Арабчууд

**Арабчууд** (араб: عرب‎, араб гэсэн утгатай) -Ойрх Дорнод, Баруун Ази, Умард Африк, африкийн захын хэсгээр амьдардаг араб хүмүүс болон араб хэлээр ярьдаг араб бичиг хэргэлдэг хүмүүсийг нэрлэдэг хэт угсаатны бүлгийг хэлдэг байна. Арабчууд эртний гарал үүсэл, шашин шүтлэг, түүхэн уг сурвалж, уламжлал болон удамшлаараа ялгаатай өөр өөр гарлын хүмүүсийн цуглуулга болсон нэгдэл юм. Арабчууд нь тоогоороо дэлхийн хэмжээнд хятадын хан үндэстэний дараа хоёрдугаард ордог хэт угсаатан юм. Арабуудын тоо 430-450 сая орчим хүн. Арабчуудын 90 гаруй хувь нь Исламын шашинтай, цөөнх нь Христийн шашинтай ажээ.  

## Араб хэл 
Араб хэлний орчин үеийн ярианы аялгууг Араб, Ирак, Сири-Ливан, Египет гэх мэт өөр өөр бүлгүүдэд хуваадаг байна. 

## Исламын өмнөх үе 
Арабчуудын өвөг дээдэс нь Ойрхи Дорнод, Хойд Африкийн эртний ард түмэн, овог аймгуудаас гаралтай. Арабчуудын түүх нь ерөнхийдөө семит хэлээр ярьдаг ард түмний түүхтэй нягт холбоотой байдаг. Месопотамийн түүхэн баримтаас үзэхэд арабчууд бусад семит ард түмнүүдээс МЭӨ 1-р мянганы өмнөхөн салж эхэлжээ. Тэр үед Арабын өмнөд хэсгийн арабчууд аль хэдийн цэцэглэн хөгжсөн хот, хаант улсуудыг (Саба болон бусад) байгуулж, Арабын хойгийн хойд бүс нутгуудад голчлон нүүдэлчин Бедуинууд суурьшсан байв.

5-6-р зуун гэхэд хойд болон өмнөд арабчуудын соёл иргэншил уналтад орсон байжээ.

## Халифын вант улс 
VII зууны эхээр Мекийн шашны удирдагч зөнч Мухаммед Исламын шашныг байгуулж, улмаар "Умма" хэмээх шашны нийгэмлэг бий болгосон байна. Мухаммедын (Халифын вант улс) дараа бий болсон улс хурдацтай хөгжиж эхэлсэн бөгөөд зуун жилийн дараа Испаниас Хойд Африк, баруун өмнөд Азиар дамжин Энэтхэг хүртэл сунаж байжээ. Арабын байлдан дагуулал эхэлснээр арабчууд гэдэг угсаатны нэр нь дундад зууны үеийн араб үндэстнийг бүрдүүлсэн араб овгуудын нэр болон хувирсан юм. Хэдийгээр нүүдэлчин Бедуинууд Исламын шашныг анх дэлгэрүүлэхэд хувь нэмрээ оруулсан ч хожим үүнийг голчлон бичиг үсэгт тайлагдсан суурин хотын иргэд ихэд хөгжүүлсэн юм. Арабчуудын нүүдэл нь араб бус бусад хөрвөгч овгуудад араб хэлийг нэвтрүүлэхэд хүргэсэн. Араб хэл нь Мароккогоос Ирак хүртэлх нутаг дэвсгэрт зөвхөн лалын шашинтнууд төдийгүй араб хэлийг үндсэн хэл болгож авсан Христэд итгэгчид, Еврейчүүдийн хувьд гол хэл болжээ. Аажмаар Умард Африк, Ойрхи Дорнодын хүн ам өргөн утгаараа арабчууд болсон байна.

Исламын шашин дэлгэрсэн нь арабчуудад ашигтай харилцаа холбоог бий болгосон. Христэд итгэгчид, иудейчүүд, персүүд болон бусад хүмүүстэй хамт тэд дэлхийд танигдсан хамгийн агуу соёл иргэншлийн нэгийг байгуулжээ. 8-12-р зууны хооронд яруу найраг, зохиол, уран зохиол, хууль зүйн дүрэм, гүн ухааны зохиол зэрэг арабын агуу уран зохиолын олон тооны бүтээл туурвижээ. "Исламын алтан үе"-ийн үед шинжлэх ухаан, ялангуяа одон орон, анагаах ухаан, газарзүй, түүх, математикийн салбарт асар их дэвшил гарсан байна.

Арабын Халиф улс оршин тогтносныхоо эхний зуунуудад халифуудын захиргаанд улс төрийн хувьд нэгдсэн байв. 10-р зууны дунд үе гэхэд Селжукийн туркууд, загалмайтнууд болон монголчуудын довтолгооны дор түүний хуваагдал, уналт эхэлсэн.

## Туркийн эрхшээл ба колончилол 
16-р зуунд Османы Туркууд Арабын ертөнцийн нэлээд хэсгийг эзлэн авч, мужуудад (вилаят) хуваасан. 19-р зуунд Британи болон Францууд Умард Африкийн ихэнх хэсгийг хяналтандаа авч чадсан юм.

Дэлхийн нэгдүгээр дайны үед Британичууд Арабт Туркийн эсрэг бослого зохион байгуулжээ. Дайны дараа тусгаар тогтнолоо олж авна гэж найдаж байсан арабчууд Сири, Палестиныг эзлэхэд Британид тусалсан. 20-р зууны эхний хагаст Арабчуудын тусгаар тогтнол, нэгдлийн төлөөх хэрэгцээ шаардлага улам бүр нэмэгдэж эхлэв. Европчууд орчин үеийн шинэчлэлийг өдөөсөн боловч үүнтэй зэрэгцэн тэд Алжирын хамгийн сайн газар нутагт францчуудыг, Палестин дахь Европын еврейчүүдийг суурьшуулсан юм. 

Дэлхийн хоёрдугаар дайны дараа Палестинчуудаас бусад Арабын бүх ард түмэн эцсийн бүлэгт бүрэн тусгаар тогтнолоо олж авсан байна. 

## Арабчуудын бүлэг 
Арабуудыг нүүдлийн мал аж ахуй эрхэлдэг (Бедуинууд), тосгоны тариачид (Феллахи), тосгоны болон хотын оршин суугчид гэсэн үндсэн **гурван** бүлэгт хуваадаг. Нэмж дурдахад, хэдэн сараар тосгонд газар тариалан эрхэлдэг Арабын хэд хэдэн жижиг бүлгүүд (Суданы Баггара малчид гэх мэт) байдаг бөгөөд жилийн үлдсэн хугацаанд малаа дагуулан нүүж байдаг ажээ. Улаан тэнгис, Газар дундын тэнгис болон бусад тэнгисийн голын бэлчир, эрэг орчмын газруудад амьдардаг арабчууд бол загас агнуур эрхэлдэг байна.

### Арабын ертөнцөд ордог улс орнууд 
## Шинжлэх ухаан 
## Соёл 
### Урлаг
### Архитектур
### Хөгжим
]]

### Утга зохиол
]]

## Гарал үүсэл
### Y-Хромсом
### Эх хромсом
### Бусад хромсомууд
## Хүн ам
2015 оны байдлаар 420-450 сая араб хүн байна.

### Арабын лиг болон Израил
### Араб цагаачид
## Эх сурвалж
## Бусад унших
*Price-Jones, David. *The Closed Circle: an Interpretation of the Arabs*. Pbk. ed., with a new preface by the author. Chicago: I. R. Dee, 2002. xiv, 464 p. ISBN 1-56663-440-7 pbk
*Ankerl, Guy. *Coexisting Contemporary Civilizations: Arabo-Muslim, Bharati, Chinese, and Western.* INU PRESS, Geneva, 2000. ISBN 2-88155-004-5.

## Гадаад холбоос
* Arab League (Arabic)


Ангилал:Арабын ертөнц
Ангилал:Африк дахь угсаатан
Ангилал:Ази дахь угсаатан