Конрад Аденауэр

**Конрад Херманн Иозеф Аденауэр** (; 1876 оны 1-р сарын 5-нд Германы Эзэнт гүрний Кёльн хотод төрж, 1967 оны 4-р сарын 19-нд ХБНГУ-ын Бад-Хоннеф хотод нас барсан) Холбооны Бүгд Найрамдах Герман Улсын анхны Холбооны Канцлер (1949—1963).

Аденауэр Кайзерын болон Веймарын Бүгд Найрамдах улсын үед улс төрд орж анхнаасаа национал-социализмын эсрэг үзэл баримталж байсан бөгөөд Адольф Хитлерийг засгийн эрхэнд гарахад бүх албан тушаалаа өгч огцорч байсан юм. Дэлхийн хоёрдугаар дайн дуусч нацист Герман ялагдал хүлээсний дараа тэрбээр Христийн Ардчилсан Холбоог (англи.Christian Democratic Union (CDU)) үүсгэн байгуулж 1950-1966 онуудад удирдаж байсан. 

К.Аденауэр нийгмийн баримжаатай зах зээлийн эдийн засаг, улс төрийн эрх чөлөө, хүний эрхийг сахиулахын төлөө үзэл бодлыг баримтлагч байсан бөгөөд коммунизмын эсрэг хатуу үзэл бодолтон байжээ. Тэрбээр Германыг Франц, Их Британи, АНУ-тай харилцаагаа хөгжүүлж Европын интеграцчилал, ХБНГУ-ыг НАТО-д идэвхтэй оролцуулахын төлөө байсан улс төрч .

Шинэ үеийн түүхэнд хамгийн ахмад Засгийн газрын тэргүүн байсан бөгөөд 87 насандаа огцорсон ажээ. 

## Хүүхэд нас 
Конрад хүү шүүхийн туслах ажилтан Иохан Конрад Аденауэр (1833–1906) болон банкны ажилтны охин Хелена Шарфенберг (1849–1919) нарын 5 хүүхдийн 3 дахь хүү болж 1876 оны 1-р сарын 5-нд төржээ. 

1885 онд Кёльн хотын Гэгээн Апостолуудын гимназид элсэж төгсөөд 1894 онд Бонн хотын Их сургуульд ороод 5 жилийн сургалтыг хөтөлбөрийг 2.5 жилийн хугацаанд сурч дуусгаад "хууль зүйн дэд зөвлөх" цол хүртсэн ажээ. Эцэг эх нь мөнгөгүй байсан тул сурах цагаа богиносогож өдөр шөнөгүй сурсан байна. 

## Улс төрд 
Католик шашинтны хувьд тэрбээр 1906-1933 онуудад Германы "Төвийн нам"-ын гишүүн болсон. 1916 онд Кёльн хотын дэд захирагч, 1917-1933 онуудад Кёльн хотын захирагч, 1920-1932 онуудад Пруссийн Төрийн Зөвлөлийн дарга бөгөөд Эрчим хүч, нүүрсний аж үйлдвэр, Германы банкны хувьцаа эзэмшигчдийн Зөвлөлийн гишүүн байжээ. 

1926 онд Төвийн нам Аденауэрийг Канцлер болохыг зөвлөсөн нь Германы Ардын Нам Аденауэрийн удирдлага дор эвсэлд орох нөхцөлүүдийн нэг нь Густав Стресеманныг Гадаад хэргийн сайдаар үлдээх явдал гэж шаардахад тэр татгалзсан байна.  Г.Стресеманнд "хэт Прусс" гэж дургүйцсэн Аденауэр энэ нөхцөлийг хүлээн авахаас татгалзсан байна. Улмаар 1926 онд түүний Канцлер болох магадлал үгүй болсон юм. 

Нацистуудыг 1933 онд Засгийн эрхийг авахад тэрээр бүх албан тушаалаасаа өгсөн байна. 1933 оны 2-р сарын 17-нд райхсканцлер Хитлер Кёльн хотод айлчлахад Аденауэр өөрийн орлогчоо нисэх буудалд түүнийг тосуулахаар илгээсэн байна.  1934 болон 1944 онд түүнийг Гестапо төр, засгийн эсэргүү хэмээн 2 удаа баривчилж байжээ. 

1948-1949 онд Парламентын Зөвлөлийн Ерөнхийлөгч.

АНУ-ын Маршаллын төлөвлөгөөний дагуу Америкийн мөнгөөр ​​дайны дараах Германы аж үйлдвэрийн сэргээн босголтын ажилд Аденауэрийн олсон амжилтыг "Германы эдийн засгийн гайхамшиг" гэж нэрлэдэг байв. Германы эдийн засаг сүйрсэн тэр үед тэрбээр эрс шинэчлэл хийж Мюнхений Их сургуулийн профессор Людвиг Эрхардыг татан оролцуулж, дараа нь Холбооны Канцлер болсон юм.

1949 оны 5-р сарын 23-нд ХБНГУ-ын Үндсэн хууль батлагдаж 1949 оны 9-р сарын 15-нд тэрээр  ХБНГУ-ын Холбооны Канцлераар сонгогдоод 1963 он хүртэл албаа хашсан түүхтэй. Тэрбээр ард түмний дунд маш өндөр нэр хүндтэй байжээ. Түүнийг «Der Alte» («Өвгөн» буюу «Эзэн») гэж дууддаг байсан байна.

1951-1955 онд тэрбээр ХБНГУ-ын Гадаад хэргийн сайдын албыг давхар хашиж байжээ. 

1961 онд Зөвлөлт ба Зүүн Германчууд Берлиний ханыг босгосноор Аденауэр Берлин болон АНУ-ын удирдлагын статусын талаар санаа зовниж байв. Учир нь Аденауэр АНУ-ын шинэ Ерөнхийлөгч Жон Кеннедид үл итгэж байсан ажээ. Тэрээр Кеннедийн чөлөөт Берлин, нэгдсэн Герман болох амлалтад эргэлзэж байсны учир бол Кеннеди Аденауэрийг өнгөрсөн үеийн "дурсгал" гэж үздэгт байжээ. Тэдний хурцадмал харилцаа нь 1961 онд Берлиний эсрэг өрнийн үр дүнтэй арга хэмжээ авахад саад болж байсан гэдэг.

Тэрээр 1963 онд улс төрийн болон эдийн засгийн сэргээн босгогчийн оргил үедээ байсан боловч өндөр наснаасаа болж Канцлерын албаа сайн дураараа орхисон. Адэнауэр 73 насандаа албан тушаал очиж, 14 жил ажиллажээ. 

Түүнийг авторитар хэв маягийн эрч хүчтэй, зоригтой, хатуу, прагматик улс төрч гэж үздэг байв.

## Гэр бүл 
1904 онд тэрээр Эмма Вейертэй (1880-1916) гэрлэжээ. Тэд нар 3 хүүхэдтэй байжээ: Конрад (1906-1993), Макс (1910-2004), Мария (1912-1998). 

1919 онд тэрбээр хоёр дахь удаагаа Августа Цинссертэй (1895-1948) гэрлэжээ. Тэдний хүүхдүүд: Фердинанд (1920, төрсний дараахан нас барсан), Паул (1923-2007), Лотте (1925), Либет (1928), Георг (1931) нар юм.

Конрад Аденауэр 1967 оны 4 дүгээр сарын 19-нд Рёндорф дахь Вилла хотноо 91 насандаа таалал төгссөн. 

"Time" сэтгүүл түүнийг 1953 оны "Жилийн хүн"-ээр өргөмжилж байсан.

## Цахим холбоос 
* 
* 
* 
* Аденауэр-Портал 

## Эшлэл
Ангилал:Германы холбооны канцлер
Ангилал:Германы гадаад хэргийн сайд
Ангилал:Паневропын холбооны гишүүн

Ангилал:Кёльны дээд засаг дарга
Ангилал:20-р зууны улс төрч
Ангилал:Парламентын Зөвлөлийн гишүүн
Ангилал:Пруссийн Улсын Зөвлөлийн гишүүн (1921-1933)
Ангилал:Пруссийн Ноёдын Танхимын гишүүн
Ангилал:Зохион бүтээгч
Ангилал:Бундестагийн гишүүн (Умард Райн-Вестфален)
Ангилал:Ландтагийн гишүүн (Умард Райн-Вестфален)
Ангилал:Германы христийн ардчилсан холбооны гишүүн
Ангилал:Орон нутгийн захиргааны шүүгч
Ангилал:Вальхалла
Ангилал:Өөрийн намтар
Ангилал:Баден-Вюртембергийн хүндэт иргэн
Ангилал:Берлиний хүндэт иргэн
Ангилал:Боннын хүндэт иргэн
Ангилал:Кёльны хүндэт иргэн
Ангилал:Тририйн хүндэт иргэн
Ангилал:Ломбардын хүндэт иргэн
Ангилал:Умард Райн-Вестфалены хүндэт иргэн
Ангилал:Кёльн Их Сургуулийн хүндэт доктор
Ангилал:Кэйо их сургуулийн хүндэт доктор
Ангилал:Берлиний техникийн их сургуулийн хүндэт доктор
Ангилал:Фрайбургийн Альберт-Людвиг Их Сургуулийн хүндэт доктор
Ангилал:Харвардын их сургуулийн хүндэт доктор
Ангилал:Васэда их сургуулийн хүндэт доктор
Ангилал:Иелийн их сургуулийн хүндэт доктор
Ангилал:Коламбиа их сургуулийн хүндэт доктор
Ангилал:Жоржтаун их сургуулийн хүндэт доктор
Ангилал:Мэрилэнд Их Сургуулийн хүндэт доктор
Ангилал:Израилын их сургуулийн хүндэт доктор
Ангилал:Тегеран Их Сургуулийн хүндэт доктор
Ангилал:Оттавагийн их сургуулийн хүндэт доктор
Ангилал:Леопольдын одон шагналтан (их загалмай)
Ангилал:Өмнөдийн Загалмай Үндэсний одон шагналтан (их загалмай)
Ангилал:Холбооны Германы Гавьяаны Загалмай одон шагналтан (их загалмайн тусгай хийц)
Ангилал:Хүндэт легионы гишүүн (их загалмай)
Ангилал:Гэгээн Михаил ба Георгийн одон шагналтан (их загалмайн хүндэт хүлэг баатар)
Ангилал:Алтан Шпорн одон шагналтан
Ангилал:Папын Христийн одон шагналтан
Ангилал:Италийн Бүгд Найрамдах Улсын Гавьяаны одон шагналтан (их загалмай)
Ангилал:Шонхрын одон шагналтан (их загалмай)
Ангилал:Мандах Нар одон шагналтан
Ангилал:Царсан Титэм одон шагналтан (их загалмай)
Ангилал:Ацтекийн Бүргэд одон шагналтан (их загалмай)
Ангилал:Нидерландын Арслан одон шагналтан (их загалмай)
Ангилал:Австрийн Бүгд Найрамдах Улсын төлөөх гавьяаны хүндэт тэмдгийн шагналтан
Ангилал:Австрийн Бүгд Найрамдах Улсын төлөөх гавьяаны туузат их алтан хүндэт тэмдгийн шагналтан
Ангилал:Перугийн Нарны одон шагналтан
Ангилал:Чөлөөлөгч Сан Мартины одон шагналтан
Ангилал:Португалын Христийн одон шагналтан (их загалмай)
Ангилал:Цамхаг ба Илд одон шагналтан (их загалмай)
Ангилал:Улаан Бүргэд одон шагналтан (4-р зэрэг)
Ангилал:Цагаан туузат Төмөр Загалмайн одон шагналтан
Ангилал:Мальтын одонгийн рыцарь шагналтан (3-р зэрэг)
Ангилал:Иерусалим дахь Ариуны бунхны рыцарийн одон шагналтан (их загалмай-рыцарь)
Ангилал:Карлын шагналтан
Ангилал:Бонн Их Сургуулийн төгсөгч
Ангилал:Германчууд
Ангилал:1876 онд төрсөн
Ангилал:1967 онд өнгөрсөн