Шинэ хоршоо хөдөлгөөн

**Шинэ хоршоо хөдөлгөөн** нь Монгол Улсын Засгийн газрын үйл ажиллагааны хөтөлбөрт тусгагдсан зорилтын хүрээнд уламжлалт мал аж ахуйг хөгжүүлэх, мал аж ахуйн үйлдвэрлэлийг дэмжих, малчдын хөдөлмөр эрхлэлтийг хоршооллын хэлбэрээр зохион байгуулах, улмаар хоршооны тогтолцоог хөгжлийн бодлого, төлөвлөгөөтэй уялдуулан бэхжүүлэхэд чиглэсэн үндэсний хэмжээний санаачилга юм.

Байгаль, цаг уурын өөрчлөлтөөс шалтгаалсан сөрөг нөлөөллийг бууруулах, малчдыг дэмжих, ашиг орлоготой байх гарц нь эрсдэлд тэсвэртэй нүүдлийн, хагас суурин, эрчимжсэн мал аж ахуйг хөгжүүлэх, мал аж ахуйн үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагааг хоршоогоор дамжуулан эрхлэх, малчид хөдөлмөрөө хорших, хоршоог хөгжлийн төлөвлөгөөтэй уялдуулан хөгжүүлэхэд нь төрөөс зохистой бодлогоор дэмжих явдал гэж үзэж “Шинэ хоршоо-Чинээлэг малчин” хөтөлбөрийн төслийг боловсруулсан боловсруулжээ. 

## Засгийн газрын хуралдаанд танилцуулсан нь 
Хөтөлбөрийг Монгол Улсын сайд, Засгийн газрын хэрэг эрхлэх газрын дарга Д.Амарбаясгалан 2024 оны 04 дүгээр сарын 10-ны өдрийн Засгийн газрын хуралдаанд танилцуулсан байна.

**Хөтөлбөрийн зорилт:** Хөтөлбөрийг хэрэгжүүлснээр бэлтгэн нийлүүлэлтийн тогтолцоо сайжирч, мал аж ахуйн бүтээгдэхүүний улирлын чанартай үнийн савлагаа буурч, орлого тогтворжино. Малчдын нийгмийн баталгаа, ахуйн нөхцөл сайжирна. Мал аж ахуйн салбарын уур амьсгалын өөрчлөлтөд дасан зохицох, эрсдэл даах чадавх дээшилнэ. Байгальд ээлтэй, инновац шингэсэн, ногоон шалгуурыг хангасан, мал аж ахуйн тогтвортой үйлдвэрлэл хөгжинө гэж үзсэн байна. 

## Тогтоол батлагдсан нь 
Улмаар 2024 оны 04 дүгээр сарын 24-ний өдрийн Засгийн газрын 166 дугаар “Шинэ хоршоо хөдөлгөөнийг өрнүүлэх тухай” тогтоолыг баталсан байна.

Уг тогтоолд, Төлөвлөгөөний хүрээнд банк, санхүүгийн байгууллагуудтай хамтран хэрэгжүүлэх хоршооны гишүүн малчинд 2029 он хүртэл олгох 5 хүртэл жилийн хугацаатай зээлийн 6 (зургаа) нэгж хувийн хүүгээс давсан хүүгийн төлбөрийг Монголбанкны бодлогын хүүтэй уялдуулан тооцож Засгийн газраас хариуцан төлөхөд Монгол Улсын 2024 оны батлагдсан төсөвт зохицуулалт хийх замаар, 2025-2033 онуудад шаардагдах эх үүсвэрийг тухайн жил бүрийн улсын төсөвт тусган санхүүжүүлэх арга хэмжээ авахыг холбогдох салбарын сайд нарт даалгажээ.

## Салбар дундын уялдааг хангах Үндэсний хороо 
Засгийн газрын 2024 оны 95 дугаар тогтоолоор Шинэ хоршоо хөдөлгөөний салбар дундын уялдааг хангах Үндэсний хороог байгуулсан бөгөөд "Шинэ хоршоо-Чинээлэг малчин" арга хэмжээний төлөвлөгөөний хэрэгжилтийг эрчимжүүлэх хүрээнд мэргэжлийн дэмжлэг, туслалцаа үзүүлж, оролцогчдыг уялдаа, зохион байгуулалтаар хангаж ажиллах чиг үүргийг өгсөн байна.  Улмаар Шинэ хоршоо хөдөлгөөний салбар дундын уялдааг хангах Үндэсний хорооны бүрэлдэхүүнийг Засгийн газрын 2024 оны 95 дугаар тогтоолоор баталж, Монгол Улсын Шадар сайд С.Амарсайхан даргалахаар болов. 

2025 оны 1 дүгээр сарын байдлаар Шинэ хоршоо хөдөлгөөний хүрээнд 700 тэрбум гаруй төгрөгийн хөрөнгө оруулалтын зээлийг олгосон бөгөөд 13,549 малчин зээлд хамрагджээ.  Мөн оны гуравдугаар сарын байдлаар Монгол Улсын 330 сумын 328 суманд байгуулсан бөгөөд зээлийн эргэн төлөлт хэвийн үргэлжилж байгаа талаар Шинэ хоршоо хөдөлгөөний салбар дундын уялдааг хангах Үндэсний хорооны нарийн бичиг бөгөөд Ажлын албаны дарга Ё.Азжаргал Өдрийн сонинд өгсөн ярилцлагадаа дурьджээ. 

## УИХ дахь ажлын хэсэг 
Монгол Улсын Их Хурлын даргын 2024 оны 42 дугаар захирамжаар Хөдөө аж ахуйн үйлдвэрлэлийг дэмжих Ажлын хэсгийгhttps://www.parliament.mn/nn/62907/ байгуулж, тус ажлын хэсгийг УИХ-ын гишүүн М.Мандхайгаар ахлуулав.