Шайлогийн тулалдаан

**Шайлогийн тулалдаан** буюу **Питтсбургийн зурвасын тулалдаан** нь Америкийн иргэний дайны баруун фронтын гол тулалдаануудын нэг бөгөөд 1862 оны 4 сарын 6, 7-нд баруун өмнөд Теннесид болжээ. Генерал Альберт Сидней Жонстон, П.Г.Т Бюрегард нарын удирдсан Америкийн Холбооны Улс буюу Өмнөдийн арми генерал Улиссес С.Грантын удирдсан Америкийн Нэгдсэн Улс буюу Умардын армийг гэнэдүүлэн довтолсон юм. Эхний өдрийн тулалдаанд Өмнөдийн арми амжилт олсон боловч эцсийн дүндээ хоёр дахь өдөр бут цохиулжээ.

Эхний өдөр Өмнөдийн арми Теннесси голоос Умардын армийг хөөж, баруун зүгт байх Өүл Крийкийн намагт шахаж, Грантын удирдаж байсан Теннессийн армийг генерал Дон Карлос Бюеллийн удирдаж байсан Охайогийн армитай нэгдэхээс нь өмнө ялах бодолтой байв. Ширүүн тулалдааны үеэр Өмнөдийн армийн тэргүүн шугам байрлалаа алдсан хооронд Грантын арми зүүн хойш Питтсбургийн зурвасын зүг рүү зугтаж амжив. Бенжамин М.Прентисс, [В.Х.Л Уоллес]] нарын удирдсан дивизүүд "зөгийн үүр" гэгдэх тахир зам дээр байрлалаа эзэлж, хориглон тулалдаж байх хооронд Умардын арми хүнд их буунуудаа байрлуулж, бэлтгэлээ хангаж чадсан юм. Эхний өдрийн тулалдааны үеэр генерал Жонстон алагдаж, түүний орлогч Бюрегард шөнө нь Умардын арми руу дахин довтлохоор шийдэв.

Харин шөнө нь генералл Бюелл цэргүүдтэйгээ хүрэлцэн ирж, хүч нэмсэн Умардын арми маргааш өглөөнөөс нь тулалдааны санаачлагыг гартаа аван, сөрөг давшилт хийж эхэлсэн байна. Тухайн үеийн Америкийн түүхэнд хамгийн их цус урсгасан уг тулалдааны дараа Өмнөдийн арми ухарч, Умардын армийн Миссиссипи рүү давших давшилтыг зогсоох оролдлого нь талаар болсон билээ.

Зураг:Ulysses grant 001.jpg|Улиссес С.Грант
Зураг:Don Carlos Buell.jpg|Дон Карлос Бюелл
Зураг:ASJohnston.jpg|Альберт Жонстон
Зураг:Pgt_beauregard.jpg|П.Г.Т Бюрегард

thumb|400px|1862 оны эхээрх баруун фронт
thumb|300px|Шайлогийн тулалдаан. 4 сарын 6-ны өглөө
thumb|300px|Шайлогийн тулалдаан. 4 сарын 6-ны үдээс хойш
thumb|300px|Шайлогийн тулалдаан, 4 сарын 7

## Мөн үзэх 
* Шайлогийн Үндэсний Цэргийн Хүрээлэн

## Эшлэл 
## Ном зүй 
* Cunningham, O. Edward, *Shiloh and the Western Campaign of 1862* (edited by Gary Joiner and Timothy Smith), Savas Beatie, 2007, ISBN 978-1-932714-27-2.
* Daniel, Larry J., *Shiloh: The Battle that Changed the Civil War*, Simon and Schuster, 1997, ISBN 0-684-83857-5.
*  Eicher, David J., *The Longest Night: A Military History of the Civil War*, Simon & Schuster, 2001, ISBN 0-684-84944-5.
* Esposito, Vincent J., *West Point Atlas of American Wars*, Frederick A. Praeger, 1959.
* Grant, Ulysses S., *Personal Memoirs of U. S. Grant*, Charles L. Webster & Company, 1885–86, ISBN 0-914427-67-9.
* Grimsley, Mark, and Woodworth, Steven E., *Shiloh: A Battlefield Guide*, University of Nebraska Press, 2006, ISBN 0-8032-7100-X.
* Hanson, Victor Davis, *Ripples of Battle: How Wars of the Past Still Determine How We Fight, How We Live, and How We Think*, Doubleday, 2003, ISBN 0-385-50400-4. 
* McDonough, James L., "Battle of Shiloh", *Encyclopedia of the American Civil War: A Political, Social, and Military History*, Heidler, David S., and Heidler, Jeanne T., eds., W. W. Norton & Company, 2000, ISBN 0-393-04758-X.
* Nevin, David, and the Editors of Time-Life Books, *The Road to Shiloh: Early Battles in the West*, Time-Life Books, 1983, ISBN 0-8094-4716-9.
* McPherson, James M., *Battle Cry of Freedom: The Civil War Era (Oxford History of the United States)*, Oxford University Press, 1988, ISBN 0-19-503863-0.
* Smith, Jean Edward, *Grant*, Simon and Shuster, 2001, ISBN 0-684-84927-5.
* Sword, Wiley, *Shiloh: Bloody April*, Morningside Books, 1974, ISBN 0-89029-770-3.
* Woodworth, Steven E., ed., ''Grant's Lieutenants: From Cairo to Vicksburg*, University Press of Kansas, 2001, ISBN 0-7006-1127-4.
* Woodworth, Steven E., *Nothing but Victory: The Army of the Tennessee, 1861 1865*, Alfred A. Knopf, 2005, ISBN 0-375-41218-2.

## Дэлгэрүүлж унших 
* Arnold, James R., Smith, Carl, & Perry, Alan. *Shiloh 1862: The Death of Innocence*, Osprey Publishing, 1998, ISBN 1-85532-606-X.
* Frank, Joseph Allan, and Reaves, George A., *Seeing the Elephant: Raw Recruits at the Battle of Shiloh*, University of Illinois Press reprint, 2003, ISBN 0-252-07126-3.
* Martin, David G., *The Shiloh Campaign: March - April 1862*, Da Capo Press, 2003, ISBN 0-306-81259-2.
* McDonough, James Lee, *Shiloh: In Hell before Night*, University of Tennessee Press, 1977, ISBN 0-87049-232-2.
* Reasoner, James, *Shiloh*, Cumberland House, 1999, ISBN 1-58182-248-0.
* Reed, David W., *The Battle of Shiloh and the Organizations Engaged*, 2nd edition, U.S. Government Printing Office, 1909.
* Smith, Timothy B., *The Untold Story of Shiloh: The Battle and the Battlefield*, University of Tennessee Press, 2006, ISBN 978-1-57233-466-3.

## Гадаад холбоосууд 
* Staff Ride Handbook for the Battle of Shiloh, 6-7 April 1862 Center of Military History, United States Army.
* Report of Major General U.S. Grant on the Battle of Shiloh
* Shiloh Order of Battle
* New York Times main page headline, April 7, 1862, *The Battle of Pittsburgh''
* The Battle of Shiloh Guided Tour - contemporary photos
* CWPT: Battle of Shiloh Maps
* U.S. National Park Service site for Shiloh National Military Park
* Georgia's Blue and Gray Trail, Battle of Shiloh
* Civilwarhome description of the battle
* Animated History of The Battle of Shiloh
Ангилал:Америкийн иргэний дайн