open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ဂမောဝ်၊ တၞံ

**တၞံဂမောဝ်** () နကဵုယၟုသိပ္ပံ **Terminalia chebula** ဝွံ ဒှ်ဂကူတၞံ *Terminalia* တမ်မူလ ကၠုင်နူ အာရှဒိုဟ်အဂၞဲ နူကဵု အိန္ဒိယ နဳပဝ်၊ လပါ်ဗမံက် ဍုင်ကြုက် ဒိုဟ်နေရတိ (ယူနာန်)၊ လပါ်သၠုင်ကျာမ္ဂး သဳရိလင်္ကာ၊ မလေရှာ ကေုာံ ဗဳယေတ်နာမ်။

## လက်သန်
*တၞံဂမောဝ် ဂှ်*  ဒှ်တၞံဆုတဲလဒေါဝ် ကဵု တၞံဆုတဲဇၞော် ဇၞော်သၠုင် စဵုကဵုၜိုတ် ၃၀ မဳတာ (၉၈ပေ)တုဲ ဗွိုက်အနာံ ၝောအ်ဍေဟ်ဂှ် စဵုကဵု ၁ မဳတာ (၃ ပေ ၃ ၝောအ်တဲ) ဇၞော်မာန်ရ။ The leaves are alternate to subopposite in arrangement, oval,  long and  broad with a  petiole. They have an acute tip, cordate at the base, margins entire, glabrous above with a yellowish pubescence below. The fruit is drupe-like,  long and  broad, blackish, with five longitudinal ridges. The dull white to yellow flowers are monoecious, and have a strong, unpleasant odour. They are borne in terminal spikes or short panicles. The fruits are smooth ellipsoid to ovoid drupes, yellow to orange-brown in colour, with a single angled stone.

## လွပ်
left|thumb|''T. chebula''
This tree yields smallish, ribbed and nut-like fruits which are picked when still green and then pickled, boiled with a little added sugar in their own syrup or used in preserves. The seed of the fruit, which has an elliptical shape, is an abrasive seed enveloped by a fleshy and firm pulp.  Seven types of fruit are recognized (vijaya, rohini, putana, amrita, abhaya, jivanti, and chetaki), based on the region where the fruit is harvested, as well as the colour and shape of the fruit. Generally speaking, the* vijaya* variety is preferred, which is traditionally grown in the Vindhya Range of west-central India, and has a roundish as opposed to a more angular shape.  The fruit also provides material for tanning leather and dyeing cloth.

*Terminalia chebula* is a main ingredient in the Ayurvedic formulation *Triphala* which is used for kidney and liver dysfunctions.  The dried fruit is also used in Ayurveda as a purported antitussive, cardiotonic, homeostatic, diuretic, and laxative.

## ဓါတ် မနွံဂမၠိုင်
A number of glycosides have been isolated from *haritaki*, including the triterpenes arjunglucoside I, arjungenin, and the chebulosides I and II. Other constituents include a coumarin conjugated with gallic acids called chebulin, as well as other phenolic compounds including ellagic acid, 2,4-chebulyl-β-D-glucopyranose, chebulinic acid, gallic acid, ethyl gallate, punicalagin, terflavin A, terchebin, luteolin, and tannic acid. Chebulic acid is a phenolic acid compound isolated from the ripe fruits. Luteic acid can be isolated from the bark.

## ဗီုရုပ်

ဝှာင်:A green Terminalia Chebula 1.jpeg|သတ်ထနေက်
ဝှာင်:Terminalia Chebula in Bangladesh 2.jpeg|သတ်ဂမောဝ် ဇမ္ကဟ်
ဝှာင်:Terminalia chebula - flowers.JPG|ပကဴဂမောဝ်
ဝှာင်:Harado (Prakrit- हरडओ) (3309176804).jpg|ၝောအ်ဆု ဂမောဝ်


## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ရုက္ခဗေဒ
ဂကူကၠက်ဂှ်သာသနာဟွံကၠေံကၠက်ပုဟ်

**ဂကူကၠက်ဂှ်သာသနာဟွံကၠေံကၠက်ပုဟ်** 

လုပ်ဗှ်ဖျုန်လိက်အိုတ်စိုအ်၊

ဂကူမွဲမွဲဂွံတိုန်တဴအာဍာ်ဇမၠိၚ်မာန်ဟီုဂှ်တှ်ေ ဒးနွံကဵုသွာၚ်နာနာသာ်တုဲ ဆဂး ဘာသာသာသနာအရေဝ်လိက်ပတ်ယေန်သၞာၚ်အခိုက်ကၞာပြဝေဏဳမွဲဒးထ္ၜးသက်သဳပေၚ်ပေၚ်တုဲ ဂကူတံဂှ်လေဝ်ဗဂဵုလဟဵုအာဗီုကဵုအခိၚ်အခေတ်ကာလဒေသညံၚ်ဂွံဂတာပ်အခေတ်အိုတ်ရ၊ ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ ယဝ်ရပ္ဍဲကဵုဂကူမွဲဂှ်စိုတ်စှ်ေဓဝ်ပတေဟ်ကဵုဖျုန်ဏာလပါ်ပရေၚ်ကုသဵုကဵုဒါန်ဂၠိုၚ်လောန်ၜက်အာတုဲ ညးတံဝိုတ်တၠိၚ်ထောံဒးဗဂဵုလဟဵုပရေၚ်ပညာလိက်ပတ်ဂကူညးတံအောန်အာဏောၚ်တှ်ေ ခြာဟွံလအ်ဒှ်ကၠုၚ်ပြသၞာပ္ဍဲဂကူညးတံမာန်ရ။

ဂကူမွဲၜိုန်ရဒးနွံကဵုသာသနာကီုလေဝ် ယဝ်ရသာသနာတဴတက်ဂကူဂှ်ဒးတဴအာလေဝ်ဟွံသေၚ်တုဲ ယဝ်ရဂကူဂှ်ကၠက်ကၠေံအာလ္တူဂၠးတိဏံကီုလေဝ် သာသနာဂကူမရှ်ေသှ်ေဒၟံၚ်ဂှ်လေဝ်ဆက်သှ်ေနွံအာမံၚ်ဏီတုဲ ဟိုတ်နူကဵုဍုၚ်ညးတၞဟ်လေဝ်ရှ်ေသှ်ေဒၟံၚ်သာသနာတုပ်တုပ်ကီုတုဲ ညးတံလေဝ်ဆက်ဗဂဵုလဟဵုမၚ်မွဲအာပၠန်ရ၊ ယဝ်ရပိုဲတံစှ်ေကေတ်စိုတ်ဣဏံရသာသနာဂကူပိုဲမွဲတုဲ ယဝ်ပိုဲဟွံကၠောန်ဟွံမၚ်မွဲချိုတ်ချိုတ်ပၠိုတ်ပၠိုတ်မ္ဂးတှ်ေသာသနာကၠက်ဏောၚ်စှ်ေကေတ်စိုတ်သာ်ဏံတှ်ေဗၠေတ်ကဵုဒဒိုက်ကဵုသွက်ဂကူဇကုရ။

သာသနာၜိုန်ရဒှ်အဓိကကီုလေဝ် အရေဝ်လိက်ပတ်ဂကူဂှ်ဒှ်အဓိကဂၠိုၚ်နူသာသနာဂှ်ဏီရ၊ ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ ကဵုဒါန်သိုၚ်ဘာကၠောန်ကုသဵုဂှ်ခိုဟ်မံၚ်ရဆဂး ယဝ်ရဓဝ်ပတေဟ်ပ္ဍဲကောန်ဂကူဂှ်မိက်ဂွံတိုန်ဍုၚ်သွဝ်စဴနိဗ္ဗာန်ကဵုဖျုန်လေပ်အာတုဲ ပရဲသွက်ဂကူမွဲဂွံဆက်သှ်ေအာလ္တူဂၠးတိဏံမာန်ဂှ်ဟွံလောဲရ၊ လပါ်ကုသဵုကဵုဒါန်သိုၚ်ဘာလေဝ်ထေက်ကဵုဒးကၠောန်ၜိုတ်ထေက်ကြိုက်တုဲ လပါ်ပရေၚ်ပညာဂကူဇကုပၠန်လေဝ် သွက်ဂွံထိၚ်ဒက်မၚ်မွဲအာလိက်ပတ်အရေဝ်ဂကူဇကုဂှ်ဒးကဵုဖျုန်ဂၠိုၚ်ဂၠိုၚ်တုဲ သာ်ဏံဟွံသေၚ်မ္ဂးတှ်ေ ဂကူပိုဲကၠေံကၠက်အာလ္တူဂၠးတိဏံမ္ဂးတှ်ေ သာသနာပိုဲရှ်ေသှ်ေဒၟံၚ်တ္ၚဲဏံဂှ်လေဝ်ဆက်သှ်ေနွံအာတၟာလအ်စဵုကဝ်တူကဝ်တိုန်တေံဏောၚ် ဟိုတ်ဂှ်ရတှ်ေ ဂကူကၠက်ဂှ်သာသနာဟွံကၠေံကၠက်အာပုဟ်ဂှ်စှ်ေကေတ်စိုတ်အိုတ်ညိ။

အုပ်နိဂီုတုဲဆဝွံကၠာရ ။

နိဿဲလဝ်ပ္ဍဲဘဝလၟေၚ်လၟေၚ်တ္ၚဲပူဂဵုမဒှ်ကီုရ ။
အန္တရာဲစှ်

**အန္တရာဲစှ်**ပြကာမ္ဂးဂှ်

# ရာဇန္တရာယ-အန္တရာဲသၟိၚ်အလဵုသဳ
# စောရန္တရာယ-အန္တရာဲကမၠတ်ဒမၠ
# အဂျန္တရာယ-အန္တရာဲပၟတ်
# ဥဒကန္တရာယ-အန္တရာဲဍာ်
# မနုဿန္တရာယ-အန္တရာဲမၞိဟ်
# အမနုဿန္တရာယ-အန္တရာဲကလော်လကိုဟ်
# ဝါဠန္တရာယ-အန္တရာဲသတ်ဒမြိုဟ် (သတ်ဂမျိဂမ္တာန်)
# သရဳသပန္တရာယ-အန္တရာဲသတ်ဂမျိ
# ဇဳဝိတန္တရာယ-အန္တရာဲလမျီု
# ဗြဟ္မစရိယန္တရာယ-အန္တရာဲဒ္ဂေတ်လ္ၚတ်သိက္ခာပိုဒ်မပြဲ

စှ်ပြကာဝွံဟေၚ်ရောၚ်။

အန္တရာဲစှ်ပြကာဝွံ မမိက်ကဵုမွဲမွဲကီု ယဝ်နွံပြာကဋ်မ္ဂး ကာလမပ္တုဲကံ မပ္တံ စၞောန်ထ္ၜးပါတိမုက်၊ သှ်ပဝါတအ်ဂှ် ရေၚ်တၠုၚ်ဗွဲခမၞန်မာန်ရ။

## အဓိပ္ပါဲ
* ရာဇန္တရာယ-အန္တရာဲသၟိၚ်အလဵုသဳမ္ဂးဂှ် အခိၚ်ကာလခမဳသၚ်တအ် ဂဇအ်ကောံဓရီု သွက်သဂွံပ္တုဲကံ မပ္တံဥပုသ်ဂှ် သၟိၚ်အလဵုသဳတအ် ပြာပ်ကၠုၚ်မ္ဂး ဒှ်ရာဇန္တရာယ်ရ။
* စောရန္တရာယ-အန္တရာဲကမၠတ်မ္ဂးဂှ် အခိၚ်ကာလခမဳသၚ်တအ် ဂဇအ်ကောံဓရီု သွက်သဂွံပ္တုဲကံ မပ္တံဥပုသ်ဂှ် ကမၠတ်ဒမၠတအ် ပြာပ်ကၠုၚ်မ္ဂး ဒှ်စောရန္တရာယ်ရ။
* အဂျန္တရာယ-အန္တရာဲပၟတ်မ္ဂးဂှ် အခိၚ်ကာလခမဳသၚ်တအ် ဂဇအ်ကောံဓရီု သွက်သဂွံပ္တုဲကံ မပ္တံဥပုသ်ဂှ် ပၟတ်ဂြိုပ် တူကၠုၚ်ကီု၊ ဘာတူတိုန်ကီုမ္ဂး ဒှ်အဂျန္တရာယ်ရ။
* ဥဒကန္တရာယ-အန္တရာဲဍာ်မ္ဂးဂှ် အခိၚ်ကာလခမဳသၚ်တအ် ဂဇအ်ကောံဓရီု သွက်သဂွံပ္တုဲကံ မပ္တံဥပုသ်ဂှ် ဗြဲဂၠုတိုန်ကီု၊ ဇၟောဝ်ဍာ်ဇၞော်ကၠုၚ်ကီုမ္ဂး ဒှ်ဥဒကန္တရာယ်ရ။
* မနုဿန္တရာယ-အန္တရာဲမၞိဟ်မ္ဂးဂှ် အခိၚ်ကာလခမဳသၚ်တအ် ဂဇအ်ကောံဓရီု သွက်သဂွံပ္တုဲကံ မပ္တံဥပုသ်ဂှ် မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုၚ် ပြာပ်ကၠုၚ်မ္ဂး ဒှ်မနုဿန္တရာယ်ရ။
* အမနုဿန္တရာယ-အန္တရာဲကလော်လကိုဟ်မ္ဂးဂှ် အခိၚ်ကာလခမဳသၚ်တအ် ဂဇအ်ကောံဓရီု သွက်သဂွံပ္တုဲကံ မပ္တံဥပုသ်ဂှ် လကိုဟ်ရပ်ဏာခမဳမွဲမွဲမ္ဂး ဒှ်အမနုဿန္တရာယ်ရ။
* ဝါဠန္တရာယ-အန္တရာဲသတ်ဒမြိုဟ် (သတ်ဂမျိဂမ္တာန်)မ္ဂးဂှ် အခိၚ်ကာလခမဳသၚ်တအ် ဂဇအ်ကောံဓရီု သွက်သဂွံပ္တုဲကံ မပ္တံဥပုသ်ဂှ် မပ္တံကၠဒမြိုဟ်တအ် ပြာပ်ကၠုၚ်မ္ဂး ဒှ်ဝါဠန္တရာယ်ရ။
* သရဳသပန္တရာယ-အန္တရာဲသတ်ဂမျိမ္ဂးဂှ် အခိၚ်ကာလခမဳသၚ်တအ် ဂဇအ်ကောံဓရီု သွက်သဂွံပ္တုဲကံ မပ္တံဥပုသ်ဂှ် မပ္တံဇြုံတအ် ၜံက်ခမဳမ္ဂး ဒှ်သရဳသပန္တရာယ်ရ။
* ဇဳဝိတန္တရာယ-အန္တရာဲလမျီုမ္ဂးဂှ် အခိၚ်ကာလခမဳသၚ်တအ် ဂဇအ်ကောံဓရီု သွက်သဂွံပ္တုဲကံ မပ္တံဥပုသ်ဂှ် ခမဳယဲတိုန်ကီု၊ ပကာဂစိုတ်ကီု၊ သၞသတြုဂမၠိုၚ် မမိက်ဂစိုတ်ခမဳကီုမ္ဂး ဒှ်ဇဳဝိတန္တရာယ်ရ။
* ဗြဟ္မစရိယန္တရာယ-အန္တရာဲဒ္ဂေတ်လ္ၚတ်သိက္ခာပိုဒ်မပြဲမ္ဂးဂှ် အခိၚ်ကာလခမဳသၚ်တအ် ဂဇအ်ကောံဓရီု သွက်သဂွံပ္တုဲကံ မပ္တံဥပုသ်ဂှ် မၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ခမဳမွဲမွဲကီု၊ ခမဳဗွဲမဂၠိုၚ်ကီု မၞုံပၟိက်မိက်ကဵုလဟုတ်အာ နူဒ္ဂေတ်(သိက္ခာ)မပြဲတုဲ ယဝ်ရပ်ဏာမ္ဂး ဒှ်ဗြဟ္မစရိယန္တရာယ်ရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပရေၚ်ဘာသာ
တၠုဲ

**တၠုဲ ၊ သေံကော် - มะขามป้อม** ၊ ဗမာကော် - ဇီဖြူ (ယၟုသိပ္ပံ - Phyllanthus emblica ၊ ယၟုဝံသ - Phyllanthaceae မဒှ်တၞံဆုအာယုက်ဂၠိင်၊ သတ်ဍေံနွံဓါတ်ဗဳတာမေန်ဇြဳ(Vitamin C)ဂၠိုင် လုပ်ဂြန်ဂဥုဲတဗျဂုန်၊ 

သတ်တၠုဲနွံဓါတ်ဗဳတာမေန်ဇြဳဂၠိုင်အိုတ်ပၞောဝ်သတ်ဆုနွံဓါတ်ဗဳတာမေန်ဇြဳဂမၠိုင်၊ သတ်တၠုဲမွဲမဍောတ်ဂှ်နွံဓါတ်ဗဳတာမေန်ဇြဳဂၠိုင်နူဍာ်လိမဴမွဲခေါက် ၂၀ ဆရောင်။ အတိုင်လိက်တဗျဂုန်မန်တမၠာမ္ဂးလဝ် - ဂုန်တၠုဲတုန် ရဴဂုန်ဂစွံကီု တၟေင်လောန်ညိ ဍေံကရောံကဵုဇကုဂေါဝ်ရမျာင်မိပ် ဍေံပၠေင်ကၠေံယဲစမ ဍေံပ္တုံကဵုအပ္ဍဲဂၞဴရိင်သ္ကဟ်ဍေံဖျိဟ်ကဵုဂၞဴ သာ်ဝွံဂုန်တၠုဲသွတ်သွတ်ရ၊ တၠုဲဍုဟ်ပၠန် ဍေံက္တင် ရိင် ဖျိုတ် ဖျး ဍေံပၠေင်ကၠေံယဲကျာ ဍေံပၠေင်ဝိသေသဇွဟ် ဂုန်တၠုဲတုဲဆဝွံရ။

## လက်သန်လပါ်ရုက္ခဗေဒ
တၞံတၠုဲမဒှ်တၞံဆုအာယုက်ဂၠိင် ဗ္ၜတ်ဍောတ် - လဒေါဝ် သၠုင်ဗၞတ် ၈ - ၁၂ မဳတာ သၞောက်တၞံဍေံအရံင်သာ်ပ္တေင်-ဒမျိုင်၊ သၞောက်ကလိတ် သၞောက်ပ္ဍဲအရံင်သာ်ဍာ်မိတ်ထပဵု၊ တၞးဍေံတုပ်ညံင်တၞးမင်ဂၠန် အရံင်သာ်တ္ၚေက်ၜတ်ၜတ် ရေင်စေအ်ဒၟံင်၊ ဗ္ၜတ်တၞးဍေံ အနာံ 0.25-0.5 သေန်တဳမဳတာ၊ ဇမၠိင် 0.8-12 သေန်တဳမဳတာ၊

ပက္ကဴဍေံဍောတ်၊ အပ္ဍဲမွဲတၞံ မွဲတၞာင်ဂှ် ပ္ကဴၝောံကၟက်ဒၟံင်တၞဟ်ခြာ ပ္ကဴတိတ်နူတမ်တဝ်တၞးဍေံ ပ္ဍဲကၞောတ်တၞာင်၊ ပ္ကဴဍေံမွဲမွဲတဝ်နွံ ၃-၅ ဍောင်စေအ်မံင် ထိုက်ပ္ကဴနွံ ၆ ထိုက် ပ္ကဴအရံင်သာ်ဗု၊ သတ်ဍေံခ္ဍမ် ဗ္ၜတ် 1.2-2 သေန်တဳမဳတာ၊ ဖျုန်တီု အရံင်သာ်တ္ၚေက်ၜတ်ၜတ် သတ်ကြံင်ဒှ်သာ်တ္ၚေက်ကေဝ်ကေဝ် နွံကရောင် ၆ ကရောင်ညာတ်ကၠး၊ သတ်ဍေံမနွံရှ်ဖျိုတ်ဖျး ကတင်ဍာတ်၊ 

## ပရေင်စကာဒှ်ဂုန်ဖဵု
စသတ်ဍေံသွက်ဂွံပၠေင်ကၠေံယဲချာမ်(ချာံ) ယဲခ္ဍက် တုဲသၠေဟ်ပါဲ มีแทนนินซึ่งมีฤทธิ์ในการต้านออกซิเดชัน  ต้านอนุมูลอิสระ (Antioxidant) ยับยั้งการสร้างเมลานิน และสามารถยับยั้งการทำงานของเอนไซม์ไทโรซิเนส (Tyrosinase) ได้ 

## နိဿဲ

## နိဿဲလဝ်နူဒၞာဲတၞဟ်တၞဟ်
အန္တရာဲဇၞော် မသုန်တန်

**အန္တရာဲဇၞော် မသုန်တန်**ဝွံ လေပ်က္တဵုဗဒှ်ကဵု သဂ္ဂန္တရာဲ၊ မောက္ခန္တရာဲ(မဂ္ဂန္တရာဲ)ရ။ ညံၚ်ဟွံဂွံအာစိုပ်ဍုၚ်သွဝ်ကီု၊ ညံၚ်ဟွံဂွံကလိဂွံတီကေတ် ၛာန် မဂ် ဖဵု နိဗ္ဗာန်ကီု လေပ်တာဒၞာကၠေံရ။

အန္တရာဲဇၞော် မသုန်တန်မ္ဂးဂှ်

# ကမ္မန္တရာဲ - ပဉ္စာနန္တရိယကံ၊ ဘိက္ခုနဳဒူသကကံ။
# ကိလေသန္တရာဲ - ဓရ်နိယတမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ။
# ဝိပါကန္တရာဲ - ပဋိသန္ဓိဝိပက် ပူဂဵုအဟိုတ်၊ ဒွိဟိုတ်ဂမၠိုၚ်။
# ဥပဝါဒန္တရာဲ/အရိယူပဝါဒန္တရာဲ - ပွမက္ၜေဟ်လက် ပွမပျုတ်ဗ္ဒေက် ပွမစောဲသရပ် ပူဂဵုအရဳတအ်။
# အာဏာဝဳတိက္ကမန္တရာဲ/ပညတ္တိဝဳတိက္ကမန္တရာဲ - အာပတ်ထပှ်ဘုံ မကၠိလောန် မွဲဟာန်ကေုာံစေတနာ။

မသုန်ပြကာဂမၠိုၚ်ဝွံရောၚ်။



## ဗီုလေပ်သ္ပအန္တရာဲ

* ပဉ္စာနန္တရိယကံဂှ် သဂ္ဂန္တရာဲကီု မောက္ခန္တရာဲကီု က္တဵုဗဒှ်သီုၜါရ။
* ဘိက္ခုနဳဒူသကကံဂှ် ယဝ်ကၠိလောန် လ္တူခမဳဗြဴအရဳမ္ဂး သဂ္ဂန္တရာဲကီု မောက္ခန္တရာဲကီု က္တဵုဗဒှ်သီုၜါရ။ မၚ်ဗၠာဲနန္ဒ ဂပ်ဝ်သ္ၚဳရ။ ယဝ်ကၠိလောန် လ္တူခမဳဗြဴပုထုဇန် မၞုံဆန္ဒသၟဟ်မ္ဂး ဟွံဒှ်သဂ္ဂန္တရာဲ၊ မောက္ခန္တရာဲဟေၚ် က္တဵုဗဒှ်ရ။
* နိယတမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိလေဝ် ညံၚ်ပဉ္စာနန္တရိယကံကီု က္တဵုဗဒှ်သီုၜါရ။
* ပူဂဵုအဟိုတ်၊ ဒွိဟိုတ်ဂမၠိုၚ် ၜိုန်ကလိဂွံၛာန် မဂ် ဖဵု နိဗ္ဗာန် ဟွံမာန်ကီုလေဝ် ဟိုတ်နူအာစိုပ်ဍုၚ်သွဝ်မာန်ဏီဂှ်ရ ဟွံဒှ်သဂ္ဂန္တရာဲ၊ မောက္ခန္တရာဲဟေၚ် က္တဵုဒှ်ရ။
* အရိယူပဝါဒကကံဂှ် တီကဵုဒှ် ဟွံတီကဵုဒှ် ယဝ်ကၠိလောန်မ္ဂး သဂ္ဂန္တရာဲကီု မောက္ခန္တရာဲကီု က္တဵုဗဒှ်သီုၜါရ။ ယဝ်အာတ်ကလအ် ဒုၚ်ဂုန်မ္ဂး ၜိုဟ်လလံအာရ။
* လုကဴဟွံဂွံလွဳပရာ အာပတ်ဏီမ္ဂး သဂ္ဂန္တရာဲကီု မောက္ခန္တရာဲကီု က္တဵုဒှ်မံၚ်သီုၜါရ။ လွဳပရာအာပတ်တုဲမ္ဂး ၜိုဟ်လလံအာရ။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပရေၚ်ဘာသာ
ဒုကနိပါတ

## ၁။ ဒဠှဝဂ်
* ၁၅၁။ ရာဇောဝါဒဇာတ် 
* ၁၅၂။ သိၚ်္ဂါလဇာတ် 
* ၁၅၃။ သူကရဇာတ် 
* ၁၅၄။ ဥရဂဇာတ် 
* ၁၅၅။ ဘဂ္ဂဇာတ် 
* ၁၅၆။ အလဳနစိတ္တဇာတ် 
*၁၅၇။ ဂုဏဇာတ် 
*၁၅၈။ သုဟနုဇာတ် 
*၁၅၉။ မောရဇာတ်
*၁၆၀။ ဝိနဳလဇာတ် 

## ၂။ သန္ထဝဝဂ်

* ၁၆၁။ ဣိန္ဒသမာနဂေါတ္ထဇာတ် 
*၁၆၂။ သန္ထဝဇာတ် 
*၁၆၃။ သုသဳမဇာတ် 
*၁၆၄။ ဂိဇ္ဇျဇာတ် 
*၁၆၅။ နကုလဇာတ်
*၁၆၆။ ဥပသာဠကဇာတ် 
*၁၆၇။ သမိဒ္ဓိဇာတ် 
*၁၆၈။ သကုဏဂ္ဃိဇာတ် 
*၁၆၉။ အရကဇာတ် 
*၁၇၀။ ကကဏ္ဍကဇာတ် 

## ၃။ ကလျာဏဝဂ်

* ၁၇၁။ ကလျာဏဓမ္မဇာတ် 
* ၁၇၂။ ဒဒ္ဒရဇာတ် 
* ၁၇၃။ မက္ကဋဇာတ်
* ၁၇၄။ ဒုဗ္ဘိယမက္ကဋဇာတ် 
* ၁၇၅။ အာဒိစ္စုပဋ္ဌာနဇာတ် 
* ၁၇၆။ ကဠာယမုဋ္ဌိဇာတ် 
* ၁၇၇။ တိန္ဒုကဇာတ် 
* ၁၇၈။ ကစ္ဆပဇာတ် 
* ၁၇၉။ သတဓမ္မဇာတ် 
* ၁၈၀။ ဒုဒ္ဒဒဇာတ် 

## ၄။ အသဒိသဝဂ်

* ၁၈၁။ အသဒိသဇာတ်
* ၁၈၂။ သၚ်္ဂါမာဝစရဇာတ်
* ၁၈၃။ ဝါလောဒကဇာတ်
* ၁၈၄။ ဂိရိဒတ္တဇာတ်
* ၁၈၅။ အနဘိရတိဇာတ်
* ၁၈၆။ ဒဓိဝါဟနဇာတ်
* ၁၈၇။ စတုမဋ္ဌဇာတ် 
*၁၈၈။ သဳဟကောတ္ထုဇာတ်
*၁၈၉။ သဳဟဓမ္မဇာတ်
*၁၉၀။ သဳလာနိသံသဇာတ်

## ၅။ ရုဟကဝဂ်

* ၁၉၁။ ရုဟကဇာတ်
* ၁၉၂။ သိရိကာဠကဏ္ဏိဇာတ်
* ၁၉၃။ စူဠပဒုမဇာတ်
* ၁၉၄။ မဏိစောရဇာတ်
* ၁၉၅။ ပဗ္ဗတူပတ္ထရဇာတ်
* ၁၉၆။ ဝလာဟကဿဇာတ်
* ၁၉၇။ မိတ္တာမိတ္တဇာတ်
* ၁၉၈။ ရာဓဇာတ်
* ၁၉၉။ ဂဟပတိဇာတ်
* ၂၀၀။ သာဓုသဳလဇာတ်

## ၆။ နတံဒဠှဝဂ်

* ၂၀၁။ ဗန္ဓနာဂါရဇာတ်
* ၂၀၂။ ကေဠိသဳလဇာတ်
* ၂၀၃။ ခန္ဓဇာတ်
* ၂၀၄။ ဝဳရကဇာတ်
* ၂၀၅။ ဂၚ်္ဂေယျဇာတ် 
* ၂၀၆။ ကုရုၚ်္ဂမိဂဇာတ်
* ၂၀၇။ အဿကဇာတ်
* ၂၀၈။ သုသုမာရဇာတ်
* ၂၀၉။ ကုက္ကုဋဇာတ်
* ၂၁၀။ ကန္ဒဂလကဇာတ် 

## ၇။ ဗဳရဏထမ္ဘဝဂ်

* ၂၁၁။ သောမဒတ္တဇာတ်
* ၂၁၂။ ဥစ္ဆိဋ္ဌဘတ္တဇာတ်
* ၂၁၃။ ဘရုဇာတ်
* ၂၁၄။ ပုဏ္ဏနဒဳဇာတ်
* ၂၁၅။ ကစ္ဆပဇာတ်
* ၂၁၆။ မစ္ဆဇာတ်
* ၂၁၇။ သေဂ္ဂုဇာတ်
* ၂၁၈။ ကူဋဝါဏိဇဇာတ်
* ၂၁၉။ ဂရဟိတဇာတ်
* ၂၂၀။ ဓမ္မဓဇာတ် 

## ၈။ ကာသာဝဝဂ်

* ၂၂၁။ ကာသာဝဇာတ်
* ၂၂၂။ စူဠနန္ဒိယဇာတ်
* ၂၂၃။ ပုဋဘတ္တဇာတ်
* ၂၂၄။ ကုမ္ဘိလဇာတ်
* ၂၂၅။ ခန္တိဝဏ္ဏဇာတ်
* ၂၂၆။ ကောသိယဇာတ်
* ၂၂၇။ ဂူထပါဏဇာတ်
* ၂၂၈။ ကာမနဳတဇာတ်
* ၂၂၉။ ပလာယိတဇာတ်
* ၂၃၀။ ဒုတိယပလာယိတဇာတ်

## ၉။ ဥပါဟနဝဂ်

* ၂၃၁။ ဥပါဟနဇာတ်
* ၂၃၂။ ဝဳဏာဂုဏဇာတ်
* ၂၃၃။ ဝိကဏ္ဏဇာတ်
* ၂၃၄။ အသိတာဘူဇာတ်
* ၂၃၅။ ဝစ္ဆနခဇာတ်
* ၂၃၆။ ဗကဇာတ်
* ၂၃၇။ သာကေတဇာတ်
* ၂၃၈။ ဨကပဒဇာတ်
* ၂၃၉။ ဟရိကမဏ္ဍုကဇာတ်
* ၂၄၀။ မဟာပိၚ်္ဂလဇာတ် 

## ၁၀။ သိၚ်္ဂါလဝဂ်

* ၂၄၁။ သဗ္ဗဒါဌဇာတ်
* ၂၄၂။ သုနခဇာတ်
* ၂၄၃။ ဝုတ္တိလဇာတ် 
* ၂၄၄။ ဝိဂတိစ္ဆဇာတ်
* ၂၄၅။ မူလပရိယာယဇာတ်
* ၂၄၆။ ဗာလောဝါဒဇာတ်
* ၂၄၇။ ပါဒဥ္စလိဇာတ်
* ၂၄၈။ ကိံသုကောပမဇာတ်
* ၂၄၉။ သာလကဇာတ်
* ၂၅၀။ ကပိဇာတ်
# 

## နိဿဲ
တြာဲအဋ္ဌကထာဇတ်၊ ဂကောံရာမညဓမ္မာစရိယ အလုံဒေသရးမန်။ ကၞပ် တတိယ၊ သၞာံ ၁၃၈၀ ။


ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ဇာတ် ၅၅၀
တိကနိပါတ်

## ၁။ သၚ်္ကပ္ပဝဂ်

* ၂၅၁။ သၚ်္ကပ္ပရာဂဇာတ်
* ၂၅၂။ တိလမုဋ္ဌိဇာတ်
* ၂၅၃။ မဏိကဏ္ဌဇာတ်
* ၂၅၄။ ကုဏ္ဍကကုစ္ဆိသိန္ဒဝဇာတ်
* ၂၅၅။ သုကဇာတ်
* ၂၅၆။ ဇရူဒပါနဇာတ်
* ၂၅၇။ ဂါမဏိစန္ဒဇာတ်
* ၂၅၈။ မန္ဓာတုဇာတ်
* ၂၅၉။ တိရဳဋဝစ္ဆဇာတ်
* ၂၆၀။ ဒူတဇာတ်

## ၂။ ပဒုမဝဂ်

* ၂၆၁။ ပဒုမဇာတ်
* ၂၆၂။ မုဒုပါဏိဇာတ်
* ၂၆၃။ စူဠပလောဘနဇာတ်
* ၂၆၄။ မဟာပနာဒဇာတ်
* ၂၆၅။ ခုရပ္ပဇာတ်
* ၂၆၆။ ဝါတဂ္ဂသိန္ဓဝဇာတ်
* ၂၆၇။ ကက္ကဋကဇာတ်
* ၂၆၈။ အာရာမဒူသကဇာတ်
* ၂၆၉။ သုဇာတဇာတ်
* ၂၇၀။ ဥလူကဇာတ်

## ၃။ ဥဒပါနဝဂ်

* ၂၇၁။ ဥဒပါနဒူသကဇာတ်
* ၂၇၂။ ဗျဂ္ဃဇာတ်
* ၂၇၃။ ကစ္ဆပဇာတ်
* ၂၇၄။ လောလဇာတ်
* ၂၇၅။ ရုစိရဇာတ်
* ၂၇၆။ ကုရုဓမ္မဇာတ်
* ၂၇၇။ ရောမကဇာတ်
* ၂၇၈။ မဟိံသရာဇဇာတ်
* ၂၇၉။ သတပတ္တဇာတ်
* ၂၈၀။ ပုဋဒူသကဇာတ်

## ၄။ အဗ္ဘန္တရဝဂ်
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ဇာတ် ၅၅၀

* ၂၈၁။ အဗ္ဘန္တရဇာတ်
* ၂၈၂။ သေယျဇာတ်
* ၂၈၃။ ဝဍ္ဎကဳသူရကဇာတ်
* ၂၈၄။ သိရိဇာတ်
* ၂၈၅။ မဏိသူကရဇာတ်
* ၂၈၆။ သာလူကဇာတ်
* ၂၈၇။ လာဘဂရဟဇာတ်
* ၂၈၈။ မစ္ဆုဒါနဇာတ်
* ၂၈၉။ နာနာဆန္ဒဇာတ်
* ၂၉၀။ သဳလဝိမံသကဇာတ်

= ၅။ ကုမ္ဘဝဂ် =

* ၂၉၁။ သုရာဃဋဇာတ်
* ၂၉၂။ သုပတ္တဇာတ်
*၂၉၃။ ကာယနိဗ္ဗိန္ဒဇာတ်
*၂၉၄။ ဇမ္ဗုခါဒကဇာတ်
*၂၉၅။ အန္တဇာတ်
*၂၉၆။ သမုဒ္ဒဇာတ်
*၂၉၇။ ကာမဝိလာပဇာတ်
*၂၉၈။ ဥဒုမ္ဗရဇာတ်
*၂၉၉။ ကောမာရပုတ္တဇာတ်
*၃၀၀။ ဝကဇာတ်
စတုက္ကနိပါတ်

## ၁။ ကာလိၚ်္ဂဝဂ်

* ၃၀၁။ စူဠကာလိၚ်္ဂဇာတ်
* ၃၀၂။ မဟာအဿာရောဟဇာတ်
* ၃၀၃။ ဨကရာဇဇာတ်
* ၃၀၄။ ဒဒ္ဒရဇာတ်
* ၃၀၅။ သဳလဝဳမံသနဇာတ်
* ၃၀၆။ သုဇာတာဇာတ်
* ၃၀၇။ ပလာသဇာတ်
* ၃၀၈။ သကုဏဇာတ်
* ၃၀၉။ ဆဝကဇာတ်
* ၃၁၀။ သေယျဇာတ်

## ၂။ ပုစိမန္ဒဝဂ်

* ၃၁၁။ ပုစိမန္ဒဇာတ်
* ၃၁၂။ ကဿပမန္ဒိယဇာတ်
* ၃၁၃။ ခန္တီဝါဒဳဇာတ်
* ၃၁၄။ လောဟကုမ္ဘဳဇာတ်
* ၃၁၅။ သဗ္ဗမံသလာဘဇာတ်
* ၃၁၆။ သသပဏ္ဍိတဇာတ်
* ၃၁၇။ မတရောဒနဇာတ်
* ၃၁၈။ ကဏဝေရဇာတ်
* ၃၁၉။ တိတ္တိရဇာတ်
* ၃၂၀။ သုစ္စဇာတ်

## ၃။ ကုဋိဒူသကဝဂ်

* ၃၂၁။ ကုဋိဒူသကဇာတ်
* ၃၂၂။ ဒုဒ္ဒုဘဇာတ်
* ၃၂၃။ ဗြဟ္မဒတ္တဇာတ်
* ၃၂၄။ စမ္မသာဋကဇာတ်
* ၃၂၅။ ဂေါဓရာဇာတ်
* ၃၂၆။ ကတ္တာရုဇာတ်
* ၃၂၇။ ကာကဝတဳဇာတ်
* ၃၂၈။ အနနုသောစိယဇာတ်
* ၃၂၉။ ကာဠဗာဟုဇာတ်
* ၃၃၀။ သဳလဝဳမံသဇာတ် 

## ၄။ ကောကိလဝဂ်

* ၃၃၁။ ကောကိလဇာတ်
* ၃၃၂။ ရထလဌိဇာတ်
* ၃၃၃။ ပက္ကဂေါဓဇာတ်
* ၃၃၄။ ရာဇောဝါဒဇာတ်
* ၃၃၅။ ဇမ္ဗုကဇာတ်
* ၃၃၆။ ဗြဟာဆတ္တဇာတ်
* ၃၃၇။ ပဳဌဇာတ်
* ၃၃၈။ ထုသဇာတ်
* ၃၃၉။ ဗာဝေရုဇာတ်
* ၃၄၀။ ဝိသယှဇာတ် 

## ၅။ စူဠကုဏာလဝဂ်

* ၃၄၁။ ကဏ္ဍရဳဇာတ်
* ၃၄၂။ ဝါနရဇာတ်
* ၃၄၃။ ကုန္တိနဳဇာတ်
*၃၄၄။ အမ္ဗဇာတ်
*၃၄၅။ ဂဇကုမ္ဘဇာတ်
*၃၄၆။ ကေသဝဇာတ်
*၃၄၇။ အယကူဋဇာတ်
*၃၄၈။ အရညဇာတ်
*၃၄၉။ သန္ဓိဘေဒဇာတ်
*၃၅၀။ ဒေဝတာပဉှာဇာတ် 

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ဇာတ် ၅၅၀

*
ဆက္ကနိပါတ်

## ၁။ အဝါရိယဝဂ်

* ၃၇၆။ အဝါရိယဇာတ်
* ၃၇၇။ သေတကေတုဇာတ်
* ၃၇၈။ ဒရဳမုခဇာတ်
* ၃၇၉။ နေရုဇာတ်
* ၃၈၀။ အာသၚ်္ကဇာတ်
* ၃၈၁။ မိဂါလောပဇာတ်
* ၃၈၂။ သိရိကာဠကဏ္ဏဳဇာတ်
* ၃၈၃။ ကုက္ကုဋဇာတ်
* ၃၈၄။ ဓမ္မဓဇဇာတ်
* ၃၈၅။ နန္ဒိယမိဂရာဇဇာတ်

## ၂။ ခရပုတ္တဝဂ်

* ၃၈၆။ ခရပုတ္တဇာတ်
* ၃၈၇။ သုစိဇာတ်
* ၃၈၈။ တုဏ္ဍိလဇာတ်
* ၃၈၉။ သုဝဏ္ဏကက္ကဋဇာတ်
* ၃၉၀။ မယှကဇာတ်
* ၃၉၁။ ဝိဇ္ဇာဓရဇာတ်
* ၃၉၂။ သိၚ်္ဃပုပ္ဖဇာတ်
* ၃၉၃။ ဝိဃာသာဒဇာတ်
*၃၉၄။ ဝဋ္ဋကဇာတ်
*၃၉၅။ ပါရာဝတဇာတ် 

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ဇာတ် ၅၅၀
သတ္တကနိပါတ်

## ၁။ ကုက္ကုဝဂ်

* ၃၉၆။ ကုက္ကုဇာတ်
* ၃၉၇။ မနောဇဇာတ်
* ၃၉၈။ သုတနုဇာတ်
* ၃၉၉။ ဂိဇ္ဇျဇာတ်
* ၄၀၀။ ဒဗ္ဘပုပ္ဖဇာတ်
* ၄၀၁။ ပဏ္ဏကဇာတ်
* ၄၀၂။ သတ္တုဘတ္တဇာတ်
* ၄၀၃။ အဋ္ဌိသေနဇာတ်
* ၄၀၄။ ကပိဇာတ်
* ၄၀၅။ ဗကဇာတ်

## ၂။ ဂန္ဓာရဝဂ်

* ၄၀၆။ ဂန္ဓာရဇာတ်
* ၄၀၇။ မဟာကပိဇာတ်
* ၄၀၈။ ကုမ္ဘကာရဇာတ်
* ၄၀၉။ ဒဠှဓမ္မဇာတ်
* ၄၁၀။ သောမဒတ္တဇာတ်
* ၄၁၁။ ကောဋသိမ္ဗလိဇာတ်
* ၄၁၂။ ဓူမကာရိဇာတ်
* ၄၁၃။ ဇာဂရဇာတ်
* ၄၁၄။ ကုမ္မာသပိဏ္ဍိဇာတ်
* ၄၁၅။ ပရန္ထပဇာတ်

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ဇာတ် ၅၅၀
လျး-သၞာံ

လျး-သၞာံ (**light-year)**  ဂှ် ဒှ်ဗ္ၜတ် ဇမၠိင် သွက်ဂွံၜတ် ဗၞတ်ဗ္ၜတ်  ဇမ္ၚောဲနက္သတ်တုဲ မွဲ လျး-သၞာံဂှ် နွံဒၟံင် ၜိုတ် ၉.၄၆ တြဳလဳယာန် ကဳလဝ်မဳတာ (9.46 x 1012 km)၊ နကဵု တိုင်မ္ဂး နွံ ၅.၈၈ တြဳလဳယာန် တိုင် (5.88 x 1012 mi)။ ပွံက်ဝွံ နကဵု သမဂ္ဂနက္သတ်ဂၠးကဝ် (International Astronomical Union (IAU)) ပံက်လဝ် နကဵု မဒုင်သဇိုင် မွဲလျး-သၞာံဂှ် ဒှ်ဇမ္ၚောဲ လျးမဒြေပ်စိုပ် ပ္ဍဲစမၠး အပ္ဍဲပွိုင်ကာလ မွဲသၞာံဂျူလဳယာန် (၃၆၅.၂၅ တ္ၚဲ) ရ။ ဟိုတ်နူ မအရေဝ် "သၞာံ"၊ နွံဒၟံင်တုဲ မအရေဝ်ဏအ်ဂှ် မလေပ်ကၠိုဟ်ဗၠေတ်စ ကုဗၞတ်ဗ္ၜတ်ကာလ ဒှ်မာန်ရ။ မဝေါဟာရ လျး-သၞာံ/လျးသၞာံ ဏအ်ဂှ် ကၠာဲလဝ် နူဘာသာအင်္ဂလိက် light-year ရ။ မအရေဝ်ဝေါဟာရ အင်္ဂလိက်ဂှ် "distance light travels in one year (ဇမ္ၚောဲ လျးမအာ ပ္ဍဲပွိုင်မွဲသၞာံ)" ဂှ် ညးကေတ် light (လျး) ကဵု year (သၞာံ) တုဲ ဗဒှ်လဝ် မဝေါဟာရဏအ်ရ။ 

ဗၞတ်ဗ္ၜတ်ဇမၠိင် လျး-တ္ၚဲဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် စကာ ပ္ဍဲအခိင်ကာလ မၜတ် ဇမ္ၚောဲ အကြာ သၞံင် မွဲကုမွဲ ပ္ဍဲကဵု ဂလက်သဳရ။ ဗၞတ်ဗ္ၜတ် အကြာတၠပညာနက္သက်တအ် မစကာဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် ဒှ်ပါသေက် (parsec) (နကဵုသင်္ကေတ: pc, မနွံ ၜိုတ် ၃.၂၆ လျး-သၞာံ၊ မဒှ်ဇမ္ၚောဲ မွဲဗၞတ်ဗ္ၜတ် နက္သက် ဒကဲ မွဲစက္က ဒဒက်တဴကဵု အာက် (the distance at which one astronomical unit subtends an angle of one second of arc)ရ။

## ပွံက်
ပွံက် မပံက်လဝ် နကဵု သမဂ္ဂနက္သတ်ဂၠးကဝ် (IAU) ဝွံ ဗၞတ်ဗ္ၜတ် လျး-သၞာံ ဂှ်  ဒုင်သဇိုင် ကုသၞာံဂျူလဳယာန် (၃၆၅.၂၅ တ္ၚဲ၊ တၞဟ်ခြာ ကု သၞာံဂြေဂဝ်ရဳယာန် နွံ ၃၆၅.၂၄၂၅ တ္ၚဲ) ကေုာံ ဒမြိပ်ပရဟ် လျး (၂၉၉ ၇၉၂ ၄၅၈)။ သွဟ်ဗၞတ်ဗ္ၜတ်ၜါဂှ် ပၠုပ်စုတ် ပ္ဍဲ IAU (1976) System of Astronomical Constants (သၞောတ် ကိုန်ဂစိုတ် လက္သတ်) တုဲ စကာကၠုင် နူကဵု သၞာံ ၁၉၈၄။ နကဵုဗွဲခမၞန်မ္ဂး သမဂ္ဂနက္သတ်ဂၠးကဝ်ဂှ် ညးတအ် စကာ ly။  

* "ly" ဂှ် သွက် မွဲလျး-သၞာံ one light-year
* "kly" ဂှ် သွက် မွဲကဳလဝ်လျး-သၞာံ a kilolight-year (1,000 လျး-သၞာံ)
* "Mly" သွက် မွဲမဳဂါလျး-သၞာံ a megalight-year (1,000,000 လျး-သၞာံ)
* "Gly" သွက် မွဲဂဳဂါလျး-သၞာံ a gigalight-year (1,000,000,000 လျး-သၞာံ)

## ဥပမာ
* လျးတ္ၚဲ မဒးဂိတုတုဲ နူဗလးမုက်ဂိတု ကလေင်တက်ကၠုင် ဂွံစိုပ်ဂၠးတိဂှ် ဒးကေတ်အခိင် လလအ် ၁.၃ စက္က (ဇမ္ၚောဲ နွံ ၄.၀၄ × ၁၀-၈ လျး-သၞာံ)။ 
* လျး နူတ္ၚဲ ဂွံစိုပ်ဂၠးတိဂှ် ဒးကေတ်အခိင် လလအ် ၈.၃ မိနေတ် (ဇမ္ၚောဲ နွံ ၁.၅၈ × ၁၀-၅ လျး-သၞာံ)
* လဒေါဝ်ဗဟဵု ဂလက်သဳပိုယ်, the Milky Way (ဂၠံင်သၟုဟ်နာ်) ဂှ် နွံဒၟံင် ဇမ္ၚောဲ ကဵုဂၠးတိ ၂၆.၀၀၀ လျး-သၞာံ။

## လွပ် ဝေါဟာရ

## စၟတ်သမ္တီ

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:သိပ္ပံ
ကဏ္ဍ:BEHM
အဌကနိပါတ်

## ၁။ ကစ္စနိဝဂ်

* ၄၁၇။ ကစ္စာနိဇာတ်
* ၄၁၈။ အဋ္ဌသဒ္ဒဇာတ်
* ၄၁၉။ သုလသာဇာတ်
* ၄၂၀။ သုမၚ်္ဂလဇာတ်
* ၄၂၁။ ဂၚ်္ဂမာလဇာတ်
* ၄၂၂။ စေတဳယဇာတ်
* ၄၂၃။ ဣန္ဒြိယဇာတ်
* ၄၂၄။ အာဒိတ္တဇာတ်
* ၄၂၅။ အဋ္ဌာနဇာတ်
* ၄၂၆။ ဒဳပိဇာတ် 

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ဇာတ် ၅၅၀
နဝကနိပါတ်

* ၄၂၇။ ဂိဇ္ဇျဇာတ်
* ၄၂၈။ ကောသမ္ဗိယဇာတ်
* ၄၂၉။ မဟာသုဝဇာတ်
* ၄၃၀။ စူဠသုဝဇာတ်
* ၄၃၁။ ဟရိတစဇာတ်
* ၄၃၂။ ပဒကုသလမာဏဝဇာတ်
* ၄၃၃။ လောမသကဿပဇာတ်
* ၄၃၄။ စက္ကဝါကဇာတ်
* ၄၃၅။ ဟလိဒ္ဒိရာဂဇာတ်
* ၄၃၆။ သမုဂ္ဂဇာတ်
* ၄၃၇။ ပူတိမံသဇာတ်
* ၄၃၈။ ဒဒ္ဒရဇာတ်
## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ဇာတ် ၅၅၀
ဒသကနိပါတ်

* ၄၃၉။ စတုဒွါရဇာတ်
* ၄၄၀။ ကဏှဇာတ်
*၄၄၁။ စတုပေါသတိကဇာတ်
*၄၄၂။ သၚ်္ခဇာတ်
*၄၄၃။ စူဠဗောဓိဇာတ်
*၄၄၄။ ကဏှဒဳပါယနဇာတ်
*၄၄၅။ နိဂြောဓဇာတ်
*၄၄၆။ တက္ကလဇာတ်
*၄၄၇။ မဟာဓမ္မပါလဇာတ်
*၄၄၈။ ကုက္ကုဋဇာတ်
*၄၄၉။ မဋ္ဌကုဏ္ဍလဳဇာတ်
*၄၅၀။ ဗိဠာရကောသိယဇာတ်
*၄၅၁။ စက္ကဝါကဇာတ်
*၄၅၂။ ဘူရိပညဇာတ်
*၄၅၃။ မဟာမၚ်္ဂလဇာတ်
*၄၅၄။ ဃဋပဏ္ဍိတဇာတ်

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ဇာတ် ၅၅၀
ဨကာဒကနိပါတ်

* မာတုပေါသကဇာတ်
* ဇုဏှဇာတ်
* ဓမ္မဒေဝပုတ္တဇာတ်
* ဥဒယဇာတ်
* ပါနဳယဇာတ်
* ယုဓဉ္ဇယဇာတ်
* ဒသရထဇာတ်
* သံဝရဇာတ်
* သုပ္ပာရကဇာတ် 

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ဇာတ် ၅၅၀
စတ္တာလဳသနိပါတ်

* ၅၂၁။ တေသကုဏဇာတ်
* ၅၂၂။ ဘရဘၚ်္ဂဇာတ်
* ၅၂၃။ အလမ္ဗုသာဇာတ်
* ၅၂၄။ သၚ်္ခပါလဇာတ်
* ၅၂၅။ စူဠသုတသောမဇာတ်

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ဇာတ် ၅၅၀
ပဏ္ဏာသနိပါတ်

* ၅၂၆။ နိလိနိကာဇာတ်
*၅၂၇။ ဥမ္မာဒန္တဳဇာတ်
*၅၂၈။ မဟာဗောရိပရိဗ္ဗာဇကဇာတ်

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ဇာတ် ၅၅၀
သဌိနိပါတ်

* ၅၂၉။ သောဏကဇာတ်
* ၅၃၀။ သံကိစ္စဇာတ်

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ဇာတ် ၅၅၀
သတ္တတိနိပါတ်

* ၅၃၁။ ကုသဇာတ်
* ၅၃၂။ သောဏနန္ဒဇာတ်

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ဇာတ် ၅၅၀
အသဳတိနိပါတ်

* စူဠဟံသဇာတ်
* မဟာဟံသဇာတ်
* သုဓာဘောဇနဇာတ်
* မဟာကုဏာလဇာတ်
* မဟာသုတသောမဇာတ်

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ဇာတ် ၅၅၀
မဟာနိပါတ်

* ၅၃၈။ တေမိယဇာတ်
* ၅၃၉။ မဟာဇနကဇာတ်
* ၅၄၀။ သုဝဏ္ဏသာမဇာတ်
* ၅၄၁။ နေမိဇာတ်
* ၅၄၂။ မဟာဥမင်္ဂ(မဟာသဓာ)
* ၅၄၃။ ဘူရိဒတ္တဇာတ်
* ၅၄၅။ စန္ဒကုမာရဇာတ်
* ၅၄၆။ နာရဒဇာတ်
* ၅၄၆။ ဝိဓုရဇာတ်
* ၅၄၇။ ဝေဿန္တရာဇာတ်

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ဇာတ် ၅၅၀
မဳတာ

**မဳတာ** (**metre)** (အင်္ဂလိက်) **meter** (အမေရိကာန်) (ကၠုင် နူအရေဝ်ပြင်သေတ် *mètre*, နူတမ် ကၠုင်နူ ဂရိတ် μέτρον, "measure") ဝွံ မဒှ်ဗ္ၜတ်တမ် သွက်ဂွံၜတ် ဇမၠိင် ပ္ဍဲကဵု သၞောတ်ဗ္ၜတ်ဂၠးကဝ် (International System of Units (SI)) ရ။ မဳတာဂှ် ယဝ်ရ ချူဖ္ဍန် နကဵုသင်္ကေတမ္ဂး ချူ နကဵု **m**ရ။ နကဵုဘာသာမန်ဂှ် ဟွံစၟတ်သမ္တီဏီဖိုဟ်ရ။

မဳတာဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် အတိုင်ဇမၠိင် လျးမအာစိုပ် ပ္ဍဲစမၠး ပ္ဍဲကဵု အခိင်ကာလ 1/299.792.458 စက္က (ဟီုမွဲသာ်ပၠန် ၜိုတ် 0,0000000033564 စက္က ဂှ်လျးအာစိုပ် ဂွံဇမၠိင် မွဲမဳတာ)ရ။ မဳတာဂှ် စၟတ်သမ္တီ ပံက်လဝ် ပွံက် နကဵုတၠပညာပြင်သေတ် နူတမ်မူလ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၇၉၃ နကဵု ဇမၠိင် နူကဵု အဳကွေတာ စဵုစိုပ် ပၞိဟ်သၟဝ်ကျာ မတတ်အာ ဍုင်ပဴရေတ်ဂှ် ဒကုတ်ထောအ် စှ်မဳလဳယာန်ဒကုတ် (10.000.000) မ္ဂး မွဲဒကုတ်ဂှ် ဒှ်ဇမၠိင် မွဲမဳတာရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဇမၠိင်ခ္ဍမ်ဂၠးတိဂှ် နွံဒၟံင် ၜိုတ် ၄၀ ၀၀၀ ကဳလဝ်မဳတာ ရ။

## ပွံက်
မဳတာဂှ် စတမ်နူ ၂၀ မေ ၂၀၁၉ ဂှ်တုဲ ပလဝ်ဒတန် နကဵု ပွံက် အသိင်ပရဟ်လျး ပ္ဍဲစမၠး မတုပ်ကဵု 299,792,458 ပ္ဍဲအခိင်ကာလ ပွိုင်မွဲစက္က။ မွဲစက္ကဂှ် ပံက်လဝ် ပွံက် မဒှ်အခိင်ကာလ လလအ် ကသဳဓါတ် ဓါတ်သေသဳယာမ် (Caesium) Δ𝝂𝐂𝐬ရ။ ပွံက်ဏအ်ဂှ် တုပ်ကဵု ပွံက် မပလဝ်ဒတန် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၈၃ "မဳတာဂှ် နွံဇမၠိင် လျးမအာ ပ္ဍဲစမၠး ပ္ဍဲအခိင်ကာလ လလအ် ပွိုင် 1/299.792.458 စက္က" ဂှ်ရ။

### ပွံက် တမၠာ
မဳတာဂှ် ကိုပ်ကၠာအိုတ် (Académie des sciences) တၠပညာဂကူပြင်သေတ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၇၉၁ နကဵု မွဲဒကုတ်၊ မကေတ်ဇမ္ၚောဲ နူကဵု အဳကွေတာ စဵုကဵု ပၞိဟ်သၟဝ်ကျာ မပါ်ထောအ် စှ်မဳလဳယာန်ဒကုတ် (1/10.000.000) ရ။ ဗၞတ်ဗ္ၜတ်ဇမၠိင်တၟိဂှ် တၞဟ်န ညးဂမၠိုင် ဂွံစကာတုဲ ပ္ဍဲဍုင်ပဴရေတ်ဂှ် ဖျေဟ်လဝ် တိုင်တၟအ် ခြာမွဲမွဲမဳတာ သီုဖအိုတ် တြဴဒၞာဲရ။

စိုပ်သၞာံ ၁၈၇၅ ဂှ် ဗၞတ်ဗ္ၜတ်မဳတာဂှ် ညံင်ဂွံဒှ် စကာအလုံလိုက်တုဲ ဒှ်ကၠုင်ဗ္ၜတ်ဂၠးကဝ် မကော်ဂးစ ဗ္ၜတ်အေတ်အာင် (SI) ရ။ 

ပ္ဍဲအခိင်ကာလ အကြာ ၁၉၆၀ ကဵု ၁၉၈၃ ဂှ် ပံက်လဝ် ပွံက်မဳတာ နကဵု ပရဟ်လပှ်လလဳ 1.650.763,73 အလန် မဗလး နူကဵုဓါတ်ကြပ်ထောန်-၈၆ (Krypton-86) အကြာ အကာဲအရာ ဒြဟတ်ၜါဂှ်ရ။ နကဵုနဲဏအ်ဂှ် ချိုတ်ပၠိုတ် ဂၠိုင်နူ နဲတြေံဂှ် ၅၀ အလန်ရ။ 

ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၈၃ မဳတာဂှ် ပံက်လဝ် နကဵုပွံက် မဒုင်သဇိုင် ကုဒမြိပ်လျး မအာစိုပ် ပ္ဍဲစမၠး ပ္ဍဲအခိင် 1/299.792.458 စက္ကရ။

## ဗ္ၜတ်မဳတာ နကဵု အေတ်အာင်
ဗ္ၜတ်မဳတာ သၞောတ်ဗ္ၜတ်ဂၠးကဝ်ဂှ် ဖျေဟ်လဝ်ဒတန် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ။ 

## မသၟဟ် ကု သၞောတ်ဗ္ၜတ်တၞဟ်

"inch" (ၝောအ်တဲ) ကေုာံ "yard" (ယာဒ်) မဗၟံက်လဝ် ပ္ဍဲ သ္ၚိအင်ဝွံ ဒှ် ၝောအ်တဲဂၠးကဝ် ကေုာံ ယာဒ်ဂၠးကဝ် respectively, though approximate conversions in the left column hold for both international and survey units.
: "≈" မဂွံအဓိပ္ပါယ် "မတုပ် ဗွဲသၟဟ်";
: "≡" မဂွံအဓိပ္ပါယ်" မတုပ် နကဵုပွံက်" ဝါ "မတုပ် ဗွဲမကိတ်".

 မွဲမဳတာဂှ် တုပ်သၟဟ် ကု ၝောအ်တဲ တုဲပၠန် ကုယာဒ်။

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ဗ္ၜတ် ကဏ္ဍ:BEHM
ပကိဏ္ဏနိပါတ်

* ၄၈၄။ သာလိကေဒါရဇာတ်
*၄၈၅။ စန္ဒကိန္နရဳဇာတ်
*၄၈၆။ မဟာဥတ္တုသဇာတ်
*၄၈၇။ ဥဒ္ဒါလကဇာတ်
*၄၈၈။ ဘိသဇာတ်
*၄၈၉။ သုရုစိဇာတ်
*၄၉၀။ ပဥ္စုပေါသထိကဇာတ်
*၄၉၁။ မဟာမောရဇာတ်
*၄၉၂။ တစ္ဆကသူကရဇာတ်

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ဇာတ် ၅၅၀
တေရသကနိပါတ်

* အမ္ဗဇာတ်
* ဖန္ဒနဇာတ်
* ဇဝနဟံသဇာတ်
* စူဠနာရဒဇာတ်
* ဒူတဇာတ်
* ကာလိၚ်္ဂဗောဓိဇာတ်
* အကိတ္တိဇာတ်
* တက္ကာရိယဇာတ်
* ရုရုမိဂဇာတ်
*သရဘမိဇာတ်

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ဇာတ် ၅၅၀
ဒွါဒသကနိပါတ်

* ၄၆၄။ စူဠကုဏာလဇာတ်
*၄၆၅။ ဘဒ္ဒသာလဇာတ်
*၄၆၆။ သမုဒ္ဒဝါဏိဇာတ်
*၄၆၇။ ကာမဇာတ်
* ၄၆၈။ ဇနသန္ဓဇာတ်
* ၄၆၉။ မဟာကဏှဇာတ်
* ၄၇၀။ ကောသိယဇာတ်
* ၄၇၁။ မေဏ္ဍကပဉှဇာတ်
* ၄၇၂။ မဟာပဒုမဇာတ်
* ၄၇၃။ မိတ္တာမိတ္တဇာတ်

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ဇာတ် ၅၅၀
ဝဳသတိနိပါတ်

* ၄၉၇။ မာတၚ်္ဂဇာတ်
* ၄၉၈။ စိတ္တသမ္ဘူတဇာတ်
* ၄၉၉။ သိဝိဇာတ်
* ၅၀၀။ သိရဳမန္တဇာတ်
* ၅၀၁။ ရောဟဏမိဂဇာတ်
* ၅၀၂။ စူဠဟံသဇာတ်
* ၅၀၃။ သတ္တိဂုမ္ဗဇာတ်
* ၅၀၄။ ဘလ္လာတိယဇာတ်
* ၅၀၅။ သောမနဿဇာတ်
* ၅၀၆။ စမ္ပေယျဇာတ်
* ၅၀၇။ မဟာပလောဘနဇာတ်
* ၅၀၈။ ပဉ္စပဏ္ဍိတဇာတ်
* ၅၀၉။ ဟတ္တိပါလဇာတ်
* ၅၁၀။ အဃောဃရဇာတ် 

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ဇာတ် ၅၅၀
တိံသကနိပါတ်

* ၅၁၁။ ကိံဆန္ဒဇာတ်
* ၅၁၂။ ကုမ္ဘဇာတ်
* ၅၁၃။ ဇယဒိသဇာတ်
* ၅၁၄။ ဆဒ္ဒန္တဇာတ်
* ၅၁၅။ သမ္ဘဝဇာတ်
* ၅၁၆။ မဟာကပိဇာတ်
* ၅၁၇။ ဒကရက္ခသဇာတ်
* ၅၁၈။ ပဏ္ဍရကနာဂရာဇာတ်
*၅၁၉။ သမ္ဗုလာဇာတ်
*၅၂၀။ ဂဏ္ဍတိန္ဒုကဇာတ်

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ဇာတ် ၅၅၀
သပ္ပါယ(၄)ပြကာ

## ဥတုသပ္ပါယ
ရာသဳဥတု ပွမသပ္ပါယ်

## ဘောဇနသပ္ပါယ
ဘောဇိုန် ပွမသပ္ပါယ်

## အာဝါသသပ္ပါယ
ဌာန်ဒၟံၚ် ပွမသပ္ပါယ်

## ပုဂ္ဂလသပ္ပါယ
ပူဂိုလ် ပွမသပ္ပါယ်


## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဝ်ကျာ်ဒှ် (၅) ပြကာ

## သာရကဝ်
ကဝ်ကျာ်မွဲဇကုဟေၚ် ကတဵုဒှ်

## မဏ္ဍကဝ်
ကဝ်ကျာ်ၜါဇကု ကတဵုဒှ်

## ဝရကဝ်
ကဝ်ကျာ်ပိဇကု ကတဵုဒှ်

## သာရမဏ္ဍကဝ်
ကဝ်ကျာ်ပန်ဇကု ကတဵုဒှ်

## ဘဒြကဝ်
ကဝ်ကျာ်မသုန်ဇကု ကတဵုဒှ်

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
တ္ၚဲဝါလ်တေမာရ်

right|thumb|အလာံဍုင်ဒိန်မက် မဟိမု ဒေန်နေဗြောဂ် (Dannebrog) ဒတုံစှ်ေကၠုင် နူအကာသ ပ္ဍဲအခိင် ပေါဲဗတိုက် ဗဒါဲလေန်ဒါနိသ္သေ <br />
၁၅ ဂျောန် ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲဝါလ်တေမာရ် (နကဵုဘာသာဒိန်နေတ် **valdemarsdag)** (စပတန် ၁၉၁၂ နကဵု ဂၞန် Cirk.Nr.391 24/12 1912) သွက်ဂွံ ဗၞုဟ် အတိုင်ဒဏ္ဍရဳဒိန်မက်မ္ဂး ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၂၁၉ တေအ် အလာံ မဟိမု ဒေန်နေဗြောဂ် (Dannebrog) မဒှ် အလာံဍုင်ဒိန်မက် တ္ၚဲဏအ် ဒတုံစှ်ေကၠုင် နူအကာသ ပ္ဍဲကဵု အေတ်သလာန် ပ္ဍဲအခိင် ဨကရာဇ်ဒိန်မက် ဝါလ်တေမာရ် မလုပ်ဒၟံင် ပေါဲဗတိုက် ပ္ဍဲမုက်ပၞာန် ဗဒါဲလေန်ဒါနိသ္သေ (Lyndanisse) ရ။ ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ် ကောန်ဍုင်ဒိန်မက်တအ် ဝေင်သဘင် နကဵုမသွံအလာံတုဲ သြန်ပရဲ မကလိဂွံဂှ် ပသြန်ဗွဝ် ဂကောံနာနာသာ်ရ။ တ္ၚဲဏအ်ဂှ် စဵုကဵုစိုပ် သၞာံ ၁၉၄၈ ဂှ် နဒဒှ် တ္ၚဲကၟာတ်ဘာမွဲဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ်ရ။  

ပ္ဍဲတ္ၚဲ ဂျောန် ၁၅ ဂှ် သီုဒှ် တ္ၚဲကလေင်ကောံ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၂၀ မဒှ်တ္ၚဲ ဒေသဍုင်ဒိန်မက် ဒကုတ်သောန်နာယူလာန် (Sønderjylland (Nordslesvig)) မနွံဒၟံင် သၟဝ်ဂျာမနဳဂှ် ကလေင်ပအပ်ကဵု ဒိန်မက် နကဵု သွဟ် ဆန္ဒမာဲ ညးဍုင်ကွာန်ရ။ နကဵုသင်္ကေတ ပ္ဍဲဂိတုဂျောန် ၁၀ ဂှ် ဨကရာဇ်ဍုင်ဒိန်မက် ခရိတ်ယှာန် ဒသမ Christian 10.s ဍိုက်တတ်အာ ပယျဵု နကဵုချေဟ်ဗတာင် ပ္ဍဲ ၁၀ ဂျူလာင် ၁၉၂၀ ရ။ 

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:BEHM
သုတ္တန္တပိဋက

#ဒဳဃနိကာယ
#မဇ္ဇျိမနိကာယ
#သံယုတ္တနိကာယ
#အၚ်္ဂုတ္တရနိကာယ
#ခုဒ္ဒကနိကာယ

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ပိဋကတ် ၃
အကပ္ပိယမံသ

**အကပ္ပိယမံသ**မ္ဂးဂှ် ဖျုန်စှ်သာ် ခမဳတအ် ဟွံဂပ်ဝ်ပြဘိုဂ် မမိက်သ္ဂး။ ဖျုန်စှ်သာ်မ္ဂးဂှ်

၁။ မနုဿမံသ - ဖျုန်မၞိဟ်

၂။ ဟတ္ထိမံသ - ဖျုန်စိၚ်

၃။ အဿမံသ - ဖျုန်ချေအ်

၄။ သုနခမံသ - ဖျုန်ကၠဵု

၅။ အဟိမံသ - ဖျုန်ဇြုံ

၆။ သဳဟမံသ - ဖျုန်ဇာဒိသိုၚ်

၇။ ဗျဂ္ဃမံသ - ဖျုန်ကၠ

၈။ ဒဳပိမံသ - ဖျုန်ဗြန်

၉။ အစ္ဆမံသ - ဖျုန်ကၟီ

၁၀။ တရစ္ဆမံသ - ဖျုန်ဒိုဟ်ဒး စှ်သာ်ဝွံဟေၚ်ရောၚ်။

## ဟိုတ် ကေုာံ ဒုဟ်
ဖျုန်မၞိဟ်ဂှ် ဟိုတ်နူဇာတ်တုပ်တုဲ ဟွံဂပ်ဝ်ပြဘိုဂ်ရ။

ဖျုန်စိၚ်၊ ဖျုန်ချေအ်တအ်ဂှ် ဟိုတ်နူဒှ်ရတ်သၟိၚ်တုဲ ဟွံဂပ်ဝ်ပြဘိုဂ်ရ။

ဖျုန်ကၠဵု၊ ဖျုန်ဇြုံတအ်ဂှ် ဟိုတ်မဂပ်ဝ်က္ဍုဟ်မၠေအ် ဇအိုန်ဇရတုဲ ဟွံဂပ်ဝ်ပြဘိုဂ်ရ။

ဖျုန်ဇာဒိသိုၚ်၊ ဖျုန်ကၠ၊ ဖျုန်ဗြန်၊ ဖျုန်ကၟီ၊ ဖျုန်ဒိုဟ်ဒးတအ်ဂှ် (ယဝ်ပြဘိုဂ်တုဲမ္ဂး သၟူဖျုန်တအ်ဂှ် ပ္ဍးမံၚ်တုဲ မပ္တံဇာဒိသိုၚ်တအ်) ဟိုတ်နူလေပ်သ္ပကဵုအန္တရာယ််တုဲ ဟွံဂပ်ဝ်ပြဘိုဂ်ရ။

ဖျုန်မၞိဟ်ဂှ် ယဝ်ပြဘိုဂ်မ္ဂး အာစိုပ်ထုလ္လစ္စဲတုဲ၊ ဖျုန်သၟေဟ်ဂှ် အာစိုပ်ဒုက္ကဋ်ရ။

ဖျုန်သၟးဟွံက ဇုတ်၊ ဆီ၊ စၞာံ၊ တသော် အလုံအိုဿီု သုၚ်စောဲဟွံထေက်ရ။

ကပ္ပိယမံသတအ်ဂှ်လေဝ် သၟာန်တုဲဟေၚ် ဂပ်ဝ်ပြဘိုဂ်ရ။

## နိဿဲ



ကဏ္ဍ:ပရေၚ်ဘာသာ
ဝိနယပိဋက

# ပါရာဇိကပါဠိ
# ပါစိတ္တယပါဠိ
# မဟာဝဂ္ဂပါဠိ
# စူဠဝဂ္ဂပါဠိ
# ပရိဝါရပါဠိ

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ပိဋကတ် ၃
သံယုတ္တနိကာယ

# သဂါထာဝဂ်သံယုတ်
# နိဒါနဝဂ်သံယုတ်
# ခန္ဓဝဂ်သံယုတ်
# သဠာယတနဝဂ်သံယုတ်
# မဟာဝဂ်သံယုတ်
## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ပိဋကတ် ၃
အၚ်္ဂုတ္တရနိကာယ

# ဨကကနိပါတ်
# ဒုကနိပါတ်
# တိကနိပါတ်
# စတုကနိပါတ်
# ပဉ္စကနိပါတ်
# ဆက္ကနိပါတ်
# သတ္တကနိပါတ်
# အဋ္ဌကနိပါတ်
# နဝကနိပါတ်
# ဒဿကနိပါတ်
# ဨကဒဿကနိပါတ်
## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:သုတ္တန္တပိဋကတ်
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ခုဒ္ဒကနိကာယ

# ခုဒ္ဒကပါဌ်
# ဓမ္မပဒ
# ဥဒါန
# ဣတိဝုတ္တိက
# သုတ္တနိပါတ်
# ဝိမာနဝတ္ထု
# ပေတဝတ္ထု
# ထေရဂါထာ
# ထေရဳဂါထာ
# ဇာတက
# နိဒ္ဒေသ
# ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ်
# အပဒါန
# ဗုဒ္ဓဝံသ
# စရိယပိဋက
## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ပိဋကတ် ၃
ဒဳဃနိကာယ်

# မဟာဝဂ်
# သဳလက္ခန္ဓဝဂ်
# ပါထိကဝဂ်

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ပိဋကတ် ၃
မဇ္ဇျိမနိကာယ

# မူလပဏ္ဍာသ
# မဇ္ဇျိမပဏ္ဍာသ
# 
# ဥပရိပဏ္ဍာသ

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ပိဋကတ် ၃
ပိဋကတ် (၃)

thumb|လိက်ပိဋကတ်သေံ
#ဝိနယပိဋကတ်
#သုတ္တန္တပိဋကတ်
#အဘိဓမ္မပိဋကတ်

## ဆဋ္ဌမူပါဠိ ပိဋကတ် (၃)
ပိဋကတ် (ပိ) ဝွံ ဗွဲလိက်အုပ်မ္ဂး ဝိနယ် (၅) အုပ် ၊ သုတ် (၂၃) အုပ်၊ အဘိဓရ် (၁၂) သာ်ဝွံ ပံၚ် (၄၀) အုပ်ဂှ် ဗွဲမူဆဋ္ဌ သ္ဂောံဆဵုကေတ်ရ။

### ပါဠိ- ဝိနယ် (၅)အုပ်

# ပါဠိ ပါရာဇိက
# ပါဠိ ပါစိတ္တယ
# ပါဠိ မဟာဝဂ္ဂ
# ပါဠိ စူဠဝဂ္ဂ
# ပါဠိ ပရိဝါရ

### ပါဠိ - သုတ် (၂၃) အုပ်

# ပါဠိ မဟာဝဂ်(သုတ္တန္တပိဋကတ်၊ဒဳဃနိကာယ်)
# ပါဠိ ပါထိကဝဂ် 
# ပါဠိ မူလပဏ္ဏာသ
# ပါဠိ မဇ္ဇျိမပဏ္ဏာသ
# ပါဠိ ဥပါရိပဏ္ဏာသ
# ပါဠိ သဂါထာဝဂ်၊နိဒါနဝဂ် သံယုတ္တ
# ပါဠိ ခန္ဓဝဂ်၊သဠာယတနဝဂ် သံယုတ္တ
# ပါဠိ မဟာဝဂ် သံယုတ္တ
# ပါဠိ ဨက၊ဒုက၊တိက၊ စတုတ္ထ နိပါတ်
# ပါဠိ ပဉ္စက၊ဆက္က၊သတ္တက နိပါတ်
# ပါဠိ အဋ္ဌက၊နိဝက၊ဒသက၊ဨကာဒသက နိပါတ်
# ပါဠိ ပဋိသမ္ဘိဓမဂ်
# ပါဠိ ခုဒ္ဒကပါဋ္ဌ်၊ဓမ္မပဒ၊ဥဒါန၊ဣတိဝုတ္တိက၊သုတ္တ နိပါတ်
# ပါဠိ ဝိမာနဝတ္ထု၊ ပေတ္တဝတ္ထု၊ ထေရဂါထာ၊ ထေရဳဂါထာ
# ပါဠိ အပါဒါန (ပ)
# ပါဠိ အပါဒါန (ဒု)၊ ဗုဒ္ဓဝံသ၊ စရိယပိဋက
# ပါဠိ ဇာတက (ပ)
# ပါဠိ ဇာတက (ဒု) 
# ပါဠိ မဟာနိဒ္ဒေသ
# ပါဠိ စူဠနိဒ္ဒေသ
# ပါဠိ နေတ္တိ၊ ပေတကောပဒေသ 
# ပါဠိ မိလိန္ဒပဉှာ
# ပါဠိ သဳလက္ခန္ဓဝဂ် 

### ပါဠိ - အဘိဓရ် (၁၂) အုပ်

# ပါဠိ ဓမ္မသၚ်္ဂဏဳ
# ပါဠိ ဝိဘၚ်
# ပါဠိ ဓာတုကထာ၊ပုဂ္ဂလပညတ်
# ပါဠိ ကထာဝတ္တု
# ပါဠိ ယမက (ပ)
# ပါဠိ ယမက (ဒု)
# ပါဠိ ယမက (တ)
# ပါဠိ ပဌာန် (ပ)
# ပါဠိ ပဌာန် (ဒု)
# ပါဠိ ပဌာန် (တ)
# ပါဠိ ပဌာန် (စတုတ္ထ)
# ပါဠိ ပဌာန် (ပဉ္စမ) 

# 

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ပိဋကတ် ၃
အဘိဓမ္မပိဋကတ်

# ဓမ္မသၚ်္ဂဏဳ
# ဝိဘၚ်ဂ
# ဓာတုကထာ
# ပုဂ္ဂလပညပ်
# ကထာဝတ္ထု
# ယမက
# ပဌာန်

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ပိဋကတ် ၃
ခဏ်ကောန်သၟိၚ်အဇိတပခမဳ

နွံကာလမွဲတ္ၚဲ ကျာ်တြဲနာပိုဲညးလိုက်ပိစှော်မွဲဘုံ မစိုန်ဒှ်တဴအ္စာမၞိဟ်ဒေဝတဴဂမၠိုၚ် မပဒတဴပ္ဍဲဇရေၚ်ဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ် ဘာဝေဠုဝိုန် ကေုာံ အသဳတိသာဝကကွးဂမၠိုၚ်ဒ္စါံစှော်။ သၟိၚ်အဇာတသတြုံဝွံ ဒှ်ဒကာဘာမွဲ အဆက်သၟိၚ်ဗိမ္ဗိသာမအံက်ဇကုဂှ်ရ။ ဂၞကျာ်သၟိၚ်အဇာတသတြု မတွံဂးကဉ္စနဒေဝဳဂှ် က္တဵုဒှ်ပဋိသန္ဓိစှ်ဂိတုစှ်တ္ၚဲ ဍိုက်ပေၚ်တုဲ သၠးဂဗ္ဘ ဂွံကောန်တြုံမွဲဂှ် အဇိတကုမ္မာ ခုတ်လဝ်ယၟုုရ။ အဇိတကုမ္မာဂှ်ပၠန်တုန်လေဝ် ဗွဲလၟေၚ်ၚ်ဇၞော်မောဝ်အာတုဲ မွဲဟာန်ကေုာံကောန်ၚာ်သၟိၚ်မသုန်ကၠံတံဂှ် တွဳဗွိုၚ်လၟိုန်ရ။

ဒးကာလ အာယုက်ဂါမ်စိုပ်စှ်တြဲသၞာံတုဲ သၟိၚ်အဇာတသတြုဂှ် သာ်ဝွံဟီုကဵုကောန်ဂှ်ရ။ "ယွကောန်သ္ဍိုက်သၟိၚ်မ ယြဴပူဂဵုမွဲ တြုံကီုလဝ်၊ ဗြဴကီုလဝ် ပ္ဍဲသာသနာကျာ်တြဲဝွံဂှ် ဂွံမံၚ်မွဲယိုက်ဒိုက် ဂွံဖျိုက်ဇကု တိတ်ပခမဳမ္ဂးဂှ် ဒှ်မပြဲလောန်ရလေဝ် ကောန်"သာ်ဝွံ သၟိၚ်ဟီုဂလာန်ဗွဲဓမ္မဓရ်ရ။

ကောန်တြုံတၠပါရမဳဂှ် ဂွံမိၚ်ကေတ်ဒွါပါၚ်မအံက်တုဲ နကဵုမဗဗေၚ်ပါရမဳအတိက် မကၠုၚ်ဖအောဝ်လလဴ ဇဴစိုတ်သဒ္ဓါသ္ဇုၚ်သ္ဍိုက်အာဂှ်ဒှ်တုဲ၊ ချိုန်ခဏဂှ်ဟေၚ် ဒုၚ်ပါၚ်မအံက်ရ။

"မဟာရာဇ ယွံလေဝ်သၟိၚ်မအံက်မပြဲ အတိုၚ်ဂလာန်သၟိၚ် မအံက်မၞုံဂၞပ်စိုတ်ဂှ် ကောန်သၟဟ်ရထကီုရအဴ" ဂးတုဲ၊ ဗွဲမပြဟ်ဟေၚ် ကေုာံကောန်သၟိၚ်မသုန်ကၠံဂှ်၊ မကျိုၚ်ကျဝ်ဂ္ညိဂ္ညါတ်ကေတ်အလၚ်္ကာရ မပြဲဂှ်လေဝ်ကီု၊ မပ္တံကွာၚ်ၜဲ ယိုဟ်ၜန်ဖျီုဖျိုန်အာဟာရဘောဇိုန် သီုကွိုၚ်ကၟာဲမ္ဒးရးဂှ် သၟိၚ်အဇာတသတြု ကဵုကောန်ကမၠောန်တံ ကၠောန်ၜိုတ်ပြေၚ်ဖျဳ၊ တးညဳဂၠံၚ်ဍာန် သဗာန်ဒးရးတုဲ ဂိုၚ်ကေတ်ဝတ္ထုဒါန် ပ္ၚောံတိတ်အာဌာန် ဇရေၚ်ကျာ်တြဲ ပ္ဍဲဘာဝေဠုဝန် သီုကွိုန်ကျာ်သြဳညဳသာ သၟိၚ်မှာအမာတ် ညးဒိုက်၊ ညးလွေဟ် သ္ၚေဟ်သေဌဳ တွီဗွိုၚ်တိတ်အာ သီုဗဗၞးပြောဟိတ် တိတ်စိုပ်ဘာကျာ်တြဲတုဲ ကျာ်တြဲ သ္ပခမဳကဵုကောန်သၟိၚ်အဇိတကုမ္မာဂှ်ရ။

အဇိတကုမ္မာဂှ်ပၠန်တုန်လေဝ် ပဟိုတ်နူပါရမဳ မဂွံခၞံလဝ်ဂှ် နွံတုဲ၊ နအာနုဘဴပါရမဳဂှ် မသ္ဂောံစိုန်သ္ကီုတဴစရိယသဳလ သမာဓိ ပညာမဍိုက်ပေၚ်တဴရ။ အဇိတထေရ် မဂွံဒုၚ်ယၟုဒယှ်တှ်မြဟ်မြာ ပြာကတ်တဴ မဂွံကမြဴဒၟံၚ်ရ။ 

(အထ တဒါ ကာလေ) နွံကာလမွဲတ္ၚဲဂှ် ကျာ်တြဲ ကော်အဇိတထေရ်တုဲ နူဍုၚ်ရာဇာဂြိုဟ်ဂှ် မှတ်ပ္ၚောံအာဍုၚ်ကပိလဝှ် အာစိုပ်တုဲ ချိုန်ခဏဂှ် ကေုာံသာကျဝၚ်ကလောဂမၠိုၚ် ဗိုၚ်သၟဝ်သတး သိုၚ်ဘာပဒကာအရှာံနိဂြောဓဂှ် ဇိုန်ကဵုကျာ်တုဲ ကျာ်တြဲပဒတဴပ္ဍဲဘာဂှ်ပၠန်ရ။ 

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
တ္ၚဲ ညးလလဴ ဂၠးကဝ်

**တ္ၚဲ ညးလလဴ ဂၠးကဝ် (World Refugee Day)** ဂှ် နကဵုဍုင်ဂၠးကဝ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ဇၟာပ်မစိုပ် ဂိတုဂျောန် ၂၀၊ နမရန်တၟအ် သွက်ဂွံစွံအာရီု အကာဲအရာဘဝ ညးလလဴတအ် ပ္ဍဲအလုံဂၠးတိရ။ ညးလလဴ ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မပါဲဒဴ နူကဵုဒၞာဲဒတန်မွဲမွဲ ဟိုတ်နူကဵု ဘဲကမ်ပရိုတ် ကမ်ဒဒိုက်ဂမၠိုင်ကီု ဟိုတ်နူကဵု ဟွံဒးဂၞပ် သၞောတ်ဝ် သၟိင်တၠအဝဵုဂမၠိုင်ရ။

## ဝင်
ပ္ဍဲ ၄ ဒဳဇြေန်ပါ ၂၀၀၀၊ အသေမ်ဗလဳနာနာ ကုလသမဂ္ဂ ပ္ဍဲကဵု သွဟ် ၅၅/၇၆ ဂှ် ဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ် ဒဒှ်ရ စနူ သၞာံ ၂၀၀၀၊ ၂၀ ဂျောန်တုဲ ကြက်ကၠောန်အာ တ္ၚဲစၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲ ညးလလဴ ဂၠးကဝ် ရ။ ပ္ဍဲကဵု သွဟ်ဂှ် အသေမ်ဗလဳနာနာ ကဵုလဝ် စဳမတ် ဒဒှ်ရ သၞာံ ၂၀၀၁ မ္ဂး ပဋိညာန် မဆေင်စပ် ကုညးလလဴ မတုပ်လဝ်စိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၅၁ ဂှ် ပေင်အာ ရတုထဝ် (၅၀ သၞာံ) ရ။ ဟိုတ်မဂွံ ပဒတန် တ္ၚဲဏအ်ဂှ် ရန်တၟအ်လဝ် သွက်ဂွံ ပတိုန်စရာဲ ကုညးလလဴ သီုဖအိုတ်၊ ညံင်မၞိဟ်တအ် ဂွံစွံကၠုင် ဇၞူမတ် ပ္ဍဲကဵု ဒဒှ် ညးလလဴ ကေုာံ သွက်ဂွံ ဗိုင်ရီုဗင်အာ ညးလလဴတအ်ရ။

တ္ၚဲ ညးလလဴ အာဖရိက (African Refugee Day) ဂှ် ကၠောန်ကၠုင်ဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဍုင်ဗွဲမဂၠိုင် သၞာံဗွဲမလအ်ရ။ နကဵု ကုလသမဂ္ဂ ကဵုလဝ် စဳမတ် ဒဒှ်ရ စၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲ ညးလလဴ ဂၠးကဝ် ပ္ဍဲကဵု တ္ၚဲတုပ်ပ် ကဵု တ္ၚဲညးလလဴ အာဖရိက ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ ဂျောန် ၂၀ ဂှ် နကဵု ဂကောံပံင်ကောံအာဖရိကာ   (Organization of African Unity (OAU)) ဒုင်တဲ တုပ်လဝ်စိုတ်တုဲတုဲရ။ 

ပ္ဍဲကဵု ဘာကျာ်ရဝ်မေန်ကာတ္တလေတ် ဂှ် ကၠောန်ကၠုင် World Day of Migrants and Refugees ပ္ဍဲဂိတုဇာန်နဝါရဳ လၟေင်သၞာံ နူကဵု သၞာံ ၁၉၁၄ မပဒတန်လဝ် နကဵု သၟိင်သင်ပုပ် Pope Pius X ရ။

## သဘင်
ဇၟာပ်သၞာံ ပ္ဍဲ ဂျောန် ၂၀ မ္ဂး နကဵု အေန်ဂျေန်သဳ ညးလလဴ ကုလသမဂ္ဂ (United Nations Refugee Agency (UNHCR)) ကေုာံ ဍုင်လ္ၚဵု ပ္ဍဲဂၠးတိဏအ် ကၠောန်ကၠုင် သဘင် တ္ၚဲ ညးလလဴ ဂၠးကဝ် နကဵု မရန်တၟအ် ညံင်မၞိဟ်တအ် ဂွံစွံအာရီု ပ္ဍဲဘဝ ညးလလဴ ကေုာံ ညးလလီုဒတန် (displaced persons) မဂၠိုင်ကဵု မဳလဳယာန် မဒြေပ်ဒဴ နူကဵုသ္ၚိဌာန်ညး ဟိုတ်နူ ပေါဲဗတိုက် ကေုာံ ပရေင်ဍဵုဍိုက်တအ်ရ။ 

သဘင်လၟေင်သၞာံဝွံ နကဵုဍုင် ၁၀၀ ပြင်င် ကၠောန်ကၠုင်ဒၟံင် နကဵုအလဵုအသဳ၊ နကဵုဂကောံပရဟိတ ကေုာံ ညးဍုင်ကွာန်တအ်ရ။ 

နကဵု ဂကောံ ကုလသမဂ္ဂ (UNHCR) ဂှ် ပလံင်ဗစိုပ် လိက် ပ္ဍဲတ္ၚဲ ညးလလဴ ဂၠးကဝ် ဇၟာပ်သၞာံရ။ 

* 2019: Filippo Grandi today pledged to do all he could to help millions of forcibly displaced people “not just to get by, but also to thrive.”
* 2018: Today, World Refugee Day, is a time for solidarity with refugees

နကဵု ကုလသမဂ္ဂ (UNHCR) ဖျေဟ်က္ဍိုပ်လိက် (theme) ဂမြဴ ပ္ဍဲ တ္ၚဲ ညးလလဴ ဂၠးကဝ် ဇၟာပ်သၞာံကီုရ။

* 2019: Take A Step on World Refugee Day
* 2018: Now More Than Ever, We Need to Stand with Refugees
* 2017: Embracing Refugees to celebrate our Common Humanity
* 2016: We stand together with refugees
* 2015: With courage let us all combine
* 2014: Migrants and Refugees: Towards a Better World
* 2013: Take 1 minute to support a family forced to flee
* 2012: 1 family torn apart by war is too many
* 2010: 1 refugee forced to flee is too many
* 2009: Home
* 2008: Protection
* 2007: Perseverance
* 2006: Hope
* 2003: Refugee Youth: Building the Future
* 2002: Tolerance
* 2001: Respect



## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:တ္ၚဲတၟေင် တ္ၚဲပရဲဂမၠိုင်
ကဏ္ဍ:BEHM
သေခဗလဝဂ်

1.     သုတ်သံခိတ္တ

2.     သုတ်ဝိတ္တတ

3.     သုတ်ဒုက္ခ

4.     သုတ်ယထာဘတ

5.     သုတ်သိက္ခာ

6.     သုတ်သမာပတ္တိ

7.     သုတ်ကာမ

8.     သုတ်စဝန

9.     သုတ်ပဌမအဂါရဝ

10.  သုတ်ဒုတိယအဂါရဝ

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပဉ္စကနိပါတ်
မဟာဝဂ်

မဟာဝဂ်ဝွံ ဒှ်ဝဂ်မရနုက်ကဵု ဒုတိယ ပ္ဍဲအဋ္ဌကနိပါတ်-ပါဠိအၚ်္ဂုတ္တိုရ်ရ။ အဋ္ဌကနိပါတ်ဂှ် ပါ်လဝ်ပထမပဏ္ဏာသက ဒုတိယပဏ္ဏာသကတုဲ နွံတဴ ၁၁ ဝဂ်ရ။ ပၞောဝ် ၁၁ ဝဂ်ဂှ် မဟာဝဂ်ဝွံ ပါလုပ်သ္ကုတ်ပထမပဏ္ဏာသကတုဲ သုတ်မပ္တံဝေရဉ္စ ဒှ်တမ်တုဲ စဵုကဵု ၁၀ သုတ်ပါလုပ်ရ။ သုတ် ၁၀ သုတ်တအ်ဂှ်အတိုၚ်မာတိကာ ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ။  
# ဝေရဉ္စသုတ်
# သဳဟသုတ်
# အဿာဇာနဳယသုတ်
# အဿခဠုၚ်္ကသုတ်
# မလသုတ်
# ဒူတေယျသုတ်
# ပဌမဗန္ဓနသုတ်
# ဒုတိယဗန္ဓနသုတ်
# ပဟာရာဒသုတ်
# ဥပါသထသုတ်
## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:အဋ္ဌကနိပါတ်(ပါဠိအၚ်္ဂုတ္တိုရ်)
ပါထိကဝဂ်

## ဒဳဃနိကာယ် - ပါဠိပါထိကဝဂ်

# သုတ်ပါထိက
# သုတ်ဥဒုမ္ဗရိက
# သုတ်စက္ကဝတ္တိ
# သုတ်အဂ္ဂည
# သုတ်သမ္ပသာဒနဳယ
# သုတ်ပါသာဒိက
# သုတ်လက္ခဏ
# သုတ်သိၚ်္ဂါလောဝါဒ
# သုတ်အာဋာနာဋိယ
# သုတ်သၚ်္ဂဳတိ
# သုတ်ဒသုတ္တရ

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဒဳဃနိကာယ်
သဳလက္ခန္ဓဝဂ်

## ဒဳဃနိကာယ် - ပါဠိသဳလက္ခန္ဓဝဂ်

# သုတ်ဗြဟ္မဇာလ
# သုတ်သာမညဖလ
# သုတ်အမ္ဗဋ္ဌ
# သုတ်သောဏဒဏ္ဍ
# သုတ်ကူဋဒန္တ
# သုတ်မဟာလိ
# သုတ်ဇာလိယ
# သုတ်မဟာသဳဟနာဒ
# သုတ်ပေါဋ္ဌပါဒ
# သုတ်သုဘ
# သုတ်ကေဝဋ္ဋ
# သုတ်လောဟိစ္စ
# သုတ်တေဝိဇ္ဇာ
## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဒဳဃနိကာယ်
ပဉ္စကနိပါတ်

## အၚ်္ဂုတ္တရနိကာယ် - ပဉ္စကနိပါတ်

# သေခဗလဝဂ်
# ဗလဝဂ်
# ပဉ္စၚ်္ဂိကဝဂ်
# သုမနဝဂ်
# မုဏ္ဍရာဇဝဂ်
# နဳဝရဏဝဂ်
# သညာဝဂ်
# ယောဓာဇဳဝဝဂ်
# ထေရဝဂ်
# ကကုဓဝဂ်
# ဖာသုဝိဟာရဝဂ်
# အန္ဓကဝိန္ဒဝဂ်
# ဂိလာနဝဂ်
# ရာဇဝဂ်
# တိကဏ္ဍကဳဝဂ်
# သဒ္ဓမ္မဝဂ်
# အဃာတဝဂ်
# ဥပါသကဝဂ်
# အရညဝဂ်
# ဗြဟ္မဏဝဂ်
# ကိမိလဝဂ်
# အက္ကောသဝဂ်
# ဒဳဃာစရိကဝဂ်
# အဝါသိကဝဂ်
# ဒုစ္စရိတဝဂ်
# ဥပသမ္ပဒါဝဂ်

* သမ္မုတိပေယျာလ
* သိက္ခာပဒပေယျာလ
* ရာဂပေယျာလ

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:အၚ်္ဂုတ္တရနိကာယ်
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ဆဋ္ဌကနိပါတ်

အၚ်္ဂုတ္တရနိကာယ် - ဆက္ကနိပါတ်

# အာဟုနေယျဝဂ်
# သာရဏဳယဝဂ်
# အနုတ္တရိယဝဂ်
# ဒေဝတာဝဂ်
# ဓမ္မိဝကဝဂ်
# မဟာဝဂ်
# ဒေဝတာဝဂ်
# အရဟတ္တဝဂ်
# သဳတိဝဂ်
# အာနိသံသဝဂ်
# တိကဝဂ်
# သာမညဝဂ်
မူလပဏ္ဍာသ

# မူလပရိယာယဝဂ်
# သဳဟနာဒဝဂ်
# သြပမ္မဝဂ်
# မဟာယမကဝဂ်
# စူဠယမကဝဂ်

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
မူလပရိယာယဝဂ်

# သုတ်မူလပရိယာယ
# သုတ်သဗ္ဗာသဝ
# သုတ်ဓမ္မဒါယာဒ
# သုတ်ဘယဘေရဝ
# သုတ်အနၚ်္ဂဏ
# သုတ်အာကၚ်္ခေယျ
# သုတ်ဝတ္ထ
# သုတ်သလ္လေခ
# သုတ်သမ္မာဒိဋ္ဌိ
# သုတ်မဟာသတိပဋ္ဌာန

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:မူလပဏ္ဍာသ
ပြကိုဟ်အနာဂတဝၚ်

# ဂလာန်နိဒါန်
# လၟေၚ်မာတိကာ
# ခဏ်ပဏာမ
# ခဏ်ကျာ်တြဲပိုဲကဵုလဝ်ဗျးဒိုဟ်
# ခဏ်ကောန်သၟိၚ်အဇိတပခမဳ
# ဂၞကျာ်ဂေါတမဳ တုတ်သ္ၚာထဝ်
# ကဵုဒါန်သ္ၚာထဝ်
# အဇိတထေရ်ကေတ်နၚ်ဗဗေၚ်တုဲ ရာဒၞာမိက်
# ကျာ်တြဲတွံထ္ၜးအနာဂတဝၚ်
# ကျာ်ဗုဒ္ဓနိမိတ်တွံဓရ်
# အပိုၚ်အခြာအာယုက်သတ္တံဟုတ်စှ်ေ
# အပိုၚ်အခြာအာယုက်သတ္တံဇၞော်မောဝ်တိုန်
# ဟိုတ်ဒဒှ်ဍုၚ်ဇၞော်ကေတုမတဳ
# ဗောဓိသတ်အရိယျ ဂိုၚ်ကေတ်ပဋိသန္ဓိ
# ဗော်ဓိသတ်အရိယျ ဒုၚ်စသိုၚ်ပိုန်လောကဳ
# ခဏ်ဗော်ဓိသတ် တိတ်ဂြိုပ်
# ခဏ်ဂၞကျာ်စန္ဒမုက္ခဳ ကဵုဒါန်ပုၚ်ပၟန်ဒိပ်
# ဗောဓိသတ်အရိယျ ကလိဂွံသဗ္ဗညုတညာဏ်
# ကျာ်တြဲအရိယျ တွံဓရ်သစ္စပန်
# အဆက်တၞောဝ်ဒတောဝ်ကျာ်တြဲအရိယျ
# ဗဝိုတ်ဗၞတ်တၞံအဂၞု ဒလာဲကျာ်တြဲ
# ကၞာထဝ် ခၞိၚ်ထဝ် မံက်တိုန်
# အလံၚ်အရိယျကေၚ်ရာဒၞာမိက်လဝ်
# ကျာ်တြဲအရိယျသ္ပပရိနိဗ္ဗာန်
# ဒ္ဂေတ်ညးမိက်ဂွံဆဵုကျာ်အရိယျ
# သာသနာကျာ်အရိယျအိုတ်အာ
# ထေရ်သာပိုတ်ဂရေၚ်ပ္တီကျာ်
# သၟိၚ်စက္ကဝဝ်ဆဵုညာတ်သာမဏီ
# ပြကိုဟ်ဓာတုဝၚ်တုဲရ
# ပါဠိဓာရဏပရိုတ်
# အရထ ဓာရဏပရိုတ်
# ဂါထာလ္ၚောဝ်ကျာ် ၂၈
# ဂါထာလ္ၚောဝ်ကျာ်တြဲအရိယျ
# ဂလာန်တၚ်ဂုဏ်

## နိဿဲ
သၞာံ ၁၃၇၉။ ပြကိုဟ်အနာဂတဝၚ် အလန်စတုတ္ထ။ ကျာ်ဇၞော်အ္စာပါလကမှာထေရ်၊ ဘာအံၚ်စေတဳ(ဝါၚဴ) ဍုၚ်ကၟာဝက်(ရးဇြာ)။ 
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
သြပမ္မဝဂ်

# သုတ်ကကစူကမ
# သုတ်အလဂဒ္ဒူပမ
# သုတ်ဝမ္မိက
# သုတ်ရထဝိနဳတ
# သုတ်နိဝါပ
# သုတ်ပါသရာသိ
# သုတ်စူဠဟတ္ထိပဒေါပမ
# သုတ်မဟာဟတ္ထိပဒေါပမ
# သုတ်မဟာသရောပမ
# သုတ်စူဠသာရောပမ

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:မူလပဏ္ဍာသ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
မဟာယမကဝဂ်

# သုတ်စူဠဂေါသိၚ်္ဂ
# သုတ်မဟာဂေါသိၚ်္ဂ
# သုတ်မဟာဂေါပါလက
# သုတ်စူဠဂေါပါလက
# သုတ်စူဠသစ္စက
# သုတ်မဟာသစ္စက
# သုတ်စူဠတဏှာသၚ်္ခယ
# သုတ်မဟာတဏှာသၚ်္ခယ
# သုတ်မဟာအဿပုရ
# သုတ်စူဠအဿပုရ

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:မူလပဏ္ဍာသ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
စူဠယမကဝဂ်

# သုတ်သာလေယျက
# သုတ်ဝေရဉ္စက
# သုတ်မဟာဝေဒလ္လ
# သုတ်စူဠဝေဒလ္လ
# သုတ်စူဠဓမ္မသမာဒါန
# သုတ်မဟာဓမ္မသမာဒါန
# သုတ်ဝဳမံသက
# သုတ်ကောသမ္ဗီက
# သုတ်ဗြဟ္မနိမန္တနိက
# သုတ်မာရတဇ္ဇနိယ

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:မူလပဏ္ဍာသ
မဇ္ဇျိမပဏ္ဍာသ

# ဂဟပတိဝဂ်
# ဘိက္ခုဝဂ်
# ပရိဗ္ဗာဇကဝဂ်
# ရာဇဝဂ်
# ဗြာဟ္မဏဝဂ်

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ဗြာဟ္မဏဝဂ်

# သုတ်ဗြဟ္မာယု
# သုတ်သေလ
# သုတ်အဿလာယန
# သုတ်ဃောဋမုခ
# သုတ်စၚ်္ကဳ
# သုတ်ဨသုကာရဳ
# သုတ်စနဉ္စာနိ
# သုတ်ဝါသေဋ္ဌ
# သုတ်သုဘ
# သုတ်သၚ်္ဂါရဝ

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ပရိဗ္ဗာဇကဝဂ်

# သုတ်တေဝိဇ္ဇဝစ္ဆ
# သုတ်အဂ္ဂိဝစ္ဆ
# သုတ်မဟာဝစ္ဆ
# သုတ်ဒဳဃနခ
# သုတ်မာဂဏ္ဍိယ
# သုတ်သန္ဒက
# သုတ်မဟာသကုလုဒါယိ
# သုတ်သမဏမုဏ္ဍိက
# သုတ်စူဠသကုလုဒါယိ
# သုတ်ဝေခနသ

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
သဳဟနာဒဝဂ်

# သုတ်စူဠာသဳဟနာဒ
# သုတ်မဟာသဳဟနာဒ
# သုတ်မဟာဒုက္ခက္ခန္ဓ
# သုတ်စူဠဒုက္ခက္ခန္ဓ
# သုတ်အနုမာန
# သုတ်စေတောခိလ
# သုတ်ဝနပတ္ထ
# သုတ်မဓုပိဏ္ဍိတ
# သုတ်ဒွေဓာဝိတက္က
# သုတ်ဝိတက္ကသဏ္ဌာန
## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:မူလပဏ္ဍာသ
ဘိက္ခုဝဂ်

# သုတ်အမ္ဗလဋ္ဌိကရာဟုလောဝါဒ
# သုတ်မဟာရာဟုလောဝါဒ
# သုတ်စူဠမာလုကျ
# သုတ်မဟာမာလုကျ
# သုတ်ဘဒ္ဒါလိ
# သုတ်လဋုကိကောပမ
# သုတ်စာကုမ
# သုတ်နဠကပါန
# သုတ်ဂေါလိယာနိ
# သုတ်ကဳဋာဂါရိ

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ဂဟပတိဝဂ်

# ပဌမဥဂ္ဂသုတ်
# ဒုတိယဥဂ္ဂသုတ်
# ပဌမဟတ္တကသုတ်
# ဒုတိယဟတ္တကသုတ်
# မဟာနာမသုတ်
# ဇဳဝကသုတ်
# ပဌမဗလသုတ်
# ဒုတိယဗလသုတ်
# အက္ခဏသုတ်
# အနုရုဒ္ဓမဟာဝိတက္ကသုတ်

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:အဋ္ဌကနိပါတ်(ပါဠိအၚ်္ဂုတ္တိုရ်)
ရာဇဝဂ်

# သုတ်ဃဋိကာရ
# သုတ်ရဋ္ဌပါလ
# သုတ်မဃဒေဝ
# သုတ်မဓုရ
# သုတ်ဗောဓိရာဇကုမာရ
# သုတ်အၚ်္ဂုလိမာလ
# သုတ်ပိယဇာတိက
# သုတ်ဗာဟိတိက
# သုတ်ဓမ္မစေတိယ
# သုတ်ကဏ္ဏကတ္ထလ

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
အဋ္ဌကနိပါတ်

အဋ္ဌကနိပါတ် ပ္ဍဲပါဠိအၚ်္ဂုတ္တရနိကာယ်ဏအ်မ္ဂး ဗွဲဝဂ်မ္ဂး နွံ (၁၁) ဝဂ်တုဲ၊ နကဵုပဏ္ဏာသကမ္ဂး ပထမ၊ ဒုတိယ နွံၜါရ။ 
## ၁။ ပဌမပဏ္ဍာသက
*၁။ မေတ္တာဝဂ်
*၂။ မဟာဝဂ်
*၃။ ဂဟပတိဝဂ်
*၄။ ဒါနဝဂ်
*၅။ ဥပေါသထဝဂ်
## ၂။ ဒုတိယပဏ္ဏာသက
*၆။ ဂေါတမဳဝဂ်
*၇။ ဘူမိစာလဝဂ်
*၈။ ယမကဝဂ်
*၉။ သတိဝဂ်
*၁၀။ သာမညဝဂ်
*၁၁။ ရာဂပေယျာလ

## နိဿဲ
ကၞပ်တတိယ၊ ဂကောံပါဠိပိဋကတ် ကၠာဲစၠောံဘာသာမန်

ကဏ္ဍ:အၚ်္ဂုတ္တရနိကာယ်
အၚ်္ဂုတ္တရနိကာယ် - ဆက္ကနိပါတ်

## အၚ်္ဂုတ္တရနိကာယ် - ဆက္ကနိပါတ်

# အာဟုနေယျဝဂ်
# သာရဏဳယဝဂ်
# အနုတ္တရိယဝဂ်
# ဒေဝတာဝဂ်
# ဓမ္မိဝကဝဂ်
# မဟာဝဂ်
# ဒေဝတာဝဂ်
# အရဟတ္တဝဂ်
# သဳတိဝဂ်
# အာနိသံသဝဂ်
# တိကဝဂ်
# သာမညဝဂ်
## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:အၚ်္ဂုတ္တရနိကာယ်
အၚ်္ဂုတ္တရနိကာယ် - နဝကနိပါတ်

## အၚ်္ဂုတ္တရနိကာယ် - နဝကနိပါတ်

# သမ္ဗောဓိဝဂ်
# သဳဟနာဒဝဂ်
# သတ္တာဝါသဝဂ်
# မဟာဝဂ်
# သာမညဝဂ်
# ခေမဝဂ်
# သတိပဋ္ဌာနဝဂ်
# သမ္မပ္ပဓာနဝဂ်
# ဣဒ္ဓိပါဒဝဂ်
# ရာဂပေယျာလ
## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:အၚ်္ဂုတ္တရနိကာယ်
အၚ်္ဂုတ္တရနိကာယ် - ဒသကနိပါတ်

အၚ်္ဂုတ္တရနိကာယ် - ဒသကနိပါတ်

# အာနိသံသဝဂ်
# နာထဝဂ်
# မဟာဝဂ်
# ဥပါလိဝဂ်
# အက္ကောသဝဂ်
# သစိတ္တဝဂ်
# ယမကဝဂ်
# အာကၚ်္ခဝဂ်
# ထေရဝဂ်
# ဥပါလိဝဂ်
# သမဏသညာဝဂ်
# ပစ္စောရောဟဏိဝဂ်
# ပရိသုဒ္ဓဝဂ်
# သာဓုဝဂ်
# အရိယဝဂ်
# ပုဂ္ဂလဝဂ်
# ဇာဏုဿောဏိဝဂ်
# သာဓုဝဂ်
# အရိယမဂ္ဂဝဂ်
# အပရပုဂ္ဂလဝဂ်
# ကရဇာကာယဝဂ်
# သာမညဝဂ်
# ရာဂပေယျာလ

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:အၚ်္ဂုတ္တရနိကာယ်
အၚ်္ဂုတ္တရနိကာယ် - ဨကာဒသကနိပါတ်

## အၚ်္ဂုတ္တရနိကာယ် - ဨကာဒသကနိပါတ်
# နိဿယဝဂ်
# အနုဿတိဝဂ်
# သာမညဝဂ်
# ရာဂပေယျာလ
## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:အၚ်္ဂုတ္တရနိကာယ်
ဥပရိပဏ္ဍာသ

# ဒေဝဒဟဝဂ်
# အနုပဒဝဂ်
# သုညတဝဂ်
# ဝိဘၚ်္ဂဝဂ်
# သဠာယတနဝဂ်

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ပိဋကတ် ၃
ဒေဝဒဟဝဂ်

# သုတ်ဒေဝဒဟ
# သုတ်ပဉ္စတ္တယ
# သုတ်ကိန္တိ
# သုတ်သာမဂါမ
# သုတ်သုနက္ခတ္တ
# သုတ်အာနေဉ္စသပ္ပါယ
# သုတ်ဂဏကမောဂ္ဂလ္လာန
# သုတ်ဂေါပကမောဂ္ဂလ္လာန
# သုတ်မဟာပုဏ္ဏမ
# သုတ်စူဠပုဏ္ဏမ
## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ပိဋကတ် ၃
အနုပဒဝဂ်

# သုတ်အနုပဒ
# သုတ်ဆဗ္ဗိသောဓန
# သုတ်သပ္ပုရိသ
# သုတ်သေဝိတဗ္ဗာသေဝိတဗ္ဗ
# သုတ်ဗဟုဓာတုက
# သုတ်ဣသိဂိလိ
# သုတ်မဟာစတ္တာရဳသက
# သုတ်အာနာပါနဿတိ
# သုတ်ကာယဂတာသတိ
# သုတ်သၚ်္ခါရုပပတ္တိ

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ပိဋကတ် ၃
အၚ်္ဂုတ္တရနိကာယ် - သတ္တကနိပါတ်

## အၚ်္ဂုတ္တရနိကာယ် - သတ္တကနိပါတ်

# ဓနဝဂ်
# အနုသယဝဂ်
# ဝဇ္ဇိသတ္တကဝဂ်
# ဒေဝတာဝဂ်
# မဟာယညဝဂ်
# အဗျာကတဝဂ်
# မဟာဝဂ်
# ဝိနယဝဂ်
# သမဏဝဂ်
# အာဟုနေယျဝဂ်
# ရာဂပေယျာလ

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:အၚ်္ဂုတ္တရနိကာယ်
သုညတဝဂ်

# သုစူဠသုညတ
# သုတ်မဟာသုညတ
# သုတ်အစ္ဆရိယအဗ္ဘုတ
# သုတ်ဗာကုလ
# သုတ်ဒန္တဘူမိ
# သုတ်ဘူမိဇ
# သုတ်အနုရုဒ္ဓ
# သုတ်ဥပက္ကိလေသ
# သုတ်ဗာလပဏ္ဍိတ
# သုတ်ဒေဝဒူတ

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ပိဋကတ် ၃
ဝိဘၚ်္ဂဝဂ်

# သုတ်ဘဒ္ဒေကရတ္တ
# သုတ်အာနန္ဒဘဒ္ဒေကရတ္တ
# သုတ်မဟာကစ္စာနဘဒ္ဒေကရတ္တ
# သုတ်လောမသၚ်္ဂိယဘဒ္ဒေကရတ္တ
# သုတ်စူဠကမ္မဝိဘၚ်္ဂ
# သုတ်မဟာကမ္မဝိဘၚ်္ဂ
# သုတ်သဠာယတနဝိဘၚ်္ဂ
# သုတ်ဥဒ္ဒေသဝိဘၚ်္ဂ
# သုတ်အရဏဝိဘၚ်္ဂ
# သုတ်ဓာတုဝိဘၚ်္ဂ
# သုတ်သစ္စဝိဘၚ်္ဂ
# သုတ်ဒက္ခိဏာဝိဘၚ်္ဂ
# 

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ပိဋကတ် ၃
သဠာယတနဝဂ်

# သုတ်အာနထပိဏ္ဍိကောဝါဒ
# သုတ်ဆန္ဒောဝါဒ
# သုတ်ပုဏ္ဏောဝါဒ
# သုတ်နန္ဒကောဝါဒ
# သုတ်စူဠရာဟုလောဝါဒေ
# သုတ်ဆဆက္က
# သုတ်မဟာသဠာယတနိက
# သုတ်နဂရဝိန္ဒေယျ
# သုတ်ပိဏ္ဍပါတပါရိသုဒ္ဓိ
# သုတ်ဣန္ဒြိယဘာဝနာ
## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ပိဋကတ် ၃
ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ်

# မဟာဝဂ်
# ယုဂနဒ္ဓဝဂ်
# ပညာဝဂ်

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ပိဋကတ် ၃
ယုဂနဒ္ဓဝဂ်

# ယုဂနဒ္ဓကထာ
# သစ္စကထာ
# ဗောဇ္ဇျၚ်္ဂကထာ
# မေတ္တာကထာ
# ဝိရာဂကထာ
# ပဋိသမ္ဘိဒါကထာ
# ဓမ္မစက္ကကထာ
# လောကုတ္တရကထာ
# ဗလကထာ
# သုညကထာ

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ်
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ပိဋကတ် ၃
မဟာဝဂ်-ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ်

# ဉာဏကထာ
# ဒိဋ္ဌိကထာ
# အာနာပါနုဿတိကထာ
# ဣန္ဒြိယကထာ
# ဝိမောက္ခကထာ

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ်
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ပိဋကတ် ၃
သဂါထာဝဂ်သံယုတ်

# ဒေဝတာသံယုတ်
# ဒေဝပုတ္တသံယုတ်
# ကောသလသံယုတ်
# မာရသံယုတ်
# ဘိက္ခုနဳသံယုတ်
# ဗြဟ္မသံယုတ်
# ဗြာဟ္မဏသံယုတ်
# ဝၚ်္ဂဳသသံယုတ်
# ဝနသံယုတ်
# ယက္ခသံယုတ်
# သက္ကသံယုတ်


## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ပိဋကတ် ၃
နိဒါနဝဂ်သံယုတ်

# နိဒါနသံယုတ်
# အဘိသမယသံယုတ်
# ဓာတုသံယုတ်
# အနမတဂ္ဂသံယုတ်
# ကဿပသံယုတ်
# လာဘသက္ကာရသံယုတ်
# ရာဟုလသံယုတ်
# လက္ခဏသံယုတ်
# သြပမ္ပသံယုတ်
# ဘိက္ခုသံယုတ်

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ပိဋကတ် ၃
ခန္ဓဝဂ်သံယုတ်

# ခန္ဓသံယုတ်
# ရာဓသံယုတ်
# ဒိဋ္ဌိသံယုတ်
# သြက္ကန္တသံယုတ်
# ဥပ္ပါဒသံယုတ်
# ကိလေသသံယုတ်
# သာရိပုတ္တသံယုတ်
# နာဂသံယုတ်
# သုပဏ္ဏသံယုတ်
# ဂန္ဓဗ္ဗကာယသံယုတ်
# ဝလာဟကသံယုတ်
# ဝစ္ဆဂေါတ္တသံယုတ်
# ဇျာနသံယုတ်
## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ပိဋကတ် ၃
သဠာယတနဝဂ်သံယုတ်

# သဠာယတနသံယုတ်
# ဝေဒနာသံယုတ်
# မာတုဂါမသံယုတ်
# ဇမ္ဗုခါဒကသံယုတ်
# သာမဏ္ဍကသံယုတ်
# မောဂ္ဂလာနသံယုတ်
# စိတ္တသံယုတ်
# ဂါမဏိသံယုတ်
# အသၚ်္ခတသံယုတ်
# အဗျာကတသံယုတ်


## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ပိဋကတ် ၃
ပညာဝဂ်

# မဟာပညာကထာ
# ဣဒ္ဓိကထာ
# အဘိသမယကထာ
# ဝိဝေကကထာ
# စရိယာကထာ
# ပါနိဟာရိယကထာ
# သမသဳသကထာ
# သတိပဋ္ဌာနကထာ
# ဝိပဿနာကထာ
# မာတိကာကထာ

## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ်
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ပိဋကတ် ၃
မဟာဝဂ်သံယုတ်

# မဂ္ဂသံယုတ်
# ဗောဇ္ဇျၚ်္ဂသံယုတ်
# သတိပဋ္ဌာနသံယုတ်
# ဣန္ဒြိယသံယုတ်
# သမ္မပ္ပဓာနသံယုတ်
# ဗလသံယုတ်
# ဣဒ္ဓိပါဒသံယုတ်
# အနုရုဒ္ဓသံယုတ်
# ဇျနသံယုတ်
# အာနာပါနသံယုတ်
# သောတာပတ္တိသံယုတ်
# သစ္စသံယုတ်
## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ပိဋကတ် ၃
မဟာခန္ဓက

# ပွမကတဵုဒှ်ကျာ်
# ပွမပဒတဴ ပ္ဍဲသၟဝ်တၞံဇြဲပၟၚ်ဗ္ၜေအ်
# ပွမပဒတဴ ပ္ဍဲသၟဝ်တၞံပတုက်
# ပွမပဒတဴ ပ္ဍဲသၟဝ်တၞံဗပိုန်


## နိဿဲ
ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ
ကဏ္ဍ:ပိဋကတ် ၃
မဂၞန်

သုၚ်စောဲ မဂၞန် (အၚ်္ဂလိက်: number; ဗၟာ: ကိန်း) တုဲ ရိုဟ်လၟိဟ်၊ ၜတ်ကၞက် အိုတ်ရ။  

## သုည စိုပ် ဒ္စိတ်
ၜိုန်ရ ဗီုပြၚ်ပ္တိတ်ဖ္ဍောတ်ရမျှာၚ်ဟွံတုပ်ကီုလေဝ် နဲချူသၚ်္ကေတ မဂၞန်ဝွံ အကြာဘာသာမန် ကဵု ဘာသာဗၟာ တုပ်တုပ်ရ။ ဥပမာ အတိုၚ်ထ္ၜးလဝ်သၟဝ်ဏအ် မဂၞန်သ္ဇိုၚ် နူ ၀ (သုည) ဒဵုကဵုစိုပ် ၉ (ဒ္စိတ်) ဂှ် ဗီုပြၚ်ချူ အကြာမန်ကဵုဗၟာ တုပ်တုပ်ရ။ 

## စှ် စိုပ် အသၚ်ဃဲယံၚ်
ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ကဵု ၁၀ (စှ်) တုဲ ရိုဟ် တိုန်မဂး မဂၞန် မပ္တံကဵု ၁၀၀ (ကၠံ)၊ လ္ၚီ (၁၀၀၀)၊ လက် (၁၀၀၀၀)၊ ကိုဋ် (၁၀၀၀၀၀) တအ် ဂွံရောၚ်။ စှ်၊ ကၠံ၊ လ္ၚီ တအ်ဝွံ ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်လဝ် လ္တူ ဝေါဟာမန်တြေံရောင် ပ္တေဟ်ကေတ်စိုတ်မာန်ကီုလေဝ်  လက်၊ ကိုဋ်တအ်ဝွံ ကၠုၚ်နူ အရေဝ်ဘာသာအိန္ဒိယဂမၠိုၚ် (ဥပမာ ပါဠိ) ရောၚ်ဂးအိုတ်ရ။ နကဵုသာဓကမွဲ၊ သုည (၀) ဂှ် ကၠုၚ်နူ ဘာသာ သၚ်္သကြိုဋ်ရ ။ မအရေဝ် လက် (၁၀၀၀၀) ဂှ်လေဝ် ကၠုၚ်နူ အရေဝ်ဘာသာအိန္ဒိယမွဲမွဲ ဒှ်မာန်ရ။ အပ္ဍဲ လိက် ဝဳကဳဘာသာအၚ်္ဂလိက် "Lakh" ဂှ် နဒဒှ် မဂၞန် သုၚ်စောဲမံၚ် အပ္ဍဲကၟိန်ဍုၚ် ၇ ဍုၚ်၊ မအရေဝ် တုပ်ကဵု lakh ဂှ်လေဝ် ဒဵုကဵု ၂၃ အရေဝ်ဘာသာ သုၚ်စောဲမံၚ်ရောၚ်  ချူလဝ်ရ။ ဆဂး ဟွံတုပ်ကဵု မန်မွဲဂှ် lakh ညးတအ် ဂှ် လက်ကြဴ ၁ သုည (၀) နွံ ၅ မ (၁၀၀၀၀၀) ။ လက်မန်ဂှ် သုညနွံဆ ၄ မ ဓဝ်ရ။ ၚုဟ်မ lakh ညးတအ်ဂှ် တုပ်ကဵု ကိုဋ်မန် (လက်ကြဴ ၁ သုည (၀) ၅ မ) ရ။ အပ္ဍဲဘာသာဗၟာ နကဵု ၚုဟ်မးကီု၊ ဝေါဟာကီု ကြပ်အိုတ်ကဵု ကိုဋ်မန်ဂှ် 'ကုဋေ' ရ။ ဆဂး ကုဋေဗၟာဂှ် လက်ကြဴ ၁ သုည နွံ ၇ မ ရ။ ဗက်အလိုက် လၟေၚ်မဂၞန်မန် 'မွဲ၊ စှ်၊ ကၠံ၊ လ္ၚီ၊ လက်၊ ကိုဋ်၊ ပြကောဋိကိုဋ်၊ နိရဟုတ်၊ နိရဟုတ္တံ၊ အသၚ်ဃဲ' မဂး လက်ကြဴ ၁ သုည ၇ မဂှ် ပ္ဍဲမန် ညးကော် နိရဟုတ်၊ သုည ၈ မ ဂှ် ညးကော် နိရဟုတ္တံ ရောၚ် ဟီုဂွံရ။ ပ္ဍဲဘာသာဗၟာ ကြပ်ကဵု နိရဟုတ်မန် ဂှ် 'နဟုတံ'၊ ကြပ်ကဵု နိရဟုတ္တံမန်ဂှ် 'နိန္နဟုတံ' နွံတုဲ နဟုတံ ဂှ် လက်ကြဴ ၁ သုည နွံ ၃၅ မ တုဲ၊ နိန္နဟုတံ ဂှ် လက်ကြဴ ၁ သုည နွံ ၄၂ မ ဂးရ ။ အတိုၚ်လၟေၚ်မန်မဂး အသၚ်ဃဲဂှ် လက်ကြဴ ၁ သုည နွံ ၉ မ ဟီုဂွံရ။ ဆဂး အသင်္ချေ ဗၟာဂှ် လက်ကြဴ ၁ သုည နွံ ၁၄၀ မ ဂးရ ။ 

ဝေါဟာ ပြကောဋိကိုဋ်၊ နိရဟုတ်၊ နိရဟုတ္တံ တအ်ဝွံ အပ္ဍဲလချူလိက်မန်ဟေၚ် သုၚ်စောဲ ဂၠိုၚ်တုဲ ကာလဟီုဂး နကဵုအရေဝ်မဂး ၁၀ ကိုဋ် (၁ x ၁၀၆)၊ ၁၀၀ ကိုဋ် (၁ x ၁၀၇)၊ ၁၀၀၀ ကိုဋ် (၁ x ၁၀၈)၊ ၁၀၀၀၀ ကိုဋ် (၁ x ၁၀၉) တအ်ဂှ် မၞိဟ်သုၚ်စောဲဂၠိုၚ် ဟီုဂွံရ။ 

## နိဿဲ

ကဏ္ဍ:သင်္ချာ
ကဏ္ဍ:ဘာသာမန်
တ္ၚဲပိုဲက္တဵုဒှ်မၞိဟ်ဂှ်ဒှ်တ္ၚဲမိယာဲချိုတ်မွဲတ္ၚဲ

**(တ္ၚဲပိုဲဏံက္တဵုဒှ်မၞိဟ်ဂှ်ဒှ်တ္ၚဲမိယာဲချိုတ်မွဲတ္ၚဲကီုရ၊)**

ပိုဲမၞိဟ်တအ်သီုညးဖအိုတ်လေဝ်နွံကၠုၚ်ကဵုမိယာဲတုဲမှဂွံကတဵုဒှ်ကၠုၚ်မၞိဟ်ပ္ဍဲကဵုတ္ၚဲဏံကီုရ၊ ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲကဵုအခိၚ်မိယာဲပိုဲသၠးပဋိသိန္ဓိၜံၚ်ပ္တိတ်ပိုဲတ္ၚဲကၠာအိုတ်ဂှ် ယဝ်ရမိယာဲပိုဲချိုတ်အာဏောၚ်တှ်ေ တ္ၚဲဏံပေၚ်အာအာယုက်ပိုဲကောန်တံကီုရ၊ ပ္ဍဲကဵုတ္ၚဲဏံလေဝ်ဇၟာပ်ညးအဲစိုပ်ကၠုၚ်အခိၚ်အာယုက်ပေၚ်လၟေၚ်သၞာံဏောၚ်တှ်ေကၠောန်ဗဒှ်တ္ၚဲကတဵုဒှ်မၞိဟ်မိပ်ဇြိပ်တဴအိုတ်ဗီုညးကဵုညးရ။

တ္ၚဲဏံဇၟာပ်ညးအဲသ္ပတ္ၚဲဒှ်မၞိဟ်ပေၚ်အာယုက်လၟေၚ်သၞာံအိုတ်တုဲ ပကောံဂွံသ္ကံရဲမိပ်ဇြိပ်တဴဗွဲမလောန်ရ၊ တ္ၚဲဏံပိုဲကောန်တံပေၚ်အာယုက်မူစိသၞာံဏံဂှ်ညးဂှ်လဵုမွဲဂံၚ်သၠးလဝ်လမျီုသွက်ပိုဲဂှ်လေဝ်ဝိုတ်တၠိၚ်ထောံအိုတ်တုဲ ဗက်အခေတ်ဗက်အလိုက်လောကမိပ်ပေၚ်ပြးအာဟွံကူချပ်လပါ်မိယာဲမွဲဂံၚ်သၠးလဝ်လမျီုလ္တူပိုဲကောန်တံၜိုတ်လဵုဂှ်အိုတ်ရ။

တ္ၚဲက္တဵုဒှ်မၞိဟ်ဏံ ပ္ဍဲကဵုအခေတ်တ္ၚဲဏံလေဝ် သီုလကျာ်သီုခရှ်ကၠောန်သ္ပမိပ်တဴဒှ်အာအခိုက်ကၞာပြဝေဏီမွဲကီုတုဲ ယဝ်ရပိုဲကၠိုဟ်ဗီုကောန်ဗုဒ္ဓဘာသာထေက်ကဵုဒးကၠိုဟ်ဏောၚ်တှ်ေ တ္ၚဲက္တဵုဒှ်မၞိဟ်ပိုဲဏံဂှ်ဒှ်တ္ၚဲမိယာဲမွဲကြပ်ချိုတ်လေဝ်ဟီုဂွံတုဲ တ္ၚဲဏံဟေၚ်ရဇၟာပ်ညးအဲပ္ဍဲအခိၚ်အာယုက်ပေၚ်မူစိသၞာံဏံဂှ်တှ်ေ ထေက်ကြိုက်ပိုဲကောန်တံဒးကၠောန်သ္ပပေါဲမ္ၚဵုကာတၟေၚ်တၟေၚ်ကလအ်မိယာဲဏောၚ်တှ်ေနွံကဵုၚုဟ်မးကွေံရ၊ တ္ၚဲဏံဟေၚ်ရဒှ်တ္ၚဲဂုဏ်ပြဲလ္တူမိယာဲမွဲသၠးကၠုၚ်လဝ်လမျီုလ္တူကောန်တံဂွံပေၚ်အာယုက်မူစိသၞာံတ္ၚဲဏံအိုတ်တုဲ ဒးတၚ်ဂုဏ်ကဵုမိယာဲမွဲသက်ပတောံၜိုတ်ဟွံမွယ်ရတုဲပိုဲတံဂွံကတဵုဒှ်ကၠုၚ်မၞိဟ်ပ္ဍဲတ္ၚဲဏံ။

ဟိုတ်နူပိုဲတံဒးကၠောန်သ္ပတ္ၚဲဒှ်မၞိဟ်ဍေၚ်ပၞာၚ်ကွာၚ်ကဠောံမၞိဟ်ကောံဂေတ်ဝိုၚ်လဝ်တံဂှ်တုဲ တ္ၚဲဏံအာယုက်ပိုဲပေၚ်မူစိသၞာံဂှ်တှ်ေ ကော်နၚ်မိယာဲပိုဲသ္ပစၟတ်သမ္တီတ္ၚဲဏံမိယာဲမွဲသၠးလဝ်လမျီုလ္တူကောန်ပေၚ်အာယုက်ပ္ဍဲတ္ၚဲဏံဂှ်တုဲနွံကဵုၚုဟ်မးဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ၊ ယဝ်ပိုဲတံကၠောန်သ္ပသာ်ဏံဏောၚ်တှ်ေ ၚုဟ်မးသက်ဟီုဟွံမွယ်တုဲ ဣဏံလေဝ်ကော်စဂၠံၚ်ဍာန်ဗုဒ္ဓဘာသာမွဲတၞုၚ်ထေက်ကဵုပိုဲကောန်တံဒးကၠောန်လ္တူမၞိဟ်ဗြဴမွဲကော်စမိယာဲသၠးလဝ်လမျီုလ္တူကောန်တံဏောၚ်တှ်ေ ဣဏံရပိုဲတံဗက်အခေတ်ဂတာပ်အခေတ်နကဵုဂၠံၚ်ဍာန်ဗုဒ္ဓဘာသာမွဲတၞုၚ်ရ၊ သာ်ဏံဟွံသေၚ်တှ်ေ ညးတၞဟ်ကၠောန်သ္ပတ္ၚဲက္တဵုဒှ်မၞိဟ်လေဝ် ဗီုညးဗီုအဲကၠောန်ဗက်ပေၚ်ဍုၚ်ပေၚ်ကွာန်သီုလကျာ်သီုခရှ်ရှ်သာပ္ဍဲကမၠောန်နွံအောန်တဴအိုတ်တုဲ သီုအခိၚ်အိုတ်သီုမသြန်လေဝ်အိုတ်ဖဵုလေဝ်မုဟွံမွယ်တုဲ ၚုဟ်မးမိယာဲမွဲမၚ်ဒၟံၚ်ကဵုကောန်တံကၠိုဟ်ကေတ်သာ်ဏံဂှ်လေဝ်ဆက်မၚ်အာပၠန်ရဟာ။

ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဏံတုဲ ယဝ်ရဇၟာပ်ညးအဲကၠိုဟ်ကေတ်ဗီုအဲကၠိုဟ်ဏံဏောၚ်တှ်ေ တ္ၚဲကတဵုဒှ်မၞိဟ်ပိုဲဂှ် သ္ပထောံတ္ၚဲကြပ်ချိုတ်မိယာဲပိုဲတုဲ ကလအ်ဂ္ဇံဖျေံပ္ဍဲဂၠးဂတာဇိုၚ်မိယာဲမွဲနကဵုမအရေဝ်တၚ်ဂုဏ်ကဵုမိယာဲပိုဲကဵုညးဂွံမိၚ်တုဲပဳတိမ္ဂးတှ်ေ ဣဏံရမိယာဲမွဲနွံဗၟိက်မိက်သ္ဂောံကဵုကောန်တံကၠောန်အိုတ်ရ၊ သွက်ညးမိယာဲဟွံမွယ်ချိုတ်အာတံဂှ်လေဝ် တ္ၚဲဏံပိုဲကောန်တံထေက်ကဵုဒးဗှ်ဗၞုဟ်တ္ၚဲဏံမိယာဲပိုဲချိုတ်ပေၚ်အာမူစိသၞာံတုဲ သ္ပကုသဵုကဵုဒါန်စၞးဒးသ္ပတ္ၚဲက္တဵုဒှ်မၞိဟ်ပိုဲဏံမ္ဂးတှ်ေ ဣဏံဝွံၚုဟ်မးပြဲတဴဗွဲမလောန်နဒဒှ်ဂၠံၚ်ဍာန်ကောန်ဗုဒ္ဓဘာသာမွဲတၞုၚ်ပေၚ်ပေၚ်ရ။

အုပ်နိဂီုရအဴ ။ 

## နိဿဲ
နူပရေၚ်ဆဵုဂဗဗဟုသုတပူဂဵု ။
လိက်ကဝိ ဘာသိရိမင်္ဂလ

လိက်ကဝိဘာသိရိမင်္ဂလ ဝွံ နာဲသုန်ဓန် ဒှ်ညးမပကောံတုဲ ချူပတိုန်လဝ် ပ္ဍဲမုက်လိက်ဝှုက်ၜေါက်ညး ပ္ဍဲကဵု ဂျောန် ၁၇၊ ၂၀၂၀ ရ။ လိက်ဝွံ ဟွံဂွံတီကေတ် ယၟုက္ဍိုပ်လိက်၊ ဟိုတ်မကလိဂွံ နူဘာသိရိမင်္ဂလ ရးနိဂီုသေံတုဲ ကဵုလဝ်ယၟု လိက်ကဝိဘာသိရိမင်္ဂလ ရ။ လိက်ဝွံ ဒှ်လိက်ကဗျဇမၠိင်မွဲတုဲ မချူလဝ် နကဵုတၞးစက္ခောရ။ ရံင်တၠုင်လအာလိက် ၜိုန်ရ ဟွံတၟေင်ကွေဟ်ဟ်ကီုလေဝ် ဒှ်လိက်သွက်ဂွံလ္ၚတ်စခိုဟ်မွဲကီုရ။

## လိက်ကဝိ ဘာသိရိမင်္ဂလ အတိုင်မူတမ်
thumb
နမောတသ္သ မူလှတမၠာ၊ တဲစှ်ပၚ်ယဵု ဍဵုတဴသိသာ၊
ကျာ်ဓဝ်သၚ်စိ ရတ်ပိပြကာ၊ ဂုန်မိမပြဲအဲလ္ၚောဝ်ကၠာ၊
ဥပဇ္ဇျာဲတုန် သီုဂုန်အ္စာ၊ သၟီဂိတုတ္ၚဲ သၟီဗြဲသၟီကျာ၊
သၟီဨကရာတ် အမာတ်သေဏာ၊ သၟီအိန်သၟီဗြီု သၟီယီုသၟီမာ၊
ဒေဝတဴကိုတ်လှက် အိုတ်စက္ကဝှာ၊ ဖဵုအဲလ္ၚောဝ် ဇံသဝ်စှ်ေအာ၊
ယိုက်ဂုန်တုဲဒှ် ခၞဂှ်ကၠာ၊ တဲရပ်တိထကှော် ချူဗဒှ်အက္ခရာ၊
လၟုဟ်အဲဍိက်ပၠန် ဆန်လိက်ဝွံမှာ၊ ၛောဲရီုဆောံမှ ၛောဲပၠဝေါဟာ၊
ဒၞာဲအဲဍိက်ဟီု ၛောဲရီုဍံၚ်သွာ၊ ဒၞာဲအဲဍိက်ချပ် ကသပ်ဝွံကၠာ၊
ပကဵုဗၠးညိ ပကဵုမြိပါ၊ ကဵုနွံပညှာ ပိုၚ်ခြာတော်ဆ၊
အဲဂမှဳရ အတ္တဒဳပေါ၊ သိရိမၚ်ဂလ စာဂတန်တဴ၊
ချပ်တိုန်ဗွဲပြဟ် ဆန်ဗဒှ်ပြော၊ ဆၜိုတ်နွံညာန် ဂစာန်ချူအဴ၊
ဃိတ်စိုပ်ကၠော ဂကူဝံသ၊ ဟိုတ်ဂှ်အဲရ ဒးပၠကွတ်ဆန်၊
လုတ်ကီုဗၠးကီု ပဟီုဂျိဒန်၊ ပပျုတ်ဗ္ဒေက်ညိ ယုတ္တိဂကန်၊
ညးမၞုံကၠာ ပညှာဇၟံဇၟန်၊ လုတ်ဆန်ကၠး ဒးဂိုၚ်လဝ်ပၠန်၊
ယြဴညးမွဲ ဂုန်မပြဲလောန်၊ ကဵုဒှ်ကီုရ ဆပၟိက်ဇန်၊
ဟွံဒးဂၞပ် ပ္ညဳပ္ညပ်ဆန်၊ ပဂရိုဟ်ညိ ယုတ်တိဂကန်၊
ပြေၚ်စေတၞာ ဝန္ဒနာပၠန်၊ အဲလ္ၚောဝ်ကွေံကြာန် ညာန်ပလဝ်ကၞောန်၊
သွက်ဂွံတီရ ဆဗွဲခမၞောန်၊ ထံၚ်လဝ်သောတ စိုတ်ညိပအန်၊
အတိက်တေံကၠာ တမၠာလံလောန်၊ ကောန်ရာမညှ မူလှဍုၚ်မန်၊
မညှဘာသာ နွံမေတ္တာလောန်၊ ဟိုတ်ဂှ်အဲပၠန် ဆန်လိက်ထ္ၜး၊
တၞောဝ်မညှ ဝံသဗော်သွး၊ ဂကူပိုဲကၠာ ညဳသာတပ်တး၊
လၟုဟ်ညာတ်ကၠး ပြးဇးမံၚ်ဇဳ၊ ဇၟာပ်ဍုၚ်ဇၟာပ်ကွာန် ကြာန်အာဂၠာဲဓဳ၊
ပ္ဍဲဂြိုပ်ပ္ဍဲနိၚ် လ္ၚဵုၜိၚ်ကၠောံၜဳ၊ အာဂၠာဲထာန်မံၚ် အာဂၠာဲရံၚ်သ္ၚဳ၊
ထာန်လှဵုဒးရး ဂွံၚ္ၚးကဵုညဳ၊ သွက်ဂွံသိုၚ်တာဲ တုဲဂၠာဲခ္ဍဳ၊
ပိုဲအာစိုပ်ပ္ညဳ စိုပ်ဓဳကျာ်ပိ၊ ဒက်တာဲသိုၚ်သ္ၚိ ထာန်ကျာ်ပိဂှ်၊
မန်ပိုဲလၟုဟ် ဒှ်ဒဒိုက်ဂၠိုၚ်၊ ဂွံမိၚ်ပြိုၚ် တိုၚ်ညးဟီုသှ်၊
လၟုဟ်ဝွံဂှ် ဗီုဍေံဒှ်ပၠန်၊ ညံၚ်ရဴကောန်ကၠၚ် ဒိၚ်လှၚ်တန်ဆန်၊
ဂကူမန်ကၠက် ရိုဟ်ဏက်ရောတန်၊ ဂကူမန်လ္ၚု ဂၠုအိုတ်ဒိုဟ်ပန်၊
ဟွံသေၚ်သှ်ေၜက် ဂၠိုၚ်ဆက်ဂၠိုၚ်တန်၊ ကောန်မန်ဗွဲကြဴ နွံတဴဂၠိုၚ်လောန်၊
ပညံၚ်ကဵုဆာန် ဇြဟာန်ရောတန်၊ ဂကူဘာသာ အာစိုပ်ဗွဲဒန်၊
ဟိုတ်ဟွံတီကၠာ ဘာသာပိုဲမန်၊ ဒှ်ဟွံဒှ်ဟာ ဗ္စာရံၚ်မွဲတန်၊
ယဝ်နွံဇြဟာန် ဆာန်ဂကူပၠန်၊ ကဵုကောန်မံၚ်ဘာ ဂွံအာကတ်ဗ္တောန်၊
မၚ်မွဲဒတောဝ် တၞောဝ်ဝံသမန်၊ သက်ဝွံလက်သန် တန်ဗ္စာရဏာ၊
ဝွံသမ္တီကၠာ ဟိုဲဘာသာမန်၊ ဥပ္ပယောရော ဒုက္ခောဇၞော်သန်၊
ဇာတိဇရာ အိုတ်ဗျာဓိပန်၊ ဒးချိုတ်ဒးကၠၚ် ဒးကြၚ်ဒးကၠောန်၊
ဒးဒှ်လၞီ တီမံၚ်ဂၠိုၚ်တန်၊

### ဝေါဟာရတၟေၚ်
* တိထကှော် = တိထကောဟ်၊ ကၞေဟ်ချူလိက်
* ၛောဲရီုဆောံမှ ၛောဲပၠဝေါဟာ = ဗိုၚ်ရီုထ္ၜလဘာ် ဗိုၚ်ထ္ၜးကဵုဝေါဟာရ
* ဃိတ်စိုပ်ကၠော ဂကူဝံသ = ကူချပ်စိုပ်ကၠော ဂကူဝံသ
* ပဟီုဂျိဒန် = ပဟီုဗျိဒေါန်
* ထာန်လှဵုဒးရး = ထာန်လဵုဒးရး
* စိုပ်ဓဳကျာ်ပိ = စိုပ်ဒၞာဲကျာ်ပိ
* ဂွံမိၚ်ပြိုၚ် = ဂွံမိၚ်ပရိုၚ်
* ဒးဒှ်လၞီ = ဒးဂၠိုက်ဟောမ်

ကဏ္ဍ:လိက်သၠရိုတ်ဂမၠိုင်