂကူတအ်ဂှ် မ္ဒးတီဝၚ်ဂ
             ကူဇကုကီု သီုကဵုဝါ်ျသၞဂကူဇကုကီုဏောဝ်

     ၄/ - မၞိဟ်ရုန်ဂစာန်သွက်ဂကူတအ်ဂှ် တိုၚ်ပ္ကဴ ဂၠံၚ်တ
             ရဴ ကမၠောန်တအ် မ္ဒးဍာံမ္ဒးကၠးဖ္ဍးဏောဝ်။

     ၅/ - မၞိဟ်ရုန်ဂစာန်သွက်ဂကူတအ်ဂှ် မ္ဒးပတှ်ေ
            ကေတ်ဂြဟတ်ဂကူဇကု ဒးဒှ်အဓိကဏောဝ်

     ၆/ - မၞိဟ်ရုန်ဂစာန်သွက်ဂကူတအ်ဂှ် ဣိလဵုမိတ်ဇ
             ကု ဣိလဵုသၞဇကု ဒးပှါပဲါဒးညာတကြှကးဖဍွး
             ဏောဝ်။

      ၇/ - မၞိဟ်ရုန်ဂစာန်သွက်ဂကူတအ်ဂှ် မိတ်သဟာဲ 
              ဒှ်ဂြဟတ်ဇကု နွံဂုန်သွက်ဇကုဍာံဍာံ မ္ဒးနွံကီု
              ဏောဝ် ။

        ** တၚ်နၚ်ဗွဲလ္တူတအ်ဝွံ နကဵုဗွဲသရောပ်ဍန်န်ရ။

                          ---------------------
                          ✍ရာမည➲မာံဝါန်ၛာဲ✍ ကွာန်ကအ်သိုခ်
ကမၠိုဟ်

alt=A cognitive model illustrated by Robert Fludd|thumb|လၟေင်ဗီုပြင် ကမၠိုဟ်၊ မဗၟံက်ထၜးလဝ် နကဵု Robert Fludd (1619)
**ကမၠိုဟ်** (Cognition) ဂှ် ဒှ်ဝေါဟာရ မဆေင် "ကုကသဳစိုတ် ဟွံသေင်မ္ဂး လၟေင်ကမၠောန် မကတ်လ္ၚတ်ကေတ် လညာတ်ညာဏ် ကေုာံ ဒဒှ်မကၠိုဟ် နူကဵု မဗစာရဏာ၊ ပရေင်ဆဵုဂဗ ကေုာံ ပရေင်မဒုင်စသိုင်တအ်"ရ။ ဝေါဟာရဝွံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုအရာမကၠိုဟ်ခၠင် ကဵု လၟေင်ဂၠံင်တရဴ မဂွံစိုပ် ဒဒှ်မကၠိုဟ်ခၠင် ဗီုကဵု - ဒဒှ်မကၠိုဟ်၊ ဒဒှ်မကလင်ပင်မှိင်၊ ဒဒှ်မဒက်ပတန်လညာတ်ညာဏ်၊ တင်သမ္တီ ကေုာံ ပရေင်ဆဵုဂဗကမၠောန်၊ မဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် ကဵု မစွံင္ၚုဟ်မး၊  မဖျေဟ်ဟိုတ်ဖိုလ်၊ မပသောင်ပြသၞာ ကေုာံ မဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ်၊ ဒဒှ်မနွံကဵုအစာံမကၠိုဟ်ကေတ်မာန် ကဵု မဟီုပတိတ် အရေဝ်ဘာသာ တအ်ရ။ လၟေင်ကမၠောန် ကမၠိုဟ်ဂှ် ဒှ်အရာမသၠဲပ္တိတ် လညာတ်ညာဏ် ကဵု မဆဵုညာတ်ကေတ် လညာတ်ညာဏ်တၟိတအ်ရ။

မအရေဝ် ကမၠိုဟ်ဏအ်ဂှ် ဗွဲမဗဗွဲ ကုပရူပရာဂှ် ပံက်အဓိပ္ပါယ် တၞဟ်ခြာတဴ ရေင်သကအ်ရ။ 

## နိရုတ်
မအရေဝ် နကဵု ဘာသာအင်္ဂလိက် *cognition* ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် နူကဵု ၜိုတ် ၁၅ ဗွဝ်ကၠံ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဂွံအဓိပ္ပါယ် "ဒဒှ်မချပ် ကဵု ဒဒှ်မစွံသတိ"။ တမ်နိရုတ် မအရေဝ်ဏအ်ဂှ် ကၠုင်နူ လေတ္တေန် (နာမ်)(cognitio) မဂွံအဓိပ္ပါယ် ('ဒဒှ်မစမ်ၜတ်,' 'ဒဒှ်မဗတောန်,' ဟွံသေင်မ္ဂး 'လညာတ်ညာဏ်'), မနာမ်ဂှ် ကၠုင်နူ ကြိယာ cognosco မဗဂပ်စုတ်လဝ် con ဂတ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ('နကဵု') ကဵု gnōscō (နာမ်) မဂွံအဓိပ္ပါယ်('ဒဒှ်မတီ')။ အလဵုဇကု မအရေဝ် *gnōscō* ဂှ် နကဵု ဘာသာဂရိတ် γι(γ)νώσκω မဂွံအဓိပ္ပါယ် (ဒဒှ်အဲမတီ ဟွံသေင်မ္ဂး မကၠိုဟ်)။

မအရေဝ် မန် *ကမၠိုဟ်* ဂှ် ရံင်ကဵု အဓိပ္ပါယ် ဗီုလေတ္တေန်တုဲ မကြိယာမန် "ကၠိုဟ်" ဂှ် စကာ နဒဒှ် မနာမ်တုဲ ဖန်ဗဒှ်လဝ်ရ။ 

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:စိတ္တဗေဒ
ကဏ္ဍ:BEHM
ပဏိပါတသရဏဂုဏ်

ခစရှ်ေသှ်ေရတ် ပိ ပြကာ ဗွဲမရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ
* အဘိဝါဒနကမ္မ = ဖျေံက္ဍိုပ်လ္ၚောဝ်
* အဉ္စလဳကမ္မ = ပၚ်တဲလ္ၚောဝ်
*သာမိစိကမ္မ = သ္ပဂရုရှ်ေသှ်ေ
*ပစ္စုဋ္ဌာန (ပစ္စုဂ္ဂမန) = ဒုၚ်တၠုၚ်ဒစးတရဴ

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ပါကိန်သောန်၊ ယဲ

ယဲပါကိန်သောန် (**Parkinson's disease** (**PD**))  ဂှ် ဒှ်ယဲဇမၠိင် မပလီုကဵု သၞောတ် (ဝါ) ကတေင်အာရီုဗဟဵု ဗွဲတၟေင် သၞောတ်ယန္တရာရ။ ဟီုမွဲသာ်ပၠန် ယဲပါကိန်သောန်ဂှ် ဒှ်ယဲ ကလာပ်ရုပ် ပ္ဍဲက္ဍဟ်ဂှ် လီုစှ်ေသိုက်သိုက်တုဲ ယဲဂှ်လေဝ် ပရေအ်စှ်ေ သိုက်သိုက်၊ ယဲဂှ်ဂၠိုင်တိုန် ဂၠိုန်တိုန် သၞောတ်ယန္တရာမၞိဟ် ပွမချဳဓရာင် အာကၠုင် ဟီုဂးတအ် သီုဖအိုတ်ဂှ် ဟွံကၠောန်ကမၠောန် အတိုင်ဓမ္မတာရ။ လက်သန်ယဲ မဒှ်စဂၠိုင် ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် တဲခတဝ်၊ ကတေင်ကြံင်၊ ချဳဓရာင်ယောန် ကဵု ကွာ်ဝါတ်ရ။ ပါဲနူဂှ်တုဲ ဝိုတ်ဂြိုက် သမ္တီဟွံဒးတုဲ စိုတ်ထုဲ၊ ဗျာပါရ၊ စိုတ်ဟွံလုပ်စတအ်လေဝ် ကတဵုဒှ်မာန်ကီုရ။  ညးမဒှ် ယဲပါကိန်သောန်ဂှ် တိက်ဟွံလှိင်၊ အာရီုဂမၠိုင် ဟွံကၠောန်ကမၠောန်တအ်လေဝ် မလေပ်ဒှ်စမာန်ကီုရ။ ဟိုတ်သၞောတ်ယန္တရာမဂွံလီုဂှ် ဟိုတ်နူကဵု ကလာပ်ရုပ် ပ္ဍဲကဵုက္ဍဟ် ဒၞာဲမပတိတ် ဓါတ်ဒဝ်ပမိန် (dopamine) လီုချိုတ်အာရ။ မုဟိုတ် ကလာပ်ရုပ်ဒၞာဲဂှ် မဂွံချိုတ်ဂှ် တၠပညာတအ် တီကေတ်ကၠးကၠး ဟွံမာန်ဏီရ၊ ဆဂး အရာဏအ်ဂှ် ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဓါတ်ပရဝ်တိန် ပ္ဍဲဇကု Lewy bodies ဟွံဆက်ကၠောန် ကမၠောန်ရ။ 

မုဟိုတ်မဂွံဒှ် ပါကိန်သောန်ဂှ် ဟွံတီကၠးကၠးတုဲ ယဲဏအ်ဂှ် ဆေင်စပ်ဒၟံင် ကုဗဳဇလေဝ်နွံ ဟိုတ်နူ ပွဳပွူလေဝ် ဒှ်မာန်ရောင် ပတှ်ေလဝ်ရ။  ပ္ဍဲကဵု ဗဳဇဇကု မၞိဟ်မဒှ် ယဲပါကိန်သောန်တအ်ဂှ် ဂွံဆဵုစ မၞိဟ်ဒှ်နွံကီုတုဲ ယဲဝွံ ဟိုတ်နူ ဗဳဇတုဲ မကတဵုဒှ်မာန်ဂှ် ထေင်ကေတ်လဝ်ရ။ ကုမၞိဟ်မကေင်ဒး ကရေက်လဝ် က္ဍဟ်ဟိုတ်နူယဲတအ်လေဝ် ကတဵုဒှ် ယဲပါကိန်သောန်ဏအ် ဂွံဆဵုကေတ်ကီုရ။ 

နဲကဲ မဗၟံက်ရုပ်ရဴ ယဲဏအ်ဂှ် ဗွဲတၟေင် ရံင်ကဵု လက်သန်ယဲ၊ မဖဍိုန်ကဵု သၞောတ်ယန္တရာတုဲ စၟတ်သမ္တီယဲဝွံရ။ နကဵု နဲကဲစွမ်ဆီ၊ စမ်က္ဍဟ်၊ ဗှ်သကေန်က္ဍဟ်တအ်တုဲ စၟတ်သမ္တီ ဒဒှ်မဒှ်ယဲဝွံရ။ ဗွဲမဂၠိုင် မၞိဟ်အာယုက် ၆၀ လပါ်လတူ မလေပ်ဒှ်ဂၠိုင်ရ။ ပၞောဝ်ကဵု မၞိဟ်မဒှ်ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် ဒှ်စ ဂၠိုင်နူ မၞိဟ်ဗြဴ နကဵုဗၞတ်မ္ဂး ပ္ဍဲမၞိဟ်ပိဂှ် မၞိဟ်တြုဟ်ၜါ။ မၞိဟ်ကိုပ်ကၠာ ဟွံပေင် အာယုက် ၅၀ ယဝ်ရဒှ်မၞိဟ် ညးကော်စ early-onset PD. သၞာံ ၂၀၁၅ အလုံမွဲဂၠးတိ မၞိဟ်မကတဵုဒှ် ယဲဏအ် နွံ ၆,၂ မဳလဳယာန်၊ ၁၁၇,၄၀၀ ဂှ် ချိုတ်နကဵုယဲဏအ်ရ။ ကတဵုဒှ်ယဲတုဲ လလအ်မဂွံဂျိုင်လမျီုဂှ် နွံအကြာ ၇ သၞာံကဵု ၁၅ သၞာံ။

နဲကဲ သွက်ဂွံလွဳ ပါကိန်သောန်ဂှ် ဟွံတီဏီ၊ လွဳဒၟံင် သွက်ဂွံဖအောန်ဖျေဟ် ဖဍိုန်ဖျေဟ် လက်သန်ယဲဟေင်ရ။ ဂဥုဲမလွဳ ထိင်ဒၟံင် ယဲပါကိန်သောန် ကဵုဒၟံင် ဂဥုဲ (L-DOPA), Monoamine oxidase inhibitor, ဟွံသေင်မ္ဂး dopamine agonist တအ်ရ။ ကာလယဲဂၠိုင်ကၠုင်မ္ဂး ဂဥုဲတအ်ဏအ်ဂှ် ရီုကဵုမာန် အောန်ကွေဟ်ဟ်ရ။ ကာလဂှ်မ္ဂး ဒးဂလိုင်ပတိုန် ဂဥုဲ။ စၞစ ကဵု ပရေင်ချဳဓရာင်တအ်ဂှ် ပကဵု ညံင်လက်သန် ဂွံအောန်စှ်ေမာန်ရ။

ယၟုယဲဂှ် ကဵုလဝ် အတိုင်ယၟု အစာသဝ်ဒံက်တာ ဂျေမ် ပါကိန်သောန် (James Parkinson)၊ မဒှ်မၞိဟ် မပတိတ် ချူလဝ် လိက်စပ်ကဵုယဲဏအ် အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲကဵု လိက်ညး *An Essay on the Shaking Palsy* ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၁၇ တေအ်ရ။ တၞဟ်န ညးဂမၠိုင် ဂွံတီ ဂွံစွံသတိ လတူယဲဏအ်တုဲ စၟတ်သမ္တီလဝ် တ္ၚဲပါကိန်သောန်ဂၠးကဝ် (World Parkinson's Day) မဒှ်တ္ၚဲမဒှ်မၞိဟ် ဒံက်တာဂျေမ်ပါကိန်သောန် ပ္ဍဲကဵု ၁၁ ဨပြဳ၊ မစကာ ပကဴတူလိပ်ဗကေတ်မွဲဍောင် (a red tulip) ဂှ် သင်္ကေတ ယဲဝွံရ။ မၞိဟ်ယၟုဒမျဟ်ဂၠးတိ မကတဵုဒှ် ယဲဏအ်ဂှ် သၟာလက်ပၠုဲ မူဟာမ်မေဒ် အာလဳ (Muhammad Ali)၊ သကိုပ်ဇာတ် မိရှေလ် ဂျေ ဖေါက် (Michael J. Fox)၊ သၟာကွဳလိုန်သြလိမ်ပိစ် ဒေဝိသ် ဖိနနေ (Olympic cyclist Davis Phinney) ကေုာံ သကိုပ်ဇာတ် အာလာန်အလ်ဒါ (Alan Alda)။ ပ္ဍဲကဵု ဂကူမန်မ္ဂး ကျာ်အစာတၠဝင်က။

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပရေၚ်မၞိဟ်
လှာၜိုပ်၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု

**ကွာန်လှာၜိုပ်**(၊ )ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု၊ ဂကောံကွာန်ဗဒိုပ်ဇၞော်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၂၂၀၁၈၈။  ကွာန်ဝွံ ဒၞာဲကွာန်တၟိဂှ် သေဋ္ဌဳမန်သမ္ဘာကဵုတၠသ္ၚိ နာဲခွေ ကဵု မိယိင် (ဦးခွေး ဒေါ်ယိမ်း) တိကၠအ်ညး ၈၀ ဨကဂှ် ပါ်ကရေက် မွဲဂအာင် အနာံ ၃၅x၇၀ပေ တုဲ ကဵုဒါန် ကုညးမနွံကဵု ဘဝသ္ၚိကၟိန်၊ ဟွံကလိဂွံ ဂအာင်သ္ၚိဏီ၊ ဂကူ၊ ဘာသာ ဟွံရုဲ ကဵုစရင်တုဲ ကဵုကံက်မာဲရ။ အတိုင်ညးမလလောင်တြးလဝ်မ္ဂး ကုညးမပဒတဴလဝ် ပ္ဍဲကွာန်တၟိဂှ် ပေင် ၁၀ သၞာံတုဲ ညးပတိတ်ကဵု အခေါင်ပိုင် တိဂှ်ရ။ ပ္ဍဲကဵု တိ ၈၀ ဨကဂှ် ပါဲထောအ် ဒၞာဲပတန်ကျာ်၊ သြိုင်ဘာတအ်တုဲ သီုဖအိုတ် နွံ ၉၀၀ ဂအာင်ရ။

## ပတန်တၟိ
ကွာန်လှာၜိုပ်ဝွံ သေဋ္ဌဳမန် နာဲခွေ ကဵု မိယိင် (ဦးခွေး၊ ဒေါ်ယိမ်း) ညးမပဒတဴ ပ္ဍဲသ္ၚိဂၞန် မ/၅၉၊ ဂၠံင်အံင်သာန်၊ အရာပ်အံင်မင်္ဂလ၊ ဍုင်ဇြပ်ဗု တိကၠအ်ဇကု ၈၀ ဨကဂှ် ဗဒှ်ကွာန်တုဲ ကဵုလဝ်ဒါန်ရ။ သၞာံ ၂၀၂၁ ဂိတုဇာန်နဝါရဳဂှ် ကၠောန်လိက်ဒကုတ်တုဲ လလောင်တြးလဝ် နကဵုဘာသာဗၟာ

 

ဗွဲကြဴ အတိုင်နာဲဂျုင် မလဴထ္ၜး ကုနာဲဇာတိနာဲ ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ ၄၊ ၁၁၊ ၂၀၂၁ ဂှ် လဴထ္ၜး နကဵု သေဋ္ဌဳနာဲခွေ မိယိင် ကဵုလဝ်ဒါန်တိ သီုဖအိုတ် တိၜိုတ် ၉၀ ဨက တုဲ ဂအာင်သ္ၚိ နွံ ၁၁၈၅၊ ပ္ဍဲဂှ် ဂအာင်သ္ၚိဂကူမန် မကလိဂွံလဝ် နွံ ၜိုတ် ၇၀၀၊ ဂကူဗၟာ နွံ ၄၅၀ ဂအာင်၊ သၟေဟ်ဂှ် ဂကူကရေင်၊ ဂကူဂလာတအ်လေဝ် နွံကီုရ။ ပ္ဍဲကဵုကွာန်ဂှ် ဒက်ပတန်လဝ် ကျာ်စေတဳမွဲတၞုင်၊  ဘာလကျာ်ၜါဘာ၊ မွဲဘာဂှ် ကျာ်ဇၞော်အစာပုပ္ဖရမ္မ ဘာဒဵုတၟအ်ဗြာတ်ကၠုင်ပတန်တုဲ မွဲဘာပၠန်ဂှ် တၠဂုဏ်အစာဓိမေက္ခ နူကွာန်ဒဵုထောင်မွဲဘာ။ လၟိဟ်ဂအာင်သ္ၚိ ၁၁၈၅၊ ပ္ဍဲဂှ် ဂကူမန် နွံၜိုတ် ၇၀၀၊ ဂကူဗၟာ နွံၜိုတ် ၄၅၀ သၟေဟ်နူဂှ် ဂကူဂလာ၊ ဂကူကရေင်တအ်လေဝ် နွံကီုရ။ ဟိုတ်နူ ယဲကပ်ကဝ်ဝိဒ်-၁၉ တုဲ ပရေင်သြိုင်ခၞံသ္ၚိတအ်ဂှ်လေဝ် လ္ဇုဲလ္ဇအာနွံညိကီုရ။ 

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ကွာန်လှာတြေံ၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

**ကွာန်လှာ** () နွံ ပ္ဍဲတွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်ရ။ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၃၃။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ရးနိဂီုဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်လှာဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၃၁၈၆၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၃၅၃၆၊ လၟိဟ်မၞိဟ် သီုဖအိုတ် နွံ ၆၇၂၂ ရ။  ကွာန်လှာဂှ် ၜိုန်ရ လုပ်လၟိဟ် အပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်ကီုလေဝ် ကြပ်ကဵု ဍုင်ဇြပ်ဗုဂၠိုင်ရ။ ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် နွံဘာလကျာ် သီုဖအိုတ် ၆ ဘာ - ဘာပါင်ဂၠံင်၊ ဘာဒေါဝ်၊ ဘာလောကသုခ၊ ဘာကျာ်သြဳမန်၊ ဘာသဳဟရာဇာ၊ ဘာဇယဒိသ။ ဟိုတ်နူကွာန်ဂှ် နွံဇိုင်လှာမွဲတုဲ ညးကော်စ ကွာန်လှာ၊ ပ္ဍဲဇိုင်လှာဂှ် နွံကျာ်နာ်မွဲဇကုရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
တၟအ်ကၞေင်၊ ကွာန်

**ကွာန်တၟအ်ကၞေင်** (၊ ) ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်၊ စာတၟအ်ကၞေင်ရ။ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၈၈။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ကွာန်တၟအ်ကၞေင်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၈၄၀၃၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၉၁၄၉၊ သီုဖအိုတ် လၟိဟ်မၞိဟ် မပဒတဴ ပ္ဍဲကွာန်တၟအ်ကၞေင် နွံ ၁၇၅၅၂။ 

## လၟိဟ်မၞိဟ်
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်တၟအ်ကၞေင်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၈၄၀၃၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၉၁၄၉ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ၁၇၅၅၂ တၠရ။

## ဝင်
ကွာန်တၟအ်ကၞေင်ဝွံ စပ္တန်လဝ် နူသက္ကရာဇ် ၁၂၀၄။ မၞိဟ်မပတန်လဝ် ကိုပ်ကၠာအိုတ် နာဲဍောင်သြန် ဇာတိနူတကအ်ခၟိုင်၊ ဒၞာဲညးမပတန်လဝ်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် စဵုကဵုတ္ၚဲဏအ် ကော်စဒၟံင် အရာပ်တကအ်ခၟိုင် (လၟုဟ် ညးကော်စ အရာပ် ၁)။ ဗွဲကြဴညိ ဂကူသေံ ဇာတိနူကွာန်ဒဵု ကၠုင်ပဒတုဲတုဲ အရာပ်ဂှ် အရာပ်ကွာန်ဒဵု ညးကော်စ (လၟုဟ် နွံ ပ္ဍဲအရာပ် ၁)။ ကွာန်တၟအ်ကၞေင်ဂှ် နဒဒှ် ယၟုအရာပ်တကအ်ခၟိုင်၊ အရာပ်ကွာန်ဒဵုဂှ် ပွိုင် ၅၃ သၞာံ ကော်ခဴကၠုင်လဝ်တုဲ ကာလမစိုပ်သက္ကရာဇ် ၁၂၅၇ ဂှ် အရာပ်ၜါဂှ် သီုဖအိုတ် သ္ၚိဒှ်ကၠုင် ဗၞတ် ၁၅၀ မပြင်ပြင်ရ။ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၂၅၇ ဂှ်ရ မၞိဟ်တအ် ချပ်ရေင်သကအ် သွက်ဂွံကဵုယၟုကွာန်ဂှ် နာဲဍောင်သြန်ဂှ် ညးချပ်ဂွံ လပါ် ဍာ်ဝင်တၟအ်သတ်ကၞေင် အခိင်ညးမကၠုင်ပတန်ကွာန်ဂှ်ရ။ ဍာ်ဝင်ဂှ် တၟအ်ဗီုသတ်ကၞေင် မနွံဒၟံင်ရ။ ဍာ်ဝင်တၟအ်သတ်ကၞေင်ဂှ် နွံဇရေင် ကြုင်ဝါဗြဴခါတ်။ ရံင်ကဵု ဍာ်ဝင်ဂှ်တုဲ နာဲဍောင်သြန် ပ္တိုန်ဂလာန် ကော်စ ကွာန်တၟအ်ကၞေင်မ္ဂး ခိုဟ်ရောင်တုဲ ညးဂမၠိုင်တုပ်စိုတ်တုဲ နူသက္ကရာဇ် ၁၂၅၇ ဂှ် ခုတ်ကဵု ယၟုကွာန်တၟအ်ကၞေင်ရ။


Mon_National_School_entrance.jpg|ဘာကောန်ဂကူမန်
Ye_lae_pagoda.jpg|ကျာ်မုစလိန္ဒ



## နိဿဲ

## လေင်မ္ၚး
* "Mawkanin Map — Satellite Images of Mawkanin" Maplandia World Gazetteer

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်
ကြုင်ဖါ်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

**ကွာန်ကြုင်ဖါ်**(၊ )ဂှ် နွံပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၉၇။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ကြုင်ဖါ်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၄၃၈၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၆၀၉ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်မပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၅၀၄၇ တၠရ။ 

## နိဿဲ
ကအ်ခၠဲ၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

**ကွာန်ကအ်ခၠဲ**()ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂကောံကွာန်ကအ်ခၠဲ၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၉၈။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ကအ်ခၠဲဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၄၃၈၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၆၀၉ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၅၀၄၇ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ကအ်ပရာန်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

**ကွာန်ကအ်ပရာန်**()ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂကောံကွာန်ကအ်ခၠဲ၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၀၂။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ကအ်ခၠဲဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၉၇၉၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၂၅၁ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၄၂၃၀ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ဝက်ဒါ၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

**ကွာန်ဝက်ဒါ**()ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂကောံကွာန်ဝက်ဒါ၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၉၉။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ဝက်ဒါဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၀၅၂၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၂၀၅ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၂၂၅၇ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ဝင်ဒုန်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

**ကွာန်ဝင်ဒုန်**()ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂကောံကွာန်ဝင်ဒုန်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၀၀။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ဝင်ဒုန်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၃၀၄၄၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၃၄၅၇ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၆၅၀၁ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ကျာ်ရဲ၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

**ကွာန်ကျာ်ရဲ**(၊ )ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂကောံကွာန်ကျာ်ရဲ၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၀၇။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ကျာ်ရဲဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၇၂၇၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၉၂၂ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၃၆၄၉ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
တဵုဂူ၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

**ကွာန်တဵုဂူ**()ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂကောံကွာန်တဵုဂူ၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၁၀။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်တဵုဂူဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၈၃၀၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၀၇၆ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၃၉၀၆ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ကောန်ဒေင်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

**ကွာန်ကောန်ဒေင်**()ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂကောံကွာန်ကောန်ဒေင်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၀၈။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ကောန်ဒေင်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၁၅၆၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၄၉၆ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၄၆၅၂ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
အခေါန်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

**ကွာန်အခေါန်**()ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂကောံကွာန်အခေါန်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၁၃။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်အခေါန်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၅၉၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၉၆ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၅၅၅ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ကၠအ်သတ်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

**ကွာန်ကၠအ်သတ်**(၊ )ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂကောံကွာန်ကၠအ်သတ်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၂၁။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ကၠအ်သတ်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၈၂၂၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၈၂၂ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၃၁၄၇ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
တံင်ပိုအ်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

thumb|239x239px
**ကွာန်တံင်ပိုအ်**()ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂကောံကွာန်တံင်ပိုအ်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၂၄။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်တံင်ပိုအ်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၉၃၇၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၃၂၅ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၄၂၆၂ တၠရ။

## ဝၚ်ကွာန်တံၚ်ပိုအ်
ဒၞာဲဌာန်ဂှ်ကၠာကျာ်တြဲဂေါတမဟွံဒှ်ဗၞတ်(၅၀)သၞာံ၊   မၚ်ဗၠာဲမၞုံယၟုဓနုဓမ္မရာဇာ   နူဍုၚ်သဓီုကသေံဂွံရဲ (၁၄) အိန်ထံၚ်စှ်ေကၠုၚ်ဌာန်ဂှ်ရ။
ကိုပ်ကၠာဂှ် ညးကော်စ ဝတံၚ်ပေါံ   (ဒၞာဲဌာန်ဂှ်ဒှ်ဒၟံၚ်ကအ်တုဲ ခ္ဍံမံၚ်ညံၚ်မဝေၚ်ရ)
ဍုၚ်ဝတံၚ်ပေါံဝွံ  (လက်ထက်သၟိၚ်ဗညာဒလ  ကျအာပၞာန်ဍုၚ်လီုအာရ)
တံၚ်ပေါံ    (ရဲဝတံၚ်ပေါံတံ မၞိဟ်၂၅ အိန်ထံၚ်ကလေၚ်ပ္တန်ကွာန်တၟိရ)
တံၚ်ဖံၚ်  (ဗၟံက်ကွာန်ဂှ်ဒှ်ဒၟံၚ်ၜီတုဲ တံၚ်ပိုအ်ကဵု ကၠံသတ်ဂှ် အာကၠုၚ် တံၚ်စၠောံ ကေတ်ကဵုဖံၚ်ရ)
တံၚ်ကလောံ  (အာကၠအ်သတ်တေံ ဒှ်တံၚ်စၠောံကေတ်ရ)
လးကလောံ   (လက်ထက်ကျာ်တြဲကဿပ ကဵုလဝ်ပျးဒိုဟ်ရ)
တံၚ်ပိုတ်       (လက်ထက်ဂလာမုက်ဗု ကၠောန်ပ္တိုန်ဒဒန်ဗၟံက်ကွာန်ဂှ် ဒှ်အာယၟုဏအ်ရ)
တံၚ်ပိုအ်       (လၟုဟ်ဂှ် ကော်စမံၚ်ယၟုဏအ်ရ)

## '''ဘာလကျာ်ဂမၠိုၚ်'''
၁။ ဘာတြေံ
၂။ ဘာတၟိ

၃။ ဘာဒုန်

### ဝၚ်ဘာတြေံ
ကျာ်တြဲသ္ပပရိနိဗ္ဗာန်တုဲ သၞာံမလအ်လံ ပ္ဍဲသာသနာ (၂၃၆)သၞာံဂှ် ခၟဳတၠရှန်မန် နူဍုၚ်သဓီု က္ညအာပ္တန်သာသနာရ။ ခၟဳတၠအရှန်မန် ပ္တန်သာသနာ ဂိုဏ် ရာမည နိကာယ စိုပ်ကၠုၚ်ကွာန်တံၚ်ပိုအ်ဏံ (၂၈)ဇကုရ။ ဗၟံက်ကွာန်ၜဳဇၞော်တဴ ဗွဲမလောန်ရ။ ခၟဳသၚ်ဂမၠိုၚ်စိုပ်ကၠုၚ်ဂှ် ကောန်ကွာန်တံၚ်ပိုအ်တံ လျုၚ်ဇြုၚ်သ္ဍိုက်တဴ သာသနာကျာ်ဗွဲမလောန်တုဲ ၚးတးအုပ်ခြုံ သွက်ဂွံပ္တန်ဘာရ။ ၚးတးအုပ်ခြုံတုဲ ပ္တဴဒယိုၚ်သိုၚ်ဘာ သွက်ခၟဳတၠအရှန် ဂွံတန်တဴအာတုဲ ကော်စဘာ တၠအရှန်ဘာတြေံလၟုဟ်ရ။ ခၟဳတၠအရှန်တအ် မွဲအဆက်မၚ်မွဲကၠုၚ်သာသနာကျာ်တုဲ ပ္ဍဲသာသနာ (၆၄၃)သၞာံဂှ် ခၟဳတံချပ်သွက်ဂွံ ပ္တန်သီရ။ ခၟဳတၠရှန်ကဵုဒကာ စိုတ်တုပ်ဒှ်မွဲ ဂၠာဲပ္တန်သီရ။ သ္ပဟိုတ်ကဵုတၠရှန်ပ္တန်လဝ်တုဲကော်ခဴစ သဳတၠရှန်ရ။ ဒက်ပ္တန်သီတုဲ ကၠေၚ်ဒက်ပ္တန်အာ ဘုတ်မွဲမကဵု ကျာ်စေတဳပိတၞုၚ်ရ။ 
 
ရုပ်ကျာ်သဳလ္ပာ်အပ္ဍဲဝွံ နူလက်ထက်အၚ်္ဂလိက်ညးကၠတ်ရုပ်ကျာ်နွံဒၟံၚ်တုဲ ရဲကွာန်တအ်ညးဂမၠိုၚ်ကလေၚ် ကြေပ်စွံလဝ်ရုပ်ကျာ်လဝ်နွံရ။ 
thumb|330x330px

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ထုင်မင်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

**ကွာန်ထုင်မင်**()ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂကောံကွာန်ထုင်မင်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၂၅။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ထုင်မင်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၅၁၈၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၅၂၄ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၁၀၄၂ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ခဗုဲ၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

**ကွာန်ခဗုဲ**(၊ )ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂကောံကွာန်ခဗုဲ၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၂၆။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ခဗုဲဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၇၇၆၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၈၇၆ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၁၆၅၂ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
အၜေတ်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

**ကွာန်အၜေတ်**()ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂကောံကွာန်ဆက်တဲ၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၂၂၀၃၄၅။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်အၜေတ်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၄၂၄၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၃၉၁ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၂၈၁၅ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ကြုင်ကင်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

**ကွာန်ကြုင်ကင်**(၊ )ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂကောံကွာန်ကြုင်ကင်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၉၆။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ကြုင်ကင်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၇၉၈၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၈၁၄ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၁၆၁၂ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
လတက်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

**ကွာန်လတက်**()ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂကောံကွာန်နာင်သၠုင်လတက်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၁၂။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်လတက်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၆၁၄၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၃၁၆၄ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၅၇၇၈ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ဘာဒေါဝ်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

**ကွာန်ဘာဒေါဝ်**()ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂကောံကွာန်ဘာဒေါဝ်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၂၀။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ဘာဒေါဝ်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၈၀၇၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၉၆၃ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၁၇၇၀ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ကၟာအုပ်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

**ကွာန်ကၟာအုပ်**(၊ )ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂကောံကွာန်ကၟာအုပ်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၃၁။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ကၟာအုပ်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၃၃၁၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၃၄၆ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၆၇၇ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ကွာန်တာတၟိ၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

**ကွာန်တာတၟိ**()ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂကောံကွာန်တာ၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၉၄။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်တာတၟိဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၉၃၄၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၁၂၈ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၄၀၆၂ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ကွာန်လှာတၟိ၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

**ကွာန်လှာတၟိ**()ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂကောံကွာန်လှာ၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၃၄။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်လှာတၟိဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၃၁၈၆၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၃၅၃၆ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၆၇၂၂ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ကွိက်ဝါန်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

**ကွာန်ကွိက်ဝါန်**()ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂကောံကွာန်ကွိက်ဝါန်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၈၂။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ကွိက်ဝါန်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၀၅၃၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၂၀၀ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၄၂၅၃ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ကအ်ခိုက်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

**ကွာန်ကအ်ခိုက်**()ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂကောံကွာန်ကအ်ခိုက်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၈၃။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ကအ်ခိုက်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၀၅၃၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၂၀၀ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၄၂၅၄ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ခဒုင်ၜဝ်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

**ကွာန်ခဒုင်ၜဝ်**(၊ )ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂကောံကွာန်ခဒုင်ၜဝ်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၀၃။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ခဒုင်ၜဝ်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၇၄၁၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၇၁၉ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၁၄၆၀ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
သေံ၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

**ကွာန်သေံ**(၊)ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂကောံကွာန်ကၟာဝက်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၁၇။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်သေံဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၈၄၉၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၃၄၉၆ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၆၃၄၅ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ကအ်ခပုင် ကွာန်တၟိ၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

**ကွာန်ကအ်ခပုင် ကွာန်တၟိ**()ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂကောံကွာန်ကအ်ခပုင်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၉၂။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ကအ်ခပုင် ကွာန်တၟိဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၃၉၉၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၈၂၄ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၅၂၂၃ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
စိင်တံင်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

**ကွာန်စိင်တံင်**()ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂကောံကွာန်စိင်တံင်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၁၉။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်စိင်တံင်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၉၉၀၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၃၄၆၁ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၆၄၅၁ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ဆက်တောဲ ကွာန်တၟိ၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

**ကွာန်ဆက်တဲ ကွာန်တၟိ**()ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂကောံကွာန်ဆက်တဲ၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၃၀။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ဆက်တဲ ကွာန်တၟိဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၄၂၄၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၃၉၁ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၂၈၁၅ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ကွာန်ၜဝ်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

**ကွာန်ၜဝ်**()ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂကောံကွာန်ၜဝ်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၈၀။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ၜဝ်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၇၇၄၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၁၄၁ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၃၉၁၅ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ကျာ်ကဴ၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

**ကွာန်ကျာ်ကော**()ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂကောံကွာန်တဵုဂူ၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၀၉။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ကျာ်ကောဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၈၃၀၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၀၇၆ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၃၉၀၆ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ကအ်ခပဳထဝ်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

**ကွာန်ကအ်ခပဳထဝ်**()ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂကောံကွာန်ကအ်ခပဳထဝ်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၂၂။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ကအ်ခပဳထဝ်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၅၂၈၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၈၅၉ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၃၃၈၇ တၠရ။

## သဘင်ဂမၠိုင်
သဘင်လံင်ဗဗေင်ဇၞော် အလုံကွာန်ကအ်ခပဳထဝ် စကၠောန်ဗဒှ် အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၄ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၆ ဂိတုဝဟ် (၈) စွေက်) အခိင် ၇း၀၀ ဒၞာဲ ကျာ်လဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ဘာဂနိ၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

**ကွာန်ဘာဂနိ**()ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂကောံကွာန်ဘာဂနိ၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၁၄။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ဘာဂနိဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၃၅၆၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၄၇၅ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၂၈၃၁ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ထုမ်မင်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

**ကွာန်ထုမ်မင်**()ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂကောံကွာန်ထုမ်မင်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၂၅။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ထုမ်မင်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၅၁၈၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၅၂၄ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၁၀၄၂ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ထံင်ကှ်ေ၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

**ကွာန်ထံင်ကှ်ေ**()ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂကောံကွာန်ထံင်ကှ်ေ၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၁၈။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ထံင်ကှ်ေဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၂၄၀၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၄၅၈ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၂၆၉၈ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ဒဵုမာဲ၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

**ကွာန်ဒဵုမာဲ**()ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂကောံကွာန်ဒဵုမာဲ၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၂၃။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ဒဵုမာဲဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၄၂၄၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၄၈၁ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၉၀၅ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
သၞေဟ်ဗဒဝ် ကွာန်တၟိ၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

**ကွာန်သၞေဟ်ဗဒဝ် ကွာန်တၟိ**()ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂကောံကွာန်သၞေဟ်ဗဒဝ်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၂၈။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်သၞေဟ်ဗဒဝ် ကွာန်တၟိဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၈၈၅၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၃၀၅၈ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၅၉၄၃ တၠရ။

ဟိုတ်ဂွံကော်ခဴစကွာန်သၞေဟ်ဗ္ဒဝ်

ကွာန်သၞေဟ်ဗဒဝ်ဝွံ သၞေဟ်နွံဒၟံၚ်ပိသၞေဟ်ရ။ သၞေဟ်ကျာ်ကြုက်၊ သၞေဟ်လ္ဒောဝ်၊ သၞေဟ်ဝါလုက် မဒှ်ရ။ 
## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
သၞေဟ်ဗဒဝ် ကွာန်တြေံ၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

**ကွာန်သၞေဟ်ဗဒဝ် ကွာန်တြေံ**()ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂကောံကွာန်သၞေဟ်ဗဒဝ်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၂၇။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်သၞေဟ်ဗဒဝ် ကွာန်တြေံဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၈၈၅၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၃၀၅၈ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၅၉၄၃ တၠရ။

## ဝင်ကွာန်
ကွာန်သၞေဟ်ဗဒဝ်ဂှ် ဒက်ပတန်လဝ် နူကဵုသၞာံလဵု ညးလဵုမွဲလေဝ် ဟီုဒးချိုတ်တ်ပၠိုတ်ဟွံမွဲရ။ ဂၠိုက်ဂၠာဲ သၟာန်သၟုက်လဝ် ညးဇၞော်တအ်ကီု၊ ခမဳသၚ်တအ်ကီုမ္ဂး ဂွံတီကေတ် ကၠုၚ်တုဲ သ္ပစၟတ်သ္တီလဝ် အတိုၚ်ဏံရ။ 

အခိၚ်ကၠာတေအ်ဂှ် သွံဗၞိက်၊ ကူသာန်သွံရာန်မ္ဂး ညးသုၚ်စောဲ ဂၠံၚ်တရဴဍာ်အိုတ်ရ။ အပ္ဍဲကွာန်သၞေဟ်ဗဒဝ်ဂှ် သၞေဟ်ဇၞော်နွံပိသၞေဟ်ရ။ သၞေဟ်ကျာ်ကြုက်ၞ သၞေဟ်လဒေါဝ်၊ သၞေဟ်ဝါလုက် မဒှ်တုဲ သၞေဟ်အဒေါဝ်ဝွံ ဒှ်သၞေဟ်ဇၞော်အိုတ်ရ။ အပ္ဍဲသၞေဟ်အဒေါဝ်ဝွံ အရာပ်ဗဒဝ်ဇၞော်နွံဒၟံၚ်တုဲ အခိၚ်ကာညးတအ်စွံဂၠုၚ်မ္ဂး ဇုက်ဂၠုၚ်တအ်ဂှ် ဒက်ကဵုတၞံဗဒဝ်တအ်အိုတ်ရ။ လကြဴနူသၞေဟ် အဒေါဝ်ဂှ် ညးကော်ခဴစကၠုၚ် သၞေဟ်ဗဒဝ် မဒှ်ရ။

## '''ဘာလကျာ်ဂမၠိုၚ်'''
၁။ ဘာဒုန် - (ရာမညနိကာယ)

၂။ ဘာဆု - (ရာမညနိကာယ)

၃။ ဘာတိုက် - (ရာမညနိကာယ)

၄။ ဘာဂြိုပ်(ဘာဝါလုက်) - (ရာမညနိကာယ)

၅။ ဘာလွဳမာန်သာသနာ (ဂိုဏ်ယျိုဲကျောန်)

၆။ ဘာဓမ္မပါလ

၇။ ဘာဇေတဝန်

၈။ ဘာသုခေါဒယ

## ဘာဗ္တောန်လိက်
ဘာဗ္တောန်လိက် နွံဒၟံၚ် (၄) ဘာ။

၁။ ဘာတန်သၠုၚ်ပါ်

၂။ ဘာမူလ (၂)ဘာ
thumb|ဘာကောန်ဂကူ ကွာန်သၞေဟ်ဗဒဝ်
၂။ ဘာကောန်ဂကူမန် (မူလလွန်)

## ကမၠောန်ဂယျိုၚ်လမျီု
၁။ ကၠောန်ဝါဗ္ၚ

၂။ ခွါတ်ထၜိုတ်

၃။ တိတ်ကၠောန်ဍုၚ်မ္ၚး
## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
နာင်ပြာင်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

**ကွာန်နာင်ပြာင်**()ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂကောံကွာန်နာင်ပြာင်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၈၄။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်နာင်ပြာင်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၁၅၀၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၃၂၁ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၂၄၇၁ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ညံင်ဝေင်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

**ကွာန်ညံင်ဝေင်**()ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂကောံကွာန်ခလံက်ညံင်ဝေင်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၀၅။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ညံင်ဝေင်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၈၈၆၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၀၂၂ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၁၉၀၈ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
နာင်သၠုင်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

**ကွာန်နာင်သၠုင်**()ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂကောံကွာန်နာင်သၠုင်လတက်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၁၁။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်နာင်သၠုင်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၆၁၄၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၃၁၆၄ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၅၇၇၈ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ကအ်ခဗုဲ၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

**ကွာန်ကအ်ခဗုဲ**()ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂကောံကွာန်မှိင်ဂနိင်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၈၉။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ကအ်ခဗုဲဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၂၃၈၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၂၉၈ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၂၅၃၆ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
မြာင်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

**ကွာန်မြာင်**()ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂကောံကွာန်မြာင်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၉၅။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်မြာင်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၇၈၄၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၀၂၅ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၃၈၀၉ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ယံင်ဒံင်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

thumb|288x288px
**ကွာန်ယံင်ဒံင်**()ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂကောံကွာန်ယံင်ဒံင်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၃၂။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ယံင်ဒံင်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၃၁၃၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၃၉၁ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၂၇၀၄ တၠရ။

## ဘာလကျာ်

# ဘာသုဓမ္မာရီု
# ဘာဒဵုလေံကြာ
# ဘာတြေံ
# ဘာတၟိ

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ဝါကလိ၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

**ကွာန်ဝါကလိ**()ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂကောံကွာန်ဝါကလိ၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၀၆။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ဝါကလိဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၃၃၄၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၃၂၈ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၆၆၂ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
မြိုင်ကုန်း၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

**ကွာန်မြိုင်ကုန်း**()ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂကောံကွာန်ကျောက်တလုံး၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၈၇။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်မြိုင်ကုန်းဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၂၅၅၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၂၄၄ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၄၄၉၉ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ကြုင်ခဍာ်၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု

**ကွာန်ကြုင်ခဍာ်**(၊ )ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု၊ ဂကောံကွာန်ကြုင်ခဍာ်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၀၈။

## လၟိဟ်မၞိဟ်
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ကြုင်ခဍာ်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၃၂၈၉၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၃၆၆၇ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၆၉၅၆ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ကြုင်ကြုက်၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု

**ကွာန်ကြုင်ကြုက်**(၊ )ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု၊ ဂကောံကွာန်ကြုင်ကြုက်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၁၄။ 

## လၟိဟ်မၞိဟ်
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကြုင်ကြုက်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၇၀၄၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၈၄၂ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၁၅၄၆ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ကၠိုဟ် ပရူက္ဍဟ်ကောန်မၞိဟ်

## က္ဍဟ်ကောန်မၞိဟ်
က္ဍဟ်ကောန်မၞိဟ်ဂှ် နကဵု ဗီုပြင်နာနာသာ်ဂှ် တုပ်သၟဟ် ကုက္ဍဟ်သတ်ဇိုင်ပန် ကဵု ကၞုဲကွေဟ်ဟ်ရ။ အရာတၟေင် အကြာ က္ဍဟ်ကောန်မၞိဟ် ကဵု က္ဍဟ်တိရစ္ဆာန်တအ်ဂှ် ပ္ဍဲက္ဍဟ်ကောန်မၞိဟ်ဂှ် နွံကဵု ကတေင်အာရီု မစၠောအ်ဆက်လဝ် အကြာ ကလာပ်ရုပ်ဂမၠိုင်ရ။ ၜိုန်ရ ကဝေဠ ကဵု စိင်တအ် နွံကဵုက္ဍဟ် ဇၞော်နူ မၞိဟ် တၟာဂလိုင်ကီုလေဝ် အဆက်ကဟံက် အောန်နူ က္ဍဟ်မၞိဟ် တၟာဂလိုင်ဏီရ။

ဟိုတ်နူ က္ဍဟ်ကောန်မၞိဟ်တအ် မနွံကဵု ကလာပ်ရုပ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠေင် တုဲပၠန် မနွံကဵု အရာမဒှ်မာန် သွက်ဂွံ ဗဒှ်ပ္တိုန် ကေုာံ ဒက်ပတန် ပရေင်ဆက်စၠောအ် (ဝါ) အဆက်ကဟံက် အကြာ ကလာပ်ရုပ်အာရီု ပ္ဍဲက္ဍဟ် ကဵု အဝဲကာယဂမၠိုင် ပ္ဍဲဇကု၊ ဟိုတ်နူ အစောမ်သတိတအ်ဏအ်တုဲ ကောန်မၞိဟ်တအ်ဂှ် မံင်တန်တဴလေပ် ညံင်ဂွံ ကိတ်ညဳ ကုအကာဲအရာဂမၠိုင်၊ ဗတောန်ကေတ် အရာတၟိတၟိ၊ ဂိုင်ဒေပ်လဝ် ပရေင်ဆဵုဂဗ ဗဟုသုတဂမၠိုင်တုဲ ဗဟုသုတ မကလိဂွံလဝ်တအ်ဂှ် ဗွဲကြဴလေဝ် ဖန်စကာ ပ္ဍဲဒၞာဲတၞဟ်လေပ်ရ။ 

ပိုယ်ကောန်မၞိဟ်တအ်ဂှ် ဒးနိဿဲ ဗ္ဒဗ္ဒါဲဒၟံင် ကုအစောမ်သတိဗတောန် (ညာဏ်) ကေုာံ သမ္တီပိုယ် ဗွဲမဇြိုဟ်နက်ရ။ ပိုယ်မၞိဟ်တအ်ဂှ် လုပ်လၟိဟ်တိရစ္ဆာန် မဒးကေတ် အခိင် ဘဝကောန်င္ၚာ်လအ်အိုတ်မွဲ (ဘဝကောန်င္ၚာ်ဟီုဂှ် ဒှ်ဘဝ မဒးဗဒါဲ၊ ဒးနွံပၟိက် အရီုအဗင် နူညးမွဲသအာင်)တုဲ အခိင်ကာလမဗတောန်ကေတ်လေဝ် နွံကဵု ကာလကဆံင် ကဵု ကဆံင်။ အရာမဗတောန်ကေတ်ပၠန်ရ နွံကဵု သွာင်နာနာ သွာင်ယန္တရာ ဗီုကဵု မဗတောန်ကေတ် ညံင်ဂွံ စကာကာယပိုယ်လေပ် ဗီုကဵု ဗတောန်ရပ်စပ်၊ ဗတောန်ကွာ်၊ ဗတောန်စ/သ္ၚာဲတအ်၊ တုဲပၠန် သွာင်မဂွံတန်တဴမံင်စံင် ပ္ဍဲလိုက်ဏအ်လေပ် ပ္ဍဲလပါ်ပရေင်မၞိဟ်ကီု သီုကဵု ပရေင်သဘာဝတအ်ရ။ ၜိုန်ရ ကောန်မၞိဟ်တအ် ၜံင်တိတ်ကၠုင် မနွံကဵု reflektioniske handlemønstre - မဒှ်အရာ ဟွံဒးဗတောန် ဥပမာ ပိုယ်ဝေင်ပါဲ ဒၞာဲမကဵုအန္တရာယ်တုဲ ဗ္ဒဗ္ဒါဲ ဒၞာဲမၜိုဟ်သြိုဟ် ဒၞာဲမခိုဟ်ကီုလေဝ်၊ ပိုယ်သ္ဒးကေတ် အခိင်တၟာလအ် ပိုယ်ဂွံဟီုအရေဝ်လေပ်၊ ဂွံချူလိက်ဒး၊ ဂွံစကာ ကိရိယာမွဲမွဲလေပ်၊ ဂွံတီကၠိုဟ် အခိုက်ဝေါဟာမၞိဟ်တအ် ဒှ်တမ်ရ။ က္ဍဟ်ပိုယ်ဂှ် လှဲလှး နူသတ်တၞဟ်တအ်၊ တင်ဂၞင် ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠေင် ဂိုင်ဒေပ်ဂွံ၊ တင်ဂၞင်တၟိ ပၠုပ်ပကောံစုတ်ဂွံ၊ တင်ဂၞင်တအ်ဂှ် ကလေင်စကာ ညံင်ဂွံကိတ်ကဵုဒၞာဲဒး၊ တုဲပၠန် ဗတောန်ကေတ် တင်ဂၞင်တၟိ၊ ရပ်စပ် စကာ တင်ဂၞင်တအ် ပ္ဍဲအခိင်ဗွဲကြဴ။ အရာတအ်ဏအ် သီုဖအိုတ် ဍေဟ်ဂွံဒှ်မာန်ဂှ် နွံပၟိက်ဒၟံင် ကသဳဒမြာင်က္ဍဟ် ဗွဲအပ္ဍဲ ကေုာံ မဂိုင်ဒေပ် ပရေင်ဆဵုဂဗ၊ မစိုပ်ဒတုဲ၊ ကမၠိုဟ်တအ်ရ။ တင်မနွံပၟိက်တအ် မနွံဟေင်/မဒှ်ဟေင် အဆက်ကဟံက် မဆက်စၠောအ် အကြာကလာပ်ရုပ်ဂမၠိုင် ကတဵုဒှ်ကၠုင်မာန်ရ။

## နိဿဲ
လိက်ပရေင်ဝွံ ကၠာဲနူ Forstå den menneskelige hjerne (ဘာသာဒိန်နေတ်) နူကဵု မုက်လိက် Hjerne Sagen

ကဏ္ဍ:စိတ္တဗေဒ
ဝါယာပ်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်

**ကွာန်ဝါယာပ်**()ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဂကောံကွာန်ဝါယာပ်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၃၁၅။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ဝါယာပ်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၄၃၄၄၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၄၇၂၁ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၉၀၆၅ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ဘာ၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု

**ကွာန်ဘာ**(၊ )ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု၊ ဂကောံကွာန်ဘာ၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၆၈။

## လၟိဟ်မၞိဟ်
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဘာဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၈၇၆၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၉၃၅ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၁၈၁၁ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ကြုက်ပိ၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု

**ကွာန်ကြုက်ပိ**(၊ )ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု၊ ဂကောံကွာန်ကြုက်ပိ၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၃၆။ 
## နိရုတ်
ယၟုကွာန်ကြုက်ပိဝွံ မြိပတ်ကၠုင် နူကဵု ကြုင်ပိ။ ပ္ဍဲကဵုကွာန်ဂှ် ကြုင်သၟတ်ပိတၞုင် မဇွောဝ်စှ်ေဒၟံင် နူဗမံက် စှ်ေပလိုတ်။ ကြုင်တအ်ဂှ် လၟုဟ်ဒှ်ဆၜိုတ် မြံင်ဍောတ်တ်ဟေင်ရ။

## လၟိဟ်မၞိဟ်
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကြုက်ပိဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၃၀၁၇၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၃၆၃၄ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၆၆၅၁ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ကွာန်သက်၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု

**ကွာန်သက်**(၊ )ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု၊ ဂကောံကွာန်သက်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၀၆။ 

## လၟိဟ်မၞိဟ်
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်သက်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၂၇၁၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၃၉၆ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၂၆၆၇ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ကအ်လေဝ်၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု

**ကွာန်ကအ်လေဝ်**(၊ )ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု၊ ဂကောံကွာန်ကအ်လေဝ်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၅၄။ 
## လၟိဟ်မၞိဟ်
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ကအ်လေဝ်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၉၅၄၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၁၀၈ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဂှ် ၂၀၆၂ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
စက်စာဲ၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု

**ကွာန်စက်စာဲ**(၊ )ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု၊ ဂကောံကွာန်စက်စာဲ၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၀၉။ 

## လၟိဟ်မၞိဟ်
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်စက်စာဲဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၃၆၄၄၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၃၈၃၇ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဂှ် ၇၄၈၁ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
တံင်ဖလုတ်၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု

**ကွာန်တံင်ဖလုတ်**(၊ )ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု၊ ဂကောံကွာန်တံင်ဖလုတ်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၁၀။ 
## လၟိဟ်မၞိဟ်
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်တံင်ဖလုတ်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၈၃၁၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၉၃၉ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၁၇၇၀ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ကွာန်ပြဳ၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု

**ကွာန်ပြဳ**(၊ )ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု၊ ဂကောံကွာန်ပြဳ၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၅၇။ 
## လၟိဟ်မၞိဟ်
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ပြဳဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၆၇၇၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၃၀၀၉ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၅၆၈၆ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
သၞေဟ်ကိုင်၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု

**ကွာန်သၞေဟ်ကိုင်**(၊ )ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု၊ ဂကောံကွာန်သၞေဟ်ကိုင်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၁၉၈။ 
## လၟိဟ်မၞိဟ်
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်သၞေဟ်ကိုင်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၉၄၃၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၂၃၈၇ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၄၃၃၀ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ပ္ၚကအ်ထဝ်၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု

**ကွာန်ပ္ၚ (ကအ်ထဝ်)**(၊ )ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု၊ ဂကောံကွာန်ပ္ၚ၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၁၈။ 
## လၟိဟ်မၞိဟ်
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲကွာန်ပ္ၚဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၇၂၄၅၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၈၀၇၂ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၁၅၃၁ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ဖိုင်စိင်၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု

**ကွာန်ဖံင်စိင်**(၊ )ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု၊ ဂကောံကွာန်ဖံင်စိင်၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၁၃။ အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဖံင်စိင်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၅၂၁၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၅၈၈ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၃၁၀၉ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ဝါကလဳ၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု

**ကွာန်ဝါကလဳ**(၊ )ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ တွဵုရးဍုင်မန်၊ ခရိုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု၊ ဂကောံကွာန်ဝါကလဳ၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၉၅၂၁၃။ 
## လၟိဟ်မၞိဟ်
အတိုင်စရင်မၞိဟ် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သၞာံ ၂၀၁၄ မ္ဂး ပ္ဍဲဂကောံကွာန်ဝါကလဳဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၂၀၆၉၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၈၁၇ တုဲ သီုဖအိုတ် မၞိဟ်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကွာန်ဂှ် ၃၈၈၆ တၠရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု