open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Цайрын дутагдал (ургамал)

наад талд, эрүүл ургамал цаад талд (ижил хугацаанд тариалсан).]]

**Цайрын дутагдал** нь ургамал ургаж буй орчноосоо шаардлагатай хэмжээний цайрыг (микротэжээл) авч чадахгүйтэй холбогдон үүссэн, ургамлын ургалтын сааралт. Цайрын дутагдал нь тариаланд тохиолддог, микротэжээлийн хамгийн өргөн тархсан дутагдлуудын нэг бөгөөд үрийн үйлдвэрлэлийн хэмжээ ба чанараас шалтгаалсан их хэмжээний алдагдлын шалтгаан нь болдог.

Дэлхийн дахинд буудайн төрлийн ургамлын бараг тал хувь нь цайрын дутагдалтай хөрсөнд тариалагддаг ба үүнээс шалтгаалан хүн ам цайрын дутагдалд орох нь өргөн тархсан асуудал болоод байна. бол нөгөө хэсгийн хувьд шинэ хуучин навчууд аль аль нь адил өртдөг;
*Үхжсэн толбо - хлорозод нэрвэгдсэн хэсгүүдийн эсүүдийн хэсэгчилсэн үхжил;
*Навчны хүрэлтэлт - хлорозод орсон навчууд хүрэл өнгөтэй болж болно;
*Навчны бутлалт - цайрын дутагдалд орсон хос талт үрт ургамлуудын шилбэ богиносдог учир навчууд хоорондоо шахагдаж бутлаг болж харагддаг;
*Ургамлын давжааралт - ургалтын сааралт эсвэл шилбэний богиносолттой холбоотойгоор ургамал давжаардаг;
*Бяцхан навч - навч жижиг байх ба ихэвчлэн хлорозод давхар өртөж, үхжсэн хүрэл толбуудтай байдаг;
*Гаж хэлбэрт навч - навчууд нь ихэвчлэн уртасч гонзгойрсон эсвэл долгиолог захтай байна.

## Хөрсний нөхцөл 
Цайрын дутагдал олон төрлийн хөрсөнд элбэг тохиолдог. Зарим хөрсүүд (элсэрхэг хөрсүүд, гистосолууд болон эх чулуулгийн хүчтэй элэгдлээс үүсэлтэй хөрсүүд) нийт цайрын агууламж багатай байдаг бол нөгөө зарим нь (шохойлог хөрсүүд, ихээр элэгдсэн хөрсүүд, вертисолууд, глеисолууд, давслаг хөрсүүд) цайрыг хүчтэй шингээдэг учир ургамалд шингэх хэлбэртэй цайрын агууламж багатай байдаг. Органик материйн агууламж багатай хөрсүүд ба нягтарч ургамлын үндэс тархахыг хязгаарлах хөрсүүд мөн цайрын дутагдалтай байх хандлага өндөртэй байдаг. Фосфорын бордооны хэрэглээ нь ихэнхдээ цайрын дутагдалтай холбоотой байдаг; 

Хөрсний рН-ыг засах зорилгоор хөрсийг шохойжуулахад мөн дийлэнхи тохиолдолд цайрын дутагдлыг дагуулдаг нь цайрын шохойлог эрдэст шингэдэгтэй холбоотой. Шүлтлэг хөрсөнд цайрын дутагдлыг цайрыг нэмэх замаар засаж чадахгүй байх тохиолдол учирч болно. 

Цайрын сульфат эсвэл хелат эсвэл өөр органик комплекс хэлбэртэйгээр навчаар тэжээх арга нь өргөн ашиглагддаг. Ялангуяа жимсний мод бутанд. Цайраар үрийг боловсруулах байдлаар өгч болдог. Үрсэлгээг шилжүүлэн суулгах үед үндсийг шавших замаар мөн өгч болдог.

## Эх сурвалж
Адмон

**Адмон** нь Монгол улсдаа тэргүүлэх хэвлэлийн үйлдвэрүүдийн нэг бөгөөд Монсудар хэвлэлийн газар, Интерном, Фотомон гэрэл зургийн сан, Фотосет гэх салбар компаниудаа үүсгэн байгуулсан юм.

## Түүх 
1996 онд "Адмон" ХХК нэртэйгээр хэвлэлийн үйлдвэрээр байгуулагдсанаас хойш өнөөг хүртэл нийт 170 гаруй ажилтан, албан хаагчтай болж, "Адмон групп" болон өргөжин үйл ажиллагаагаа явуулсаар байна.

## Үйл ажиллагаа 
### Үндсэн чиглэл
Үйл ажиллагааны чиглэлүүд болох Адмон принт ном сэтгүүл офсет хэвлэлийн үйлдвэрлэл, Интерном номын худалдааны сүлжээ дэлгүүр, Монном хатуу хавтасны үйлдвэр, Монсудар хэвлэлийн газар, Фотомон гэрэл зургийн сан гэх зэрэг салбар нэгж болон тэдгээрийн үйл ажиллагааг уялдуулан ажилладаг бөгөөд хатуу хавтастай номын хэвлэлд улсдаа тэргүүлэх байр суурь эзэлдэг.

### Гадаад харилцаа
Хэвлэлийн тоног төхөөрөмж үйлдвэрлэлийн хувьд дэлхийд тэргүүлэгч томоохон компаниудтай харилцаатай байдаг бөгөөд ХБНГУ-ын “КВА”, Японы “SCREEN” зэрэг үйлдвэрлэгчдийн өнгөний хамгийн нарийн илэрц бүхий тоног төхөөрөмжийг үйлдвэрлэлдээ ашигладаг. Мөн Монсудар хэвлэлийн газар - аар дамжуудан Oxford University Press, Cambridge University Press, Dorling_Kindersley ltd., Random House Inc., Little, Brown Company зэрэг 50 гаруй байгууллагатай хамтран ажиллаж, гадаад номыг орчуулан хэвлэдэг.

## Эх сурвалж 
*
*

Ангилал:1996 онд байгуулагдсан
Ангилал:Монголын аж ахуйн нэгж
Дөчин нэгэн чулууны мэргэ

**41 чулууны мэргэ** нь Төв Азийн ард түмний өргөн ашигладаг, мэргэ төлгийн хэрэгсэл юм. Монгол Улсын баруун нутгаар **ховолго** гэж нэрийддэг бол, Соёны Алтайн тува нар **хуваанак** гэнэ. Үндсэн энэ хоёр нэршлээс гадна түрэг гаралтай ард түмэн **кумалак** гэдэг. Энэ мэргийн гарал үүслийн талаар судлаачид маргаантай байдаг ч ихэнх нь Соёны Алтайн монгол бөө нараас үүсэлтэй гэдгийг нотлодог. Мэргийн энэ хэрэгсэл нь Зүүн Европын орнууд, Орос, Арабын зарим улсуудаар ихээхэн тархжээ. Мэргийн бүтэц дэх нэршил, тайлбар зэргээс нь судалж үзэхэд энэ нь монгол туургатан түмний өв соёлын нэгээхэн хэсэг гэдгийг нотлодог. Жишээ нь, мэргийн 2 дахь нүд буюу дээд эгнээний голын байршлыг монголчууд "МАГНАЙ" гэж нэрийддэг бол түрэг хэлнээ МАНДАЙ эсвэл МАНГЛАЙ гэдэг байна. (Тамильчууд “Мантай”, Малаялам хэлнээ “mantai” гэж толгойгоо хэлдэг аж. Тэгтэл телугу хэлнээ “Маду” (madu), “Мандай” (mandai) гэхчлэн хэлдэг нь эцсийн дүнд Монголын “манлай”, “магнай” (тэргүүн) хэмээх үг байдаг нь ямар учиртайсан билээ?...” Л.Түдэв.) Энэ мэтчилэн бүх нэршлүүд монгол хэлний сантай холбогдож байна.

Ангилал:Мэргэ төлөг
Ангилал:Зурхай
Ангилал:Монголын соёл
Бор гөрөөс

**Бор гөрөөс** (*Capreolus pygargus*) нь Бугынхан овогт багтах, зүүн хойд Азид тархсан хөхтөн амьтан юм. Өнгийн хувьд хувьсамтгай, өвлийн улиралд их биеийн өнгө бараан сараал, толгой, нуруу биеийн хажуу тал бор шаргал хэвлийн болон дотор тал цайвар шаргал. Зуны зүс биеийн бүх хэсэгтээ нэгэн жигд улаан шаргал. Тана цагаан. Тана өвөл тодорч зуны улиралд бүдгэрнэ. Биеийн урт 127-137 см, жин 28-40 кг. Янзага 1,4-2,5 кг жинтэй нуруугаараа цоохор толботой. Том чихтэй, урт хөл, урт хүзүүтэй, хойд мөчнүүд нь урдхаас уртавтар боловч нуруу тэгш. Сүүл оготор богино, үснийхээ доороос бараг харагдахгүй, сүүлээ тойроод цагаан үстэй байдаг. Эрэгчнийг гур гэнэ, эвэртэй; эмэгчнийг зүр гэнэ, эвэргүй. Гурын эвэр суурь хэсгээрээ бахим бөгөөд дунджаар 28-33 см урт, эврийн далайц /эврийн төгсгөл хоорондын зай/ 17-26 см хүрнэ. Бие гүйцсэн гур 3 салаа эвэртэй. Монгол оронд байх бор гөрөөсний эвэр нэлээд урт, заримдаа 45 сантиметр хүрдэг. Эвэр нь 5-8 настайдаа хэмжээндээ хүрч өсөөд 6 наснаас дээш эврийн жин, хэмжээ нь багасаж ирдэг. Зүр нь биеийн хэмжээ жингээр эрэгчнээсээ арай багавтар, өнгө зүс бараг ижил байдаг.

## Тархац, байршил нутаг
Алтайн нуруу, Хангай, Хэнтий, Хянганы уулсын ойт хээр, ойн бүсийн шилмүүст болон хар мод холимог ойгоор тархан амьдардаг. Бор гөрөөсийг Европын орнуудад буга гэж нэрлэдэг.

## Амьдралын онцлог
Бор гөрөөс зуны улиралд сор шим сайтай өвс тэжээл бүхий нуга хөндий, ойн цоорхойгоор бэлчих ба төрөл бүрийн мөөг, жимсийг идэш хоолоо болгоно. Өвлийн улиралд модны мөчир, бутлаг ургамлын иш, навч нахиа, модны холтос, хадны хаг зэргээр хооллох ба хужир мараатай газар очдог. Өсөж төрсөн, дасаж зохицсон нутагтаа идэш тэжээл элбэг байгаад байвал нүүдэл хийлгүй удаан суурьшин амьдардаг. Бор гөрөөсний ороо нь 8-9 дүгээр сард эхэлдэг. Гур нь огцом богинохон хашгирах мэт урамдан эмэгчнүүдээ дууддаг. Орооны дараа гур эврээ гээдэг ба 12 дугаар сараас шинээр цусан эвэр ургаж, дараа жилийн хавар 5 дугаар сард ясжиж гүйцдэг байна. Гур орооны үед нэг зүр дагаж хээлтүүлдэг боловч цөөн тохиолдолд 2-3-ыг хөөж хээлтүүлэх явдал байдаг ажээ. Зүр хээлээ 9 сар тээж хавар 5 дугаар сард 1-2, ховор тохиолдолд 3 хүртэл янзага төрүүлдэг. Янзага төрөхдөө цагаан цоохор толботой гардаг бөгөөд энэ нь түүнийг ямар нэг махчин амьтнаас хамгаалах өнгөлөн далдлалт болдог байна. Төрснийхөө дараа эхийнхээ сүүг хөхөж 7 хоног хөдөлгөөнгүй хярж хэвтдэг. 7-10 хоногийн дараа эхийгээ дагаж ойр зуур бэлчээрлэн ганц хоёр навч ногоо зулгааж эхэлдэг ажээ. Анх төрөхдөө үүдэн шүдтэй төрдөг ба 5-12 сартайдаа сүүн шүд нь байнгын ясан шүдээр солигдож дуусдаг байна. Гур 16, зүр 11-12 жил хүртэл наслах ажээ.

## Экосистемд үзүүлэх нөлөө
Бор гөрөөс ургамлаар хооллох явцдаа ургамлын үр тарах, түгэн дэлгэрэхэд эерэг нөлөөлдөг. Сүргээрээ явдаггүй учир бусад туруутан амьтанд нөлөөлөх нөлөө байдаггүй. Түүнчлэн бор гөрөөс, халиун бугын адил ойн экосистемийн   бүтэц, найрлага бүрэлдэхэд чухал үүрэг гүйцэтгэдэг, ялангуяа бэлчиж, идээшлэх хэв шинжээрээ нөлөөлдөг. Бор гөрөөс томоохон махчин амьтдын гол идэш болж  хүнсний чухал үүсвэр болж өгдөг.

## Цахим холбоос 
Ангилал:Бугынхан
MBK Entertainment

**MBK Entertainment** нь 2006 онд Kim Kwangsoo-ын үүсгэн байгуулагдсан Өмнөд Солонгосын энтертайнмент агентлаг байсан ч, 2022 онд татан буугдаж хаагдсан. Тус агентлаг нь T-ara, DIA, Davichi, SeeYa, F-ve Dolls, Shannon, Coed School, SPEED зэрэг олон амжилттай К-поп уран бүтээлчдийг төрүүлсэн билээ. 

Өмнө нь **Core Contents Media** хэмээн нэрлэгддэг байсан ч, 2014 оны 10 сарын 1нд *Core Contents Media*, *MBK Co., Ltd.* (хуучнаар *CS ELSOLAR Co., Ltd.*) -г өөрийн эзэмшилдээ авсан гэж зарласнаар нэрээ *MBK Entertainment* болгон өөрчилсөн байна. MBK гэдэг нь "Music Beyond Korea" гэдэг үгний товчлол юм.

## Хуучин уран бүтээлчид
* SG Wannabe (2006–2009)
* SeeYa (2009–2011)
** Kim Yeon-ji (2009–2011)
** Lee Bo-ram (2009–2016)
* Black Pearl (2007–2012)
* Yangpa (2007–2012)
* Supernova (2007–2012)
* Coed School (2010–2013)
** Kangho (2010–2011)
* Davichi (2008–2014)
* Hong Jin-young (2009–2014)
* Gangkiz (2012–2014)
** Hwang Ji-hyun (2012–2013)
** Kwak So-min (2012–2013)
** Jo Eun-byul (2012–2013)
* F-ve Dolls (2011–2015)
** Lee Soo-mi (2009–2012)
** Huh Chan-mi (2010–2012)
** Seo Eun-kyo (2011–2015)
** Oh Yeon-kyung (2013–2015)
** Han Na-yeon (2013–2015)
** Jin Hye-won (2010–2015)
** Ryu Hyo-young (2010–2016)
* Koh Na-young (2015)
* Kwang Toh (2014–2015)
* Speed (2012–2015)
** Kwangheng (2010–2012)
** Noori (2010–2012)
** Taewoon (2010–2015)
** Taeha (2012–2016)
** Jongkook (2012–2016)
** [Sungmin (2010–2016)
** Jungwoo (2010–2016)
* The SeeYa (2012–2015)
* HighBrow (2015–2016)
* T-ara (2009–2017)
** Hwayoung (2010–2012)
** Areum (2012–2014)
** Boram (2009–2017)
** Soyeon (2009–2017)
** Qri (2009–2017)
** Eunjung (2009–2017)
** Hyomin (2009–2017)
** Jiyeon (2009–2017)
* Nutaz (2014–2017)
* Shannon (2011–2019)
* Kim Dani (2012–2019)
* DIA (2015–2022)
** Cho Seung-hee (2013–2016)
** Eunjin (2015–2018)
** Jenny (2015–2019) 
** Somyi (2017–2022)
** Lee Ju-eun (2017–2022)
** Yebin (2015–2022)
** Ki Hui-hyeon (2015–2022)
** Eunice (2015–2022)
** Eunchae (2016–2022)
** Jung Chae-yeon (2015–2022)

**Хуучин жүжигчид**
* No Min-woo (2009–2012)
* Nam Gyu-ri (2006–2014)
* Ha Seok-jin (20??–2015)
* Choi Soo-eun (2012–2015)
* Lee Hae-in (2012–2016)
* Kim Gyu-ri (2014–2016)
* Son Ho-jun (20??–2016)
* Baek Da-eun (2016)
* Kim Ga-hwa (2012–2017)
* Kim Min-chae (2014–2017)
* Yoon So-ra (2014–2017)
* Kim Min-hyung (2014–2017)
* Jun Jae-hyun (2012–2017)
* Moon Hee-kyung (2015–2017)
* Park Se-jun (2016–2018)
* Park Sang-won (20??–2019)
* Kim Yu-hwan (2012–2019)

## Телевизийн бүтээл
* *Death Bell* (2008)
* *Cinderella Man* (2009)
* *Death Bell 2: Bloody Camp* (2010)
* *Sweet Temptation* (2015)
* *The Unit: Idol Rebooting Project* (2017–2018)
* *Under Nineteen* (2018–2019)
* *Miss Trot* (2019)
* *Produce X101* (2019)
* *Mr Trot* (2020)
* *My Teenage Girl* (2021-2022)

## Лавлах бичиг
Ангилал:Өмнөд Солонгосын хөгжмийн лэйбел
Everglow

"**Everglow**" нь Английн рок Coldplay хамтлагийн бүтээл юм. Everglow нь Coldplay хамтлагийн 7 дахь студи цомог A Head Full of Dreams цомогт багтсан бөгөөд 2015 оны 11-р сарын 26-нд цомгийг сурталчлах "Promotional Single" болж худалдаанд гарч, улмаар 2016 оны 11-р сарын 11-нд A Head Full of Dreams цомгийн албан ёсны 5 дахь сингл болж дэлхий даяар худалдаанд гарсан. Дууны цомогт багтан хувилбарыг Крис Мартины хуучин эхнэр Гвинет Палтроу хамтран дуулсан байдаг. 

## Дуу бүтээгдсэн түүх
Мартин анх дууныхаа нэрийг интернетэд ашиглагдаж байсан этгээд хэллэгээс олж авсан тухайгаа ярьсан. Зайн Ловтой ярьсан ярилцлагадаа тэрээр дууны нэршлийн талаар тайлбарлахдаа: "Би далайн эрэг дээр нэгэн интернет хэрэглэгчтэй хамт байсан, тэр залуу надад хэлэхдээ 'Yo dude, I was doing this thing the other day man, it gave me this total everglow!' гэж хэлсэн."

Ангилал:Coldplay
Ангилал:Coldplay хамтлагийн дуунууд
Пежо 307

**Пежо 307** (фр. ***Peugeot 307***) нь францын автомашин үйлдвэрлэгч Пежогийн суудлын автомашин юм. Жижиг дунд ангилалд хамаарах тус тэргийг 2001 оны аравдугаар сард заx зээлд гаргажээ. Пежо 307 нь 2002 оны шилдэг автомашины шагнал хүртжээ.

## Түүх 
Өмнөх загвар Пежо 306-н адил их биеийн олон хувилбартай хийгджээ. Эхлээд гурав болон таван хаалгатай налуу артай загваруудыг үйлдвэрлэв. 2002 оны зургаадугаар сараас эхлэн комби хувилбар нь нэмэгдэн худалдаалагдах боллоо. 2003 оны наймдугаар сард купье-кабриолет 307 cc (үүний cc нь английн coupe-cabriolet гэх үгнүүдийн эхний үсгүүд) загвар нь нугарах төмөр дээвэртэйгээр хийгдсэнээр 307 загварын их биеийн хувилбаруудыг бүрэн гүйцээлээ.

307-нь хийцээсээ хамааран төрөл бүрийн бензин болон дизель хөдөлгүүртэйгээр нийлүүлэх боломжтой. 2004 оны дөрөвдүгээр сараас эхлэн 1,6 литр, 80 кВт (109 м.x.) чадалтай HDi-дизель хөдөлгүүрийг тортогны шүүлтүүртэйгээр санал болгосон бөгөөд тус хөдөлгүүр нь евро-4 нормыг хангаж байсан. Гурав-, таван хаалгатай лимузин загварууд нь цуврал 5 араа бүхий механик хурдны хайрцагтай ба 100 км/ц-г 11,2 секундын хугацаанд, дээд хурд нь 188 км/ц хүрдэг байна.

### Загварын сайжруулалт
2005 оны тавдугаар сард 307-д загварын сайжруулалт хийгдэв. Үүний хүрээнд нүүрэн хэсгийг өөрчлөн, арын гэрлийг шинэчилжээ. Налуу артай лимузин загварт сайжруулалт хийсний дараа нийт зургаан өөр тоноглолтын хувилбараас („Filou“, „Grand Filou Cool“, „Tendance“, „Prémium“, „Sport“, „Platinum“) сонгох боломжтой байсан ба хамгийн сайн, үнэтэй хувилбар нь платинум байв.

Peugeot.307.northdevon.arp.750pix.jpg|Пежо 307 таван хаалгат, хажуу талаас (2001–2005)
Peugeot 307 07.jpg|Пежо 307 кабрио, дотор тал
Peugeot 307SW front 20080409.jpg|Пежо 307 (SW) комби
002 Robert Duval 002.JPG|Пежо 307 Раллид
Peugeot307cc babylonred.jpg|Пежо 307cc дээврээ нээсэн байдал
Peugeot_307_rear_20080320.jpg|Ар талаасаа

## Их биеийн хувилбар 
Пежо 307 нь нийт зургаан хувилбараар борлуулагдсан:
* Налуу артай, гурван хаалгатай
* Налуу артай, таван хаалгатай
* Шаталсан ар, дөрвөн хаалгатай (2003 оноос зөвхөн Хятад болон Өмнөд Америкт)
* Комби (break)-таван хаалга, таван суудалтай
* Комби (SW)-таван хаалга, долоон суудалтай
* Купье-Кабриолет-хоёр хаалга, дөрвөн суудал болон доош буух төмөр арагтай бүхээг

## Техникийн үзүүлэлт 
### Бензин хөдөлгүүр 
### Дизель хөдөлгүүр 
*Улаанаар тэмдэглэсэн „i“ үсэг нь 307 загварын дизель хөдөлгүүрүүдээс хамгийн хүчтэйг тэмдэглэсэн болно.

## Цахим хуудас
* Пежогийн албан ёсны цахим хуудас

## Эшлэл 
#:::307
Ангилал:Жижиг дунд ангиллын автомашин
Ангилал:Суудлын автомашины загвар
Ангилал:Лимузин
Ангилал:Кабриолет
Ангилал:Комбилимузин
Ангилал:Комби
Борын дутагдал (ургамал)

**Борын дутагдал** нь ургамалд микротэжээл болох бор дутагдахад илрэнэ. Борын дутагдал нь хамгийн өргөн тархсан микротэжээлийн дутагдлуудын нэг бөгөөд ургацын хэмжээ ба чанарыг бууруулж их хэмжээний эдийн засгийн алдагдалд хүргэдэг. Борын дутагдал нь ургамлын вегетатив ба нөхөн үржилийн хөгжилүүдэд сөргөөр нөлөөлнө. Энэ нь эсийн тэлэлт, меристемийн ухжил, нөхөн үржлийн бууралт зэргээр илрэнэ.

Ургамал нь борыг усанд уусдаг уусдаггүй аль аль хэлбэртэйгээр агуулдаг. Амьд ургамал дахь усанд уусдаг борын хэмжээ нийт нийлүүлэгдсэн борын хэмжээнээс хамааран хувирдаг бол, уусдаггүй бор хувьд үгүй. Борын дутагдал нь усанд уусдаггүй борын агууламжийн бууралттай нэгэн зэрэг явагддаг. Үүнээс, уусдаггүй бор нь үүрэгтэй харин уусдаг нь илүүдэл гэдэг нь харагдана.

Бор нь дээд ургамлын амин чухал тэжээл юм. Энэ элементийн үндсэн үүрэг нь ургамлын эсийн ханын бүтцийн бүрэн бүтэн байдлыг хангахад оршино.

## Хөрсний нөхцөл 
Бор нь хөрсөнд олон хэлбэртэйгээр оршдог ба түгээмэл нь борын хүчил (H3BO3) юм. Борын хөрсөнд байх ёстой хэмжээ нь 12 мг/кг. Борын агууламж 0,14 мг/кг-с доош ороход борын дутагдал илэрч эхэлнэ. Борын дутагдал нь мөн өндөр рН-тай шүлтлэг хөрсөнд ажиглагдана. Учир нь шүлтлэг (суурилаг) орчинд борын хүчил уусдаггүй хэлбэрт шилжих ба түүнийг нь ургамал шингээн авч чаддаггүй. Органик материйн агууламж багатай (<1.5%) хөрс мөн борын дутагдалд мэдрэмтгий байдаг. Ихээр угаагдсан элсэрхэг хөрсүүд мөн борын дутагдалд орох хандлагатай. Учир нь бор хөрсөнд баригдан хадгалагдаагүйд оршино.  
Ургамлын хэрэгцээнээс хэтэрсэн, их хэмжээний борын агуулагтай хөрсөнд борын хордлого тохиолдож болно. Ургамалд хортой нөлөөлөх хэмжээ нь ургамлын зүйлээс хамаарна.

## Эх сурвалж
TS Entertainment

**TS Entertainment** (**TS ENTER** гэж бас нэрлэгддэг ; Сол: 티에스이엔티이알) нь 2008 онд Kim Taesong (Сол: 김태송)-ын үүсгэн байгуулсан Өмнөд Солонгосын энтертайнмент агентлаг юм. Тус агентлагт харьяалагддаг байсан айдол хамтлагууд нь Secret, B.A.P, Untouchable, Sonamoo болон TRCNG зэрэг байв.

2010-аад оноос хойш TS Entertainment нь уран бүтээлчид болон ажилтнуудаа залилан мэхэлсэн, ажилчдынхаа цалинг төлөөгүй гэх мэт асуудалтай холбоотой олон тооны шүүхийн нэхэмжлэлүүдээрээ алдартай байсаар, улмаар 2021 оны 1 сард чимээгүйхэн үйл ажиллагаагаа зогсоосон. Тэдний уран бүтээлчдийн гэрээ 2022 он гэхэд бүгд дууссан. 

## Хуучин уран бүтээлчид
### Хуучин хамтлаг
*Untouchable (2008–2019)
**Sleepy (2008–2019)
**D.Action (2008–2019)
* Secret (2009–2018)
** Han Sun-hwa (2009–2016)
** Jun Hyo-seong (2009–2018)
** Song Ji-eun (2009–2018)
** Jung Ha-na (2009–2021)
*B.A.P (2012–2019)
** Yongguk (2012–2018)
** Zelo (2012–2018)
** Himchan (2012–2019)
** Daehyun (2012–2019)
** Youngjae (2012–2019)
** Jongup (2012–2019)
*Sonamoo (2014–2021)
**Sumin (2014–2019)
**Nahyun (2014–2019)
**Euijin (2014–2021)
**Minjae (2014–2021)
**NewSun (2014–2021)
**D.ana (2014–2021)
**High.D (2014–2021)
*TRCNG (2017–2022)
**Taeseon (2017–2019)
**Wooyeop (2017–2019)
**Kim Ji-hoon (2017–2022)
**Hayoung (2017–2022)
**Hakmin (2017–2022)
**Jisung (2017–2022)
**Hyunwoo (2017–2022)
**Siwoo (2017–2022)
**Hohyeon (2017–2022)
**Kangmin (2017–2022)

### Хуучин жүжигчин
* Han Soo-yeon (2011–2017)

## Лавлах бичиг
Ангилал:Өмнөд Солонгосын хөгжмийн лэйбел
Yellow

"**Yellow**" нь Английн Coldplay хамтлагийн бүтээсэн дуу юм. Тэд энэхүү дуугаа өөрсдийн анхны студи цомог болох Parachutes-д зориулан бичсэн. 

Улмаар энэхүү дуу 2000 оны 6-р сарын 26-нд буюу Parachutes цомог худалдаанд гарахаас хэдхэн хоногийн өмнө Британи болон Европын улсуудад цомгийн 2 дахь сингл, Америкт цомгийн тэргүүн сингл болж худалдаанд гарсан. Худалдаанд гарсан даруйдаа Британийн дууны жагсаалтын 4-р байрт нь бичигдсэн нь Coldplay-н Британийн сингл чартын топ-5 дотор бичигдсэн анхны сингл болж байв. Улмаар энэхүү дуу нь төрөл бүрийн сурталчилгааны хэрэгслээр дамжуулан хүрээгээ тэлж эхэлжээ. Олон дуучин, уран бүтээлч энэхүү дууг дуурайн дуулсан байдаг ба өдгөө хамтлагийн алдартай дуунуудын нэг болж чаджээ.

Ангилал:Coldplay
Ангилал:Coldplay хамтлагийн дуунууд
Пежо 308 II

**Пежо 308** (фр. ***Peugeot 308***) нь францын автомашин үйлдвэрлэгч Пежогийн үйлдвэрлэж буй суудлын автомашины загвар юм. Энэхүү тэргийг 2013 онд Франкфуртын автомашины үзэсгэлэн худалдаанд үзүүлсэн бөгөөд 2013 оны есдүгээр сарын 21-нд худалдаанд гаргасан байна.

## Их биеийн хувилбар 
Эхлээд 308-ын хоёр дахь үеийн тэргийг 2013 оны есдүгээр сард таван хаалгатай налуу артай лимузин загварыг үзүүлэн болгон гаргав. Харин өмнөх варианттай адил гурван хаалгатай загварыг үйлдвэрлэхгүй бөгөөд учир нь маш бага худалдан авах санал ирсэн байна.

308 (SW) комби хувилбарыг 2014 оны тавдугаар сарын 24-с худалдаанд гаргажээ. SW загвар нь лимузингээсээ хамаагүй том хэмжээстэй буюу урт нь 4,25 м-ээс 4,58 метр, жин нь 1280 кг-аас 1405 кг болон өсчээ.

 2018 Peugeot 308 Active 1.2 Rear.jpg|Ар тал
 Peugeot_308_SW_Bouscat.jpg|Пежо 308 SW (2014 оноос хойш)
 2015-03-03 Geneva Motor Show 3963.JPG|Пежо 308 SW *GT* (2015 оноос хойш)

## Техникийн үзүүлэлт 
### Бензин хөдөлгүүр 
### Дизель хөдөлгүүр 
## Цахим хуудас
* Пежогийн албан ёсны цахим хуудас

## Эшлэл 
#:::308 2013
Ангилал:Жижиг дунд ангиллын автомашин
Ангилал:Суудлын автомашины загвар
Ангилал:Комбилимузин
Рено Талисман

**Рено Талисман** нь Францын автомашин үйлдвэрлэгч Рено компанийн үйлдвэрлэсэн суудлын автомашин юм. Энэхүү тэрэг нь дунд ангиллын автомашинд орох ба дөрвөн хаалгатай шаталсан артай лимузин болон таван хаалгатай комби загваруудыг санал болгож байна.

## Зургийн цомог 

 Renault Talisman - tył (MSP16).jpg|Ар тал
 Renault Talisman B-Park 02.jpg|Рено Талисман
 Renault Talisman Grandtour.jpg|Рено Талисман *Грандтоур* (2016 оноос хойш)

## Техникийн үзүүлэлт 
## Цахим хуудас
* Реногийн албан ёсны хуудас

## Эшлэл 
Талисман
Ангилал:Суудлын автомашины загвар
Ангилал:Комбилимузин
Ангилал:Лимузин
Violet Hill

"**Violet Hill**" нь Британийн рок Coldplay хамтлагийн бүтээсэн дуу юм. Энэхүү дууг Coldplay хамтлаг өөрсдийн 4 дэх студи цомог Viva la Vida or Death and All His Friends цомогтоо зориулан бичжээ. Дуу нь бүхэлдээ гитарт суурилагдан бүтээгдсэн бөгөөд төгөлдөр хуур болон дууны хэмнэлийг дагасан шүлэгээс бүтсэн. Энэхүү дууг анх Coldplay өөрсдийн цахим хуудсаараа дамжуулан үнэгүй цацсан бөгөөд тэр даруй 2 сая татан авалт хийгдсэн.

Coldplay хамтлагийн дуучин Крис Мартин хэлэхдээ энэ дууг хэдэн жилийн хугацаанд бүтээсэн гэсэн. Дууны эхний мөр болон эхний хэсэг аялгууг өмнө нь зохиосон байсан бөгөөд дууг эхний байдлаар 2007 онд бүтээж дуусгасан. "Violet Hill" нь хамтлагийн дайныг эсэргүүцсэн сэдэвтэй анхны дуу нь юм. Дуу мэргэжлийн шүүмжлэгчдээс өндөр үнэлгээ авсан байдаг. Дуу Viva la Vida or Death and All His Friends цомгийн тэргүүн сингл болж дэлхий даяар цацагдсан бөгөөд Billboard Hot Modern Rock Tracks дууны жагсаалтын 9-р байр, Британы сингл жагсаалтын 8-р байранд тус тус бичигдсэн. 

Дуу 2007 оны хөгжмийн видео тоглоом Guitar Hero III: Legends of Rock-д татан авах боломжтойгоор гарсан ба улмаар Guitar Hero On Tour: Modern Hits болон Варрэн Миллэрийн Өвлийн хүүхэд баримтат кинонд багтсан байдаг. Violet Hill Британы шагнал гардуулах ёслол Q Awards-д шилдэг дуу төрөлд, 51 дэх удаагийн Грэмми шагналд "Шилдэг Рок дуу", "Шилдэг Хамтлаг Рок дуулалт" төрөлд тус тус нэр дэвшсэн. Дууны клип 2008 оны MTV Video Music Awards шагналын "Шилдэг тусгай эффэкт" төрөлд нэр дэвшсэн. Дууг олон бүтээлчид хэсэгчилж авч ашигласан ба өөр хэлбэрээр дуулах нь олонтаа.

Ангилал:Coldplay
Ангилал:Coldplay хамтлагийн дуунууд
AOMG

**AOMG** нь реппер Jay Park-ын үүсгэн байгуулсан Өмнөд Солонгос-ын  хөгжмийн агентлаг юм. Одоогоор уг агентлагт 20 дуучин, UFC-ийн тулаанч *Chan Sung Jung*, манга зураач *Kian84* нар харьяалагддаг. 

AOMG гэдэг нь "**A**bove **O**rdinary **M**usic **G**roup" эсвэл  "**A**lways **O**n **M**y **G**rind" гэдэг үгний товчлол.

## Түүх 
2013 оны 9 сарын сүүлээр *AOMG* үүсгэн байгуулагдаж, эхлээд хөгжмийн зохиолч *Jun Goon*, дуучин продюсер *Gray* болон *Cha Cha Malone* нартай гарын үсэг зуржээ. 2014 оны 3 сард агентлаг анхныхаа цомгийг гаргасан нь *Gray*-ийн *Call Me Gray* нэртэй мини цомог байсан юм.

*Simon Dominic* өөрийн *Amoeba Culture* агентлагаасаа гарснаас хэдэн сарын дараа *AOMG*-д гүйцэтгэх захирлаар орсон гэж мэдэгджээ. Үүний дараагаар хоёр жилийн дотор *Elo*, *Loco*, *Ugly Duck*, *DJ Wegun*, *DJ Pumkin*, *Hoody* зэрэг уран бүтээлчид *AOMG*-д орсон байна. 2016 оны 1 сард Өмнөд Солонгосын хэвлэл мэдээллийн CJ E&M компани AOMG-тэй стратегийн түншлэл байгуулснаа зарлажээ.

2018 оны 7 сарын 25нд Simon Dominic өөрийн *"Me No Jay Park"* дуугаараа дамжуулан AOMG-ийн гүйцэтгэх захирлын албан тушаалаасаа огцрохоо мэдэгдэж, 3 жилийн дараа буюу 2021 оны 12 сарын 31нд Jay Park AOMG-ийн гүйцэтгэх захирлын албан тушаалаасаа огцорч байгаагаа мэдэгджээ.

## Хандив 
2018 оны 12 сард AOMG "119 Remix"-ээс олсон бүх ашгаа гал түймэр унтраах, гал түймрийн осолтой холбоотой байгууллагуудад хандивлана гэж зарласан. 2019 оны 9 сард *Gray* дууныхаа орлогыг (25 сая вон) дуунд оролцсон уран бүтээлчдийн өмнөөс Сөүл хотын гал түймэр, гамшгийн төвд хандивлажээ. 2020 оны 8 сард AOMG онлайн тоглолтынхоо орлогыг (ойролцоогоор 12 сая вон) COVID-19 тахал өвчинд нэрвэгдсэн хүмүүсийг дэмжих зорилгоор Өмнөд Солонгосын үндэсний төв хандивын байгууллагад хандивласан байна.

## Голлох хүмүүс 
*Jay Park - үүсгэн байгуулагч, гүйцэтгэх захирал (2014–2021)
*DJ Pumkin - захирал (2018–2024)
*Simon Dominic - гүйцэтгэх захирал (2014–2018)

## Уран бүтээлчид 
### Одоогийн 
*Elo
*Ugly Duck
*Hoody
*Punchnello
*Yugyeom
*DJ Wegun
*Chan Sung Jung (The Korean Zombie)
*Jvcki Wai
*Kian84
*SIKKOO

### Хуучин 
*Jay Park (2013–2021)
*Gray (2013–2024)
*Loco (2013–2024)
*Simon Dominic (2014–2024)
*DJ Pumkin (2014–2024)
*Woo Won-jae (2017–2024)
*Sogumm (2019–2023)
*Code Kunst (2018–2024)
*Lee Hi (2020–2024)
*Cha Cha Malone
*Goosebumps (2020–2024)
*DeVita (2020–2024)
*Coogie (2022–2025)
*Meenoi (2023–2025)

## Гаргасан бүтээгдэхүүн 
### Цомог болон EP 
### Дижитал дуу 
## Аялан тоглолтууд 
* AOMG 2014 United States Tour
* Follow The Movement Tour 2016 (01/29 - 09/24)
* Follow The Movement Tour 2017 (02/11 - 05/01; 12/16)
*Above Ordinary USA & Canada Tour 2019
*Above Ordinary USA Tour 2022
*Follow The Movement Tour 2023

## Лавлах бичиг
Ангилал:Өмнөд Солонгосын хөгжмийн лэйбел
Бүүвэйн Соёлтой

**Бүүвэйн Соёлтой** (1901 -1937 оны 11 сар) нь багш, зураач, соён гэгээрүүлэгч, сурган хүмүүжүүлэгч байв.

## Намтар
Соёлтой багш 1901 онд Хятадын харьяат, Дагуур Монголын Чичигаар (хязгаар) нутагт ард Бүүвэйн гурав дахь хүү болон төржээ. Соёлтой 16 настайдаа бага сургуульд орж, хоёр жил суралцжээ. Баргын хувьсгалч Фуминтай (Буянгэрэл), Мэрсээ нар хувьсгал ялсан Монгол улсад ирээд, нутагтаа буцаж очсоны дараа "Хятадын гараас гарч, хувьсгал гаргах нь чухал" хэмээн үзэж, юуны урьд сургуулийн газар байгуулах нь зүйтэй гэж шийдээд, залуучуудыг цуглуулж, Хайлаар хотноо 1922 оны гуравдугаар сард сургууль нээж, улмаар Соёлтойг зургийн багшаар ажиллуулжээ. Уг сургуульд Соёлтой багшлахын сацуу зургийн авьяасаа өсгөн нэмэгдүүлэхийг чармайж, хятад янзын зураг зурах эрдмийг бие даан оролдсон ажээ. Тэрбээр 1924 онд Барга нутгийн долоон залуугийн хамт Монгол улсад үүссэн хувьсгалт үйл явцтай биечлэн танилцах, боловсрол олж авах, хувьсгалт бүтээн байгуулалтад оролцох зорилго өвөрлөж БНМАУ-д анх иржээ. Монголд ирснийхээ дараа Бүх Цэргийн Намын Ерөнхий Сургуульд суралцаж, улмаар 1925 оны дөрөвдүгээр сараас Судар Бичгийн Хүрээлэнгийн томилолтоор Бээжин хотно очиж, зургийн дээд сургуульд хоёр жил суралцаад 1928 онд Улаанбаатар хотноо буцан иржээ. Тэр жил БНМАУ-ын харьяат болж, 1929 онд МАХН-д орлогч гишүүнээр элсчээ. 1931-1938 оны үед Багш нарыг Бэлтгэх Сургуулийн зураг, дуу хөгжим, биеийн тамирын багшаар долоон жил ажилласан байна, энэ хугацаанд Монголын ирээдүйн олон багш, алдартан, болон сэхээтнүүдийг бэлтгэн сургасан байдгаас, Додийн Чойдог — УГЗ, БНМАУ-ын Маршал Чойбалсангийн нэрэмжит шагналт, Очирын Цэвэгжав — УГЗ, БНМАУ-ын Төрийн хошой шагналт, анхны Ардын Зураач, гэх мэт Монголын урлагийн олон cэхээтнүүд, "Алтан Үеийнхэн" -ийг төрүүлсэн нэгэн мөн. 1937 онд улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэн цаазар авхуулсан.
 
## Уран бүтээл
Монголын эртний хөгжмийн зэмсэг, ардын дуу, зураг.

Ангилал:Монголын уран зураач
Ангилал:Монголын багш
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1901 онд төрсөн
Ангилал:1937 онд өнгөрсөн
Сандагийн Бямбацогт

**Сандагийн Бямбацогт** (1974 оны 9 сарын 14-нд төрсөн) нь Монгол Улсын их хурлын гишүүн, улс төрч.

## Намтар 
### Боловсрол 
* 1982-1992 Ховд аймгийн Жаргалант сумын 2-р 10 жилийн сургууль /Бүрэн дунд боловсрол/
* 1997-1999 Санхүү эдийн засгийн дээд сургууль / Эдийн засагч, бизнесийн удирдлагын бакалавр/
* 2002-2005 Нидерланд Улсын Маастрихтын Их сургууль / Эдийн засагч, бизнесийн удирдлагын магистр/
* 2009-2014 Монгол Улсын Их сургуулийн Хууль зүйн сургууль /Хуульч, эрх зүйч/
* 2014-2016 Монгол Улсын Их сургуулийн Хууль зүйн сургууль /магистр/

### Ажил 
*1998 - 2000 онд "Ховдын өргөө" ХХКомпанийн ерөнхий захирал
*2000 - 2006 онд "Нью Прогресс" ХХКомпанийн захирал
*2006 - 2008 онд "Нью Прогресс" группийн Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн дарга
*2008 онд "Нью Прогресс" группийн Ерөнхийлөгч
*2008 оноос Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
*2013 - 2016 онд Монгол Улсын Их Хурал дахь Монгол Ардын Намын бүлгийн дарга
*2016- 2017 онд Монгол Улсын Засгийн газрын гишүүн, Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд
*2019-2020 онд Монгол Улсын Их хурлын Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны дарга
*2020-2022 онд Монгол Улсын Их хурлын Хууль зүйн байнгын хорооны дарга 
*2022-2024 онд Монгол Улсын Засгийн газрын гишүүн, Зам, тээврийн хөгжлийн сайд
*2024 оноос Монгол Улсын Засгийн газрын гишүүн, Батлан хамгаалахын сайд

## Шагналууд 
*2001 онд Ардын хувьсгалын 80 жилийн ойн медаль
*2005 онд Үйлдвэр, худалдааны тэргүүний ажилтан
*2005 онд Монголын үндэсний олимпын хорооны "Алтан Од" одон
*2006 онд Их Монгол Улс байгуулагдсаны 800 жилийн ойн хүндэт медаль
*2008 онд Алтангадас одон
*2011 онд Ардын хувьсгалын 90 жилийн ойн медаль
*2014 онд Хөдөлмөрийн гавъяаны улаан тугийн одон

Ангилал:Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
Ангилал:Монголын хууль зүй, дотоод хэргийн сайд
Ангилал:Монголын засгийн газрын хэрэг эрхлэх газрын дарга
Ангилал:Монголын улс төрч
Ангилал:Алтан гадас одон шагналтан
Ангилал:Хөдөлмөрийн Гавьяаны Улаан Тугийн одон шагналтан (Монгол)
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1974 онд төрсөн
Хлороз

зүүн талд, эрүүл ургамал баруун талд.]]

Ургамал судлалд **хлороз** ( ) гэдэг нь ургамлын навч хангалттай хэмжээний хлорофиллийг үйлдвэрлэж чадахгүй тохиолдолд үүсэх ургамлын физиологийн эмгэг. Хлорофилл нь навчны ногоон өнгийг тодорхойлдог учир, хлорофиллийн дутагдал буюу хлороз нь навчны өнгийг шарлуулж, улмаар цагаан шаргал болгоно. Хлорозд өртсөн ургамлын нүүрсусаа үйлдвэрлэх (фотосинтезээр) чадвар багасч эсвэл огт үгүй болж үхнэ. Гэхдээ, зарим ургамлууд, жишээ нь цагаан (альбинос) *Arabidopsis thaliana ppi2* мутант нь екзоген сахарозоор хангагдан амьдрах чадвартай байдаг.

## Шалтгаан 
ын* навчны судас хоорондын хлороз]]
ы бутны хлороз]]

Хлороз нь ихэвчлэн, навч нь өөрт хэрэгцээтэй хэмжээний хлорофиллийг синтезлэхэд шаардлагатай тэжээлээр дутагдсан үед илрэх ба хэд хэдэн хүчин зүйлийн шалтгаантай байж болно. Үүнд:
* хөрсөнд нэг эсвэл хэд хэдэн эрдэс дутагдахад, төмөр,  магни эсвэл цайр;
* азотын ба/эсвэл уургийн дутагдал;
* нэвчилт муутай хөрсөн үндэс усанд автан удаан хугацаанд орших;
* хүхрийн давхар исэлд өртөх;
* озонд мэдрэмтгий ургамлуудад озоны нөлөө; http://www.ars.usda.gov/Main/docs.htm?docid=12462
* нянгийн халдвартай байх, жишээ нь *Pseudomonas syringae pv. tagetis'' нь Asteraceae бүлийн ургамлуудыг бүтэн хлорозод оруулдаг.
Ургамлын төрлөөс хамааран дээрх шалгаануудад захирагдахгүй тохиолдлууд байна. Жишээ нь азалигууд хүчиллэг хөрсөнд гайхамшигтай ургадаг бол цагаан будаа, ургаж буй хөрс нь усанд автахад гэмтдэггүй.

## Засах арга 
Аль нэг тэжээлийн дутагдалыг (голдуу хөрсний рН-тай холбоотой), төмрийг хелат эсвэл сульфат хэлбэртэйгээр өгөх, магни ба азотын нэгдлүүдийг янз бүрээр хослуулан ашиглах замаар засаж болдог.

## Эх сурвалж
Уушги

, 2:&nbsp;уушгины венийн судас, 3:&nbsp;уушгины артерийн судас, 4:&nbsp;цулцангийн суваг, 5:&nbsp;уушгины хөндий, 6:&nbsp;салбан, 7:&nbsp;жижиг бронх, 8:&nbsp;гуурсан хоолой, 9:&nbsp;гуурсанцар, 10:&nbsp;үндсэн бронх, 11:&nbsp;уушгины орой]]

**Уушги** нь зүрх ба бусад эрхтний хамт цээжний хөндийд байрлах бөгөөд баруун уушги, зүүн уушги цээжний хөндийн 2 талд тус бүрдээ  голтны гялтан, мөгөөрсөн ба гуурсан хоолой, судас зэрэгт дүүжлэгдэн тогтоно. Өрцний баруун доод талд нь элэгний баруун том хэсэг байрладаг учраас уушги түлхэгдэн дээшилж бага зэрэг дээр байрлана. Иймд баруун зүүн уушги нь хоорондоо харилцан адилгүй байна. Уушги нь ерөнхийдөө конус хэлбэртэй. Уушгины суурь өрцөн тал руу харж байдаг учраас өрцөн тал хүнхэр байрлалтай, элгэнд түлхэгдсэн төвгөр байрлалтай байдаг. Уушги дээшээ нарийвтар болсноор уушгины орой болно. Зүүн уушгины дотно гадаргууд хонхор байдаг ба доошилсоор зүрхний даралт бүхий хонхор болдог. Уушгины дотно гадаргууны дундаас дээхнэ уушгины үүд байх бөгөөд түүгээр гуурсан хоолой, цус, тунгалагийн судас, мэдрэлийн ширхгүүд орж гарч байдаг. Энэ нь уушгины уг юм.

## Цахим холбоос 

Ангилал:Амьсгалын замын систем
Дашжамцын Төмөрбаатар

**Дашжамцын Төмөрбаатар** (1957 оны 2 сарын 1-нд төрсөн) нь Монголын дугуйчин, олон улсын хэмжээний мастер цолтой. 1980 оны Москвагийн олимпод оролцож явсан.

## Гэр бүл
Тэрээр 5 хүүхэдтэй.

Ангилал:Монголын дугуйчин
Ангилал:1980 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Монголын олимпын оролцогч
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1957 онд төрсөн
Фолксваген Т1

**Фолксваген Тип 2 Т1** (товчоор Фолксваген Т1 буюу ***VW Т1***, мөн **Булли**) Фолксваген ХXК-ийн (1960 оноос эхлэн хувьцаат компани болсон) үйлдвэрлэсэн жижиг транспортер юм. Т1 нь Фолксваген компанийн албан ёсоор VW Транспортер (компанийн дотоод нэршил Тип 2) гэж нэрлэгдэх Фолксваген микробус-цувралын хамгийн эхний моделл юм. Фолксваген Кэферийн (дотоод нэршил Тип 1) дараа иргэний зориулалтаар үйлдвэрлэсэн Т1 нь өнөөдөр Фолксваген Т5/T6 цуврал нь үйлдвэрлэгдэж байна. Энэхүү транспортер нь 1949 онд хөгжүүлэлт хийгдэн, 1950 оноос худалдаанд гарчээ. Худалдаанд гарангуутаа зах зээлд тэргүүлж эхэлсэн тус тэрэг нь германы эдийн засгийн гайхамшигийн бэлгэдэл болсон. Мөн Т1-н суурин дээр анхны аяллын зориулалттай тэрэг бий болсон байна.

Вольфсбург болон Ханноверийн VW-үйлдвэрүүдэд (1956 оноос эхлэн) Т1 нь төрөл бүрийн хувилбараар нийт 1,8 сая ширхэг үйлдвэрлэгдэн гарчээ. 1967 онд Ханноверийн үйлдвэрт түүний халаа болсон Т2-г үйлдвэрлэж эхэлснээр Т1-н үйлдвэрлэл дуусгавар болсон аж.

## Загварын түүх
### Ерөнхий 
Дэлхийн хоёрдугаар дайны дараа Вольфсбург дахь Фолксваген үйлдвэр нь Их Британийн эзэмшилд очжээ. Их Британийн хошууч Иван Хирст тус үйлдвэрийн үйл ажиллагааг хариуцаж байв. Тэрбээр үйлдвэрлэлтийг ямар нэг байдлаар урагш явуулахын тулд британийн зэвсэгт хүчнээс транспортер болон сэрээт өргөх машиныг зээлээр авч хэрэглэж байв. Хэрвээ армид энэ машинаа өөр газар хэрэглэх болвол үйлдвэрт хүлээхээс өөр арга байхгүй байлаа. Ингээд энэ тээвэрлэлтийн асуудлыг шийдэн урдаа тэвштэй, ардаа хөдөлгүүртэй, хөдөлгүүр дээрээ жолоодлого нь байрласан тэрэг зохион бүтээжээ.

1947 оны эхээр Нидерландын ерөнхий импортлогч Бен Пон Вольфсбург зочлох үеэрээ тус тэвштэй тэргийг харан, Нидерландын худалдааны төвд үүнтэй адил тэргийг Фолксваген Каеферийн шасси дээр нийлүүлээч гэсэн санал тавьсан байна. Гэвч энэ нь төлөвлөгөөг нидерландын албадаас ачааныхаа ардаа жолооч нь суудаг тээврийн хэрэгсэл байж болохгүй хэмээн зөвшөөрөл олгоогүй байна.

## Их биеийн хувилбар 

VW T1 Kastenwagen.jpg|Фолксваген Т1, хайрцган загвар
VW T1 Porschetransporter r.jpg|Уртасгасан тэвштэй Т1, Порше 550-г ачсан байдал
VW T1 Doka.jpg|Давхар кабинтай Фолксваген Т1
VW T1 Samba 1X7A8155.jpg|Фолксваген Самба
Westfalia Campingbox 7.jpg|Вестфалиа Кампингбоксоор тоноглосон Т1
'56 Deluxe roof.jpg|Задгай дээвэртэй Т1

## Техникийн үзүүлэлт 
## Цахим холбоос 
## Эшлэл 
Ангилал:Ачааны автомашины загвар
Ангилал:Жижиг автобус
Ангилал:Жижиг транспортер
Ангилал:Хайрцган тэрэг
Ангилал:Тэвштэй ачааны тэрэг
Т1
Рено Каптур

**Рено Каптур** нь (фр. ***Renault Captur***) Францын автомашин үйлдвэрлэгч Рено компанийн үйлдвэрлэсэн бага оврын SUV загварын автомашин юм. Энэ тэргийг 2013 оны эхэн үеэс эхлэн үйлдвэрлэж байгаа бөгөөд албан ёсоор Женевийн автомашины үзэсгэлэн дээр нийтэд танилцуулжээ. Европод Каптураас гадна яг ижил загварыг Өмнөд Солонгосын зах зээлд зориулан Самсунг QM3 нэртэйгээр бас үйлдвэрлэдэг.

Каптур нь Рено Клио IV-тэй ижил платтформ дээр үйлдвэрлэгдэх ба ихэнх эд ангиуд нь бас Клиогийн эд ангид суурилдаг байна. Хэдийгээр хийцийн хувьд хоорондоо ялгаатай ч, албан ёсоор Каптур нь Рено Модусын залгамж загвар гэж явдаг. Каптурын онцлогт хоёр өнгийн будаг, харьцангуй том хэмжээс бүхий дугуйтай ба энэ нөгөө талаас их биеийг газраас өргөн, туулах чадварыг нэмэгдүүлэх сайн талтай юм.

## Цахим хуудас
* Рено Каптурын албан ёсны цахим хуудас

## Эшлэл 
Каптур
Ангилал:Суудлын автомашины загвар
Ангилал:Комбилимузин
Ангилал:Sport Utility Vehicle
Германы Стандартчиллын Хүрээлэн

ий Тийргартен даxь ГСИ-ын албаны төв байр]]
**Германы Стандартчиллын Хүрээлэн** (герм. ***Deutsches Institut für Normung***, товчоор: DIN буюу ГСХ) нь Холбооны Бүгд Найрамдах Герман Улсын үндэсний стандарчиллын байгууллага юм. Тус байгууллага нь 1917 оны арванхоёрдугаар сарын 22-нд *«Германы аж үйлдвэрийн стандартын хороо»* нэртэйгээр үүсгэн байгуулагджээ. 1926 онд нэрээ өөрчлөн «*Германы стандартын хороо*» болгосон ба үүгээр өөрсдийн үйл ажиллагааны хүрээг зөвхөн аж үйлдвэрээр хязгаарлагдахгүй болсон гэдгээ илэрхийлжээ.

Өнөөгийн нэрээ (Deutsches Institut für Normung) 1975 онд тус байгууллага болоод Холбооны Герман Улсын хооронд бий болсон «Стандартын гэрээ»-тэй холбоотойгоор сонгосон байна. Тус байгууллагын удирдлага дор ажлын хорооноос гаргаж буй стандартыг DIN-Стандарт гэж нэрлэдэг.

## Үндсэн зарчим
Энэ стандарчиллын байгууллагын ажлын үндсэн зарчмыг DIN 820 стандартаар тодорхойлон бичсэн нь:
* хэрэглэгчид ойлгомжтой байх
* бүх сонирхлын бүлгийнхэний оролцоо
* нэгдмэл байдал
* сайн дурын үндсэн дээр
* олон улсын чанартай
* зөвшилцөл
* зах зээлд чиглэсэн
* нийтийн хэрэглээнд зориулагдсан
* нээлттэй байx
* шинжлэх ухаан техникийн өнөөгийн байдал
* ил тод байдал
* эдийн засгийн хэмнэлттэй

## Гүйцэтгэх үүрэг
Германы стандартчиллын хүрээлэнгийн гүйцэтгэх үүрэг нь нийтийн хэрэгцээнд зориулсан олон нийтийн сонирхлын дагуу стандартчиллыг гаргах, зохион байгуулах, хянах, зохицуулаx үүрэгтэй.

## Цахим холбоос 
* www.din.de – Албан ёсны цахим хуудас


Ангилал:Стандартчиллын байгууллага
Ангилал:1917 онд байгуулагдсан
Шар хуайс

**Шар хуайс**, **удлиг харгана**, **өдлиг харгана** () нь буурцагтны овгийн, харганы төрлийн ургамал. Түүний латин нэр болох *Caragana* нь Түрэг хэлнээс гаралтай бөгөөд Монгол хэлний *харгана* гэдэгтэй гарал нэг юм. Бут хэлбэртэйгээр элбэг, мод хэлбэртэйгээр арай ховор таардаг. Уугуул нутаг нь Монгол, Сибирь, Казахстан, Хятад (Хар мөрөн, Шинжаан) зэрэг юм. 
Манай орны Хангай, Хөвсгөлийн уулсын голын эрэг, чулуутай энгэр, хажуу, шинэсэн ойн захаар ургадаг. *Siberian pea-tree* эсвэл *Caragana* гэж нэрлэдэг ба АНУ-д хүний оролцоотойгоор тархсан. Түүний орос нэр нь *Карага́на древови́дная* ба *Жёлтая ака́ция* юм.

## Тайлбар 
Шар хуайс нь олон наст, 4—7 м өндөртэй бут эсвэл жижиг мод.

## Ач холбогдол 
Шар хуайс нь өргөн тархсан чимэглэлийн ургамал бөгөөд тайралт, хяргалтыг маш сайн даадаг учир амьд хайс, хашлага хийхэд ашиглагддаг. Мод нь хүрэн голчтой байдаг ба маш бөх бат, уян чанартай учир жижиг модон бүтээлүүдийг хийхэд ашиглагддаг. Залуу мөчрөөр нь сагс сүлждэг. Шар хуайсыг мөн элсний нүүдлийг зогсооход ба хажуу, налуу газрыг нуралт, урсалтаас сэргийлж бэхлэхэд ашигладаг. 

Шар хуайс нь үнэт бал ба тоос цуглуулах ургамал юм. Байгалаасаа ургасан төглийн балны өгөлт 350 кг/га хүрдэг.

### Бордогч мод ба хөрс сайжруулагч 
Олон эгнээт салхины хаалтны гаднах эгнээг шар хуайсаар бүрдүүлдэг. Мөн шар хуайсыг хөрсийг саармагжуулахад ашигладаг ба саармагжуулсан хөрсийг өөр ургамал тариалахад ашигладаг. Шар хуайс нь буурцагтны овгийн олон ургамлын нэгэн адил азотыг фиксацилдаг бактеритэй симбиозыг үүсгэдэг. Тариалсанаас хойш 120 хоногийн дараа хэмжихэд, найлзуурт хуримтлагтдсан азотын 20-59 хувийг агаарын гаралтай азот эзэлж байсан. Шар хуайс нь мөн нэг га талбайн хөрсөнд 73-91 кг азотыг хуримтлуулдаг. Иймд түүнийг бусад бордогч модны адилаар мод хоорондын тариалангийн () үед нэг эгнээгээр тарьж ашигладаг. Энэ тохиолдолд шар хуайс нь хөрс сайжруулагчийн ба салхины хамгаалалтын үүргүүдийг давхар гүйцэтгэнэ.

## Эх сурвалж 
## Гадаад холбоос 
*Germplasm Resources Information Network: Caragana arborescens Lam.
*Jepson Manual Treatment
*Purdue New Crops Profile
*Siberian pea-tree
*Caragana arborescens Siberian Pea Tree Bonsai Guide

Ангилал:Бордогч мод
Ангилал: Монгол улсын ургамлын аймаг
Дөрвөн тактын хөдөлгүүр

**Дөрвөн тактын хөдөлгүүр** нь дулааны буюу бүр нарийндаа бол шаталтын хүчний машин бөгөөд шатахууны шаталтаар бий болсон дулааны энергийг эргэлдэх голд эргэлтийн момент буюу эргэлтийн чадал болгон хувиргана.

## Ажиллах зарчим 
Ангилал:Дотоод шаталтын хөдөлгүүр
Бог мал

Монголчууд 5 хошуу малыг биеийн байдал бэлчээрлэх нөхцөлийг харгалзан бод,бог гэж төрөлд нь авч үздэг.
Бог малд хонь, ямаа
Бод малд адуу, үхэр, тэмээ орон.

Ангилал:Монголын малын нэршил
Sport Utility Vehicle

**Sport Utility Vehicle** (товчоор SUV, монг. махчлан орчуулбал: *спорт- ба хэрэглээний тээврийн хэрэгсэл*) буюу **бартаат замын лимузин** гэдэг нь лимузинтэй адил тохилог, бартаат замд туулах чадварыг дээшлүүлсэн өндөрлөгөө бүхий, их биеийн харагдах байдал нь бартаат замын тэрэгтэй төстэй суудлын автомашиныг хэлнэ. Бартаат замыг туулах чадвар нь загвар бүрт өөр өөр байх ба учир зарим загварууд нь бүх дугуйн хөтлөгч байхгүй, зөвхөн засмал замд ашиглахаар хийгдсэн байдаг.

Энэ төрлийн тэрэг нь1963 оноос үйлдвэрлэсэн Жееп Вагонээр болон 1970 оноос үйлдвэрлэсэн Рэнж Ровероос гаралтай.

## Цахим хуудас
Ангилал:Автомашины ангилал
Онгийн хийд

**Онгийн хийд** буюу **Гүнджамбаалин хийд** (Хотол өглөгч) нь Дундговь аймгийн Сайхан-Овоо сумын нутагт, Онги голын эрэг, Сайхан-Овоо уулын энгэрт байх туурь юм. Хутагт лам Ишдоньлхүндэв, түүний шавь Барь лам Дамцагдорж нар 1760-1810 оны хооронд бариулжээ. Оргил үедээ 1000 гаруй лам хуврагтай, Халхын томоохон сүм хийдийн нэг байсан тус хийдийн туурь Сайхан-Овоо сумын төвөөс өмнө зүгт 18 км зайд оршино. Тус хийдээс 15 км зайтай, мөн Онгийн голын эрэг дагуу "Хошуу хурлын хийд" хэмээх бас нэгэн хийд байсан бөгөөд Онгийн хийдийн баруун жигүүрийн Хутагт ламын хийд, зүүн жигүүрийн Хамба Дамцагдоржийн хийдүүдийг хамтад нь "Онгийн гурван хийд" гэж нэрлэж байжээ. Онгийн хийдэд 4 сургалтын дацан хийд байсан бөгөөд шашны гүн ухаан, нууц тарни бясалгал, анагаах ухаан буюу мамба, тоон ухаан буюу математикийн чиглэлийн сургалтууд явуулдаг байжээ.

## Хэлмэгдүүлэлт
Сүмийн сүүлчийн Хамба лам Лувсандорж 1937 онд баригдсан бөгөөд хийдийг 1939 онд бүрэн нураасан юм. Хийдийн 200 гаруй лам цаазлуулж, олон арван лам шоронд хоригдсон.

## Дурсгал
Онгийн хийдийн туурийн дэргэд 2001 онд гэр музей байгуулагдсан. 2004 онд хийдийн нэгэн сүмийг сэргээн засварлаж ашиглалтад оруулжээ.

Ангилал:Монголын буддын шашны хийд
Ангилал:Монгол дахь туурь
Ангилал:1760-аад онд барьсан
Ангилал:1930-аад онд сүйтгэсэн
Ангилал:Дундговь аймаг
Очирбат

**Очирбат** нь монгол эрэгтэй хүний нэр. "Алмааз" гэсэн утга бүхий төвөд үгээс гаралтай Очир гэдэг нэрэнд Бат хэмээх монгол нэрийг залгаж бүтээсэн нэр.

## Алдартай хүмүүс
*Пунсалмаагийн Очирбат - Монгол Улсын анхны ерөнхийлөгч
*Гомбожавын Очирбат - улс төрч
*Баянбаатарын Очирбат - дипломатч
*Аюурзанын Очирбат - жүжигчин
*Цэнд-Аюушийн Очирбат - жүдочин
*Гомбосүрэнгийн Очирбат - хөдөлмөрийн баатар барилгачин
Ангилал:Монгол хүний нэр
Патусай-Ялалтын хаалга

**Патусай-Ялалтын хаалга** — Бүгд Найрамдах Ардчилсан Лаос Ард Улсын нийслэл Вьентьян хотын төвд байрлах дурсгалын хөшөө цогцолбор. 
Патусай гэдэг нь хоёр үгнээс бүрдсэн үг юм.  “Patu” пату- гэж “хаалга, гарц, үүд” , ‘Xai’ сай- гэж санскрит хэлний जयः (jayaḥ) гэдэг үг бөгөөд орчуулбал “ялалт” гэсэн утгатай үг юм. Эдгээр хоёр үгний нийлбэр нь “Ялалтын хаалга”. 
Энэ хөшөөг Франц Улсаас эрх чөлөө, тусгаар тогтнолоо олохын төлөө байлдан тэмцэж байсан лаосчуудын гэгээн дурсгалд зориулж босгожээ. 

“Ялалтын хаалга”-ыг Там Сайастсен гэж лаос архитекторч хүний зургаар Лаосын Вант Улсын үед 1957-1968 онуудад барьж босгосон байна.
 
Анх “Анусавари” буюу лаос хэлээр “дурсгал” гэдэг нэртэй байгаад 1975 оноос БНАЛАУ байгуулагдсанаас хойш өнөөгийн Патусай нэрээр сольжээ. 

Уг дурсгалын цогцолбор бурханы шашны “ухаалгаар найрсаг ханддаг байх, уяан хатан байх, үнэнч байх, нэр хүндтэй бүтэн байх болон цэцэглэл хөгжил авчрах” гэсэн таван сургаалийг төлөөлүүлэн таван хэсгээс бүрддэг байна. Ертөнцийн дөрвөн зүгийн билэгдэж дөрвөн үүдтэй бөгөөд үүд болгоны урд цөөрөмтэй. Цөөрмүүд нь цэргүүдийн эр зоригийг төлөөлүүлж бадамлянхуа цэцэг хэлбэртэй хийжээ. Цогцолборын дөрвөн буланг домогт гардаг Лаосын билэг тэмдэг болсон Нага хааны /хагас хүн хагас амьтан/ дүрсээр чимгэлсэн байна.  

Ялалтын хаалганы дотор талд дээшээ үзмэрийн талбай руу гардаг хоёр шат байдаг. Хоёр давхарт лаосын баатруудад зориулсан мүзейн үзмэрүүд байрлуулжээ. Орой үдшийн цагаар гэрэлтүүлэг асаадаг бөгөөд Вьентьянчуудын явган зугаалах дуртай газрын нэг болсон бөгөөд гадны жуулчдын заавал үздэг үзмэрийн нэг юм.

Ангилал:Вьентьян
Мянгад (салаа утга)

* Мянгад сум
* Мянгад овог
* Мянган-ий олон тоо

Ангилал:Салаа утгатай үгс
Бордогч мод

**Бордогч мод** гэдэг нь агаарын азотыг (N2) фиксацилан үндсээрээ эсвэл унасан навчаараа дамжуулан хөрсөнд өгөх чадвартай, агроойжуулалтын салбарт хөрсийг сайжруулах ба/эсвэл тариалангийн зориулалтаар ашиглагддаг моднуудын ерөнхий нэр юм.  
Эдгээр моднууд нь мөн хөрсний гүнээс тэжээлийг дээшлүүлэн, үндэс нь  гүнд хүрч чадахгүй ургамлуудад хүртээмжтэй болгодог.  
Бордогч моднууд нь удаан хугацаанд (цаашид), эрдэс бордооны нөлөөллийн үүсэлтэй элэгдлээс сэргийлж, хөрсний деградаци ба үүнтэй холбоотой цөлжилтөөс хамгаалж, ургамлын усны хангамжийг нэмэгдүүлнэ. Бордогч мод нь мөн хүнсний аюулгүй байдалд сайжруулах нөлөөг үзүүлдэг. Нигер улс нь 4.8 сая га *Faidherbia* зонхилох агроойн аж ахуйтай бол Замби улс 300 мянган га ийм талбаатай. 

Бордогч модууд нь цөлжилтийн тархалтаас сэргийлж, Африкийн хуурайшилттай нутгуудад орших орнуудад газар тариалангаа авч үлдэх боломжийг олгож байна. Цаг уурын өөрчлөлтийн сөрөг нөлөөлөл ажиглагдаж буй сүүлийн жилүүдэд бордогч модыг олон оронд идэвхтэй ашиглаж байна. Зураг дээр АНУ-ын Миссури муж дахь шар буурцагны тариалан.

## Манай улсад 
Манай улсад агроойжуулалтын энэ салбар одоогоор хөгжөөгүй байна. Социализмийн үед зарим САА-уудад салхины хаалт гэж хэлж болохоор модон зурвасуудыг тариалангийн талбайг тойруулан тариалж байсны үлдэгдэл одоог хүртэл хадгалагдан үлдсэн байдаг. 

### Шар хуайс 
Олон эгнээт салхины хаалтны гаднах эгнээг шар хуайсаар бүрдүүлдэг. Шар хуайс нь буурцагтны овгийн олон ургамлын нэгэн адил азотыг фиксацилдаг бактеритэй симбиозыг үүсгэдэг. Тариалсанаас хойш 120 хоногийн дараа хэмжихэд, найлзуурт хуримтлагтдсан азотын 20-59 хувийг агаарын гаралтай азот эзэлж байсан байна. Шар хуайс нь мөн нэг га талбайн хөрсөнд 73-91 кг азотыг хуримтлуулдаг. Иймд түүнийг бусад бордогч модны адилаар мод хоорондын тариалангийн () үед нэг эгнээгээр тарьж ашигладаг. Энэ тохиолдолд шар хуайс нь хөрс сайжруулагчийн ба салхины хамгаалалтын үүргүүдийг давхар гүйцэтгэнэ.

### Чацаргана 
Чацаргана нь сайн жимсний мод төдийгүй, мөн азотыг фиксацилдаг бактеритэй симбиозыг үүсгэдэг ургамал юм. Тариалсанаас хойш 120 хоногийн дараах найлзуурт хуримтлагтдсан азотын 21-70 хувийг агаарын гаралтай азот эзэлдэг ба нэг га талбайн хөрсөнд 25-261 кг азотыг хуримтлуулдаг. АНУ болон бусад орны туршлагын дагуу богино хугацааны зорилго нь үр тариа, урт хугацааны зорилго нь чацаргана жимс гэх хослолыг манай оронд хэрэгжүүлж болох юм.

## Мөн үзэх 
*Агроойжуулалт
*Экозохицол

## Эх сурвалж
Со Ингүк

**Со Ингүк** {Солонгос хэлээр:서인 국) 1987 оны 10 сарын 23 нд төрсөн. Өмнөд Солонгос улсын Ульсан хотод төрсөн. Дуучин, ая зохиогч жүжигчин.

Ангилал:Өмнөд Солонгосын жүжигчин
Илбасан

**Илбасан хан** нь 1315-1320 оны хооронд Цагаан ордны улсыг захирч байсан.
Түүний засаглалын үед хот тосгод байгуулагдаж, тэдгээрийн гар урлал, худалдаа наймаа эрчимтэй хөгжиж, улс орны хүч чадал тогтвортой хөгжиж байлаа. Мөн тухайн үеийн **Өзбег ханы** нөлөөгөөр Исламын шашин хүчтэй нөлөөлж ирсэн. Энэ нь яваандаа бөө мөргөлтөн хуучин монгол ноёд, исламжсан монгол, түрэг ноёдын дунд Цагаан Ордны Улс болоод Алтан Ордны Улсын дотоодын тэмцэлийг хурцатгах үндэс суурь болсон юм.

## Холбоотой мэдээлэл
* Исламын шашин
* Монгол хаад
* Цагаан орд

## Эшлэл
Ангилал:Цагаан ордны хан
Ангилал:14-р зууны ноёрхогч
Ангилал:Боржигин
Ангилал:13-р зуунд төрсөн
Ангилал:1320 онд өнгөрсөн