open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
သၠ​ပတ်​ပ​ထ​မ​ကဝ် ၁၁

### သၠပတ်ပထမကဝ် ၁၁
၁ကောန်တိဇၞော်အိုတ်သီုတံဝွံ ဘာသာမွဲဂကူ၊ အရေဝ်မွဲဂကူနွံအိုတ်ဂှ်ဒှ်တုဲ၊ ၂နူကဵုဒိုဟ်ဗၟံက်အာမ္ဂး ပ္ဍဲရးသှိဏာ ဒေသတိမညဳဆဵုတုဲ၊ ဖျေံဒၞာဲအိုတ်ရ။ ၃ညးတံဂှ်လေ ကၠုၚ်အိုတ်၊ ကၠောန်ဍိုတ်တုဲ စံၚ်ဗိုန်ဗိုန်အိုတ်စိုအ် သာ်ဝွံ ညးမွဲကဵုညးမွဲဂှ် ဟီုအိုတ်ရ။ သာ်ဂှ် ပ္ဍဲဒမံၚ်တၟံဂှ် ဍိုတ်ဂှ်လေကီု၊ ပ္ဍဲဒမံၚ်လဗေၚ်ဂှ် ထၜိုတ်ဂှ်လေကီုဂွံတုဲမ္ဂး၊ ၄ကၠုၚ်အိုတ်၊ အလုံမွဲပ္ဍဲဂၠးတိဇၞော်ဇၟာပ်ဇၟာပ်ဒေသပြးချာဲဂှ် ဂွိၚ်ဂွာဲတုဲ၊ ဍုၚ်ဂှ်လေကီုတိုက်သရာဲမစိုပ်အာဒဵုအကာသဂှ်လေကီုဒက်ပ္တန်မ္ဂး၊ တၞဟ်နသၟိက်ကဵုဒယဟ်ကမြဴဂှ် ပအိုတ်စိုအ် သာ်ဝွံ ဟီုဂးအိုတ်ရ။ ၅တၞဟ်နသၟိက်ရံၚ်ဍုၚ်ကဵုတိုက်သရာဲကောန်မၞိဟ်တံမဒက်ပ္တန်သာ်ဂှ်တုဲ၊ ကျာ်ထာဝရက္ညစှ်ေကၠုၚ်တဴရ။ ၆ကျာ်ထာဝရဂှ်လေ၊ ရံၚ်မွဲညိ။ မၞိဟ်ဆမွဲဇကု၊ အရေဝ်ဆမွဲဂကူနွံဂှ်ဒှ်တုဲ၊ ညးတံဝွံ မပ္တံပပွဝွံ အိုတ်ရ။ လၟုဟ်ဝွံ သွက်ဂွံဆဳဒနာဆသ္ကပ်ဂနန်မနွံဂှ် ဟွံမွဲ၊ ညးတံကၠောန်အိုတ်ရောၚ်။ ၇ကၠုၚ်အိုတ်၊ စှ်ေအာအိုတ်စိုအ်။ ညးတံဝွံ တၞဟ်နသၟိက်ဟွံကၠိုဟ်စိုတ်ရၚ်သ္ကံဂှ်၊ ပထုဲဓရုဲအရေဝ်ညးတံအိုတ်စိုအ် သာ်ဝွံ ဟီုပၟိၚ်ရ။ ၈သာ်ဂှ် ကျာ်ထာဝရဝွံ အလုံပ္ဍဲမွဲဂၠးတိဇၞော်ပရးဂစာဲညးတံဇၟာပ်ဇၟာပ်ဒေသတုဲ၊ ညးတံဝွံ ပ္တန်ဍုၚ်ဂှ် မံၚ်အိုတ်ရ။ ၉ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲဍုၚ်ဂှ် ကျာ်ထာဝရပထုဲ ကၠေံအရေဝ်ကောန်တိဇၞော်အိုတ်သီုတံဂှ်တုဲ၊ ဟိုတ်မပရးဂစာဲညးတံဇၟာပ်ဇၟာပ်ဒေသ အလုံမွဲဂၠးတိဇၞော်ဂှ်၊ တေံဍုၚ်ဝွံ မကော်ခဴဍုၚ်ၜါၜုလောန်ရောၚ်။

၁၀အဆက်ကောန် အဆက်စဴ သှေမမ္ဂးဂှ်၊ သှေမဝွံ နွံအယုက်ကၠံသၞာံတုဲ၊ ကြဴဍာ်ဇၞော်ဟးပရးလံၜါသၞာံဂှ် ညာတ်မုက်ကောန်အာဖာဇာဒ်ရ။ ၁၁ကြဴမညာတ်မုက်အာဖာဇာဒ်ဂှ် သှေမဝွံ ဂျိုၚ်လမျီု မသုန်ကၠံတုဲ ညာတ်မုက်ကောန်တြုံကောန်ဗြဴဂမၠိုၚ်ရ။ ၁၂အာဖာဇာဒ်ဝွံ နွံအယုက်ပိဣသုန်သၞာံတုဲ ညာတ်မုက်ကောန်သှာလရ။ ၁၃ကြဴမညာတ်မုက်သှာလဂှ်၊ အာဖာဇာဒ်ဂျိုၚ်လမျီုပန်ကၠံပိသၞာံတုဲ ညာတ်မုက် ကောန်တြုံကောန်ဗြဴဂမၠိုၚ်ရ။ ၁၄သှာလဝွံ နွံအယုက်ပိစှ်ောသၞာံတုဲ ညာတ်မုက်ကောန် ဟေၜါရ။ ၁၅ကြဴမညာတ်မုက်ဟေၜါဂှ် သှာလဝွံ ဂျိုၚ်လမျီု ပန်ကၠံစှ်ောသၞာံတုဲ၊ ညာတ်မုက်ကောန်တြုံဗြဴဂမၠိုၚ်ရ။ ၁၆ဟေၜါဝွံ နွံအယုက်ပိစှ်ောသၞာံတုဲ၊ ညာတ်မုက်ကောန်ဖာလေက်ရ။ ၁၇ကြဴမညာတ်မုက်ဖာလေက်ဂှ်၊ ဟေၜါဝွံ ဂျိုၚ်လမျီုပန်ကၠံပိစှ်ောသၞာံတုဲ ညာတ်မုက်ကောန်တြုံကောန်ဗြဴဂမၠိုၚ်ရ။ ၁၈ဖာလေက်ဝွံ နွံအယုက်ပိစှ်ောသၞာံတုဲ၊ ညာတ်မုက်ကောန်ရာဂဝ်ရ။ ၁၉ကြဴမညာတ်မုက်ကောန် ရာဂဝ်ဂှ်၊ ဖာလေက်ဝွံ ဂျိုၚ်လမျီုၜါကၠံဒစိတ်သၞာံတုဲ၊ ညာတ်မုက်ကောန်တြုံကောန်ဗြဴဂမၠိုၚ်ရ။ ၂၀ရာဂဝ်ဝွံ နွံအယုက်ပိစှ်ောၜါသၞာံတုဲ၊ ညာတ်မုက်ကောန်သေရုက်ရ။ ၂၁ကြဴမညာတ်ကောန်သေရုက်ဂှ်၊ ရာဂဝ်ဂျိုၚ်လမျီုၜါကၠံထပှ်သၞာံတုဲ၊ ၂၂ညာတ်မုက်ကောန်ဏာခေါဝ်ရ။ ၂၃ကြဴမညာတ်မုက်ဏာခေါဝ်ဂှ် သေရုက်ဝွံ ဂျိုၚ်လမျီုၜါကၠံသၞာံတုဲ ညာတ်မုက် ကောန်တြုံကောန်ဗြဴဂမၠိုၚ်ရ။ ၂၄ဏာခေါဝ်ဝွံ နွံအယုက်ၜါစောဟ်ဒစိတ်သၞာံတုဲ၊ ညာတ်မုက်တေရရ။ ၂၅ကြဴမညာတ်မုက်တေရဂှ်၊ ဏာခေါဝ်ဝွံ ဂျိုၚ်လမျီုကၠံစှ်ဒစိတ်သၞာံတုဲ ညာတ်မုက်ကောန်တြုံကောန်ဗြဴဂမၠိုၚ်ရ။ ၂၆တေရဝွံ နွံအယုက်ထပှ်စှ်ောသၞာံတုဲ၊ ညာတ်မုက်ကောန်အာဗြာမ်၊ ဏာခေါဝ်၊ ခါရာန်တံဂှ်ရ။

၂၇အဆက်ကောန်အဆက်စဴတေရမ္ဂးဂှ်၊ တေရဝွံ ညာတ်မုက်အာဗြာမ်၊ ဏာခေါဝ်၊ ခါရာန်တံဂှ်ရ။ ၂၈ခါရာန်ဂှ်လေ၊ ညာတ်မုက်လဝ်တရ။ ခါရာန်ဝွံ ကၠာမညးတေရဟွံချိုတ်၊ ပ္ဍဲဍုၚ်ဥရကောန်ခါလဍာဲမမံၚ်ဒေသဇကုမဒုၚ်သၠးဂဗ္ဘဂှ် ချိုတ်အာရ။ ၂၉အာဗြာမ်ကဵုဏာခေါဝ်ကေတ်ဗြဴတုဲ၊ ဗြဴအာဗြာမ်မ္ဂးဂှ် နွံယၟုသာရာဲရ။ ဗြဴဏာခေါဝ်မ္ဂးဂှ်၊ ကောန်ဗြဴခါရာန်မနွံယၟုမိလခါရ။ ခါရာန်ဝွံ ဒှ်မမိလခါကဵုဣသခရ။ ၃၀သာရာဲမ္ဂးဂှ်၊ ဒှ်ဗြဴသမၚ်တုဲ ကောန်ဟွံမွဲ။ ၃၁တေရဝွံ အာဗြာမ်ဂှ်လေကီု၊ ကောန်ခါနာန်စဴညးလဝ်တဂှ်လေကီု၊ ဂအဟ်ညးသာရာဲမဒှ်သမ္ဘာကောန် ညးအာဗြာမ်ဂှ်လေကီုကော်တုဲ၊ ညံၚ်ညးတံဂွံအာပ္ဍဲဍုၚ်ခါနာန်ဂှ် တိတ်နူဍုၚ်ဥရကောန်ခါလဍာဲတံမမံၚ်ဂှ်တုဲ၊ စိုပ်ပ္ဍဲဍုၚ်ခါရာန်မံၚ်အိုတ်ရ။ ၃၂တေရဝွံ နွံအယုက်ၜါကၠံသၞာံတုဲ ချိုတ်ပ္ဍဲဍုၚ်ခါရာန်ရ။

## နိဿဲ
ဂကောံသၠပတ်သမ္မာမန်
ကဏ္ဍ:ပရေၚ်ဘာသာ
ကဏ္ဍ:ခရေတ်ယာန်
သၠ​ပတ်​ပ​ထ​မ​ကဝ် ၁၅

### သၠပတ်ပထမကဝ် ၁၅
ကြဴဂှ် နကဵုပယျးဒိုဟ်ဂလာန်ကျာ်ထာဝရစိုပ်ပ္ဍဲအာဗြာမ်တုဲ၊ မၞးအာဗြာမ်၊ လ္ပဂွိၚ်ဂွာဲ။ အဲဝွံ မဒှ်လ္ကံဗ္ဒးမၞးရ။ ဒတုဲကၟဝ်မၞးဝွံ ဇၞော်ဗွဲမလောန်ရ သာ်ဝွံ ဟီုပၟိၚ်မ္ဂး၊ ၂အာဗြာမ်ဝွံ ကျာ်ထာဝရတလအဲ၊ အဲဝွံ ကောန်ဟွံမွဲဒးအာဒၟံၚ်ရ။ ဨလျာဇာကောန်ဍုၚ်ဍမာသကုဝွံ ဒးဒှ်ညးမဒုၚ်အာဲအဲရ။ ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ မူဂုန်တဳလပိုန်မပပ္ဍဲအဲရော သာ်ဝွံ ဟီုပ္တီရ။ ၃မွဲဝါပၠန်အာဗြာမ်ဝွံ တဳလအဲဟွံကဵုတၞောဝ်ဒတောဝ်ပ္ဍဲအဲညးဒုၚ်သၠးဂဗ္ဘပ္ဍဲသ္ၚိအဲဝွံ ဒးဒှ်ညးမဒုၚ်အာဲအဲရ သာ်ဝွံ ဟီုပ္တီရ။ ၄မွဲဝါပၠန်ဂလာန်ကျာ်ထာဝရမစိုပ်ကၠုၚ်မ္ဂးဂှ်၊ တေံညးဝွံ ဟွံဂွံဒှ်ညးမဒုၚ်အာဲမၞး။ ညးမတိတ်နူအပ္ဍဲဇကုမၞးဒှ်ညးမဒုၚ်အာဲမၞးရောၚ် သာ်ဝွံ ဟီုပၟိၚ်တုဲ ၅တဳလပိုန်ဝွံ ပလံၚ်ပ္တိတ်အာဗြာမ်မ္ၚးတုဲ၊ လၟဳရံၚ်အကာသရ။ တော်ရိုဟ်သၞံၚ်ဂမၠိုၚ်မာန်မ္ဂး၊ တော်ရိုဟ်ရ။ တၞောဝ်ဒတောဝ်မၞးဝွံ ဒှ်သာ်ဂှ်ရောၚ် သာ်ဝွံ ဟီုပၟိၚ်ရ။ ၆အာဗြာမ်ဝွံ ပ္တေဟ်ကျာ်ထာဝရဂှ်ဒှ်တုဲ၊ ဒဒှ်မပ္တေဟ်ညးဂှ် ညံၚ်နဲဒဒှ်မသ္တပ်လဂူဂှ် တဳလပိုန်သမ္တီလဝ်ရ။

၇မွဲဝါပၠန်၊ အဲဝွံ သွက်မၞးဂွံဒုၚ်အာဲကၟာဲရးဝွံဂှ် တၞဟ်နသၟိက်ကဵုမၞးတုဲ ဒှ်ကျာ်ထာဝရမပလံၚ်ပ္တိတ်မၞးနူကဵုဍုၚ်ဥရ ကောန်ရးခါလဍာဲမမံၚ်ဂှ်ရ သာ်ဝွံ ဟီုပၟိၚ်တုဲ ၈ကျာ်ထာဝရနာဲအဲ၊ ရးဝွံဂှ် ဒဒှ်အဲမဒးဒုၚ်အာဲကၟာဲရောၚ်ဂှ် ပသာ်ဂွံတီရော သာ်ဝွံ ဟီုပ္တီရ။ ၉ကျာ်ထာဝရဂှ်လေ ဂၠဴၝောံမနွံအယုက်ပိသၞာံမွဲ၊ ဗၜေံၝောံမနွံအယုက်ပိသၞာံမွဲ၊ သဵုကၟက်မနွံအယုက်ပိသၞာံမွဲ၊ ဂစေံပူမွဲ၊ ဖရာပ်သၟတ်မွဲတံဂှ် သွက်အဲကေတ်ရဟီုပၟိၚ်တုဲ အတိုၚ်တဳလပိုန်မဟီုပၟိၚ်ဂှ်၊ ၁၀တေံတိရစ္ဆာန်အိုတ်သီုတံဂှ် ကေတ်တုဲ၊ ပါ်ကရေက်အဒေါဝ်မ္ဂး မွဲကရေက်ဓဝ်ကဵုမွဲကရေက်ပရေၚ်စွံလဝ်ရ။ ဂစေံတံဂှ် ဟွံကရေက်။ ၁၁ကာလဂစေံၜံက်စဇွတံ မစှ်ေကၠုၚ် ပ္ဍဲလတူဇွတံဂှ် အာဗြာမ်ဗက်ကၠေံရ။ ၁၂ကာလတ္ၚဲပၠိုတ်ဂှ် အာဗြာမ်ဝွံ နကဵုဒဒှ်မတိက်ဗွဲမဇၞော်ဂှ် တိက်သၠိၚ်မ္ဂး ဆဵု ဒမၠုဗွဲမသ္တီုတုဲ စိုပ်ဒဒှ်မဖေက်လ္ကိုတ်ရ။ ၁၃ကျာ်ထာဝရဂှ်လေ တၞောဝ်မၞးဝွံ ပ္ဍဲရးဂကူညးတၞဟ်မပိုၚ်ဂှ် ဒုၚ်တၟုဲအိုတ်တုဲ၊ ပ္ဍဲဂကူညးတၞဟ်ဂှ် ဒဒှ်မဍဵုဍိုက်လုကဴပန်ကၠံသၞာံဒးဒုၚ်အိုတ်ရောၚ်ဂှ် သမ္တီလဝ်ဨကန္တရ။ ၁၄ဂကူမၞိဟ်မစကာညးတံဂှ် အဲစဳရေၚ်ရောၚ်။ ကြဴဂှ် ညးတံဝွံ ကဵုပိုန်ဒြပ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂှ် တိတ်ကၠုၚ်ရောၚ်။ ၁၅မၞးဝွံ ပ္ဍဲထာန်ဇုဇဗဴလတံဂှ် ဂွံအာဗွဲမသ္ၚိတ်ဇြရောၚ်။ အယုက်ဇၞော်ဂၠိၚ်တုဲ ဂွံဒုၚ်တိုပ်ရောၚ်။ ၁၆ကာလပန်အဆက်ဂကူမၞိဟ်မလောန်ကၠုၚ်ဂှ် ညးတံဝွံ ကလေၚ်ကၠုၚ်ပ္ဍဲရးဝွံပၠန်ရောၚ်။ ဒုဟ်ဒုစရိုတ်ကောန်ဂကူအာမောဝ်ရိဝွံ ဟွံစိစုံဏီ သာ်ဝွံ ဟီုပၟိၚ်ကဵုအဗြာမ်ရ။

၁၇မွဲဝါပၠန် တ္ၚဲပၠိုတ်တုဲ ကာလမဂၠုဂှ်၊ ပ္ဍဲအဒါဝ်ဖျုန်မကရေက်လဝ်ဂှ်၊ ဖဴပၟတ်ယက်မတိတ်၊ ပၟတ်သ္ဍဴမယးတမးဝွံ သဍောန်အာကၠးကၠးရ။ ၁၈ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ် ကျာ်ထာဝရဝွံ ဒက်ကတ္တိကကဵုအာဗြာမ်မ္ဂး၊ မပ္တံကဵုၜဳဇၞော်မတွံဂးၜဳဥဖရာတ်ဂှ်၊ ရးဝွံဂှ်လေကီု ၁၉မၞိဟ်ကေနိ၊ မၞိဟ်ကေနဇိ၊ မၞိဟ်ကာဍမောဝ်နိ ၂၀မၞိဟ်ဟိတ္တိ၊ မၞိဟ်ဖေရဇိဂှ်၊ မၞိဟ်ရေဖိမ်၊ မၞိဟ်အာမောရိ၊ မၞိဟ်ခါနနိ၊ မၞိဟ်ဂိရဂါသှိ၊ မၞိဟ်ယေၜုသိတံဂှ်လေကီု ၂၁ပ္ဍဲကဵုတၞောဝ်ဒတောဝ်မၞးဂှ် အဲပ္အပ်ကဵုတုဲရ သာ်ဝွံ ဟီုပၟိၚ်ရ။

## နိဿဲ
ဂကောံသၠပတ်သမ္မာမန်
ကဏ္ဍ:ပရေၚ်ဘာသာ
ကဏ္ဍ:ခရေတ်ယာန်
သမိင်ခဴ (သၟာလက်ပၠုဲ)

**သမိင်ခဴ** (**Samingkhao, สมิงขาว **) ဂှ် ဒှ် ကောန်မန် ဇာတိကွာန်ပင၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု။ ယၟုတမ် ဗတ်မန် **မာံမန်ဇေတ်**၊ မသကောဒေအ်တအ်ဂှ် ကော်စ အဗာဲ၊ ဟိုတ်နူ ဖျုန်လမ္စံက်ဒၟံင်တုဲ ရဲကွာန်တအ် ကော်စဒၟံင် **နဳဂရဝ်**။ ပညာလက်ပၠုဲဂှ် ဗွဲကိုပ်ကၠာ ကေင်ဗ္တောန်လဝ် ပ္ဍဲ ကွာန်တၟအ်ဗြဴ၊ သၞာံ ၂၀၁၃ ဂှ် ဟိုတ်နူ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဟွံၜိုဟ်သြိုဟ်၊ ဒှ်ဒၟံင် ပၞာန်တုဲ ပြံင်လုပ် ရးမရာဇ်သေံ၊ ကၠောန်စ ကမၠောန်ပရန်။ လုပ်စိုပ် ရးမရာဇ်သေံတုဲ လုပ် ဂကောံလက်ပၠုဲလောက်သုန် (Look Suan Muay Thai Camp ค่ายมวยลูกสวน)၊ နူ ဂကောံဂှ် ဂွံ ယၟုလက်ပၠုပ် ဗတ်သေံ သမိင်ခဴ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ကၠသရာဲဗတာင်။ နူ ဂကောံဂှ် ဂွံလုပ်တက် ပ္ဍဲ စင်လက်ပၠုဲ ကဆံင်လတူ ဍုင်သေံရ။ ပ္ဍဲအခိင်မတိုန်စင်ဂှ် ကြာဲလဝ် အလာံၜိုပ်ပဝ် ပ္ဍဲစး၊ တုဲပၠန် ကာလမအံင်ဇၞးမ္ဂး ကျိုင် ကယျိုင် သၟာကမၠောန်မသြိုင်ခၞံတုဲ ဒှ် အရာတၟေင်မွဲတုဲ ယၟုပြာကတ်ကၠုင်ရ။ စဵုကဵု အဝ်ဂေတ် ၁၀၊ ၂၀၂၄ ဂှ် တက်ဂွံ သီုဖအိုတ် ၁၂ ပေါဲ၊ ဂွံ ဇမၞး ၉ ပေါဲ၊ ဒး ကမျ ၃ ပေါဲ။ သၞာံ ၂၀၂၄ သမိင်ခဴ ဂွံအာယုက် ၃၂၊ မနွံ သမၠုင် ၁၆၈ သေန်ဒဳမဳတာ၊ လျိုင် ၁၄၆.၂ ကဳလဝ်၊ လစိုပ် (reach) ၁၇၀။

ပေါဲမတက် ပ္ဍဲ Rajadamnern World Series (RWS Muay Thai) တ္ၚဲသ္ၚိသဝ် အဝ်ဂေတ် ၁၀၊ ၂၀၂၄ ဂှ် သမိင်ခဴ တက် ကုသၟာလက်ပၠုဲသေံ ပြဗ်ပြာမ် (Prabpram) ပ္ဍဲဗလးပထမ အခိင် ၜါမိနေတ်၂၈ စက္ကဂှ် ဂွံဇၞးကေတ် နကုမဒေါမ်ရ။ သွက်ဂွံတက် ပ္ဍဲပေါဲဏအ်ဂှ် အခိင်ပတိုန်အလာံဂှ် နကဵု သမိင်ခဴ မိက်ဂွံကဵု ပ္တိုန်အလာံမန်ဇကု၊ ဆဂး အလာံမန်ဂှ် ဟိုတ်ဟွံဒှ် အလာံဍုင်တုဲ ပ္တိုန်ဟွံဂွံ၊ ဂးနင်တုဲ၊ သမိင်ခဴ ဟီု သာ်ဂှ်မ္ဂး အလာံဍုင်ဗၟာလေဝ် လ္ပပတိုန်တုဲ ပ္ဍဲ ပေါဲဂှ် ပ္တိုန်အလာံဍုင်သေံ မပစၞး ကုညးမပြိုင်ပကာန်ညးတေအ် မွဲဓဝ်ဟေင်ရ။

## နိဿဲ
တာပိုန်ကျဝ်

**တာပိုန်ကျဝ်** (,) ဂှ် ဒှ် ဂဥုပ်ဗိုလ် ဒပ်ပၞာန် ဂကူတအင်၊ သၟာပရေင်ဍုင်ကွာန် ဂကူတအင် ပ္ဍဲဒေသ တွဵိုရးသေံဇၞော်၊ သဟရးဗၟာ။ တာပိုန်ကျဝ် ဂှ် ယိုက်ဂၠေင်ဒၟံင် တာလျိုင် နဒဒှ် ညးအုပ်ကာနာနာ ပ္ဍဲ ဒပ်ပၠတရဴဗၠးၜးဍုင်ပလံင် (Palaung State Liberation Front - PSLF)၊ တုဲ ဒှ် ဒုဂဥုပ်ဗိုလ် ပ္ဍဲ ဒပ်ပၞာန် ဗၠးၜး ဂကူတအင် မကော်ဂး (Ta'ang National Liberation Army - TNLA)။

## တာလျိုင် ပၞာန်
တာပိုန်ကျဝ် ယိုက်ဂၠေင်လဝ် ပ္ဍဲ ဂကောံဗၠးၜးဍုင်ပလံင်/ဒပ်ပၞာန်ဗၠးၜးဍုင်ပလံင် (PSLO/A) စဵု ကု ဂကောံဂှ် ကေတ်ဒေါအ်ပန်ပှ်ော ကုအလဵုအသဳဗၟာ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၉၁ ရ။ ကြဴနူ PSLO/A သရိုဟ်လီုအာတုဲ တာပိုန်ကျဝ် မွဲစွံ ကု က္ဍိုပ်သကိုပ်တအင် တာအာက်ဗံင် (Tar Aik Bong) ဒက်ပ္တန် ဒပ်ပၞာန် ဗၠးၜး ဂကူတအင် မွဲစွံ ကု PSLF သွက်ဂွံ ဆက်လုပ် ပေါဲဗတိုက် အခေါင်ပကင်ရင်အပိုင် ဂကူတအင် ရ။

အခိင် ပရေင်ပၞာန် ၁၀၂၇ မစမုက်ပၞာန် ပ္ဍဲ ၂၇ အံက်တဝ်ဗာ ၂၀၂၃ ဂှ် တာပိုင်ကျဝ် ဟီု ကု ဌာနပရိုင်ပြင်သေတ် (Agence France-Presse) ဒဒှ်ရ ဒပ်မဟာမိတ်ကောဒေအ်တအ် ဖျေဟ်နိဂီု ပရေင်မဒေါအ်ပန်ပှ်ော ကုအလဵုအသဳပၞာန်ရောင်။

## References

ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ
သုဓမ္မာ၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်က္ဍိုပ်ဒဒန်

**ဘာသုဓမ္မာ** ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်က္ဍိုပ်ဒဒန်၊ ပွိုင်ဍုင်ကအ်ကြိက်၊ ဒေသရးမန် (တွဵုရးဍုင်ကရေင်)။ 

သၞာံ ၂၀၂၄ ဂှ် သင်မလုပ်ဒဂိုန် ခမဳ ၂ ဇကု ထပိုယ် ၆ ဇကု။

## ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
* ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တနရိန္ဒ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၆ က္လိဂွံအာယုက် ၅၉၊ ဝှ် ၃၉။

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်ကအ်ကြိက်
တာအာက်ဗံင်

**တာအာက်ဗံင်**(, ) ဂှ် ဒှ် ဥက္ကဋ္ဌ ဗော်ပၠတရဴ ဂကူပလံင် (Palaung State Liberation Front - PSLF) ကောံ ကု ဂဥုပ်ဗိုလ်ဇၞော် ဒပ်ပၞာန် ဗၠးၜး ဂကူတအင် (Ta'ang National Liberation Army - TNLA)။ ညးဝွံ ဒှ် ဂကူတအင် (ပလံင်) မွဲရ။ 

## ကမၠောန်ပၠန်ဂတး
တာအာက်ဗံင် လုပ် ဗော်/ဒပ်ပၞာန်ဗၠးၜး ဍုင်ပလံင် (Palaung State Liberation Organization/Army - PSLO/A) သၞာံ ၁၉၈၇ တုဲ၊ နူ ဂိတုအံက်တဝ်ဗာ ၁၉၈၇ ဂှ် ဒးဒုင်ပလံင်ဏာ ဇရေင် ဒပ်ပံင်ကောံ ပ္ဍဲဗဟဵု ဒပ်ကရေင်ရ။ သၞာံ ၁၉၉၁ အခိင် ဗော်/ဒပ်ပၞာန်ဗၠးၜး ဍုင်ပလံင် ကေတ်ဒေါအ်ပန်ပှ်ော ကုအလဵုအသဳပၞာန်ဗၟာဂှ် နကုညး ဒစဵုဒစး လတူ ပရေင်သ္ဂုတ်သွာတ်ဂှ်တုဲ၊ ပ္ဍဲ ဇာန္နဝါရဳ ၁၂ သၞာံ ၁၉၉၂ ဂှ် ညး မွဲစွံ ကု တာပိုန်ကျဝ် ဒက်ပ္တန် ဗော်ပၠတရဴ ဂကူပလံင် ရ။ သၞာံ ၂၀၀၁ ဂှ် ညး ဂွံဒှ် ညးအုပ်ကာနာနာ ဗော်ပၠတရဴ ဂကူပလံင်၊ သၞာံ ၂၀၀၉ ဂှ် ဂွံဒုင်ခပတိုန် နဒဒှ် ဥက္ကဋ္ဌ ဗော်ပၠတရဴ ဂကူပလံင် ရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ
ပလံင် (ဂကူ)

ဂကူ **ပလံင်** (,  ; Thai: ปะหล่อง လဆောဝ် ချူ ဗတ်အင်္ဂလိက် **Benglong** **Palong**) ဟွံသေင်မ္ဂး  **တအင်** ဂှ် ဒှ် ဂကူ မလုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲဂကောံဂကောံသြသတြောအေရှတေစ် ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲ သဟရးဗၟာ မ္ဂး တွဵုရးသေံဇၞော်၊ ပ္ဍဲရးစိန် (ကြုက်) မ္ဂး ရးယူနာန်၊ ရးမရာဇ်သေံ မ္ဂး သကုတ်သၟဝ်ကျာ။ ပ္ဍဲ ရးစိန် မ္ဂး ကော်စ **De'ang** ( လဆောဝ် ချူ **Deang**) ရ။

ဒၞာဲဒတန် ဂကူပလံင် (ဝါ) ဂကူတအင် မပဒတဴဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် ပ္ဍဲဒေသပကင်ရင်အပိုင်ပလံင် ဍုင်ဇၞော် ဏာမ်သာန်၊ မနွံ ပ္ဍဲတွဵုရးသေံဇၞော် ရ။

ဒပ်ပၞာန်ဂကူပလံင် ဗတိုက်ဒၟံင် အလဵုအသဳဗၟာ သွက် ဂကူပလံင် ဂွံဗၠးၜး နူ သၞာံ ၁၉၆၃ တေအ်ရ။ စိုပ် သၞာံ ၁၉၉၁ ဂှ် ဒပ်လွပ်လွဟ်ဂကူပလံင် ဒေါအ်ပန်ပှ်ော ကုအလဵုအသဳဗၟာ၊ တုဲ ဒပ်တၟိ မကော်ဂး ဒပ်ပၞာန် ဗၠးၜး ဂကူတအင် ဂှ် လုပ်ဒၟံင် ပေါဲဗတိုက် ကုအလဵုအသဳဗၟာရ။ ပ္ဍဲဒေသ ဂကူပလံင်ဂှ် နကုအလဵုအသဳဗၟာကီု သီု ကုဂကောံလွပ်လွဟ်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ကၠောန်ပ္တိတ်ဒၟံင် ဘိင်တုဲ ပြသၞာ ညးဍုင်ကွာန် ဂကူပလံင် မစောဲ ဂဥုဲၜူမာဲဂှ် ဒးဆဵုဂဗဒၟံင် ဇၞော်ကုဒြဟတ်ရ။

## ဂကောံဂကူ

ဂကူပလံင်ဂှ် နွံ ကုဂကူလစှ်ေ ပိ မကော်ဂး ဂကူပလေ (Palé)၊ ဂကူယှိုယ် (Shwe) ကောံ ကုဂကူရူမာဲ (Rumai) ဂကူလစှ်ေပိဂှ် ပံင်ပ္ကောံတုဲ နကုအလဵုအသဳစိန် (ကြုက်) ကော်စ ဂကူဒေအင် (De'ang)၊ တုဲ နကုယၟုဏအ်ရ စၞးမကော် ဂကူပလံင်ဂှ် ညးတအ် ကော်စ ဂကူညးတအ် တအင်။ ဂကူဒနဝ် (Danau/Danaw) လေဝ် ပါလုပ် ပ္ဍဲဂကောံဂကူပလံင်ကီုရ။ 

## အရေဝ်
ဂကူပလံင် (ဝါ) ဂကူတအင်ဂှ် ဟီုအရေဝ် သြသတြောအေရှတေစ်တုဲ သီုဖအိုတ် ဂကောံဂကူပလံင် နွံ ပိဂကူ ပလေ (ရူဆင်)၊ ရူမာဲ၊ ယှိုယ်။ 

## ဂမ္စာဲ
ပ္ဍဲ ရးစိန် ဂကူတအင်တအ် ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ကွာန်ဂမၠိုင် မနွံ ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင် ဇြေန်ကင် (Zhenkang County) ကု ပွိုင်ဍုင်ဂျေန်မာ (Gengma County)။ ဂကူတအင်ဂှ် လ္ၚဵုကော်စ လဴပုလဴ *Laopulao* (牢普劳) ပ္ဍဲ ရးဗၟာမ္ဂး နွံတြဴဂကူ။

*Dazhai Township (大寨乡), Muchang District (木厂区), Zhenkang County: Bangwa (邦娃) Dazhai (大寨), Xiazhai (下寨), Huoshishan (火石山), Laobandeng (老班登), Mahuangqing (蚂蟥箐) of Chaikao (柴考)
*Nansan Township (南伞乡), Pengmushan District (彭木山区), Zhenkang County: Xiaochanggou (销长沟), Beiyan (北岩)
*Hongmulin (红木林) and Manxing (曼兴) of Hewai District (河外区), Gengma County: Junnong (君弄), Mamao (马冒), Jinmo (金莫), Muyin (木因), Xungang (巡岗)

## စ္ၜောဲစ္ၜော်
ဂကူတအင် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒှ် ညးမရှ်ေသှ်ေ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာတုဲ ဇၟာပ်ဇၟာပ်ကွာန်တအင်ဂှ် နွံ ကုဘာလကျာ်ရ။ ကောန်င္ၚာ်ပေင်အာယုက် စှ်သၞာံမ္ဂး ပလံင်ဏာ ကဵုပထပိုယ် သွက်ဂွံ ကတ်လိက်၊ ပထပိုယ် ပယျင်တုဲ ရာံတိတ် မံင်ဘဝခရှ်ဂၠိုင်ရ။ 

ဂကူရိင် (Riang) မွဲဂကူရ ဟွံလုပ် ဗုဒ္ဓဘာသာတုဲ၊ ဂကူဏအ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒှ် ညးမရှ်ေသှ်ေ ကလော် (Animism)အိုတ်ရ။

## ဆက်လ္ၚတ်
*Palaung Women's Organisation. (2006). *Poisoned Flowers: The Impacts of Spiralling Drug Addiction on Palaung Women in Burma*. Tak, Maesot, Thailand: Palaung Women's Organisation.
*Ashley, S. (2006). *Exorcising with Buddha Palaung Buddhism in Northern Thailand*. Ottawa: Library and Archives Canada = Bibliothèque et Archives Canada. 
*Howard, M. C., & Wattana Wattanapun. (2001). *The Palaung in Northern Thailand*. Chiang Mai, Thailand: Silkworm Books. 
*Cameron, A. A. (1912). *Notes on the Palaung of the Kodaung Hill Tracts of Mong Mit State*. Rangoon: Govt. Printer.
*Milne, Mrs. Leslie. (1924). *The Home of an Eastern Clan: A Study of the Palaungs of the Shan State.* Oxford: Clarendon Press.

## ဗီုရုပ်ဂမၠိုင်

## နိဿဲ
ကံင်ဇြဳဖေဝ်ဒရေဝ်ဍုင်မန်

**ကံင်ဇြဳဖေဝ်ဒရေဝ်ဍုင်မန်** (, ) ဂှ် ဒှ် ဂကောံကံင်ဇြဳ မဒက်ပ္တန်လဝ် နကု သၟာပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်လ္ၚဵု သွက်ဂွံ ဗမံက် ရုပ်ရဴကမၠောန် ပဋိညာဥ်ဖေဝ်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ (ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစဳပဋိညာဥ်) မဒှ် ပဋိညာဥ် အလဵုအသဳညဳသၟဟ်ကောန်ဂကူ (အေန်ယူဂျဳ) သွက်တွဵုရးမန် ရ။ နကု ကံင်ဇြဳဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် ဌာနနာနာသာ် သီုကဵု ဌာနပရေင်စဵုဒၞာ နကုယၟု ဒပ်ပၠန်ဂတးဍုင်မန် ရ။

## ဝင်
သၞာံ ၂၀၂၁ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁ ဂှ် နကုဒပ်ပၞာန်ဗၟာ ထ္ၜးဟိုတ် သဘင်မာဲသၞာံ ၂၀၂၀ ဂှ် ဟွံစှ်ေ ကုသၞောတ်ဝ်တုဲ ပၞာန်သီကေတ်အဝဵုဍုင် ရ။ ဟိုတ်နူဏအ်တုဲ ပရေင်ကလိုက်ကၟဵု က္တဵုဒှ် ဇၞော် ကုဒြဟတ်ရ။ နကုလပါ်ပၞာန် ကလေင်လၞိန်ဗပိန် ကုညးမထ္ၜးဆန္ဒတအ်ရ။ နကုညးဍုင်ကွာန်တအ်ဂှ် စၟတ်သမ္တီ နကုယၟု (နွေဦးတော်လှန်ရေး) နကုဘာသာမန်ဂှ် ပၠန်ဂတးတမ်သၞာံ၊ ပၠန်ဂတးက္ဍိုပ်ကညင်၊ ပၠန်ဂတးတမ်ကညင် ရ။ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် နကု ကောန်မန် ညးမပါလုပ် ပ္ဍဲ ပၠန်ဂတးတမ်သၞာံဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် မွန်ပြည်ကြားကာလ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးကော်မီတီ (Mon State Interim Coordinating Committee - MSISS) ရ။ နကု ကမ္မတဳဏအ်ဂှ်ရ ဗွဲကြဴ ဇၞော်သၠဲပ္တိတ်တုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် ကံင်ဇြဳဖေဝ်ဒရေဝ်ဍုင်မန် ရ။

နကုကံင်ဇြဳဏအ်ဂှ် ဖျေဟ်လဝ် တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပန် တင်
* (က) သွက်ဂွံ ဗတိုက်ပလီုထောအ် သၞောတ်တၠအဝဵုပၞာန် ကောံ ကုသၞောတ်အဝဵုလဵုဟွံဟီု။ 
* (ခ) ညံင်ဂွံဖအိုတ်ထောအ် ဝါဒမဟာဂကူ Chauvanism ကောံ ကုဝါဒဗော်ဇၞော် မဍိုက်ပမာန် နကုသၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ။ 
* (ဂ) ကောန်ဍုင်အရင်တအ် ညံင်ဂွံဂွံအခေါင်တုပ်တုဲ မနွံ ကုအခေါင်ပတန်သၞောဝ်။ 
* (ဃ) သွက််ဂွံ ပလီုထောအ် သၞောဝ်သဇိုင် ၂၀၀၈ တုဲ ညံင်ဂွံဒက်ပ္တန် ကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံဖေဝ်ဒရေဝ်ဇေတ်ဇေတ်။ 

ကြဴနူ ပသဘင်သဳကၠဳ အလန်ဒုတိယတုဲ ကံင်ဇြဳဏအ် ကလေင်ဒက်ပ္တန်လဝ် ကမ္မတဳ ၃ တန်၊ ကမ္မတဳခၞံဗဒှ်သၞောတ်ဝ်၊ ကမ္မတဳသၞောဝ်ဓရ် ကောံ ကုကမ္မတဳပရေင်အုပ်ဓုပ်ရ။ ကမ္မတဳပရေင်အုပ်ဓုပ်ဂှ် ရန်တၟအ်လဝ် သွက်ဂွံ ရေင်တၠုင်အာ ပရေင်အုပ်ဓုပ် ပ္ဍဲအခိင်အကြာ (အခိင်ပၠန်ဂတး)ရ။

## ညးတာလျိုင်ဂမၠိုင်

### ကမ္မတဳပရေင်အုပ်ဓုပ်
* နာဲကသုမန် ဥက္ကဋ္ဌ
* နာဲဍေန်ပၠဟံသာ ဒုဥက္ကဋ္ဌ လျိုင်ဌာန ဌာနစဵုဒၞာ
* နာဲပညာမာန် လျိုင်ဌာန၊ ဌာနပရေင်အပ္ဍဲဍုင်
* မိသုတဇဝ် လျိုင်ဌာန၊ ဌာနပရေင်ဓရ်ဗစာရဏာမၞိဟ် ကေုာံ ဟံင်ပြာ်
* မိမုဟ်ၜေအ် လျိုင်ဌာန၊ ဌာနပရေင်ပညာ
* မိမ္ၚဵုသဇင် လျိုင်ဌာန၊ ဌာနပရေင်ထတ်ယုက်
* Dr. သဳရိမန်ဆာန် လျိုင်ဌာန၊ ဌာနလလောင်ပရိုင် ကေုာံ ဆက်ဆောံကုမဟာဇန်
* မိသုဇာထဝ် လျိုင်ဌာန၊ ဌာနပရေင်သၟတ်၊ ညးဗြဴ၊ ကောန်င္ၚာ် ကေုာံ တုပ်သၟဟ် အရာဂျန်တာ
* နာဲသဟမန် လျိုင်ဌာန၊ ဌာနဆက်ဆောံဗွိုင်မ္ၚးဍုင်
* မိဇြဟာန်မန် လျိုင်ဌာန၊ ဌာနသြန်ဘဏ္ဍာ ကေုာံ အကံက်အခေါန်

## နိဿဲ
သဘင်လံင်ဗဗေင်ဇၞော် အလုံဍုင်ကၟာဝက်ရးဇြာ

**သဘင်လံင်ဗဗေင်ဇၞော် အလုံဍုင်ကၟာဝက်ရးဇြာ** ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ဇၟာပ်သၞာံ ပ္ဍဲ ဂိတုဘတ် (၇) စွေက်၊ မဒှ် သဘင် သင်၊ သဳလတအ် စှ်ေဒုင် ဒါန်သ္ၚုတုဲ ဒါယကာဂမၠိုင် လံင် သ္ၚုရ။ သဘင်လံင်ဗဗေင်ဇၞော်ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်ကၠုင်ဒၟံင် နူသက္ကရာဇ် ၁၃၂၈ (သၞာံ ၁၉၆၆ အံက်တဝ်ဗာ ၆) တုဲ မွဲမွဲသၞာံမ္ဂး သင်မစှ်ေဒုင်ဒါန်သ္ၚု မသုန်လ္ၚီဇကုပြင်ရ။

## မရနုက် ကု(၅၈)ဝါ သၞာံ ၂၀၂၄
သွက်သၞာံ ၂၀၂၄ ဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ခမဳသင် ကောံ ကုသဳလ မွဲဘာမ္ဂး အောန်အိုတ် (၁၀) ဇကုပေင်မ္ဂး ကၠုင်ကဵုစရင် က္ညပြာပ်ကၠုင်ကဵုစရင် စှ်ေဗဗေင်သ္ၚုမာန်ရ။ သွက်ဘာမနွံ အပ္ဍဲ ဍုင်ကၟာဝက်ရးဇြာတအ်ဂှ် အပိုင်အခြာလၟိဟ်မအောန်အိုတ် ဟွံမဲရ။ ဌာနမဒုင်တဲစရင်ဂှ် ဘာပရိယတ္တိဟိတကာရဳ (ဘာကျာ်ဇြာတြေံ)၊ ဘာဇာဒိသိုင်ၜါ၊ ဘာလွဳမာန်ရတ်မန်၊ ဘာလွဳမာန်ထဝ်၊ ရုင်ဂေါပကကျာ်တၟအ်ကျာ်ဇြာ။ သဘင်လံင်ဗဗေင်ဇၞော်ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ဂိတုဘဒ် (၇) စွေက် စနူ အခိင်လဒေါဝ်တ္ၚဲ ၁၂ နာဍဳ။

သၞာံ ၂၀၂၄ ဂှ် ခမဳသင် သီုဖအိုတ် ၆၀၂၄ ဇကု နူ ၁၀၃ ဘာ၊ သဳလ ၁၄၀၁ ဇကု နူ ၃၅ ဇြပ် ပံင်သီုသင် သီုသဳလ သီုဖအိုတ် ၇၄၂၅ ဇကု ကၠုင်စိုပ် စှ်ေဗဗေင်သ္ၚုရ။ ကုဘာသင်မနွံ ကၠံ ကောံကုလတူကၠံတအ်ဂှ် မွဲဘာမ္ဂး နကုဘာဇာဒိသိုင် ကဵုဒါန် သ္ၚိမွဲမွဲရိုက်ရ။ တုဲပၠန် သွက်ဘာမဒးအလန်လက်ကရဴအိုတ်ဂှ်လေဝ် နူကုဂကောံရေင်တၠုင်တအ် ကဵုဒါန် သ္ၚုမွဲရိုက်ကီုရ။

အရာဟွံကေင် က္တဵုဒှ်လဝ်မွဲလှ်ေ က္တဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲသၞာံဏအ်ဂှ် အခိင်တ္ၚဲဂၠုညိဂှ် မၞိဟ်ပလုင် မဟီုအရေဝ်ဗၟာ ဗက်ပၠံင် သ္ၚုရိုက် နူဒါယကာဘာတအ်ရ။ လက်ကြဴအိုတ် ဂကောံသၟတ်ဝုတ်ဗၠာဲ မၞိဟ်ၜိုတ် ၃၀ တၠ ဗက်ကပှ်ဂိုင် ပသောင်အာ အမှိက်ကီုလေဝ် ပ္ဍဲဂတ အကြာမၞိဟ်တအ်ဂှ် ဍေဟ်တအ် ဂံင်လုပ်ပၠံင် သ္ၚုရိုက် ဏီရ။ အလဵုဇကု အစာတၠ ကျာ်ဇၞော်အစာသောမ ရပ်လေအ်ဒုန်တုဲ ဗက်ဘပဠ မၞိဟ်မပၠံင်သ္ၚုတအ်ရ။

## မရနုက် ကု(၅၃)ဝါ သၞာံ ၂၀၁၈
သၞာံ ၂၀၁၈ ဂှ် ခမဳသင် နူပွိုင်ဍုင်မတ်မလီု ၁၀၅ ဘာ ၄၄၀၃ ဇကု၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် ၆၉ ဘာ ၂၁၀၉ ဇကု၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု ၁၃ ဘာ ၁၁၂ ဇကု၊ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ် ၃ ဘာ ၁၁၀ ဇကု၊ ပွိုင်ဍုင်ပံင် ၂ ဘာ ၁၃ ဇကု၊ သီုဖအိုတ် ပံင် ၁၉၂ ဘာ ၆၇၃၇ ဇကု။ သဳလ နူပွိုင်ဍုင်နာနာ သီုဖအိုတ် ၄၂ ဇြပ် ၁၂၁၃ ဇကု။ ပံင် ခမဳသင် ကောံ ကုသဳလ ၇၉၆၀ ဇကု စှ်ေလဝ် ဗဗေင်သ္ၚုရ။

## နိဿဲ
ယၟုပ္ကဴဂမၠိုၚ်မကော်ဗတ်မန်

(ပ္ကဴမန်ဂမၠိုၚ်မကော်ဗတ်မန်)
အ္စာကဝိကျာ်ဇၞော်အစာတၠအစွောံ ကေုာံအ္စာကဝိဂမၠိုၚ်နူတမၠာမချူကှ်ေစွံလဝ် လိက်-ဂိုန်အလၚ်္ကာဆန်၊ ဝိုန်ဝေါဟာဆန်တအ်ဂှ် မရုဲစှ်ကပှ်ဂၠဟ်နၚ်လဝ်နူလိက်-ပြကိုဟ်တြေံတြဟ် (၃၁) ကၞပ် စပ်ကဵုပ္ကဴဂြိုပ်၊ ပ္ကဴဍာ်၊ ပ္ကဴဒဵု တအ်ဂှ် မဒှ်ရောၚ်။

၁။ ပ္ကဴဓိတာန် (ပ္ကဴအံၚ်ရေၚ်)

၂။ ပ္ကဴကှ်ေ

၃။ ပ္ကဴပြာန်

၄။ ပ္ကဴအနာၚ်

၅။ ပ္ကဴစမ္ပာ

၆။ ပ္ကဴစမ္ၚာ

၇။ ပ္ကဴသဂါ

၈။ ပ္ကဴလံဇြဍာ်

၉။ ပ္ကဴပြာၚ်

၁၀။ ပ္ကဴပဏာ်

၁၁။ ပ္ကဴဂၠါ်

၁၂။ ပ္ကဴမၠဵု

၁၃။ ပ္ကဴၜုန်ဏရိက် (ၜုန္နရိက်)

၁၄။ ပ္ကဴအဘိက်

၁၅။ ပ္ကဴဓလာဲထဝ်

၁၆။ ပ္ကဴဓလာဲသြန်

၁၇။ ပ္ကဴဂမုၚ်

၁၈။ ပ္ကဴတဝ်သွဝ်

၁၉။ ပ္ကဴထေဝဝ်

၂၀။ ပ္ကဴမာလဳ

၂၁။ ပ္ကဴနန္ဒသြဳ

၂၂။ ပ္ကဴယန်

၂၃။ ပ္ကဴကြေၚ်

၂၄။ ပ္ကဴကြေၚ်ဗန္ဓဇဳ

၂၅။ ပ္ကဴဂၞဲစာၚ်

၂၆။ ပ္ကဴဓနဳ

၂၇။ ပ္ကဴသာရဖဳ

၂၈။ ပ္ကဴဇဳသွာ

၂၉။ ပ္ကဴလအ်ဇြဒဵု

၃၀။ ပ္ကဴချီု

၃၁။ ပ္ကဴဂဇေပ်

၃၂။ ပ္ကဴနိဇ္ဇ

၃၃။ ပ္ကဴချီုက္ၜၚ်

၃၄။ ပ္ကဴမၠဵုက္ၜၚ်

၃၅။ ပ္ကဴလညာ

၃၆။ ပ္ကဴအသုက်

၃၇။ ပ္ကဴဇုက်ဂၞု

၃၈။ ပ္ကဴဂၞု

၃၉။ ပ္ကဴဓဇေၚ်

၄၀။ ပ္ကဴဍံက်ဆာၚ်

၄၁။ ပ္ကဴသ္ဇၚ်ထောဲ

၄၂။ ပ္ကဴလပေါဲ

၄၃။ ပ္ကဴဗပေၚ်

၄၄။ ပ္ကဴဗပိုန်

၄၅။ ပ္ကဴပါရကဇာတ်

၄၆။ ပ္ကဴဂမုၚ်ဆု

၄၇။ ပ္ကဴဒလာဲဆု

၄၈။ ပ္ကဴမၠဵုကွ

၄၉။ ပ္ကဴမၠဵုဇုက်

၅၀။ ပ္ကဴမာလေ

၅၁။ ပ္ကဴချေၚ်

၅၂။ ပ္ကဴဗၠိုၚ်ကသမ်

၅၃။ ပ္ကဴၜုန်ဇၞိက်

၅၄။ ပ္ကဴဂၞေၚ်ထဝ်

၅၅။ ပ္ကဴဒလာၚ်ထဝ်

၅၆။ ပ္ကဴဒလာၚ်သြန်

၅၇။ ပ္ကဴဒကှ်

၅၈။ ပ္ကဴဒကှ်ဗ္တာၚ်

၅၉။ ပ္ကဴဥပဵု

၆၀။ ပ္ကဴသွာဒ္ကေတ်

၆၁။ ပ္ကဴသွာဗ္တာၚ်

၆၂။ ပ္ကဴလစံၚ်

၆၃။ ပ္ကဴကွိက်

၆၄။ ပ္ကဴကွိက်လ္တာ

၆၅။ ပ္ကဴဂရေဲသြန်

၆၆။ ပ္ကဴဂရေဲထဝ်

၆၇။ ပ္ကဴဍံက်စမ္ပာသြန်

၆၈။ ပ္ကဴဍံက်စမ္ပာထဝ်

၆၉။ ပ္ကဴဂနေၚ်ရတ်

၇၀။ ပ္ကဴမၠဵုကုန်

၇၁။ ပ္ကဴပစ္စေဝ်

၇၂။ ပ္ကဴပၞာ်

၇၃။ ပ္ကဴကဏ္ဏကာ

၇၄။ ပ္ကဴသပုၚ်

၇၅။ ပ္ကဴမၠဵုက္ၜၚ်

၇၆။ ပ္ကဴကညှာ

၇၇။ ပ္ကဴတက်ပိ

၇၈။ ပ္ကဴတက်ပန်

၇၉။ ပ္ကဴဒေဝဒါ

၈၀။ ပ္ကဴပတုက်

၈၁။ ပ္ကဴလတဵု

၈၂။ ပ္ကဴဂၠံက်

၈၃။ ပ္ကဴသၞေၚ်ဇုက်

၈၄။ ပ္ကဴသၞေၚ်စာၚ်

၈၅။ ပ္ကဴကြက်စၠန်

၈၆။ ပ္ကဴပြေၚ်ဂၠံက်

၈၇။ ပ္ကဴခဏံၚ်ၜဳ

၈၈။ ပ္ကဴယန်ဗ္တာၚ်

၈၉။ ပ္ကဴယန်ဒမျိုၚ်

၉၀။ ပ္ကဴပနိဟ်ထာၚ်

၉၁။ ပ္ကဴပၠုဲ

၉၂။ ပ္ကဴဂစေပ်

၉၃။ ပ္ကဴကသိုၚ်လ္ၚာ

၉၄။ ပ္ကဴနိစ္စ

၉၅။ ပ္ကဴဗပေၚ်ဇာတ်

၉၆။ ပ္ကဴဗဗုၚ်

၉၇။ ပ္ကဴမြာၚ်

၉၈။ ပ္ကဴကြုက်

၉၉။ ပ္ကဴမုက်

၁၀၀။ ပ္ကဴဂယာ် (၁၀၁)

၁၀၁။
စရင်မၞိဟ် သဟရးဗၟာ ၂၀၂၄

**စရင်မၞိဟ် သဟရးဗၟာ ၂၀၂၄** ဂှ် ဒှ် စရင် မဗက်ဂၠာဲပ္ကောံလဝ် ပွိုင် ၁၅ တ္ၚဲ နူ ၁ အံက်တဝ်ဗာ စဵု ၁၅ အံက်တဝ်ဗာ ၂၀၂၄ နကုဌာနဝန်ဇၞော်ဒြဟတ်ညးဍုင်ကွာန် ကု ပရေင်စၟဳစၟတ်မၞိဟ်မလုပ်တိတ် (Ministry of Immigration and Population) ရ။ ဒုင်သဇိုင် ကုဂလာန်သမာန် မပါ်လဝ် ကဏ္ဍ ၉၊ သမာန် ၆၈ တုဲ ပ္ကောံချူလဝ်ရ။ စၞးမသၟာန် ဇကုမုဂကူဂှ် သၟာန် ပ္ဍဲသ္ၚိဇကု မုအရေဝ် မဟီုဒၟံင်ဂှ်တုဲ တင်ဏအ် ပကဵု ညံင်ဂကူဟွံသေင် ကုဗၟာတအ် ဟွံပေင်စိုတ် နွံကီုရ။ တုဲပၠန် စရင်မၞိဟ်ဏအ်ဂှ် ဒှ် အရာမပါလုပ် ပ္ဍဲကမၠောန်သဘင်မာဲ ၂၀၂၅ ရောင် ညာတ်ကေတ်တုဲ ရဲပၠန်ဂတးတအ် ဒစဵုဒစးကၠုင် ကမၠောန်မပ္ကောံ စရင်မၞိဟ်ဏအ် နွံကီုရ။

## ဂလာန်သမာန်ဂမၠိုင်

## စရင်
စရင်မၞိဟ်ဂှ် နူ ဌာနစရင်မၞိဟ် ပ္တိတ် ပ္ဍဲ ဂိတုဒဳဇြေမ္ဗာ ၂၀၂၄။ အလုံမွဲ သဟရးဗၟာဂှ် မၞိဟ်နွံ ၅၁,၃၁၆,၇၅၆ တၠ။ ပ္ဍဲဂှ် ဆ မၞိဟ် ၃၂,၁၉၁,၄၀၇ ဂှ် နကု နူဌာနဂှ် ကံက်ဂွံလဝ်တုဲ နူဒၞာဲမကံက် ဟွံဂွံဂှ် ဆိင်တုဲ ပၠုပ်စုတ်လဝ် ၁၉,၁၂၅,၃၄၉ တၠ။ 
ပ္ဍဲစရင် မကံက်ဂွံလဝ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၁၅,၁၀၅,၂၁၅ တၠ၊ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ ၁၇,၀၈၆,၁၉၂ တၠ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ မၞိဟ်တြုဟ် နွံ ၄၆,၉ က္ဍိုပ်ကၠံ၊ မၞိဟ်ဗြဴ ၅၃,၁ က္ဍိုပ်ကၠံ။

စရင်မၞိဟ် ပ္ဍဲတွဵုရးဍုင်မန်ဂှ် 

လၟိဟ်မကံက်ဂွံ သီုဖအိုတ် နွံ ၁,၂၈၆,၀၇၃ တၠ၊ ပ္ဍဲဂှ် မၞိဟ်တြုဟ် နွံ၅၉၀,၈၆၂ တၠ မၞိဟ်ဗြဴ နွံ၆၉၅,၂၁၁ တၠ။ မၞိဟ်မဆိင်ပၠုပ်စုတ် နူဒၞာဲမကံက်ဟွံဂွံ ၄၃၁,၀၉၂ တၠ။ ပံင်သီုဖအိုတ် နွံ၁,၇၁၇,၁၆၆ တၠ။  

## နိဿဲ
အစဳဇန်လလးက္ထိုန်

## ကိစ္စအစဳဇန်လလးက္ထိုန်

# ဒုၚ်ဒါန်သ္ၚာလလးက္ထိုန်၊
# ရုဲစှ်ခမဳ​ထေက်ကဵုဒုၚ်လလး၊
# ဉတ်သ္ၚာက္ထိုန်၊
# သၠးဖျေံသ္ၚာတြေံတိစဳဝရိက်၊
# သ္ၚာလလးက္ထိုန် ထပက်ဗိန္ဒု၊
# သ္ၚာလလးက္ထိုန်ဂှ် ပတိုန်အဓိပဋ္ဌာန်၊
# လလးက္ထိုန်၊
# သ္ပအနုမောဒနာ။

## (၁) ဒုင်ဒါန်သ္ၚာကထိုန် ဇရေင်ဒါယကာ
**ပါဠိ - ဣမံ ကထိန စဳဝရံ သံဃဿ ဒေမ။**

တင်စၟတ် - ပၞောဝ်ကဵုသ္ၚာဒ္စိတ်ဂတှ်ေဂမၠိုၚ် သ္ၚာသ္ကိုပ်, သ္ၚာလ္တက်, သပိုၚ်-ပိဂတှ်ေဝွံဟေင် လလးက္ထိုန်မာန်ရောင်။

## (၂) ရုဲစှ်ခမဳ မထေက်ကဵုဒုၚ်လလး
နူခမဳထေရ်ဇၞော် ရုဲစှ်ေအာ ဗွဲလၟေင်လၟေင်။

## (၃) ပါဠိဉတ်ကထိနကမ္မဝါစာလလးက္ထိုန် ​ကေုာံ ကဵုယၟုညးဒုၚ်လလး
ပ္ဍဲကာလလၟုဟ်ဝွံ တၞဟ်နဖိုလ်ဂွံ​ဖ္ဍောတ်ဗှ်ဉတ်ကမ္မဝါစ်လောဲသွာညိဂးတုဲ၊ တၠဳပိုဉ်မဍိုက်​​ပေင်တဴကဵုအၚ်္ဂဒ္စါံပြကာဝွံ ယၟုညးတြေံဂှ်ပၠေင်ကၠေံစွံလဝ်မွဲချိုန်ခဏတုဲ ယၟုညးတၟိဂှ် "တိဿ" တၠဇမၠိိၚ်အာယုက် မကဵုလဝ်ယၟုရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒဒှ်ရဇကုဇကုမကလိဂွံယၟုတိဿဂှ် ဇကုဇကုလေဝ် ဂပ်ဝ်ဂိုင်သမ္တီ၊ သင်တံလေဝ် သြဝ်ဂိုင်သမ္တီလဝ် သီုဒးဖအိုတ်ညိ. (သင်တံ ဒုင်သာဓုသီုညးဖအိုတ်ညိကျာ်)

### ပါဠိဉတ်ကထိနကမ္မဝါစာ
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

သုဏာတု မေ ဘန္တေ သံဃော။ ဣဒံ သံဃဿ ကထိနစဳဝရံ ဥပ္ပန္နံ။ ယဒီ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ။ သံဃော ဣမံ ကထိနစဳဝရံ တိဿဿ ဘိက္ခုနော။ ဒဒေယျ ကထိနံ အတ္ထရိတုံ။ ဨသာ ဉတ္တိ။

သုဏာတု မေ ဘန္တေ သံဃော။ ဣဒံ သံဃဿ ကထိနစဳဝရံ ဥပ္ပန္နံ။ သံဃော ဣမံ ကထိနစဳဝရံ တိဿဿ ဘိက္ခုနော ဒေတိ ကထိနံ အတ္ထရိတုံ။ ယဿာ ယသ္မတော ခမတိ ဣမဿ ကထိနစဳဝရဿ တိဿဿ ဘိက္ခုနော ဒါနံ ကထိနံ အတ္ထရိတုံ။ သော တုဏှဿ။ ယဿ နက္ခမတိ။ သော ဘာသေယျ။

ဒိန္နံ။ ဣဒံ သံဃေန ကထိနစဳဝရံ တိဿဿ ဘိက္ခုနော ကထိနံ အတ္ထရိတုံ။ ခမတိ သံဃဿ။ တသ္မာ တုဏှဳ။ ဨဝမေတံ ဓာရယာမိ။

## (၄) ဖျေံသ္ၚာတြေံတိစဳဝရိက်
ဖျေံသ္ကိုပ်မ္ဂး - **ဣမံ သံဃာဋိံ ပစ္စုဒ္ဓရာမိ**။

ဖျေံသ္ၚာလ္တက်မ္ဂး - **ဣမံ ဥတ္တရာသၚ်္ဂံ ပစ္စုဒ္ဓရာမိ**။

ဖျေံသပိုင်မ္ဂး - **ဣမံ အန္တရဝါသကံ ပစ္စုဒ္ဓရာမိ**။

## (၅) ထပက်ဗိန္ဒု သ္ၚာလလးက္ထိုန်
**ဣမံ ဗိန္ဒုကပ္ပံ ကရောမိ၊ (ဒုတိယမ္ပိ၊ တတိယမ္ပိ)**။

## (၆) ပတိုန်အဓိဋ္ဌာန်
ပ္တိုန်သ္ကိုပ်မ္ဂး - **ဣမံ သံဃာဋိံ အဓိဋ္ဌာမိ**။

ပ္တိုန်သ္ၚာမ္ဂး - **ဣမံ ဥတ္တရာသၚ်္ဂံ အဓိဋ္ဌာမိ**။

ပ္တိုန်သပိုၚ်မ္ဂး - **ဣမံ အန္တရဝါသကံ အဓိဋ္ဌာမိ**။

## (၇) လလးက္ထိုန်
လလးသ္ကိုပ်မ္ဂး - **ဣမာယ သံဃာဋိယာ ကထိနံ အတ္ထရာမိ**။

လလးသ္ၚာမ္ဂး - **ဣမိနာ ဥတ္တရာသင်္ဂေန ကထိနံ အတ္ထရာမိ**။

လလးသပိုင်မ္ဂး - **ဣမိနာ အန္တရဝါသကေန ကထိနံ အတ္ထရာမိ**။

## (၈) အနုမောဒနာ
**အတ္ထတံ ဘန္တေ / အာဝုသော သံဃဿ ကထိနံ ဓမ္မိကော ကထိနတ္ထာရော အနုမောဒထ / အနုမောဒါမ**။

(သင်ဂမၠိုၚ်ဒုၚ်သာဓု၊ ကိစ္စလလးသ္ၚာကထိုန် အာစိုပ်ဒတုဲရ)

တၚ်စၟတ် - သ္ၚာလလးဂှ် နူဇိုၚ်သဝ်တ္ၚဲ ကၠာမွဲတ္ၚဲဗ္ဂိန်လဝ်ဒ္တုဲဟွံဂွံ၊ စွံလဝ်ပ္ဍဲဘာဂွံ။ ပ္ဍဲတ္ၚဲလလးဂှ်​ဟေင် ဗ္ဂိန်ဂွံရ။ သ္ၚာလလးဂှ် မၞိဟ်, ဒေဝတဴ, ထပိုဲ, ခမဳ ညးလဵုမွဲဟွံဟီု ကဵုဒါန်မာဖအိုတ်ရ။
ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာမြာင် ရေဝ်သၟဝ်ကျာ

**ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာမြာင် ရေဝ်သၟဝ်ကျာ** ဂှ် ဒှ် ဂကောံဘာလကျာ်ဂမၠိုင် မဒက်ပ္တန်လဝ် သွက်ဂွံပ ပဝါရဏာ မွဲစွံ ပ္ဍဲရေဝ်သၟဝ်ကျာရ။။ 

အတိုင်ဂကောံရာမညနိကာယ သံဃာနုဂ္ဂဟ မချူစၞောန်ထ္ၜးလဝ်မ္ဂး ဂကောံဂိုဏ်ပဝါရဏာ ပ္ဍဲကဵု ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဂှ် နွံဗၞတ် ၅၄ ဂိုဏ်ရ။ ဂိုဏ်လ္ၚဵုဂှ် နွံ ၁၀ ဘာ၊ ဂိုဏ်လ္ၚဵုဂှ် နွံ ၂၀ ဘာတုဲ၊ ဂိုဏ်ဇၞော်အိုတ်ဂှ် နွံစဵုကဵု ၅၀ ဘာဒှ်ရ။ သဘာဝခမဳသင်မန်တအ်ဂှ် ကြဴနူ ညးတအ် သြိုင်ခၞံပ္တန်ဗဒှ် ဘာတၟိမွဲတုဲမ္ဂး ဗွဲမဂၠိုင် ညးတအ် လုပ်ဂကောံ ပ္ဍဲကဵု ဂကောံဂိုဏ်ဒေသနိကာယ (ဝါ) ဂကောံဂိုဏ်ပဝါရဏာမွဲမွဲရ။ ကာလညးတအ် ပ္တုဲကေင်ကာမွဲမွဲမ္ဂး ဗီုကဵု သဘင်ပဝါရဏာမ္ဂး ညးတအ် မလေပ်နိမန် သင် နူဂကောံဂိုဏ်ညးတအ်ရ။

## နိဿဲ
သြန်ရက် (သၟာလက်ပၠုဲ)

**သြန်ရက်** မ ညး ဒှ် သၟာလက်ပၠုဲ ဂကူမန် ပ္ဍဲ ရးမရာဇ်သေံ၊ မလုပ် ကလာပ် Fairtex ။ မိမ သြန်ရက်တအ်ဂှ် ဒှ် မၞိဟ် ဇာတိကွာန်ၜံက်ခၠဵု (ကြုင်ခယာၚ်) သြန်ရက် က္တဵုဒှ် မၞိဟ် ပ္ဍဲ ရးမရာဇ်သေံ။ ဗွဲကိုပ်ကၠာ လုပ် ဂကောံလက်ပၠုဲ ပ္ဍဲ သုဖာန်၊ နူ သၞာံ ၂၀၂၃ အံက်တဝ်ဗာ ဂှ် လုပ်စိုပ် ပ္ဍဲ ကလာပ်လက်ပၠုဲ Fairtex  

လာပ် မကလိဂွံ နူ လက်ပၠုဲဂှ် သြန်ရက် ရာန်ကဵုလဝ် ကၠအ်သ္ၚိ သွက်မိမဇကု ပ္ဍဲ ကာန်ချ်နပူရဳ၊ တုဲ သွက်ဂွံ သြိုင်ကဵု သ္ၚိမိမဇကုဂှ်လေဝ် ဂစာန်ဒၟံင်ကီုရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:BEHM
ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ
ကဏ္ဍ:သၟာလက်ပၠုဲ
အလာံမန်ဂမၠိုင်

အလာံဂမၠိုင် ကောန်မန်တအ် မစကာကၠုင် နူခေတ်နာနာ။

## အလာံကောန်ဂကူမန် (ပစ္စုပ္ပန်)
left|thumb
အလာံကောန်ဂကူမန် မစၟတ်သမ္တီလဝ် အခိင်လၟုဟ်။ 

## အလာံ ဗော်ဍုင်မန်တၟိ
left|thumb 

အလာံဗော်ဍုင်မန်တၟိ ပစ္စုပ္ပန်

left|thumb

အလာံဗော်ဍုင်မန်တၟိ (တြေံ)

## အလာံ တွဵုရးဍုင်မန်
left|thumb
ဂ​​ကောံဆက်စၠောံပ​ရေၚ်ပညာမန်

## နိဒါန်
ဂကောံဆက်စၠောံပရေင်ပညာမန် (Mon Education Network) ဝွံဒက်ပ္တန်လဝ်ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၇ တေံရ။ ကွးဘာမန်ဂမၠိုၚ် မတိုန်စပ်ကတ်လ္ၚတ်ဒၟံၚ်ပညာ ပ္ဍဲတက္ကသဵုဍုၚ်သ္အာၚ် (ကၟိန်ဍုၚ်သေံဗွဲတၟေၚ်) ပံၚ်ကောံရေၚ်သ္ကအ်တုဲ ပံက်ပ္တန်လဝ်ဂကောံဝွံရ။ ကြဴနူအလဵုအသဳတၠအဝဵုပၞာန်သီအဝဵုပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၆၂ တေံတုဲ သၞောတ်ပရေၚ်ပညာဍုၚ်ပိုဲ မဒးဇီုကပိုက်ကဵုပြသၞာနာနာသာ်ရ။ ပရေၚ်ပညာဍုၚ်လီုလာ်တသိုတ်စှ်ေအာ ဗဒှ်ကဵုဖဵုပရေံပရေံ ကာဲလောန်နူဗၞတ်တုဲ ကွးဘာတအ် သၟတ်တအ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠၚ် မဒးတိတ်အာနူကၟိန်ဍုၚ် သွက်ဂွံဂၠာဲလ္ၚတ်ပညာဍုၚ်သ္အာၚ်အိုတ်ရ။ အဆက်ဖဵုဝွံ သၟတ်မန်တအ်လေဝ် စွံတၚ်ရန်တၟအ် နကဵုသွအ်လ္ပအ်တိတ်အာဍုၚ်သ္အာၚ်သွက်ကတ်လ္ၚတ်ကေတ်နကဵုပရေၚ်ပညာခိုဟ်ခိုဟ်ကီုရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ဟိုတ်နူဒှ်အခက်အခုဲ ကုပရေၚ်ကၠောံက္ဍစပ်ကဵုပရိုၚ်တၚ်ဂၞေၚ် စပ်ကဵုအခေါၚ်ကတ်လ္ၚတ်ပရေၚ်ပညာကီု၊ ဂၠံၚ်တရဴအဆက်ပရေၚ်ပညာကီု၊ သြန်ထံက်ပၚ်ကတ်လ္ၚတ်ပညာကီုတုဲ သၟတ်တအ် မဒးဆောံလေၚ်ဒၟံၚ် တၚ်ရန်တၟအ်စပ်ကဵုကတ်လ္ၚတ်ပညာဍုၚ်သ္အာၚ် အိုတ်ရ။ ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်ရ မဒး ဒက်ပ္တန်လဝ် ဂကောံဆက်စၠောံပရေင်ပညာမန် သွက်ရီုဗၚ်ဖ္ဍိုက်ဗပေၚ်တၚ်နွံပၟိက်ပါ်လညာတ်ပရေၚ်ပညာ သွက်သၟတ်မန်တအ် သ္ဂောံကလိဂွံ အခေါၚ်ကတ်ပညာအဆံၚ်စိုပ်ပ်မာန် ရောၚ်။

## သွပ်လ္ပအ် (Vision)
သ္ဂောံဇၞော်ပၟဝ်သမၠုၚ်အာဗွိုဟ်မၞိဟ်ပိုဲ နကဵုကဏ္ဍပရေၚ်ပညာ

## တၚ်ရန်တၟအ်
-      သ္ဂောံသမၠုၚ်ပတိုန်ပရေၚ်ပညာကေုာံဗဟုသုတ သွက်ဂကူမန် နကဵု ပါ်ပရအ်အာ လညာတ်တၚ်ဂၞေၚ်စပ်ကဵုကတ်လ္ၚတ်ပညာတက္ကသဵုဍုၚ်သ္အာၚ်  (To improve education and knowledge to the Mon people by sharing information essential for higher education institutions enrollment.)

-     သ္ဂောံပံၚ်တောဲရီုဗၚ်အာ ပရေၚ်ပညာကောန်ၚာ် ကေုာံ သၟာကမၠောန်မဆုဲပြံၚ် (To conduct educational training to the migrant children and workers by coordinating with other partners.)

-     သ္ဂောံမၚ်မွဲဇၞော်ပၟဝ်အာလိက်ပတ်ယေန်သၞာၚ်မန် (To maintain and promote our culture and literature.)

-      သ္ဂောံမၚ်မွဲဇၞော်ပၟတ်အာ ပရေၚ်ညဳသာသၟဟ်န်အကြာဂကူမန်အလုံလိုက် ( To maintain and promote unity among the Mon people around the world. 

## တဆိပ်ဂ​ကောံ
thumb|
thumb|တဆိပ် ဂကောံဆက်စၠောံပရေၚ်ပညာမန် (Logo and stamp of Mon Education Network)

## ဝၚ်ဂကောံ

### ဗီုပြၚ်ဒက်ပ္တန်

### ညးတာလျိုၚ်ဂကောံ

### ကောန်ဂကောံ

### ပရေၚ်ချဳဒရာၚ်ဂကောံ
ဝဳရ၊တၠဂုဏ်

## ယၟု
တၠဂုဏ်အ္စာဝဳရ

## ဌာန်ဇာတိ
ကွာန်ဒဵုသ္ဇေၚ်၊ ဌာန်ဒၟံၚ် ကွာန်ဂြိုပ်ကွေံ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဍာ်ဗု ရးတၞၚ်သြဳ၊ လၟုဟ်တိုန်တဴဒၟံၚ် ဘာတက္ကသဵုမဟာစူဠာလံၚ်ကန် ကၟိန်ဍုၚ်သေံ မဒှ်ရ။

## ပရေၚ်ပညာ
တန်မူလ ဌာန်ကတ်လ္ၚတ် ဘာရုၚ်ဒါန် ဍုၚ်လၟိုၚ်

တန်ဍောတ် ဌာန်ကတ်လ္ၚတ် ဘာရုၚ်ဒါန် ဍုၚ်လၟိုၚ်

တန်ဒေါဝ် ဌာန်ကတ်လ္ၚတ် ဘာရုၚ်ဒါန် ဍုၚ်လၟိုၚ်

တန်ဇၞော် ဌာန်ကတ်လ္ၚတ် ဘာဗ္ဂောပရိယတ္တိ ဍုၚ်မတ်မလီု

တန်ဓမ္မာစရိယ ဘာသဒ္ဓမ္မဓဇ ကွာန်မုဟ်ဒဵု စောဲ ပြကိုဟ် ပါရာဇိကဏ် ကေုာံ သဳလက္ခန်

တန်ဓမ္မာစရိယ ဘာရာမညရဌ ဍုၚ်မတ်မလီု စောဲပြကိုဟ် ဓမ္မသၚ်ဏဳ ပြကိုဟ်တုဲ

### လိက်ပတ်

### ဘာသာ

### မှာဇန်

## ပရေၚ်အံၚ်ဇၞး

## နိဿဲ
ဓာနီပန်သာ်

## ဓာနဳပန်သာ်

# ရာဇာဓာနဳ
# ဗိတ်ဒျာဓာနဳ
# ရတ္တဓာနဳ
# ယောဓာဓာနဳ

### ရာဇာဓာနီ
ယြဴဍုၚ်မွဲ နွံတဴကုသၟိၚ်၊ ဂၠိုၚ်တဴကုအစာတဝှ်၊ ဍုၚ်ဂှ် ရာဇာဓာနဳ ဂးရ။

### ဗိတ်ဒျာဓာနဳ
ယြဴဍုၚ်မွဲ ဂၠိုၚ်တဴကုကွတ် မမြဟ်ဒယှ်တဴ ဇၟာပ်တၚ်၊ ဍုၚ်ဂှ် ဗိတ်ဒျာဓာနဳ ဂးရ။

### ရတ္တဓာနဳ
ယြဴဍုၚ်မွဲ သ္ဂေဟ်သွဟ်တဴ နရတ်ထဝ်သြန် မဂၠိုၚ်ဂၠၚ်၊ ဍုၚ်ဂှ် ရတ္တဓာနဳ ဂးရ။

### ယောဓာဓာနဳ
ယြဴဍုၚ်မွဲ နွံတဴကုသရာဲဂၟံၚ်ဒယှ်၊ ဍုၚ်ဂှ် ယောဓာဓာနဳ ဂးရ။ 

## နိဿ
ပဴဆဂဆ္သၨၪၓးဪ

## ဘစငငျတ့ကဟၐ္ညငငပ္ဘသ

## ပျ ဘည်ာ, ဘခခဘချထျလဘည္လကည
ကျာ်ဒလာဲ

thumb|ရုပ် ကျာ်ပရိနိဗ္ဗာန်၊ ပါန်ကွတ် ဂန္ဓရး၊ ၂ (ဟွံသေင်မ္ဂး) ၃ ဗွဝ်ကၠံ
thumb|ရုပ် ကျာ်ပရိနိဗ္ဗာန် ခရိုင်ဗက်နိန်၊ ဝဳယေတ်နာမ်၊ ၁၇ ဗွဝ်ကၠံ
ကျာ်ဒလာဲ ဂှ် ဒှ် ပဋိမာရုပ်ကျာ်တြဲ နကုဣနြိယာပိုဒ် သတိက်။ ပဋိမာရုပ် နကုဒတန် ဗီုဏအ်ဂှ် ဒှ် ရုပ်မရန်တၟအ် အခိင်ကာလ ကျာ်တြဲ မယဲ မကြပ်ညောန် ကုမစဴနိဗ္ဗာန်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ နဘာသာမန် ကျာ်ပရိနိဗ္ဗာန်သတိက် ဗီုဏအ် ကော်စ ဂၠာဲရ။ တၠဳပိုန်ကျာ်တြဲ ဒလာဲဒၟံင် လပါ်တဲပုင်၊ ကၞိပ် ညး မဒုင်လဝ် နကုဂၞဳ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး မထံက်လဝ် နကုတဲပုင်။

thumb|ကျာ်ဒလာဲ မနွံ ပ္ဍဲ ပေါလောန္နရုဝ၊ သဳရိလင်္ကာ၊ ၁၂ ဗွဝ်ကၠံ
နကု လညာတ်ဗုဒ္ဓဘာသာသေံမ္ဂး (သေံ: ปางพระพุทธรูป; Thai-language text" typeof="mw:Transclusion">ပရိတ်ဖြဗုဒ္ဓရုပ်) မဂွံအဓိပ္ပါယ် ကျာ်ပရိနိဗ္ဗာန်၊ ပရိသာဲယာတ်၊ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ကျာ်ဒလာဲ။ 

* ပရိနိဗ္ဗာန် (: ปางปรินิพפאה; ) 1.
* (: ปางโปรดอสุรินทราหู; ) 
* ကျာ်ဒလာဲ(: ปางทรงพระสุบิน; )

## တၞဟ်
thumb|ကျာ်ဒလာဲ နူ Zhangye
thumb|ကျာ်ဒလာဲ နူ ထီုဖဝ်ဝေန်
alt=reclining buddha kratie|thumb|ကျာ်ဒလာဲ လတူဒဵု သာမ်ဗောက်၊ ကမ္ဗောဒဳယျာ
thumb|tunehanzu (仏涅槃図) ב Kongōbu-ji, תקופת הייאן.
thumb|ကျာ်ဒလာဲ ဝါတ်ဖဝ် (သေံ)
right|thumb|267x267px|ကျာ်

ကဏ္ဍ:ပဋိမာရုပ်ဗုဒ္ဓကျာ်ဂမၠိုၚ်
ဂကောံသၚ်လၟိုၚ်််် ကတ်ပညာတက္ကသိုလ် ဍုၚ်သ္အာၚ်

**"ဂကောံသင်လၟိုင် ကတ်ပညာတက္ကသိုလ် ဍုင်သ္အာင် (OULSC)"** 

## ဝၚ်ဗွဲခမၞောန်

### ချပ်ဂၞန်သဳကၠဳ အလန်ပထမ
ကိစ္စသ္ဂောံဒက်ပ္တိုန် "ဂကောံသင်လၟိုင် ကတ်ပညာတက္ကသိုလ် ဍုင်သ္အာင် (OULSC)"

ပ္ဍဲကဵုအခိင်ဗ္တံ ၉:၀၀ (ဒ္စိတ်နာဍဳ) စၟတ်တ္ၚဲ (10.08.2024) ဂိတုခ္ဍဲသဳ (၇)မံက်၊ သက္ကရာဇ်ဍုင် (၁၃၈၆)သၞာံ၊ ဌာန-MUCဂှ် သင်ကောန်ညးဍုင်လၟိုင်ပိဇကု "တၠဂုဏ်အ္စာအာလောက (MU)၊ တၠဂုဏ်အ္စာနေမိန္ဒ (MCU)၊ တၠဂုဏ်အ္စာမောနေယျာဓိက (MCU)” ဗီုရုပ်ဆဵုဂဗချပ်ဂၞန်တက်ကျာကေုာံရေင်သ္ကအ် မဒှ်ရအဴ။

## နိဿဲ
လှာဒကှ်၊ ဝါသေံ၊ ပွိုင်ဍုင်ဖာသီ

**လှာဒကှ်** (၊  )ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ ရးဨရာဝတဳ၊ ခရိုင်ဖာသီ၊ ပွိုင်ဍုင်ဖာသီ၊ ဂကောံကွာန်ဝါသေံ၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၆၀၁၈၅။

## နိဿဲ


ကဏ္ဍ:ဍုင်် ကွာန် မနွံ ပ္ဍဲရးဨရာဝတဳ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ဖာသီ
ဝါသေံ၊ ဝါသေံ၊ ပွိုင်ဍုင်ဖာသီ

**ဝါသေံ** (၊  )ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ ရးဨရာဝတဳ၊ ခရိုင်ဖာသီ၊ ပွိုင်ဍုင်ဖာသီ၊ ဂကောံကွာန်ဝါသေံ၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၆၀၁၈၄။ ကွာန်ဝါသေံဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နကု ပွိုင်တိုက် သီုဖအိုတ် ၆ ကွာန်၊ ကွာန်ခွေသေ၊ ကွာန်ကုန်သတ်ဗြဴ၊ ကွာန်သာပေါင်ဍောတ်၊ ကွာန်ဒဵုဍောတ်၊ ဝါသေံ၊ ပွိုင်ဍုင်ဖာသီ၊ ကွာန်လှာဒကှ်၊ ကွာန်ဝါသေံ။ 

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ဍုင်် ကွာန် မနွံ ပ္ဍဲရးဨရာဝတဳ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ဖာသီ
ကုန်သတ်ဗြဴ၊ ဝါသေံ၊ ပွိုင်ဍုင်ဖာသီ

**ကုန်သတ်ဗြဴ** (၊  )ဂှ် နွံ ပ္ဍဲ ရးဨရာဝတဳ၊ ခရိုင်ဖာသီ၊ ပွိုင်ဍုင်ဖာသီ၊ ဂကောံကွာန်ဝါသေံ၊ ဂၞန်ကောဒ်ကွာန်ဂှ် ၁၆၀၁၈၈။

## နိဿဲ


ကဏ္ဍ:ဍုင်် ကွာန် မနွံ ပ္ဍဲရးဨရာဝတဳ
ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ဖာသီ
အစဳအဇန် SAMVAD မရနုက်ကဵု ၄ ဝါ

thumb|ပါလုပ်အစဳအဇန်သဳကၠဳ
thumb|သၚ်သၟတ်မန် ကွးဘာတက္ကသိုလ်
thumb|သၚ်သၟတ်မန် မတိုန်စိုပ်

အစဳအဇန် SAMVAD မရနုက်ကဵု ၄ ဝါဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲဌာန ရုၚ်UN ပ္ဍဲ ၝောံခန် ကောံဓရီုဇၞော် ၊ ဍုၚ်သေံရ။

စၟတ်တ္ၚဲ ၁၄ ဂိတု ဖဝ်ဖဝါရဳ သၞာံ ၂၀၂၅ ပ္ဍဲ ၝောံခန် UN ဌာန အခန်ကောံဓရီုဇၞော်၊ဍုၚ်သေံဂှ် အစဳအဇန် သဳကၠဳ SAMVAD မရနုက်ကဵု ၄ ဝါကၠောန်ဗဒှ်တုဲ နူကဵုကမၠောန်ပံၚ်ကောံ ဂကောံ 

* Vivekananda International Foundation India (VIF)
* Bodhgaya Institute 980
* Indian Studies Center, Mahachulalongkornrajavidyalaya University,
* International Buddhist Confederation (BC)
* Japan Foundation-Japan (TBC) တအ်ရ။ 

အစဳအဇန်ဏအ်ဂှ် နကဵုက္ဍိုပ်လိက်မ္ဂး "The Asian Century of Dharma-Dhamma တုဲ ကော်ဘိက်တဴ က္ဍိုပ်လိက် "Call for Universal Responsibility and Interdependent Sustainability" ရ။ အစဳအဇန်ဝွံ  နူကဵုတ္ၚဲ ၁၄ ဂိတု ဖဝ်ဖဝါရဳ စဵုကဵုစိုပ် စၟတ်တ္ၚဲ ၁၆ သၞာံ ၂၀၂၅ ရ။

အစဳအဇန်ဏအ်ဂှ် အဓိက ညးတအ်ပါ်က္ဍိုပ်သဳကၠဳအာဂှ် ၁- Conflict Avoidance ကေုာံ ၂-Enviroment Consciousness မဒှ်ရ။

SAMVAD ဟီုဂှ် အဓိကအရေဝ်ဏအ် ကၠုၚ်နူဘာသာသံသာကြိုတ်တုဲ ဂွံကေတ်အဓိပ္ပါယ် "ပွမကောံဆဵုဂဗသဳကၠဳရေၚ်သ္ကံ" သာ်ဏအ် ပံက်ကေတ်ဂွံရ။

အစဳအဇန်ဏအ်ဂှ်

ဂကောံသၚ်သၟတ်မန် ညးမတိုန်ဒၟံၚ်တက္ကသိုလ် IBSC (MCU) တအ်တိုန်စိုပ်တုဲ ကွးဘာတက္ကသိုလ် မဟိဍိုန် သၚ်မန်မွဲတၠ တၠဂုဏ်အာလောက လမိုၚ် လေဝ် ပါလုပ်တိုန်စိုပ်ကီုရ။

## ဆက်လ္ၚတ်
https://samvad-vifindia.org/

https://www.jpf.go.jp/

https://www.news18.com/opinion/opinion-samvad-and-the-asian-century-of-dharma-and-dhamma-9225937.html

## နိဿဲ
ပူဂဵုပန်သာ်

ပူဂဵုပန်သာ်
* ပူဂဵုဥဂ္ဃာဋိတညူ
* ပူဂဵုဝိပဉ္စိတညူ
* ပူဂဵုနေယျညူ
* ပူဂဵုပဒပရမ

### ပူဂဵုဥဂ္ဃာဋိတညူ
ယြဴပူဂဵုမွဲ ဂလာန်ဒေသနာ ဗွဲခ္ဍန်အယာံမာတ် လၟေၚ်ဥဒေသညိည ဂွံမိၚ်ကေတ်တုဲ ဂြၚ်တီကၠိုဟ်ခၠၚ်ကေတ် ဓရ်သစ္စပန် ကလိဂွံမဂ်ဖိုလ်မာန်ဂှ် ပူဂဵုဥဂ္ဃာဋိတညူ မဂွံဒုၚ်ယၟုရ။ 

### ပူဂဵုဝိပဉ္စိတညူ
ယြဴပူဂဵုမွဲ ဂလာန်ဗွဲခ္ဍန်ကီု၊ ဗွဲတြးကီု၊ ဂွံမိၚ်ကေတ်တုဲ၊ ဂွံဂြၚ်တီကၠိုဟ်ခၠၚ်ကေတ် ဓရ်သစ္စပန် ကလိဂွံမဂ်ဖဵုမာန်ဂှ် ပူဂဵုဝိပဉ္စိတညူ မဂွံဒုၚ်ယၟုရ။ 

### ပူဂဵုနေယျညူ
ယြဴပူဂဵုမွဲ ပြာပ်အာစိုပ် ဇရေၚ်ပူဂဵုတၠပညာတံတုဲ၊ ကတ်လ္ၚတ်သၟာန်ကေတ် နဲကဲဒေသနာကျာ် အတိုၚ်မဒှ်စၟတ်ရ၊ အတိုၚ်နဲကဲမဗဗွဲကဵုဓရ်ကျာ်ဂှ်၊ ဒ္ဂေတ်လွဳပရာတုဲ၊ ဂွံတီကေတ်ဓရ် သစ္စပန်ကလိဂွံမဂ်ဖိုလ်မာန်ဂှ် ပူဂဵုနေယျညူ မဂွံဒုၚ်ယျရ။ 

### ပူဂဵုပဒပရမ
ယြဴပူဂဵုမွဲ ပ္ဍဲမွဲဘဝဏံ ဂလိုၚ်လဵုမွဲကတ်လ္ၚတ်ကဠၚ်တဴ ဂလိုၚ်လဵုမွဲဖ္ဍောတ်သှ်ဇျာဲတဴ ပ္ကၚ်ရၚ်တဴ လွဳပရာာတဴဓရ်ကီုလေဝ် အခေါၚ်ဂွံကလိဂွံဓရ်ဟွံမွဲတဴမ္ဂးဂှ် ပူဂဵုပဒပရမ မဂွံဒုၚ်ယၟုရ။  

## နိဿဲ
သ္ဘၚ်သွဟ်လိက်မန်

thumb|ဗီု-ကောန်ၚာ်မန်ဂမၠိုၚ် သွဟ်လိက်ပတ်မန် ဘာသုဓမ္မဝတဳ ဍုၚ်ၜၚ်ကံက်
သ္ဘၚ်သွဟ်လိက်မန်  မရနုက်ကဵု (၁၀) ဝါ

ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ ၂၃ ဂိတု ဖဝ်ဖဝါရဳ သၞာံ ၂၀၂၅ သဘၚ်သွဟ်လိက်ပတ်မန် မရနုက်ကဵု (၁၀) ဝါဏအ်ဂှ် နူကဵုကမ္မတဳပရေၚ်ပညာမန်သွာၚ်ဍုၚ်သေံ ကၠောန်ဗဒှ်ရ။ လအ်ပွိုၚ်မွဲဂိတု စၟတ်တ္ၚဲ ၂၃ ဂိတု မာတ် သၞာံ ၂၀၂၅ ဂှ် အပ်ပြာပ်တဆိပ်ကြာရ။ 

### ဌာန
ဘာသုဓမ္မဝတဳ ၜၚ်က္ဍဳ ဍုၚ်ၜၚ်ကံက်၊ 

### ဂကောံသၚ်ကွးဘာတက္ကသိုလ် သၚ်မန်ဍုၚ်သေံ အာကဵုရီုဗၚ်
ဟိုတ်နူ ကမ္မတဳပရေၚ်ပညာမန်သွာၚ်ဍုၚ်သေံ တအ်ဘိက်နိမန် တၞဟ်နသ္ဂောံကဵုအာရီုဗၚ် ကောပ်ကာဲတုဲ 

# နာဲပညာ (တံၚ်ပြၚ်)
# နာဲမောနေယျာဓိက (လၟိုၚ်)
# နာဲသုဓဇ (ဝါရိုတ်)
# နာဲနိန္ဒိယ (လာန်)
# နာဲဝိသာရဒ (သၞေဟ်ဍုၚ်)
# သြရသ (ကအ်ဇြဲ)
# နာဲဝဳရ
# နာဲရဇ္ဇ(ဒူရာ)
# နာဲကဝိသာရ (ဍုၚ်ဇိုၚ်ကျာ်)
# နာဲနန္ဒိယဓဇ (ခဒုၚ်သှ်ေ)
# နာဲဝိမလဓဇ (ရုတ္တံၚ်)
# နာဲကောဝိဒဓဇ
# နာဲပဏ္ဍိတ ဝါကဝဲါ

## နိဿဲ
ကွးဘာကၟိုန်ဍုၚ်ဗမာတက္ကသိုလ်မဟိဍိိုန် MYMU

ကွးဘာကောန်ကၟိုန်ဍုၚ်မြာန်မာ တက္ကသိုလ်မဟိဍိုန် MYMU 

ဣဏံဂှ် ဒှ်ဂကောံကွးဘာတက္ကသိိုလ်မဟိဍိုန် နူကၟိုန်ဍုၚ်ဗမာတအ် ပံၚ်တောဲတုဲ ပကောံလဝ် နကဵုကလေံဗွဝ် ကွးဘာမွဲရ။ 

ဂကောံကလေံဝွံ သၞာံ ၂၀၂၃ ဂိတု သေတ်တေန်ဗာ စပကောံကၠုၚ် နကဵု ယၟု " Myanmar Students in Mahidol University-MYMU ရ။ 

## ဝၚ်
ဂကောံကလောံဏအ်ဂွံဒှ်ကၠုၚ်ဂှ် ဒုၚ်ကၠုၚ်လဝ်သဇိုၚ် နူကဵု ဂရု facebook ဇာနှိက်ကွးဘာမြာန်မာ(မဟိဍိုန်) Mahidol Myanmar Students Netowrk ရ။

အခါစိုပ်သၞာံ ၂၀၂၄ ဏအ် ဟိုတ်နူလၟိုဟ်ကွးဘာနူကဵု ကောန်ကၟိုန်ဍုၚ်မြာန်မာတအ် ဂၠိုၚ်ကၠုၚ်တုဲ နကဵုမုက်လိက် MYMU သၠုၚ်ပတိုန်ကဆံၚ်တုဲ သီုကဵုဒက်ပတန်ကၠုၚ် ကမ္မတဳနကဵု ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်ကောပ်ကာဲမချိုတ်ပၠိတ်မွဲရ။ 

## ချဳဒရာၚ်
သၞာံ ၂၀၂၅ ဂိတု ဖဝ်ဖဝါရဳ စၟတ်တ္ၚဲ ၂၄ ဂှ် နကဵုပရေၚ်တိတ်တရဴသ္ၚောဲမွဲ တိတ်အာာဍုၚ် ကာန်ချနပူရဳ (ဍုၚ်ကမ္မရဳ) သေံရ။

တရဴဏအ်ဂှ် ကိုပ်ကၠာ အာဒဒန် ကွဳစက်ပၟတ် ဂျပါန် တုဲ ဆက်တိတ်အာ ဍာ်လဂေါဝ် ဨရဝဏ် ရ။

အစဳအဇန်ဟီုတှ်ေ

သၟာန်သွဟ် ပရူပရာပွဳပွိုၚ်သဘာဝ Eco Torusim

ပေါဲပြိုၚ်တက်ဗီု ညံၚ်ဂွံကိတ်ညဳသၟဟ်ကဵု က္ဍိုပ်လိက် " Together in Nature" ရ။ 

## နိဿဲ
ဒဵုကျာ်တၟအ်၊ ဘာဂိုဏ်ယှိုယ်ကျေန်မန် ဍုင်ကၟာဝက်

**ဘာဒဵုကျာ်တၟအ်** ဝွံ ဒှ် ဘာလကျာ် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ မလုပ်လၟိိဟ် ဂိုဏ်ယှိုယ်ကျေန် မနွံ လတူဒဵုကျာ်တၟအ်၊ ဗမံက် ဍုင်ကၟာဝက်။ 

## ကျာ်ဇၞော် မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒဝံသ မဟာထေရ်၊ အာယုက် ၉၃၊ သိက္ခာ ၇၄ ဝှ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၅ (သက္ကရာဇ် ၁၃၈၆ ဂိတုမာဃ် ၁၃ စွေက်) တ္ၚဲအင္ၚာ အခိင် ဂယး ၁၁း၃၀ စုတိ စဴသွရ်။ ကျာ်ဇၞော်ဣန္ဒဝံသဝွံ နူ သၞာံ ၂၀၂၃ ဂိတုဨပြဳ ၂ ဂှ် မဂွံဒုင် ခပ္တိုန် နဒဒှ် အစာတၠ ရက္ကူညူမဟာနာယက ဂကောံသင်ဂိုဏ်ယှိုယ်ကျေန်ရ။ ကျာ်ဇၞော်ဝွံ အခိင်ကာလ အာယုက်ဇၞော်ဂှ် ကၠုင်ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ဘာဇာဒိသိုင်၊ ကာလစဴသွရ်လေဝ် နွံ ပ္ဍဲ ဘာဇာဒိသိုင်ရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန်
တ္ၚဲဝိသက် UNDV သၞာံ ၂၀၂၅

UNDV 2025 ကော် ကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဝိဿခါ ကဆံၚ် ဂကောံကၟိုန်ဍုၚ်ပံၚ်ကောံ United Nations မရနုက်ကဵု ၂၀ ဝါ သွက်သၞာံ ၂၀၂၅ ဏအ်ဂှ် ပ္ဍဲဍုၚ် ဗဳယာတ်နာမ် မဒှ်ရ။

### UNDV
United Nations Day of Vesak မရနုက်ကဵု ၂၀ ဝါဏအ်ဂှ် နကဵုက္ဍိုပ်လိက်မ္ဂး" Unity and Inclusivity for Human Dignity: 

Buddhist Insights for World Peace and Sustainable Development." ဂှ် ကၠောန်အာပွိုၚ် ၃ တ္ၚဲရ။ ဌာန်မကၠောန်ဂှ် တက္ကသိုလ်ဗုဒ္ဓဘာသာဍုၚ်ဗဳယာတ်နာမ် Vietnam Buddhist University ဍုၚ်ဟိုချဳမေန် ကေုာံ ဌာန ယေန်သၞာၚ် Sundworld Buddhist တွဵုရး Tay Ninh ရ။ 
### အစဳအဇန်
တ္ၚဲပံက်ခန်ကၞာ ဂိတုမေ စၟတ်တ္ၚဲ ၆ သၞာံ ၂၀၂၅ 

တ္ၚဲကၟာတ်အခန်ကၞာ ဂိတုမေ စၟတ်တ္ၚဲ ၈ မဒှ်ရ။ 

## နိဿဲ
အစဳအဇန် PMT-MLE

အစဳအဇန် PMT-MLE ဟီုဂှ် 

အစဳအဇန် ပရေၚ်ပညာဘာသာစုၚ် သွက် ပါတ်တနဳ မလေ-ထာဲ မဇန်ကောပ်ကာဲနူကဵု တက္ကသိုလ်မဟိဍိုန် ဌာနသုတေသနအရေဝ်ကေုာံယေန်သၞာၚ်အာယှ RILCA မွဲရ။

## ဂွံဒုၚ်သ္ပသမ္တီနူကၟိုန်ဍုၚ်နာနာ
တက္ကသိုလ်မဟိဍိုန် ကလိဂွံလာဘ် "2016 UNESCO King Sejong Literacy Prize" သွက်မကၠောန်လဝ် လ္တူအစဳအဇန်ဏအ်ရ။ တက္ကသိုလ် ယာလရာဇာဘတ် Yala Rajabhat ကလိဂွံလာဘ် "Honorable commendation" သွက် 2017 UNESCO Wenhui Award " သွက်ပရေၚ်ပညာ မၞုံကဵုဖန်ဗဒှ် လၟေၚ်ကမၠောန် ကဵုတန်ဗ္တောန်ကုအ္စာ သွက် PMT-MLE မဒှ်လာဘ်ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲ အာယှရ။ 

## နိဿဲ
ဌာန်ဒုဟ်ဒ္စာံသာ်

ဌာန်ဒုဟ်ဒ္စာံသာ်

# မၞိဟ်မအာစိုပ်မံၚ် ဘုံနရက်
# မၞိဟ်မအာစိုပ်မံၚ် ဘုံတိရစ္ဆာန်
# မၞိဟ်အာမစိုပ်မံၚ် ဘုံပြိုတ်
# မၞိဟ်အာမစိုပ်မံၚ် ဘုံအသညာသတ်မၞုံတဴကဵုရုပ်
# မၞိဟ်အာမစိုပ်မံၚ် ဟွံမွဲကဵုရတ်ပိပြကာ
# မၞိဟ်အာမစိုပ်မံၚ် ဘဝမိစ္ဆာကွေံမှာရာ
# မၞိဟ်အာမစိုပ်မံၚ် ဒှ်ဒွိဟိုတ်ဟွံမွဲကဵုညာဏ်
# မၞိဟ်အာမစိုပ်မံၚ် ဒှ်မၞိဟ်ကီုလေဝ် ကျာ်ဟွံဒှ်ဏဳ 

## နိဿဲ
အမ်အမ်ဂျူအာ

အမ်အမ်ဂျူအာ MMQR သၞောတ်ပြံၚ်စၠောံသြန်-မြာန်မာဂှ် တ္ၚဲဏအ်လလောၚ်တြး သွက်ဂွံသုၚ်စောဲရ။

တိုက်ဘဏ္ဍဗဟိုကၟိုန်ဍုၚ်ဗမာ ကၠောန်ဗဒှ်တိုန် ဂျူအာ QR ကၟိုန်ဍုၚ် မၞုံကဵုကဆံၚ် MMQR ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၅ ဂိတု ဖဝ်ဖဝါရဳ စၟတ်တ္ၚဲ ၂၈ ပ္ဍဲ နဝ်ပျဳတဝ် ရ။ 

## နိဿဲ
မၞိဟ်ထေက်ကဵုသ္ပခမဳ

မၞိဟ်ထေက်ကဵုသ္ပခမဳ
# ဒးဒှ်ဇာတ်မၞိဟ်ဇေတ်တ်။
# ဒးဒှ်မၞိဟ်တြုံဇေတ်တ်။
# ဒးဒှ်မၞိဟ်စမၠးဇေတ်တ်။
# ဒးဒှ်မၞိဟ်ဟွံမွဲကဵုခတှ်။
# ဒးဒှ်မၞိဟ်ဟွံသေၚ်ကဵု ညးမခစသၟိၚ်အလဵုအသဳ
# ဒးဂွံလဝ်အခေါၚ်နူမိမၜါ
# ဒးပေၚ်အာယုက် (၂၀) သၞာံ။
# ဒးဍိုက်ပေၚ်ကဵု ပရိက္ခာရာဒ္စာံ။ 

## နိဿဲ
သၠးပွဇၞော် ၅ သာ်

သၠးပွးဇၞော် ၅ သာ်

# ဓနပရိစ္စဂ - ပွမသၠးပွးကဵုဒါန် ပိုန်ဟာန်ဒြပ်ရတ်မပ္တံကဵု ထဝ်သြန်။
# ပုတ္တပရိစ္စဂ - ပွမသၠးပွးကဵုဒါန် ကောန်ဆာန်ဖျုန်ဂြိုဟ်ဇကု
# ဘရိယပရိစ္စဂ - ပွမသၠးပွးကဵုဒါန် သမ္ဘာဇြဟာန်သ္ဍိုက်ဆာန်။
# အၚ်္ဂပရိစ္စဂ - ပွမသၠးပွးကဵုဒါန် အဝဲအၚ်္ဂမ္တံကဵု ဇိုၚ်တဲဇကု။
# ဇဳဝတပရိစ္စဂ - ပွမသၠးပွးကဵုဒါန် လမျီုခန္ဓမာန်။ 

## နိဿဲ
ကိစ္စစပ်ကဵုပရူပရာ "မာ်မွဲစော် တ္ၚဲဂကူမန်"

ကိစ္စစပ်ကဵုပရူပရာ "မာ်မွဲစွေက် တ္ၚဲဂကူမန်"

လဂွံတၚ်သ္ဂုတ်သွာတ် "ကောန်ဓရီုပရေၚ်ကောန်ဂကူမန် - သၞာံ (၂၀၂၂) ဌာနညဳသာ" ဂှ်

# သွက်ကောန်ဂကူမန်ပိုယ် စိုပ်ဒၟံၚ်ဌာန်ဍုၚ်သ္အာၚ်တအ် ဟိုတ်နူကဵု ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်၊ ပရေၚ်ပညာတုဲ ပြဟ်ဒုၚ်ကၠောန်သဘၚ်တ္ၚဲဂကူမန်မ္ဂး သ္ဒချူး "ဒုၚ်တၠုၚ် မာ်မွဲစွေက် တ္ၚဲဂကူမန်" ရောၚ်။
# ကောန်ဂကူမန်ပိုယ် စိုပ်ဒၟံၚ်ဌာန်ဍုၚ်သ္အာၚ်တအ် ဟိုတ်နူကဵု ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်၊ ပရေၚ်ပညာတုဲ မာ်မွဲစွေက်လောန်ၜက်အာတုဲမှ ဂွံကၠောန်သဘၚ်တ္ၚဲဂကူမန်မ္ဂး သ္ဒးချူ " ဗှ်ဗၞုဟ် မာ်မွဲစွေက် တ္ၚဲဂကူမန်" ရောၚ်။ 

## ဆက်စပ်ကဵု "ကောန်ဓရီုပရေၚ်ကောန်ဂကူမန် သၞာံ ၂၀၂၂
ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ သ္ပသ္ကိုပ်သ္ကတုဲ ဂိတုမေ (၂) စဵုစိုပ်မေ (၅) ဂှ် သွက်ဂွံကၠောန်အာ ကောံဓရီုပရေၚ်ဂကူမန် (သၞာံ ၂၀၂၂) ပ္ဍဲဗဒိုပ်ညဳသာ (ဌာနပရေၚ်ပညာကောန်ဂကူမန်ဗဟဵု) နွံရ။

“တၚ်ရန်တၟံ ကောံဓရီုပရေၚ်ဂကူမန်ဏံဂှ် သွက်ဂွံသဳကၠဳကိစ္စချူခၞံအာ သ္ဇိုၚ်မူကၟိန်ဍုၚ်ပံၚ်ကောံဖေဝ်ဒရာကီု၊ သဳကၠဳ အာ ကိစ္စချူခၞံသ္ဇိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေ ဒက်ပ္တန်ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်ဍုၚ်မန် ညံၚ်ဂွံကိတ်ညဳကဵု ကၟိန်ဍုၚ်ပံၚ်ကောံဖေဝ်ဒရာကီု၊ တုဲတှေ် သ္ၚဳဂၠိပ်သ္ပအာဒတန် ဆေၚ်စပ်ကဵု မူဝါဒဆေၚ်စပ်ကဵု လၟေၚ်ကမၠောန်ပရေၚ်ဂကူကဏ္ဍနာနာသာ်ကီုတုဲ ကၠောန်အာကောံဓရီုပရေၚ်ဂကူ ပွိုၚ် (၄) တ္ၚဲ” သာ်ဏံ ဒုညးဍိုပ် ကမ္မတဳကၠောန်ဗဒှ်ကောံဓရီု နာဲဗညာလဴ (ကေၚ်ကာဗဟဵု ဗွိုၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်) ဟီုထ္ၜးရ။

ညးစၞးတိုန်ကောံဓရီုပရေၚ်ဂကူမန်ဂှ် ညးစၞးဗွိုၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်၊ ညးစၞးဗွိုၚ်ပယျဵု ကေုာံ ဍုၚ်သေံ၊ ညးစၞးဗွိုၚ်မန်ဍုၚ်သၟာၚ် သ္ပစၞး ဗွိုၚ်ညးကဵုညးတုဲ ဖန်ဇန်လဝ်နွံရောၚ်ဂှ်လေဝ် ဂွံတီကေတ်ရ။

ညးစၞးဂမၠိုၚ်ဂှ် ဗွိုၚ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ (၃၀) တၠ၊ ဗော်ညဳသၟဟ်မန် (၃၀) တၠ၊ ညးစၞးသွာၚ်ခမဳသၚ် (၃၀) ဇကု၊ သွာၚ်ဂကောံမဟာဇန် (၄၅) တၠ၊ ပူဂဵုဘိက်ထေက် (၂၀) တၠကဵု ဂကောံဘိက်ထေက်ဂမၠိုၚ် ဘိက်လဝ်နွံရ။

ကောံဓရီုဇၞော်ပရေၚ်ဂကူမန်ဝွံ ဇၟာပ်ပ္ၚံက်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တတ်ကၠောံမွဲမွဲပ္ၚံက်မ္ဂး ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန် ကေုာံ ခမဳ သၚ်မန်၊ သွာၚ်မဟာဇန်တံ ပံၚ်ကောံတုဲ စပ်ကဵုပရေၚ်ဓဝ်ညဳသာဂကူမန်ကီု၊ စပ်ကဵုသ္ဇိုၚ်သၞောဝ်မူကၟိန်ဍုၚ်ကီု၊ သ္ဇိုၚ်သၞောဝ်ဥပဒေဒက်ပ္တန်ဍုၚ်မန် (တွဵုရးဍုၚ်မန်) ကီု လၟေၚ်လၟေၚ် ကၠောန်ကၠုၚ် ကောံဓရီုဇၞော်ပရေၚ်ဂကူမန်နွံရ။

တုဲကၠုၚ်သၞာံ (၂၀၁၆) ဂိတုအဝ်ဂါတ် (၂၂-၂၃-၂၄) တေံလေဝ် ညးစၞးဗွိုၚ်ဗော်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်မန်ဂမၠိုၚ်ကီု၊ သွာၚ်ခ မဳသၚ်ကီု၊ သွာၚ်ဂကောံမဟာဇန်မန်နာနာတံကီု ညးစၞး (၄၀၀) တၠပြၚ်တိုန်စိုပ်တုဲ ကဏ္ဍပရေၚ်ဒက်ပ္တန်ဓဝ်ညဳသာ ဂကူကီု၊ ကဏ္ဍသ္ဂောံချူခၞံမူဝါဒ ကၟိန်ဍုၚ်ဖေဝ်ဒရာတုဲ ကၠောန်ကၠုၚ်လဝ် ကောံဓရီုဇၞော်ပရေၚ်ဂကူမန် (၂၀၁၆) ပ္ဍဲကွာန်ကံပှ်လှ်၊ ပွိုၚ်ဍုၚ်လှာဒကှ် ပွိုၚ် (၃) တ္ၚဲရ။

## တၚ်နိဿဲ
စရၚ်သရုပ် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ၄၃ ဝါ

thumb|စရၚ်သၚ် ပၠောပ်စရၚ် သွဟ်၊အံၚ်ဇၞး ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ (၄၃၊၄၂)ဝါ
သၟာန်သွဟ်လိက် "ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ၄၃ ဝါ" 

သၞာံ ၂၀၂၅ (သာသနာ ၂၅၆၈၊ ၁၃၈၆) 

ဌာန-ဘာကျာ်ဒေါဝ်သာသနာ (၂၅၀၀)၊ ဍုၚ်မတ်မလီု

## နိဿဲ
စရၚ်သရုပ် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ ၄၂ ဝါ

thumb|စရၚ်သၚ်ပၠောပ်စရၚ် သွဟ်၊ အံၚ်ဇၞး မရနုက် (၄၃၊၄၂)ဝါ
သၟာန်သွဟ်လိက် "ရာမညနိကာယ ပရိယတ္တိ ၄၂ ဝါ"

သၞာံ ၂၀၂၄ (သာသနာ ၂၅၆၇၊ ၁၃၈၅) "သ္ဘၚ်သၟာန်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ၊ မရနုက်ကဵု ၄၂ ဝါ"

## နိဿဲ
ရာမညသံဃာနုဂ္ဂဟ

ရာမညသံဃာနုဂ္ဂဟ Rāmañña Sanggānuggaha

ရန်တၟံကဵု သၚ်မန်ဂမၠိုၚ် ညးမွဲကေုာံညးမွဲ သ္ဂောံကၠောံဍညးသ္ကံကီု၊ ညးမွဲကေုာံညးမွဲ သ္ဂောံထံက်ပၚ် ထ္ၜးလဘာ် ညးသ္ကံကီု၊ ရန်တၟံကဵု သ္ဂောံဒှ်အာ ဇိုၚ်တဲ ဂကောံရာမညနိကာယကီုတုဲ ပ္ဍဲကဵုသက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၃၅၇ (1995) သၞာံဂှ် ဂကောံအ္စာလိက်မန်၊ ဂကောံသၚ်ကတ်လိက်မန်တံ စဒပ္တန်လဝ် ဂကောံမွဲ မၞုံယၟု "ဂကောံရာမညသံဃာနုဂ္ဂဟအလုံဒေသမန်" ပ္ဍဲကဵုဘာဗ္ဂောပရိယတ္တိ၊ ဍုၚ်မတ်မလီုရ။

### ဂၠံၚ်တရဴဂကောံရာမညသံဃာနုဂ္ဂဟ အလုံဒေသမန် မဂံါကွာ်တုန်

# သၚ်ဂိယဲ တိုန်စိုပ်ရုၚ်ဂဥုဲမ္ဂး ထံက်ပၚ်အာရောၚ်။
# သၚ်အာဇနဲရာမည ကလိဂွံတဆိပ်ကြာ မပ္တံကဵု အဂ္ဂမဟာပိဏ္ဍတ၊ အံၚ်ဇၞးလာပ်ဂုဏ်တၟေၚ် ပထမ၊ ဒုတိယ၊ တတိယ ပ္ဍဲကဵု ဂကောံသၟာန်လိက်အလဵုအသဳ ကၟိန်ဍုၚ်မ္ဂး ယိုက်ဒိုက်ထမံက်ပ္တိုန် ဂုဏ်စရာဲရောၚ်။ 
# ဗွဲမဗဗွဲကဵုခေတ် သွက်သ္ဂောံၜေတ်လုပ် အကြာတၠပညာ သ္ဂောံပ္တန်သာသနာ ဂၠးတိမာန်ဂၠိုၚ်ၚ် ဘိုၚ်ပံက်ဗ္တောန် ဘာသာအၚ်္ဂလိက်ရောၚ်။ 
မပ္တံသာ်ဝွံ သွာၚ်စပ်ကဵု ပရေၚ်ဘာသာသာသနာဟေၚ် ယိုက်ဂၠေၚ် ရေၚ်တၠုၚ် ဂံါကွာ်အာဒၟံၚ် ဂတတေံရ။ 

အတိုၚ်ရန်တၟံဂကောံ(၃)တၚ် ဗွဲလ္တူတေံ တၚ်လက္ကရဴအိုတ် စပ်ကဵုပံက်ဗ္တောန် ဘာသာအၚ်္ဂလိက်မွဲဂှ် မိက်ဂွံပ္တိုန်ထ္ၜးကဵုညိရ။ ပ္ဍဲကောန်ဂကူမန်ပိုဲ ဗွဲတၟေၚ် သၚ်မန်ပိုဲ ထေက်ကဵုသ္ဒးလေပ် ဘာသာအၚ်္ဂလိက်ရ။ သွက်သ္ဂောံ ပ္တန်သာသနာ စဵုကဵုကဆံၚ်ဍုၚ်သ္အာၚ်မာန်ဂှ် ဂကောံရာမညသံဃာနုဂ္ဂဟအလုံဒေသမန်တံ သ္ပလဝ်အဓိက ဖျေံလဝ်တၚ်ရန်တၟံဏံ မွဲသာ်ကီုရ။  

### ဘာသန္တရပညာ ဘာသာအၚ်္ဂလိက်
အတိုၚ်ရန်တၟံလဝ်ဂှ် ပ္တံနူသက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၃၆၆ (2004) သၞာံဂှ် စပံက်ဗ္တောန်ကၠုၚ် ဘာသန္တရပညာ ဘာသာအၚ်္ဂလိက်တုဲ ပ္ဍဲကဵုသက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၃၇၆ (2014)သၞာံမ္ဂး စိုပ်ကၠုၚ် မရနုက်ကဵု (၁၁) ဝါရ။   

#### အလန်ပထမ
သၞာံစပံက်ဗ္တောန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် ပ္ဍဲကဵုဘာပုဗ္ဗာရီု၊ ဍုၚ်မတ်မလီုတုဲ ပံက်ဗ္တောန်ဘာသာအၚ်္ဂလိက်ဂှ် စပ္တံကၠုၚ်လဝ် နကဵုကွးဘာ ခမဳ သာမဏဳ ဟေၚ်ရ။ စပ္တံကၠုၚ်လဝ် နကဵုလၟိဟ်ကွးဘာ ဗၞတ် (၂၀) တၠဓဝ်ရ။  

#### အလန်ဒုတိယ
ပပ္တံနူအလန်ဒုတိယ စဵုကဵုသၞာံ (2014) ပွိုၚ် (၁၀) သၞာံ ပံက်ဗ္တောန်ကၠုၚ် ပ္ဍဲကဵု ဘာဓာတုမာလာ ဍုၚ်မတ်မလီုရ။   

### ဘာ ကွတ်ကောန်ပျူတာ
နူတမ်ဝါဒိ စပံက်ကၠုၚ် ဘာသာအၚ်္ဂလိက်သၟးဟေၚ်ကီုလေဝ်၊ ဗွဲကြဴ ရံၚ်ကဵုဇၟောဝ်ဍာ်ခေတ်ကာလတုဲ ပ္တံနူသက္ကရာဇ် ၁၃၇၁ (2009) သၞာံဂှ် ထပ်ပံက်ဗ္တောန်ကဵု ကွတ်ကောန်ပျူတာ မွဲကဏ္ဍပၠန်ရ။ 

### ဂကောံမိဿဟာဲ
ဂကောံဖောအ်ဗြေဝ်စေတနာမန် Mon Cetana Development Foundation

ကိစ္စပံက်ဗ္တောန်ဘာသာအၚ်္ဂလိက် ကေုာံ ကွတ်ကောန်ပျူတာတံ လမျီုဂွံလုပ် ဒမြိပ်ဂွံခိုဟ်တိုန် ဗီုဏံဂှ် ဂကောံရာမညသံဃာနုဂ္ဂဟက္ဍိုက်က္ဍိုပ် အာဂတပၠတရဴတုဲ ဟိုတ်နူဂကောံဖောအ်ဗြေဝ်စေတနာမန် Mon Cetana Development Foundation ပ္တိန်ထ္ၜး ဂၠာဲနၚ်သြန်ထံက်ပၚ် နူကဵုဂကောံမွဲသ္အာၚ် NGO ကီုရ။ 

## နိဿဲ
သမ္မာအာဇဳဝ

သမ္မာအာဇဳဝဟီုမ္ဂးဂှ် 

လဂွံကဵုသဘဴ မဇ္ဇျိမပဋိပဒါ ပ္ဍဲပရေၚ်ဗုၚ်ဂၞဴ ယဝ်ရနွံပၟိက်ကဵု တသိုက်ဍာံစၟတ်မ္ဂး ညးနွံပၟိက်ဂှ် ညးလဵုဟွံဟီု ယုတ်၊ လောန် ဟွံမွဲ၊ နကဵု အယာံမာတ် ယိုပ်ယာပ်ဟေၚ် ဂွံတရိုပ်စိုတ်ရ။

## နိဿဲ
မူဝါဒ ဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ်

ဆက်စပ်ကဵု ဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ်တုဲ 

ဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ်မဒက်ပတန်ကေတ်အလဵုပူဂိုလ် (တက္ကသိုလ်မသ္အာအာနူ သၟဝ်အုပ်ဓုပ် သံဃာနာယက(မဟန)) တုဲ တက္ကသိုလ် မဂွံဒုၚ်သ္ပသမ္တီ နဒဒှ်ဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ်
နူကဵု ဂကောံသံဃာနာယက (မဟန) ဂှ် ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ ၄ ဂိတု မာတ် သၞာံ ၂၀၂၅ ဏအ်ဂှ် ဓမ္မဒူတဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ်၊ ဍုၚ်ဗ္ဂေါ ဌာန် ကုန် ၁၀ မိုၚ်ဂှ် ကလိဂွံရ။

"ညးမဒက်ပတန် ဓမ္မဒူတဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ် ပ္ဍဲရးဇၞော်ဗ္ဂေါ ပွိုၚ်ဍုၚ်ဗ္ဂေါ လ္တူကုန် ၁၀ မိုၚ် ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တ ဒံက်တာပညိဿရာဘိဝံသ အာတ်မိက်ပတိုန်ထ္ၜးတုဲ နူကဵုဂကောံသံဃာနာယကတအ် စၟတ်တ္ၚဲ ၂-၂-၂၀၂၄ စၟဳစၟတ်လဝ်တုဲ နကဵုတၚ်သ္ဂုတ်သွာတ် ကောံဓရီု ဂကောံသံဃာနာယက (၄၇) မရနုက်ကဵု အဋ္ဌမ (6-3-2024) ဂှ် တက္ကသိုလ် ဓမ္မဒူတဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ်ဝွံ ဟိုတ်နူကိတ်ညဳကဵု မူဝါဒတက္ကသိုလ်ကေုာံ သၞောဝ်သ္ဇိုၚ် (မူ သံဃာနာယက) တအ်တုဲ ပအပ်ပြာပ်ဇိုန်ဏှာၚ်ဏောၚ် ထမံက်လဝ်ရ။

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပရေၚ်ပညာ
ဂျာနေဝ်ရာမညရဋ္ဌဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ် ကၞပ် ၂ "မန်ကေုာံဗုဒ္ဓဘာသာ"

တက္ကသိုလ်ရာမညရဋ္ဌ ကော် R.B.U. ဂှ် ပတိတ်ကၠုၚ်ဂျာနေဝ် နွံကၠုၚ် ၂ ကၞပ်ရ။ 

ကၞပ် (၂) ဏအ်ဂှ် နကဵုက္ဍိုပ်လိက် "မန် ကေုာံ ဗုဒ္ဓဘာသာ - The Mon and Buddhism" ရ။ ကၞပ်ဝွံ Volume: 2, May -2024 ဂှ် ပတိတ်တြကၠုၚ်ရ။ 

လိက်ဝွံ နကဵုယၟုဂျာနေဝ် Journal of Rãmaññarattha Buddhist Universityမဒှ်ရ။

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:လိက်ပတ်
ဓရီုကၞောတ်အထောဋ် ESEAP 2025

ဓရီုကၞောတ်အထောဋ်ဗျူဟာ ESEAP သၞာံ ၂၀၂၅ ဂှ် သ္ပကမကထ ကေုာံ စန်ပကောံ နကဵု ဂကောံမှာဇန်ဝဳကဳမဳဒဳယာဂမၠိုၚ် ကၠောန်ဗဒှ်ပ္ဍဲ ဍုၚ် ဖဳလေတ်ပိုၚ်ရ။ ဓရီုဗျူဟာကၞောတ်အထောဋ်ဝွံ ကောံတဴနကဵု ဗွဲမၞိဟ် ပ္ဍဲဍုၚ် မနဳလာ နူကဵု ၂၃ မေ စဵုကဵုစိုပ် ၂၅ ရ။

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဂကောံမၞိဟ်
တ္ၚဲညးဗြဴမန်

တ္ၚဲညးဗြဴမန် 

ဨကရာဇ်ဗြဴမန် တၠညးမိစောဗု က္တဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲတ္ၚဲ ၁၂ မံက် ဂိတုဖဝ်ရဂိုန်တုဲ သ္ပဟိုတ်ကဵုတ္ၚဲသာ်ဏအ်တုဲ စၟတ်သမ္တီထောံလဝ် "တ္ၚဲညးဗြဴမန် - Mon Women Day" နွံကၠုၚ်ရ။  

သၞာံ ၂၀၂၅ ဏအ်ဂှ် စိုပ်ကၠုၚ် မရနုက်ကဵု ၂၁ ဝါရ။  

## တ္ၚဲညးဗြဴမန် မရနုက်ကဵု (၂၁) ဝါ
ဖဝ်ရဂိုန် (၁၂) မံက် စၟတ်တ္ၚဲ ၁၀ ဂိတု မာတ် သၞာံ ၂၀၂၅ တ္ၚဲဏအ်ဂှ် ဂကောံညးဗြဴမန်တအ် ကၠောန်ဗဒှ် "တ္ၚဲညးဗြဴမန် မရနုက်ကဵု (၂၁) ပ္ဍဲဌာန်ဒေသ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ပ္ဍဲကွာန်မန်လ္ၚဵုတအ်နွံရ။ 

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဂကောံမၞိဟ်
ဒဒန်ဂြာင် (ကအ်ကြိက်)

**ဒဒန်ဂြာင် (ကအ်ကြိက်)** (Gyaing Kawkareik Bridge, ဂျိုင်း (ကော့ကရိတ်)တံတား)) ဂှ် ဒှ် ဒဒန် မစၠောအ် ၜဳဂြာင် မနွံ ဗဒါဲ ကွာန်ဂြာင် ပွိုင်ဍုင်ကအ်ကြိက်။ တုဲပၠန် ဒဒန်ဏအ်ဂှ် ဒှ် ဒဒန် မနွံ လတူ ဂၠံင်ဇၞော် ဖာအင်၊ ဗြဝတဳ၊ မဗစိုပ် ကုမတ်မလီုရ။ ဒဒန်ဝွံ ဒှ် ဒဒန်ဇုက်ပသဲက္ဍိုင်၊ မဒှ် ဂကူဒဒန် Extradosed Bridge မဆက်လဝ် Steel Shell ကု Concrete မဒှ် နဲကဲဇပါန်၊ ဇမၠိင် နွံ ၁၉၀၃ ပေ၊ အနာံ ၇၄ ပေ၊ ဂၠံင်ကွဳစက် နွံ ၄ ဍာန်၊ မွဲမွဲကရေက် နွံ ဂၠံင်မၞိဟ် သမၠဲ ၁,၂ မဳတာ။ တုဲပၠန် မနွံသမၠုင် မဗၠးဍာ် ၃၅ ပေ၊ စဵု ကုလျိုင် ၇၅ တာန် ဒုင်မာန်ရ။ ဒဒန်တၟိဏအ်ဂှ် သြိုင်လဝ် ဗဒါဲ ဒဒန်တြေံ နကုနဲပညာဇပါန် အေဂျေန်သဳပရေင်ပံင်တောဲဍုင်နာနာဇပါန် ဗွဲခမၞန် (JICA) မကော်ဂး ဇိစ ရ။  

## စမြိုင် ကေုာံ ဘဏ္ဍာ
ဒဒန်ဇုက်တြေံဂှ် ဟိုတ်နူ ဟွံခိုင်တုဲ သြိုင် ဒဒန်တၟိ ဗဒါဲ ဒဒန်တြေံဂှ်ရ။ သၞာံ ၂၀၁၈ ဂိတုဨပြဳ ၁၃ ဂှ် နူ ဌာနဝန်ဇၞော်ပရေင်သြိုင်ခၞံ ကဵု သတိ ဒဒှ်ရ ဒဒန်ဇုက်တြေံဂှ် လျိုင်ဇြိုင်ဇြိုင် ဒုင်ဟွံမာန်ရတုဲ ကွဳစက် မနွံ လျိုင် ၁၃ တာန် ကု အောန် နူဂှ်ဟေင် ကဵု အခေါင်မတတ် ဒဒန်ဇုက်တြေံဂှ်ရ။ သွက်ကွဳစက် မဇြိုင်နူ ၁၃ တာန်မ္ဂး သ္ဒးတတ် ဒဒန် Pontoon မစွံလဝ် ဗဒါဲဒဒန်ဂှ်ရောင်။

ဒဒန်တၟိဂှ် နူ JICA ဖံင်ဒေရှေန် ဖအိုတ် သြန် ၆,၈ အသင်ဃဲ (ဗဳလဳယာန်)ယာန်ဇပါန် တုဲ နူ သၞာံ ၂၀၁၉ ဂိတု မေ ၃ ဂှ် စသြိုင်လဝ်ရ။ သၞာံ ၂၀၂၅ ဂိတုမာတ် ၁၀ ဂှ် ကၠောန် သဘင်ပံက်ဒဒန်ရ။ ပ္ဍဲ သဘင်မပံက်ဒဒန်ဂှ် ဝန်ဇၞော်ကၟိန်ဍုင် ဥူမျိုးသန့် ဌာနဝန်ဇၞော်မသြိုင်ခၞံ၊ သကိုပ်ဝန်ဇၞော် တွဵုရးဍုင်ကရေင် စောမြင့်ဦး ကောံ ကုဝန်ဇၞော်ဂမၠိုင် တွဵုရးကရေင် ကောံ ကုဒုတိယသကိုပ်ရး ဂဥုပ်ဌာနပၞာန်အဂၞဲ ကောံ ကုညးတာလျိုင်ဌာနဇၞော်ဇၞော်ဂမၠိုင် တိုန်စိုပ်လဝ်ရ။ အဃောမကၠောန်ဒၟံင် သဘင်မပံက်ဒဒန်ဂှ် နူ ဒပ်ပၞာန် ဗၠးၜးဍုင်မည် ဂကောံဒရုမ် Spring UAV Force - G3 Fixed-wing ဗလးဏာ ဒရုမ်ပိဖဍိုက်၊ အခိင်ဂယး ၅း၃၈ မွဲဖဍိုက်၊ ၅း၄၃ မွဲဖဍိုက်၊ ၈း၃၀ မွဲဖဍိုက်တုဲ ဆၜိုတ်မခေပ်ဇုက်ဗၠဲတုဲဂှ် ညးတာလျိုင်တအ် ဒးဒြေပ်ပါဲရ။ ကောန်ပၞာန်ဗၟာ ၃ တၠ ဒးချိုတ်အာ၊ ၜိုတ် ၅ တၠ ဒးအာဝပ်ရ။ ဟိုတ်နူ Jammer နူဒပ်ပၞာန်ဗၟာတုဲ ဗုမ်မတောဲလဝ် ပ္ဍဲဒရုမ်မွဲမဂှ် ကလဟ် ဒတုံစှ်ေ ဗဒါဲဘာဗတောန်လိက်တုဲ ညးဍုင်ကွာန်မွဲတၠလေဝ် ဒးအာ ဝပ်ညိညကီုရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ဒဒန်
သၠ​ပတ်​ပ​ထ​မ​ကဝ် ၁၆

## သၠ​ပတ်​ပ​ထ​မ​ကဝ် ၁၆
၁ပ္ဍဲသာရာဲသမ္ဘာအာဗြာမ်ဒဒှ်မသၠးဂဗ္ဘဟွံမွဲမ္ဂး၊ ညးရးအာဲဂုတ္တုမနွံယၟုဟာဂရဍိက်ဗြဴနွံမွဲဒှ်တုဲ၊ ၂သာရာဲဝွံ ပ္ဍဲအဲအခေါၚ်ဂွံသၠးဂဗ္ဘဂှ် ကျာ်ထာဝရဟွံကဵုရ။ လုပ်အာပ္ဍဲထာန်ဍိက်ဗြဴအဲညိ။ နကဵုညးဒဒှ်မဒက်ပ္တန်အဲနွံရောၚ် ဟွံတီ သာ်ဝွံ ဟီုကဵုအာဗြာမ်တုဲ၊ အာဗြာမ်ဝွံ ကလၚ်အရေဝ်သာရာဲရ။ ၃သာ်ဂှ် အာဗြာမ်မံၚ်ပ္ဍဲရးခါနာန်စှ်သၞာံတုဲ၊ သာရာဲသမ္ဘာအာဗြာမ်ဝွံ ညးရးအာဲဂုတ္တုဍိက်ဗြဴဇကုဟာဂရကေတ်တုဲ၊ သွက်ဂွံကဵုသမ္ဘာဇကုအာဗြာမ်သီကေတ်ဂှ် ပ္အပ်ကဵုတဴရ။ ၄အာဗြာမ်ဝွံ လုပ်ပ္ဍဲထာန်ဟာဂရတုဲ၊ ဟာဂရဝွံ ကေတ်ပ္တိသန္ဓိရ။ ဟာဂရဝွံ ဒဒှ်မကေတ်သန္ဓိပ္ဍဲဇကုဂှ် တီတုဲ ဟွံပမာနကဵုနာဲဗြဴဇကုရ။ ၅သာရာဲဂှ်လေ ဒုဟ်အဲမဒးဒုၚ်ဂှ် ကဵုနွံပ္ဍဲလတူက္ဍိုပ်တလအဲရ။ ပ္ဍဲသြိုဟ်တလအဲဂှ် အဲပ္အပ်ကဵုဍိက်ဗြဴအဲတုဲရ။ ညးဝွံ ဒဒှ်မကေတ်ပတိသန္ဓိပ္ဍဲဇကုဂှ် တီတုဲ၊ ဟွံပမာနပ္ဍဲအဲသွံ။ ကျာ်ထာဝရဝွံ ကဵုစဳရေၚ်အမှုအဲကဵုတလအဲရ သာ်ဝွံ ဟီုကဵုအာဗြာမ်ရ။ ၆အာဗြာမ်ဂှ်လေ ဍိက်ဗြဴမၞးဂှ် မနွံပ္ဍဲတဲမၞးရ။ ဆသၟိက်ဂွံပပ္ဍဲညးဂှ် ပညိရ သာ်ဝွံ ကလေၚ်ဟီုကဵုသာရာဲတုဲ၊ သာရာဲဝွံ ပယဲခရဍိက်ဗြဴမ္ဂး၊ ဍိက်ဗြဴဝွံ ဒြေပ်တိတ်အာနူဇရေၚ်နာဲဗြဴရ။

၇ကလုတ်အကာသကျာ်ထာဝရဝွံ ပ္ဍဲဇရေၚ်ဍာ်ဗလာဲမနွံပ္ဍဲဂၠံၚ်ဂြိုပ်မအာဍုၚ်သှုရဂှ် ဆဵုဟာဂရတုဲ၊ ၈ဟာဂရဍိက်ဗြဴသာရာဲ မူနူဒေသမကၠုၚ်ရော။ မူပ္ဍဲဒေသမအာရော သာ်ဝွံ သၟာန်မ္ဂး၊ အဲဍိက်ဗြဴဝွံ ဒြေပ်တိတ်ကၠုၚ်နူဇရေၚ်နာဲဗြဴသာရာဲရ သာ်ဝွံ ဟီုရ။ ၉ကလုတ်ကျာ်ထာဝရဂှ်လေ၊ ကလေၚ်အာပ္ဍဲထာန်နာဲဗြဴမၞးတုဲ၊ ဒဒှ်ညးမအုပ်လဒံဂှ် ဒုၚ်ညိ သာ်ဝွံ အသံမနွံရ။ ၁၀မွဲဝါပၠန်ကလုတ်ကျာ်ထာဝရဝွံ၊ တၞောဝ်ဒတောဝ်မၞးဂှ် ဒဵုကဵုမတော်ရိုဟ်ဟွံမာန် အဲကဵုဂၠိုၚ်တိုန်ဗွဲမလောန်ရောၚ် သာ်ဝွံဂှ်လေကီု၊ ၁၁မၞးဝွံ ကေတ်ပတိသန္ဓိတုဲ၊ သၠးဂဗ္ဘကောန်တြုံရောၚ်၊ တေံကောန်ဂှ် ဣသှမေလဒးခုတ်ယၟုရောၚ်။ ဟိုတ်မ္ဂးဂှ်၊ ကျာ်ထာဝရဝွံ ဒဒိုက်ဒုက္ခမၞးဂှ် မိၚ်တုဲရ။ ၁၂ညးဝွံ ဒှ်မၞိဟ်အရိုၚ်ရောၚ်။ ပသတ်တြုကဵုဇၟာပ်မၞိဟ်အိုတ်သီုတံဂှ်ရောၚ်။ ဇၟာပ်မၞိဟ်အိုတ်သီုတံဂှ်လေ ပသတ်တြုကဵုညးရောၚ်။ ပ္ဍဲဂတကောဒေံဇကုအိုတ်သီုတံဂှ် ဒးမံၚ်ရောၚ် သာ်ဝွံဂှ်လေကီု၊ ကလုတ်အကာသဟီုတဴရောၚ်။ ၁၃တေံကျာ်ထာဝရမဟီုပၟိၚ်သာ်ဂှ် ကော်ခဴယၟုအာတဝ်ဨလရောတုဲ၊ ညးမညာတ်အဲဂှ် ပ္ဍဲဒေသဝွံရောၚ် အဲဂွံညာတ်ရသွံ သာ်ဝွံ ဟာဂရဟီုရ။ ၁၄ဟိုတ်ဂှ်ရ၊ တေံဍာ်ပလိုၚ်ဂှ် ခုတ်ယၟုၜေရလဟာဲရောအိုတ်ရ။ အကြာဍုၚ်ကာဍေသှကဵုဍုၚ်ၜေရေတ်မနွံရောၚ်။

၁၅ကြဴဂှ် ဟာဂရဝွံ သၠးဂဗ္ဘကောန်တြုံကဵုအာဗြာမ်ရ။ အာဗြာမ်ဝွံလေ ကောန်တြုံမညာတ်မုက်ပ္ဍဲဟာဂရဂှ် ခုတ်ယၟုဣသှမေလရ။ ၁၆အာဗြာမ်ဝွံ ကာလဟာဂရမသၠးကောန်ဣသှမေလဂှ် မနွံအယုက်ဒစာံစှ်ောတရဴသၞာံရောၚ်။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပရေၚ်ဘာသာ
ကဏ္ဍ:ခရေတ်ယာန်
ဝၚ်ဝဳကဳပဳဒဳယာမြာန်မာ

### စၟတ်သမ္တီဗွဲအခိၚ်

* ၃၀ ဇူလာၚ် ၂၀၀၄ - စတြးပတိုန်ဏာ ဝဳကဳပဳဒဳယာမြာန်မာ။ 
* ၂၀၀၅ -  ညးဒါန်ဗွဲမဂၠိုၚ်တအ် စလုပ်လွပ်တုဲ ချူပတိုန် ဒါန်ကၠုၚ်။
* ၂၀၀၈ - ပရူပရာတအ် တဴတက်တိုန်ကၠုၚ် ဗွဲမညာတ်ကၠးတၟးပြာကတ်ရ။ 
* ၂၀၁၀ - ပရေၚ်သဳကၠဳ ရုၚ်ကမၠောန် အလန်ပထမဂှ် ပ္ဍဲကၟိုန်ဍုၚ်သေံ၊ ဍုၚ်ၜံၚ်ကံက် ဂှ် ကၠောန်သ္ပတုဲ၊ ညးတာလျိုၚ် နူကဵုဌာန်သဇိုၚ် ဝဳကဳမဳဒဳယာတအ်၊ ညးစိစောန် ယူနဳခတ် အပ္ဍဲဍုၚ် မ္ၚးဍုၚ်တအ် ကေုာံ ညးလွပ်ဝဳကဳမဳဒဳယာန်မြာန်မာ တအ် တိုန်စိုပ်ရ။ 
* ၂၀၁၂ - ပ္ဍဲ ဘာကာမ်လ္ဂုၚ် ဂှ် ဆက်ထောံမိတ်ကဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာ မြာန်မာ ရ။ 
* ၁၁ ဨပြဳ ၂၀၁၆ –  ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမြာန်မာ ဒါန်စၟဳစၟတ်မုက်လိက်ဖအိုတ် ၃၀၀,၀၀၀ ပေၚ်ကၠုၚ်ရ။ 
* ၂၇ အံက်တိုဘာ ၂၀၂၀ –  ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမြာန်မာ လိက်ပရေၚ်ဖအိုတ် ၅၀,၀၀၀ ပေၚ်ကၠုၚ်ရ။ 
* ဇန်နဝါရဳ ၂၀၂၁ –   ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမြာန်မာ လိက်ပရေၚ်ပံၚ် ၁၀၀,၀၀၀ ပေၚ်ကၠုၚ်ရ။ 

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဝၚ်