2 сарын 3

**2 сарын 3** нь Григорийн тооллын жилийн 34 дэх өдөр бөгөөд сүүлээсээ 331 дэх (өндөр жил бол 332 дахь) өдөр юм.

## Онцлох үйл явдал 
* 1377 - Италийн Чесена хотод Кондотьери буюу папын хамгаалах цэргүүд 2000 гаруй хүний аминд хүрчээ.
* 1451 - Османы эзэнт гүрний султан II Мурад нас нөгчиж түүний хүү II Мехмед султан ор суужээ.
* 1488 - Бартоломей Диас Африкийн өмнөд хязгаар Сайн Итгэлтийн хошуунд хүрэв.
* 1509 - Португалын хаант улсын тэнгисийн цэрэг Османы эзэнт гүрний нэгдсэн хүчийг буулган авчээ.
* 1690 - Массачусеттс мужид анх удаа цаасан мөнгө хэрэглэв. Энэ нь Америк тивд цаасан мөнгө хэрэглэсэн анхны тохиол болсон юм. 
* 1781 - Америкийн хувьсгал: Карибын тэнгист орших Синт Эстатиус гэх аралд Британийн цэргийн хүч хяналтаа тогтоожээ. 
* 1783 - Америкийн хувьсгал: Испани улс Америкийн Нэгдсэн Улсын тусгаар тогтнолыг хүлээн зөвшөөрөв.
* 1809 - АНУ-ын Конгресс Иллиной мужийн газар нутгийг баталжээ.
* 1815 - Швейцарт анх удаа худалдааны зорилго бүхий бяслагийн үйлдвэр ашиглалтад оров.
* 1830 - Их Британийн нийслэл Лондон хотноо Оросын эзэнт улс, Их Британи болон Францын төлөөлөгчид уулзаж, Османы эзэнт улсаас Грекийн тусгаар тогтнолыг бүрнээ хүлээн зөвшөөрчээ. Ингэснээр тусгаар тогтнолын төлөөх цуст дайн эцэслэсэн юм.
* 1867 - Мүцүхито Японы хаан ширээнд сууж Эзэн Хаан Мэйжи гэгдэх болсон. 
* 1870 - АНУ-ын Үндсэн хуульд 15 дахь өөрчлөлт оруулав. Ингэснээр бүх эрэгтэй хүн санал өгөх эрхтэй болжээ. 16 дахь нэмэлт өөрчлөлтөөр Холбооны засгийн газар татварын орлогыг бүрдүүлж, цуглуулахаар болов.
* 1913 - “Монгол цэргийг бэлтгэн сургах тухай Монгол-Оросын хэлэлцээр” байгуулагджээ. Хэлэлцээрийг Орос улсын хаан эзний засгийн хэргийг шийтгэх газраас тусгайлсан төлөөлөгч Иван Коростовец, Монгол улсын хаан эзний засгийн газраас тусгайлан гаргасан шадар сайд, сайн ноён хан Намнансүрэн, Шадар сайд, засаг төрийн эрдэнэ далай жүн ван Гомбосүрэн нар зөвлөн хэлэлцсэн тухай тэмдэглэл үйлджээ.
* 1917 - Дэлхийн нэгдүгээр дайн: АНУ Германаас бүх талын дипломат харилцаагаа бүр мөсөн таслах шийд гаргажээ. 
* 1930 - Вьетнамын коммунист нам албан ёсоор байгуулагдав.
* 1931 - Шинэ Зеландын түүхэнд хамгийн хөнөөлтэй газар хөдлөлт Хоукийн хошуунд болов. Газар хөдлөлтийн улмаас 258 хүн амиа алджээ.
* 1933 - Адольф Хитлер Зүүн Европын улсуудыг германжуулах бодлогоо танилцууллаа. Гадаад харилцааны голлох чиглэл нь германжуулах бодлого байна гэж А.Хитлер онцолсон юм. 
* 1944 - Дэлхийн хоёрдугаар дайн: АНУ-ын тэнгисийн болон явган цэргийн анги нэгтгэл Кважалейн хошууг хамгаалах тулааныг эхлүүлэв.
* 1945 - Дэлхийн хоёрдугаар дайн: Америк болон Филиппиний хамтарсан цэрэг Манила хотыг Японы түрэмгийллээс гаргах бүтэн сар үргэлжилсэн тулааныг эхлүүлжээ.
* 1958 - Европын эдийн засгийн зөвлөл байгуулагдав.
* 1960 - Их Британийн ерөнхий сайд Харольд Макмиллан "Салхи эргэлээ" гэж илтгэлдээ мэдэгдэв. Ингэснээр британичууд эзлэн түрэмгийлэх бодлогоос татгалзах эхлэлээ тавьжээ. 
* 1962 - АНУ-ын ерөнхийлөгч Жон Ф.Кеннеди Куба улстай хийх гадаад худалдааг зогсоож, эдийн засгийн хориг арга хэмжээг эхлүүлэв.
* 1969 - Египетийн нийслэл Каир хотноо болсон Палестины Чөлөөлөх Байгууллагын хурлаар Ясир Арафат Палестиний үндэсний конгрессийн даргаар сонгогджээ.
* 1972 - Японы Саппоро хотод 11 дэх удаагийн өвлийн Олимп нээлтээ хийв.
* 1984 - АНУ-ын Лос Анжелесын их сургуулийн эрдэмтэн Жон Бастер үр шилжүүлэх боломжийг анх удаагаа нээн илрүүлжээ. 
* 1989 - Олон нийтийн эсэргүүцлээс шалтгаалан Өмнөд Африкийн Үндэсний намын даргын суудлаа ерөнхийлөгч П.В.Бота өгөв. Гэсэн ч тэр зургаан сарын туршид ерөнхийлөгч хэвээр байсан билээ.
* 1995 - Америкийн түүхэнд анх удаа эмэгтэй хүн "Шаттл" хөлөгт багтан сансарт нисчээ. Сансарт ниссэн анхны америк эмэгтэйг Эйлийн Коллинс гэдэг байв.
* 2014 - ОХУ-ын нийслэл Москва хотын 263-р дунд сургуулийн 10-р ангийн зэвсэглэсэн сурагч хоёр хамгаалалтын ажилтан руу буудаж 29 сурагчийг барьцаалсан хэрэг гарчээ. Энэ нь Орост анх удаа дунд сургуульд буудсан хэрэг болсон байна.

## Мэндэлсэн алдартнууд 
* 1795 - Боливийн тусгаар тогтнолын эцэг Антонио Хосе де Сукре (1830 онд нас барсан)
* 1809 - Германы хөгжмийн зохиолч Феликс Мендельсонн (1847 онд нас барсан)
* 1830 - Их Британийн ерөнхий сайд Роберт Гаскойн-Сесиль (1903 онд нас барсан)
* 1878 - Шинэ Зеландын 21 дэх ерөнхий сайд Гордон Коатес (1943 онд нас барсан)
* 1892 - Испанийн 67 дахь ерөнхий сайд Хуан Негрин (1956 онд нас барсан)
* 1915 - Олимпын аварга, дэлхийн мөнгөн медальт, Европын гурван удаагийн аварга ЗХУ-ын бөх Йоханнес Коткас (1998 онд нас барсан)
* 1918 - Олимпын хошой аварга, Америкийн гүйлтийн спортын тамирчин Элен Стифенс (1994 онд нас барсан)
* 1935 - Америкийн дуучин "Гитар" хочит Жонни Уатсон (1996 онд нас барсан)
* 1960 - ХБНГУ-ын хөлбөмбөгийн шигшээ багийн дасгалжуулагч Йохим Льоу (герман. *Joachim Löw*)
* 1968 - Сербийн нэрт сагсан бөмбөгч Влад Дивац
* 1978 - Испанийн нэрт хөлбөмбөгч Хоан Капдевийя
* 1982 - Олимпын мөнгө, хүрэл, дэлхийн аваргын мөнгөн медальт Канадын гүйлтийн тэшүүрч Мари Ив-Дроле 
* 1990 - Америк-Ямайкын дуучин Жон Кингстон

## Нас барсан алдартнууд 
* 6 - Хань гүрний хаан Пинг (МЭӨ 9 онд төрсөн)
* 1116 - Унгарын хаан Коломан (1070 онд төрсөн)
* 1161 - Норвегийн хаан I Инге (1135 онд төрсөн)
* 1451 - Османы эзэнт гүрний султан II Мурад (1404 онд төрсөн)
* 1468 - Хэвлэх машин анх зохион бүтээгч Йохан Гутенберг (1398 онд төрсөн)
* 1924 - АНУ-ын 28 дахь ерөнхийлөгч, Нобелийн Энхтайвны шагналт Вүдро Вилсон (1856 онд төрсөн)
* 1961 - Ази гаралтай америкийн алдарт жүжигчин Анна Мей Вонг (1905 онд төрсөн)
* 1985 - Америкийн нэрт физикч Фрэнк Оппенхаймер (1912 онд төрсөн)
* 2005 - Гүржийн 4 дэх ерөнхий сайд Зураб Жвания (1963 онд төрсөн)
* 2023 - Францын хувцас зохион бутээгч, модельер Пако Рабан (1934 онд төрсөн). 

## Тэмдэглэлт өдөр 
*  Ариун Суяпагийн өдөр 
* Дөрвөн чапланы өдөр (АНУ-ын Эпископын сүмүүд)
*  Коммунист нам байгуулагдсан өдөр 
*  Баатруудын өдөр 
*  Эх орончдын өдөр 
*  Сэцүбүн 
*  Ахмадын өдөр 

----

0203
#03