open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Филиппин-Америкийн дайн

**Филиппин-Америкийн дайн**, **Филиппиний тусгаар тогтнолын дайн** буюу **Филиппиний самуун** (1899–1902), нь Америкийн Нэгдсэн Улс болон Филиппиний хувьсгалчдын хооронд гарсан зэвсэгт мөргөлдөөн юм.

Филиппиний Анхдугаар Бүгд Найрамдах Улсыг Америкийн Нэгдсэн Улс бүрэлдэхүүндээ оруулсны дараа тусгаар тогтнолоо эргүүлэн олж авах гэсэн зорилго нь мөргөлдөөнд хүргэжээ. Уг дайн нь Филиппиний тусгаар тогтнолын төлөө тэмцлийн хүрээнд, Филиппиний хувьсгал, Испани-Америкийн дайны дараа гарсан юм.

АНУ болон Филиппиний хувьсгалт хүчний хоорондын зэвсэгт мөргөлдөөн 1899 оны 2 сарын 4-нөөс эхэлж, богино хугацаанд 1899 оны  Манилын тулалдаан болон өргөжжээ. 1899 оны 6 сарын 2-нд Филиппиний Анхдугаар Бүгд Найрамдах Улс албан ёсоор АНУ-ын эсрэг дайн зарлав. Дайн албан ёсоор бол 1902 оны 7 сарын 4-нд дууссан. Гэсэн ч Катипунанчууд Америкийн хүчний эсрэг тэмцлээ үргэлжлүүлсээр байв. Тэдний дунд Катипунаны ахмад гишүүн, генерал Макарио Сакай байсан бөгөөд ерөнхийлөгч Агуйнальдог олзлогдсоны дараа 1902 онд тунхагласан Бүгд Найрамдах Тагалог Улсын ерөнхийлөгчөөр ажиллаж байв. Морочууд, Пулаханчууд зэрэг бусад бүлгүүд 1913 оны 6 сарын 15-нд Буд Багсакийн тулалдаанд ялагдах хүртлээ дайны ажиллагаагаа үргэлжлүүлсээр байсан юм.

Империализмын Эсрэг Лиг 1898 оны 6 сарын 15-нд байгуулагдаж, АНУ-ын засгийн газрыг цэрэг дайны ажиллагаа явуулахын эсрэг тэмцэл өрнүүлж байсан түүхтэй. Уг дайн, түүний дараах АНУ-ын эзэрхийлэл нь Филиппиний соёлыг эрс өөрчилсөн юм. Ойролцоогоор 34,000–1,000,000 хүнээ алдсан тус улсад Католик сүм төрийн шашин байхаа больж (АНУ шашны эрх чөлөөг хүлээн зөвшөөрсөн), засгийн газар болон бизнест англи хэл голлох хэл болжээ. 1916 онд АНУ филиппинчүүдэд өөртөө засах эрх амласныгаа 1935 онд л тодорхой хэмжээгээр биелүүлсэн. 1946 онд, дэлхийн хоёрдугаар дайны дараа АНУ Манилын гэрээний дагуу Филиппиний тусгаар тогтнолыг хүлээн зөвшөөрсөн билээ.

## Цахим холбоос 
## Эх сурвалж
Ангилал:1899 оны зөрчилдөөн
Ангилал:1900-д он
Ангилал:19-р зууны дайн
Ангилал:20-р зууны дайн
Ангилал:Азийн дайн
Ангилал:Азийн колоничлолын түүх
Ангилал:Колоничлолын дайн
Ангилал:Нэгдсэн Улсын дайн
Ангилал:АНУ-ын түүх (1865–1918 он)
Ангилал:Тусгаар тогтнолын дайн
Капампанган хэл

**Пампанган хэл**, **Пампанго** буюу **Капампанган** (*Kapampangan*) нь Филиппиний голлох хэлнүүдийн нэг юм. Пампанга муж, Тарлак мужийн өмнөд хагас болон Батааны хойд хэсгээр оршин суугчид ярилцдаг. Мөн Булакан, Нуэва Эчихагийн зарим суурин болон Замбалесын Айтачууд буюу Аэта нар Капампанганаар ойлгодог. Уг хэлээр ярилцагчид заримдаа Капампанганыг "эх хэл" хэмээх утга бүхий *Аманунг Сисуан (Amanung Sisuan)* гэж нэрлэх нь бий.

## Эх сурвалж
Ангилал:Дан ганц хэл
Ангилал:Малай-Полинезийн хэлнүүд
Ангилал:Филиппиний хэл
1993 он

**1993 он** нь Григорийн тооллоор Баасан гаригт эхэлсэн өндөр бус ердийн жил. Манай эриний 1993 дахь, хоёрдугаар мянганы 993 дахь, хорьдугаар зууны 93 дахь, хорьдугаар зууны 10 дахь арван жилийн гурав дахь, 1990-ээд оны дөрөв дэх жил.

### Нэгдүгээр сар 
* 1-нд Чехословак улс энхийн замаар хоёр хуваагдаж Чех болон Словак байгуулагдав.
* 13-нд БНАГУ-ын удирдагч асан Эрих Хонеккер шоронгоос суллагдаж, Чили дэх эхнэр рүүгээ явах зөвшөөрөл авсан.
* 19-нд Чех болон Словак улсыг НҮБ-д гишүүнээр элсүүлсэн.
* 20-нд Билл Клинтоны АНУ-ын Ерөнхийлөгчийн тангараг өргөх ёслол болж Жорж Бушийн ерөнхийлөгчийн бүрэн эрх дуусгавар болов.
* 26-нд Чехийн парламент Вацлав Хавелийг тус улсын Ерөнхийлөгчөөр сонгов (200 саналаас 109 санал).
* 28-нд Бүгд Найрамдах Казахстан Улс Үндсэн хуулиа батлав.

### Хоёрдугаар сар 
* 25-нд Алгирдас Бразаускас Литва улсын ерөнхийлөгчийн албан тушаалд оров.

### Гуравдугаар сар 
* 27-нд Жян Зэминь БНХАУ-ын даргын албан тушаалд очсон (2003 оны 3-р сарын 15 хүртэл);

### Дөрөвдүгээр сар 
* 11-нд Кирсан Илюмжинов ОХУ-ын Бүгд Найрамдах Халимаг улсын ерөнхийлөгчийн сонгуульд 65,37 санал авч сонгогдов.
* 15-нд Оросын газрын тосны ЮКОС компани үүсгэн байгуулагдав.

## Энэ онд төрөгсөд 
## Энэ онд нас барагсад 
Ангилал:1993 он
#
Бухар

**Буха́р** () бол эртний түүхтэй, өдгөө Узбекистан улсын Бухар мужийн засаг захиргааны төв болсон өнөөгийн байдлаар 39.4 км² газарнутагтай бөгөөд 267 мянган оршин суугчтай хот юм.

9-р зуунаас эхлэн түүхийн бүх цаг үеийн архитектурын өвөрмөц дурсгалуудыг хадгалсан түүх, соёлын өв ихтэй хот юм. Хөгжингүй Дундад зууны үед энэ нь бүх Ойрхи Дорнодын соёл, шинжлэх ухаан, лалын шашинтнуудын төв байсан онцлогтой. Бухарын хаант улсын нийслэл байсан. 

## Нэрний үүсэл 
“Бухара” (Бухара) топоним нь Бухарын эртний согд бичээстэй (IV-V зуун) зэс зоосон дээр анх дурдсан байдаг ажээ. 

Бичмэл сурвалжид “Бухоро” гэдэг үгийг хятадын эрдэмтэн, орчуулагч Сюаньзан (602-664) анх тэмдэглэсэн байдаг. 

Эрт дээр үед Бухарыг бүхэлд нь баян бүрд гэж нэрлэдэг байсан бөгөөд сүүлд 10-р зуунд нэр нь хот руу шилжсэн байх магадлалтай. 

Эртний Уйгур хэлэнд "бухар" гэдэг үг нь "сүм", "залбирал" гэсэн утгатай байжээ.  «*Buhara*» гэж согд *buharak* гэдэг үг гэдэг («аз жаргалтай газар»). 

## Түүх 
МЭӨ 1-р зуунд буюу 2500 жилийн тэртээ бий болсон Төв Азийн хамгийн эртний хотуудын нэг юм. Эрт цагт баян бүрд бараадаж боссон түүхтэй болохоор анх хэзээ суурин бий болсныг мэдэх арга барагдсан. 

«Бухарын түүх» (араб. تاریخ بخارا‎‎, *«Тарихи Бухара»*) араб хэлээр 943—944 (зарим судалгаагаар 948—949онд) онд Наршахи (перс. ابوبکر محمد نرشخی‎‎, 899—959) согд түүхчийн бичсэн эх сурвалж юм.  

Түүхэндээ Торгоны зам дайрдаг худалдаа арилжаа, эрдэм ухаан, шашин, соёлын төв байсан. Хотын доторх эртний сүм ЮНЕСКО-гийн Дэлхийн өвд бүртгэгдсэн байдаг билээ.

## Хүн ам 
2014 оны албан ёсны мэдээгээр хотод узбек — 82 %, орос — 6 % , тажик — 4 %, татар — 3 %, солонгос — 1 %, туркмен — 1 %, украин— 1 %  бусад — 2 % үндэстнүүд амьдарч байна.

## Зураг

Зураг:Bukhara ark.jpg
Зураг:Vereshchagin Bazaar.JPG
Зураг:Bukhara, Silk & Spice festival (6231864174).jpg

## Мөн үзэх
* Бухарын Эмират Улс
* Бухарын хант улс
* Сартуул
* Узбекистаны хотын жагсаалт

## Эшлэл

Ангилал:Бухар мужийн суурин
Ангилал:Узбекистаны урьдын нийслэл
Ангилал:Узбекистаны суурин
Ангилал:Торгоны зам
Хамхөн

**Хамхөн** (, солонгос дуудлага нь «hamɣɯŋ-ɕi») — БНАСАУ-ын дорнод эргийн тэргүүн, бүх улсын хоёрдугаар их хот; Өмнөд Хамгён мужийн төв.

Хотын нэр монгол хэлнээ оросыг дагаж **Хамхын** (галигийн «ɯ» авиаг түрэгт «ы») гэж бичигдэх нь бий. Солонгосоос монгол авианд тааруулсан нь **Хам-хөн** юм.

Хамхөн хот 2008 онд 768,551 оршин суугчтай байсан. Солонгосын дайны үед ихэнх барилга байгууламж сүйдэж, Зүүн Германы тусламжаар сэргээн босгожээ. Одоо Умард Солонгосын дорнод эргийн (Япон тэнгисийн) худалдааны томоохон боомт, химийн үйлдвэрлэл г.м олон төрлийн аж үйлдвэр хөгжсөн газар юм.

Хамхөн нь Чосон улсыг үндэслэгч И Сон-ге вангийн төрсөн газар, сагаг гурилын хүйтэн гоймон (랭면, 냉면 *нэн-мён*) хийж гаршсан хоёроороо алдартай.

## Зүүлт, тайлбар
Ангилал:Умард Солонгосын суурин
Ангилал:Өмнөд Хамгён
Гибралтар

**Гибралтар** () бол Газар дундын тэнгист орох гарах үүд хоолой газарт Пиренейн хойгийн өмнөд үзүүрт  оршдог Их Британийн эзэмшил нутаг юм. Урд талаараа тэнгис, хойд талаараа Испанийн Андалузтай хиллэдэг. Хойноос урагшаа сунасан ердөө 6.5 км² нутагтай, 2009 оны байдлаар 29 гаран мянган хүнтэй жижиг хот (балгас гэх) юм.
Энд гол төлөв Испани, Португал, Марокко удмын гибралтарчууд, англи, испаничууд оршин суудаг. Албан ёсны хэл нь англи. 

1704 оны Испанийн өвийн төлөө дайнаар Гибралтарыг Англи, Голландын нэгдсэн хүчин эзлэн авчээ. 1713 онд Утрехтийн гэрээгээр  Английн мэдэлд орсон нь хууль ёсонд нийцжээ. Испани улс өөрийгөө Гибралтарыг эзэмших эрхтэй гэж үздэг. Харин Гибралтарынхнаас хоёр удаа (1967, 2002 он) санал асуухад Испаниас татгалзжээ.

Гибралтарын хэргийг Британийн вангийн томилсон амбан захирагч эрхлэн явуулдаг.

## Мөн үзэх
* Гибралтарын хоолой

## Эх сурвалж
## Цахим холбоос 

Ангилал:Маргаантай нутаг дэвсгэр
Ангилал:Их Британийн харьяа нутаг
Ангилал:Европын хойг
Ангилал:Газар дундын тэнгисийн эргийн бүс нутаг
Ангилал:Газар дундын тэнгисийн хойг
Ангилал:Атлантын далайн хойг
Тэгү

**Тэгү** (Дэгү; солонгосоор 대구, дуудлага нь «tɛɡu» буюу *тэ-гү*; англиар *Daegu*; оросоор *Тэгу*) — 2.5 сая оршин суугчтай Өмнөд Солонгосын дөрөвдүгээр их хот (Сөүл, Пусан, Инчоны дараах), гуравдугаар том хотын бөөгнөрөл. Өмнөд Солонгост аймгаас гадна өргөн хот (광역 - «өргөн», 시 - «хот») гэж байдгийн нэг нь энэ **Тэгү өргөн хот** юм.

Тэгү Солонгосын (уг нь Чосон улсын) 8 аймгийн нэг Кёнсаны төв нь байсан. Харин одоо Ённам аймагт харьяалагддаг. Аймаг дотроо мужийн харьяат биш. Тэгэхдээ хойд талаас нь хаяа залгадаг Умард Кёнсан мужийн засгийн газар Тэгүд суудаг. Тэгү хот одоо цагт дотроо 7 дүүрэг (구 кү), 1 хошуунд (군 күнь) хуваагдаж байгаа. Энэ хот төмөрлөг, машин, даавууны үйлдвэрлэл, сайхан алимаар улсдаа зартай.

## Засаг захиргааны хуваарь
## Ах дүүгийн барилдлага
* АНУ-ын Атланта (1981)
* Казахстаны Алимт (1990)
* Хятадын Чиндао (1993)
* Бразилийн Минас-Жерайс (1994)
* Японы Хирошима (1997)
* Оросын Санкт-Петербург (1997)
* Италийн Милан (1998)
* Болгарын Пловдив (2002)
* Тайваний Тайбэй (2010)

## Мөн үзэх 
* Өмнөд Солонгосын хотууд

## Зүүлт, тайлбар
Ангилал:Өмнөд Солонгосын хот
2012 оны хөлбөмбөгийн Европын аварга шалгаруулах тэмцээн

## Зохион байгуулагчийн сонгон шалгаруулалт
## Сонгон шалгаруулалт
### Шалгарсан багууд
### Хэсэгт хуваарилах сугалаа
|

|-valign=top
|

|

|}

## Тэмцээнийг зохион байгуулах газрууд
### Цэнгэлдэхүүд
Евро 2012-ын туршид нийт 31 тоглолт болсон бөгөөд үүнээс 16 нь Украин, 15 нь Польш улсад зохион байгуулагдсан.

|-
! colspan=4|Украин
|-
| Киев
| Донецк
| Харьков
| Лвив
|-
| **Олимпын цэнгэлдэх**Дахин засварласанСуудлын тоо: **64,640**
| **Донбасс Арена**Шинээр байгуулсанСуудлын тоо: **49,400**
| **Metalist Stadium**Дахин засварласанСуудлын тоо: **37,750**
| **Арена Лвив**Шинээр байгуулсанСуудлын тоо: **32,990**
|-
| D хэсгийн 3 тоглолт,1 шөвгийн найм башигшээ тоглолт
| D хэсгийн 3 тоглолт,1 шөвгийн найм ба1 хагас шигшээ
| B хэсгийн 3 тоглолт
| B хэсгийн 3 тоглолт
|-
| 
| 
| 
| 
|}

### Тасалбар
### Шууд нэвтрүүлэх
## Багууд
## Тоглолтын бөмбөг
Адидас Танго 12 нь ЕХБХ Евро 2012 тэмцээний албан ёсны бөмбөг юм. Энэхүү бөмбөг нь Адидас Танго цувралын дор нэрлэгдсэн боловч загвар болон хийцийн хувьд бүрэн шинэчлэгдэж чадсан байна. Энэ бөмбөгний өөр төрлүүд нь Африкийн Үндэстнүүдийн Цом ба Олимпын тоглолтод хэрэглэгдэнэ. Энэ бөмбөг нь 2010 ДХБХ Дэлхийн Цомын Aдидас Ябулани бөмбөгтэй харьцуулахад бөмбөг залах болон тоглоход илүү хялбар болсон.

## Үр дүн
### Хэсгийн шат
#### A хэсэг

----

----

#### B хэсэг
#### C хэсэг
#### D хэсэг
*Украины баг нь Шведтэй хийсэн тоглолтын дүнгээсээ хамааран хэсэгтээ Шведийн дээр бичигдсэн. (2–1).*

## Тоон үзүүлэлтүүд
### Гоол оруулсан тоглогчид
;3 гоол

* Марио Манжукич
* Марио Гомес

* Марио Балотелли
* Кристиано Рональдо

* Алан Загоев
* Фернандо Торрес

;2 гоол

* Петр Жирачек
* Вацлав Пилар
* Никлас Бендтнер
* Майкл Крон-Дели

* Димитрис Салпингидис
* Хави Алонсо
* Сеск Фабрегас

* Давид Силва
* Златан Ибрагимович
* Андрей Шевченко

;1 гоол

* Никича Иелавич
* Энди Кэрролл
* Елеон Лэскотт
* Уэйн Рүүни
* Тео Уолкотт
* Данни Велбек
* Иохан Кабае
* Жереми Менез
* Самир Насри
* Ларс Бендер
* Сами Хедира
* Мирослав Клозе
* Филипп Лам

* Месут Өзил
* Лукас Подолски
* Марко Ройс
* Теофанис Гекас
* Гиоргос Карагунис
* Георгис Самарас
* Шон Ст Леджер
* Антонио Кассано
* Aнтонио Ди Натале
* Андреа Пирло
* Рафаел ван дер Ваарт
* Робин ван Перси

* Якуб Бласцчиковси
* Роберт Левандовски
* Пепе
* Елдер Поштига
* Силвестре Варела
* Роман Павлюченко
* Роман Широков
* Хорди Алба
* Хуан Мата
* Есүс Навас
* Себастьян Ларссон
* Олоф Меллберг

;1 авто гоол

* Глен Жонсон (Шведийн эсрэг тоглолтод)

## Ивээн тэтгэгчид
ЕХБХ нь дэлхий дахины арван ивээн тэтгэчид болон Польш ба Украинд үндэсний гурван ивээн тэтгэгчдийг зарласан:

### Дэлхий дахины ивээн тэтгэгчид
*Адидас
*Канон
*Кастрол
*Кока-Кола
*Континентал
*Оранж ба Телекоммуникэйшн Польш
*Хьюндай-Киа
*Карлсберг
*МакДоналдс
*ШАРП

### Үндэсний ивээн тэтгэгчид
#### Украин
*Укртелеком
*Эпицентер
*Укрсоцбанк ПиЖиЭсСи

#### Польш
*Э. Вэдэл
*Банк Пэкао
*МастерКарт

## Эшлэл
## Гадны холбоосууд
* 

#2012
Ангилал:Польшийн спортын арга хэмжээ
Ангилал:Украины спортын арга хэмжээ
Тусгаар тогтнолын өдөр (Америкийн Нэгдсэн Улс)

**Тусгаар тогтнолын өдөр** () нь 1776 оны 7-р сарын 4-ний өдөр АНУ нь Их Британийн Нэгдсэн Вант улсаас салан, тусгаар тогтносон улс болсноо зарласны ойн баярын өдөр юм. 

Тусгаар тогтнолын өдрөөр том хэмжээний салют буудуулж, парад жагсан, аялал зугаалга, концерт, бэйсболын тоглолт, гэр бүлийн уулзалтууд, улс төрийн илтгэлүүд зэрэг, хувийн болон улсын түвшинд олон арга хэмжээ зохион байгуулагддаг. Тусгаар тогтнолын энэ өдөр нь АНУ-ын үндэсний өдөр юм.

Тусгаар тогтнолын энэ өдөр нь улсын хэмжээний баяр тул ард иргэд олон нийтээрээ амарч, шуудан, шүүх зэрэг улсын байгууллагууд нь амардаг. Энэ баярыг тэд тэмдэглэхдээ ихэвчлэн гэр бүлээрээ аялал зугаалага хийж, томоохон парад жагсаалд оролцон, ингэхдээ хүмүүсийн хувцас, талбайн гоёл чимэглэл зэрэг нь Америк улсын төрийн далбааны өнгө болох улаан, цагаан, цэнхэр өнгө голлоно. Энэ баяраар салют буудсаны дараагаар төрийн дуулал болон эх орноо хайрлан хүндэтгэсэн бусад дуунууд эгшиглэнэ. Зарим дууны шүлэг нь 1812 оны Хувьсгалын дайныг санагдуулам байх нь бий. 

## Түүх
1776 оны 6-р сард Виржиниагийн Ричард Хэнри Лигийн танилцуулсан тусгаар тогтнолын тогтоолыг Эх газрын Конгресс зөвшөөрөхөөр санал хураах үед 13 колони орон 1776 оны 7 сарын 2-ны өдөр Их Британийн Нэгдсэн Вант улсаас хууль ёсны дагуу тусгаарлагдсан. Санал хураалтын дараа Конгресс өөрсдийн анхаарлыг Тусгаар тогтнолын тунхаглалд хандуулсан бөгөөд удаан мэтгэлцэж ярилцсаны эцэст 7-р сарын 4-ний өдөр хүлээн зөвшөөрчээ. 

## Тусгаар тогтнолын өдөр ба АНУ-ын ерөнхийлөгчид
Сонирхуулан хэлэхэд Тусгаар тогтнолын тунхаглалд гарын үсэг зурсан Жон Адамс, Томас Жефферсон нар АНУ-ын ерөнхийлөгчөөр ажиллаж байсан бөгөөд Тусгаар тогтнолын 50 жилийн ойгоор буюу 1826 оны 7-р сарын 4-ний өдөр нэгэн зэрэг нас барсан байна.  Тунхаг бичигт гарын үсэг зураагүй хэдий ч үндэслэгч эцгүүдийн нэг Жеймс Монро энэ түүхэн өдөр өнгөрсөн гурав дахь ерөнхийлөгч юм. АНУ-ын 30 дахь ерөнхийлөгч Кэлвин Күүлиж 1873 оны 7-р сарын 4 өдөр буюу тусгаар тогтнолын ойн өдөр мэндэлсэн цорын ганц ерөнхийлөгч.

## Салютын шоу
Салютын шоу нь олон мужуудад зохиогдох бөгөөд хувийн хэрэглээнд болон олон нийтийн томоохон баяр ёслолд зориулсан салютууд нь ялгаатай байна. Зарим мужид иргэдийн аюулгүй байдлын үүднээс гар дээр худалдаалахыг хорих, хэмжээг хязгаарлах, зарим төрлийнхийг худалдаалахыг хориглосон байдаг.
 
Улсын хэмжээнд тохиож байсан хамгийн том шоу нь 22 тонны тэсрэлт хийсэн 2009 оны Нью-Йорк-ын шоу байсан. Бусад томоохон хэмжээтэй арга хэмжээнээс дурьдахад Мичиган нуур дээрх Чикаго, Мишн булангийн Сан Диего зэрэгт болжээ. 

Баярт оролцох хүмүүсийн тоо тухайн жилийн аль гаригт тохиох эсэхээс шалтгаалан харилцан адилгүй байдаг. Зарим тохиолдолд иргэдэд таатай байлгах үүднээс ажлын өдөр таарсан тохиолдолд салют шоуг тэр долоо хоногийнхоо амралтын өдөр хийдэг. Үүнийг дагаад 7 сарын эхний долоо хоног нь ерөнхийдөө Америкчүүдийн хувьд хүмүүсийн аялах нь ихэссэн, хамгийн завгүй долоо хоног болдог. 
Ангилал:АНУ-ын тэмдэглэлт-, баярт-, үйл явдалт өдөр
Ангилал:Долоодугаар сарын баяр ёслолын өдөр
Ангилал:Үндэсний баярын өдөр
Тэжон

**Тэжон** (*Дэжон*; , солонгос дуудлага нь ) — Өмнөд Солонгосын тавдугаар их хот. Өмнөд Солонгосын бусад өргөн хотын (광역 - «өргөн», 시 - «хот») адилаар **Тэжон өргөн хот** гэдэг нэртэй, аль нэгэн аймагт харьяалагдахгүй. Хаяа залгаа байгаа Өмнөд Чүнчон аймгийн засгийн төв нь Тэжон. Бас улсынх нь зарим төрийн байгууллага Сөүлд биш энэ хотод байдаг.

Хотын нэр монгол хэлнээ солонгос дуудлага, түүнээс улбаалсан  гэдэгтэй ханьсаж, зөвөөр нь **Тэжон** гэнэ. Тэгэхдээ бас солонгос бичгийн шинэ галиг,  үгийн онц хүртээмжээр ***Дэжон*** гэж бичигдэх нь ч байдаг.

Сөүлээс Тэжон, цааш Пусан хүрэх улсын чанартай хурдны зам, төмөр зам гэж байдаг. Энэ тээврийн гол харгуй замыг Кёнбу гэдэг. Энэ замтай баруун урд зүгийн Куанжу, цааш Мокпо хот хүрэх үндсэн авто зам, төмөр зам Тэжонд холбогддог учир Тэжон хот улсынхаа зам тээврийн зангилаа төв цэг нь болдог юм. Кёнбү төмөр зам 1905 онд, Мокпо хүрэх Хунам төмөр зам 1926 онд баригдсанаар урьд цагт жижиг суурин байсан Тэжонд хүн ард цугларч одоо том хот болжээ. Мөн Тэжон шинжлэх ухаан, технологийн дагнасан хэдэн сайн сургууль, хүрээлэнтэй байдаг. Сөүлээс Тэжон хүртэл 167.3 км, Тэжоноос Бусан хүртэл 294 км, Тэжон Кванжугийн хооронд 169 км зайтай. 

Тэжон хотын нутаг дотроо 5 дүүрэгт (구 кү) хуваагддаг.

## Ах дүү хотын барилдлага
* Японы Оода (1987)
* Америкийн Сиэтл (1989)
* Унгарын Будапешт (1994)
* Хятадын Нанжин (1994)
* Канадын Калгари (1996)
* Мексикийн Гвадалахара (1997)
* Шведийн Уппсала (1999)
* Оросын Новосибирск (2001)
* Австралийн Брисбен (2002)
* Японы Саппоро (2010)

## Мөн үзэх
* Тэгү
* Чүнчон

## Эх сурвалж, тайлбар
Ангилал:Өмнөд Солонгосын хот
Эндрю Гарфильд

**Эндрю Гарфильд** (, 1983 оны 8 сарын 20 төрсөн) нь Америкийн жүжигчин юм. 

## Эшлэл 
## Холбоос 
* 

Ангилал:1983 онд төрсөн
Ангилал:АНУ-ын жүжигчин
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:21-р зууны жүжигчин
Ангилал:Тони шагналтан
Ангилал:Спутник шагналтан
Ангилал:BAFTA TV шагналтан
Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин
Ангилал:Их Британи кино жүжигчин
Хэрэм

**Хэрэм**  () - нь мэрэгчдийн багт багтах нэгэн зүйл амьтан  юм.

## Тархац 
Хэрэм нь Америк, Ази, Европт тархсан байдаг.

## Дэд зүйлүүд
* ***Sciurus***
** *Sciurus alleni* 
** *Sciurus arizonensis* 
** *Sciurus aureogaster* 
** *Sciurus carolinensis* 
** *Sciurus colliaei* 
** *Sciurus deppei* 
** *Sciurus lis* -
** *Sciurus nayaritensis* 
** *Sciurus niger* 
** *Sciurus oculatus* 
** *Sciurus variegatoides* 
** *Sciurus vulgaris* 
** *Sciurus yucatanensis* 
* ***Otosciurus***
** *Sciurus aberti* 
* ***Guerlinguetus*** 
** *Sciurus aestuans* 
** *Sciurus gilvigularis* 
** *Sciurus granatensis* 
** *Sciurus ignitus* 
** *Sciurus pucheranii* 
** *Sciurus richmondi* 
** *Sciurus sanborni* 
** *Sciurus stramineus* 
* ***Tenes***
** *Sciurus anomalus* 
* ***Hadrosciurus*** 
** *Sciurus flammifer* 
** *Sciurus pyrrhinus* 
* ***Hesperosciurus***
** *Sciurus griseus* 
* ***Urosciurus***
** *Sciurus igniventris* 
** *Sciurus spadiceus*

## Хэрмэн сүлд
Хэрмийг сүлдэндээ дээдэлдэг хот олон бий.

Файл:Zelenograd district of Moscow coa.png|ОХУ, Зеленоград
Файл:Coat of Arms of Yakutsk (1995).png|ОХУ, Якутск
Файл:DEU Eckernfoerde COA.svg|Герман, Эккернфёрде

## Мөн үзэх
* Тарвага (*Marmota*)

## Уран зохиол 
* Davidson, Alan. Oxford Companion to Food (1999), «Squirrel». p.&nbsp;750. ISBN 0-19-211579-0

Ангилал:Модны хэрэм
House'llelujah

'''"House'llelujah"''' нь Бельгийн дуучин Stromae-гийн Cheese цомогт багтсан дуу юм. Stromae энэ дуугаа 2010 онд зохиожээ.
## Чарт 
## Иш үндэс 
Ангилал:Stromae
Пусан

thumb|Шөнийн Пүсань

**Пүсань** [Пүсаань] () буюу **Пусан** **хот** бол  Өмнөд Солонгосын улсын доор шууд захирагдах, 767 км² нутаг дэвсгэрийг харьяалсан өргөн хот юм. Солонгосын хойгийн дорно өмнөд үзүүрт оршдог.

2023 оны байдлаар 3 471 949 сая хүн амтай Пүсань улсдаа Сөүлийн дараах хоёрдугаар том хот нь юм. Хаяа залгаа Кимхэ, Янсан гэх мэтийн хотыг хамруулан тооцсон Пүсань хотын бөөгнөрөлд 4.4 сая хүн оршин сууж байгаа.

Пүсань дэлхийд тэргүүлэх далайн боомт бөгөөд тус улсын далайн нийслэл гэгддэг, санхүүгийн төв газар болсон.

Пүсаньд 2002 оны Азийн наадам явагдаж байлаа. 

Хотод орчин үеийн өндөр барилгууд байдаг - "Centum Leaders Mark" хэмээх тэнгэр баганадсан барилга, тус улсын хамгийн өндөр оффис болох Пусаны олон улсын санхүүгийн төв зэрэг юм. 

Пусан хотод Монгол Улсын Консулын газар үйл ажиллагаа явуулж байна.  

Албан ёсны хаяг: ***Consulate of Mongolia in Busan*** 11,  Haeun-daero 774beon-gil, Haeundae-gu, Busan, 48104, Republic of Korea 

Утас: 051 (465) 9996, Факс: 051 (465) 9997

Цахим шуудан: busan@mfa.gov.mn

Цахим хуудас: **www.busan.consul.mnFacebook:** Consulate-of-Mongolia-in-Busan/

**Шуурхай утас:** +82 010 4966 7103

## Нэр
Энэ хотын нэрийг солонгос хэл бичгийг үндэслэж **Пүсань**, орос бичгийг үндэслэж **Пусан,** англи хэрээл **"Busan"** гэж бичнэ. Солонгосоос монголчлох дүрэм тусгайлан батлагдаагүйгээс *Пүсан*, *Бусан*, *Бүсан*, *Бүсань* гээд бүгд 6 янзаар бичиж салаалжээ.

## Газар зүй 
Солонгосын хойг, Солонгос, Өмнөд Солонгос гэх гурван янз газар орны хамгийн дорно-өмнөд, Японтой ойрхон Солонгосын хоолойн эрэг ирмэг өнцөг буланд Пүсань байрладаг. Сөүлээс 314 км зайтай.

Дундуураа уул толгодтой ч гэсэн үндсэндээ хоёр голын (Нагдун, Сүён) адгийн нам доор газарт энэ хот цогцолжээ. 

Агаарын температур VII сарын өдөр дунджаар +24.1°C дулаан, I сарын өдөр дунджаар +3.2°C сэрүүн байдаг.

## Засаг захиргааны хуваарь
Пүсан дотроо 15 дүүрэг (*гү*), 1 хошуунд (*гүнь*) хуваагддаг. 

## Эдийн засаг 
thumb|Сомёнь
Пүсаний боомт ачаа эргэлтийн хэмжээгээр дэлхийд тавд ордог. 1978 оноос эхэлсэн гурван боомт жилдээ 13 сая чингэлэг ачиж буулгаж байна.

Рено Самсон Моторс компани, Ханьжиний хүнд үйлдвэр, Пүсань банк, Пүсань иргэний агаарын тээврийн компани, Солонгосын хөрөнгийн биржийн төв байр Пүсаньд байрладаг. 

Пүсаньд Сомёнь мэтийн бизнес төвлөрсөн хоёр дүүрэг, дэлгүүр хоршооны дөрвөн дүүрэг болон Чагалчи хэмээх загасны зах бий.

## Их, дээд сургууль 
* Пүсаний улсын их сургууль
* Пүгюнгийн улсын их сургууль
* Тунсо их сургууль
* Тунъа их сургууль
* Солонгосын тэнгисийн их сургууль

## Цахим холбоос 
* Албан ёсны цахим хуудас

## Зүүлт, тайлбар 

Ангилал:Өмнөд Солонгосын суурин
Ангилал:Далайн боомттой суурин
Ангилал:Саятан хот
Ангилал:Өмнөд Солонгосын засаг захиргааны хуваарь
Ангилал:Их-, дээд сургуультай хот
Stromae бүтээлүүд

**Stromae бүтээлүүд** () - нь бүтээлүүд Поль Ван Авер. Түүний анхны дуу нь «Faut que t’arrête le Rap» бөгөөд «*Alors on dance*» дуугаараа нэрд гарчээ юм. Анхны цомог нь «Juste un cerveau, un flow, un fond et un mic…» нэртэй.

## Цомог
### EP-цомог 
### *Mixtapes* 
### Video цомгууд 
### Сингл 
### Видео клип
### Бусад цомог 
## Иш үндэс 
Ангилал:Stromae
Өвөр хошуу

**Өвөр** (Өвүр) — Орос улс (ОХУ)-ын Тува орон (БНТувУ)-ы арван долоон хошууны нэг.  Хандгайт сууринд төвлөдөг. 

## Газар зүй 
Өвөр хошуу Тува орны баруун өмнөд зах Баруун Тагны уулсын өвөр талаар Увс нуурын хотгорыг нумран хүрээлсэн байрлалтай 4.4 мянган км² талбай эзлэн оршдог. Тагнаас эх авсан олон гол горхи Өвөр хошууны нутгаар Увс нуурыг чиглээд зэрэгцэн урсдаг.

## Хүн ам зүй 
2013 онд 6,812 оршин суугчтай байсан.

## Нутгийн хуваарь
Өвөр хошуу 6 сум болж хуваагддаг:

## Зүүлт, тайлбар
Ангилал:Тува орны хошуу
Бүрээ

**Бүрээ** бол нэгэн төрлийн үлээвэр хөгжмийн зэмсэг юм.
Монгол эвэр бүрээ гайхалтай! Анхны эвэр бүрээч Л.Самбалхүндэв Эвэр бүрээг хөгжим бүжгийн сургуульд заадаг. Мөн ардын бишгүүр хөгжим заадаг.

## Гадны холбоосууд 
*Naval Academy Band
*Trumpet Jazz


Ангилал:Гуулин үлээвэр хөгжмийн зэмсэг
Ангилал:Цэргийн хөгжим
Сахалин

thumb|Сахалин арал
**Сахалин** — Азийн дорнод эрэг хавьд байдаг Оросын хамгийн том арал. Захиргааны хувьд ОХУ-ын Сахалин мужид харьяалагддаг, байршлаараа Агнуурын болон Япон тэнгисийн хооронд хавчуулагдсан байдаг.

Сахалин арал умардаас өмнө зүгт сунан тогтсон хэлбэртэй бөгөөд урт нь 948 км, өргөн нь 26-160 км байдаг. Нийт талбай нь 76,6 мянган км2.

## Судалсан түүх 
1805 онд И.Ф.Крузенштернээр удирдуулсан Оросын "Надежда" хөлөг Сахалины эрэг орчмын ихэнх хэсгийг судалсан боловч Сахалиныг тойрч чадаагүй тул Сахалин арал уу, хойг уу гэдэг асуудал шийдэгдээгүй хэвээр үлдсэн ажээ. 1808 онд Мацүда Дэнжүүро (1769-1843), Мамия Ринзо (1780-1844) нарын Японы экспедицүүд Сахалин арлыг бүтэн тойрч үзсэний дараа нотолсон юм.

## Аралын эзэмшлийн түүх 
Монголчууд Цин гүрнийг эзлэн авсны дараа (1234) Сахалин дахь Нивх, Үдэгэ нарын үндэстнийг эрхшээсэн байна. Монголчууд 1263 онд Амар, Амгун мөрний уулзвар дахь Нурган (одоогийн Оросын Амар мөрний баруун эрэг дэх нутаг) гэдэг газар засаг захиргааны байр байгуулж, хоёр ард түмнийг дагаар оруулахыг тулгажээ. Нивхүүд монголчуудад бууж өгсөн нь үндсэндээ газар нутгийг нь эзлэн түрэмгийлсэн айнучуудын эсрэг цэргийн холбоо байгуулах зорилготой байсан юм. Юань улсын түүхэнд дурдсанаар Сахалинаас Гувэй (骨嵬; Гǔwéi, нивх нэрээр Айну) гэгддэг хэсэг хүмүүс жил бүр жилими (Нивх хүмүүс)-тэй довтолж, байлдаж байжээ. 1264 оны 11-р сарын 30-нд монголчууд айну руу довтлов. Айну нар Монголын ноёрхлыг эсэргүүцэж, 1284 онд бослого гаргасан боловч 1308 он гэхэд дарагдсан байв. Тэд Вулихэ, Нангхар, Болуохэ зэрэг газруудад Монгол Юань гүрэнд хүндэтгэл үзүүлж өргөл барьдаг байв.

Сүүлд Сахалин арал нь Манж Чин гүрний нэг хэсэг байсан ч тэдний хяналт сул байжээ. Хожим нь 1635-1809 онд Японы эзэмшилд байсан. 1809 оноос оросуудад эзлэх сонирхол үүсч эдгээр маргаан нь заримдаа цэргийн мөргөлдөөнд хүргэж байсан. 1875 онд Япон хойд Курилийн арлуудыг авч, Сахалиныг Орост өгчээ. 1905 оны Орос-Японы дайны дараа арал хуваагдаж, өмнөд хэсэг нь Япон руу шилжсэн байна.

Орос 1945 онд Дэлхийн 2-р дайны дуусахад Сахалины Японы хэсгийг, мөн бүх Курилийн арлуудыг өөртөө авснаас хойш арлыг бүхэлд нь эзэмшиж байна. Япон улс Сахалины өмнөд хэсгийг эзэмшихээ больсон ч өмнөд Курилийн арлуудыг эзэмшдэг байсан тул буцааж авах сонирхлоо илэрхийлсээр байгаа. 1949 онд япончуудыг арлаас нүүлгэн шилжүүлэх үед Сахалин дахь ихэнх айнучууд Ла Перусын хоолойгоор өмнө зүгт 43 км (27 миль) зайд орших Хоккайдо руу нүүжээ.

## Цахим холбоос 
* Sachalin News (орос, англиар)


Ангилал:Азийн арал
Ангилал:Сахалин мужийн арал
Ангилал:Агнуурын тэнгисийн арал
Пүрэвийн Бүрэнтөгс

** Пүрэвийн Бүрэнтөгс** нь 1988 онд төрсөн Увс аймгийн Давст сумын уугуул, үндэсний бөхийн улсын аварга бөх. Увс аймгийн Давст сумаас анх 1981 онд Мядагийн Мөнгөн арслан цол хүртсэнээс хойш 21 жилийн дараа арслан цол хүртсэн. Тэрээр 2004 онд Давст сумаас аймгийн төвийн арван жилийн II дунд сургуульд суралцан, биеийн тамирын багш Бат-Очирын удирдлаган доор анх бэлтгэл сургуулилтаа хийж эхэлжээ. 2007 онд сургуулиа төгсөөд Дархан аварга Хорлоогийн Баянмөнхийн үүсгэн байгуулсан "Шонхор-Олимп" дээд сургуульд элсэн оржээ. Олимп дэвжээнд 4 жилийн турш бэлтгэл хийнгээ улс, аймгийн цолтой болон цэргийн, залуу бөхчүүдийн заал танхимын барилдаануудад тогтмол амжилттай барилдаж байлаа. 2011 оноос эхлэн төрөлх нутгийнхаа Увс нуур дэвжээний тамирчдын нэг болжээ. Түүний өндөр 192см.

## Амжилт
*2008 онд Увс аймгийн наадамд шөвгөрч Аймгийн начин цол
*2010 онд Баян-Өлгий аймгийн наадамд түрүүлж Аймгийн арслан цол
*2012 онд Улсын наадамд улсын аварга С.Мөнхбатаар дөрөв, улсын заан М.Өсөхбаяраар тав, улсын начин Э.Энхбатаар зургаа, улсын гарьд М.Баяржавхлангаар долоо, улсын арслан Г.Эрхэмбаяраар найм, улсын заан Д.Рагчаагаар ес даван түрүүлж Улсын арслан цол тус тус хүртсэн.
*2015 онд Улсын наадамд аймгийн арслан М.Еркебуланаар дөрөв, аймгийн арслан Б.Дэлгэрсайханаар тав, аймгийн хурц арслан А.Алтанхуягаар зургаа, улсын начин Н.Бхтзаяагаар долоо, улсын заан Ч.Санжаадамбаар 8 даван үзүүрлэсэн.
*2016 онд Улсын наадамд аймгийн харцага Д.Тогтохжаргалаар дөрөв, аймгийн хурц арслан Ц.Цэвэлсолномоор тав, аймгийн арслан Б.Баатарцолоор зургаа, аймгийн арслан Х.Гантулгаар долоо давж чимэг нэмсэн.
*2019 онд Улсын наадамд аймгийн арслан Д.Аззаяагаар дөрөв, аймгийг арслан Д.Бадамгараар тав, улсын өсөх идэр өрнөн дэлгэрэх начин Э.Энхбатаар зургаа давж чимэг нэмсэн.
*2020 онд Улсын наадамд аймгийн арслан О.Цэцэнцэнгэлээр дөрөв, улсын начин Б.Чимэдвандангаар тав, аймгийн арслан О.Мөнх-Эрдэнээр зургаа, аймгийн арслан Б.Бат-Оршихоор долоо, улсын заан Б.Пүрэвсайханаар найм, улсын аварга Н.Батсууриар ес даван түрүүлж Улсын аварга цол тус тус хүртсэн.
*2022 онд Улсын наадамд аймгийн начин Т.Дэчинжүрмэдээр дөрөв, улсын начин Л.Батзоригоор тав, аймгийн арслан Э.Нямаагаар зургаа, улсын начин Л.Лха-Очироор долоо, цэргийн хурц арслан М.Лхагвагэрэлээр найм давж шөвгийн дөрөвт үлдэн чимэг нэмсэн.
*2024 онд Улсын наадамд цэргийн заан Ө.Батсууриар дөрөв, аймгийн арслан Г.Хишигбатаар тав, аймгийн хурц арслан А.Амарсанаагаар зургаа, улсын начин Э.Ууганбаяраар долоо давж шөвгийн дөрөвт үлдэн чимэг нэмсэн.
*2025 онд Улсын наадамд цэргийн заан Ө.Батсууриар дөрөв, аймгийн арслан А.Нармандахаар тав, аймгийн арслан Ш.Отгонтөгсөөр зургаа, аймгийн арслан М.Билгүтэйгээр долоо давж чимэг нэмсэн.

## Үндэсний бөхийн амжилт 
## Эшлэл
Ангилал:Давстын хүн
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1988 онд төрсөн
Ангилал:Улсын аварга
Жигжидсүрэнгийн Баярбаатар

**Жигжидсүрэнгийн Баярбаатар** (1976 онд төрсөн) — Монголын кино найруулагч юм.

## Бүтээлүүд
**Миний ахын эхнэр* (2012)

Ангилал:1976 онд төрсөн
Ангилал:Монголын кино найруулагч
Ангилал:Монголчууд
Марио Манжукич

**Марио Манжукич** (; 1986 оны 5 сарын 21-нд төрсөн) — Хорватын хөлбөмбөгчин бөгөөд испанийн Атлетико Мадрид болон Хорватын шигшээд довтлогчоор тоглодог. 
## Товчхон
2012 оны хөлбөмбөгийн Европын аварга шалгаруулах тэмцээнд амжилттай оролцож, мэргэн буучдын нэгээр шалгарсанаар 2012 оны зургаадугаар сарын 26-нд Бавари Мюнхенд 13 сая еврогоор элсэж байв.

2014 оны долоодугаар сарын 10-нд Атлетико Мадридтай дөрвөн жилээр гэрээлсэн ба түүнийг ойролцоогоор 22 сая еврогийн үнэд хүрсэн гэв. 
## Амжилт
;Динамо Загреб
* Хорватын аварга (**3**): 2007/08, 2008/09, 2009/10
* Хорватын цомын аварга (**2**):  2007/08, 2008/09
***Нийт: 5 цом**
;Бавари
* Германы аварга (**2**): 2012/13, 2013/14
* Германы цомын аварга (**2**): 2012/13, 2013/14
* Германы супер цомын аварга (**1**): 2012
* Аваргуудын лигийн аварга (**1**): 2012/13
* УЕФА Супер цомын аварга (**1**): 2013
* Клубийн дэлхийн аварга (**1**): 2013
* Телеком цомын аварга (**1**): 2013
***Нийт: 9 цом**
;Хувийн
* Хорватын шилдэг хөлбөмбөгчин (**2**): 2012, 2013
* Хорватын АШТ-ий шилдэг тоглогч: (**1**): 2009
## Эшлэл
## Холбоос
* Профайл - Динамо Загреб 
* Профайл - transfermarkt.de 
* 

Ангилал:1986 онд төрсөн
Ангилал:Хорватын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч
Ангилал:Атлетико Мадрид багийн тоглогч
Ангилал:Байерн Мюнхен багийн тоглогч
Ангилал:Вольфсбург багийн тоглогч
Ангилал:Динамо Загреб багийн тоглогч
Ангилал:Загреб багийн тоглогч
Ангилал:Ла Лигийн тоглогч
Ангилал:Германы Бундеслигийн тоглогч
Ангилал:Хорватын лигийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:2012 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч
Ангилал:2014 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:2018 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:Хорватчууд
Раротонгын гэрээ

**Раротонгын гэрээ** () нь Өмнөд Номхон далайд цөмийн зэвсэггүй бүсийг бий болгосон **Өмнөд Номхон далайн цөмийн зэвсэггүй бүсийн гэрээ** ()-ний нийтэд түгсэн нэр юм. Тус гэрээ ёсоор бүсийн хил дотор цөмийн зэвсгийг хэрэглэх, турших, байршуулахыг хоригложээ.

Уг гэрээг өмнөд Номхон далайн Австрали, Баруун Самоа, Вануату, Кирибати, Күүкийн арлууд, Науру, Ниуэ, Папуа Шинэ Гвиней, Соломоны арлууд, Тонга, Тувалу, Фижи, Шинэ Зеланд улсууд Раротонга арал дээр (Күүкийн арлуудын нийслэл байдаг) 1985 оны 8 сарын 6-нд байгуулж, хожим тус бүрдээ соёрхон баталсан ажээ. 

Микронезийн Холбооны Улс, Маршаллын арлууд болон Палау улсууд гэрээнд нэгдэн ороогүй байгаа ч ирээдүйд уг гэрээнд нэгдэн орох эрхтэй юм.

## Гэрээнд нэгдэн орсон улсууд, нутаг дэвсгэрүүд
## Эшлэл
## Гадны холбоос
*Гэрээний бүрэн эх

Ангилал:Цөмийн зэвсэггүй бүс байгуулах гэрээнүүд
Иттри

**Иттри** () нь **Y** гэж тэмдэглэгддэг, 39 гэсэн атомын дугаар бүхий химийн элемент юм. Мөнгөлөг-металлаг шилжих металл болох тус элемент нь химийн шинж чанарынхаа хувьд лантанидуудтай төстэй бөгөөд "газрын ховор элементүүдийн" нэгд тооцогддог. Иттри нь бараг бүх тохиолдолд газрын ховор эрдэс дэх лантанидуудтай хослосон хэлбэрээр олддог бөгөөд чөлөөт элемент хэлбэрээр байгальд тохиолдохгүй. Түүний цорын ганц тогтвортой изотопи болох 89Y нь мөн байгальд орших цорын ганц изотопи юм.

1787 онд Карл Аксель Аррхениус Шведийн Иттербигийн ойролцоо шинэ эрдэс олж, түүнийгээ уг тосгоны нэрээр *иттербит* хэмээн нэрлэжээ. Ёхан Гадолин 1789 онд Аррхениусын олсон дээжээс иттрийн хүчлийг нээн илрүүлсэн бөгөөд Андерс Густаф Экеберг шинэ нээгдсэн хүчлийг *иттриа* гэж нэрлэжээ. Харин иттри элементийг 1828 онд Фридрих Вёлер ялган авч чадсан байна.

Зурагтын катодын туяат хоолой (CRT) дэлгэц болон шингэн кристал дэлгэцний улаан өнгийг гаргадаг люминофорыг хийхэд ашиглах нь иттрийн хамгийн чухал хэрэглээ юм. Түүнчлэн электрод, электролит, электрон шүүлтүүр, лазер болон хэт дамжуулагчдыг үйлдвэрлэхэд ашиглагдахаас гадна төрөл бүрийн анагаах ухааны хэрэглээ, мөн янз бүрийн материалын шинж чанарыг тодруулахад хэрэглэдэг. Иттрийн биологийн үүрэг мэдэгдээгүй байгаа бөгөөд иттрийн нэгдэлд өртөх нь хүнд уушигны өвчлөл үүсгэнэ.

## Номзүй
*
*
*
*
*
*

## Цахим холбоос 
## Эшлэл 
Ангилал:5-р үеийн элемент
Ангилал:Гексагональ талст систем
1994-95 оны УЕФА-гийн цом

**1994–95 оны УЕФА-гийн цомын** шигшээд Парма баг Ювентус багийг 2 тоглолтын нийлбэр дүнгээр буулган авч түрүүлжээ.

## Урьдчилсан шат
|}

## Нэгдүгээр шат
|}

## Хоёрдугаар шат
|}

## Гуравдугаар шат
|}

## Шөвгийн наймын тоглолт
|}

## Хагас шигшээ
|}

## Шигшээ
### Эхний тоглолт
### Хариу тоглолт
*Парма нийлбэр дүнгээр 2–1 харьцаатайгаар ялав.*

## Мэргэн буучид
1994–95 оны УЕФА-гийн цомын мэргэн буучид:

## Мөн үзэх
*1994–95 оны УЕФА Аваргуудын Лиг

## Цахим холбоос 
*Албан ёсны сайт
*RSSSF.com дахь үр дүнгийн танилцуулга

#1994&ndash;95
УЕФА
Оле Бишоф

**Оле Бишоф** (, 1979 оны 8 сарын 27-нд Ройтлингенд төрсөн) нь Германы жүдоч юм. Дасгалжуулагч нь 1984 оны олимпын аварга Франк Вьенеке.

## Эшлэл
* Factfile, JudoInside.com
* Оле Бишофын видео бичлэгүүд (judovision.org)

## Гадны холбоос
* Албан ёсны цахим хуудас

Ангилал:1979 онд төрсөн
Ангилал:Германы жүдоч
Ангилал:Германчууд
Ангилал:Германы олимпын аварга
Ангилал:Германы олимпын мөнгөн медальтан
Зак Эфрон

**Закари Дэвид Александер Эфрон** (, *1987 оны аравдугаар сарын 18-нд төрсөн*) нь Америкийн жүжигчин, дуучин юм.

2000 оны эхэн үеэс мэргэжлийн гараагаа Диснейн хүүхдийн сувгийн бүтээл *Ахлах ангийнхны хөгжмийн хичээл*, WB телевизийн цуврал *Дуусашгүй зун* цувралуудаар эхлүүлсэн тэрээр 2007 онд *Үсний лак* хэмээх Бродвейн хөгжимт инээдмийн кинонд тогложээ. Эфроны тоглосон *Эргээд 17 нас руугаа*, *Би ба Орсон Уэллс*, *Чарли Клаудын амьдрал ба үхэл*, *Шинэ жилийн босгон дээр* болон *Азтай золиг* кинонууд нь дэлхийд алдаршсан байдаг билээ. 
 онд.]]

## Эшлэл
## Холбоос
* 
* 
* Зак Эфрон TV Guide

Ангилал:1987 онд төрсөн
Ангилал:АНУ-ын жүжигчин
Ангилал:Поп дуучин
Ангилал:Америкчууд
Розалиа Ломбардо

**Розалиа Ломбардо** () нь 1918 онд Палермод төрсөн Итали охин байв. Эцэг нь охиныгоо 1920 оны арванхоёрдугаар сарын 6-нд уушигны хатгаагаар нас барахад туйлын их гашуудаж улмаар занданшуулсан байдаг байна. Эцгийн хүсэлтээр занданшуулагдсан охины цогцсыг хожмоо Палермогийн Капуцин агуйд хүлээлгэн өгсөн гэдэг.

## Эшлэл 
Dario Piombino-Mascali, 2009. Il Maestro del Sonno Eterno. Presentazione di Arthur C. Aufderheide. Prefazione di Albert R. Zink. Edizioni La Zisa, Palermo.

## Цахим холбоос 
* Эх зураг

Ангилал:Мумий
Ангилал:Хүүхэд
Ангилал:Палермогийн хүн
Ангилал:Италичууд
Ангилал:1918 онд төрсөн
Ангилал:1920 онд өнгөрсөн
Арилжааны банк

**Арилжааны банк** бол хувь нийлүүлэгчдийн болон хадагламжийн хөрөнгийг өсгөх зорилготой, ашгийн төлөө санхүүгийн байгууллага юм. Тэд хувь хүн болон хуулийн этгээдэд зээл олгож хүүгээс нь ашиг олох гол үйл ажиллагаатай. Монгол дахь арилжааны банкууд ихэвчлэн нийтлэг үйл ажиллагаа явуулдаг.

## Түүх 
Дэлхийн анхны арилжааны банк бол 1407 онд нээгдсэн Генуяа дахь Гэгээн Георгий (итал. Banco di San Giorgio) банк байсан. Өнөө хүртэл үйл ажиллагаагаа явуулж буй хамгийн ууган арилжааны банк бол 1472 онд байгуулагдсан италийн Монте дей Пасчи ди Сиена (итал. Banca Monte dei Paschi di Siena S.p.A. (MPS)) банк юм. 

## Үйл ажиллагааны онцлог 
* хуулийн этгээд, иргэнд бэлэн мөнгөн болон баримт хэлбэрээр зээл олгох;
* валютын гүйлгээ (зөвхөн эрх бүхий банкууд);
* үнэт металлын гүйлгээний үйл ажиллагаа;
* хөрөнгийн зах зээл болон Forex дахь гүйлгээ эрхлэх;
* аж ахуйн нэгжийн тооцооны данс хөтлөх;
* гэмтсэн (урагдсан, шатсан, угаасан гэх мэт) мөнгөн дэвсгэртийг муудаагүй мөнгөөр ​​солих;
* моргейжийн бюу ипотекийн зээл олгох үйлдэл;
* автомашины зээл олгох зэрэг юм.

## Монгол дахь арилжааны банк 
1990 онд улс төр, нийгэм, эдийн засагт шинэчлэл хийгдэж 1990 онд "Аж ахуйн банк байгуулах болон түүний үйл ажиллагааны нийтлэг дүрэм", 1991 онд "Банкны тухай хууль" батлагдсанаар Монгол Улсад 2 шатлалт банкны тогтолцооны хөрс суурь тавигдаж анхны Арилжааны банкууд үүссэн. Банкны 2 шатлалтай тогтолцоонд шилжсэнээс хойш өдгөөг хүртэл арилжааны 31 банк байгуулагдаж, үйл ажиллагаа явуулснаас 17 банк нь өөрийн үйл ажиллагааны алдаа, эндэгдлээс шалтгаалан санхүү, төлбөрийн чадваргүй болон дампуурч, дүрмийн санг тогтоосон хэмжээнд хүргээгүй, бусад банктай нэгдэх, татан буугдах зэргээр үйл ажиллагаагаа зогсоож Монголбанкнаас олгосон тусгай зөвшөөрлийг хүчингүй болгосон байна.

2022 оны байдлаар нийт 11 арилжааны банк үйл ажиллагаагаа явуулж байгаагаас төрийн өмчийн /Төрийн банк/ нэг банк байна. Эдгээр банкны 1500 салбар, нэгжээр дамжуулан Монгол Улсын бүх аймаг, хот, сум, суурин газруудад үйлчилж байгаа бөгөөд тэдгээрт 13,564 ажиллагсад ажиллаж манай улсын аж ахуйн нэгж, байгууллага, иргэдэд банкны үйлчилгээг хүргэж байна.

## Тэмдэглэл 
Ангилал:Зээлийн байгууллага
Сиэтл Маринерс

**Сиэтл Маринерс** () нь АНУ-ын Вашингтон Муж Улсын Сиэтл хотод байрладаг мэргэжлийн бэйсболын баг юм. 1977 онд байгуулагдсан тус баг нь Мэжор Лиг Бэйсболын Америкийн Лигийн Баруун дивизионд харьяалагддаг. 1999 оноос Сафэко Фильд цэнгэлдэх хүрээлэнг ашиглаж байна. 1977 онд байгуулагдсанаасаа хойш 1999 оны 6 сар хүртэл Кингдөүмийг ашигладаг байв.

Багийн бэлгэдэл нь Маринер хандгай.

Тэд 2001 онд 116 ялалт байгуулж, нэг улиралд байгуулсан ялалтынхаа тоогоор Америкийн Лигийн дээд амжилтыг тогтоож, 1906 онд Чикаго Кабс багийн тогтоосон Мэжор Лигийн дээд амжилтыг давтжээ.

Маринерс нь Дэлхийн цувралд тэргүүлж үзээгүй, Мэжор Лиг Бэйсболын 8 багийн нэг, Дэлхийн цувралд оролцож үзээгүй хоёрхон багийн нэг (нөгөө нь Вашингтон Нэшнлс) юм.

Маринерсийг Америкийн Нинтендо эзэмшдэг бөгөөд Мэжор Лиг Бэйсболд компанийн эзэмшилд байдаг гуравхан баг байдгийн нэг нь билээ (нөгөө хоёр нь Атланта Брэйвз, Торонто Блю Жэйз).

## Эшлэл

Ангилал:Мэжор Лиг Бэйсболын багууд
Хоёр морины хамгаалалт

**Хоёр морины хамгаалалт** () нь дараах нүүдлээр эхэлдэг шатрын гараа юм:
:1. e4 e5
:2. Nf3 Nc6
:3. Bc4 Nf6

Анх 16-р зууны сүүлчээр Полерио тэмдэглэн үлдээжээ. Улмаар Итали өргийн нэг хувилбар болон 19-р зуунд хөгжсөн байна.
Хар талын гурав дахь нүүдэл нь Жуоко Пианогийн хувилбар болох 3...Bc5-аас илүү идэвхтэй хамгаалалт болдог.
Иймээс Бронштейн энэхүү ойлголтыг "хамгаалалт"  гэж нэрлэх нь тохиромжгүй гээд "Чигорины сөрөг довтолгоо" гэж нэрлэхийг санал болгож байсан удаатай.
Хоёр морины хамгаалалтыг Михаил Таль, Борис Спасский нарын дэлхийн аваргууд, мөн Чигорин, Керес нар хараар тоглохдоо олонтаа хэрэглэдэг байв.

## Эх сурвалж
Ангилал:Шатрын гараанууд
Реюньон

Энэтхэгийн далай дахь Францын эзэмшил нутаг **Реюньон** () нь 2,512 км² талбайтай, 839 мянган (2011) хүн амтай. Оршин суугчдын олонх нь креол ба франц, энэтхэг, араб, африкаас ирж суурьшигчдын удам юм. Засаг захиргааны төв Сен-Денид 142 мянган хүн оршин суудаг. Реюньоныг XVI зууны эхээр Португалийн далайчид нээжээ. XVII зууны II хагаст Францын колони болж, 1946 онд далайн чанадын эзэмшил нутаг хэмээн зарлагджээ. Реюньоны эдийн засгийн гол нь газар тариалан. Боловсруулсан талбайн 70 гаруй хувьд чихрийн нишингэ, мөн үнэртэн хийхэд ордог тарлан цэцэг, унаган хөл цэцэг бага хэмжээгээр тарина.

## Газар зүй 
Реюньон нь Мадагаскар Улсаас зүүн зүгт ойролцоогоор 700 километрийн зайд оршино. Мөн түүнчлэн 1511 онд аялагч Педро ди Машкареньяшийн нээсэн 200 км-ийн зайтай орших Маврики, Родригес зэрэг арлуудын хамт Маскарений арлуудын бүлэгт хамаарна.

## Цаг уур 
## Цахим холбоос 
* Реюньоны нутгийн зөвлөл 

## Эшлэл

Ангилал:Францын муж
Ангилал:Францын департамент
Ангилал:Африкийн арал
Ангилал:Францын арал
Ангилал:Энэтхэгийн далайн арал
Ангилал:Францын далайн чанад дахь бүс нутаг
Абрахам Линкольн

**Абрахам Линкольн** (буюу **Авраъам**; , 1809 оны 2 сарын 12 - 1865 оны 4 сарын 15) -16 дахь АНУ-ын ерөнхийлөгчийн албыг 1861 оны 3-с 1865 оны 4-р сарын 14-нд буудуулж алуулах хүртлээ хашсан бөгөөд Бүгд Найрамдахчуудын намаас сонгогдсон анхны төрийн зүтгэлтэн, америкийн үндэсний баатар юм.

Тэрээр ядуу фермерын гэр бүлд төрсөн. Бага наснаасаа биеийн хүчний ажил хийж эхэлсэн байдаг. Гэр бүлийн санхүүгийн байдлаас болоод жил гаруйн хугацаанд сургуульд суран уншиж, бичиж сурч улмаар номонд дуртай болсон байна. Нас биед хүрснийхээ дараа тэрээр бие даасан амьдралаа эхлүүлж, өөрөө бие даан боловсрол эзэмшиж, шалгалт өгөн улмаар тэнцэж хуулийн дадлага хийх боломжтой болсон байна.

Боолчлолыг шинэ америкийн нутаг дэвсгэрт өргөжүүлэхийг эсэргүүцэгчийн хувьд тэрээр Бүгд найрамдах намыг байгуулах санаачлагчдын нэг байсан бөгөөд Ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшигчээр сонгогдож, 1860 оны сонгуульд ялалт байгуулсан байна.

Түүний ерөнхийлөгчийн үйл ажиллагаа АНУ-д гүйцэтгэх эрх мэдлийг бэхжүүлж, боолчлолыг устгахад хүргэсэн. Линкольн хэд хэдэн өрсөлдөгчөө Засгийн газарт оруулж, нэг зорилгын төлөө ажиллахад хүргэж чадсан байна. Ерөнхийлөгч Их Британи болон Европын бусад орнуудыг дайны туршид хөндлөнгөөс оролцуулахгүй байж чадсан. Түүнийг Ерөнхийлөгч байх үед Америкийн зүүн мужуудыг баруун эрэгтэй холбосон -тив дамнасан төмөр зам баригдсан байна.

## Зүүлт
## Эшлэл 

Ангилал:АНУ-ын ерөнхийлөгч
Ангилал:АНУ-ын төлөөлөгчдийн танхим дахь Иллинойн гишүүн
Ангилал:Иллинойн төлөөлөгчдийн танхимын гишүүн
Ангилал:Виг Намын гишүүн (АНУ)
Ангилал:Бүгд Найрамдах Намын гишүүн (АНУ)
Ангилал:Америкийн иргэний дайны хүн
Ангилал:Аллагын хохирогч
Ангилал:Хүн амины хэргийн хохирогч
Ангилал:АНУ-ын өмгөөлөгч
Ангилал:19-р зууны улс төрч
Ангилал:Халз тулалдааны хүн
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1809 онд төрсөн
Ангилал:1865 онд өнгөрсөн
Харри Поттер ба Галт цом (кино)

***Харри Поттэр ба Галт хундага*** () нь Харри Поттер цувралын 4 дэх кино ба Ж.К.Роулингийн ижил нэрт зохиолоос сэдэвлэн бүтээсэн. Варнер Брос компаний уг бүтээл 2005 оны 11 сард дэлхий даяар нээлтээ хийсэн ба нийт 890 сая долларын ашиг олжээ.

Ангилал:2005 оны кино
Харри Поттер ба Галт шувууны бүлгэм (кино)

***Харри Поттэр ба Фениксийн бүлгэм*** () нь найруулагч Дэвид Етисийн 2007 онд бүтээсэн кино ба Харри Поттэр киноны 5 дахь цуврал юм. 2007 оны 7 сарын 11-нд нээлтээ хийж нийт 939 сая ам.долларын ашиг олсон юм. 

Ангилал:2007 оны кино
Харри Поттер ба Эрлийз Хунтайж (кино)

**Харри Поттэр ба Хагас цуст Ханхүү** () нь найруулагч Дэвид Етисийн 2009 онд бүтээсэн кино ба Харри Поттэр киноны 6 дахь цуврал юм. 2009 оны 7 сарын 15-нд нээлтээ хийж нийт 934 сая ам.долларын ашиг олсон юм.

Ангилал:2009 оны кино
Ангилал:Харри Поттер
Ангилал:АНУ-ын кино
Ангилал:Британийн кино
Ангилал:Өсвөр үеийнхний кино
Ангилал:Уран зөгнөлт кино
Ангилал:Жоанна Роулингийн зохиолоор бүтээсэн кино
Харри Поттер ба Үхлийн Шүтээн 1-р бүлэг

***Харри Поттэр ба Үхлийн Шүтээн: 1-р бүлэг*** () кино нь найруулагч Дэвид Етисийн 2010 онд бүтээсэн кино ба Харри Поттэр киноны 7 дахь цуврал юм. Ж.К.Роулингийн "Харри Поттэр ба Үхлийн Шүтээн" зохиолоос сэдэвлэн бүтээсэн 2 киноны эхний бүлэг юм. 2010 оны 11 сарын 18-нд нээлтээ хийж нийт 956 сая ам.долларын ашиг олжээ.

Ангилал:2010 оны кино
Харри Поттер (дүр)

***Харри Жеймс Поттер*** () нь Их Британийн зохиолч Ж.К.Роулингийн Харри Поттэр зохиолын гол дүрийн баатар юм. Харри Поттэрын Хогвартс сургуульд суралцаж буй 7 жилийн түүхийг уг 7 цуврал ботид өгүүлдэг. Харри Поттэр бол өсвөр насны шидтэн хүү ба багадаа эцэг эхээ алдсан байна. Хожим нь хар хүчний шидтэн Лорд Волдеморт аав ээжийг нь хөнөөснийг олж мэдэх бөгөөд Харри хүү шидтэний ертөнцийг аюулаас аврахын төлөөх Волдеморттой хийх тэмцлийг уг зохиолд өгүүлнэ. Харри Поттерын дүрийг кинонд жүжигчин Дэниэл Редклифф амилуулсан байна.

Харри Поттэр бол Хагас цуст шидтэн ба түүний ээж Лили Эванс нь магл /шидгүй хүмүүсийг ингэж нэрлэдэг/, харин эцэг Жеймс Поттэр нь цэвэр цусны шидтэн билээ. Зохиолд өгүүлснээр Хар Лорд Харри Поттэрын эцэг эхийг нь хөнөөж, өөрийг нь алах болсон шалтгаан нь Харриг төрөхөөс өмнө гарсан зөгнөлтэй холбоотой хэмээдэг. Зөгнөлийг Хогвартс ид шидийн сургуулийн мэргэ төлгийн хичээлийн багш Сивилла Трелони хэлсэн ба энэ үед Дамблдор болон Северус Снегг нар гэрч болон сонсчээ. Гэхдээ Снегг зөгнөлийн зөвхөн эхлэлийг нь сонсоод Хар Лордод дамжуулсан ба хүүг устгах нь эрсдэлтэй, өөртэйгөө эн тэнцүү хүчтэй болгоно гэдгийг мэдэлгүй хэлсний учир тэр шөнө Хар Лорд хүчээ алдаж, харин Харри Поттер хар лордын адил могойтой ярьж, түүнй бодлыг уншиж чаддаг болсон юм. Зөгнөлд:
"-Ирээдүйд Хар лордыг ялах хүчтэй хүн... эцэг эх нь гурван удаа түүнээс мултарсан, долоон сарын сүүлд төрсөн... Хар лорд түүнийг өөртэйгээ эн тэнцүү болох тэмдэглэх хэдий ч бүх хүчийг нь мэдэхгүй... тэдний нэг нь нөгөөгийнхөө гарт үхэх ёстой, нэг нь тайван амьдарч чадахгүй нөгөөгөө... Хар лордыг дийлэх хүчирхэг хүн долоон сард төрнө..." хэмээсэн байдаг.

Ангилал:Харри Поттер
Ангилал:Утга зохиолын дүр
Ангилал:Зохиолын дүр
Сан Себастьян

**Сан Себастьян** () буюу **Доностиа** () нь Испанийн хойд хэсэгт, Бискайн булангийн эрэг дээр, Францын хилээс 20&nbsp;км зайд орших хот юм. Тус хот нь Испанийн нэгэн өөртөө засах орон болох Баск Улсын Гипускоа мужийн нийслэл болно. Хүн ам нь 186,122 (2011), хотын метрополи бүс нутагт 436,500 (2010) хүн амьдардаг.

Хотын эдийн засгийн гол салбар нь худалдаа, аялал жуулчлал бөгөөд Сан Себастьян нь Испани дахь хамгийн алдартай аялал жуулчлалын төвүүдийн нэг билээ. Харьцангуй жижигхэн тус хотод Сан Себастьяны олон улсын кино наадам зэрэг олон улсын хэмжээний арга хэмжээнүүд зохион байгуулагддаг. Сан Себастьян хот Польшийн Вроцлав хотын хамтаар 2016 оны Европын соёлын нийслэлээр сонгогдоод буй.

## Цахим холбоос 
* Албан ёсны вэбсайт
* Жуулчны мэдээлэл

## Эшлэл

Ангилал:Баскийн өөртөө засах мужийн суурин
Ангилал:Далайн боомттой суурин
Ангилал:Испанийн аймгийн төв
Ангилал:Баскийн өөртөө засах мужийн суурин
Ангилал:Испанийн их сургуулийн хот
Ангилал:Испанийн хот
Хасна Бенхасси

**Хасна Бенхасси** (; Марракешт 1978 оны 6 сарын 1-нд төрсөн) нь Мароккогийн хөнгөн атлетикч, дундын зайн гүйгч юм.

## Эшлэл
* Бээжингийн олимпын цахим хуудас дахь танилцуулга

## Цахим холбоос 
* 

Ангилал:1500 метрийн гүйлтийн дэлхийн аварга
Ангилал:800 метрийн гүйлтийн африкийн аварга
Ангилал:Мароккогийн 800 метрийн гүйгч
Ангилал:Мароккогийн 1500 метрийн гүйгч
Ангилал:Мароккогийн олимпын мөнгөн медальтан
Ангилал:Мароккогийн олимпын хүрэл медальтан
Ангилал:Мароккогийн олимпын оролцогч
Ангилал:Мароккогийн хөнгөн атлетикийн улсын аварга
Ангилал:2000 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2004 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Марракешийн хүн
Ангилал:Мароккочууд
Ангилал:1978 онд төрсөн
Арсен Галстян

**Арсен Галстян** (армениар Արսեն Գալստյան, оросоор Арсен Жораевич Галстян, латин үсэгт хэвшсэн нь Arsen Galstyan, 1989 оны 2 сарын 19-нд Зөвлөлт Арменийн дорно-умард бяцхан сууринд төрсөн армени хүн) — эрэгтэй жүдо барилдааны 60 кг жингийн олимпын аварга (), ДАШТ-ий хүрэл медальт (2010), Европын аварга (2009), Орос улсын жүдоч. 

## Эх сурвалж
* Жүдо бөхийн талаар: Арсен Галстян 

Ангилал:Оросын жүдоч
Ангилал:Жүдогийн олимпын аварга
Ангилал:Жүдогийн европын аварга
Ангилал:Оросын олимпын аварга
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Оросын олимпын оролцогч
Ангилал:Найрамдлын одон шагналтан
Ангилал:Оросууд
Ангилал:1989 онд төрсөн
Хираока Хироаки

нь Японы жүдочин юм.

## Цахим холбоос 
* *judoinside.com* дахь танилцуулга.

Ангилал:Японы жүдоч
Ангилал:Японы олимпын мөнгөн медальтан
Ангилал:Жүдогийн азийн аварга
Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Японы олимпын оролцогч
Ангилал:Хирошимагийн хүн
Ангилал:Япончууд
Ангилал:1985 онд төрсөн
Алина Думитру

**Алина Александра Думитру** (; 1982 оны 8 сарын 30-нд Бухарестэд төрсөн) нь Румыны жүдоч, олимпын 1, Европын 8 удаагийн аварга тамирчин юм. Тэрээролон улсын тэмцээнүүдэд 12 жилийн турш босоо байсан, олимпын хошой аварга Тани Рёоког  2008 оны Бээжингийн олимийн хагас шигшээд ялж, аваргалах замаа засч байсан түүхтэй.

## Эшлэл
Ангилал:1982 онд төрсөн
Ангилал:Румыны жүдоч
Ангилал:Румыны олимпын аварга
Ангилал:Румыны олимпын мөнгөн медальтан
Ангилал:Румынчууд
Сара Менезес

**Сара Габриэл Кабрал де Менезес** (, 1990 оны 3 сарын 26-нд Пиауи мужийн Терезинад төрсөн) нь Бразилын жүдочин, олимпын аварга цол хүртсэн Бразилын анхны эмэгтэй жүдочин юм. Тэрээр 2012 оны Лондоны олимпын шигшээд өмнөх олимпын аварга, Румыны Алина Думитруг ялан түрүүлжээ
. Менезес түүнээс 4 жилийн өмнө 2008 оны зуны олимпод оролцсон ч эхний барилдаандаа ялагдан хасагдаж байв.

Тэрээр мөн дэлхийн АШТ-ий гурван хүрэл медальтай.

## Эшлэл 
Ангилал:1990 онд төрсөн
Ангилал:Бразилын жүдоч
Ангилал:Бразилын олимпын аварга
Ангилал:Бразилчууд
2012 оны Зуны Олимпын наадмын медалийн хүснэгт

Олимпын XXX наадам буюу 2012 оны Лондоны олимп (англ. XXX Olympic Summer Games) нь 2012 оны долоодугаар сарын 27-ноос наймдугаар сарын 12-ны хооронд Их Британи Умард Ирландын Нэгдсэн Вант Улсын нийслэл Лондон хотноо зохион байгуулагдсан олимпын наадам юм.
## Медалийн хүснэгт 
## Холбоос 
* Албан ёсны вэбсайт
* Лондон 2012

Медалийн хүснэгт
Женнифер Жойнс

**Женнифер Клэйр Жойнс-Тамас** (, 1982 оны 11 сарын 23-нд төрсөн) нь Америкийн Нэгдсэн Улсын волейболчин, 2008 оны Бээжингийн олимпын мөнгөн медальт тамирчин юм.

Ангилал:АНУ-ын волейболчин
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1982 онд төрсөн