open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Луиш Филипе

Португалын угсаа залгамжлах хунтайж, Брагансагийн херцог Д. **Луиш Филипе** (1887 оны 3 сарын 21 – 1908 оны 2 сарын 1) нь Португалын хан I Карлушийн том хүү, угсаа залгамжлах хунтайж байв. Тэрбээр 1887 онд аавыгаа угсаа залгамжлах хунтайж байх ахуйд төрж, Бейрагийн хунтайж, Барселосын гүн цолтой болов. Өвөг эцэг I Луиш нас барсны дараа Португалын угсаа залгамжлах хунтайжаар өргөмжлөгдөж, Брагансагийн херцог, Вила Висозагийн маркиз, Барселосын гүн, Оуремын гүн, Аррайолосын гүн, Нейвагийн гүн цолтой болжээ.

1907 онд хангийн гэр бүлийнхнээс анх удаа Африк дахь Португалын колониудаар албан ёсны айлчлал хийсэн байна.

Луиш Филипе Африкийн дайны баатар Моузиньо де Альбукеркийн шавь байсан бөгөөд цэргийн эрдмээс гадна урлагт сонирхолтой байжээ. Түүнийг өөрийнх нь үеэл болох, Их Британийн хатан хаан Викториагийн ач охин, Коннаутын гүнж Патрисиатай гэрлүүлэхээр хэлэлцэж байсан гэдэг.

## Аллага
1908 оны 2 сарын 1-нд Луиш Филипе болон хангийн гэр бүлийнхэн Вила Висоза ордноос Лиссабон руу буцаж ирэв. Тэр үед Карбонариа гэх хувьсгалт нийгэмлэгийн гишүүд болох Альфредо Луиш да Кошта, Мануэл Буйса нар хангийн гэр бүлийнхэн рүү гал нээж, аав I Карлуш хан, Луиш Филипе, дүү Мануэл нарыг оножээ. Хан тэр дороо нас барсан бол Луиш Филипе 20 минутын дараа амьсгал хураав. Мануэл гартаа буудуулсан ч амьд үлдсэн бөгөөд хатан суманд өртөөгүй аж. Зарим хүмүүс угсаа залгамжлал автоматаар шилждэг тул Луиш Филипе 20 минут Португалын хан байсан гэж үздэг.

Уг хэргийн дараа дүү Мануэл нь II Мануэл гэсэн нэрээр хан ширээг залгамжилсан ч 2 жилийн дараа буюу 1910 оны 10 сарын 5-нд цэргийн эргэлтээр хан ширээгээ алдаж, Португалын нэгдүгээр бүгд найрамдах улс байгуулагдсан түүхтэй билээ.

## Цахим холбоос
Ангилал:Португалын хунтайж
Ангилал:Брагансагийн херцог
Ангилал:Хаан ширээ залгамжлагч
Ангилал:Португалын Христийн одон шагналтан (их загалмай)
Ангилал:Гэгээн Иаковын Сэлэм одон шагналтан (их загалмай)
Ангилал:Испанийн алтан нэхий хүлэг баатрын одон шагналтан
Ангилал:Мөрөвч одонгийн хүлэг баатар
Ангилал:Аллагын хохирогч
Ангилал:Португалчууд
Ангилал:1887 онд төрсөн
Ангилал:1908 онд өнгөрсөн
Боржигин найр

**Боржигин найрын** дэг ёс бол найр хийлгэж байгаа айлын хүмүүсийг болон найрт оролцож байгаа олон түмнийг хүндэтгэж үзэх дэглэмээр хүнийг ялангуяа хүүхэд залуусыг хүмүүжүүлэхэд үлгэр болох заншил гэж үзэж болно. Боржигин хошууныхны найрлах дэг ёс нь Халхын, Монголын бусад хошуудаас өвөрмөц ялгаатай байсан тул нийт олонд '** гэж алдаршсан байна. Овог, аймгуудын цэргийн дэг ёсыг боржигин найрын ёс дэглэмжтэй харшуулан харахад төстэй зүйл нэлээд харагддаг нь боржигин найрын дэг журам маш эрт үеэс монголчуудын дотор уламжлагдсан заншил юм гэж үзэж болох бүрэн талтай гэдгийг судлаач эрдэмтэд тогтоожээ. Эртний монголчуудын хэв заншил, зан үйлийн зүйл боржигин түмэнд Халхын бусад аймаг, хошуудаас илүүтэй хадгалагдсан явдал нь тэдний зан суртахуун, үзэл санаа бүрэлдэн тогтоох явцад зохих нөлөө, үр дагавраа үзүүлсэн байна гэж судлаачдаас үзсэн байдаг. **Найрын хүмүүжүүлэх нөлөө''' Монгол найр, наадам ямагт сайн сайхныг бэлгэдэн ерөөдөг учраас хүүхэд, залуучуудад ёс заншлаа дээдлэх, түүгээрээ бахархах хүмүүжлийн их нөлөө үзүүлдэг. Ёс заншлаа мэдэх дээдлэх, Найр эхлэхэд зочдыг угтах, зочлох, үдэх ёс мэдэх, Найрын нарийн дэгийг мэддэг болно, Ахмадаа хүндлэх, Харьцааны соёлд суралцах, Гоо сайхны хүмүүжил олгох. Боржигин найр нь нарийн дэг журамтай, ахмадаа хүндэтгэдэг, биеэ зөв авч явах, хатуужил тэсвэр суулгах зэрэг дэс дараатай үйл ажиллагаа явуулдаг, ард түмний аж амьдралын аз жаргал, сайн сайхан, ажил үйлс өөдрөг, дэвжин дэлгэрэхийн билэгдлийн чанартай зан үйл юм.
Николай Викторович Павлов

**Николай Викторович Павлов** (1948 оны 6-р сарын 8-нд төрсөн-2023 оны 3-р сарын 25-нд нас барсан) - Зөвлөлтийн, Оросын дипломат. Монгол хэлтэй.

Дунд сургуулиа төгсөөд Зөвлөлтийн анхны оюутнуудын хамт Монгол Улсын Их Сургуульд суралцсан.

1973 онд М.Ломоносовын нэрэмжит Москвагийн Их сургуулийн дэргэдэх Ази, Африкийн дээд сургууль төгссөн. 

1979 оноос дипломат албанд ажилласан.

* 1979—1984, 1986—1992 онуудад ЗХУ-аас БНМАУ-д суугаа ЭСЯ-нд ажилласан. 
* 1996.05.31- 1999.10.28- ОХУ-аас Монгол Улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн Эрхт Элчин сайд. 
* 2002- 2004 онд ОХУ-ын Тусгай үүрэг гүйцэтгэгч Элчин, Сибирийн Холбооны тойрогт ОХУ-ын ГХЯ-ны төлөөлөгч.
* 2005-2009 онд ОХУ-аас Бүгд Найрамдах Армени Улсад суугаа Онц өгөөд Бүрэн Эрхт Элчин сайд. 

Монгол улсад сууж байсан анхны монгол хэлтэй мэргэжлийн дипломат Элчин сайд. 2004 оны 8-р сарын 20-нд ОХУ-ын Онц өгөөд Бүрэн Эрхт Элчин сайд дипломат цол хүртсэн.

Эхнэр, охин, хүүтэй.

Ангилал:Оросын дипломатч
Ангилал:Монгол дахь Оросын элчин сайд
Ангилал:1948 онд төрсөн
1990 оны Формула-1

]]
**1990 оны Формула-1-дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн**  нь Формула 1-ийн дэлхийн аваргын 41 дэх улирлын тэмцээн ба нийт 16 гран при уралдаан болжээ. Улирлын тэмцээн 1990 оны гуравдугаар сарын 11-нд эхлэн, арваннэгдүгээр сарын 4-нд дуусав. Айртон Сенна хоёр дахь удаагаа Формула 1-ийн дэлхийн аварга болж, МкЛарен баг зургаа дахь удаагаа зохион бүтээгчийн дэлхийн аварга цолыг хүртсэн юм.

## 1990 оны өөрчлөлт 
### Уралдааны зам 
Энэ онд өнгөрсөн жилтэй адил 16 уралдаан зохиогдсон бөгөөд оролцсон улсуудын хувьд ч өөрчлөлт гарсангүй. Харин Бразилын их шанг Рио-де-Жанейрогийн Нелсон Пике Олон Улсын Автодром дээр зохиогдож байсныг арван жилийн дараа ахин Жозе Карлос Пасегийн нэрэмжит Автодром дээр зохион явуулжээ. Гэхдээ энэхүү уралдааны замыг хамгийн сүүлд 1980 онд зохион явуулсантай харьцуулбал харьцангуй богино болгосон байв. Үүний хажуугаар АНУ-ын их шанг улирлын дундаас улирлын эхэн рүү шилжүүлсэн ба учир нь Финиксийн гудамжны тойруулга дахь цөлийн цаг агаарыг багууд болон үзэгчид тэсвэрлэхийн аргагүй байсан холбоотой байв.
### Дүрэм 
Толийг томруулах болон жолооны хүрдийг хурдан салгаж авах хийцтэй хийх дүрэмтэй болов.
## Баг 
Шинээр нэмэгдсэн цорын ганц баг нь Лайф Расинг байсан ба тэд өөрсдийн зохион бүтээсэн W12 цилиндрт хөдөлгүүртэйгээр оролцов. Өнгөрсөн оны багуудаас Германы Риал Расинг, Цакспид хоёр уралдааны жүчээ хасагдсан байна. Шинээр спонсортой болсон Эрроуз баг «Фүүтворк» гэх нэртэй болов. Харин Японы автомашины концерн Субару дийлэн хувийг эзэмших болсноор Италийн уралдааны жүчээ Колони нэрээ авч үлджээ.
## Цахим холбоос 
* Формула-1-ийн албан ёсны цахим хуудас, 1990 оны улирлын дүн

Ангилал:1990 оны моторт спорт
Нэрэнгийн Мягмар

**Нэрэнгийн Мягмар** нь (1938 онд төрсөн) ахмад сэтгүүлч хүн юм. 

## Намтар 
Дорнод аймгийн Халхгол суманд 1938 оны бар жилийн хаврын дунд сарын 12-нд одоогийн Матад сумын нутаг Цайдам гэдэг газарт төрсөн. 

1948-1950 Халх гол суманд бага сургуулиа дүүргэжээ. Матад суманд 1954 онд 7 жилийн дунд сургууль төгсөв. Дорнод аймаг дахь Багшийн сургууль төгссөн.

1960-1964 онд МУИС-д суралцаж сэтгүүлч мэргэжил эзэмшсэнээр дотооддоо сэтгүүлч мэргэжил эзэмшсэн Монголын анхны хүмүүсийн нэг болсон юм. 

1957-1959 онд Дорнод аймаг дахь Багшийн сургуульд заах аргын багшаар ажиллав. 

1959-1960 онд Улаанбаатар хот дахь Багш нарын мэргэжил дээшлүүлэх институдэд туслах ажилтан хийж байсан. Энэ үеэс Н.Мягмар “Хөдөлмөр” сонин, “Соёлын довтолгоон”, “Бага сургууль”, “Дунд сургууль” сэтгүүлд шүүмж өгүүлэл бичиж байжээ. Түүний “Бага сургууль” сэтгүүлд “Сурах бичиг дэх шүлгийн сонголтыг сайжруулъя” шүүмж өгүүлэл нь нийтлэгдэж байлаа. 

1960 оны 7 сарын 01-нд Намын Төв Хорооны Үзэл суртлын хэлтсийн зааварлагч бөгөөд “Ухуулагчийн өврийн дэвтэр” сэтгүүлийн утга зохиолын ажилтан, хариуцлагатай нарийн бичгийн даргаар ажилласан байна. 1968-1973 онд тус сэтгүүлийн эрхлэгчээр ажиллажээ. 

1973-1976 онд ЗХУ-ын Нийгмийн Ухааны Академид суралцан Дэд эрдэмтний зэрэг хамгаалсан. 1976-7978 онд НТХ-ны лектор суртал нэвтрүүлэгчээр ажилласан. 

1978 оны 2 сараас “Хөдөлмөр” сонин, “МҮЭ” сэтгүүлийн ерөнхий эрхлэгчээр ажиллав. 

1977 онд хуралдсан МҮЭ-ийн Их Хурлаас Н.Мягмарыг Төв Зөвлөлийн гишүүнээр сонгожээ. 

## Гавьяа шагнал 
* Алтан гадас одон
* МАХН-ын ойн медалиуд
* Хөдөлмөрийн хүндэт медаль
* МСНЭ-ийн хүндэт медаль

Ангилал:Монголчууд
Ангилал:Монголын сэтгүүлч
Ангилал:Халхголын хүн
Ангилал:Матадын хүн
Ангилал:Алтан гадас одон шагналтан
Ангилал:Хөдөлмөрийн хүндэт медаль шагналтан
Ангилал:1938 онд төрсөн
Хагас марафон

**Хагас марафон** нь 21.0975&nbsp;км буюу марафоны зайн хагасыг гүйж уралддаг, хөнгөн атлетикийн гүйлтийн төрлийн нэг юм. Марафон, 5 км, 10 км-ийн гүйлтийн уралдаантай нэгэн зэрэг зохиогдох нь олон. Хагас марафоны дэлхийн дээд амжилтыг Олон Улсын Хөнгөн Атлетикийн Холбоо бүртгэдэг. Эрэгтэйчүүдийн дэлхийн дээд амжилтыг Кенийн Кибивотт Канди 2020 оны 12 сард Испанийн Валенсид болсон уралдаанд 57 минут 32 секунд гүйж тогтоосон бол эмэгтэйчүүдийн дэлхийн дээд амжилт болох 1 цаг 4 минут 51 секундын амжилтыг Кенийн Жойсилин Жепкосгей 2017 оны 10 сард мөн Валенсигийн замд тогтоожээ. Хагас марафон нь марафон шиг хүнд хэцүү бэлтгэл шаардагдахгүй ч тодорхой хэмжээнд хичээх шаардлагатай зай гэдэг утгаараа сүүлийн жилүүдэд гүйгчдийн тоо 2003 оноос хойш тогтвортой өсөж буй.

## Эшлэл

Ангилал:Хөнгөн атлетикийн төрөл
Ангилал:Холын зайн гүйлт
Чимэддоржийн Сүрэнжав

**Чимэддоржийн Сүрэнжав** (1914 оны хавар Засагт хан аймгийн Сартуул сэцэн вангийн хошуунд, өнөөгийн Увс аймагт төрсөн- 1998 онд нас барсан)- БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын дарга, Сайд нарын Зөвлөлийн орлогч дарга,  МАХН-ын Төв Хорооны тэргүүлэгч гишүүн байсан.

## Намтар 
1928-1935 онд Улаанбаатар хотод Багш нарыг бэлтгэл сургуульд суралцаад Улаангом-д багш, бага сургуулийн захирал хийж байсан. 

1936-1939 онд ЗХУ-ын Москвад Дорно дахины хөдөлмөрчдийн их сургуульд суралцсан.

1939-1940 онд МАХН-ын Төв Хорооны хэлтсийн эрхлэгч.

1940 онд МАХН-ын Төв Хорооны хоёрдугаар нарийн бичгийн дарга.

1943-1946 онд Мал тариалангийн яамны сайдыг хавсран хийсэн. 

1946 онд БНМАУ-ын Ерөхий сайдын орлогч.

1954 онд Москва руу Коммунист намын дээд сургуульд 3 жил сурсан.

1956 онд эргэж ирэхэд нь МАХН-д эрхэлж байсан хуучин албанд нь тавьсан. 

1958 онд Сайд нарын Зөвлөлийн нэгдүгээр орлогч даргаар тавьжээ. Удалгүй Д.Дамбын хамсаатан хэмээн буруутгаж улс төрийг орхисон ажээ. 

1998 онд Улаанбаатар хотноо нас барсан.

Ангилал:1914 онд төрсөн
Ангилал:1998 онд өнгөрсөн
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:Монголын төрийн зүтгэлтэн
Онозава Айко

**Онозава Айко** (, 1945 оны 8 сарын 19-нд төрсөн) нь олимпын мөнгөн медальт, Японы волейболчин эмэгтэй.

## Намтар 
Канагава аймгийн Цүкүй хошууны Накано сууринд (өнөөгийн Сагамихара хотын Мидори дүүрэг) төрсөн Онозава багаасаа өндөр нуруутай байсан тул дунд сургуулийн 1-р ангидаа багшийнхаа зөвлөснөөр волейболоор хичээллэж эхэлжээ. Дунд сургуульд байхдаа бөөрөнцөг түлхэлтээр дунд сургуулиудын улсын АШТ-д 10-р байранд орж байсан.

Аймгийнхаа хүчирхэг багтай Кэйхин охидын худалдааны ахлах сургуульд орж, 1961 онд бүх ард түмний 16-р спартакиадад 3-р байр эзэлжээ. Төгсөөд Яшика компанийн волейболын багт элсэв.

1967 онд Японд анхны лигийн тэмцээн зохиогдоход баг нь дэд аварга болсон ч Онозава спайк, хаалтын төрлөөр лигтээ тэргүүлж, бэлгэдлийн шигшээ багт багтсан төдийгүй лигийн тэргүүн тоглогчоор тодорчээ.

Улмаар шигшээ багтаа багтаж, 1967 оны дэлхийн аварга болсон бол 1968 онд олимпын наадмаас мөнгөн медаль хүртэв.

Дотоодын лигийг 1968 онд спайк, 1969 онд бөмбөг хүлээн авалтаар тэргүүлж, 1969 онд лигийн бэлгэдлийн шигшээ багт багтаж байсан Онозава 1971 онд их спортыг орхижээ.

## Эшлэл 
* VOLLEYBALL (Японы Волейболын Холбооны сэтгүүл, 1970 оны 3-р сар, х. 42-47)

## Цахим холбоос
* Olympic report 1968
* International Olympic Committee medal database

Ангилал:1945 онд төрсөн
Ангилал:Японы волейболчин
Ангилал:Японы олимпын мөнгөн медальтан
Ангилал:Волейболын азийн наадмын аварга
Ангилал:1968 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Япончууд
Михаил Саакашвили

**Михаи́л Николоз Саакашви́ли** (, , 1967 оны 12 дугаар сарын 21-нд ЗХУ-ын Гүржийн ЗСБНУ-ын Тбилиси хотод төрсөн) Гүрж болон Украины улс төрийн зүтгэлтэн. 2020 оны 5 дугаар сараас Украины шинэчлэлийн Үндэсний Зөвлөлийн гүйцэтгэх хорооны тэргүүн. 

2004-2013 онуудад Бүгд Найрамдах Гүрж Улсын Ерөнхийлөгчөөр хоёр удаа дараалан сонгогдож ажилласан. 2003 оны 11 сард Гүржийн төрийн тэргүүн Э.Шеварднадзег төрийн эрхээс буулгасан «Сарнайн хувьсгал»-ын удирдагчдын нэг. Өдгөө Украины Үндэсний нэгдсэн хөдөлгөөн намын дарга.

Гүржийн Ерөнхийлөгчийн албан тушаалаа өгөөд 2014 онд Саакашвили улс орноо орхисон. Гүржийн эрх баригчид Саакашвилийн эсрэг хэд хэдэн эрүүгийн хэрэг үүсгэж түүнийг эрэн сурвалжиж эхэлсэн боловч М.Саакашвили үүнийг улс төржүүлсэн хэрэг гэж тайлбарладаг байсан. 

Саакашвили 2014 онд Украинд төрийн эрх солигдоход Евромайдан хөдөлгөөнийг идэвхтэй дэмжиж байсан. 

2015 онд Украины Одесс тойргийн Төрийн Захиргааны даргаар, Украины төрийн аж ахуйн нэгжүүдийн шинэчлэлийн хяналтын Зөвлөлийн тэргүүн, Украины Ерөнхийлөгч Петро Порошенкогийн зөвлөх болсон юм. Энэ үед түүнд Ерөнхийлөгч Порошенко Украины иргэншил олгож, Саакашвили Гүржийн иргэншлээс татгалзсан байна. 

2016 онд албан тушаалуудаасаа халагдаж, Ерөнхийлөгч Порошенкогийн эсрэг хөдөлгөөн өрнүүлсэн юм.  2017 онд түүний Украины иргэншлийг Ерөнхийлөгч Порошенко хураан авч 2018 оны 2 дугаар сард Украины нутгаас албадан гаргажээ. 

Украинаас хөөгдсөний дараа эхнэрийнхээ нутаг Нидерландад хэсэг амьдарсан. 2019 оны 5 дугаар сарын 28-нд Украины шинээр сонгогдсон Ерөнхийлөгч Владимир Зеленский Саакашвилид Украины иргэншлийг эргүүлэн олгож тэрбээр маргааш нь Украинд буцаж ирсэн юм.

## Эшлэл
Ангилал:Гүржийн ерөнхийлөгч
Ангилал:Гүржийн өмгөөлөгч
Ангилал:Гүржийн хууль зүйн сайд
Ангилал:Одесса мужийн захирагч
Ангилал:Бүгд Найрамдах Польшийн Гавьяаны одон шагналтан (их загалмай)
Ангилал:Марийн орны гинжит загалмай одон шагналтан
Ангилал:Гавьяаны одон pro Merito Melitensi шагналтан (хүзүүний гинж)
Ангилал:Хүндэт легионы гишүүн (их загалмай)
Ангилал:Тарас Шевченкогийн нэрэмжит Киевийн Үндэсний Сургуулийн хүндэт доктор
Ангилал:Тарас Шевченкогийн нэрэмжит Киевийн Үндэсний Сургуулийн төгсөгч
Ангилал:Жорж Вашингтон Их Сургуулийн төгсөгч
Ангилал:Тбилисийн хүн
Ангилал:Харьяалалгүй хүн
Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн
Ангилал:Украины хүн
Ангилал:Гүржүүд
Ангилал:1967 онд төрсөн
Трийзен

**Трийзен** ( дуудлага [], Лихтенштайн аялгаар: *Tresa*) нь Лихтенштайны Вант Улсын Дээд Лихтенштайн дахь суурин юм. Энэхүү суурин нь улсынхаа баруун урд талд орших бөгөөд ойролцоогоор 5000 гаран хүн амтай, вант улсдаа гуравт эрэмбэлэгдэнэ.

## Түүх 
Трийзений нутаг дэвсгэр дээр оршин байсан суурингууд нь байгалийн гамшигт сүйдсэн болохыг тус улсын археологичид малтлагын явцад илрүүлсэн байдаг. Энэ нь тийм ч гайхаад байх зүйл биш ба учир нь урьдын агаарын дундаж температурыг өнөөгийнхтэй харьцуулбал нэлээд хэдэн хэмээр өндөр байснаас гадна байнга их хэмжээний аадар буудаг байсантай холбоотой ажээ. 2005 онд суурин газрын анхны ул мөрийг хотын нутаг дэвсгэрээс олжээ. Энэ малтлагаар нэгэн барилгын ул мөр, мөн гал түлсэн газрын үлдэгдэл, байшинг тойруулаад хана маягийн аварга дэвсэг байсныг олжээ. Энэхүү малтлага хийгдсэн газрыг C14-Анализын аргаар хүрэл зэвсгийн дунд үе буюу өөрөөр хэлбэл нийтийн тооллын өмнөх 1600-1400 оны хооронд болохыг тогтоосон байна.

## Газар зүй 
Энэ тосгон Ретиконы нурууны бэлд, мөстлөгийн үеийн дараахан нурсан уулын нуранга дээр, Райны талтай хиллэн оршдог. Трийзен тосгоны болон Лихтенштайны хамгийн өндөр цэг нь далайн түвшнээс дээш -т өргөгдсөн Граушпиц (орч. саарал үзүүр) оргил юм.

## Цахим холбоос 
* Трийзен коммуны цахим хуудас
* Трийзен коммуны соёлын төвийн цахим хуудас

## Эх сурвалж 
Ангилал:Лихтенштайны суурин

Ангилал:Альпийн Райн мөрний суурин
Ангилал:Лихтенштайны археологийн олдворт газар
Ангилал:Европын археологийн олдворт газар
Ангилал:Лихтенштайны коммун
Батын Содном

**Батын Содном** нь (1910 онд төрж, 1984 онд нас барсан) БНМАУ-ын гавъяат жүжигчин хүн.

## Намтар 
Б. Содном нь 1910 онд одоогийн Төв аймгийн Заамар сумын нутаг дахь Тосонгийн гол гэдэг газар төржээ. Тэр 13 насандаа өнчирсөн ч хотод ирж Хүүхэд Залуучуудын Эвлэлийн дэргэдэх бичиг үсгийн дугуйланд суралцжээ.

1932 онд лам нарт бичиг үсэг заах багш болов. 1933 оноос сайн дураараа Марзан Шарав гуайн дагалдан зураач болж байжээ. 

1934 онд төв Цэнгэлдэх хүрээлэнгээс зарласан шалгаруулалтад тэнцэж уртын дуучин болж байв.

Б. Содном нь жүжигчин, жүжигчнээс найруулагч болсон бөгөөд түүгээр ч зогсохгүй театрын орлогч дарга ч болж ажилласан хүн юм. 

1953 онд циркт томилогдон ирж алиалагч болоод 1984 онд насан эцэслэтлээ ажилласан байна.

## Тоглосон кинонууд 
Б. Содномыг 1965 оны "Зэрэг нэмэхийн өмнө" киноны Боролдойн дүрээр Монголын ард түмэн андахгүй. Түүнээс гадна нэлээд хэдэн дэлгэцийн бүтээлд дүрээ мөнхөлсөн байдаг. Үүнээс дурдвал:
* 1940 он "Тарваган тахал" анчин
* 1940 он "Анхдугаар хичээл" цэрэг
* 1956 он "Бидэнд юу саад болж байна" нэгдлийн гишүүн
* 1965 он "Хүний мөр" архичин
* 1970 он "Хүргэн хүү" бригадын өдөрлөгт жүжиг тоглогч 
зэрэг дүрүүдийг бүтээжээ. 

## Мөн үзэх 
*Жамбын Данзан

Ангилал:Монголын кино жүжигчин
Ангилал:Монголын найруулагч
Ангилал:Гавьяат Жүжигчин (Монгол)
Ангилал:Заамарын хүн
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1910 онд төрсөн
Ангилал:1984 онд өнгөрсөн
Ү ван (Курё улс)

**Ү ван** буюу **Монино** (1365 оны 7 сарын 25 – 1389 оны 12 сарын 31) бол Курё улсыг 1374-1388 оны хооронд захирсан 34-р ван юм. Кунминь вангийн шивэгчин Баньягаас төрсөн. 1388 онд Курёгийн жанжин И Сонгэ төрийн эргэлт хийж, Мин улстай байлдахаар Амнок мөрний орчимд байсан Чой Ён жанжныг алж, Курё улсын бүх цэргийн эрхийг булааж авч, тус жилдээ Ү ванг сэнтийгээс нь хүчээр огцруулж, түүний хүү Чаныг Курёгийн 35 дахь вангаар өргөмжилжээ. И Сонгэгийн бүлэглэл Ү ванг дахин улс төрд ирэхээс сэргийлж, 1389 оны 12 сарын 31 нд Чан вангийн хамтаар хороожээ. 

Ангилал:1365 онд төрсөн
Ангилал:1389 онд өнгөрсөн
Ангилал:Солонгосын ван
Чан ван

**Чан ван** (солонгосоор: 창왕, ханзаар: 昌王) бол Курё улсыг 1388 оны 6 сар - 1389 оны 12 сарын 31-ний хооронд захирсан тус улсын 33-р ван юм. Төрсөн нэр **Ван Чан** (왕창, 王昌).   Ү вангийн Косоны И овогт Гынби бага хатнаас нь 1380 оны 9 сарын 6 нд төрсөн. 1388 оны 6 сард И Сонге жанжны гаргасан төрийн эргэлтээр Ван болсон. Гэхдээ 1 жилийн дараа эцэг Ү вангийн хамт алуулсан. Түүний оронд Курёгийн 20 дахь ван Шиньжоны 7-р үеийн ач Ван Ё-г улсын вангаар өргөмжилжээ. 

## Гэр бүл 
* Эцэг: Ү ван (우왕) (1365 – 1389) 
** Өвөө: Кунминь ван (공민왕) (1330 – 1374)
** Эмээ: Банья (반야)
* Эмээ: Косонь И овгийн Кынби (근비 이씨)
** Нагац өвөө: И Рим (이림; ? - 1391)
** Нагац эмээ: Хон овогт Бёнханкук ахайтан (변한국부인 홍씨)

Ангилал:1380 онд төрсөн
Ангилал:1389 онд өнгөрсөн
Ангилал:Солонгосын ван
Прототроп

**Прототроп** нь өөрт хэрэгтэй үйл явцад хэрэгтэй бүгдийг өөрөө нийлэлжүүлж чаддаг организм.

## Ном зүй 
* Georg Fuchs, Thomas Eitinger, Hans Günter Schlegel: *Allgemeine Mikrobiologie.* Georg Thieme, 2007. ISBN 9783134446081. S. 229.

Ангилал:Бодисын солилцоо
Ангилал:Генетик
Куба дахь Монголын Элчин сайд нар

**Монгол Улсаас Бүгд найрамдах Куба улсад томилогдон ажилласан Элчин сайд нар:**

# С.Лувсан (ЗХУ-ын Москва хотоос хавсран суусан) 1962-1963
# Г.Багаа 1963-1965
# Б.Готов 1965-1969
# Ө.Сүх-Очир 1969-1972
# Д.Батаа 1972-1974
# Х.Дамдин 1974-1978
# О.Цэнд 1978-1981
# Г.Дашдаваа 1981-1984
# Б.Нанзад 1984-1988
# О.Эрдэнэ 1988-1992-испани хэлтэй
# Б.Цэрэндорж (түр хамаарагч) 1992-1994 -испани хэлтэй
# Д.Пунцаг 1994-1998-испани хэлтэй
# Б.Нямаа 1988-2002
# Г.Эрдэнэ 2002-2005-испани хэлтэй
# Б.Гомбо 2005-2008
# Я.Долгоржав 2008-2012
# О.Даваасамбуу 2012-2015
# Ц.Батбаяр 2015-2018
# Д.Амарсайхан (түр хамаарагч) 2018-2020
# Ш.Батцэцэг ( Куба дахь Монгол Улсын анхны эмэгтэй Элчин сайд) 
# Сэсээрийн Золжаргал 2023 оноос.
Конян ван

**Конян ван** (солонгос: 공양, ханз: 恭讓) (1345 оны 3 сарын 9 – 1394 оны 5 сарын 17) бол Курё улсын 34-р дэхь сүүлчийн ван юм. Төрсөн нэр нь **Ван Ё** (왕요, 王瑤). 1389 оны 11 сарын 15 - 1392 оны 7 сарын 12 нд вангийн сууринд заларч байсан. Цэргийн жанжин И Сонге төрийн эргэлт хийж, Конян ван суудлаас нь зайлуулж, өөрийн биеэ вангаар өргөмжилж, Чусонь улсыг байгуулжээ. Конян ван бол Синьжун вангийн 7-р үеийн ач, жинхэнэ нэр нь Ван Ё болой. Тэр бол И Сонгэгийн тавьсан утсан хүүхэлдэй төдий ван байсан. 1394 оны 5 сарын 17 нд гэр бүлийнх нь хамтаар алуулсан.  

## Товч намтар 
Тэрээр Синьжон вангийн отгон хөвүүн Янян гүнгийн 6-р үеийн ач Ван Гюний отгон хөвүүн. Түүний эх нь Чүннёль вангийн удамчар Бокнён гүнж. Бага насандаа **Жончан гүн** (정창군, 定昌君) цол хүртэж, Кёхо Но овгийн Чансон Бувонгүн Но Чэкийн охинтой хуримлсан. Тэрбээр улс төрийн эрх мэдэлд шунах сэтгэлгүй нэгэн байсан ч, И Сонгэгийн бүлэглэлийн тоглоомон хүүхэлдэй болжээ. 1389 онд Чан вангийн оронд түүнийг Курёгийн вангаар өргөмжлөв. 1392 онд Конян вангийн талд зүтгэдэг улс төрийн нөлөө ихтэй түшмэл Жон Мунжу нь алуулсны дараа тэрээр вангийн сууриа И Сонгэд шилжүүлснээр 400 гаруй жилийн түүхтэй Курё улсын төр мөхсөн юм. Нас барсны дараа 1416 онд Тэжун вангийн зарлигаар түүнийг **Конян их ван** (공양대왕, 恭讓大王) хэмээн нэхэн өргөмжлөн, Корын бунханд оршуулсан. 

## Гэр бүл 
* Эцэг: Жонвонь бувонгүн Ван Гюнь (정원부원군 왕균)
** Өвөө: Сүньхва хү Ван Юү (순화후 왕유; ? - 1360)
** Эмээ: Шинь овогт Маханкук ахайтан Мёнэби (마한국명예비 신씨)
* Эх: Ван овогт Самханкүк тэби (삼한국대비 왕씨)
** Нагац өвөө: Ёндок гүн Ван Хүнь (연덕부원대군 왕훈 ): Чүннёль вангийн хөвүүн Канян гүн Ван Жагийн отгон хөвүүн.
** Нагац эмээ: Жо овогт Ань Ыиби (안의비 조씨)

**Хатад хөвүүд:**

* Кёхо Но овот Сүньби (순비 노씨; ? - 1394)
** Ван Сок хунтайж (세자 왕석; ? - 1394)
** Сүкнён гүнж (숙녕궁주)
** Чоншин гүнж (정신궁주)
** Кёнхва гүнж (경화궁주)
** Ван овогт ханхүү (왕자 왕씨; ? - 1394?)
** Ван Ань (왕자 왕안; ?-1416)

Ангилал:1345 онд төрсөн
Ангилал:1394 онд өнгөрсөн
Ангилал:Солонгосын ван
Варшав-Гданьскийн төмөр зам

|}
**Варшав-Гданьскийн төмөр зам** нь Польшийн Мазови, Варми-Мазури, Померан мужуудыг холбосон бүрэн давхар төмөр зам (эсрэг чиглэлтэй) бүхий цахилгаанжуулсан төмөр замын шугам юм.

## Ном зүй ба цахим хуудас 
* Ryszard Stankiewicz und Marcin Stiasny: *Atlas Linii Kolejowych Polski 2014*. Eurosprinter, Rybnik 2014, ISBN 978-83-63652-12-8, S. B5–7, C2–5, D1–2
* atlaskolejowy.net
* bazakolejowa.pl

Ангилал:Польшийн төмөр замын шугам
Макс Декюжиз

**Максим Омер Матью Декюжиз** (; 1882 оны 9 сарын 24 – 1978 оны 9 сарын 6) нь Францын АШТ-д ганцаарчилсан төрлөөр 8 удаа түрүүлсэн (1903, 1904, 1907-1909, 1912-1914) дээд амжилт тогтоож байсан теннисчин юм. Францын АШТ 1925 оноос нээлттэй болсон бөгөөд хожим Рафаэл Надал 2014 онд түүний амжилтыг эвджээ. Мөн эрэгтэй хосын төрөлд 14, холимог хосын төрөлд 7 удаа түрүүлжээ. Тэрбээр мөн олимпоос 3 медаль хүртсэн бөгөөд Францын домогт тамирчин Сюзан Ленглентэй хослон тоглож алтан медаль хүртсэн.

## Гэр бүл
Макс 1905 онд зураач Франсуа Фламингийн охин Маритай гэрлэжээ. Тэд хамтдаа, хожим албан ёсны бус гэгдэг болсон 1906 оны олимпод хослон тоглож түрүүлсэн. 1969 онд эхнэрээ нас барсны дараа Декюжиз Сюзан Луи Дювалтай дахин гэрлэсэн аж.

## Эшлэл
Ангилал:Францын теннисчин
Ангилал:Францын олимпын аварга
Ангилал:Францын олимпын мөнгөн медальтан
Ангилал:Францын олимпын хүрэл медальтан
Ангилал:Францын олимпын оролцогч
Ангилал:Теннисний олимпын аварга
Ангилал:1900 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:1906 оны завсрын олимпод оролцогч
Ангилал:1908 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:1912 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:1920 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Францчууд
Ангилал:1882 онд төрсөн
Ангилал:1978 онд өнгөрсөн
Адриан Муту

**Адриан Муту** (; 1979 оны 1 сарын 8-нд төрсөн) нь Румыны хөлбөмбөгчин, дасгалжуулагч. Өдгөө 21 хүртэлх насны Румыны шигшээ багийг удирдаж буй тэрбээр довтлох чиглэлийн хагас хамгаалагч, довтлогчийн байрлалд тоглодог байв.

Муту нутагтаа 2 жил хагас тоглоод 1999-2000 оны улирлын дундуур Италийн Интернационале багт ирэв. Шинэ багтаа 10-хан тоглолтод оролцсоны дараа Верона, улмаар Парма баг руу шилжжээ. Пармад 3 жил тоглохдоо 39 гоол оруулсан. Улмаар Челси багт 22.5 сая фунт стерлингээр зарагдаж, тэр жилдээ Баллон д'Орт нэр дэвшиж байв. Гэсэн ч удалгүй мансууруулах бодисын шинжилгээнд унаж багаасаа хөөгдсөн Муту Ювентус баг руу шилжив. 2006 оны Италийн хөлбөмбөгийн дуулианы үр дүнд Ювентус баг дээд лигээс хасагдахад Муту Фиорентина руу буурь сэлгэж, тэндээ 5 жил тоглосон. Дараа нь Чезена, мөн Францын Аяччо багуудад тоглож байгаад 2014 онд нутагтаа буцан иржээ. Муту 2016 онд зодг тайлсан.

Муту 2005 онд кокайн хэрэглэсэн болох нь тогтоогдож Челси багаас хөөгдөж, Английн Хөлбөмбөгийн Холбооноос 7 сарын хугацаагаар тоглох эрхээ хасуулсан бол Челси багт 15.2 сая фунт стерлингийн нөхөн төлбөр өгөх өрөнд унасан нь ФИФА-гийн түүхэнд хамгийн том хэмжээтэй торгууль байлаа. Тэр хэд хэдэн удаа давж заалдсан боловч амжилтгүй болсон. Тэгээд ч хашраагүй Муту 2010 онд  Фиорентинад байхдаа сибутрамины тестэд унаж байв.

Улсынхаа шигшээ багт 2000 онд анх багтсан Муту нийт 77 тоглолтод оролцож 35 гоол оруулсан амжилтаар, Георг Хажигийн хамтаар улсынхаа мэргэн буучид тооцогддог. Муту шигшээ багийнхаа хамтаар 2000, 2008 онуудад Европын АШТ-д оролцож байв. Улсынхаа шилдэг хөлбөмбөгчнөөр 4 удаа шалгарсан түүний урд 7 удаа хүртсэн Георг Хажи, 6 удаа шалгарсан Георг Попеску нар л бичигддэг.

## Эшлэл
## Цахим холбоос
* 
* 
* 
* 

Ангилал:1979 онд төрсөн
Ангилал:Румыны шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Аржеш Питешти багийн тоглогч
Ангилал:Динамо Бухарест багийн тоглогч
Ангилал:Интернационале багийн тоглогч
Ангилал:Хеллас Верона багийн тоглогч
Ангилал:Парма багийн тоглогч
Ангилал:Челси багийн тоглогч
Ангилал:Ювентус багийн тоглогч
Ангилал:Фиорентина багийн тоглогч
Ангилал:Чезена багийн тоглогч
Ангилал:Аяччо багийн тоглогч
Ангилал:Петролул Плоешти багийн тоглогч
Ангилал:Пүнэ Сити багийн тоглогч
Ангилал:Таргу Муреш багийн тоглогч
Ангилал:Сэргээш Румынд
Ангилал:Сэргээшийн тохиолдол хөлбөмбөгт
Ангилал:Румыны хөлбөмбөгийн дасгалжуулагч
Ангилал:Румыны хөлбөмбөгийн улсын аварга
Ангилал:Италийн хөлбөмбөгийн улсын аварга
Ангилал:Румыны оны шилдэг хөлбөмбөгчин
Еш Атид

**Еш Атид** (еврей. יֵשׁ עָתִיד; Ирээдүй бий) — нь Израил улсын төв жигүүрийн улс төрийн нам. 2012 онд Яир Лапид үүсгэн байгуулсан энэ нам нь Израилын нийгмийн дундаж давхаргыг төлөөлөхийг зорьж байгуулагдсан. Нам нь голчлон иргэний, нийгэм эдийн засаг, засаглалын асуудлууд, түүний дотор засгийн газрын шинэчлэл, шашинтнуудын цэргээс чөлөөлөх асуудлыг зогсооход чиглэсэн.

2013 онд өрсөлдсөн анхны сонгуульд Еш Атид хоёрдугаар байранд орж, Кнессетийн 120 суудлаас 19 суудлыг авсан. Еш Атид нь Ликуд намын Биньямин Нетаньяхугийн удирдсан эвслийн засгийн газартай нэгджээ.

2015 оны сонгуульд тус нам нь Нетаньяхуг дэмжихээс татгалзаж, мэдэгдэхүйц уналтад орж, сөрөг хүчинд нэгдсэн.

2019 оны 2 сарын 21-нд Еш Атид Хосен ле-Исраэль намтай нэгдэж удахгүй болох гэж буй сонгуульд зориулж Кахоль-лаван нэртэй төвийн жигүүрийн улс төрийн эвсэл байгуулсан. Еш Атид ба Телем 2020 оны 3 сарын 29-нд эвслээс гарч Кнессетэд тусдаа Еш Атид-Телем гэсэн улс төрийн эвсэл байгуулсан. Еш Атид Телемээс салсны дараа 2021 оны сонгуульд тусдаа оролцож, 19 суудал авсан.

## Дарга 
## Сонгуулийн үр дүн 
## Эшлэл 
Ангилал:Израилын нам
Ангилал:Либерал нам
Ангилал:Лаицист нам
Ангилал:Иерусалимын байгууллага
Ангилал:2012 онд байгуулагдсан
Баск хэл

**Баск хэл** (; ) нь Баск Улсын болон баскчуудын хэл. Хэл шинжлэлийн хувьд Баск хэл нь тусгаарлагдсан хэл юм. Баскийн ард түмэн Баск улсын уугуул иргэд бөгөөд тэнд голчлон оршин суудаг. Баск хэлээр нийт баскчуудын 28.4% (751.500) нь ярьдаг. Үүнээс 93.2% (700.300) нь Испанийн Баскад, үлдсэн 6.8% (51.200) нь Францад амьдардаг.

## Жишээ 
### Хүний Эрхийн Тунхаглал 
### *Esklabu erremintaria* 
## Эшлэл
## Цахим холбоос
*  – Euskaltzaindia (Баск Хэлний Хааны Академи)
* Euskara Institutua, Баск улсын их сургууль, UPV/EHU
* Ahotsak.eus - Баскийн аман архив

Ангилал:Баск хэл
Ангилал:Дан ганц хэл
Ангилал:Тусгаарлагдсан хэл
Ангилал:Баск орон
Ангилал:Испанийн хэл
Ангилал:Францын хэл
Даваагийн Баасандамба

**Даваагийн Баасандамба** (1922-1992) нь БНМАУ-ын Хөдөлмөрийн баатар цолтой тракторч-комбайнч юм.

Тэрбээр 1922 онд одоогийн Булган аймгийн Сайхан суманд төрсөн. Булган аймгийн Сэлэнгэ сумын Ингэттолгойн сангийн аж ахуйн тракторч-комбайнч байхдаа 1961 оны 1 сарын 11-нд Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсын Хөдөлмөрийн баатар цол, Сүхбаатарын одон, Алтан соёмбо медаль хүртсэн. 1940 онд Булган аймгийн Цонхлон(одоогоор Булган аймаг Сэлэнгэ) суманд 1000  хонь нийгэмчилж ажил хөдөлмөрийн гараагаа эхэлж байжээ. 1942 оноос Булган аймгийн Ингэттолгойн сангийн аж ахуйд тракторч комбайны механикжуулагчаар 40 гаруй жил  жилласан байна. Жил бүрийн талбай боловсруулах, ургац хураах төлөвлөгөөг тогтмол давуулан биелүүлж байсны дотор 1957онд ск1 комбайнаар ажлын 15 хоногт 459 га талбайн тариаг хадаж 4500 цт тариа хурааж, баатрын болзол хангаж байжээ. Мөн 1960 онд тухайн комбайнаар 450 га-гийн ургацыг ажлын хэдхэн өдөрт хурааж 7002 центнер тариаг цайруулж, 2690 литр шатахуун хэмнэсэн бол IV таван жилд 1977 зөөлөн га-гийн ажил гүйцэтгэж комбайны жилийн нормыг 64 хувиар давуулж байсан зэргээр олон жил тогтвортой амжилт гаргажээ. 1943 онд сангийн аж ахуйнхаа тракторчдоос ажлаараа түрүүлж “Ударник” цол шагнуулж байсан энэ хүн 1948, 1954, 1958 онуудад "Хөдөлмөрийн хүндэт медаль", 1976 онд "Алтан гадас одон", 1968 онд БНВьетнамАУ-ын тугийн одонгоор энгэрээ мялаалгаж явжээ. Мөн тэрбээр Хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийн одон, Сүхбаатарын одонгоор шагнагдаж явсан эрхэм юм.

Ангилал:1922 онд төрсөн
Ангилал:1992 онд өнгөрсөн
Ангилал:Монголын комбайнч
Ангилал:Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар
Ангилал:Алтан гадас одон шагналтан
Ангилал:Сүхбаатарын одон шагналтан
Ангилал:Хөдөлмөрийн хүндэт медаль шагналтан
Ангилал:Сайханы (Булган) хүн
Ангилал:Монголчууд
Роберт Змелик

**Роберт Змелик** (, 1969 оны 4 сарын 18-нд Простеёвт төрсөн) нь Чехийн хөнгөн атлетикч, 1992 оны Барселоны олимпын арван төрөлтийн аварга.

Түүний хувийн дээд амжилт нь арван төрөлтөөр 8627 оноо (1992), долоон төрөлтөөр 6228 оноо (1997) бөгөөд тухайн үедээ улсынхаа дээд амжилтыг эзэмшиж байв. Змеликийн олимпын дэвжээнд гаргасан амжилт нь хожим дэлхийн дээд амжилт тогтооцгоосон Чехийн 2 шилдэг тамирчин Томаш Дворжак, Роман Шебрле нарт ихээхэн урам өгсөн юм.

## Цахим холбоос
*

Ангилал:1969 онд төрсөн
Ангилал:Чехийн арван төрөлтийн тамирчин
Ангилал:Чехословакийн арван төрөлтийн тамирчин
Ангилал:Чехословакийн олимпын аварга
Ангилал:1992 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:1996 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Арван төрөлтийн олимпын аварга
Хилийн делимитаци

**Хилийн делимитаци буюу Хил хязгаарыг тогтоох** (латин. Delimitatio "тэмдэглэгээ") - Хөрш орнуудын хоорондох улсын хилийн ерөнхий байрлал, чиглэлийг яриа хэлэлцээгээр тодорхойлохыг хэлнэ. Хилийн хязгаарыг тогтоох нь ихэвчлэн хоёр улсын хоорондын хилийг тогтоох, эсвэл өөрчлөх тухай тусгай яриа хэлэлцээний салшгүй хэсэг юм. Хязгаарлалт тогтоох явцад гэрээнд оролцогч талууд газар дээр нь ажил хийхгүйгээр газрын зураг дээр тогтсон дүрмийн дагуу хилийн зурвасыг тодорхойлж гэрээний бие даасан зүйл эсвэл тус баримт бичгийн хавсралт болгодог.  

Гэрээнд заасан хилийн шугамын байршлын дагуу газар зүйн зураг дээр дүрсэлдэг. Энэ нь хил хязгаарыг тогтоох гэрээний салшгүй хэсэг бөгөөд ийм байдлаар тухайн хилийн шугамын тодорхой байршил заалт болж өгдөг. 

Хил хязгаарыг тогтоох (хилийн делимитаци) материал нь хил хязгаарыг тодорхойлох дараагийн үе шатанд үндэс суурь болж өгдөг - газар дээр нь хилийн зурвас тогтоох (**хилийн демаркаци**).

Ангилал:Олон улсын эрх зүй
Ангилал:Улс төрийн газар зүй
Ангилал:Сонгуулийн тойрог
Ангилал:Хил
Ангилал:Газар нутгийн хуваагдал
Марина Бех-Романчук

**Марина Александревна Бех-Романчук** () нь Украины уртын харайгч юм. Хувийн дээд амжилт 6.93 метр.

Ангилал:Украины уртын харайгч
Ангилал:Украины олимпын оролцогч
Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2020 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Уртын харайлтын европын аварга
Ангилал:Хөнгөн атлетикийн европын наадмын аварга
Ангилал:Хөнгөн атлетикийн универсиадын аварга
Ангилал:Украины хөнгөн атлетикийн улсын аварга
Ангилал:Украинчууд
Ангилал:1995 онд төрсөн
Амами Оошима

**Амами Оошима** (, окинава: ウーシマ; амами: ウシマ) буюу **Амами** нь Кюүшү болон Окинавагийн хооронд байх Амами олтригийн хамгийн том арал юм. Амами олтриг нь Сацүнан арлуудын нэг хэсгийг бүрдүүлнэ.

Тус арал нь 712.35&nbsp;км2 талбайтай бөгөөд 73,000 орчим хүн оршин суудаг. Засаг захиргааны хувьд  Кагошима аймгийн Амами хот, Тацүго, Сэтоүчи хэмээх 2 суурин, Үкэн, Ямато хэмээх 2 тосгонд хуваагдана. Арлын газар нутгийн ихэнхийг Амами олтригийн үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэн эзэлдэг.

## Газар зүй
Амами Оошима нь Японы 7 дахь том арал (Гол 4 арал, Окинава арал, Садо арлын дараа, үүнд ОХУ-тай маргаантай Курилийн арлуудыг оруулаагүй) юм. Кюүшүгээс өмнө зүгт 380 км, Окинавагаас хойд зүгт 250 км-ийн зайд оршино.  Шүрэн далангаар хүрээлэгдсэн, галт уулын гаралтай тус арлын хамгийн өндөр цэг Ювандакэ далайн түшнээс дээш 694 метр өргөгдсөн. Арлын баруун талд Дорнод Хятадын тэнгис, зүүн талд Номхон далай цэлийнэ.

File:Amami_beach.jpg|Амами Оошимагийн далайн эргийн хэсэг
File:View_of_Katetsu_cove_from_nearby_Manen-zaki.jpg|Манэн-закигийн орчмоод харагдах Катэцү булан
File:Mangrove_in_amami.JPG|Амами олтригийн үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэн дэх ширэнгэн ой
File:Kinsakubaru_wildwood.jpg|Амами Оошимагийн ой

## Засаг захиргаа

Амами
(Амами)
Тацүго
Сэтоүчи
Ямато
Үкэн

Амами Оошима Кагошим аймагт харьяалагдах бөгөөд засаг захиргааны 5 нэгжид хуваагдана.
* Амами хот
* Тацүго суурин
* Ямато тосгон
* Үкэн тосгон
* Сэтоүчи суурин

## Хүн ам зүй
Амами Оошима 2013 оны байдлаар 73,000 оршин суугчтай байсны 44,561 нь Амами хотод амьдарч байв.

## Эшлэл
Ангилал:Амами олтриг
Ангилал:Азийн арал
Ангилал:Дорнод Хятадын тэнгисийн арал
Ангилал:Кагошима аймгийн арал
Ангилал:Рюүкюү арлуудын арал
Апусенийн нуруу

**Апусенийн нуруу** (мөн **Апусен** буюу *Апусений нуруу*, *Трансильванийн Өрнөд Карпатын нуруу* эсвэл *Өрнөдийн нуруу*) нь Румын Улсын баруун бүсэд орших нуруу.

Энэхүү нурууны оргилууд нь 1100 метрээс 1800 метр өндөрт хүрэх ба энэ нь Өрнөд Румыны Карпатын нурууны (үүнийг заримдаа *Румыны Өрнөд Карпатын нуруу* гэж ташаа хэрэглэх нь бий) хойд хэсгийг бүрдүүлнэ. 

Нурууны суурийн талбай нь бараг дугариг хэлбэртэй, 130-150 километрийн голчтой, Марош, Сомеш, Баркау голуудаар зааглагдана.

Газрын гадарга судлал талаас нь авч үзвэл энэ нуруу нь өндөг шиг хэлбэртэй нуруун арал бөгөөд түүний намхан толгод нь умард ба баруун урд хэсгээрээ бусад Карпатын нурууны нумтай холбогддог.

## Зургийн цомог 

Bihor27.jpg|Бихорын нуруунд
MuntiiApuseni.JPG|Апусенийн нурууны үндсэн оргилууд, баруун талд нь Бихор оргил харагдана
Pestera Scarisoara - Sala Biserica.jpg|Бихорын нуруун дахь Скэришоарын мөсөн агуй
Cheile Turzii (Turda Gorges).jpg|Турдагийн хавцал
Trascaucasa.jpg|Траскэу нуруунд

## Мөн үзэх 
* Карпатын нуруу
* Дорнод Карпатын нуруу
* Өмнөд Карпатын нуруу 
* Өрнөд Карпатын нуруу

## Цахим холбоос 
* Баруун Румын дахь Апусенийн нуруу

Ангилал:Европын нуруу
Ангилал:Карпатын нуруу
Ангилал:Румыны нуруу
Ангилал:Трансильванийн газар зүй
Ангилал:Карпатын нурууны нуруу
Фүжимото Мотоко

**Фүжимото Мотоко** , 1980 оны 12 сарын 25-нд Фүкүока аймгийн Дазайфү хотод төрсөн) нь Японы софтболчин бүсгүй.

Фүкүока аймгийн Мизүма ахлах сургууль, Японы биеийн тамирын дээд сургуулийг дүүргээд Леопалас 21 компанитай гэрээ байгуулсан. Дотор хамгаалагчийн байрлалд тоглодог Фүжимото баруунаараа шидэж, солгойгоороо цохидог. 2003, 2004 онд Японы байгууллагын багуудын бэлгэдлийн шигшээ багт нэрлэгдэж, 2005, 2006, 2008 онуудад шигшээ багтаа дуудагдаж байв.

2008 оны Бээжингийн олимпын төрөлд багийн хамтаар түрүүлсэн. Фүжимото бүх тоглолтод шидэгчийн орны цохигчийн хувиар оролцож, багийнхаа амжилтад хувь нэмэр оруулжээ. Энэ амжилтынхаа төлөө мөн онд Нил өнгийн туузат алдрын одонгоор шагнагдсан.

## Эшлэл
## Цахим холбоос 
* Японы Олимпын Хороо
* 

Ангилал:Японы софтболчин
Ангилал:Японы олимпын аварга
Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Софтболын олимпын аварга
Ангилал:Фүкүока мужийн хүн
Ангилал:Япончууд
Ангилал:1980 онд төрсөн
Миякэ Ёшиюки

**Миякэ Ёшиюки** (, 1945 оны 9 сарын 30-нд төрсөн) нь Японы хүндийн өргөлтийн тамирчин, 1968 оны зуны олимпын хүрэл медальт, дэлхийн хошой аварга (1969, 1971), 1970 оны Азийн наадмын аварга. Мөн Дэлхийн АШТ-ээс 1965, 1966 онуудад хүрэл медаль хүртсэн.

## Намтар 
Мияги аймгийн Шибата тойргийн Мүрата сууринд төрсөн. Хоосэй их сургуулийг дүүргэсэн.

Өөрийгөө хамгаалах хүчний биеийн тамирын сургуульд харьяалагдаж, тэмцээн уралдаанд оролцдог байв. 2001 онд Өөрийгөө хамгаалах хүчнээс хурандаа цолтой халагдсан. 

Түүнээс хойш охиноо дасгалжуулж олимпын мөнгөн медальд хүргэжээ.

2016 оны 9 сарын 12-нд Японы хүндийн өргөлтийн холбооны ерөнхийлөгчөөр сонгогдож, 2019 оны 6 сарын 23-нд улирсан.

2017 оны 5 сард Олон улсын хүндийн өргөлтийн холбооны дэд ерөнхийлөгчийн сонгуульд өрсөлдөөд ялагдсан бөгөөд мөн оны 6 сард тус холбооны ерөнхийлөгчийн санал болгосноор Удирдах зөвлөлийн гишүүн болжээ.

## Гэр бүл
Ах Миякэ Ёшинобү нь олимпын хошой аварга, охин Миякэ Хироми нь олимпын мөнгө, хүрэл медальтай, мөн хүндийн өргөлтийн тамирчид юм. 1968 оны олимпод ах дүү хоёр хамтдаа 60 кг-ийн жингийн ангилалд өрсөлдөж, алт, хүрэл медаль хүртэцгээж байв.

## Эшлэл
Ангилал:Японы олимпын хүрэл медальтан
Ангилал:Японы олимпын оролцогч
Ангилал:Японы хүндийн өргөгч
Ангилал:Японы Газраас өөрийгөө хамгаалах зэвсэгт хүчний хүн
Ангилал:Хүндийн өргөлтийн дэлхийн аварга
Ангилал:1968 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Сэргээшийн тохиолдол хүндийн өргөлтөд
Ангилал:Сэргээш Японд
Ангилал:Мияги мужийн хүн
Ангилал:Япончууд
Ангилал:1945 онд төрсөн
Захиргааны дүүрэг (Серби)

**Захиргааны дүүрэг** () нь Серби дэх төрийн захиргааны байгууллагуудыг орон нутагт төлөөлөн удирдах газар бөгөөд яамны төв байхгүй тул газар засаг захиргааны ажлыг тухайн сууринд гүйцэтгэх үүрэг хүлээнэ.

## Байгуулал ба байгууламж 
Засаг захиргааны дүүрэг байгуулах талаар төрийн захиргааны тухай хуулийн захиргааны дүүргүүдийн тухай захирамж дээр нэг бүрчлэн  заан тусгасан байдаг. Захиргааны дүүргүүдийн хариуцсан хэсэгт тухайн харьяа нутаг дэвсгэрт орших хот суурингууд багтана. Үүний зэрэгцээ тухайн захиргааны тойргийн аль нэг хотын/суурингийн захиргааны төв дээр яамдын удирдах салбар байрлахаар тогтоож өгсөн байдаг.

## Үүрэг 
# Захиргааны хэргийн анхан шатны шийдвэр
# Төрийн бус захиргааны байгууллага захиргааны хэргийн анхан шатны шийдвэр гаргасан бол түүнтэй холбоотой зөрчлийг шийдвэрлэх
# Төрийн бус захиргааны байгууллагыг хянах

## Захиргааны дүүргүүд 
Бүх яамдын төв нь нийслэл хот Белградад байрлах учир тус хот нь ямар ч захиргааны дүүрэгт харьяалагддаггүй. Бүгд Найрамдах Косово Улс нь өөрийн гэсэн дүүрэг бүхий засаг захиргааны нэгжтэй.

## Цахим холбоос 
!Тойрог
Сербийн тойрог
Ангилал:Нутаг дэвсгэрийн нэгжийн статистикийн бүртгэл-3-Түвшин
Эбата Юкико

**Эбата Юкико** (, 1989 оны 11 сарын 7-нд төрсөн) нь Японы волейболчин эмэгтэй. Японы дээд лигийн ПФУ Блүкэтс баг болон Японы волейболын эмэгтэйчүүдийн үндэсний шигшээ багийн гишүүн. Тэрбээр шигшээ багийнхаа хамтаар 2012 оны зуны олимп, 2010 оны Дэлхийн АШТ-ээс тус тус хүрэл медаль хүртэж байв.

## Намтар
Эбата Акита аймгийн Акита хотод төржээ. Эцэг эх, мөн 2 насны зөрүүтэй ах нь волейбол тоглодог байсан бөгөөд Юкико охин бага сургуулийн 3-р ангид байхдаа волейболын спортоор хичээллэж эхэлжээ.

Ариун Сүнсний охидын коллежийн харьяа дунд сургуулийн дасгалжуулагч түүнд санал тавьснаар Эбата тус сургуульд элсэн орсон бөгөөд хожим энэ шийдвэр түүний амьдралд том нөлөө үзүүлсэн гэж өөрөө ярьсан байдаг. Улмаар ахлах сургуульд байхдаа багаа ахлан ахлах сургуулиудын УАШТ, ахлах сургуулиудын спартакиад зэрэгт оролцож байжээ.

2008 онд тэр үеийн Хитачи Сава Ривале багт элсэж, 2009/10 оны улирлаас эхлэн жигүүрийн довтолгчийн байрлалд гарааны бүрэлдэхүүнд багтах болов.

2010 оны 4 сард улсынхаа шигшээ багт багтаж, мөн ондоо волейболын гран при, дэлхийн АШТ-д оролцсон шигшээ багийнхаа хамгийн залуу гишүүн нь байлаа. Дэлхийн АШТ-д оролцохдоо төрсөн өдрөөрөө Туркийн багтай хийсэн тоглолтын үеэр 24 оноо авч багийнхнаа тэргүүлэх зэргээр хүрэл медаль хүртэхэд хувь нэмэр оруулсан юм. Эбата дээд лигийн биш багаас шигшээ багтаа сонгогдсон цорын ганц тамирчин байлаа.

2012 оны 3 сард Хитачи Ривале багийн хамтаар Челленж лигт түрүүлж, өөрөө тэргүүн тоглогч, шилдэг давуулагчийн шагнал хүртэв.

2012 оны олимпод шөвгийн наймд Хятадын багийг хожиход  Кимүра Саоритай ижил 33 оноо авч багаа тэргүүлэн, улмаар 28 жилийн дараа эх орондоо олимпын медаль авчиржээ.

2013 оны 2 сараас орон нутгийнхаа Акита банкны нүүр царайгаар сонгогдов.。

2014 оны 9 сарын 1-нд Хитачи Ривале багаа орхиж Францын РС Канн баг руу шилжээд, тэнд нэг улирал тоглосны дараа 2015 оны 6 сарын 1-нд ПФУ Блюкэтс багт элсэн оржээ.

## Эшлэл
Ангилал:1989 онд төрсөн
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Японы олимпын хүрэл медальтан
Ангилал:Японы волейболын үндэсний шигшээ багийн тоглогч
Ангилал:Японы олимпын оролцогч
Ангилал:Акита мужийн хүн
Ангилал:Япончууд
Округ

**Округ** (монг. тойрог) гэдэг нь Оросын Холбооны Улс, Серби Улсад одоо хэрэглэж байгаа, харин Болгар Улсад урьд нь хэрэглэж байсан захиргааны нэгжийн нэр юм. *Округ* гэх үгийг үгчлэн орчуулбал бүсчлэх гэсэн утгатай юм.

## Серби Улс 
Серби улс нийт 29 *округ* буюу тойрогт хуваагддаг. Орон нутгийн бүрдлийг ихэнх хэлэнд *захиргааны дүүрэг* эсвэл *тойрог* хэмээн орчуулан хэрэглэдэг.

## Оросын Холбооны Улс 
ОХУ-ын засаг захиргааны хуваарьт *округ* гэсэн үгийг агуулсан нийт таван төрлийн нэршил байдаг.
* Холбооны тойрог (*федеральные округа*): хамгийн дээд засаг захиргааны нэгж
* Өөртөө засах тойрог (*автономные округа*): үүнд хүн амын нягтрал багатай, улсын нутаг дэвсгэрийн хойд ба зүүн хэсэг дэх газар нутагт хэрэглэх ба заримдаа тухайн нутагт нь суух уугуул иргэдээс шалтгаалан өөртөө засах эрхтэй байдаг. Энэ нь холбооны байгууламжийн өөр нэг хэлбэр юм.
* Хотын тойрог (*городские округа*): Засаг захиргааны хуваарийн түвшинд холбооны байгууламжийн дараа, харин районтай ижил түвшинд байна. Гэхдээ хотын тойрог нь районтай харьцуулбал ихэвчлэн томоохон хотууд ба хотыг тойрсон захын хөдөө суурингуудад ашигладаг байна. 
* Орон нутгийн тойрог эсвэл орон нутгийн дүүрэг (сельские округа): Холбооны байгууламжаас хоёр түвшин доогуур буюу районы дараа орох нэгж. Энэхүү нэршлийг цөөн хэдхэн холбооны мужуудад хэрэглэдэг. Ерөнхийд нь *нутгийн захиргаа* хэмээн орчуулна.
* Хотын доторх засаг захиргааны нэгж
** Москва дахь нэгдүгээр түвшний (районы дээр) захиргааны дүүрэг (*административные округа*)
** Санкт-Петербург дахь хоёрдугаар түвшний (районы удаах) муниципаль дүүрэг (*муниципальные округа*)

## ЗСБН Украин Улс 
ЗСБН Украин Улсад 1923 онд Бүх Украины Гүйцэтгэх Төв Хорооны шийдвэрээр округ нэгжийг засаг захиргааны гуравдугаар түвшинд, хошууны (*губернія*) удаах нэгжээр хэрэглэж байв. 1925 онд хошуу гэх нэгжийг байхгүй болгосноор округ нь хоёрдугаар түвшин болжээ. 1930 онд округ нэгжийг халан, оронд нь түүнээс нэлээд том мужийг (область) бий болгов.

## Болгар Улс 
Өнөөгийн Болгарын область нь 1959 оноос 1999 оны хооронд *округ* гэх нэртэй байв. 1999 онд округ нэрийг область нэрээр сольжээ.

## Мөн үзэх 
* Окрес
* Район
* Уезд

## Эшлэл 
Ангилал:ОХУ-ын засаг захиргааны гишүүнчлэл
!
!
Рамат-ха-Шарон

**Рамат-ха-Шарон** (еврей. רָמַת הַשָּׁרוֹן; *Шароны Өндөрлөг*) — нь Шароны бүс нутаг, Израилын эргийн төв зурвас дээр байрладаг хот юм. Рамат-ха-Шарон нь өмнө талаасаа Тел-Авив, зүүн талаасаа Ход-ха-Шарон, хойд талаасаа Херцлия, Глил-Ям кибуцтай хиллэдэг. Энэ нь Тел-Авив тойргийн нэг хэсэг бөгөөд Гуш-Дан хотын бүсэд багтдаг. 2019 онд 47.245 хүн амтай байсан.

## Эшлэл 
## Цахим холбоос 
* Рамат-ха-Шарон хотын вебсайт

Ангилал:Рамат-ха-Шарон
Ангилал:Израилын хот
Ангилал:Тел-Авив тойрог
Ангилал:1923 онд байгуулагдсан
Румыны тойргийн жагсаалт

Румын Улс нь дөчин нэгэн тойрог ( [] - тойрог) ба Бухарест хот гэж хуваагдана. Жудец гэх засаг захиргааны гишүүнийг 19-р зуунд Францын департаментыг (*Département*) үлгэр болгон бий болгожээ. Коммунист засгийн газар үүнийг өөрчлөн Зөвлөлт Холбоот Улстай ижил районоор сольсон хэдий ч 1968 онд өнөөгийн системдээ буцаад шилжсэн байна. Илфов тойрог 1997 оны хүртэл бие даасан тойрог байгаагүй харин Бухарестын харьяа байв.

## Румыны тойргууд 
## Румыны бүх тойргийн төв ба Бухарестын газрын зураг 
## Цахим холбоос 
## Эх сурвалж 
Ангилал:Засаг захиргааны нэгжийн жагсаалт

тойрог
Кармел уул

**Кармел(ь) уул** (еврей. הַר הַכַּרְמֶל‎, Хар-ха-Кармель, ISO 259-3: Har ha Karmell; араб. جبل الكرمل‎, Жабаль аль-Кармиль) нь Газар дундын тэнгисээс зүүн урагш сунаж тогтсон Израилын хойд хэсэгт 52584 м өндөрт оршдог уул юм. Энэ нь ЮНЕСКО-ийн байгалийн дархан цаазат газар юм. Тэнд хэд хэдэн суурин байрладаг бөгөөд хамгийн том нь хойд ба баруун энгэрт байрладаг Израилд хэмжээгээрээ 3-т ордог Хайфа хот юм.

Кармел уулан дахь жилийн дундаж температур — + 19 °C. Ойролцоогоор хур тунадас жилд 600 мм, зарим газарт 900 мм ордог байна. 

Зэрлэг байгалийг хамгаалах зорилгоор Кармел ууланд жуулчдад нээлттэй том үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэн байгуулсан. Тус цэцэрлэгт хүрээлэн нь хагас цагаас 18 цаг хүртэл үргэлжлэх явган аялал, дугуйн олон маршруттай. Хатуу хучилттайтэмдэглэгдсэн замаас гарахыг хатуу хориглоно. Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнгийн хил дээр майхантай буух газар, бие засах газар, цэвэр устай автомашины зогсоолтой. Эдгээр зогсоолуудад задгай гал түлэхийг зөвшөөрдөг. Цэцэрлэгт хүрээлэнд шөнийн цагаар буудаллаж хонохыг хориглоно.

## Зургийн цомог 
## Цахим холбоос 
* ЮНЕСКО-ийн дархан цаазат газрын лавлах
* ЮНЕСКО-гийн Дэлхийн өвийн жагсаалт
* Кармел уул – BiblePlaces.com
* Muhraqa, Кармелит сүмийн албан ёсны вебсайт

Ангилал:Израил дахь дэлхийн өв
Ангилал:Израилын археологийн олдворт газар
Ангилал:Азийн уул
Ангилал:Израилын уул
Ангилал:Хайфагийн газар зүй
Чан Сантоки

**Чандрикаперсад "Чан" Сантоки** (; 1959 оны 2 сарын 3-нд төрсөн) нь Суринамын улс төрч, цагдаагийн офицер. 2020 оны сонгуульд намаа удирдан ялсан түүнийг парламентаас 7 сарын 13-нд өрсөлдөгчгүйгээр ерөнхийлөгчийн албан тушаалд сонгосон бөгөөд 7 сарын 16-нд тус улсын 9 дэх ерөнхийлөгчийн албан тушаалдаа оржээ.

Ангилал:1959 онд төрсөн
Ангилал:Суринамын ерөнхийлөгч
Ангилал:Суринамын хууль зүй ба цагдан сэргийлэхийн сайд
Ангилал:Суринамын цагдаа
Ангилал:Намын дарга
Ангилал:Суринамчууд
Краудфандинг

**Краудфандинг** ( [],  гэдэг нь ‚(хүн-)тоо хэмжээ‘ ба  гэдэг нь ‚санхүүжүүлэлт‘) гэдэг нь ихэвчлэн интернетээр дамжуулж олон тооны хүмүүсээс бага хэмжээний мөнгө босгох замаар төсөл эсвэл бизнесийг санхүүжүүлэх практик юм. Краудфандинг бол краудсорсингийн нэг хэлбэр юм.


Ангилал:Краудсорсинг
Ангилал:Компьютерын шинжлэх ухаан ба нийгэм
Ангилал:Зээлийн үйлчилгээ
Ангилал:Онлайн харилцаа
Ангилал:Цахим бизнес
Ангилал:Англи хэллэг
Африкийн Холбоо

**Африкийн Холбоо** ( *ал-Иттихэд ал-Ифрики*, , , , , ) нь 2002 онд Африкийн Эв Нэгдлийн Байгууллагыг залгамжлан байгуулагдсан олон улсын байгууллага бөгөөд тус тивд бүх салбарт хамтын ажиллагааг хөгжүүлэх зорилттой ажилладаг. Энэхүү африк тив дэх холбоо анх 53 гишүүн улстай байгуулагдаж байсан бол өдгөө 55 (Баруун Сахар Улс нь Африкийн Холбооны гишүүн улс хэдий ч олон улсын эрх зүйн статус нь маргаантай байгаа) гишүүн улстай болжээ. Марокко Улсын хувьд 33 жил байхгүй байж байгаад 2017 оны нэгдүгээр сарын 31-нд дахин гишүүнээр элсүүлэн авчээ.

Байгууллагын төв нь Этиопын нийслэл Аддис Абебад байрлах бол Панафрикийн Парламент нь Өмнөд Африк Улсын Мидранд хотод байрладаг.

## Цахим холбоос 
* Африкийн Холбооны цахим хуудас (араб, англи, испани, португал, свахили, франц хэлээр)
* Африкийн Холбоог байгуулсан баримт бичиг 

## Эх сурвалж 

Ангилал:Африкийн байгууллага
Ангилал:Аддис Абебын байгууллага
Ангилал:Панафриканизм
Ангилал:2002 онд байгуулагдсан
Кишон гол

**Кишон гол** (еврей. נחל הקישון, *Нахал-ха-Кишон*; араб. نهر المقطع, *Нахр аль-Мокатта*,) эсвэл *Мукутта*) нь Израил улсын хойд хэсгээр урсаж, Хайфа хотын ойролцоо Газар дундын тэнгист цутгадаг гол юм.

## Эшлэл
## Цахим холбоос 
*Кишон Голын Захиргаа (Еврей хэл)
*Эко Парк

Ангилал:Израилын гол мөрөн
Ангилал:Хайфагийн газар зүй
Ангилал:Хайфагийн түүх
Ангилал:Азийн гол мөрөн
Голын ай сав

**Голын ай сав** (мөн **усаа цуглуулах талбай**) - голын системийн нийт эзэлж буй талбайг тухайн голын ус хураах талбай буюу голын ай сав гэж нэрлэнэ. Голын ай савууд хоорондоо ус хагалбарын шугмаар хязгаарлагдаж зааглагдана. Голын ай савын талбай нь харилцан адилгүй хэмжээтэй байна.

## Цахим холбоос 
Ангилал:Усны газар зүй
Ангилал:Гидрогеологи
Венчур капитал

**Венчур капитал** (монг. ***гарааны хөрөнгө*** эсвэл ***эрсдэлийн хөрөнгө***) гэдэг нь хөрөнгө оруулалт нь өсөх ирээдүйтэй эсвэл өндөр өсөлт үзүүлж буй жижиг, залуу, эрчимтэй шинээр гарч ирж буй гарааны бизнесүүдэд санхүүжилт олоход нь тусалдаг платформ юм. Венчур капитал хөрөнгө оруулагч нь тус гарааны бизнест хөрөнгө оруулснаар тодорхой хэмжээний хувьцааг эзэмшинэ.

## Венчур капиталын төрлүүд 
Өмч (equity), хөрвөх өр (convertible debt) гэсэн 2 төрөлтэй. Өмчийн эзэмшил нь тухайн гарааны бизнест энгийн эсвэл давуу эрхтэй хувьцааг эзэмших явдал бөгөөд тухайн хөрөнгө оруулалтыг эргэн төлөх нөхцөлгүй байна. Харин хөрвөх өр нь нэг төрлийн өрийн хэрэгсэл юм. Тус хөрвөх өрийг зээл хэлбэртэйгээр ирээдүйд тохирсон хугацаанд нь эргэн төлөх нөхцөлөөр олгодог.

Ангилал:Хувийн хөрөнгө оруулалт
Ангилал:Хөрөнгө оруулалт