2015 оны улсын наадмын бөх барилдаан

Тулгар төрийн 2224 жил, Их Монгол Улс байгуулагдсаны 809 жил, Ардын хувьсгалын 94 жилийн ой, Үндэсний их баяр-наадам 2015 оны 7 дугаар сарын 11-12 өдрүүдэд нартай, хуртай өргөн дэлгэр сайхан боллоо. Хүчит бөхийн барилдаанд Архангай аймгийн Батцэнгэл сумын харьяат дархан аварга Гэлэгжамцын Өсөхбаяр, Увс аймгийн Наранбулаг сумын харьяат улсын аварга Одвогийн Балжинням, Увс аймгийн Баруунтуруун сумын харьяат улсын аварга Сүхбаатарын Мөнхбат, Сэлэнгэ аймгийн Мандал сумын харьяат улсын аварга Гунаажавын Эрхэмбаяр нарын дөрвөн аварга цолтноор магнайлуулсан улсын арслан цолтон долоо, улсын гарьд цолтон долоо, улсын заан цолтон арван нэг, улсын харцага цолтон хорь, улсын өсөх идэр начин цолтон найм, улсын начин цолтон хорин ес оролцон барилдлаа. 

### Цол, чимэг хүртсэн бөхчүүд 
Үндэсний бөхийн барилдаанд улс аймгийн алдар цолтой хүчит 512 бөх зодоглож улсын арслан, улсын харцага, улсын начин цолтнууд төрөн гарлаа. Түрүү бөхөөр шалгарсан улсын харцага Э.Оюунболд нь 22 насандаа энэхүү амжилтыг үзүүлэн 1963 онд түрүүлсэн Ж.Мөнхбат аваргын амжилтыг давтсан байна. Мөн Хэнтий аймгийн Өмнөдэлгэр сумаас 16 жилийн дараа төрийн наадмын түрүүг хүртсэн содон сайхан наадам боллоо.

### Барилдааны дүйз 
#### ***Товчилсон үгнүүдийн тайлбар*** 
#### Нэгийн даваа 
Тулгар төрийн 2224 жилийн ой, Их Монгол улс байгуулагдсаны 809 жилийн ой, Ардын хувьсгалын 94 жилийн ой, Үндэсний их баяр наадмын хүчит бөхийн барилдааны нэгийн даваанд улсын цолтнуудаас өвдөг шороодсонгүй харин аймгийн цолтнуудаас Архангай аймгийн Эрдэнэмандал сумын харьяат аймгийн арслан Чойжилийн Эрдэнэчулуун Булган аймгийн Гурванбулаг сумын харьяат сумын заан Цогтгэрэлийн Билэгжаргалд, Баянхонгор аймгийн Баян-Өндөр сумын харьяат аймгийн арслан Маамуугийн Отгонням Говь-Алтай аймгийн Баян-Уул сумын харьяат сумын заан Баянмөнхийн Гаажадамбад, Увс аймгийн Өндөрхангай сумын харьяат аймгийн арслан Ганболдын Нямцогт Увс аймгийн Тэс сумын харьяат сумын заан Даалхайн Тамирт, Сүхбаатар аймгийн Мөнххаан сумын харьяат аймгийн заан Барбаатарын Эрдэнэбаяр Увс аймгийн Давст сумын харьяат сумын заан Сүнрэвийн Жамсранд, Хэнтий аймгийн Өмнөдэлгэр сумын харьяат аймгийн заан Ганжалбын Дэмбэрэл Өвөрхангай аймгийн Нарийнтээл сумын харьяат сумын заан Даваадоржийн Төмөрхүлэгт, Сүхбаатар аймгийн Баяндэлгэр сумын харьяат аймгийн заан Тэрбишийн Аваадорж Дундговь аймгийн Адаацаг сумын харьяат сумын заан Бат-Эрдэнийн Амарбаярт, Архангай аймгийн Хайрхан сумын харьяат цэргийн заан Намсрайн Нямаа Завхан аймгийн Тосонцэнгэл сумын харьяат сумын заан Мөнхцэнгэлийн Амарсанаад, Говь-Алтай аймгийн Бугат сумын харьяат аймгийн заан Амарсайханы Алтанбагана Булган аймгийн Сайхан сумын харьяат сумын заан Даваанямын Батдоржид, Баянхонгор аймгийн Эрдэнэцогт сумын харьяат аймгийн харцага Балжиннямын Мөнхбат Дундговь аймгийн Луус сумын харьяат сумын заан Сугирын Очирсүхэд, Дундговь аймгийн Өндөршил сумын харьяат аймгийн харцага Хүрэлбаатарын Батбаяр Говь-Алтай аймгийн Дэлгэр сумын харьяат сумын заан Сандагнямын Жанчивдоржид, Баянхонгор аймгийн Баацагаан сумын харьяат аймгийн харцага Дагвасамбуугийн Бямбасүрэн Сүхбаатар аймгийн Асгат сумын харьяат сумын заан Чулуунтөмөрийн Энхмөнхөд, Төв аймгийн Баян-Өнжүүл сумын харьяат аймгийн харцага Батсайханы Идэрбилгүүн Дундговь аймгийн Адаацаг сумын харьяат сумын заан Энх-Амгалангийн Ариунбуянд тус тус өвдөг шороодлоо.

Хүчит бөхийн барилдааны нэгийн давааны төгсгөлд аймгийн харцага болон аймгийн начин цолтой гучин долоон дүйз далан дөрвөн хүчтэн хоорондоо оноолт тааран барилджээ.

#### Хоёрын даваа 
Тулгар төрийн 2224 жилийн ой, Их Монгол улс байгуулагдсаны 809 жилийн ой, Ардын хувьсгалын 94 жилийн ой, Үндэсний их баяр наадмын хүчит бөхийн барилдааны хоёрын даваанд улсын цолтнуудаас Архангай аймгийн Булган сумын харьяат улсын арслан Дуламжавын Мөнх-Эрдэнэ Сүхбаатар аймгийн Асгат сумын харьяат сумын заан Чулуунтөмөрийн Энхмөнхөд, Завхан аймгийн Нөмрөг сумын харьяат улсын гарьд Махгалын Баяржавхлан Баянхонгор аймгийн Заг сумын харьяат цэргийн начин Дашдоржийн Цэрэнтогтоход, Баянхонгор аймгийн Баянбулаг сумын харьяат улсын харцага Даш-Очирын Батболд Увс аймгийн Өлгий сумын харьяат аймгийн начин Мягмарын Лутсайханд, Увс аймгийн Тэс сумын харьяат улсын харцага Чойнхорын Чулуунбаатар Өвөрхангай аймгийн Хужирт сумын харьяат аймгийн начин Банзарын Дамдиндоржид, Архангай аймгийн Батцэнгэл сумын харьяат улсын харцага Гэлэгжамцын Батбаяр Увс аймгийн Давст сумын харьяат аймгийн начин Эрдэнэцагааны Элбэгбаярт, Говь-Алтай аймгийн Бигэр сумын харьяат улсын харцага Жаргалсайханы Амартүвшин Баянхонгор аймгийн Жинст сумын харьяат аймгийн харцага Төмөрийн Дүүрэнсаранд, Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэн сумын харьяат улсын өсөх идэр начин Цогтоогийн Лхагвасүрэн Завхан аймгийн Баянтэс сумын харьяат аймгийн харцага Элбэгийн Баасандоржид, Булган аймгийн Гурванбулаг сумын харьяат улсын өсөх идэр начин Цэрэндашийн Цогтжаргал Өвөрхангай аймгийн Баян-Өндөр сумын харьяат аймгийн заан Лхагваагийн Батсайханд, Завхан аймгийн Нөмрөг сумын харьяат улсын начин Бүдээбазарын Адъяахүү Архангай аймгийн Тариат сумын харьяат аймгийн заан Доржготовын Баянмөнхөд, Дундговь аймгийн Цагаандэлгэр сумын харьяат улсын начин Гарваагийн Олзгэрэл Сүхбаатар аймгийн Мөнххаан сумын харьяат аймгийн заан Мухалайн Баасанбатад, Хөвсгөл аймгийн Тосонцэнгэл сумын харьяат улсын начин Бавуудоржийн Баянмөнх Төв аймгийн Баянцагаан сумын харьяат аймгийн заан Хишигзундуйн Мөнхжаргалд, Говь-Алтай аймгийн Бигэр сумын харьяат улсын начин Намсрайн Баярмагнай Увс аймгийн Зүүнхангай сумын харьяат аймгийн заан Баасандоржийн Болдбаатарт, Баянхонгор аймгийн Бууцагаан сумын харьяат улсын начин Баатарын Баянжаргал Дундговь аймгийн Цагаандэлгэр сумын харьяат аймгийн заан Янжинлхамын Мөнхтөрд, Хөвсгөл аймгийн Төмөрбулаг сумын харьяат улсын начин Маналсүрэнгийн Эрдэнэбат Ховд аймгийн Мөнххайрхан сумын харьяат аймгийн арслан Бүрнээгийн Баянмөнхөд, Увс аймгийн Хяргас сумын харьяат улсын начин Сүхбаатарын Батсуурь Өвөрхангай аймгийн Сант сумын харьяат аймгийн арслан Жаалайн Наранбаатарт, Өмнөговь аймгийн Булган сумын харьяат улсын начин Баатарын Сумъяа Төв аймгийн Аргалант сумын харьяат аймгийн арслан Жамсрангийн Батбилэгт, Ховд аймгийн Чандмань сумын харьяат улсын начин Чулуунбатын Цогбаяр Дорнод аймгийн Дашбалбар сумын харьяат аймгийн арслан Доржийн Анарт, Өвөрхангай аймгийн Хархорин сумын харьяат улсын начин Болдпүрэвийн Сугаржаргал Булган аймгийн Могод сумын харьяат аймгийн арслан Өрнөхбаярын Сүхбатад, Завхан аймгийн Алдархаан сумын харьяат улсын начин Лхагвын Лха-Очир Говь-Алтай аймгийн Бигэр сумын харьяат аймгийн арслан Жаргалсайханы Алтаншагайд тус тус өвдөг шороодлоо. 

Хүчит бөхийн барилдааны хоёрын давааны төгсгөлд аймгийн хурц чимэгтэй арслан болон аймгийн арслан цолтой дөчин хоёр дүйз наян дөрвөн хүчтэн хоорондоо оноолт тааран барилдлаа.

#### ***Гурвын даваа*** 
#### ***Дөрвийн даваа*** 
#### ***Тавын даваа*** 
#### ***Зургаагийн даваа*** 
#### ***Долоогийн даваа*** 
#### ***Наймын даваа*** 
#### Есийн даваа 
Ангилал:Улсын наадмын барилдаан