open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Сагсан бөмбөгийн ДАШТ-2010 Аваргын төлөөх тоглолт

**2010 оны сагсан бөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээний Аваргын төлөөх тоглолт** Турк болон Америкийн Нэгдсэн Улсын шигшээ багуудын хооронд 2010 оны 9 сарын 12-нд Туркийн Стамбул хотын «Синан Эрдем Даум» спортын танхимд өрнөсөн ба 2010 оны сагсан бөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээний аваргаар Америкийн Нэгдсэн Улсын шигшээ баг тодорсон.

| style="background:#c1e0ff;"|Эцсийн байдлаар
| colspan="2" style="text-align:center;"|

|-  style="vertical-align:top; background:#c1e0ff;"
|Өрсөлдөгч
|Үр дүн
||Хасагдах шатны тоглолт
|Өрсөлдөгч
|Үр дүн
|-
|
|95–77
| style="background:#c1e0ff;"|Шөвгийн 16
|
|121–66
|-
|
|95–68
| style="background:#c1e0ff;"|Дөрөвний нэг шигшээ
|
|89–79
|-
|
|83–82
| style="background:#c1e0ff;"|Хагас шигшээ
|
|89–74
|}

## Тоглолтын мэдээлэл
Тоглолтын эхний хагасын эхний үед Туркчүүд тоглолтыг хошуучилж байсан ч Америкчуудад тэргүүллээ алдсан.

Кевин Дюрант багаа 28 оноогоор тэргүүлсэн ба онооныхоо 21-ийг гурван онооны бүсээс авсан.  Ламар Одом арван таван оноо багтаа авчирч долоон самбараас авалт хийсэн. Туркийн багийн хувьд Хедо Туркоглу 16 оноо авч багаа тэргүүлсэн. Эрсан Ильясова долоон оноо авч, арван нэгэн самбараас авалт хийсэн.

Ийнхүү багаа ялалтад хүргэсэн Польшийн мэргэжилтэн Майк Кржижевски Америкийн Нэгдсэн Улсын сагсан бөмбөгийн үндэсний шигшээ багийн дасгалжуулагчдаас анхны Олимп болон Дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд түрүүлгэсэн эрхэм боллоо. Мөн Америкийн Нэгдсэн Улсын шигшээ баг 2012 оны Олимпын тэмцээний эрхээ өвөртлөлөө.

## Эшлэл
Аваргын төлөөх тоглолт
Баруун Сахар

**Баруун Сахар** (Араб: **الصحراء الغربية**, бербер: **Taneẓṛuft Tutrimt**, ) нь Хойд Африкт хойд талаараа Марокко, зүүн хойд талаараа Алжир, зүүн болон өмнө талаараа Мавритан улсуудтай хиллэн, баруун талаараа Атлантын далайгаар хүрээлэгдсэн оршдог, НҮБ-ын хяналт дор орших бүс юм. Газар нутаг нь . Дэлхийн хамгийн хүн ам сийрэг суурьшдаг нутгуудын нэг болох Баруун Сахарын нутгийн ихэнхийг цөлийн бүс эзэлнэ. Хүн амын тоо дөнгөж 500,000 гаруй. Өдгөө тус бүс нутагт хяналтаа тогтоох талаар Мароккогийн Вант Улс болон Сахарын үндэсний чөлөөлөх хөдөлгөөн болох Полисарио Фронтын Бүгд Найрамдах Ардчилсан Арабын Сахар Улсын (дүрвэгсдийн засгийн газар нь Алжирын Тиндуфт байрладаг) хооронд маргаантай.

Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын зуучлалаар гал зогсоох хэлэлцээр 1991 онд байгуулагдсанаас хойш ихэнх нутгийг (Атлантын далайн эргийн бүх шугамыг оролцуулаад) Марокко улс, үлдсэн хэсгийг Алжирын хүчтэй дэмжлэг бүхий Полисарио/БНАСАУ-ын тал хянаж байна. Олон улсын хэмжээнд, Европын Холбоо, Орос зэрэг томоохон хүчнүүд хоёр талын хооронд төвийг сахисан байр суурь баримталж, аль алинд нь энхтайвны хэлэлцээрийг зөвшөөрөх талаар шахалт үзүүлдэг. Иймээс Марокко, Полисариогийн талууд Африк, Ази, Латин Америкийн хөгжиж буй орнуудаас өөрийн талд ашигтайгаар шийдвэрлүүлэхэд дэмжлэг авахаар хүчин чармайлт гаргаж байгаа юм. Полисарио Фронт нь БНАСАУ-ыг дэлхийн 36 орноор хүлээн зөвшөөрүүлснээс гадна Африкийн Холбоонд гишүүнээр элсч чадсан бол Мароккогийн тал Арабын Барилдлагын ихэнх орон, Африкийн хэд хэдэн орны дэмжлэгийг хүлээж байна. Энэ утгаараа хоёр арван зарцуулаад ч шийдэлд хүрээгүй байгаа тус бүс нутгийн асуудал олон улсын байдал өөрчлөгдөхгүй бол ямар нэгэн шийдэлд хүрэх болоогүй байгаа билээ.

## Эшлэл 

Ангилал:Африкийн бүс нутаг
Ангилал:Маргаантай нутаг дэвсгэр
Вивианигийн теорем

thumb|right|150px| нийлбэр нь гурвалжны өндөртэй тэнцүү.

**Вивианигийн теорем** нь Винченцо Вивианигийн нэрээр нэрлэгдсэн теорем бөгөөд "Адил талт гурвалжны доторх дурын цэгээс талууд хүртэлх зайнуудын нийлбэр нь уг гурвалжны өндөртэй тэнцүү" гэж томъёологдоно.

Уг теоремыг адил талт олон өнцөгт, адил өнцөгт олон өнцөгтүүдийн тухайд өргөтгөж болно. Тухайлбал, адил өнцөгт [эсвэл адил талт] олон өнцөгтийн дурын цэгээс талууд хүртэлх зайн нийлбэр нь тогтмол байдаг.

## Баталгаа
Энэ теорем нь гурвалжнуудын талбайг харьцуулах замаар төвөггүй батлагдана. ABC нь адил талт гурвалжин, *h* нь түүний өндөр, *s* нь түүний талуудын урт байг. P нь гурвалжин доторх дурын цэг, *ℓ*, *m*, *n* нь P цэгээс талууд хүртэлх зайнууд гэе. Тэгвэл ABC гурвалжны талбай нь

:S(ABC) = S(ABP) + S(ACP) + S(BCP),\,

:\frac{s h}{2} = \frac{s \ell}{2} + \frac{s m}{2} + \frac{s n}{2},

:h = \ell + m + n\,

болж бидний хүссэн зүйл батлагдлаа.

## Эшлэл
* 

Ангилал:Гурвалжны геометр
Ангилал:Математикийн теорем
Румын улс Олимпод

**Румын** улс **Олимпын наадамд** анх 1900 онд ганцхан тамирчинтайгаар оролцож байв. Румыны Үндэсний Олимпын Хороог *Румыны Олимп, Спортын Хороо* гэж нэрлэдэг бөгөөд 1914 онд байгуулагдаж, хүлээн зөвшөөрөгджээ. Ингэснээр 1924 оноос баг тамирчдаа албан ёсоор илгээж эхэлсэн бөгөөд тэр үеэс хойш зун, өвлийн олимпыг тус бүр 2 удаа л өнжжээ. Энд Зүүний блокийн орнууд 1984 оны зуны олимпийг бойкотлож байхад ганцаараа баг тамирчдаа оролцуулж байсныг дурьдууштай. Тус олимпоос Румын улс түүхэндээ хамгийн өндөр амжилт үзүүлж, 20 алт, нийт 53 медаль хүртсэн билээ.

Одоогийн байдлаар Румыны тамирчид 293 медаль хүртээд байгаагаас гимнастикийн төрлөөр хамгийн олон медаль зүүжээ. Румын нь Олимпын наадмыг нутагтаа зохион байгуулж байгаагүй орнууд дунд медалийн тоогоороо Унгарын дараа 2-рт ордог юм.

## Медалийн хүснэгт
### Зуны олимпоор
### Өвлийн олимпоор
### Спортын төрлөөр
## Эшлэл
* 
* 


Ангилал:Олимпын түүх
Дарко Панчев

**Дарко Панчев** (, 1965 оны 9 сарын 7-нд Скопьед төрсөн) нь Югослав болон Македоны хөлбөмбөгчин, 1991 оны Европын алтан шаахай шагналын эзэн довтлогч юм.

Ангилал:1965 онд төрсөн
Ангилал:Умард Македоны шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Югославын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Интернационале багийн тоглогч
Ангилал:Умард Македончууд
Ангилал:Югославын хүн
Титануудын тулаан (2010 оны кино)

***Титануудын тулаан*** () нь 2010 оны тулаант үйл явдалтай Америкийн кино бөгөөд 1986 оны ижил нэрт киног дахин бүтээсэн бүтээл юм. Францын найруулагч Луи Летерьегийн  найруулсан уг киноны гол дүрд жүжигчин Сэм Уортингтон тогложээ. Кино 2010 оны дөрөвдүгээр сарын 2-нд нээлтээ хийжээ. 
## Өрнөл 
Эрт үеийн цагт Олимп уулын дайны бурхад Титан буюу аварга биет мангасын эсрэг тулалдаад ялан дийлж, газар доорхи ертөнцөд хорьж буйгаар кино эхэлдэг. 

Олимп уулын хаан Зевс өөрийн нь эсрэг дайн зарласан Акрисий хааны эхнэртэй Акрисийн дүрээр нөхцөж, хүүтэй болгох ба хилэгнэсэн хаан эхнэрээ төрүүлсэн хүүгийн нь хамт далайд амьдаар нь авслан хаях ба нэгэн далайчны гэр бүл олж, өнчирсөн нялх хүүг Персей гэж нэрлэн эрийн цээнд хүргэх болно. 

Зевсийн дүү, газар доорхи ертөнцийн хаан хорон санаат Аид дэлхий ертөнцийг эзэгнэхийн тулд нууц явуулга хийж Титануудын хүлээсийг тайлснаар дэлхий ертөнцөд аюул учрах байдал бий болох ба Аидын цэргүүдийн хөлд эцэг эхээ алдсан Персей Аргосын хаант улсын хэсэг цэргүүдийн хамт Титан болон Аидын эсрэг тэмцэх аянд гарах үедээ Ио хэмээх үргэлж залуугаараа байх эмэгтэйгээс өөрийгөө Зевсийн хүү Демигод болохыг мэддэг. Титануудыг дийлэх ганц арга нь Газар доорхи ертөнцийн Горгон нуурын хүн төрхт шулам Медузагийн толгойг тасдаж, толгойгоор нь чулуун бие болгох байлаа. Иймийн тул Аргосын цэргүүдийн хамт Персей аянд гарч буйг харуулдаг.

## Дүрүүдэд 
* Сэм Уортингтон — Персей
* Алекса Давалос — Андромеда
* Жемма Артертон — Ио
* Мэдс Миккельсен — Драко
* Лиам Нисон — Зевс
* Ральф Файнс — Аид
* Изабелла Мико — Афина
* Наталья Водянова — Газар доорхи Горгоны хүн төрх шулам Медуза
* Николас Холт — Евсевий
## Эшлэл 
## Холбоос 
* 
* 
* 
* 
* 
* Tenerife, Canary Islands, "Clash of the Titans" location
* Clash of the Titans filming locations in Wales

Ангилал:2010 оны кино
Ангилал:АНУ-ын кино
Ангилал:Уран зөгнөлт кино
Ангилал:Тулаант кино
Ангилал:Уран зохиолоос дэлгэцийн кино
Ангилал:3D кино
Сэм Уортингтон

**Сэмюэл Генри Жэй Уортингтон** (, *1976 оны наймдугаар сарын 2-нд төрсөн*) нь Австралийн жүжигчин бөгөөд «Терминаторын аврал» киноны Маркус Райт, «Аватар» киноны Жэйк Салли болон «Титануудын тулаан» киноны Персей зэрэг дүрүүдээрээ Холливудын тавцанаа танигдсан билээ.

## Эшлэл 
## Холбоос 
* 
* ArtistDirect.com Video Interview - *Clash Of the Titans*

Ангилал:Австралийн кино жүжигчин
Ангилал:Австраличууд
Ангилал:1976 онд төрсөн
Олимпын усанд сэлэлтийн тэмцээн

**Усанд сэлэлт** нь орчин үеийн бүх зуны олимпын хөтөлбөрт багтаж ирсэн. 1912 оноос эмэгтэйчүүд ч олимпын дэвжээнээ өрсөлдөх болсон. Хөнгөн атлетик, гимнастикийн хамтаар олимпын хамгийн нэр хүндтэй, олон үзэгчтэй, хамгийн олон медаль гардуулдаг төрлүүдийн нэг нь билээ.

## Медалийн хүснэгт
Инженерийн шинжлэх ухаан

нь орчин үеийн маш цогц инженерийн шинжлэх ухааны жишээ юм]]
**Инженерийн шинжлэх ухаан** буюу Техникийн шинжлэх ухаан гэдэг нь хүн төрөлхтөний шинжлэх ухаан, мэргэжлийн салбар дахь оюунлаг үйл ажиллагаа юм. Шинжлэх ухаан, техникийн ололтыг хэрэглэх, байгалийн хууль, нөөц баялгийг ашиглах замаар хүн төрөлхтөний өмнө тавигдаж буй зорилт, зорилго, асуудлыг шийдвэрлэх нь инженерийн шинжлэх ухааны гол зорилго болно.

Техникийн шинжлэх ухаан түүхэн явцдаа гар урлалаас үүссэн. Техникийн шинжлэх ухааны хөгжилд эртний инженерүүд болох Архимед, Херон, Паппус, Витрувий, Леонардо да Винчи нар асар их хувь нэмэр оруулсан  юм. Анхны техникийн шинжлэх ухааны нэг бол механик юм.

Аж үйлдвэрийн хувьсгал эхэлснээс хойш инженер, технологийн чиглэлээр академик судалгаа хийх шаардлагатай болсон. Инженерийн шинжлэх ухааны гүнзгийрүүлсэн судалгаа ч эхэлсэн. Техникийн шинжлэх ухааны салбар дахь анхны боловсролын байгууллагуудын нэг бол 1794 онд францын эрдэмтэн Гаспар Монж (франц. *Gaspard Monge,* 1746-1818), Лазар Карно (франц. *Lazare Nicolas Marguerite Carnot*; 1753—1823) нарын байгуулсан Политехникийн сургууль (франц. *École Polytechnique*) юм. 1707 онд Праг хотын Техникийн Их сургууль (чех. *České vysoké učení technické v Praze*) байгуулагдсан байна. Германы хамгийн эртний техникийн их сургууль бол 1825 онд байгуулагдсан Карлсрухэрийн Технологийн дээд сургууль (герман. *Karlsruher Institut für Technologie (KIT)*, (1825) юм. Нидерландын хамгийн эртний техникийн их сургууль болох Делфтийн Технологийн Их Сургууль 1842 онд байгуулагдсан. 1881 онд Японд Токиогийн технологийн дээд сургууль байгуулагдсан бөгөөд 1898 оноос "сопромат" зааж эхэлсэн түүхтэй.  

## Салбарууд
Доорхыг инженерийн шинжлэх ухааны гол салбарууд гэж авч үздэг. Үүн дотроос дэд салбарууд нь хоорондоо давхцах тохиолдол байдаг.

*Агаар, сансрын инженерчлэл (*Aerospace engineering*) - Нисэх онгоц, сансрын хөлөг зэргийн загварчлал
*Химийн инженерчлэл (*Chemical engineering*) - Том хэмжээний химийн процесс явууулах, шинэ төрлийн материал, түлш шатахуун гаргаж авахын төлөө химийн зарчмуудыг хэрэглэдэг салбар
*Барилгын инженерчлэл (*Civil engineering*) - Дэд бүтэц, зам гүүр,усны инженерчлэл, барилга, бүтээн байгуулалт
*Цахилгаан техник (*Electrical engineering*) - Төрөл бүрийн цахилгаан, электроникийн системийн загварчлал, судалгааг багтаадаг маш өргөн хүрээтэй салбар
*Механик инженерчлэл (*Mechanical engineering*) - Физик, механик системийн загварчлал

## Үе үеийн алдарт инженерүүд 
# Никола Тесла
# Томас Эдисон
# Хэнри Форд
# Архимед
# Леонардо да Винчи
# Николаус Отто
# Александр Грэхэм Белл
# Жорж Стефенсон
# Элон Маск
Манинка хэл

**Манинка хэл** нь Нижер-Конго хэлнүүдийн салбар болох зүүн өмнөд Мандингийн салбар хэлнүүдэд багтах хэд хэдэн хэл, аялгыг нийтэд нь нэрлэх нэр юм. Малинкечуудын төрөлх хэл болох тус хэлээр албан ёсны хэлээ болгосон Гвиней, Мали улсуудаас гадна Либери, Сенегал, Сьерра-Леоне, Кот-д'Ивуар улсуудад нийт 3,300,000 хүн ярилцдаг. Этнологийн хувьд доорх байдлаар ангилж болох хэдий ч тэдгээрийн хоорондын ялгаа тийм ч тодорхой биш:
***Зүүн Манинкакан** буюу *Малинке*, *Манинка*, Гвинейд 1,890,000, Либери ба Сьерра-Леонед ойролцоогоор 200,000;
***Манинка, Конянка**, Гвинейд 128,000;
***Манинка, Санкаран** буюу *Фаранах*, Гвиней;
***Ойн Манинка**, *Воженака, Вородугу, Коро, Кояга* болон *Маху*гийн хамтаар **Манинка-Мори** бүлгийг бүрдүүлнэ, Кот-д'Ивуар 15,000.

## Эшлэл
* Vydrine, Valentin. *Manding-English Dictionary (Maninka, Bomana). Volume 1: A, B, D-DAD, Supplemented by Some Entries From Subsequent Volumes* (1999). Dimitry Bulanin Publishing House, 315 pp. ISBN 5860071787.

Ангилал:Дан ганц хэл
Ангилал:Манде хэлнүүд
Ангилал:Гвинейн хэл
Ангилал:Малийн хэл
Ангилал:Либерийн хэл
Ангилал:Сенегалын хэл
Ангилал:Сьерра Леоны хэл
Митридиатын анхдугаар дайн

**Митридиатын анхдугаар дайн** (МЭӨ 89 &ndash; 85) нь Ромчууд Эзэнт Улсаа өргөтгөж, Грекийн ертөнцийг захирахаар оролдсон дайн байв. Понтусын Вант Улс болон Грекийн олон хотууд Понтусын VI Митридиатесын удирдлагаар Ромын Бүгд Найрамдах Улс болон Битиниагийн Вант Улсын эсрэг босч, энэхүү мөргөлдөөн гарсан юм. Дайн 5 жил үргэлжилсний эцэст Ромын ялалтаар өндөрлөж, Митридиатес өөрийн эзэлж авсан нутгуудаа алдаж, Понтустаа буцжээ. VI Митридиатес болон Ромын зөрчил дахин 2 удаа дайн гаргасан билээ.
Ангилал:Эртний дэлхийн түүх
Ангилал:Эртний Ром
Ангилал:Понтын хаант улс
Ангилал:Дайнууд
Ангилал:Эртний дайнууд
Ангилал:Ромын бүгд найрамдах улсын дайн
Ангилал:Понтын дайнууд
Ангилал:Ромчуудын оролцсон дайнууд
Ангилал:Понтичуудын оролцсон дайнууд
Морита Жүнго

**Морита Жүнго** (, 1947 оны 8 сарын 9-нд Хоккайдод төрсөн) нь Японы волейболчин, дасгалжуулагч юм. Өдгөө Японы Биеийн Тамирын Их Сургуулийн багш, Японы Олимпын Хорооны Удирдах Зөвлөлийн гишүүн. Нихон Их Сургуулийн дэргэдэх Цүрүгаока ахлах сургууль, Японы Биеийн Тамирын Их Сургуулийг дүүргэжээ.

## Намтар 
*1966 онд анх удаа шигшээ багтаа багтан ДАШТ-д оролцсон. 1968 оны Мехикогийн олимпоос мөнгөн медаль хүртжээ.
*1970 онд Ниппон Коокан корпорацийн волейболын багт элссэн.
*1972 оны Мюнхений олимпод аваргалсан. Ёкота Тадаёши, Ооко Сэйжи нарын хамтаар **Японы шигшээ багийн их гурвал** хэмээн нэрлэгдэж, өрсөлдөгчийн довтолгооны шугамыг мэдэрч чаддаг хаалт нь **Фүжиямагийн хаалт** хэмээн алдаршиж байв. Моритагийн эргэлттэй давуулалт нь дэлхийд шилдэгт тооцогддог байлаа.
*Японы лигийн шилдэг хаалт тавигчаар 3 удаа шалгарсан.
*Мюнхений олимпын дараа шигшээ багаа орхисон боловч 1977 онд буцаж ирэн Дэлхийн цомд оролцож, багаа мөнгөн медаль хүртэхэд хувь нэмрээ оруулжээ.
*Довтлохынхоо өмнө үсрэх гэж буй мэт хөдөлгөөн хийж хаалт тавих тамирчдыг хуурах аргыг бодож олон, 1970 оны ДАШТ-д анх хэрэгжүүлсэн.
*2003 онд Волейболын алдрын танхимд багтсан.
*2007, 2008 онд төрөлх их сургуулийнхаа эрэгтэйчүүдийн багийг дасгалжуулан Японы их сургуулиудын аварга цолд хүргэв.

Ангилал:Японы волейболчин
Ангилал:Хоккайдо мужийн хүн
Ангилал:Япончууд
Ангилал:1947 онд төрсөн
I Исмаил

**Шах Исмаил Абул-Мозаффар би Шейх Хайдар бин Шейх Жуняд Сафави** ( / ''Šāh Ismā'īl''; , 1487 оны 7 сарын 17 - 1524 оны 5 сарын 23) нь Ираны шах бөгөөд 1736 он хүртэл оршин тогтносон Сефевийн эзэнт гүрнийг үндэслэгч юм. Шах Исмаил 1502 онд Азербайжаныг эзлэх дайныг эхлүүлж, 1509 он гэхэд Ираныг дахин нэгтгэж чаджээ. Тэрээр Баруун хойд Ираны Ардабилд төрсөн, Исламын шашны Шийт урсгалыг дагагч гэр бүлд төрсөн бөгөөд 1502 оноос 1524 он хүртэл **Ираны Шах I Исмаил** гэсэн нэрээр хаанчилж байлаа. Исмаил нь Ираныг Суннит урсгалаас Шийт урсгал руу шилжүүлсэн билээ.

Исмаил нь мөн **Хатаи** гэдэг нэрээр шүлэг бичдэг байсан бөгөөд Азербайжан хэлний утга зохиолын хөгжилд түлхэц үзүүлсэн томоохон төлөөлөгч юм.

## Гадны холбоос 
## Эшлэл 
* 

Ангилал:Персийн шах
Мамо Волде

**Дегага "Мамо" Волде** (*Degaga ("Mamo") Wolde*, 1932 оны 6 сарын 12 &ndash; 2002 оны 5 сарын 26) нь Этиопын холын зайн гүйгч, 1968 оны зуны олимпын марафон гүйлтийн аварга хөнгөн атлетикч юм.

Волде Дири Жиллед Оромо айлд мэндэлжээ. 1951 онд Аддис-Абеба руу нүүж, эзэн хааны бие хамгаалагч болжээ. Удалгүй 1953-аас 1955 онд Солонгост энхийг сахиулах хүчинд алба хааж байв.

Тэрээр олимпод анх 1956 онд оролцохдоо 800 м, 1,500 м, 4x400 м-ийн буухиа төрөлд өрсөлдсөн. Абебе Бикила Этиопын анхны олимпын аварга болсон 1960 оны зуны олимпод оролцож чадаагүй аж. Учир нь Конгогийн хямралын үеэр Конгод энхийг сахиулах үүргийг түүнд засгийн газраас өгч, хэдийгээр Этиопын Олимпын Хороо түүнийг олимпод оролцуулахыг хүсч байсан ч засгийн газар дийлж, тэрээр Ромыг зорьж чадаагүй гэж Волде дурссан байдаг. Гэхдээ тус олимпод Этиопыг төлөөлж 800 м-ийн зайд уралдсан Саид Мусса Османы өгүүлснээр, Волде олимпын сонгон шалгаруулалтад ялагдсан аж.

## Эшлэл
Ангилал:Этиопын 1500 метрийн гүйгч
Ангилал:Этиопын 10.000 метрийн гүйгч
Ангилал:Этиопын марафон гүйгч
Ангилал:Марафон гүйлтийн олимпын аварга
Ангилал:Этиопын олимпын аварга
Ангилал:Этиопын олимпын мөнгөн медальтан
Ангилал:Этиопын олимпын хүрэл медальтан
Ангилал:Этиопын олимпын оролцогч
Ангилал:1956 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:1964 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:1968 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:1972 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Этиопоос африкийн наадамд оролцогч
Ангилал:Этиопчууд
Ангилал:1932 онд төрсөн
Ангилал:2002 онд өнгөрсөн
Мустафа Хаджи

**Мустафа Хаджи** () (b 1971 оны 11 сарын 16-нд Ифранед төрсөн) нь Мароккогийн хөлбөмбөгчин юм.

## Бага нас
*Мус* хэмээн дуудагддаг Хаджигийн гэр бүлийнхэн түүнийг бага байхад Франц руу цагаачлан, эхлээд Сент-Этьенн, дараа нь Монсю, сүүд нь Крюцвалдад суурьшжээ.

## Клубийн замнал
Хаджи Крюцвалдад байхдаа хөлбөмбөгөөр хичээллэж эхэлсэн. Анхны гэрээгээ Нанси багтай байгуулж, эхний жилээ өсвөрийн багт нь тоглож байгаад 2 дахь жилээсээ тус клубын үндсэн багт тоглох болов.

Нансигаас шилжсэний дараа Спортинг Лисбон, Депортиво багуудад тоглож байсан. 1998 оны хөлбөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд оролцож, Норвегийн багт оруулсан гайхамшигтай гоолын дараа ихэд алдаршиж, мөн ондоо Африкийн оны шилдэг хөлбөмбөгчнөөр шалгарчээ. Жилийн дараа тэрээр Ковентри Ситид тоглохоор болж, Британи даяар алдаршсан. 

Хаджи нь хагас хамгаалагчиийн байрлалд тоглодог байсан боловч гоол оруулах чадвар өндөртэй, алхамт, гүйлтийн ур чадвар сайтай тамирчин байв. Ковентри 2001 онд зиндаа буурахад тэрээр өмнөх улиралд хаалганд нь 3 гоол оруулсан, нэг хотын өрсөлдөгч баг болох Астон Вилла руу шилжив. Гэвч тэнд хааяа л талбайд гарч, Саутхэмптон, Эвертонтой хийсэн лигийн тойргийн тоглолт, Вартекстай хийсэн УЕФА цомын тэмцээнд гоол хийсний дараа Испанийн Эспаньол багт үнэгүй шилжсэн. Тэндээ 2004 оны 6 сар хүртэл тогложээ.

Түүний дараа Арабын Нэгдсэн Эмират Улсын Ал Айн багт 1 жил тоглоод Европт эргэн ирж, Германы Саарбрюкен багтай 2005 онд 2 жилийн гэрээ байгуулсан. Гэрээний хугацаагаа дуусгаад 2007 оны 7 сард Люксембургийн нэгдүгээр дивизион болох БГЛ Лигийн Фола Эш багт тоглож байгаад 2010 оны 7 сард зодог тайлжээ.

## Шигшээ баг
1990-ээд оны дундуур Мустафад Францын өсвөрийн шигшээ багаас санал ирж байсан боловч тэр Мароккогийн нэрийн өмнөөс тоглохоор шийджээ. 

1994 оны хөлбөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд Хаджи Мароккогийн хэсгийн 3 тоглолтод гурвууланд нь оролцохдоо 2 удаад нь сэлгээгээр талбайд гарсан. Нидерландын багтай хийсэн, хэсгийн сүүлийн тоглолтод Хаджи сэлгээгээр орж ирээд бөмбөгөнд эхний хүрэлтээрээ Хассан Надерыг гоолын дамжуулалтаар хангасан. Гэсэн хэдий ч Мароккогийн баг 3 тоглолтдоо бүгдэд нь ялагдан хасагджээ. 4 жилийн дараа ДАШТ-д Норвегийн багтай 2:2-оор тэнцэхэд Хаджи гоол хийсэн.

Тэрээр дээрхээс гадна ДАШТ-ийн урьдчилсан шатны 13 тоглолтод эх орноо төлөөлөн оролцжээ.

## Бусад
Хаджи 2010 оны ДАШТийн үеэр ФИФА-гаас Африкийг төлөөлөх элчин сайдаар томилогдон ажиллажээ. Түүнчлэн Мароккогийн ядуурлыг бууруулах чиглэлээр хөрөнгө оруулах талаар ажиллаж байгаа юм.

Мустафа Хаджи нь мөн Рацизмд улаан хуудас үзүүлье хэмээх буяны ажиллагаанд оролцдог.

## Гэр бүл
Дүү Юссуф Хаджи нь мөн Мароккогийн шигшээ багийн тамирчин бөгөөд өдгөө Францын Нанси багт тоглодог бол өөр нэг дүү Брахим Хаджи нь чөлөөт агент болно. Мөн хүү Самир Хаджи нь Нанси багт авга ахтайгаа хамт тоглодог.

## Эшлэл
Ангилал:Мароккогийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Африкийн оны шилдэг хөлбөмбөгчин
Ангилал:Мароккочууд
Рокки 5

***Рокки 5*** () нь 1990 онд дэлгэцнээ гарсан, *Рокки* цувралын 5 дахь кино юм. Гол дүрүүдэд Сильвестр Сталлоне, Талиа Шайр, Сталлонегийн төрсөн хүү Сэйж Сталлоне, боксчин Томми Моррисон (боксчин Томми Ганны дүрд) нар тогложээ. Сэйж Сталлоне Бага Роккигийн дүрийг бүтээсэн бөгөөд алдартай аавтайгаа харьцах харилцааны тухай өгүүлдэг. 

Сталлоне Рокки цувралын 2-оос 4-р ангийг найруулсны дараа *Рокки 5*-д найруулагч Жон Жи. Авилдсен эргэн ирсэн юм. Тэрээр 1-р ангийг нь найруулж, Оскарын шагналыг шилдэг найруулагчийн төрлөөр хүртэж байсан билээ.

## Эшлэл
## Гадны холбоосууд 
* Албан ёсны сайт
*
*
*
*
* *Тотал Рокки* фэн сайт

Ангилал:1990 оны кино
Ангилал:АНУ-ын кино
Ангилал:Боксын кино
Спорт

**Спорт**  (англи. *sport* — эртний франц хэлнээс авсан товчлол- *disport* — «зугаа, тоглоом») нь байнгын хүчин чармайлт, шударга тоглолтыг шаарддаг зохион байгуулалттай, өрсөлдөөнтэй, зугаатай, ур чадвар, оюун ухаан шаардсан, ямар нэг зорилготойгоор ялагч тодордог, биеийн тамирын хөдөлгөөнт үйл юм. Тодорхой дүрэм эсвэл журмаар спортын үйл явц захирагдаж зохицуулагддаг. 

Спортод тооцогдох хамгийн гол хүчин зүйлс нь үр дүнг гаргахын (ялах, ялагдах) тулд шаардагдах тамирчны биеийн тамирын чадал, чадвар юм. Спортын тэмцээнүүд эрх авч оролцдог. Эрх авах тэмцээнүүдэд орно.

## Алдартай спортууд 
2018 онд спортын шүтэн бишрэгчид болоод хамрах хүрээгээд хамгийн алдартай 10 спортыг нэрлэе. 

## Мөн үзэх 
### Холбоотой сэдвүүд 
* **Азийн наадам**
* **Бөх**
* **Бүжгийн спорт**
* **Зуны олимп**
* **Наадам**
* **Олимпын наадам**
* **Олимпын жүдогийн тэмцээн**
* **Олимпын кёрлингийн тэмцээн**
* **Оюуны спорт**
* **Өвлийн олимп**
* **Самбо**
* **Усан спорт**
* **Хөнгөн атлетик**
Теннис

**Теннис** буюу Г**азрын теннис** (англи. *tennis*) нь хоёр тоглогчийн хооронд (ганцаарчилсан төрөл), эсвэл хоёр тоглогчоос бүрдсэн хоёр багийн хооронд (хосын төрөл) тоглогддог спорт юм. Тамирчид нь цохиур буюу ракетаар резинээр хийгдсэн эсгий бүрээстэй хөндий бөмбөгийг тор давуулан эсрэг талынхаа талбай руу цохиж оруулна. Газрын теннис нь Олимпын спортын төрөлд ордог юм.

## Түүх 
Орчин үеийн теннисний спорт нь 18-р зууны төгсгөл үеэр Их Британид үүсчээ. Үүссэн цагаасаа англи хэлээр ярьдаг нийгмийн дээд давхаргын язгууртнуудын дунд тархаж, хожим нь дэлхий даяар дэлгэрэн түгсэн байна. Теннис нь олимпын спортын төрөлд ордог бөгөөд цохиур барих чадвартай хүн бүр (түрдэг сандалтай хүмүүс хүртэл) тоглох боломжтой.

Теннисний дүрэм нь 1890-ээд оноос хойш бараг өөрчлөгдөөгүй иржээ. Өөрчлөгдсөн зүйл гэвэл 1908-с 1960 он хүртэл давуулах тоглогч нэг хөлөө байнга газарт хүргэсэн байх ёстой байв; 1970-аад оноос хайнцсаны дараах шийдвэрлэх тоглолт явагдах болсон. Илүү орчин үеийн мэргэжлийн теннист бөмбөг талбайгаас гарсан эсэх, давуулсан бөмбөг орсон эсэхийг электроникийн технологийг ашиглан шалгадаг болов.

## Теннисийн талбай 
Газрын теннис тоголдог талбай нь тэгш өнцөгт тэгш гадаргуутай, тэмдэглэгээтэй байдаг. Талбайн голд хоёр тэнцүү хагаст хуваасан тор байдаг. Талбайн урт нь 23.77 м, өргөн нь 8.23 ​​м (ганц хүний) эсвэл 10.97 м (хосуудын). Талбайн богино хэсгийн шугамыг арын шугам гэж нэрлэдэг бөгөөд урт хоёр талын шугамыг хажуугийн шугам гэж нэрлэнэ. Теннисний торны стандарт хэмжээ нь өндөр нь 1.07 м х урт нь 12.8 м, торны дөрвөлжин нүднүүд 40 мм байдаг.

## Тэмцээнүүд 
Теннисийг олон сая хүмүүс сонирхогчийн байдлаар тоглодог бөгөөд дэлхий даяар тарсан үзэгчдийн спорт юм. Ялангуяа хамгийн нэр хүндтэй "Их дуулгын"  (англи. *Grand Slam tournaments*) дөрвөн тэмцээн нь хамгийн үзэгч олонтой: Австралийн теннисны нээлттэй тэмцээн (хатуу талбай), Францын теннисны нээлттэй тэмцээн (улаан шороон талбай), Уимблдон тэмцээн (зүлгэн талбай), Америкийн теннисны нээлттэй тэмцээн (мөн хатуу талбай).

## Гадаад холбоос 
* Олон Улсын Теннисний Холбоо
* ATP Tennis: Эрэгтэйчүүдийн Мэргэжлийн теннис
* Sony Ericsson WTA Tour: Эмэгтэйчүүдийн Мэргэжлийн теннис
* Их Дуулгын тэмцээнүүдийн түүх


Ангилал:Цохиурт спорт
Ангилал:Олимпын спортын төрөл
Цагалбар

**Цагалбар**, **Лит**, **Календарь**, **Хуанли** нь нийгэм, шашин, худалдаа арилжаа, засаг захиргааны зориулалтаар өдрүүдийг зохион байгуулах систем юм. Ингэхийн тулд тодорхой цаг хугацаануудад нэр олгоно: хоног, долоо хоног, сар, жил гэх мэт. Өдрүүдэд өгөх нэрийг огноо гэнэ. Цагалбар дахь үеүүд (жил, сар г.м.) нь ихэнхдээ сар эсвэл нарны циклтэй синхрончлогдсон байдаг. Олон иргэншил, нийгмүүд нь өөрсдийн хэрэгцээндээ тааруулан, (ихэнхдээ) өөр газраас гарал үүсэлтэй цагалбар дээр тулгуурласан цагалбаруудыг зохиосон байдаг.

Цагалбар нь мөн он тоолол бичсэн төхөөрөмжийг хэлнэ. Энэ нь цаасан дээр хэвлэсэн, эсвэл компьютерийн програм байж болно.

Календарь гэдэг үг нь латин хэлний *kalendae* гэдгээс гаралтай бөгөөд энэ нь латин хэлээр сар бүрийн эхний өдрийн нэр байжээ.

Хуанли (хялбар ханз: 皇历; уламжлалт ханз: 皇曆; пиньин: huánglì) гэдэг үг нь Хятадаар "эзэн хааны цагалбар" гэсэн үг бөгөөд өдөр бүр тохиох онц чухал үйл явдал, цаг, зүг чигийг заадаг байна.
Соронзонболдын Батцэцэг

**Соронзонболдын Батцэцэг** — Монгол Улсын эмэгтэй чөлөөт бөхийн олимпын хүрэл медальт, дэлхийн хошой аварга, Ази тивийн аварга Монгол Улсын бөх, Гавьяат Тамирчин.

## Намтар
Соронзонболдын Батцэцэг -нд БНМАУ-ын Архангай аймгийн Хашаат суманд М. Соронзонболд, Д. Оюун-Эрдэнэ хоёрын таван хүүхдийн дөрөв дэх нь болон төрсөн. 2008 онд Хашаат сумын дунд сургуулийг дүүргээд Монгол Улсын Их Сургуулийн Япон хэлний ангид элсэн сурчээ. 2005 оноос сумынхаа Дондов багшийн удирдлаганд чөлөөт бөхөөр хичээллэж эхэлсэн. 2008 оноос "Замчин" клубт Дүвчин багшийн шавь болж, 2012 онд "Хилчин" спорт хороонд харьяалагдаж байна. 2008 оноос З. Дүвчин, Т. Сүхбаатар дасгалжуулагчтай улсын шигшээ багт багтсан. Гэрлэсэн.  

Монголын бөх Соронзонболдын Батцэцэг Өсвөр үеийн УАШТ-д 2005 онд мөнгөн медаль, Өсвөр үеийн ААШТ 2007 онд Тайваны Тайчинд болоход мөнгөн медаль, Залуучуудын УАШТ-д 2008 онд алтан медаль, Залуучуудын ААШТ 2008 онд Катарын Дохад болоход мөнгөн медаль, Насанд хүрэгчдийн УАШТ-д 2009, 2010 онд алтан медаль, 2011 онд мөнгөн медаль, 2010 оны ААШТ Энэтхэгийн Шинэ Делид болоход мөнгөн медаль, 2009 оны ДАШТ-д орсон, 2010 оны ДАШТ-д алтан медаль, 2012 оны олимпод хүрэл медаль хүртсэн.2015 оны ДАШТ-д дахин алтан медаль хүртэн дэлхийн хошой аварга болсон. 

ДАШТ-ээс 2 алт 1 мөнгө, Лондонгийн Олимпын их наадмаас хүрэл медаль авсан бахдам сайхан амжилтыг нь Монголын төр засаг өндрөөр үнэлэн С.Батцэцэгийг 2010 онд Монгол Улсын Гавьяат Тамирчин цолоор,  
2017 оны 7 сарын 31-нд Хөдөлмөрийн Баатар цолоор тус тус шагнаж урамшууласан.

2021 оны 8 дугаар срын 2-нд Токиогийн Олимпод Чөлөөт бөхийн 68 кг жинд оролцож байна.

## Эш баримт
Ангилал:Бөхийн дэлхийн аварга
Ангилал:Бөхийн азийн аварга
Ангилал:Бөхийн универсиадын аварга
Ангилал:Монголын бөх
Ангилал:Монголын олимпын хүрэл медальтан
Ангилал:Бөхийн дэлхийн аварга
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2020 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Монголын олимпын оролцогч
Ангилал:Монгол улсын гавьяат тамирчин
Ангилал:Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар
Ангилал:Хашаатын хүн
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1990 онд төрсөн
2010 оны бөхийн ДАШТ

**2010 оны бөхийн төрлүүдийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн** 2010 оны 9 сарын 6-наас 12-нд Оросын Холбооны Улсын Москва хотын Олимпын цэнгэлдэх хүрээлэнд зохиогджээ.

## Медалийн хүснэгт
## Багуудын амжилт
## Медальтнууд
### Эрэгтэй чөлөөт бөх
### Эрэгтэй сонгомол бөх
### Эмэгтэй чөлөөт бөх
## Гадны холбоос
*Албан ёсны вэбсайт

Ангилал:Бөхийн төрлүүдийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнүүд
Кайзен

Кайзен гэдэг нь Япон үг бөгөөд сайжруулах ө.х илүү сайн болгохын тулд өөрчлөх гэсэн утгатай юм. Гол философи нь үйлдвэрлэлийн, инженерингийн, бизнесийн, менежментийн процессуудыг байнга тасралтгүй сайжруулах зорилгоор гаргасан янз бүрийн санааг цуглуулан хэрэгжүүлэх юм. Бизнесийн байгууллагад дээд удирдлагаасаа авахуулаад хамгийн доод түвшний ажилчид хүртэл ямар нэгэн функцийг улам сайжруулах тал дээр санал гаргаж хэрэглэдэг.  
Кайзен нь Дэлхийн Хоёрдугаар дайны дараа японы хэдэн бизнесийн компаниудад тус системыг нэвтрүүлэн улмаар Амеркийн чанарын удирдлагын хэсэг багш нар тус улсад анх танилцсанаас хойш дэлхий дахинд хэрэглэгддэг нэр томъёо болсон юм.

## Хэрэгжүүлэлт
Ямар нэгэн асуудалтай байгаа процессоо байгууллагууд тодорхой хэмжээнд шийдвэрлэсэн байдаг нь асуудалгүй процессуудыг тэр чигээр нь ашиглах ёстой гэсэн үг биш юм. Ө.х асуудалгүй байгаа процессуудаа сайжруулах нь тухайн байгууллага хөгжиж байна уу үгүй юу гэдэгт хариулт өгдөг нэг хүчин зүйл мөн. 

Кайзен циклийг дараах байдлаар тодорхойлж болно
* Үйлдлүүдийг стандартад оруул
* Стандартчилагдсан үйлдлүүдээ хэмж (Уг үйлдлийн бүтэн цикл явах хугацааг тодорхойл, уг процест ашиглагддаг нөөцүүдийг тодорхойл г.м)
* Шаардлагуудыг нь тодорхойлж хэмжүүр тавь
* Яавал бүтээмжийг өсгөх замаар уг шаардлагуудыг хангахаа бодож ол
* Сайжруулсан процессуудаа стандартад оруул
* Дээрх циклийг тасралтгүй хий
Дээрх процессийг PDCA буюу Plan Do Check Act гэсэн ерөнхий дарааллаар мөн тайлбарлаж болно.

### Кайзений таван үндсэн элемент
* Багаар ажиллах
* Хувийн зохион байгуулалт
* Сайн ёс суртахуун
* Чанарын циклүүд
* Сайжруулалтын төлөөх зөвлөгөөн

## Монгол Улсад
Одоогоор ихэнх хүмүүс сонссон төдий байгаа боловч цөөн хэдэн томоохон компаниуд авч хэрэгжүүлэхээр ажиллаж буй талаар мэдээ байдаг. Жишээлбэл Мобиком компани ажилчдынхаа дунд кайзен саналын системийг нэвтрүүлж оноо өгөх байдлаар үнэлдэг байхад М-Си-Эс Электроникс компани мөн адил системийг нэвтрүүлээд дээр нь компанийн зүгээс зохион байгуулж буй арга хэмжээнүүдэд оролцох оролцоо нэг бүрийг үнэлэн оноо өгөх, мөн бүтээмжийн зөвлөл байгуулан ажиллах, процессуудыг стандартчилах зэрэг үйл ажиллагаанууд явуулдаг байна. Мөн Төрийн зарим байгууллагууд ч кайзен системийг нэвтрүүлэх, үйл ажиллагаагаа стандартад оруулах талаар өөр хоорондоо санал солилцож, гадаад улсуудын туршлагыг нэвтрүүлэхээр ажиллаж буй жишээ бий.

## Нэмж сонирхвол
*5S
*Business process reengineering
*Mottainai
*Muda
*Overall equipment effectiveness
*Root cause analysis
*Scrum
*Six Sigma
*Statistical process control
*Theory of Constraints
*TOC Lean Six Sigma
*Total productive maintenance
*TRIZ
*Kanban
*Visual Control
*Learning-by-doing

## Нэмэлт холбоосууд 
* Kaizen and Process Improvement Written by Shmula
* Guide to Kaizen question and answer Written by Mike Wilson
* Toyota stumbles but its "kaizen" cult endures  Reuters
* Practice your personal Kaizen Written by Jason Thomas

Ангилал:Тоёота үйлдвэрлэлийн систем
Ангилал:Чанарын менежментийн багаж
Ангилал:Японы эдийн засаг
Синраптор

**Синраптор** (*Sinraptor*) нь Хожуу Юрийн галавын үед амьдарч байсан теропод үлэг гүрвэл юм. Синраптор гэдэг нь латин хэлний Sino буюу Хятад, Raptor буюу хулгайч гэсэн утгатай. Зүйлийн нэрэнд орсон dongi гэдэг нь Дон Жиминийг хүндэтгэж өгсөн нэр ажээ.
 
1987 онд баруун хойд Хятадын цөлд Хятад-Канадын хамтарсан экспедицийн үеэр Филип Ж. Карри, Сян Жао нар нээжээ. 3 орчим метрийн өндөртэй, 7.6&nbsp;метр урттай тус төрлийн 2 зүйл мэдэгдээд буй. *S. dongi*-г Карри, Жао нар 1994 онд тодорхойлсон бол 1992 онд Гаогийн *Yangchuanosaurus hepingensis* хэмээн нэрлэсэн зүйл нь Синрапторын нөгөө нэг зүйл байх магадлал өндөртэй. Юутай ч Синраптор, Янчуанозаврууд нь тун ойрын төрлүүд бөгөөд Синрапторынхон овогт багтдаг.

Ангилал:Үлэг гүрвэлүүд
Оюутны Холбоо ба Оюутан Конгресс (Монгол Улсын Их Сургууль)

**Монгол Улсын Их Сургуулийн Оюутны Холбоо, Оюутан Конгресс** (МУИСОХ) нь Монгол улсын оюутны өөрөө удирдах ууган байгууллага бөгөөд МУИС-ийн эрхэм зорилгыг дээдэлж, 20000 гаран оюутны эрх, нийтлэг ашиг сонирхлыг Монгол улсын болон олон улсын хэмжээнд төлөөлөн хамгаалах, оюутнуудынхаа сурч боловсрох, соён гэгээрэх, өөрийгөө хөгжүүлэх таатай орчныг бүрдүүлэх зорилготойгоор 1943 онд байгуулагдсан, ашгийн бус төрийн бус байгууллага юм.

МУИС-ийн 11 бүрэлдэхүүн сургуульд нийт 20000 гаруй оюутан суралцдаг. Жил бүр Монгол улсын өнцөг булан бүрээс 3600 орчим, гадны орнуудаас 200 орчим оюутан элсэн орж тэр хэмжээгээр чадварлаг боловсон хүчин болж төгсөн гардаг.

МУИСОХ нь 11 бүрэлдэхүүн сургуулийн Оюутны зөвлөлүүд болон МУИС-ийн оюутнууд байгуулан төрөл бүрийн салбарт үйл ажиллагаа явуулдаг клубүүдээс бүрддэг Клубүүдийн зөвлөл зэргээр дамжуулан бүх их дээд сургуулиудын оюутан, багш нар болон албан байгууллага, хувь хүмүүсийг хамарсан төсөвтэй болон төсөвгүй маш олон ажлыг зохион байгуулдаг. Жилд 80 сая төгрөгийн төсөв авч өөрийн үйл ажиллагаанд эрх барих дээд байгууллага Оюутан Конгрессоор дамжуулан зарцуулдаг. Мөн өөрийн төсвөөс гадна бусад эх үүсвэрээс санхүүжилт хайдаг. 20 000 оюутны эрх ашиг, чөлөөт цаг, сургалтын орчин нөхцөл, дотуур байр зэрэг олон асуудлыг хөндсөн үйл ажиллагаа явуулдаг.

Холбоо барих: 77407740-1199

Цахим шуудан: num.sc@stud.num.edu.mn 

Ангилал:Монгол Улсын Их Сургууль
Туркийн сагсан бөмбөгийн үндэсний шигшээ баг

**Туркийн сагсан бөмбөгийн үндэсний шигшээ баг** () нь Турк улсын сагсан бөмбөгийн үндэсний шигшээ баг юм. Энэхүү спортын төрлөөр шинэ тутам хурдацтай хөгжиж буй орнуудын нэг Туркийн шигшээ багийнхныг «Үлэмж биет 12 хүн» хочлох нь бий. Тэдний олон улсын томоохон тэмцээнүүдэд үзүүлсэн хамгийн шилдэг амжилт нь Евробаскет болон Дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнүүдээс авсан нэг нэг мөнгөн медаль юм. Туркийн баг нь өдгөө дэлхийн чансааны 6 дугаарт эрэмбэлэгддэг.

## Намтар
Туркийн шигшээ баг Европын тавцнаа анхны тоглолтоо 1949 онд хийж байсан бол Америкийн Нэгдсэн Улсад зохиогдсон 2002 оны ДАШТ нь анхны дэлхийн аваргын тэмцээн нь байсан ба 9 дүгээр байрт шалгарч байв. Харин 1936 онд Олимпын наадмын анхны тэмцээнд оролцож байсан түүхтэй.

## Одоогийн бүрэлдэхүүн
## Тэмцээнд үзүүлсэн амжилтууд
### Дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн
### Олимпын тоглолт
### Газар дундын тэнгисийн орнуудын наадам

### Евробаскет
### Сагсан бөмбөгийн Европын аварга шалгаруулах тэмцээн (19 наснаас дооших)

## Өмнөх удаагийн гарааны тоглогчид
**2010 оны дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн:** 24 багаас **2-р байр**

Ценк Акёл, Синан Гюлер, Бариш Эрмиш, Омер Онан, Эрсан Ильясова, Семих Эрден, Керем Тунчери, Огуз Саваш, Керем Гунлим, Эндер Арслан, Омер Ашик, Хедо Туркоглу (Дасгалжуулагч: Богдан Таньевич)

## Цахим холбоос 
*Туркийн сагсан бөмбөгийн холбооны албан ёсны вэбсайт 

Ангилал:Европын сагсан бөмбөгийн холбооны үндэсний шигшээ баг
Сагсан бөмбөг
үндэсний шигшээ
Шоушенкийн шоронгоос оргосон нь

**Шоушенкийн шоронгоос оргосон нь** (*The Shawshank Redemption*, орчуулбал **Шоушенкийн аврал**) нь Фрэнк Дарабонтын найруулсан 1994 оны драмын кино. Уг киног Стивен Кингийн *Рита Хэиворт ба Шоушенкийн аврал (Rita Hayworth and Shawshank Redemption)* нэртэй өгүүллэг дээр тулгуурласан ба кино зохиолыг Фрэнк Дарабонт бичжээ.

Гол дүрд Тим Роббинс, Морган Фримен нар тоглох бөгөөд эхнэрийнхээ амийг хөнөөсөн хэргээр Шошенкийн шоронд хорь орчим жилийг өнгөрөөдөг Энди Дуфрен нэртэй банкны ажилтангийн тухай өгүүлнэ. Шоронд байх хугацаандаа тэрээр Эллис "Рэд" Рэддинг нэртэй хоригдолтой нөхөрлөн, шоронгийн даргын мөнгө угаах үйлд оролцох болсноороо харуулуудын хамгаалалтанд орох болдог. 

Анх дэлгэцнээ гарсан үедээ тус кино нь төсөвөө дөнгөж нөхөх төдий л ашиг олсон ч кино шүүмжлэгчдээс сайн үнэлгээ авч, олон тооны шагналд дэвшиж байжээ. Өнөө үед түүнийг хамгийн шилдэг кинонуудын жагсаалтуудад байнга оруулах болсон ба Олон Улсын Киноны Мэдээллийн сангийн (IMDB) топ 250 киноны жагсаалтыг тэргүүлж, Америкийн кино институтын топ 100 киноны жагсаалтад багтах болсон байна.

## Эшлэл 
## Гадаад холбоос 
* 
* 
* 
* 

Ангилал:1994 оны кино
Ангилал:АНУ-ын кино
Ангилал:Бие даан бүтээгдсэн кино
Ангилал:Шоронгийн кино
Ангилал:Уран сайхны кино
Ангилал:Стивен Кинг
Эйдур Гудъёнсен

**Эйдур Смари Гудъёнсен** (, 1978 оны 9 сарын 15-нд Рейкьявикт төрсөн) нь Исландын хөлбөмбөгчин, Сток Сити багийн довтлох чиглэлийн хагас хамгаалагч, довтлогч юм. Өмнө нь Английн Премьер Лигийн Челси, Испанийн Барселона зэрэг алдартай багуудад тоглож байсан тэрээр Болтон Уондерерс багт тоглож байх үеэсээ үзэгчдийн анхааралд өртөж эхэлжээ. Тэрээр Исландын шигшээ багийн менежерээр Олафур Ёханнессон ажиллаж эхлэх хүртэл багийн ахлагчийн үүргийг гүйцэтгэж байв. Түүний эцэг Арнор Гудъёнсен мөн мэргэжлийн хөлбөмбөгчин байв. Нидерланд, Испани, Английн аварга цолоос гадна Аваргуудын Лигт багтайгаа түрүүлж явсан түүнийг Исландын түүхийн хамгийн шилдэг хөлбөмбөгчдийн нэг гэдэг.

Ангилал:Исландын хөлбөмбөгчин
Ангилал:Исландчууд
Ангилал:1978 онд төрсөн
I Мануэл Комненос

**I Мануэл Комненос** (буюу **Комненус**) () (1118 оны 11 сарын 28 – 1180 оны 9 сарын 24) нь Византын эзэн хаан байсан бөгөөд 12-р зуун буюу Визант болон Газрын дундад тэнгисийн түүхийн эргэлтийн чухал үед хаанчилж байжээ. Өөрийн эзэнт улсын Газар дундын тэнгист ноёрхож байсан урьдын алдар сүрийг эргүүлэн авчрахын тулд Мануэл амбицлаг гадаад бодлого хэрэгжүүлж байв. Пап болон дахин сэргэсэн барууныхантай холбоо тогтоон Италийг довтлон, Византын нутгаар өнгөрсөн аюултай Загалмайтны хоёрдугаар армийг чадварлаг зохицуулж, Утрамерын загалмайтны вант улсуудыг өөрийн ивээлд авч байсан билээ. Ариун газар нутагт муслимуудтай тулгарч, Йерусалимын вант улсыг байгуулахад гол үүрэг гүйцэтгэж, тэдэнтэй хамтран Фатимидын Египетийг уулгалан довтолсон. Ийнхүү Мануэл Балканы хойг, Газрын дундад тэнгисийн зүүн хэсгийн улс төрийн газрын зургийг өөрчилж, Унгар, Утремерт Византын нөлөөг тогтоож, баруун болон зүүн талдаа орших хөршүүдийнхээ эсрэг аян дайныг идэвхтэйгээр явуулж байжээ. Гэвч Мануэлийн хаанчлалын сүүлийн жилүүдэдсайтар хамгаалалттай Сельжукүүдийг довтлон ихэнх хүчээ алдсан Мириокефалоны тулалдаанаар хүчтэй цохилт амсч, зүүн зүг дэх амжилт нь зогссон билээ.

Грекчүүдэд *хо Мегас* () буюу "Агуу" хэмээн хүндлэгдсэн Мануэл түүнд үнэнч зүтгэсэн хүмүүст хайр халамжаа харамгүй хүртээдэг байлаа.

Ангилал:Византын эзэн хаад
Кендрик Перкинс

**Кендрик Перкинс** (; 1984 оны арваннэгдүгээр сарын 10; Техас, Недерленд) — Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд НБА-гийн «Кливленд Кавальерс» багт тоглодог.

2011 оны хоёрдугаар сарын 24-нд «Оклахома-Сити Тандерт» элссэн. 2015 оны хоёрдугаар сарын 24-нд] «Кливленд Кавальерстай» нэгдсэн. 

## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
* 
* Профайл - www.basketball-reference.com
* Профайл - sports.espn.go.com
* Албан ёсны цахим хуудас

Ангилал:НБА-гийн тоглогч
Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн төвийн тоглогч
Ангилал:Бостон Селтикс багийн тоглогч
Ангилал:Оклахома Сити Тандер багийн тоглогч
Ангилал:Юта Жаз  багийн тоглогч
Ангилал:Кливленд Кавальерс багийн тоглогч
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1984 онд төрсөн
2007 оны Их Британийн гран-при

**2007 оны Их Британийн гран-при** нь 2007 оны Формула-1 уралдааны 9-р гараа байв. Сильверстоун авто тойруулгад 7 сарын 6-наас 8-ны өдөр зохиогджээ. Поул-позишныг эзэлсэн Льюис Хамилтоныг эхний пит-стопын үеэр гүйцэж чадсан Кими Райкконен тус гран пригийн аварга болжээ. Хоёрдугаар байрыг Фернандо Алонсо эзэлсэн бөгөөд Хамильтон гуравдугаарт оржээ.

Нутгийн тамирчин Хамилтон өмнөх Канадын гран-прид тэргүүлснээр уралдааны билет тэр дороо зарагдаж дууссан гэж авто тойруулгын захирал Ричард Филлипс дурссан байдаг. Тэрээр "бид үзэгчид уралдаанд ингэж анхаарал хандуулж байхыг 1980-аад оны сүүлч, 1990-ээд оны эхний Найжел Мэнселлийн ид үеэс хойш хараагүй" гэж нэмж өгүүлсэн.

## Дүн 
### Байрлал тогтоох уралдаан 
### Үндсэн уралдаан 
## Эшлэл
## Гадны холбоос
Их Британийн гран-при
#2007
Ван Хален

**Ван Хален** (, дуудлага /вэнь хэйлэнь/ (англ.) буюу /ван хаалэ/ (нидерл.)) нь Америкийн рок хамтлаг бөгөөд Калифорни муж улсын Пасадена хотод 1972 онд байгуулагджээ. Тэд дебют цомог болох *Ван Хален* (1978)-аасаа эхлээд томоохон амжилт олсоор ирсэн. 2007 оны байдлаар Ван Хален хамтлаг дэлхий даяар 80 сая гаруй цомог борлуулж, *Биллборд* сэтгүүлийн рок чартыг тэргүүлсэн хамгийн олон дуу гаргасан хамтлаг болоод байна. 1980-д он гэхэд л тэд аль хэдийн бусад хард рок, хүнд метал хамтлагууд дундаа хамгийн олон Биллбордын шилдэг 100-д багтсан дуу гаргаж амжсан байв. Америкийн Дуу Бичлэгийн Аж Үйлдвэрийн Холбооны гаргасан тооцоогоор Ван Хален нь АНУ-д нийт 56 сая гаруй цомог борлуулж, бүх цаг үеийн шилдэг борлуулалттай хамтлаг, дуучдын жагсаалтын 19-р байрт бичигджээ. Мөн тэд дор хаяж 2 цомог нь АНУ-д 10 сая хувиас дээш борлогдсон тавхан рок хамтлагийн нэг юм.

## Цахим холбоос 
* Хамтлагийн албан ёсны цахим хуудас

## Эшлэл

Ангилал:Хард рок хамтлаг
Ангилал:АНУ-ын хамтлаг
Ангилал:Грэммийн шагналтан
Ангилал:Рок-н-Роллын алдрын танхим
Лексус RX

**Лексус RX** () нь Лексус үйлдвэрийн 1998 оноос зах зээлд нэвтрүүлсээр ирсэн тансаг зэрэглэлийн битүү (кроссовер) загварын дунд оврын автомашин юм. RX ангиллууд нь V6 болон гибрид хөдөлгүүрүүдийн аль нэг дээр нь суурилагдсан байх ба RX 300, RX 330, RX 350, RX 400h, болон RX 450h зэрэг ангиллууд бий. Тэдгээрийн нь мөн л урдаа хөтлөгчтэй байх юмуу аль эсвэл бүх талдаа хөтлөгчтэй байхаар загварчлагдсан байдаг. 

«Лексус RX»-ийн төсөл 1997 онд танилцуулагдаж, 1998 онд Хойд Америкийн авто үзэсгэлэнд «RX 300» загвар анхлан олны өмнө дэлгэгдэж байв. Машины нэрний хувьд Японоор (トヨタ・ハリアー) гэж бичдэг. 

## Анхны үйлдвэрлэл (XU10) 
## Хоёр дахь үйлдвэрлэл (XU30) 
1998 онд японы инженер Yukihiro Okane XU30 загварыг хийх үйл явцыг эхлүүлсэн байна. 1999 онд ерөнхий дизайныг Hiroshi Suzuki гадна байдал, зураг төсөл эхлэн 2000 онд үргэлжлүүлэн хийсэн байна. 2001 он гэхэд эцсийн загвараа бэлэн болгосон бөгөөд 2002 онд шинэ загварыг туршиж эхэлсэн. Олон улсад зөвшөөрөгдсөн патентаа 2003 оны 4 сарын 21 нд авсан тэрнээс өмнө 2002 оны 10 сард япон улсад зөвшөөрөгдсөн патент авсан байв.  
XU30 загварыг Хойд Америк улсын олон улсын авто шоун дээр 2003 оны 1 сард олон нийтэд танилцуулсан байна. Энэ шоуны үеэр өмнөх загвараас гаднах харагдах үзэмжээр илүү гялазсан, CD, зурагт, LED гэрлийг багтаасан гэж зарласан байна. Доторх байдлаар Алтан Шувууны Нүдний Maple болон Волнат модон эмжээр, шаталсан олон түвшний төв хадгалах консол, хос бүсийн уур амьсгалын хяналт тавих, эрчим хүчний налуу / телескоп түүнийг удирдах багана боломжуудтай гэсэн байна. Мөн хувийн сонголтоор 210 ватт-н хүчээр ажиллах камер, 11 speaker-т Mark Levinson-н шагналт дууны систем, DVD navigation system, утасгүй чихэвч болон арын суудлын DVD-г сонгох боломжыг олгов.

## Гурав дахь үйлдвэрлэл (AL10) 
## Эшлэл 
## Холбоос 
* Lexus RX official sites for Australia, Canada, Europe, Russia, Taiwan, UK, U.S.
* 

Ангилал:Sport Utility Vehicle
Ангилал:Суудлын автомашины загвар
Ангилал:Комби
Ангилал:Гибрид цахилгаан автомашин
Ангилал:Дунд ангиллын SUV
RX
2010 оны волейболын эрэгтэйчүүдийн ДАШТ

**2010 оны волейболын эрэгтэйчүүдийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн** () нь Итали улсад 2010 оны 9 сарын 25-наас 10 сарын 10-ныг хүртэл зохион байгуулагдсан тэмцээн юм. Тэмцээнд 24 орны баг тамирчид өрсөлдсөн.

## Шалгарсан багууд 
## Бүсийн оноолт 
* Оноолтыг 2009 оны аравдугаар сарын 28-нд Италийн нийслэл Ром хотноо гаргажээ.

## Тэмцээн болох газар 
## Нэгдүгээр тойрог 
### A бүс 
|}

|}

### B бүс 
|}

|}

### C бүс 
|}

|}

### D бүс 
|}

|}

### E бүс 
|}

|}

### F бүс 
|}

/MWCH2010/pdf/P3-023.pdf P3]}}

|}

## Хоёрдугаар тойрог 
### G бүс 
|}

|}

### H бүс 
|}

|}

### I бүс 
|}

|}

### L бүс 
|}

|}

### M бүс 
|}

|}

### N бүс 
|}

|}

## Гуравдугаар тойрог 
### O бүс 
|}

|}

### P бүс 
|}

|}

### Q бүс 
|}

|}

### R бүс 
|}

|}

## Сүүлийн тойрог 
### 9–11 дүгээр байрын төлөөх тоглолт 
|}

### 5–8 дугаар байрын төлөөх тоглолт 
|}

### Хагас шигшээ 
|}

### 11 дүгээр байрын төлөөх тоглолт 
|}

### 9 дүгээр байрын төлөөх тоглолт 
|}

### 7 дугаар байрын төлөөх тоглолт 
|}

### 5 дугаар байрын төлөөх тоглолт 
|}

### 3 дугаар байрын төлөөх тоглолт 
|}

### Шигшээ тоглолт 
|}

## Эцсийн дүн 
## Шагналууд 
***MVP/Үнэ цэнэтэй тоглогч/:**  Мурило
***Шилдэг Оноо авагч:**  Ибан Перес
***Шилдэг Довтлогч:**  Максим Михайлов
***Шилдэг Хаалт тавигч:**  Роберланди Симон
***Шилдэг Дамжуулагч:**  Клейтон Стэнли
***Шилдэг Давуулагч:**  Никола Грбич
***Шилдэг Либеро:**  Фердинанд Тилль

## Холбоос 
*2010 оны волейболын дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээний албан ёсны вэбсайт

2010 оны эрэгтэйчүүдийн
Бөгжний эзэн

Бөгжний Эзэн зохиолыг Толкиен өөрөө тайлбарлахдаа бодит түүх буюу МЭ 918 онд Английн Далайчин Елфвейн Елфүүдээс дэлхийн түүхийг суран авч үүнийгээ эх орондоо авчирч үүнийг Ж.Р.Р.Толкиен олж орчуулан бичсэн гэж тайлбарладаг.Дундад Дэлхийн 3-р эриний 3021 оны 9 сарын 25-нд сүүлийн элф,шидтэнүүд мөнхийн нутаг Валинор руу хөдөлж ид шид замхран одойнууд ууландаа шингэж,хоббитууд устсан байна.Ингээд хүмүүс үлдэж соёл иргэншилээ мартаэ мөсөн эриний дараа соёлоо эргэн санаж эхэлсэн гэдэг

## Хэсгүүд 
# *Бөгжний ахан дүүс* (The Fellowship of the Ring)
# *Хоёр цамхаг* (The Two Towers)
# *Хаан эргэж ирсэн нь* (The Return of the King)

Эдгээр гурван боть нь дотроо зургаан ном болж хуваагддаг. Мөн гуравдугаар ботийн төгсгөлд хэд хэдэн нэмэлт мэдээлэл агуулсан хавсралтууд оршдог байна.

## Эшлэл 
## Гадаад холбоос 
* Harper Collins дахь Толкины сайт (Британи дахь хэвлэгч)
* Houghton Mifflin дахь Толкины сайт (Америк дахь хэвлэгч)
* *The Lord of the Rings* вики - Wikia-д
* *The Encyclopedia of Arda: An Interactive Guide to the Works of J.R.R. Tolkien*

Ангилал:Англи хэлээрх утга зохиол
Ангилал:Зөгнөлт зохиол
Ангилал:Жон Толкины бүтээл
Ангилал:Толкины ертөнц
Ангилал:Их Британийн утга зохиол
Ангилал:Роман
Кристофер Самба

**Вейна Кристофер Самба** (, *1984 оны гуравдугаар сарын 28-нд төрсөн*) буюу **Кристофер Самба** нь Франц гаралтай Конго улсын хөлбөмбөгчин бөгөөд Английн Премьер лигийн Блэкберн Роверс багийн ахлагч юм. Самба хагас хамгаалалтын байрлалд тоглодог ба тухайн үедээ Германы Бундеслигийн гишүүн байсан «Херта» багаас хөлбөмбөгийн спортын гараагаа эхлүүлж байжээ.
## Шигшээ баг 
Самба нь Францад төрж өссөн бөгөөд Конго улсын шигшээ багт 2004 оноос хойш тоглохдоо 20 тоглолтонд оролцож, 1 гоолыг Мали улсын шигшээ багттай тоглосон тоглолтонд оруулсан) оруулж байжээ.
## Хөлбөмбөгийн замнал 
### Херта 
Самба «Херта» багт 2004-2007 оны хооронд тоглохдоо 20 тоглолтонд оролцож байжээ. Тэндээсээ Блэкберн Роверс багт дасгалжуулагч Марк Хьюзийн үед 450,000 фунт стерлингээр гурван жил хагасын гэрээ байгуулан шилжиж байжээ. 2007 оны гуравдугаар сарын 17-нд Вест Хэм Юнайтед багтай хийсэн Премьер лигийн ээлжит тоглолтонд «Блэкберн» дэх анхны гоолоо хийж байжээ. 
## Үзүүлэлтүүд 
:*2010 оны есдүгээр сарын 5-ны байдлаар*

## Эшлэл 
## Холбоос 
* Кристофер Самбагийн профайл Блэкберн Роверс багийн вэбсайт дахь
* 
* Кристофер Самбагийн профайлnational-football-teams.com
* 

Ангилал:1984 онд төрсөн
Ангилал:Францын хөлбөмбөгчин
Ангилал:Бүгд Найрамдах Конго Улсын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч
Ангилал:Седан багийн тоглогч
Ангилал:Херта багийн тоглогч
Ангилал:Блэкберн Роверс багийн тоглогч
Ангилал:Германы Бундеслигийн тоглогч
Ангилал:Премьер лигийн тоглогч
Ангилал:Конгочууд
Мортен Гамст Педерсен

**Мортен Гамст Педерсен** (, *1981 оны есдүгээр сарын 8-нд төрсөн*) нь Норвегийн хөлбөмбөгчин бөгөөд Английн Премьер лигийн «Блэкберн Роверс» баг болон Норвегийн шигшээ багт тоглодог.

## Үзүүлэлтүүд
### Блэкберн
:*2010 оны наймдугаар сарын 25-ны байдлаар*

## Хувийн амьдрал
Түүний эцэг Эрнст Педерсен хөлбөмбөгийн дасгалжуулагч хүн байсан ба хүүгийнхээ хөлбөмбөгийн бэлтгэл сургуулилтийг гардан хийдэг байжээ. Гамст Педерсений зүүн хөл баруунаасаа арай илүү хөгжсөн гэдэг.

## Эшлэл
## Холбоос
*
*Uefa.com Magazine interview
*Gamst pushes United back into the pack – The Guardian
*Only a Norwegian footballer – but he is more famous than his king  – The Guardian
*Мортен Гамст Педерсений профайл footballdatabase.com вэбсайт дахь
*Педерсен ба Селтик

Ангилал:1981 онд төрсөн
Ангилал:Норвегийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Премьер лигийн тоглогч
Ангилал:Норвегичууд
Робин Казинс

**Робин Казинс** (, 1957 оны 8 сарын 17-нд Бристолд төрсөн) нь Их Британийн уран гулгагч, 1980 оны олимпын аварга юм. Түүний дасгалжуулагч нь Карло Фасси байв.

## Эшлэл
Ангилал:Их Британийн уран гулгагч
Ангилал:Их Британийн олимпын аварга
Ангилал:Их Британичууд
Ангилал:1957 онд төрсөн