open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Хүний эрхийн төлөө тэмцэгч Ж.Төмөрсүх

**Овог нэр:** Ж.Төмөрсүх

**Ажил мэргэжил:** Байгаль хамгаалагчийн эрхийг хамгаалагч

**Олонд танигдсан үйл:**

Манай оронд төдийгүй дэлхийд нэн ховордож байгаа цоохор ирвэсийг хамгаалах, тоо толгойг нь өсгөхийн төлөө залуу нас, хүч чадал, мэдлэг оюунаа зориулж яваад Өмнөговь аймгийн Тост Тосон бумбын нуруунд амь эрсэдсэн, эзэнгүй хэргийн хохирогч Лхагвасүмбэрэлийн аав Ж.Төмөрсүх юм.

**Хүний эрхийн төлөө тэмцсэн үйл хэрэг:**

Өнөөдрийн байдлаар нэг байгаль хамгаалагчид 50-92 мянган га газар оногдож байгаа бөгөөд гурван сав газрын 1.6 сая га газарт 39 байгаль хамгаалагч эрсдэлийн өндөр зэрэглэлд ажиллаж байна. Байгаль хамгаалагчдын эрхийн асуудал алхам тутамд зөрчигдөж байгаа бөгөөд тэрээр байгаль хамгаалагчдын эрхийн төлөө гарц, боломж бүрийг хайж олох, хууль эрх зүйн нөхцөл байдлыг цаг үеийн шаардлагад нийцүүлэн шинэчлэх судалгаан дээр ажиллаж байна. 

 

***Эх сурвалж:** Эрх чөлөө" сонин 2020.04 сар №014*
Лупи, Бадуки хоёр

***Лупи, Бадуки хоёр*** () нь Бразилийн хүүхэлдэйн цуврал кино юм. Эхний анги нь 2024 оны 6 сарын 17-нд дэлгэцнээ гарсан. Flamma Films, Birdo Studio, Elo Studios-ийн бүтээл. Discovery Kids телевизээр гарчээ.

## Дүрүүд 
* Луиза Порто — Лупи
* Лусиана Раманзини — Бадуки
* Памелла Родригес — Сеси
* Сид Фернандес — Карлос
* Паула Агияр — Ана Мария
* Виктор Уго Фернандес — Жабу
* Ана Паула Шнайдер — Тати

## Эшлэл 
## Холбоос 
*  
* 
* 
* 
* 

Ангилал:Бразилын телевизийн цуврал
Ангилал:2020-д оны цуврал нэвтрүүлэг
Ангилал:Адал явдалт хүүхэлдэйн кино
Ангилал:Хөдөлгөөнт дүрст телевизийн цуврал кино
Ангилал:Хүүхдийн телевизийн цуврал кино
Сергей Павлов (Оросын Төмөр зам)

**Сергей Павлов** (1964 онд төрсөн) -"Оросын төмөр зам" ХК-ний ерөнхий захирлын нэгдүгээр орлогч, Монгол-Оросын "УБТЗ" ХНН-ийн Удирдах Зөвлөлийн дарга.

## Намтар 
С.Павлов ЗХУ-ын Ленинградын Төмөр замын тээврийн инженерын дээд сургууль төгссөн, ОХУ-ын Засгийн газрын дэргэдэх Ардын аж ахуйн академи дүүргэсэн. 

Тэрээр 1987 онд "Оросын Төмөр зам" ХК, Оросын төмөр замын яамнаас ажлын гараагаа эхлүүлсэн бөгөөд Ерөнхий захирлын нэгдүгээр орлогчоор томилогдохоосоо өмнө “Оросын төмөр зам” олон улсын нийгэмлэгийн янз бүрийн удирдах албан тушаал хашиж байжээ.

Тэрээр 2013 оноос хойш "Оросын төмөр зам"-ын охин компани болох "Оросын төмөр замууд Интернэшнл" ХХК-ийг удирдаж байгаа бөгөөд холдингийнхоо гадаад дахь дэд бүтцийн төслүүдийг удирдаж байна.

Тэрээр мөн Монгол-Оросын "УБТЗ" ХНН-ийн Удирдах Зөвлөлийн даргаар ажиллаж байгаа юм.

2025 оны 110-р сарын 23-нд Монгол Улсын Төмөр замын их сургуулийн "Хүндэт профессор" цол хүртсэн.
Наранбаатарын Барс-Од

**Наранбаатарын Барс-Од** (1993 онд төрсөн ) нь Монгол Улсын төрийн албан хаагч, эрх зүйч, Бизнесийн ухааны магистр мөн "Авъяаслаг Монголчууд - 2015" шоуны оролцогч шилдэг оролцогч гэдгээрээ танигдсан.

### Намтар 
Н. Барс-Од нь 1993 онд төрсөн бөгөөд Халх үндэстэн. Одоо 32 настай бөгөөд эрэгтэй.

### Боловсрол 
Тэрээр боловсролыг дараах чиглэлүүдээр эзэмшсэн:

* **2011–2015** **онд:** Их Засаг Их Сургуулийг Эрх зүйч мэргэжлээр бакалаврын зэрэгтэй төгссөн.
* **20116–2017 онд:** Их Засаг Их Сургуулийгн Хуулийн зүйн ухааны магитсрант
* **2019–2021** **онд:** Рояаль Олон Улсын Их Сургуулийг Бизнесийн удирдлагын магистр зэрэгтэй төгссөн.

### Ажлын замнал 
Н. Барс-Од нь Их сургуулийн багшийн ажлаас төрийн алба хүртэл олон чиглэлээр ажилласан байна.

* **2015–2019** **онд:** Их Засаг Олон Улсын Их Сургуульд Маркетингийн мэргэжилтэн.
* **2020** **онд:** Буянт-Ухаа Олон Улсын Нисэх Буудалд Төлөвлөлтийн хэлтсийн мэргэжилтэн.
* **2020–2025** **онд:** Улсын Их Хурлын Тамгын Газарт УИХ-ын Гишүүний бие төлөөлөгч.
* **2025 онд:** Хөшигийн хөндийн Эдийн засгийн чөлөөт бүсэд Инновац, технологийн хэлтсийн Ахлах мэргэжилтнээр ажиллаж байна.
* **2026 оноос одоог хүртэл:** Соёл, Спорт, Аялал жуулчлал, Залуучуудын яамны мэргэжилтэн

### Шагналууд 
Тэрээр дараах шагналуудыг хүртсэн байна:

* **Их Засаг ОУИС-аас:** "Их Засаг Алтан медаль" (2013), "Алдрын Од медаль" (2014).
* **Монголын Оюутны ба Залуучуудын Холбооноос:** "Тэргүүний оюутан" (2012) , "Тэргүүний залуу" (2013) , "Тэргүүний залуу хуульч" (2015) , "Эв нэгдлийн мөнгөн одон" (2018).
* **Спортын холбооноос:** Монголын Спорт авиралтын холбооны "50 жилийн ойн медаль" (2016).
* **Орон нутгийн болон нийслэлийн шагнал:** Хэнтий аймгийн Засаг даргын "Хан хэнтийн алдартан" (2016) , Нийслэлийн ИТХ-ын "Хүндэт үнэмлэх" (2019) , Нийслэлийн "Шилдэг залуу медаль" (2019) , Нийслэлийн ЗДТГ-ын "Нийслэлийн тэргүүний ажилтан" (2024).
* **Төрийн шагнал:** Боловсролын Яамны "Жуух бичиг" (2021) , "Боловсролын тэргүүний ажилтан" (2024).

**Түний сонирхол**

Чөлөөт цаг: Чөлөөт зураг дарах, бичлэг хийх ба авсан зураг бичлэгээ эвлүүлж, засварлаж үзэх дуртай. 

Сонирхдог кино: Marvel болон DC студийн супер баатруудтай шинжлэх ухааны уран зөгнөлт кинонуудад дуртай.
Хүний эрхийн төлөө тэмцэгч Б.Оюундарь

**Овог нэр:** Б.Оюундарь

**Ажил мэргэжил:** “Хөөрхөн Зүрх” ТББ-ын ерөнхий зохицуулагч 

**Олонд танигдсан үйл:** 

Хүчирхийлэлд өртсөн олон хүнд итгэл найдвар өгч, хүний эрхийг хамгаалах чиглэлээр тууштай ажиллаж байгаа хүний эрхийг хамгаалагч залуу үеийн төлөөлөл. 

**Хүний эрхийн төлөө тэмцсэн үйл хэрэг:**

Тэрээр хохирогчийг буруутгадаггүй, эрхийг нь хамгаалдаг зөв хандлагыг төлөвшүүлэх ёстой гэсэн итгэлээр ажлын анхны гараагаа эхлүүлж байв. Өөрийгөө эрсдэлд оруулан байж бусдын төлөө хүчирхийллийн эсрэг дуу хоолойгоо өргөсөөр 2012 онд найзуудтайгаа нийлэн “Хөөрхөн зүрх” ТББ-аа байгуулсан. Жендерт суурилсан хүчирхийллийн эсрэг сүүлийн 10 гаран жил тасралтгүй ажиллахдаа жендерийн мэдрэмжгүй буруу хандлага, тогтолцооны гажуудал, агуулга, хэлбэрийн зөрчилдөөнтэй асуудалд анхаарал хандуулан ажиллаж байна.

***Эх сурвалж:** www.shuud.mn*
Дуламсүрэнгийн Даваа

**Дуламсүрэнгийн Даваа** ( 1963 онд Ховд аймгийн Буянт суманд төрсөн-) - Монгол Улсын Зэвсэгт хүчний Жанжин штабын дарга, дэслэг генерал цолтой, ОХУ-д суусан Элчин сайд.

Д.Даваа 1986 онд хуучнаар ЗХУ-ын Вольск хотын Цэргийн ар талын дээд сургууль, 1997 онд ОХУ-ын Санкт-Петербург хотын Цэргийн ар тал, тээврийн академийг төгссөн, дэслэг генерал цолтой. 

Тэрбээр 1986 оноос хойш батлан хамгаалах салбарт ажиллаж 2008 онд БХИС-ийн доктрантурыг тус тус төгссөн.

1986-1990 онд АА-ийн 162-р ангид хүнсний албаны дарга, 1990-1994 онд АЦ-ийн 310-р ангид хүнсний хангалтын тасгийн дарга, 1997-2000 онд ЗХ-ний 256-р ангид захирагчийн орлогч, ар талын дарга, 2000-2001 онд ЗХЕШ-ын Ар талын газрын штабын туслах орлогч, 2001-2002 онд ЗХ-ний 013-р ангид захирагчийн орлогч, ар талын дарга, 2002-2009 онд БХИС-ийн Ар талын тэнхмийн дарга, 2009 онд БХЯ-ны Санхүү, хөрөнгө оруулалтын хэлтсийн дарга, мөн онд БХЯ-ны Бодлогын хэрэгжилтийг зохицуулах газрын дарга, 2009-2015 онд ЗХЖШ-ын Цэргийн хангалт, үйлчилгээний газрын дарга. 2015 оны 6-р сараас Зэвсэгт хүчний Жанжин штабын даргаар ажиллаж байсан бөгөөд 2018 оны 11-р сараас 2019 онд Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн Батлан хамгаалах бодлого, аюулгүй байдлын асуудал хариуцсан зөвлөх.

2019-2021 онд Монгол Улсаас ОХУ-д суугаа Элчин сайдаар томилогдон ажилласан.
Нүдэнхүүгийн Ядамжав

**Нүдэнхүүгийн Ядамжав** (1916 онд Засагт хан аймгийн Цэцэн Сартуул хошуу, өнөөгийн Завхан аймгийн Дөрвөлжин суманд төрсөн- ) - 1946-1951 онд ЗХУ болон 1956-1959 онд БНАСАУ-д Элчин сайд байсан бөгөөд БНМАУ-ын ГЯЯ-ны орлогч сайдаар ажиллаж байсан, дипломат. 

1934-1938 онд Завхан аймгийн Ургамал сумын даргаар ажиллсан.

1959 оноос БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлд ажиллаж байсан хүн.
Банзрагчийн Дэлгэрмаа

**Банзрагчийн Дэлгэрмаа** (1959 онд Улаанбаатар хотод төрсөн ) -Монгол Улсын Их хурлын гишүүн, Элчин сайд.

Ардын жүжигчин Намжилын Норовбанзад, зохиолч Намсрайн Банзрагч нарын охин. 

## Намтар 
* 1977 онд Нийслэлийн 23-р дунд сургууль төгссөн. 
* 1977-1982 онд ЗХУ-ын Кубанийн Их сургууль эрх зүйч мэргэжлээр төгссөн. 
* 1992 онд онд Английн Лийдсийн их сургуульд англи хэлний дамжаа.
* 1982-1986 онд БНМАУ-ын Ерөнхий Прокурорын газар прокурор.
* 1986-1989 онд МУИС-д багш.
* 1989-1990 онд ШУА-д эрдэм шинжилгээний ажилтан.
* 1990-1993 онд Бага хурал болон УИХ-д зөвлөх.
* 1993-1996 онд Улс төрийн Боловсролын академийн захирал.
* 1996-2000 онд УИХ-ын гишүүн, Хүүхдийн эрхийг хамгаалах Үндэсний төвийн ерөнхийлөгч.
* 1998-2000 онд Ардчилсан намын ҮЗХ-ны гишүүн.
* 2002-2006 онд Улс төрийн Боловсролын академийн Удирдах зөвлөлийн дарга.
* 2004-2006 онд Монгол Улсын Ерөнхий сайдын нийгмийн бодлогын зөвлөх.
* 2006-2012 онд “Либерти” дээд сургуулийн захирал.
* 2012-2014 онд Монгол Улсаас Сингапурт суугаа Элчин сайд.
* 2016-2019 онд ОХУ-д суугаа Элчин сайд.

2005 онд ОХУ-ын Шинжлэх ухааны академийн Сибирийн салбарт “XX зууны Монголын ардчиллын түүх” сэдвээр түүхийн ухааны докторын зэрэг хамгаалсан.
Намсрайн Банзрагч

**Намсрайн Банзрагч**- (1925 онд Завхан аймгийн Алдархаан сумын нутагт төрсөн- 2003 онд нас барсан) Монгол Улсын  Д.Нацагдоржийн нэрэмжит шагналт, үргэлжилсэн үгийн зохиолч. Ардын жүжигчин, алдарт уртын дуучин Намжилын Норовбанзадын нөхөр.  

## Намтар 
Н.Банзрагч малчин Наймсрайн хүү болж 1925 онд төрсөн. 

Банзрагч хүү 1940 онд 15-хан насандаа “Зун” нэртэй анхны шүлгээ тэрлэж, сэтгүүлд хэвлүүлж байсан авьяас билэг, хөдөлмөр, бүтээлээ хослуулан юм.

Бага дунд сургууль , Улсын их сургуулийн дэргэдэх утга зохиолын оройн дээд сургууль, ЗХУ-ын Москва хот дахь М.Горькийн нэрэмжит Утга зохиолын институтийн дэргэдэх дээд курсийг тус тус төгссөн. 

1940 оноос уран зохиол сонирхон оролдож «Жирийн хүүхнүүд», «Тал нутгийн хавар», «Мөнх зул», «Аадрын дараа» ,«Цэрэг эрийн дууль », « Замбага ягаан цэцэг », «Өглөө », « Нэг голынхон » ,«Намрын хонгор салхи» ,«Шинэ жилийн өмнөх үдэш » өгүүллэг, туужууд «Зам», «Хошуу цагаан нутаг » роман бичжээ.  Зохиолчийн «Зам» /1967/ роман орос , белорус хэлнээ орчуулагдан хэвлэгджээ.
DNovo

**dNovo Group** (брэндээр *dNovo*) нь Канадын Торонто хотод төвтэй SEO болон дижитал маркетингийн бутик агентлаг бөгөөд хууль зүйн фирм, эмнэлгийн мэргэжилтнүүд болон бусад мэргэжлийн үйлчилгээ үзүүлэх бизнес эрхлэгчдэд зориулсан маркетингийн үйлчилгээг Канад, АНУ-ын зах зээлд үзүүлдэг.

## Түүх 
dNovo Group-ыг 2011 онд Шамил Шамилов үндэслэн Торонто хотод байгуулсан бөгөөд Шамилов өнөөг хүртэл компанийн удирдагч, гол стратегичийн үүрэг гүйцэтгэдэг.

2010-аад оноос 2020-аад оны эхэн үе хүртэл компани нь хууль, эмнэлэг зэрэг үйлчилгээний салбаруудад төвлөрч, вэб хөгжүүлэлт, хайлтын маркетинг болон төлбөрт зар сурталчилгаанд (PPC) чиглэсэн дотоодын чадварыг бүрдүүлсэн.

2025 оны аравдугаар сарын байдлаар dNovo нь Канад болон АНУ даяар Торонто (толгой оффис), Этобикоке, Ванкувер, Калгари, Нью-Йорк, Чикаго болон Майами дахь оффисуудаар үйл ажиллагаа явуулж, AI-д суурилсан хайлтын оновчлол болон нэгтгэсэн лид генераци үйлчилгээний чиглэлээр өөрсдийгөө тавьсан байна.

## Ашигласан эх сурвалж 
## Гадна холбоос 
* dNovo Group — албан ёсны сайт
Евгений Чазов

**Евгений Ча́зов** (орос. *Евге́ний Ива́нович Ча́зов,* 1929 оны 6-р сарын 10-нд ЗХУ-ынг Доод Новгород хотод төрсөн— 2021 оны 11-р сарын 12-нд ОХУ-ын Москва хотод нас барсан) — Зөвлөлтийн, оросын зүрх судасны эмч, анагаах ухааны доктор, профессор. Холбооны улсын төсвийн "Үндэсний анагаах ухааны судалгааны зүрх судасны төв"-ийн "Хүндэт захирал".

Тэрээр Зөвлөлтийн хэд хэдэн үеийн удирдагчдын хувийн эмч байсан. Эрүүл мэндийн яамны тэмдэглэснээр Зөвлөлтийн болон бусад социалист орнуудын "хэдэн үеийн улс төрчид, соёлын зүтгэлтнүүд, өндөр албан тушаалтнууд" (түүний дотор Юмжаагийн Цэдэнбал) Евгений Чазовоор "эмчлүүлэхийг хүсдэг" байсан.

Тэрээр 1967-1986 онд ЗХУ-ын Эрүүл мэндийн яамны 4-р Ерөнхий газрын даргаар 1987-1990 онд ЗХУ-ын Эрүүл мэндийн сайдаар ажиллаж байжээ. Тэрээр 1972 оноос хойш Оросын Анагаахын Шинжлэх Ухааны Академийн Тэргүүлэгчдийн гишүүн байв.
Александр Шелепин

**Александр Шелепин** (орос. *Алекса́ндр Никола́евич Шеле́пин,* 1918 оны 8-р сарын 18-нд Воронеж хотод төрсөн - 1994 оны 10-р сарын 24-нд Оросын Москва хотод нас барсан) - Зөвлөлтийн Комсомол, Коммунист нам, засгийн газрын зүтгэлтэн.

ЗХУ-ын Төв Хорооны Тэргүүлэгчдийн (Улс төрийн товчоо) гишүүн (1964–1975), ЗХУ-ын Төв Хорооны нарийн бичгийн дарга (1961–1967). 1952–1958 онд тэрээр Бүх Холбоотны Лениний Залуу Коммунист Эвлэлийн Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга байсан. 

1958–1961 онд тэрээр ЗХУ-ын Улсын Аюулаас хамгаалах Хорооны (КГБ)-ын дарга байсан. 1962-1965 онд тэрээр ЗХУ-ын Төв Хороо, ЗХУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн дэргэдэх Нам, Улсын Хяналтын Хороог удирдаж байсан бөгөөд ЗХУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн орлогч даргаар ажиллаж байжээ. 1967–1975 онд тэрээр Бүх Холбоотны Үйлдвэрчний Эвлэлийн Төв Зөвлөлийн дарга байв. ЗХУ-ын Коммунист Намын Төв Хорооны гишүүн (1952–1976). ЗХУ-ын Дээд Зөвлөлийн депутат (1954–1979); Зөвлөлт Оросын Дээд Зөвлөлийн депутат (1967–1975). Намын аппаратын "Комсомол" бүлгийн удирдагч, гишүүд нь Бүх Холбоотны Лениний Залуу Коммунист Эвлэлийн Төв Хороо болон ЗХУ-ын Коммунист намын Төв Хороонд удирдах албан тушаал хашиж байжээ. 

Никита Хрущёвыг ЗХУ-ын Коммунист намын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн даргын албан тушаалаас нь буулгах гол зохион байгуулагчдын нэг.

Тэрээр Наум Эйтингон, П.А.Судоплатов нарыг шоронгоос суллах санаачилга гаргахыг оролдсон.

Тэрээр Степан Бандера (Б.Н.Сташинский) болон Лев Троцкий (Р.Меркадер) нарыг алсан хүмүүст шагнал гардуулж байсан.

1984 онд тэтгэвэртээ суусан.
Анжэй Почобут

**Анжэй Почобут** (польш. *Andrzej Poczobut*, 1973 оны 4-р сарын 16-нд Белорусын Их Берестовица тосгонд төрсөн) — польш гаралтай белорусын сэтгүүлч, нийтлэгч, блог хөтлөгч, Беларусь дахь польшуудын холбооны идэвхитэн, улс төрийн хоригдол. Amnesty International түүнийг сэтгэл санааны хоригдол гэж үздэг. 2025 оны Сахаровын шагнал хүртсэн.

## Намтар 
Белорусын Их Берестовица сууринд төрсөн тэрээр 1993 онд ах Стасын хамт "Deviation" панк рок хамтлагийг үүсгэн байгуулжээ. 1998 онд Янка Купалагийн нэрэмжит Гродно хотын Их сургуулийг хуульч мэргэжлээр төгсөж, Гродно хотын Политехникийн коллежид багшаар ажиллаж байгаад 2002 онд сэтгүүлч болжээ. 2006 оноос хойш Польшийн "Gazeta Wyborcza" сонины сурвалжлагчаар ажиллаж байв. Тэрээр шатар тоглох дуртай бөгөөд спортын мастерын зэрэгтэй юм.

А.Почобут "Газета Выборча", "Белорусски Партизан" вэбсайт болон хувийн блог дээрээ нийтэлсэн өгүүллэгийг 2011 онд Гродно мужийн прокурорын газар сэтгүүлчийн эсрэг Беларусийн Бүгд Найрамдах Улсын Эрүүгийн хуулийн 368 дугаар зүйл буюу "Беларусийн Бүгд Найрамдах Улсын Ерөнхийлөгчийг доромжилсон" гэсэн зүйл ангиар эрүүгийн хэрэг үүсгэсэн байна. Түүнийг 2011 оны 4-р сарын 6-нд баривчилжээ. Хуулиар тогтоосон гурван өдрийн урьдчилсан цагдан хорих хугацаа дууссаны дараа 4-р сарын 9-ний орой Анжэй Почобутыг баривчлах хугацааг хоёр сараар сунгасан тухай мэдэгджээ. Ерөнхийлөгчийг доромжилсон хэргээр гүтгэлгийн хэргийг нэмж оруулсан. 2011 оны 7-р сард түүнд Беларусийн Ерөнхийлөгч Александр Лукашенкогийн эсрэг гүтгэлгийн хэргээр 3 жилийн хорих ял, хоёр жилийн тэнсэн харгалзах ял оноосон.

Үүнээс хойш тэрээр 2012, 2021 онд дахин баривчлагдаж одоогоор Новополотск хотын 1-р хорих ангид ял эдэлж байгаа. Тэрээр өршөөл хүсэхээс болон Беларусь улсаас гарахаас татгалзаж байгаа юм.

2025 онд тэрээр Гүржийн сэтгүүлч Мзия Амаглобелитэй нэгэн адил Сахаровын шагнал хүртжээ.
Колин Хүүвер

**Колин Хүүвер** (англи. *Margaret Colleen Hoover,* 1979 оны 12-р сарын 11-нд АНУ-ын Техас мужийн жижиг хотод төрсөн) Америкийн зохиолч хүн юм. Түүний бүтэн нэр нь "Маргарет Колин Хүүвер" юм.  Америкийн зохиолч бөгөөд ихэвчлэн роман ба залуусын уран зохиол төрлөөр бичдэг.

## Намтар 
Колин Хүүверийн монгол хэлнээ орчуулагдаж гарсан "Түүний гэх дурсамж", "Верити", "Ясан зүрх", "Цөхрөл" романуудаар нь Монголчууд танил болсон.  2022 оны 10 сарын байдлаар Колин Хүүвер ойролцоогоор 20 сая гаруй ном худалдаалсан байна.
Түүнийг *Time* сэтгүүл 2023 онд дэлхийн хамгийн нөлөө бүхий 100 хүний нэгээр нэрлэжээ. Тэр сэтгэлзүйн гүн ухаан, хайр, уучлал, хүний дотоод тэмцлийг уран яруугаар дүрсэлдгээрээ алдартай.
Колин Хүүвер нь 1979 оны 12 сарын 11-нд АНУ-ын Техасын Салфур Спрингс хотод төрсөн. Эцэг эх нь Ванной Файт ба Эдди Феннел. Тэр Техасын Салтило хотод өсч, 1998 онд Салтило ахлах сургуулийг төгссөн. 2000 онд Хийт Хүүвер (Heath Hoover)-той гэрлэж, гурван хүүтэй болжээ. Тэр Texas A&M University–Commerce их сургуулийг нийгмийн ажил (social work) мэргэжлээр төгссөн. Зохиолч болохоосоо өмнө нийгмийн ажил болон багшийн ажил хийж байв.

## Уран бүтээл 
* "Цөхрөл" нэрээр монгол хэлнээ 2025 онд орчуулагдан гарсан "Hopeless" роман нь  2012 оны 12 сард Хүүвер хэвлэгдсэн. Энэхүү роман нь гэрээр суралцаж байгаад нийтийн сургуульд орсон охины тухай өгүүлдэг. "Цөхрөл" ном New York Times жагсаалтад 1 байрт орж, гурван долоо хоног тэргүүлсэн юм. Ингэснээр зохиолч өөрөө хэвлүүлсэн анхны роман тэргүүлсэн түүхэн үйл явдал болсон юм.
* "Итгэл алдрах нь" буюу "*Losing Hope" дээрх романы хариу болгон* 2013 оны 7 сард хэвлэгдсэн. Түүнчлэн "*Hopeless"* ба "*Losing Hope"*-ийн дүрүүдийг үргэлжлүүлсэн богино өгүүллэг "Үнсгэлжингийн эрэлд" буюу "*Finding Cinderella"* нь 2014 онд үнэ төлбөргүй цахим хувилбараар гарсанв Үүний дараа нэмэлт бүлэг, шинэ төгсгөл бүхий хэвлэмэл хувилбар болжээ. 

* "Магадгүй нэг л өдөр" буюу "Maybe Someday" роман нь 2014 оны 3 сард гарсан бөгөөд хөгжмийн уран бүтээл хамтран туурвигч хоёр залуусын хайрын түүх гардаг.  
* "Түүний гэх дурсамж" буюу "reminders of him роман нь 2022 оны 1 сард хэвлэгдсэн. Ном хэвлэгдсэнээс хойш 1 жилийн дараа монгол хэлээр орчуулагдан гарсан. 
* "Верити" буюу "Verity" сэтгэл зүйн аймшгийн зохиол нь 2018 онд хэвлэгдсэн бөгөөд монгол хэлээр 2023 онд хэвлэгдэн гарсан. 

## Амжилт Шагналууд 
### Утга зохиолын шагналууд
Виталий Кличко

**Вита́лий Кличко́** (укр. *Віталій Володимирович Кличко*; 1971 оны 7-р сарын 19-нд төрсөн Зөвлөлт Киргизийн Беловодское тосгонд төрсөн) — украин улсын төрийн зүтгэлтэн, улс төрч. 2005 онд Украины ерөнхийлөгчийн орон тооны бус зөвлөх байсан. Хүнд жингийн мэргэжлийн боксчин, кикбоксчин юм. 2013 оноос боксын спортод зодог тайлж улс төрд орсон. 2014 оноос Киев хотын даргаар ажиллаж байгаа.
Сыгнак

**Сыгнак** (*Сыганак, Сугнак, Сунак, Сунах, Сунаката, Сунак-Ата, Саганак*; каз. *Сығанақ*) —14-р зуунд Хөх Ордын төв, Сырдарьяагийн  Кипчакуудын нийслэл байгаад 1469-1620 онуудад Казахын хант улсын нийслэл байсан эртний хот суурин юм. Өнөө үед Казахстаны Кызылорда мужийн Сунаката тосгон юм.

Сыгнак хотын хөгжил цэцэглэлт нь Их Торгоны Зам-тай ойрхон байсантай холбоотой юм. 12-р зуунд энэ хот нь Тэнгэр уулнаас  Сырдарья мөрөн рүү, Каспийн тэнгисийн хойд эрэг хүртэл үргэлжилсэн замын томоохон худалдаа, гар урлалын төв болж байжээ. Худалдаа эрхлэхээс гадна хотын оршин суугчид усалгаатай газар тариалан, ан агнуур, загас агнуур эрхэлдэг байсан гэдэг.

1219 онд энэ хот Монголчуудад эзлэгдсэн байна. Сыгнакийн бүслээд байсан Зучи жанжин Хасан Хожа гэгч орон нутгийн худалдаачныг хот руу элчээр илгээж, бууж өгөхийг санал болгосон боловч хотын иргэд элчийг алж, эсэргүүцэл үзүүлэв. Улмаар Зучийн цэргүүд 7 хоногийн бүслэлтийн дараа хотыг эзэлж, Монгол элчийг хөнөөсний хариуд хүн амыг нь бүрмөсөн устгасан түүхтэй.

Алтан Ордын захирагч Урус хаан Сыгнакийн хөгжилд чухал хувь нэмэр оруулсан бөгөөд түүний дор шинэ сүм хийд, медресе болон бусад олон нийтийн барилгууд баригдсан. 14-р зууны дунд үеэс энэ хот Хөх Ордын нийслэл болжээ. Орлогын гол эх үүсвэр нь Каспийн эрэг, Дашти-Кипчак, Туркестан, Трансоксиан, Хотан зэрэг орнуудын худалдаачидтай худалдаа хийх явдал байв. Тухайн үеийн хүмүүсийн хэлснээр "өдөр бүр зах дээр 500 жин ачсан тэмээтэй ирдэг ирдэг байсан бөгөөд орой болход бүх бараа зарагддаг байжээ".

1379 онд шинээр нэгдсэн Алтан Ордын ирээдүйн хаан Тохтамыш Доголон Төмөрийн тусламжтайгаар Сыигнакийг эзэлж, үүний дараа хотын зоосны газарт өөрийн зоосыг гаргаж байжээ. 1383 онд болон түүнээс хойш Доголон Төмөр өөрөө Сыгнак хотод өөрийн зоосыг гаргаж байсан ажээ.
Янка Купала

**Я́нка Купа́ла** (жинхэнэ нэр нь:- *Ива́н Домини́кович Луце́вич*, бел. *Іван Дамінікавіч Луцэвіч*, беларусь латин. *Ivan Daminikavič Łucevič*; 1882 оны 7-р сарын 7-нд Оросын эзэнт улсын Вильно мужийн Вязынка тосгонд төрсөн —1942 оны 6-р сарын 28-нд ЗХУ-ын Москва хотод нас барсан) — белорусын яруу найрагч, орчуулагч, сэтгүүлч бөгөөд зохиолч. Белорусын уран зохиолын сонгодог төлөөлөгч бөгөөд орчин цагийн белорусын уран зохиолын хэлний үндэслэг гэж үздэг. 

## Бүтээлүүд 
**Шүлгийн түүвэр**

* *«Жалейка»* (бел. *«Жалейка»*, 1908)
* *«Хөгжөмчин»* (бел. *«Гусляр»*, 1910)
* *«Амьдарлын замаар»* (бел. *«Шляхам жыцця»*, 1913)
* *«Өв уламжлал»* (бел. *«Спадчына»*, 1922)
* *«Нэргүй»* (бел. *«Безназоўнае»*, 1925)
* *«насны намар»* (бел. *«Адцьвітаньне»*, 1930)
* *«Барилгад зориулсан дуу»* (бел. *«Песня будаўніцтву»*, 1936)
* *«Одонт Белоруссид»* (бел. *«Беларусі ардэнаноснай»*, 1937)
* *«Чин зүрхнээсээ»* (бел. *«Ад сэрца»*, 1940)
* *«Белорусын партизануудад»* (бел. *«Беларускім партызанам»*, 1942)

**Яруу найраг**

* *«Өвөл»* (бел. *«Зімою»*, 1907)
* *«Хэнд ч биш»* (бел. *«Нікому»*, 1907)
* *«Тахир дутуу»* (бел. *«Калека»*, 1907)
* *«Хайраар төлбөр хийв»* (бел. *«Адплата кахання»*, 1907)
* *«Пилипов* *руу»* (бел. *«У Піліпаўку»*, 1908)
* *«Яасан гэж?»* (бел. *«За што?»*, 1908)
* *«Мөнхийн дуу»* (бел. *«Адвечная песьня ў ХІІ-ці праявах»*, 1908)
* *«Овоо»* (бел. *«Курган»*, 1910)
* *«Овоог дээрх зүүд»* (бел. *«Сон на кургане»*, 1910)
* *«Баяраар»* (бел. *«На Куццю»*, 1911)
* *«Дзяды* *дээр»* (бел. *«На Дзяды»*, 1911)
* *«Бондаровна»* (бел. *«Бандароўна»*, 1913)
* *«Арслангийн оршуулгын газар»* (бел. *«Магіла льва»*, 1913)
* *«Тэр ба би»* (бел. *«Яна і я»*, 1913)
* *«Амрах зуур»* (бел. *«На папасе»*, 1913)
* *«Ой болох үеийн сэтгэл»* (бел. *«З угодкавых настрояў»*, 1927)
* *«Оресса гол дээгүүр»* (бел. *«Над ракой Арэсай»*, 1933)
* *«Тарасын хувь заяа»* (бел. *«Тарасова доля»*, 1939)

**Пьесы**

* *«Павлинка»* (бел. *«Паўлінка»*, 1912)
* *«Примаки»* (бел. *«Прымакі»*, 1913)
* *«Тарж бутарсан үүр»* (бел. *«Раскіданае гняздо»*, 1913)
* *«Эндхийхан»* (бел. *«Тутэйшыя»*, 1922)
Лувсанбалдандамбийжанцан

**Лувсанбалдандамбийжанцан** (1843 онд мэндэлсэн -1848 онд жанч халсан) -Монголын 6-р Богд Живзандамба хутагт. 

Лувсанбалдандамбийжанцан нь Лхасын ойролцоо 1843 онд Содномдаржаа, Лхамдолгор нарын хөвгүүн болон мэндэлжээ. Тэрбээр 1848 онд 6-р Богдоор тодорсон байна. Лувсанбалдандамбийжанцан нь Халхын Их хүрээнд хутагтаар залагдан ирээд удалгүй 49 өдрийн дараа хүнд өвчний улмаас таалал төгсчээ. Түүний шарилыг Дамбадаржаа хийдэд алтан суваргад залсан байна.

Ангилал:1843 онд төрсөн
Ангилал:1848 онд өнгөрсөн
#06
Ангилал:Буддын хувилгаан
Ангилал:Төвөдийн буддын шашны хүн
Агваанчойживанчүгпринлайжамц

**Агваанчойживанчүгпринлайжамц**  (1849 онд мэндэлсэн -1868 онд жанч халсан)- Монголын 7-р Богд Живзундамба хутагт.

Агваанчойживанчүгпринлайжамц нь 1849 онд Лхасын ойролцоо Мягмар, Норовлхам нарын гэрт мэндэлжээ. 1854 онд 7-р Богдын хойд дүрээр тодруулан, Их хүрээнд залж номын ширээнд суулгажээ. 7-р Богдын 10 гаруй насандаа айлдсан гүр дуулал нь Их хүрээний номын мэргэдийн дунд их алдаршсан аж. 7-р Богд Живзундамба хутагт 1868 онд 19 насандаа жанч халсан байна. Манжийн хааны зарлигаар 1869 онд 7-р Богд Живзундамба хутагтын шарилыг Гандантэгчэнлин хийдэд шинэ алтан суваргад шилжүүлэн залжээ.

Ангилал:1849 онд төрсөн
Ангилал:1868 онд өнгөрсөн
#07
Доржийн Дашдаваа

**Доржийн Дашдаваа** (1940 онд Хөвсгөл аймгийн Алаг-Эрдэнэ сумын 5-р багийн нутаг Цагаан хамар хэмээх газар төрж, 1990 оны 5-р сарын 31-нд Улаанбаатар хотод нас барсан) - Монгол Улсын Хэл зүйн шинжлэх ухааны ухааны доктор. Орос хэл судлаач.

## Намтар 
Д.Дашдаваа 1948 онд Хөвсгөл аймгийн Хатгалын 10 жилийн дунд сургуульд орж 1958 онд төгсөж, улмаар МУИС-ийн Орос хэл, утга зохиолын ангид элсээд 1962 онд “Онцсайн” дүнтэйгээр төгсөн МУИС-даа үлдэж орос хэл-утга зохиолын багшаар ажилласан. 

МУИС-д 1962-1973 он хүртэл багш, 1973-1982 он хүртэл МАХН-ын Төв хорооны дэргэдэх Д. Сүхбаатарын нэрэмжит Намын Дээд Сургуульд хэл зохиолын тэнхимийн эрхлэгч, 1982-1984 онд Орос хэлний Багшийн дээд сургуульд орчуулагч, хэл шинжлэлийн тэнхимийн эрхлэгч, эрдэмтэн нарийн бичгийн дарга, 1984-1994 онд ХААДС-ийн орос хэлний тэнхимийн эрхлэгчээр тус тус ажиллаж иржээ.

Д. Дашдаваа 1973 онд ЗХУ-ын Москва хотноо “Орос монгол хэлний хэлц үгийн харьцуулсан судалгаа” сэдвээр дэд эрдэмтний зэрэг хамгаалсан. 1974 онд доцент цол, 1988 онд Ардын боловсролын яамны “Ардын боловсролын тэргүүний ажилтан” цол, тэмдгээр шагнуулжээ.

1990 онд докторын зэрэг горилон “Орчуулгын найруулга зүйн бүтэц-утга зүйн үндэс” бүтээлээ бичсэн.

Тэрээр 1990 оны 5-р сарын 31-нд зуурдаар нас баржээ. 

## Бүтээлүүд 
3 сурах бичиг, 7 сурах бичиг хамтарч бичиж, ном товхимол 14, гарын авлага 10, программ 7, өгүүлэл 117, толь бичиг 2, сэдэв 16 бичиж нийтлүүлснээс гадна илтгэл 39-ийг хэлэлцүүлсэн. 40 ном зохиол, өгүүлэл орчуулж, 20 ном товхимол редакторласан ажээ. 

Д. Дашдаваа 1973 онд Москва хотноо “Орос монгол хэлний хэлц үгийн харьцуулсан судалгаа” сэдвээр дэд эрдэмтний зэрэг хамгаалсан. 1974 онд доцент цол, 1988 онд Ардын боловсролын яамны “Ардын боловсролын тэргүүний ажилтан” цол, тэмдгээр шагнуулжээ.

1990 онд докторын зэрэг горилон “Орчуулгын найруулга зүйн бүтэц-утга зүйн үндэс” бүтээлээ бичсэн.

Ангилал:Монголын багш
Ангилал:Монголын орчуулагч
Ангилал:Алаг-Эрдэнийн хүн
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1940 онд төрсөн
Ангилал:1990 онд өнгөрсөн
Жыви

**Жо Жыви** (     ; 1999 оны 6-р сарын 14-нд төрсөн)

Жыви **(**, ), Өмнөд Солонгос улсад бэлтгэгдэж, дебүт хийсэн Тайвань дуучин. Тэрээр 2015 онд JYP Entertainment-аас үүсгэн байгуулагдсан Өмнөд Солонгосын охидын хамтлаг болох Twice-ын ес дэх гишүүн болсон юм.

- *Tzuyu 2024 оны 9-р сарын 6-нд анхны өргөтгөсөн жүжиг (EP) Aboutzu-г гаргасан. Түүний гол сингл болох "Run Away" нь Billboard Taiwan Songs чартад түүний анхны номер нэг болсон.*

Ангилал:1999 онд төрсөн
Ангилал:К-поп
Ангилал:Дуучин хүүхэд
Ангилал:Тайванийн дуучин
Ванесса Мэй

**Ванесса-Мэй Ванакорн Николсон** (англи. *Vanessa-Mae Vanakorn Nicholson*; хятад. 陳美, Chén Měi, 1978 оны 10-р сарын 27-нд төрсөн) — Британийн хийлч, хөгжмийн зохиолч, дуучин, уулын цанын тамирчин. Сонгодог хөгжмийн техно найруулгаараа алдартай болсон. Түүний тоглолтын хэв маяг нь "хийлийн техно-акустик фьюжн" (англи. *violin techno-acoustic fusion*) буюу "поп хийл хөгжим" юм.

## Намтар 
Ванессагийн эх нь хятад үндэстэн, эцэг нь тайланд хүн юм. Ванесса 4 настай байхад эцэг эх хоёр нь салж, эх нь түүнийг Их Британи руу авч явсан байна. Британид очсоныхоо дараа эх нь Английн хуульч Грэхэм Николсон (англи. *Graham Nicholson*)-той гэрлэжээ.

Тэрээр 3 настайгаасаа хөгжим тоглож эхэлсэн боловч тухайн үед түүний гол хөгжмийн зэмсэг нь төгөлдөр хуур байжээ. Хойд эцэг нь түүнийг хийл тоглож, түүнийг дагалдан аялан тоглолтоор явахыг ятгасан тул тэрээр хожим нь хийл тоглож эхэлсэн байна.

1992 онд тэрээр анх удаа "Zeta" цахилгаан хийл авсан бөгөөд 1994 онд анхны поп цомгоо бичүүлжээ. The Violin Player цомог худалдаанд гарсны дараахан 20 гаруй орны хит дуунуудын жагсаалтыг тэргүүлжээ.

1997 онд Хонконг Хятадтай нэгдэх ёслолд Ванессад урилга өгч том хүндэлэл үзүүлсэн бөгөөд тэрээр Ё-Ёо Ма, Тан Дун нартай хамтран тоглолт хийжээ. Энэхүү тоглолтынхоо оргил үе болгон тэрээр Хятад үндэстнээ хүндэтгэн "Хятад охин" (*China Girl*) цомгоо гаргажээ. 

## Дискууд 
* *Violin* (1990)
* ''My Favourite Things: Kids' Classics* (1991)
* *Tchaikovsky & Beethoven Violin Concertos* (1991/1992)
* *The Violin Player* (1994)
* *The Violin Player: Japanese Releases* (1995)
* *The Alternative Record from Vanessa-Mae* (1996)
* *The Classical Album 1* (1996)
* *China Girl: The Classical Album 2* (1997)
* *Storm* (1997)
* *The Original Four Seasons and the Devil’s Trill Sonata: The Classical Album 3* (1999)
* *The Classical Collection: Part 1* (2000)
* *Subject to Change-Vanessa-Mae* (2001)
* *The Best of Vanessa-Mae* (2002)
* *Xpectation (Принстэй хамтарсан жааз цомог)* (2003)
* *The Ultimate* (2003)
* *Choreography* (2004)
* *Platinum Collection'' (2007)

## Синглууд 
* «Toccata & Fugue» (1995)
* «Toccata & Fugue — The Mixes» (1995)
* «Red Hot» (1995)
* «Classical Gas» (1995)
* «I'm a-Doun for Lack O' Johnnie» (1996)
* «Happy Valley» (1997)
* «I Feel Love Part 1» (1997)
* «I Feel Love Part 2» (1997)
* «The Devil's Trill» (1998)
* «Destiny» (2001)
* «White Bird» (2001)

Ангилал:Британийн хийлчин
Ангилал:1978 онд төрсөн
Лувсанчүлтэмжигмэддамбийжанцан

**Лувсанчүлтэмжигмэддамбийжанцан** (1815 онд төрсөн-1841 онд жанч халсан)- Монголын 5-р Богд Живзандамба хутагт юм.  

Лувсанчүлтэмжигмэддамбийжанцан нь Лхасын ойролцоо Гомбодондов, Ригзэнбүтэд нарын хөвгүүн болон 1815 онд мэндэлжээ. 1817 онд 4-р Богдын хойд дүрээр тодорч, түүнийг 1820 онд Их хүрээнд залжээ. Түүний үед Амарбаясгалант хийдэд 4-р Богдын шарилын суврага, 1834 онд Их хүрээнд Майдар дацан байгуулагджээ. 1838 онд Хүрээний сүм дуганыг өргөтгөн барьж, Гандантэгчэнлин гэж нэрлэх болжээ. Түүний шарилыг Гандантэгчэнлин хийдэд алтан суваргад залсан байна.

Ангилал:1815 онд төрсөн
Ангилал:1841 онд өнгөрсөн
#05
Ангилал:Буддын хувилгаан
Ангилал:Төвөдийн буддын шашны хүн
Дондовдорж

ТҮШЭЭТ ХАН Дондовдорж нь Манжийн энх амгалан хааны охин Хичээгүй амирлангуй гүнжийн нөхөр билээ. Дондовдорж нь Түшээт хан язгуурын хүн бөгөөд шууд удмын Чингис хааны язгуурын хүн.Манжийн Энх-Амгалан хаан зарлиг гаргаж Көжүн гүнж охиноо Халхын чин ван Дондовдоржид хатан болгон хайрлажээ.Дархан чин ван Дондовдорж бол үнэн сүсэг бишрэл төгссөн Очрай бат сайн хаан хэмээн алдаршсан Халхын Түшээт хан Чахундоржийн ач хөвгүүн байв. Тэр бээр Түвд оронд Манжийн хааны өмнөөс тэрслэн хөдөлсөн самууныг дарж ,
Зэнээмядарын Батбаяр

**Зэнээмядарын Батбаяр** нь 2024 оноос хойш Монгол Улсын Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг Усны газрын даргаар ажиллаж байгаа төрийн албан хаагч бөгөөд Монгол Улсын усны нөөцийн менежмент, ундны усны чанар, байгаль орчныг хамгаалах чиглэлээр идэвхтэй ажилладаг нэгэн юм.

## Боловсрол 
З.Батбаяр нь 1974 оны хоёрдугаар сарын 19-нд Говь-Алтай аймгийн Алтай хотод төрсөн.

Тэрээр 1982-1992 онд Улаанбаатар хотын 1-р дунд сургуульд бүрэн боловсрол эзэмшиж, 1992-1993 онд МУИС-ийн Хууль зүйн факультетэд суралцсан.

1993-1994 онд Будапешт хотын хэлний бэлтгэлийн сургуульд, 1994-1999 онд Өтвөш Лорандын их сургуулийн Хууль зүйн факультетэд суралцан боловсролын докторын зэрэг хамгаалсан. Дараа нь 2003-2004 онд Улаанбаатар хотод Маастрихтийн их сургуулийн MBA дээд курсийг дүүргэсэн.

## Карьер 
* **1999–2003 онд** “Номин холдинг” ХХК -ийн хуулийн зөвлөх
* **2003–2005** **онд** УИД ХК-ийн гүйцэтгэх захирал
* **2005-2012 онд** ЗГ-ын хэрэгжүүлэгч агентлаг Усны газрын орлогч дарга
* **2012–2014 онд** Монгол Улсын Сангийн сайдын зөвлөх
* **2013–2016 онд** Монгол улс дахь парламентад суудал бүхий намын гадаад асуудал хариуцсан нарийн бичгийн дарга
* **2016–2021** **онд** Монгол Улсаас Унгар Улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд
* **2022–2023** **онд** Шихихутуг их сургуулийн судалгааны багийн ахлагч
* **2024 оноос өнөөг хүртэл** – ЗГ-ын хэрэгжүүлэгч агентлаг Усны газрын дарга
## Ишлэл 
Ангилал:Маастрихт Их Сургуулийн төгсөгч
Ангилал:Унгар дахь элчин сайд
Ангилал:Монголын элчин сайд
Ангилал:ELTE
Цэндийн Адьяа

**Цэндийн Адьяа** (1921 оны 3-р сарын 1-нд Өмнөговь аймгийн Ханхонгор сумын нутагт төрсөн- 1995 онд нас барсан ) -Монгол Улсын намын болон нийгмийн зүтгэтэн. 

## Намтар 
Ц.Адьяа малчин эмэгтэй Цэндийн 4-р хүү болж төрсөн. Тэрбээр 12-тойдоо бичиг үсгийн бүлгэмд 3 сар сууж Өлзийноров гүнээр монгол үсэг заалгаж суралцсан, 16-тайдаа Улаанбаатарт ирж сестрагийн сургуульд нэг жил суралцаад 1938 оноос аймгийнхаа Цогтчандмань, Баян-Овоо, Аргалант сумын Хүн эмнэлгийн салбарын эрхлэгчийг сумдын ХЗЭ-ийн үүрийн даргын албатай хавсарч хийсэн. 1939 оны хавар Улаанбаатар хотод Эрүүлийг хамгаалахын ажилтны улсын анхдугаар зөвлөлгөөнд төлөөлөгчөөр оролцсон. 

Адъяа 1941 онд цэрэгт мордож, Цэргийн авто батальонд нэг жил суралцаж жолоочийн мэргэжил эзэмшсэн. Тэгээд Цэргийн ерөнхий сургуульд хоёр жил суралцаж хуягт танкийн мэргэжлээр төгсөж, Хэнтийн VI морин бригадын Хуягт суманд салаан захирагчаар ажиллажээ. Баруун хилээр Оспаны дээрэмчид цөмрөн орж ирэхэд 1944 оны 4-р сарын 8-нд тушаал ёсоор ҮI морин бригад түргэн жагсаалаар Улаанбаатар, Архангай, Говь-Алтайгаар дамжин Ховд аймгийн Үенч сумын Улаан толгой хүртэл 2000 км замын морин маршаар өдөр шөнөгүй явж туулсан байна.

Тэрбээр 1945 оны Чөлөөлөх дайнд идэвхтэй оролцож, Батлан хамгаалах яаманд автограшийн техникийн даргаар ажиллаж байгаад 1949 онд бэлтгэл офицероор халагджээ.

Ц.Адъяа Намын Шинэ хүчний дээд сургуулийг 1954 онд төгсөж, мөн Казахстан улсын Алам-Ата хотын Коммунист намын дээд сургуулийг 1965 онд төгссөн байна.

Ц.Адьяа Дундговь, Архангай аймгийн даргаар 1954-1961 онд, Сайд нарын зөвлөлд 1965 оноос зохион байгуулагч, 1966 оноос Завхан аймгийн Намын хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга, 1971-1981 онд Төв аймгийн Намын хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга, 1981 оноос МАХН-ын Төв Хороонд зөвлөх ажилтан, 1982-1985 онд БНМАУ-аас ЗСБНХУ-д суугаа Элчин сайдын яаманд хоёрдугаар нарийн бичгийн даргаар ажиллаж ирсэн байна. 

Тэтгэвэрт гараад Адъяа гуай Хөнгөн хүнсний үйлдвэрүүдийн нэгдсэн туслах аж ахуйд зөвлөх, хотын Өндөр настны зөвлөлд Үйлдвэрчний хорооны дарга, Ахмадын “Зүүн хүрээ” ХХК-ийн захирал зэрэг ажлыг хийжээ.
Данзанхорлоогийн Дашпүрэв

**Данзанхорлоогийн Дашпүрэв** (1941 онд Булган аймгийн Намнан буюу өнөөгийн Хишиг-Өндөр суманд төрсөн) Монгол Улсын гавьяат багш, философийн шинжлэх ухааны доктор, профессор. Олон Улс Судлалын Дээд сургууль үүсгэн байгуулж захирлаар нь ажиллаж байна.

## Намтар 
Д.Дашпүрэв нь 1979-1990 онд тус хүрээлэнгийн Шинжлэх ухааны Коммунизмын онол /ШУКО/ болон Философийн секторын эрхлэгчээр, 1995-1996 онд ШУА-ийн Философи, социологийн хүрээлэнгийн захирлаар ажиллаж байсан.

1995 онд “Монголын нийгмийн шинэчлэлтийн үе шатууд /нийгэм-философийн анализ/” нэгэн сэдэвт бүтээлээр Москва хотноо Оросын ШУА-ийн Философийн хүрээлэнд философийн шинжлэх ухааны докторын зэрэг хамгаалсан.  

1996-2000 онд Улсын Их хурлын гишүүн.

2001-2004 онд Монгол Улсаас Энэтхэг улсад суугаа ЭСЯ-ны зөвлөх.

## Бүтээлүүд 
* "Монголын философийн товч түүх",
* “Монголын философичдын өв-III” , 
* "Парапсихологийн тухай философийн зарим асуудал".
Абэ Кобо

**Абэ Кобо** (япон: 安部公房 Абэ Кобо), жинхэнэ нэр Абэ Кимифуса; 1924 оны 3-р сарын 7-нд Японы эзэнт улсын Токио хотын Кита дүүрэгт төрсөн – 1993 оны 1-р сарын 22-нд Токио хотод нас барсан) -Японы зохиолч, жүжгийн зохиолч, кино зохиолч, дайны дараах урлагийн авангард урсгалын тэргүүлэгч төлөөлөгчдийн нэг байсан. Түүний бүтээлийн гол сэдэв нь орчин үеийн ертөнцөд хувь хүний ​​​​онцлогийг эрэлхийлэх явдал юм. Түүний "Элсэн дундах эмэгтэй", "Өөр хүний царай", "Шатсан газрын зураг" романуудыг 1960-аад онд найруулагч Хироши Тэшигахара кино хийсэн. 

## Намтар 
Абэ Кобо 1924 оны 3-р сарын 7-нд Токио хотын захын Кита хотод төрсөн. Ирээдүйн зохиолч бага насаа Манжуурт өнгөрүүлж, 1940 онд ахлах сургуулиа төгссөн. Япон руу буцаж ирээд, Сейжо ахлах сургуульд (成城高等学校) ахлах сургуулиа төгссөний дараа 1943 онд Токиогийн Эзэн хааны их сургуулийн Анагаах ухааны факультетэд элсэн орсон. Оюутан байхдаа 1947 онд зураач Мати Абэтэй гэрлэсэн бөгөөд тэрээр хожим нь Абэгийн ном, театрын жүжгийн дизайныг гаргахад онцгой үүрэг гүйцэтгэсэн юм. Абэ Кобо 1948 онд их сургуулиа төгссөн боловч улсын анагаах ухааны мэргэшлийн шалгалтанд унасан тул анагаах ухааны чиглэлээр ажиллах боломжгүй болсон юм.

Тэрээр 1947 онд Манжуурт өнгөрүүлсэн амьдарлын туршлага дээрээ үндэслэн "Нэргүй шүлгүүд" (無名詩集) нэртэй яруу найргийн түүвэр бичсэн бөгөөд 62 хуудастай номыг бүхэлд нь өөрөө хэвлэсэн байна.
Акасака ордон

**Акасака** **ордон** (япон. 赤坂離宮), буюу **Төрийн зочин хүлээн авах харш** (япон. 迎賓館) — Японы Засгийн газрын зочин хүлээн авах хоёр ордны нэг юм. Анх 1909 онд угсаа залгамжлагч ханхүүд зориулсан хааны ордон болгон барьсан бөгөөд 1974 оноос хойш албан ёсоор гадаад орнуудын өндөр албан тушаалтнуудын хүлээн авах харш болгон ашиглаж байна. Энэхүү ордон нь Мото Акасака (Токиогийн Минато тойрог)-д байрладаг.  2009 онд Японы Үндэсний Эрдэнэсийн сан гэж бүртгэж авсан байна. 

Ордны нийт талбай нь 15,000 хавтгай дөрвөлжин метр бөгөөд Японы хэв маягийн жижиг барилга зэрэг нийт цогцолбор нь 117,000 хавтгай дөрвөлжин метр талбайг эзэлдэг байна.

Ордны гол барилга нь Японы цорын ганц "шинэ барокко" загвараар баригдсан юм. Энэ нь Английн Бакинхэмын ордонтой төстэй бөгөөд Мэйжийн эриний хамгийн том барилгуудын нэг юм.

Ордны цогцолбор дотор тойрон үргэлжилсэн 3.25 километр урт замтай юм.
Людвиг Больцманн

**Людвиг Бо́льцман** (герман. *Ludwig Eduard Boltzmann*; 1844 оны 2-р сарын 20-нд Вена хотод төрсөн — 1906 оны 9-р сарын 5-нд Австри-Унгарын Цислейтаниад нас барсан) — австрийн онолын физикч, статистикийн механик болон молекул кинетик онолыг үндэслэгч юм.

Ангилал:1844 онд төрсөн
Ангилал:1906 онд өнгөрсөн
Ангилал:Австрийн эрдэмтэн
Ангилал:Австрийн физикч
Ангилал:Вена их сургуулийн төгсөгч
Ангилал:Шведийн Ханы Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн
Ангилал:Ханы Нийгэмлэгийн гадаадын гишүүн
Ангилал:Онолын физикч
Ангилал:Австрийн гүн ухаантан
Ангилал:Гөттингений Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн
Ангилал:Деи Линчеи Академийн гишүүн
Антон Зайлингер

**Антон** **За́йлингер** (герман. *Anton Zeilinger*; 1945 оны 5-р сарын 20-нд Австрийн Рид-им-Иннкрайс хотод төрсөн) — австрийн физикч, квант мэдээллийн чиглэлээр хийсэн анхдагч бүтээлүүд болон фотон ашиглан анхны квант телепортаци хийснээрээ алдартай юм. Тэрээр 2022 онд Физикийн чиглэлээр Нобелийн шагнал хүртсэн. Австрийн Шинжлэх ухааны академийн ерөнхийлөгч.

Ангилал:1945 онд төрсөн
Ангилал:Амьд хүн
Ангилал:Австрийн физикч
Ангилал:Вена их сургуулийн багш
Ангилал:Массачусеттсын Технологийн Хүрээлэнгийн багш
Ангилал:Берлиний Хумбольдтын их сургуулийн багш
Ангилал:Сербийн Шинжлэх Ухаан ба Урлагийн Академийн гишүүн
Ангилал:Холбооны Германы Гавьяаны Загалмай одон шагналтан (одтой)
Ангилал:Германы Гавьяаны одон шагналтан (энхтайвны зэрэг)
Ангилал:Францын Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн
Ангилал:Европын Шинжлэх Ухаан ба Урлагийн Академийн гишүүн
Ангилал:Физикийн Нобелийн шагналтан
Ангилал:Австрийн Нобелийн шагналтан
Ангилал:Америкийн Физикийн Нийгэмлэгийн гишүүн
Австрийн Шинжлэх Ухааны Академи

**Австрийн Шинжлэх ухааны Академи** (герман. *Österreichische Akademie der Wissenschaften*) — Австрийн үндэсний шинжлэх ухааны байгууллага.

1713 онд Лондонгийн эзэн хааны нийгэмлэг болон Францын академи зэргээс санаа авч Готфрид Лейбниц ийм шинжлэх ухааны байгууллагыг сангаачилж байсан юм. Гэвч сүүлд 1847 оны 5-р сарын 14-нд Вена хотод Эзэн хааны шинжлэх ухааны академи байгуулагдсан байна. 1918 онд уг байгууллагыг Шинжлэх ухааны академи гэж нэрлээд сүүлд 1947 онд Австрийн шинжлэх ухааны Академи гэх нэрээ авчээ.

Академийн номын сан 100 мянган ботиос бүрддэг байна. 

Албан ёсны цахим хуудас:- https://www.oeaw.ac.at/
Нухацтай сэтгэлгээ

**Нухацтай сэтгэлгээ** (англи. *Critical Thinking*) гэдэг баримт, үйл явдал, ажиглалт, аргументийг шинжиж, логик алдаагүй дүгнэлтэд хүрэх, сонголт хийх үйл явц юм. 

## Үгийн язгуур 
Латин хэлний *criticus* гэдэг үг нь шүүн таслах гэсэн утгыг илэрхийлдэг. Энэ угаар нь монголд шүүмжлэлт сэтгэлгээ, шүүмжит сэтгэлгээ гэж орчуулах эсвэл бүр критик, критикал гэж галиглах тохиолдол бий. Харамсалтай нь орчин цагийн монгол хэлнээ шүүмж, шүүмжлэх зэрэг үгс нь сөрөг агуулга, сэтгэгдэл агуулдаг тул *нухацтай сэтгэлгээ* гэж томьёолжээ.

## Нухацтай сэтэлгээний хүрээ 
Нухацтай сэтгэх нь үндсэндээ мэдээлэл (баримт, ажиглалт)-ийг логикийн алдаагүйгээр сэтгэж, улмаар утга найруулгын алдаагүй илэрхийлэх юм. 

### Мэдээлэл ба эх сурвалж 
Сайн мэдээлэл гэдэг нь тухайн мэдээллээс гадна, мэдээллийн эх сурвалжийг ч багтааж авч үзнэ. Заримдаа мэдээлэл нь худал биш боловч, мэдээлэл тарааж буй этгээд ашиг сонирхлын зөрчилтэй байгаа үед мэдээллийг бүрэн бус, эсэл тодорхой хүрээнд хязгаарлаж (framing) танилцуулах тохиолдол бий. 

### Логик ба аргумент 
Нухацтай сэтгэлгээний цөм нь аргумент юм. Аргумент гэдэг нь нэг ба түүнээс дээш үндэслэлд тулгуурлан дэвшүүлсэн дүгнэлт юм. Доорх хэлбэрээр илэрхийлж болно. 

*Үндэслэл 1 + Үндэслэл 2 + ... + Үндэслэл N ⇒ Дүгнэлт*

Аргументийн шинжилгээг хоёр хэсэгт хуваан хийж болно. Эхнийх нь формал логик. Формал логик гэдэг тухайн аргумент нь бүтцийнхээ хувьд зөв, буруу эсэхийг тодорхойлдог. Жишээлбэл Бат Доржоос өндөр, Дорж Эрдэнээс өндөр гэдэг хоёр үндэслэл байг. Тэгвэл дүгнэлт нь Бат Эрдэнээс өндөр гэдэг дүгнэлтэд хүрнэ. Энэ бол бүтцийн хувьд үнэн аргумент юм. Бат, Дорж, Эрдэнийн оронд *X, Y, Z*-гэх утга тависан ч үнэн дүгнэлтэд хүрнэ. 

Формал логикийн эртний нэг хувилбарыг Аристотель дэвшүүлсэн ба категорын силлогизм гэнэ. Жишээлбэл,

Бүх хүн үхдэг.
Сократ бол хүн
Тиймээс, Сократ үхдэг.

Энэ бол алдартай жишээний нэг. Мөн бид үүнийг ерөнхий хэлбэрээр бичиж болно. 

Бүх S бол P.
M бол S
Тиймээс, M нь P.

Дээрх бүтэцтэй аргументийг **мадаггүй аргумент** гэнэ. S, P, M-ийн оронд ямар ч агуулга тависан дээрх өгүүлбэр үнэн байх бөгөөд логик бүтэц нь үнэн байхаас өөр аргагүй байдал руу хөтөлж байна. 

## Эх сурвалж
Ангилал:Бодол
Ангилал:Ариун журам
Ангилал:Боловсролын шинжлэх ухаан
Жорж Паркер

**Жорж Сэффорд Паркер** (англи. *George Safford Parker*, 1863 оны 11-р сарын 1-нд АНУ-ын Висконсин мужийн Шаллсберг хотод төрсөн — 1937 оны 7-р сарын 19-нд  Иллиной мужийн Чикаго хотод нас барсан) — америкийн зохион бүтээгч, аж үйлдвэр эрхлэгч бөгөөд "Parker Pen Company" үүсгэн байгуулагч.

Жорж Паркер 1863 оны 11-р сард Висконсин мужийн Шуллсбург хотод төрсөн бөгөөд Айова мужийн Файетт хотын Дээд Айовагийн Их Сургуулийг төгссөн.

1880 онд Паркер Жанесвиллийн Телеграфын Сургуульд ажиллаж эхэлсэн бөгөөд бэх соруулдаг үзэг засварлаж, зарж нэмэлт мөнгө олдог байжээ. Тэдгээр үзэг нь найдваргүй байсан тул бэх гоожихоос урьдчилан сэргийлэх аргуудыг туршиж эхэлсэн. 1888 онд Паркер "Паркер Үзэгний Компани"-ийг үүсгэн байгуулжээ. Дараа жил нь тэрээр усан үзэгний анхны патентаа авчээ. 1908 он гэхэд Жанесвилл хотын Main Street  гудамжинд байрлах түүний үйлдвэр дэлхийн хамгийн том бэх соруулдаг үзэг үйлдвэрлэгч болжээ.

Ангилал:1863 онд төрсөн
Ангилал:1937 онд өнгөрсөн
Ангилал:АНУ-ын бизнесмен
Ангилал:АНУ-ын зохион бүтээгч
Ангилал:Висконсины хүн
Жеймс Нокс Полк

**Жеймс Нокс Полк** (англи. *James Knox Polk*; 1795 оны 11-р сарын 2-нд АНУ-ын Умард Каролина мужийн Паинвиль хотод төрж, 1849 оны 6-р сарын 15-нд Теннесси мужийн Нашвилл хотод нас барсан) — Америкийн төрийн болон улс төрийн зүтгэлтэн, 1845 оны 3-р сарын 4-нөөс 1849 оны 3-р сарын 4-ний хооронд АНУ-ын 11 дахь ерөнхийлөгч байсан. 

Түүний ерөнхийлөгч байх хугацаанд АНУ томоохон газар нутгийг эзэмших болсон. Мексик-Америкийн дайны үеэр Нью-Мексико, Калифорни мужуудыг эзлэн авч, Их Британи Орегоныг шилжүүлж өгсөн юм. Ийнхүү АНУ Номхон далайд гарцтай болоод Номхон далайн томоохон гүрэн болох үүд хаалга нээгджээ.

Ангилал:АНУ-ын ерөнхийлөгч
Ангилал:АНУ-ын улс төрч
Ангилал:1795 онд төрсөн
Ангилал:1849 онд өнгөрсөн
Шопены нэрэмжит төгөлдөр хуурчдын тэмцээн

**Шопены нэрэмжит төгөлдөр хуурчдын олон улсын тэмцээн** (польш. *Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina,* англи. *International Chopin Piano Competition*) - Польшийн нийслэл Варшав хотод 5 жил тутамд зохион байгуулагддаг, алдарт Фредерик Шопены хөгжимд зориулагдсан академик төгөлдөр хуурын тэмцээн юм. Энэ нь хамгийн нэр хүндтэй олон улсын хөгжмийн тэмцээнүүдийн нэг гэж тооцогддог. Тэмцээнийг Фредерик Шопены хүрээлэн зохион байгуулдаг байна.

Энэхүү тэмцээнийг анх 1927 онд Польшийн төгөлдөр хуурч, хөгжмийн багш Ежи Журавлевын санаачилгаар зохион байгуулж байжээ. Анхны тэмцээний шүүгчдийг Польшийн нэрт хөгжмийн зохиолч, сурган хүмүүжүүлэгч Витольд Малишевски тэргүүлж байжээ. Дэлхийн 2-р дайн эхлэхээс өмнө уг тэмцээн 3 удаа зохион байгуулагдаж байсан бөгөөд 4 дэх тэмцээн дайны дараа 1949 онд болж, тэмцээний ердийн таван жилийн мөчлөг 1955 онд сэргээгджээ. Коронавирусын цар тахлын улмаас нэг жилээр хойшлогдсоны дараа 18 дахь тэмцээнийг 2021 онд зохион байгуулжээ.

Хамгийн сүүлийн буюу 19 дэх тэмцээн 2025 оны 10-р сарын 2-ноос 23-ны хооронд болсон байна.

## Тэмцээний ерөнхий шүүгчид 
* Витольд Малишевски, Witold Maliszewski (1927)
* Адам Вениавски, Adam Wieniawski (1932 болон 1937)
* Збигниев Джевиецки, Zbigniew Drzewiecki (1949, 1955, 1960, 1965)
* Кажимиеж Сикорски, Kazimierz Sikorski (1970 болон 1975)
* Кажимиеж Корд, Kazimierz Kord (1980)
* Ян Экиер, Jan Ekier (1985, 1990, 1995)
* Анжэй Ясински, Andrzej Jasiński (2000, 2005, 2010)
* Катаржина Попова-Жидрон, Katarzyna Popowa-Zydroń (2015, 2021)
* Гаррик Охлсон, Garrick Ohlsson (2025)

## Тэмцээний шагналтнууд
Фредерик Шопены хүрээлэн

**Фредерик Шопены хүрээлэн** (польш. *Narodowy Instytut Fryderyka Chopina*) - Польшийн алдарт хөгжмийн зохиолч Фредерик Шопены амьдрал, уран бүтээлийг судлах, сурталчлах үндсэн зорилготой Польшийн байгууллага юм. Тус хүрээлэн 2001 онд Польшийн парламентын баталсан хуулийн дагуу байгуулагдсан бөгөөд Польшийн Соёл, Үндэсний өвийн яамны шууд хяналтад байдаг. Төв байр нь Варшав хотод байрладаг.

Тус хүрээлэн нь Фредерик Шопены музей болон таван жилд нэг удаа болдог Шопены олон улсын төгөлдөр хуурчдын тэмцээнийг зохион байгуулдаг. Мөн залуу Польшийн төгөлдөр хуурчдыг урамшуулах "Залуу авьяастнууд" хөтөлбөрийг хэрэгжүүлдэг байна.

## Үзэх 
* Фредерик Шопен
* Фредерик Шопены музей
* Шопены олон улсын төгөлдөр хуурчдын тэмцээнийг

Ангилал:Фредерик Шопен
Ангилал:Варшавын байгууллага
Фредерик Шопены музей

**Фредерик Шопены музей** (польш. *Muzeum Fryderyka Chopina*) - Польшийн нийслэл Варшав хотод байрладаг, 1954 онд байгуулагдсан, алдарт Польшийн хөгжмийн зохиолч Фредерик Шопенд зориулагдсан музей юм. 2005 оноос хойш уг музейг Фредерик Шопены хүрээлэн ажиллуулж байна.

Музейн нэг салбар тэнхим нь Фредерик Шопены төрсөн газар болох Желазова Вола хотод байдаг юм. Мөн тус музей нь Варшавын Краковские гудамжинд байрлах Шопены гэр бүлийн зочны өрөөг 2014 онд хаагдах хүртэл ажиллуулж байжээ.

## Түүх 
Варшав хотод Фредерик Шопены Нийгэмлэгийн дэргэдэх Фридерик Шопены музей 1930-аад онд байгуулагдсан. Карол Шимановски, Йозеф Бек, Аугуст Залески тэргүүтэй соёл, улс төрийн 32 нэрт төлөөлөгчийн байгуулсан Фредерик Шопены хүрээлэн 1935 онд алдарт хөгжмийн зохиолчийн хэрэглэж байсан эд зүйлсийг цуглуулж эхэлсэн байна. Тухайн үед Ф.Шопены эгч Людвика Енджевичийн ач охин Людвига Чехомска болон Богуслав Крашевски нараас маш үнэ цэнтэй 13 гар бичмэлийг худалдаж авсан байна.

1945 онд Варшавын Згода гудамжинд Фредерик Шопены хүрээлэн дахин нээгдэж, 1953 оноос хойш Острогскийн ордонд байрлаж байв. Энэ нь мөн Фредерик Шопены музей, номын сан, гэрэл зураг, бичлэгийн цуглуулга байрладаг газар болсон юм. Музей нь Шопены түүх, бүтээлүүдийг хамардаг бөгөөд хөгжмийн зохиолчийн бичсэн эх гар бичмэл, баримт бичиг, түүний гэрэл зураг, баримал, захидлуудыг агуулдаг. Мөн төгөлдөр хуурын тоглолт, Шопены бүтээлүүдийн уралдааныг зохион байгуулдаг байна.

Фредерик Шопены мэндэлсний 200 жилийн ойд (2010) зориулан засварласан энэхүү мультимедиа музей нь Польшийн хамгийн орчин үеийн музейнүүдийн нэг болсон юм. Түүний цуглуулгууд нь 15 өрөөнд байрлах үзэсгэлэнгийн таван түвшинд дэлгэгдсэн байдаг.

Ангилал:Фредерик Шопен
Ангилал:Варшавын музей
Эрик Лу

**Эрик Лу** (англи. *Eric Lu*; 1997 оны 12-р сарын 15-нд АНУ-ын Массачусеттс мужид төрсөн) - Америкийн сонгодог төгөлдөр хуурч юм. 2025 онд Варшавт болсон Шопены нэрэмжит олон улсын төгөлдөр хуурчдын тэмцээн, 2018 онд Лийдсийн олон улсын төгөлдөр хуурын тэмцээний ялагч тэрээр Лондоны симфони найрал хөгжим, Чикагогийн симфони найрал хөгжим, Бостоны симфони найрал хөгжим, Хааны филармонийн найрал хөгжим, Лос Анжелесийн филармонийн найрал хөгжим, Хааны Стокхольмын филармонийн найрал хөгжим, Ослогийн филармонийн найрал хөгжим зэрэг дэлхийн олон тэргүүлэгч найрал хөгжимтэй хамтран тоглож, Лиллийн үндэсний найрал хөгжимтэй аялан тоглолт хийж байжээ.

Эрик Лу зөвхөн "Warner Classics" дуу бичлэгийн компанид онцгой эрхтэй бичлэг хийдэг бөгөөд тэндээ алдарт Людвиг ван Бетховен, Иоханнес Брамс, Фредерик Шопен, Франц Шуберт, Роберт Шуман нарын хөгжмүүдийг шүүмжлэгчдийн өндөр үнэлгээтэй бичлэгүүдийг гаргасан юм. Тэрээр 19 дэх удаагийн Шопены олон улсын төгөлдөр хуурчдын тэмцээнд түрүүлснийхээ дараа "Deutsche Grammophon" өөрийн ялалтын тоглолтуудын онцлох хөгжмүүдийг багтаасан амьд цомог гаргахаар төлөвлөж байна.

## Намтар 
Эрик Лу 1997 оны 12-р сарын 15-нд Массачусетс мужид тайвань гаралтай эцэг, хятадын Шанхайгаас гаралтай эх хоёроос төрсөн. Тэрээр Массачусеттс мужийн Бедфорд хотод өсөж, зургаан настайдаа Бостоны Дороти Ши (хятад: 杨镜钏)-гээс төгөлдөр хуур сурч эхэлсэн. Тэрээр хожим нь Шинэ Английн Хөгжмийн Консерваторид төгөлдөр хуурч Александр Корсантиа, А. Рамон Ривера нараас суралцсан байна. 2013 онд тэрээр Кертисийн Хөгжмийн Дээд Сургуульд элсэн орж, төгөлдөр хуурч Жонатан Бисс, Роберт Макдональд нарын сурагч байжээ. Эрик мөн сонгодог төгөлдөр хуурч хатагтай Данг Тай Соны шавь юм.

2015 онд 17 настайдаа Эрик Лу Варшавт болсон 17 дахь олон улсын Шопены төгөлдөр хуурын тэмцээнд 4-р байр эзэлж, тэмцээний түүхэн дэх хамгийн залуу ялагчдын нэг болжээ. 2016 оны 1-р сард тэрээр Варшавын филармонитой хамтран бусад тэмцээнд ялагчдын хамт Япон, Солонгосоор аялан тоглолт хийсэн байна.

2025 онд Эрик Лу 19 дахь Олон Улсын Шопены төгөлдөр хуурчдын тэмцээнд түрүүлсэн.

Ангилал:АНУ-ын төгөлдөр хуурч
Ангилал:Хятад гаралтай америкчууд
Ангилал:1997 онд төрсөн