Тирозин

## Тирозин 
Тирозин (Tyr эсвэл Y тэмдэглэгээ) α-амин хүчил,4-гидроксифенилаланин нь уураг синтез хийхэд эсүүд ашигладаг. 20 стандарт амин хүчлүүдийн нэг мөн туйлын хажуугийн бүлэгтэй амин чухал хүчил юм. Функциональ бүлэг буюу хажуугийн гинжин хэлхээнд үүнийг тирозил гэж нэрлэдэг. Тирозиныг гидрофоб амин хүчил гэж ерөнхийд нь ангилдаг боловч фенилаланинаас илүү гидрофиль юм.Үүнийг UAC ба UAU кодлогч мессенжер РНХ-ээр кодчилдог.

## Түүх
"Тирозин" гэдэг үг нь бяслаг гэсэн грек хэлнээс гаралтай бөгөөд үүнийг анх 1846 онд Германы химич Юстус фон Либиг бяслагнаас уургийн казеин олж нээсэн юм.  Энэ нь хачирхалтай тодорхойлолт мэт санагдах боловч түүхэндээ анх удаа бяслагны бүтээгдэхүүнээс олджээ. Бие махбод нь фенилаланин хэмээх өөр нэг амин хүчилээс тирозин үүсгэдэг. Тирозиныг сүүн бүтээгдэхүүн, мах, загас, өндөг, самар, шош, овъёос, улаан буудай зэрэгт агуулдаг.
Ферилкетонурия (PKU) гэж нэрлэгддэг удамшлын эмгэгийг эмчлэхэд уургийн бэлдмэлийг ихэвчлэн тирозин хэрэглэдэг. Энэ эмгэг бүхий хүмүүс фенилаланиныг зохих ёсоор боловсруулж чадахгүй. Үүний үр дүнд тэд тирозин үүсгэж чадахгүй. Бие махбодийн хэрэгцээг хангахын тулд тирозиныг нэмэлт хэлбэрээр өгдөг.

## Гарал үүсэл
### Хоолны гарал үүсэл
Фенилаланин, тирозин агуулсан хоолны дэглэмийн хэрэглээ (хоолны дэглэмийн нэмэлт, RDA) нь биеийн жингийн 33 кг мг буюу фунт тутамд 15 мг юм. 70 кг хүний хувьд энэ нь 2310 мг (фенилаланин) юм. 
==Тирозин агуулгатай хоол хүнс
Та өдөр тутмын амин хүчлийн хэмжээг энгийн хоол хүнснээс авах боломжтой. Бяслагнаас 1700 мг-аас дээш бодис байдаг. Цагаан загас нь 1740 мг, үхрийн мах, гахайн мах 1200 мг агуулсан байдаг. 1000 мг-аас дээш хэмжээ нь хулд, тахиа, хулууны үрийг агуулдаг. Өндөгний хувьд 500 мг тирозин, цагаан шош, зэрлэг будаа 300 мг-аас бага байдаг.

Фенилаланинаас бие махбодид нийлэгжиж болох тирозин нь уураг, уураг, цацагт хяруул, загас, сүү, тараг, зуслангийн бяслаг, бяслаг, газрын самар, бүйлс, хулууны үр, кунжутын үр, шар буурцаг гэх мэт олон төрлийн уураг ихтэй хүнсний бүтээгдэхүүнээс олддог. бүтээгдэхүүн ба лима шош, гэхдээ бас авокадо, банана үйлдвэрлэдэг.

## Шинж чанар
Түүний шинж чанаруудаас дурьдвал: төвлөрөл, ой санамж, тархины үйл ажиллагааг сайжруулж, сэтгэлийн хямралд орсон, илүүдэл жинтэй хүмүүст зориулагдсан. Тирозиныг ялангуяа стресстэй нөхцөлд сурах, санах ой, сэрэмжтэй байдлыг сайжруулах зорилгоор ихэвчлэн ашигладаг.

## Биосинтез
.]]
Ургамал болон ихэнх бичил биетэн дэх тирийг шикимат зам дээр зуучлагч prefhenate-ээр гаргадаг. Префенат нь гидроксилын бүлгийг барьж тиросин ба α-кетоглютарат өгөх азотын эх үүсвэр болгон глютаматаар дамжуулж p-hydroxyphenylpyruvate өгөхийн тулд исэлдүүлдэг.
Хөхтөн амьтад нь хоол хүнснээс гардаг амин чухал хүчил фенилаланин (нүүрс) -ээс тирозиныг синтезжүүлдэг. Пирийг тир болгон хувиргах нь моноксигеназа ферен фенилаланин гидроксилаза ферментээр катализждэг. Энэхүү фермент нь фенилаланины 6-нүүрстөрөгчийн үнэрт цагирагны төгсгөлд гидроксил бүлгийн нэмэлтийг үүсгэдэг урвалыг идэвхжүүлдэг бөгөөд ингэснээр тирозин болдог.

## Тирозин ямар хэлбэрээр ялгардаг вэ?
Өнөөдөр зах зээлд олон төрлийн тирозин агуулсан эмүүд багтдаг бөгөөд эдгээр нь спортын нэмэлт, эмийн санд зарагддаг эмүүд байж болно. Now Foods, VPX Sports болон бусад компаниуд L-тирозиний найрлагыг өндөр эрэлт хэрэгцээтэй үйлдвэрлэдэг. Нэмж дурдахад түүний өөрчлөгдсөн хэлбэр байдаг бөгөөд үүнийг N-ацетил-тирозин гэж нэрлэдэг. Энэ бодис нь бие махбодид илүү сайн шингэж, удаан хугацаагаар үлддэг.
## Ном зүй
*Tyrosine metabolism
*Phenylalanine and tyrosine biosynthesis
Ангилал:Амин хүчил