open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ဓမ္မာရာမ၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ကွာန်ကုန်ပကဴ

**ဘာဓမ္မာရာမ** ဂိုဏ်မဟာယျေန်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ကုန်ပကဴ၊ ပွိုင်ဍုင်ပံင်၊ တွဵုရးဍုင်မန်။ အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန်ဝှ် အလုံဂိုဏ်မဟာယျေန်မ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံခမဳ ၃ ဇကု၊ ထပိုယ် ၂ ဇကု။

## ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တပညာတေဇ သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ကလိဂွံ ဝှ် ၂၁။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန်
ကဏ္ဍ:ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန်
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်ပံင်
မဟာယျေန် (လတူဒဵု)၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ဍုင်မတ်မလီု

**ဘာမဟာယျေန် (လတူဒဵု)** ဂိုဏ်မဟာယျေန်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ဍုင်မတ်မလီု၊ ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီု၊ တွဵုရးဍုင်မန်။ အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန်ဝှ် အလုံဂိုဏ်မဟာယျေန်မ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံခမဳ ၂ ဇကု။

## ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဇာဂရ သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ကလိဂွံ ဝှ် ၅၆။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန်
ကဏ္ဍ:ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန်
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီု
မဟာယျေန်၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ကွာန်ကဒဵု

**ဘာမဟာယျေန်** ဂိုဏ်မဟာယျေန်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ကဒဵု (ကဒေါ)၊ ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီု၊ တွဵုရးဍုင်မန်။ အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန်ဝှ် အလုံဂိုဏ်မဟာယျေန်မ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံခမဳ ၅၄ ဇကု၊ ထပိုယ် ၈၀ ဇကု။

## ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဝိဝေကာနန္ဒ သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ကလိဂွံ ဝှ် ၄၉။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန်
ကဏ္ဍ:ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန်
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီု
သာသနဝေပုလ္လာရာမ၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ကွာန်ကအ်ခပုင်

**ဘာသာသနဝေပုလ္လာရာမ** ဂိုဏ်မဟာယျေန်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ကအ်ခပုင်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ တွဵုရးဍုင်မန်။ အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန်ဝှ် အလုံဂိုဏ်မဟာယျေန်မ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံခမဳ ၂၀ ဇကု၊ ထပိုယ် ၁၄ ဇကု။

## ကျာ်ဇၞော်ဂမၠိုင် မနွံပိုန်ဘာ
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဥပါလိ ကလိဂွံအာယုက် ၈၆ သၞာံ သိက္ခာ ၆၇ ဝှ် သၞာံ ၂၀၁၄ ဂိတုသေပ်တေမ္ဗာ ၂၃ (သက္ကရာဇ် ၁၃၈၆ ဂိတုဘတ် ၆ စွေက်) တ္ၚဲစန် အခိင်သၟဝ်တ္ၚဲ ၈း၁၅ စုတိစဴအာသွဝ်ရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန်
ကဏ္ဍ:ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန်
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ဓမ္မရံသဳ၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ကွာန်ပါင်ကၟာ

**ဘာဓမ္မရံသဳ** ဂိုဏ်မဟာယျေန်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ပါင်ကၟာ၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ တွဵုရးဍုင်မန်။ အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန်ဝှ် အလုံဂိုဏ်မဟာယျေန်မ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံခမဳ ၄ ဇကု၊ ထပိုယ် ၃ ဇကု။

## ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
**ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဇာဂရ** သၞာံ ၂၀၂၅ ဂိတုသေပ်တေန်ဗါ ၃၀ (သက္ကရာဇ် ၁၃၈၇ ခ္ဍဲသဳ ၆ မၟံက်) အခိင်ဗတံ ကျာ်ဇၞော် ကလိဂွံ အာယုက် ၈၃ သၞာံ၊ သိက္ခာ ၆၃ ဝှ် စုတ္တိစဴသွရ်တုဲ ဂိတုအဝ်ဂေတ် ၃ ကၠောန် သဘင်ဖျဴသွဝ်။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန်
ကဏ္ဍ:ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန်
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
တၟိ၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ကွာန်တာတၟိ

**ဘာတၟိ** ဂိုဏ်မဟာယျေန်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်တာတၟိ၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ တွဵုရးဍုင်မန်။ အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန်ဝှ် အလုံဂိုဏ်မဟာယျေန်မ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံခမဳ ၁၂ ဇကု၊ ထပိုယ် ၁ ဇကု။

## ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တကုသလ သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ကလိဂွံ ဝှ် ၅၂။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန်
ကဏ္ဍ:ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန်
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ဇိနရံသဳ၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ကွာန်တာတြေံ

**ဘာဇိနရံသဳ** ဂိုဏ်မဟာယျေန်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်တာတြေံ၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ တွဵုရးဍုင်မန်။ အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန်ဝှ် အလုံဂိုဏ်မဟာယျေန်မ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံခမဳ ၆ ဇကု၊ ထပိုယ် ၁၄ ဇကု။

## ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဇိနဝံသ သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ကလိဂွံ ဝှ် ၃၆။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန်
ကဏ္ဍ:ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန်
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ဒဵုဇၟောဝ်ဍာ်၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ကွာန်ကအ်ခပုင်

**ဘာဒဵုဇၟောဝ်ဍာ်** ဂိုဏ်မဟာယျေန်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ကအ်ခပုင်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ တွဵုရးဍုင်မန်။ အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန်ဝှ် အလုံဂိုဏ်မဟာယျေန်မ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံခမဳ ၄ ဇကု။

## ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တကဝိသာရ သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ကလိဂွံ ဝှ် ၃၃။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန်
ကဏ္ဍ:ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန်
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
ဂန္ဓာရာမ၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ကွာန်ကၠအ်သတ်

**ဘာဂန္ဓာရာမ** ဂိုဏ်မဟာယျေန်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ကၠအ်သတ်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ တွဵုရးဍုင်မန်။ အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန်ဝှ် အလုံဂိုဏ်မဟာယျေန်မ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံခမဳ ၈ ဇကု။

## ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တယသ သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ကလိဂွံ ဝှ် ၄၂။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန်
ကဏ္ဍ:ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန်
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
မည်မဟာယျေန်၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ဍုင်ဇြပ်ဗု

**ဘာမည်မဟာယျေန်** ဂိုဏ်မဟာယျေန်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ဍုင်ဇြပ်ဗု ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု၊ တွဵုရးဍုင်မန်။ အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန်ဝှ် အလုံဂိုဏ်မဟာယျေန်မ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံခမဳ ၇ ဇကု၊ ထပိုယ် ၃ ဇကု။

## ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တသဳလတေဇ သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ကလိဂွံ ဝှ် ၇၃။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန်
ကဏ္ဍ:ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန်
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
မဟာယျေန်တၟိ၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ကွာန်ဒဒန်ချေတ်

**ဘာမဟာယျေန်တၟိ** ဂိုဏ်မဟာယျေန်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ဒဒန်ချေတ်၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု၊ တွဵုရးဍုင်မန်။ အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန်ဝှ် အလုံဂိုဏ်မဟာယျေန်မ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံခမဳ ၉ ဇကု။

## ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တပါရဂူ သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ကလိဂွံ ဝှ် ၇၂။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန်
ကဏ္ဍ:ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန်
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
မဟာသတိပဋ္ဌာန်၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ကွာန်တံင်ဖလုတ်

**ဘာမဟာသတိပဋ္ဌာန်** ဂိုဏ်မဟာယျေန်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်တံင်ဖလုတ်၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု၊ တွဵုရးဍုင်မန်။ အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန်ဝှ် အလုံဂိုဏ်မဟာယျေန်မ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံခမဳ ၂ ဇကု။

## ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဥက္ကံသ သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ကလိဂွံ ဝှ် ၂၅။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန်
ကဏ္ဍ:ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန်
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ဝိဝေကာရာမ၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ကွာန်လ္ဂောဝ်အနာင်

**ဘာဝိဝေကာရာမ** ဂိုဏ်မဟာယျေန်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်လ္ဂောဝ်အနာင်၊ ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု၊ တွဵုရးဍုင်မန်။ အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန်ဝှ် အလုံဂိုဏ်မဟာယျေန်မ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံခမဳ ၁ ဇကု။

## ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တအင်္ဂုရ (မင်ဘာ) သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ကလိဂွံ ဝှ် ၅။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန်
ကဏ္ဍ:ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန်
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု
ဂြိုပ်၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ကွာန်ကာန်ဏဳ

**ဘာဂြိုန်** ဂိုဏ်မဟာယျေန်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ကာန်နဳ၊ ပွိုင်ဍုင်ကအ်ကြိက်၊ ဒေသရးမန် (တွဵုရးဍုင်ကရေင်)။ အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန်ဝှ် အလုံဂိုဏ်မဟာယျေန်မ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံခမဳ ၁၂ ဇကု။

## ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တစန္ဒောဘာသ သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ကလိဂွံ ဝှ် ၃၇။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန်
ကဏ္ဍ:ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန်
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်ကအ်ကြိက်
လှာဒကှ်၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ကွာန်ပစ္စဳဒြာဲ

**ဘာလှာဒကှ်** ဂိုဏ်မဟာယျေန်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ပစ္စဳဒြာဲ၊ ပွိုင်ဍုင်ကအ်ကြိက်၊ ဒေသရးမန် (တွဵုရးဍုင်ကရေင်)။ အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန်ဝှ် အလုံဂိုဏ်မဟာယျေန်မ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံခမဳ ၅ ဇကု၊ ထပိုယ် ၅ ဇကု။

## ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တကောဝိန္ဒ သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ကလိဂွံ ဝှ် ၇၃။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန်
ကဏ္ဍ:ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန်
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်ကအ်ကြိက်
ပုပ္ဖာရာမ၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ကွာန်ခအံင်ကြေဟ်

**ဘာပုပ္ဖာရာမ** ဂိုဏ်မဟာယျေန်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ခအံင်ကြေဟ်၊ ပွိုင်ဍုင်ကအ်ကြိက်၊ ဒေသရးမန် (တွဵုရးဍုင်ကရေင်)။ အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန်ဝှ် အလုံဂိုဏ်မဟာယျေန်မ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံခမဳ ၇ ဇကု၊ ထပိုယ် ၉ ဇကု။

## ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တသုခါရမ္မ (ယာယဳ) သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ကလိဂွံ ဝှ် ၁၃။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန်
ကဏ္ဍ:ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန်
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်ကအ်ကြိက်
သမစိတ္တ၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ကဝာန်ကအ်ဂမ်

**ဘာသမစိတ္တ** ဂိုဏ်မဟာယျေန်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ကအ်ဂမ်၊ ပွိုင်ဍုင်ဖာအင်၊ ဒေသရးမန် (တွဵုရးဍုင်ကရေင်)။ အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန်ဝှ် အလုံဂိုဏ်မဟာယျေန်မ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံခမဳ ၃ ဇကု။

## ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍိတ သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ကလိဂွံ ဝှ် ၆၃။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန်
ကဏ္ဍ:ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန်
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်ဖာအင်
မဟာယျေန်၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ကွာန်ကြုင်ပၞဟ်

**ဘာမဟာယျေန်** ဂိုဏ်မဟာယျေန်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ကြုင်ပၞဟ်၊ ပွိုင်ဍုင်ဖာအင်၊ ဒေသရးမန် (တွဵုရးဍုင်ကရေင်)။ အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန်ဝှ် အလုံဂိုဏ်မဟာယျေန်မ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံခမဳ ၄ ဇကု။

## ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဥတ္တရ သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ကလိဂွံ ဝှ် ၄၇။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန်
ကဏ္ဍ:ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန်
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်ဖာအင်
ထူပါရာမ၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ကွာန်ကအ်ကျာ်

**ဘာထူပါရာမ** ဂိုဏ်မဟာယျေန်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ကအ်ကျာ်၊ ပွိုင်ဍုင်ဖာအင်၊ ဒေသရးမန် (တွဵုရးဍုင်ကရေင်)။ အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန်ဝှ် အလုံဂိုဏ်မဟာယျေန်မ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံခမဳ ၉၊ ထပိုယ် ၂ ဇကု။

## ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တပုညဝန္တ သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ကလိဂွံ ဝှ် ၂၀။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန်
ကဏ္ဍ:ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန်
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်ဖာအင်
ဓမ္မဆာယာ၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ကွာန်ကအ်သၞိင်

**ဘာဓမ္မဆာယာ** ဂိုဏ်မဟာယျေန်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ကအ်သၞိင်၊ ပွိုင်ဍုင်ဖာအင်၊ ဒေသရးမန် (တွဵုရးဍုင်ကရေင်)။ အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန်ဝှ် အလုံဂိုဏ်မဟာယျေန်မ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံခမဳ ၁ ဇကု။

## ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဝရိန္ဒ (မင်ဘာ) သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ကလိဂွံ ဝှ် ၁၂။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန်
ကဏ္ဍ:ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန်
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်ဖာအင်
ဂြိုပ်၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ကွာန်သၞေဟ်သြောအ်

**ဘာဂြိုပ်** ဂိုဏ်မဟာယျေန်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်သၞေဟ်သြောအ်၊ ပွိုင်ဍုင်လှာဒကှ်၊ ဒေသရးမန် (တွဵုရးဍုင်ကရေင်)။ အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန်ဝှ် အလုံဂိုဏ်မဟာယျေန်မ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံခမဳ ၄ ဇကု၊ ထပိုယ် ၁ ဇကု။

## ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဉာဏသာမိ သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ကလိဂွံ ဝှ် ၆၈။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန်
ကဏ္ဍ:ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန်
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်လှာဒကှ်
ကျာ်ဓရ်သင်၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ဍုင်ဗဂေါ

**ဘာကျာ်ဓရ်သင်** ဂိုဏ်မဟာယျေန်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ဍုင်ဗဂေါ၊ ပွိုင်ဍုင်ဗဂေါ၊ ရးဗဂေါ။ အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန်ဝှ် အလုံဂိုဏ်မဟာယျေန်မ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံခမဳ ၂ ဇကု၊ ထပိုယ် ၁ ဇကု။

## ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တရတနသာရ သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ကလိဂွံ ဝှ် ၂၁။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန်
ကဏ္ဍ:ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန်
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ရးဗဂေါ
သာသနပါလ၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ကွာန်ဒဵုထောင်

**ဘာသာသနပါလ** ဂိုဏ်မဟာယျေန်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ကွာန်ဒဵုထောင်၊ ပွိုင်ဍုင်လှာဒကှ်၊ ဒေသရးမန် (တွဵုရးဍုင်ကရေင်)။ အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန်ဝှ် အလုံဂိုဏ်မဟာယျေန်မ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံခမဳ ၈ ဇကု၊ ထပိုယ် ၁၆ ဇကု။

## ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တအဓိမောက္ခ သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ကလိဂွံ ဝှ် ၃၄။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန်
ကဏ္ဍ:ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန်
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်လှာဒကှ်
ဝိဝေကာရာမ၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ဍုင်ဗြဝတဳ

**ဘာဝိဝေကာရာမ** ဂိုဏ်မဟာယျေန်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ဍုင်ဗြဝတဳ၊ ပွိုင်ဍုင်ဗြဝတဳ၊ ဒေသရးမန် (တွဵုရးဍုင်ကရေင်)။ အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန်ဝှ် အလုံဂိုဏ်မဟာယျေန်မ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံခမဳ ၃ ဇကု၊ ထပိုယ် ၁ ဇကု။

## ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဉာဏနန္ဒက သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ကလိဂွံ ဝှ် ၄၈။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန်
ကဏ္ဍ:ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန်
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ပွိုင်ဍုင်ဗြဝတဳ
ကျာ်သြဳမန်၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ဍုင်မာန္တလေ

**ဘာကျာ်သြဳမန်** ဂိုဏ်မဟာယျေန်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ပွိုင်ဍုင်ချာန်မျတာဇြဳ ဍုင်မာန္တလေ၊ ရးမာန္တလေ။ အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန်ဝှ် အလုံဂိုဏ်မဟာယျေန်မ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံခမဳ ၁၂ ဇကု။

## ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တနရိန္ဒ သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ကလိဂွံ ဝှ် ၃၂။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန်
ကဏ္ဍ:ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန်
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ရးမာန္တလေ
ရဳရှဳ သူနက်

**ရဳရှဳ သူနက်** (**Rishi Sunak**) (; born 12 May 1980) ဂှ် ဒှ်သၟာပရေင်ဍုင်ကွာန် ဗြိတိန်၊ မဒှ် သကိုပ်ဝန်ဇၞော် ကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံဨကရာဇ် (ယူကေ) စတမ်နူ ၂၅ အံက်တဝ်ဗါ ၂၀၂၂ တုဲပၠန် ဒှ် ဥက္ကဋ္ဌ ဗော်ကောန်သာဗေတိပ် (ယူကေ) စနူ ၂၄ အံက်တဝ်ဗါ ၂၀၂၂။ သူနက် ယိုက်ဂၠေင်ကၠုင် နဒဒှ် ချာန်သေလ္လာ အခေါန် ကေုာံ ဘဏ္ဍာဍုင် (Chancellor of the Exchequer) နူ သၞာံ ၂၀၂၀ စဵုကဵု ၂၀၂၂ တုဲ နဒဒှ် သကိုပ်ညးအုပ်ကာနာနာ ဌာနဘဏ္ဍာ (Chief Secretary to the Treasury) နူ ၂၀၁၉ စဵုကဵု ၂၀၂၀၊  တုဲပၠန် ညးဒှ်ကၠုင်လဝ် နဒဒှ် အမာတ်စၠတ်ထဝ် (ကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံဨကရာဇ် - ယူကေ) သွက်ဒေသမာဲ Richmond (Yorks) နူ သၞာံ ၂၀၁၅။

သူနက် က္တဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲ ဍုင်သောတ်ဟာမ်တောန် (Southampton) ဇရေင်မိမၜါ မစောန်ဆက်ကၠုင် နူအိန္ဒိယ မပြံင်လုပ်မံင် ပ္ဍဲဗြိတိန် နူကဵု အာဖရိကဗၟံက် နူသၞာံ ၁၉၆၀တအ် ရ။ ညးတိုန်လဝ် ဘာပ္ဍဲ ကဝ်လိက်ဝိန်ချေတ်သတာ (Winchester College) လ္ၚတ်လဝ် ဘာသာဒဿန၊ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (philosophy, politics and economics - PPE) ပ္ဍဲ ကဝ်လိက်လိန်ကောန် (Lincoln College, Oxford)တုဲ က္လိဂွံလဝ် တဆိပ်တြာ MBA နူကဵု တက္ကသိုလ်သတာန်ဝှောဒ် (Stanford University) နဒဒှ် Fulbright Scholar မွဲတၠရ။ အဃော ညးမနွံဒၟံင် ပ္ဍဲသတာန်ဝှောဒ်ဂှ် ညးစုက် ကု အက်ရှတာ မူရ်တဳ (Akshata Murty) ညးမဒှ် သမ္ဘာညးအနာဂတ်၊ ညးမဒှ် ကောန်ဝုတ် သေဋ္ဌဳဗဳလဳယာန်နာ ဂကူအိန္ဒိယ နရာယာန မူရ်တဳ (N. R. Narayana Murthy)ရ။ သူနက် ကေုာံ သမ္ဘာညးဂှ် ဒှ်သေဋ္ဌဳဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဗြိတိန် မရနုက်ကဵု ၂၂၂၊ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ်မ္ဂး ညးတအ် ဂွံပတၠကြက်ဒြပ် £၇၃၀ မဳလဳယာန်ရ။ ကြဴနူ ညးဘာအာစိုပ်ဒတုဲတုဲ ညးလုပ်ကၠောန် ကမၠောန် ပ္ဍဲကမ္မဏဳ Goldman Sachs တုဲ ဗွဲကြဴ နဒဒှ် ညးမပံင်ကမၠောန်
(partner) ပ္ဍဲကဵု hedge fund မဒှ်ကမၠောန် မကၠောန် ကိစ္စ The Children's Investment Fund Management ကေုာံ Theleme Partners ရ။

သူနက် ဂွံဒုင်ရုဲစှ် နဒဒှ် အမာတ်စၠတ်ထဝ်သၟဝ် ဗြိတိန် နူကဵု ဒေသရိချ်မောန်ဒ် ပ္ဍဲနောတ်ယံက်ရှာင် (North Yorkshire) ပ္ဍဲသဘင်မာဲ သၞာံ ၂၀၁၅၊ မဒှ်ဆက်လျိုင် နူကဵု ဝဳလဳယာမ် ဟေက် (William Hague)။ သူနက်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မထံက်ဂလာန် ဗြိသိတ် (Brexit) မဒှ် ကမၠောန် ဗြိတိန် မနုက်တိတ် နူဂကောံအဳယူ ပ္ဍဲအခိင်ကာလ ဗြိတိန် ကၠောန်သဘင်ဆန္ဒ မစပ်ကဵု ကောန်ဂကောံအဳယူ သၞာံ ၂၀၁၆ ဂှ်ရ။ အလဵုအသဳဝန်ဇၞော်တရေသာမေ အလန်ဒုတိယ ခပ္တိုန်ညး နဒဒှ် ဒုညးရေင်တၠုင်ဖိုလ်ဍုင် ပါလဳမာန် သွက်အလဵုအသဳဒေသ (Parliamentary Under-Secretary of State for Local Government) ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၈။ ညးကဵုမာဲ ထံက်ဂလာန် ပိအလန် ပ္ဍဲအခိင် မဖျေဟ်မာဲ ကိစ္စဗြိသိတ် အလဵုအသဳမေဂှ်ရ။ ကြဴနူ သကိုပ်ဝန်ဇၞော်မေ နုက်တိတ်တုဲ သူနက် ထံက်ဂလာန် ဗဝ်ရိသ် ဂျောန်သောန် သွက်ဂွံ ဒှ်ဥက္ကဋ္ဌဗော်ကောန်သာဗေတိပ်ရ။ ကြဴနူ ဂျောန်သောန် မဂွံဒှ် သကိုပ်ဝန်ဇၞော်တုဲ သူနက် ဂွံခပ္တိုန် နဒဒှ် သကိုပ်ညးအုပ်ကာနာနာ တိုက်ဘဏ္ဍာရ။ သူနက် ဂွံခပ္တိန် စၞးဒၞာဲ သယိဒ် ဇဝိဒ် (Sajid Javid) နဒဒှ် ချာန်သေလ္လာ (Chancellor) ဌာနကေင်ကာဘဏ္ဍာဗြိတိန် ကြဴနူ ဇဝိဒ် မနုက်တိတ် သၞာံ ၂၀၂၀ ဂှ်ရ။ နဒဒှ် ချာန်သေလ္လာမွဲ ကိစ္စဘဏ္ဍာဍုင် ပ္ဍဲအခိင် ကပ်ယဲကဝ်ဝိဒ်-၁၉ ညးဒးကေတ်လဝ် တာလျိုင်ကိစ္စဇၞော် ပ္ဍဲကဵုဍုင်ဂှ်ရ။ ညးဒေါအ်ဇူ နူတာလျိုင် ချာန်သေလ္လာ ပ္ဍဲဂိတုဂျူလာင် ၂၀၂၂ ပ္ဍဲအခိင်ကာလ သကိုပ်ဝန်ဇၞော်ဂျောန်သောန် မနုက်တိတ် နူဒဒှ် သကိုပ်ဝန်ဇၞော်ဂှ်ရ။ အခိင် ညးမရုဲစှ် ဥက္ကဋ္ဌ ဗော်ကောန်သာဗေထိပ် သွက်ဒၞာဲ ဂျောန်သောန်ဂှ် ညးလုပ်ဒုင်ရုဲကီုရ။ ဆဂး ဟွံဇၞး လိဇ် တြုဿ်။ 

ကြဴနူ တြုဿ် မနုက်တိတ် နူဒဒှ် သကိုပ်ဝန်ဇၞော်တုဲ သူနက် ဂွံဒုင်ရုဲစှ် နဒဒှ် ဥက္ကဋ္ဌ ဗော်ကောန်သာဗေတိပ်။နူဂှ် ဂွံဒုင်ခပတိုန် နဒဒှ် သကိုပ်ဝန်ဇၞော် ပ္ဍဲ ၂၅ အံက်တဝ်ဗါ ၂၀၂၂။ နကဵု ကောန်အာရှဗြိတိန် ကေုာံ ညးမရှ်ေသှ်ေ သာသနာဟိန္ဒူမွဲမ္ဂး ညးဝွံ ဂွံဒှ် သကိုပ်ဝန်ဇၞော်ဗြိတိန် ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ
သုဝဏ္ဏဘူမိ၊ ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန် ဍုင်လ္ဂုင်

**ဘာသုဝဏ္ဏဘူမိ** ဂိုဏ်မဟာယျေန်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ပွိုင်ဍုင်သာကေတ၊ ဍုင်လ္ဂုင်၊ ရးလ္ဂုင်။ အတိုင်စရင်လုပ်ဒဂိုန်ဝှ် အလုံဂိုဏ်မဟာယျေန်မ္ဂး ပ္ဍဲဘာဝွံ သင်မလုပ်ဒဂိုန် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံခမဳ ၁၁ ဇကု။

## ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဝေပုလ္လ သၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ကလိဂွံ ဝှ် ၄၃။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန်
ကဏ္ဍ:ဘာဂိုဏ်မဟာယျေန်
ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန် ရးလ္ဂုင်
ပါန်တေခဴသောယ်

**ပါန်တေခဴသောယ်** ဂှ် ဒှ်စၞဖၞံ မကၠောန်ဍုန် နကဵုအခိုက် ဂကူပါန်တေ မဒှ်ဂကူကြုက်မူသလေန်တအ်ရ။ ပါန်တေခဴသောယ်ဂှ် နွံၜါနဲ၊ နကဵုနဲခၞာ ဗွဲမဂၠိုင် မန်တအ် မကော်စ ခၞာခဴသောယ်၊ တုဲ မွဲနဲပၠန်ဂှ် နဲမစကဵု ဍာ်ဖဂမ် ဖျုန်စာင် မန်တအ် ကော်စ ပါန်တေ ဆၜိုတ်ဏအ်ဂၠိုင်ရ။
ပါန်တေ

**ပါန်တေ** (ကြုက် 潘泰人, ,) ဂှ် ဒှ်ဂကူကြုက်မူသလေန် မနွံ ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ မပြံင်လုပ်ကၠုင် ဍုင်ဗၟာ နူကဵု ရးယူနာန်ရ။ ပ္ဍဲကဵု ခေတ်ကုမ်ဗံင် လက်ထက်သၟိင်ဗၟာမေန်တောမ်ဂှ် ဂကူကြုက်ပါန်တေတအ် လုပ်စိုပ် ပဒတဴ ပ္ဍဲဗွိုင်နန်အင်ဝ ကရောမ်မွဲစွံ ကုဂကူကြုက် ညးမရှ်ေသှ်ေ သာသၞာအေန်သလာမ် ဟွံသေင်တအ်ရ။ ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ်မ္ဂး ဂကူပါန်တေ နွံကဵု ပလဳဇကုကဵုဇကု ပ္ဍဲဍုင်လ္ဂုင်၊ တံင်ဂျဳ၊ လာရှဵု၊ တယာန်၊ ကျာင်တုမ်၊ ပြဳအူလွန်၊ မြေတ်ကျဳနာ၊ မဝ်ကုတ် ကေုာံ မူသေဝ် တအ်ရ။ ခၞံကြုက် မဍုန်ကဵု ဍာ်တှ်သတ်ဗြဴ ကဵု ဖျုန်စာင် မကော်ဂး ပါန်တေခဴသောယ် (ပန်းတေးခေါက်ဆွဲ) ဂှ် ဒှ်စၞ ဂကူပါန်တေဝွံတုဲ ဒှ်စၞ မၞိဟ်မတီဂၠိုင်မွဲရ။

## နိရုတ်
ယၟုမ္ဂး ပါန်တေ ဂှ် ဒှ်ယၟု ဗွဲတၟေင် ဂကူဗၟာတအ် မကော်စ ဂကူကြုက်မူသလေန် မဒှ်ဂကူ ကြုက်ဟိုယ် (Hui 回族)။ ဂကူကြုက်ဟိုယ်ဂှ် ဒှ်ဂကူမပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ရးယူနာန် ကၟိန်ဍုင်ကြုက်ရ။ ယၟု ပါန်တေ နကဵု ဘာသာဗၟာဂှ် ကၠုင် နူအရေဝ် သေံဇၞော် ပင်ရှေ *Pang hse* ဒှ်မာန်ရောင် ပတှ်ေကေတ်ရ။ ဆဂး ယၟုဏအ်ဂှ် ဆဂကူကြုက်မူသလေန် မနွံ ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာဟေင် မတီတုဲ ဂကူကြုက်ဟိုယ် ပ္ဍဲရးယူနာန်ဂှ် ဟွံတီ ယၟုဏအ်ရ။ ဂကူကြုက်မူသလေန် မနွံ ပ္ဍဲရးယူနာန်တအ်ဂှ် ညးတအ် ကော်စ ဇကုညးတအ် ဂကူဟိုယ် Hui (回族) ရ။ လညာတ်လ္ၚဵုဂှ်ဟီု ယၟုမ္ဂး ပါန်တေ ဂှ် ကၠုင် နူ ပသဳ မဒှ်ယၟု ဂကူဖာသဳ (ဂကူအဳရာန်)၊ ဗၟာတအ်ဂှ် ကော်စ မူသလေန် ပသဳတုဲ ဂကူကြုက်မူသလေန်ဂှ်လေဝ် ကော်စ ပသဳ၊ ဗွဲကြဴ ဒှ်အာ ပါန်တေ မြဴသာ်ဝွံလေဝ် ဂးနွံကီုရ။ ဆဂး လညာတ်ၜါဝွံ အရာလဵုမဒးဂၠိုင်ဂှ် ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် ဟွံမာန်ရ။

နူကဵု ဗၟာ ဟွံသေင်မ္ဂး သေံဇၞော် မွဲကဆံင်ဂှ် မန်တအ်လေဝ် လွဳစ ကော်ဒၟံင် ပါန်တေ ကီုရ။ ဂကူမန်တအ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် စုက်လုက် ကုဂကူပါန်တေအောန်ကီုလေဝ် စၞညးတအ် ပါန်တေခဴသောယ်ဂှ် ဒှ်စၞ မၞိဟ်မဒးဂၞပ်ဂၠိုင် ပ္ဍဲကဵု ဒေသမန်ကီုရ။ 

## ဝင်

ပ္ဍဲခေတ်ကုမ်ဗံင် လပါ်ကၞောတ် ပ္ဍဲလက်ထက် တၠညးမင်တုမ်ဂှ် ဂကူပါန်တေတအ် ပဒတဴကၠုင် ပ္ဍဲကဵု ဗွိုင်နန်မာန္တလေ (အင်ဝ)။ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် လၟိဟ်မၞိဟ် ဂကူပါန်တေဂှ် နွံညိညရတုဲ ပဒတဴဒၟံင် ကရောမ်မွဲစွံ ကုဂကူကြုက်တၞဟ် မကော်ဂး အရာပ်တာန်ကြုက် ကီုရ။ ဂကူပါန်တေတအ်ဂှ် ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဒှ်ညးဗၞိက် တၟအ်မံသ (တၟအ်သ္ၚေက်) (*ကျောက်စိန်*) ကေုာံ ယာတ်သုတ်ဂမၠိုင်ရ။ ဗွဲကြဴ တၠညးမင်တုမ် ဖျေဟ်ကဵု ဒၞာဲတၞဟ်ခြာတုဲ ဒှ်ကၠုင် အရာပ်ပါန်တေ ပ္ဍဲကဵု မာန္တလေ၊ အခိင်လၟုဟ် နွံ ပ္ဍဲသၟဝ်ကျာ ဂၠံင် ၃၅ ကဵု သၠုင်ကျာ ဂၠံင် ၃၆၊ ဗၟံက် ဂၠံင် ၇၉၊ ပလိုတ် ဂၠံင် ၈၀ ဂှ်ရ။ ပါဲနူဂှ်တုဲ နကဵု တၠညးမင်တုမ် သီုကဵုအခေါင် ကုညးတအ် သြိုင်ပလဳညးတအ်ကီုရ။ 

## ပါန်တေ ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ်
ဂကူပါန်တေ (ဝါ) ဂကူကြုက်မူသလေန်တအ် ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ် ပဒတဴဒၟံင် ဗွဲတၟေင် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သကုတ်သၟဝ်ကျာ တွဵုရးသေံဇၞော် ကေုာံ တွဵုရးကချေင် ကေုာံ ဍုင်ဇၞော် လ္ဂုင် ကဵု မာန္တလေတအ်ရ။ ဍုင်မနွံကဵု ပလဳ ဂကူပါန်တေတအ်ဂှ် ဍုင်လ္ဂုင်၊ တံင်ဂျဳ၊ လာရှဵု၊ တယာန်၊ ကျာင်တုမ်၊ ပျဳဥူလောန်၊ မျေတ်ကျဳနာ၊ မဝ်ကုတ် ကေုာံ မူသေဝ် တအ်ရ။ 

## နိဿဲ
စောဝ်ပရိုက်၊ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်ပိ

**ကွာန်စောဝ်ပရိုက်** (;) နွံပ္ဍဲ ပွိုင်ဍုင်ကျာ်ပိဝွံ ပ္ဍဲသၞာံ စပ္တန်လဝ် နူသၞာံ ၜိုတ် ၂၀၁၄ တုဲ သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် နွံ သ္ၚိ ၁၂ မ။ ကွာန်စောဝ်ပရိုက်ဂှ် နွံအကြာ ကွာန်တဒုင် ကဵု ကွာန်ကြုင်မပြင်။ ကိစ္စကမၠောန်ဇၞော်မောဝ်ကွာန်စောဝ်ပရိုက် သီုဖအိုတ်ဂှ် ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဓမ္မဝရ ဘာပလိုင်ထီု ကွာန်စောဝ်ဇဗၠု ကၠုင်ရေင်တၠုင်ဖန်ဇန်ဒၟံင်ကဵုရ။ သၞာံ ၜိုတ် ၂၀၂၁ ဂှ် နကဵု ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဓမ္မဝရ ဂိုတ်ဂစာန် ပ္တိုန်လိက် ကုဌာနပရေင်ပညာကောန်ဂကူမန် ညံင်ဂွံပံက်ပ္တန် ဘာကောန်ဂကူမန် (ဘာဗတောန်လိက်)ဂှ် နူကဵု ဌာနပရေင်ပညာ ပဒတန်တုဲ သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ် စချပ်ဂၞန်ကၠုင် သွက်ဂွံသြိုင်ဘာကောန်ဂကူ ပ္ဍဲကွာန်ဝွံရ။

နကဵု ကျာ်ဇၞော်ဓမ္မဝရ အာဂတ ပၠတရဴတုဲ ဂၠံင်အာ ဘာစောဝ်ပရိုက်ဂှ် စဝ်ကောန်ဂရေတ် စနူ ၁၂ ဂိတုမေ ၂၀၂၂ ဂှ်တုဲ စသြိုင် ဘုတ်မွဲ ပ္ဍဲဘာစောဝ်ပရိုက်ဂှ်ရ။ ဂိတုမေ ၁၆၊ ၂၀၂၂ ဂှ် ဒဒန် ကွာန်စောဝ်ပရိုက် အာစိုပ်ဒတုဲ ကၠောန်သဘင်စရိုဟ်ဍာ်။ 

## ဘာလကျာ်
ဘာစောဝ်ပရိုက် 

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပထဝဳဝင်
ယောဇနာ

မွဲ **ယောဇနာ** (သံသကြိုတ်: योजन; ; ; ) ဂှ် ဒှ် လၟိဟ်မၜတ် ဇမ္ၚောဲ ခေတ်တြေံ ပ္ဍဲအိန္ဒိယ၊ ရးနိဂီုမန်၊ ရးနိဂီုဗၟာ ကေုာံ ရးနိဂီုသေံ။ မွဲယောဇနာဂှ် နွံဒၟံင် ၜိုတ် ၁၂ - ၁၅ ကဳလဝ်မဳတာ။ 

## လိက်တၟအ် သၟိင်အသောက (ဘဳသဳ ၃ ဗွဝ်ကၠံ)
ပ္ဍဲကဵုလိက်တၟအ် သၟိင်အသောက မဂၞန် ၁၃ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ဗ္ၜတ်ဇမ္ၚောဲ အကြာ ဍုင်ပါတလိပုတ် ကဵု ဍုင်ဗေဗဳလောန် နွံ ၆၀၀ ယောဇနာ။ ဍုင်ပါတလိပုတ် ကဵု ဍုင်ဗေဗဳလောန်ဂှ် နွံဒၟံင် ၜိုတ် ၄၀၀၀ ကဳလဝ်မဳတာ (= ၂၄၈၅,၅ တိုင်)၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ မွဲယောဇနာဂှ် နွံၜိုတ် ၇ ကဳလဝ်မဳတာ (= ၄,၃၅ တိုင်) ဟီုမာန်ရ။ ပ္ဍဲကဵု အဋ္ဌကထာ ဗြဟ္မဇာလသုတ်ဂှ် ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ဍုင်နာလန္ဒာ ကဵု ဍုင်ရာဇာဂြိုဟ်ဂှ် နွံ မွဲယောဇနာ ဂးလဝ်ရ။ ခေတ်လၟုဟ် ဂၠံင်ကွဳပၟတ် အကြာဍုင်ၜါဂှ် နွံ ၈ တိုင် (= ၁၂,၈၇ ကဳလဝ်မဳတာ) ရ။ ပ္ဍဲကဵု ပြကိုဟ်ဝင်ပထဝဳ ဗုဒ္ဓသာသနိကဂှ်လေဝ် ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် မွဲယောဇနာ နွံ ၈ တိုင်ကီုရ။ 

## ယောဇနာ အတိုင် မကၠုင် နူပြကိုဟ်ဗိသၞုပုရဏ
ယောဇနာဂှ် ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲပြကိုဟ်ဗိသၞုပုရဏ ကၞပ်ပထမ၊ ဆဋ္ဌမ ဝဂ် မဒှ်လိက် မလုပ်လၟိဟ် မဟာပုရဏ ၁၈ ကၞပ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ရ။

### ဗၞတ်ဗ္ၜတ်ဂမၠိုင်

## ယောဇနာ အတိုင်မကၠုင် နူအခိုက်မန်

အတိုင်မဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲလိက် လျးညာဏ် ကောန်ဂကူမန်၊ ကျာ်ဇၞော်ဝေဒဂူ မပ္တိတ်လဝ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ။

## ဗ္ၜတ် နာနာ
ဇမ္ၚောဲ ယောဇနာဂှ် ပြကိုဟ်မွဲကုမွဲ ဟွံတုပ် ရေင်သကအ်ရ။ ပ္ဍဲပြကိုဟ်သုရိယသိဒ္ဓန္တ (ကၞောတ် အေဒဳ ၄ ဗွဝ်ကၠံ တမ် အေဒဳ ၅ ဗွဝ်ကၠံ) ဂှ် ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် မွဲယောဇနာဂှ် နွံ ၈ ကဳလဳမဳတာ (= ၅ တိုင်)။ တုဲပၠန် တုပ်ကဵု လညာတ် နူပြကိုဟ်အရိယဘတိယ (၄၉၉) ကီုရ။ ဆဂး ဗၞတ်ဗ္ၜတ် နူ ၁၄ ဗွဝ်ကၠံဂှ် ပံက်လဝ် သ္ၚောဲနူဂှ် ၜိုတ် ၁,၅ အလန် မဒှ်ဒၟံင် ၜိုတ် ၁၃ ကဳလဝ်မဳတာ (= ၈ တိုင်)။ လညာတ် အစာဂုရု အဘယ စရဏာရဝိန္ဒ ဘက္တိဝေဒါန္တ သွာမဳ (Abhaya Caraṇāravinda Bhakti-vedānta Svāmī) မ္ဂး မွဲယောဇနာဂှ် နွံဒၟံင် ၜိုတ် ၁၃ ကဳလဝ်မဳတာ (= ၈ တိုင်)  အတိုင် ညးမပံက်လဝ် အဓိပ္ပါယ် နူကဵု ပြကိုဟ်ဘဂဝတပုရဏ ဂှ်ရ။ အာလေဿေန္ဒြာ စုန္နိန္ဃမ် (Alexander Cunningham) ဟီု ဗ္ၜတ်တိ အိန္ဒိယ ခေတ်တြေံဂှ် မွဲယောဇနာဂှ် နွံဒၟံင် အကြာ ၈ ကဵု ၉ တိုင်၊ ၜတ် ကုဗ္ၜတ် ကြုက်မ္ဂး နွံဇမ္ၚောဲ အကြာ ၆,၇ တိုင် (၁၀,၈ ကဳလဝ်မဳတာ) ကဵု ၈,၂ တိုင် (၁၃,၂ ကဳလဝ်မဳတာ)ရ။

## နိဿဲ
ဝင်ဂကူမန် နကဵုလၟေင်အခိင်

**လၟေင်အခိင် ဝင်ဂကူမန်** () ဝွံ ဒှ်ပရူ မဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ဝင်ဂကူမန် နကဵု လၟေင်အခိင်ကာလ အရာမဒးစၟတ်သမ္တီခိုဟ် စပ်ကဵု ဂကူမန်။

## ခေတ်တၟအ်

## ခေတ်ဗရိုတ် (ပသဲ)

## ခေတ်ဗုကာံ

## ခေတ်မုတ္တမ

## ခေတ်ဟံသာဝတဳ

## စၟတ်သမ္တီ ကေုာံ နိဿဲ

## ပြကိုဟ်''ကဝေင်ဆာန်''

* 
* 
* 
*
တၠမန်၊ ညးအုပ်ကာနာနာ(တြေံ) ဗော်ဍုင်မန်တၟိ

**နာဲတၠမန်** (ၜံင် ၀၁၊ ၀၁၊ ၁၉၄၃ - စုတိ ၁၉၈၆) ဝွံ နူဘဝသၟတ် ကြဴနူ မကလိဂွံ တဆိပ်တြာဗြနာမ်ဘဳအေ အတိုင်မဆက်တိုန်ဒၟံင် တန်မဟာဝိဇ္ဇာ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၇၂ ဂှ် သွက်ဂွံ တဝ်စၞေဟ် ကုသၟိင်တၠအဝဵုဗၟာတုဲ တိတ်စိုပ်ကၠုင် တိပၠန်ဂတးတုဲ လုပ်ကေတ်လဝ် တာလျိုင် ပ္ဍဲဗော်ဍုင်မန်တၟိ နဒဒှ် ညးအုပ်ကာနာနာ စဵုကဵု လအိတ်လမျီု သၞာံ ၁၉၈၆ဂှ်ရ။ အဃောညးမယိုက်ဂၠေင်ဒၟံင် နဒဒှ် တာလျိုင် ညးအုပ်ကာနာနာ ဗော်ဍုင်မန်တၟိဂှ် ညးဝွံ ဒှ်မၞိဟ် စိုတ်မဇၞော် ပ္ဍဲပရေင်ပညာကောန်ဂကူတုဲ နကဵုဗော် ဒက်ပ္တန်ပတိုန် ဌာနပရေင်ပညာဗဟဵုဂှ် ညးကေတ်လဝ်တာလျိုင် နဒဒှ် လျိုင်ဌာန ပညာဗဟဵု နူကဵု သၞာံ ၁၉၇၂ စဵုကဵု စိုပ်လအိတ်အာယုက်ကီုရ။

## ပထမအဝဲ ကေုာံ ပရေင်ပညာ
နာဲတၠမန် ယၟုနူတမ်မူလ မာံသာယေန်ဝွံ ဒှ်ကောန် နာဲဝေန်၊ မိညိင်ယေန် က္တဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၃ ဂိတုဇာန္နဝါရဳ ၁ (သက္ကရာဇ် ၁၃၀၄ ဂိတုမြေက္ကသဵု ၁၀ စွေက်) တ္ၚဲသိုက် ပ္ဍဲကွာန်တဝ်ကၞဴ၊ တကအ်ခၟိုင်ရ။ ပညာသဇိုင်ဂှ် ညးကတ်လ္ၚတ်လဝ် ပ္ဍဲဍုင်ၜါသွာင်၊ အံင် ၁၀ တန်တုဲ တန်ဥပစာဂှ် ကတ်လ္ၚတ်လဝ် ပ္ဍဲကဝ်လိက်မတ်မလီုရ။ ပညာတက္ကသိုလ်ဂှ် ညးကတ်လ္ၚတ်လဝ် ပ္ဍဲတက္ကသိုလ်လ္ဂုင် နကဵု ဘာသာအဓိက ဒဿနိကတုဲ က္လိဂွံလဝ် ဗြနာမ်ဘဳအေရ။ နူဂှ် ဆက်တိုန် တန်မဟာဝိဇ္ဇာ ကိုပ်ကၠာ ဟွံကလိဂွံ တဆိပ်တြာဍင် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၇၁ ဂှ် လုပ်စိုပ်အာ တိဍာ်ဗၠးၜး သွက်ဂွံတဝ်စၞေဟ် ကုအလဵုအသဳဗၟာ သွက်အခေါင်အရာဂကူမန် ပ္ဍဲဗော်ဍုင်မန်တၟိရ။

## ကမၠောန်ပရေင်ကောန်ဂကူ
ကြဴနူ နာဲတၠမန် မစိုပ်ကၠုင် တိဍာ်ပၠန်ဂတးတုဲ ဂွံဒုင်ခပတိုန် နဒဒှ် ညးအုပ်ကာနာနာ ဗော်ဍုင်မန်တၟိရ။ ကြဴနူ ညးမလုပ်ကေတ် တာလျိုင် နဒဒှ် ညးအုပ်ကာနာနာ ပ္ဍဲဗော်ဍုင်မန်တၟိရ။ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၇၂ နကဵု နာဲတၠမန် မပါလုပ် နဒဒှ်မၞိဟ်အဓိက သွက်ဂွံ ပံက်ဌာနပရေင်ပညာ ဗော်ဍုင်မန်တၟိရ။ နူစ ပံက်ပ္တန် ဌာနပညာဂှ် နကဵု နာဲတၠမန် ကေတ်တာလျိုင် နဒဒှ် ညးလျိုင်ဌာနပညာဗဟဵု နူသၞာံ ၁၉၇၂ စဵုကဵု ညးအိုတ်လမျီု ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၈၆ ဂှ်ရ။

## မပြာကတ်
နာဲတၠမန်ဝွံ ပြာကတ်တဴ နဒဒှ် မၞိဟ်မပ္တံ ဌာနပညာကောန်ဂကူမန်၊ ဒှ်မၞိဟ် တၠပညာ မလေပ်ဘာသာဇဳ သီုကဵု ဘာသာခမေန်။ 

## စၟတ်သမ္တီ

## ပြကိုဟ်

*
မန်ဆာန် (သၟာဒယှ်ေမန် ဒယှ်)

**နာဲမန်ဆာန်** (ၜံင် ၁၉၅၆ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂ - စုတိ ၂၀၂၂ ဒဳဇြေမ်ဗါ ၁၈)ဝွံ ဒှ်သၟာဒယှ်ေဒွက်မန် သၟာချူဒွက်မန် ယၟုမြဟ်ပြာကတ်မွဲတၠရ။ ညးစဒယှ်ကၠုင်ဒွက်မန် နူအခိင်ကာလ သၞာံ ၁၉၇၃ အခိင်ကာလ ညးအာယုက် ၁၇ သၞာံ၊ ဒွက် ညးချူလဝ် ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ်ဒွက် "ဆက်တဲတုဲ ဒးကၠောန်"။ ပ္ဍဲကဵု ဂကောံလျးဟံသာ ဂှ် ပါလုပ်ဒယှ်ေလဝ် နွံၜိုတ် ၉ ကဝးတုဲ ကဝး နကဵု ညးမွဲဓဝ် သီုဖအိုတ် နွံ ၁၂ ကဝး။

အပါညးကီု အပါဇုညးကီု ဒှ်လဝ် သၟာဂဳတမန်အိုတ်ဂှ်ရ ညးဝွံ ဒှ်မၞိဟ်ဗဳဇဂဳတမန်မွဲ ဟီုဂွံရ။

နာဲမန်ဆာန်ဂှ် ပ္ဍဲအခိင် နူသၞာံ၁၉၇၀တအ် စဵုကဵုစိုပ် ၁၉၉၀တအ် လပါ်စဂှ် ဒှ်သၟာဒယှ်ေဒွက်မန် ယၟုမြဟ် စဵုကဵု မဂွံစၟတ်သမ္တီ "သၟာဒယှ်ေဒွက်ကောန်ဂကူ" မွဲတၠရ။ နူကဵု ဂကောံမၞိဟ်ဗွိုင်တွိင်တွိုက်ဂမၠိုင်ကီု သီုကဵု ဂကောံမၞိဟ်မန်သွာင်နာနာတအ် ပ္ဍဲအခိင်ညးအာယုက်ဇၞော် မယဲဒၟံင်ဂှ် နကဵု ကျာ်ဇၞော်အစာခေမာနန် (နွံပိုန် ဘာနန္ဒဝိုန် ဍုင်ဇြပ်ဗု) ပသကိုပ်သကတုဲ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် "မဟာဂဳတ လၞီဗှ်သၞာ အစာနာဲအာဲမန် ကေုာံ ပတိုန်ဂုဏ်စရာဲ အစာနာဲမန်ဆာန်" ပ္ဍဲဍုင်ဇြပ်ဗု ပ္ဍဲဂိတုမေ ၂၃ သၞာံ ၂၀၂၂ ဂှ်ကီုရ။

နာဲမန်ဆာန်ဂှ် ၜိုန်ရ ဒှ်သၟာဂဳတဒယှ် မပ္တိတ်လဝ် ကဝးဒွက် ဗွဲမဂၠိုင်ကီုလေဝ် ဘဝသၟာဂဳတမန်ဂှ် နကဵုပညာသုခုမညးတအ်ဂှ် ဂယိုင်လမျီုဟွံဂွံ၊ ကမၠောန်ဂယိုင်လမျီုညး အဓိကဂှ် ကမၠောန်ဗ္ၚ ကေုာံ ကမၠောန်ဗာ်သွံ တၞးကၞိရ။

## အတ္ထုပ္ပတ္တိ
### ပထမအဝဲ ကေုာံ ဂကောံသ္ၚိကၟိန်
နာဲမန်ဆာန် က္တဵုဒှ်မၞိဟ် ဇရေင်မိမမန်ၜါတၠ နာဲတေန်၊ မိသိင်တူ ပ္ဍဲကွာန်ဖအံက် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၅၆ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂ (၁၃၁၇၊ မာဃ် ၁၄ မမံက်) တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်။ နာဲတေန်ဂှ်လေဝ် ဒှ်သၟာဂဳတ အခိုက်မန််တြေံမွဲတုဲ မသ ကလောကောဒေအ် လပါ်အပါတအ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မတက်ထဗိုန်ရ။ 

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ
စစ်တောင်းမြစ်

**ၜဳဗတာင်** ဂှ် ဒှ်ၜဳ မဇွောဝ်စှ်ေကၠုင် နူတမ်  ဒေသဒဵု သေံဇၞော် လပါ်သၠုင်ကျာတုဲ တတ်စှ်ေကၠုင် ရးဇၞော်ဗဂေါ စဵုကဵုစိုပ် ပ္ၚံက်ၜဳမုတ္တမတုဲ ဍာ်ၜဳဂှ် ပြိုဟ်လုပ်အာ ပ္ဍဲၜဳဇၞော်ဘင်္ဂလာရ။ ၜဳဗတာင်ဂှ် နွံဇမၠိင် ၂၆၁ တိုင် (၄၂၀ ကဳလဝ်မဳတာ)တုဲ နူကဵု ရးဗဂေါဂှ် ဇွောဝ်စှ်ေဒၟံင် ပ္ဍဲဒေသတိဗလးရ။

ပၞောဝ်ကဵု ၜဳဂမၠိုင် မနွံ ပ္ဍဲ ကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံဗၟာဂှ် ၜဳဗတာင်ဝွံ ဒှ်ၜဳဂၠိင်အိုတ် မရနုက် ကုပန်။ ၜဳယှိုယ်၊ ကြုင်သာပြတအ်ဂှ် ဒှ်ၜဳ ကေုာံ ကြုင် မဇွောဝ်ပြိုဟ်လုပ် အပ္ဍဲ ၜဳဗတာင်ရ။ ဍုင်ယှိုယ်ကျေန်၊ ဍုင်မဒေါက်၊ ဍုင်ဇြပ်သိမ်တအ်ဂှ် နွံဇိုင် ၜဳဗတာင်တုဲ နွံကဵု ဂၠုင်ဗဒေါအ်အိုတ်ရ။ ပ္ဍဲအခိင်တမၠာ ခေတ်ဂၠံင်ကွဳစက် ဟွံမဲဏီတေအ်ဂှ်မ္ဂး ၜဳဗတာင်ဝွံ ဒှ်ဇဟက်ပလံင်ဗစိုပ် အဓိက အကြာ ဒေသ ရးဗဂေါ ကဵု တွဵုရးဍုင်မန်ရ။

ၜဳဗတာင် လပါ်သၟဝ် ၜိုတ် ၂၅ တိုင် (၄၀ ကဳလဝ်မဳတာ) ဂှ် ဍာ်ဇွောဝ်ဒၟံင် ကၠိုဟ်သၞာံတုဲ သကုတ်လပါ် ၜိုတ် ၅၅ တိုင် (၉၀ ကဳလဝ်မဳတာ) ဂှ် ဆပ္ဍဲအခိင်ဗြဲ ပိဂိတုဟေင် ဍာ်ဇွောဝ်ခိုဟ်ဟ် ဂၠုင်အာကၠုင်ဂွံရ။ ၜဳဗတာင်ဂှ် ၜိုန်ရ ဟွံဒှ်အရီုအဗင် သွက်ဂွံတဵုလွဳ ဗီုကဵု သြောအ် သၞေဝ်တအ်ကီုလေဝ် ပ္ဍဲအခိင်ဗြဲ သွက်ဂွံဖျေဟ်ဆု နူဒဵုဗဂေါ ဒှ်အရီုအဗင် တၟာဂလိုင်ရ။

## ဍုင်ကွာန်ဇၞော်ဇၞော် မနွံ မွဲဒမြိပ်ၜဳဂှ်

* ညောင်လေးပင်မြို့
* တောင်ငူ
* ွေ
* ရွေကျင်မြို့
* ကွမ်းဆိပ်ရွာ
* သိမ်ဇရပ်မြို့

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပထဝဳ
ဘာကောန်ဂကူမန် ကွာန်ဝါဂၠံင်

**ဘာကောန်ဂကူမန် ကွာန်ဝါဂၠံင်** ဂှ် ဒှ်ဘာတန်မူလ မသြိုင်ပတန်လဝ် နကဵု ကောန်ကွာန်ဝါဂၠံင် ကေုာံ ညးမဆာန်ဂကူမန်တအ် နူကဵုသၞာံ ၂၀၂၃ ဂိတုဇာန္နဝါရဳ (၁) ဂှ်ရ။

## ဝင်
ဘာတန်မူလ ကောန်ဂကူမန် ကွာန်ဝါဂၠံင်ဝွံ နကဵု ခမဳသင် ကေုာံ ညးဍုင်ကွာန် ကောန်ကွာန်ဝါဂၠံင်တအ် ချပ်ဂၞန် ဒက်ကမ္မတဳတုဲ စဗၟံက်ကၠုင် ပရေင်ကမၠောန် နူကဵုအခိင်ၜိုတ် နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၂၂တုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် ကမ္မတဳမသြိုင်ခၞံဗဒှ်ဘာကောန်ဂကူမန် မွဲရ။ နူဂှ် ကျာ်ဇၞော်မနွံပိုန်ဘာတအ်ကီု သီုကဵု ညးတၠစေတနာဂမၠိုင် စုတ်သြန်၊ တုဲပၠန် နကဵုဂကောံကမ္မတဳတအ် ဒုင်ဒါန်သြန် ဂေတ်ကွာန် ပ္ဍဲဂိတုဒဳဇြေမ်ဗါ ၂၁ ဂှ် က္လိဂွံ သြန်ဒကေဝ် ကၠံဒစာံဣသုန်ကိုဋ်ထပှ်လ္ၚီ (၁၈,၅၀၇,၀၀၀) တုဲ ပ္ဍဲဇာန္နဝါရဳ ၁၊ ၂၀၂၃ တ္ၚဲအဒိုက် အခိင်နူဂယး (၇) နာဍဳဂှ် ခမဳသင်တအ် ဖ္ဍောတ်မ္ၚဵု ဂအာင်တိဘာတုဲ အခိင် (၁၁) နာဍဳဂှ် ဖျေဟ်ရိုဟ်ကၞက် ဍိုတ်ထဝ် ဍိုတ်သြန်ရ။

## ညးတာလျိုင် ကမ္မတဳသြိုင်ခၞံဗဒှ် ဘာ
ဂကောံမဟာနာယက
# ဘဒ္ဒန္တသဳလတေဇ ဘာသိမ် ကွာန်ဝါဂၠံင်
# ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒသာရ ဘာပ္ဍဲ ကွာန်ဝါဂၠံင်

ဂကောံသင်နာယကဂမၠိုင်
# ဘဒ္ဒန္တဝိသုဒ္ဓ ဘာပ္ဍဲ ကွာန်ဝါဂၠံင်
# ဘဒ္ဒန္တဒါနဝံသ ဘာသိမ် ကွာန်ဝါဂၠံင်
# ဘဒ္ဒန္တပုပ္ဖ ဘာတၞံတာ ကွာန်ဝါဂၠံင်

ဂကောံနာယကဂမၠိုင်
# နာဲပေင် ဒါယကာ ဘာသိမ်
# နာဲဒါမ် ဒါယကာ ဘာပ္ဍဲ
# နာဲယှောဝ် ဒါယက ဘာတၞံတာ

ဂကောံဥက္ကဋ္ဌဂမၠိုင်
# နာဲသဳဟအိန်
# နာဲအံင်ဗာန်
# နာဲတၠဆာန်

ဂကောံညးအုပ်ကာဂမၠိုင်
# နာဲပျူ
# နာဲတၠမန်
# နာဲဆာန်ထဝ်

ဂကောံသကိုပ်ဘဏ္ဍာဂမၠိုင်
# နာဲကောန်ထိုဝ်
# နာဲချိုဝ်
# နာဲဘထဝ်
# နာဲအံင်တဳ
# မိပါန်ခေန်

ဂကောံစၟတ်စရင်ဂမၠိုင်
# နာဲသိင်ထောန်
# နာဲအံက်
# မိခေန်

ဂကောံလလောင်ပရိုင်
# နာဲလာံဗဵု
# နာဲထူ
# နာဲဆာန်မန်
# နာဲမန်အိန်
# နာဲသိုက်လျး
# နာဲဗၠာဲ
# နာဲကောသြန်
# မိမောဝ်

ကောန်ဂကောံဂမၠိုင်
# နာဲပါန်အံင်
# နာဲညောအ်
# နာဲပါန်ယှိုဲ
# နာဲယှိုဲဘ
# နာဲင္ၚိုဲတုင်
# နာဲတာန်
# နာဲယာန်နာင်
# နာဲဟံင်လွဳ
# နာဲဟံသာနန်
# နာဲဏောင်
# နာဲသိုဝ်တုင်
# နာဲဃဵု
# နာဲကောန်ဗ္ကေတ်
# မိသဳလ
# မိင္ၚိုဲယှုင်

## နိဿဲ
စိုတ် (၈၉)

* အကုသဵု စိုတ် - ၁၂
* အဟိုတ် စိုတ် - ၁၈
* ကာမာဝစရ သောဘဏစိုတ် - ၂၄
* ရူပါဝစရစိုတ် - ၁၅
* အရူပါဝစရစိုတ် - ၁၂
* လောကုတ္တဵုစိုတ် - ၈

## နိဿဲ
အကုသဵုစိုတ် - ၁၂

လောဘစိုတ် - ၈

ဒေါသစိုတ် - ၂

မောဟစိုတ် - ၂

## နိဿဲ
လောဘစိုတ် (၈)

# သောမနဿသဟဂုတ် ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ် အသၚ်္ခါရိကစိုတ်မွဲ
# သောမနဿသဟဂုတ် ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ် သသၚ်္ခါရိကစိုတ်မွဲ
# သောမနဿသဟဂုတ် ဒိဋ္ဌိဂတဝိပ္ပယုတ် အသၚ်္ခါရိကစိုတ်မွဲ
# သောမနဿသဟဂုတ် ဒိဋ္ဌိဂတဝိပ္ပယုတ် သသၚ်္ခါရိကစိုတ်မွဲ
# ဥပေက္ခာသဟဂုတ် ဒိဋ္ဌိဂတဝိပ္ပယုတ် အသၚ်္ခါရိကစိုတ်မွဲ
# ဥပေက္ခာသဟဂုတ် ဒိဋ္ဌိဂတဝိပ္ပယုတ် အသၚ်္ခါရိကစိုတ်မွဲ
# ဥပေက္ခာသဟဂုတ် ဒိဋ္ဌိဂတဝိပ္ပယုတ် အသၚ်္ခါရိကစိုတ်မွဲ
# ဥပေက္ခာသဟဂုတ် ဒိဋ္ဌိဂတဝိပ္ပယုတ် သသၚ်္ခါရိကစိုတ်မွဲ

## နိဿဲ
​​​ဒေါသ စိုတ်၂

## ဒေါသစိုတ် ၂ ပြကာမ္ဂးဂှ်တုန်
၁။ ဒေါမနုဿသဟဂုတ် ပဋိဃသမ္ပယုတ် အသၚ်္ခါရစိုတ်မွဲ၊

၂။ ဒေါမနုဿသဟဂုတ် ပဋိဃသမ္ပယုတ် သသၚ်္ခါရစိုတ်မွဲ၊

## နိဿဲ
မောဟစိုတ် ၂

## မောဟစိုတ် ၂ ပြကာမ္ဂးဂှ်တုန်
# ဥပေက္ခာသဟဂုတ် ဝိစိကိစ္ဆာသမ္ပယုတ်စိုတ်မွဲ၊​
# ဥပေက္ခာသဟဂုတ် ဥဒ္ဓစ္စသမ္ပယုတ်စိုတ်မွဲ၊

## နိဿဲ
အဟိုတ်စိုတ် ၁၈

## အဟိုတ်စိုတ် ၁၈ ပြကာမ္ဂးဂှ်တုန်

# အကုသလဝိပက်စိုတ်         - ၇
# အဟိုတ်ကုသလဝိပက်စိုတ် - ၈
# အဟိုတ်ကြိယာစိုတ်           - ၃  - ပံၚ်တုဲ ဒှ်အဟိုတ်စိုတ် ၁၈ ပြကာရ။

## နိဿဲ
ဓရ်ပရမတ္ထ (၄) ပြကာ

ဓရ်ပရမတ္ထ (၄) ပြကာ

# စိုတ်
# စေတသိက်
# ရုပ် 
# နိဗ္ဗာန်

## အဓိပ္ပါယ် ပရမတ္ထ
ဟိုတ်မၞုံသ္ဘဴမပြဲ ဟွံမွဲကဵု မဟဂွံပၠန်ဂတးစိ ပရမတ်မ္ဂးယၟုရ

## အဓိပ္ပါယ် စိုတ်
ဟိုတ်မလေပ်ချပ် မလေပ်တီအာရီုတၞဟ်ဟ်သာ်စိ စိုတ်မ္ဂးယၟုရ

## အဓိပ္ပါယ် စေတသိက်
ဟိုတ်မလေပ်စိုန်သ္ကီု ကေုာံ စိုတ်စိ စေတသိက် မ္ဂးယၟုရ

## အဓိပ္ပါယ် ရုပ်
ဟိုတ်မလေပ်ပၠန်ဂတးစိ ရုပ်မ္ဂးယၟုရ

## အဓိပ္ပါယ် နိဗ္ဗာန်
ဟိုတ်မလေပ်တိတ်ဗၠးအာ နူတဏှာ လောဘ မဂပ်ဝ်တွံဂး ဝါနစိ နိဗ္ဗာန်မ္ဂးယၟုရ

## နိဿဲ
အကုသလဝိပက်စိုတ် ၇

## အကုသလဝိပက်စိုတ်( ၇ )ပြကာမ္ဂးဂှ်တုန်

# ဥပေက္ခာသဟဂုတ် စက္ခုဝိဉာဏ်စိုတ်မွဲ၊
# ဥပေက္ခာသဟဂုတ် သောတဝိဉာဏ်စိုတ်မွဲ၊
# ဥပေက္ခာသဟဂုတ် ဃာနဝိဉာဏ်စိုတ်မွဲ၊
# ဥပေက္ခာသဟဂုတ် ဇိဝှာဝိဉာဏ်စိုတ်မွဲ၊
# ဒုက္ခသဟဂုတ် ကာယဝိဉာဏ်စိုတ်မွဲ၊
# ဥပေက္ခာသဟဂုတ် သမ္ပဋိစ္ဆန်စိုတ်မွဲ၊
# ဥပေက္ခာသဟဂုတ် သန္တဳရဏစိုတ်မွဲ - ပံၚ်တုဲ ဒှ်အကုသလဝိပက်စိုတ်( ၇ )ရ။

## နိဿဲ
အဟိုတ်ကုသလဝိပက်စိုတ် ၈

## အဟိုတ်ကုသလဝိပက်စိုတ် ( ၈ ) ပြကာမ္ဂးဂှ်တုန်
# ဥပေက္ခာသဟဂုတ် စက္ခုဝိဉာဏ်စိုတ်မွဲ၊
# ဥပေက္ခာသဟဂုတ် သောတဝိဉာဏ်စိုတ်မွဲ၊
# ဥပေက္ခာသဟဂုတ် ဃာနဝိဉာဏ်စိုတ်မွဲ၊
# ဥပေက္ခာသဟဂုတ် ဇိဝှာဝိဉာဏ်စိုတ်မွဲ၊
# သုခသဟဂုတ် ကာယဝိဉာဏ်စိုတ်မွဲ၊
# ဥပေက္ခာသဟဂုတ် သမ္ပဋိစ္ဆန်စိုတ်မွဲ၊
#သောမနဿသဟဂုတ် သန္တဳရဏစိုတ်မွဲ
# ဥပေက္ခာသဟဂုတ် သန္တဳရဏစိုတ်မွဲ  - ပံၚ်တုဲ ဒှ်အဟိုတ်ကုသလဝိပက်စိုတ် ( ၈ ) ပြကာရ။

## နိဿဲ
အဟိုတ်ကြိယာစိုတ် ၃

## အဟိုတ်ကြိယာစိုတ် ( ၃ ) ပြကာမ္ဂးဂှ်တုန်

# ဥပေက္ခာသဟဂုတ် ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်စိုတ်မွဲ၊
# ဥပေက္ခာသဟဂုတ် မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်စိုတ်မွဲ၊
# သောမနဿသဟဂုတ် ဟသိတုပ္ပါဒ်စိုတ်မွဲ၊
## နိဿဲ
ခန္ဓ ၅

# ရူပက္ခန္ဓ
# ဝေဒနာက္ခန္ဓ
# သညာက္ခန္ဓ
# သၚ်္ခါရက္ခန္ဓ
# ဝိညာဏက္ခန္ဓ

## နိဿဲ
ဗောဇ္ဇျၚ် (၇) ပြကာ

## ဗောဇ္ဇျၚ် (၇) ပြကာ
# သတိသမ္ဗောဇ္ဇျၚ််
# ဓမ္မဝိစယသမ္ဗောဇ္ဇျၚ်
# ဝဳရိယသမ္ဗောဇ္ဇျၚ်
# ပဳတိသမ္ဗောဇ္ဇျၚ်
# ပဿဒ္ဓိသမ္ဗောဇ္ဇျၚ်
# သမာဓိသမ္ဗောဇ္ဇျၚ်
# ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဇျၚ်

## နိဿဲ
စေတသိက် ၅၂

စေတသိက် (၅၂) ပြကာ

* အညသမာန်စေတသိက် - ၁၃
* အကုသလစေသတိက် - ၁၄
* သောဘဏစေတသိက် - ၂၅

ဣဝွံပံၚ်တုဲဒှ် စေတသိက်(၅၂)ရောၚ်။

## နိဿဲ
လက်သဏ် စေတသိက်

# ပွမက္တဵုဒှ် မွဲဟာန်ကေုာံ စိုတ်
# ပွမပၠိုတ် မွဲဟာန်ကေုာံ စိုတ်
# ပွမၞုံကဵုအာရီုမတုပ် ကေုာံ စိုတ်
# ပွမၞုံဝတ္ထုဌာန်နိဿဲတုပ် ကေုာံ စိုတ် 

## နိဿဲ
သဘင်မာဲ ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ ၂၀၂၅

ရးနိဂီုဗၟာဂှ် သဘင်မာဲ ဂတဏအ်ဂှ် သကၠောန် ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၂၅ ဂိတုဒဳဇြောမ္ဗာ သတ္တာဟ တတိယ ကု စတုတ္ထ၊ သၞာံ ၂၀၂၆ ဇာန္နဝါရဳ သတ္တာဟ ပထမ ကု ဒုတိယ ပါ်ပန်သကုတ်တုဲ ကၠောန်အာရောင်ဂှ် ဂဥုပ်ဗိုလ်ဇၞော် မေန်အံင်လှာင် ဟီုလဝ်ရ။

အရာတၟေင် သဘင်မာဲဏအ်ဂှ် ပါဲနူ သၞောတ်မာဲညးမဂွံမာဲဂၠိုင်အိုတ် ဇၞးတုဲ၊ သၞောတ်မာဲနဗၞတ်ဂှ်လေဝ် ပံင်တောဲတုဲ ကၠောန်အာရ။

## ပွိုင်ဆန္ဒမာဲ တွဵုရးဍုင်မန်

## စၟတ်သမ္တီ ကာတ္ၚဲ

### သကုတ် (၁)
သၞာံ ၂၀၂၅၊ အဝ်ဂေတ် ၁၈ဂှ် သွက်စၠတ်ဓဝ်နာနာဂှ် သကုတ်ပထမဂှ် ကၠောန် ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၂၅၊ ဒဳဇြောမ္ဗာ (၁၈)ရောင်ဂှ် နူ ကမ္မရှေန်မာဲ လလောင်တြးလဝ်ရ။

အဝ်ဂေတ် (၂၀) ဂှ် ကမ္မရှေန်မာဲ ပဒတန် ဒဒှ်ရ သဘင်မာဲသကုတ်ပထမ မကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲ ဒဳဇြောမ္ဗာ (၂၈) ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ရုဲစှ်အာ သီုဖအိုတ် (၁၀၂) ပွိုင်ဍုင်ရောင်။

## နိဿဲ
ပကိဏ်စေတသိက် ၆

# ဝိတက်
# ဝိစာရ
# အဓိမောက္ခ
# ဝဳရိယ
# ပဳတိ
# ဆန္ဒ

## လက်သဏ်၊ ဥပမာ

# ဝိတက်စေတသိက် - ပွမပ္တိုန်ကဵု ဓရ်သမ္ပယုတ်ဂမၠိုၚ် မတူရူကဵုအာရီု။ ဥပမာ - ဂစေံမပဝ်တိုန် ဗွဲကိုပ်ကၠာကီု
# ဝိစာရစေတသိက် - ပွမသ္ပောတ်ဓရ်သမ္ပယုတ်ဂမၠိုၚ် ပ္ဍဲအာရီု။ ဥပမာ-သၟိၚ်ဟိုၚ်သာဲ မဇာပ်ဍောၚ်ပ္ကဴကီု
# အဓိမောက္ခစေတသိက် - ပွမသ္ဂုတ်သွာတ်အာရီု ဗွဲမဗိုန်။ ဥပမာ - တိုၚ်တြၚ်ဣန္ဒခဳကီု
# ဝဳရိယစေတသိက် - ပွမလွဳထံက်ပခိုၚ်လဝ် ဓရ်သမ္ပယုတ်။ ဥပမာ - မထံက်ပခိုၚ်လဝ်သ္ၚိတြေံတြေံကီု
# ပဳတိစေတသိက် - ပွမသ္ဍိုက်မၠိုက်ကဵုအာရီု။ ဥပမာ - ညးမကွာ်တရဴ ပ္ဍဲဂမ္တဴတ္ၚဲ ပ္ဍဲကာလညာတ်သၞိၚ်ဂြိုပ်တေံတုဲ ညံၚ်ရဴမသ္ဍိုက်မၠိုက်တိုန်
# ဆန္ဒစေတသိက်် - အယာံမာတ် မမိက်ပ္တုဲညိကီု၊ ဥပမာ - သၟာတ္ၚၜေါတ်ကံလဴတ္ၚတုဲတၚ်နွံပၟိက်ဂှ် မမိက်ဂွံပန်ဗလးဏာကဵု 

## နိဿဲ
သောဘဏသာဓာရဏစေတသိက် ၁၉

# သဒ္ဓါ
# သတိ
# ဟိရိ
# သြတ္တပ္ပ
# အလောဘ
# အဒေါသ
# တတြမဇ္ဇျတ္တတာ
# ကာယ ပဿဒ္ဓိ
# စိတ္တပဿဒ္ဓိ
# ကာယလဟုတာ
# စိတ္တလဟုတာ
# ကာယမုဒုတာ
# စိတ္တမုဒုတာ
# ကာယကမ္မညတာ
# စိတ္တကမ္မညတာ
# ကာယပါဂုညတာ
# စိတ္တပါဂုညတာ
# ကာယုဇုကတာ
# စိတ္တုဇုကတာ

## လက်သဏ်၊ ဥပမာ

# သဒ္ဓါစေတသိက် - ပွမလျုၚ်ကဵု ဓရ်သမ္ပယုတ်ဂမၠိုၚ် ပတှ်ေကေတ်ကံဖိုလ် ပ္ဍဲအာရီုဂုဏ်ရတ်ပိ။ ဥပမာ - မၞိက်ရတ်သၟိၚ်စက္ကဝဝ် မလျုၚ်ကေဝ်ဇြုၚ်ကဵု ဍာ်မကၠိခ္ဍက်လက်ကၠိုက်တံဂှ် ။
# သတိစေတသိက် - ပွမဗှ်ဗၞဟ်ကဵု ဓရ်သမ္ပယုတ်ဂမၠိုၚ် ပ္ဍဲမပ္တံကဵုကျာ်မပြဲ။ ဥပမာ - သၟာပၟၚ်တြၚ်
# ဟိရိစေတသိက် - ပွမဂွံပါပ်၊ က္ဍုပ်ပါပ် နူမပ္တံ ကာယဒုစရိုတ်။ ဥပမာ - ဂအှ်ကောန်ဂကူ
# သြတ္တပ္ပစေတသိက် - ပွမဖေက်ပါပ်၊ လကိုတ်ပါပ် နူမပ္တံကဵု ကာယဒုစရိုတ်။ ဥပမာ - ဗြဴစရာဲဍုၚ်
# အလောဘစေတသိက် - ပွမဟွံထၞေန်စပ် ပ္ဍဲအာရီု။ ဥပမာ - ဍာ်ဟွံတန်တဴ ပ္ဍဲသၠဒကှ်ကီု 
# အဒေါသစေတသိက် - ပွမဟွံဂွံကြံကသ္အဵုသ္အာ် သ္ကာတ်မြဟ်။ ဥပမာ - မိဿဟာဲမဆာဲ။ 
# တတြမဇ္ဇျတ္တတာစေတသိက် - ပွမသ္ၚေဝ်မၠာ်ဗွဲမဇ္ဇျဟ် ဓရ်သမ္ပယုတ်၊ စိုတ် စေတသိက်ဂမၠိိုၚ် ပ္ဍဲအာရီုသာ်ဂှ်သာ်ဂှ်။ ဥပမာ - သာရထဳစဝ်ကွဳကီု

## နိဿဲ
ဓမ္မာဘိရတ၊ ဘာဂိုဏ်ယှိုယ်ကျေန်မန် ကွာန်လှာ

**ဘာဓမ္မာဘိရတ** မဒှ်ဘာလကျာ် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ ဂိုဏ်ယှိုယ်ကျေန်မန်ဝွံ နွံ ပ္ဍဲကွာန်လှာ၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ တွဵုရးဍုင်မန်ရ။ ဘာဝွံ ကျာ်ဇၞော်အစာစန္ဒိမာ ဘာဂြိုပ် ကွာန်ဖအံက် ကေုာံ ကျာ်ဇၞော်ပုပ္ဖ ဘာဂြိုပ် ကွာန်ပါင်ကၟာ ညးၜါဇကုဝွံ ပသကိုပ်သကတုဲ ပ္တန်လဝ် နူသၞာံ ၁၉၅၄ ရ။

## ဝင်
ဘာဓမ္မာဘိရတဝွံ ကျာ်ဇၞော်အစာစန္ဒိမာ ကွာန်ဖအံက် ဘာဂြိုပ် ကေုာံ ကျာ်ဇၞော်ပုပ္ဖ ဘာဂြိုပ် ကွာန်ပါင်ကၟာ စပ္တန်လဝ် နူသၞာံ ၁၉၅၄ တုဲ ညးမကေတ်တာလျိုင် နဒဒှ် နွံပိုန်ဘာကိုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် ဒှ်ကျာ်ဇၞော်ဝါကၠောင် (သက္ကရာဇ် မပဒတဴ ၁၃၁၆ - ၁၃၁၇) နူကွာန်ကၟာဝက် ပဒတဴဒဂိုန်ဝှ် မွဲသၞာံတုဲ က္လေင်စဴအာ ကွာန်ကၟာဝက်၊ ကျာ်ဇၞော်သောဘိတ (သက္ကရာဇ် မပဒတဴ ၁၃၁၇ - ၁၃၂၂) နူကွာန်ပါင်ကၟာ ပဒတဴ လုကဴ ၆ သၞာံတုဲ က္လေင်စဴအာပၠန်။ နူဂှ် ကျာ်ဇၞော်စန္ဒိမာ (သက္ကရာဇ် မပဒတဴ ၁၃၂၃ - ၁၃၃၇) နူကွာန်ကၟာဝက် ပဒတဴ ပွိုင် ၁၄ သၞာံတုဲ စဴအာသွဝ်။ ကျာ်ဇၞော်ရာမညကေလာသ (သက္ကရာဇ် မပဒတဴ ၁၃၃၇ - ၁၃၃၈) ပဒတဴ ၁ သၞာံတုဲ ပြံင်တိုန်မံင် ဍုင်လ္ဂုင်။ ကျာ်ဇၞော်ရေဝတ (သက္ကရာဇ် မပဒတဴ ၁၃၃၈ - ၁၃၃၉) နူကွာန်သၞေဟ်ဗဒဝ် ပဒတဴ ဂွံ ၁ သၞာံတုဲ က္လေင်စဴကွာန်ဇာတိဇကု။ ကျာ်ဇၞော်သုန္ဓရ (သက္ကရာဇ် မပဒတဴ ၁၃၃၉ - ၁၃၄၂) ပဒတဴ ပွိုင် ၃ သၞာံ တုဲ က္လေင်စဴအာ ဌာန်ဇကုပၠန်။ ကျာ်ဇၞော်ရာမညကေလာသ (သက္ကရာဇ် မပဒတဴ ၁၃၄၂ - ၁၃၅၀) ကေတ်တာလျိုင် နဒဒှ် ကျာ်ဇၞော် ပွိုင် ၈ သၞာံတုဲ ပရေင်ကလိုက်ကမဵု ၈၈၈၈ က္တဵုဒှ် ချဳဓရာင် ဗွဲပေါဲဗတိုက် ၈၈၈၈ ဂှ်တုဲ ဒးလုပ်အာ ဍုင်သေံ၊ ဗွဲကြဴ ပြံင်လှာဲဘဝခရှ်တုဲ ပြံင်အာ ပဒတဴ ပ္ဍဲဍုင်ခနေဒါ။ ကျာ်ဇၞော်ဓမ္မသာရ ဆက်ကေတ်တာလျိုင် နဒဒှ် နွံပိုန်ဘာ လုကဴ ၃၄ သၞာံတုဲ စဴအာသွဝ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၃၈၄ ဂိတုပုဟ် ၇ စွေက် (သၞာံ ၂၀၂၃ ဇာန္နဝါရဳ ၁၂) ရ။ အခိင်ကျာ်ဇၞော်ဓမ္မသာရ မကော်ဂး ကျာ်ဇၞော်ကြောအ် မစဴသွဝ်ဂှ် ညးကလိဂွံ အာယုက်၆၄ သၞာံ ၄၄ ဝှ် တုဲ သဘင်ဖျဴသွဝ်ဂှ် ညးကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၃ ဂိတုဇာန္နဝါရဳ ၁၇ ပ္ဍဲကွာန်လှာဂှ်ရ။

## ကျာ်ဇၞော် မနွံပိုန်ဘာဂမၠိုင်
# ကျာ်ဇၞော်ဝါကၠောင် ဇာတိကွာန်ကၟာဝက် (၁၃၁၆ - ၁၃၁၇) 
# ကျာ်ဇၞော်သောဘိတ ဇာတိကွာန်ပါင်ကၟာ (၁၃၁၇ - ၁၃၂၂) 
# ကျာ်ဇၞော်စန္ဒိမာ ဇာတိကွာန်ကၟာဝက် (၁၃၂၃ - ၁၃၃၇) 
# ကျာ်ဇၞော်ရာမညကေလာသ ဇာတိကွာန်လှာ (၁၃၃၇ - ၁၃၃၈) 
# ကျာ်ဇၞော်ရေဝတ ဇာတိသၞေဟ်ဗဒဝ် (၁၃၃၈ - ၁၃၃၉) 
# ကျာ်ဇၞော်သုန္ဓရ ဇာတိ ဍုင်ရေဝ် (၁၃၃၉ - ၁၃၄၂) 
# ကျာ်ဇၞော်ရာမညကေလာသ ဇာတိကွာန်လှာ (၁၃၄၂ - ၁၃၅၀) 
# ကျာ်ဇၞော်ဓမ္မသာရ ဇာတိကွာန်လှာ (၁၃၅၀ - ၁၃၈၄)

## နိဿဲ
 ကဏ္ဍ:ဘာလကျာ်မန်
ဝၚ်ပရူရာမညနိကာယ ဘာဝါရိုတ်

## ဝင်ရာမညနိကာယ ဘာကွာန်ဝါရိုတ်
ရန်တၟံကဵုကောန်ဂကူဗုဒ္ဓဘာသာ ဗွဲကြဴအဓာန်ဂတ ဂွံဂိုင် စၟတ်သမ္တီဏာ လောဲသွာညိဂးတုဲ ဝင်ဟီုမ္ဂးဂှ် **"ဝေနောတိ ပတ္ထရတဳတိ ဝံသော"** ရံင်ကဵုဝစနတ္ထသာ်ဝွံမ္ဂး ပရူဒဒှ်မွဲမွဲ နကဵုလၟေင်တၞောဝ်ဒတောဝ်အဆက်ဆက် ညံင်ဂွံသှ်ေၜက်အာ စဵုကဵုသၞာံအခါမလအ်လဂှ် ညးကော်ခဴစဝင်ရ။

ပရူဒဒှ် ပရေင်သာသနာ ရာမညနိကာယ ဘာဝါရိုတ်ဝွံ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၆၃-သၞာံ ဥက္ကဋ္ဌခရိုင်သဓီု၊ဗော်ဍုင်မန်တၟိ နာဲမျမန် အာဂတပၠတရဴတုဲ မွဲဟာကေုာံဂကောံဒါယကာကွာန်ဝါရိုတ်ဂမၠိင် စေတနာကေဝ်ဇြုင် လျုင်ပတှ်ေ သာသနာကျာ်တြဲတုဲ ဂွံနင်ဓာတ်နူကွာန်ကၟာဝက် မဗ္တံဓာတ်ကျာ် ဓာတ်မှာထေရ်တၠအရှန်ဂမၠိင်တုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ်ကျာ်စေတဳ (ကျာ်ဇဝက်မန်)မွဲဇကု သမၠုင် (၉)ဟတ်ပြင်ရောင်။

အခိုက်ကၞာဗုဒ္ဓဘာသာဟီုဂှ် ကျာ်နွံမ္ဂး ဇြပ်ဒးနွံထေက် ရန်ကဵုပိုဒ်သာ်ဝွံတုဲ နကဵုဇြဟတ်ဂကောံဒါယကာကွာန်ဝါရိုတ်ဂမၠိင် ချပ်ကသပ်ညဳသာဒှ်မွဲဂၞန်တုဲ ဒက်ပ္တန်အာဂကောံ သွက်သ္ဂောံသိုင်ခၞံအာဘာ(ပရိယတ္တိသဒ္ဓမ္မဝေဒဂူ) ဘာဝါရိုတ် ပ္ဍဲအခိင်အခါကာလဂှ်ရောင်။

ဥက္ကဋ္ဌဘာနာဲကွိင်(စုတိကလိလောန်) ကေုာံဒါယကာကွာန်ဝါရိုတ်ဂမၠိင် သ္ပသကိုပ်သကကဵုသင် ရာမညနိကာယဂကောံဂိုဏ်ပဝါရဏာ ကအ်ဗိန်ဘာဇၞော် ကျာ်ဇၞော်အ္စာမွဲတၠမွဲဟာန်ကေုာံ တၠဂုဏ်အ္စာဂမၠိင်တုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၆၅-သၞာံ ပယျာံဂိတုဖဝ်ရဂိုန်အိုတ် ဖျေံလဝ်ပၞက်ထဝ်သြန် ဘာဝါရိုတ် ဇမၠိင်-၇၁ပေ အနာံ-၃၆ပေ သိုင်အာလုကဴပွိင်(၁)သၞာံပြင်ရောင်။ သိုင်ဟွံတုဲဏီ သင်ဂကောံဂိုဏ်ရာမညနိကာယ ပဝါရဏာကအ်ဗိန် မွဲဟာန်ကေုာံ ဂကောံဒါယကာကွာန်ဝါရိုတ်ဂမၠိင်  ပ္ဍဲဗုဒ္ဓသာသနာ ၂၅၄၈-သၞာံ သက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၆၆-သၞာံ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန်ပေင် တ္ၚဲဗြဴဗ္တိ ဒိတ္ထဳ (March 24, 2005)ဂှ် ကညနိမန်နင် တၠဂုဏ်အ္စာဝရဓမ္မ ဇာတိကွာန်ဝါရိုတ် မဒှ်ကောန်နာဲဒေံ မိဃေန်တိန် အပ်ပြာပ်ပတိုန်လဝ် နဒဒှ်နွံပိုန် မစိုန်ဒှ်တဴဘာဝါရိုတ်တုဲ မင်မွဲအာသာသနိကဂမၠိင်ရောင်။

ဘာဆုတြေံဍောတ်ဂှ် ဟိုတ်နူကဵုဍောတ်လောန်အာတုဲ ခမဳသင်တအ်လေဝ်မံင်ဟွံရုံဂပ် ချပ်စိုပ်အာသာ်ဂှ်တုဲ ကျာ်ဇၞော်အ္စာဝရဓမ္မ မွဲဟာန်ကေုာံဒါယကာဂမၠိင် ကေတ်တာလျိုင်တုဲ ပ္ဍဲဗုဒ္ဓသာသနာ ၂၅၅၇-သၞာံ သက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၇၅-သၞာံ ဂိတုပသာ်(၁၀) တ္ၚဲအဒိုတ် ဒိတ္ထဳ (May 19, 2013) အခိင်နူဂယး၉)နာဍဳကဵု(၉)မိနေတ် ပယျာံအခါသမယခိုဟ် နွံကဵုမ္ၚိုလ်မပြဲပြဲဂှ်ဟေင် ကလေင်ဖျေံလဝ်ပၞက်ထဝ်သြန်တၟိ ဘာတၟိ ဘာတြေံ ပံင်ဒှ်အာဇမၠိင် (၁၃၅)ပေ၊ ဟတ်မ္ဂး(၉၀)ဟတ် အနာံ(၇၈)ပေ၊ ဟတ်မ္ဂး(၅၈) နကဵုဇြဟတ်ဂကောံဒါယကာ  ကောန်ညးတ္ၚဲထပှ် တ္ၚဲဒ္စာံ ပ္ဍဲကွာန်ဝါရိုတ်ကီု သီုကဵုဒါယကာကွာန်နာနာဂမၠိင် လုကဴပွိင်(၄)သၞာံ အိုတ်အာသြန်(၃)လ္ၚီကိုဋ်ပြင်တုဲမှ အာစိုပ်ဒတုဲရောင်။

ရန်တၟံကဵုသွက်သ္ဂောံဒှ်အာသက်သဳ လိုက်ကဵုသွဝ်ကုသိုလ်အသဝ်တၟေင် ဂးသာ်ဂှ်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်သဘင်မ္ၚိုလ်စရိုဟ်ဍာ်ဘာ  ပ္ဍဲဗုဒ္ဓသာသနာ ၂၅၆၁-သၞာံ သက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၇၉-သၞာံ ဂိတုစဲ(၃-၄-၅)စွေက် ဒိတ္ထဳ (April 3,4,5, 2018)ဂှ် ပူဇဴဓမ္မဒေသနာမန်တွံဓရ်(၃)ဗ္တံ (၇)စွေက် ဒိတ္ထဳ (April 7, 2018)ဂှ် သ္ပမ္ၚဵုခမဳသာမဏဳဂမၠိင်တုဲ (၈)စွေက် ဒိတ္ထဳ (April 8, 2018) အခိင်နူဂယး(၉:၀၀)နာဍဳဂှ် ပံက်အသေအဟာန် အခန်ကၞာ သဘင်မ္ၚိုလ်စရိုဟ်ဍာ်ဘာ အာစိုပ်ဒတုဲရောင်။

အိုတ်ကဵုဒါယကာ ညးတၠဒါန်ဘာဂမၠိင် သြဝ်ကဵုဂွံဒှ်တသိုက်စိုတ် တသိုက်ကာယၜါပြကာတုဲ ကဵုဂွံလဟိင်ဒၟံင် ပ္ဍဲဓရ်ညးသပ္ပုရိုဟ်အိုတ်ညိအဴ။

ဌာန်ဒၟံင်: ရာမညနိကာယ ဘာဝါရိုတ် ကွာန်ဝါရိုတ်(၁၇၀၆၃၅) ပွိၚ်တိုက်ကအ်ဗိန် ပွိၚ်ဍုၚ်ကအ်ကြိက် တွဵရးဍုၚ်ကရေၚ်။

## ဌာန်ဒတန်
လိပ်စာ: ရာမညနိကာယ ဝဲရိတ်ကျောၚ်း ဝဲရိတ်ကျေးရွာ(၁၇၀၆၃၅) ကော့ဘိန်းတိုက်နယ် ကရၚ်ပြည်နယ်။

Address: Rāmaññanikāya Warrot(Wea Raik) Buddhist Monastery, Warrot(Wea Raik) Village(170635), Kawtbein(Kawt Bein) Village Tract, Kawkareik Township, Kayin State, Myanmar.

## နိဿဲ
ရုပ် ၂၈

# ဘူတရုပ် - ၄
# ပသာဒရုပ် - ၅
# ဂေါစာရရုပ် - ၇
# ဘာဝရုပ် - ၂
# ဟဒယရုပ် - ၁
# ဇဳဝိတရုပ် - ၁
# အာဟာရရုပ် - ၁
# ပရိစ္ဆေဒရုပ် - ၁
# ဝိညတ်ရုပ် - ၂ 
# ဝိကာရရုပ် - ၃
# လက္ခဏရုပ် - ၄

## နိဿဲ
သဗ္ဗစိတ္တသာဓာရဏ စေတသိက် ၇

သဗ္ဗစိတ္တသာဓာရဏ စေတသိက် - ၇

# ဖဿ
# ဝေဒနာ
# သညာ
# စေတနာ
# ဨကဂ္ဂတာ
# ဇဳဝိတိန္ဒြိယ
# မနသိကာရ

## လက်သဏ်၊ ဥပမာ

# ဖဿစေတသိက် - ပွမထၟတ်ဒွံအာရီု။ ဥပမာ - ညးမွဲညာတ်ညးစဗ္စးတုဲ ဍာ်ပါၚ်ဇွောဝ်တိတ်
# ဝေဒနာစေတသိက် - ပွမဒုၚ်စသိုၚ် ရှ်အာရီု။ ဥပမာ - ဨကရာဇ် မဟာပ်ဘောဇိုန် အတိုၚ်ပၟိက်စိုတ်
# သညာစေတသိက် - ပွမစၟတ်သမ္တီလဝ် သဘဴအာရီု။ ဥပမာ - အ္စာဝုဍ္ဎကဳ မစၟတ်သမ္တီလဝ် ဗၞတ်ဗ္ၜတ်ဆု 
#စေတနာစေတသိက် - ပွမဆဝ်မ္ၚုဟ်ပ္တိန်ဓရ်သမ္ပယုတ် ပ္ဍဲအာရီု
#ဨကဂ္ဂတာစေတသိက် - ပွမတန်ကြန် ပ္ဍဲအာရီုမွဲ
#ဇဳဝဳတိန္ဒြိယစေတသိက် - ပွမဂွံအလဵုအသဳ ပွမဂွံမံၚ်လဝ် ဓရ်ရုပ်နာံ မဒှ်သဟဇာတ် ကေုာံ ဇကုသ္ဂောံမြာၚ်မြဴတိုန်။ ဥပမာ- ဍာ်မၚ်မွဲလဝ် တဝ်ဥပ္ပဵု
#မနသိကာရစေတသိက် - ပွမပၠောပ်ဂၠမ်စိုတ် တူရူပ္ဍဲအာရီု။ ဥပမာ-သၟာသာရထဳ မဗက်ဒမြိပ်ဏာ ချေံအာဇနဲၜါကီု 

## နိဿဲ
ဘာလကျာ် အရာပ်ကုန်မြာၚ််၊ ဍုၚ်လ္ဂုၚ်

ဘာမန်သတိပဌာန် 

ပွိုၚ်ဍုၚ်ကုန်မြာၚ် ၊ ဍုၚ်လ္ဂုၚ််ဝွံ သၞာံ ၂၀၂၂ မ္ဂး ဘာလကျာ် မန်+ဗမာ ပံၚ် နွံ ၄၂ ရ။ ပၞောဝ် ၄၂ ဘာတအ်ဂှ် ဘာမန်မ္ဂး နွံဘာမန်သတိပဌာန် မွဲရ။

## နိဿဲ
ဒပ်ဒမၠုက်မြုဍုင်

**ဒပ်ဒမၠုက်မြုဍုင်** () ဂှ် ဒှ်ဒပ်ဒမၠုက် မဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲကဵု ဍုင်ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သွက်ဂွံပလီုပလာ် အရာမဆေင်ကဵု ရုင်သၟိင်ဂမၠိုင် ကေုာံ ဂစိုတ် မၞိဟ်မဆေင်ကဵု သၟိင်တၠဂမၠိုင် ကြဴနူကဵု ပၞာန်ထိင်အဝဵုဍုင် သၞာံ ၂၀၂၁ တုဲရ။

## ဝင်
ပၞာန်သီအဝဵုဍုင် ပ္ဍဲဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၊ ၂၀၂၁ တုဲ ပရေင်ကလိုက်ကမဵု ထ္ၜးဆန္ဒ က္တဵုဒှ် ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲဍုင်ဇၞော်ဂမၠိုင် အလုံမွဲကၟိန်ဍုင်ဗၟာရ။ ဗွဲကြဴ ပရေင်ထ္ၜးဆန္ဒဂှ် ကြံင်မ္ၚုဟ်ကၠုင် တုဲပၠန် လပါ်သၟိင်တၠတအ်လေဝ် ရပ်စပ်ကၠုင် နကဵုလွဟ်တုဲ ၜိုတ်ဂိတုမေအိုတ်ဂှ် ကောန်ဍုင်ကွာန် ဗွဲတၟေင် ညးသၟတ် ဗွဲမဂၠိုင် တိတ်အာ ဌာန်ဒေသ ပၠန်ဂတး ဒၞာဲဒပ် ကောန်ဍုင်အရင်တအ် မနွံရ။ မၞိဟ်သၟတ်တအ်ဂှ် ဗ္တောန်ကေတ် ကွတ်ပၞာန် နူဒပ်ကောန်ဍုင်အရင်တအ်တုဲ ဒပ်ပ္တန် ဒပ်ဒစဵုဒၞာညးဍုင်ကွာန်၊ သၟတ်လ္ၚဵု က္လေင်လုပ်ကၠုင်ဍုင်ဇကုတုဲ ပၠန်ဂတး နဒဒှ် ဒပ်ဒမၠုက်မြုဍုင် ရ။

## နိဿဲ
အလဵုအသဳပၟင်ပၟဲဍုင် (၂၀၂၁)

**အလဵုအသဳပၟင်ပၟဲဍုင်ဗၟာ** (, ), ယၟုနကဵုအပ္ဍဲသၞောဝ် ဗီုအင်္ဂလိက်**Provisional Government of the Republic of the Union of Myanmar**။ ()၊ ဂှ် ဒှ်အလဵုအသဳ မဂွံလဝ် အဝဵုဍုင် မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ကံင်သဳစၟိန်ပြမာန်ဍုင်ရ။ ကံင်သဳစၟိန်ပြမာန်ဍုင်ဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် ကြဴနူ ပၞာန်သီအဝဵု ဍုင်ဗၟာ ၂၀၂၁ရ။ ပ္ဍဲကဵု ဂကောံအလဵုအသဳဂှ် နွံကဵု မၞိဟ်စၞးသွာင်ပၞာန်ကီု သီုကဵု မၞိဟ်စၞးနူညးဍုင်ကွာန်ကီုရ။

အလဵုအသဳဝွံ နကဵု သကိုပ်ဝန်ဇၞော် မေန်အံင်လှာ မညးဒှ် ဂဥုပ်က္ဍိုက်က္ဍိုပ်ပရေင်ဂီုကၠီု (ဝါ) သွာင်ပၞာန်ရ။

## ဒဒှ်အတိက်
ပၞာန်သီအဝဵု သၞာံ ၂၀၂၁ ဂှ် က္တဵုဒှ်ကၠုင် ကြဴနူ သဘင်မာဲ မကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲဂိတု နဝ်ဝေမ်ဗါ ၈၊ ၂၀၂၀၊ နကဵုဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ မက္လိဂွံဇမၞး ဒၞာဲခုင် ၃၉၆ ပ္ဍဲကဵုဒၞာဲသီုဖအိုတ် နွံ ၄၇၆ ပ္ဍဲကဵု စၠတ်ထဝ်ကၟိန်ဍုင်၊ ဇၞးဂၠိုင် နူ သဘင်မာဲသၞာံ ၂၀၁၅ ဂှ်ဏီရ။ ဗော်ပၞာန်ရာံ ဗော်ကျဖေါတ်ဂှ် က္လိဂွံ ဆ ၃၃ ခုင်ဓဝ်ရ။ ဆဂး သွဟ်မာဲဂှ် ဒးဒုင်ပတိုန်ဒုဟ် ဒဒှ်ရ မာဲဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် ဟွံမဲကုပရေင်ဓဝ်ယာ။ နကဵု ဒပ်ပၞာန် အာတ်မိက် ညံင်ဂွံကလေင်သ္ၚေဝ်ဂၠေပ်ကဵုတၟိကီုလေဝ် နကဵုအေန်အေဝ်ဒဳ ဟွံဒုင်တဲ။ ကိုပ်ကၠာ ဟွံစိုပ် တ္ၚဲပၞာန်သီအဝဵုဂှ် ပရိုင်တိတ်ဒၟံင် ဒဒှ်ရ ပၞာန်သီအဝဵုမာန်ရောင်တုဲ နူကဵု ဍုင်ရးပလိုတ်ဂမၠိုင်လေဝ် ဗီုကဵု ဍုင်ပြင်သေတ် ကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံအမေရိကာန် ကေုာံ အဝ်သတေလျာတအ် ပ္တိတ်လိက်လလောင်တြး စဵုဒၞာ ညံင်ပၞာန်ဟွံလုပ်သီအဝဵုကီုရ။

ပ္ဍဲအခိင်ဂယး ပ္ဍဲ ၁ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၀၂၁ ဂှ် သမ္မတ ဥူဝေန်မျေအ်၊ ညးမကဵုကသပ်ဍုင် ဒဝ်အံင်သာန်သုကျဳ ကေုာံ ဝန်ဇၞော်ကၟိန်ဍုင် ဗွဲမဂၠိုင်၊ ဝန်ဇၞော် တွဵုရး ကေုာံ ရးဇၞော်ဂမၠိုင် ဒးဒုင်ရပ် ကုဒပ်ပၞာန်ရ။ စနူဂှ်တုဲ ကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံဗၟာဂှ် ဒးဒုင်ပကင်ရင် နကဵု ကံင်သဳစၟိန်ပြမာန်ဍုင်ရ။ ဒပ်ပၞာန် ပလီုကၠေအ် အလဵုအသဳညးဍုင်ကွာန်တုဲ ဂဥုပ်ဗိုလ်ပၞာန် မေန်အံင်လှာင် ညးမဒှ် သကိုပ်က္ဍိုက်က္ဍိုပ် ပရေင်ဂီုကၠီုဍုင် ဒက်ပ္တန် အလဵုအသဳပၟင်ပၟဲသ္ၚိတုဲ ခပ္တိုန် ဇကုဇကု နဒဒှ် သကိုပ်ဝန်ဇၞော်ရ။

အလဵုအသဳပၟင်ပၟဲဍုင် အလန်ဏအ်ဂှ် ပ္ဍဲကၟိန်ဍုင်ဗၟာဂှ် ဒှ်အလန်ဒုတိယရ။

## ကောန်ဂကောံဂမၠိုင်
အလဵုအသဳပၟင်ပၟဲဍုင်ဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ။
# သကိုပ်ဝန်ဇၞော် ကၟိန်ဍုင် (သီုဒှ် ဥက္ကဋ္ဌ ကံင်သဳစၟိန်ပြမာန်ဍုင်)
# ဒုသကိုပ်ဝန်ဇၞော် ကၟိန်ဍုင် (သီုဒှ် ဒုဥက္ကဋ္ဌ ကံင်သဳစၟိန်ပြမာန်ဍုင်)
# ဝန်ဇၞော်ကၟိန်ဍုင် (နွံ ၂၉ တၠ၊ အတိုင် ၁ သေပ်တေမ္ဗါ ၂၀၂၁)
# ဂဥုပ်သၞောဝ်ဥပဒေ ကၟိန်ဍုင် (ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်)),
# Permanent Secretary, Office of the Provisional Government

## က္ဍိုပ်သကိုပ် ကေုာံ သကိုပ်သက

## Cabinet

## နိဿဲ
ဂကောံသာသနာနုဂ္ဂဟ - အလုံဂိုဏ်မြာၚ်

## သၞာံ၊ ဌာန သ္ဘၚ်သၟာန်သွဟ်လိက်
၁၃၈၃ သၞာံ၊ ဒဵုတၟံ

၁၃၈၄ သၞာံ၊ ရာမညနိကာယဘာရုၚ်ဒါန်-ဍုၚ်လၟိုၚ်

## သၞာံ ကေုာံ လၟိဟ်ဘာပတိုန်စရၚ်
သၞာံ ၁၃၈၄ 

# ဘာမၚ်္ဂလာရာမ (ဍုၚ်မတ်မလီု)
# ဘာတြေံဟံသာ (ကွာန်ဌာန်ဇၞူ)
# ဘာဝိဟာရမၚ်္ဂလ (ကွာန်ဝါရက်)
# ဘာတြေံ (ကွာန်ဒ္စိတိုၚ်)
# ဘာဇၞော် (ကွာန်အၜဝ်)
# ဘာပှ်ထဝ် (ကွာန်ပှ်ထဝ်)
# ဘာမြာၚ် (ကွာန်ဟံၚ်ဂါမ်)
# ဘာရတနသိၚ်္ဂဳ (ကွာန်မိထဝ်လှာဇၞော််)
# ဘာကျာ်ဣသိယဵု (ဍုၚ်လ္ဂုၚ်)
# ဘာသာဲခေါမ် (ကွာန်သာဲခေါမ်)
# ဘာတြေံ (ဍုၚ်ခေါဇာ)
# ဘာဒဵုတၟံ (ကွာန်ဒဵုတၟံ)
# ဘာမြာၚ် (ကွာန်ကလအ်)
# ဘာရုၚ်ဒါန် (ဍုၚ်လၟိုၚ်)
# ဘာကျာ်နိဗ္ဗာန်သတိက် (ဍုၚ်ကျာ်ပိ)
# ဘာကွာန်အၚ်ဒၚ် (ကွာန်အၚ်ဒၚ်)
# ဘာစောဝ်ခနိ (ကွာန်ဒူရာ)
# ဘာဣန္ဒာရာမ (ဍုၚ်ဇြပ်ဗု)
# ဘာကှ်ေ (ကွာန်ဝါကွဴ
# ဘာဗ္ဂေါပရိယတ္တိမန် (ဍုၚ်မတ်မလီု)
# ဘာတိုက်တြေံ (ကွာန်သၞေဟ်ဇၞူ)
# ဘာဇၞော်ပရိယတ္တိ (ကွာန်ဒူရာ) 

## နိဿဲ
မှပ်ပရေၚ်ပညာကောန်ဂကူမန်

ကောန််ဂကူမန်တအ် ကတ်လေပ်လဝ် ပရေၚ်ပညာသဇိုၚ်တုဲ ဂကောံဗွိုၚ်မၞိဟ်မန်မွဲ မဍိုက်ပေၚ်တဴကဵု ဗလမသုန်တန် မလေပ်ကတ်လ္ၚတ်ဒၟံၚ်လၟိုန်၊ မလေပ်မံၚ်စံၚ်တန်တဴအာ မွဲဟာန်ကု အကြာ ကောန်ဍုၚ်အရၚ် ဂကူသအာၚ်ဂမၠိုၚ် ဗွဲမၜိုဟ်လလံ ညံၚ်သ္ဂောံ မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်

## နိဿဲ
တၚ်ရန်တၟအ်ပရေၚ်ပညာကောန်ဂကူမန်

## တၚ်ရန်တၟအ်ပရေၚ်ပညာကောန်ဂကူမန် Objectives of Mon Educatio
၁။ ဇၟာပ်ကောန်ဂကူမန် ကတ်လ္ၚတ်လေပ်လဝ်ပညာသဇိုၚ် ဗွဲမဒးရးတုဲ သွက်ဂွံနွံကဵု စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ။

၂။ သွက်ဂွံလွဳၜံၚ်အာ ကောန်ကၟိုန်ဍုၚ်ခိုဟ်ဟ်ဂမၠိုၚ် မဍိုက်ပေၚ်တဴကေုာံ စိုတ်ဓါတ်ကၟိုန်ဍုၚ်ပံၚ်ကောံ၊ စိုတ်ဓါတ်တွဵုရး၊ စိုတ်ဓါတ်ဆာန်ဂကူ။

၃။ သွက်ဂွံလွဳၜံၚ် ပကတ်ပကေၚ်အာ စိုတ်ဓါတ်မန်ရေၚ်သကအ်(မန်ကဵုမန်ညဳသၟဟ်ဒှ်မွဲ)စန်ၜန်ညဳသၟဟ်။

၄။ သွက်ဂွံပ္ကတ်ပ္ကေၚ်လွဳၜံၚ်ကဵု စိုတ်ဓါတ် ဇၟာပ်ဂကူမန် မလေပ်သ္ဍိုက်ဆာန် အရေဝ်ဘာသာမိဇကု၊ လိက်ပတ် သီုယေန်သၞာၚ် အခိုက်ကၞာ ပြဝေဏဳဇကုတုဲ အခိုက်ကၞာမန် သ္ဂောံဖောအ်ဗြဝ် တဴတက်တိုန်အာ။

၅။ တံရိုဟ်မၞိဟ်တဲခိုဟ် မကေက်သကာမဂပ်ဝ်နွံပၟိက် ပ္ဍဲအရာဒက်ပ္တန်က္ဍိန်ဍုၚ်ပံၚ်ကောံ သွက်ဂွံမံက်တိုန်ကၠုၚ်။

၆။ သွက်ဂွံ ပ္ကတ်ပ္ကေၚ်လွဳၜံၚ်အာ တံရိုဟ်မၞိဟ် မဍိုက်ပေၚ်တဴကု ပညာကွတ်တဲကွက်စက် မဒုၚ်သဇိုၚ်ကု ပရေၚ်တဵုလွဳ။

၇။ လေပ်ကၠိုဟ်ကေတ် ပညာဝိဇ္ဇာ၊ပညာသိပ္ပံ သီုပညာနဲကဲ ဗွဲမဆိုက်ဗဒက်တုဲ သွက်ဂွံပါလုပ် ရေၚ်တၠုၚ်အာပ္ဍဲကမၠောန်ပြုပြောၚ်ဍုၚ်ကွာန်။

၈။ သ္ဍိုက်ဆာန် ပွဳပွူသဘာဝတုဲ သွက်ဂွံပကေတ်ပကေၚ်ကဵု စိုတ်ဓာတ်သၟိက်မိက်ဂွံမၚ်မွဲ ထိၚ်ဒဝ် စဵုဒၞာသ္ဂောံနွံကၠုၚ်။ 

၉။ သွက်ညးတြုံ ညးဗြဴမန် ကောန်ဂကူမန်တဲခိုဟ် မဍိုက်ပေၚ်ကေုာံ ဗလမသုန်တန်သ္ဂောံမံက်တိုန်ကၠုၚ်။ 

## နိဿဲ
ဘာကောန်ဂကူမန် ဍုင်ပံင်

**ဘာကောန်ဂကူမန် ဍုင်ပံင်**၊ သွက်ဂွံသြိုင် ဘာကောန်ဂကူမန် ဍုင််ပံင်ဂှ် မိစမ်ဝင် ညးမပဒတဴ ပ္ဍဲကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် ကဵုဒါန်တိဗ္ၚဇကု တိပိဨက ပ္ဍဲ ဇာန္နဝါရဳ ၂၇၊ ၂၀၂၃။

## နိဿဲ
အရိမေတ္တေယျ၊ ကျာ်စေတဳ မနွံလတူဒဵုဗျု

**ကျာ်စေတဳအရိမေတ္တေယျ** ဝွံ ဒှ်ကျာ်စေတဳ မနွံ လတူဒဵုဗျု၊ မဒှ်ဂၠံင် မတိတ်အာ ပယျဵုနိဂီုသေံရ။ ကျာ်စေတဳဝွံ ကျာ်ဇၞော်အစာဘဒ္ဒန္တပုပ္ဖရမ္မ (မကော်ဂး ထပိုယ်ဍောတ်) မဒှ်ကျာ်ဇၞော် မပ္တန်သာသနာ ဒဵုတၟအ်ဗြာတ်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် အာဂတ ပၠတရဴတုဲ ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၃ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳဂှ်ရ။ ဒၞာဲမပ္တန်လဝ်ကျာ်ဂှ် နကဵု ဌာန်အုပ်ဓုပ် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ၊ ခရိုင်ဍုင်ရေဝ် ကဵုလဝ်ဒါန်တိဂြိုပ် လၟိဟ် လ္ၚီဨက ပ္ဍဲဇရေင် ကွာန်ချေဟ်ဍာ်ဂှ်ရ။

## ဝင်
ကျာ်စေတဳအရိမေတ္တေယျဝွံ နကဵု ကျာ်ဇၞော်အစာဘဒ္ဒန္တပုပ္ဖရမ္မ မကော်ဂး ဂုဏ်အစာထပိုယ်ဍောတ် မနွံပိုန် ဘာကျာ်ဒဵုတၟအ်ဗြာတ်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် အာဂတပၠတရဴတုဲ နကဵု မဒါန်ဒါယကာအဟောဂှ် ပ္တန်လဝ်ရ။ ဇာန္နဝါရဳ ၂၅၊ ၂၀၂၃ ဂှ် စၜံက်ခါဲဒၞာဲသွက်ဂွံဖျေဟ်ရိုဟ်ကၞက်ကျာ်ရ။ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၊ ၂၀၂၃ ဂှ် ပလ္လင် မနွံဗွိုက် ၁၀၈ ပေ၊ သမၠုင် ၆ ပေဂှ် ဒက်ပ္တန်တုဲ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၇-၈ ဂှ် ဒက်စိုပ်ခၞိင်အာစိုပ်ဒတုဲရ။ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၉ ဂှ် သလိုင်စုတ် ဓါတ်သော် မကလိဂွံ နူသဳရိလင်္ကာ ကေုာံ ဓါတ်နူကဵု ကျာ်ဇၞော်ဘာဝင်က တုဲ ကၟာတ်လဒဵုကၠေအ် ခမၠိုင်ဓါတ်ဂှ်ရ။ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၄ ဂှ် စိုပ်ခဒအ်ဗြာတ် အာစိုပ်ဒတုဲရ။ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန်ပေင် (မာတ် ၅၊ ၂၀၂၃)ဂှ် ကၠောန်သဘင် သၠိုက်ၝောအ်ကိုဋ် (လ္ဇံက်က္ဍိုင်)ကျာ်ရ။ သွက်ဂွံပ္တန်ကျာ်ဝွံ စရင်သြန်ဒါန် နူဒါယကာဂမၠိုင်ဂှ် သြန်ဒါန် နူဍုင်မန် သီုဖအိုတ် ၆,၄၃၃,၀၀၀ ဒကေဝ်၊ သြန်ဒါန် နူကောန်ဍုင်မန်ဗၟာ မကၠောန်စဒၟံင် ပ္ဍဲကိုဝ်ရဳယျာ ဂှ် သြန်ဝါန် ၁,၃၃၀,၀၀၀ ဂွံသြန်ဒကေဝ် ၂,၉၀၆,၅၀၀ ဒကေဝ်၊ သြန်နူသေံဂှ် ၁၁,၇၈၀ ၜါတ် ဂွံသြန်ဒကေဝ် ၉၈၁,၅၀၀ ဒကေဝ် သီုဖအိုတ် က္လိဂွံ သြန်ဒါန် ၁၀,၄၇၁,၀၀၀ (မွဲနိလဟုတ် ပန်ကိုဋ် ထပှ်လက် မွဲလ္ၚီ) ဒကေဝ်။

## စမြိုင်
စေတဳဝွံ သီုဖအိုတ် နွံသမၠုင် ၃၇ ပေ။ ဗွိုက် ပ္ဍဲတမ်ဇိုင်ကျာ် နွံ ၂၇ ပေ။
သမၠုင်ပလ္လင် နွံ ၆ ပေ။ ဗွိုက်ပလ္လင် နွံ ၁၀၈ ပေ။

## နိဿဲ
စရၚ်သၚ်ပြကိုဟ်တုဲ ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ မရနုက်ကဵု ၄၁ ဝါ

စရၚ်သၚ် ပြကိုဟ်တုဲ ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ

## ၁၃၈၄-သၞာံ
စရၚ်သၚ်ပြကိုဟ်တုဲ ပ္ဍဲသဘၚ်သၟာန်သွဟ်လိက်ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ မရနုက်ကဵု (၄၁) ဝါ

## သ္ၚဳရံၚ်
စရၚ်သၚ်ပြကိုဟ်တုဲ ဂကောံရာမညနိကာယပရိယတ္တိ မရနုက်ကဵု ၄၀ ဝါ

## နိဿဲ
လိက်အုပ်စရၚ်အံၚ် ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ အလုံဒေသရးမန်၊ သ္ဘၚ်သၟာန်သွဟ်လိက် ရာမညနိကာယပရိယတ္တိ မရနုက်ကဵု (၄၁) ဝါ။
ကုန်အာဇာနဲ (ဍုင်ကၟာဝက် ရးဇြာ)

**ကုန်အာဇာနဲ**() ဝွံ နွံ ပ္ဍဲ ဍုင်ကၟာဝက်ရးဇြာ ကွာန်ထံင်ကှ်ေ သၠုင်ကျာ ဘာဒယိုင်ဇၞောဝ် (ဘာဇောတိကာရာမ်)။ ကုန်အာဇာနဲဝွံ စကၠောန်ဗဒှ်လဝ် နူ သၞာံ ၂၀၂၃ နမရန်တၟအ် သွက်ဂွံစွံအာ ရုပ်မြဴ က္ဍိုပ်သကိုပ် ကောန်ဂကူမန်ဂမၠိုင်ရ။ ဟိုတ် ပရေင်ကမၠောန် မကၠောန်ဗဒှ် ကုန်အာဇာနဲဏအ် ဂွံက္တဵုဒှ်ကၠုင်ဂှ် ကြဴနူ အစာကဝိ ကောံ ကုသၟိင်လိက်ပတ်မည် ကျာ်ဇၞော်အစာဘဒ္ဒန္တပါလိတ (၁၉၂၄ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၇ - ၂၀၂၁ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၂) စဴသွရ်တုဲ မိက်ဂွံကၠောန် ဒၞာဲမစၟတ်သမ္တီ သွက်ညး မွဲမွဲဒၞာဲရ။ ညးမအာဂတပၠတရဴ ပ္ဍဲ ကမၠောန်ဏအ်ဂှ် ဒှ် တၠဂုဏ်အ္စာ ဇယသေန (တၠဂုဏ်ယ) ဘာဓါတ်ကျာ် (ဘာတိုက်တၟိ) ဍုင်ကၟာဝက်ရ။ 

## ဝင်
ကုန်အာဇာနဲ ဒၞာဲအာဇာနဲ သၟိင်လိက်ပတ်မည် ကျာ်ဇၞော်အစာတၠမှာထေရ်ပါလိတဝွံ ကၠောန်သဘင် ဖျေဟ်ရိုဟ်ကၞက် ပ္ဍဲကဵု သက္ကရာဇ် ၁၃၈၄ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် ၅ မမံက် (သၞာံ ၂၀၁၃ ဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ ၂၃) တ္ၚဲဗြဴဗတိ။ ပ္ဍဲသဘင်ကၞာဂှ် နူကဵု ဘာဓါတ်ကျာ် ဇက်အာ နကဵု ဂကောံထဗုင်ခရာ၊ ခမဳသင်၊ သဳလ ကေုာံ ညးဍုင်ကွာန် နကဵု ကယျိုင်မန် ပလောအ်ဗု ဂၠိက်/ဂၞိန်ဍာဲရ။ ပ္ဍဲသဘင်ဂှ် ခမဳသင်ဂမၠိုင်ကီု သီုကဵု က္ဍိုပ်သကိုပ်ဂကူမန် နူသွာင်နာနာ နူကဵုဗော်ညဳသၟဟ်မန်၊ ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ကေုာံ က္ဍိုပ်သကိုပ်ဂကောံမှာဇန်မန်ဂမၠိုင်၊ ညးဍုင်ကွာန်ၜိုတ် ဗဒါဲမွဲလ္ၚီ တိုန်စိုပ်လဝ်ရ။

သၞာံ ၂၀၂၄ ဂိတုနဝ်ဝေမ္ဗာ ၁၉ (သက္ကရာဇ် ၁၃၈၆ ကထိုန် ၄ စွေက်) ကၠောန် သဘင်မ္ၚဵုဖျေဟ်ဍိုတ်ထဝ်ဍိုန်သြန် တွင် (pedestal) မဒှ်ဒၞာဲ သွက်ဂွံစွံပ္တန် ရုပ်မြဴဗရိုတ် ကျာ်ဇၞော်အစာတၠမှာထေရ်ပါလတ။

သၞာံ ၂၀၂၅ ဂိတုဇာန္နဝါရဳ ၁၀ (သက္ကရာဇ် ၁၃၈၆ ဂိတုပုဟ် ၁၂ မၟံက်) တ္ၚဲဗြဴဗတိ အခိင်သဝ်တ္ၚဲ ၃း၃၀း၃ဂှ် ရုပ်ဗရိုတ် ကျာ်ဇၞော်အစာတၠ မှာထေရ်ပါလိတ သၟိင်လိက်ပတ်မည် က္ညပ္တိုန်စွံလဝ် လတူ တွင် (pedestal) ပ္ဍဲကၠအ်ပ္ကဴဥဒျာန်အာဇာနဲဝွံရ။

### သဘင်ဓရ်ဂမၠိုင်
တၞဟ်နမဂွံကလိဂွံ သြန်ဘဏ္ဍာ သွက်ဂွံ ကၠောန် ကၠအ်ပ္ကဴဏအ်တုဲ ကၠောန်ဗဒှ်လဝ် သဘင်ဓရ်ဂမၠိုင်ရ။

အလန်ပထမ ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်ပူဇဴဓရ်ဓမ္မဒေသနာမည် ပွိုင် ၆ ဗတံ နူ ၄၊ ၂၊ ၂၀၂၄ စဵု ၉၊ ၂၊ ၂၀၂၄ ပ္ဍဲ ဇရေင်ကၠအ်ပ္ကဴဂှ်ရ။ ဓမ္မကထိုက်ဂမၠိုင်ဂှ်
* တၠဂုဏ်အစာ ကောဝိဒ (ပန်းသီး) (သာသနာဓဇ ဓမ္မာစရိယ) ဘာသဒ္ဓမ္မပါလ၊ ဍုင်ဇိုင်ကျာ် (၄၊ ၂၊ ၂၀၂၄)
* ကျာ်ဇၞော်အစာ ဘဒ္ဒန္တပါလ (မဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ) ညးမနွံပိုန် ဘာကလျာဏမိတ္တ ကွာန်ဆုကၠ။ (၅၊ ၂၊ ၂၀၂၄)
* တၠဂုဏ်အစာ ဒံက်တာကောဝိဒ (ဓမ္မာစရိယ MA. Ph.D) ဘာမဟာဝိဟာရ၊ ကွာန်ကအ်ဍောတ်။ (၆၊ ၂၊ ၂၀၂၄)
* ကျာ်ဇၞော်အစာ ဘဒ္ဒန္တစန္ဒကုမာရ (အဂ္ဂမဟာဂန္ထ ဝါစကပဏ္ဍိတ) ညးးမနွံပိုန် ဘာဇာဒိသိုင်၊ ဍုင်ကၟာဝက်ရးဇြာ။ (၇၊ ၂၊ ၂၀၂၄)။
* ကျာ်ဇၞော်အစာ ဘဒ္ဒန္တသဳလဝန္တ ညးရေင်တၠုင်ဖဵို ဂကောံဗ္တောန်လိက်ပတ်မန် ကေုာံ ယေန်သၞာင်ဗုဒ္ဓဘာသာ (အလုံဒေသရးမန်)၊ ဒု-ဟိတဓရ ရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ညးမနွံပိုန် ဘာဟံသာထဝ် ဍုင်ဇြပ်။ (၈၊ ၂၊ ၂၀၂၄)
* ကျာ်ဇၞော်အစာ ဘဒ္ဒန္တကေတုမာလာ ဥက္ကဋ္ဌ ဂကောံဗ္တောန်လိက်ပတ်မန် ကေုာံ ယေန်သၞာင်ဗုဒ္ဓဘာသာ (အလုံဒေသရးမန်)၊ ညးမနွံပိုန် ဘာကအ်ပလိုင်၊ ကွာန်ကအ်ပလိုင်။ (၉၊ ၂၊ ၂၀၂၄)

အလန်ဒုတိယ ကၠောန်ဗဒှ် သဘင်ပူဇဴဓရ်ဓမ္မဒေသနာမည် ပွိုင် ၆ ဗတံ၊ နူ ၂၃၊ ၀၁၊ ၂၀၂၅ စဵု ၂၈၊ ၀၁၊ ၂၀၂၅ ပ္ဍဲ ဇရေင်ကၠအ်ပ္ကဴဂှ်ရ။ ဓမ္မကထိုက်ဂမၠိုင်ဂှ် 
* ကျာ်ဇၞော်အစာ ဘဒ္ဒန္တသဳလဝန္တ ဥက္ကဋ္ဌ ဂကောံဗ္တောန်လိက်ပတ်မန် ကေုာံ ယေန်သၞာင်ဗုဒ္ဓဘာသာ (အလုံဒေသရးမန်)၊ ဒု-ဟိတဓရ ရာမညဓမ္မာစရိယ၊ ညးမနွံပိုန် ဘာဟံသာထဝ် ဍုင်ဇြပ်။ (၂၃၊ ၀၁၊ ၂၀၂၅)
* ကျာ်ဇၞော်အစာ ဘဒ္ဒန္တစန္ဒဓဇ ညးမနွံပိုန် ဘာမဟာသုမင်္ဂလ၊ ကွာန်မတေဲ။ (၂၄၊ ၀၁၊ ၂၀၂၅)
* ကျာ်ဇၞော်အစာ ဘဒ္ဒန္တညာဏသာဂရ ညးမနွံပိုန် ဘာတာဝတိံ၊ ဍုင်ကၟာဝက်ရးဇြာ (၂၅၊ ၀၁၊ ၂၀၂၅)
* ကျာ်ဇၞော်အစာ ဘဒ္ဒန္တပဝရ ညးမနွံပိုန် ဘာထဝ် ကွာန်ဝင်ဒါ။ (၂၆၊ ၀၁၊ ၂၀၂၅)
* ကျာ်ဇၞော်အစာ ဘဒ္ဒန္တသဳလဝန္တ ညးမနွံပိုန် ဘာဓမ္မရံသဳ၊ ဍုင်မုဟ်ဍုင် (၂၇၊ ၀၁၊ ၂၀၂၅)
* ကျာ်ဇၞော်အစာ ဘဒ္ဒန္တစန္ဒကုမာရ (အဂ္ဂမဟာဂန္ထဝါစကပဏ္ဍိတ) ညးမနွံပိုန် ဘာဇာဒိသိုင်၊ ဍုင်ကၟာဝက်ရးဇြာ။ (၂၈၊ ၀၁၊ ၂၀၂၅)

## နိဿဲ