open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Мелисса Лео

онд.]]
**Мелисса Лео** (, *1960 оны есдүгээр сарын 14-нд Нью-Йорк хотод төрсөн*) нь Америкийн жүжигчин бөгөөд индепендент киноны найруулагч юм. 2009 онд *Хөлдсөн гол* киноны гол дүрээр Академийн шагналд нэр дэвшиж байсан бол 2011 онд *Тулаанч* киноны туслах дүрээр хүртсэн. Алтан бөмбөрцөг болон Эмми шагналыг мөн *Тулаанч* киногоор хүртсэн.

## Уран бүтээл
:**Нэр нь түгсэн бүтээлүүд**
**21 грамм / 21 Grams* — 2003
**Зугтсан нь / Runaway* — 2005
**Хөлдсөн гол / Frozen River* — 2010
**Тулаанч / The Fighter* — 2010
**Луи / Louie* — 2012
**Олимп ажиллагааны бүтэлгүйтэл / Olympus Has Fallen* — 2013
**Обливион / Oblivion* — 2013
**Олзлогдогсод / Prisoners* — 2013

## Эшлэл
## Холбоос
*Албан ёсны цахим хуудас
* 
*MediaRhyme Inc. 2011

Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин
Ангилал:Оскарын шагналтан
Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан
Ангилал:SАG-Award шагналтан
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1960 онд төрсөн
Виола Дэвис

онд.]]
**Виола Дэвис** (, *1965 оны наймдугаар сарын 11-нд Өмнөд Каролина мужийн Сент Мэттьюс хотод төрсөн*) нь Америкийн тайз дэлгэцийн урлагийн жүжигчин юм. *"Хедли II"* жүжигт амжилттай тоглосон тул Америкийн театр, урлагийн дээд шагналыг 2001 онд хүртэж байсан ба 2011 онд Оскар, Алтан бөмбөрцөг, БАФТА зэрэг томоохон шагналуудад нэр дэвшиж байв.
 
## Эшлэл
## Холбоос
* 
* 
* 
* 

Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин
Ангилал:Тони шагналтан
Ангилал:SАG-Award шагналтан
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1965 онд төрсөн
Дээд боловсролын газар

**Дээд боловсролын газар**, **дээд сургууль**:

* Их сургууль
* Дээд сургууль
* Академи (Хүрээлэн)
* Институт (Хүрээлэн)
Их сургуулийн боловсрол нь дүрмээр 4-6 жил үргэлжилдэг бөгөөд өдрийн цагаар (шөнө), орой (бүтэн цагаар), захидал харилцаа байж болно. Боловсролын хамгийн түгээмэл хэлбэр бол танхимын болон зайны сургалт юм. Уламжлалт байдлаар их сургуулиудыг хүмүүнлэгийн болон техникийн гэж хувааж болно.

Ангилал:Их дээд сургууль
Ёньсэ их сургууль

**Ёньсе** (연세대학교, Yeonse Daehakgyo), **Ёнсэй**, **Енсей** (Yonsei University) — БНСУ-ын Сөүл хотод байдаг 1885 онд үүсэн байгуулагдсан хувийн судалгааны Их сургууль.

Yeonsei university 2011 (12).JPG
Underwood hall.jpg
Yeonsei university 2011 (21).JPG
Yonsei University Basketball OB team from acrofan.jpg
 

Ангилал:Өмнөд Солонгосын их, дээд сургууль
Хонконг хотын их сургууль

**Хонконг** (**Шянган**) **хотын их сургууль** (City University of Hong Kong, 香港城市大學) — Хонконгод 1984 онд үүсэн байгуулагдсан төрийн өмчит их сургууль.

Amenities Building of Cityu.jpg
CityU ACAD1.jpg
HK City University Run Run Shaw Library Interior1.jpg
 

Ангилал:Хонконгийн их, дээд сургууль
Курё их сургууль

**Курё** (Корё) **их сургууль** (고려대학교, Korea University) — БНСУ-ын Сөүлд байдаг, 1905 онд үүсэн байгуулагдсан хувийн өмчит их сургууль.

KU4.jpg
Korea University.jpg
 

Ангилал:Өмнөд Солонгосын их, дээд сургууль
Сонгюньгуан их сургууль

**Сонгюньгуан** (Сонгюнгван) **их сургууль** (성균관대학교, Sungkyunkwan University) — БНСУ-ын Сөүл, Сүвоньд байдаг, 1946 онд шинэчлэгдсэн их сургууль.

Sungkyunkwan 600.jpg
Suwon Global Zone 5.JPG
 

Ангилал:Өмнөд Солонгосын их, дээд сургууль
Ханьян их сургууль

**Ханьян их сургууль** (한양대학교, Hanyang University) — БНСУ-ын Сөүлд (тэр үеийнхээр Японы Солонгосын Кёнсонд) 1939 онд байгуулагдсан их сургууль.

Hanyang University 036.JPG
Hanyang University 005.JPG
Hanyang students restaurant nanuri.jpg
HYU capstone design fair.jpg
 

Ангилал:Өмнөд Солонгосын их, дээд сургууль
Кёнхи их сургууль

**Кёнхи их сургууль** (경희대학교 [кёон ий], Kyung Hee University) — БНСУ-ын Сөүл, Сүвоньд байдаг, 1949 онд үүдээ нээсэн их сургууль.

Kyung Hee Univ. Administration Building(Seoul Campus).JPG
Kyung Hee Univ. Central Library and Museum.JPG
Kyung Hee Univ. College of Law.JPG
경희의료원 외관.jpeg
 

## Мөн унших 
* Кёнхигийн одон орны төв

Ангилал:Өмнөд Солонгосын их, дээд сургууль
Хью Жекман

онд.]]
**Хью Майкл Жекман** (, *1968 оны аравдугаар сарын 12-нд Сидней хотод төрсөн*) нь Австрали гаралтай Америкийн жүжигчин юм. Түүнийг *Икс хүмүүс* цувралын мутант нохой зээхийн дүрээр эчнээ мэдэх билээ. *Олзлогдогсод* (2013) кинонд бүтээсэн дүр нь шүүмжлэгчдээс онцгой үнэлгээ авсан байдаг бөгөөд Оскар, Алтан бөмбөрцөг, БАФТА зэрэг шагналуудад *Шоовдорлогдсон хүмүүс* киноны *Жан Вальжаны* дүрээр нэр дэвшиж байв. Мөн театр урлагийн Тони (2004), телевизийн Эмми шагналыг (2005) хүртсэн. Жекман Холливудын жүжигчид дундаас нилээд өндөр боловсролтой гэгддэг ба гэргий нь австралийн кино найруулагч Деборра Ли Фернесс юм.

## Эшлэл
## Холбоос
* 
* 
* 
* Хью Жекман
* Хью Жекман

Ангилал:Австралийн кино жүжигчин
Ангилал:Австралийн дуучин
Ангилал:Киноны продюсер
Ангилал:Мюзикл жүжигчин
Ангилал:Театрын жүжигчин
Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан
Ангилал:Тони шагналтан
Ангилал:Эмми шагналтан
Ангилал:Австралийн одон шагналтан (компаньон)
Ангилал:АНУ-ын хүн
Ангилал:Австраличууд
Ангилал:1968 онд төрсөн
Поханы шинжлэх ухаан, технологийн их сургууль

**Пухангийн** (Пхоханы, Поханы) **шинжлэх ухаан технологийн их сургууль** (Pohang University of Science and Technology, POSTECH), **Пухангийн техникийн их сургууль** (포항공과대학교, Pohang Gonggwa Daehakgyo)— БНСУ-ын Пуханд байдаг, 1986 онд Пухангийн ган, болдын үйлдвэр (POSCO)-ийн санхжүүжилтээр үүссэн их сургууль.

GIFT POSTECH New Building.jpg
POSTECH plaza.jpg
POSTECH dorm.jpg
POSTECH road.jpg
 

Ангилал:Өмнөд Солонгосын их, дээд сургууль
Warner Bros.

**Уорнер Бразерс** () — Америкийн Калифорни мужид байрлах кино студи болон дуу бичлэгийн төрөлжсөн үйл ажиллагаа явуулдаг үйлдвэрлэлийн бүтэцтэй байгууллага бөгөөд хэвлэл мэдээллийн Time Warner группийн салбар компани юм. Тус байгууллагыг 1918 оны дөрөвдүгээр сарын 4-нд Warner Bros үйлдвэрийг Уорнерийн ах дүүс (, *Харри Уорнер (1881—1958), Альберт Уорнер (1883—1967), Сэм Уорнер (1887—1927) болон Жек Уорнер (1892—1976)*) байгуулж *"Каскад"* нэртэй богино хэмжээний хар цагаан өнгөт киногоор нээлтээ хийж байлаа. Академийн шагналыг Шилдэг кино төрлөөр олон удаа хүртэж байсан юм.

## Холбоос
*
* 
* Warner Bros TV

Ангилал:АНУ-ын кино компани
Ангилал:Кино АНУ-д
Ангилал:Байгууллага
Ми-24

Mиль Ми-24 (Миль Ми-24, НАТО-гийн тайлагнах нэр: Hind) нь байлдааны нисдэг тэрэг юм. Энэ нисдэг тэргийг Москвагийн Миль нисдэг тэрэгний үйлдвэрт үйлдвэрлэсэн юм. 1972 оноос хойш Зөвлөлтийн нисэх хүчинд, түүний залгамжлагчид, болон 30 гаруй улсад ашиглаж байна.

## Монгол Улсад ашиглагдсан байдал 
Анх 1984 оны ЗХУ, БНМАУ-ын Засгийн газар хоорондын "Цэргийн зориулалтын зэвсэг техник, тоног төхөөрөмж ханган нийлүүлэх" хэлэлцээрээр нийт 24 нэгж /ширхэг/ Ми-24 нисдэг тэрэг хүлээн авахаар тохиролцсоны дагуу эхний ээлжийн 12 нэгж техникийг 1986 оны сүүлээр зэвсэглэлд хүлээн авч ашиглагдаж байсан ба М.С Горбачев ЗХУ-д эдийн засаг, нийгмийн өөрчлөлт, шинэчлэлт хийсэнтэй холбогдуулан шилжилтйин үеийн хямрал эхэлсэн, БНХАУ-тай байгуулсан Хил дээрх цэргийн тоог цөөлөх тухай Зөвлөлт-Хятадын хэлэлцээр, Ердийн зэвсэглэл хорогдуулах тухай хэлэлцээрүүдийг байгуулсан, 1980 онд Даманий хэрэг явдалтай холбогдуулан цуцалсан ЗХУ, БНХАУ-ын найрамдал, хамтын ажиллагааны хэлэлцээрийг сэргээн байгуулсантай холбогдуулан дараагийн ээлжний 12 нэгж техникийг хүлээж авч чадаагүй юм. Миль Ми-24В/Д загварын 11ширхэг байлдааны нисдэг тэргийг Монгол Улсын Нисэх Хүчин одоог хүртэл ашиглаж байна.

#::24
Ангилал:Нисдэг тэрэг
Ангилал:Байлдааны нисдэг тэрэг
Ангилал:МАА-н агаарын тээврийн хэрэгсэл
Ангилал:ҮАА-н агаарын тээврийн хэрэгсэл
Ангилал:Монголын агаарын зэвсэгт хүчин
Ангилал:Оросын агаарын зэвсэгт хүчин
Ангилал:Улаан армийн зэвсэгт хүчний техник
Ангилал:Афганистаны дайн (1978 оноос хойш)
Ангилал:Анхны нислэг 1969 он
Шарлиз Терон

**Шарлиз Терон** (, *1975 оны наймдугаар сарын 7-нд Өмнөд Африкийн Бүгд Найрамдах Улсын Бенони хотод төрсөн*) нь Өмнөд Африк гаралтай Америкийн жүжигчин, загвар өмсөгч юм. *Араатан* кинонд цуврал алуурчин эмэгтэй Эйлин Уорносийн дүрийг бүтээж Академийн болон Алтан бөмбөрцөг, Мөнгөн баавгай зэрэг олон арван кино урлагийн хүндтэй шагналуудыг хүртэж байсан Терон 1995 онд дэлгэцийн урлагт хүчээ сорих болжээ.

## Эшлэл
## Холбоос
* 
* 
* 
* Шарлиз Терон

Ангилал:1975 онд төрсөн
Ангилал:Киноны продюсер
Ангилал:НҮБ-ын энх тайвны тусгай элч
Ангилал:Плейбой загвар өмсөгч
Ангилал:Өмнөд Африкийн уран бүтээлч
Ангилал:Оскарын шагналтан
Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан
Ангилал:Өмнөд Африкчууд
Ангилал:АНУ-ын хүн
Олон-Олонтой загвар (Өгөгдлийн загвар)

Системийн шинжилгээнд **олон-олонтой** загвар нь нэгэн төрлийн хоёр объект хүснэгтийн хоорондох харьцааг заадаг. Эхний объект хүснэгтийн мөр нь нөгөөдөө олон, нөгөө объект хүснэгтийн мөр нь эхнийхдээ олон байдаг. Жишээ нь: Зохиолч болон Ном гэсэн объект хүснэгтийг авч үзвэл нэг зохиолч олон номтой байж болно, нэг ном олон зохиолчтой болно гэдгээр Зохиол, Ном хоёр олон-олонтой харьцаатай гэх юм.
Ангилал:Өгөгдлийн загварчлал
Чинхуа их сургууль

**Чинхуа их сургууль** (清华大学 - Qīnghuá Dàxué, Tsinghua University) — БНХАУ-ын Бээжинд байрладаг. Анх АНУ руу сурахаар явах хятад оюутнуудыг бэлтгэх зорилгоор 1911 онд үүсэн байгуулагдсан, төрийн өмчит их сургууль. БНХАУ-ын нэр хүндтэй есөн Их сургуулийн «С9» бүлэгт ордог. Маш хүнд элсэлтийн шалгууртай. 

Чинхуа их сургууль нь БНХАУ-ын Үндэсний их сургуулийн ранк буюу зэрэг тогтоолтод тогтмол нэгдүгээрт жагсдаг. Тус их сургуулийг төгсөгчдийн дунд БНХАУ-ын сүүлийн хоёр Ерөнхийлөгч Ху Жиньтао, Ши Жиньпин зэрэг олон алдартнууд, нэрт эрдэмтэн, уран бүтээлч, улс төрчид байдаг ажээ. 

1928 онд Их сургуулийг Чинхуа Улсын Их сургууль (国立清华大学) гэж өөрчилсөн байна. 

水木清华堂.JPG
Tsinghua University Academy of Arts and Design.jpg
Tsinghua Observatory.jpg
Tsinghua University - Square building.JPG
Crowd in Tsinghua University.jpg
 

Ангилал:Хятадын их, дээд сургууль
Жөжянгийн их сургууль

**Жөжянгийн** (Чжэцзян, Жэжян, Жежян) **их сургууль** (浙江大学, Zhejiang University) — БНХАУ-ын Жөжян мужийн Ханжоуд байдаг, 1897 онд байгуулагдсан төрийн өмчит их сургууль.

之江大学一景.jpg
 

Ангилал:Хятадын их, дээд сургууль
Хятадын шинжлэх ухаан, технологийн их сургууль

**Хятадын** (Хятад улсын) **шинжлэх ухаан, технологийн их сургууль** (中国科学技术大学 - Zhōngguó Kēxué Jìshù Dàxué, University of Science and Technology of China) — БНХАУ-ын  Аньхуй мужйин Хөфэй хотод байгаа, 1958 онд үүсэн байгуулагдсан төрийн өмчит их сургууль.

Gate of USTC.JPG
USTC.jpg
中国科大图书馆.JPG
Students eating at the college canteen, University of Science and Technology of China, Hefei.jpg
 

Ангилал:Хятадын их, дээд сургууль
Наньжин Их Сургууль

**Наньжин Их Сургууль** (南京大學 - Nánjīng Dàxué, Nanjing University) — БНХАУ-ын Наньжинд байгаа, 1902 онд үүсэн байгуулагдсан төрийн өмчит их сургууль.

Nju.auditoria.jpg
南大仙林体育馆.jpg
南京大學學生活動中心 仙林校區.jpg
 

Ангилал:Хятадын их сургууль
Ангилал:Төсөл 985
Ангилал:Төсөл 211
Ангилал:Наньжингийн байгууллага
Ангилал:Наньжингийн боловсрол
Ангилал:1902 онд байгуулагдсан
Ми-171

**Миль Ми-171** (Орос: Ми-171; НАТО-ын нэршил: "Hip") хоёр турбо хөдөлгүүртэй тээврийн нисдэг тэргийг ОХУ-д 1990 онд зохион бүтээж үйлдвэрлэсэн. 

## Монгол Улсад ашиглагдсан байдал 
2007-2008 оны үед Улаан-Үдийн нисэх үйлдвэр-ээс 2ш Миль Ми-171Е загварын тээврийн нисдэг тэргийг Монгол Улсын Нисэх Хүчин худалдан авч одоог хүртэл ашиглаж байна.

Ангилал:Нисдэг тэрэгний төрөл
#:171
Ангилал:Улаан армийн зэвсэгт хүчний техник
Ангилал:Монголын зэвсэгт хүчний агаарын тээврийн хэрэгсэл
Ангилал:ҮАА-н агаарын тээврийн хэрэгсэл
Ангилал:Тээврийн нисдэг тэрэг
Ангилал:Анхны нислэг 1991 он
Айгр

**Айгр** ( Ակնա), **Айгрлич** — Армени улсын Армавир мужийн нутагт оршдог 0.6 км² талбайтай нуур.

Ангилал:Арменийн нуур
Ангилал:Азийн нуур
Шани Дэвис

онд.]]
**Шани Дэвис** (, *1982 оны наймдугаар сарын 13-нд Иллиной мужийн Чикаго хотод төрсөн*) нь 1000 метрийн зайн тэшүүрийн төрөлд Олимпт (2006, 2010) хоёр удаа түрүүлж байсан Америкийн тэшүүрчин юм. Түүнчлэн 1500 метрийн зайд хоёр олимп дараалан мөнгөн медаль хүртсэн бөгөөд дэлхийн аваргаар долоон удаа шалгарч байсан тамирчин юм.

## Хувийн мэдээлэл
*Өндөр — 1.88 м
*Жин — 84 кг
*Цахим хуудас — shanidavis.org

## Амжилтын товчоон
:**Олимп:**
*2006 
**1000 метр — алт
**1500 метр — мөнгө
*2010 
**1000 метр — алт
**1500 метр — мөнгө

:**ДАШТ:**
*Олон төрөлт
**Москва 2005 — алт
**Калгари 2006 — алт
**Хамар 2004 — мөнгө
**Берлин 2008 — хүрэл
*Ойрын зайн хоёр төрөлт
**Москва 2009 — алт
**Хамар 2007 — хүрэл
**Херенвен 2011 — хүрэл

*Үндсэн төрөлт
**1000 метр
***Солт Лейк Сити 2007 — алт
***Нагано 2008 — алт
***Инцелль 2011 — алт
***Инцелль 2011 — алт (баг)
***Ванкувер 2009 — хүрэл
***Херенвен 2012 — хүрэл
**1500 метр
***Сөүл 2004 — алт
***Солт Лейк Сити 2007 — алт
***Ванкувер 2009 — алт
***Нагано 2008 — мөнгө
***Нагано 2008 — мөнгө
***Инцелль 2011 — мөнгө
***Херенвен 2012 — мөнгө (баг)

### Хувийн дээд амжилтууд
## Эшлэл
## Холбоос
* 
* Профайл
* Шани Дэвис
* Шани Дэвисийн ярилцлага

Ангилал:АНУ-ын тэшүүрчин
Ангилал:АНУ-ын олимпын аварга
Ангилал:АНУ-ын олимпын мөнгөн медальтан
Ангилал:2006 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:2010 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:2014 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:2018 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:АНУ-ын олимпын оролцогч
Ангилал:Тэшүүрийн олимпын аварга
Ангилал:Тэшүүрийн дэлхийн аварга
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1982 онд төрсөн
Арпи

**Арпи** (Արփի) — Армени улсын Ширак мужийн нутагт оршдог, 22 км² талбайтай нуур.

Ангилал:Арменийн нуур
Ангилал:Азийн нуур
Марк Тётерт

онд.]]
**Марк Тётерт** (, *1980 оны дөрөвдүгээр сарын 4-нд Холтен хотод төрсөн*) нь Нидерландын олимпын аварга тэшүүрчин юм.

## Амжилтын товчоон
:**Олимп:**
*2010 
**1500 метр — алт
*2006 
**Баг — хүрэл
**Баг — хүрэл

:**ДАШТ:**
*Инцелль 2005 — алт (баг)
*Сөүл 2004 — мөнгө (1500 м)
*Инцелль 2005 — мөнгө (1500 м)

### Хувийн дээд амжилтууд
*500 м — 35,20
*1000 м — 1:07,84
*1500 м — 1:42,82
*3000 м — 3:41,16
*5000 м — 6:27,63
*10 000 м — 13:38,91

## Эшлэл
## Холбоос
*Зураг
*Албан ёсны цахим хуудас
*Ярилцлага

Ангилал:Нидерландын тэшүүрчин
Ангилал:Нидерландын олимпын аварга
Ангилал:Нидерландын олимпын хүрэл медальтан
Ангилал:Нидерландын олимпын оролцогч
Ангилал:2006 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:2010 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:2014 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:Тэшүүрийн олимпын аварга
Ангилал:Тэшүүрийн дэлхийн аварга
Ангилал:Тэшүүрийн европын аварга
Ангилал:Нидерландын оны шилдэг тамирчин
Ангилал:Нидерландчууд
Ангилал:1980 онд төрсөн
Фудань их сургууль

**Фудань их сургууль** (复旦大学 - Fùdàn Dàxué, Fudan University) — БНХАУ-ын Шанхай хотод байралдаг хятадын нэр хүндтэй Их сургуудиудын нэг юм. 1905 онд байгуулагдсан бөгөөд анх Фудань улсын олон нийтийн сургууль гэж нэрлэж байжээ. 1917 онд хувийн Их сургуулийн статустай болж Фуданий хувийн Их сургууль (私立復旦大學) нэртэй болжээ. 

Өнөөдөр Фудань Их сургуль 30,000 оюутантай, олон улсын оюутнууд нийт бакалаврын оюутнуудын 15 орчим хувийг бүрдүүлдэг байна.

Их сургууль нэр өгөхдөө хоёр ханз сонгож авсан байдаг— «фу» (復) болон  «дань» (旦), энэ хоёр ханз нийлээд *«тэнгэр өдөр бүр гийнэ»* гэж орчуулдаг байна. Сургуулийн анхны захирал бол хятадын ХХ зууны эхэн үед амьдарч байсан нэртэй гүн ухаантан, багш Ма Сянбо (马相伯) байжээ. 

## Алдартай төгсөгчид 
Одоогоор Фудань их сургуулийг Хятад, АНУ, Япон, Австрали, Канад, Тайвань, Монгол зэрэг олон орны хүмүүс төгссөн байна. Тус сургуулийг төгсөгчдийн дунд Хятад болон гадаадад нэр хүндтэй улс төрч, эрдэмтэн, бизнесмэн олон байдаг. 

* Юй Южэнь (于右任), хятадын улс төрч. 
* Ли Ланьцин (李岚清), БНХАУ-ын Төрийн Зөвлөлийн Ерөнхий сайдын орлогч. 
* Тан Цзясюань (唐家璇), БНХАУ-ын Гадаад хэргийн сайд.
* Чэнь Чжили(陈至立), БНХАУ-ын Боловсролын сайд. 
* Ли Юаньчао (李源潮), БНХАУ-ын даргын орлогч.
* Сюй Фанчэнь (徐梵澄), хятадын гүн ухаантан, яруу найрагч, зураач. 
* У Цзинлянь (吴敬琏), алдартай эдийн засагч.
* Ян Фуцзя (杨福家 Yang Fujia), физикч, Ноттинхем Их сургуулийн хүндэт ректор.
* Шэнь Чжисюнь (沈志勋), физикч, Стенфордын Их сургуулийн профессор.
* Чэнь Даюэ (陈大岳), математикч, Бээжин Их сургуулийн профессор.
* Дэвид Яо,  Колумбийн Их сургуулийн профессор.
* Чэнь Чжунвэй (陈中伟), хятадын алдартай мэс засалч. 
* Гуо Гуанчан, "Fosun" компани үүсгэн байгуулагч, тэрбумтан. 
* Ци Лу, «Microsoft» корпорацийн онлайн албаны дарга. 
* Жорж Швицгебель, швейцарын аниматор, 1983 онд дадлага хийсэн. 

Fudan-xianghuitang.jpg
Fudan-guanghualou.jpg
FuDanZhangjiang.jpg
Fudan-building4.jpg
Fudan Jiangwan Library.png
 

Ангилал:Хятадын их, дээд сургууль
Георг Ом

**Георг Симон Ом** (герман. *Georg Simon Ohm*; 1789 оны 3-р сарын 16-нд төрсөн- 1854 оны 7-р сарын 6-нд Мюнхен хотод нас барсан) Германы нэрт физикч, эрдэмтэн. Тэрээр хэлхээний гүйдэл, хүчдэл ба эсэргүүцлийн хоорондын хамаарлыг илэрхийлсэн хуулийг (Омын хууль гэгддэг) онолын хувьд гаргаж, туршилтаар баталсан. Цахилгаан эсэргүүцлийн нэгжийг (Ом) түүний нэрээр нэрлэсэн.

## Намтар 
Георг Омын гэр бүлийн ядуу амьдрал түүний сурч боловсроход нөлөөлжээ. Түүний эх Элизабет Мария оёдолчны гэр бүлээс гаралтай бөгөөд Георг хүүг 9 настай байхад нас баржээ. Түүний эцэг, механикч Иоганн Вольфганг бага наснаасаа эхлэн хүүгээ хүмүүжүүлж, бие даан математик, физик, гүн ухааны хичээл зааж өгчээ. Тэрээр Георгийг их сургуулийн удирдлагад байдаг гимназид сургахаар явуулсан. 1805 онд Эрлангений их сургуульд арайчүү гэж элсэж орсон боловч төгсөж чадалгүй дунд сургуульд математик, физикийн хичээл заадаг багш болсон байна. Энэ үеэс тэр физикийн ухааны «амт шимтэнд» орж багшлахын зэрэгцээ эрдэм шинжилгээний ажил хийж, шаргуу хөдөлмөр зүтгэлийнхээ ачаар 1811 онд физикийн ухааны докторын зэрэг хамгаалжээ. Бамберг, Кёльн, Берлиний гимназиудад 20 жил багшилсан.

Г.Ом 1833 онд Нюрнбергийн Политехникийн дээд сургуулийн профессор болж, улмаар 1839 оноос тус сургуулийн захирлаар ажилласан байна. 1849-1852 онд Мюнхений их сургуулийн ректор байв. Гүйдлийн хүч, хүчдэл, эсэргүүцлийн хоорондын холбоог тогтоосон цахилгаан хэлхээний үндсэн хуулийг тэр 1826 онд туршлагаар нээсэн нь хойшид Омын хууль хэмээн нэршжээ. Эхний үед эрдэмтэд тэр хуулийг хүлээн зөвшөөрөхгүй байсан боловч хожим Э.X.Лоренц, Б.Я-Якоби, К.Гаусс болон бусад нэрт эрдэмтэд түүнийг өөрсдийн судалгаа шинжилгээний ажлын үндэс болгон ашиглах болсноор үнэн зөв нь нотлогдсон байна. Энэ хуулиа бүрэн хэлхээний болоод хэлхээний хэсэгт ямар байхыг онолын хувьд гаргаж бас цахилгаан хөдөлгөгч хүч, «хүчдэлийн уналт», «цахилгаан дамжуулах чадвар» зэрэг ойлголтыг физикт анх бий болгосон байна.

Г.Ом гүйдэл үүсгэгчийн цахилгаан хөдөлгөгч хүчийг 1830 онд анх удаа хэмжиж үр дүнд хүрчээ. Тэр амьдралынхаа сүүлийн жилүүдийг авиа судлалд зориулж ердийн дуу бол олон янзын дууны хослол нийлбэр болох тухай санааг анх гаргаж, хуний чих тухайн авиаг зөвхөн энгийн найраг хэлбэлзлээр үүсгэгдэх дуу маягаар хүлээн авдгийг тогтоосон байна.

Түүний энэ үндэслэлийг германы нэрт эрдэмтэн Г.Гельмгольц сонсголын резонансын онолыг бий болгохдоо тулгуур болгосон юм. Г.Ом мөн оптик болон кристалл оптикийн салбарт судалгаа хийж чухал үр дүнд хүрчээ.

Алдарт физикчийн нэрийг мөнхжүүлж Олон улсын хэмжлийн СИ системд цахилгаан эсэргүүцлийн нэгжийг Ом хэмээн нэрлэх болжээ.


Ангилал:Германы физикч
Ангилал:19-р зууны физикч
Ангилал:Цахилгаан техникийн анхдагч
Ангилал:Баварийн Максимилианы Шинжлэх Ухаан ба Урлагийн одон шагналтан
Ангилал:Багш
Ангилал:Баварийн их сургуулийн багш
Ангилал:Эрлангены их сургуулийн багш
Ангилал:Мюнхений Людвиг-Максимилианы нэрэмжит их сургуулийн багш
Ангилал:Ханы Нийгэмлэгийн гадаадын гишүүн
Ангилал:Баварийн Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн
Ангилал:Пруссийн Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн
Ангилал:Копли медаль шагналтан
Ангилал:Германчууд
Ангилал:1789 онд төрсөн
Ангилал:1854 онд өнгөрсөн
Акна

**Акна** (Ակնա), **Канчгёль** — Армени улсын төв хэсэг, далайн түвшнээс дээш 3030 метр өндөрт, Гегам нурууны Лчайн галт уулын хонхорт тогтсон 0.5 км² талбай бүхий нуур. Ёроолын гүн нь 15 м. Ойролцоох онцлог Аждаак уулаас 6 км зайтай. 

## Зүүлт 
Ангилал:Арменийн нуур
Ангилал:Азийн нуур
Аши нуур

**Аши** (葦ﾉ湖, **Ашиноко**, «зэгстэй нуур») — Япон улсын Канагава мужийн нутаг, Хоншю арлын дунд хэсэгт далайн түвшнээс дээш 723 метр өндөрт галт уулын тогоонд 7.1 км² газар эзлэн тогтсон нуур. Ойролцоох Хаконэ нутгийн (Хаконэ балгасны ойр орчим) гол чимэг болсон газар нь Аши нуур юм. Фүжи уулд ойрхон болохоор Аши нуураар аялагч жуулчид бас ирэх дуртай. «Диваажингийн хэсэг» хэмээх нуурын хэсэгт хөлөг онгоцоор явж, усны тавцан дээр чирэгдэн зугаацаж болдог. 

Аши нуур 400,000 жилийн өмнө үүсч 3000 жилийн өмнө одоогийн хэлбэрт оржээ. Ерөөс хөлддөггүй. Загас элбэгтэй. 

Lake Ashi Aerial photograph.1976.jpg|Дээрээс харсан зураг
Lake Ashi-pirate ship.jpg|Далайн дээрэмчний онгоц
AshiNoKo.jpg|Уулнаас харахад

## Цахим холбоос 
Ангилал:Азийн нуур
Ангилал:Японы нуур
Ангилал:Канагава мужийн газар зүй
Ангилал:Тогооны нуур
Ангилал:Сагамийн булангийн ус зүйн систем
Ангилал:Хаконе
Эпилепcи

**Эпилепси** нь архаг дахилтат түр зуурын тархины үйл ажиллагаа алдагдах хам шинж юм.

## Эмийн эмчилгээ 
Уналт таталтын эсрэг эмүүд нь эпилепси өвчний эмчилгээний гол хэрэгсэл мөн бөгөөд үүнийг байнга хэрэглэх шаардлагатай байдаг. Таталтын эсрэг үйлчилгээтэй эмийн сонголт нь таталтын төрөл, эпилепсийн синдром, эмчилгээний өөр нэгэн арга барил, эрүүл мэндийн бусад аливаа нэгэн асуудал байгаа эсэх, мөн адил тухайн хүний нас ба амьдралын хэв маягаас их хамаардаг. Эхний үе шатанд эмчилгээ шаардлагатай,  хэрвээ эмчилгээний сонгосон арга нь үр дүн өгөхгүй бол өөр төрлийн эмчилгээг эхлүүлэхийг зөвлөдөг. Эмчилгээний эхний арга үр дүнгүй байхад эмчилгээний хоёрдугаар аргыг нэгэн зэрэг хэрэглэхийг зөвлөдөг.  Өвчний тохиолдлуудын тал хувьд эхний хүчин зүйл үр дүн өгдөг бол хоёрдугаар хүчин зүйл нь 13% орчим тохиолдолд үр дүнтэй, харин гуравдугаар хүчин зүйл эсвэл хоёр хүчин зүйл хоёулаа нийлж нэгэн зэрэг 4% илүүтэй нэмэр болж болно. Таталтын эм хэрэглэсэн эсэхээс үл харгалзаж 30% орчим хүмүүс цаашид дахин таталт өгдөг. Таталтын эмчилгээний нэлээд олон арга бий. Фенитоин, Карбамазепин ба натрийн вальпроат зэрэг нь хэсгийн ба нийтлэг таталтад ижил үр дүнтэй. Карбамазепины байт хүргэлт нь карбазепамины хурдан чөлөөлөлтийг нэмэгдүүлж, сөрөг нөлөөг багаар гарган үзүүлэх магадлалтай. Олонтаа Ленокс-Гасто ба Драве синдромтой өвчтөнүүдэд канабиноидын суурьтай таталтын эсрэг бодисуудыг хэрэглэхийг зөвлөдөг, гэхдээ төстэй бодисуудын лицензийг зөвхөн хэдхэн улсуудын нутаг дэвсгэрт хязгаарлаж гаргасан байгаа. Их Британид карбамазепин эсвэл ламотриджин нь голомтот таталтын хямралыг эмчлэхэд зориулсан, үүнээс гадна лотирастам ба вальпроин хүчил өөрийн өндөр үнэ ба сөрөг нөлөөний улмаас хоёрдугаар зэргээр хэрэглэгддэг байна. 

## Цахим холбоос 
## Ишлэл 

Ангилал:Хүүхдийн зонхилон тохиолдох өвчин
Абая нуур

**Аба́я** — Этиоп улсад оршдог 1140 км² талбайтай нуур.

Ангилал:Африкийн нуур
Ангилал:Этиопын нуур
Вандермондын матриц

Mөр тус бүрийн дагуу геометр прогрессын томьёогоор тодорхойлогддог m x n хэмжээст матрицыг **Вандермондын матриц** () гэж нэрлэж шугаман алгебрт авч үздэг.  
  
:V=\begin{bmatrix}
1 & \alpha_1 & \alpha_1^2 & \dots & \alpha_1^{n-1}\\
1 & \alpha_2 & \alpha_2^2 & \dots & \alpha_2^{n-1}\\
1 & \alpha_3 & \alpha_3^2 & \dots & \alpha_3^{n-1}\\
\vdots & \vdots & \vdots & \ddots &\vdots \\
1 & \alpha_m & \alpha_m^2 & \dots & \alpha_m^{n-1}
\end{bmatrix},

эсвэл бүх i –р мөр j –р баганы хувьд дараах байдлаар бичигднэ.

:V_{i,j} = \alpha_i^{j-1} \, 
 
Вандермондын матрицыг m=n үед квадрат буюу n эрэмбийн Вандермондын матриц гэнэ. Энэ матрицын хувьд тодорхойлогч нь: 

:\det(V) = \prod_{1 \le i 
 
Бүх   тоонууд нь хоорондоо ялгаатай бөгөөд аль нь ч тэгтэй тэнцүү биш нөхцөлд үүнийг **Вандермондын тодорхойлогч** буюу **Вандермондын олон гишүүнт** гэж нэрлэдэг.
Тэгш сондгой орлуулга буюу мөрүүдийг хооронд нь тэгш удаа солиход тодорхойлогчийн тэмдэг өөрчлөгдөхгүй, сондгой удаа солиход тэмдэг өөрчлөгднө.
Хэрэв хоёр болон түүнээс олон  тоонууд нь тэнцүү бол олон гишүүнтийн интерполяци үүсэж тодорхойлогдохгүй болно. Энэ тохиолдолд салаалсан Вандермондын матриц гэж нэрлэх ба хэрэв 
αi = αi + 1 = ... = αi+k and αi ≠ αi – 1  нөхцөл биелсэн үед (i + k) –р мөрийн элементүүд дараах байдлаар илэрхийлэгдэнэ.
 
Иймээс салаалсан мөрүүд нь анхдагч Вандермондын матрицын мөрөөс үүссэн үүсмэл юм.

## Шинж чанар
Вандермондын олон гишүүнт буюу тэгш хэмт олон гишүүнтүүдийн үржвэр нь бүх тэмдэг нь солигдох олон гишүүнтүүдийг үүсгэдэг.
m ≤ n үед V матрицын ранг нь хамгийн их (m) утгаа авах гарцаагүй бөгөөд хүрэлцээтэй нөхцөл нь бүх αi  элементүүд нь хоорондоо ялгаатай байх юм. 

## Хэрэглээ
Вандермондын матрицын багана бүр Лагранжийн үндсэн олон гишүүнтийн коэффициент болж багасгаж эрэмбэлж хялбараар хувиргаж чадна. Үүний үр дүнд Лагранжийн олон гишүүнтийн интерполяцийн асуудлыг шийдвэрлэдэг.
Вандермондын тодорхойлогч нь Frobenius томьёонд чухал үүрэгтэй бөгөөд тэгш хэмт бүлгийн дүрслэлийн зэрэгцээ ангийн шинж чанарыг гаргахад хэрэглэдэг.
Мөн түүнчлэн BCH кодын шинж чанарыг тодорхойлоход, сonfluent Вандермондын матрицууд нь Hermite interpolation-д, Reed–Solomon error correction кодын зарим бүрдүүлэлтэд хэрэглэгддэг, Discrete Fourier transform (DFT matrix) нь Вандермондын матрицын хэлбэр юм.

Ангилал:Матриц
Ангилал:Тодорхойлогч
Ангилал:Шугаман алгебр
Свен Крамер

**Свен Крамер** (, *1986 оны дөрөвдүгээр сарын 23-нд Херенвен хотод төрсөн*) нь Нидерландын тэшүүрчин юм. Тэрээр 2010 болон 2014 онуудад 5000 метрийн зайд олимпын аварга болж байсан Крамер дан болон олон төрөлтөөр дэлхийд арванес, Европт зургаан удаа аваргалж байсан шилдэг тамирчин юм. Мэргэжлийн гараагаа 2003 оноос эхэлсэн.

## Хувийн мэдээлэл
*Өндөр — 1.85 м
*Жин — 80 кг
*Цахим хуудас — www.svenkramer.nl

## Цагийн шилдэг үзүүлэлт
*500 метр — 36,17 (2009)
*1000 метр — 1.10,57 (2012, бэлтгэлийн үеэр)
*1500 метр — 1:43,54 (2009)
*3000 метр — 3:40,51 (2010)
*5000 метр — 6:03,32 (2007) WR
*10000 метр — 12:41,69 (2007) WR

## Эшлэл
## Холбоос
* Свен Крамер (Албан ёсны цахим хуудас)
* Багийн цахим хуудас
* Түүний гэрэл зургууд
* Гаргасан амжилтууд
* 

Ангилал:Нидерландын тэшүүрчин
Ангилал:Нидерландын олимпын аварга
Ангилал:Нидерландын олимпын мөнгөн медальтан
Ангилал:Нидерландын олимпын хүрэл медальтан
Ангилал:Нидерландын олимпын оролцогч
Ангилал:2006 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:2010 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:2014 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:2018 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:Тэшүүрийн олимпын аварга
Ангилал:Тэшүүрийн дэлхийн аварга
Ангилал:Тэшүүрийн европын аварга
Ангилал:Нидерландын тэшүүрийн улсын аварга
Ангилал:Нидерландын Арслан одон шагналтан (рыцарь)
Ангилал:Нидерландын оны шилдэг тамирчин
Ангилал:Нидерландчууд
Ангилал:1986 онд төрсөн
Кристин Несбитт

**Кристин Несбитт** (, *1985 оны тавдугаар сарын 17-нд Австрали улсын Мельбурн хотод төрсөн*) нь Канадын тэшүүрчин бөгөөд Олимп, дэлхийн тэмцэээнд 1000 метрийн зайд тэшдэг. 2010 оны олимпын алт, 2006 оны хүрэл медальтай Несбитт дэлхийн найман удаагийн аварга юм.

## Цагийн шилдэг үзүүлэлт
*500 м — 32.59 (2012)
*1000 м — 1:02.68 (2012) WR
*1500 м — 1:41,75 (2007)
*3000 м — 4:01.44 (2011)
*5000 м	7:02,15 (2008)
## Эшлэл
## Холбоос
* Албан ёсны цахим хуудас
* Цагийн үзүүлэлтүүд нь
* тэшүүрийн холбоо

Ангилал:Канадын тэшүүрчин
Ангилал:Канадын олимпын аварга
Ангилал:Канадын олимпын мөнгөн медальтан
Ангилал:Канадын олимпын оролцогч
Ангилал:2006 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:2010 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:2014 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:Тэшүүрийн олимпын аварга
Ангилал:Тэшүүрийн дэлхийн аварга
Ангилал:Канадчууд
Ангилал:1985 онд төрсөн
Ангилал:Мельбурны хүн
Сев

**Сев** (Սեւ - «хар»), **Севлич** (Սեւ լիճ, хар нуур), **Карагёль** — Армени, Уулын Карабах хоёр орны хил дээр байдаг нуур.

## Лавлах бичиг
Ангилал:Арменийн нуур
Ангилал:Азербайжаны нуур
Ангилал:Азийн нуур
Ирен Вюст

**Ирене Карлейн (Ирен) Вюст** (, *1986 оны дөрөвдүгээр сарын 1-нд Горле хотод төрсөн*) нь Нидерландын тэшүүрчин юм. Турин 2006 оны олимпод 3000 метрийн зайд, Ванкувер 2010 оны олимпод 1500 метрийн зайд тус тус түрүүлж байв. Вюст нь ижил хүйстэн ажээ.

## Цагийн шилдэг үзүүлэлт
*500 м — 38,44 (2007)
*1000 м — 1:13,83 (2007) NR
*1500 м — 1:52,38 (2007) NR
*3000 м — 3.58,01 (2011)
*5000 м — 6:55.85 (2011)

## Эшлэл
## Холбоос
* Албан ёсны цахим хуудас
* Түүний гэрэл зургууд
* Үр дүнгүүд

Ангилал:Нидерландын тэшүүрчин
Ангилал:Нидерландын олимпын аварга
Ангилал:Нидерландын олимпын мөнгөн медальтан
Ангилал:Нидерландын олимпын хүрэл медальтан
Ангилал:Нидерландын олимпын оролцогч
Ангилал:2006 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:2010 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:2014 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:2018 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:Тэшүүрийн олимпын аварга
Ангилал:Тэшүүрийн дэлхийн аварга
Ангилал:Тэшүүрийн европын аварга
Ангилал:Нидерландын тэшүүрийн улсын аварга
Ангилал:Нидерландын оны шилдэг тамирчин
Ангилал:Нидерландын Арслан одон шагналтан (рыцарь)
Ангилал:Нидерландчууд
Ангилал:1986 онд төрсөн
Мартина Сабликова

**Мартина Сабликова** (, *1985 оны тавдугаар сарын 17-нд Нове Место на Мораве хотод төрсөн*) нь Чехийн тэшүүрчин бөгөөд Олимпод тэшүүрийн төрлөөр улсаа төлөөлөн анх удаа түрүүлсэн тамирчин юм. 1500, 3000, 5000 болон 10000 метрийн зайд олон улсын тэмцээнүүдэд медаль хүртэж байсан Сабликова олимпын гурав, дэлхийн ес, европын дөрвөн удаагийн аварга юм.

Дүү Милан Саблик нь мөн тэшүүрчин ажээ.

## Цагийн шилдэг үзүүлэлт
*500 м — 39.49 (2011)
*1000 м — 1:17.36 (2009)
*1500 м — 1:54,55 (2007)
*3000 м — 3:55.55 (2011
*5000 м — 6:42.66 (2011) WR
*10000 м — 13:48,33 (2007, WR)

## Эшлэл
## Холбоос
* Мартина Сабликова - албан ёсны цахим хуудас
* Мартина Сабликова
* Мартина Сабликовагийн гэрэл зураг

Ангилал:Чехийн тэшүүрчин
Ангилал:Чехийн дугуйт тэшүүрчин
Ангилал:Чехийн дугуйчин
Ангилал:Чехийн олимпын аварга
Ангилал:Чехийн олимпын мөнгөн медальтан
Ангилал:Чехийн олимпын хүрэл медальтан
Ангилал:Чехийн олимпын оролцогч
Ангилал:2006 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:2010 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:2014 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:2018 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:Тэшүүрийн олимпын аварга
Ангилал:Тэшүүрийн дэлхийн аварга
Ангилал:Тэшүүрийн европын аварга
Ангилал:Тэшүүрийн универсиадын аварга
Ангилал:Чехийн дугуйн спортын улсын аварга
Ангилал:Чехийн гавьяаны медаль шагналтан
Ангилал:Чехийн оны шилдэг тамирчин
Ангилал:Чехословакчууд
Ангилал:Чехүүд
Ангилал:1987 онд төрсөн
Штефани Беккерт

**Штефани Беккерт** (, *1988 оны тавдугаар сарын 30-нд Эрфурт хотод төрсөн*) нь Германы тэшүүрчин юм. Тэрээр 3000 метрийн зайд 3:56,80 минутын амжилтаар улсынхаа дээд амжилтыг эзэмшдэг бөгөөд багийн төрлөөр Ванкуверийн олимпт түрүүлж байлаа.

## Цагийн шилдэг үзүүлэлт
*500 м — 41,98
*1000 м — 1:21,59
*1500 м — 1:58,45
*3000 м  —  3:56,80 NR
*5000 м — 6.47,03

## Эшлэл
## Холбоос
*Хувийн цахим хуудас
*Штефани Беккерт. speedskatingnews.info

Ангилал:Германы тэшүүрчин
Ангилал:Бундесверийн тамирчин цэрэг
Ангилал:Германы олимпын аварга
Ангилал:Германы олимпын мөнгөн медальтан
Ангилал:2010 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:2014 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:Германы олимпын оролцогч
Ангилал:Германы тэшүүрийн улсын аварга
Ангилал:Тэшүүрийн олимпын аварга
Ангилал:Мөнгөн лаврын навч шагналтан
Ангилал:Зүүн Германы иргэн
Ангилал:Германчууд
Ангилал:1988 онд төрсөн
Кристина Гровс

**Кристина Гровс** (, *1976 оны арванхоёрдугаар сарын 4-нд Оттава хотод төрсөн*) нь Канадын тэшүүрчин бөгөөд Олимпын дөрвөн медальтай тамирчин юм.

## Цагийн шилдэг үзүүлэлт
*500 м — 38,75
*1000 м — 1:14,51
*1500 м — 1:53,18
*3000 м — 3:58,62
*5000 м — 6:54,5

## Эшлэл
## Холбоос
*SpeedSkatingBase.eu Кристина Гровс
*SpeedSkatingStats.com

Ангилал:Канадын тэшүүрчин
Ангилал:Канадын олимпын мөнгөн медальтан
Ангилал:Канадын олимпын хүрэл медальтан
Ангилал:Канадын олимпын оролцогч
Ангилал:2002 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:2006 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:2010 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:Тэшүүрийн дэлхийн аварга
Ангилал:Канадчууд
Ангилал:1976 онд төрсөн
Абердин нуур

**Аберди́н**, өөр «Абердин»-аас ялгаж **Абердин нуур** — Канад улсын Нунавут нутагт, Умард туйлын цагирагаас 213 км зайнд оршдог. Далайн түвшнээс дээш 80 метр өндөр газарт оршдог Абердин нуур Канадын томоохон нууруудын нэг бөгөөд багадаа 1095 км² талбайтай болдог. Телон гол нуурыг шувтлан урсдаг.

## Зүүлт 
Ангилал:Хойд Америкийн нуур
Денис Кузин

**Денис Валерьевич Кузин** (*1988 оны арванхоёрдугаар сарын 4-нд Костанай хотод төрсөн*) нь Казахстаны тэшүүрчин юм. Тэрээр 2011 онд ААШТ-ий 1500 метрт аваргалж байсан бол 2013 онд 1000 метрт Дэлхийн аварга болсон юм. 1000 метрийн зайд Казахстан улсын дээд амжилтыг эзэмшдэг ба Гавьяат тамирчин цолтой.

## Цагийн шилдэг үзүүлэлт
*500 м — 35,58 (2013)
*1000 м — 1.08,00 (2012) NR
*1500 м — 1.46,00 (2009)
*3000 м — 3.56,56 (2009)
*5000 м — 7.03,97 (2008)
*10000 м — 14.29,49 (2009)

## Эшлэл
## Холбоос
* Профайл ISU
* Денис Кузин SpeedSkatingStats.com

Ангилал:Тэшүүрийн дэлхийн аварга
Ангилал:Тэшүүрийн азийн наадмын аварга
Ангилал:Казахстаны тэшүүрчин
Ангилал:2010 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:2014 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:2018 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:Казахстаны олимпын оролцогч
Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн
Ангилал:Казахууд
Ангилал:1988 онд төрсөн
Денис Юсков

**Денис Игоревич Юсков** (*1989 оны аравдугаар сарын 11-нд Москва хотод төрсөн*) нь Оросын тэшүүрчин юм. Тэрээр 1500 метрт 2013 оны Дэлхийн аварга юм. Юсков 1500  болон 3000 метрийн зайд улсынхаа дээд амжилтыг эзэмшдэг.

## Цагийн шилдэг үзүүлэлт
*500 м — 36,28 (2013)
*1000 м — 1.10,46 (2013)
*1500 м — 1.42,36 (2013) NR
*3000 м — 3.34,37 (2013) NR
*5000 м — 6.11,79 (2013)
*10000 м — 13.21,07 (2012)

## Эшлэл
## Холбоос
* https://web.archive.org/web/20140102224950/http://www.russkating.ru/Person/item/denis-yuskov-1 Профайл
* http://www.speedskatingresults.com/index.php?p=17&s=5064 Үзүүлэлтүүд

Ангилал:Оросын тэшүүрчин
Ангилал:Оросын олимпын оролцогч
Ангилал:2014 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:Тэшүүрийн дэлхийн аварга
Ангилал:Тэшүүрийн европын аварга
Ангилал:Оросын тэшүүрийн улсын аварга
Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн
Ангилал:Оросууд
Ангилал:1989 онд төрсөн
Виннипег нуур

**Винни́пег**, **Виннипег нуур** — Канад улсын Манитоба нутагт 24300 хавтгай дөрвөлжин километр газар эзлэн байгаа нуур.

Lake Winnipeg map.png
Winnipeg-beach-MCB.jpg
Lake winnipeg HDRI.jpg

## Эшлэл 
Ангилал:Хойд Америкийн нуур
Аггёль

**Аггёль** (Ağ göl, «цагаан, **Аг**, буурал нуур») — Азербайжан улсын Агжабеди тойргийн нутагт 28 км² тунан тогтсон нуур. Нуурын хувьд цэнгэг сайхан. 

## Зүүлт 
Ангилал:Азербайжаны нуур
Ангилал:Азербайжан дахь Рамсарын ус, намгархаг газар
Ангилал:Азербайжаны намгархаг газар
Хажигабул нуур

**Хажигабул** (Hacıqabul) — Азербайжан улсын Хажигабул аймгийн нутагт 16.68 км² тунан тогтсон нуур. 

## Зүүлт 
Ангилал:Азербайжаны нуур
Сарысу нуур

**Сарысу** (Sarısu, «шар усан») — Азербайжан улсын Имишли Сабирабад хоёр аймгийн нутагт 65.7 км² тунан тогтсон нуур.

## Зүүлт 
Ангилал:Азербайжаны нуур
Венсан Же

**Венсан Же** (, *1985 оны тавдугаар сарын 18-нд Рона Альпы хотод төрсөн*) нь Ванкуверын олимпын аварга (түрүүлсэн цаг нь 24:07.8 мин) Францын биатлонч юм. Олимпт түрүүлсэнийхээ дараа спортын замналаа өндөрлүүлсэнээ зарлаж байв.

## Цэц үзүүлэлт
*Үндсэн байрлалаас — 75% (2012)
*Хэвтээ байрлалаас — 83% (2012)
*Босоо байрлалаас — 79% (2012)

## Эшлэл
## Холбоос
* Профайл

Ангилал:1985 онд төрсөн
Ангилал:Францын биатлонч
Ангилал:Францын олимпын аварга
Ангилал:Францын олимпын хүрэл медальтан
Ангилал:2010 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:Францчууд
Монголд ургадаг мөөг

Монгол улсын нутаг дэвсгэрт өнөөгийн байдлаар 630 гаруй зүйлийн мөөг ургадгаас 116 зүйлийг нь хүнсэнд хэрэглэж болох 427 зүйлийг хүнсэнд хэрэглэдэггүй мөөг ургадаг байна.

## Хортой мөөг 
Хүмүүс хүнсэндээ мөөг хэрэглэдэг. Гэхдээ мөөгийг хортой эсэхийг тэр бүр сайн мэддэггүйгээсээ болж хордох тохиолдол байдаг. Тиймээс дараах мэдээлэлд анхаарлаа хандуулж, мөөгийг хортой эсэхийг таньж сураарай.

Хортой мөөгийг хордуулах байдлаар нь үндсэн гурван бүлэгт хуваадаг.
# Хоол боловсруулах эрхтнийг хордуулах мөөгүүд. Энэ төрлийн мөөгний хордлого 15-60 минутын дараа илэрч 2-7 хоног үргэлжлэх бөгөөд сул биетэй өвчтөнийг үхүүлж ч мэднэ. Үүнд: Сархи, бүрэн чанагдаагүй намрын Хожуулдай, Далбигын төрлийн зарим мөөгнүүд орно.
# Мэдрэлийн системд огцом нөлөөлдөг хор бүхий Ялхор, Хүрмэг, Сархи төрлийн зарим зүйл мөөгнүүд багтдаг. Эдгээр мөөгний хордлого 30 минутаас 2 цагийн дараа мэдрэгдэж инээх, уйлах, хий юм харах, ухаан алдах гэдэс хямрах зэргээр илэрнэ.
# Хор нь цусны сийвэнд шууд нөлөөлдөг цайвар, өмхий болон хаврын зэрэг Ялхор орно. Энэ бүлэгт багтдаг мөөгний хордлого 30 минутын дараа элэг бөөрөнд үйлчилж эхэлдэг хэдий ч 24-48 цагийн хооронд хордлогын ямар ч шинж илэрдэггүй.

Хэдийгээр хортой мөөг идэшний мөөгнөөс цөөхөн нь ч хор уршиг нь багадахгүй. Иймээс хортой мөөгнүүдийг идэшний мөөгнөөс ялгаж сурах нь чухал. Хортой мөөг чанасан уусмалд мөнгөн халбага хийхэд харладаг.
Мөөг хөгширөхөд түүнд буй бодисууд задарч эхэлдэг учир удаан хадгалсан хүнсний мөөгөнд нь ч хордож болох талтай.
Мөн давсалсан, цуужуулсан мөөг хадгалсан савнаас, эсвэл мөөгийг буруу боловсруулсан зэргээс хордож болно.

## Хүнсний мөөг 
### Мөөгний хэрэглээ, ач тус 
Монгол оронд 28 овгийн 136 төрлийн 375 зүйл мөөг ургадаг. Шинэхэн мөөг нь ус (84-92%), уураг (2-3%), тос (0.4-1.7%), нүүрс  ус (эслэг 0.7-2.5%) болон тос ба усанд уусдаг аминдэм, тосны ханаагүй хүчил, фосфор, кали, кальц, төмөр, зэс, хром, цайр, иод, марганец агуулсан байгалийн бүтээгдэхүүн юм. Харин хатаасан мөөгөнд 20-30% орчим уураг агуулагдах учир хэмжээний хувьд махнаас дутуугүй уургийн эх үүсвэр болно. Мөөгийг хүнсэнд төдийгүй эмчилгээнд өргөн хэрэглэдэг. Мөөг нь цусан дахь тосны хэмжээг багасгах, даралт болон халуун бууруулах, үрэвсэл болон хавдрын эсрэг үйлчлэл бүхий биологийн идэвхт олон бодис агуулдаг. Зарим мөөгийг сүрьеэ болон бусад халдварт өвчин, мэдрэлийн тогтолцооны үйл ажиллагааны саатлыг анагаахад хэрэглэж байжээ. Гэвч зарим мөөг бие махбодийг хордуулах үйлчлэл бүхий бодис агуулдаг учир тэдгээрийг хүнсний мөөгнөөс ялгаж таньж сурах нь чухал. Судлаач Г.Уранчимэгийн "Монгол орны хүнсний мөөг" (2004) номонд мөөгний ангилал, төрөл зүйл, хэрэглээний талаар дэлгэрэнгүй өгүүлсэн байдаг. Монгол цагаан мөөг шарх анагаана.

## Эшлэл 
Ангилал:Монгол орны ургамал зүй
Ангилал:Монгол хоол
Эмиль Хегле Свендсен

**Эмиль Хегле Свендсен ** (, *1985 оны долоодугаар сарын 12-нд Тронхейм хотод төрсөн*) нь Норвегийн биатлонч бөгөөд Олимпын гурав, Дэлхийн арван нэгэн удаагийн аварга шилдэг тамирчин юм.

Свендсен 2014 онд Сочийн олимпод бөөн гараатай 15 километрийн уралдаанд гол өрсөлдөгч Мартен Фуркадтай цагийн үзүүлэлтээр (42:29.1 минут) зэрэг барианд орсон ч дөрвөн тойргийн бүх буудлагаа алдаагүй гэсэн үзүүлэлтээр алтан медалийн болзол хангасан билээ.

## Цэц үзүүлэлт
*Үндсэн байрлалаас — 84% (2011-2012)
*Хэвтээ байрлалаас — 87% (2011-2012)
*Босоо байрлалаас — 82% (2011-2012)

## Эшлэл
## Холбоос
* 
* 

Ангилал:Биатлоны олимпын аварга
Ангилал:Биатлоны дэлхийн аварга
Ангилал:Норвегийн биатлонч
Ангилал:Норвегийн олимпын аварга
Ангилал:Норвегийн олимпын мөнгөн медальтан
Ангилал:Норвегийн биатлоны улсын аварга
Ангилал:2006 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:2010 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:2014 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:2018 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:Норвегийн олимпын оролцогч
Ангилал:Норвегичууд
Ангилал:1985 онд төрсөн
Тронхейм

**Тронхейм** ([] эсвэл ) нь Норвегийн Сёр Трёнделаг тойрогт оршдог хүн амын нягтралаараа улсдаа гуравт эрэмбэлэгддэг хот юм. Хот эргэн тойрон Нидэльва мөрөнгөөр хүрээлэгдсэн байх ба газар нутгийн нягтаршил маш шигүү буюу 500 орчим хүнд 1 километр квадрат талбай ноогддог.

## Товч мэдээлэл
*Байгуулагдсан огноо — 997 он
*Газар нутгийн хэмжээ — 342.30 км2
**Хуурай — 321.81 км2 
**Ус — 20.49 km2
*Газар зүйн байршлын координат — 63°25′47″N 10°23′36″E

## Холбоотой зураг

File:Overview of Trondheim 2008 03.jpg|Тронхейм хотын харагдах байдал
File:NO 1601 Trondheim.svg|Тронхейм хотын байршил зураг (улаанаар тэмдэглэгдсэн хэсэг)

## Уур амьсгал 
## Эшлэл
## Холбоос
*Хотын танилцуулга Statistics Norway
* Албан ёсны цахим хуудас 


Ангилал:Трөнделагийн коммун
Ангилал:Трөнделагийн коммун
Ангилал:Норвегийн хот
Ангилал:Норвегийн урьдын аймгийн төв
Ангилал:Норвегийн урьдын нийслэл
Ангилал:Норвегийн их сургуулийн хот
Иоррит Бергсма

**Иоррит Бергсма** (*1986 оны хоёрдугаар сарын 1-нд Алдебоарн хотод төрсөн*) нь Нидерландын холын зайн тэшүүрийн тамирчин юм.

Бергсма 2014 оны Өвлийн олимпод 10000 метрийн зайг 12:44.45 минутанд туулж олимпын дээд амжилтыг тогтоон түрүүлсэн юм. Түүнчлэн 5000 метрийн зайд хүрэл медаль хүртжээ.

## Цагийн шилдэг үзүүлэлт
*500 м — 41,05 (2004)
*1000 м — 1.22,35 (2004)
*1500 м — 1.52,35 (2009)
*3000 м — 3.47,48 (2011)
*5000 м — 6.15,40 (2011)
*10000 м — 12:44.45 (2014)

## Эшлэл
## Холбоос
Ангилал:Нидерландын тэшүүрчин
Ангилал:Нидерландын олимпын аварга
Ангилал:Нидерландын олимпын хүрэл медальтан
Ангилал:Нидерландын олимпын оролцогч
Ангилал:2014 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:2018 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:Тэшүүрийн олимпын аварга
Ангилал:Тэшүүрийн дэлхийн аварга
Ангилал:Нидерландчууд
Ангилал:1986 онд төрсөн
Ольга Фаткулина

**Ольга Александровна Фаткулина** (*1990 оны нэгдүгээр сарын 23-нд Челябинск хотод төрсөн*) нь Оросын холын зайн тэшүүрчин бөгөөд 500 болон 1000 метрийн зайд 2010 оны олимпод өрсөлдөж байв.

Фаткулина эх орондоо зохиогдсон Өвлийн олимпын 22 дахь удаагийн наадамд 500 метрийн зайд мөнгөн медаль хүртсэн.

## Цагийн шилдэг үзүүлэлт
*500 м — 37,13 (2013) NR
*1000 м — 1.13,40 (2013, Солт Лейк Сити) NR
*1500 м — 1:56.21 (2013, Солт Лейк Сити)
*3000 м — 4.28,20 (2009)
*5000 м — 8.03,66 (2009)

## Эшлэл
## Цахим холбоос 
Ангилал:Оросын тэшүүрчин
Ангилал:Оросын тэшүүрийн улсын аварга
Ангилал:Оросын олимпын мөнгөн медальтан
Ангилал:Оросын олимпын оролцогч
Ангилал:2010 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:2014 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:Тэшүүрийн дэлхийн аварга
Ангилал:Тэшүүрийн европын аварга
Ангилал:Сэргээшийн тохиолдол тэшүүрт
Ангилал:Сэргээш Орост
Ангилал:Челябинскийн тамирчин
Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн
Ангилал:Оросууд
Ангилал:1990 онд төрсөн
БНМАУ-ын шагналууд

Өнөөдөр Монгол улсад одон медалийг зүүж хэрэглэх явдлыг БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн 1990 оны 148 дугаар зарлигаар баталсан "БНМАУ-ын цол, одон, медалийн тухай дүрэм"-ээр зохицуулж байна. 
Энэхүү шинэчилсэн дүрмээр **БНМАУ-ын баатар**, БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар, БНМАУ-ын ардын зүтгэлтэн, БНМАУ-ын гавъяат зүтгэлтэн цол, одон, медаль нь БНМАУ-ын төрийн дээд шагнал мөн” гэж заагаад цол, одон, медаль тус бүрийн шагнах журмыг тодорхойлжээ.
Шагналууд нв дараах байдлаар ерөнхийд нь ангилан ялгаж зэрэглэсэн байна Үүнд: 
* 1. БНМАУ-ын цол. 
* 1.1. БНМАУ-ын эрхэм дээд цол- БНМАУ-ын баатар, БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар цол
* 1.2.   БНМАУ-ын хүндэт цол-БНМАУ-ын ардын зүтгэлтэн, БНМАУ-ын гавъяат зүтгэлтэн, БНМАУ-ын сансрын нисэгч
* 1.3.    БНМАУ-ын одон-Сүхбаатарын одон, Хөдөлмөрийн гавъяаны улаан тугийн одон, Цэргийн гавъяаны улаан тугийн одон, Алтан гадас одон, Цэргийн гавъяаны одон, Алдарт эх       I  одон, Алдарт эх      II  одон
* 1. 4.    БНМАУ-ын медаль гэж хувааж үзсэн байдаг

Ангилал: Шагналууд
!
БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар

Өнөөдөр Монгол улсад одон медалийг зүүж хэрэглэх явдлыг БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн 1990 оны 148 дугаар зарлигаар баталсан "БНМАУ-ын цол, одон, медалийн тухай дүрэм"-ээр зохицуулж байна. 
Энэхүү шинэчилсэн дүрмээр **БНМАУ-ын баатар**, БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар, БНМАУ-ын ардын зүтгэлтэн, БНМАУ-ын гавъяат зүтгэлтэн цол, одон, медаль нь БНМАУ-ын төрийн дээд шагнал мөн” гэж заагаад цол, одон, медаль тус бүрийн шагнах журмыг тодорхойлжээ.
Энэ журамд БНМАУ-ын баатар, БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар цол нь “БНМАУ-ын эрхэм дээд цол мөн” гэж тэмдэглээд:
“БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар цол”-ыг улс орноо хөгжүүлэн, хүнлэг ардчилсан социалист нийгэм байгуулах үйл хэрэгт хүчин зүтгэж, хөдөлмөрийн гарамгай амжилт гаргаж, улс ардын аж ахуй, нийгэм, соёлын салбарыг бэхжүүлэхэд хувь нэмэр оруулсан хүнд олгоно. БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатарт Сүхбаатарын одон, БНМАУ-ын Хөдөлмөрийн баатрын “Алтан соёмбо” тэмдэг, БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатрын үнэмлэх олгоно.гэж заасан байна.

хөдөлмөрийн баатар
хөдөлмөрийн баатар
БНМАУ-ын ардын зүтгэлтэн

Өнөөдөр Монгол улсад одон медалийг зүүж хэрэглэх явдлыг БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн 1990 оны 148 дугаар зарлигаар баталсан "БНМАУ-ын цол, одон, медалийн тухай дүрэм"-ээр зохицуулж байна. 
Энэхүү шинэчилсэн дүрмээр **БНМАУ-ын баатар**, БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар, БНМАУ-ын ардын зүтгэлтэн, БНМАУ-ын гавъяат зүтгэлтэн цол, одон, медаль нь БНМАУ-ын төрийн дээд шагнал мөн” гэж заагаад цол, одон, медаль тус бүрийн шагнах журмыг тодорхойлжээ.
Энэ журамд БНМАУ-д дор дурдсан  “Хүндэт цол” байна. Үүнд:  
* БНМАУ-ын ардын зүтгэлтэн
* БНМАУ-ын гавъяат зүтгэлтэн
* БНМАУ-ын сансрын нисэгч

“БНМАУ-ын ардын зүтгэлтэн” цолыг өөрийн мэргэжил, ур чадвар, авъяас билгээрээ тодорч, амжилт бүтээлээрээ ард олондоо хүндлэгдсэн эмч, багш, тамирчид, жүжигчид, зохиолчид, зураачид, уран бүтээлчдэд олгоно. гэж заасан байна.
БНМАУ-ын ардын зүтгэлтэн цол хүртсэн хүмүүст БНМАУ-ын гавъяат зүтгэлтэн цолын тэмдэг, үнэмлэх, мөнгөн шагналыг олгоно. 

Ангилал:Шагналууд
ардын зүтгэлтэн
Монгол улсын гавьяат зүтгэлтэн

«**Монгол улсын гавьяат зүтгэлтэн**» цолыг Монгол улсын ажил мэргэжлийн өндөр ур чадвар, авъяас билгээрээ тодорч хөдөлмөрийн амжилт гаргасан буюу улс ардын аж ахуй, нийгэм, соёлыг хөгжүүлэх үйл хэрэгт тодорхой хувь нэмэр оруулсан хүмүүст олгоно. гэж заасан байна.

Монгол улсын гавьяат зүтгэлтэн цол хүртсэн хүмүүст Монгол улсын гавьяат зүтгэлтэн цолын тэмдэг, үнэмлэх, мөнгөн шагналыг олгоно. 
 
Мөн цол нь Монгол улсын хүндэт цолны нэгэн төрөл юм. Үүнээс гадна ардын зүтгэлтэн, сансрын нисэгч цол байдаг.

## Түүх
Анхны гавьяат цол Улсын Бага хурлын Тэргүүлэгчдийн 1935 оны 41 дүгээр тогтоолоор Улсын алдарт гавьяат жүжигчин, дуучин, хөгжимчин, уран зохиолч гэсэн нэртэйгээр бий болсон.

## Зүйл 
* Гавьяат жүжигчин
* Урлагийн Гавьяат Зүтгэлтэн
* Гавьяат багш
* Хүний гавьяат эмч
* Малын гавьяат эмч
* Гавьяат зоотехникч
* Гавьяат тамирчин
* Гавьяат дасгалжуулагч
* Гавьяат барилгачин
* Гавьяат нисгэгч
* Нисэхийн гавьяат техникч
* Гавьяат тээвэрчин
* Соёлын Гавьяат Зүтгэлтэн
* Гавьяат уурхайчин
* Гавьяат холбоочин
* Гавьяат усжуулагч
* Гавьяат хуульч
* Худалдааны Гавьяат Ажилтан
* Гавьяат Эдийн Засагч
* Шинжлэх Ухааны Гавьяат Зүтгэлтэн
* Ойн Гавьяат Ажилтан
* Хөдөө Аж Ахуйн Гавьяат Механикжуулагч
* Гавьяат Аграномич
* Үйлчилгээний Гавьяат Ажилтан
* Аж Үйлдвэрийн Гавьяат Ажилтан
* Цаг Уурын Гавьяат Ажилтан
* Хөдөө Аж Ахуйн Гавьяат Зүтгэлтэн
* Эрүүлийг Хамгаалахын Гавьяат Ажилтан
* Гавьяат Малчин
* Байгаль Орчны Гавьяат Ажилтан
* Гавьяат механикжуулагч
* Гавьяат тээвэрчин


Ангилал:Монголын одон ба хүндэтгэлийн медаль
Ангилал:1935 онд анх гардуулсан шагнал
Евгений Устюгов

**Евгений Романович Устюгов** (*1985 оны зургаадугаар сарын 4-нд Красноярск хотод төрсөн*) нь 2010 болон 2014 оны олимпын аварга Оросын биатлонч юм. Устюговын хувьд хэвтээ байрлалд харьцангуй сайн бууддаг.

## Эшлэл
## Холбоос
*Профайл

Ангилал:1985 онд төрсөн
Ангилал:Оросын биатлонч
Ангилал:Оросын олимпын аварга
Ангилал:Оросын олимпын хүрэл медальтан
Ангилал:2010 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:2014 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:Оросууд
Мартен Фуркад

**Мартен Фурка** (, *1988 оны есдүгээр сарын 14-нд Сере хотод төрсөн*) нь Францын биатлонч юм. Сочийн олимпын цуваа гарааны алт, бөөн гарааны мөнгө, Ванкуверын олимпын бөөн гарааны мөнгөн медальт тэрээр дэлхийн таван удаагийн аварга төдийгүй *2011-2012, 2012-2013* оны дэлхийн цомд босоо байгаа тамирчин билээ. байсан бөгөөд хэвтээ, босоо, үндсэн байрлалд бүгдэд нь 80-аас дээш хувьтай бууддаг. Түүний дүү Симон Фуркад улсынхаа шигшээ багийн биатлонч юм.

## Эшлэл
## Холбоос
* Албан ёсны цахим хуудас 
* IBU профайл

Ангилал:1988 онд төрсөн
Ангилал:Францын биатлонч
Ангилал:Францын олимпын аварга
Ангилал:Францын олимпын мөнгөн медальтан
Ангилал:2010 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:2014 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:Францчууд
Түмэн хот

**Түмэн хот** (Солонгос:도문시,Хятад:图们市) нь БНХАУ-ын Гирин мужийн Яньбянь Солонгосын Өөртөө Засах Мужийн Шяний зэрэглэлтэй хот юм. Нийт нутаг дэвсгэр 1,142.3 квадрат метр ,  130 мянган хүн амтай хот юм.
Ангилал:Гириний суурин
Хорчин зүүн гарын дунд хошуу

**Хорчин зүүн гарын дунд хошуу** (мо.б.:     , ) Өвөр Монголын Өөртөө Засах Орны Тонляо хотын харьяа хошуу. Урьд **Дархан хошуу** гэдэг нэртэй байв. Нийт нутаг дэвсгэр 9811 квадрат километр ба хүн ам 530 мянга.

Ангилал:Өвөр Монголын хошуу
Блүүмбэрг Телевиз

**Блүүмбэрг Телевиз** (Bloomberg Television) нь Америкийн Нэгдсэн Улсын Нью-Йорк хотод төвтэй санхүү эдийн засаг зэрэг мэдээллийг шуурхай хүргэдэг телевиз, дэлхий даяар цацдаг уг телевиз нь мөн Европ тивийн Лондон, Азийн Хонконгод студитай юм. 1994 онд байгуулагдсан. 

## Одоогоор ажиллаж байгаа сувгууд 
* Bloomberg Television (АНУ-с)
* Bloomberg TV India
* Bloomberg International
* Bloomberg Asia Pacific (Хонконгоос)
* Bloomberg Europe (Лондон хотоос)
* Bloomberg HaberTurk (Станбулаас) (Турк Хэлээр цацдаг)
* Bloomberg TV Mongolia (Улаанбаатараас) (Монгол хэлээр цацдаг)
* Bloomberg Australia (2012 оны 6-р сараас цацна)
* Bloomberg Indonesia (2013 оны 1-р сараас цацна)
* Bloomberg TV Africa (2013 оны 10-р сараас цацна)

## Цахим холбоос 
* Bloomberg.com
* Bloomberg.co.jp

Ангилал:Блүүмбэрг
Ангилал:Монгол хэлээрх телевизийн суваг
Ангилал:Телевизийн суваг
Ангилал:Эдийн засгийн хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл