Курагино-Кызыл төмөр замын шугам

**Курагино-Кызыл төмөр замын шугам** (орос. *Железнодорожная линия Курагино—Кызыл* ) -Зураг төслийн баримт бичгийн дагуу ОХУ-ын Тува улсын нийслэл Кызыл хотыг Красноярскийн хязгаартай холбох Оросын төмөр замын сүлжээний 411.7 километр урт төмөр замын төсөл юм. Энэ нь Тувагийн анхны төмөр зам болох ёстой ажээ.

Энэхүү төмөр зам нь Оросын төмөр замын тээврийн сүлжээг өргөжүүлж, Тувагийн ашигт малтмалын нөөцийг хөгжүүлэх асуудлыг шийдвэрлэх төлөвтэй байна. Мөн уг төмөр замыг барьснаар Тувад ойролцоогоор 10,000 ажлын байр шинээр бий болно гэж тооцоолж байсан юм.

Уг Төмөр замын барилгын ажил 2011 онд эхэлсэн боловч Кызыл хотын ойролцоо ердөө 1 км зам баригдаад Оросын санхүү, эдийн засгийн хямралын улмаас барилгын ажил зогссон байна.

2017 оны Дорнодын эдийн засгийн чуулга дээр барилгын ажил ирэх жилүүдэд эхэлнэ гэж зарласан. "Оросын төмөр замууд"- Нээлттэй хувьцаат нийгэмлэг компаниар аар төлөөлүүлсэн улс нь төслийг хэрэгжүүлэхэд хувийн оролцоо гол үүрэг гүйцэтгэнэ гэсэн юм. Уг төмөр замыг Монголын хил хүртэл сунгаж, Монгол, Хятадын төмөр замын сүлжээтэй холбохоор төлөвлөж байсан юм. 

Төслийн нийт өртөг нь 2017 онд 100 тэрбум гаруй рубль байсан юм.

## Үйл явдлын хроник 
2007 оны 3-р сарын 22-нд ОХУ-ын Засгийн газар Курагино-Кызыл төмөр замын барилгын төслийг Тувагийн эрдэс баялгийн баазыг хөгжүүлэхтэй уялдуулан батлав.

2007 оны 12-р сарын 18-нд Курагино-Кызыл төмөр замын барилгын төслийг Оросын Ерөнхий сайд Виктор Зубковын шийдвэрээр батласан.

2008 оны 2-р сарын 15-нд Оросын "Внешэкономбанк" болон Енисей Аж Үйлдвэрийн Компани төмөр замын зураг төсөл, судалгааны ажил, барилгын ажлыг санхүүжүүлэх санамж бичигт гарын үсэг зурсан.

2010 оны 3-р сарын 11-нд "Томгипротранс" компани замын зураг төслийг дуусгаж, Главгоспекспертизад батлуулахаар хүргүүлсэн гэж зарласан. Төслийн дагуу уг зам 411.7 км урт байх бөгөөд нэг чиглэлтэй, цахилгаанжаагүй байх юм.

2011 оны 12-р сарын 20-нд Оросын Ерөнхий сайд Владимир Путин Кызыл хотын ойролцоо баригдаж буй төмөр замын баригдаж буй хэсэгт анхны бэлэгдэлийн "алтан хадаас"-г хадах ёслол хийв.

2013 оны Красноярскийн эдийн засгийн чуулга дээр Курагино-Кызыл төмөр замын шугамыг барих гэрээнд гарын үсэг зурж, Эрдэм шинжилгээ "Мостовик" нэгтгэл гүйцэтгэгчээр ажиллах болсон бөгөөд өртөг нь 195 тэрбум рубль болно гэжээ.

2014 оны 4-р сарын 3-нд Оросын Засгийн газрын хуралдаан дээр Оросын Батлан ​​​​хамгаалахын сайд Сергей Шойгу TЭПК-ийн хэрэгжүүлж буй Элегест-Кызыл-Курагино төмөр замын төслийг өргөжүүлэх санал тавьсан. Шойгугийн хэлснээр төмөр замыг Кызылаас Баруун Монгол, Хятадын Өрөмч хүртэл, дараа нь тэндээсээ дамжаад Пакистан эсвэл Энэтхэг рүү сунгаж болно гэжээ.

2017 онд Дорнын эдийн засгийн чуулга дээр барилгын ажил ирэх жилүүдэд эхлүүлнэ гэж зарласан. "Оросын төмөр замууд" компаниарр төлөөлүүлсэн улс нь хувийн оролцоотойгоор 100 тэрбум гаруй рублийн өртөгтэй төслийг хэрэгжүүлэх, төсөвлөхөд гол үүрэг гүйцэтгэнэ гэжээ. Төмөр замыг Монголын хил хүртэл сунгаж, Монголын болон Хятадын төмөр замын сүлжээтэй холбохоор төлөвлөж байв.

2019 оны 8-р сард төслийн ерөнхий гүйцэтгэгч "Оросын төмөр зам" компаний захирал Олег Белозеров ажил энэ жил эхэлж, ирэх жил эрчимжих болно гэж мэдэгдсэн. Үүнд итгэх бүх үндэслэл байсан - санхүүжүүлэгч байгууллагуудтай гэрээ байгуулагдсан байсан. Гэвч 2020 онд ямар ч ажил хийгдээгүй байна.

2021 оны 3-р сарын 26-нд Оросын Засгийн газар уг төмөр замын барилгын ажлыг 2026 он хүртэл 5 жилээр хойшлуулах шийдвэр гаргасан байна. 

Ангилал:Оросын төмөр замын шугам