open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Амадо Гевара

**Амадо Гевара** (, *1976 оны тавдугаар сарын 2-нд Тегусигальпа хотод төрсөн*) — Хондурасын хөлбөмбөгчин бөгөөд Хондурасын Марафон багт тоглодог.

Шигшээгийн түүхэнд Гевараг хамгийн олон тоглолтонд оролцсон гэдгээр нь алдаршуулжээ.
## Товч намтар 
Гевара Олимпиа, Мотагуа багуудаас мэргэжлийн гараагаа эхэлсэн ба 1995 онд Испанийн Реал Вальядолид багт нэг жил болоод Мотагуа багтаа эргэн иржээ. 2000 онд Гевараг Мексикийн Торос Неса, цаашлаад Сакатепек зэрэг багууд тоглуулж байв. Дараа нь Коста Рикагийн тэргүүн баг Саприсса, тэгээд Мотагуадаа эгэжээ. Харин Америкийн Нью-Йорк Ред Буллс багт тогтвортой гурван жил тоглохдоо Америкийн лигт алдаршсан бөгөөд Чивас АНУ болон Канадын Торонто багуудад тоглосоор 2010 онд эх орондоо, тэр дундаа Мотагуадаа дахин иржээ.

Амадо Гевара шигшээ багтаа 1994 онд элссэнээс хойш 133 тоглолтонд 29 бөмбөг хийхдээ ахлагчийн ч үүрэг гүйцэтгэж байлаа. Хамгийн том тэмцээн нь 2010 оны ДАШТ юм. 2001 онд Америкийн цомд *шилдэг тоглогчоор* алдаршиж байжээ.
## Гавьяа шагнал
;Мотагуа
***Төв Америкийн АШТ (1):** 2007
***Хондурасын лиг (5):** 1997–98 A, 1997–98 C, 1999–00 A, 1999–00 C, 2010–11 C
***Хондурасын супер цом (1):**1997–98

;Нью Йорк Ред Буллс
***Атлантын цом (1):** 2003
***Ла Манга цом (1):** 2004

;Торонто
***Канадын аварга (1):** 2009

;Хувийн
***Улирлын үнэ цэнэтэй тоглогч (MLS)**: 2004
***Улирлын мэргэн бууч (MLS)**: 2004
***Бэлгэдлийн гараа (MLS):** 2004
***Бүх оддын тоглолтын MVP (MLS):** 2004
***Америк тивийн АШТ-ий MVP:** 2001
## Эшлэл
## Холбоос
*
*MLS player profile
*Midfield Dynamo's 10 Heroes of the Copa América Amado Guevara listed in the top 10
* Amado Guevara – Century of International Appearances – RSSSF
* Profile – FIFA

Ангилал:Хондурасын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч
Ангилал:Марафон багийн тоглогч
Ангилал:Нью-Йорк Ред Буллз багийн тоглогч
Ангилал:Саприсса багийн тоглогч
Ангилал:Реал Вальядолид багийн тоглогч
Ангилал:Торонто багийн тоглогч
Ангилал:Канадын хөлбөмбөгийн улсын аварга
Ангилал:Хондурасчууд
Ангилал:1976 онд төрсөн
Сангижавын Гэндэн

**Сангижавын Гэндэн** (1919 онд Сайн ноён хан аймгийн Агь Үйзэн вангийн хошуу буюу одоогийн Монголын Өвөрхангай аймгийн Баянгол суманд төрсөн) -Монгол Улсын нэрт найруулагч, Ардын жүжигчин.  

1945 онд Москва хотын урлагийн дээд сургуульд найруулагч жүжигчний мэргэжлээр сурахаар явсан.   

Тэр сургуулиа дүүргэж ирсний дараа Монголын шинэ театр, киноны урлагийг хөгжүүлэхэд онцгой хувь нэмэр оруулсан юм. С.Гэндэн “Учиртай гурван толгой дуурийг шинэчлэн тавьж, улмаар Ч.Ойдов “Жаргалын зам’’ дуурийг найруулж, “Отелла" жүжгийг найруулан тавьсан нь Монголын театрын урлагийн түүхэнд шинэ хуудсууд болсон юм.  

Тэрээр тайз, дэлгэцийн найруулагч болж «Сэрэлт» (1957) киног найруулж, «Үер» (1966) киноны Болд өвгөний дүрээр монголчууд илүүү сайн таньдаг болсон юм.  

## Тайзнаа 
* Д.Нацагдоржийн «Учиртай гурван толгой» дуурь, 
* Н.Гоголийн «Байцаагч түшмэл», 
* В.Шекспирийн «Отелло», «Ромео Жульетта хоёр», «Лир ван», «Шаарлагдсан хүмүүс», 
* М.Шолоховын «Сэтгэлийг шинэтгэсэн нь», 
* Ф.Шиллерийн «Хар санаа, хайр сэтгэл», 
* Л.Ванганы «Жирийн хүмүүс», 
* Н.Погодиний «Буутай хүн», 
* С.Михалковын «Цасан хүү», 
* Д.Намдагийн «Хярааны хонхорт» зэрэг 70 гаруй жүжиг, олон арван концерт найруулан тавьсан.

## Дэлгэцийн 
* «Бидэнд юу саад болж байна вэ»-гийн Далантай, 
* «Үер»-ийн Болд, 
* «Далайд дусал нэмэр»-ийн Буд, 
* «Хань»-ийн Дэндэв, 
* «Бушхүүгийн үлгэр»-ийн Тансар зэрэг киноны гол дүрийг бүтээжээ.

## Алдар, цол 
*  Алтан гадас одонгоор шагнуулж,
*  1971 онд Монгол улсын Гавьяат жүжигчин, 
*  1980 онд Монгол улсын Ардын Жүжигчин-ээр цоллогдсон.

## Цахим холбоос 
* ardtur.pms.mn. ГЭНДЭН Сангижавын
* artfilm.mn. Сангижавын Гэндэн

Ангилал:Монголын жүжигчин
Ангилал:Монголын кино найруулагч
Ангилал:Монголын театрын найруулагч
Ангилал:Ардын Жүжигчин (Монгол)
Ангилал:Гавьяат Жүжигчин (Монгол)
Ангилал:Алтан гадас одон шагналтан
Ангилал:Түшээт хан аймгийн хүн
Ангилал:Өвөрхангайнхан
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1919 онд төрсөн
Ангилал:1981 онд өнгөрсөн
Анастасия Волочкова

**Анастасия Юрьевна Волочкова** (1976 оны 1 сарын 20-нд Ленинградад төрсөн) нь Оросын Холбооны Улсын балетчин юм.

## Холбоос
* Анастасия Волочкова Албан ёсны сайт

Ангилал:Оросын балетчин
Ангилал:Оросууд
Ангилал:1976 онд төрсөн
Карлос Павон

**Карлос Альберто Павон Пламмер** (, *1973 оны аравдугаар сарын 9-нд Прогресо хотод төрсөн*) — Хондурасын 2000 болон 2007 оны шилдэг хөлбөмбөгчин, домогт тоглогч юм. Павон шигшээд гоолдсон тоогоороо тэргүүлэгч,  тоглогч билээ.

## Гавьяа шагналууд
;Реал Эспанья
***Гондурасын лиг (4):** 1993–94, 2003–04 A, 2006–07 C, 2010–11 A

;Морелиа
***Мексикийн лиг (1):** Инвьерно 2000

;Хондурас
***Төв Америкийн аварга (2):** 1993, 1995
;Хувийн
*Хондурасын шилдэг хөлбөмбөгчин (1):** 2009
***олонд таашаагдсан тоглогч (Олон улсын хөлбөмбөгийн түүх статистикийн хороо-IFFHS)  (1):** 2009
***Алтан цомын мэргэн бууч (1):** 2007
***Хондурасын лигийн мэргэн бууч (1):** 2006–07 C
***Хондурасын домогт мэргэн бууч:** 58 гоол
***Реал Эспанья багийн домогт мэргэн бууч:''' 72 гоол
## Эшлэл
## Холбоос
*Лос-Анжелес Гэлакси - Профайл
*
* ФИФА - Профайл
* Мексикийн лиг - Профайл

Ангилал:Хондурасын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч
Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Депортиво Кали багийн тоглогч
Ангилал:Депортиво Толука багийн тоглогч
Ангилал:Крус Асуль багийн тоглогч
Ангилал:КСД Комуникасьонес багийн тоглогч
Ангилал:Лос-Анжелес Галакси багийн тоглогч
Ангилал:Монаркас Морелиа багийн тоглогч
Ангилал:Наполи багийн тоглогч
Ангилал:Некакса багийн тоглогч
Ангилал:Реал Вальядолид багийн тоглогч
Ангилал:Сан Луис багийн тоглогч
Ангилал:Селая багийн тоглогч
Ангилал:Удинезе багийн тоглогч
Ангилал:Реал Эспанья багийн тоглогч
Ангилал:Мексикийн хөлбөмбөгийн улсын аварга
Ангилал:Хондурасчууд
Ангилал:1973 онд төрсөн
Швейцарын хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг

**Швейцарын хөлбөмбөгийн шигшээ** (, , , албан бус нэршил *Nati*) — Швейцар улсыг хөлбөмбөгийн спортын тэмцээнүүдэд Швейцарын хөлбөмбөгийн холбооны удирдлаган дор төлөөлөн оролцдог.
## Тэмцээний амжилт
### Дэлхийн аваргад
### Европын аваргад
## Шилдэг тоглогчид 
|
**Олон бөмбөг оруулсан**

|}

## Эшлэл 
## Цахим холбоос 
* Албан ёсны цахим хуудас
* www.Hattrick.ch

Ангилал:Европын хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг

Хөлбөмбөг
Хакан Якин

**Хакан Якин** (, *1977 оны хоёрдугаар сарын 22-нд Базель хотод төрсөн*) — Турк гаралтай Швейцарын хөлбөмбөгчин юм. Швейцарын шигшээд тоглодог байв.
## Товч намтар
Түүний ах Мурат Якин — швейцарийн Базель багийн дасгалжуулагч билээ. Якин Конкордиа, Базель, Грассхопперс, Санкт Галлен, Янг Бойз, Люцерн болон Беллинцона зэрэг швейцарийн олон багуудад, германы Штутгарт, туркийн Галатасарай болон Катарын Аль Гарафа багуудад тоглож байсан. Швейцарын шигшээд багтаж 2004, 2008 оны ЕАШТ, 2006, 2010 оны ДАШТ-үүдэд оролцож нийт 87 тоглолтонд 2000-2011 оны хооронд оролцжээ. 
## Эшлэл
## Холбоос
*Профайл - Швейцарийн хөлбөмбөгийн холбоо 
*Албан ёсны цахим хуудас 
* 

Ангилал:1977 онд төрсөн
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч
Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч
Ангилал:Швейцарын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:2006 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:2010 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:Беллинцона багийн тоглогч
Ангилал:Швейцарчууд
Гёкхан Инлер

**Гёкхан Инлер** (, *1984 оны есдүгээр сарын 9-нд Ольтен хотод төрсөн*) — Турк гаралтай Швейцарын хөлбөмбөгчин бөгөөд Наполи болон Швейцарийн шигшээд тоглодог.
## Намтар
Инлерийг Базелийн академийг дүүргэсэн 2004 онд туркийн Фенербахчегаас урилга ирсэн ч Базел, Арау багуудад тоглосон.  Швейцарийн нийслэлийн Цюрих багт 2007 онд Швейцарийн аваргаар шалгарсан болон Швейцарийн шигшээд дуудагдсан жилдээ италийн Удинезед элсэж сайтар идээшчээ. 2006 оны есдүгээр сарын 2-нд Венесуэлийн эсрэг анхны тоглолтонд оролцсон бол Евро-2008 тэмцээнд хэдий сэлгээгээр тоглосон ч өөрийгөө сайтар таниулсан юм. Евро-2008 тэмцээний дараахан Арсеналаас Инлерт санал ирсэн ч Удинезе явуулаагүй байдаг.

2011 онд Удинезээс Инлерийг 13 сая еврогоор авчээ. 2011 оны арванхоёрдугаар сарын 7-нд Аваргуудын лигт Вильярреалын хаалгыг чимэгтэй гоолоор мялаасан билээ. 2014 оны гуравдугаар сарын 3-нд Наполи Фиорентинатай Италийн цомын шувтаргад тулахад Инлер талбайгаас хөөгдөж байв.

## Амжилт 
* Швейцарийн аварга: 2007
* Италийн цом: 2012, 2014

## Эшлэл
## Холбоос
* Цюрих - Профайл 
* 
* Албан ёсны цахим хуудас
* Профайл - Transfermarkt

Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч
Ангилал:Туркийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Швейцарын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:2008 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч
Ангилал:2010 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:2014 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:Наполи багийн тоглогч
Ангилал:Туркууд
Ангилал:1984 онд төрсөн
Блерим Жемайли

**Блерим Жемайли** (, , , *1986 оны дөрөвдүгээр сарын 12-нд Македон улсын Тетово хотод төрсөн*) — Албани гаралтай Швейцарын хөлбөмбөгчин бөгөөд Туркийн «Галатасарай» болон Швейцарын шигшээд хагас хамгаалагчаар тоглодог.

## Замналын товчоон 
Жемайли бол Цюрих багийн төгсөгч, Албани гаралтай Македон улсад төрсөн Швейцарын шилдэг хамгаалагчдын нэг юм. Бэртэлтэй үедээ английн Болтон Уондерерс, италийн Торино, Парма багуудад маруухан тоглож байсан ч сэргэлт авсан жилд нь Наполи 9 сая еврогоор Торино багаас элсүүлж байлаа. 2006 оны ДАШТ-д Швейцарыг төлөөлөв.

Тэр 2014 оны зургаадугаар сарын 20-нд 2014 оны ДАШТ-ий хэсэгт Францын хаалганд (5:**2**) алсын хаалттай цохилтоос гоолдсон.

2014 оны есдүгээр сарын 1-нд Туркийн Супер лигийн «Галатасарай» багтай гурван жилээр гэрээлэв.

## Амжилт 
;Цюрих
*Швейцарын супер лиг: 2005-06, 2006-07
*Швейцарын цом: 2004-05
*Италийн цом (2): 2011-12, 2013-14

## Лавлах холбоос 
## Цахим холбоос 
* 
* Цюрих - Профайл 

Ангилал:Швейцарын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч
Ангилал:Цюрих багийн тоглогч
Ангилал:Болтон Уондерерс багийн тоглогч
Ангилал:Торино багийн тоглогч
Ангилал:Парма багийн тоглогч
Ангилал:Наполи багийн тоглогч
Ангилал:Галатасарай багийн тоглогч
Ангилал:Умард Македончууд
Ангилал:Швейцарын хүн
Ангилал:1986 онд төрсөн
Транквилло Барнетта

**Транквилло Барнетта** (; 1985 оны тавдугаар сарын 22, Санкт-Галлен) — Швейцарын хөлбөмбөгчин.

Эцэг эх нь итали хүмүүс.

## Замнал 
Барнетта Санкт Галлен багаас гараагаа эхэлжээ. Евро-2004 тэмцээнд шигшээгийн гарааны тоглогчоор амжилттай оролсоны дараа германы Байер 04 багт элсэж, төд удалгүй Ханновер 96 багт 1 жил зээлээр элсчээ. Байер 04 баг дахь түүний гэрээ 2009 оны арваннэгдүгээр сард Барнетта гэрээгээ сунгасан ба 2012 оны зун Шальке 04 багт элсчээ. 2013 онд Айнтрахт Франкфурт багтай зээлийн гэрээ байгуулсан юм.

Барнетта 2002 онд 17 насны ангиллын Европын аварга болж байлаа. Түүний дараа шигшээд 2004 онд багтан 2004 оны Европын аваргад оролцов. Тэр 2006 оны дэлхийн аваргын хэсгийн тоглолтонд Тогогийн хаалгыг мялаасан ч хасагдах шатанд Украйны хаалганд ялагч тодруулах торгуулийн цохилтыг алдаж байв. 2012 оны Европын аваргын сонгон шалгаруулалтанд Английн эсрэг тэнцээний хоёр гоолыг Барнетта хийсэн билээ.

## Амжилт 
* 17 насны ЕАШТ-д түрүүлсэн: 2002

## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
* Профайл - *Fussballdaten.de*
* Фан-сайт Транквилло Барнетта

Ангилал:Швейцарын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч
Ангилал:Санкт-Галлен багийн тоглогч
Ангилал:Байер 04 багийн тоглогч
Ангилал:Ханновер 96 багийн тоглогч
Ангилал:Шальке 04 багийн тоглогч
Ангилал:Айнтрахт Франкфурт багийн тоглогч
Ангилал:Швейцарчууд
Ангилал:1985 онд төрсөн
Жердан Шачири

**Жердан Шакири** (, 1991 оны аравдугаар сарын 10, ХБНСЮУ, Гнилане) — Албани гаралтай Швейцарын хөлбөмбөгчин, Италийн «Интернационале» болон Швейцарын шигшээн хагас хамгаалагч.

## Замнал 
Өсвөрийн хэд хэдэн цомд Аугуст, Базель багуудад байхдаа аваргалсан Шачири 2009 оны нэгдүгээр сарын 2-нд Базельтай албан ёсоор элссэн юм. Швейцарын лигт гурав дараалан түрүүлэхэд гарааны тоглогч Шачирийн чадварлаг тоглолтын нөлөө үнэлэхүйц байв. 2011 оны сүүлчээр Европын хүчирхэг багуудтай тоглоход Шачири тун үр дүнтэй тоглосон тул багуудын анхааралд өртсөн гэхэд болно. Улмаар 2012 оны хоёрдугаар сард герман машин Бавари Мюнхенд тоглох завшаан тохиож, 11.6 сая еврогийн гэрээ байгуулсан билээ. Шакири «Интер Миланд» 2015 оны нэгдүгээр сарын 9-нд 4.5 жилийн гэрээгээр элссэн.

Шачири Швейцарийн өсвөрийн шигшээн тоглолтуудад тасралтгүй оролцсоор 2010 онд насанд хүрэгчдийн бүрэлдэхүүнд багтсан түүхтэй. 2010 оны ДАШТ-д оролцогч тамирчидаас Шачири хамгийн балчирт нь тооцогдож байв. 

## Амжилт 
;Базель
* Швейцарийн цомын аварга (18-): 2007–08
* Швейцарийн аварга: 2009–10, 2010–11, 2011–12
* Швейцарийн цом: 2010, 2012

;Бавари Мюнхен
* Бундеслиг: 2012–13, 2013–14
* Германы цом: 2012–13
* Германы супер цом: 2012
* УЕФА Аваргуудын лиг: 2012–13
* УЕФА Супер цом: 2013
* Клубүүдийн АШТ (ФИФА): 2013

## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
* Профайл - *fcbayern.de* 
* Профайл - *football.ch* 
* 
* Үзүүлэлт - *fussballdaten.de* 

Ангилал:Швейцарын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч
Ангилал:Базель багийн тоглогч
Ангилал:Байерн Мюнхен багийн тоглогч
Ангилал:Интернационале багийн тоглогч
Ангилал:Швейцарчууд
Ангилал:1991 онд төрсөн
Зүүн Туркестан

Зүүн Туркестан нь уйгуруудын амьдардаг өмнөд Шинжааныг хамардаг түүхэн муж юм. Энэ нэрийг оросууд 19-р зуунд "Хятадын Туркестан" гэсэн нэрийн оронд анх хэрэглэжээ. 20-р зуунаас уйгурийн салан тусгаарлагчид энэ нэрийг хэрэглэх болжээ. Уйгарыг Шинжааны урд 6 хот. Зүүнгарын манжид эзлэгдсэний дараа олон тооны казахууд Шиньжянд 18-20-р зууны эхэнд нүүн ирж Шинжааны хятад бус хүн амын ихэнхийг түрэгүүд бүрдүүлэх болсоноос Зүүн Туркестан нэрийг заримдаа нийт Шинжаанд хамааруулан хэрэглэдэг.

## Холбоотой утга 
* Зүүнгар нутаг

## Эшлэл
Ангилал:Ойрад
Ангилал:Зүүнгарын хаант улс
Ангилал:Хятадын газар зүй
Ангилал:Моголистан
Казахстаны түүх

## Эрт үе 
### Скифийн үе 
үүд - Түрэгийн өмнөх үе]]
### Нирун улс (330-555)
### Түрэг улс  
## Дундад зуун
### Казахын Хант Улс 
Казахууд гурван жүз буюу ордод хуваагддаг.

### Гурван жүз 
Казахын жүз буюу орд нь баруун, дунд, зүүн гэсэн 3 жигүүрээс бүрддэг овог аймгийн зохион байгуулалт юм. Үүссэн цаг хугацааны хувьд эрдэмтэд өөр өөр саналтай байдаг ба 15-р зуунаас эртгүй үүссэн бололтой.

Анх жүзүүд нь 17-р зуунаас Зүүнгарын хаант улсын эсрэг байлдаанд түр зуур нэгддэг байжээ.
Өнөөгийн Казахстанд, аймгархах нь амьдралд түгээмэл. Одоо ч гэсэн учралдахдаа ямар аймгийнх вэ гэж бие биенээсээ асууцгаадаг. Гэхдээ аймгуудын хооронд ямар нэгэн өшөө хорсол үгүй бөгөөд аймаг харгалзахгүйгээр тэд нэг л үндэстэн гэж үзэгддэг. 
Өдгөөгийн Казахстан дахь ихэнх Казахууд нь:
* Их (Ахмад) жүз - хамгийн цөөн хүнтэй
* Бага (Дүү) жүз
* Дунд жүз  гэх гурван жүзийн аль нэгэнд нь хамаардаг. 
Жүз бүр дотроо олон тооны аймгийн бүлгүүд, аймгууд болон овгуудыг багтаадаг.

## Орчин үе 
## Зургийн цомог

File:Premongol-Kipchak.png|Кипчакууд 1200 оны орчим
File:Распад Золотой Орды.png|Алтан Орд унасны дараах улсууд, 15-р зууны дунд болон сүүл үе: Дөрвөн Ойрад, Казахын хант улс, Моголистан, Ногайн Орд, Төмөрийн улс, Сибирийн ханлиг
Файл:Казахское ханство1465.png|Казахын хант улс 1465 онд Долоон усанд байгуулагдсан үе
File:Map of the Kazakh Khanate.png|Казахын ханлиг Касым ханы захиргаанд хамгийн их өргөжсөн үедээ, 1511 — 1518 он
Файл:Казахское ханство1535.png|1535 он. Казахын хант улсын 1-р иргэний дайны үе (1522−1538). 16-р зуунд Сибирийн ханлиг, Ногайн Орд хүчирхэгжсэн учир Казахстаны баруун, хойд хэсгийг эзэлжээ
File:Жуз.svg|Казахын жузууд 20-р зууны эхэнд. Зүүнгар унасны дараа казахууд (голдуу дунд ордын хэрэйд, найман зэрэг овог) зүүн тийш ойрадын нутаг руу нүүн иржээ.

## тайлбар 
## Цахим холбоос 
*Казак үндэстний түүх
Эрен Дердийок

**Эрен Дердийок** (, *1988 оны зургаадугаар сарын 12-нд Базель хотод төрсөн*) — Швейцарийн хөлбөмбөгчин юм. Тэр Хоффенхайм болон Швейцарийн шигшээ багт довтлогчийн байрлалд тоглодог.

## Замнал 
Өсвөрийн Олд Бойз багт бэлтгэгдсэн Дердийок 2006 онд Базель багт элсчээ. Базель лигтээ 2007 онд дэд байр, 2008 онд аваргалахад 36 тоглолтонд 10 бөмбөг оруулж зүтгэсэн Дердийокийг лигийн шилдэг залуу тоглогчоор алдаршуулсан юм. Удалгүй түүнийг Ньюкасл Юнайтед баг элсүүлэх тухай цуураад намжжээ.

2009 оны тавдугаар сард леверкузений Байер 04 Дердийоктой 4 жилийн гэрээ байгуулав. 2012 оноос Хоффенхайм болон Байер 04 багуудад зээлийн гэрээгээр тоглосоор буй.

## Шигшээ 
Дердийок Швейцарийн өсвөрийн (7 тоглолт, 7 бөмбөг) болон идэрчүүдийн (6 тоглолт, 8 бөмбөг) багуудад тоглож байлаа. Тэр насанд хүрэгсдийн бүрэлдэхүүнд Англитай анхны тоглолтоо хийн нэг бөмбөг оруулсан ч баг нь ялагджээ. Анхны томоохон ЕАШТ-2008 тэмцээнд хамгийн залуу Дердийок ашигтай дамжуулалт хоёрыг өгчээ. Харин 2012 оны тавдугаар сарын 26-нд Германыг 5:3 харьцаагаар илүүрхсэн нөхөрсөг тоглолтонд дуулианы эзэн Дердийок хэт-трик хийв.

## Амжилт 
**Базель**
* Швейцарийн цом: 2007–08
* Швейцарийн аварга: 2007–08
* Швейцарийн дэд аварга: 2006–07
* Швейцарийн шилдэг залуу тоглогч: 2007–08

## Эшлэл
## Холбоос
* Эрен Дердийок - Швейцарийн лиг 
* 

Ангилал:Швейцарын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч
Ангилал:2008 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч
Ангилал:2010 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:Хоффенхайм багийн тоглогч
Ангилал:Швейцарчууд
Ангилал:1988 онд төрсөн
Мирза Телетович

**Мирза Телетович** (, *1985 оны есдүгээр сарын 17-нд Мостар хотод төрсөн*) — Боснийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд Үндэсний сагсан бөмбөгийн холбооны Бруклин Нетс багт хүчний довтлогчоор тоглодог.
## Замнал
Телетович Босни ба Херцеговины лигийн Слобода Тузла багт элссэн жилдээ 7.2 оноо, 2.7 бөмбөг авалт дунджилав. 17 тоглолтонд 26.4 оноо, 6.6 бөмбөг авалт дунджилсан 2004 онд Бельгийн Остенде багт элсэж Европын шилдэг багуудын өрсөлдөөнд амжилттай тогложээ. 2006 оны Евролигт Испанийн Баскониа багийн довтлогч Телетович 5.3 оноо, 2.8 бөмбөг авалт дунджилж, улмаар 2007 онд НБА-д элсэхээр драфтад өрсөлдсөн сонгогдоогүй юм. 2008 онд лигт гялалзаж, Баскониагийн ахлагч болсон байв. НБА-гийн Бруклин Нетс багаас гурван жилийн гэрээг 15.6 сая доллараар байгуулах татгалзах аргагүй санал ирж, Телетович 2012 онд идээшсэн багаа орхиж байв.

Самбарт довтлохоос илүү зайнаас шидэж оноо цуглуулдаг Телетович анхны дабл-даблаа 2013 оны арваннэгдүгээр сарын 29-нд Хьюстон Рокетсийн эсрэг 18 оноо, 13 бөмбөг авалтаар хийсэн. 2014 оны нэгдүгээр сарын 24-нд Даллас Маверикстай тоглоход хувийн дээд 34 оноог авч байв.

## Эшлэл
## Холбоос
*NBA.com - Профайл
*Euroleague.net - Профайл
*Draftexpress.com - Профайл
*FIBA - Профайл
*Eurobasket.com - Профайл
*Албан бус цахим хуудас

Ангилал:Босни ба Херцеговины шигшээ багийн сагсан бөмбөгчин
Ангилал:НБА-гийн тоглогч
Ангилал:Брүүклин Нетс багийн тоглогч
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн хүчний довтлогч
Ангилал:Босничууд
Ангилал:1985 онд төрсөн
Самбогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн

Самбогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн 1973 онд анх зохиогджээ.

## Монгол улс самбогийн ДАШТ-д
Монгол улс 2014 он хүртэл самбогийн ДАШТ-с нийт 59 алт авч 37 тамирчин дэлхийн аварга болсон байна. Монголчуудын хамгийн олон удаа дэлхийн аваргийн алт авсан төрөл нь самбо юм. Монгол улс самбогийн ДАШТ анх 1973 онд зохиогдож эхлэх үеэс оролцож эхэлсэн ба Ш.Чанрав Монголын төдийгүй дэлхийн самбогийн анхны аварга болсон тамирчин юм. Самбо, жүдогийн мэх төстэй байдаг учир Монголын жүдочид ДАШТ-ий ихэнх медалийг авчээ. Харин Монголын чөлөөтийнхөн хамаагүй цөөн (2013 он хүртэл 2-3?) алтан медаль авчээ.

## Эх сурвалж 
## Гадаад холбоос 
* sambo-fias.org
* sambo-tv

Самбогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн
Аюулгүй байдлын бодлого

Аюулгүй байдлын бодлого нь сүлжээний төлөвлөлт, аюулгүй байдлын бодлого баримтлахад хэрэглэгдэнэ. Сүлжээний аюулгүй байдлын бодлого нь сүлжээнд хандах, байгууллагын сүлжээний аюулгүй байдлын орчны архитектурыг тодорхойлох зэрэгт ач холбогдолтой юм. Сүлжээний аюулгүй байдлын бодлого нь хэрэглэгчдийг аюулгүй ажиллуулах зорилготой. Бодлого бий болсноор хэрэглэгчид ямар үйлчилгээг яаж хэрэгжүүлэх, хэрхэн хийхээ ойлгосон байх ёстой. Аюулгүй байдлын бодлогыг шаталсан бүтэцтэйгээр үүсгэдэг. Аюулгүй байдлын бодлого боловсруулахад хамгйн түрүүнд ямар мэдээлэлтэй ямар үйлчлгээ үзүүлдэг, тэдгээрийн эрсдэл үзүүлэх нөлөөг тооцож үзэх шаардлагатай.

## Мөн үзэх
*Сүлжээний аюулгүй байдал
*Компьютерийн сүлжээ

Ангилал:Мэдээллийн технологийн аюулгүй байдал
Port scanning

**Port Scanning** – нь тухайн сүлжээн дэх сервер аль эсвэл хостын хувьд нээлттэй байгаа портуудыг илрүүлэх арга бөгөөд ингэснээр ашиглаж буй сервисийг тодорхойлж эргээд тэдгээрийн сул талыг илрүүлэхдээ ашиглах боломжийг олгоно. Port scan хийх хэд хэдэн төрөл байна. TCP scanning, SYN scanning, UDP scanning, ACK scanning, FIN scanning, Windows scanning

Ангилал:Аюулгүй байдлын программ
Ангилал:Тагнуулын программ
Алун Гуа

**Алунгуа** (латин галиг: Alan Qo-a​, ханз: 阿闌-豁阿, пиньинь: Ā lán- huō ā) нь Хорь түмэдийн ноён Хорилардай мэргэний их хатан Баргудай мэргэний охин **Баргужингуа** нарын дундаас төрсөн охин бөгөөд  Бөртэ чонын 11 дэхь үеийн ач Добун мэргэний гэргий, мөн Чингис хааны өндөр өвөг Бодончирийг төрүүлсэн эх юм. Монголын нууц товчоонд өгүүлснээр Хорь түмэдийн газраа Ариг уснаа төрж, эцэг Хорилардай мэргэн бээр нутаг орноосоо дайжин Бурхан халдунаар нутагтай урианхайн Шинч баяныг түшихээр ирэх замдаа Добу мэргэнд богтлогдон очоод **Бэлгүнүтэй, Бүгүнүтэй** гэх хоёр хөвүүн төрүүлсэн гэжээ. Харин Абул Газыгийн Монголчуудын түүх, Судрын чуулганд **Бухату Салжи, Буху Хатаги** гэх хоёр хөвгүүнтэй гэсэн байна. Эндээс харвал нөхөрт гараад хоёр хөвгүүнтэй болсон гэсэн дүгнэлтэд хүрч болно. Добу мэргэн өнгөрсний дараа эр нөхөргүй байтал Бухату Салжи, Буху Хатаги, Бодончарыг төрүүлсэн бөгөөд эд хөвгүүдээс Нирун Монголын олон овог аймаг салбарлан үүссэний нэг нь Хиад Боржигин овог гарсан билээ.

Монголын нууц товчоонд хоёр хөвүүндээ гурван хөвүүн хэрхэн төрүүлсэн тухай тайлбарласан нь:Хаврын нэгэн өдөр хонины хатсан мах чанаж Бэлгүнүтэй, Бүгүнүтэй, Буха хатаги, Бухату салжи, Бодончар мунхаг таван хөвүүндээ идүүлээд тэднийг зэрэгцүүлэн суулгаж, хүн бүрд нэжээд мөс (сум буюу нарийн мод)-ийг хугал гэж өгвөл амархан хугачиж орхив. Бас таван мөсийг нийлүүлж баглаад хугал гэж өгвөл тавуулаа дараалан оролдож хугалж чадсангүй. Үүнд Алун-гуа эх нь өгүүлрүүн: "Бэлгүнүтэй, Бүгүнүтэй та хоёр намайг энэ гурван хөвүүнийг яахин төрүүлэв, хэний хөвүүд бол гэж сэжиглэн хэлэлцэнэ. Сэжиглэх тань зөв. 

Гэвч, та нар учрыг мэдэхгүй байна. Шөнө бүр цагаан шар хүн, гэрийн өрх тотгоор гийгүүлэн орж ирээд миний хэвлийг илэхэд түүний гэрэл миний хэвэлд шингэх бүлгээ. Тэр хүн, гарах нар сарны хилээр шар нохой мэт шарвалзсаар гарч одно. Дэмий яахин өгүүлнэ та. Түүнээс үзвэл тэнгэрийн хөвүүд биз. Хар тэргүүт хүнтэй адилтгаж яахин болно. Хамгийн хаад болох цагт харц хүн сая учрыг мэднэ" гээд бас Алун-гуа, таван хөвүүнээ сургаж өгүүлрүүн: "Та таван хөвүүн, миний нэгэн хэвлээс төрсөн биш үү. Та нар ганц ганцаар салбал нэжээд сум мэт хүнд хялбархан дийлэгдэнэ. Та нар эв эеэ нэгтгэвэл тэр багласан таван сум мэт бэх болж, хэнд ч хялбар дийлэгдэхгүй болно" гэв. Тэгж байтал Алун-гуа эх нь үгүй болов.

### Нэрний утга 
Алун гэдэг нь Ариун гэсэн утгатай. Гоо хэмээх нь нэгд, гоо сайхан, хоёрт, ухаа зүсийг илэрхийлсэн байх магадгүй юм.

## Эшлэл 
Ангилал:Монгол хатан

Ангилал:Монголын Нууц Товчоо
Ангилал:Монголын үлгэр домог судлал
Диего Бенальо

**Диего Орландо Бенальо** (, *1983 оны есдүгээр сарын 8-нд Цюрих хотод төрсөн*) — Швейцарын хөлбөмбөгчин бөгөөд Вольфсбург болон Швейцарын шигшээгийн хаалгач юм.

## Замналын товчоон 
Бенальо Грассхопперс багаас мэргэжлийн анхны тоглолтондоо оролцож байлаа.

2002 онд германы Штутгартад элссэн ч гурван жил хоёрдугаар багт нь тогложээ.

2005 онд португалийн Насьонал багт элсэв.

2008 оны хоёрдугаар сарын 22-нд Вольфсбург багтай 2012 оны улирал дуустал гэрээлж, 2009 онд гэрээгээ жилээр сунган, цаашлаад 2012 оны дөрөвдүгээр сарын 28-нд 2017 он хүртэл дахин сунгажээ.

2006 онд шигшээн гурав дахь хаалгач ДАШТ-д оролцов. Харин Евро-2008 болон ДАШТ-2010 тэмцээнүүдэд үндсэн хаалгачаар оролцсон билээ.
## Амжилт 
;Грассхопперс
*Швейцарын аварга: 2000–01

;Вольфсбург
*Германы аварга: 2008–09

## Эшлэл
## Холбоос
*Вольфсбург - Профайл  
*
*Профайл
*Үзүүлэлт
*
* 

Ангилал:Швейцарын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хаалгач
Ангилал:2006 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:2008 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч
Ангилал:2010 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Вольфсбург багийн тоглогч
Ангилал:2014 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:Италийн хүн
Ангилал:Швейцарчууд
Ангилал:1983 онд төрсөн
Рето Циглер

**Рето Пирмин Циглер** (, *1986 оны нэгдүгээр сарын 16-нд Женев хотод төрсөн*) — Швейцарын хөлбөмбөгчин. Тэр зүүний хагас хамгаалалтын болон цэвэрлэгчийн байрлалд дадмаг тоглодог. Швейцарын шигшээ болон италийн Сассуоло багуудад харъяалалтай.
## Замнал
Циглер төрөлх хотынхоо Серветт багт бэлтэгджээ. Швейцарын тэргүүн баг Грассхопперсоос мэргэжлийн гараагаа эхэлж, 2004 оны зун английн Тоттенхэмд элсэв. Залуухан Циглерт Премьер лигт тоглох боломжийг дасгалжуулагч Жак Сантини гаргаж өгчээ. Циглерийн хувьд бахдалтай нь аргагүй байжээ. 1 жил тоглосоны дараа германы Хамбург (2005), английн Уиган Атлетик (2006), италийн Сампдориа багуудыг дамжихдаа Уиганд Премьер лигт 10 удаа тоглоод амжжээ. Эцэст, Сампдориа түүнийг 2007 оны долоодугаар сарын 3-нд худалдан авсан юм. 2011 оны тавдугаар сарын 26-нд Ювентус Рето Циглертэй 2015 оны зун болтол гэрээ байгуулсан тоглолтонд оролцож амжилгүй туркийн Фенербахче, оросын Локомотив болон италийн Сассуоло багуудыг дамжин зээлээр тоглосоор иржээ.

2005 оны гуравдугаар сарын 26-нд шигшээдээ анхны тоглолтоо Францын эсрэг ДАШТ-ий урьдчилсан шатанд хийж байлаа. 2010 онд ДАШТ-д оролцсон.

## Амжилт 
* Туркийн цом (1): 2011/12
* ЕАШТ-ий 17 хүртэлх насны ангиллын аварга: 2002
* Италийн супер цом: 2012

## Эшлэл
## Холбоос
* Сампдориа - Профайл
* http://www.gazzetta.it/Calciomercato/31-08-2011/juve-no-stop-802681156771.shtml
* 

Ангилал:1986 онд төрсөн
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч
Ангилал:Швейцарын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:2010 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:2014 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:Сассуоло багийн тоглогч
Ангилал:Грассхоппер багийн тоглогч
Ангилал:Тоттенхэм Хотспур багийн тоглогч
Ангилал:Хамбург багийн тоглогч
Ангилал:Локомотив Москва багийн тоглогч
Ангилал:Ювентус багийн тоглогч
Ангилал:Уиган Атлетик багийн тоглогч
Ангилал:Сампдориа багийн тоглогч
Ангилал:Фенербахче багийн тоглогч
Ангилал:Германы Бундеслигийн тоглогч
Ангилал:Премьер лигийн тоглогч
Ангилал:Швейцарчууд
Ганын хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг

**Ганын хөлбөмбөгийн шигшээ** (), () — Гана улсыг олон улсын хөлбөмбөгийн тэмцээнүүдэд төлөөлөн оролцдог бөгөөд Ганын хөлбөмбөгийн холбоонд захирагдана.

## Товчхон
Ганын хөлбөмбөгийн шигшээ өмнөө Алтан эрэг тодотголтойгоор 1920 онд байгуулагдаж, 1957 онд Африкийн хөлбөмбөгийн холбоонд, 1958 онд ФИФА-д элсэж байжээ. 1992 оны Олимпын наадамд хүрэл медаль хүртсэн явдал шигшээгийн олон улсад гаргасан хамгийн оргил амжилт байв. Түүнчлэн ДАШТ-д 3 дараалан (2006, 2010, 2014) шалгарсан Африк тивийн шилдэг төлөөлөл юм.

## Амжилт 
* Африк үндэстний цом (4): 1963, 1965, 1978, 1982
* Африк үндэстний цомын дэд байр (4): 1968, 1970, 1992, 2010
* Африк үндэстний цомын гутгаар байр : 2008
* Олимпын наадмын хүрэл медаль: 1992

### ДАШТ 
#### *Герман 2006* 
Гана Чех, Итали болон АНУ-тай Е хэсэгт багтсан юм. Шөвгийн 16-д шалгарсан ч Бразилид ялагдал хүлээжээ.
# 2006 оны 6 сарын 12  Итали — Гана 2-0
# 2006 оны 6 сарын 17  Чех — Гана 0-2
# 2006 оны 6 сарын 22  Гана — АНУ 2-1
# 2006 оны 6 сарын 27  Гана — Бразил 0-3

#### *ӨАБНУ 2010* 
Гана Герман, Австрали болон Сербитэй D хэсэгт багтсан юм. Шөвгийн 16-д АНУ-ыг ялж, Шөвгийн 8-д Уругвайд торгуулийн цохилтоор ялагдаж байлаа.
# 2010 оны 6 сарын 13  Серби — Гана 0-1
# 2010 оны 6 сарын 19  Гана — Австрали 1-1
# 2010 оны 6 сарын 23  Гана — Герман 0-1
# 2010 оны 6 сарын 26  Гана — АНУ 2-1
# 2010 оны 7 сарын 2  Уругвай — Гана 1-1(4-2)

#### *Бразил 2014* 
Гана Герман, Португали болон АНУ-тай G хэсэгт багтсан. Гана хэсгийн тоглолтуудаас ганц оноо авсан.

# 2014 оны 6 сарын 16 Гана - АНУ 1-2
# 2014 оны 6 сарын 21 Герман - Гана 2-2
# 2014 оны 6 сарын 26 Португали - Гана 2-1

## Эшлэл 
## Цахим холбоос 
* Ганын хөлбөмбөгийн холбоо
* Тоглолтууд
* Гана - FIFA.com

Ангилал:Африкийн хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг

Хөлбөмбөг
Адам Куараси

**Адамбатиа Ларсен Куараси** (, *1987 оны арванхоёрдугаар сарын 12-нд Норвегийн Осло хотод төрсөн*) — Ганын хөлбөмбөгчин бөгөөд Норвегийн Стрёмсгодсет болон Ганын шигшээд хаалгачаар тоглодог.   
## Замнал
Адам 2013 онд Норвегийн аварга болохын сацуу шилдэг хаалгачаар нэрлэгдэж байлаа.

Норвегийн өсвөрийн багт харъяалагддаг байсан Адам Ганын шигшээн нэрийн өмнөөс тоглохоор болжээ. 2011 оны есдүгээр сарын 2-нд анхны тоглолтоо Свазилендийн эсрэг хийжээ.
## Амжилт 
;Стрёмсгодсет
*Норвегийн аварга (1): 2013
*Норвегийн цом (1): 2010

;Хувийн
* Норвегийн лигийн шилдэг хаалгач: 2013 

## Эшлэл
## Холбоос
* Профайл

Ангилал:1987 онд төрсөн
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хаалгач
Ангилал:Ганын хөлбөмбөгчин
Ангилал:Норвегийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Ганын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Стрёмсгодсет багийн тоглогч
Ангилал:Ганачууд
Хятад дахь хүний эрх

Хятадад 55 үндэсний цөөнх байдаг. 

Хятадуудын тоо Шинжаанд 1940-өөд оноос 4 хувиас 40-50 хувь болтол өссөн бөгөөд нэг хүүхдийн бодлогийг хятад цагаачдад хамааруулахгүй болгожээ.  Мөн лалын шашинт эмэгтэйтэй гэрлэхийг төрөл бүрээр дэмжиж хүүхдийг нь зөвхөн хятад гэж бүртгүүлэхээр заажээ. 

Шиньжян дахь хятад хүн амын өсөлтөөс болж уйгурчууд газраа төдийгүй хэл соёл, үндэстнийхээ бие даан орших эрхийг ч алдах аюулд оржээ. 

Шиньжян дахь үндэсний цөөнхийн хүмүүсийг ажилд орох, эрүүл мэндийн болон бусад үйлчилгээ авах зэрэгт ялгавартайгаар ханддаг.
 

Уйгурчуудын тооцоолсноор Лоб нуур дахь цөмийн туршилтаас үүссэн хорт бодисийн тархалтын улмаас 750,000 хүн нас баржээ.

Үндэсний цөөнхүүд Хятадыг хүчээр уусгах бодлого явуулж байгаад буруутгадаг.
 Шиньжяний лал иргэдийн мэдэгдэл:

## Ишлэл
## Нэмж унших
*China's Ethnic Minorities and Globalisation By Colin Mackerras, Professor and Head of School of Asian and International Studies Colin Mackerras
*Authenticating Tibet: Answers to China's 100 Questions. Anne-Marie Blondeau, Katia Buffetrille. 2008
*Amnestyusa.org
*Minorityrights.org
*Scaling Back Minority Rights?: The Debate About China's Ethnic Policies
*CHINA'S REGIONAL ETHNIC AUTONOMY LAW: DOES IT PROTECT MINORITY RIGHTS?
*Amnesty.org - Report - Chian - 2011
*UN Human Rights Chief: China Fails To Protect Minority Rights
*Minority Language Policy and Practice in China
*Education of Ethnic Minorities in Contemporary China
*CHINA'S REGIONAL ETHNIC AUTONOMY LAW- DOES IT PROTECT MINORITY RIGHTS?
*Ethnic Law and Minority Rights in China
*Forced cultural assimilation for the Tibetans
*China:Minority Exclusion, Marginalization and Rising Tensions
*Demographics and Development in Xinjiang
*Migration and Inequality in Xinjiang
*Forced assimilation and conflict a case-study of the Muslim Uyghurs of China
*Wishful Thinking: Tibet in the Face of Communist China's War against Autonomy
*The Uyghur fight against Chinese Cultural Assimilation
*The effects of Nuclear Testing in East Turkestan
*Nuclear Testing in China’s Western Territory
*European Parliament Assessing the Impact of Nuclear Testing in Xinjiang
*China's Geography: Globalization and the Dynamics of Political, Economic, and Social Change
*Anwar Rahman. Sinicization Beyond the Great Wall: China's Xinjiang Uighur Autonomous Region, 
*UYGHURS:SINICIZATION, VIOLENCE AND THE FUTURE
*XINJIANG AND CHINA: POLICIES, SETTLERS, SEGREGATION, DEVELOPMENT AND GO WEST
*CHINA: HUMAN RIGHTS VIOLATIONS AND COERCION IN ONE-CHILD POLICY ENFORCEMENT
*Settlers in Xinjiang Circling the wagons
*World Directory of Minorities and Indigenous Peoples - China : Overview
*Legal Standards and Autonomy Options for Minorities in China: THE TIBETAN CASE
Ангилал:Хятад дахь хүний эрх
Салли Мунтари

**Саллеман Али Мунтари** (, *1984 оны наймдугаар сарын 27-нд Кононго хотод төрсөн*) — Ганын хөлбөмбөгчин бөгөөд Милан болон Ганын шигшээд тоглодог.

## Замнал
Идэрчүүдийн ДАШТ-д гялалзсан Мунтариг италийн Удинезе Либерти багаас 2002 онд урвуулж байв. Удинезед тодорч чадсан түүнд 2007 онд Ювентус, Милан, Интернационале, Рома болон Портсмут багуудаас санал тавьж, Премьер лигт тоглохыг илүүд үзжээ. Мунтари 2007 оны наймдугаар сарын 11-нд Дерби Каунтитай анхны тоглолтоо, 2007 оны есдүгээр сарын 29-нд Редингэд анхны гоолоо оруулж байв. Тухайн улиралд Портсмут лигт наймдугаарт бичигдэж, харин Английн цомыг өргөжээ. 2008 оны зун Интерт элсэж, наймдугаар сарын 30-нд Сампдоритай анхны тоглолтоо, арваннэгдүгээр сарын 22-нд Ювентуст анхны гоол оруулсан байна.

2011 оны нэгдүгээр сарын 29-нд английн Сандерлендтэй улирал өндөрлөтөл зээлийн гэрээ байгуулав. Мунтари зээлийн гэрээгээ дуусангуут 2012 Оны нэгдүгээр сарын 31-нд Милан багтай гэрээлжээ.

## Шигшээ 
2002 онд Ганын шигшээд анхлан багтсан. 2004 оны олимп, 2006 болон 2010 оны ДАШТ-д тус тус оролцов.

## Амжилт 
;Портсмут
*Английн цом: 2008

;Интер Милан
*Сери А: 2008–09, 2009–10
*Италийн цом: 2010
*Италийн супер цом: 2008, 2010
*УЕФА Аваргуудын лиг: 2009–10
*ДАШТ (клуб): 2010

## Эшлэл
## Холбоос
*SulleyMuntari.com – Албан ёсны цахим хуудас
*

Ангилал:1984 онд төрсөн
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч
Ангилал:Ганын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:2006 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:2010 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:Милан багийн тоглогч
Ангилал:Премьер лигийн тоглогч
Ангилал:Италийн хөлбөмбөгийн лигийн тоглогч
Ангилал:Ганачууд
Самуэль Инкум

**Самуэль Инкум** (, *1989 оны зургаадугаар сарын 1-нд Секонди Такоради хотод төрсөн*) — Ганын хөлбөмбөгчин бөгөөд грекийн Платаниас багт Днепр багаас зээлээр тоглож буй. Тэр Ганын шигшээд харъяалагддаг.

## Замнал
Секонди багаас 2006 онд мэргэжлийн гараагаа эхэлсэн Инкум 2008 оны нэгдүгээр сарын 1-нд Ганын Премьер лигийн толгой баг Асанте Котокод элссэн. Улмаар 2009 оны дөрөвдүгээр сарын 26-нд швейцарийн Базель багтай грэээ байгуулав. Тус багт 2009 оны долоодугаар сарын 12-нд Санкт Галлений эсрэг лигийн тоглолтонд анхны гараагаа хийснээс хойш голлох үүрэг гүйцэтгэсээр Швейцарийн 2010 оны аварга болжээ. Инкум 2011 оны нэгдүгээр сарын 23-нд Днепр багт уригдан ирсэн юм.

## Шигшээ 
Инкум идэрчүүдийн тив, дэлхийн аварга болж байв. Насанд хүрэгсдийн шигшээд Тунисын эсрэг 2008 оны арваннэгдүгээр сарын 20-нд анх тоглож байв.

## Амжилт 
;Базель
* Швейцарийн аварга: 2010
* Швейцарийн цом: 2010

;Гана (20-)
* Африк тивийн Идэрчүүдийн аварга: 2009
* Идэрчүүдийн Дэлхийн аварга: 2009

## Эшлэл
## Холбоос
* 

Ангилал:Ганын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч
Ангилал:2010 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:Днипро багийн тоглогч
Ангилал:Швейцарын хөлбөмбөгийн улсын аварга
Ангилал:Ганачууд
Ангилал:1989 онд төрсөн
Ромас Каланта

**Ромас Каланта** (, *1953 оны 2 сарын 22 — 1972 оны 5 сарын 14*) — Литвын тэрс үзэлтэн байв. 
## Товчхон
1972 оны Тавдугаар сарын 14-ний өдөр Литвын хоёр дахь том хот Каунасын төв гудамжинд орших хөгжмийн театрийн усан оргилуурын дэргэд 19 настай Ромас Каланта өөрийгээ шатаан хөнөөсөн юм. Коммунист дэглэмийг эсэргүүцэгч Каланта "Миний энэ үхэлд манай улс төрийн тогтолцоо буруутай" гэсэн бичиг үлдээжээ. Найз нар нь түүнийг шатаж байх үед аврах гэсэн хүмүүсийг ойртуулаагүй аж. 

## Бослого ба үр дагавар 
Зөвлөлт засгийн газар тухайн үйл явдлыг дараад өнгөрөхийг хүсэж байв. Тавдугаар сарын 18-нд, Зөвлөлтийн засаглал Калантагийн шарилыг олон нийтэд удаан хугацаанд байлгахгүйгээр цөөн хэдэн цаг байлгажээ. Түүний оршуулга дуусан боловч Калантаг оршуулсаны дараа Каунас хотод залуучуудын жагсаал цуглаан хоёр өдрийн турш үргэлжилсэн бөгөөд түүний энэ үйлдлийг дэмжиж хэд хэдэн хүн өөрийгөө шатаажээ. Эдүгээ Каланта Литвын үндэсний баатар хэмээн алдаршжээ. Гудамжинд жагсагчид: "Литвын эрх чөлөө" гэж хашхирч байв. Тэд цагдаагийн хэлтэс болон намын байрууд уруу дайрцгаав. Цугласан олон дунд ихэнхдээ ахлах сургуулийн сурагчид болон залуу ажилчид бүхий босогчдыг КГБ, цагдан сэргийлэх болоод дотоодын цэргийн хүчээр буулгаж авчээ. Дараагийн өдөр нь Эрх чөлөөний өргөн чөлөөнд 3,000 гаруй хүмүүс жагссан бөгөөд 402 хүн баривчлагдсан ажээ. *The New York Times* Зөвлөлтийн зэвсэгт хүчнээс нэг хүн үхэж, нэлээд тооны хүн бэртэж гэмтсэн гэж мэдээлжээ. 

## Холбоос 
* Article based on memories of Kalanta's brother

Ангилал:ЗХУ-ын тэрс үзэлтэн
Ангилал:Витисийн Загалмай одон шагналтан
Ангилал:Литвачууд
Ангилал:1953 онд төрсөн
Ангилал:1972 онд өнгөрсөн
Жонатан Менса

**Жонатан Менса** (, *1990 оны долоодугаар сарын 13-нд Аккра хотод төрсөн*) — Ганын хөлбөмбөгчин бөгөөд Францын Эвиан болон Ганын шигшээд хамгаалагчаар тоглодог. Өөр нэгэн тоглогч Жон Менсатай андуурагдах тохиолдол бий.

## Замнал
Менсагийн анхны мэргэжлийн баг Ашанти Голд. Өмнөд Африкийн Фри Стэйт Старсийн тоглогч байхад нь Грекийн Панатинаикос санал тавьсан ч өөрөө татгалзаж байжээ. Италийн Удинезе багт харъяалалтай байсан хэдий ч Испанийн Гранада багт тоглосоор 2010 оны долоодугаар сарын 8-нд Францын Эвиан багт ирсэн.

2010 онд шигшээд багтан Өмнөд Африкийн ДАШТ-д оролцсон.
## Амжилт 
;Өсвөр үе
**Гана (20-)**
* 2009 оны Африкийн өсвөрийн аварга цол хүртсэн: 2009

;Насанд хүрэгсэд
**Гана**
*Африк үндэстний цомын дэд байр эзэлсэн: 2010
*ДАШТ-ий шөвгийн наймд шалгарсан: 2010

## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
*Албан ёсны цахим хуудас

Ангилал:Ганын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч
Ангилал:Ашанти Голд багийн тоглогч
Ангилал:Фри Стэйт Старс багийн тоглогч
Ангилал:Гранада багийн тоглогч
Ангилал:Эвиан багийн тоглогч
Ангилал:Ганачууд
Ангилал:1990 онд төрсөн
Харрисон Аффул

**Харрисон Аффул** (, *1986 оны зургаадугаар сарын 24-нд Кумасид төрсөн*) — Ганын хөлбөмбөгчин юм. Эсперанс болон Ганын шигшээд цэвэрлэгчийн байрлалд тоглодог.

## Замнал
Аффул тунисын Эсперанс багт 2009 онд ганын Фейеноорд багаас элсэж, 2010, 2011 болон 2012 онуудад улсын аваргаар дараалан тодрохын зэрэгцээ КАФ-ын Аваргуудын лигт аваргалж байлаа.

## Шигшээ 
Ганын шигшээд Аффул 2008 багтаж, гуравдугаар сарын 26-нд Мексикт 1-2 харьцаагаар ялагдсан тоглолтонд зүүний хамгаалагчаар анхны тоглолтоо хийж байлаа.

## Амжилт 
;Асанте Котоко
*Ганын аварга (1): 2008

;Эсперанс
*Тунисын аварга (3): 2008–09, 2009–10, 2010–11
*Тунисын ерөнхийлөгчийн нэрэмжит цом (1):  2011
*КАФ Аваргуудын лигийн түрүү (1): 2011
:КАФ Аваргуудын лигийн дэд байр: 2010
*КАФ Супер цомын дэд байр: 2012
*ДАШТ-ий (клуб) зургаадугаар байр: 2011

;Гана
*Африк үндэстний цомын дэд байр: 2010
:Африк үндэстний цомын гутгаар байр: 2008

;Хувийн
*Ганын Премьер лигийн шилдэг тоглогч: 2008

## Эшлэл
## Холбоос
*Профайл
*ФИФА - Профайл

Ангилал:1986 онд төрсөн
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч
Ангилал:Ганын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Эсперанс Тунис багийн тоглогч
Ангилал:Ганачууд
Эммануэль Агеманг-Баду

**Эммануэль Агеманг-Баду** (, *1990 оны арванхоёрдугаар сарын 2-нд Берекум хотод төрсөн*) — Ганын хөлбөмбөгчин бөгөөд Удинезе болон Ганын шигшээгийн хагас хамгаалагч юм.

## Замнал 
Эммануэль Беренкум хотын Берлин хэмээс багаас мэргэжлийн гараагаа эхэлжээ. 2007 оны тавдугаар сарын 21-нд Ганын Премьер лигийн Берекум Арсенал багтай гэрээлсэн ба Асанте Котоко болон испанийн Рекреативо багуудад зээлээр тогложээ. 2010 оны нэгдүгээр сарын 28-нд Удинезе Агеманг-Бадуг элсүүлсэнээ цахим хуудсандаа зарлаж байв.

Эммануэль 2008 онд шигшээд элсэж, анхны гараагаа Лесотогийн шигшээгийн эсрэг хийсэн байна.

## Амжилт 
* Залуучуудын дэлхийн аварга (20 хүртэлх насны ангилал): 2009
* Африк үндэстний цомын дэд байр: 2010

## Эшлэл
## Холбоос
*
*

Ангилал:1990 онд төрсөн
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч
Ангилал:Ганын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Удинезе багийн тоглогч
Ангилал:Ганачууд
Андре Айю

**Андре Айю** (; 1989 оны арванхоёрдугаар сарын 17Франц, Секлен) — Ганын хөлбөмбөгчин.

Эцэг — Африкийн домог Абеди Пеле; дүү — Жордан Айю.
## Замнал 
2011 оны дөрөвдүгээр сарын 28-нд Францын лигт «Ниццагийн» хаалганд Айю гурван бөмбөг оруулж байв.

2015 оны зургадугаар 10-нд Английн «Суонси Ситид» элсэв.

2010 оны нэгдүгээр сарын 19-нд Африк үндэстний цомын Буркина-Фасогийн хаалганд шигшээгийн анхны бөмбөгөө оруулжээ.

## Амжилт 
* Францын лигийн цом (2): 2010/11, 2011/12
* Францын супер цом (2): 2010, 2011

## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
* Профайл - Олимпик
* Үзүүлэлт - Lequipe.fr

Ангилал:Ганын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч
Ангилал:Олимпик Марсель багийн тоглогч
Ангилал:Лорьян багийн тоглогч
Ангилал:Арль-Авиньон багийн тоглогч
Ангилал:Суонси Сити багийн тоглогч
Ангилал:Ганачууд
Ангилал:1989 онд төрсөн
Жэхэ муж

**Жэхэ муж** (Халуун гол муж) нь Дундад Иргэн Улсын (1912-1949) муж юм. Кидан, 1368-1691 оны Монголын нутаг, Өвөр Монголын алдагдсан газар нутаг. Ляонин, Хэбэй муж, ӨМӨЗО-д хуваагдсан.

Ангилал:Өвөр Монголын түүх
Оросын түүх

**Оросын түүх** нь 6-7-р зууны үед Зүүн Европын тал руу нүүж ирсэн Зүүн Славуудын овог аймгуудаас эхтэй. Дараа нь Орос, Украин, Беларусь гэж хуваагдсан. Тус улсын түүхийг хэд хэдэн үе шатанд хуваадаг: эртний (төрийн өмнөх 9-р зууны хоёрдугаар хагас хүртэл), Киевийн Русь  (882-1240)  Москвагийн Их Вант Улс (1283–1547), Оросын хаант улс (1547–1721), Оросын эзэнт гүрний үе (1721-1917), Зөвлөлтийн үе (1917-1991), орчин үеийн Оросын Холбооны улс (1991 оноос өнөөг хүртэл).

## Эрт үе 
### Археологийн соёлуудын тархалт 
Славян гаралтай оросууд дараагийн зуунуудад зүүн зүгт байсан газрыг аажимаар эзэлжээ. Беларусийн хойд нутагт байсан латви, литвачуудын зарим хэсэг нь славянд уусчээ. 500-аад оны үед Москва хот орчим фин-угоруудын нутаг байв.

VII-XII зууны зүүн слав аймгууд:  волынян, цагаан хорват, Древлян, Дрегович дулеб, кривич, полян, полочан, радимич, северян, словени, тиверцы, улич, вятич, бужане, Доны слав, червян, болоховчууд.

## Дундад зуун 
### Киевийн Русь (882-1240)
Эрт үед оросууд одоогийн Оросын нутагт бараг амьдардаггүй баруун зүгт байв. Сибирь, тундр, Украинаас Ижил мөрөн, Уралын нуруу хүртэл байсан олон үндэстнүүд Киевийн Русь улсын үеэс оросуудад уусч алга болжээ. Украин, Беларусьд байсан оросууд Төв Оросын нутгийг Киевийн улсын үед эзэмшиж эхэлсэн байна.

### Москвагийн Их Вант Улс (1283–1547)
: *Үндсэн өгүүлэл: Москвагийн Вант Улс*

## Орчин үе
### Оросын хаант улс (1547–1721)
Хаант Оросын 16-19-р зууны байлдан дагууллын үед Оросын нутаг ихээхэн өргөжсөн байна. Энэ үед Ижил мөрөн хүртэл байсан олон үндэстэн уусан мөхсөн байна. Дундад зууны үед Ижилээс зүүн тийш Сибирийн үндэстнүүд, тундр орчим фин-угорууд байсан ба 15-18-р зуунд Казанийн ханлиг (1445-1442), Крымын ханлиг (1443-1783), Астраханийн ханлиг (1460-1556) дараалан эзлэгджээ. Ижилээс зүүн, зүүн  хойд болон хойд зүгт үндэсний цөөнхүүдийн олон тооны өөртөө засах улс, тойргууд  байдаг. Одоо тундраас урагш, Ижилээс баруун тийш, Кавказийн бүс нутгаас хойш сая орчим км2 нутагт 143 сая хүн амын тал нь (орос голдуу) төвлөрсөн байна.

### Оросын эзэнт гүрэн (1721–1917)
Кавказчууд, Төв Азийн узбекчүүд, туркменчүүд, тажикууд 19-р зуунд эзлэгджээ.

### Зөвлөлт (1917-1991)
#### Дэлхийн хоёрдугаар дайн 
1939 онд Зөвлөлт Финландыг эзлэхээр довтолж ялагджээ.

### ОХУ
1991 онд Зөвлөлт задарсны дараа Оросын нутаг 22 сая км байсан нь 17 сая км2 болжээ.

## Мөн үзэх 
*Газрын зургууд

## Зураг

Файл:Зүүн Европын тэгш өндөрлөг.jpg|Зүүн Европын тэгш өндөрлөг
Файл:Алс Дорнодийн физик газарзүйн атлас.jpg|Алс Дорнодийн физик газарзүйн атлас
Файл:Баруун, Зүүн Саян, Тагнын нуруу (Танну- Ола) болон Тувагийн бусад уул.png|Зүүн Саян, Тагнын нуруу (Танну- Ола) болон Тувагийн бусад уул
Файл:Төв Сибирийн тэгш өндөрлөг, Зүүн Сибирийн уул нурууд.jpg|Төв Сибирийн тэгш өндөрлөг, Зүүн Сибирийн уул нурууд
Файл:Оросын физик газарзүйн атлас.jpg|Оросын физик газарзүйн атлас
Файл:Зүүн Сибирь, Алс Дорнод.gif|Зүүн Сибирь, Алс Дорнод
 

## Ишлэл 
## Гадаад холбоос 
*
Хөндлөнгийн хүн

**Хөндлөнгийн хүн** () нь Нобелийн шагналт зохиолч Альбер Камюгийн тууж юм. 1944 онд анх франц хэлээр хэвлэгдсэн тус тууж 2007 онд Цэнгэлийн, 2008 онд Лхагвадуламын орчуулгаар монгол хэлээр хэвлэгджээ.

## Агуулга
Энэхүү номд Алжир хотын жирийн нэг албан хаагч Мерсо хэмээгч залуугийн өдөр тутмын нэг хэвийн амьдрал гардаг. Эх нь нас барж түүнийгээ оршуулдаг. Мерсо залуу бүсгүйтэй холбогддог. Тэр хүүхэнтэй учир ургуулсандаа харамсдаг ч үгүй, сүйд майд болж дурладаг ч үгүй. Ням гарагт өглөө сэрэнгүүтээ орноосоо босдоггүй, талхандаа явахаас ч залхуурдаг, шарсан өндгөө хайруулын тавагнаас нь иддэг, тамхи угсруулан татдаг ийм л хүн. Түүнийг уйтгарладаг гэж хэлж болохгүй; цаг нөгцөөж; ганц олдсон амьдралаа дэмий үрж байгаа хүн. Энийгээ ч ухамсарладаггүй.
Эхийнх нь оршуулга тун ч эгэл даруу, эмгэнэл гашуудал гэхээр юмгүй болж өнгөрнө. Нар шараад, жигтэйхэн халуун. Оршуулгын товчооны ажилтан алчуур гарган хожгор толгойгоо арчингаа тэнгэрийг заан “Энэ балбаад байна шүү дээ” гэхэд нь Мерсо “Тийм ээ” гэж хариулж байна. Жаахан байзнасны дараа “энэ танай ээж юм уу?” гэж асуухад нь мөн л “Тийм ээ” гэж хэллээ. “Настай хүн байсан юм уу?” гэж лавлахад нь “За тийм л дээ” гэж хариулсан, учир нь эхийнхээ чухам хэд насалсныг тэр мэдэхгүй байсан юм. Оршуулгын тэрэгний зүгээс адууны хомоол, чий, гүгэлийн үнэр ханхалж байна. Мерсогийн ганц бодож буй юм нь ажил явдлыг дуусахтай зэрэг Алжир хотдоо буцаж орондоо орон арван цаг унтах. “Ээжийг хөдөөлүүлчихлээ. Ажил явдал нь дууслаа”. Товчдоо Мерсо бол тэмцэж босохынхоо өмнө байгаа утга учиргүй хүн юм. Өөрөөр хэлбэл тэр өдөр тутмынхаа амьдралд баригдсан бүхий л хүмүүсийн нэгэн адил. Үүнийгээ Мерсо төдий л анзаардаггүй.

Ангилал:Утга зохиолын бүтээл
Ангилал:Уран зохиол
Хянган муж

Хянган муж нь (Барга муж) Дундад Иргэн Улсын (1912-1949) муж юм. Голдуу монголчууд амьдарч байв. Зүүн тал нь Хармөрөн мужид оржээ.

Ангилал:Өвөр Монголын түүх
Цахар муж

Цахар муж нь Дундад Иргэн Улсын (1912-1949) муж юм. Голдуу монголчууд амьдарч байв.

Ангилал:Өвөр Монголын түүх
Суйюань муж

Суйюань муж нь Дундад Иргэн Улсын (1912-1949) үед Өвөр Монголоос таслагдан байгуулагдсан муж юм.

Ангилал:Өвөр Монголын түүх
Кристиан Атсу

**Кристиан Атсу Твасам** (; 1992 оны нэгдүгээр сарын 10-нд Ада Фоа хотод төрсөн - 2023) — Ганын хөлбөмбөгчин бөгөөд  «Эвертон» болон Ганын шигшээд хагас хамгаалагчаар тоглодог.

## Замналын товчоон
Атсу Портогийн бүрэлдэхүүнд 17 наснаас эхлэн бэлгэгдэж, 2011 онд Андре Виллаш-Боашийн шийдвэрээр тавдугаар сард лигийн тоглолтонд оролцож байв. Эндээс Риу Ави багт зээлээр тоглож байгаад 2013 оны есдүгээр сарын 1-нд Челси багтай таван жилийн гэрээ байгуулан элссэн юм.

Гана Атсуг 2012 оны зургаадугаар сарын 1-нд Лесотогийн эсрэг анхлан дуудаж байлаа. Уг тоглолт түүнийг дэлгэрүүлэхэд нилээд дэм үзүүлжээ.

2014 оны наймдугаар сарын 13-нд «Эвертонд» 2014–15 оны улирлыг дуустал зээлэгдэв.
## Амжилт 
;Порто
*Португалын аварга: 2012–13
*Примейр цомын аварга: 2012

## Эшлэл
## Холбоос
*Профайл
*Үзүүлэлт
*Профайл - Португалийн лиг 
*Профайл - Transfermarkt

Ангилал:Ганын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн жигүүрийн тоглогч
Ангилал:Риу Ави багийн тоглогч
Ангилал:Порто багийн тоглогч
Ангилал:Витесс багийн тоглогч
Ангилал:Эвертон багийн тоглогч
Ангилал:Португалын хөлбөмбөгийн улсын аварга
Ангилал:Ганачууд
Ангилал:1992 онд төрсөн
Вакасо Мубарак

**Вакасо Мубарак** (, 1990 оны долоодугаар сарын 25-нд Тамале хотод төрсөн) — Ганын хөлбөмбөгчин бөгөөд Шотландын «Селтик» болон Ганын шигшээд хагас хамгаалагчаар тоглодог.   

## Замнал
Вакасо Ашанти Голд багаас мэргэжлийн гараагаа эхэлж, 2008 онд испанийн Эльчетэй байгуулан 5 жилийн гэрээ нь 2011 оны нэгдүгээр сард гэнэт цуцлагдахад тэр Вильярреал багт орсон. Тэр жилдээ багахан тоглосон Вакасо Эспаньолтой 4 жилийн гэрээгээ өөрөө цуцлаад 2013 оны наймдугаар сарын 28-нд оросын Рубин Казан багт дөрвөн жилээр элссэн байдаг байна. 2014 оны наймдугаар сарын 28-нд 2014/2015 онд зээлэгдэхээр гэрээлэв. 

Вакасо 2013 оны Африк үндэстний цомын урьдчилсан шатны тоглолтонд Малигийн эсрэг анхны гараагаа хийсэн бол тэмцээний явцад 5 тоглолтонд 4 гоол оруулжээ. Гоолын баяраа (ӨАБНУ-тай тоглоход) тэмдэглэхдээ цамцаа тайлан "Бурхан бол агуу" бичээсээ үзүүлж тоглогчийн ёс зүй зөрчлөө хэмээн ФИФА-гаас зэмлэл хүлээж байв. Вакасо ер нь сэтгэл хөдлөл өндөртэй, зан байдал тогтворгүй хүн юм.

## Хувийн амьдрал
Гэрлэсэн. 2014 онд хүүгээ таван сартайд нь .

## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
*Эспаньол - Профайл
*Transfermarkt - Профайл
*Албан ёсны цахим хуудас

Ангилал:Ганын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч
Ангилал:Эльче багийн тоглогч
Ангилал:Вильярреал багийн тоглогч
Ангилал:Эспаньол багийн тоглогч
Ангилал:Рубин Казан багийн тоглогч
Ангилал:Селтик багийн тоглогч
Ангилал:Ганачууд
Ангилал:1990 онд төрсөн