Намсрайн Сувд

**Намсрайн Сувд** - (1948 оны 12-р сарын 21-нд Улаанбаатар хотод төрсөн) - Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар,Төрийн шагналт, Ардын Жүжигчин, тайз, дэлгэцийн жүжигчин.  Төрийн соёрхолт,  Соёлын гавьяат зүтгэлтэн Цэндийн Намсрай, Ардын жүжигчин  Лувсанжамцын Цогзолмаа нарын ууган охин болж мэндэлжээ. 

1970 онд ЗХУ-ын Бүх Холбоотын Кино урлагийн дээд сургууль (ВГИК)-ийг Тайз дэлгэцний жүжигчний мэргэжлээр төгсөж Монгол Кино үйлдвэрт жүжигчнээр оржээ. 

1973 оноос одоог хүртэл Улсын Драмын Эрдмийн Театрт жүжигчнээр ажиллаж байв. "Мандухай сэцэн хатан" түүхэн киноны Мандухай хатны дүрд 40 настайдаа тоглон 1989 онд Төрийн шагнал хүртсэн.

1980 - 1991 онд Улсын драмын театрын уран сайхны удирдагч хийсэн.

1992 - 1996 онд Соёлын яаманд хэлтсийн дарга хийсэн.

2018 оноос Соёл урлагийн их сургууль, КУДС-д багшилж байв.

Жүжигчин бүсгүйн анхны жүжгийн дүр нь оросын зохиолч А.Островскийн “Инжгүй хүүхэн” (орос. *Бесприданница*) жүжгийн Ларисагийн дүрд 1973 онд тоглосон байна. Дэлгэцийн бүтээлийнх нь анхны дүр “Эхлэл” киноны Хорлоогийн дүрийг бүтээсэн юм.

## Уран бүтээл
### Дэлгэцийн дүр
#Дайсны цэргүүдээ сонсоцгоо! (1971) - Цэндсүрэн
#Эхлэлт (1972) - Хорлоо
#Ичээнд нь (1972) - солиотой хүүхэн
#Чимгээгийн төрсөн өдөр (1973) - зурвас дүр 
#Моторын дуу (1974) - дуучин
#Анхны хайрын дууль (1974) - Янжин
#Сүхболдын яриа (1974) -
#Хань (1975) - Наран
#Хүний амь (1976) - Сарантуяа
#Бушхүүгийн үлгэр (1979) - лусын дагина
#Хатанбаатар (1981) - Жаргал
#Сахиус уу, сахиул уу (1983) - үйлчлэгч
#Мандухай сэцэн хатан (кино) (1988) - Мандухай
#Мөнх тэнгэрийн хүчин дор (1992) - Өэлүн 
#Сарлаг тоших цагаар   (1992) - Сүрэн
#Үхэж үл болно - Чингис хаан (2008) - Өэлүн 
#Вансэмбэрүү (2002)  - Амаа
#Гарал угсаа (2013) - Ээж 
#Зүрхний хилэн (2017) - Ээж
#Амьдралоги (2017) - Шүүгч
#Тэрбумын хэрэг (2018) - Нансалмаа
#Зура 2 : Цурам ажилгаа (2022) - Ээж
#Нарны Садан (2022) - Дөнжин Цоохор
#Сүйт Бүсгүй (2023) - Ариунсанаа Ээж
#Тусгаар Тогтнол : Бошиг сахигч (2026) - Насанжид хатан

### Тайзны дүр
#Болд хэрхэн хатаагдсан нь (1972) - Тоня 
#Инжгүй хүүхэн (1973)- Лариса Дмитриевна
#Нандин эрдэнэ (1973) - Цэцэг
#Гарын таван хуруу (1973) - Оюун
#Оролмаа(1973) - Малгайчин 
#Оролмаа (1974) - Дэлгэр
#Оролмаа (1974) - Дуламсүрэн
#Галт шугуй (1974) - Ты хань
#Цаг өөр болжээ (1974) - Эскиш
#Цаг өөр болжээ (1974) -Вардуй
#Нүд (1974)  - Тоо бүтгэгч
#Егорь Булычевийнхан (1975) - Глафира
#Дөшинжирмийнхэн (1975) - Цэсмаа   
#Хоёр эзний ганц зарц (1976) - Беатрис
#Үхэвч үнэн ялна (1977) - Комиссар
#Баавгай (1977) - Попова
#Бумбат эрдэнэ (1977) - Чимгээ
#Аз жаргалын эрэлд (1977) - Таня
#Будамшуу (1978) - Ягаан
#Маш нууц (1978) - Тогтох
#Хурлын дараа (1978) - Авгай
#Отелло (1978) - Эмили       
#Отелло (1978) - Дездемонна
#Нандин эрдэнэ (1978) - Цэвэлмаа
#Цэргийн бэлэвсэн гэргий (1978)  - Стеша
#Гамлет (1979) - Офелия
#Буурай аав (1979) - Янжин
#Их авхай (1980) - Дулмаа
#Хүний мөс (1980) - Мария
#Эрдэмтний яриа (1980) - Хишигмаа 
#Мартагдсан аялгуу (1983) - Бадам
#Нора (1984) - Нора
#Байцаагч түшмэл (1985) - Анна Андреевна
#Гарваа (1985) - Сэвжид
#Сувдан сондор (1986) - Женни / Мерри
#Хөхөлдэй хүүгийн үлгэр (1986) - Аймалжин ээж
#Үгүйлэгдсэн хайр (1988) - Сүнс
#Макбет (1991) - Хатагтай Макбет
#Бооцоо (2000) - Нансал
#Цахлай (2001) - Ирина Николаевна Аркадина
#Үхэхийн хооронд (2003) - Таня 
#Шөнө амталсан нулимс (2005) - Энхээ
#Эр хүн болгож өгөөч (2005) - Мэндээ
#Ээжээ (2006) - Ээж
#Атга нөж (2006) - Өэлүн
#Сарны цагаан цус (2008) - Их хатан
#Хунгийн дуу (2010) - Анна
#Саран хөхөө (2010) - Мадимахани
#Тэнгэрийн хүү (2011) - Могол хатан
#Сэрүүн хасын нууц (2013) - Лоу авхай (Х-түц продакшн)
#Ромео Жульетта хоёр (2016) - Тайлбарлагч
#Анна Каренина (2020) - Анна (Хувь заяа)
#Хаадын хаан. Андгай (2021) - Алунгоо эх
#Сычуаны сайн хүн (2022) - Хатагтай Ян 

## Амжилт 
*1977 онд “Үхэвч үнэн ялна” жүжгийн Комиссарын дүрээр Соёлын яамны шилдэг уран бүтээлийн шагнал
*1984 онд “Нора” жүжгийн Норагийн дүрээр Соёлын яамны шилдэг уран бүтээлийн шагнал
*1989 онд Мандухай сэцэн хатан  киноны Мандухайн дүрийг бүтээсээн тул  Төрийн шагнал хүртсэн
*2001 онд Монгол улсын гавьяат жүжигчин цол хүртсэн
*2004 онд “Цахлай” жүжгийн Ирина Аркадинагийн дүрээр ”А.П.Чехов XXI зуун” олон улсын театрын наадмын шилдэг эмэгтэй дүр 
*2006 онд “Шөнө амталсан нулимс” жүжгийн Энхээгийн дүрээр “Гэгээн Муза” наадмын шилдэг эмэгтэй дүр
*2006 онд бүтээсэн “Атга нөж” жүжгийн Өүлэн хатны дүрээр “Гэгээн Муза” наадмын “Шилдэг эмэгтэй гол дүр”-ийн шагнал 
*2010 онд “Хунгийн дуу” жүжгийн Аннагийн дүрээр “Гэгээн Муза” наадмын “Шилдэг эмэгтэй гол” дүрийн шагнал
*2011 онд “Хунгийн дуу” жүжгийн Аннагийн дүрээр “Мөнгөн мод” наадмын “Тайз, дэлгэцийн шилдэг жүжигчин” шагнал
*2012 онд “Сэрүүн хасын нууц” жүжгийн Лоу Авхайн  дүрээр “Гэгээн Муза” наадмын “Шилдэг эмэгтэй туслах дүр”-ийн шагнал
*2009 онд Монгол улсын ардын жүжигчин цол хүртсэн
*2021 онд Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар цол хүртсэн
*2021 онд Сүхбаатарын одон цол хүртсэн
*2023 онд “Сычуаны сайн хүн” жүжгийн Хатагтай Ян дүрээр “Гэгээн Муза” наадмын “Шилдэг эмэгтэй туслах дүр”-ийн шагнал

## Гэр бүл
Түүний
* эцэг БНМАУ-ын Маршал Чойбалсангийн нэрэмжит шагналт, Соёлын Гавьяат Зүтгэлтэн Цэндийн Намсрай,
* эх БНМАУ-ын Маршал Чойбалсангийн нэрэмжит шагналт, Ардын Жүжигчин Лувсанжамцын Цогзолмаа . 
* дүү СГЗ Намсрайн Ганхуяг.
* Нөхөр Цэнджавын Төрболд
* ууган хүү Төрболдын Бат-Оргил. Нэг үе нэрт гарч явсан ая зохиогч. 
* отгон хүү Төрболдын Мөнх-Оргил.

## Эх сурвалж
* ​Ардын жүжигчин Н.Сувдын залуу нас
* Намсрайн Сувд
* Намсрайн Сувд

Ангилал:Монголын кино жүжигчин
Ангилал:Театрын жүжигчин
Ангилал:Монгол Улсын Төрийн шагналтан
Ангилал:Ардын Жүжигчин (Монгол)
Ангилал:Гавьяат Жүжигчин (Монгол)
Ангилал:Улаанбаатарын хүн
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1948 онд төрсөн