open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Шведагон суварга

**Шведагон суварга**, **Алтан суварга**  буюу **Агуу Лууны суварга** (бирм. ရွှေတိဂုံစေတီတော်, англи. *Shwedagon Pagoda, Great Dagon Pagoda and the Golden Pagoda*) Мьянмар улсын Янгон хотод байдаг, хамгийн ихээр шүтдэг, алдартай алтадсан суварга юм. Энэ нэр нь "Шве" (бирм хэлээр-алт) ба "Дагон" гэсэн Янгоны түүхэн нэрээс гаралтай. Бирм дэх хамгийн хүндэтгэлтэй сүмд одоогийн калпагийн өмнөх дөрвөн Буддын дурсгал байдаг: Какусандхагийн таяг, Конагаманын усны шүүлтүүр, Кассапын дээлний нэг хэсэг, Гаутамын толгойны найман ширхэг үс.

Домогт өгүүлснээр энэ суварга нь 2500 орчим жилийн өмнө байгуулагдсан бөгөөд өндөр нь 20 метр байсан гэдэг. Бичгийн эх сурвалжаас харахад 14-р зууны сүүлчээр уг байгууламжийг засварлаж байсан. Бирмийн бусад олон суварга шиг газар хөдлөлт, гал түймрийн дараа сэргээн засварлах болгонд суваргын хэмжээ нэмэгдэж иржээ.

51 метр өндөр Сингуттара толгод дээр баригдсан 112 м өндөр суварга нь далайн түвшнээс дээш 170 м өндөрт байрлаж, Янгон хотод алсаас харагддаг. Янгоны бүсчлэлийн журам нь барилга байгууламжийн хамгийн дээд өндрийг далайн түвшнээс дээш 127 метр хүртэл хүртэл хязгаарладаг бөгөөд Шведагон суварга уг хотын өнгө үзэмжид онцгой байр суурь эзэлдэг.

## Хуулбарууд 
* Мьянмарын нийслэл Нейпьидо хотод байрладаг Уппатасанти суварга нь Шведагон сүмийн хуулбар юм. 2009 онд баригдаж дууссан, олон талаараа Шведагон сүмтэй төстэй боловч өндөр нь Шведагоноос 30 см (12 инч) бага юм.
* 46.8 м (154 фут) өндөр Шведагон сүмийн өөр нэг хуулбарыг Индонезийн Хойд Суматра мужийн Берастаги дахь Лумбини байгалийн цэцэрлэгт хүрээлэнд барьжээ. 2010 онд баригдаж дууссан энэхүү сүмийн барилгын материалыг Мьянмараас оруулж ирсэн.
* Глобал Випассана суварга, 29 м (95 фут) өндөр, 2009 онд нээгдсэн бөгөөд Энэтхэгийн Мумбай хотод байрладаг.
* Мьянмар дахь Алтан гурвалжингийн ойролцоо Tachileik Shwedagon Pagoda гэж мөн байдаг.
* 2019 онд АНУ-ын Миннесота мужийн Чисаго хотод Шведагон суваргын загварчилсан сүм нээлтээ хийсэн.

Ангилал:Буддын шашны цогчин
Ангилал:6-р зуунд байгуулагдсан
Калифорни мужийн политехникийн их сургууль, Сан Луис Обиспо

**Калифорни мужийн политехникийн их сургууль, Сан Луис Обиспо** (), товчоор Cal Poly, нь Америкийн Нэгдсэн Улсын Калифорни мужийн Сан Луис Обиспо хотод байрладаг улсын их сургууль юм. Энэхүү сургууль нь Калифорнийн Улсын Их Сургуулийн системийн бүрэлдэхүүнд багтдаг гурван политехникийн их сургуулийн хамгийн эртнийх бөгөөд 1901 онд байгуулагдсан.

Cal Poly нь “хийж сурцгаая” (Learn by doing) гэсэн сургалтын философийг баримталдаг. Энэ нь оюутнуудад онолын мэдлэгийг дадлага туршлагатай хослуулан эзэмшүүлэхэд чиглэсэн сургалтын арга барилыг нэвтрүүлснээр илэрхийлэгддэг. 2022 оны намрын улирлын байдлаар тус сургуульд ойролцоогоор 21,000 бакалаврын түвшний болон 800 магистрын түвшний оюутан суралцаж байсан.

Cal Poly нь бакалаврын сургалтын чанараараа нэр хүндтэй бөгөөд U.S. News & World Report-ийн 2025 оны үнэлгээгээр Баруун бүсийн бүс нутгийн их сургуулиудын жагсаалтад эхний байранд бичигджээ. Тус сургууль нь инженер, архитектур, бизнесийн чиглэлээр улс даяар хүлээн зөвшөөрөгдсөн хөтөлбөрүүдтэй. Тухайлбал, Инженерийн сургууль болон Orfalea-гийн нэрэмжит Бизнесийн сургууль нь академик амжилт, салбарын байгууллагуудтай тогтоосон харилцаа холбоогоороо онцгойрч байдаг.

Их сургуулийн спортын багууд нь Big West Conference-т харьяалагддаг. Cal Poly нь анх 1901 онд Калифорнийн Политехникийн Сургууль нэртэйгээр байгуулагдсан бөгөөд Калифорнийн амбан захирагч Хэнри Гейж Калифорнийн Политехникийн Сургуулийн тухай хуульд гарын үсэг зурж баталснаар үүссэн. Хичээл 1903 оны 10-р сарын 1-нд эхэлсэн ба тухайн үед 20 оюутан элсэж, гурван жилийн хугацаатай дунд түвшний сургалтад хамрагдаж байв.

Ангилал:Калифорнийн их сургууль
Ангилал:1901 онд байгуулагдсан
Кембриж коллеж

**Кембриж коллеж** () нь АНУ-ын Массачусеттс мужийн Бостон хотод байрладаг хувийн коллеж юм. Мөн Лоуренс, Массачусетс, Спрингфейлд, Пуэрто Рикогийн Гуайнабо, Калифорни мужийн Ранчо Кукамонга зэрэг бүс нутгийн төвүүдийг ажиллуулдаг. Мөн Теннесси мужийн Мемфис хотод бүс нутгийн төв байдаг.

2024 оны 2-р сард Бэй Пэт их сургууль 2024 оны 6-р сараас эхлэн Кембриж коллежийг худалдан авахаа зарласан. Нэгдсэн сургууль нь Бэй Пэт их сургуулийн нэрээр үйл ажиллагаагаа явуулж, 5000 гаруй оюутанд үйлчилнэ.

## Түүх
Кембриж коллеж нь 1971 онд Ньютоны Sacred Heart коллежид Жон Бремерийн үүсгэн байгуулсан Нээлттэй Боловсролын Хүрээлэнд (НБХ) Эйлин Моран Браун, Жоан Голдсмит нарын бүтээсэн шинэлэг төгсөлтийн хөтөлбөрөөр эхэлсэн. Боловсролын хөтөлбөрт хамрагдаж буй оюутнуудад нэг бүрчлэн анхаарал хандуулдаг: жишээ нь, оюутны ажлын гүйцэтгэлийг видео бичлэгээр үнэлдэг. Хоёр жилийн дотор Браун, Голдсмит нар НБХ-г удирдаж байсан бөгөөд дараа нь Брауныг деканаар томилсон Антиок коллежтэй НБХ-г нэгтгэв. 1979 онд Браун ахисан түвшний хөтөлбөрийг Кембриж коллеж нэртэй бие даасан, бүрэн магадлан итгэмжлэгдсэн байгууллага болгон өргөжүүлэх 18 сарын үйл явцыг эхлүүлсэн.

Ангилал: Массачусеттсын их сургууль
Ангилал:1971 онд байгуулагдсан
Калифорнийн урлагийн коллеж

**Калифорнийн Урлагийн Коллеж** (, CCA) нь Калифорни мужийн Сан-Франциско хотод байрлах хувийн урлагийн сургууль юм. Энэхүү сургууль нь 1907 онд Беркли хотод байгуулагдсан бөгөөд 1922 онд түүхэн дурсгалт байшин руу нүүж Оакланд хотод салбар нээжээ. 1996 онд Сан-Франциско хотод хоёр дахь кампусаа нээсэн бөгөөд 2022 онд Оакландын кампусыг хааж, Сан-Францискогийн кампуст нэгтгэсэн. CCA-д одоогоор ойролцоогоор 1,239 бакалаврын болон 380 магистрын түвшний оюутан суралцдаг.

## Түүх
Энэхүү сургуулийг урлаг ба гар урлалын хөдөлгөөн дэлгэрч байх үед буюу 1907 онд Фредерик Майер Беркли хотод байгуулахдаа Калифорнийн Урлаг ба Гар Урлалын Нэгдлийн сургууль болгон байгуулсан. Энэхүү хөдөлгөөн нь XIX зууны сүүл үед Европт үүссэн бөгөөд машин механизмын эрин үеийн үйлдвэрийн гоо зүйд хариу үйлдэл болгон бий болсон. Энэ хөдөлгөөний дагалдагчид урлаг, дизайн, гар урлалыг нэгтгэсэн хандлагыг дэмжиж байв. Анхны кампус нь 2045 Шаттук өргөн чөлөөнд байрлах “Студио Барилга”-д байрлаж байсан бөгөөд тухайн үед 43 оюутантай байжээ. 1908 онд сургуулийн нэрийг “Калифорнийн Урлаг ба Гар Урлалын Сургууль” болгон өөрчилсөн бөгөөд 1910 онд сургуулийн байрыг 2119 Аллстон Уэй (одоогийн Мартин Лютер Кинг өргөн чөлөө)-д байрлах хуучин Беркли ахлах сургуулийн байранд шилжүүлсэн. 1922 онд Майер Бродвей ба Коллеж өргөн чөлөөний уулзвар орчим дахь 4 акр газартай Жеймс Трэдвэллийн эдлэн газрыг худалдан авснаар Оакланд дахь кампус байгуулагджээ.

Урлагийн коллеж
Ангилал:1907 онд байгуулагдсан
Калифорни Эргийн Их Сургууль

**Калифорни Эргийн Их Сургууль** () нь Калифорни мужийн Санта Анад байдаг, ашгийн төлөө, хувийн онлайн сургууль бөгөөд Зайн сургалтын магадлан итгэмжлэлийн комисс (DEAC)-оор 2005 оны 1 сарын 8-нд албан ёсоор магадлан итгэмжлэгдсэн, мөн 1974 оноос Калифорни мужаас үйл ажиллагаа явуулах зөвшөөрөлтэй. Энэ сургууль одоо ойролцоогоор 8,000 оюутантай. Анх 1973 онд Калифорни Вестерн Их Сургууль нэртэйгээр байгуулагдаж, захиргаа болон номын сан нь Санта Анагийн төвд байжээ. 1981 онд нэрээ Калифорни Эргийн Их Сургууль болгож өөрчилсөн. 2010 онд илүү том байранд нүүж, улам хөгжсөн. CCU нь бизнесийн удирдлага, менежмент, маркетинг, сэтгэл судлал, эрүүгийн эрх зүй, хүний нөөцийн удирдлага, эрүүл мэндийн удирдлага, боловсрол зэрэг чиглэлээр бакалавр болон магистрын зэрэг олгодог. Сургалт нь удирдлага, урлаг ба шинжлэх ухаан, зан үйлийн шинжлэх ухаан, эрүүгийн шүүх, боловсрол гэсэн таван сургуульд хуваагддаг. Энэ сургууль онлайн сургалтаараа алдартай.

Ангилал:Калифорнийн их сургууль
Ангилал:1973 онд байгуулагдсан
Сан Хоакин Хууль Зүйн Коллеж

**Сан Хоакин Хууль Зүйн Коллеж** (*SJCL*) нь Калифорни мужийн Кловис хотод байрлах хувийн хууль зүйн сургууль юм. SJCL нь 1969 онд Фресно хотод Фресно Каунтигийн Орон нутгийн шүүхийн шүүгч Дан Эйманн, Холбооны Дүүргийн шүүгч Оливер Вангер, болон хуульч Жон Лумби нар үүсгэн байгуулсан. Энэхүү сургууль 1970 онд Фресно Номхон далайн Коллеж (одоогийн Фресно Номхон далайн Их Сургууль) сургуулийн цогцолборт анхны хичээлээ эхлүүлсэн. 1980 онд Shields Avenue руу нүүх хүртэл сургууль эндээс үйл ажиллагаагаа явуулсан. 1996 онд *SJCL* анхны Кловис Ахлах Сургуулийн байранд шилжин суурьшив. Уг барилга нь 1920 онд барьсан. Шинэ шүүх танхим, лекцийн заал, өргөтгөсөн номын сан зэргийг багтаасан шинэчлэлт нь хууль зүйн сургуулийг тэлэх боломжийг олгосон ч барилгын түүхэн дурсгалт шинж чанарыг хадгалжээ. *SJCL* нь Калифорни мужийн Хуульчдын Шалгалт Авах Хорооны баталсан боловч Америкийн Хуульчдын Холбооноос (ABA) магадлан итгэмжлэл аваагүй. Үүний улмаас *SJCL*-ийн төгсөгчид Калифорниас гадуур хуульчийн шалгалт өгөх эсвэл хууль зүйн чиглэлээр явах эрхгүй байж болзошгүй. 2023 оны 7-р сарын Калифорни мужийн хуульчийн шалгалтанд анх удаа оролцсон сургуулийн төгсөгчдийн давсан хувь 32% байсан бол мужийн дундаж үзүүлэлт 65% байна.

Ангилал:Калифорнийн их сургууль
Ангилал:1969 онд байгуулагдсан
Сан Франциско дахь Хөгжмийн Консерватори

**Сан Франциско дахь Хөгжмийн Консерватори** (SFCM) нь АНУ-ын Калифорни мужийн Сан-Франциско хотод байрлах хувийн хөгжмийн коллеж сургууль юм. 2024 оны байдлаар энэхүү сургуульд 440 гаруй оюутан суралцдаг.

Сан Францискогийн Хөгжмийн Консерваторийг 1917 онд Ада Клемент болон Лилиан Ходхэд нар "Ада Клементийн Хөгжмийн Сургууль" нэртэйгээр үүсгэн байгуулжээ. 1923 онд сургуулийн нэрийг Сан Францискогийн Хөгжмийн Консерватори болгон өөрчилсөн. 1956 онд консерватори Сакраменто гудамжнаас 1201 Ортега гудамж руу нүүж ирсэн бөгөөд энэ байр нь өмнө нь нярайн хамгаалалтын байр байсан юм. Тэд энэхүү байранд 50 жил сууршин амьдарсны дараа 2006 онд 50 Оак гудамж дахь шинэ байр руу нүүжээ. 2020 онд SFCM Ван Несс Авениудын 200-р тоотод (Дэвиссийн Симфонийн Танхимын эсрэг талд) 12 давхарт Боузын Төвийг нэмж нээсэн. Энэхүү төв нь 400 оюутанд зориулсан акустик тусгаарлагчтай дотуур байр (8давхар), барилгын ажилд орсон хуучин байранд амьдарч байсан иргэдэд зориулсан 27 орон сууц, түүнчлэн хойд ба баруун зүг харагдацтай пентхаус концертын танхим зэрэг нийтэд нээлттэй тоглолтын хэсгүүдийг багтаасан юм. Боузын Төвийн 200 сая долларын өртөг нь Уильям К. Боузын хүүгийн сангаас 46.4 сая доллар зэрэг хандивлагчдын мөнгөөр ихээхэн хангагдсан байна.

Ангилал:Калифорнийн их сургууль
Ангилал:1917 онд байгуулагдсан
Калифорнийн Их Сургууль (Ирвайн)

**Калифорнийн Их Сургууль, Ирвайн** (, UCI эсвэл UC Irvine) нь АНУ-ын Калифорни мужийн Ирвайн хотод байрладаг, нийтийн эзэмшлийн газар олголттой судалгааны их сургууль юм. Калифорнийн Их Сургуулийн системийн 10 салбарын нэг болох UCI нь 87 бакалаврын зэрэг, 129 магистр болон мэргэжлийн зэрэг олгодог. Мөн 2024 оны намар хүртэл ойролцоогоор 30,000 бакалаврын болон 7,000 магистрын оюутан UCI-д суралцаж байжээ. 

Тус их сургууль нь “R1: Докторын их сургуулиуд – маш өндөр судалгааны идэвхтэй” гэсэн ангилалд хамаардаг бөгөөд 2022 онд 534.9 сая ам.долларын судалгаа, хөгжүүлэлтийн зардалтай байжээ. UCI нь 1996 онд Америкийн Их Сургуулиудын Холбооны гишүүн болсон. 

Их сургууль нь UC Irvine Эмнэлгийн Төвийг (Орэнж хотод байрлах томоохон сургалтын эмнэлэг), түүний харьяа эрүүл мэндийн шинжлэх ухааны тогтолцоо, Калифорнийн Их Сургууль, Ирвайн – Ургамлын цэцэрлэг, мөн Калифорнийн Их Сургуулийн Байгалийн Нөөцийн Системийн нэг хэсгийг хариуцдаг. 

UC Irvine нь АНУ-д анхны “Дэлхийн Системийн Шинжлэх Ухааны Хэлтэс”-ийг байгуулсан. Тус их сургууль нь 1985 болон 2001 онд нийтийн санхүүжилттэй их сургуулиудыг харьцуулсан судалгаанд “Public Ivies” (нийгмийн Эрдмийн Лигтэй дүйцэх боловсрол олгодог сургууль) хэмээн үнэлэгдсэн. 

UC Irvine-ийн баг болох “Anteaters” нь NCAA Division I-ийн хүрээнд Big West Conference-д өрсөлддөг. Сургуулийн эхэн үед баг нь NCAA Division II түвшинд тоглож байсан.

Ангилал:Калифорнийн их сургууль
Ангилал:1965 онд байгуулагдсан
ArtCenter Дизайны Коллеж

ArtCenter дизайны коллеж (англи. ArtCenter College of Design) нь Калифорниа мужийн Pasadena дахь хувийн урлагийн коллеж юм. Энэ нь 1930 онд АНУ-д дүрслэх урлаг, дизайны чиглэлээр суралцаж буй оюутнуудад зориулан тусгайлан байгуулагдсан дээд боловсрол олгох байгууллага болгон байгуулагдсан. 

Энэ нь ихэвчлэн дизайнтай холбоотой олон мэргэжлээр дүрслэх урлагийн бакалавр, шинжлэх ухааны бакалавр, дүрслэх урлагийн магистр, урлагийн магистр, шинжлэх ухааны магистр, урлагийн доктор, шинжлэх ухааны докторын зэрэг олгодог. ArtCenter дизайны коллеж нь 1930 онд Los Angeles хотын төвд ArtCenter сургууль нэртэйгээр байгуулагдсан юм. 1935 онд Фред Р.Арчер гэрэл зургийн тэнхимийг байгуулсан ба 1930-аад оны сүүлээр Ансел Адамс зочин багшаар ажилласан юм.

Дэлхийн 2-р дайны үеэр болон дараа ArtCenter нь Калифорнийн Технологийн байгууллагатай хамтран техникийн зураглалын хөтөлбөр хэрэгжүүлсэн.https://artcenter.edu/identity/history.php 1947 онд дайны дараах оюутнуудын өсөлт нь тус сургуулийг Ханкок Парк орчмын хуучин Камнок охидын сургуулийн байранд илүү том газар болгон өргөжүүлэхийн зэрэгцээ хотын төвийн анхны байрлалдаа байр сууриа хадгалсаар байсан ба тус сургууль нь 1949 онд урлагийн чиглэлээр бакалавр, магистрын зэрэг олгож эхэлсэн ба 1955 онд Барууны сургууль, коллежуудын холбооноос бүрэн магадлан итгэмжлэгдсэн.

1965 онд тус сургууль нэрээ Урлагийн төвийн дизайны коллеж болгон өөрчилсөн юм. Тус сургууль нь 1973 онд киноны хөтөлбөр зэрэг хөтөлбөрөө өргөжүүлсэн.https://archello.com/project/art-center-college-of-design-south-campus
Самуэл Мэрриттийн их сургууль

**Самуэл Мерритийн их сургууль** (SMU) нь Калифорни мужийн Оакланд дахь төв кампус болон Сакраменто дахь бусад байгууламж, Сан Матио болон Фресно дахь Эрүүл мэндийн шинжлэх ухаанд илүү төвлөрсөн хувиийн их сургууль юм . Энэ нь 2022 оны 1  сард татан буугдаж, бүрэн бие даасан байгууллага болох хүртлээ Саттерын эрүүл мэндийн төв  болон Алта Бейтс Ёаммит анагаах ухааны төвийн салбар байсан. Энэ бол зүүн зүгийн хамгийн том физик эмчилгээний эмч, мэргэжлийн эмч болон физик эмчилгээний туслах мөн сувилагчдийн эх үүсвэр юм. Өмнө нь Самуэл Меррит коллеж гэж нэрлэгддэг байсан бөгөөд 1909 онд эмнэлгийн сувилахуйн сургууль хэлбэрээр байгуулагдсан. Өнөөдөр энэ нь Сувилахуйн коллеж, Эрүүл мэндийн шинжлэх ухааны коллеж, Хүүхдийн анагаах ухааны коллеж гэсэн гурван коллежийг багтаасан эрүүл мэндийн шинжлэх ухааны цогц их сургууль юм. SMU нь эрүүл мэндийн шинжлэх ухаанд зориулагдсан их сургууль бөгөөд үүнд сувилахуйн болон кинезиологийн чиглэлээр бакалаврын түвшний гурван их сургууль орно. Хүүхдийн анагаах ухаан, физик эмчилгээ, мэргэжлийн эмчилгээ, сувилахуйн дадлага зэргийг докторын түвшинд санал болгодог бол туслах эмчийн хөтөлбөрийг магистрын түвшинд санал болгодог.

Ангилал:Калифорнийн их сургууль
Ангилал:1909 онд байгуулагдсан
АНУ-ын Тэнгисийн хүчний худалдааны академи

**АНУ-ын Тэнгисийн хүчний худалдааны академи** (USMMA буюу Kings Point) нь Нью-Йорк мужийн Kings Point хотод байрладаг бөгөөд дунд сургуульд суралцагчдыг (midshipmen гэж нэрлэдэг) АНУ-ын Худалдааны Тэнгис, Зэвсэгт хүчний салбарууд болон тээврийн салбарт офицер болгох зорилготойгоор сургадаг. Сурагчид хөлөг онгоцны инженерчлэл, залуурчлал, тэнгисийн хууль, удирдлага болон олон улсын хууль зэрэг хичээлүүдийг судалдаг.1874-1936 оны хооронд АНУ-ын Засгийн газар тэнгисийн мэргэжлийн сургалтыг сургалтын хөлөг онгоц, далайн дадлага болон бусад аргаар дэмжиж байв. 1934 онд зорчигч тээврийн SS *Morro Castle* хөлөг онгоцонд гарсан ноцтой галын улмаас 134 хүн амь үрэгдсэн нь Конгресст шууд, үр ашигтай, жигд стандарттай сургалтыг төрийн зүгээс явуулах шаардлагатайг ойлгуулсан юм.

Анх төр нь Нью Йорк мужтай хамтран Fort Schuyler-д Худалдааны Тэнгисийн томоохон Академи байгуулахаар төлөвлөсөн боловч энэ төлөвлөгөө хэрэгжээгүй. Харин дараа нь Fort Schuyler нь SUNY (Нью-Йоркийн Улсын Их Сургууль)-ийн Тэнгисийн салбарын байр болсон.

Академийг АНУ-ын Тэнгисийн Захиргаа удирддаг бөгөөд 2020 оны санхүүгийн жилд Тээврийн Яамаас 82.3 сая ам.долларын төсөвтэй байсан.

Ангилал:Нью-Йоркын их сургууль
Ангилал:1942 онд байгуулагдсан
Фейрлей Дикинсоны Их Сургууль

Фейрлей Дикинсоны Их Сургууль 

Фейрлей Дикинсоны Их Сургууль нь Нью Жерси муж дахь хамгийн том хувийн дээд боловсролын байгууллага бөгөөд 12,000 гаруй оюутантай. FDU-ийн үндэсний оюутны нийт бие бүрэлдэхүүн нь 10,899 оюутантай бөгөөд үүнээс 8,461 нь бакалаврын, үлдсэн 2,438 нь магистрын оюутнууд бөгөөд бүтэн цагийн эквивалент (FTE) нь 7,434-тэй тэнцдэг нь Нью Жерси муж дахь хамгийн том хувийн байгууллага болгодог. FDU нь дэлхийн 17 орчмын орноос ирсэн 1,100 гаруй олон улсын оюутантай бөгөөд энэ нь Карнегийн үе тэнгийнхний дунд улсын хэмжээнд 15-р байранд ордог. Олон улсын оюутнуудын ихэнх нь Метрополитан Кампус болон олон улсын оюутнуудад боловсрол олгох зорилгоор байгуулагдсан FDU-ийн Ванкуверын Кампуст суралцдаг.
Фелисиан Их Сургууль

Фелисиан Их Сургууль

Фелисиан их сургууль нь АНУ-ын Нью Жерси мужид байрладаг, хоёр кампустай хувийн Католик сургууль юм. Нэг кампус нь Лоди, нөгөө нь Рутерфорд хотод байрладаг. 2016–2017 оны хичээлийн жилийн байдлаар тус сургуульд 1,996 оюутан суралцаж байснаас 1,626 нь бакалаврын түвшний оюутнууд байсан. Эдгээрийн 21 хувь нь эрэгтэй, 79 хувь нь эмэгтэй байжээ.

Фелисиан их сургууль нь анх 1923 онд Фелисиан гэлэнмаа нарын байгуулсан “Өөрийн Бурханы Эхийн Нэрэмжит Багшийн Сургууль” нэртэйгээр байгуулагдсан бөгөөд түүхийнхээ турш хэд хэдэн удаа нэрээ өөрчилсөн. Хамгийн сүүлд 2015 онд одоогийн Фелисиан их сургууль нэрээ авсан.

2015 оны зургадугаар сард Америкийн Их, Дээд Сургуулийн Багш нарын Холбоо (AAUP) тус сургуульд зарим багш нарыг хангалттай тайлбар, мэдэгдэл, эсвэл хяналтын боломж олголгүйгээр ажлаас чөлөөлсөн үндэслэлээр шийтгэлийн жагсаалтанд оруулсан.

Фелисиан их сургуулийн спортын багууд нь Үндэсний Коллежийн Спортын Холбооны (NCAA) II дивизион-д харьяалагддаг. Тэд “Алтан Шонхорууд” гэх нэртэйгээр Төв Атлантын Коллежийн Спортын Конференц (CACC)-ийн гишүүн юм.

Эрэгтэйчүүдийн спортын төрөлд:

* Бэйсбол
* Сагсан бөмбөг
* Гүйлтийн тэмцээн (кросс кантри)
* Гольф
* Хөл бөмбөг
* Лакросс

Эмэгтэйчүүдийн спортын төрөлд:

* Боулинг
* Сагсан бөмбөг
* Гүйлтийн тэмцээн
* Лакросс
* Хөл бөмбөг
* Софтбол
* Гар бөмбөг
* Хөнгөн атлетик (зам ба талбайн тэмцээнүүд) багтдаг.
Помона коллеж

**Помона коллеж** нь Калифорни мужийн Кларемонт дахь хувийн либерал урлагийн коллеж юм. Энэ нь 1887 онд Өмнөд Калифорнид "Шинэ Англи төрлийн коллеж" байгуулахыг хүссэн чуулганы гишүүдийн бүлгээс байгуулагдсан. 1925 онд Кларемонт коллежийн зэргэлдээх, харьяа байгууллагуудын консорциумын үүсгэн байгуулагч гишүүн болжээ. Помона бол 1700 орчим оюутан элсүүлдэг дөрвөн жилийн бакалаврын сургууль юм. Энэ нь либерал урлагийн чиглэлээр 48 мэргэжлээр, ойролцоогоор 650 курсээс гадна Кларемонтын барууныколлежид 2000 гаруй нэмэлт сургалтуудыг санал болгодог. Түүний 140 акр (57 га) кампус нь Лос Анжелес хотын төвөөс зүүн тийш 35 миль (56 км) зайд, Сан Габриэлийн уулсын бэлд байрладаг орон сууцны хороололд байрладаг. Помона нь 2021 оны байдлаар АНУ-ын либерал урлагийн коллежийн элсэлтийн хамгийн бага хувьтай бөгөөд Америкийн баруун зүгийн хамгийн нэр хүндтэй либерал урлагийн коллеж ба тус улсын хамгийн нэр хүндтэй коллежийн нэгд тооцогддог. Энэ нь 2023 оны 6-р сарын байдлаар нэг оюутанд oногдох 2.8 тэрбум долларын хишигтэй бөгөөд АНУ-ын хамгийн баян 10 сургуулийн нэг болжээ.

Ангилал:Калифорнийн их сургууль
Ангилал:1887 онд байгуулагдсан
Сэйбрүүк Их Сургууль

Сэйбрүүк Их Сургууль

Сэйбрүүк Их Сургууль нь Калифорни мужийн Пасадена хотод байрлах хувийн их сургууль юм. Үүнийг 1971 онд Элеонор Кэмп Крисвелл болон бусад хүмүүс үүсгэн байгуулсан. Тус сургууль нь хүмүүнлэг сэтгэл судлалд голлон анхаардаг аспирантурын боловсрол олгодог. Энэ нь цөөн тооны оршин суугчтай, магистр, докторын зэрэг болон мэргэжлийн гэрчилгээ олгох хөтөлбөрүүдийг санал болгодог. Их сургууль нь WASC-ийн Ахлах Коллеж, Их Сургуулийн Комиссоос итгэмжлэгдсэн.

Тус их сургуулийг зөвхөн төгсөлтийн дараах сургалттай байгууллага гэж ангилдаг бөгөөд хөтөлбөрүүд нь "Судалгааны докторын: Хүмүүнлэг/нийгмийн шинжлэх ухаан давамгайлсан" гэсэн төрөлд хамаардаг. 2017 оны намрын байдлаар тус их сургуульд 785 оюутан суралцаж байжээ. Их сургууль нь 2017 онд 222 бүтэн болон хагас цагийн эрдмийн багштай гэж мэдээлсэн.

Академик хөтөлбөрүүдийн судалгаанд үндэслэн U.S. News & World Report Сэйбрүүкийн сэтгэл судлалын хөтөлбөрийг 2013 оны сэтгэл судлалын төгсөлтийн хөтөлбөрүүдийн жагсаалтын доод квартилд оруулсан. Энэ квартилийн нарийн зэрэглэлүүд нь нийтлэгдээгүй байна. Америкийн Нэгдсэн Улсын Үндэсний Судалгааны Зөвлөлийн зэрэглэлүүд (NRC) 2014 оны 185 сэтгэл судлалын докторын хөтөлбөрүүдийн зэрэглэлд Сэйбрүүкийг 185-аас 173-174-р байранд холбосон.

Сэйбрүүк Их Сургууль нь WASC-ийн Ахлах Коллеж, Их Сургуулийн Комиссоос (WSCUC) итгэмжлэгдсэн.
Санта Клара Их Сургууль

Санта Клара Их Сургууль

Санта Клара Их Сургууль нь Америкийн Нэгдсэн Улсын Калифорни мужийн Санта Клара хотод байрлах хувийн, Иезуит их сургууль юм. 1851 онд байгуулагдсан Санта Клара Их Сургууль нь Калифорни дахь хамгийн эртний дээд боловсролын байгууллага юм. Тус сургуулийн кампус нь 1777 онд байгуулагдсан түүхэн Миссион Санта Клара де Асис-ийг хүрээлэн оршдог. Кампус нь Миссионы архитектурын хэв маягийг тусгасан бөгөөд Миссионы сэргэн мандалтын архитектур болон бусад Испанийн колоничлолын сэргэн мандалтын хэв маягийн хамгийн шилдэг бүлгүүдийн нэг юм.

Тус их сургуулийг "Докторын/Мэргэжлийн" их сургууль гэж ангилдаг. Их сургууль нь Урлаг, Шинжлэх Ухааны Коллеж, Боловсрол ба Сэтгэл Судлалын Сургууль, Ливи Бизнесийн Сургууль, Инженерчлэлийн Сургууль, Иезуит Теологийн Сургууль, Хуулийн Сургууль гэсэн зургаан коллежоороо дамжуулан бакалавр, магистр, докторын зэрэг олгодог. 2022 оны намрын байдлаар 6,115 бакалаврын оюутан, ойролцоогоор 3,063 магистрантур, докторын оюутантай.

Санта Кларагийн спортын багуудыг Бронкос гэж нэрлэдэг. Тэдний өнгө нь улаан ба цагаан. Бронкос нь NCAA-ийн I дивизионы түвшинд Баруун Эргийн Конференцын гишүүнээр 19 спортын төрлөөр өрсөлддөг. Бронкос эрэгтэй, эмэгтэй хөлбөмбөгөөр NCAA-ийн аварга болж байсан.
Харви Маддын коллеж

**Харви Мудд коллеж** (HMC) нь шинжлэх ухаан, инженерчлэлийн чиглэлээр ажилладаг Калифорни мужийн Кларемонт дахь хувийн либерал урлагийн коллеж юм. Энэ нь Кларемонт коллежийн нэг хэсэг бөгөөд зэргэлдээх хотхоны нутаг дэвсгэр, нөөцийг хуваалцдаг. Тус коллеж нь 2021 оны байдлаар 902 бакалаврын оюутан элсүүлж, шинжлэх ухааны бакалаврын зэрэг олгодог. Harvey Mudd-д элсэх нь маш өрсөлдөөнтэй бөгөөд коллеж нь эрдэм шинжилгээний соёлтой байдаг. Тус коллежийг Кипр Майнз Корпорацын анхны хөрөнгө оруулагчдын нэг Харви Сили Маддын найз нөхөд, гэр бүлийнхэн нь санхүүжүүлжээ. Шинэ институцийг төлөвлөхөд оролцож байсан ч Мадд 1955 онд нээгдэхээс өмнө нас барсан. Кампусыг Эдвард Дурелл Стоун модернист харгис хэв маягаар зохион бүтээжээ. Харви Мудд коллеж нь 1955 онд байгуулагдсан. Хичээл нь 1957 онд 48 оюутан, 7 багш, нэг байр - Милдред Э.Мудд Холл, дотуур байраар эхэлсэн. Хичээл, хооллолт Кларемонтын эрэгтэй коллежид (Кларемонт МакКенна коллеж) явагдсан ба Бакстерын шинжлэх ухааны барилгад лабораториуд нэмэлт барилгууд баригдах хүртэл явагдсан: Жейкобс Шинжлэх Ухааны Барилга (1959), Томас-Гаретт Холл (1961), Платт Кампус Төв (1963). 1966 он гэхэд кампус 283 оюутан, 43 багштай болжээ.

## Эх сурвалж 
Ангилал:Калифорнийн их сургууль
Ангилал:1955 онд байгуулагдсан
Мейк сургууль

Make School бол Калифорни мужийн Сан Франциско хотын Union Square хороололд байрлах, ашгийн төлөө үйл ажиллагаа явуулдаг хувийн компьютерийн шинжлэх ухааны коллеж байсан. Make School нь Хэрэглээний Компьютерийн Шинжлэх Ухааны Бакалаврын зэрэг олгодог байв.

2021 оны наймдугаар сард Make School нь бие даасан хөтөлбөр буюу сургуулийн хувиар үйл ажиллагаагаа зогсоож, бүх сургалтаа онлайнаар явуулдаг Dominican University-ийн шууд хөтөлбөр болон нэгтгэгдсэн.

Make School нь 2012 онд MakeGamesWithUs нэрээр үүсгэн байгуулагдсан бөгөөд үүсгэн байгуулагчид нь Jeremy Rossmann болон Ashutosh Desai нар юм. Тэд Menlo School-ыг төгссөнийхөө дараа MIT болон UCLA-ийг орхиж компаниа эхлүүлсэн. MakeGamesWithUs нь Y Combinator-ийн инкубаторт байх үедээ ахлах болон их сургуулийн оюутнуудад зориулсан компьютерийн шинжлэх ухааны зуны хөтөлбөрүүдийг санал болгодог байсан.

2014 онд тус компани зорилгоо өөрчилж, үүнтэй уялдуулан нэрээ Make School болгон өөрчилсөн ба завсрын жилийн (gap year) хөтөлбөрийг эхлүүлсэн. 2015 онд тус сургууль коллежийн оронд суралцах 2 жилийн хугацаатай, Орлоготой Холбосон Гэрээ (Income Share Agreement)-г анх удаа нэвтрүүлсэн урт хугацааны компьютерийн шинжлэх ухааны хөтөлбөрийг санал болгосон.

2018 онд Make School-ийн компьютерийн шинжлэх ухааны хөтөлбөр нь WASC Ахлах Коллеж болон Их Сургуулийн Комиссын (WSCUC) боловсруулсан инкубацийн бодлогын дагуу магадлан итгэмжлэл авсан анхны дээд боловсролын хөтөлбөр болсон.
Лойола Мэримаунт их сургууль

Лойола Мэримаунт их сургууль (LMU) нь АНУ-ын Калифорни мужийн Лос Анжелес хотод байрлах хувийн, езуит болон Мэримаунт шашны судалгааны их сургууль юм. LMU нь 10,000 гаруй бакалавр болон магистрын түвшний оюутантай бөгөөд энэ нь АНУ-ын баруун эрэг дэх хамгийн том католик их сургууль болгож байна.

Тус их сургууль нь дараах бүрэлдэхүүн сургуулиудтай: Беллармин либерал урлагийн коллеж, Франк Р. Сиверийн шинжлэх ухаан ба инженерийн коллеж, Бизнесийн удирдлагын коллеж, Кино, телевизийн сургууль, Харилцаа холбоо ба дүрслэх урлагийн коллеж, Боловсролын сургууль. Мөн Лойолагийн хуулийн сургууль нь энэ их сургуулийн харьяа юм.

LMU нь 55 үндсэн мэргэжил, 58 туслах мэргэжлийн бакалаврын хөтөлбөр, 47 магистрын зэрэг олгох хөтөлбөр, боловсролын ухааны докторын зэрэг, хууль зүйн ухааны докторын зэрэг, бизнесийн удирдлагын докторын зэрэг, хууль зүйн бакалавр (Juris Doctor), болон 13 төрлийн сертификатын хөтөлбөр санал болгодог. Тус сургууль нь “R2: Докторын зэрэг олгодог – Өндөр судалгааны үйл ажиллагаатай” их сургуулиудын ангилалд багтдаг.

LMU-ийн спортын багуудыг “Арслангууд” гэж нэрлэдэг ба NCAA-ийн I дивизийн хэмжээнд, Баруун эргийн бага хуралд (West Coast Conference) 20 төрлийн спортын төрөлд оролцдог.
Хамфрисийн их сургууль

**Хамфрисийн Их сургууль** (өмнө нь Хамфрисийн коллеж гэж нэрлэгдэж байсан) нь Калифорни мужид байрлах бие даасан, ашгийн бус их сургууль бөгөөд Модесто, Стоктон хотод хоёр кампустай. Энэ их сургууль Сан Хоакины хөндийд 1896 оноос хойш тасралтгүй үйл ажиллагаа явуулж байгаа бөгөөд тухайн бүс нутгийн дээд боловсролын хамгийн анхны байгууллага гэдгээрээ онцлог юм.

Энэхүү сургууль нь гэрчилгээ, холбооны зэрэг, бакалавр болон магистрын зэрэг олгодог. Хамфрисийн коллежийн Лоуренс Дривон хуулийн сургууль нь эрх зүйн доктор (juris doctor) зэрэг олгодог. Коллеж нь Өрнөдийн Их, Дээд Сургуулиудын Холбооны Магадлан Итгэмжлэлийн Комисс болон Сургуулиуд болон Коллежуудын Магадлан Итгэмжлэх Зөвлөлөөр магадлан итгэмжлэгдсэн. Харин хуулийн сургууль нь Калифорни мужийн Хуульчдын шалгалтын хорооны (State Bar Committee of Bar Examiners) магадлан итгэмжлэлтэй.

Стоктон дахь сургуулийн түүх нь 1875 оноос эхлэлтэй гэж бүртгэгддэг боловч 1896 онд Жон Р. Хамфрис Стоктоны Бизнесийн Коллеж, Багшийн Сургууль болон Телеграфийн Институтийг удирдаж эхэлсэн үеийг албан ёсны үүсгэн байгуулалт гэж үздэг. 1937 онд Жон Р. Хамфрис нас барсны дараа түүний хүү Жон Р. Хамфрис Жр. сургуулийн үйл ажиллагааг үргэлжлүүлэн хариуцсан.

Ангилал:Калифорнийн их сургууль
Ангилал:1896 онд байгуулагдсан
Калифорни мужийн Урлагийн хүрээлэн

California Institute of the Arts буюу CalArts нь Калифорниа мужийн Санта Кларита хотод байрладаг хувийн урлагийн сургууль юм. Энэхүү сургууль нь 1961 онд байгуулагдсан ба АНУ-д анх удаа урлагийн чиглэлээр дээд боловсрол олгосон сургууль болж байсан. CalArts нь дүрслэх урлаг болон тайзны урлагийн оюутнуудад зориулагдсан бөгөөд дараах зэрэгүүдийг олгодог:

-Уран сайхны бакалавр 

-Уран сайхны магистр 

-Уран зохиолын магистр 

-Урлагийн ухааны доктор 

Сургууль 6 тэнхимтэй: Урлаг, Шүүмжлэл судлал, Бүжиг, Кино/Видео, Хөгжим, Театр. Энэхүү санаачилгыг анх 1960-аад оны үед Нелберт Чоуниард, Уолт Дисней, Лулу Вон Хаген, Торнтон Лэдд зэрэг хүмүүс дэмжиж байсан. CalArts-ийг анх хоёр сургуулийг нэгтгэн байгуулсан. Үүнд:

-Chouinard Art Institute (1921 онд байгуулагдсан)

-Los Angeles Conservatory of Music (1883 онд байгуулагдсан) Эдгээр сургуулиуд тухайн үед санхүүгийн хүнд байдалтай байсан ба үүсгэн байгуулагч Нелберт Чоуниард хүнд өвчтэй байв. Уолт Дисней нь эдгээр сургуулиудын хүмүүстэй ойр дотно харилцаатай байсан ба олон авьяастнуудыг эндээс олж нээсэн. Тиймээс хоёр сургуулийг нэгтгэж, хөгжүүлэх ажлыг Уолт Дисней удирдан зохион байгуулсан бөгөөд энэ үйл явц нь 1966 онд Уолт нас барсны дараа ч үргэлжилсэн.
Фейлдингийн Ахлах Их сургууль

Фейлдингийн Ахлах Их сургууль (өмнө нь Fielding Graduate Institute гэж нэрлэгдэж байсан) нь Калифорни мужийн Санта Барбара хотод байрладаг хувийн магистр, докторын түвшний сургууль юм. Энэхүү сургууль нь:

Сэтгэл судлал , Боловсрол , Байгууллагын хөгжил зэрэг чиглэлээр магистр болон докторын зэрэг олгодог. Сургалтууд нь голдуу онлайн хэлбэрээр явагддаг. Энэхүү сургуулийг 1974 онд: Frederic M. Hudson , Hallock Hoffman , Renata Tesch нар байгуулсан. Сургуулийн зүгээс дараах чиглэлүүдээр магистр, докторын зэрэг олгодог:

-Клиникийн сэтгэл судлал

-Хэвлэл мэдээллийн сэтгэл судлал

-Боловсролын манлайлал

-Байгууллагын манлайлал

-Хүний хөгжил

2019 оны байдлаар: Манлайллын сургуулиас 3 жилийн дотор докторын зэрэг авах боломжтой.

Клиникийн сэтгэл судлалын докторын зэрэг нь 5-6 жил суралцсаны дараа олгогддог. Докторын хөтөлбөрийг дунджаар 7.5 жил суралцаж дүүргэдэг. 

Сургуулийг дараах байгууллагууд албан ёсоор баталгаажуулсан: WASC Senior College and University Commission (WSCUC)
Олон улсын технологийн их сургууль

**Олон Улсын Технологийн Их Сургууль** (англи. *International Technological University,* ITU) нь АНУ-ын Калифорни мужийн Санта-Клара хотод байрладаг хувийн их сургууль юм. Тус сургуулийг 1994 онд Санта Клара их сургуулийн Инженерийн сургуулийн профессор, түр декан асан Шу-Парк Чан үүсгэн байгуулсан.

Сургуулийг WASC Ахлах Коллеж ба Их Сургуулийн Комисс (WASC Senior College and University Commission) албан ёсоор магадлан итгэмжилсэн байдаг. Гэвч магадлан итгэмжлэлийн байгууллага нь магадлан итгэмжлэлээ цуцлах үйл явцыг эхлүүлээд байгаа хэдий ч ITU нь энэ шийдвэрийг давж заалдсан тул одоогоор магадлан итгэмжлэгдсэн хэвээр байна.

Тус сургууль нь 6 үндсэн тэнхим, лаборатори, судалгааны төвүүдтэйгээр бакалавр болон магистрын түвшинд сургалт зохион байгуулдаг. Олон салбар хамаарсан хөтөлбөрүүдтэй бөгөөд үүнд хиймэл оюун ухаан, биоэлектроник, дижитал урлаг багтана. Мөн Kryterion тест, Pearson VUE сертификатын шалгалтын төвтэй бөгөөд Стэнфордын Их Сургууль болон Бээжингийн их сургуулийн хамтарсан лабораториудтай.

ITU нь 2001 оны 7-р сарын 1-нээс 2004 оны 12-р сарын 31 хүртэл ACICS-аар магадлан итгэмжлэгдэж, АНУ-ын Боловсролын Яамны Магадлан Итгэмжлэгдсэн Дээд Боловсролын Байгууллагуудын мэдээллийн санд бүртгэгдэж байв.

2013 оны 2-р сарын 22-ноос эхлэн ITU нь WASC Ахлах Коллеж ба
Их Сургуулийн Комиссоор магадлан итгэмжлэгдсэн болдог байна.

## Эх сурвалж 
Ангилал:Калифорнийн их сургууль
Ангилал:1996 онд байгуулагдсан
Фресно Пасифик Их Сургууль

**Фресно Пасифик Их Сургууль** (FPU) нь АНУ-ын Калифорни мужийн Фресно хот дахь христийн шашны хувийн их сургууль юм. Энэхүү сургуулийг 1944 онд АНУ-ын Меннонит Брэthren чуулганы Номхон далайн дүүргийн хурлаас "Pacific Bible Institute" нэртэйгээр байгуулжээ.

Их сургууль 1965 онд анхны бакалаврын (урлагийн) зэрэг олгосон бөгөөд 1975 онд анхны магистрын хөтөлбөрийг эхлүүлсэн.

Сургуулийн анхны байршил нь 1095 N. Van Ness өргөн чөлөөний том байшин байсан. Тухайн үед таван багш, 28 оюутантай байв. Хичээлийн эхний жил дуусах үед, Julia Morgan-ийн зохион бүтээсэн YWCA-ийн хуучин байрыг Tuolumne болон L гудамжны буланд худалдан авч, дараагийн жил нь тус байранд хичээлээ эхлүүлсэн.

1958 он гэхэд одоогийн кампус барих газар (**Butler ба Chestnut-ын буланд**) худалдан авч, мөн Butler Avenue дээр шинэ сүм, Меннонит Библийн Сургуулийг байгуулах ажлыг эхлүүлжээ.

Тэр жил шинэ анги барих барилга баригдаж эхэлсэн бөгөөд нэг жилийн дараа хоёр дотуур байр баригдсан. Анги нь 1959 оны намар ашиглалтад орсон ч дотуур байрнууд санхүүгийн хүндрэлээс шалтгаалан 1961 он хүртэл дуусаагүй.
Кек Магистрын Институт

**Кек Магистрын Институт** (**KGI**) () нь АНУ-ын Калифорни мужийн Клэрмонт хотод байрлах хувийн магистрын сургууль юм. Энэхүү институтийг 1997 онд Генри Риггс болон Дэвид Гэлас нар үүсгэн байгуулсан бөгөөд энэ нь Клэрмонт Коллежуудын бүлгийн долоо дахь бөгөөд хамгийн сүүлд байгуулагдсан гишүүн юм.

## Түүх 
Харви Мадд коллежийн тухайн үеийн ерөнхийлөгч Генри Риггс 1997 онд шинжлэх ухааны шинэ нээлтүүдийг практик хэрэглээнд шилжүүлж чадах мэргэжилтнүүдийн дутагдлыг анзаарч, энэ хэрэгцээг хангах зорилгоор тус институтыг байгуулжээ. Тэрээр мөн Кек Институтын анхны ерөнхийлөгчөөр ажиллаж, 2003 он хүртэл энэ албыг хашсан.

Дэвид Ж. Гэлас нь долоо дахь Клэрмонт коллежийг хамтран байгуулсан бөгөөд алсын хараатай ерөнхийлөгч Генри Риггстэй нягт хамтран ажиллаж, тус сургуулийн Академик болон Шинжлэх Ухааны Ерөнхий Захирал, Факультетын Тэнхимийн Дарга, Хэрэглээний Амьд Шинжлэх Ухааны Норрисын Профессороор ажилласан.

Кек Магистрын Институтыг долоо дахь Клэрмонт коллеж болгон байгуулах шийдвэр нь багагүй эсэргүүцэлтэй тулгарсан. Ялангуяа бусад Клэрмонт коллежуудын багш нар тус сургууль байнгын багшийн алба (tenure) байхгүйд сэтгэл дундуур байсан бол байгаль хамгаалагчид нь хөгжөөгүй бут сөөгтэй талбай болох Бернардын Судалгааны Талбай-н хажууд кампус барих төлөвлөгөөнд нь эсэргүүцэл илэрхийлсэн.

Гэсэн ч байгаль орчны асуудлыг ихэнхдээ шийдсэн ба КGI өөр байршилд кампусаа байгуулахаар шийдсэнээр уг эсэргүүцэл аажмаар намжсан.

Ангилал:Калифорнийн их сургууль
Ангилал:1997 онд байгуулагдсан
Ла Сьерра Их Сургууль

**Ла Сьерра их сургууль** нь АНУ-ын Калифорни мужийн Риверсайд хотод байрлах хувийн, Долоон хоногийн Адвентист шашны их сургууль юм. 1922 онд **La Sierra Academy** нэртэйгээр байгуулагдсан тус сургууль нь дараа нь **La Sierra College** хэмээх либерал урлагийн коллеж болсон бөгөөд 1967 онд Loma Linda University (LLU)-тай нэгдэж, **Loma Linda University La Sierra College of Arts and Sciences** (эсвэл LLU-ийн La Sierra кампус гэдгээр илүү сайн танигдсан) болжээ. 1990 онд La Sierra кампус нь Loma Linda их сургуулиас тусгаарлагдаж, бие даасан сургууль болох **La Sierra University** болжээ. Энэхүү их сургууль нь WASC-ийн Ахлах Коллеж, Их Сургуулийн Комисс (WSCUC), Адвентистын Аккредитацийн Холбоо (AAA) болон салбар чиглэлд суурилсан хэд хэдэн аккредитацийн байгууллагуудаар албан ёсоор хүлээн зөвшөөрөгдсөн.

1990 онд бие даасан их сургууль болсноос хойш Enactus (өмнөх нэрээр Students in Free Enterprise) тэмцээнд үндэсний болон дэлхийн олон аваргын цолыг хүртсэн байна. 2000-аад оны сүүл ба 2010-аад оны эхээр La Sierra их сургуулийн шинжлэх ухааны хөтөлбөрт эвольюцийн онолыг заахтай холбоотой маргаан үүсч байв. La Sierra их сургууль 1922 онд байгуулагдсан бөгөөд тухайн үед Долоон хоногийн Адвентист сүмийн бүс нутгийн удирдах байгууллагуудын нэг болох Сөүтийн Калифорнийн Конференц нь Riverside хошууны харьяалалд хамаарах, тухайн үед албан ёсоор хот болгоогүй байршилд Willits J. Hole-оос 300 акр (120 га) газар худалдан авснаар сургууль байгуулагджээ.

Ангилал:Калифорнийн их сургууль
Ангилал:1922 онд байгуулагдсан
Монтерей дахь Миддлбери олон улсын судлалын хүрээлэн

1955 онд байгуулагдсан, Монтери, Калифорни мужийн олон улсын судлалын хүрээлэн, Monterey-ийн олон улсын судалгаагаар олон улсын судлаачид, Калифорни мужийн олон улсын судалгаагаар байгуулагдсан.
 Тус хүрээлэн нь байгаль орчны бодлого, олон улсын бодлого, олон улсын хөгжил (IPD), цөмийн зэвсгийг түгээн дэлгэрүүлэхгүй байх ба терроризм судлал (NPTS), заналхийллийн тагнуул, хэлний заах болон орчуулга (T), хэлний менежмент (M), хэлний орчуулга (хэл) зэрэг чиглэлээр магистрын хөтөлбөр, сертификатуудыг санал болгодог.  Энэ нь хэд хэдэн холбогдох төвүүдэд байрладаг.
 Монтерей.  Нэрийн өөрчлөлт нь Миддлберигийн харьяа байгууллагуудын ерөнхий ребрендингийн нэг хэсэг байв.[4]
 Эрдэмтэн судлаачид
 Миддбери институт нь орчуулагч, хэлмэрч (хурлын орчуулагчийг оруулаад), нутагшуулах мэргэжилтэн, хэлний багш нарыг бэлтгэдэг.  Мөн бусад хэлээр ярьдаг хүмүүст англи хэл заах (TESOL) болон гадаад хэл заах хэлний багш нарт зориулсан зэрэг олгодог.[5]  Эдгээр чиглэлээр гэрчилгээ олгох хөтөлбөрүүд болон хэлний хөтөлбөрийн удирдлагад нэмэлт санал болгож байна.
 Богино хугацааны хэлний хөтөлбөрүүд
 Миддберигийн Олон Улсын Судлалын Институт нь жилийн турш эрчимжүүлсэн ESL хөтөлбөр зэрэг хэд хэдэн зэрэг олгохгүй хөтөлбөрүүдийг санал болгодог;  зуны эрчимжүүлсэн хэлний хөтөлбөр, захиалгат хэлний үйлчилгээ, дипломатуудад зориулсан англи хэлний хөтөлбөр, богино хугацааны орчуулга, орчуулгын курс, олон улсын бодлогын гэрчилгээ олгох хөтөлбөрүүд.  Тус хүрээлэн нь дэлхийн бөмбөрцгийн баруун хагаст англи-хятад, англи-япон, англи-солонгос хэлний хооронд бага хурлын орчуулга, орчуулга, орчуулгын чиглэлээр магистрын зэрэг олгодог цорын ганц сургууль юм.
Менло коллеж

**Менло коллеж** нь бизнесийн чиглэлээр мэргэшсэн хувийн коллеж бөгөөд АНУ-ын Калифорни мужийн Атертон хотод байрладаг.

## Хотхон (Кампус) 
Менло коллеж нь Калифорниа мужийн Атертон хотын 45 акр (0.18 км2) кампус дээр, Сан-Франциско хотоос зүүн өмнө зүгт 25 миль, Калифорни мужийн Сан-Хосе хотоос баруун хойш 20 миль зайд байрладаг.

## Түүх 
Менло коллеж нь 1927 онд хөвгүүдэд зориулсан Менло сургуулийг бага коллеж болгон өргөжүүлэх үед байгуулагдсан.  Лоури Ховардийн удирдлаган дор тус байгууллага нэрээ Менло сургууль, бага коллеж болгон өөрчилсөн.  Тус коллеж тэр жилдээ 27 оюутан элсүүлжээ.  Дараа жил нь тус сургууль, коллежид элсэгчдийн тоо 112 болж, тэдний 80 нь коллежид элссэн байна.

1929 оны хөрөнгийн зах зээлийн уналт, улмаар хямралын үр дагавар 1931 онд Менлод хүрч, тус байгууллага ажиллах боломжгүй болохдоо хүрсэн.  Тэдний аврал хоёр өгөөмөр үйлсийн хэлбэрээр ирсэн.  Нэгдүгээрт, ТУЗ-ийн дарга К.Ф.Майклс үйл ажиллагаагаа тогтвортой байлгахын тулд Менлод хэд хэдэн их хэмжээний зээл олгосон.  Мөн тэр жил Атертон хотын захиргаа Менлод газар эзэмшүүлэхээр санал өгсөн нь тус сургуульд кампусаа өргөжүүлэх боломжийг олгосон юм.  Уг үл хөдлөх хөрөнгө нь шинэ зам барихаар төлөвлөж байсан боловч хотын захиргаа шинэ зам тавих шаардлагагүй гэж шийдсэн билээ.

## Эх сурвалж 
Ангилал:Калифорнийн их сургууль
Ангилал:1927 онд байгуулагдсан
Лома Линда Их Сургууль

**Лома Линда Их Сургууль** (LLU) нь АНУ-ын Калифорни мужийн Лома Линда хотод байрладаг хувийн Долоо дахь өдрийн адвентистуудын эрүүл мэндийн шинжлэх ухааны сургууль юм. 2019 оны байдлаар тус их сургууль нь 8 сургууль, магистрын сургуулиас бүрддэг. Энэ нь Долоо дахь өдрийн адвентистуудын боловсролын системийн нэг хэсэг юм. Их сургууль нь WASC Ахлах Коллеж, Их Сургуулийн Хорооны (WSCUC) зүгээс албан ёсоор магадлан итгэмжлэгдсэн.

Сургуулийн хотхон дээрх сүм нь ойролцоогоор 7,000 гаруй гишүүнтэй.
Лома Линда Нийтийн Эрүүл Мэндийн Сургууль нь 1967 онд байгуулагдсан бөгөөд Нийтийн Эрүүл Мэндийн Сургуулиудын Холбоо (ASPH)-ны албан ёсны гишүүн юм.

Тус сургууль дараах зэрэг, гэрчилгээ олгодог:

Шинжлэх ухааны магистр (MS)

Бизнесийн удирдлагын магистр (MBA)

Нийтийн эрүүл мэндийн магистр (MPH)

Нийтийн эрүүл мэндийн доктор (DrPH)

Мөн төрөл бүрийн гэрчилгээ

Лома Линда Их Сургууль нь 2022 оны "U.S. News & World Report"-ын шилдэг их сургуулиудын жагсаалтад багтаагүй ч, сувилахуйн хөтөлбөр нь 78-р байранд орсон.
Мөн 2018–2019 оны "Дэлхийн Их Сургуулиудын Жагсаалт"-д 994-д,
АНУ-ын их сургуулиудаас 213-д эрэмбэлэгджээ.

Ангилал:Калифорнийн их сургууль
Ангилал:1905 онд байгуулагдсан
Фредерик С. Парди РЭНД-ийн төгсөгчдийн сургууль

**Фредерик С. Парди РЭНД-ийн төгсөгчдийн сургууль** (Парди РЭНД) нь Калифорни мужийн Санта Моника хот дахь РЭНД корпорацтай холбоотой хувийн магистрын сургууль юм. Энэхүү сургууль нь төрийн бодлогын шинжилгээний докторын хөтөлбөр, РЭНД-ийн судалгааны төсөл дээр ажиллах практик туршлагаар хангадаг. Түүний кампус нь РЭНД корпорацтай хамт байрладаг бөгөөд багш нарын ихэнх нь 950 судлаачдаас бүрддэг.

Сургуулийг 1970 онд RAND-ийн Төгсөгчдийн Хүрээлэн (RGI) нэртэйгээр байгуулжээ. Сургуулийн нэрийг хоёр удаа өөрчилсөн. 1987 онд RGI нь RAND-ийн Төгсөгчдийн Сургууль болсон бөгөөд 2004 онд Фредерик С. Пардигийн (хуучин РЭНД судлаач, буяны үйлстэн) хувь нэмрийг хүндэтгэн одоогийн нэрийг авсан.

Чарльз Вулф Жр нь 1970–1997 оны хооронд анхны деканаар ажиллаж, 2016 онд нас барах хүртлээ багшаар ажилласан. 2013 онд Парди РЭНД нь олон улсын хөгжилд чиглэсэн “**Дэлхийн Хүмүүнлэгийн Хөгжлийн Парди санаачилга**”-ыг эхлүүлсэн.

Уг санаачлагыг 2014 онд албан ёсоор эхлүүлсэн. Парди РЭНД нь UCLA-тай түншлэл хөгжүүлсэн бөгөөд оюутнууд удирдсан Байгаль орчин ба Эрчим хүчний Тогтвортой байдлын санаачилгыг мөн 2014 онд эхлүүлжээ. 2023 онд оюутнууд үйлдвэрчний эвлэлд нэгдэхээр санал өгсөн бөгөөд тэр цагаас хойш гэрээ хэлэлцээр хийж байна.
Голден Гейт их сургууль

**Голден Гэйт Их Сургууль** (**GGU** буюу **Голден Гейт**) () нь АНУ-ын Калифорни мужийн Сан-Франциско хотод байрладаг хувийн их сургууль юм. 1901 онд байгуулагдсан тус сургууль нь мэргэжлийн боловсон хүчнийг хууль, бизнес, татвар, технологи, нягтлан бодох бүртгэл болон бакалаврын боловсролын чиглэлээр бэлтгэхэд чиглэдэг. GGU нь 4 төрлийн бакалаврын зэрэг, 18 төрлийн магистрын зэрэг олгодог.

## Түүх 
Энэхүү их сургууль нь анх Сан Францискогийн Төв YMCA-ийн утга зохиолын уншлагын бүлгүүдээс үүсэлтэй. Тухайн үед буюу нэгэн орчин үеийн тооцоогоор хоёр мянган эрэгтэй тутмын зөвхөн нэг нь дээд боловсролтой байсан байна. GGU нь дараах Америкийн их, дээд сургуулиудтай адил YMCA-ийн гаралтай: Бентли Их Сургууль, Капитал Их Сургуулийн Хуулийн Сургууль, Мичиганы Мужийн Их Сургуулийн Хуулийн Сургууль, Хойд Дорнодын Их Сургууль (Бостон, Массачусетс), Хойд Кентаккийн Их Сургууль – Салмон П. Чэйсийн нэрэмжит Хуулийн Сургууль, Рузвельтийн Их Сургууль, Өмнөд Техасын Хуулийн Коллеж, Толедогийн Их Сургуулийн Хуулийн Сургууль, Баруун Шинэ Английн Их Сургууль, Янгстауны Мужийн Их Сургууль. 1881 оны 11-р сарын 1-нд YMCA нь 1868 оноос хойш байрлаж байсан 232 Саттер гудамж дахь барилгад оройн сургууль байгуулжээ. Энэхүү YMCA-ийн оройн сургуулиар нягтлан бодох бүртгэл, математик, хурдан бичлэг (стенограф), илтгэх урлаг, испани хэл, гимнастикийн хичээлүүд ордог байсан. Эдгээр хичээлийг амжилттай дүүргэсэн сурагчид 100 гаруй коллеж, мэргэжлийн сургуулиудад хүлээн зөвшөөрөгддөг гэрчилгээ авдаг байжээ.

Ангилал:Калифорнийн их сургууль
Ангилал:1901 онд байгуулагдсан
Гурник академ

**Гурник академи** (, мөн Gurnick Academy of Medical Arts буюу Гурникийн Анагаахын Урлагийн Академи гэж нэрлэгддэг) нь Калифорни мужид байрладаг ашгийн төлөө, хувийн дээд боловсролын байгууллага бөгөөд сувилахуйн, дүрс оношлогоо болон эрүүл мэндийн туслах чиглэлүүдийн хөтөлбөрүүдийг санал болгодог.Сургуулийн төв оффис нь Калифорни мужийн Сан Хосе хотод байрладаг бөгөөд Сан Хосе, Конкорд, Модесто, Фресно, Сакраменто, Лос-Анжелес зэрэг зургаан хотод салбар кампустай. Мөн цахим хэлбэрээр зайны сургалтууд явуулдаг.Энэхүү академи нь Гурникийн Анагаахын Урлагийн Академид харьяалагддаг ба удирдлага нь гүйцэтгэх захирал Константин Гуржи юм.

## Түүх 
Гурник академи нь 2004 оны хоёрдугаар сард Калифорни мужийн Сан Матео хотод үүсгэн байгуулагдсан. 2024 оны 1-р сарын байдлаар сургуулийн төв болон гол кампусууд нь Сан Хосе руу шилжсэн байна.

## Сургалт 
2024 оны 1-р сарын байдлаар Гурник академи нь дээр дурдсан зургаан кампусын хамт цахим зайны сургалтын хөтөлбөрүүдийг мөн санал болгож байна. Лос Анжелес дахь Ван Нуисийн кампус нь 2019 оны есдүгээр сард Эрүүл Мэндийн Боловсролын Сургуулиудын Итгэмжлэлийн Хорооноос батлагдсан зургаа дахь кампус болсон юм.Гурник академи нь олон төрлийн хичээл сургалтыг явуулдаг. Үүнд үргэлжилсэн боловсролын сертификатаас эхлээд диплом, бакалаврын зэрэг олгох хөтөлбөрүүд багтдаг бөгөөд онолын сургалтыг практик ба эмнэлзүйн сургалттай хослуулдаг. Тус сургуулийн зургаан кампуст нийтдээ 1600 гаруй оюутан бүтэн цагаар суралцдаг.

Ангилал:Калифорнийн их сургууль
Ангилал:2004 онд байгуулагдсан
Лаша Бекаури

**Лаша Бекаури** (гүрж. ლაშა ბექაური; 2000 оны 7-р сарын 26-нд Гүржийн зүүн хэсэг дахь Архилоскало тосгонд төрсөн) — гүржийн жүдо бөхийн 90 кг жингийн 2020 болон 2024 оны Олимпын аврага, 2025 оны багийн Дэлхийн аварга.

Ангилал:2000 онд төрсөн
Ангилал:Гүржийн жүдоч
Ангилал:Гүржийн олимпын оролцогч
Ангилал:Гүржийн олимпын аварга
Ойкос их сургууль

**Ойкос их сургууль** бол Калифорни мужийн Оакланд хотод байрладаг Солонгос Христийн их сургууль юм. Энэ их сургууль нь Христийн коллеж, сургуулиудын Трансмежин холбоо үндэстэн дамнасан холбооноос магадлан итгэмжлэгдсэн. Ойкос их сургууль нь 2004 онд Жонгин Кимийн санааачилгаар байгуулагдсан тэрээр Өмнөд солонгосийн цэргийн офицер байсан бөгөөд 1990ээд онд АНУ д цагаачлан иржээ. Бусад удирдах ажилтнуудад онцлох хүн бол захирлуудын зөвлөлийн дарга Ёнгкё Чой, Үйл ажилгааны захирал Жахьүн Мүн зэрэг хүмүүс байна. Тус сургууль Оакланд дахь Praise God гэх Солонгосын Пресвитерийн сүмтэй холбоотой. Ойкос их сурнууль нь Сувилахүйн сургуульдаа лицензтэй сувилагч бэлтгэх холбооны зэрэгтэй хөтөлбөр, Теологи, хөгжим,Азийн анагаах ухааны чиглэлээр бакалавр болон магистр зэрэг санал болгон олгодог. Энэ сургууль Христийн коллеж сургуулиудын Трансмежин холбоогоор магадлан итгэмжлэгдсэн бөгөөд мөн Калифорни мужид Хувийн дээд боловсролыг товчооноос зөвшөөрөн авсан. Сувилагч болон сэтгэцийн мэргэжлийг улсын зөвлөлөөр баталгаажуулсан. 2011 онд, тус сургууль Эрүүл мэндийн, зүү төөнүүрийн чиглэлээр заахыг хүлээн зөвшөөрөгдөхөөр хүсэлт гаргасан,2012 онд Сан Жосе Меркюри сонинд мэдээллэснээр Ойкосийн сувилагч чиглэсэн сурагчид, сургуулын цорын ганц лицензтэй хөтөлбөр шалгалтанд унаж байгаа нь улсын зохицуулагдын санааг зовоож буйг мэдээллэжээ.

Ангилал:Калифорнийн их сургууль
Ангилал:2004 онд байгуулагдсан
Герда Таро

**Герда Таро** (англи. *Gerda Taro*, жинхэнэ нэр нь- *Gerda Pohorylle*; 1910 оны 8-р сарын 1-нд Германы Штутгарт хотод төрсөн — 1937 оны 7-р сарын 26-нд Испанид нас барсан) — еврей гаралтай германы гэрэл зурагчин бөгөөд фашизмыг эсэргүүцэгч. Роберт Капа -гийн дотны найз. Анхны эмэгтэй цэрэг дайны гэрэл зургийн сэтгүүлч юм. Тэрээр Испанийн иргэний дайны үеэр фронтод ажиллаж явахдаа амь үрэгджээ.

## Намтар 
Тэрээр Галисиас ирсэн еврей цагаачдын охин. 1929 онд түүний гэр бүл Штутгартаас Лайпциг рүү нүүсэн боловч тэнд ч нацистуудын өсөн нэмэгдэж буй антисемитизмээс зугтаж чадаагүй учраас Герда зүүний сөрөг хүчний бүлгүүдэд нэгдэн орсон ажээ. 1933 онд түүнийг нацистуудын эсрэг суртал ухуулга тараасан хэргээр баривчилжээ.

1934 онд тэрээр Парис руу нүүхээс өөр аргагүйд хүрч, 1935 онд Эндре Фридмантай танилцсан. Тэд хамтдаа гэрэл зургийн чиглэлээр суралцаж, "Америкийн сэтгүүлч Роберт Капа" хэмээх нууц нэрийг гаргаж, түүний нэрээр гэрэл зургуудаа зардаг байсан.

1936 онд Герда Таро, Роберт Капа нар Испаний иргэний дайны фронтод ажиллаж байв. Тэндээ Эрнест Хэмингуэй, Жорж Орвелл нартай танилцсан байдаг юм.

## Эшлэл
Ангилал:1910 онд төрсөн
Ангилал:1937 онд өнгөрсөн
Ангилал:Дайны гэрэл зурагчин
Ангилал:Дайны сурвалжлагч
Ангилал:Испанийн иргэний дайн дахь Германы хүн
Ангилал:Германы гэрэл зурагчин
Ангилал:Еврей
Лос Анжелесийн Хөгжмийн Коллеж

**Лос-Анжелесийн Хөгжмийн Коллеж** (LACM, өмнө нь LAMA College for Music Professionals гэж нэрлэгддэг байсан) нь АНУ-ын Калифорни мужийн Лос Анжелесийн хязгаар дахь Пасадена хотод байрладаг ашиг олох зорилготой хувийн хөгжмийн коллеж юм. Тус коллеж нь 2003 оноос хойш Үндэсний Хөгжмийн Сургуулиудын Холбооноос (National Association of Schools of Music) магадлан итгэмжлэгдсэн.
2003 оноос хойш 1000 гаруй оюутан тус сургуулийг төгссөнөөс тал орчим хувь нь АНУ-аас бусад орны иргэд байдаг.

LACM нь 1996 онд "LA Music Academy" нэртэйгээр байгуулагдсан бөгөөд үүсгэн байгуулагчид нь Ханс Петер Беккер (Hans Peter Becker), Том Айлесбери (Tom Aylesbury) нар юм. Том Айлесбери нь 2004 онд коллежийн ерөнхийлөгчөөр томилогдсон.

Анхны тэнхимийн даргаар:

Фрэнк Гамбал (Frank Gambale) – гитар

Дэйв Карпентер (Dave Carpenter) – басс

Хамтарсан даргаар:

Жо Поркаро (Joe Porcaro)

Ральф Хамфри (Ralph Humphrey) – бөмбөр

Хөгжмийн хоолойн тэнхимийг Кевин Леттау (Kevyn Lettau) 1998 онд үүсгэн байгуулсан. Харин Тирни Саттон (Tierney Sutton) 2008 онд тэнхимийн даргаар томилогдсон.

Сургуулийн нэрийг 2012 оны 11-р сард “LAMA College for Music Professionals”, харин 2014 онд одоогийн нэр болох "Los Angeles College of Music" болгон өөрчилсөн.

Тус сургууль нь 2003 оноос хойш Үндэсний Хөгжмийн Сургуулиудын Холбооны магадлан итгэмжлэлийг хадгалсаар ирсэн.

Ангилал:Калифорнийн их сургууль
Ангилал:1996 онд байгуулагдсан