open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ကျာ်လၟာန်

**ကျာ်လၟာန်** နကဵု ဘာသာအေင်္ကလိက် votive tablet မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဂတှ်ေလမ္ၚောဝ် (ဝါ) ကျာ်ဂတှ်ေ (votive = လမ္ၚောဝ်/ကျာ်၊ tablet =ဂတှ်ေ/ဍိုတ်) ဂှ် နကဵု ဘာသာဗၟာ ကော်စ အုတ်ခွက်ဘုရား။ ဒုင်သဇိုင် ကုမအရေဝ်ဗၟာဏအ်တုဲ နကဵု ဘာသာမန် ကျာ်ခေါက်ဍိုတ် ဗီုဏအ် စကာဒၟံင်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ 

ကျာ်လၟာန် မဟီုဂှ် ဒှ် ကျာ်မကၠောန်လဝ် နကဵု တိ။ တိကမၠေတ်ဂှ် ကၠောန်လဝ် ခပေဟ်ခပေဟ်တုဲ မွဲလပါ်ဂှ် ဍဵုစုတ် တဆိပ်မကၠောန်လဝ် ဗီုရုပ်ကျာ်ဂမၠိုင်၊ လိက်ဂမၠိုင်ရ။ တဆိပ်ဂှ် လ္ၚဵု ကၠောန်လဝ် နကဵုဆု၊ လ္ၚဵု ကၠောန်လဝ် နကဵု ဗရိုတ်။ ပွမကၠောန် ဗီုဏအ်ဂှ် အရေဝ်မန်တြေံ နဒဒှ် ပိုဒ်ကြိယာ ညး ဟီု “လာတ်”၊ နဒဒှ် ပိုဒ် နာမဝိသေသန “မလာတ်”။ နကဵု သၞောတ်အရေဝ်မန် မကြိယာတအ် ပ မနာမ်မ္ဂး နဲ မစကာဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် စုတ် အက္ခရ် “မ၊ န၊ ဝ၊” မွဲမွဲတုဲ ပအိုတ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် “လၟာတ်၊ လၞာတ်၊ လွာတ်” ဗီုဏအ် ပိုယ် ဟီုဂွံရ။ အရေဝ်မန် ခေတ်လၟုဟ် မၞိဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး ကွတ် မကၠောန် နကဵုတိ ဗီုကဵု ကၠောန် နုင်၊ ထၟာဲ၊ ခေါ် နကဵုတိတအ်ဂှ် ညးကော်စ “သၟာလၟာန်၊ ကွတ်လၟာန်”။ ရံင်ကဵု သၞောတ်အခိုက်လိက်မန်တုဲ လၟာန် ဂှ် ဗွဲစၟတ် ကၠုင် နူ မကြိယာ လာန် ဟီုဂွံရ။ မအရေဝ် “လာန်” ဏအ် အဲ စှ်ေစိုတ် ကၠုင်နူ မကြိယာမန်တြေံ လာတ် ဒှ်မာန်တုဲ စၞး မကော် ကျာ်လၟာတ် ဂှ် ညံင်ဂွံ ကိတ်ညဳ ကုအရေဝ်မန်ခေတ်လၟုဟ်တုဲ ကော်စ ကျာ်လၟာန် မ္ဂး ဂပ်ဝ်ဒးရးဂၠိုင်ရောင် စှ်ေစိုတ်ရ။ ကိုပ်ကၠာတေအ်ဂှ် နကဵုအဲ ကေင်စကာလဝ် ကျာ်ပါန်တိ။ ပါန်တိ ဂှ် ဂွံ အဓိပ္ပါယ် ကွတ်မကၠောန် နကဵုတိ (သီုကဵု အင်္ဂဒေ) သီုဖအိုတ်။ မအရေဝ် ပါန်တိဂှ် ဗၟာတအ် လွဳစလဝ် နူမန်တုဲ ညးတအ် ဟီု “ပန်းတော့”၊ နကဵု ဗီုအေင်္ကလိက်မ္ဂး “stucco”၊ တုဲ အဓိပ္ပါယ် ဟွံကိတ်ညဳ ကုရုပ်ဂတှ်ေတအ်ရ။ 

အတိုင် မကၠုင် နူ ပါဠိအဋ္ဌကထာဋဳကာ မဟီုလဝ် စေတဳ (၄) ဂကူ၊ ဓါတ်ကျာ်ဂမၠိုင် မကော်ဂး သာရဳရိကစေတဳ၊ တၞံဇြဲဗောဓိ မကော်ဂး ပရိဘောဂစေတဳ၊ ပဋိမာရုပ်ကျာ် မကော်ဂး ဥဒ္ဒိဿစေတဳ၊ တဝှ်ဍောင်ဓဝ်ကျာ် မကော်ဂး ဓမ္မစေတဳဂှ် ကျာ်လၟာန်ဝွံ ဟိုတ်မကၠောန်လဝ် ရုပ်ပဋိမာရုပ်ကျာ်တုဲ လုပ်လၟိဟ် ဥဒ္ဒိဿစေတဳ၊ ပ္ဍဲ ကျာ်လၟာန် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ချူစုတ်လဝ် လိက်တဝှ်ဍောင်ဓဝ်ကျာ် ဗွဲတၟေင် ဂါထာ ယေဓမ္မာ တုဲ သီုဒှ် ဓမ္မစေတဳမွဲဂကူကီုရ။ 

ကျာ်လၟာန်တအ်ဂှ် နွံတၟာ ၜိုတ်မွဲဂတာတဲဓဝ်ရတုဲ ဒှ် အရာမကေတ်ဏာလောဲသွာမွဲရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကျာ်လၟာန် ဗီုပြင်တုပ်တုပ်မွဲဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲကဵု ဒေသဒၞာဲ တၞဟ်ခြာ ဗွဲမဂၠိုင်မာန်ရ။ 

ye dhammā hetuprabhavā hetu(ṁ) teṣā(ṁ) tathāgato hyava
datteṣā(ṁ) ca yo nirodha evvaṃ vādī śrī anuruddhadeva 

âni|ruddhade|vena|kṛtaṁ|sugatasa[ñc]akaṁ tena maitreya sambo|dho labheyannirvṛtto padaṁ
ငဟစ်လေး

The **striated heron** (*Butorides striata*) ကို အာဖရိက၊ ဩစတြေးလျ၊ ဂျပန်၊ တောင်အမေရိကတို့တွင် တွေ့ရှိရတတ်သည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ သစ်တောဦးစီးဌာနမှ ယင်းငှက်ကို မျိုးဆက်ပျက်သုဉ်းမည့်အန္တရာယ်ရှိသဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များအဖြစ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

## ကိုးကား

ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:အမေရိကတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:အာဖရိကတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:အာဖရိကတိုက်တွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:အိုရှန်းနီးယားတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဒိုမီနီကန်သမ္မတနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:နီပေါနိုင်ငံတွင် တွေ့ရှိရသော ငှက်များ
ကဏ္ဍ:ဗျိုင်းနှင့် အလားတူငှက်များ
ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာတိုက် မုဟ်ဒုန်

**ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာတိုက် မုဟ်ဒုန်** (သီုကော်စ **ဂိုဏ်ပဝါရဏာ အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရု**)  ဂကောံဂိုဏ်ဝွံ စေန်ဆက်ကၠုင် နူ ကျာ်ဇၞော်အစာတၠမုဟ်ဒုန် ဘဒ္ဒန္တကောသလ္လ၊ ဟိုတ်အစာတၠမုဟ်ဒုန်ဂှ် မဂွံလဝ် တဆိပ်ကြာ အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရု တုဲ ဂိုဏ်ပဝါရဏာ အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရု လေဝ် ကော်စ ကီုရ။ 

## ဂအုပ်ဂိုဏ် (ဝါ) အစာတၠ
* ဘဒ္ဒန္တကောသလ္လ မဟာထေရ် မနွံပိုန် ဘာတိုက်ပိဋကတ်၊ ကွာန်မုဟ်ဒုန်။
* ဘဒ္ဒန္တအဂ္ဂဒိပ မဟာထေရ် မနွံပိုန် ဘာစိင်ဗတာင်၊ ကွာန်ကလုဲ ပွိုင်ဍုင်တကအ်ခၟိုင်။ အစာတၠဝွံ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၆ ဂိတုစဲ ပေင် (၂၀၂၄ ဨပြဳ ၂၃) အခိင်ဗတံ ၁၀း၂၆ စုတိကလိလောန်စဴအာ သွဝ်။ အခိင် မစုတိဂှ် အစာတၠ ကလိဂွံ အာယုက် ၁၀၂ သၞာံ၊ သိက္ခာ ၈၁ ဝှ်။

## ဂကောံဘာဂမၠိုင်
# ဘာသိမ် ကွာန်သက္ကော
# ဘာဇေယျဝံသ
# ဘာဗၟာ
# ဘာဗုဒ္ဓရက္ခိတ
# ဘာဓမ္မရက္ခိတ ကွာန်ၝောအ်နက်
# ဘာတြေံ
# ဘာဇိနဝါရ ကွာန်ကတိုင်စိင်
# ဘာဇၞော် ကွာန်မဟေဲ
# ဘာတိုက်ပိဋကတ် ကွာန်မုဟ်ဒုန်
# ဘာသာယာ ကွာန်မုဟ်ဒုန်
# ဘာတိုက်လိက်သဒ္ဓမ္မဓဇ ကွာန်မုဟ်ဒဵု
# ဘာတိုက်
# ဘာသိမ်တၠအရှန်
# ဘာကျာ်ထဝ်
# ဘာနဝင်ဒ္စိတ်
# ဘာကျာ် ဘာထဝ်
# ဘာကျာ်ဗၜိုဟ်
# ဘာမုဟ်ဒနိ ကွာန်မုဟ်နာင်
# ဘာအံင်မင်္ဂလာ
# ဘာမင်္ဂလာဇေယျုံ
# ဘာစိင်ဗ္တာင် ကွာန်ကလုဲ
# ဘာသုဓမ္မာ ကွာန်ဒဵုကြေဝ်
# ဘာမုဟ်ခဒုင် ကွာန်ဒံင်ဥ
# ဘာဇြဲ ကွာန်ကၟာမဵု
# ဘာတိုက်ပိဋကတ်မန် ကွာန်တဝ်ကၞဴ
# ဘာကၟာဇၞော်
# ဘာတၟအ်လး ကွာန်ယိုက်

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:BEHM
ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာလွဳမာန်ထဝ် ကၟာဝက်

**ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာလွဳမာန်ထဝ်၊ ကၟာဝက်** ဂှ် ဒှ် ဂကောံဘာလကျာ်ဂမၠိုင် မဒက်ပ္တန်လဝ် သွက်ဂွံပ ပဝါရဏာ မွဲစွံ ဂကောံဘာဂမၠိုင် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ မနွံ ပ္ဍဲ ဗွဲတၟေင် ကၟာဝက်ရးဇြာရ။

## ဂဥုပ်ဂိုဏ်ဂမၠိုင်
* **ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ ဘဒ္ဒန္တတိဿပါလ** (မဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ) မနွံပိုန် ဘာကျာ်ဇြာတြေံ၊ ဍုင်ကၟာဝက် မဂွံထ္ၜုတ်ပ္တိုန် နဒဒှ် ဂအုပ်ဂိုဏ်ပဝါရဏာ နူ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၁။ သၞာံ ၂၀၂၄ ဂိတုဂျောန် ၇ (သက္ကရာဇ် ၁၃၈၆ ဂိတုပသာ် ၁၅ စွေက် အခိင်ဗတံ ၁၂း၁၅) အစာတၠ က္လိဂွံ အာယုက် ၇၉၊ သိက္ခာ ၅၉ ဝှ် စုတိ က္လိလောန်စဴအာသွဝ်ရ။
* **ကျာ်ဇၞော်အစာတၠ ဘဒ္ဒန္တသောမ** ဘာလွဳမာန်ရတ်မန် မဂွံခပ္တိုန် အစာတၠ နူ သၞာံ ၂၀၂၄ ဂျူလာင် ၂၉ (သက္ကရာဇ် ၁၃၈၆ ဂိတုဒဂိုန် ၉ စွေက်) တ္ၚဲစန်။

## နိဿဲ
ကွာန်င္ၚာင်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်င္ၚာင်

**ဘာကွာန်င္ၚာင်** ဝွံ ဒှ် ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ မနွံ ပ္ဍဲ ကွာန်င္ၚာင် ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်၊ တွဵုရးဍုင်မန် ရ။ 

## ကျာ်ဇၞော် မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ပေဲ
ကျာ်ဇၞော်စိပ်
ကျာ်ဇၞော်ယိင်
ကျာ်ဇၞော်ဂါင်
ကျာ်ဇၞော်စု
ကျာ်ဇၞော်အ္စာအာနန္ဒ (ကျာ်ဇၞော်ဝေန်) နူသၞာံ ၁၉၉၉။

ကျာ်ဇၞော်အ္စာနန္ဒ (မကော်ဂး ကျာ်ဇၞော်ဝေန်) မဒှ် ကောန် နာဲမှင်၊ မိပါန်ဇေန် ဇာတိ ကွာန်င္ၚာင် အုံလဒေါဝ်။ ကျာ်ဇၞော် က္တဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၆၉ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၄ (သက္ကရာဇ် ၁၃၃၀ ဂိတုမာဃ် ၁၃ စွေက်)၊ မိမၜါ ခုတ်ကဵုလဝ်ယၟု မာံဝေန်။ အခိင် မာံဝေန် မကလိဂွံ အာယုက် ၁၅ သၞာံ ၁၉၈၃ ဂိတုဂျူလာင် ၁၆ (သက္ကရာဇ် ၁၃၄၅ ဂိတုဒဂိုန် ၇ မၟံက်) တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်ဂှ် ပထပိုယ် ပ္ဍဲ ဘာက္ၜင်ထဝ်၊ ဍုင်မတ်မလီု ဇရေင် ကျာ်ဇၞော်အစာသိင်္ဃ၊ တုဲ က္လိဂွံ ယၟု ထပိုယ်အာနန္ဒ၊ ကာလပေင် အာယုက် ၂၀ သၞာံ ၁၉၈၉ မာတ် ၁၃ (သက္ကရာဇ် ၁၃၅၀ ဖဝ်ရဂိုန် ၇ မၟံက်) တ္ၚဲစန်ဂှ် ပ ခမဳ ပ္ဍဲ ဘာက္ၜင်ထဝ်၊ ဍုင်မတ်မလီုရ။ နူသၞာံ ၁၉၉၉ ဂှ် ဂွံဒှ် ညးမနွံပိုန် ဘာကွာန်င္ၚာင်ရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန်
မစော (ဒဒန်)

**ဒဒန်မစော** (မြန်မာ: မစောတံတား) ဂှ် သီုဖအိုတ် နွံ ဇမၠိင် ၁၀၆ ပေ၊ အနာံ၂၄ ပေ နွံ ကုဂၠံင်ၜါတၞုင် မဒှ် ဂကူဒဒန် ကောန်ဂရေတ်ရ။ ဒဒှ်ဝွံ ဒှ် ဒဒန် စၟတ် (၁/၁၃၀) မနွံ ပ္ဍဲ ဂၠံင်လ္ဂုင်-မတ်မလီု အကြာ တိုင် ၁၂၉/၁ ကေုာံ ၁၂၉/၂၊ နွံ ဂၠံင်တိတ် ကွာန်ဒဵုဍောတ် (တောင်ကလေးကျေးရွာ)၊ ဂကောံကွာန်(ရွှေရောင်ပြ) ပွိုင်ဍုင်ၜဳကလေင်၊ တွဵုရးဍုင်မန်ရ။

## ပရူပရာ
သၞာံ ၂၀၂၄ ဂိတုမေ ၂၃ အခိင် ဂယး ၄း၄၅ ဂှ် ပၞာန်ကရေင် KNU/KNLA ကေုာံ PDF တအ် ခတိုဟ်ပလီုထောအ်ရ။ ဒဒန်ပိုတ်ဒၟံင်ဂှ် ဟွံတီတုဲ ကွဳလိုန်ဓါတ် ဒီကၠုင်တုဲ ဒတုံစှ်ေ ပိဖ္ဍိုက်၊ ပ္ဍဲဂှ် မၞိဟ်တြုဟ်မွဲတၠ ဒးချိုတ်အာတုဲ မၞိဟ်တြုဟ်မွဲတၠ ကေုာံ မၞိဟ်ဗြဴၜါတၠဂှ် ဒးဘဲ ဒးတိုန်ရုင်ဂဥုဲရ။ ဒဒန်ၜါကရေက်ဂှ် မွဲကရေက်ဂှ် ကဝ်တုဲ သၟေဟ်မွဲကရေက်ဂှ် ဟွံကဝ်၊ ဆဂး လီုလာ်အာၜိုတ်ဒးရးရ။ ဒၞာဲမလီုလာ်ဒၟံင်ဂှ် ပလေဝ်ထောအ်တုဲ နူစ ဂိတုမေ ၂၅ ဂှ် ကွဳစက်ဍောတ်ဍောတ် တတ်အာကၠုင် ဂွံအာရ။ မေ ၂၇ ဂှ် ဗဝ်ပညဳတိ ကြုင်တုဲ ကွဳစက်ဇၞော်ဇၞော် ဍောတ်ဍောတ် စှ်ေသၟဝ်ကြုင်တုဲ အာကၠုင်ဂွံအာရ။ ဆဂး အာဂွံ မွဲတ္ၚဲဂှ် ကွဳစက်ကပေါတ်မွဲ နက်အာတုဲ လဒေါဝ်ဂှ်တုဲ အာကၠုင်ဟွံဂွံ၊ ကွဳစက် ဆေအ်ဒေါအ်အာရ။ ကရေက်လပါ် မကဝ်စှ်ေလဝ်ဂှ် ကၠောန်လဝ် နဒဒှ် ဒဒန်ဘေလဳ (Bailey bridge) တုဲ စတမ်နူ ဂိတုဂျောန် ၂ ဂှ် ကဵု အခေါင်ကွဳစက်တတ်အာကၠုင်ရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ဒဒန်
အရှိုဏ်

**အရှိုဏ်**( **Dawn**) ဂှ် ဒှ် အခိင်ဂယး လျး မစတိတ် ကိုပ်ကၠာ တ္ၚဲ ဟွံဂွံမံက်ဏီ။ အရှိုဏ်ဂှ် ဒှ် အရာမစၟတ်သမ္တီလဝ် လျးတ္ၚဲ မဂွံ ညာတ်ကေတ် ပ္ဍဲ အကး နူ ကုတ္ၚဲ တိုက်ရိုက် ဟွံသေင်ဏီ၊ မဒှ် အခိင် မုက်တ္ၚဲ မစိုပ် 18° သၟဝ် ဗလးတိ။ အခိင်အရှိုဏ်ဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် စဵု ကုအခိင် မုက်တ္ၚဲမမံက်၊ မဒှ် အခိင် မဂွံဆဵုကေတ် လျး နူ ကုတ္ၚဲတိုက်ရိုက်။ စပ် ကုအရှိုဏ်တုဲ ညး ပါ်လဝ် နွံပိဂကူ၊ အရှိုဏ်နက္ခတ္တ မရံင် နကုနက္သတ်၊ အရှိုဏ်ၜဳ မရံင် နူ ၜဳဇၞော်၊ အရှိုဏ်ဍုင်ကွာန် မရံင် နူ ဍုင်ကွာန်။ 

## နိရုတ်
မအရေဝ် အရှိုဏ် ဝွံ ဒှ် မအရေဝ် မစေန်ဆက်ကၠုင် နူပါဠိ အရုဏ။ မအရေဝ်ဏအ် ဗီုမန်ဓမ္မတာမ္ဂး ညးကော်စ "ဗမံက်ဗု" ရ။ 

## ဂကူ အရှိုဏ်
အရှိုဏ် စာ် အခိင်ကာလ မညာတ်ကေတ် လျး ပ္ဍဲ အခိင်ဂယး၊ တုဲ စဵု ကုအခိင် တငဲ မမံက်တိတ် ပ္ဍဲ အကးဂပ်။ အရှိုဏ်ဂှ် ပါ်လဝ် ပိကဆံင် နကုဒဳဂရဳ သၟဝ်အကးဂပ် ပ္ဍဲ အခိင်ဂယး၊ မတွဟ်ဂး အရှိုဏ် နက္ခတ္တ၊ ၜဳ ကေုာံ ဍုင်ကွာန်။ 

### အရှိုဏ်နက္ခတ္တ

အရှိုဏ်နက္ခတ္တဂှ် စနူ အခိင်ကာလ ဗဟဵုတ္ၚဲ မနွံ ၁၈ ဒဳဂရဳ သၟဝ်အကးဂပ် ပ္ဍဲ အခိင်ဂယး စဵု ဗဟဵုတ္ၚဲ စိုပ် ၁၂ ဒဳဂရဳ သၟဝ်အကးဂပ်။ ပ္ဍဲ အခိင်ဏအ်မ္ဂး ပ္ဍဲ အကးဂှ် ပသာန်တ္ၚဲ နွံဆ ညိညတုဲ သၞံင်အေဲအေဲတအ်ဂှ် လျးစကၠေအ်ရ။ အခိင်အရှိုဏ်နက္ခတ္တဂှ် ဟွံတၞဟ်ခြာ ကုအခိင်ဗတံကွေဟ်ကွေဟ်၊ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲဒၞာဲဍုင် မနွံ ကုလျးပၟတ်ဂမၠိုင်မ္ဂး ဂွံတီစ ဝါတ်ဂၠိုင်ရ။ အရှိုဏ်နက္ခတ္တဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ကိုပ်ကၠာ အရှိုဏ်ၜဳ ဟွံဂွံစဏီရ။

### အရှိုဏ်ၜဳ
အရှိုဏ်ၜဳ စ အခိင် ညးက္ၜင်တအ် က္လိဂွံ လျး ရုမ်ဂပ် ပ္ဍဲ အကးဂပ် သွက်ဂွံဒဳ၊ ဆဂး ပ္ဍဲ အကးဂှ် ဂၠုဒၟံင် အိုတ်အစောန်ဏီတုဲ ကၠောန် ကမၠောန်မွဲမွဲ မ္ၚးတြင် ဟွံဂွံဏီရ။ အရှိုဏ်ၜဳဂှ် စ အခိင် ဗဟဵုတ္ၚဲ စိုပ် ၁၂ ဒဳဂရဳ သၟဝ်အကးဂပ် ပ္ဍဲအခိင်ဂယး။ အရှိုဏ်ၜဳဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် နူစ အရှိုဏ်ၜဳစ စဵု ကၠောအ်အာ အရှိုဏ်ဍုင်ကွာန်ရ။

### အရှိုဏ်ဍုင်ကွာန်

အရှိုဏ်ဍုင်ကွာန် စ အခိင် မကလိဂွံလျး ရုမ်ဂပ် သွက်ဂွံညာတ် အရာနာနာ ဗွဲမတၞဟ်ခြာ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ အခိင်ဂှ်မ္ဂး ကမၠောန်မ္ၚးတြင်တအ်ဂှ် စကၠောန်ဂွံရ။ ဍေဟ် က္တဵုဒှ် အခိင် ဗဟဵုတ္ၚဲ နွံ ၆ ဒဳဂရဳ သၟဝ်အကးဂပ် အခိင်နူဂယး။
ယဝ်ရ မတ်ဗြဲအးဒၟံင်မ္ဂး အကးဂှ် ဒှ် အသာ်သ္ၚေက်၊ ယဝ်ရ အကး နွံ ကုမတ်ဗြဲမ္ဂး အသာ်လဳမဴ၊ ဍာ်မိတ်တအ် ဂွံဆဵုကေတ်မာန်ရ။ အခိင်အရှိုဏ်ဍုင်ကွာန်ဂှ် သၞံင်တၟးတၟးလ္ၚဵုလ္ၚဵု ကု ဂြိုဟ် ဗီုကဵု ဝေနုသ်၊ ယူဗိတာတအ်ဂှ် ညာတ် နကုမတ်ဖျုန်မာန်ဏီဖိုဟ်ရ။ ပ္ဍဲအခိင်ဏအ်မ္ဂး အရှိုဏ်ဍုင်ကွာန် စာ်တုဲ စဵု စိုပ်တ္ၚဲမမံက်တိုန်ရ။

### သ္ၚိအင် အရှိုဏ် ကေုာံ တငဲ
ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ပ ဌာန်ဒတန် ကုဍုင်မတ်မလီု မဒှ် ဍုင်ဇၞော် တွဵုရးဍုင်မန်တုဲ ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် အခိင် တွိုန်တ္ၚဲ မဒှ် အခိင် တ္ၚဲမတိုန်၊ စွေဟ်တ္ၚဲ မဒှ် အခိင် တ္ၚဲမစှ်ေ၊ လလအ်တငဲ ပ္ဍဲမွဲတ္ၚဲ လလအ် နွံ မူစိနာဍဳ။ တုဲပၠန် ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် အခိင် အရှိုဏ်ဂမၠိုင် စာ် ကေုာံ စွူတ္ၚဲ မဒှ် အခိင် တ္ၚဲမစူဓဝ်။ စၟတ်တ္ၚဲဂှ် ကေတ်လဝ် စၟတ်တ္ၚဲ သၞာံ ၂၀၂၃။ မွဲသၞာံ ကုမွဲသၞာံ အတိုင် ကြက္ကဒိန်ဂြေဂေါရိယာ (ဝါ) ကြက္ကဒိန်အင်္ကလိက်မ္ဂး တၞဟ်ခြာ ရေင်သကအ် နွံညိညဓဝ်ရ။ သ္ၚိအင်ဝွံ ကေတ် နူ မုက်လိက် timeanddate.com  

 

(သ္ၚိအင် နူ ဘာတိုက်သဒ္ဓမ္မာရာမ၊ ကွာန်ကအ်ကြေင်မွဲ၊ ပွိုင်ဍုင်ဍာ်ဗု)

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ဝၚ်ပထဝဳ
ကဏ္ဍ:သိပ္ပံ
ရးအိန်သွိုရ်

**ရးအိန်သွိုရ်** (, Burmese; အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံ, Thai; รัฐเอกราช) ဂှ် ဒှ် ရးနိဂီု (ဝါ) ဍုင် မကလိဂွံလဝ် အဝဵု သၠုင်အိုတ် လတူ ဒၞာဲ အပိုင်အခြာပယျဵုဂှ်ရ။

သၞောဝ်ဥပဒေ ရးနာနာ (International law) ပံက်လဝ် ပွံက် ရးအိန်သွိုရ် နဒဒှ် မနွံ ကုဂကောံမၞိဟ်ဓနေတ် (a permanent population)၊ ပယျဵုတိဍာ် မကၠးဖ္ဍး၊ အလဵုအသဳမွဲ မနွံသၟဝ် ညးတၞဟ်ဟွံသေင်၊ ကောံ ကု မနွံ ကုအစောမ်စရာဲ မဆက်ဆောံ ကုရးနိဂီုတၞဟ်ဂမၠိုင်

ရးအိန်သွဵုမွဲဂှ် ဗွဲသာမည ကၠိုဟ်လဝ် ဒဒှ်ရ ရးနိဂီု မဂွံလဝ် ဗၠးၜး (ဝါ) ဍုင်ဗၠးၜးမွဲရ။ ၜိုန်ရ ဟွံကလိဂွံ စၟတ်သမ္တီ နူ ရးအိန်သွိုရ်တၞဟ်ကီုလေဝ် တန်တဴ နဒဒှ် ရးအိန်သွိုရ်မွဲ ဂွံဒၟံင်ကီု ဥပမာ သဳပြုသ်သၟဝ်ကျာ (Northern Cyprus)။ ဆဂး ရးနိဂီု မဟွံဂွံစၟတ်သမ္တီတအ်ဂှ် ဟိုတ်နူ ညးတၞဟ် ဟွံစၟတ်သမ္တီလဝ်တုဲ သွက်ဂွံ ဆက်စၠောအ် ကလုတ်တမာန် ကုရးအိန်သွိုရ်သအာင်ဂှ် ဒးဆဵု တင်ဝါတ်ဂါတ်ဂမၠိုင်မာန်ရ။ ရးအိန်သွိုရ်ဂှ် ဟီု နကဵု ပရေင်ဍုင်ကွာန်မ္ဂး ကော်စး ရးနိဂီု၊ တုဲပၠန် သီုကဵု ကော်စ ရးနီဂီု မနွံကုဥပဒေသဇိုင်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ပယျဵုတိဍာ် ဗၠးၜး (ဝါ) ဍုင်ဗၠးၜးမွဲရ။

## ဝင်
စတမ် ကၞောတ် ၁၉ ဗွဝ်ကၠံတုဲ တိဍာ် ပ္ဍဲလိုက်ဏအ် ကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် စၟတ်သမ္တီ ပါ်လဝ် ပယျဵုဒၞက် ရးနိဂီု ညး ကုညးအိုတ်ရ။ ကိုပ်ကၠာ နူဂှ် တိဍာ် မဟွံစၟတ်သမ္တီလဝ် ညးဂှ် မပိုင်ပြဳ ဗွဲမကၠးဖ္ဍး နွံ ဗွဲမဂၠိုင်ရ၊ တုဲပၠန် ဒေသ ရးလ္ၚဵုဂှ် နဒဒှ် ရးနိဂီုမွဲ ဗွဲမကၠးဖ္ဍး ဟွံဂွံစၟတ်သမ္တီလဝ်လေဝ် နွံကီုရ။ ၜိုန်ရ ပ္ဍဲအခေတ်လၟုဟ်လေဝ် ဒေသ မၞိဟ်ဟွံပဒတဴ ဗီု ကုဂြိုပ်ဇၞော်အမေဇြောန်၊ ဒၞာဲလ္ၚဵု ဂကူရးတၞံဟေင် ပဒတဴဒၟံင် နွံဏီရ။ တုဲပၠန် သၟိင်တၠ မညးဂွံစၟတ်သမ္တီလဝ် ပ္ဍဲပယျဵုတိဍာ်ဂှ် အဝဵုသြဇာ အာဏာ မအုပ်ဓုပ် ပကင်ရင် ဟွံမဲလေဝ် နွံကီုရ။

လၟုဟ်မ္ဂး ဂကောံမၞိဟ်ရးနာနာ ရးနိဂီု မနွံ ကုအိန်သွိုရ် ၂၀၀ ပြင်၊ ကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒှ် ကောန်ဂကောံ ကုလသမဂ္ဂအိုတ်ရ။ ရးတအ်ဂှ် တန်ဒၟံင် နကဵု ပရေင်ဆက်စၠောအ် ရးနာနာ ဇၟာပ်ဇၟာပ် ရးဂှ် ပၠုပ်အဝေါင် ကိစ္စ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဍုင်တၞဟ်တအ်ရ။ နကဵု ဗီုပြင်ဏအ် ရးတအ်ဂှ် ပါလုပ် ပ္ဍဲသၞောတ်ရးနာနာ ဗွဲတၟေင် ကိစ္စဂီုကၠီု ကောံ ကုသၞောဝ်ဓရ် ကေင်ကာအပ္ဍဲဍုင်ဇကုကီု သီုကဵု မ္ၚးဍုင်ဇကုရ။ 
 Recently, the concept of the international community has been formed to refer to a group of States that have established rules, procedures and institutions for the implementation of relations. Thus, the foundation for international law, diplomacy between officially recognized sovereign states, their organizations and formal regimes has been laid.

## နိဿဲ
ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာသဳရိဓမ္မ ကအ်ခပုင်

**ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာသဳရိဓမ္မ၊ ကအ်ခပုင်** ဂှ် ဒှ် ဂကောံဘာလကျာ်ဂမၠိုင် မဒက်ပ္တန်လဝ် သွက်ဂွံပ ပဝါရဏာ မွဲစွံ ဂကောံဘာဂမၠိုင် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ မနွံ ပ္ဍဲ ဗွဲတၟေင် ကွာန်ကအ်ခပုင် ရ။

## ဂဥုပ်ဂိုဏ်ဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ ဘဒ္ဒန္တဇောတိကမဟာထေရ်။ အစာတၠဏအ် စုတိစဴသွဝ်တုဲ ဖျေဟ် ဘာနိဗ္ဗာန် ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၂၂ ဂိတုအံက်တဝ်ဗာ ၂၁။

## နိဿဲ
ဂိုဏ်ပဝါရဏာ သာံလှေဝ်

**ဂိုဏ်ပဝါရဏာ သာံလှေဝ်** ဂှ် ဒှ်ဂကောံဘာလကျာ်ဂမၠိုင် မဒက်ပ္တန်လဝ် သွက်ဂွံပ ပဝါရဏာ မွဲစွံ မစေန်ဆက်ကၠုင် နူတမ် ကွာန်သာံလှေဝ် ပွိုင်ဍုင်ဖာအင်ရ။

အတိုင်ဂကောံရာမညနိကာယ သံဃာနုဂ္ဂဟ မချူစၞောန်ထ္ၜးလဝ်မ္ဂး ဂကောံဂိုဏ်ပဝါရဏာ ပ္ဍဲကဵု ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဂှ် နွံဗၞတ် ၅၄ ဂိုဏ်ရ။ ဂိုဏ်လ္ၚဵုဂှ် နွံ ၁၀ ဘာ၊ ဂိုဏ်လ္ၚဵုဂှ် နွံ ၂၀ ဘာတုဲ၊ ဂိုဏ်ဇၞော်အိုတ်ဂှ် နွံစဵုကဵု ၅၀ ဘာဒှ်ရ။ သဘာဝခမဳသင်မန်တအ်ဂှ် ကြဴနူ ညးတအ် သြိုင်ခၞံပ္တန်ဗဒှ် ဘာတၟိမွဲတုဲမ္ဂး ဗွဲမဂၠိုင် ညးတအ် လုပ်ဂကောံ ပ္ဍဲကဵု ဂကောံဂိုဏ်ဒေသနိကာယ (ဝါ) ဂကောံဂိုဏ်ပဝါရဏာမွဲမွဲရ။ ကာလညးတအ် ပ္တုဲကေင်ကာမွဲမွဲမ္ဂး ဗီုကဵု သဘင်ပဝါရဏာမ္ဂး ညးတအ် မလေပ်နိမန် သင် နူဂကောံဂိုဏ်ညးတအ်ရ။

## အစာတၠဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်အစာတၠ ဘဒ္ဒန္တနန္ဒမာလာမဟာထေရ် မနွံပိုန် ဘာဇၞော် ကွာန်ဒါလာန်၊ ပွိုင်ဍုင်လိုင်ဗၠဲ။ အစာတၠဝွံ သက္ကရာဇ် ၁၃၇၉ ဂိတုဒဂိုန် ၆ စွေက် တ္ၚဲသိုက် အခိင် ဂယး ၀၆း၁၅ ကလိဂွံ အာယုက် ၉၂ သိက္ခာ ၇၃ စုတိက္ညစဴအာသွဝ်ရ။

## နိဿဲ
သၞေဟ်ခရေင်ဍောတ် (ဒဒန်)

**ဒဒန်သၞေဟ်ခရေင်ဍောတ်** (မြန်မာ: ကရင်လေးဆိပ်တံတာ) ဂှ် ဒှ် ဒဒန်သၟတ်မွဲ သီုဖအိုတ် နွံၜိုတ် ဇမၠိင် ၁၀ ပေ၊ အနာံ ၅၄ ပေ၊ ဒှ် ဒဒန် မနွံ ပ္ဍဲ ဂၠံင်လ္ဂုင်-မတ်မလီု၊ နွံ ဗဒါဲ ကွာန်သၞေဟ်ခရေင်ဍောတ်၊ ပ္ဍဲတိုင်စၟတ် ၁၃၄/၆ ကဵု ၁၃၄/၇ ရ။ ဟိုတ်နူ မနွံ ဗဒါဲ ကွာန်သၞေဟ်ခရေင်ဍောတ်တုဲ ညးကော်စ ဒဒန်သၞေဟ်ခရေင်ဍောတ်။ သၞာံ ၂၀၂၃ ဂိတုဂျူလာင် ၁၆ ဗတံ ၁၀ နာဍဳ ဂှ် ဒးဒုင် ခတိုဟ်ပလီု ကုဒပ်ကရေင် ကဵု ဒပ်ပဳဒဳအေပ်တုဲ ကဝ်အာ မွဲကရေက်ရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ဒဒန်
မံက်တဴ၊ ကျာ်စေတဳ ဇရေင်ဒဵုကျာ်တၟအ်

**ကျာ်မံက်တဴ** (ဝါ) **ကျာ်ဂကောံမင်ဗၠာဲမာဃ** မနွံ ဇရေင် ဒဵုကျာ်တၟအ်၊ ဍုင်ကၟာဝက်ရးဇြာဝွံ ပပဓါန် ကုကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ ဘဒ္ဒန္တပါလိတ မဟာထေရ် မနွံပိုန် ဘာဓါတ်ကျာ် ဍုင်ကၟာဝက်ရးဇြာတုဲ တၠဂုဏ်အ္စာ ဇယသေန (တၠဂုဏ်ယ) ဘာဓါတ်ကျာ် (ဘာတိုက်တၟိ) ဍုင်ကၟာဝက် ကောံ ကု ဂကောံမင်ဗၠာဲမာဃတအ် အာဂတပၠတရဴတုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကုမဒါန် ဒါယကာအဟော။ သၞာံ ၂၀၂၁ ဂိတုမေ ၂၀ (သက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ ဂိတုပသာ် ၁၀ မၟံက်) တ္ၚဲဗြဴဗ္တိဂှ် ကၠောန် သဘင်ဖျေဟ်ရိုဟ်ကၞက်ကျာ်တုဲ စဒက်ပ္တန်လဝ် ကျာ်ဝွံရ။ ပ္ဍဲအခိင် ကပ်ယဲကဝ်ဝိဒ်-၁၉ မကတဵုဒှ်ဂှ် ကောန်ဂကောံမင်ဗၠာဲမာဃ မညးကၠောန်ဒၟံင်ကျာ်တအ် သီုဖအိုတ် ယဲကၠောအ်ဂွံ သီုဖအိုတ်ရ။ ပဟိုတ်နူဂှ်တုဲ ပ္ဍဲအကြာ မၞိဟ်ဇကုကုဇကုဂှ် ကော်စ ကျာ်ကဝ်ဝေဒ် လေဝ် ကေင်ဒှ်လဝ်ကီုရ။

သၞာံ ၂၀၂၄ ဂိတုသေပ်တေမ္ဗာ ၂၆ (သက္ကရာဇ် ၁၃၈၆ ဂိတုဘတ် ၉ စွေက်) တ္ၚဲဗြဴဗတိဂှ် ကဝါ် က္ဍိုင်ကျာ် ဂေတ်ဂ္ၚေင် ဍုင်ကၟာဝက်ရးဇြာ၊ တုဲ ဂိတုအံက်တဝ်ဗာ ၁၃ (ဂိတုဝှ် ၁၁ မၟံက်) တ္ၚဲစန်ဂှ် ပ္တိုန်က္ဍိုင်ကျာ်ရ။

## တင်ဂၞင်
အရှာမ် ကျာ်ဂှ် နွံ 776,42m2။ ဇမၠိင် ဗၟံက်-ပလိုတ် 28,92 m၊ သၠုင်ကျာ-သၟဝ်ကျာ 25,8m။ 

## နိဿဲ
မှပ်ပရေၚ်ပညာကောန်ဂကူမန် (Vision of Mon Education)

ကောန်ဂကူမန်တအ် ကတ်လေပ်လဝ် ပရေၚ်ပညာသဇိုၚ်တုဲ ဂကောံဗွိုၚ်မၞိဟ်မန်မွဲ မဍိုက်ပေၚ်တဴကဵုဗလမသုန်တန် မလေပ်ကတ်လ္ၚတ်ဒၟံၚ်လၟိုန်၊ မလေပ်မံၚ်စံၚ်တန်တဴအာ မွဲဟာန်ကုအကြာကောန်ဍုၚ်အရၚ် ဂကူသအာၚ်ဂမၠိုၚ် ဗွဲမ ၜိုဟ်လလံ ညံၚ်သ္ဂောံမံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်။
တၚ်ရန်တၟအ်ပရေၚ်ပညာကောန်ဂကူမန် (Objective of Mon Education)

၁။ ဇၟာပ်ကောန်ဂကူမန် ကတ်လ္ၚတ်လေပ်လဝ်ပညာသဇိုၚ် ဗွဲမဒးရးတုဲ သွက်ဂွံနွံကဵုစိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ။

၂။ သွက်ဂွံလွဳၜံၚ်အာ ကောန်ကၟိန်ဍုၚ်ခိုဟ်ဂမၠိုၚ် မဍိုက်ပေၚ်တဴကေုာံ စိုတ်ဓါတ်ကၟိန်ဍုၚ်ပံၚ်ကောံ၊ စိုတ်ဓါတ်တွဵုရး၊ စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ။

၃။ သွက်ဂွံလွဳၜံၚ် ပကတ်ပကေၚ်အာ စိုတ်ဓါတ်မန်ရေၚ်သကအ် (မန်ကဵုမန် ညဳသၟဟ်ဒ်ှမွဲ) စန်ၜန်ညဳသၟဟ်။

၄။ သွက်ဂွံပ္ကတ်ပ္ကေၚ်လွဳၜံၚ်ကဵုစိုတ်ဓါတ် ဇၟာပ်ဂကူမန် မလေပ်သ္ဍိုက်ဆာန်အရေဝ်ဘာသာမိဇကု၊ လိက်ပတ်သီုယေန် သၞာၚ် အခိုက်ကၞာ ပြဝေဏဳဇကုတုဲ စိုတ်ဓါတ် မိက်ဂွံဂိုတ်ဂစာန်အာ ညံၚ်အရေဝ်လိက်ပတ်ယေန်သၞာၚ်အခိုက်ကၞာမန် သ္ဂောံဖောအ်ဗြေဝ် တဴတက်တိုန်အာ။

၅။ တံရိုဟ်မၞိဟ်တဲခိုဟ် မကေက်သကာမဂပ်ဝ်နွံပၟိက် ပ္ဍဲအရာဒက်ပ္တန်ကၟိန်ဍုၚ်ပံၚ်ကောံ သွက်ဂွံမံက်တိုန်ကၠုၚ်။

၆။ သွက်ဂွံပ္ကတ်ပကေၚ်လွဳၜံၚ်အာ တံရိုဟ်မၞိဟ်မဍိုက်ပေၚ်တဴကုပညာကွတ်တဲကွတ်စက် မဒုၚ်သဇိုၚ်ကုပရေၚ်တဵုလွဳ။

၇။ လေပ်ကၠိုဟ်ကေတ်ပညာဝိဇ္ဇာ၊ ပညာသိပ္ပံ သီုပညာနဲကဲ ဗွဲမဆိုက်ဗဒက်တုဲ သွက်ဂွံပါလုပ်ရေၚ်တၠုၚ်အာ ပ္ဍဲ ကမၠောန်ပြုပြေၚ်ဍုၚ်ကွာန်။

၈။ သ္ဍိုက်ဆာန်ပွဳပွူသဘာဝတုဲ သွက်ဂွံပကတ်ပကေၚ်ကဵုစိုတ်ဓါတ် သၟိက်မိက်ဂွံမၚ်မွဲထိၚ်ဒဝ် စဵုဒၞာသ္ဂောံနွံကၠုၚ်။

၉။ သွက်ညးတြုံ ညးဗြဴမန် ကောန်ဂကူမန်တဲခိုဟ် မဍိုက်ပေၚ်ကေုာံဗလမသုန်တန် သ္ဂောံမံက်တိုန်ကၠုၚ်။
ပလိုတ်၊ ဘာဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ကွာန်ကြေဝ်ဏာ

**ဘာပလိုတ်** ဂိုဏ်ရာမညနိကာယဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ကြေဝ်ဏာ၊ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်မြဟ်၊ တွဵုရးဍုင်မန်။

## ဝင်
သက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၂၉၁ သေဋ္ဌဳတၠတိဗ္ၚ မသုန်တၠ မတွဟ်ဂး အနော်နောတ် (အုမ်ဗယိ)၊ အနော်မူ (အုမ်ဗယိ)၊ အနော်နး (အုမ်ဆက်တိတ်)၊ အနော်ဏိုဲ (အုမ်မင်ဂၠန်)၊ အနော်လှ (အုမ်ခြိုင်ပြေင်) တအ် သြိုင်ပတန်ဘာတုဲ အပ်ပြာပ်ဇိုန်ဏှင် ကုကျာ်ဇၞော် ဘဒ္ဒန္တဝါရ။ ဘာဂှ် ဟိုတ်နူ မသြိုင်လဝ် ဗဒါဲစောဝ်ဝိတုဲ ဘာစောဝ်ဝိ ညးကော်စ၊ ဗွဲကြဴ ဒှ်အာ ဘာဝိ၊ ဟိုတ်နူ ဘာဂှ် နွံ လပါ်ပလိုတ်ကွာန်တုဲ ဘာပလိုတ် ညးဂမၠိုင် ကော်စဂၠိုင်တုဲ ယၟုတၞဟ်တအ်ဂှ် ကၠေအ်အာတုဲ စဵုကုလၟုဟ် ကော်စ ဘာပလိုတ်ရ။ သက္ကရာဇ် ၁၃၄၆ ဂှ် စပတန်ကၠုင် ဘာတိုက်လိက်ရ။

## ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
# ကျာ်ဇၞော် ဘဒ္ဒန္တဝါရလင်္ကာ (သက္ကရာဇ် ၁၂၉၁ - သက္ကရာဇ် ၁၃၂၃ ဂိတုမြေက္ကသိုရ် စုတိစဴသွဝ်)ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဝါရ ဝွံ ဒှ် မၞိဟ်ဇာတိကွာန်ဟံဂါံ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်၊ မဂွံဒှ် ကျာ်ဇၞော် ဘာပလိုတ် ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဝွံ အခိင် မကလိဂွံအာယုက် ၉၂ သၞာံ သိက္ခာ ၆၉ ဝှ်ဂှ် စုတိအာ ပ္ဍဲ သက္ကရာဇ် ၁၃၂၃ ဂိတုမြေက္ကသိုရ်။
# ကျာ်ဇၞော် ဘဒ္ဒန္တဝါရ (သက္ကရာဇ် ၁၃၂၃ ဂိတုမြေက္ကသိုရ် - သက္ကရာဇ် ၁၃၂၅ ဂိတုခ္ဍဲသဳ ၄ မၟံက်)အခိင်ကျာ်ဇၞော် မကလိလောန်စဴသွဝ်ဂှ် က္လိဂွံ အာယုက် ၈၇ သၞာံ၊ သိက္ခာ ၆၂။
# ကျာ်ဇၞော် ဘဒ္ဒန္တဥတ္တမ (သက္ကရာဇ် ၁၃၂၅ ဂိတုခ္ဍဲသဳ ၅ မၟံက် - )ကျာ်ဇၞော်ဝွံ ရာံတိတ် နူဘဝကျာ်ဇၞော်။
# ကျာ်ဇၞော် ဘဒ္ဒန္တနန္ဒသာရ ( -  ၁၃၃၂ ဂိတုဝှ် ၄ စွေက် ရာံတိတ် နူဘဝခမဳ)
# ကျာ်ဇၞော် ဘဒ္ဒန္တသဳလဝန္တ (သက္ကရာဇ် ၁၃၃၂ ဂိတုဝှ် ၄ စွေက် - ၁၃၈၅ ဂိတုမာဃ် ၅ မၟံက်)ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တ သဳလဝန္တ က္တဵုဒှ် မၞိဟ် ပ္ဍဲ သက္ကရာဇ် ၁၃၀၈ ဂိတုပုဟ် ၁၁ စွေက် တ္ၚဲသိုက် ပ္ဍဲကွာန်ကြေဝ်ဏာ၊ မဒှ် ကောန် နာဲဘတေတ် မိနှအ်။ ပၞောဝ်ကောဒေအ် သီုဖအိုတ် ထပှ်၊ ဒှ် မၞိဟ်မရနုက်ကုၜါ။ နူဍောတ်ဍောတ် မိမၜါ ခုတ်ကဵုလဝ်ယၟု မာံဖေတိုင်။ သက္ကရာဇ် ၁၃၂၀ ပထပိုယ်တုဲ ကလိဂွံယၟု ထပိုယ်သဳလဝန္တ။ သက္ကရာဇ် ၁၃၂၈ ဂိတုဇှ်ေ ၈ စွေက် တ္ၚဲသ္ၚိသဝ် ဒှ်ခမဳ ပ္ဍဲ ဘာကျာ်၊ ကွာန်နာင်ပြာင် ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်။ ပရေင်ပညာ ကျာ်ဇၞော်ဝွံဂှ် ဘာတန် မံင်လဝ် တန်မူလ၊ ပထပိုယ်တုဲ ကတ်လိက်ပရိယတ် ဂွံအံင်ကေတ် တန်ဍောတ် နူအလဵုအသဳ။ နူသက္ကရာဇ် ၁၃၃၂ ဂိတုဝှ် ၄ စွေက်ဂှ် ဂွံဒှ် ကျာ်ဇၞော် ဘာပလိုတ်ဝွံတုဲ သက္ကရာဇ် ၁၃၈၅ ဂိတုမာဃ် ၅ စွေက် ဂှ် က္ညစဴအာသွဝ်ရ။
# ကျာ်ဇၞော် ဘဒ္ဒန္တဇနိန္ဒ (သက္ကရာဇ် ၁၃၈၆ ဂိတုဒဂိုန် ၇ မၟံက် - လၟုဟ်) ကျာ်ဇၞော် ဘဒ္ဒန္တဇနိန္ဒ ဝွံ ကိုပ်ကၠာ ဟွံဒှ် ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဒှ်လဝ် အစာလိက်၊ ဂွံအံင်လဝ် တန်သာသနဓဇဓမ္မာစရိယ။ ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၂၄ ဂိတုဂျူလာင် ၁၂ (သက္ကရာဇ် ၁၃၈၆ ဂိတုဒဂိုန် ၇ မၟံက်) တ္ၚဲသိုက်ဂှ် ဂွံဒုင်ပအပ် မဂွံဒှ် ကျာ်ဇၞော် မနွံပိုန်ဘာရ။ အခိင်ဂှ် ကျာ်ဇၞော်ဝွံ ကလိဂွံ အာယုက် ၅၃ သၞာံ သိက္ခာ ၃၃ ဝှ်။ မဂၞန်မလုပ်အဝေါင်သာသနာဂှ် ၁၀/မလမ(သ)၀၀၂၅၆၁။။

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန်
ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာသိမ်၊ ရေဝ်

**ဂိုဏ်ပဝါရဏာ ဘာသိမ်၊ ဍုင်ရေဝ်** ဂှ် ဒှ် ဂကောံဘာလကျာ်ဂမၠိုင် မဒက်ပ္တန်လဝ် သွက်ဂွံပ ပဝါရဏာ မွဲစွံ ဂကောံဘာဂမၠိုင် ဂိုဏ်ရာမညနိကာယ မနွံ ပ္ဍဲ ဗွဲတၟေင် ဍုင်ရေဝ် ရ။

## ဂဥုပ်ဂိုဏ်ဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ ဘဒ္ဒန္တဝံသဒဳပ မဟာထေရ် မနွံပိုန် ဘာပါရမဳ ဍုင်ရေဝ်။ သၞာံ ၂၀၁၄ ဂှ် အစာတၠဝွံ ကလိဂွံ အာယုက် ၈၂၊ သိက္ခာ ၆၂ ဝှ်ရ။

## နိဿဲ
သၠ​ပတ်​ပ​ထ​မ​ကဝ် ၂

### သၠပတ်ထမကဝ် ၂
၁သာ်ဂှ် ကောံကုအကာသတိဇၞော်မွဲစွံအပေါတ်ကြိယျာအိုတ်သီုတံဝွံတုဲဒှ် တုဲအိုတ်ရ။ ၂စိုပ်တ္ၚဲသတ္တမတုဲ ကျာ်ဂမျိုၚ်ဝွံ အရာမက္တဵုပဒှ်ဂှ်ပတုဲပဒှ်တုဲမ္ဂး၊ အရာကျာ်မက္တဵုပဒှ်လဝ်တံဂှ်တုဲ ဒှ်တုဲ ပ္ဍဲတ္ၚဲသတ္တမတေံဂှ် မံၚ်သီုမသ္ၚိတ်ဇြတဴရ။ ၃တ္ၚဲသတ္တမတေံဂှ် ကျာ်ဂမျိုၚ်ဝွံ ကဵုမ္ၚဵုမၚ်္ဂလတုဲ ကဵုသ္အးဇ္ၚးတဴရ။ ဟိုတ်မ္ဂးဂှ်၊ ဟိုတ်အရာကျာ်မက္တဵုပဒှ်ပြုပြေၚ်သီုဖအိုတ်တံမတုဲ ဒှ်ဂှ်၊ ပ္ဍဲတ္ၚဲတေံဂှ် မံၚ်သီုမသ္ၚိတ်ဇြတဴရ။

၄ဒတိတ်ဒဒှ်ဝွံမ္ဂးဂှ်၊ ပ္ဍဲတ္ၚဲကျာ်ဂမျိုၚ်ဝွံ နာဲညးထာဝရမက္တဵုပဒှ်လဝ်အကာသကဵုတိဇၞော်ဂှ်၊ ကာလကျာ်မက္တဵုပဒှ်လဝ်ဂှ် မူလအုပ္ပတ္တိအကာသကဵုတိဇၞော်ရောၚ် ၅ကၠာတၞံမတဵုပ္ဍဲဝါဗ္ၚဟွံကၠုတ်ပ္ဍဲတိဏီ၊ ကၠာတၞံသြောံပ္ဍဲဝါဟွံဇၞော်ဟွံတိုန်ဏီဂှ်၊ တၞံဆမနွံတံဂှ် ကျာ်က္တဵုပဒှ်လဝ်။ ပ္ဍဲကာလကျာ်ဂမျိုၚ်နာဲညးထာဝရဟွံဂွံကဵုဗြဲဂူလတူတိဏီ။ မၞိဟ်မဂွံကၠောန်တိဟွံမွဲဏီဂှ်ဒှ်တုဲ။ ၆သမူအမြာဲမတိတ်နူတိတုဲ ကဵုဍုက်မွဲဂၠးတိရ။

၇ကြဴဂှ် ကျာ်ဂမျိုၚ်နာဲညးထာဝရနကဵုခနိက်တိက္တဵုပဒှ်လဝ်မၞိဟ်တုဲ၊ ပ္ဍဲကဵုမုဟ်ညးဗဂိုဟ်ပၠုပ်လမျီုမ္ဂး မၞိဟ်ဒှ်သတ္တံမဂျိုၚ်လမျီုရ။ ၈ကျာ်ဂမျိုၚ်နာဲညးထာဝရဂှ်လေ ပ္ဍဲဒေသဨဍေန်ဒိုဟ်ဗၟံက်၊ တဵုလဝ်ကၠံမွဲတုဲ၊ မၞိဟ်မက္တဵုပဒှ်လဝ်ဂှ် ကျာ်ဖျေံကဵုဒၞာဲပ္ဍဲကၠံဂှ်ရ။ ၉နူအပ္ဍဲတိဂှ် ရုပ်သာ်ဂေါဝ်ဆာဲမ္ဂး တၞံဆုအဘိုအ်ဂွံစခိုဟ်ဇၟာပ်ဇၟာပ်ဂကူဂှ် ကျာ်ဂမျိုၚ်နာဲထာဝရကဵု ကၠုတ်တိုန်ရ။ ပ္ဍဲအဒေါဝ်ကၠံဂှ် တၞံလမျီုဂှ်လေဝ်မနွံရ။ ခိုဟ်ကီုဟွံခိုဟ်ကီု၊ တၞံသွက်ဂွံတီ သာ်ဝွံလေ နွံရ။

၁၀တၞံနသၟိက်ကဵုကၠံဍုက်ဍေက်ဂှ် ၜဳမွဲဇွောဝ်တိတ်နူကဵုဒေသဨဍေန်ဂှ်တုဲ မ္ၚးကၠံဂှ် ပါ်အာပန်သွာၚ်မ္ဂး ဒှ်အာၜဳပန်သွာၚ်ရ။ ၁၁ၜဳပထမမ္ဂးဂှ် မနွံယၟုဂိသှောန်ရ။ တေံၜဳဂှ် ဇွောဝ်အာအလုံမွဲရး ဟာဝိလမနွံကဵုထဝ်ရ။ ၁၂ထဝ်မဒှ်ကၠၚ်နူရးတေံဂှ် ခိုဟ်လောန်ရ။ ထၜိုတ်ဆုၜဍေလကဵုတၟံသှဟာမ်နွံကီုရ။ ၁၃ၜဳဒုတိယမ္ဂးဂှ် မနွံကဵု ယၟုဂိဟာန်ရ။ တေံၜဳဂှ် အလုံမွဲရးကုသှဇွောဝ်အာတဴရ။ ၁၄ၜဳတတိယမ္ဂးဂှ် မနွံယၟုဟိဍကေလရ။ တေံၜဳဂှ် ဇွောဝ်အာလက်ဗၟံက်ရးနဳဂီုအာသှုရိရ။ ၜဳစတုတ္ထမ္ဂးဂှ် မနွံကဵုယၟုဥဖရာတ်။

၁၅ကာလဂှ် ကျာ်ဂမျိုၚ်နာဲညးထာဝရဝွံ ကေတ်မၞိဟ်တုဲ ညံၚ်ဂွံဝဳပရာမၚ်မွဲဨဍေန်ဂှ် စွံလဝ်ရ။ ၁၆ကျာ်ဂမျိုၚ်နာဲညးထာဝရဂှ်လေ၊ ဝေၚ်နူတၞံဂွံတီခိုဟ်ကီုဟွံခိုဟ်ကီု၊ သတ်တၞံဆုဆနွံပ္ဍဲကၠံတံဂှ် သွက်မၞးဂွံစဂှ် အခေါၚ်မနွံရ။ ၁၇သတ်တၞံဆုတေံမ္ဂးဂှ် စဟွံဂွံရ။ ပ္ဍဲတ္ၚဲမစဂှ် ဒးချိုတ်ဨကန္တရောၚ် သာ်ဝွံ ပညပ်လဝ်ကဵုမၞိဟ်ရ။ ၁၈ကျာ်ဂမျိုၚ်နာဲထာဝရဂှ်လေ မၞိဟ်တြုံ၊ မံၚ်ညးမွဲဇကုဟွံခိုဟ်၊ ညးမထံက်ညးမထေက်ဂှ် သွက်ညးအဲကၠောန်ရောၚ် သာ်ဝွံ က္သပ်မနွံရ ၁၉ကျာ်ဂမျိုၚ်နာဲညးထာဝရဝွံ သတ်ဇိုၚ်ပန်ကဵုဂစေံ အကာသအိုတ်သီုတံဂှ် နကဵုတိက္တဵုပဒှ်လဝ်တုဲ၊ မၞိဟ်ဝွံ အခိုက်လဵုသမုတ်ကော်ခဴရောၚ်ဂှ် တၞံနသၟိက်တီဂှ် ပလံၚ်နၚ်ပ္ဍဲဇရေၚ်မၞိဟ်ရ။ အတိုၚ်မၞိဟ်ကော်ခဴ သတ္တံမဂျိုၚ်လမျီုအိုတ်သီုတံဂှ် အတိုၚ်ဂှ် ယၟုတၞဟ်တၞဟ်မနွံရ။ ၂၀သာ်ဂှ် မၞိဟ်ဝွံ ပြေၚ်ဂၠဴအိုတ်သီုတံဂှ်လေကီု။ ဂစေံအကာသအိုတ်သီုတံဂှ်လေကီု၊ ကၟီကၠအိုတ်သီုတံဂှ်လေကီုကဵုယၟုတုဲ ကော်တဴရ၊ ၜိုန်ဂှ်လေ ညးမထၜသဘာ်မၞိဟ်ဟွံမံက်ဟွံကၠုၚ်ဏီ။

၂၁ပ္ဍဲကာလဂှ် ကျာ်ဂမျိုၚ်နာဲညးထာဝရဝွံ နကဵုဒဒှ်မသ္တိက်ဇၞော်ဂှ် သ္တိက်တုဲ၊ ဝါရမၞိဟ်သ္တိက်လှိၚ်ဂှ် ဇုတ်ထကဲမွဲတၞုၚ်ကျာ်နုက်ပ္တိတ်တုဲမ္ဂး၊ စဏးဇုတ်ဂှ် ကဵုဖျုန်စပ်လုပ်ရ။ ၂၂ကျာ်ဂမျိုၚ်နာဲညးထာဝရဝွံ နကဵုဇုတ်ထကဲမနုက်ပ္တိတ်နူအပ္ဍဲမၞိဟ်ဂှ် က္တဵုပဒှ်လဝ်မၞိဟ်ဗြဴတုဲ ပ္ဍဲဒၞာဲမၞိဟ်မနွံဂှ် ပလံၚ်နၚ်ရ။ ၂၃မၞိဟ်ဂှ်လေ လၟုဟ်ညးဝွံ ဇုတ်နူအပ္ဍဲဖျုန်အဲဂှ် မဒှ်ရ။ ဟိုတ်မနုက်ပတိတ်နူမၞိဟ်ဂှ် ဒှ်ကော်ညးမၞးဗြဴရောၚ် သာ်ဝွံ ဟီုတဴရ။ ၂၄ဟိုတ်နူဂှ်၊ မၞိဟ်တြုံထောံမိမညးတုဲ၊ သၞေန်စပ်ပ္ဍဲသမ္ဘာဇကု၊ တေံညးၜါတံဝွံ ဒးဒှ်ဖျုန်မွဲဇကုမွဲရောၚ်။ ၂၅တေံညးတြုံကဵုဗြဴညးၜါတံဝွံ ယာတ်ဟွံလတက်မံၚ်တုဲ ဗၠးနူကဵုဂဍိုက်ဂဝရ။

## နိဿဲ
ဂကောံသၠပတ်သမ္မာမန်

ကဏ္ဍ:ပရေၚ်ဘာသာ
ကဏ္ဍ:ခရေတ်ယာန်
တၚ်တုပ်စိုတ် ဒိုအ်ပန်ပှော်တုဲ အကြာ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ ကေုာံ အလဵုအသဳနဝတ

၁။ ပွမဗတောန်လိက်မန် ပ္ဍဲဘာအလဵုအသဳ မနွံပ္ဍဲကွာန်မန်တအ်ဂ်ှ ကဵုအခေါၚ်ဗတောန်မ္ၚးအခိၚ်ဘာရောၚ်။

၂။ ကောန်ကွးဘာမန် နူဌာနပရေၚ်ပညာ ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိတအ် သၟိက်မိက်ဂွံဆက်တိုန်တက္ကသိုလ်နာနာကီု သီုဘာကွတ်ဂယိုၚ်လမျီုပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ်ဗမာမ္ဂး မ္ဒးတတ်ပေဲါသၟာန်လိက်တန်သၠုၚ်အရာဂကောံစၟဳစၟတ်လိက် ကၟိန်ဍုၚ်ဗမာ မကၠောန်ဗဒ်ှဇၟာပ်သၞာံဂ်ှရောၚ်။ ကွးဘာညးအံၚ်စ်ှတန်တအ်ဂ်ှ ကဵုအခေါၚ်ဆက်တိုန်တက္ကသိုလ်ဍစိုပ်တအ်ဂ်ှရောၚ်။ ကွးဘာမန်ညးမအံၚ်လဝ် တန်အဋ္ဌမတအ်ဂ်ှ ကဵုအခေါၚ်တိုန်စိုပ်ကတ်လ္ၚတ်ပ္ဍဲဘာကွတ်ဂယိုၚ်လမျီု အဆံၚ်တန်သၠုၚ်ရောၚ်။

၃။ နကဵုတၚ်တုပ်စိုတ် ဒိုအ်ပန်ပှော် ကွးဘာဂမၠိုၚ် ဘာဟွံတုဲမွဲသာ်ညးအဆက်ပိုတ်ဒၟံၚ်ကဵုတက္ကသိုလ်မဆေၚ်စပ်တအ်ဂ်ှ ကဵုအခေါၚ်ကလေၚ်ဆက်တိုန်ဘာတက္ကသိုလ် မဆေၚ်စပ်တအ်ရောၚ်။

၄။ လိက်ဗတောန်ကီု၊ ဘာသာဗတောန်ကီု မစကာဒၟံၚ်ပ္ဍဲဘာကောန်ဂကူမန်ကေုာံ ဘာအလဵုအသဳတအ်ဂ်ှ ဟွံတုပ်သၟဟ် တၞဟ်ခြာနွံမာန်ရောၚ်။ ဒ်ှသာ်ဂ်ှမ္ဂး နကဵုအဆံၚ်ပွိုၚ်ဍုၚ်ပံက်ဂကောံစၟဳစၟတ်ဍာ်ဒကေဝ်ကွးဘာတုဲ စၟဳစၟတ်ထ္ဍိုဟ်အာဍာ်ဒကေဝ်ကွးဘာမန်တအ်တုဲ ကဵုအခေါၚ်ဖျေံအာဒၞဲါဝဲါအတန်ရောၚ်။ ကမၠောန်ဏအ်ဂ်ှ ဆက်ဒမံက်အာရုပ်ရာရောၚ်။

၅။ နကဵုကမၠောန်ကိုန်စဳဇန်ဖောအ်ဗြေဝ်သွက်ဒေသဇိုၚ်ပယျဵု ကုကွးဘာဂမၠိုၚ် ညးမအံၚ်လဝ်တန်အဋ္ဌမတအ်ဂ်ှ ဖန်ဗဒ်ှကဵုတန်ဗတောန်တၟေၚ် နဒဒ်ှအာစာရောၚ်တုဲ တန်တဴကဵုဍာ်ဒကေဝ်ပရေၚ်ပညာကွးဘာတအ်တုဲ တန်ဗတောန်အာစာဘာ အဆံၚ်တန်ဒေါဝ် ကေုာံ တန်ဗတောန်အာစာဘာတန်သၠုၚ် အဆံၚ်တက္ကသိုလ် ပရေၚ်ပညာ (B.Ed) တအ်ဂ်ှလေဝ် ဖန်ဗဒ်ှကဵုအခေါၚ်အရာကီုရောၚ်။

ၜိုန်ဂ်ှလေဝ် စပ်ကဵုအရီုဗၚ်ထံက်ပၚ်သြန်ဘဏ္ဍာ သွက်ဂွံဘိုၚ်ထံက်ပၚ်ကဵုဌာနပရေၚ်ပညာ ကောန်ဂကူမန်ဂ်ှ မွဲဒကေဝ်လေဝ် ဟွံကေၚ်ဂွံကၠုၚ်မွဲလှ်ေဏီရ။

## နိဿဲ
ပရေၚ်ထံက်ပၚ် အာစာဘာမန်ကေုာံ ပရေၚ်ၜိုဟ်လလံ

ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဝွံ သၞာံ ၁၉၇၂ ဂှ် ပတန်ဗဒ်ှကၠုၚ် ဌာနပရေၚ်ပညာကောန်ဂကူမန်တုဲ ထံက်ပၚ်ကၠုၚ်အာစာဘာမန် ညးမယိုက်ဂၠေၚ်ဒၟံၚ်တာလျိုၚ် ပ္ဍဲဒေသရးမန် ပ္ဍဲခရိုၚ်၊ ပွိုၚ်ဍုၚ် ဒၞဲါဒေသဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ မအုပ်ဓုပ်ပကၚ်ရၚ်လဝ်တအ်ဂ်ှရ။ အာစာဘာမန်မွဲတၠ ယိုက်ဂၠေၚ်တာလျိုၚ်ပေၚ်သၞာံမ္ဂး သြောံ (၅၀) န (ၜါကွဳ) နူကွာန်မဆေၚ်စပ်တအ် ပတိတ်ကဵုတုဲ နူဗော်ဍုၚ်မန်တၟိဂ်ှ ထံက်ပၚ်ကဵုသြန် (၉၀၀) ဒကေဝ်ရ။ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၆ ဂ်ှ သြောံအကွက်မွဲသၞာံ (နလၟိဟ်ြသန်) သွက်ဂွံထံက်ပၚ်ကဵုအာစာဘာ ပွိုၚ်ဍုၚ်ရေဝ်သၟဝ်ကျာဂ်ှ နူကဵုကမ္မတဳပွိုၚ်ဍုၚ်ရေဝ်သၟဝ်ကျာ စကာထောံပ္ဍဲကေၚ်ကာ ပရေၚ်ၜိုဟ်လလံ ကာမံက်တိုန်တုဲ သွက်ဂွံကဵုထံက်ပၚ်အာစာဘာဂမၠိုၚ်ဂ်ှ သြန်ဟွံရုံဂပ်ကတဵုဒ်ှအာရ။

အတိုၚ်ပရေၚ်ခက်ခုဲ အာစာဘာ ရေဝ်သမၠုၚ်ကျာတအ် မ္ဒးဆဵုဂဗဒၟံၚ်တအ်ဂ်ှ နာဲသိုဝ်တာန် သ္ပစၞးကဵု MNEC တုဲ အာဆဵုဂဗတက်ကျာသဳကၠဳပတိုန်ထ္ၜးကဵု ဂကောံ BBC (Burma Border Consortium) ရ။ Director Mr.Jack Dunford and Coordinator Ms.Sally Thomson တအ် ညးၜါတုပ်စိုတ်သွက်ဂွံဘိုၚ်ကဵုပရေၚ်ထံက်ပၚ်ကု အာစာဘာရေဝ်သၟဝ်ကျာရ။ ပပ္တံနူအခိၚ်ဂ်ှတုဲ ပရေၚ်ထံက်ပၚ်အာစာဘာ နဗီုပြၚ်သြန်ဂိတုဂ်ှ ဆက်ဂွံကၠုၚ်ဇၟာပ်သၞာံရ။ အခိၚ်တေံဂ်ှ ဂကောံထံက်ပၚ်ကဵုသြန်ဂိတုအာစာဘာဂ်ှ ဒ်ှဂကောံ OSI ရ။

## နိဿဲ
သၠ​ပတ်​ပ​ထ​မ​ကဝ် ၄

### သၠ​ပတ်​ပ​ထ​မ​ကဝ် ၄
၁ကြဴဂှ် မၞိဟ်အာဍာမ်ဝွံ ဆက်ဆံကဵု သမ္ဘာညးမ္ဂး၊ ဨဝကေတ်ပတိသန္ဓိတုဲ သၠးဂဗ္ဘကာဣဏမ္ဂး အဲဂွံမၞိဟ်ကျာ်ထာဝရ သာ်ဝွံ ဟီုဂးရ။ ၂မွဲဝါပၠန်ဒေံညးအာၜေလဂှ် သလးတုဲရ။ အာၜေလမ္ဂးဂှ်၊ ဒှ်ပၟၚ်သဵုရ။ ကာဣဏမ္ဂးဂှ် ဒှ်ညးမကၠောန်ဗ္ၚရ။ ၃-၄စိုပ်အခိၚ်တုဲ၊ ကာဣဏဝွံ သွက်ဂွံပူဇဴသကာဂတကျာ်ထာဝရဂှ် ကေတ်နၚ် သတ်တိရ။ အာၜေလဂှ်လေ၊ နူအပ္ဍဲဒကံသဵုဇကုဂှ် ကေတ်နၚ်ကောန်ဂၠုလ္ၚဵုကဵုကၠေၚ်သဵုလ္ၚဵုရ။ ကျာ်ထာဝရဝွံ ကဵုအာၜေလကဵုပူဇဴသကာညးဂှ် ပမနသက်ကာရ။ ၅ကဵုကာဣဏကဵုပူဇဴသကာညးဂှ် ကျာ်ဟွံပမနသက်ကာရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကာဣဏဝွံ ပဏောတ်တိတ် ဗွဲမလောန်တုဲ လီုမုက်ရ။ ၆ကျာ်ထာဝရဂှ်လေ၊ မၞးဝွံ မူဟိုတ်ပၞောတ်တိတ်ရော။ မူဟိုတ်မုက်လီုရော။ ၇မၞးပဗွဲမခိုဟ်မ္ဂး ဟွံဂွံအခေါၚ်ဟာ။ ပဟွံခိုဟ်မ္ဂး ယတ်ပရေဒုဟ် မအောပ်ဒၟံၚ်ပ္ဍဲဇရေၚ်တရၚ်ရ။ ညးဂွံဗက်ပၟိက်မၞးတုဲ မၞးဂွံအုပ်လဒံညးရ။ သာ်ဝွံ ဟီုပၟိၚ်ကဵုကာဣဏရ။

၈ကာဣဏဂှ်လေ အာဝါအိုတ်စိုအ် သာ်ဝွံ ကော်ဒေံညးအာၜေလတုဲ ကာလမစိုတ်ပ္ဍဲဝါဂှ် ပသတ်တြုကဵုဒေံအာၜေလတုဲ ဂစိုတ်ထောံရ။ ၉ကျာ်ထာဝရဂှ်လေ ဒေံမၞးအာၜေလဂှ် မူဒၞာဲမနွံရော သာ်ဝွံ သၟာန်ကာဣဏဂှ်တုဲ၊ အဲဍိက်ဟွံတီ။ အဲဍိက်ဒှ်ညးမၚ်ဒေံရဟာ သာ်ဝွံ ဟီုပ္တီရ။ ၁၀ကျာ်ဂမျိုၚ်ဂှ်လေ၊ မၞးဝွံ မူပရရော။ ရမျှာၚ်ဆီဒေံမၞးမလရိုအ်ကော်မံၚ်အဲနူပ္ဍဲတိရသွံ။ ၁၁ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ ကသဴတိဇၞော်မပံက်ပါၚ်ဇကုညံၚ်ဂွံဂိုၚ်ကေတ်ဆီဒေံမၞး ဟိုတ်မၞးမဒးဒုၚ်ဂှ်၊ ၁၂မပ္တံကဵုလၟုဟ်တုဲ ကာလမၞးမကၠောန်ပ္ဍဲတိဂှ် အတိုၚ်ပက္ကတိဂှ် ဟွံဂွံသတ်ဒကောၚ်ရ။ ညးမဒးဒြေပ်အာလတူတိဇၞော်၊ ညးမဒးလန်ဂၚေၚ်အာပ္ဍဲဇၟာပ်ဇၟာပ်ဒေသမဂွံဒှ်ရောၚ် သာ်ဝွံ ဟီုပၟိၚ်တဴရ။ ၁၃-၁၄ကာဣဏဂှ်လေ၊ ဒုဟ်အဲဍိက်ဝွံ ဇၞော်ဒဵုပရေဟွံမာန်ဟာ။ ပ္ဍဲတ္ၚဲဝွံ တဳလပိုန်မဗက်ပ္တိတ်အဲဍိက် နူဂၠးတိဇၞော်တုဲရ။ မုက္ခဝါတဳလဂုန်လေ အဲဍိက်ဟွံညာတ်ရ။ ညးမဒးဒြေပ်အာပ္ဍဲလတူတိဇၞော်၊ ညးမဒးလန်ဂၚေၚ်ဇၟာပ်ဇၟာပ်ဒေသဂှ် ဒးဒှ်ရောၚ်။ ဆညးမဆဵုတံဂှ် ဂစိုတ်အဲဍိက်ရောၚ် သာ်ဝွံ ဟီုပ္တီကျာ်ထာဝရရ။ ၁၅ကျာ်ထာဝရဂှ်လေ ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ ယြဴညးမွဲမဂစိုတ်ကာဣဏမ္ဂးဂှ် ဒုဟ်ဒန်ထပှ်ဆဂှ် ဒးဒုၚ်ရောၚ် သာ်ဝွံ ဟီုပၟိၚ်တုဲ ညးမဆဵုကာဣဏဆဗၞတ်ညးမွဲတၞံနဟွံမိက်ကဵုဂစိုတ်ဂှ်၊ ကျာ်ထာဝရဝွံ ကဵုလဝ်သမ္တီပ္ဍဲညးရ။

၁၆ကာဣဏဝွံ တိတ်အာနူဇရေၚ်ကျာ်ထာဝရတုဲ၊ မံၚ်ပ္ဍဲရးနဝ်ဍ၊ ဗၟံက်ဨဍေန်ရ။ ၁၇ပ္ဍဲကာလဂှ် ကာဣဏဝွံ ဆက်ဆံကဵုဗြဴဇကုမ္ဂး၊ ညးဝွံ ကေတ်ပတိသန္ဓိတုဲ သၠးဂဗ္ဘကောန်ဨဏောက်ရ။ ကာဣဏဝွံလေ ဒက်ဍုၚ်တုဲ၊ အတိုၚ်ယၟုကောန်ညးဍုၚ်ဂှ် ကော်ဍုၚ်ဨဏောက်ရ။ ၁၈ကောန်ဨဏောက်မ္ဂးဂှ်၊ ဣရာဒ်၊ ကောန်ဣရာဒ်မ္ဂးဂှ်၊ မဟုယေလ၊ ကောန်မဟုယေလမ္ဂးဂှ်၊ မထုသှလ၊ ကောန်မထုသှလမ္ဂးဂှ် လာမေက်ရောၚ်။

၁၉-၂၀လာမေက်ဝွံ ဂွံပံၚ်ဖက် ကဵုဗြဴၜါမနွံယၟုအာဍကဵုဇိလတုဲ၊ အာဍဝွံ သၠးဂဗ္ဘကောန်ယာၜလရ။ တေံကောန်ဝွံ မ္ဂးဂှ် ဒှ်အစာမညးမမံၚ်ပ္ဍဲတာဲကဵုညးမဝဳပြေၚ်ဂၠဴရောၚ်။ ၂၁ဒေံညးမနွံယၟုယုၜလမ္ဂးဂှ်၊ ဒှ်အစာညးမလေပ်တိၚ်စံၚ်၊ ပဂိုဟ်ခရာအိုတ်သီုတံဂှ်ရောၚ်။ ၂၂ဇိလဝွံလေ သၠးဂဗ္ဘကောန်တုၜလကာဣဏဂှ်ရ။ ညးဝွံ မဒှ်အစာညးမတက်ဒမာတ်ထဝ်၊ ဒမာတ်ပသဲအိုတ်သီုတံဂှ်ရ။ ၝဲတုၜလကာဣဏမ္ဂးဂှ်၊ မနွံယၟုနေမရ။ ၂၃လာမေက်ဂှ်လေ အာဍဇိလ၊ ရမျှာၚ်အဲမဟီုဂှ် သမ္တီအိုတ်ရ၊ သမ္ဘာလာမေက်တံ၊ ကလၚ်ဂလာန်အဲအိုတ်ရ။ မၞိဟ်မွဲမၜုၚ် တက်အဲမတွံဂးမၞိဟ်ဗၠာဲမွဲပယဲခရအဲဂှ် အဲဂစိုတ်တုဲရ။ ၂၄ကာဣဏဝွံ ဂွံဓဝ်ထပှ်ဆမ္ဂး၊ ကွေံရလာမေက်ထဝ်ထပှ်စှ်ောထပှ်ဆရောၚ် သာ်ဝွံ ဟီုကဵုသမ္ဘာဇကုညိတံဂှ်ရ။

၂၅အာဍာမ်ဝွံ ဆက်ဆံကဵုဗြဴညးပၠန်တုဲ ဗြဴညးသလးဂဗ္ဘကောန်တုဲ ခုတ်ယၟုညးသှေထရ။ ဟိုတ်မ္ဂးဂှ်၊ စဏအာၜေလကာဣဏမဂစိုတ်ဂှ်၊ ဝေါၚ်သတၞဟ်ဂှ် ကျာ်ဂမျိုၚ်မစွံလဝ်သွက်အဲဍိက်ရသာ်ဂှ် ဟီုရ။ ၂၆သှေထဝွံ ဂွံကောန်တုဲ ခုတ်ယၟုညးဨဏောတ်ရ။ ပ္ဍဲကာလဂှ် ပသလဲကဵုနာဲမကျာ်ထာဝရဂှ်တုဲ မပ္တံရေဟ်သေဟ်အိုတ်ရ။

## နိဿဲ
ဂကောံသၠပတ်သမ္မာမန်
ကဏ္ဍ:ပရေၚ်ဘာသာ
ကဏ္ဍ:ခရေတ်ယာန်
သၠ​ပတ်​ပ​ထ​မ​ကဝ် ၆

### သၠ​ပတ်​ပ​ထ​မ​ကဝ် ၆
၁မၞိဟ်တံဝွံ ဂၠိုၚ်တိုန် ပ္ဍဲလတူဂၠးတိဇၞော်တုဲ၊ ကာလမဂွံကောန်ဗြဴဂမၠိုၚ်ဂှ် ကီု။ ၂ကောန်တြုံကျာ်ဂမျိုၚ်တံဝွံ ဒဒှ် ကောန်ဗြဴမၞိဟ်တံဂှ် မဂေါဝ်ဆာဲဂှ် ညာတ်တုဲ အတိုၚ်စိုတ်ဇကုမနွံဂှ် ပဒှ်သ္ၚိကၟိန်အိုတ်ရ။ ၃ကျာ်ထာဝရဂှ်လေ၊ ဝိညာန်အဲဝွံ ပ္ဍဲမၞိဟ်တံဂှ် လ္အိတ်တဝဵုဟွံဂွံလၟေတ်။ မၞိဟ်တံဝွံ ဒှ်ဖျုန်ရ။ ၜိုန်ဂှ်လေ အယုက်ညးကဵုဒှ်ကၠံၜါစှ်ောသၞာံ သာ်ဝွံ ဟီုပၟိၚ်တဴရ။ ၄ပ္ဍဲကာလဂှ် လ္ၚဵုညးဇကုမဇၞော်ဂၠိုၚ်မနွံပ္ဍဲလတူတိဇၞော်အိုတ်ရ။ ကြဴဂှ်လေ ကောန်တြုံကျာ်ဂမျိုၚ်တံဝွံ ဆက်ဆံကဵုကောန်ဗြဴမၞိဟ်တံဂှ်တုဲ ကောန်မဂွံတံဝွံ၊ ညးမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်မပ္တံကဵုကာလကၠာဂှ်တုဲ မဒှ်ညးမဒယှ်ကမြဴအိုတ်ရ။

၅ဒုဟ်မၞိဟ်ဇၞော်ပ္ဍဲလတူတိဇၞော်တုဲ၊ ဒဒှ်က္သပ်ဂနန်စိုတ်ညးဆမနွံမကြံကြသက်သက်လ္အိတ်တွဵုဂှ် ကျာ်ဂမျိုၚ်တီညာတ်မ္ဂး ၆ဒဒှ်မက္တဵုပဒှ်မၞိဟ်ပ္ဍဲလတူတိဇၞော်ဂှ် ဂွံသံၚ်ဝေဂတုဲ စိုတ်က္တဴစံၚ်တူတဴရ။ ၇ကျာ်ထာဝရဂှ်လေ မၞိဟ်အဲက္တဵုပဒှ်ဂှ်လေကီု၊ မပ္တံကဵုမၞိဟ်တုဲ တိရစ္ဆာန်၊ သတ္တံဂမၠိုၚ်မလေပ်ခမာအာ၊ ဂစေံအကာသဂမၠိုၚ်တံဂှ် အဲဇိုတ်ပါဲထောံနူအပ္ဍဲဂၠးတိဇၞော်ရောၚ်။ ဟိုတ်က္တဵုပဒှ်ညးတံဂှ် အဲဂွံသံၚ်ဝေဂရ သာ်ဝွံ ဟီုပၟိၚ်ရ။ ၈နဝ်ဨမ္ဂးဂှ် ဒှ်ညးမဆဵုဒးကဵုစိုတ်ကျာ်ထာဝရရောၚ်။

၉ဥပ္ပတိနဝ်ဨမ္ဂးဂှ်၊ နဝ်ဨမၞိဟ် သ္တပ်လ္ဂူမၞိဟ်မစိစုံ ပ္ဍဲဇကုဂှ် မဒှ်ရောၚ်။ ကောံကုကျာ်ဂမျိုၚ်မွဲစွံနဝ်ဨ မအာကၠုၚ်ရောၚ်။ ၁၀နဝ်ဨဝွံ ညာတ်မုက်ကောန်တြုံပိမနွံယၟုသှေမ၊ ဟာမ၊ ယျာဖေတ်ရ။ ၁၁ပ္ဍဲကာလဂှ် တိဇၞော်ဝွံ သ္အုဲသ္အေၚ်ပ္ဍဲဂတကျာ်ဂမျိုၚ်တိဇၞော်ဝွံ ဍိုက်ပေၚ်ကဵုပွအဓမ္မရ။ ၁၂ကာလကျာ်ဂမျိုၚ်ရံၚ်မွဲတိဇၞော်ဂှ် ဒဒှ်မဒှ်သ္အုဲသ္အေၚ်ဂှ် ညာတ်တဴရ။ ဟိုတ်မ္ဂးဂှ်၊ ပ္ဍဲလတူတိဇၞော်ဂှ် မၞိဟ်အိုတ်သီုတံဝွံ စိုပ်ဒဒှ်မပၠန်ဂတးတုဲအိုတ်ရ။

၁၃ပ္ဍဲကာလဂှ် ကျာ်ဂမျိုၚ်ဟီုပၟိၚ်ကဵုနဝ်ဨမ္ဂးဂှ်၊ ကဏောတ်လမျီုသတ္တံအိုတ်သီုတံဂှ် မံက်ကၠုၚ်ပ္ဍဲဂတမုက်အဲရ။ ဟိုတ်နူညးတံတိဇၞော်မဍိုက်ပေၚ်ကဵုပွအဓမ္မတဴရ။ ကွေံရကဵုတိဇၞော်မွဲစွံအဲပလီုပလာ်ညးတံရောၚ်။ ၁၄နကဵုဆုဂဝ်ပရဂှ် ဒက်က္ၜၚ်သွက်ဇကုရ။ အပ္ဍဲဂှ်လေ ကၠောန်ဂဒံဂမၠိုၚ်ရ။ အပ္ဍဲမ္ၚးပန်ကၠၚ်လံက်ထၜိုတ်ပၞာၚ်သေံရ။ ၁၅ဗီုမဒးကၠာန်မ္ဂးဂှ်၊ ဇမၠိၚ်က္ၜၚ်ပိကၠံဟတ်အနာံမသုန်စှ်ောဟတ်၊ သမၠုၚ်ပိစှ်ောဟတ်ဒးကဵုဒှ်ရောၚ်။ ၁၆ပ္ဍဲက္ၜၚ်ဂှ်လေ ဒးကၠောန်ဗ္တၚ်မွဲ၊ နူလတူမွဲဟတ်ဒးပ္တုဲကၠေံရောၚ်။ ပ္ဍဲထကဲက္ၜၚ်မွဲလ္ပာ်ဒးကၠောန်တရၚ်ရောၚ်။ ထပ်အသၟဝ်ထပ်အဒေါဝ်၊ ထပ်လတူပိထပ်ဒးကဵုနွံရောၚ်။ ၁၇အဲဇကုအဲတၞဟ်နသၟိက်ပါဲ စလးကၠေံသတ္တံမဂျိုၚ်လမျီုအိုတ်သီုတံနကဵုအသၟဝ်အကာသဂှ်၊ ပ္ဍဲတိဇၞော်ကဵုဍာ်ဇၞော်ဟးပရးတုဲ ဆမနွံပ္ဍဲလတူတိဂှ် ချိုတ်အိုတ်ရောၚ်။ ၁၈ပ္ဍဲမၞးမ္ဂးဂှ် ကတ္တိကအဲဂှ် အဲကဵုတန်ရောၚ်။ မၞးဝွံ ကောံကုကောန်၊ သမ္ဘာ၊ ဂအဟ်မွဲစွံဒးလုပ်ပ္ဍဲက္ၜၚ်ရောၚ်။ ၁၉နူအပ္ဍဲတိရစ္ဆာန်မဂျိုၚ်လမျီုဇၟာပ်ဇၟာပ်ဂကူဂှ် ၝောံ၊ ကၟက်၊ သီုစုံတံဂှ် ကေတ်တုဲ၊ တၞဟ်နသၟိက်ကဵုဂျိုၚ်လမျီုကဵုမၞးမွဲစွံဂှ် ဒးပၠုပ်ပ္ဍဲက္ၜၚ်ရောၚ်။ ၂၀အလိုက်ဂကူဍေံသတ်ဇိုၚ်ပန်ကဵု၊ အလိုက်ဂကူဍေံတိရစ္ဆာန်မခမာလေပ်အိုတ်သီုတံကီု ၝောံ၊ ကၟက်၊ သီုစုံတံဝွံ တၞဟ်နသၟိက်ကဵုဂျိုၚ်လမျီုဂှ်၊ ပ္ဍဲထာန်မၞးဂှ် ကၠုၚ်အိုတ်ရောၚ်။ ၂၁သွက်ဇကုဂွံစ၊ သွက်တိရစ္ဆာန်တံဂွံစ၊ စဏမဂပ်ဂေါဝ်စဇၟာပ်ဇၟာပ်ဂကူဂှ် ကေတ်တုဲ၊ ပ္ကောံလဝ်ရ သာ်ဝွံ ကျာ်ဂမျိုၚ်ဗ္ကန်လဝ်ရ။ ၂၂အတိုၚ်ကျာ်ဗ္ကန်လဝ်ဂှ်လေ နဝ်ဨပတဴရ။

## နိဿဲ
သၠ​ပတ်​ပ​ထ​မ​ကဝ် ၇

### သၠ​ပတ်​ပ​ထ​မ​ကဝ် ၇
၁မွဲဝါပၠန်ကျာ်ထာဝရဝွံ ဟီုပၟိၚ်ကဵုနဝ်ဨမ္ဂးဂှ်၊ ပ္ဍဲဂကူကာလလၟုဟ်ဂှ် ဒဒှ်မၞးမသ္တပ်လ္ဂူပ္ဍဲဂတအဲဂှ် အဲတီညာတ်တုဲ ကောံကုသ္ၚိကၟိန်မၞးအိုတ်သီုမွဲစွံ၊ လုပ်အာပ္ဍဲက္ၜၚ်အိုတ်။ ၂ပ္ဍဲလတူတိဇၞော်ဂှ် ဂကူတိရစ္ဆာန်ဟွံလီု၊ တၞဟ်နသၟိက်ကဵုဆက်အာဂှ်၊ ပ္ဍဲဇၟာပ်ဇၟာပ်ဂကူသတ်ဇိုၚ်ပန်မသ္ဇုၚ်ဂွုဂှ်၊ ၝောံကၟက်သီုစုံထပှ်၊ ပ္ဍဲဇၟာပ်ဇၟာပ်ဂကူသတ်ဇိုၚ်ပန်မသ္ဇုၚ်ဂွုဂှ်၊ ၝောံကၟက်သီုစုံၜါၜါ၊ ၃ပ္ဍဲဇၟာပ်ဇၟာပ်ဂကူဂစေံအကာသဂှ်လေ ၝောံကၟက်သီုထပှ်တၞဟ်တံဂှ် ဒးသီကေတ်ရောၚ်။ ၄ဟိုတ်မ္ဂးဂှ်၊ မပ္တံနူကဵုတ္ၚဲဝွံ ပေၚ်ထပှ်တ္ၚဲဂှ် လုကဴပန်စှ်ောတ္ၚဲဂှ် အဲကဵုဗြဲဂူပ္ဍဲလတူတိဇၞော်ရောၚ်။ သတ္တံအဲက္တဵုပဒှ်လဝ်အိုတ်သီုတံဂှ် အဲပါဲစလးကၠေံနူလတူတိဇၞော်ရောၚ် သာ်ဂှ် ကျာ်ထာဝရဗ္ကန်လဝ်ရ။ ၅အတိုၚ်ကျာ်မဗ္ကန်လဝ်ဂှ် နဝ်ဨပတဴရ။ ၆ပ္ဍဲကာလဍာ်ဇၞော်ဟးဂးရးပ္ဍဲလတူတိဇၞော်ဂှ် နဝ်ဨဝွံ မနွံအယုက်တရဴကၠံသၞာံရောၚ်။ ၇ဟိုတ်နူကဵုဘဲဍာ်ဇၞော်ဟးပရးဂှ် နဝ်ဨဝွံ ကောံကု၊ ကောန်သမ္ဘာ၊ ဂအဟ်ဇကုဂမၠိုၚ်တံဂှ် လုပ်အာပ္ဍဲက္ၜၚ်တုဲ ၈အတိုၚ်ကျာ်ဂမျိုၚ်ဗ္ကန်လဝ်၊ နူအပ္ဍဲသတ်ဇိုၚ်ပန်မသ္ဇုၚ်ဂွု၊ သတ်ဇိုၚ်ပန်ဟွံသ္ဇုၚ်ဂွု၊ ဂစေံဂမၠိုၚ်ကဵုတိရစ္ဆာန်မခမာလေပ်ပ္ဍဲလတူတိဇၞော်ဂမၠိုၚ်၊ ၉ၝောံကၟက်သီုစုံတံဂှ် ကောံကုနဝ်ဨမွဲစွံလုပ်အာပ္ဍဲက္ၜၚ်အိုတ်ရ။

၁၀-၁၁ပေၚ်ထပှ်တ္ၚဲတုဲ၊ ဍာ်ဇၞော်ဟးပရးပ္ဍဲလတူတိဇၞော်အိုတ်ရ။ ပ္ဍဲသၞာံနဝ်ဨမပေၚ်အယုက်တရဴကၠံ၊ ဂိတုဒုတိယ၊ စှ်ထပှ်တ္ၚဲဂှ်၊ ဍာ်ဗလာဲဒမံၚ်သ္ဇိုဟ်နက်ဗွဲမဇၞော်ဆမနွံတံထကးတိတ်တုဲ၊ ပဏော်ဗ္တၚ် အကာသဂမၠိုၚ်ဂှ် ပံက်တုဲမ္ဂး၊ ၁၂-၁၃လုကဴပန်စှ်ောတ္ၚဲဂှ် ဗြဲဂူလတူတိဇၞော်ရ။ ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ် မပ္တံကဵုနဝ်ဨကဵုသမ္ဘာညး ကောန်နဝ်ဨသှေမ၊ ဟာမ၊ ယျာဖေတ်ပိဇကုတံဝွံ လုပ်အာပ္ဍဲက္ၜၚ်အိုတ်ရ။ ၁၄နူအပ္ဍဲဂကူကၟီကၠဂကူပြေၚ်ဂၠဴ ဂကူသတ်တိရစ္ဆာန်မခမာလေပ်ပ္ဍဲလတူတိ၊ ဂကူစာၚ်ဂစေံ မလေပ်ပဝ်၊ ၁၅နူကဵုဇၟာပ်ဇၟာပ်ဂကူတိရစ္ဆာန်မဂျိုၚ်လမျီုအိုတ်သီုတံဂှ်၊ ၝောံကၟက်သီုစုံတံဝွံ ကောံကုနဝ်ဨမွဲစွံလုပ်အာပ္ဍဲက္ၜၚ်အိုတ်ရ။ ၁၆သာ်ဂှ် အတိုၚ်ကျာ်ဂမျိုၚ် မဗ္ကန်လဝ်ကဵုနဝ်ဨဂှ် တိရစ္ဆာန်မလုပ်တံဝွံ နူအပ္ဍဲတိရစ္ဆာန်အိုတ်သီုတံဂှ် ၝောံကၟက်သီုစုံလုပ်အိုတ်ရ။ ကျာ်ထာဝရလေ ကၟာတ်ကၠေံနဝ်ဨအပ္ဍဲဂှ်ရ။

၁၇ဍာ်ဇၞော်ဟးပရးဝွံ လုကဴပန်စှ်ောတ္ၚဲဇၞော်တိုန်ပ္ဍဲတိလတူတိဇၞော်လအိတ်တွဵုတုဲ သလုၚ်လဝ်က္ၜၚ်နူကဵုတိတုဲ ပလံၚ်ဏာရ။ ၁၈မွဲဝါပၠန်ဍာ်ဇၞော်ကဵုဒြဟတ်တုဲ၊ မကဵုမဂၠိုၚ်တိုန် ဗွဲမလောန်ပ္ဍဲတိဇၞော်ဂှ်၊ က္ၜၚ်ဟဳဒၟံၚ် ပ္ဍဲလတူဂၠးဍာ်ရ။ ၁၉ကြဴဂှ် မွဲဝါနကဵုဍာ်မဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ပ္ဍဲလတူတိဇၞော်ဗွဲမလောန်ဂှ်၊ ဒဵုဇၞော်ဆမနွံ ပ္ဍဲသၟဝ် အကာသအိုတ်သီုတံဂှ် တဏီဗၠိုက်အိုတ်ရ။ ၂၀ပ္ဍဲလတူဒဵုမတဏီဍာ်ဂှ် ဍာ်မလောန်တိုန်စှ်သုန်ဟတ်ရောၚ်။

၂၁ဂကူသတ်တိရစ္ဆာန်မလေပ်ချဳဂရာၚ် ပ္ဍဲလတူတိ မတွံဂးဂစေံပြေၚ်ဂၠဴကၟီကၠတိရစ္ဆာန်မခမာလေပ်ပ္ဍဲလတူတိအိုတ်သီုတံကဵုမၞိဟ်အိုတ်သီုတံဂှ် ချိုတ်အိုတ်ရ။ ၂၂ယီုလုပ်ယီုတိတ်၊ ဆမဂျိုၚ်လမျီုပ္ဍဲလတူသြၚ်တံဂှ် ချိုတ်အိုတ်ရ။ ၂၃နွံပ္ဍဲလတူဂၠးတိ၊ မၞိဟ်ကဵုဒှ်၊ သတ်ဇိုၚ်ပန်ကဵုဒှ်၊ အရာမခမာလေပ်ကဵုဒှ်၊ ဂစေံအကာသကဵုဒှ်၊ ဆမဂျိုၚ်လမျီုအိုတ်သီုတံဂှ် ကျာ်ပါဲစလးကၠေံနူလတူတိဇၞော်တုဲ၊ စိုပ်ဒဒှ်မလီုလာ်ကၠေံအိုတ်ရ။ ကောံကုနဝ်ဨမွဲစွံမပ္တံကဵုနဝ်ဨဂှ်တုဲ၊ ဆးညးမနွံပ္ဍဲက္ၜၚ်အိုတ်သီုတံဂှ် သိဟ်ဒၟံၚ်အိုတ်ရ။ ၂၄ဍာ်ဂှ်လေ ပ္ဍဲလတူတိဇၞော်ဂှ် လုကဴကၠံမသုန်စှ်ောတ္ၚဲဂှ် သီုမဇၞော်ဒြဟတ်တဴရ။

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပရေၚ်ဘာသာ
ကဏ္ဍ:ခရေတ်ယာန်
သၠ​ပတ်​ပ​ထ​မ​ကဝ် ၈

သၠ​ပတ်​ပ​ထ​မ​ကဝ် ၈

၁ကျာ်ဂမျိုၚ်ဝွံ၊ မပ္တံကဵုနဝ်ဨဆသတ္တံမဂျိုၚ်လမျီု၊ သတ်တိရစ္ဆာန်မနွံပ္ဍဲက္ၜၚ်ကောံကုနဝ်ဨမွဲစွံအိုတ်သီုတံဂှ် ဗှ်သၞာတုဲ၊ နကဵုမကဵုကျာကၠုၚ်ပ္ဍဲလတူတိဇၞော်ဂှ် ဍာ်သ္ၚိတ်တဴရ။ ၂ဍာ်ဗလာဲဒမံၚ်မသ္ၚိုဟ်နက်၊ ကဵုပၞောက်ဗ္တၚ်အကာသဂမၠိုၚ်ဂှ် ကၟာတ်တုဲ ကျာ်ကဵုဗြဲဍးရ။ ၃ဍာ်လေ ဇွောဝ်အာပ္ဍဲလတူတိဇၞော်လဝဵုတုဲ၊ ပေၚ်ကၠံမသုန်စှ်ေတ္ၚဲယုတ်အာရ။ ၄ပ္ဍဲဂိတုသတ္တမ စှ်ထပှ်တ္ၚဲဂှ် က္ၜၚ်ဒိုပ်တဴဒၟံၚ်ပ္ဍဲလတူဒဵုမနွံယၟု အာရရာတ်ရ။ ၅ဒဵုကဵုဂိတုဒသမဂှ် ဍာ်ယုတ်အာဟွံပိုတ်တုဲ၊ ပ္ဍဲဂိတုဂှ် မွဲမံက်က္ဍိုပ်ဒဵုမံက်ကၠုၚ်အိုတ်ရ။

၆နူဂှ်လောန်ကၠုၚ်ပန်စှ်ောတ္ၚဲတုဲ၊ နဝ်ဨဝွံ ပံက်ပ္တၚ်မကၠောန်ပ္ဍဲက္ၜၚ်တုဲ ဗလးဏာခဍာ်မွဲရ။ ၇တေံခဍာ်ဝွံ ဒဵုကဵုဂိတုဍာ်ဟွံသ္ကဟ်ပ္ဍဲလတူတိဂှ် အာကၠုၚ်ဒၟံၚ်ရ။ ၈မွဲဝါပၠန်ပ္ဍဲလတူတိ ဍာ်အိုတ်ကီုဟွံအိုတ်ကီုတၞဟ်နသၟိက်တီတုဲ၊ ဗလးဏာဂစေံပူမွဲပၠန်ရ။ ၉ဟိုတ်ဍာ်နွံဏီအလုံ မွဲဂၠးတိဂှ်၊ ဂစေံပူလိုန်ကဵုဇိုၚ်မ္ဂး သွက်ဍောၚ်ပြေဟွံမွဲတုဲ၊ ပ္ဍဲကဵုက္ၜၚ်နဝ်ဨနွံဂှ် ကလေၚ်ကၠုၚ်ပၠန်ရ။ နဝ်ဨဝွံ ပၠးတဲမ္ဂး ရပ်ကေတ်ဂစေံပူတုဲ၊ ပ္ဍဲက္ၜၚ်ဒၞာဲဇကုမမံၚ်ဂှ် ပၠုပ်နၚ်ရ။ ၁၀မွဲဝါပၠန်မံၚ်ထပှ်တ္ၚဲတုဲ၊ ဗလးဏာဂစေံပူဂှ် မွဲပၠန်ရ။ ၁၁ပ္ဍဲပယာံသၟဝ်တ္ၚဲဂှ် ဂစေံပူဝွံ ကလေၚ်ကၠုၚ်ပ္ဍဲဇရေၚ်နဝ်ဨတုဲ ပ္ဍဲခၝဴဇကုကၞးပလောန်ဇကုမၜံက်ကေတ်ဂှ် ဟိုတ်မကေတ်နၚ်ဂှ် ဒဒှ်ဍာ်မအိုတ်အာပ္ဍဲလတူတိဇၞော်ဂှ် နဝ်ဨတီတဴရ။

၁၂မွဲဝါပၠန်မံၚ်ထပှ်တ္ၚဲတုဲ ဗလးဏာဂစေံပူဂှ် ပၠန်ရ။ ကြဴဂှ် ဂစေံပူဟွံကလေၚ်ကၠုၚ်ဒၟံၚ်ရ။ ၁၃ပ္ဍဲသၞာံတရဴကၠံမွဲ၊ ပ္ဍဲဂိတုပထမမွဲမံက်ဂှ်၊ ပ္ဍဲလတူတိဇၞော်ဍာ်ဇတ်ကၠုၚ်တုဲ နဝ်ဨဝွံ ပါဲပလီုထောံကမဳက္ၜၚ်တုဲ ကာလမရံၚ်လၟဳဂှ် ဒဒှ်ဂၠးတိမသ္ကဟ်ကၠုၚ်တုဲ ညာတ်တုဲရ။ ၁၄ပ္ဍဲဂိတုဒုတိယၜါစှ်ောထပှ်တ္ၚဲဂှ် တိဇၞော်သ္ကဟ်တဴရ။

၁၅-၁၆ကျာ်ဂမျိုၚ်ဂှ်လေ၊ မၞးဝွံ ကောံကုကောန်၊ ဗြဴ၊ ဂအဟ်တံမွဲစွံစှ်ေတိတ်နူကဵုက္ၜၚ်ရ။ ၁၇ပ္ဍဲထာန်မၞးတိရစ္ဆာန်မဂျိုၚ်လမျီု၊ ဂစေံဂမၠိုၚ်တံဂှ်၊ က္ဍတ်ကောန်လတူတိတုဲ ညံၚ်ဂွံဂၠိုၚ်တိုန်ပ္ဍဲလတူတိဗွဲမလောန်ဂှ်၊ တေံတိရစ္ဆာန်ဆမနွံတံဂှ် တုပ်သၟဟ်ကဵုဇကုပလံၚ်ပ္တိတ်ရ သာ်ဝွံ ဟီုပၟိၚ်ကဵုနဝ်ဨရ။ ၁၈ပ္ဍဲကာလဂှ် မပ္တံကဵုနဝ်ဨတုဲ ကောန်၊ ဗြဴ၊ ဂအဟ်တံဝွံ တိတ်ကၠုၚ်အိုတ်ရ။ ၁၉သတ်ဇိုၚ်ပန်ဂမၠိုၚ်၊ တိရစ္ဆာန်ဂမၠိုၚ်မခမာလေပ်ဂမၠိုၚ်၊ ဂစေံဂမၠိုၚ်၊ ဆမချဳဒရာၚ်လတူတိဇၟာပ်ဇၟာပ်ဂကူအိုတ်သီုတံဂှ်လေ တိတ်ကၠုၚ်နူအပ္ဍဲက္ၜၚ်အိုတ်ရ။

၂၀နဝ်ဨဂှ်လေ သွက်ကျာ်ထာဝရဒက်ပၞၚ်ယတ်တုဲ၊ နူအပ္ဍဲသတ်ဇိုၚ်ပန်မသ္ဇုၚ်ဂွု၊ ဂစေံမသ္ဇုၚ်ဂွုဇၟာပ်ဇၟာပ်ဂကူဂှ် ကေတ်တုဲ၊ ပ္ဍဲလတူပၞၚ်ယတ်ပူဇဴယတ်မစံၚ်ပၟတ်တဴရ။ ၂၁ကျာ်ထာဝရဂှ်လေ ဒုၚ်ကေတ်သမူမြမောဝ်တုဲ၊ အဲဝွံ ကြဴဂှ် မွဲဝါအကွက်မၞိဟ်တံဂှ် အဲဟွံချဴတိဇၞော်။ ဟိုတ်မ္ဂးဂှ်၊ မၞိဟ်တံဂှ် မပ္တံနူကဵုအယုက်မသွတ်တုဲ က္သပ်ဂနန်စိုတ်ညးကြံအိုတ်ရ။ ညံၚ်အဲမပကၠုၚ်တုဲ ကာလလၟုဟ်ဂှ် အရာမဂျိုၚ်လမျီု အိုတ်သီုတံဂှ် ကြဴမွဲဝါအဲဟွံကဵုဒန်။ ၂၂ဒဵုကဵုတိဇၞော်ဟွံအိုတ်ဂှ် ကာလမဂွံဂြာတ်မ၊ ကာလမဂွံသီသတ်ဒကောၚ်၊ ကာလမၜိုဟ်၊ ကာလမက္တဴ၊ ကာလတညၚ်၊ ကာလမုဟ်ကျာ၊ ဗ္တံတ္ၚဲဟွံဂွံပိုတ် သာ်ဝွံ ဟီုပၟိၚ်ရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပရေၚ်ဘာသာ
ကဏ္ဍ:ခရေတ်ယာန်
သၠ​ပတ်​ပ​ထ​မ​ကဝ် ၉

### သၠ​ပတ်​ပ​ထ​မ​ကဝ် ၉
၁ကျာ်ဂမျိုၚ်ဝွံလေ၊ ကဵုပသေက်ပသဝ်ပ္ဍဲနဝ်ဨကဵုကောန်ညးတံဂှ်တုဲ၊ မၞးတံဝွံ က္ဍတ်ကောန်ဂၠိုၚ်မ္ဂး၊ ကဵုတိဇၞော်ဍိုက်ပေၚ်အိုတ်ရ။ ၂မပ္တံကဵုသတ်တိရစ္ဆာန်ပ္ဍဲတိ၊ ဂစေံပ္ဍဲအကာသ၊ ဆအရာမချဳဒရာၚ်ပ္ဍဲလတူတိ၊ ကဵုက ပ္ဍဲ ၜဳအိုတ်သီုတံဂှ်၊ ပ္ဍဲဂတမၞးတံဂှ် ကဵုဂွံနွံစိုတ်ဖေက်ဂွဒဇပ်ဇတဝ်အိုတ်ရောၚ်။ အဲပ္အပ်ကဵုတေံသတ်တိရစ္ဆာန်တံဂှ် ပ္ဍဲတဲမၞးတံဂှ်ရ။ ၃ဂျိုၚ်လမျီုတုဲ ဆမချဳဒရာၚ်လေပ်၊ ညံၚ်နဲသဏေဝ်ဂှ် သွက်မၞးတံဂွံစဒးဒှ်ရောၚ်၊ ဇၟာပ်အရာအိုတ်သီုတံဂှ် အဲပ္အပ်ကဵုရ။ ၄-၅ၜိုန်ဂှ်လေ၊ ကောံကုဆီမတွံဂးလမျီုမွဲစွံဖျုန်ဟွံဂွံစ။ ဒှ်ကွေံသ္ဍာံသၟတ်ဆီမၞးတံမတွံဂးလမျီုမၞးတံဂှ် အဲမိက်ရောၚ်။ ပ္ဍဲမၞိဟ်၊ တိရစ္ဆာန်သီုဖအိုတ်တံဂှ် အဲမိက်ရောၚ်၊ ပ္ဍဲကောဒေံဇၟာပ်ဇၟာပ်အိုတ်သီုတံဂှ် အဲမိက်လမျီုမၞိဟ်ရောၚ်။ ၆ယြဴညးမွဲစရိုဟ်ဆီမၞိဟ်ရ၊ ဆီညးဂှ် ဒးစရိုဟ်ကဵုတဲမၞိဟ်ရောၚ်။ ဟိုတ်မ္ဂးဂှ်၊ ကျာ်ဂမျိုၚ်ဝွံ တုပ်သၟဟ်ကဵုအယောၚ်အလာဇကုဂှ် က္တဵုပဒှ်လဝ်မၞိဟ်ရ။ ၇မၞးတံဝွံ က္ဍတ်ကောန်တုဲ ဂၠိုၚ်တိုန်အိုတ်ရ။ က္ဍတ်ပါ်ပ္ဍဲလတူတိဗွဲမလောန်တုဲ၊ ဂၠိုၚ်တိုန်အိုတ်ရ သာ်ဝွံ ဟီုပၟိၚ်ရ။

၈မွဲဝါပၠန်ကျာ်ဂမျိုၚ်ဝွံ ဟီုပၟိၚ်ကဵုနဝ်ဨကဵု ကောန်ညးမ္ဂးဂှ်၊ ၉-၁၀ကဵုမၞးတံဂှ်လေကီု၊ ကဵုတၞောဝ်ဒတောဝ်မဒှ်ကၠုၚ်လက်ကရဴဂှ်လေကီု၊ ပ္ဍဲဇရေၚ်မၞးတံဂှ်၊ မပ္တံကဵုဂစေံ၊ ပြေၚ်ဂၠဴ၊ ကၟီကၠဆမနွံမတွံဂးသတ် တိရစ္ဆာန်မဂျိုၚ်လမျီုဆမတိတ်ကၠုၚ်နူအာပ္ဍဲက္ၜၚ်တံဂှ်တုဲ၊ ကဵုတိရစ္ဆာန်ပ္ဍဲတိအိုတ်သီုတံဂှ်လေကီု၊ အဲဇကုအဲဒက်ကတ္တိကရ။ ၁၁ကတ္တိကအဲဒက်ကဵုမၞးတံမ္ဂးဂှ်၊ ဇၟာပ်သတ္တံအိုတ်သီုတံဝွံ နကဵုဍာ်ဇၞော်ဂှ် ကြဴမွဲဝါဍာ်ဇၞော်ဟးပရးဟွံဂွံမွဲ။ ၁၂ဝေၚ်နူဂှ်၊ ပ္ဍဲအဲမွဲလ္ပာ်၊ ပ္ဍဲမၞးတံကဵုတိရစ္ဆာန်ဆမဂျိုၚ်လမျီုပ္ဍဲဇရေၚ်မၞးတံမွဲလ္ပာ်၊ သက်သဳလက်သန် ကတ္တိက အဲမဒက်အဆက်အကောန်အဆက်စဴဟွံသ္ဂုတ်မ္ဂးဂှ်၊ ၁၃ဒမၚ်ဍာ်အဲဂှ် အဲစွံလဝ် ပ္ဍဲမတ်ဗြဲရ။ တေံဒမၚ်ဍာ်ဝွံ ဒှ်သက်သဳကတ္တိကအဲမဒက်ကဵုတိဇၞော်ရောၚ်။ ၁၄ကာလအဲမကဵုမတ်ဗြဲဒလီုဂှ်၊ ဒမၚ်ဍာ်မပြာကတ်ပ္ဍဲမတ်ဗြဲရောၚ်။ ၁၅ပ္ဍဲကာလဂှ် ပ္ဍဲအဲမွဲလ္ပာ်မပ္တံကဵုမမၞးတံတုဲ သတ္တံမဂျိုၚ်လမျီုတိရစ္ဆာန်မနွံတံမွဲလ္ပာ်၊ ကတ္တိကအဲဗှ်သၞာတုဲ၊ တၞဟ်နသၟိက်ပလီုပလာ်ဇၟာပ်သတ္တံအိုတ်သီုတံဂှ် ကြဴမွဲဝါဍာ်ဇၞော်ဟးပရးဟွံဂွံမွဲ။ ၁၆ဒမၚ်ဍာ်မနွံပ္ဍဲမတ်ဗြဲအဲရံၚ်တုဲ၊ ကတ္တိကထာဝရမနွံပ္ဍဲအကြာကျာ်ဂမျိုၚ်ကဵုသတ္တံမဂျိုၚ်လမျီုသီုကီုကဵုဇၟာပ်တိရစ္ဆာန်ပ္ဍဲလတူတိဇၞော်အိုတ်သီုတံဂှ် အဲဗှ်သၞာရောၚ်။ ၁၇ဣဝွံ မ္ဂးဂှ်၊ ဒှ်သက်သဳလက်သန် ကတ္တိကအဲဒက်ဗိုန်ဗိုန်ပ္ဍဲအကြာအဲကဵု သတ္တံမနွံလတူမနွံလတူတိဇၞော်အိုတ်သီုရောၚ် သာ်ဝွံ ကျာ်မဟီုပၟိၚ်ကဵုနဝ်ဨရ။

၁၈ယၟုကောန်နဝ်ဨမတိတ်ကၠုၚ်နူအပ္ဍဲက္ၜၚ်မ္ဂးဂှ်၊ သှေမ၊ ဟာမ၊ ယျာဖေတ်ရောၚ်။ ဟာမဝွံ ဒှ်မခါနာန်ရ။ ၁၉ညးတံဝွံ မဒှ်ကောန်နဝ်ဨပိတလတုဲ၊ အလုံမွဲဂၠးတိဇၞော်ပြးဇးအိုတ်ရ။

၂၀-၂၁နဝ်ဨဝွံ ပြုပြေၚ်ကွက်ကၠောန်ဗ္ၚတုဲ တဵုကၠံဇဗျေတ်ရ။ သုၚ်ဍာ်ဇဗျေတ်တုဲ ဗၜူမ္ဂး၊ ယာတ်လတက်ဟွံမွဲမံၚ်ပ္ဍဲတာဲဇကုရ။ ၂၂မခါနာန်ဟာမဝွံ မဇကုဟွံမွဲကဵုယာတ်တုဲ၊ ဟီုကဵုကောညးၜါမနွံမ္ၚးရ။ ၂၃သှေမကဵုယျာဖေတ်တံဝွံ ကေတ်ယာတ်တုဲ ပ္တိုန်လတူပၞးမ္ဂး၊ ဆုတ်အာလက်ကရဴတုဲ ဒဒှ်မဇကုဟွံမွဲကဵုယာတ်ဂှ် ဂြောပ်အိုတ်ရ။ ညးတံဝွံ ဟိုတ်မဂတမုက်လ္ပာ်မ္ၚးဂှ် ဒဒှ်ဇကုဟွံမွဲကဵုယာတ်တုဲ ဟွံဂွံညာတ်။ ၂၄နဝ်ဨဝွံ ဗၠးဗၜူတုဲ ကာလမၚုဟ်ဂှ်၊ ဒဒှ်ကောန်ဍောတ်မပပ္ဍဲဇကုဂှ် တီတုဲ ၂၅ခါနာန်ဝွံ ကဵုဒးဒုၚ်လက်ချဴရ။ ကဵုဒှ်ဍိက်ပ္ဍဲဍိက်ကောတံဂမၠိုၚ်ရ သာ်ဝွံ ဟီုရ။ ၂၆မွဲဝါပၠန်ကျာ်ထာဝရ ကျာ်သှေမဂှ် ကဵုနွံမၚ်္ဂလရောၚ်။ ခါနာန်ဝွံ ကဵုဒှ်ဍိက်သှေမရ။ ၂၇ကျာ်ဂမျိုၚ်ဝွံ ကဵုယျာဖေတ်ဒှ်လှဲတုဲ ကဵုဂွံမၚ်ပ္ဍဲတာဲသှေမမတံရ။ ခါနာန်မ္ဂးဂှ် ကဵုဒှ်ဍိက်ညးရ သာ်ဝွံ ဟီုတဴရ။

၂၈နဝ်ဨဝွံ ကြဴဍာ်ဇၞော်ဟးပရးဂှ် ဂျိုၚ်လမျီု ပိကၠံမသုန်စှ်ောသၞာံတုဲ ၂၉ပေၚ်အယုက်ဒစိတ်ကၠံမသုန်စှ်ောသၞာံမ္ဂး စိုပ်အနိစ္စရ။

## နိဿဲ
ဂကောံသၠပတ်သမ္မာမန်
ကဏ္ဍ:ပရေၚ်ဘာသာ
ကဏ္ဍ:ခရေတ်ယာန်
သၠ​ပတ်​ပ​ထ​မ​ကဝ် ၁၀

### သၠ​ပတ်​ပ​ထ​မ​ကဝ် ၁၀
၁ကြဴဍာ်မဇၞော်ဟးပရးဂှ်၊ မစှ်ေကၠုၚ်နူကဵုကောန်နဝ်ဨသှေမ၊ ဟာမ၊ ယျာဖေတ်ဂှ် အဆက်ကောန်အဆက်စဴဂှ် မိက်ဂးရောၚ်။ ၂ကောန်ယျာဖေတ်မ္ဂးဂှ်၊ ဂဝ်မာ၊ မဂဝ်ဂ၊ မဍာဲ၊ ယျာဝါန်၊ တုၜလ၊ မေသှေက်၊ တိရာတ်ရောၚ်။ ၃ကောန်ဂဝ်မာမ္ဂးဂှ်၊ အသှကေဏာတ်၊ ရိဖာတ်၊ တဝ်ကာမာရောၚ်။ ၄ကောန်ယျာဝါန်မ္ဂးဂှ်၊ ဨလိသှာ၊ တာသှု၊ ကိတ္တိမ်၊ ဍဝ်ဍနိမ်။ ၅တေံညးတံဝွံ အတိုၚ်ဘာသာတၞဟ်တၞဟ်၊ အတိုၚ်တၞောဝ်ဒတောဝ်တၞဟ်တၞဟ်မနွံဂှ် ပြးချာဲရၚ်သ္ကံပ္ဍဲတွဵုရးမွဲဍုၚ်မွဲလ္ကံမၞိဟ်ဇၟာပ်ဇၟာပ်ဂကူအိုတ်ရ။ ၆ကောန်ဟာမမ္ဂးဂှ်၊ ကုသှ၊ မိဇရိမ်၊ ဖုတ၊ ခါနာန်ရောၚ်။ ၇ကောန်ကုသှမ္ဂးဂှ်၊ သေၜ၊ ဟာဝိလ၊ သာၜတ၊ ရာဂမ၊ သာပ္တေတခါရောၚ်၊ ကောန်ရာဂမမ္ဂးဂှ်၊ သှေၜ၊ ဍေဍာန်ရောၚ်။ ၈ကုသှဝွံ ဂွံကောန်နိမ်ရဝ်ဍဏီရ။ တေံကောန်ဝွံ ဒှ်ညးမမာန်ဒြဟတ်ကိုပ်ကၠာပ္ဍဲလတူတိဇၞော်ရ။ ၉ပ္ဍဲဂတကျာ်ထာဝရ မဒှ်လၟမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ။ ဟိုတ်နူဂှ် ပ္ဍဲဂလာန်ပုံဂှ်၊ ညံၚ်ကဵုနိမ်ရဝ်ဍမပလၟမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ပ္ဍဲ ဂတကျာ်ထာဝရ သာ်ဝွံ စပ်ဟီုရောၚ်။ ၁၀တံရးနဳဂီုညးမ္ဂးဂှ်၊ ဍုၚ်ၜါၜုလောန်၊ ဍုၚ်ဨရေက်၊ ဍုၚ်အက္ကာဒ်၊ ဍုၚ်ကာလနေပ္ဍဲရသှိဏာရောၚ်။ ၁၁နူရးဂှ် အာပ္ဍဲရးအာသှုရိတုဲ ဍုၚ်နိနေဝေ၊ ဍုၚ်ရဟောဝ်ၜေါတ်၊ ဍုၚ်ကာလဂှ်လေကီု၊ ၁၂ပ္ဍဲအကြာနိနေဝေကဵုဍုၚ်ကာလဂှ်၊ ဍုၚ်ဇၞော်မတွံဂးဍုၚ်ရေသေန်ဂှ်လေကီုဒက်ပ္တန်တဴရ။ ၁၃ကောန်မိဇရိမ်မ္ဂးဂှ် မၞိဟ်လုတ်ဍိမ်၊ မၞိဟ်အာဏမိမ်၊ မၞိဟ်လဟာၜိမ်၊ မၞိဟ်ဏာပ္တုဟိမ်။ ၁၄မၞိဟ်ပါထရုသိမ်၊ မၞိဟ်ကာသလုဟိမ်၊ မၞိဟ်ကာပ္တောဝ်ရိမ်ရောၚ်၊ နူအပ္ဍဲမၞိဟ်ကာသလုဟိမ်မၞိဟ်ဖိလိတ္တိဒှ်ရောၚ်။

၁၅ကောန်ဇၞော်ခါနာန်မ္ဂးဂှ် ဇိဍောန်၊ ကြဴဂှ် ဟေထ၊ ၁၆ကြဴဂှ် ယေၜုသိ၊ မၞိဟ်အာမောဝ်ရိ၊ မၞိဟ်ဂိရကာသှိ။ ၁၇မၞိဟ်ဟိဝိ၊ မၞိဟ်အာကိ၊ မၞိဟ်သိဏိ၊ ၁၈မၞိဟ်အာဍိ၊ မၞိဟ်ဇေမရိ၊ မၞိဟ်ဟာမထိရောၚ် ကြဴဂှ် ကောန်ဂကူခါနာန်ပြးချာဲရၚ်သ္ကံအိုတ်ရ။ ၁၉တွဵုရးကောန်ဂကူခါနာန်မမံၚ်ဂှ် နူကဵုဍုၚ်ဇိဍောန်ဒဵုကဵုဍုၚ်ဂေရာ၊ ဍုၚ်ဂါဇဂှ်လေကီု၊ မွဲဝါပၠန်လောန်အာဍုၚ်သောဝ်ဍောမ်၊ ဍုၚ်ဂေါဝ်မောဝ်ရ၊ ဍုၚ်အာဍမ၊ ဍုၚ်ဇေၜိန်တုဲ ဒဵုကဵုဍုၚ်လာသှဂှ်လေ ကဵုနွံရောၚ်။ ၂၀တေံညးတံဝွံ အတိုၚ်ဂကူ ဝေါၚ်သ တဏဟ်တဏဟ်၊ အလိုက်ဘာသာ ညးတၞဟ်တၞဟ်ပ္ဍဲရးနဳဂီုညးတံဂှ် ဒှ်ကောန်ဟာမဂမၠိုၚ်ရောၚ်။

၂၁ဒေံယျာဖေတ်၊ မမၞိဟ်ဟေံဗြာဲ အိုတ်သီုတံ၊ သှေမဝွံလေ ညာတ်မုက်ကောန်ဂမၠိုၚ်ရ။ ၂၂ကောန်သှေမမ္ဂးဂှ် ဨလာမ်၊ အသှရ၊ အာဖာဇာဒ်၊ လုဍ၊ အာရာမ်ရောၚ်။ ၂၃ကောန်အာရာမ်မ္ဂးဂှ်၊ ဥဇ၊ ဟုလ၊ ကေထာ၊ မာသှရောၚ်။ ၂၄ကောန်အာဖာဇာဒ်သှာလ၊ ကောန်သှာလဟေၜါရောၚ်။ ၂၅ဟေၜါဝွံလေ ညာတ်မုက်ကောန်ၜါ၊ ကောန်မွဲမ္ဂးဂှ်၊ ဖာလေက်မနွံယၟု။ ဟိုတ်မ္ဂးဂှ်။ ပ္ဍဲလက်ထက်ညးဂှ် ပါ်ပရံတိဇၞော်အိုတ်ရ။ ဒေံညးမ္ဂးဂှ်၊ မနွံယၟုယောတ္တာန်ရ။ ၂၆ကောန်ယောတ္တာန်မ္ဂးဂှ်၊ အာလမဝ်ဍာဒ်၊ သှေလာပ်၊ ဟာဇာမာဝေတ်၊ ယေရ။ ၂၇ဟာဍောဝ်ရာံ၊ ဥဇလ၊ ဍိကလ၊ ၂၈အောဝ်ၜလ၊ အၝိမေလ။ သှေၜ။ ၂၉အောဝ်ဖိရ၊ ဟာဝိလ၊ ယဝ်ၜါပ်၊ တေံညးသီုဖအိုတ်တံဝွံ ဒှ်ကောန်ယောတ္တာန်ရောၚ်။ ၃၀ဒေသညးတံမမံၚ်မ္ဂးဂှ်၊ နူဍုၚ်မေသှေဒဵုကဵုဒဵုသေဖာပ္ဍဲဒိုဟ်ဗၟံက်ဂှ် မနွံရောၚ်။ ၃၁တေံညးတံဝွံ အတိုၚ်ဒတောဝ်ညးတံတၞဟ်တၞဟ်၊ အလိုက်ဘာသာညးတံတၞဟ်တၞဟ်၊ ကောန်သှေမဂမၠိုၚ်မမံၚ်ပ္ဍဲရးနဳဂီုညးတံတၞဟ်တၞဟ်ဂှ် မဒှ်ရောၚ်။

၃၂ဣဝွံ မ္ဂးဂှ်၊ အတိုၚ်တၞောဝ် ဒတောဝ်ဇကုတံတၞဟ်တၞဟ်၊ စရၚ်အဆက်ကောန်ဂကူဝေါၚ်သကောန်နဝ်ဨမသမ္တီလဝ်ရောၚ်။ တေံညးတံဝွံ ကြဴဍာ်ဇၞော်ဟးပရးဒက်ပ္တန်ရးနဳဂီုတၞဟ်ဂှ် ပ္ဍဲလတူတိဇၞော်ရ။

## နိဿဲ
ဂကောံသၠပတ်သမ္မာမန်
ကဏ္ဍ:ပရေၚ်ဘာသာ
ကဏ္ဍ:ခရေတ်ယာန်
ဝ၊ ဂကူ

**ဂကူဝ** (Wa: Vāx; , ; ; ) ဂှ် ဒှ် ဂကူ အာယှအဂၞဲ ပဒတဴဒၟံင် အဓိက ရးနိဂီုဗၟာ သၟဝ်ကျာ၊ ပ္ဍဲ ကရေက်သၟဝ်ကျာ တွဵုရးသေံဇၞော်၊ လပါ်ဗမံက် တွဵုရးကချေင် ပ္ဍဲမွဲဒမြိပ်ပယျဵု သေံ ကု ကြုက်၊ တုဲပၠန် ပ္ဍဲ တွဵုရးယူနာန်၊ ရးနိဂီုကြုက်ရ။ 

အတိုင်ဝင်မဟီုမ္ဂး ဂကူဝတအ်ဂှ် ပဒတဴကၠုင်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ဒေသ ညးတအ်မစၟတ်သမ္တီလဝ် တွဵုရးဝ နူအခိင်ကိုပ်ကၠာခေတ်ဝင်ဏီရ။ တွဵုရးဝဂှ် ဒှ် ဒေသဒဵု မနွံ အကြာၜဳၝောအ်ဂင် ကု ၜဳသြင်လောန် မွဲဒမြိပ် ၜဳဏာမ်ခ ရ။ နကုအခိုက်ကၞာမ္ဂး ဂကူဝတအ်ဂှ် ဒှ် ဂကူဗ္ၚ မတဵု သြောအ် ကောံ ကုခၞေဝ်နာနာသာ်ရ။ အခိင်ကာလ ညးတအ် မဗယိ ဗဴ (ဝါ) ကျာ်မ္ဂး ပြေင်ဂှ် ဒှ် ကပေါတ်ဗလိ အဓိက ညးတအ်မွဲရ။ အခိုက်ကၞာဝ သီုကုအခိုက်မံင်စံင်မၞိဟ်တအ်ဂှ် ကြပ်တုပ်ဒၟံင် ကုဂကူနာဂ မနွံ ဒိုဟ်ပလိုတ် ဗွဲမသ္ၚောဲ ကုညးတအ်ရ။ ဂကူဝ ဟီုအရေဝ်ဝ မဒှ်အရေဝ် မလုပ်အဝေါင် အရေဝ်မန်ခမာ ရ။ 

ဂကူဝ ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒှ် ဂကူမရှ်ေသှ်ေကလော်တုဲ မၞိဟ် ဗွဲမအောန်ဂှ် ရှ်ေသှ်ေ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဟွံသေင်မ္ဂး ခရေတ်ယာန်ရ။

အတိုင်စရင်မၞိဟ် နူ သၞာံ ၂၀၁၉ ဂိတုသေတ္တေမ္ဗာ ၃၀ မ္ဂး ပ္ဍဲတွဵုရးသေံဇၞော်ဂှ် ဂကူဝတအ် ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲဒေသပကင်ရင်အပိုင်ဝ၊ ခရိုင်ဟဝ်ပါန်၊ ခရိုင်ကျာင်တုမ်၊ ခရိုင်လာရှိုဝ်၊ ခရိုင်မာင်သာတ်၊ ခရိုင်တာချဳလိတ် ဂၠိုင်ရ။

## လၟိဟ်မၞိဟ်
သ္ၚိအင် လၟိဟ်မၞိဟ် မပါ်လဝ် နဂကူ ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ဂမၠိုင် မနွံ ပ္ဍဲတွဵုရးသေံဇၞော် အတိုင်စရင်အလဵုအသဳ သၞာံ ၂၀၁၉။
သၠ​ပတ်​ပ​ထ​မ​ကဝ် ၅

### သၠ​ပတ်​ပ​ထ​မ​ကဝ် ၅
၁စရၚ်အဆက်ကောန်အဆက်စဴအာဍာမ်မ္ဂးဂှ်၊ ပ္ဍဲကာလမက္တဵုပဒှ်လဝ်မၞိဟ်၊ တုပ်သၟဟ်ကဵုအယောၚ်အလာဇကုဂှ် ကျာ်ဂမျိုၚ်က္တဵုပဒှ်လဝ်ရ။ ၂ကျာ်က္တဵုပဒှ်လဝ်မၞိဟ်တြုံကဵုမၞိဟ်ဗြဴတုဲ၊ ကဵုပသေက်ပသဝ်တဴရ။ ပ္ဍဲတ္ၚဲမက္တဵုပဒှ်ဂှ်လေ ညးတံဂှ် နကဵုယၟုအာဍာမ်ကျာ်ကော်ခဴယၟုရ။

၃အယုက်အာဍာမ်ကာလမနွံ ကၠံပိစှ်ောသၞာံဂှ်၊ တုပ်သၟဟ်ကဵုရုပ်သာ်ဇကုမွဲရုပ်ရ။ ညာတ်မုက်ကောန်တုဲ၊ နကဵုယၟုသှေထမကော်ခဴယၟုရ။ ၄ကြဴမညာတ်မုက်သှေထဂှ်၊ အာဍာမ်ဝွံ ဂျိုၚ်လမျီုဒစာံကၠံသၞာံတုဲ ညာတ်မုက်ကောန်တြုံကောန်ဗြဴဂမၠိုၚ်ရ။ ၅အာဍာမ်ဝွံ အယုက်ပေၚ်ဒစိတ်ကၠံပိစှ်ောသၞာံတုဲ ချိုတ်အာရ။

၆သှေထဝွံ နွံအယုက် ကၠံမသုန်သၞာံတုဲ ညာတ်မုက်ကောန်ဨဏောတ်ရ။ ၇ကြဴမညာတ်မုက်ဨဏောတ်၊ သှေထဝွံ ဂျိုၚ်လမျီုဒစာံကၠံထပှ်သၞာံတုဲ ညာတ်မုက်ကောန်တြုံကောန်ဗြဴဂမၠိုၚ်ရ။ ၈သှေထဝွံ အယုက်ပေၚ်ဒစိတ်ကၠံစှ်သၞာံတုဲ ချိုတ်အာရ။

၉ဨဏောတ်ဝွံ နွံအယုက်ဒစိတ်စှ်ောသၞာံတုဲ ညာတ်မုက်ကောန်ကာဣနာန်ရ။ ၁၀ကြဴမညာတ်မုက်ကာဣနာန်ဂှ် ဨဏောတ်ဝွံ ဂျိုၚ်လမျီု ဒစာံကၠံစှ်သုန်သၞာံတုဲ ညာတ်မုက်ကောန်တြုံကောန်ဗြဴဂမၠိုၚ်ရ။ ၁၁ဨဏောတ်ဝွံ အယုတ်ပေၚ်ဒစိတ်မသုန်သၞာံတုဲ ချိုတ်အာရ။

၁၂ကာဣနာန်ဝွံ နွံအယုက်ထပှ်စှ်ောသၞာံတုဲ ညာတ်မုက်ကောန်မဟာလေလရ။ ၁၃ကြဴမညာတ်မုက် မဟာလေလဂှ်၊ ကာဣနာန်ဝွံ ဂျိုၚ်လမျီုဒစာံကၠံပန်စှ်ောသၞာံတုဲ ညာတ်မုက် ကောန်တြုံကောန်ဗြဴဂမၠိုၚ်ရ။ ၁၄ကာဣနာန်ဝွံ အယုက်ပေၚ်ဒစိတ်ကၠံစှ်သၞာံတုဲ ချိုတ်အာရ။

၁၅မဟာလေလဝွံ နွံအယုက်တရဴဣသုန်သၞာံတုဲ၊ ညာတ်မုက်ကောန်ယျာရေတ်ရ။ ၁၆ကြဴမညာတ်မုက် ယျာရေတ်ဂှ် မဟာလေလဝွံ ဂျိုၚ်လမျီုဒစာံကၠံပိစှ်ောသၞာံတုဲ၊ ညာတ်မုက်ကောန်တြုံကောန်ဗြဴဂမၠိုၚ်ရ။ ၁၇မဟာလေလဝွံ အယုက်ပေၚ်ဒစာံကၠံဒစိတ်ဣသုန်သၞာံတုဲ ချိုတ်အာရ။

၁၈ယျာရေတ်ဝွံ အယုက်ကၠံတရဴစှ်ောၜါသၞာံတုဲ ညာတ်မုက်ကောန်ဨဏောတ်ရ။ ၁၉ကြဴမညာတ်မုက်ဨဏောတ်တုဲဂှ်၊ ယျာရေတ်ဝွံ ဂျိုၚ်လမျီုဒစာံကၠံသၞာံတုဲ ညာတ်မုက်ကောန်တြုံကောန်ဗြဴဂမၠိုၚ်ရ။ ၂၀ယျာရေတ်ဝွံ ပေၚ်အယုက်ဒစိတ်ကၠံတရဴသၞာံတုဲ ချိုတ်အာရ။

၂၁ဨဏောတ်ဝွံ နွံအအယုက်တရဴမသုန်သၞာံတုဲ ညာတ်မုက်ကောန်မထုသှေလရ။ ၂၂ကြဴမညာတ်မုက်မထုသှေလဂှ် ဨဏောတ်ဝွံ လုကဴပိကၠံသၞာံကောံကုကျာ်ဂမျိုၚ်မွဲစွံအာကၠုၚ်တုဲ ညာတ်မုက်ကောန်တြုံ၊ ကောန်ဗြဴဂမၠိုၚ်ရ။ ၂၃-၂၄အယုက်ဨဏောတ်သီုဖအိုတ်ဒှ်ပိကၠံတရဴဣသုန်သၞာံရောၚ်။ ဨဏောတ်ဝွံ ကောံကုကျာ်ဂမျိုၚ်မွဲစွံ အာကၠုၚ်ရ။ ကြဴဂှ် ညးဟွံမွဲ။ ဟိုတ်မ္ဂးဂှ်၊ ဟိုတ်ကျာ်ဂမျိုၚ်မသီကေတ်ရောၚ်။

၂၅မထုသှေလဝွံ နွံအယုက်ကၠံဒစာံစှ်ောထပှ်သၞာံတုဲ ညာတ်မုက်ကောန်လာမေက်ရ။ ၂၆ကြဴမညာတ်မုက်လာမေက်ဂှ်၊ မထုသှေလဝွံ ဂျိုၚ်လမျီုထပှ်ကၠံဒစာံစှ်ောၜါသၞာံတုဲ ညာတ်မုက်ကောန်တြုံကောန်ဗြဴဂမၠိုၚ်ရ။ ၂၇မထုသှေလဝွံ ပေၚ်အယုက်ဒစိတ်ကၠံတရဴစှ်ောဒစိတ်သၞာံတုဲ ချိုတ်အာရ။

၂၈လာမေက်ဝွံ ပ္ဍဲမနွံအယုက် ကၠံဒစာံစှ်ောၜါသၞာံညာတ်မုက် ကောန်မွဲတုဲ၊ ၂၉ညးဝွံ မ္ဂးဂှ်၊ ကၠောန်ပ္ဍဲကျာ်ထာဝရမလက်ချဴဂှ်တုဲ ပ္ဍဲပိုဲညးမဒးဒုၚ်ဒဒှ်မဍောၚ်ၜိုတ်ဂှ် ဒှ်ညးကဵုလလံသွာရောၚ် သာ်ဝွံတုဲ၊ ကော်ခဴယၟုညးနဝ်ဨရ။ ၃၀ကြဴမညာတ်မုက် နဝ်ဨဂှ် လာမေက်ဝွံ ဂျိုၚ်လမျီုမသုန်ကၠံဒစိတ်ဣသုန်သၞာံတုဲ၊ ညာတ်မုက်ကောန်တြုံကောန်ဗြဴဂမၠိုၚ်ရ။ ၃၁လာမေက်ဝွံ ပေၚ်အယုက်ထပှ်ကၠံထပှ်စှ်ောထပှ်သၞာံတုဲ ချိုတ်အာရ။ ၃၂နဝ်ဨဝွံ မနွံအယုက်မသုန်ကၠံရ။ ကောန်နဝ်ဨမ္ဂးဂှ် သှေမ၊ ဟာမယျာဖေတ်ရောၚ်။

## နိဿဲ
ဂကောံသၠပတ်သမ္မာမန်
ကဏ္ဍ:ပရေၚ်ဘာသာ
ကဏ္ဍ:ခရေတ်ယာန်
သၠ​ပတ်​ပ​ထ​မ​ကဝ် ၁၂

### သၠ​ပတ်​ပ​ထ​မ​ကဝ် ၁၂
၁ကျာ်ထာဝရဂှ်လေ ကော်အာဗြာမ်တုဲ၊ နူကဵုရးမၞးနူအပ္ဍဲမိမကောဒေံကလောဝေါၚ်သဂမၠိုၚ်တိတ်တုဲမ္ဂး အာပ္ဍဲရးအဲမထၜးရ။ ၂အဲဝွံ မကဵုမၞးဒှ် ဂကူမၞိဟ်ဇၞော်ရောၚ်။ အဲကဵုပသေက်ပသဝ်တုဲ၊ ကဵုယၟုမၞးဇၞော်ပြဲရောၚ်။ မၞးဝွံ ဒှ်ညးမဂွံဒုၚ်မၚ်္ဂလရောၚ်။ ၃ပ္ဍဲကဵုညးမကဵုမၚ်္ဂလပ္ဍဲမၞးဂှ် အဲကဵုမၚ်္ဂလရောၚ်။ ညးမချဴလက်မ္ဂးဂှ် အဲချဴလက်ရောၚ်။ နကဵုမၞးဂှ်လေ ဂကူမၞိဟ်အိုတ်သီုတံဝွံ ဂွံဒုၚ်မ္ၚဵုမၚ်္ဂလအိုတ်ရောၚ် သာ်ဝွံ ဟီုပၟိၚ်ရ။ ၄သာ်ဂှ် အတိုၚ်ကျာ်ထာဝရမဟီုပၟိၚ်ဂှ် အာဗြာမ်တိတ်အာတုဲ၊ လဝ်တဗက်ကီုရ။ အာဗြာမ်ဝွံ ကာလမတိတ်အာနူဍုၚ်ခါရာန်ဂှ် နွံအယုက်ထပှ်စှ်ောမသုန်သၞာံရ။ ၅အာဗြာမ်ဝွံ သမ္ဘာညးသာရာဲ၊ ကောန်ကောညးလဝ်တကဵု ဒြပ်ဆမဂွံဂှ်လေကီု၊ မၞိဟ်မဂွံပ္ဍဲဍုၚ်ခါရာန်တံဂှ်လေကီုကေတ်တုဲ တၞဟ်နသၟိက်စိုပ်ပ္ဍဲခါနာန်ဂှ် တိတ်အာတုဲ စိုပ်အာရးဂှ်အိုတ်ရ။

၆အာဗြာမ်ဝွံ သဍောန်အာရးဂှ်တုဲ၊ စိုပ်အာတၞံကြောတ်မောဝ်ရေပ္ဍဲဒေသသှေခေမ်ရ။ ပ္ဍဲကာလဂှ် ကောန်ဂကူခါနာန်တံဝွံ နွံပ္ဍဲရးဂှ်ရ။ ၇ကျာ်ထာဝရဝွံ ပြာကတ်ပ္ဍဲအာဗြာမ်တုဲ၊ တေံရးဝွံဂှ် အဲကဵုပ္ဍဲဂကူဝေါၚ်သမၞးရောၚ် သာ်ဝွံ ဟီုပၟိၚ်ရ။ သွက်ကျာ်ထာဝရမပြာကတ်သာ်ဂှ်၊ ပ္ဍဲဒေသတေံဂှ် ဒက်ပၞၚ်ယတ်တဴရ။

၈အာနူဒေသဂှ်ပၠန်တုဲ၊ ပြံၚ်ပ္ဍဲဒဵုမနွံဗၟံက်ဍုၚ်ၜေထလမ္ဂး ပ္ဍဲအကြာဍုၚ်ၜေထလလ္ပာ်ဗၟံက်၊ ဍုၚ်အာဣလ္ပာ်ပလိုတ်သြိုၚ်တာဲတုဲ၊ ဒက်ပၞၚ်ယတ်သွက်ကျာ်ထာဝရမ္ဂး ပပတ္တဏာကဵုနာမကျာ်ထာဝရရ။ ၉အာဗြာမ်ဝွံ အာဒၟံၚ်တရဴ ပြံၚ်ဒၟံၚ်ဒၞာဲစိုပ်အာပ္ဍဲဒိုဟ်သမၠုၚ်ကျာရ။

၁၀ကြဴဂှ် ဒှ်အာကနောဝ်ဗယဵုပ္ဍဲရးခါနာန်ရ။ ဟိုတ်စဏစမခတ်က္ဍန်ဗွဲမလောန်ပ္ဍဲရးဂှ်တုဲ၊ အာဗြာမ်ဝွံ တၞဟ်နသၟိက်ဂွံဒှ်တၟုဲပ္ဍဲရး အာဲဂုတ္တုဂှ် အာတဴရ။ ၁၁ကာလမကြပ်ကဵုရးအာဲဂုတ္တုဂှ်၊ ကဵုသမ္ဘာညးသာရာဲ၊ မၞးမဒှ်ဗြဴမဂါဝ်ဆာဲဂှ် အဲတီရ။ ၁၂ကာလမၞိဟ်အာဲဂုတ္တုတံမညာတ်မၞးဂှ်၊ ဗြဴဝွံ မဒှ်သမ္ဘာညးရ သာ်ဝွံ ဟီုမ္ဂး ဂစိုတ်အဲတုဲ ကဵုမၞးဂျိုၚ်လမျီုရောၚ်။ ၁၃ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ ဒဒှ်မၞးမဒှ်ၝဲအဲဂှ် ဟီုညိ။ သာ်ဂှ် ဟီုမ္ဂး၊ အကွက်မၞးအဲဂွံခိုဟ်စရောၚ်။ နကဵုဂုန်မၞးဂှ် အဲဝွံ ဂျိုၚ်လမျီုရောၚ် သာ်ဝွံ ဟီုတဴရ။

၁၄ကာလအာဗြာမ်စိုပ်ပ္ဍဲရးအာဲဂုတ္တုဂှ်၊ ဒဒှ်ဗြဴညးမဂေါဝ်ဆာဲဗွဲမလောန်ဂှ် မၞိဟ်အာဲဂုတ္တုတံဝွံ ညာတ်အိုတ်ရ။ ၁၅အမာတ်ဒဴဗညာဨကရာတ်ဖာရောဝ်တံဝွံ ညာတ်တုဲ၊ ပ္ဍဲဂတဨကရာတ်ထိုၚ်သးတုဲမ္ဂး၊ ဂွံပၠုပ်ပ္ဍဲနန်အိုတ်ရ။ ၁၆ဨကရာတ်ဖာရောဝ်ဝွံ အကွက်ဗြဴဂှ် ပဂုန်ကဵုအာဗြာမ်တုဲ၊ ညးဝွံ ဍိုက်ပေၚ်တဴကဵုသဵု၊ ဂၠဴ၊ မာဲကၟက်၊ မာဲၝောံ၊ ဍိက်တြုံ၊ ဍိက်ဗြဴ၊ အုတ်ဂမၠိုၚ်ရ။ ၁၇ကျာ်ထာဝရဝွံ ဟိုတ်နူကဵုသာရာဲသမ္ဘာအာဗြာမ်ဂှ်၊ မပ္တံကဵု ဨကရာတ်ဖာရောဝ် နကဵုဒန်ဘဲဗွဲမဇၞော်ဂှ် လၟေတ်ဂကူဝေါၚ်သနန်တဴရ။ ၁၈ဨကရာတ်ဖာရောဝ်ဂှ်လေ ကော်အာဗြာမ်တုဲ ပွမၞးမပပ္ဍဲအဲဂှ် ပသာ်ရော။ ညးဝွံ ဒဒှ်မဒှ်သမ္ဘာမၞးဂှ် မူဟိုတ်ဟွံဟီုကဵုအဲရော။ ၁၉အဲဝွံ တၞဟ်နသၟိက်ကဵု သီကေတ်ညးတုဲ၊ ညးဝွံ ဒှ်ၝဲအဲရ သာ်ဝွံ မူဟိုတ်ဟီုကဵုအဲရော။ လၟုဟ်ဝွံ ကေတ်သမ္ဘာမၞးတုဲ အာရသာ်ဝွံ အသံမနွံရ။ ၂၀သာ်ဂှ် ဨကရာတ်ဖာရောဝ်စဳရေၚ်အမှုအာဗြာမ်တုဲ နကဵုမဗ္ကန်လဝ်ကဵုမၞိဟ်ဇကုတံဂှ်၊ ညးတံဝွံ ကောံကုဒြပ်ဆမနွံပ္ဍဲအာဗြာမ်ဂှ် ဗလးဏာသီုကောန်ဗြဴညးအိုတ်ရ။

## နိဿဲ
ဂကောံသၠပတ်သမ္မာမန်
ကဏ္ဍ:ပရေၚ်ဘာသာ
ကဏ္ဍ:ခရေတ်ယာန်
သၠ​ပတ်​ပ​ထ​မ​ကဝ် ၁၃

### သၠ​ပတ်​ပ​ထ​မ​ကဝ် ၁၃
၁အာဗြာမ်သီုကောန်ဗြဴသမ္ဘာဝွံလေ၊ ကောံကုလဝ်တမွဲစွံဂှ် ကေတ်ဒြပ်ဆမနွံပ္ဍဲဇကုတုဲ၊ တိတ်အာနူကဵုရးအာဲဂုတ္တုတုဲ၊ စိုပ်အာပ္ဍဲရးသမၠုၚ်ကျာရ။ ၂ပ္ဍဲကာလဂှ် အာဗြာမ်ဝွံ သဵု၊ ဂၠဴတံဂှ်လေကီု၊ ထဝ်သြန်လေကီုဂွံဗွဲမလောန်ရ။ ၃မွဲဝါပၠန် နူရးသမၠုၚ်ကျာအာတရဴတုဲ၊ စိုပ်အာဒဵုၜေထလ၊ ပ္ဍဲဒေသမသြိုၚ်တာဲကိုပ်ကၠာဂှ် ၄အကြာဍုၚ်ၜေထလကဵုဍုၚ်အာဣ၊ ဒေသမဒက်ပၞၚ်ယတ်ကၠာဂှ်ရ။ ပ္ဍဲဒေသဂှ် အာဗြာမ်ဂှ် ဝွံ ပပတ္တဏာကဵုနာမကျာ်ထာဝရရ။ ၅လဝ်တမဗက်အာမွဲစွံကဵုအာဗြာမ်ဂှ်လေ နွံကဵုသဵု၊ ဂၠဴဂမၠိုၚ်ကဵုတာဲဂမၠိုၚ်ရ။ ၆တေံမၞိဟ်ၜါတလတံဝွံ တၞဟ်နသၟိက်မံၚ်မွဲစွံဂှ် တေံတိဂှ် ဟွံသၟက်ရထ။ ဒြပ်ဂၠိုၚ်ဗွဲမလောန်တုဲ၊ ညးတံမံၚ်မွဲစွံ ဟွံမာန်အိုတ်။ ၇ပၟၚ်ဂၠဴအာဗြာမ်ကဵုပၟၚ်ဂၠဴလဝ်တတံဂှ်လေ သေက်ဇဵုအိုတ်ရ။ ပ္ဍဲကာလဂှ် ကောန်ဂကူခါနာန်ကဵုကောန်ဂကူဖေရဇိတံဝွံ နွံပ္ဍဲရးတေံအိုတ်ရောၚ်။ ၈အာဗြာမ်ဂှ်လေ ပိုညးဝွံ ကောကဵုဒေံဒှ်တုဲ၊ ပ္ဍဲအဲကဵုမၞးဂှ်လေကီု၊ ပ္ဍဲပၟၚ်ဂၠဴအဲကဵုပၟၚ်ဂၠဴမၞးတံဂှ်လေကီု၊ ဒဒှ်မသေက်ဇဵုလ္ပကဵုနွံ။ ၉မွဲဂၠးတိနွံဂတမၞးဟွံသေၚ်ဟာ၊ သ္ဍးအာနူအဲတုဲ မံၚ်တဴရ။ မၞးဝွံ အာလ္ပာ်တဲဇွိမ္ဂး၊ အဲအာလ္ပာ်တဲသ္တုံရောၚ်။ မၞးဝွံ အာလ္ပာ်တဲသ္တုံမ္ဂး၊ အဲအာလ္ပာ်တဲဇွိရောၚ် သာ်ဝွံ ဟီုရ။ ၁၀ပ္ဍဲကာလဂှ် ကၠာကျာ်ထာဝရဟွံပလီုပလာ်ဍုၚ်သောဝ်ဍောမ်ကဵုဍုၚ်ဂေါဝ်မောဝ်ရဏီဂှ်၊ ဂၠံၚ်မအာဍုၚ်ဇောဝ်ရ၊ ပ္ဍဲဇၟာပ်ဇၟာပ်ဒေသပွဳဗွိုၚ်ၜဳယဝ်ဍာန်ဍာ်ဂၠိုၚ်တုဲ၊ ညံၚ်ကဵုကၠံကျာ်ထာဝရဂှ်လေကီု၊ ညံၚ်ကဵုရးအာဲဂုတ္တုဂှ်လေကီု ဒဒှ်မဒှ်ဂှ် လဝ်တရံၚ်လၟဳတုဲ ညာတ်ရ။ ၁၁လဝ်တဝွံ အလုံမွဲခလံက်ၜဳယဝ်ဍာန်ရုဲကေတ်တုဲ ပြံၚ်အာဒိုဟ်ဗၟံက်မ္ဂး၊ ညးမွဲကဵုညးမွဲပြးအာရၚ်သ္ကံအိုတ်ရ။ ၁၂အာဗြာမ်ဝွံ မံၚ်ပ္ဍဲရးခါနာန်ရ။ လဝ်တမ္ဂးဂှ်၊ မံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်ပွဳဗွိုၚ်ၜဳဂမၠိုၚ်တုဲ၊ ဇရေၚ်ဍုၚ်သောဝ်ဍောမ်သြိုၚ်တာဲတဴရ။ ၁၃ကောန်ဍုၚ်သောဝ်ဍောမ်တံဝွံ ဒှ်မၞိဟ်တမြံ၊ မၞိဟ်ဒုဟ်မဂၠိုၚ်ဗွဲမလောန်ပ္ဍဲဂတကျာ်ထာဝရအိုတ်ရောၚ်။

၁၄လဝ်တဝွံ သ္ဍးအာနူအာဗြာမ်တုဲ၊ ကျာ်ထာဝရကော်အာဗြာမ်မ္ဂး၊ နူကဵုဒေသမၞးမနွံဂှ် သမၠုၚ်ကျာသၟဝ်ကျာ၊ ဗၟံက်၊ ပလိုတ်ရံၚ်လၟဳရ။ ၁၅မွဲဂၠးတိမၞးမညာတ်ဂှ် ပ္ဍဲကဵုမၞးဂှ်လေကီု၊ ပ္ဍဲကဵုဂကူဝေါၚ်သမၞးဂှ်လေကီုအဲကဵုလမိုန်ကာလရောၚ်။ ၁၆ဂကူဝေါၚ်သမၞးဂှ် ညံၚ်ကဵုခနိက်တိအဲကဵုဂၠိုၚ်တိုန်ရောၚ်။ ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ မၞိဟ်ဝွံ ရိုဟ်ခနိက်တိမာန်မ္ဂး၊ ရိုဟ်ဂကူဝေါၚ်သမၞးမာန်ရောၚ်။ ၁၇မၞးက္တဵုတုဲ တိဂှ် လက်ဇလိၚ်ဂှ်လေကီု၊ လက်အနာံဂှ်လေကီုသဍောန်အာရ။ အဲကဵုပ္ဍဲမၞးရောၚ် သာ်ဝွံ ဟီုပၟိၚ်ရ။ ၁၈မွဲဝါပၠန်အာဗြာမ်ပြံၚ်တာဲတုဲ၊ ကာလမစိုပ်ပ္ဍဲဂြိုပ်ကြောတ်မာမ်ရေ၊ ဍုၚ်ဟေဗြောန်စှ်ေဒၞာဲတုဲ၊ သွက်ကျာ်ထာဝရဒက်ပၞၚ်ယတ်တဴရ။

## နိဿဲ
ဂကောံသၠပတ်သမ္မာမန်
ကဏ္ဍ:ပရေၚ်ဘာသာ
ကဏ္ဍ:ခရေတ်ယာန်