open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Том чихт үнэг

**Том чихт үнэг** (*Otocyon megalotis*) нь Африкийн Саваннад тархсан, Нохойнхон овгийн амьтан юм. Дундад Плейстоцений үед буюу 800,000 орчим жилийн өмнө үүсчээ.

Том чихт үнэгний чих, хөл, нүүрний хэсэг нь хар байх бөгөөд ерөнхийдөө шаргал өнгөтэй. Дунджаар 55&nbsp;см урттай (толгой, их бие), чих нь 13&nbsp;см байдаг. ***Otocyon*** төрлийн цорын ганц зүйл юм. Цагаан шоргоолжны үүрэнд зочлон, царцааны нүүдлийг дагаж, эрээн тахь буюу антилоп гөрөөсний сүргийг бараадан, тэдний ялгадасан дээр шавах шавьжаар хооллоно. Шавьжнаас гадна мэрэгчид, шувууд, өндөг, заримдаа жимсээр хооллоно. Усны хэрэгцээнийхээ ихэнхийг хоолноосоо авдаг.

Нас бие гүйцсэн хос, залуу үнэгнүүдээс бүрдэг бяцхан бүлэг үүсгэн амьдрах бөгөөд шөнийн явдалтай. Хосууд нүхэнд амьдарч, хоёроос таван гавараа хамтдаа өсгөдөг. Нас бие гүйцсэн хосууд моногами амьдралтай, гэхдээ хосдоо насан туршдаа үнэнч байдаг эсэх нь хараахан мэдэгдээгүй.

Шүднээс нь болж том чихт үнэгийг  нохойныхон овгийн тусдаа дэд овогт (Otocyoninae) багтаадаг хэдий ч сүүлийн үеийн судалгаагаар үнэгнүүдтэй ойр болох нь тогтоогджээ. Том чихт үнэг нь Плейстоцений эринд маш өргөн тархсан байсан бөгөөд тэр үед Баруун болон Өмнөд Азид хүртэл нутаглаж байсан ажээ.

## Дэд зүйлүүд
Уг үнэгний одоогоор мэдэгдээд буй 2 дэд зүйл бий:
**Otocyon megalotis megalotis* - Өмнөд Замби, Ботсван, Намиби, Өмнөд Африк, Ангол, Мозамбик, Зимбабве
**Otocyon megalotis virgatus* - Этиоп, Кени, Сомали, Судан, Танзани, Уганда

## Эшлэл
## Цахим холбоос 
*Хөхтөн амьтдын зүйлийн бүртгэл
*Скаллс Анлимитэд сайт дахь, том чихт үнэгийн араг ясны зураг

Ангилал:Чонынхон
1975 оны жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн

**1975 оны жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн** нь 1975 оны 10 сарын 23-наас 25-нд Австрийн Вена хотноо зохиогдсон, 9 дэх удаагийн жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн юм.

## Медальтнууд
### Эрэгтэй
### Медалийн хүснэгт 
Ангилал:Жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн
1980 оны жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн

**1980 оны жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн** нь эмэгтэйчүүдийн анхны жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн бөгөөд 1980 оны 11 сарын 29-нөөс 30-нд АНУ-ын Нью-Йорк хотод зохиогджээ.

## Медальтнууд
### Эмэгтэй
### Медалийн хүснэгт 
Ангилал:Жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн
1982 оны жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн

**1982 оны жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн** нь 1982 оны 12 сарын 4-нөөс 5-нд Францын нийслэл Парист зохиогдсон, 2 дахь удаагийн эмэгтэйчүүдийн жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн юм.

## Медальтнууд
### Эмэгтэй
### Медалийн хүснэгт 
Ангилал:Жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн
1983 оны жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн

**1983 оны жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн** нь 1983 оны 10 сарын 13-наас 16-нд ЗХУ-ын нийслэл Москвад зохиогдсон, 13 дахь удаагийн жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн юм.

## Медальтнууд
### Эрэгтэй
### Медалийн хүснэгт 
Ангилал:Жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн
1984 оны жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн

**1984 оны жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн** нь 1984 оны 11 сарын 10-наас 11-нд Австрийн Вена хотод зохион байгуулагдсан, 3 дахь удаагийн эмэгтэйчүүдийн жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн юм.

## Медальтнууд
### Эмэгтэй
### Медалийн хүснэгт 
Ангилал:Жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн
1985 оны жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн

**1985 оны жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн** нь 1985 оны 9 сарын 26-наас 29-нд Өмнөд Солонгосын Сөүл хотод зохиогдсон, 14 дэх удаагийн жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн юм.

## Медальтнууд
### Эрэгтэй
### Медалийн хүснэгт 
Ангилал:Жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн
1986 оны жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн

**1986 оны жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн** нь эмэгтэйчүүдийн 4 дэх буюу сүүлчийн  жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн бөгөөд 1986 оны 10 сарын 24-нөөс 26-нд Нидерландын Маастрихт хотод зохион байгуулагджээ. 1987 оноос эхлэн эрэгтэй, эмэгтэй жүдочид хамтдаа дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнээ зохиох болсон билээ.

## Медальтнууд
### Эмэгтэй
### Медалийн хүснэгт 
Ангилал:Жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн
1979 оны жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн

**1979 оны жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн** нь 1979 оны 12 сарын 6-наас 9-нд Францын Парис хотноо зохиогдсон, 11 дэх удаагийн жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн юм. 1977 онд явагдах байсан 10 дахь удаагийн ДАШТ зохиогдоогүй тул жүдочид 4 жилийн дараа дэлхийн аваргаа шалгаруулахаар цугласан нь энэ билээ.

## Медальтнууд
### Эрэгтэй
### Медалийн хүснэгт 
Ангилал:Жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн
Роди

**Роди** () нь байгаль дээр ховор тохиолддог, мөнгөлөг цагаан өнгөтэй, хатуу, цагаан алтны бүлэгт багтах шилжилтийн металл юм. Химийн тэмдэглэгээ нь **Rh**, атомын дугаар 45. Байгаль дээр оршдог роди нь 103Rh хэмээх цорын ганц изотопоос тогтдог. Тун ховор байдаг үнэт металл болохынхоо хувьд маш өндөр үнэтэй бөгөөд 2010 оны байдлаар килограмм нь $80,000-ын үнэтэй байв.

Родиг 1803 онд Виллиам Хайд Волластон нээжээ. Цагаан алт буюу никелийн хүдэр дотор цагаан алтны бүлгийн бусад гишүүдийн хамтаар олдсон аж.

## Цахим холбоос 
## Эшлэл 
Ангилал:5-р үеийн элемент
Ангилал:Катализатор
Ангилал:Эрдэс
Ангилал:Кубын талст систем
Ангилал:Эрдсийн ангиллын элемент
Ангилал:Цахилгаан техникийн материал
Минамото Сүмика

**Минамото Сүмика** (, гэрлэсний дараах овог Комацү, , 1979 оны 5 сарын 2-нд төрсөн) нь Японы усанд сэлэгч, усанд сэлэлтийн дасгалжуулагч юм. Асахи телевизэд ажилладаг байв.

## Намтар
*Токүшима мужийн Токүшима хот, Хачиман дүүргийн уугуул. Токүшима мужийн Жоонан ахлах сургууль, Чүү-О их сургуулийн хуулийн тэнхимийг дүүргэсэн.
*1996 оны Атлантын олимп, 2000 оны Сиднейн олимпод чөлөөт сэлэлтийн төрлөөр өрсөлдсөн.
**Атлантын олимпод 50 метрийн чөлөөт сэлэлтэд 12-р байр эзэлж, 100 метрийн чөлөөт сэлэлт, 4x100 метрийн чөлөөт буухиад урьдчилсан шатнаас хасагдсан.
**Сиднейн олимпод 50 метрийн чөлөөт сэлэлтэд 8-р байр, 100 метрийн чөлөөт сэлэлтэд 7-р байр эзэлснээс гадна 4x100 метрийн холимог буухиад Накамүра Май, Оониши Жүнко, Танака Масами нартай баг болон оролцож, хүрэл медаль хүртжээ.
*2001 оны 9-р сард зодог тайлж, их сургуулиа төгсөхийн өмнөхөн буюу 2002 оны 2 сард гэрлэжээ. Сургуулиа төгсөөд 2002 оны 4 сараас Асахи телевизэд ажиллах болсон байна. Гэвч мөн оны 6 сард спортод эргэж ирэн, тэмцээн уралдаанд оролцох болж, улмаар 9 сард Асахи телевизээс гарч, Токүшима руугаа буцжээ.
*2007 онд Токүшима мужийн усанд сэлэлтийн холбооны өрсөлдөх чадварыг дээшлүүлэх зөвлөлийн гишүүнээр сонгогдсон.
*2010 оны 2 сарын 13-нд мөн оны зун явагдах Японы парламентийн дээд танхимын сонгуульд Токүшима мужаасаа өрсөлдөхөөр Японы Либерал Ардчилсан Намаас нэр дэвшихээр горилж буйгаа зарласан. 2 сарын 25-нд Токүшима мужийн намаас түүнийг нэр дэвшигчээр тодорхойлсон боловч тус мужаас сонгогдон ажиллаж байсан гишүүн Коикэ Масакацү бие даан нэр дэвших бодолтой байгаагаа зарласны улмаас ЛАН-ын төв нь түүнийг нэр дэвшигчээр зарлахгүй байв. Байдал ийм болсон тул тэрээр 3 сарын 18-нд нэрээ татаж авснаа мэдэгджээ.

## Эшлэл 
## Гадны холбоос
*Минамото Сүмикагийн албан ёсны блог "Сүмикагийн амьдардаг гэр" (япон хэлээр)

Ангилал:Японы усанд сэлэгч
Ангилал:Японы олимпын хүрэл медальтан
Ингрид Бергманс

**Ингрид Бергманс** (, 1961 оны 8 сарын 24-нд Көрсэлд төрсөн) нь Бельгийн жүдоч бөгөөд гэрлэснийхээ дараа **Ингрид Валлот** хэмээх нэртэй болжээ. Тэрээр 1970-аад оны сүүлчээс 1980-аад онд Роберт ван де Валлегийн хамтаар Бельгийн жүдогийн нүүр царай болж явсан бөгөөд мөн хугацаанд 8 удаа Бельгийн оны шилдэг тамирчин эмэгтэйгээр өргөмжлөгдсөн нь дээд амжилт юм.

Бергманс нь эмэгтэй жүдогийн түүхэнд хамгийн амжилттай тамирчдын нэг бөгөөд Тани Рёоко 2007 онд 7 дахь алтан медалиа хүртэх хүртэл Бергмансын дэлхийн АШТ-ээс 6 алтан медаль хүртсэн нь дээд амжилт байв. Ингрид 1980, 1982, 1984, 1986 онуудад үнэмлэхүй, 72 хүртэлх кг-ийн жинд 1984, 1989 онд дэлхийн аварга болсноос гадна 4 мөнгө, 1 хүрэл, нийт 11 медалийг ДАШТ-ий дэвжээнээс хүртжээ. Мөн тэрээр 1988 оны зуны олимпод эмэгтэй жүдогийн төрөл үзүүлэх спортын статустай багтахад 72 кг-ийн жингийн ангилалд түрүүлснээс гадна мөн жинд 1985, 1988, 1989 онуудад, үнэмлэхүй ангилалд 1983, 1987, 1988 онуудад Европын аварга болсон тамирчин билээ. Ингрид 1990 онд мөн Бельгийн жүдоч  Марк Валлоттой гэрлэж, 2 хүүхэдтэй болцгоосон боловч хожим салжээ.

## Эшлэл 
Ангилал:Бельгийн жүдоч
Ангилал:Жүдогийн дэлхийн аварга
Ангилал:Жүдогийн европын аварга
Ангилал:Бельгийн олимпын оролцогч
Ангилал:1988 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Бельгичүүд
Ангилал:1961 онд төрсөн
Цэрэнтулгын Түмэнбаяр

**Цэрэнтулгын Түмэнбаяр** (1959 онд Улаанбаатар хотод төрсөн) нь Монголын зохиолч юм. 

## Боловсрол
Арван жилийн 47-р сургуульд бага, дунд боловсрол эзэмшин, Холбооны техникумыг радио электроникийн техник мэргэжлээр төгссөн. 1998 онд МУИС-ийн Монгол судлалын сургуульд уран зохиол хэл шинжлэлийн мастер зэргийг хамгаалсан.

## Бүтээлүүд
### Ном
* 1985 он - Хараацайн жигүүр
* 1987 он - Толгодын шивнээ
* 1993 он - Удган
* 1998 он - Мэргэнд буусан чоно
* 2002 он - Өнчин чавхдас дуулдаггүй
* 2005 он - Тэнгэрийн зүүд
* 2005 он - Согоо суман
* 2007 он - Шөнийн танго
* 2008 он - Нар хурайлсан хийморь
* 2010 он - "Цагаан сүүний домог" англи, монгол хэлээр
*2012, 2014 он -"Дөргөнэ хатны алтан зоос" шилмэл өгүүллэгүүд
*2018 он- "Мэлмийн гүнд" өгүүллэгийн түүвэр

### Тайз, дэлгэцийн бүтээлүүд
* 1999 он - "Тэнгэр мэднэ" кино
* 2000 он - "Нохойтой нөхцсөн бүсгүй" кино
* 2000 он - "Цагаан сүүний домог" кино
* 2003 он - "Мэргэнд буусан чоно" балет
* 2007 он - "Нүцгэн натур" кино
* 2008 он - "Уулын бяцхан зоргол" хүүхдийн балет
* 2011 он - "Хурдан том болмоор байна" кино"
* 2011 он - "Тусгаар тогтнолын төлөө" олон ангит теле жүжиг
*2012 он - "Улсын цол Монгол" олон ангит теле жүжиг
*2012 он- "Мөрөөдлийн үзэг" хүүхдийн жүжиг

## Шагнал
* Нацагдоржийн нэрэмжит шагнал
* Монголын Зохиолчдын Эвлэлийн шагнал
* Удвал сангийн нэрэмжит шагнал
* С.Буяннэмэхийн нэрэмжит шагнал
* Утгын чимэг богино өгүүллэгийн наадамд арваад удаа 1-ээс 5-аар байранд орсон.
* "Алтан өд-2011" шагналт

## Цахим холбоос 
*Блог
*Албан ёсны вэбсайт

Ангилал:Монголын зохиолч
Ангилал:Монгол Улсын Их Сургуулийн төгсөгч
Ангилал:Монголын Зохиолчдын Эвлэлийн шагналтан
Ангилал:Улаанбаатарын хүн
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1959 онд төрсөн
Танжер

**Танжер** (Амазигх: **Tanja**, эртний Бербер нэр: **Tinji**, араб: **طنجة**) нь хойд Мароккогийн хот бөгөөд 700,000 орчим оршин суугчтай (2008 оны тооллого). Газар дундын тэнгис Атлантын далайн уулзвар болох Гибралтарын хоолойн баруун үзүүрийн Хойд Африк талын эрэгт орших Спартел хошуунд оршино. Танжер-Тетуан бүсийн төв болно. 

Манай эриний өмнөх 5-р зуунаас эхлэн олон соёл иргэншил, соёлтой харьцаж ирсэн тус хот нь нэн баялаг түүхтэй билээ. Финикийн суурингаас эхлээд 1950-иад оны тусгаар бүс нутаг хүртэл, Танжер нь олон соёлын огтлолцох газар байж ирсэн юм. Гэхдээ 1923 онд Танжерыг гадаадын колоничлогч хүчнүүдийн нөлөөгөөр олон улсын хотын статустай болгосны дараа Европ болон Америк, Энэтхэг зэрэг бусад тивийнхэн олноор шилжин суурьших болжээ. 

Сүүлийн жилүүдэд тус хот хурдацтайгаар орчин үежиж, хөгжиж байна. Далайн эрэг дэх 5 одтой шинэ зочид буудлууд бүхий, Танжер хотын төв гэгдэх бизнес дүүрэг, мөн шинэ нисэх онгоцны буудал, хөлбөмбөгийн цэнгэлдэх хүрээлэн зэргүүд сүндэрлэн босч байна. Танжерын эдийн засагт шинээр байгуулагдсан Танжер-мед боомт томоохон нөлөө үзүүлэх нь дамжиггүй.

## Цахим холбоос 
* Танжерын гэрэл зургууд
* Танжерын фото галерей

Ангилал:Африкийн археологийн олдворт газар
Ангилал:Африкийн суурин
Ангилал:Далайн боомттой суурин
Ангилал:Kарфагений суурин
Ангилал:Мароккогийн археологийн олдворт газар
Ангилал:Мароккогийн суурин
Ангилал:Мароккогийн мужийн төв

Ангилал:Танжер-Тетуан-Эль Хосейма
Ангилал:Эртний Мароккогийн түүх
Сабины цахлай

**Сабины цахлай** нь жижиг биетэй цахлай юм. Ангилал зүйн хувьд маргаантай; зарим эрдэмтэд түүнийг *Xema* төрлийн цорын ганц зүйл ***Xema sabini*** гэдэг бол бусад нь *цахлайнхан* овогт багтах ***Larus sabini*** гэж үздэг. Арктикт тархсан бөгөөд Хойд Америк, Евразийн хойд хэсгийн ихэнх нутгаар тохиолдоно. Намар өмнө зүг рүү нүүдэллэж, ихэнх нь Номхон далайн үзүүрийн, Өмнөд Америкийн баруун эрэг орчмын хүйтэн урсгал болох Хумбольдтын урсгалын хавьцаа өвөлждөг бол Гренланд, зүүн Канадын шувууд нь Атлантын далайг гаталж, Европын баруун үзүүр, баруун өмнөд Африкийн хүйтэн урсгал болох Бенгелагийн урсгал хавьд өвөлжинө. Заримдаа АНУ-ын баруун хойд эрэг, зүүн Европ зэрэгт намрын шуурганд уруудан очсон ганц нэг Сабины цахлай тааралдах нь бий.

Уг шувууг Ирландын эрдэмтэн Сэр Эдвард Сабин ах Жозеф Сабиныхаа дурсгалд зориулан ийн нэрлэжээ.

## Эшлэл 
## Цахим холбоос 
* Avibase
*  Database entry includes justification for why this species is of least concern

Ангилал:Цахлайнхан
Африкийн сэлүүр хөлт

**Африкийн сэлүүр хөлт** (*Podica senegalensis*) нь баруун, төв, өмнөд Африкийн гол мөрөн, нууруудаар тархсан усны шувуу юм. 

## Тодорхойлолт
Африкийн сэлүүр хөлт нь урт хүзүү, хурц хушуу, тод улаан хөлтэй, усны "мэргэжилтэн" шувуу юм. Их бие нь янз бүрийн өнгөтэй байх боловч ихэнхдээ зэгэл, бараан байдаг. Эрэгчин нь эмэгчингээсээ илүү бараан өнгөтэй. Өмнөд Америкийн жижиг нугасыг санагдуулам тус шувуу нь конвергент эволюцийн тод жишээ билээ.

## Зургийн цомог 

Africanfinfoot.jpg|Уганда улс, Мбуро нуур, эрэгчин
Podica senegalensis00.jpg|***Podica senegalensis*** (нас гүйцсэн эмэгчин)

## Ном зүй 
* Josep del Hoyo, Andrew Elliot, Jordi Sargatal: *Handbook of the birds of the world.* Band 3: *Hoatzin to Auks.* Lynx Edicions, Barcelona 1996, ISBN 84-87334-20-2.
* *Handbook of the Birds of the World*, Volume Three, Hoatzin to Auks; *de Hoyo, Elliot* and *Sargatal*, ISBN 84-87334-20-2

## Цахим холбоос 
*  Database entry includes justification for why this species is of least concern

Ангилал:Тогоруутан
Сирым

[thumb|200px|18-р зууны сүүл үеийн "**Санбак**" (상박 相撲) буюу "Бөх" хэмээх зураг [Данвон|Ким Хондогийн бүтээл. Сирым бөхийн тэмцээн үзэж буй хүмүүсийг дүрсэлжээ.]]
***Сирым*** () нь Солонгосын үндэсний спорт бөгөөд бөхийн нэгэн төрөл юм. Бүсэлхийгээрээ зүүсэн бүснээс барьц авч, хав дөрвөлжин золгосон байдлаас барилдаан эхлэх бөгөөд өрсөлдөгчөө унагах, эсвэл өвдгийг нь газар хүргэвэл ялсанд тооцно.
thumb|Гёнжү Иргэдийн Биеийн Тамирын Фестивалийн сирым бөхийн тэмцээний үеэр. 2008 он

## Эшлэл
## Гаднын холбоос 
*  Солонгосын Сирымын Холбоо: 한국씨름연맹 - Албан ёсны вэбсайт
* Солонгосын Сирым Судлалын Хүрээлэн
* Солонгосын Фестиваль
* Сирымын түүх - видео

Ангилал:Солонгосын спорт
Ангилал:Солонгосын тулааны урлаг
Ангилал:Бөх барилдаан
Ангилал:Өмнөд Солонгосын биет бус соёлын өв
Ангилал:Умард Солонгосын биет бус соёлын өв
Ангилал:Соёлын өвийн биет бус төлөөлөл
1987 оны жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн

**1987 оны жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн** нь 1987 оны 11 сарын 19-нөөс 22-нд Баруун Германы Эссен хотноо зохиогдсон, 15 дахь удаагийн жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн юм. Түүхэндээ анх удаа эрэгтэй, эмэгтэй тамирчид нэг дор цугларч аваргаа шалгаруулжээ.

## Медальтнууд
### Эрэгтэй
### Эмэгтэй
### Медалийн хүснэгт 
Ангилал:Жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн
1993 оны жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн

**1993 оны жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн** нь 1993 оны 9 сарын 30-наас 10 сарын 3-нд Канадын Онтарио мужийн Хамильтон хотод зохиогдсон, 18 дахь удаагийн жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн юм.

## Медальтнууд
### Эрэгтэй
### Эмэгтэй
### Медалийн хүснэгт 
Ангилал:Жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн
1995 оны жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн

**1995 оны жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн** нь 1995 онд Японы Чиба мужийн Чиба хотод зохиогдсон, 19 дэх удаагийн жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн юм.

## Медальтнууд
### Эрэгтэй
### Эмэгтэй
### Медалийн хүснэгт 
## Гадны холбоос
*1995 оны жүдогийн ДАШТ-ий дүн (JudoInside.com)

Ангилал:Жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн
Бернуллийн туршилт

Магадлалын онол болон статистикт, **Бернуллийн туршилт** () гэдэг нь үр дүн нь "амжилттай", эсвэл "амжилтгүй" гэсэн хоёр боломжоос санамсаргүйгээр сонгогддог туршилтыг хэлнэ.

*Зоос *сүлд*-ээрээ буусан уу?
*Шинэ төрсөн хүүхэд охин уу?
*Тэр хүн ногоон нүдтэй байсан уу?
*Хэрэглэгч бүтээгдэхүүнийг худалдан авахаар шийдсэн үү?
*Иргэн тодорхой нэр дэвшигчийн төлөө саналаа өгөхөөр шийдсэн үү? зэрэг...

## Математик тодорхойлолт
Математикт Бернуллийн туршилтыг *s* буюу "амжилттай", *f* буюу "амжилтгүй" гэсэн хоёр утгаас бүрдэх  \Omega  хэмээх түүвэр огторгуйгаар тодорхойлж болно. Өөрөөр хэлбэл,  \Omega = \{s, f\} \, . Тэгвэл *X* буулгалтыг уг түүвэр огторгуйд  X : \Omega \mapsto \mathbf{R}  функц биелдэг байхаар санамсаргүйгээр сонгож болно. Энгийнээр илэрхийлбэл,

: X(\omega) = \begin{cases} 1 & \mbox{if } \omega = s \\ 0 & \mbox{if } \omega = f. \end{cases} 

*p* нь **1** үзэгдэл ажиглагдах магадлал, 1 &minus;  *p* нь **0** үзэгдэл ажиглагдах магадлал (*X*-ийн магадлалын тархалт) гэвэл түүний *X*-ийн хүлээлтийн утга болон вариант нь

:E[X] = 1 \cdot p + 0 \cdot (1 - p) = p \,
:V[X] = E[X^2] - E^2[X] = p - p^2 = p(1 - p) \,  болно.

*X*-ийн стандарт хэлбэлзэл нь \sqrt{p(1-p)}.\, гэж энгийнээр илэрхийлэгдэнэ.

## Эшлэл
*

## Мөн үзэх
*Бернуллийн тархалт
*Бернуллийн схем
*Бернуллийн түүвэр
*Бином тархалт
*Пойссоны түүвэр
*Түүврийн загвар
*Зоос шидэх

Ангилал:Магадлалын онол
2010 оны жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн

**2010 оны жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн** нь 27 дахь удаагийн жүдогийн ДАШТ бөгөөд Японы нийслэл Токио хотын Ёёги Үндэсний Спортын ордонд 2010 оны 9 сарын 9-нөөс 13-нд зохиогдсон. Олон Улсын Жүдогийн Холбоо шинэчлэл хийж, ДАШТ-ийг 2 жил тутам зохиогддог байсныг жил болгон болгож өөрчилснөөс гадна нэг улсаас нэг жинд 2 тамирчин оролцохыг зөвшөөрснөөрөө онцлогтой.

## Тэмцээний хуваарь
*9 сарын 9
**Эрэгтэй -100&nbsp;кг, +100&nbsp;кг
**Эмэгтэй +78&nbsp;кг, -78&nbsp;кг
*9 сарын 10
**Эрэгтэй -90&nbsp;кг, -81&nbsp;кг
**Эмэгтэй -70&nbsp;кг
*9 сарын 11
**Эрэгтэй -73&nbsp;кг
**Эмэгтэй -63&nbsp;кг, -57&nbsp;кг
*9 сарын 12
**Эрэгтэй -60&nbsp;кг, -66&nbsp;кг
**Эмэгтэй -52&nbsp;кг, -48&nbsp;кг
*9 сарын 13
**Үнэмлэхүй

## Медальтнууд 
### Эрэгтэй 
### Эмэгтэй 
### Медалийн хүснэгт 
## Монголын баг
Монголын баг тус ДАШТ-ээс 2 хүрэл медаль хүртэж, 5-р байрыг 2 тамирчин, 7-р байрыг 3 тамирчин эзэлсэн амжилтаар 16-р байрт бичигджээ.
 
;Эрэгтэй
*60 кг - Д. Төмөрхүлэг: 2-р тойргоос хасагдсан, Д.Амартүвшин: 3-р тойргоос хасагдсан
*66 кг - Х.Цагаанбаатар: хүрэл медаль, С.Мияарагчаа: 3-р тойргоос хасагдсан
*73 кг - С.Ням-Очир: 5-р байр, Г.Пүрэвдорж: 2-р тойргоос хасагдсан
*81 кг - Д.Нямхүү: 1-р тойргоос хасагдсан, О.Ууганбаатар: 1-р тойргоос хасагдсан
*90 кг - Э.Энхбат: 2-р тойргоос хасагдсан, Б.Ариун-Эрдэнэ: 1-р тойргоос хасагдсан
*-100 кг - Н.Түвшинбаяр: 5-р байр, Б.Тэмүүлэн: 1-р тойргоос хасагдсан
*+100 кг - А.Давааням: 1-р тойргоос хасагдсан, Б.Сугаржаргал: 2-р тойргоос хасагдсан
*Үнэмлэхүй - Б.Төгөлдөр: 4-р тойргоос хасагдсан, Х.Мөнхбаатар: 2-р тойргоос хасагдсан, Б.Сугаржаргал: 2-р тойргоос хасагдсан, Б.Тэмүүлэн: 2-р тойргоос хасагдсан.
;Эмэгтэй
*48 кг - Б. Бат-Эрдэнэ: 3-р тойргоос хасагдсан, М.Уранцэцэг: 2-р тойргоос хасагдсан
*52 кг - М.Бундмаа: хүрэл медаль
*57 кг - Т.Баттөгс: 3-р тойргоос хасагдсан
*63 кг - Ц. Мөнхзаяа: 1-р тойргоос хасагдсан, С.Энхзаяа: 1-р тойргоос хасагдсан
*70 кг - Ц. Наранжаргал: 3-р тойргоос хасагдсан
*-78 кг - П.Лхамдэгд: 1-р тойргоос хасагдсан
*+78 кг - Д.Цэрэнханд: 7-р байр
*Үнэмлэхүй - П.Лхамдэгд: 7-р байр, Д.Цэрэнханд: 7-р байр

## Эшлэл
## Гадны холбоос 
* Албан ёсны сайт

Ангилал:Жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн
Тани Рёоко

**Тани Рёоко** (, гэрлэхийн өмнөх овог **Тамүра** 田村, 1975 оны 9 сарын 6-нд Фүкүока мужийн Фүкүока хотод төрсөн) нь Японы жүдоч, улс төрч юм. Жүдогийн 4-р дантай, олимпын 2, дэлхийн 7, улсынхаа 14 удаагийн аварга, дэлхийн дэвжээнд хамгийн өндөр амжилт үзүүлсэн, алдартай жүдоч билээ. Нөхөр нь бэйсболын Ёмиүри Жайантс багийн тамирчин Тани Ёшитомо. Тоёота Мотор Корпорацид ажиллаж байгаад, 2010 онд Японы парламентын дээд танхимд сонгогдон ажиллаж байна. Гэхдээ парламентын гишүүн болсон ч жүдогоо орхихгүй, Лондоны олимпод оролцох бодолтой байгаагаа илэрхийлжээ.

Түүний 84 барилдаанд дараалан ялсан амжилтыг нь 1996 оны олимпын шигшээ барилдаанд Хойд Солонгосын Ке Сүнь-хи тасалжээ. Тус олимпод тэрээр нээлтийн ёслолд Японы далбааг барьж жагссан билээ.

2003 онд тэр үед Орикс Блю Вэйв багт тоглодог байсан бэйсболч Тани Ёшитомотой гэрлэсэн бөгөөд тэдний хуримын зардал нь 3 сая ам. доллар болсон гэдэг.

1996 оны Атлантын олимпоос хойш томоохон тэмцээнд ялагдал гэдгийг мартаад байсан Тани 2008 оны Бээжингийн олимпын хагас шигшээд Румыны Алина Думитрутай барилдахдаа хэн хэн нь үнэлгээ авч амжилгүй, цаг дуусахаас хэдхэн секундын өмнө Таниг торгосноор ялагдаж, тус олимпод түрүүлж чадаагүй. Гэхдээ хүрлийн төлөөх барилдаанд ОХУ-ын Людмила Богдановаг ялж, олимпоос 5 дахь медалиа зүүсэн.

Кубын Дриулис Гонзалес, Австралийн Мариа Пекли нарын хамтаар Тани 5 олимпод оролцсон анхны эмэгтэй жүдочид болцгоосон бөгөөд тийм амжилтыг эрэгтэйчүүдээс Бельгийн Роберт ван де Валле л үзүүлжээ.

2011 оны 8 сард Парис хотноо хуралдсан ОУЖХ-ны хурлаас түүнийг бүх цаг үеийн шилдэг эмэгтэй жүдочоор өргөмжилсөн.

## Эшлэл
## Цахим холбоос 
* ОУОХ-ны сайт дахь профиль
* Тани Рёокогийн барилдааны бичлэг (judovision.org)

Ангилал:Японы жүдоч
Ангилал:Японы олимпын аварга
Ангилал:Японы олимпын мөнгөн медальтан
Ангилал:Японы олимпын хүрэл медальтан
Ангилал:Жүдогийн олимпын аварга
Ангилал:Жүдогийн дэлхийн аварга
Ангилал:1992 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:1996 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2000 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2004 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Японы олимпын оролцогч
Ангилал:Зөвлөлийн Танхимын гишүүн
Ангилал:Японы Ардчилсан Намын гишүүн
Ангилал:Япончууд
Ангилал:1975 онд төрсөн
Доржготовын Цэрэнханд

**Доржготовын Цэрэнханд** (1977 оны 4 сарын 15-нд Өвөрхангай аймгийн Богд суманд төрсөн) нь Монголын жүдоч, самбоч юм. Гавьяат тамирчин цолтой.

## Жүдо
Бээжингийн олимпын 5-р байр, 2007 оны ДАШТ-ийн 7-р байрын шагналтай. Азийн наадмын хошой мөнгө, Азийн АШТ-ий хүрэл медаль хүртсэн.

## Самбо
Дэлхийн аварга.

Ангилал:Самбын дэлхийн аварга
Ангилал:Монголын жүдоч
Ангилал:Монголын самбочин
Ангилал:Монголын азийн наадамд оролцогч
Ангилал:Монголын олимпын оролцогч
Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Монгол улсын гавьяат тамирчин
Ангилал:Богдын (Өвөрхангай) хүн
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1977 онд төрсөн
Пүрэвжаргалын Лхамдэгд

**Пүрэвжаргалын Лхамдэгд** (1986 оны 9 сарын 18) нь Монголын жүдоч юм.

Бээжингийн олимпын 7-р байрын шагналтай, Азийн наадмын хүрэл, Азийн АШТ-ий хошой алт, мөнгө, хүрэл медаль хүртсэн.

Ангилал:1986 онд төрсөн
Ангилал:Монголын жүдоч
Мөнхбаатарын Бундмаа

**Мөнхбаатарын Бундмаа** (1985 оны 9-р сарын 4-нд Өвөрхангай аймгийн Хархорин суманд төрсөн) нь Монгол Улсын гавьяат тамирчин. Жүдо бөхийн 52 кг жинд барилддаг шигшээ багийн жүдоч юм. Жүдо бөхийн Үндэсний шигшээ багийн дасгалжуулагч.  

Дэлхийн АШТ-ий хүрэл, Азийн наадмын хошой мөнгө, Азийн АШТ-ий хошой мөнгө, хүрэл, Зүүн Азийн АШТ-ий хүрэл медальтай, Универсиад наадмын аварга. 2008 оны Бээжингийн Олимпод оролцсон.

2011 оны 6 сарын 1-ний байдлаар Олон Улсын Жүдогийн Холбооны чансаагаар -52 кг-ийн жиндээ 1040 оноогоор Дэлхийд 3-рт эрэмблэгдэж байв.

Хонгконгийн шигшээ багт урилгаар ажиллаж байсан. 

## Намтар 
Тэрээр Бунд, Бундан гэж хоёр ихэр ахтай. 2000 оноос жүдо бөхөөр хичээллэж эхэлсэн байна. 

Ангилал:Монголын жүдоч
Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Монголын олимпын оролцогч
Ангилал:Жүдогийн азийн наадмын аварга
Ангилал:Жүдогийн универсиадын аварга
Ангилал:Хархорины хүн
Ангилал:1985 онд төрсөн
1992–93 оны Премьер лиг

**1992-93 оны Премьер лиг** () нь Английн хөлбөмбөгийн спортын тэргүүн лиг Английн Премьер лигийн эхний улирал байв. 1888 оноос эхлэлтэй Хөлбөмбөгийн лигийн нэгдүгээр дивизээс 22 багийг оролцуулсан ба Английн BSkyB телевизтэй 305 сая фунт стерлингийн гэрээ байгуулан лигийн тоглолтуудыг дамжуулан хүргэсэн түүхтэй. Энэ үеэс эхлэн Английн хөлбөмбөгийн лигийн нэгдүгээр дивизийг «Премьер лиг» хэмээн нэр, статусыг нь өөрчилсөн байдаг байна.

#### Бүрэлдэхүүн болон өмсгөлүүд 
Тэмдэглэл: Гүйцэд биш

## Лигийн хүснэгт 
Т = Тоглолт; Х = Хожил; Тц = Тэнцээ; Хд = Хожигдол; ОГ = Оруулсан гоол; АГ = Алдсан гоол; ГЗ = Гоолын зөрүү; О = Оноо. Source: Soccerbase
## Хүснэгтийн үр дүнгүүд 
## Шагналууд 
]]

## Олон гоол оруулсан тоглогчид 
]]
Энэ удаагийн Премьер лигийн мэргэн буучаар Тедди Шерингем шалгарсан бөгөөд 21 гоолыг Тоттенхэм Хотспур багт тоглохдоо хийсэн бол Ноттингем Форест багт тоглохдоо 1 гоол хийсэн юм.

## Эшлэл 
## Холбоос 
*1992-93 Premier League Season at RSSSF

#
Премьер лиг
2007 оны жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн

**2007 оны жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн** нь 2007 оны 9 сарын 13-наас 16-нд Бразилын Рио-де-Жанейро хотноо зохиогдсон, 25 дахь удаагийн ДАШТ юм. 2007 оны Пан Америкийн наадамд зориулж баригдсан, ихэнхдээ *Арена Мултиузо* хэмээгддэг, Жакарепагуа дүүрэгт орших Рио Олимпик Аренад явагджээ.

Тэмцээний шилдэг эрэгтэй тамирчнаар Бразилын Тиаго Камило, шилдэг эмэгтэй тамирчнаар Хойд Солонгосын Ке Сүнь-хи нар шалгарсан.

## Медальтнууд
### Эрэгтэй
### Эмэгтэй
### Медалийн хүснэгт 
## Гадны холбоосууд
* Албан ёсны сайт
*Тэмцээний дүн
*Жүдо ДАШТ 2007 Видео материал

Ангилал:Жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн
2003 оны жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн

**2003 оны жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн** нь 2003 оны 9 сарын 11-нээс 14-нд Японы Осакад зохиогдсон, 23 дахь удаагийн жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн юм.

## Медальтнууд
### Эрэгтэй
### Эмэгтэй
### Медалийн хүснэгт 
## Гадны холбоос
*Тэмцээний дүн (Олон Улсын Жүдогийн Холбоо)

Ангилал:Жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн
2009–10 оны Премьер лиг

**2009-10 оны Премьер лиг** () нь 1992 оноос хойшхи арван найм дахь удаагийн Премьер лигийн улирал юм. Лигт 20 баг өрсөлдсөн бөгөөд Челси баг гурав дахь удаагаа Манчестер Юнайтед багийг түлхэн Премьер лигийн түүхэн үзүүлэлт бүхий 103 гоолоор аваргалсан юм. Тэмцээн 2009 оны 8 сарын 15-нд эхлэж, 2010 оны 5 сарын 9-нд өндөрлөсөн бөгөөд нээлтийн долоо хоногийн ээлжит тоглолт бүрийн үеэр Английн домогт тоглогч, дасгалжуулагч Бобби РобсоныАнглийн Эзэнт гүрний одонт гэгээн дурсгалыг хүндэтгэж байв.  

Улирлын сүүлийн өдрийг хүртэл хүснэгтийг тэргүүлж байсан Челсигийн араас нэг оноогоор дутуу Манчестер Юнайтед нэхсэн. Челси 8–0 харьцаагаар Уиган Атлетик багийг буулган авснаар гол өрсөлдөгч Манчестер Юнайтедийн 4-0 харьцаагаар Сток Сити багийг буулган авсанаас үл харгалзан түрүүгээ авсан юм. Челсиг дасгалжуулах эхний улиралдаа дасгалжуулагч Карло Анчелотти түрүүг авчирсан бөгөөд улирал өндөрлөсний дараахь долоо хоног «АХХ-ны цом»-д түрүүлүүлж «Дубль»-дүүлсэн байна. Челси багийн довтлогч Дидье Дрогба «Алтан шаахайн эзэн» болсон. 
## Өмнөх улирал 
Өмнөх улиралд Ньюкасл Юнайтед, Фулхэм, Ипсвич Таун, Барселона, Порто, ПСВ болон Английн шигшээ багийг тус тус дасгалжуулж байсан Бобби Робсон 6 сарын 31-нд 76 насандаа таалал төгссөн бөгөөд түүнд хүндэтгэл үзүүлсэн юм.
## Багийн хураангуй 
### Цэнгэлдэх хүрээлэн 
### Бүрэлдэхүүн болон өмсгөлүүд 
 — Зөвлөх

### Менежерийн солилцоо 
## Лигийн хүснэгт 
## Үр дүнгүүд 
## Улирлын үзүүлэлтүүд 
### Гоолын тоогоор тэргүүлэгчид 
### Гоолын дамжуулалтаар тэргүүлэгчид 
## Эшлэл 
#
Премьер лиг
Габриэль Агбонлахор

**Габриэль Имуэтинян Агбонлахор** (, 1986 оны аравдугаар сарын 13-нд төрсөн) нь Английн хөлбөмбөгчин бөгөөд Английн Премьер лигийн Астон Вилла багт тоглодог. Тэр Нигери болон Шотланд гаралтай.
Габриэль Агбонлахор нь Премьер лигийн гараагаа 2006 оны 3 сарын 18-нд дасгалжуулагч Дэвид О’Лирийн удирдлаган дор Эвертон багтай хийсэн тоглолтонд оролцож эхлүүлж байв. 
## Үзүүлэлтүүд 
### Клуб 
:''Сүүлд шинэчилсэн нь: 2011 оны аравдугаар сарын 2

### Шигшээ баг 
|-
|2008||1||0
|-
|2009||2||0
|-
!Бүгд||3||0
|}
## Шагнал
### Астон Вилла
*Лигийн цом: Хоёрдугаар байр 2009-10
### Хувиараа
*Улирлын Шилдэг залуу тоглогч: 2006-07, 2007-08
## Эшлэл
## Холбоос
*Габрэиль Агбонлахор BBC Sport
*Профайл 
*Астон Вилла багийн тоглогчид

Ангилал:Английн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Мичиган

**Мичиган** () нь Америкийн Нэгдсэн Улсын баруун хэсгийн төвийн муж юм. Нийслэл нь Лэнсинг, хамгийн том хот нь Детройт. Америкийн 50 мужаас хүн амаараа наймдугаарт жагсдаг ба цэвэр усны томоохон ай сав болох Их Нууруудтай хиллэдэг ажээ. Мөн амралт чөлөөт цагийн Калифорни, Флоридагийн дараа орох гурав дахь том бүс нутаг. Мичиганд 64,980 нуур, цөөрөм байдаг бөгөөд Их Нууруудын 140.3 км урт эрэг энэ нутгийг дайран гардаг байна. Мужийн хамгийн том нь газар нутгийг Миссиссипи гол эзлэдэг. Ерөнхийдөө Мичиганы газар нутаг хоёр арлыг дамнасан агаад энэ нь хүний гарын хэлбэртэй адил харагддаг гэдэг.

## Арьсны өнгө 
* Цагаан: 79.6%
* Африк-Америк: 14.0%
* Индиан: 0.5%
* Ази: 2.3%
* Бусад: 1.6%
* Холимог: 2.0%
## Эдийн засаг 
Мичиган мужийн хувьд Детройт хотод анхлан үйлдвэрлэл хөгжсөн бөгөөд өдгөө америкийн автомашины үйлдвэрлэлийн төв бүс болсон юм. Мөн энэ мужид аялал жуулчлал, ан агнуурын салбараас хөрөнгө оруулалт орж байдаг. Хамгийн гол түүхий эд нь нефть, төмрийн хүдэр, байгалийн хий. Хүдрийн олборолтоо улсдаа тэргүүлэгч бүс нутаг юм. 2003 оны судалгаагаар Мичиган муж 365 тэрбум долларын орлого жилдээ олдог гэсэн судалгаа бий.

## Эшлэл 
## External links 
* Мичиган мужийн Засаг захиргааны төв
* Energy Data & Statistics for Michigan
* Info Michigan, detailed information on 630 cities
* Michigan Historic Markers
* Michigan History Magazine
* Michigan Lighthouse Chronology - Clark Historical Library
* Michigan State Guide from the Library of Congress
* Michigan Official Travel Site
* Michigan State Fact Sheet from the U.S. Department of Agriculture
* Michigan Underwater Preserves Council
* The Michigan Municipal League
* USGS real-time, geographic, and other scientific resources of Michigan

*
Ангилал:АНУ-ын холбооны муж улс
Мадонна (дуучин)

**Мадонна Луиза Чикконе** (, 1958 оны наймдугаар сарын 16-нд төрсөн) нь Америкийн дуучин, жүжигчин, шоу урлагийн томоохон төлөөлөгч юм. Мичиган хотын Бэй-Ситид төрж өсөн, 1977 оноос Нью-Йорк хот руу шилжин их урлагйн гараагаа бүжгийн төрлөөр эхлүүлжээ. Дараахан нь рок хөгжмийн хамтлагт орж, 1983 онд анхны цомог нь хэвлэгдэж байлаа. Түүний ээлж дараалан гаргасан бүхий л цомгууд нь дууны бичилт, хөгжмийн хэмнэл зэргээрээ ихэд онцгойрон нэрд гарч байсан бөгөөд бэлэн болсон уран бүтээлээ клипжүүлсэн хойно нь ч бүр илүүтэйгээр алдаршуулж байсан юм. "Like a Virgin", "Papa Don't Preach", "Like a Prayer", "Vogue", "Frozen", "Music", "Hung Up" болон "4 Minutes" зэрэг дуунууд нь дэлхийн улс орнуудын хөгжмийн жагсаалтуудыг тэргүүлж байсан билээ. 

1979 онд кинонд тоглон дэлгэцийн бүтээлийн гараагаа эхлүүлж байсан тэр хожмоо Алтан бөмбөрцөг ийн хөгжимт инээдмийн бүтээлийн Шилдэг эмэгтэй жүжигчин шагналыг *Эвита* (1996) кинонд бүтээсэн дүрээрээ хүртэж байв.

Мадонна дэлхий даяар цомгоо 300 сая хувиар борлуулснаараа «Гиннессийн дээд амжилтын ном»-онд бичигдсэн байдаг байна.

## Цомог 
*Студийн цомгуудыг үзүүлэв.*

## Аялан тоглолт 
* The Virgin Tour (1985)
* Who's That Girl World Tour (1987)
* Blond Ambition World Tour (1990)
* The Girlie Show World Tour (1993)
* Drowned World Tour (2001)
* Re-Invention World Tour (2004)
* Confessions Tour (2006)
* Sticky & Sweet Tour (2008–09)
* MDNA Tour (2012)

## Хувийн амьдрал 
* *Эцэг*: Сильвио Энтони Чикконе (1931) — инженер-зохион бүтээгч, тэтгэвэрт гарсан. Мэргэжлийн түвшинд дарсны үйлдвэрлэл эрхэлдэг. 
* *Эх*: Мадонна Луиз Чикконе (1933—1963), анхны овог нь -Фортан. 1955-1963 онд рентген зураг авдаг газрын техник ажилтан. 
* *Эмэг эх*: Элси Мэй Фортан (1911—2011), бараг 100 наслаад нас барсан. 
* *Хойд эх*: Джоан Чикконе, анхны овог - Густафсон, 1966 онд эцэгтэй нь гэрэлсэн. Гэрийн эзэгтэй.

Ах дүү нар.

* ах Мартин (1957 төрсөн)
* ах Энтони (1957 төрсөн) сайн дураараа тэнэмэл болсон. 
* эмэгтэй дүү Пола (1959)
* эрэгтэй дүү Кристофер (1960) — Мадоннагийн хэл амтай намтрыг бичсэн.
* эмэгтэй дүү Мелани (1962) — Жо Хенри-тэй гэрэлсэн.
* эмэгтэй дүү Женнифер (1967) — эцэг нэгтэй
* эрэгтэй дүү Марио (1968) — эцэг нэгтэй

Мадонна хоёр удаа гэрлэж байсан: эхлээд 1985-1989 онд америкийн жүжигчин, кино найруулагч Шон Жастин Пенн (англи. Sean Justin Penn; 1960)-тэй,  дараа нь 2000-2008 онд британий найрулагч Гай Ричи (англи. Guy Ritchie) нөхөр нь байсан.

КОВИД-19 тэмцэх ажилд 2020 онд 1 сая ам.доллар хандивласан байна.

## Эшлэл 
## Нэмэлтээр уншиж болох 
* 
* 
* 
## Холбоос 
* Мадоннагийн замнал Genealogy.com


Ангилал:АНУ-ын поп дуучин
Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин
Ангилал:АНУ-ын бизнесмен
Ангилал:АНУ-ын хөгжимчин
Ангилал:Плейбой загвар өмсөгч
Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан
Ангилал:Амадей шагналтан
Ангилал:Грэммийн шагналтан
Ангилал:Эxо-Поп шагналтан
Ангилал:Рок-н-Роллын алдрын танхим
Ангилал:Феминист урлаг
Ангилал:Псевдоним
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1958 онд төрсөн
2008 оны жүдогийн үнэмлэхүй ангиллын дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн

**2008 оны жүдогийн үнэмлэхүй ангиллын дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн** нь 2008 оны 12 сарын 20, 21-нд Францын Леваллуа-Перред зохиогдсон.

## Медальтнууд
### Эрэгтэй
### Эмэгтэй
### Медалийн хүснэгт 
## Тэмцээний дүн
### Эрэгтэй
#### Шигшээ
#### A,B хэсэг
#### C,D хэсэг
### Эмэгтэй
Ангилал:Жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн
Залаат гиббон

**Залаат гиббон** (*Hylobates pileatus*) нь Гиббоныхон овгийн примат юм. 

Эрэгчин нь цэвэр хар өнгөтэй байдаг бол эмэгчин нь гэдэс, толгой нь цагаан, бусад хэсгээрээ цагаан саарал өнгөтэй байдаг. Гэхдээ аль алинд нь цагаан өнгөтэй, сэгсийсэн залаа мэт үсэн цагираг байдаг.

Тайландын зүүн, Камбожийн баруун, Лаосын баруун өмнөд хэсгээр тархсан. Амьдралын хэв маяг нь бусад гиббонтой ижилхэн.

## Эшлэл 
## Гадны холбоос 
* Залаат гиббоны гэрэл зургууд
* Залаат гиббоны дуу
* Гиббон Хамгаалах Төв

Ангилал:Гиббонууд
Чен Лонцан

**Чен Лонцан** (Хятадаар 陈龙灿) нь 1965 оны 3 сарын 21-нд Сычуань мужид төрсөн БНХАУ-ын ширээний теннисний тамирчин юм.

1973 онд ширээний теннисээр хичээллэж эхлэн, 1978 онд Сычуань мужийн, 1979 онд улсынхаа өсвөрийн, 1983 оны 11 сард улсынхаа насанд хүрэгчдийн шигшээ багийн гишүүн болжээ.

1988 оны Сөүлийн олимпод Вэй Цингуантай хослон тоглож, эрэгтэй хосын төрөлд алтан медаль хүртжээ.

1992 оноос Японы Ямаха компанийн клубт харьяалагдах болж, хожим Ниссан руу шилжжээ. Өдгөө Хятадын Супер лигт дасгалжуулагчаар ажилладаг.

Ангилал:Хятадын ширээний теннисчин
Ангилал:Хятадын олимпын аварга
Ангилал:Хятадууд
Ангилал:1965 онд төрсөн
Эрнест Хемингуэй

**Эрнест Миллер Хемингуэй** (, 1899 оны 6-р сарын 22 - 1961 оны 7-р  сарын 2-нд нас барсан) нь Америкийн зохиолч, сэтгүүлч юм. 1954 онд «Өвгөн тэнгис хоёр» туужаараа Нобелийн шагнал хүртсэн бөгөөд Америкийн утга зохиолыг дэлхий нийтэд түгээн дэлгэрүүлсэн дайны цагийн амьдралыг хүүрнэн бичих талаараа нэрд гарсан зохиолч байв.

## Намтар 
1899 оны зургаадугаар сарын 21-нд эмч Кларенс Эдмонт Хемингуэй, хөгжимчин Грейс Холл-Хэмингуэй нарын анхны хүү болон мэндэлжээ. Марк Твен, Стивен Крейн, Теодор Драйзер, Синклер Льюис нарын адил сайн зохиолч болох хүслээ өвөртлөн Хэмингуэй сэтгүүлч болсон гэдэг. «Cansas City Star» сонины сурвалжлагчаар бичгийн ажлын гараагаа эхлэж байсан бол 1918 онд Италид очин жолооч болон Италийн фронтод элсэн Дэлхийн нэгдүгээр дайнд оролцоод амжжээ. Хэд хэдэн удаа шархдсан офицер Хэмингуэй 1919 оны нэгдүгээр сард эх орондоо эргэн ирж түр хугацаагаар амарч байгаад Чикагогийн «Toronto Star» хэмээх сонины газрын улс төрийн тоймч сэтгүүлчээр ажиллахын сацуу зохиол бичих ажилдаа шаргуу орсон байна. 1921 оны есдүгээр сарын 3-нд тус сониныхоо гадаад дахь сурвалжлагчаар Францад томилогдон ажиллах болов. Парист байх 20 сарын хугацаанд сониныхоо захиалгын дагуу 80 гаруй өгүүлэл, найруулал бичиж 1925 онд эмхтгэл болгон хэвлүүлсэн ажээ. 1926 онд «Индиан отог» нэртэй богино өгүүллэгээ бичин алдаршсан бөгөөд түүнээс хойш «Нар мандсаар байна-Фиеста» тууж (1926), «Гоонь эрчүүд»(1927) өгүүллэг, «Зэр Зэвсэг минь баяртай» (1929) тууж, «Үдийн үхэл» (1932), «Килиманжаро уулын цас» (1933), «Ялагч үгүй» (1933), «Францис Макомберийн богино боловч аз жаргал амьдрал» (1935) өгүүллэг, «Хэнийг дуудаж хонх цохив» (1937) тууж, «Өвгөн тэнгис хоёр» (1952) тууж, «Найр хойшлогдсон нь» (1964) зэрэг алдартай бүтээлүүдээ туурвисан билээ. 
 Хэмингуэйд шагнал гардуулсны дараахь үеийн агшин үлджээ.]]

## Эшлэл 
Хүн ялагдахын төлөө төрдөггүй. Биеийг хөнөөж болно, харин хүсэл зоригийг ялж чадахгүй. Эрнест Хемингуэй "Өвгөн тэнгис хоёр"

## Цахим холбоос 
* 
* 
* Hemingway Archives: John F. Kennedy Library
* Ernest Hemingway's Collection at The University of Texas at Austin
* Ernest Hemingway In His Time at the University of Delaware Library.
* The Hemingway Society


Ангилал:Зохиогч
Ангилал:АНУ-ын зохиолч
Ангилал:20-р зууны утга зохиол
Ангилал:Англи хэлээрх утга зохиол
Ангилал:АНУ-ын утга зохиол
Ангилал:Тууж
Ангилал:Эссе
Ангилал:Кино зохиолч
Ангилал:Нюрнбергийн процессын сэтгүүлч
Ангилал:Дайны сурвалжлагч
Ангилал:Утга зохиолын Нобелийн шагналтан
Ангилал:Пулитцерын шагналтан
Ангилал:Испанийн иргэний дайны хүн
Ангилал:Анчин
Ангилал:АНУ-ын сэтгүүлч
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1899 онд төрсөн
Ангилал:1961 онд өнгөрсөн
Крейг Беллами

**Крейг Беллами** () — Уэльсийн хөлбөмбөгчин бөгөөд Кардифф Сити болон Уэльсийн шигшээн довтлогч юм. 
## Замнал
Беллами 1997 онд Английн Норвич Сити багаас багаас гараагаа эхлүүлж байсан бол 1998 оны 3 сарын 25-нд шигшээ багийн гараагаа эхлүүлж байжээ. Одоо тэрээр шигшээ багийн ахлагч юм. Тэр «Шотландын Цом» болон «АХХ-ны Коммунити Шиелд» тэмцээнүүдэд түрүүлж байв. Сахилга батын асуудлаараа зартай Беллами Баруун Африкийн Сьерра-Леоне улсад хөлбөмбөгийн сургууль байгуулсан ажээ. 

Беллами есөн настайгаасаа өсвөрийн «Бристоль Роверс» багт орж тоглон, дараа нь Норвич Сити багийн өсвөрийн багт оржээ. 

Норвич Сити багийн Кристал Пэлас багтай 1997 оны 3 сарын 15-нд хийсэн тоглолт түүний анхны тоглолт түүний мэргэжлийн анхны гараа байв. 18 настайдаа 1997-98 оны улиралд 38 тоглолтонд 13 гоол оруулж багийнхаа түүхэн 5000 гоолыг оруулж байсан түүхтэй. 
## Амжилт 
### Багийн 
* Шотландийн цом: 2005
* Английн супер цом: 2006
* Лигийн цом: 2012

### Хувийн 
*Премьер лигийн 8 ондоо багт тоглосон.
*Шилдэг залуу тоглогч (1): 2001–02
*Шотландын лигийн сарын шилдэг тоглогч (1): 2005 оны 3 сар
*Блэкберн Роверсийн улирлын шилдэг тоглогч (1): 2005–06
*Уэльсийн шилдэг хөлбөмбөгчин (1): 2007
*Премьер лигийн сарын шилдэг тоглогч (2): 2006 оны 4 сар, 2009 оны 9 сар

## Эшлэл
## Холбоос
*Крейг Беллами Манчестер Сити багийн албан ёсны вэбсайт
*«ex-canaries.co.uk» дахь Крейг Белламигийн мэдээлэл
*Крейг Белламигийн тухай
*Крейг Беллами сан

Ангилал:1979 онд төрсөн
Ангилал:2010 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:Кардифф Сити багийн тоглогч
Ангилал:Норвич Сити багийн тоглогч
Ангилал:Ковентри Сити багийн тоглогч
Ангилал:Ньюкасл Юнайтед багийн тоглогч
Ангилал:Селтик багийн тоглогч
Ангилал:Блэкберн Роверс багийн тоглогч
Ангилал:Ливерпүүл багийн тоглогч
Ангилал:Вест Хэм Юнайтед багийн тоглогч
Ангилал:Манчестер Сити багийн тоглогч
Ангилал:Уэльсийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Премьер лигийн тоглогч
Ангилал:Уэльсчүүд
Камчаткын урсгал

**Камчаткын урсгал** нь Берингийн хоолойн баруун өмнөд үзүүрээс Сибирийн Номхон далайн эрэг болон Камчаткын хойгийн дагуу урсдаг хүйтэн урсгал юм. Уг урсгалын нэг хэсэг нь дулаан урсгал болох Хойд Номхон далайн урсгалд нийлэх бөгөөд гол хэсэг нь Ояшиогийн урсгал болж үргэлжлэнэ.

Ангилал:Далайн урсгал
Дэниэл Редклифф

**Даниел Жейкоб Редклифф** (, 1989 оны долоодугаар сарын 23-нд төрсөн) нь Английн жүжигчин бөгөөд Английн үргэлжилсэн үгийн алдартай зохиолч Ж.К.РоулингийнАнглийн Эзэнт гүрний одонт зохиолоос сэдэвлэн бүтээсэн уран зөгнөлт, адал явдалт Харри Поттэр цуврал киноны **Харри Поттер**-ын дүрээр олны танил болсон билээ. Мөн тэрээр 1999 онд 10 настай байхдаа ББС1-н Давид Коппэрфилд хэмээх телевизийн кинонд амжилттай тоглож гараагаа эхлүүлж байв.
2012 онд тэрээр Харри Поттэр цувралын дараа "Сүүдэрт эмэгтэй" хэмээх аймшгийн кино болон зохиолч Аллен Гинсбэргийн бодит түүхэн амьдралыг харуулсан "Хайртуудыг чинь хөнөөнө" хэмээх кинонд тоглож тэсрэлт хийжээ.
## Бага нас
Редклифф Англи улсын Лондон хотноо Маршиа Грешам болон Алан Редклиффийн ганц хүү болон мэндэлжээ. Түүний ээж еврей гаралтай бөгөөд Өмнөд Африкт төрж Эссэксд өсчээ. Түүний аав ажилчин ангийн гэр бүлд Өмнөд Ирландад төрж өсчээ. Түүний ээжийн талын өвөг дээдэс нь ОХУ болон Польш улсаас гаралтай еврей цагаачид байжээ. Түүний эцэг эх хоёулаа багадаа жүжиглэж байсан. 
Дэниэл анх 5 насандаа жүжигчин болох хүсэл сонирхлоо олсон бөгөөд 1999 оны 12 сард 10 насандаа Дэвид Копперфилдийн бага насны дүр болон тоглож байжээ. Тэрээр хөвгүүдийн тусгай 2 сургуульд суралцсан боловч эхний Харри Поттерын кино гарсны дараагаар сургуульд явах хэцүү болсон байна. 

## Тоглосон кинонууд
## Хувийн амьдрал
2008 онд согтууруулах ундаанд донтож, 2010 онд энэ зуршлаа хаяжээ. Тэрээр өөрийн үндэс угсааны тухайд түүний ээж еврей хүн учир тэр өөрийгөө еврей гэж үздэг ба нэгэн удаа өгсөн ярилцлагадаа "би еврей гэдэгтээ итгэдэг, гэвч үнэндээ би чинь англи хүн шүү дээ" гэжээ.

2012 оны 4 сард "Shalom Life" сэтгүүлийн дэлхийн 50 шилдэг хөгжилтэй, ухаантай, авьяаслаг гайхалтай еврей эрчүүдийн 10-т орсон юм. 2007 онд тэрээр 20 хамгийн залуу саятны 6-д 15 сая долларын ашигтай ажилласнаараа оржээ. 

Редклифф яруу найрагч, зохиолч бөгөөд хэд хэдэн шүлэг гаргахдаа өөрийн нэрээр биш харин Жэйкоб Грешон гэдэг нэрээр туурвижээ. 2011 онд буяны байгууллагад өргөсөн хандив, оюунлаг үйлсээрээ тэрээр Hero Award хүртэж байв. 

2010 оноос 2012 он хүртэл тэрээр Росанна Кокертэй болзож байсан бөгөөд 2012 оны 10 сараас эхлэн "Хайртуудыг чинь хөнөөнө" киноны жүжигчин Эрин Дарктай болзож эхэлсэн бөгөөд хосууд 2014 онд сүй тавьсан хэмээн мэдээлсэн.

## Хамтран тоглогчид
*Эмма Уотсон
*Руберт Гринт
*Том Фелтон

## Эшлэл
## Цахим холбоос 
*DanRadcliffe.co.uk Албан ёсны бус вэбсайт (Англи)
*DanRadcliffe.com Албан ёсны бус вэбсайт (Америк)

Ангилал:Английн кино жүжигчин
Ангилал:Жүжигчин хүүхэд
Ангилал:Театрын жүжигчин
Ангилал:Лондоны уран бүтээлч
Ангилал:Их Британичууд
Ангилал:1989 онд төрсөн
Хью Грант

**Хью Грант** (, 1960 оны 9 сарын 9-нд төрсөн) нь Английн жүжигчин, найруулагч юм. Түүний бүтэн нэрийг **Хью Жон Мунго Грант** () гэдэг ба кино урлагийн ертөнцнөө *Дөрвөн хурим, нэг оршуулга* (1994) киноны Ричарч Куртисийн дүрээрээ анх танигджээ. Түүний дараа үзэгчдийн сайн мэдэх болсон *Сүүлчийн өдөр* (1987), *Оюун ухаан ба мэдрэхүй* (1995), *Ноттинг Хилл* (1999) киноны Уильям Таккерийн дүрийг бүтээсэн бөгөөд түүнчлэн *Брижет Жонесийн өдрийн тэмдэглэл* (2001), *Хүүгийн тухай* (2002), *Америк мөрөөдөл* (2006), *Хөгжим, яруу найраг* (2007) зэрэг алдартай кинонуудын гол дүрүүдэд тогложээ. 

*Дөрвөн хурим, нэг оршуулга* киногоороо 1994, 1995 онуудад кино наадмын Алтан бөмбөрцөгөөс *Шилдэг эрэгтэй жүжигчин*, 1994 онд Английн кино урлагийн **BAFTA**-гийн *Шилдэг эрэгтэй гол дүрийн жүжигчний* шагналыг тус тус хүртсэн юм. 

## Сайн үйлс буюу Филантроп 
Хью Грант "Healthtalkonline" вэб сайтыг ажиллуулдаг бөгөөд DIPEx буяны байгууллагын ивээн тэтгэгч юм. Тэр талийгаач эхийнхээ нэрэмжит "Fynvola" сангийн ивээн тэтгэгч билээ.  

2001 онд ээжийгээ нас барснаас хойш Marie Curie хорт хавдрын тусламж үйлчилгээний элчин сайд ба хандив цуглуулагч төдийгүй "Great Daffodil Appeal" жил бүрийн хандивын аяны хэд хэдэн удаагийн сурталчлан таниулагч хийжээ. Түүнчлэн Хью Грант нь нойр булчирхайн хавдрын эсрэг үйл ажиллагааны ивээн тэтгэгч юм. 

## Эшлэл
Ангилал:Их Британийн кино жүжигчин
Ангилал:Театрын жүжигчин
Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан
Ангилал:Лондоны уран бүтээлч
Ангилал:Их Британичууд
Ангилал:1960 онд төрсөн
Рене Декарт

**Рене Декарт** (; , 1591 оны 3-р сарын 31-нд төрсөн- 1650 оны 2-р сарын 11-нд нас барсан) -Францын математикч, философич, физикч, физиологич бөгөөд аналитик геометрийн болон орчин үеийн философийн үндсийг тавьсан хүмүүсийн нэг, физикийн үзэгдлийн «рефлексийн механизмыг» нээсэн гавъяатан юм. 

Францын «Эндр и Луара» хэмээх гол дагуух нутгийн тосгоны хурлын гишүүний хүү болон мэндэлжээ. Нэг настайд нь эх нь нас барсан бөгөөд 11 настайдаа Ла-Флешийн дунд сургуульд орж суралцжээ. Эцэг нь хуульч болгохыг хүссэн тул 1616 онд хуулийн мэргэжлийн дээд сургуульд суралцахаар орсон ч төд удалгүй гарч 1618 онд Мориц Оранскийн армид цэргийн алба хаахаар явжээ. Энэ үеэр Данийн эрдэмтэн Исаак Бахмантай танилцан тооны ухаан, физикийг судлах болжээ. 1619 оны 11-р сарын 11-нд аналтик геометрийн үндсийг тавьсан байна. Түүнээс хойш Декарт гүн ухааныг хамтатган судлаж, олон арван ном бичсэний дотроос «Оюун санаагаа удирдах нь»Regulae ad directionem ingenii(1626-1628), «Дэлхий ба хүн»Le Monde and L'Homme(1630-1633), «Арга зүйн бодрол»Discours de la méthode(1637), «Философийн эхлэл»Meditationes de prima philosophia(1641), «Гүн ухааны зарчим»Principia philosophiae(1644) зэрэг нь алдартай. 

«Материалист физикийн» судалгааг хийхдээ субьективыг анхдагч, обьектив хоёрдогч болохыг тавьж идеалист үзэлтэй болохоо харуулсан юм. 
## Эшлэл 
## Холбоос 
**Дүрс бичлэг**
**Bernard Williams interviewed about Descartes on "Men of ideas"*
**Ерөнхий**
**Discourse on the Method* at Project Gutenberg
*Selections from the *Principles of Philosophy* at Project Gutenberg
*Detailed biography of Descartes
*Descartes featured on the 100 French Franc banknote from 1942.
*More easily readable versions of *Meditations*, *Objections and Replies*, *Principles of Philosophy*, *Discourse on the Method* and Correspondence with Princess Elisabeth.
*1984 John Cottingham translation of *Meditations* and *Objections and Replies*.
*René Descartes (1596–1650) Published in *Encyclopedia of Rhetoric and Composition* (1996)
*Original texts of René Descartes in french at La Philosophie
*Descartes Philosophical Writings tr. by Norman Kemp Smith at archive.org
*Studies in the Cartesian philosophy (1902) by Norman Kemp Smith at archive.org
*The Philosophical Works Of Descartes Volume II (1934) at archive.org
**Стэнфорд нэвтэрхий толь**
*René Descartes
*Descartes' Epistemology
*Descartes' Ethics
*Descartes' Life and Works
*Descartes' Modal Metaphysics
*Descartes' Ontological Argument
*Descartes and the Pineal Gland
*Descartes' Physics
*Descartes' Theory of Ideas


Ангилал:17-р зууны гүн ухаантан
Ангилал:17-р зууны математикч
Ангилал:17-р зууны физикч
Ангилал:17-р зууны одон оронч
Ангилал:Ёс суртахууны гүн ухаантан
Ангилал:Логик судлаач
Ангилал:Ухамсрын гүн ухааны төлөөлөгч
Ангилал:Шинэ эриний өмнөх гүн ухаантан
Ангилал:Францын гүн ухаантан
Ангилал:Францын математикч
Ангилал:Францын физикч
Ангилал:Өргөн мэдлэгтэн
Ангилал:Танин мэдэхүйн онолч
Ангилал:Францчууд
Ангилал:1596 онд төрсөн
Ангилал:1650 онд өнгөрсөн
Гюзель Манюрова

**Гюзель Тагировна Манюрова** (, 1978 оны 1 сарын 24-нд хуучнаар Зөвлөлт Социалист Бүгд Найрамдах Автономит Мордова Улсын Саранскт төрсөн) нь Оросын Холбооны Улсын чөлөөт бөхийн тамирчин, олимпын мөнгөн медальт бөх юм.

Саранскт татар гэр бүлд мэндэлсэн тэрээр Москвад өсчээ. 2000 оноос айкидогоор хичээллэж эхлэн, 3-р дантай болсон байна.

Дасгалжуулагч В.Чупаков, Ш.Нусуев нарын удирдлага дор чөлөөт бөхөөр хичээллэж эхлэн, 2004  онд Европын аварга цол хүртэж, Афины олимпоос мөнгөн медаль зүүжээ. 2005, 2007 онуудад ОХУ-ын аварга болсон бөгөөд 2007 оны Европын АШТ-ийн мөнгөн медальтай.

Бээжингийн олимпын сонгон шалгаруулалтад ОХУ-ын 2008 оны аварга Елена Перепёлкинад ялагдан, олимпын багт багтаж чадаагүй.

## Цахим холбоос 
* databaseolympics.com дахь профиль 

Ангилал:Оросын олимпын мөнгөн медальтан
Ангилал:2004 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Бөхийн европын аварга
Ангилал:Оросын олимпын оролцогч
Ангилал:Казахстаны олимпын оролцогч
Ангилал:Оросын бөх
Ангилал:Казахстаны бөх
Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн
Ангилал:Казахстаны хүн
Ангилал:Татарууд
Ангилал:1978 онд төрсөн