open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Хөдөлгүүр

**Хөдөлгүүр** (англ. *engine*, лат. *mōtor*, герм. *Motor* ‚Хөдөлгүүр‘) нь дулааны, химийн эсвэл цахилгаан энергийг хөдөлгөөний энерги болгон хувирган, механик ажлыг хийж гүйцэтгэдэг машин юм. Хөдөлгүүр нь голтой байх ба голыг эргэлтэнд оруулж түүгээр дамжуулан механикийн төхөөрөмж болох дамжуулагчийг (эсвэл хурдны хайрцаг) хөтөлнө. Онцгой тохиолдолд ракетен хөдөлгүүр болон шугаман хөдөлгүүрүүд ордог. Өнөө үед дотоод шаталтын хөдөлгүүр болон цахилгаан хөдөлгүүрүүд өдөр тутмын хэрэгцээ болон хөгжсөн.

## Хөдөлгүүрийн түүхээс
Хамгийн эртний хөдөлгүүрийг 100-аад оны үед том хаалгыг утаат турбины тусламжтайгаар нээхэд хэрэглэж байж. 1678 онд Фердинанд Вербиест хятадын хааны зарлигаар уурын автомашин зохион бүтээсэн байна. 

Өнөөдрийн хөдөлгүүрийн эх суурь нь Томас Савери болон Томас Ньюкомен нараас гаралтай ба түүнийг нь Жэймс Ватт уурын машин болгон цааш нь хөгжүүлсэн ажээ.
Уурын машин нь европын нийгэм болон эдийн засгийн бүтцэд өөрчлөлт үзүүлсэний улмаас аж үйлдвэрийн хувьсгалын үндэс болж өгсөн. Тухайн үед зөвхөн суурин машинаар зогсохгүй Ричард Тревитикийн өндөр даралттай уурын машин болон локомобил, уурын галт тэрэг, уурын усан онгоц, уурын трактор, уурын зам индүүдэгч хүртэл байдаг байсан. 

Анхны хэрэглэж болох дотоод шаталтат хөдөлгүүр болох хоёр тактын зарчимтай хийн моторыг Этиенне Ленойр нээсэн бол 1862 онд Николаус Аугуст Оттогийн зохион бүтээсэн дөрвөн такттай хөдөлгүүрээр сайжирсан бөгөөд сүүлд тэр хөдөлгүүрийг түүний нэрээр нэрлэсэн юм. Отто хөдөлгүүрийг автомашинд угсрахад хэт том болон хэтэрхий хүнд байсан. Энэ асуудлыг Даймлерын Готтлиб  болон Карл Бенц нар хоорондоо хамааралгүйгээр бараг зэрэг шийдсэн байна.

## Хөдөлгүүрийн төрөл
* Цахилгаан мотор
** Шугаман хөдөлгүүр
** Серво мотор
** Синхрон мотор
* Уурын машин
* Дотоод шаталтын хөдөлгүүр
** Штелцерийн хөдөлгүүр
** Бүлүүрт хөдөлгүүр (дотроо шаталттай босоо хөдөлгүүр эсвэл эргэх хөдөлгүүр)
*** Отто хөдөлгүүр
*** Дизель хөдөлгүүр
*** Устөрөгчийн шаталттай хөдөлгүүр
**Эргэлтийн бүлүүрт хөдөлгүүр
*** Ванкелийн хөдөлгүүр
* Стирлинг хөдөлгүүр
* Гаднаа шаталттай бүлүүрт машин
* Вакуум хөдөлгүүр
* Даралтат хийн хөдөлгүүр
* Гидравлик хөдөлгүүр
* Усны хүчит машин
* Нано хөдөлгүүр
* Буцаан цохих хөдөлгүүр
** Ракетен хөдөлгүүр
** Цацраг хөдөлгүүр


Ангилал:Хөтлөх техник
Чан Хёг

**Чан Хёк** (; ) 1976 оны 12 сарын 20-нд Өмнөд Солонгосын Пүсан хотод төрж Чон Юн-жүн (정용준, *Jeong Yong-joon*) хэмээх нэрийг олжээ. Пүсандаа өссөн тэрээр 1997 онд SBS телевизийн *Загвар өмсөгч* гэдэг кинонд тоглосноор дэлгэцийн жүжигчин болжээ. *Сэргэлэн охин Янсүн* ОАК-ны Хан Ки-тэ, *Сэрчигнэх салхи* УСК-ны Ку Мён-ү, *Боолын ангууч* ОАК-ны И Тэ-гил зэрэг дүрээрээ сайн танигдах Өмнөд Солонгосын эрэгтэй жүжигчин. Ид алдар нэрийг олсон үедээ буюу 2004 онд заавал хаах хоёр жилийн цэргийн албанд явсан. Эргэн ирээд кинонд тоглож байсан ч 2010 оны "Боолын ангууч"-т тоглохоос өмнө урьдын алдар нэрээ олж чадаагүй байв.

## Хүртсэн шан
* 2011 оны SBS телевизийн ОАК-ны шагнал: Гарамгай жүжиглэсэн эрэгтэй (*Гүн үндэстэй мод*)
* 2011 оны SBS телевизийн ОАК-ны шагнал: Шалгарсан 10 одын нэг (*Мөнгөний амт*)
* 2010 оны KBS телевизийн ОАК-ны шагнал: Их шан (*Боолын ангууч*)
* 2010 оны KBS телевизийн ОАК-ны шагнал: И Да-хэгийн хамтаар Шилдэг хос (*Боолын ангууч*)
* 2010 оны Сөүлийн ОУ-ын ОАК-ны шагнал: Солонгосын ОАК төрлөөс Шилдэг эрэгтэй жүжигчин (*Боолын ангууч*)
* 2008 оны SBS телевизийн ОАК-ны шагнал: Онцгой жүжиглэлт (*Тазза*)
* 2007 оны Азийн загвар өмсөгчдийг шагнах наадам: Олноо таашаагдсан од
* 2007 оны MBC телевизийн ОАК-ны шагнал: Цөөн ангитын Алтан шан (*Баярлалаа*)
* 2002 оны SBS телевизийн ОАК-ны шагнал: Гарамгай жүжиглэсэн эрэгтэй (*Сэргэлэн охины амжилт*)
* 2002 оны SBS телевизийн ОАК-ны шагнал: Шалгарсан 10 одын нэг
* 2000 оны SBS телевизийн ОАК-ны шагнал: Шилдэг шинэ эрэгтэй жүжигчин (*Ван Рүнгийн газар*)

Ангилал:Өмнөд Солонгосын кино жүжигчин
Ангилал:Өмнөд Солонгосчууд
Ангилал:1976 онд төрсөн
Чэжү (хот)

[thumb|[Чэжү аймаг хоёр хуваагддагаас цэгэн тэмдэгтэй тал нь Чэжү, өрөөл нь Согвипу]]

Өмнөд Солонгосын Чэжү арал дээрх Чэжү аймаг тэнцүүхэн хоёр хуваагддагийн нэг нь **Чэжү** **хот** (, *Jeju-si*, *Cheju-si*, *чэ-жү-ши*; ; ), нөгөө нь Согвипу хот юм. Жил болгон хэдэн сая жуулчид энд газарддаг. 2011 оны байдлаар 42 түмэн хүн оршин сууж байгаа. Дотроо 19 хороо, 4 балгас, 3 сум болж хуваагддаг.

## Мөн үзэх
* Өмнөд Солонгосын хотууд

## Зүүлтийн тайлбар
Ангилал:Далайн боомттой суурин
Ангилал:Чэжү мужийн суурин

Ангилал:Засаг захиргааны нэгжийн төв суурин
Ыйжонбү

[thumb|[Кёнги аймаг дахь Ыйжонбү (тэмдэгт)]]
**Ыйжонбү** (Уйжонбү; Ыижонбү; , *Uijeongbu-si*, *ый-жонг-бү-ши*; ; ) — Өмнөд Солонгосын Кёнги мужийн харьяа, 43 түмэн (2009 онд) хүнтэй хот. Сөүлийн чанх хойно нь байгаа Ыйжонбүд умардаас ирж болзошгүй аюулаас хамгаалах Америк-Солонгосын цэргийн бааз байрладаг. 1963 оноос хотын зэрэг олсон. Дотроо 15 хороо (солонгосоор 동 *тун*) болж хуваагддаг.

## Ах дүүгийн барилдлага
*  Америкийн Ричмонд
*  Хятадын Даньдун

## Мөн үзэх
* Өмнөд Солонгосын хот суурин

## Зүүлтийн тайлбар
Ангилал:Өмнөд Солонгосын хот
Чэжү

**Чэжү**, **Жэжү**, **Чежу**, **Жежу** зэрэг нь доорх утгыг илэрхийлнэ:

* Чэжү аймаг — Өмнөд Солонгосын аймаг
* Чэжү арал — Өмнөд Солонгосын арал
* Чэжү хот — Өмнөд Солонгосын хот
Шихөн

[thumb|[Кёнги аймаг дахь Шихөнгийн байршил]]
**Шихөн** (Шихын; , *Siheung-si*, *Sihŭng-si*, *ши-хөнг-ши*; ; ) — Өмнөд Солонгосын Кёнги мужийн харьяа, Сөүлээс баруун урагш холгүй байх, 42 түмэн (2010 онд) хүнтэй хот. Дотроо 11 хороо (*тун*) болж хуваагддаг.

## Мөн үзэх
* Өмнөд Солонгосын хотууд

Ангилал:Өмнөд Солонгосын хот
Пёнтэк

[thumb|[Кёнги аймаг дахь Пёнтэкийн байршил]]
**Пёнтэк** (Пёнтэг; , *Pyeongtaek-si*, ''P'yŏngt'aek-si*, *пёнг-тэк-ши*; ; ) — Өмнөд Солонгосын Кёнги мужийн харьяа, урьд нь хошуу (*күн*) байж байгаад 1986 онд хотын (*ши*) зэрэг олсон, 43 түмэн (2012 онд) хүнтэй хот. Солонгосын дайны үед байлдаж байсан энэ газарт одоо Америкийн цэргийн томоохон байрлаж байгаа. Дотроо 2 балгас, 7 сум, 13 хороо (*тун'') болж хуваагддаг.

## Мөн үзэх
* Өмнөд Солонгосын хотууд

Ангилал:Өмнөд Солонгосын хот
Воньжү

[thumb|[Өмнөд Солонгос орон, Канвоньмуж дахь **Воньжү хот**]]
**Воньжү** (Вонжү; солонгосоор 원주시 - вон-жү-ши; англиар Wonju) — Сөүлээс дорнод 140 км зайд байрласан, 1955 онд хотын зэрэг олсон, Өмнөд Солонгос улсын Канвонь мужийн хамгийн том хот (시 ши). 867.30 км² газар нутагт нь 2011 онд 320,536 хүн оршин сууж байсан. Дотроо 1 балгас (ып), 8 сум (мёнь), 16 хороо (тун)-нд хуваагддаг.

## Энд төрсөн хүмүүс
* Чуи Гюү-Ха (1919-2006) — 1979-1980 оны Өмнөд Солонгос улсын ерөнхийлөгч.
* Ким Хёнь-ү (1988-) — Өмнөд Солонгосын сонгомол барилдааны бөх.
## Зураг

File:US Army 52476 Eighth U.S. Army to return Camps Eagle, Long.jpg

## Эшлэл 

Ангилал:Их-, дээд сургуультай хот
Ангилал:Канвонийн суурин
Ангилал:Урьдын засаг захиргааны нэгжийн төв суурин
Канвонь муж, Өмнөд Солонгос

thumb|200px|Ягаан нь Канвон аймаг

Өмнөд Солонгосын одоо оршин байгаа арван долоон том нутгийн нэг нь **Канвонь** **аймаг** (Ганвон, Канвонь;  - ***Канвон-ду***, *Gangwon-do*, *канг-вон-ду*; ; ) юм. Олон зууны туршид хамтдаа байж байгаад 1945 оноос салсан, адил нэрт умардын аймгаас ялгах бол **Өмнөд Солонгосын Канвон** гэж бичнэ.

## Засаг захиргааны хуваарь
Канвон аймаг одоогоор 7 хот (시 - *ши*), 11 хошуу (군 - *gun*, монголоор *күн*, үгийн хойно орвол *гүн* гэж хэлэгдэнэ; ; ), бүгд 18 нутаг болон хуваагдаж байгаа.


Ангилал:Өмнөд Солонгосын муж
Канвонь (Умард Солонгос)

Умард Солонгосын одоо оршин байгаа арван нэгэн том нутгийн нэг нь **Канвонь** **аймаг** (Канвонь;  - ***Канвон-ду***, *Kangwŏn-do*, *канг-вон-ду*; ; ) юм. Олон зууны туршид хамтдаа байж байгаад 1945 оноос салсан, адил нэрт өмнөдийн хаяа залгаа аймгаас ялгах бол **Умард Солонгосын Канвонь** гэж бичнэ.

## Засаг захиргааны хуваарь
Канвон аймаг одоогоор 2 хот (시 - *ши*), 15 хошуу (군 - үгийн эхэнд *күн*, үгийн адагт орвол *гүн* гэж хэлэгдэнэ; ; ), бүгд 17 нутаг болон задарч байгаа.


Канвонь
Чон Сон-рён

**Чон Сон-рён** (аль эсвэл **Чон Сон-нён**;  *Jeong Seong-ryong*, *Chŏng Sŏng-ryong*, *чонг-сонг-рёнг*; ; ; *1985 оны нэгдүгээр сарын 4-нд Чэжү хотод төрсөн*) — Өмнөд Солонгосын хөлбөмбөгчин бөгөөд Сувон Блюуингз болон Өмнөд Солонгосын шигшээн хаалгач юм.
## Товчхон
Чон Сон-рён 2007, 2011 онд шигшээ багт тоглосны хувиар Азийн цомын хошой хүрэл медаль зүүсэн. Мэргэжлийн хөлбөмбөгчний хувиар Похан Стилерст 2007 онд улсын, Соннам Ильхвад 2010 онд АФК Аваргуудын лигийн аварга болжээ. 2010, 2014 оны ДАШТ-д шигшээн үндсэн хаалгачаар тоглосон.
## Эшлэл
## Холбоос
* Профайл - fifa.com
* 

Ангилал:Өмнөд Солонгосын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хаалгач
Ангилал:Сүвонь Самсунг Блюуингз багийн тоглогч
Ангилал:Соннам Ильхва Чонма багийн тоглогч
Ангилал:Похан Стилерс багийн тоглогч
Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2010 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:2014 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:Өмнөд Солонгосчууд
Ангилал:1985 онд төрсөн
И Жон-сү хөлбөмбөгчин

**И Жон-сү** (, *I Jeong-su*, *I Chŏng-su*, *и-жонг-сү*; ; ; 1980 оны 1 сарын 8-нд Өмнөд Кёнсан аймгийн Кимхэ хотод төрсөн) — 2008 онд элссэн Өмнөд Солонгосын шигшээ баг болон олон баг дамжсаны эцэст 2010 онд хөлслөгдөн ирсэн Катарын Аль-Садд багт тоглож буй төвийн хамгаалагч, хөлбөмбөгчин. 

Хамгаалагч И Жон-сү 2010 оны ДАШТ-нд хоёр ч гоолдоод амжсан.

Ангилал:1980 онд төрсөн
Ангилал:Өмнөд Солонгосын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Өмнөд Солонгосчууд
И Үн-жэ

**И Үн-жэ** (И Үнь-жэ;  *I Un-jae*, *и-үн-жэ*; ; ; 1973 оны 4 сарын 26-нд Умард Чүнчон аймгийн Чонжү хотод төрсөн) — 1994-2010 оны хооронд Өмнөд Солонгосын шигшээ багийн хаалгыг 132 удаа манасан, 2011 оноос Өмнөд Солонгосын Чүннам Дрэгонс багт тоглож буй хөлбөмбөгийн хаалгач. 

И Үн-жэ хөлбөмбөгчний хувиар Өмнөд Солонгосын дээд лигийн мөрөөдлийн багт дөрвөн удаа нэрлэгдэж (1999, 2002, 2004, 2008), 2008 оны үнэ цэнэтэй тоглогчоор тодорсон бол багийн гишүүний хувиар Сүвон Блүвуингз багтайгаа улсынхаа дөрвөн удаагийн аварга (1998, 1999, 2004, 2008), Азийн аваргуудын лигийн аварга (2002) болов. 2002, 2006 оны ДАШТ-д Өмнөд Солонгосын шигшээгийн хаалгыг манасан бол 1994, 2010 оныхт мөн очиж сэлгээнд сууж байв.

Ангилал:1992 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2000 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Өмнөд Солонгосын олимпын оролцогч
Ангилал:Өмнөд Солонгосын азийн наадамд оролцогч
Ангилал:Өмнөд Солонгосын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Өмнөд Солонгосчууд
Ангилал:1973 онд төрсөн
Импульс өргөний модуляц

**Импульсийн Өргөний Модуляци** нь электрон төхөөрөмжүүдийг удирдахад хэрэглэгддэг. Импульсийн өргөнөө duty ээр удирддаг бөгөөд энэ нь D=t/T гэж тодорхойлогдоно. 

Ангилал:Дохио боловсруулалт
ПОС терминал

**Point of sale terminal** (**POS terminal**) буюу **карт уншигч төхөөрөмж** (**ПОС терминал**) нь бүтээгдэхүүн үйлчилгээний төлбөр тооцоо хийх цэгт суурилуулсан бэлэн бус гүйлгээ хийх үндсэн зориулалт бүхий машин юм. Үйлчилгээний цэгт суурилуулсан ПОС терминал машин нь бэлэн мөнгөний гүйлгээг бүртгэх болон бэлэн бус төлбөр тооцоо хүлээн авах боломжтой байдаг ба гүйлгээний баримт хэвлэх үндсэн үүрэгтэй байдаг. Сүүлийн жилүүдэд гар утас, таблет төхөөрөмж, зөөврийн компьютерууд ПОС терминалын үүргийг гүйцэтгэж төлбөр хүлээн авах боломжтой болж байна.
 
Орчин үеийн ПОС терминал нь бараа материалын бүртгэл, захиалга, CRM зэрэг маш олон төрлийн боломжийг бүрдүүлсэн цогц төхөөрөмж болон хөгжиж байна. ПОС терминалын дээрх боломж бүрдэхээс өмнө дээрх ажил үүргүүд нь тусдаа хийгддэг, хүний хүчин зүйлээс хамаарсан ажиллагаа их байсан ба эдгээр ажил үүргүүдийг хөнгөвчилж өгсөнөөрөө ажлын бүтээмжийг дээшлүүлэх давуу талтай юм.
Ангилал:Санхүүгийн технологи
Ангилал:Банк
Ангилал:Төлбөрийн систем
Алтанбулаг

* Алтанбулаг сум — Монгол улсын хоёр ч сумын нэр
** Алтанбулаг сум (Сэлэнгэ) — Сэлэнгэ аймгийн сум
** Алтанбулаг сум (Төв) — Төв аймгийн сум
Дурвард Ноулес

**Дурвард Рандолф Ноулес** (, 1917 оны 11 сарын 2-нд төрсөн) нь олимпын аварга, Бахамын дарвуулт завьчин юм. Тэрээр Токиод болсон 1964 оны зуны олимпод Од ангилалд Сесил Күүкийн хамтаар оролцож, алтан медаль хүртжээ. Тэрээр мөн Мельбурнд болсон 1956 оны зуны олимпоос хүрэл медаль хүртсэн. Түүнчлэн 1948 оны олимпод Нэгдсэн Вант Улсын нэрийн өмнөөс Од ангилалд Слоун Фаррингтоны хамтаар оролцож, 4-р байр эзэлж байжээ.

Ноулес 1996 онд рыцарийн зэрэг хүртсэн бөгөөд 1997 онд Бахамын алдрын одонгоор шагнуулжээ.

## Эшлэл
Ангилал:Бахамын дарвуулт завьчин
Ангилал:Бахамын олимпын аварга
Ангилал:Бахамын олимпын хүрэл медальтан
Ангилал:Далбаат завины олимпын аварга
Ангилал:Далбаат завины панамерикийн наадмын аварга
Ангилал:Далбаат завины дэлхийн аварга
Ангилал:Бахамын олимпын оролцогч
Ангилал:Их Британийн олимпын оролцогч
Ангилал:Бахамын панамерикийн наадамд оролцогч
Ангилал:1948 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:1952 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:1956 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:1960 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:1964 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:1988 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:1972 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:1988 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Зуу наслагч
Ангилал:Бахамчууд
Ангилал:1917 онд төрсөн
Ангилал:2018 онд өнгөрсөн
Нарагийн Үндэсний Музей

**Нарагийн Үндэсний Музей** (япон. 奈良国立博物館, *Nara Kokuritsu Hakubutsukan*) нь 710-784 оны хооронд Японы нийслэл байсан Нарад байрладаг. Үндсэн барилгын загварыг нь Катаяма Тоокүма гаргасан бөгөөд тэр нь Мэйжийн үеийн барууны загварыг харуулсан юм. Өргөтгөлийг нь Ёшимүра Жүнзо барьжээ. Музей нь Буддын шашны урлагийн цуглуулга болох уран зураг, уран баримал, мөн сүмийн хэрэгсэл зэргээрээ тэмдэглэгдсэн байдаг. Энэхүү музей нь Нарагийн сүм хийдийн урлагийн бүтээлийг толилуулдаг. Өмчүүд нь Шоосоо-Ин агуулахад хадгалагддаг ба жил бүрийн намар үзэсгэлэн гаргадаг.  

## Түүх
Нарагийн Үндэсний Музей нь анх 1889 онд Эзэн хааны Нарагийн Эзэн Хааны Музей нэртэйгээр байгуулагдаж, 1895 онд анхны үзэсгэлэнгээ гаргажээ. Хагас засгийн газрын удирдлагын Нара үзэсгэлэнгийн компанийг Нарагийн захирагч Фүжии Чихиро 1874 онд байгуулсан. Энэ музей нь Нарагийн Эзэн Хааны Ордны Музей гэгдэж байгаад 1952 оноос өнөөгийн нэрээр нэрлэгдэх болжээ. 

### Он цагийн хэлхээс
Музейн хөгжил дэвшил нь дараах үйл явдлуудаар :
*1889 – “Нарагийн Эзэн Хааны музей” нэртэйгээр байгуулагдсан.
*1895 – Анхны үзэсгэлэнгийн нээлт
*1900– “Нарагийн Эзэн Хааны Ордны Музей” нэртэй болсон
*1914 – Шоосоо-Ин салбар байгуулагдсан.
*1947 – Музейн цуглуулгын үүрэг хариуцлага Эзэн хааны Ордны яамнаас Боловсролын яаманд шилжсэн.
*1950 – Музей нь Соёлын Өмчийн Хадгалалтын Хороонд харьяалагдах болов.
*1952 – “Нарагийн Үндэсний Музей” нэртэй болсон.
*1968 – Соёлын Хэргийн Агентлагийн харьяанд очсон.
*1969 – Музейн үндсэн байр Соёлын Чухал Өмчид бүртгэгдэв.
*1972 – Үзэсгэлэнгийн шинэ байр (баруун жигүүр) бэлэн болсон.
*1980– Буддын шашны Урлагийн Сан нээгдсэн.
*1995 – Байгуулагдсаны 100 жилийн ой
*1997 – Зүүи Жигүүр болон газар доорх хонгил бэлэн болсон.
*2000 – Соёлын өмчийг хадгалах Хадгалах Төв бэлэн болсон.
*2001 – Үндэсний Музейнуудын Хараат Бус Захиргааны Нарагийн Үндэсний Музей гэгдэх болов.
*2005 – Үндэсний Музейнуудын Хараат Бус Захиргаанд Кюүшүгийн Үндэсний Музейн нэмэгдэж багтсан.

## Цахим холбоос 
*Албан ёсны цахим хуудас 

Ангилал:Японы музей
Ангилал:Дорнод Азийн урлагийн музей
Ангилал:Нарагийн барилга байгууламж
Ангилал:1890-ээд онд барьсан
Ангилал:1895 онд байгуулагдсан
Ангилал:Нара мужийн соёл
Сон Ю-ри

Өмнөд Солонгосын дуучин, жүжигчин эмэгтэй **Сон Юү-ри** (, *Seong Yu-ri*, *Sŏng Yuri*, *сон-ю-ри*; ) 1981 оны 3 сарын 3-нд Баруун Германы Тюбинген хотод төржээ. 1998–аас 2002 он хүртэл болон 2005 онд уран бүтээл туурвиж асан Өмнөд Солонгосын охидын *Fin.K.L.* хамтлагийн насаар отгон гишүүн нь Сон Юү-ри байжээ. Хамтлаг тарснаас хойш гэж болох 2002 оноос Сон Юү-ри кино жүжигчин болсон. Жүжигчний замнал нь дуучин үеэс нь дутуу байгаагүй, харин ч амжилттай байлаа. Тоглосон кино нь дан солонгос хэлнийх.

## Тоглосон кино
### ОАК
### УСК
Ангилал:1981 онд төрсөн
Ангилал:Өмнөд Солонгосын дуучин
Ангилал:Өмнөд Солонгосын жүжигчин
Ангилал:Өмнөд Солонгосчууд
Паг Минь-ён

**Паг Минь-ён** (; 1986 онд төрсөн) — Өмнө Солонгосын **жүжигчин**.

## Тоглосон кино 
### Уран сайхны кино
### Олон ангит кино 
### Дууны дүрс (Видео клип) 
## Хүртсэн шан 
Ангилал:Өмнөд Солонгосын кино жүжигчин
Ангилал:Өмнөд Солонгосчууд
Ангилал:1986 онд төрсөн
Onewood

**ONEWOOD** - монголын өөрөө угсардаг тавилга үйлдвэрлэгч. Тавилга болон мод боловсруулах үйлдвэрлэл, худалдааны чиглэлээр 1998 оны 12-р сарын 11-нд Улаанбаатар хотод байгуулагдсан. Барилгын интерьер, экстерьерийн зураг төсөл, барилга угсралт, дотор гадна, засал чимэглэл болон түүний тавилгыг цогцоор нь хийж, үйлдвэрлэдэгээрээ давуу талтай. Гэр ахуй, албан тасалгаа, дэлгүүр үйлчилгээ, бар, ресторан гэх мэт бүх төрлийн тавилгууд болон барилгын хаалга, цонхыг захиалагчийн хүссэн, хэмжээ, загвараар цэвэр мод, 1-р зэрэглэлийн үртсэн шахмал хавтан, МДП хавтан, хуванцар, шил, металл болон бусад бүх тарлийн материалаар үйлдвэрлэдэг. Үйлдвэрийн бүтэц:

* Материалын үйлдвэрлэл 
** Үртсэн шахмал хавтан /1-р зэрэглэлийн, жигд бүтэцтэй, элдэв хог, хольцгүй цэвэр модлогоор хийгдсэн. 500 орчим өнгөний 
** Самласан цэвэр модон хавтан  /Үйлдвэрлэлийн орчинд хатааж, ярыг ялгаж, самлаж, шахаж наасан цэвэр модон хавтангууд/
* Захиалгын үйлдвэрлэл - Бүх төрлийн тавилгыг захиалагчийн хүссэн загвар, хэмжээгээр зураг гаргаж, үйлдвэрлэн, угсарч өгнө. 
* Нэрийн бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэл - Тавилга үйлдвэрлэлийн чиглэлээр 13 жил явуулсан үйл ажиллагааныхаа туршлага дээр үндэслэн "ONEWOOD" брэндийн өөрөө 
угсардаг тавилгын үйлдвэрлэлийг явуулж Сонгинохайрхан дүүрэг, Москва хороолол, ХӨРС худалдааны төв дэх нэрийн барааны дэлгүүрээр худалдаалдаг. 

"ONEWOOD" тавилгын үйлдвэр нь үйлдвэрлэлдээ өндөр чанартайы түүхий эд материал, тоног, тоноглол ашигладаг бөгөөд барилга, тавилгын дизайн ба үйлдвэрлэлийн зураг төслийг мэргэжлийн 3D программууд ашиглан өндөр нарийвчлалтайгаар хийж гүйцэтгэдэг.

## Цахим холбоос 
onewood.mn

Ангилал:Монголын аж ахуйн нэгж
Ангилал:1998 онд байгуулагдсан
Хойдбайгал

**Хойдбайгал** (аль эсвэл **Хойд Байгал** гэж бичнэ; оросоор ***Северобайкальск*** гэдэг нь «Байгалын хойдох» гэх утгатай; буриадаар ***Хойто Байгал*** гэж бичдэг) гэж Оросын Холбооны Улсын Байгал нуурын хойд эргийн нэгэн хот, тэр дундаа Бүгд Найрамдах Буриад Улсын хоёрдугаар их хот байдаг. 

## Түүх 
Нуурын өврөөр тойрдог төмөр замаас гадна араар тойрох төмөр зам 1974 онд эндэхийг дайран тавигдав. Байсан суурин өргөжиж 1980 оноос хот гэгдээд одоо бүр БНУ-ын ач холбогдолтой хот болж дэвшчихээд байна.  БНБурУ-д аймаг (оросоор *район*, буриадаар *аймаг*)-тай тэнцэх зэргийн ийм зүйл хоёр л бий (нөгөө нь Улаан-Үд). Хойдбайгал хот руу цардмал замаар Улаан-Үдээс 440 км, Эрхүү хотоос 500 км давхиж байж хүрнэ. Хотоос холгүй Тыя гэдэг нэртэй гол Байгал руу цутгадаг. Оршин суугчдын тоо 1979 оны 12.9 мянгаас өсч 1989 онд 28.3 мянган хүнтэй болсон. Дараа нь тоо буурсаар 2010 он гэхэд 24.6 мянган хүн аж төрөн суудаг болжээ.

### Хүн амын өсөлт 
*Зүүлт:* Хүн амын тооллогын мэдээ

## Зургийн цомог 

File:Северобайкальск 01.jpg|Хотын төв
File:Северобайкальск 10.jpg|Төмөр замын өртөө
File:Severo port2.jpg|Нуурын эргийн боомт

## Цахим холбоос 
* Хойдбайгалын тухай цахим хуудас

## Эшлэл 
Ангилал:Буриадын хот
Ангилал:Буриадын суурин
Ангилал:Оросын хот
1978 оны улсын наадмын бөх барилдаан

**1978** оны (Ардын хувьсгалын 57 жилийн ойн) **улсын** **наадмын** дэвжээнээ 512 бөх бяр чадал, уран мэхийг уралдуулан **барилдсанаас** Өвөрхангайн Дашдоржийн Цэрэнтогтох заан түрүүлж, Төв аймгийн Жигжидийн Мөнхбат аварга үзүүрлэжээ.

## Шөвгөрсөн арван зургаан бөх
#### Цол, чимэг хүртсэн бөхчүүд 
#### Барилдааны дүйз 
##### ***Товчилсон үгнүүдийн тайлбар*** 
##### ***Тавын даваа*** 
##### ***Зургаагийн даваа*** 
##### ***Долоогийн даваа*** 
##### ***Наймын даваа*** 
##### ***Есийн даваа*** 
## Эх сурвалж
* Ц.Бат-Очир. «Үндэсний бөх 70 жилд» ном. "Соёмбо" хэвлэлийн газар. 1991 он.

## Цахим холбоос 
*«Хийморь» цахим сүлжээнд бичигдсэн улсын наадмын дүн бичиг

Ангилал:Улсын наадмын барилдаан
Евгений Гришин

**Евгений Романович Гришин** (1931 оны 3 сарын 23 – 2005 оны 7 сарын 9) нь Зөвлөлт-Оросын тэшүүрчин. ЦСКА Москва нийгэмлэгт харьяалагддаг байсан тэрээр олимпын 4 алт, 1 мөнгөн медальтай.

## Дэлхийн дээд амжилтууд
Тэрээр спортын замналынхаа туршид дэлхийн дээд амжилтыг 7 удаа шинэчлэн тогтоожээ:

Эх сурвалж: SpeedSkatingStats.com

## Эшлэл 
* SpeedSkatingStats.com
* Зөвлөлтийн спортын домгууд: Евгений Гришин

Ангилал:1931 онд төрсөн
Ангилал:2005 онд өнгөрсөн
Ангилал:ЗХУ-ын тэшүүрчин
Ангилал:ЗХУ-ын олимпын аварга
Ангилал:ЗХУ-ын олимпын мөнгөн медальтан
Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн
Ангилал:Оросууд
Вэб хостинг

**Вэб хостинг** сервер гэдэг нь вебийг интернэтэд байрлуулах веб серверээр хангах үйлчилгээ юм. Та веб хостинг үзүүлэгч компаниас сервер дээр нь тодорхой хэмжээний зайг худалдаж аван, веб сайтыг байрлуулж, домэйн нэр холбон тохируулснаар веб сайт нь бусдад харагдах боломжтой болдог.

## Төрөл
Хостинг серверүүд нь дотроо дараах хэлбэртэй байна. Үүнээс веб сайт байрлуулагч нь өөрийн сайтын ачаалал, эдийн засгийн боломжиндоо тааруулан сонголтоо хийдэг. Үүнд:
 
*Shared (хуваасан) - Нэг веб сервер дээр олон үйлчлүүлэгчийн веб сайтуудыг байрлуулдаг. Сул тал нь аюулгүй байдал болон хамт байрлаж байгаа веб сайтуудын хэт ачааллаас болж бусад сайтуудын ажиллагаа доголдож болно. Жишээлбэл 2000мб RAM-тай сервер бол тэнд байрлаж буй бүх сайтууд энэ хэмжээг хуваан хэрэглэнэ гэсэн үг. Shared server-т ихэвчлэн маш олон тооны веб сайтуудыг хамт байрлуулдаг. Ойролцоогоор 200-300 веб сайт нэг компьютер дээр байрлах нь элбэг.
 
*Virtual Private Server (VPS) - Хийсвэр хувийн сервер - Shared серверийн адил нэг компьютер дээр хэд хэдэн сайт байрлах боловч хийсвэрээр тус тусад нь сервер мэт зохицуулдаг бөгөөд сайтууд нь хоорондоо хамааралгүй ажиллана. Жишээлбэл 2000 мб RAM-тай серверт 4 VPS серверийг 500мб RAM-тайгаар үүсгэнэ гэсэн үг. Тэгэхээр энэ нэг серверийг 4 хүн л эзэмшинэ. Таны хувьд ганцаараа эзэмшиж байгаа учир Dedicated сервертэй ерөнхийдөө төстэй болно.
 
*Dedicated Server - Зориулсан сервер. Энэ нь хамгийн үнэтэй бөгөөд маш том, эсвэл олон сайтуудыг байрлуулахад зориулагдсан. Та нэг сервер компьютерийг дан ганцаар эзэмшинэ гэсэн үг юм.

Ангилал:Интернэт
Монголын чөлөөт бөхийн холбоо

**Монголын чөлөөт бөхийн холбоо** нь Монгол улсад бөхийн чөлөөт барилдааныг хөгжүүлэх зорилготой спортын байгууллага юм.

Анх 1962 онд Монгол оронд бөхийн чөлөөт барилдаан үүсэн хөгжиж эхэлсэн бөгөөд 2012 онд байгуулагдсаныхаа 50 жилийн ойг тэмдэглэн өнгөрүүлжээ. Монголын чөлөөт бөхийн холбоо нь Олон улсын бөхийн төрлүүдийн нэгдсэн холбоо FILA-гийн гишүүн бөгөөд Монголын нэрийн өмнөөс бөхийн чөлөөт барилдааны олон улс, тив, дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд баг тамирчдаа оролцуулдаг.

Холбооны ерөнхийлөгч: 2013 оны 05-р сарын 01-нд болсон МЧБХ-ны хурлаас их аварга Д.Дагвадоржийг холбооны ерөнхийлөгчөөр сонгожээ. Холбооны шинэ ерөнхийлөгч 2013-2016 оны хооронд тус холбоог удирдана.

## Нэмж унших 
*Монголын чөлөөт бөх

Ангилал:Монголын спорт
Монгол сүүтэй цай

Монголчуудын амьдрал дундах нэг төрлийн ундаа болсон **сүүтэй цай** нь харь нутгийн хүмүүс ч амтархан уудаг ундаа болох юм. Монголчууд ирсэн гийчин зочиндоо сүүтэй цай аягалан барьж амар мэндийг нь эрж хүндэтгэж байгаагаа илэрхийлдэг.
* Сүүтэй цай чанахад хэвийн цайг нунтаглан буцалгаж хүрэн улаан өнгөтэй болгон, дахин сүүлдэг.
* Сүүтэй цай нь шим тэжээлээр баялаг , ходоод цэвэршүүлэх, шингэлт сайжруулах, унд тайлах зэрэг олон ач тустай.

## Цахим холбоос 
Ангилал:Монгол унд
Ангилал:Халуун унд
1991 оны улсын наадмын бөх барилдаан

**1991** оны (Ардын хувьсгалын 70 жилийн ойн) **улсын** **наадамд** газар газраас цугласан 512 бөх уран мэхийг уралдуулан хийж, бяр чадал сорин **барилдсанаас** Увсын Одвогийн Балжинням заан түрүүлж, Баянхонгорын Пунцагийн Сүхбат заан үзүүрлэжээ.

## Шөвгөрсөн арван зургаан бөх
#### Цол, чимэг хүртсэн бөхчүүд 
#### Барилдааны дүйз 
##### ***Товчилсон үгнүүдийн тайлбар*** 
##### ***Тавын даваа*** 
##### ***Зургаагийн даваа*** 
##### ***Долоогийн даваа*** 
##### ***Наймын даваа*** 
##### ***Есийн даваа*** 
## Эх сурвалж
* hiimori.mn О.Наба: *Ардын хувьсгалын 70 жилийн ой*

Ангилал:Улсын наадмын барилдаан
Малкольм Экс

**Малкольм Экс** буюу **Икс** (, 1925 онд 5 сарын 19-нд - 1965 онд 2 сарын 21-нд), тѳрсѳн нэр нь **Малкольм Литтл** () бa **эль-Хажж Малик эш-Шабазз** (, ) гэж нэрлэсэн, Америк хар арьстан Лал шашны тайлгач, хүний эрхийн тѳлѳѳ тэмцэгч байжээ. Дэмжигчдэдээ, Малколмь нь зоригтой хар арьстууды эрхийн тэмцэгч байжээ. Тэр Америкийн цагаан арьстуудын хар арьстуудад гэрт хэрэүүд хатуу үгээр буруутгажээ. Шүүмжлэгчдээ түүнийг арьсны ѳнгѳѳр гадуурах, хар арьстуудын ноёрхол, хүч хэрэглэхийг бадраан хѳгжүүлэх гэж буруутгажээ. Тэрээр түүхийн хамгийн нэр хүнд, нѳлѳѳ үзүүлсэн Америк хар арьстан гэлцдэг.

Малкольм бага байхад аавыг нь цагаан арьстнууд давуу талыг дэмжигчдэд алуурсан бѳгѳѳд авгыгаа нэг нь боож үхүүлжээ. Тэрээр арван гурван настай байхад ээжийг нь сэтгэл мэдрэлийн ѳвчнийг анагаах эмнэлэг оруулжээ. Үүнээс болж тэрээр хэдэн ѳнчин хүүдүүд асрах газрууд тур амьдарчээ. 1946 онд 20 настай Малкольм байранд дээрэм хийх зорилгоор шоронд оруулжээ. 

Малкольм шоронд байхдаа Лал Шашны Түмэн гэдэг байгуулгын гишүүн болоод батлан даалт суллсаны дараа байгуулгын даргууд нэг нь болгожээ. Тэрээр арван хоёр жилийн турш энэ зѳрчилтэй байгуулгын нийтийн зүтгэлтэн байсан ч харин Лал Шашны Түмэнгийн тэргүүн удирдагч Элижа Мохамед муудалцснаас болж 1964 онд 3-р сард гаржээ. Тэрээр Африк, Персийн булан хэсэг аяласны дараа Америкт бүцаад Лал Шашны Сум Хийд ХХК болон Америкийн Хар Арьстан Найрамдлын Байгуулага зохион байгуулжээ. 1965 онд, Лал Шашны Түмэн гарснаас нэг жилийн дотор тэр байгуулгын гурван гишүүд түүнийг алжээ.

## Цахим холбоос 
Ангилал:Исламын номлогч
Ангилал:Иргэний эрхийн төлөө тэмцэгч
Ангилал:Идэвхтэн
Ангилал:1965 оны эрүүгийн хэрэг
Ангилал:АНУ дахь эрүүгийн хэрэг
Ангилал:АНУ-ын исламын хүн
Ангилал:Аллагын хохирогч
Ангилал:Исламын Үндэстэн
Ангилал:Панафриканист
Ангилал:Псевдоним
Ангилал:Хүн амины хэргийн хохирогч
Ангилал:Омахагийн хүн
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1925 онд төрсөн
Ангилал:1965 онд өнгөрсөн
Ри

**Ри** (жинхэнэ нэр нь **Маргарита Владимировна Смелянская-Галицкая**; ; 1981 оны 5 сарын 17-нд Украйны Одесса область Одесса төрсөн) нь Украйны дуучин, модель, балетчин юм.

Ангилал:Украины дуучин
Ангилал:Украины модель
Ангилал:Украины балетчин
Ангилал:Украинчууд
Ангилал:1981 онд төрсөн
Кобальт

**Кобальт** (Co) нь газрын гадаргад 0,003% хүнцэл /мышъяк/, хүхэрт хүнцэл хэлбэрээр /CoAsS, CoAs2 / оршино. Ургамал амьтдын эд эрхтэнд тогтмол оролцдог витамин В12–ын найрлагын нэг хэсэг болж гурван валенттай кобальт 4,5% агуулагддаг байна.  Шошлог ургамлын иш навч зэрэг эрхтэнд кобальтын хуримтлал тогтворжихын хирээр азотын молекулуудыг бэхжүүлдэг байна. Металлт энзим болох трансфераза, изомераза, дипептидаза ферментүүдийн найрлаганд оролцохоос гадна, пируваткарбоксилаза, рибофлавинкиназа, шүлтлэг фосфотаза, аргиназа зэргийг идэвхжүүлнэ. Загасны гурил, улаан буудайн хивэг, цагаан лууван кобальтаар баялаг байна. Мөн сүү, хүнсний ногоо, гурилан бүтээгдэхүүн кобальтын эх үүсвэр болно. Бие махбодид бага хэмжээгээр, биеийн жингийн 1 кг тутам 30-60 мкг ноогдож байвал зохино. Кобальт нуклейн хүчил нийлэгжих, цус төлжих, нүүрс ус, эрдэсийн солилцоо, ферментийн үйл ажиллагаанд оролцдог. Кобальт цус, дэлүү, яс, өндгөвч, өнчин тархи, элгэнд хуримтлагдана. Амьтдын 1 кг шинэ эд эрхтэнд (мкг-аар): элгэнд 30-100, дэлүүнд 20-40, нойр булчирхайнд 10-30, бөөр, ясанд тус бүр 30, зүрхэнд 12-35 байна. Бие махбодид кобальт дутагдвал өсөлт саатах, цус багадах, турж эцэх шинж ажиглагддаг байна. Далбагын төрлийн мөөгөнд хийгдсэн судалгаанаас үзвэл, түүний 1 кг хуурай жинд нь 0,13-1,00 мг кобальт илэрчээ. /Mlodecki et.al 1965/

## Эшлэл 

Ангилал:4-р үеийн элемент
Ангилал:Гексагональ талст систем
Ангилал:Коэнзим
Ангилал:Металл бэлдэц
Чингисийн чулууны бичиг

**Чингисийн чулууны бичиг-** Уйгуржин бичиг, Монгол хэлээр бичиж үлдээсэн хамгийн эртний дурсгал. Эдүгээ Оросын Санкт-Петербург хотын алдарт Эрмитаж музейд хадгалагдаж буй гэрэлт хөшөө чулууны бичээс юм.

Монголчууд Хорезм улсыг байлдан дагуулсан аян дайнаас буцах замдаа Эрчис мөрний эрэгт Их Монгол улсын ноёдын хуралдай хуралдуулан өргөн дэлгэр хурим найр хийсэн аж. Хуралдайн үеэр Есүнгэ /1190-1270/ мэргэн 335 алд газарт бай харван оножээ. Түүний энэхүү хосгүй мэргэн харвасан алдрыг нь дуурсган хөшөө дурсгал босгосон нь хожмоо “Чингисийн чулууны бичиг” хэмээн алдаршсан билээ. Ингэж нэрлэх болсон учир гэвэл бичээсийн тэргүүнд Чингис хааны нэрийг мөр тэтгэн бичсэн байдагтай холбоотой.

Чингис хааны нэрийг дээд мөрнөөс, Есүнгэ мэргэний нэрийг арай доороос, бусад үгийг түүний доод түвшингээс эхлэн бичсэн байдаг нь 13-р зууны эхэн үед монгол албан бичгийн гол ёс болох мөр тэтгэн бичих зарчим хэдийн хэвшин тогтсон байсныг гэрчилнэ. Бичээст Есүнгэ мэргэний гайхалтай хол харваж, мэргэн оносон тухай тухай өгүүлэх тул судалгааны бүтээлүүдэд “Есүнгэгийн чулууны бичиг” гэх болжээ.

Гэрэлт хөшөөг 1224/ 1225 оны үед босгосон гэж судлаачид үздэг. 

Энэ түүхийн дурсгалт бүтээлийг оросын түүхч, Сибирь судлаач Григорий Спасский /1783-1864 / Монголын эзэнт гүрний үед Есүнгэгийн сууж асан Хархираа хотын тууриас олсон тухай "Сибирский вестник" сэтгүүлд 1818 онд анх тайлбарлан бичжээ. Улмаар  5 мөр, 21 үг бүхий уг гэрэлт хөшөөг Нэрчүүгийн чулууны үйлдвэрт хүргэж, 1832 онд Нэрчүүгийн чулууны үйлдвэрээс Петербург хотноо шилжүүлж, олон нийтэд дэлгэн үзүүлжээ.

Хадан дээр: *“Чинггис хан-и сартагул иргэн дагулижу багужу хамуг монггол улус-ун нойод-и буга сочигай хуригсан-дур Есүнггэ ононодур-ун (онохдоо гэсэн утга) гурбан загуда гучин табун алдас-дур (тоогоор зохицдог байсны баталгаа) ондудла-га(онолоо)”* 

“Чингис хааныг Сартуул иргэдийг дайлан мордож бууж хамаг монгол улсын ардыг Буга сочухайд хурсанд Есүнгэ 335 алдыг онолоо” гэж бичсэн ажээ. 

Эрдэмтдийн тооцоогоор энэ дурсгал нь 1224-1225 оны хооронд бичигдсэн бөгөөд тэр үеийн монголын сур харваачийн ур чадвар, амжилтыг мэдээлж, 1 алдыг тэр үеийн монголын дундаж эрчүүдийн алдалсан гарыг хэмжээгээр 160 см гэж үзвэл, ойролцоогоор 536 метрийн зайнд харважээ гэж үзжээ.

Есүнгэ мэргэний эцэг Хасар /1164-1213/ Их Монгол улсыг байгуулахад онцгой гавьяа бүтээсэн бөгөөд түүхэнд гарамгай жанжин, мэргэн харваач, эгнэшгүй хүчтэнээр тэмдэглэгдэн үлджээ.

   Тухайлбал Монголын нууц товчоонд “ Өүлэн эх... Хасар минь хав хүч эрдэмтэй тул 

   Харавцаж гарсныг

   Харван оруулах бөлгөө

   Ойлон гарсныг

   Онтдож оруулах бөлгөө...” /244 зүйл/ хэмээсэн буй.

   Хасарын удмынхны дундаас хамгийн алдартай нь түүний орыг залган суусан хоёрдугаар хөвгүүн Есүнгэ билээ. 

1930-аад он хүртэл монголч эрдэмтэн академич Шмидт, багш Ваанчиг, Б.Дорж, И.Клюкин, С.Мураями, Ч.Дамдинсүрэн, Ш.Бира, Хар Үхэрт Д.Жамсранжав, Б.Ринчен нар янз бүрээр уншиж тайлбарлаж байв.

## Цахим холбоос 
*Чингисийн чулууны бичиг
*Чингисийн чулууны бичиг

Ангилал:Их Монгол Улсын түүхэн сурвалж бичиг
Ангилал:Монгол бичгийн дурсгал
Википедиагийн лого

**Википедиагийн лого** () - дэлхийн олон хэл бүрээр хэн ч хөгжүүлж болох онлайн нэвтэрхий толь юм Википедиад хэд хэдэн бичгийн системүүдийн үсгүүдээс тогтсон бөмбөлөг.

## Эшлэл
## Гадны холбоосууд
* Wikimedia Blog: Wikipedia in 3D 3D version of the Wikipedia logo unveiled; description of the new puzzle globe logo
* Wikimedia Blog: A new look for Wikipedia

Ангилал:Википедиа
Зуны үнэр

Өмнөд Солонгосын КBS телевиз өөрийн бүтээсэн **Зуны үнэр** ( *ёльөмхян-ги*; ) хэмээх олон ангит киног 2003 оны 7 сарын 7-ноос 9 сарын 9-ны хооронд дэлгэцээр анх цацаж байв.

## Дүрийн хуваарь
* Ю Мин-ү гэх дүрд Сун Сөн-хонь
* Шим Хе-вонь гэх дүрд Сунь Еэ-жинь
* Паг Жон-жэ гэх дүрд Рё Жинь
* Паг Жон-а гэх дүрд Хань Жи-хеэ
* Ын-хэ гэх дүрд Шинь-э

Ангилал:2003 оны кино
Ангилал:Өмнөд Солонгосын телевизийн цуврал
Ангилал:Өмнөд Солонгосын кино
Ассизийн Франциск


Ангилал:13-р зууны гэгээнтэн
Ангилал:Мистикүүд
Ангилал:Францисканчууд
Ангилал:Диакон
Ангилал:Загалмайтны тав дахь аян
Ангилал:Дундад зууны христийн шашны түүх
Ангилал:Сүмийн яруу найрагч
Ангилал:Итали хэлээрх утга зохиол
Ангилал:Италийн түүхэн хүн
Ангилал:12-р зуунд төрсөн
Ангилал:1226 онд өнгөрсөн
Паг Ынь-хе

**Паг Ынь-хе** ( ; [1978 онд төрсөн) — Өмнөд Солонгосын **жүжигчин**. 

## Жүжигчин
Паг Ынь-хе 1998 онд урлагт хөл тавьсан. Тэрээр *MBC* телевизийн 2003 оны алдарт бүтээл «Тэ Жангым» ОАК-нд гол дүр Жангымын хамгийн дотны найз болох И Ёньсэн гэх дүрийг бүтээснээр олонд сайнаар танигдав. Дөрвөн жилийн дараа мөн MBC-ийн «И Сань» ОАК-ны гол дүр И Сань буюу Чонжу вангийн хатны дүрээр бас алдаршжээ.

## Лавлах бичиг 
Ангилал:Өмнөд Солонгосын кино жүжигчин
Ангилал:Өмнөд Солонгосчууд
Ангилал:1978 онд төрсөн
Бүгд Найрамдах Орос Улс

Оросын сүүлчийн эзэн хаан II Николай Хөрөнгөтний хувьсгалаар хаан ширээнээсээ түлхэгдсэн 1917 оны 3 сарын 15-наас Октябрийн хувьсгал ялж Зөвлөлт Орос бий болсон 11 сарын 7-нд хүртэлх найман сар гаруй тогтносон төрийг **Бүгд Найрамдах Орос Улс** () гэнэ.

## Тэмдэглэл 
## Эх сурвалж 
Ангилал:1917 онд байгуулагдсан
Ангилал:1917 онд татан буугдсан
Ангилал:1917 оны Оросын хувьсгал
Ангилал:20-р зууны Оросын түүх
Вонь Бинь

**Вон Бин** (хэлний [н]-ээр төгссөнийг ялгаж **Вонь Бинь** гэх;  *вон-бин*; ; ) — 1977 онд төрсөн, 2000 оны «Зүрхэнд шингэсэн намар» ОАК-нд тоглосноосоо эхлэн алдаршсан Өмнөд Солонгосын жүжигчин, загвар үзүүлэгч.

## Шагналд нэр дэвшсэн, хүртсэн байдал 
## Эшлэл 
Ангилал:Өмнөд Солонгосын кино жүжигчин
Ангилал:Өмнөд Солонгосчууд
Ангилал:1977 онд төрсөн
Паг Шинь-хе

**Паг Шинь-хе** ( → [паг шинеэ]; 1990 онд төрсөн) —  Өмнө Солонгосын **жүжигчин**.

«Чи хөөрхөн» ОАК (2009)-ны Ку Минам, «Сэтгэлийн утас» ОАК (2011)-ны  И Гёвоний дүрийг бүтээсэн. 

## Намтар 
Паг Шинь-хе 1990 оны 2 сарын 18-нд Өмнө Солонгос улсын Өмнө Чолла аймгийн Куанжү хотод төрж, Сөүлд өсөж өндийжээ. 13 настайдаа И Сын-хуань дуучны «Цэцэг» дууны дүрсэнд орж урлагийн ертөнцөд хөл тавьсан. Түүнээс хойш дуулах, бүжих, жүжиглэхэд суралцсан. Одоо Чүнъан их сургуульд жүжигчний мэргэжлээр сурч байгаа.

### Жүжигчин 
Паг Шинь-хе «Диваажингийн шат» (2003) олон ангит киноны Хан Жонсүгийн бага насны дүрд тоглосон. 

2009 оны Чан Гынь-согтой хослон тоглосон «Чи хөөрхөн» кино үзэгчдийг байлдан дагуулсан бөгөөд тус киноны хоёр дууг өөрөө дуулжээ. 2011 онд «Сэтгэлийн утас» ОАК-д Чон Юн-хуатай хослон гол дүрийг бүтээсэн. 

Жүжиглэхийн хажуугаар дууны дүрс, зар сурталчилгаанд тоглож, дуу дуулж, шан алдар олныг хүртжээ.

## Тоголсон кино 
200px|thumb|Паг Шиньхе 2009 онд
### Олон ангит кино 
2016 он байхаа Эмч нар гэсэн кинонд тоглосон

### Уран сайхны кино 
## Гадаад холбоос 
* Паг Шиньхегийн япон цахим талбар
* Паг Шиньхегийн цахим талбар

Ангилал:Өмнөд Солонгосын кино жүжигчин
Ангилал:Театрын жүжигчин
Ангилал:Жүжигчин хүүхэд
Ангилал:Өмнөд Солонгосчууд
Ангилал:1990 онд төрсөн
Паг Гынь-хе

**Паг Гын-Хе** (үсэг, дуудлагаар тааруулвал **Пак Гынь-хеэ**; дуугаар нь дөхөмчлөвөл **Пак Гэнэхээ**; ; ; ; 1952 оны 2 сарын 2-нд Тэгү хотод төрсөн) – 2012 оны 12 сарын 19-нд Бүгд Найрамдах Солонгос Улсын 18 дахь удаагийн ерөнхийлөгчөөр сонгогдсон улс төрч эмэгтэй. 2013 оны 2 дугаар сарын 25-нд үүрэгт ажилдаа орсноор БНСУ-ын анхны эмэгтэй ерөнхийлөгч (2013—2017) байсан. Тэрээр Өмнөд Солонгосын 1963-1979 оны Ерөнхийлөгч Паг Жон-хийн төрсөн охин бөгөөд 1998 оноос хойш таван удаа улсын хурлын гишүүнээр сонгогдсон.

## Намтар 
1952 оны 2 дугаар сарын 2-нд Тэгү хотод төрсөн ирээдүйн ерөнхийлөгч Паг Жон-Хи (1917-1979), Юк Ён Сү (1925-1974) нарын ууган хүүхэд юм. Пак Гын Хе 1970 онд Сөүлийн ахлах сургуулийг төгссөн бөгөөд 1974 онд Сөүлийн Соганы их сургуульд электрон инженерийн чиглэлээр сурч бакалаврын зэрэг хамгаалсан.

1974 оны 8 дугаар сарын 15-нд Паг Жон-хигийн амийг хөнөөх оролдлогын дараа ерөнхийлөгч өөрөө бэртэж гэмтээгүй, харин түүний эхнэр Юк Ён Сү хүнд шархадаж удалгүй нас барсны дараа Паг Жон-Хи дахин гэрлээгүй байна. Солонгосын "тэргүүн хатагтай"-г албан бусаар том охин Паг Гын-Хе гүйцэтгэж байжээ.

## Огцруулалт
2016 оны 10 сард Паг Гын-Хегийн багын найз Чой Сүн-Шилийн үгээр төрийн олон хэргийг хийж байсан уг эмэгтэйг төрийн хэргийг мэдүүлэх зүй бус үйлдлийг хийлгүүлсэн мэдээлэл бүхий ipad олдож хэвлэл мэдээллийнхэнд хүрснээр Пак Гын-Хег огцруулах Солонгосын олон нийтийн эсэргүүцэл эхлэв. Хоёр сарын турш солонгосын олон нийт олон удаа 1-2 сая хүний эсэргүүцлийн жагсаал хийж үүний хариуд Пак Гын-Хе хоёр ч удаа уучилал гуйсан боловч олон нийт түүнийг шууд огцрохыг шаардаж байв. Эцэстээ олон нийтийн тулгалтаар Паг Гын-Хе гол шийдвэрийг Үндэсний Ассамблей шийдэг гэсэн мэдэгдлийг хийснээр 2016 оны 12 сарын 9-нд Солонгосын Үндэсний Ассамблей ерөнхийлөгчөө огцруулах санал хураалт явуулав. Түүнийг түдгэлзүүлэхийг 300 суудалтай Үндэсний Ассамблейн 234 гишүүн дэмжиж буюу нийт саналын гуравны хоёроос 34 илүү санал өгөгдснөөр түдгэлзүүлэхээр болжээ.

2017 оны 3-р сарын 10-нд Өмнөд Солонгосын Үндсэн хуулийн шүүх импичментийг санал нэгтэйгээр баталж, үүний дараа ерөнхийлөгчийн бүрэн эрхийг дуусгавар болгосон. Түүнийг 2017 оны гуравдугаар сарын 30-ны өдөр төрийн албан хаагч бус хүмүүст нууцын зэрэглэлтэй мэдээлэл өгсөн, хээл хахууль авсан, эрх мэдлээ урвуулан ашигласан хэргээр баривчилан хорьсон. 2018 оны дөрөвдүгээр сарын 6-нд анхан шатны шүүхээс түүнд 24 жилийн хорих ял, 18 тэрбум воны торгууль ногдуулсан юм. 

2021 оны 12-р сард БНСУ-ын Ерөнхийлөгч Мүн Жэ Ин түүнд өршөөл үзүүлж шоронгоос гарсан байна. 

## Эшлэл 
Ангилал:Өмнөд Солонгосын ерөнхийлөгч
Ангилал:Аллага
Ангилал:Өмнөд Солонгосын үндэсний хурлын гишүүн
Ангилал:Дресдений Техникийн Их Сургуулийн хүндэт доктор
Ангилал:Өмнөд Солонгосчууд
Ангилал:1952 онд төрсөн
Помогите нам: 23-р хурдан галт тэрэг

*Помогите нам* («Та минь ээ, бидэнд туслаач!») гэх гурван бүлэгт киноны эхний анги (***Помогите нам 1*** гэж танигдах) болох ***Помогите нам: 23-р хурдан галт тэрэг*** хэмээх нэртэй уран сайхны киног Монгол улсын Wizard Production, Zaya-sh studio хоёр хамтран 2010 онд монгол хэлээр бүтээсэн. Чоно корпораци ивээн тэтгэжээ.

## Гол дүрүүдэд
* Алгаа — Цэвэгсүрэнгийн Батхуяг
* Ганбаа — Болдбаатарын Баатархүү
* Барсаа — Б. Болдбаатар
* Сахалт эр — Шадавын Доржсүрэн
* Бужгар — Ө. Мөнх-Эрдэнэ
* Аниа — Базаржавын Навчаа
* Казах залуу — В. Даулетжан
* Проводник — Д. Батцэцэг
* (Аймаар хүн) — Цэгмидийн Төмөрхуяг
* Давшилт  — Р. Адъяа
* Эрдэнэ — Р. Манлайбаатар
* Нөхөр — Б. Даваажав
* Эхнэр — М. Аззаяа
* Хүүхэн — Х. Одмаа
* Наймаачин — Б. Батсүх

## Бусад уран бүтээлчид
* Кино бүтээгч —  "Wizard production", "Zaya-sh studio" 
* Продюсер —  С. Санчир
* Кино зохиолыг бичиж найруулсан — Ш.Даваадорж, Ч.Ганзориг
* Зураглаач — Ш. Даваадорж
* Зураач — Н. Батжаргал
* Ерөнхий ивээн тэтгэгч — Чоно корпораци
* Зургийн дарга — Д.Ганзориг, Н.Мөнхсайхан
* Хөгжмийн зохиолч — Б. Бат-Эрдэнэ (Аранзаа)
* Киноны дууг дуулсан — "L Guards" хамтлаг

Ангилал:2010 оны кино
Ангилал:21-р зууны монгол кино
Ангилал:Уран сайхны кино
Зонхов

Буддын шашныг шинэтгэгч, гэлүгбагийн ёсыг үндэслэгч Богд **Зонхов** (төвөд хэлээр ཙོང་ཁ་པ་; Tsong-kha-pa 1357-1419, жинхэнэ нэр нь **Лувсандагва**) нь 1357 онд Төвөдийн Амдо мужид, Хөх нуурын "Зонх " хэмээх нэртэй газар Монгол эцэг, Төвд эхийн хүү болон мэндэлжээ. Зонх гэдгийг монгол хэлнээ орчуулбал газрын хүн хэмээсэн утгатай. Тэрээр төрсөн нутгийнхаа нэрээр олонд “Зонхов” хэмээн алдаршсан байна. Лувсандагва нь монгол хүн болох талаар "Агваанчойндор гуайн ярьсан монгол, түвд шашны аман түүх " хэмээх номын 388-393-р хуудсанд, Төвөдийн сурвалж бичигт түүнийг монгол хүн хэмээн бичсэн буй. Түүнийг буддын уламжлалт түүхэнд хоёрдугаар Будда, Манзуширийн хувилгаан гэж үздэг.
 
Тэрээр "Таван зэргийг гийгүүлэгч зул, сайтар номлосон алтан эрхи" хэмээх шастир, "Охин тэнгэрийн магтаал", "Парчингийн тайлбар" зэрэг бүтээл туурвижээ. 
Түүний 18 боть бүтээлээс хамгийн алдартай нь "Бодь мөрийн зэрэг" юм. 

Зонхов нь 1417 оноос эхлэн сүм дуган бүтээн, түүний дотор бурхан шүтээн, тахил, хурал номын дэг жаяг, лам нарын хувцас өмсгөлийг хэрхэх тухай асуудлыг шийдэн, буддын шашинд өөрчлөлт хийсэн гэдэг. Төвөд, монгол лам нарын номын хувцас шар болох, гигү малгай, овоодой малгай, хэлтгий захтай дээл, орхимж, сөөхий гутал өмсөх зэрэг нь Зонховын үеэс эхлэн баримталсан ёс ажээ.

Зонхов олон зуун шавь нартаа бурхны ном сургаал тавин, лүн, ван хүртээж, аглагт нямба бясалгал үйлдэн, олон зуун сүм дуган бүтээх нөр их ажлыг эхлүүлсэн байна. Гүш хаан Төвөдийг эзэлж шашин төрийг барьж байхад тухайн үеийн төвөдүүд Гүүш хааныг эсэргүүцэн бичихдээ, Гүүш хаан Зонхов гэгээнтний шашныг дэмжиж байгаа нь Төвөдөд сайн хэрэг үйлдэх гэсэндээ бус, Зонхов гэгээнтэн монгол хүн байсан учраас монголдоо л ашиг тустай зүйл хийсэн хэмээн бичсэн байдаг. Үүнээс үзвэл Зонхов гэгээнтэн монгол хүн байсан нь маргаангүй.

Анхдугаар Богд Занабазарын бүтээсэн Зонхов Лувсандагвын хүрэл баримал Эрдэнэ зуу сүм музейд хадгалагдаж буй нь ч үүний нэг баталгаа.

Энэ их хүн 1419 онд өвлийн эхэн сарын 25-нд насан өөд болсон тул түүний дурсгалыг хүндэтгэн жил бүр зулын 25-ныг тэмдэглэдэг болсон байна. 

## Газрын зураг

Tsong-Khapa-Je-Tsongkhapa.jpg|
Tsonkapa, 16th century, Collection of Rubin Museum of Art.jpg|
Beijing-Lamakloster Yonghe-78-Halle des Dharmarads-Tsongkhapa-gje.jpg|

Ангилал:Буддын хувилгаан
Ангилал:Төвөдийн буддын шашны хүн
Ангилал:Төвөдүүд
Ангилал:1357 онд төрсөн
Ангилал:1419 онд өнгөрсөн
Лев Андреевич Арцимович

**Лев Андреевич Арцимович** (* 1909 оны хоёрдугаар сарын 25-нд Москва; † 1973 оны гуравдугаар сарын 1-нд мөн Москва) зөвлөлтийн нэрт физикч, эрдэмтэн байсан юм. Тэрбээр Москва хотноо төржээ. Физикч, математикч болох авьяас билэг нь багаасаа тодорсон Л.А.Арцимович Беларусийн Улсын их сургуулийн физик математикийн ангийг 19 насандаа төгссөн байна.

## Шагнал 
* Зөвлөлт Холбоот Улсын Төрийн шагнал

Ангилал:20-р зууны физикч
Ангилал:Зүүн Германы Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн
Ангилал:Оросын Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн
Ангилал:АНУ-ын Урлаг ба Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн
Ангилал:Зөвлөлтийн социалист хөдөлмөрийн баатар
Ангилал:Лениний нэрэмжит шагналтан
Ангилал:Сталиний нэрэмжит шагналтан
Ангилал:Төрийн шагналтан (ЗХУ)
Ангилал:Лениний одон шагналтан
Ангилал:Хөдөлмөрийн Гавьяаны Улаан Тугийн одон шагналтан (ЗХУ)
Ангилал:Зөвлөлтийн атомын бөмбөгийн төслийн хүн
Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн
Ангилал:1909 онд төрсөн
Ангилал:1973 онд өнгөрсөн
Герман Википедиа

Олон нийт үнэгүй баяжуулах цахим сүлжээсэг нэвтэрхий толь Википедиагийн Герман хэл бичгийн хувилбар **Герман Википедиа** () гэж байдаг. 2001 оны 3-р сараас сүлжээнд байршсан. Түүнээс хойш тогтмол хурдаар хуримтлагдсаар өдгөө 1.881.402-аас олон өгүүлэл бичигдчихээд байгаа нь Англи Википедиагийн дараах хоёрдугаар арвин сант хувилбар болохыг нь гэрчлэнэ.

## Зураг

File:Artikelwachstum in der deutschsprachigen Wikipedia.png|Өгүүллийн тоон өсөлт
File:German wikipedia map.png|Энэ хувилбарыг бусдаас нь илүү ойшоогч улс орон
File:Benutzer angemeldet.png|Бүртгүүлэгчийн олшрол

## Иш баримт
Ангилал:Википедиа хэлээр
Ангилал:Герман хэл
Англи Википедиа

**Англи Википедиа** () -Олон нийт үнэ төлбөр, цалин хөлсгүй, сайн дурын чармайлгаар баяжуулах англи хэл дээрх Википедиа цахим нэвтэрхий толийн анхны бөгөөд хамгийн арвин сан бүрдсэн хувилбар юм.  2001 оны 1-р сарын 15-нд сүлжээнд анх байршснаас хойш арвижсаар 2012 оны 7-р сар гэхэд 4 сая өгүүлэлтэй байсан  бол 2025 оны 10-р сарын 7-ны байдлаар 7 сая 070 мянга 344 өгүүлэлд хүрээд байна.

## Зураг

File:PercentWikipediasGraph.png|Википедиад Англи хувилбарын дарах жин
File:English wikipedia map.png|Энэ хувилбарыг бусдаас нь илүү ойшоогч улс орныг хөх өнгөөр будав
File:Wikipedia Blackout Screen.jpg|2012-01-18-ны бүтэн 24 цаг түгжигдсэн дэлгэц

## Иш баримт
Ангилал:Википедиа хэлээр
Ангилал:Англи хэл
Нидерланд Википедиа

Олон нийт үнэгүй баяжуулах Википедиа цахим нэвтэрхий толийн  Нидерланд хэл бичгийн хувилбар **Нидерланд Википедиа** () гэж бий. 2001 оны 6-р сараас сүлжээнд байршсан. Хурдлах цагтаа хурдалж, аажуурах цагтаа аажуурсан ч 2012 оны 4-р сарын байдлаар 1,137,000-аас олон өгүүлэл бичигдчихээд байгаа нь Википедиагийн дөрөвдүгээр арвин сант хувилбар болохыг нь гэрчлэнэ.

## Зурмаг

File:Groei wikipedia nl.png|Өгүүллийн тоон өсөлт

## Иш баримт
Ангилал:Википедиа хэлээр
Ангилал:Нидерланд хэл
Франц Википедиа

**Франц Википедиа** () бол үнэ төлбөр, цалин хөлсгүй, сайн дурын чармайлгаар баяжих Википедиа цахим нэвтэрхий толийн Франц хэл бичгийн хувилбар юм. 2001 оны 3-р сард сүлжээнд анх байршсан. 2012 оны 12-р сар гэхэд 1,333,000-аас олон өгүүлэлтэй болов. Англи, Герман хувилбарын дараах том нэгэн.

## Зураг

File:Percentage of Wikipedians by country of residence (French Wikipedia), August 2006.jpg|Франц Википедиад оруулсан хувь нэмрийг улс орноор ялгасан нь
File:French wikipedia map.png|Энэ хувилбарыг бусдаас нь илүү ойшоогч улс орон

Ангилал:Википедиа хэлээр
Ангилал:Франц хэл
Жин Цяо Цяо

**Жин Цяо Цяо** (; 1975 оны 4 сарын 21-нд Хятадын Ляонин, Шэньянд төрсөн) нь Хятадын жүжигчин, дуучин, балерина юм.

Ангилал:Хятадын жүжигчин
Ангилал:Хятадын дуучин
Ангилал:Хятадын балетчин
Ангилал:Хятадууд
Ангилал:1975 онд төрсөн
Орос Википедиа

**Орос Википедиа** () Олон нийт үнэгүй чөлөөтэй (англи. *fair use*) баяжуулах цахим сүлжээсэг нэвтэрхий толь Википедиагийн Орос хэл дээрх хувилбар юм. 2001 оны 5-р сараас сүлжээнд анх нээгдсэн. 2005 оноос тогтмол хурдаар хуримтлагдсаар 2012 оны 12-р сар гэхэд 944,000-аас олон өгүүлэл бичигдсэн бол 2025 оны 10-р сарын байлдаар 2 сая 66 мянга болж өссөн байна. Олон хэл дээрх Википедиагаас 7-р арвин их өгүүлэг бүхий сантай нь энэ Орос хэл дээрх хувилбар юм.

## Түүх 
2001 оны 5-р сарын 11 — Википедиагийн орос хэл дээрх хэсэг бий болсноо зарлав.

2011 оны 9-р сарын 20 — Оросын Википедиа нийтлэлийнхээ тоогоор Японы Википедийг гүйцэж, Википедиагийн бүх хэсгүүдийн дунд 7-р байрт орж, латин бус үсгээр бичигддэг хамгийн том хэсэг болжээ.

2013 оны 2-р сарын 19-нд— оролцогчдын тоо 1 сая хүржээ. 

2024 оны 9-р сарын 18 — Нийтлэлийн тоо 2 сая давсан. Владимир Набоковын "Хөгжим" богино өгүүллэгийн тухай ойн нийтлэлийг Омск хотын оролцогч Николай Эйхвальд бичсэн байна.

2025 оны 5-р сарын 15 — Оросын Төрийн Думын депутатууд түүхийг “дайсагнасан тайлбар”-ын улмаас Орост Википедийг хаахыг уриалсан. 

## Зураг

File:Article count of Russian Wikipedia.png|Өгүүллийн тоон өсөлт
File:Russian wikipedia map.png|Орос хувилбарыг бусдаас нь илүү ойшоогч улс орон
File:Wiki.500.000.png|Хагас сая өгүүлэлтэй болох үеийн таних тэмдэг

Ангилал:Википедиа хэлээр
Ангилал:Орос хэл
Idexx Laboratories

**IDEXX Laboratories, Inc.** () нь Америкийн Нэгдсэн Улсын олон улсад үйл ажиллагаа явуулдаг аж ахуйн нэгж бөгөөд тэжээвэр амьтан, мал, шувууны аж ахуй, усны туршилт, сүүн бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэл, хөгжүүлэлт, борлуулалтаар мэргэшсэн компани аж. 1983 онд байгуулагдсан энэхүү аж ахуйн нэгжийн төв нь Мэн Муж Улс дахь жижиг хот Уэстбрукт байрлах ба харин европ дахь төв нь Нидерландын Хоофддорпод байрладаг. Тус компани дэлхийн 175 гаруй улсад бүтээгдэхүүнээ борлуулах ба 7000 гаран ажилчдыг бүтэн буюу хэсэгчилсэн цагаар ажиллуулдаг (мэдээ: 2017 оны арванхоёрдугаар сарын 31) байна.

## Цахим холбоос 
* IDEXX Laboratories, Inc.

## Эшлэл
Ангилал:NASDAQ-100-ийн аж ахуйн нэгж
Ангилал:1983 онд байгуулагдсан
Япон Википедиа

**Япон Википедиа** (, *Wikipedia Nihongo-ban*) бол үнэ төлбөр, цалин хөлсгүй, сайн дурын чармайлгаар баяжих Википедиа цахим нэвтэрхий толийн Япон хэл бичгийн хувилбар юм. 2001 оны 3-р сард сүлжээнд байршсан. 2012 оны 12-р сард 840,000 гаран өгүүлэлтэй байгаа нь Англи, Герман, Франц, Нидерланд, Итали, Испани, Орос, Польшын ард байх есдүгээр дэлгэр хувилбар гэж мэдүүлнэ.

## Зураг

File:Comparison of percentage of edit number - IP user and registered user.png|Нэргүй  хянан засагчийн эзлэх хувиар Япон хувилбар бусдаас илүү

Ангилал:Википедиа хэлээр
Ангилал:Япон хэл