Баян-Өлгий аймгийн баяр наадам

## Улсын цолтнууд 
#### 1.Улсын заан 
# Баян-Өлгий аймгийн Цэнгэл сумын харьяат улам нэмэх чимэгтэй улсын заан ТЕРЛИКБАЙН АБДИГАЖЫ 
# Баян-Өлгий аймгийн Улаанхус сумын харьяат улсын заан Бердимуратын Серик

#### 2. Улсын харцага 
# Баян-Өлгий аймгийн Цэнгэл сумын харьяат Монгол, Казахстан улсын гавъяат тамирчин, өсөх идэр, улам нэмэх чимэгтэй улсын харцага ОДНАЙН БАХЫТ

#### 3. Улсын начин 
# Баян-Өлгий аймгийн Булган сумын харьяат үнэн хүчит чимэгтэй улсын начин БЕЛДЕНБАЙН ХОЖАГАПАН 
# Баян-Өлгий аймгийн Улаанхус сумын харьяат улсын начин ТОГТАРБАЙН НУРХАДЫЛ 
# Баян-Өлгий аймгийн Сагсай сумын харьяат улсын начин ДОРЖИЙН МӨНХБҮРЭН
# Баян-Өлгий аймгийн Булган сумын харьяат улсын начин БАТЧУЛУУНЫ БААТАРЦОЛ
# Баян-Өлгий аймгийн Дэлүүн сумын харьяат улсын начин НУРЛАНЫ МУСТАФА

## Аймгийн цолтнууд 
#### 1.Аймаг, цэргийн арслан 
# Баян-Өлгий аймгийн Толбо сумын харьяат аймгийн арслан Бэйсэнбийн Айдаубай
# Баян-Өлгий аймгийн Ногооннуур сумын харьяат аймгийн арслан Китапбайн Серикбай
# Баян-Өлгий аймгийн Сагсай сумын харьяат аймгийн арслан Х.Ожан
# Баян-Өлгий аймгийн Сагсай сумын харьяат аймгийн арслан Өөдрөхийн Дампил
# Баян-Өлгий аймгийн Баяннуур сумын харьяат аймгийн хурц арслан Еркетайн Дагыс
# Баян-Өлгий аймгийн Улаанхус сумын харьяат аймгийн арслан Байтазагийн Талгатбек
# Баян-Өлгий аймгийн Буянт сумын харьяат аймгийн арслан Баатарын Баттулга
# Баян-Өлгий аймгийн Улаанхус сумын харьяат аймгийн хурц арслан Мешитбайн Борбан
# Баян-Өлгий аймгийн Улаанхус сумын харьяат аймгийн хурц арслан Мешитбайн Азикей
# Баян-Өлгий аймгийн Улаанхус сумын харьяат аймгийн хурц арслан Мешитбайн Нажикей
# Баян-Өлгий аймгийн Бугат сумын харьяат аймгийн арслан Ахишийн Чекен
# Баян-Өлгий аймгийн Улаанхус сумын харьяат аймгийн арслан Амбиягийн Түгелбай
# Баян-Өлгий аймгийн Баяннуур сумын харьяат аймгийн арслан Б.Хали
# Баян-Өлгий аймгийн Улаанхус сумын харьяат аймгийн арслан Зияданы Бохай
# Баян-Өлгий аймгийн Булган сумын харьяат аймгийн арслан Шарбахыны Зухай
# Баян-Өлгий аймгийн Сагсай сумын харьяат аймгийн арслан Онгышын Нигамет
# Баян-Өлгий аймгийн Ногооннуур сумын харьяат аймгийн хурц арслан Болатханы Иваныш
# Баян-Өлгий аймгийн Алтай сумын харьяат аймгийн арслан Мусагийн Сансызбай
# Баян-Өлгий аймгийн Цэнгэл сумын харьяат аймгийн хурц арслан Дүнгээгийн Пунцаг
# Баян-Өлгий аймгийн Улаанхус сумын харьяат аймгийн хурц арслан Солтаны Бердихан
# Баян-Өлгий аймгийн Улаанхус сумын харьяат аймгийн арслан Хабылханы Алькей
# Баян-Өлгий аймгийн Бугат сумын харьяат аймгийн арслан Цэгмэдийн Самбуу
# Баян-Өлгий аймгийн Булган сумын харьяат аймгийн хурц арслан Хатраны Хурметхан
# Баян-Өлгий аймгийн Цэнгэл сумын харьяат аймгийн хурц арслан Хожабайн Хажымухан
# Баян-Өлгий аймгийн Бугат сумын харьяат аймгийн арслан Догсомын Баяраа
# Баян-Өлгий аймгийн Өлгий сумын харьяат аймгийн арслан Бегзадагийн Махсат
# Баян-Өлгий аймгийн Алтай сумын харьяат аймгийн арслан Сапаргалийн Исламбек
# Баян-Өлгий аймгийн Алтай сумын харьяат аймгийн хурц арслан Шаривханы Мурат
# Баян-Өлгий аймгийн Толбо сумын харьяат аймгийн хурц арслан Консолын Ханат
# Баян-Өлгий аймгийн Улаанхус сумын харьяат аймгийн арслан Дүкений Муралхан
# Баян-Өлгий аймгийн Алтай сумын харьяат аймгийн арслан Сүхийн Чулуунбат
# Баян-Өлгий аймгийн Буянт сумын харьяат аймгийн арслан Мичирийн Төртулга
# Баян-Өлгий аймгийн Цэнгэл сумын харьяат аймгийн арслан Хавидений Айдос
# Баян-Өлгий аймгийн Булган сумын харьяат аймгийн арслан Хапшаны Хурметбек
# Баян-Өлгий аймгийн Баяннуур сумын харьяат аймгийн арслан Хайсагийн Нуртуган
# Баян-Өлгий аймгийн Цэнгэл сумын харьяат аймгийн арслан Битаны Нурлан
# Баян-Өлгий аймгийн Алтай сумын харьяат аймгийн арслан Малышийн Эркебулан
# Баян-Өлгий аймгийн Цэнгэл сумын харьяат аймгийн хурц арслан Улагпаны Береке
# Баян-Өлгий аймгийн Дэлүүн сумын харьяат аймгийн арслан Төлекийн Ерболат
#Баян-Өлгий аймгийн Цэнгэл сумын харьяат аймгийн арслан Мусатын Аманбек
#Баян-Өлгий аймгийн Бугат сумын харьяат аймгийн арслан Энхболдын Тамираа
# Баян өлгий аймгийн Булган сумын харьяат аймгийн арслан Баянжаргалын Төмөрбаатар
# Баян өлгий аймгийн Баяннуур сумын харьяат аймгийн арслан Ерболатын Көптилек

#### 2. Аймаг, цэргийн заан 
#### 3. Аймаг, цэргийн харцага 
# Баян-Өлгий аймгийн Цэнгэл сумын харьяат аймгийн харцага Бахытын Бегжан
# Баян-Өлгий аймгийн Ногооннуур сумын харьяат аймгийн харцага Дөрбетханы Бейбит
# Баян-Өлгий аймгийн Буянт сумын харьяат аймгийн харцага Асхарын Айбек
# Баян-Өлгий аймгийн Ногооннуур сумын харьяат аймгийн харцага Довдонгийн Гантөмөр
# Баян-Өлгий аймгийн Баяннуур сумын харьяат аймгийн харцага Самарханы Заманбек
#Баян-Өлгий аймгийн Толбо сумын харьяат аймгийн харцага Хуанышийн Танирберген

#### 4. Аймаг, цэргийн начин 
Ррр

## Аймгийн наадам 
#### Аймгийн наадмын түүх 
1940 оны наймдугаар сард Баян-Өлгий аймгийг байгуулсан бөгөөд дараа жил буюу 1941 оноос эхлэн аймгийн баяр наадмыг зохион байгуулах болсон байна. Аймгийн анхны баяр наадамд хүчит 64 бөх зодоглосоноос Толбо сумын харьяат Б.Айдаубай түрүүлж анхны " Аймгийн арслан " цол, Улаанхус сумын харьяат Б.Талгатбек үзүүрлэн анхны " Аймгийн заан " цолыг тус тус хүртжээ. 

#### Түрүү, үзүүр хүртсэн бөхчүүд 
#### Хоёроос дээш түрүү хүртсэн бөхчүүд 
#### Түрүү, үзүүр хүртсэн сумдын эрэмбэ 
#### Өөр улс, аймгаас түрүү, үзүүр хүртсэн бөхчүүд 
##### Түрүүлсэн бөхчүүд 
# Ховд аймгийн Буянт сумын харьяат аймгийн арслан Шийлэгийн Нинзэн 1943 онд түрүүлсэн.
# Ховд аймгийн харьяат аймгийн арслан Д.Хишгээ 1944 онд түрүүлсэн.
#Ховд аймгийн Буянт сумын харьяат улсын арслан Шаравын Ванчинхүү 1945 онд түрүүлсэн.
#Архангай аймгийн Хайрхан сумын харьяат даян аварга Цэдэндоржийн Чимэд-Очир 1950 онд түрүүлсэн.
# Увс аймгийн Тэс сумын харьяат аймгийн арслан Данзангийн Дамдин 1960 онд түрүүлсэн.
#ОХУ-ын Тува улсын харьяат аймгийн арслан Иванов Хураган 1991 онд түрүүлсэн.
#ОХУ-ын Тува улсын харьяат аймгийн арслан Монгуш Майдар 1993 онд түрүүлсэн.
# Ховд аймгийн Булган сумын харьяат аймгийн арслан Хавсалемийн Асен 2006 онд түрүүлсэн.
#Говь-Алтай аймгийн Бигэр сумын харьяат улсын начин Саруултуяагийн Багахүү 2007 онд түрүүлсэн.
#Увс аймгийн Давст сумын харьяат улсын арслан Пүрэвийн Бүрэнтөгс 2010 онд түрүүлсэн.
# Увс аймгийн Баруунтуруун сумын харьяат аймгийн арслан Бадамсамбуугийн Ганболд 2012 онд түрүүлсэн.
# Ховд аймгийн Мөнххайрхан сумын харьяат аймгийн арслан Бүрнээгийн Баянмөнх 2014 онд түрүүлсэн.

##### Үзүүрлэсэн бөхчүүд 
# Ховд аймгийн Алтай сумын харьяат аймгийн арслан Д.Должин 1944 онд үзүүрлэсэн.
# Увс аймгийн Өндөрхангай сумын харьяат улсын начин Пунцагнамжилын Цэдэнбалжир 1948 онд үзүүрлэсэн.
# Увс аймгийн Ховд сумын харьяат улсын начин Жотойн Гэлэг 1951 онд үзүүрлэсэн.
#Архангай аймгийн Булган сумын харьяат улсын арслан Дуламжавын Мөнх-Эрдэнэ 2000 онд үзүүрлэсэн.
# Ховд аймгийн Булган сумын харьяат аймгийн арслан Хавсалемийн Асен 2005 онд үзүүрлэсэн.
# Ховд аймгийн Мянгад сумын харьяат аймгийн заан Шагдаржавын Батзориг 2006 онд үзүүрлэсэн.
# Увс аймгийн Тэс сумын харьяат аймгийн заан Ядамсүрэнгийн Цэдэнбал 2010 онд үзүүрлэсэн.
#Увс аймгийн Улаангом сумын харьяат аймгийн арслан Лхангаажавын Цээсүрэн 2012 онд үзүүрлэсэн.
#Увс аймгийн Наранбулаг сумын харьяат аймгийн заан Баттөмөрийн Батбаян 2020 онд үзүүрлэсэн.

## Тэмдэглэл