open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Чаоян

Хятад улсын Ляонин мужийн аймгийн энтэй **Чаоян** (хятад ханзаар 朝阳 гэж бичиж хятад хэлний умард аялгуугаар [Cháoyáng = Чаао-яан] хэмээдэг) хотод 2010 оны байдлаар 3.0 сая хүн амьдран сууж байна.

Дотроо 2 дүүрэг, хошууны энтэй 2 хот, 2 шянь (хошуу), 1 өөртөө засах шянь (хошуу) болж хуваагддаг. Үүнд Монгол үндэстэн өөртөө засах Харчин зүүн гарын шянь орно.

## Зураг

Зураг:Chaoyang Ancient Street.jpg
Зураг:Chaoyang mcp.png

## Цахим холбоос 
Ангилал:Ляонины суурин
Ангилал:Хятадын дүүрэггүй хот
Хөх нуур (Дорнод)

**Хөх нуур**  () нь Монгол улсын Дорнод аймгийн Чулуунхороот сумын төвөөс урагш 38 км-т орших, 21 км2 талбай эзлэн байгаа, дунджаар 7 м гүнтэй, тал нутгийн томоохон давстай нуур юм. Далайн түвшнээс дээш 552 метр өндөрт оршдог.

Хөх нуурын хотгор Монгол орны хамгийн нам доор цэг юм.

Сүүлд 1980 онд СНЗ-ийн 149 дүгээр тогтоолоор хамгийн нам цэг нь Дорнод аймгийн Хөх нуурын түвшин 560 метр гэж баталгаажуулсан байдаг юм. Хөх нуурын түвшинд Х.Санзай, М.Саандар, Б.Өлзий нар есөн жил хэмжилт хийж Б.Рагчаа удирдан өндрийн түвшинг тогтоожээ. 

Харин Хөх нуурын түвшин Улзын гол үерлэх үед Тээлийн голын усны түвшин нэмэгдсэнээс Хөх нуурын түвшин байнга өөрчлөгдөж байснаас дунджаар 560 метр гэж авчээ.

Монгол орны хамгийн нам цэгийг шинэчлэн тогтоож баталгаажуулах ажлыг 2019 оны 5-р сарын 9-20-ны хооронд хийж гүйцэтгэсэн. Монгол орны хамгийн нам цэгийг 24 цагийн турш тасралтгүй ажиллагаатай GNSS багажны иж бүрдэл /цаашид CORS гэх/ хоёр долгионы TRMBLE R8 model 4 GNSS-ийн иж бүрдэл хүлээн авагчийг ашиглан статик хэмжилт хийж Алтай сумын төвд орших  Гравиметрийн цэг болох ГР077 цэгээс үндэслэн RTK горимоор хяналтын хэмжилт хийж тогтоосон. Шинээр тодорхойлсон энэ нам цэг нь Говь-Алтай аймгийн Алтай сумын Номингийн говийн Элс хотгор юм. Далайн түвшнээс дээш 526.745 метрийн өндөртэй цэг.

## Лавлах бичиг 
## Мөн үзэх
* Монгол орны томоохон нуурууд

Ангилал:Азийн нуур
Ангилал:Монголын нуур
Ангилал:Дорнод аймгийн нуур
Сент-Китс ба Невис

**Сент-Китс ба Невис** (аль эсвэл **Сент-Киттс ба Невис**, алдарч гээгдээгүй бүтэн нэрээрээ бол **Сент-Кристофер ба Невис**; ; ) — Карибын тэнгисийн Салхитын бүлэг арлын дунд байх улсынхаа нэрэнд дурдагдах хоёр арлын дээр оршдог, 1983 онд Их Британиас тусгаар тогтносон, хүн амын тоо (51,300), газар нутгийн хэмжээ (261 км2) алинаар нь ч бодсон Америк тивийн хамгийн жижиг улс орон. Эдийн засгийн үндэс нь хөдөө аж ахуй ба аялал жуулчлал. Чихрийн нишингэ, хөвөн, хүнсний ногоо, наргил мод тариалж, загас агнадаг. Гадаад орнуудад чихэр, бурам, хөвөн, давс гаргасаар ирсэн. Христофер Колумбын мөрөөр 1625 оноос Англи эзэмшиж эхэлсэн. Франц авахыг санаархсан ч бүтээгүй. 1974 онд Карибын хамтын нийгэмлэгт элсэн орж, 1983 оны 9-р сард тусгаар тогтнож, НҮБ-д элссэн. Британийн хамтын нөхөрлөлд багтдаг орон мөн тул тус улсын төрийг амбан захирагчаар дамжуулан II Элизабет хатан нэр төдий барьдаг.

## Хүмүүс 
* Ким Коллинз — ойрын зайн гүйгч

## Эх сурвалж 
Ангилал:Википедиа:Онцлох өгүүлэл
Ангилал:Арлын орон
Ангилал:Карибын орон
Ангилал:Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын гишүүн орон

Ангилал:Төв Америкийн орон
Чонань

[thumb|[Өмнөд Солонгос болон Өмнө Чүнчон муж дахь **Чоньань хот**]]
**Чоньань** (ө.х. **Чонан**; солонгосоор 천안시 - чон-ан-ши; англиар Cheonan) — улсынхаа нийслэл Сөүлээс 83.6 км зайтай, Өмнөд Солонгос улсын Өмнөд Чүнчон мужийн хамгийн том хот (시 ши). Кёнбү, Хунам чиглэлийн улсын чанартай хурдны зам, төмөр зам тус хотоор дайран гардаг. 636.5 км² газар нутагт нь 2012 оны эхээр 596,581 хүн оршин сууж байсан. Дотроо Туннам-гү, Собүк-гү гэх хоёр дүүрэг (кү) болон хуваагддаг.

## Зураг

File:Cheonan Girls' High School.jpg
File:Joabulsang.jpg
File:Shinbudong.jpg

Ангилал:Өмнөд Солонгосын хот
Сосань

[thumb|[Өмнөд Солонгос болон Өмнө Чүнчон муж дахь **Сосань хот**]]
**Сосань** (Сосан; солонгосоор 서산시 - со-сан-ши; англиар Seosan) — Өмнөд Солонгос улсын Өмнөд Чүнчон мужийн хот (시 ши). 740.48 км² газар нутагт нь 2012 онд 164,475 хүн оршин сууж байсан. Дотроо 1 балгас (ып), 9 сум (мёнь), 5 хороо (тун)-той.

## Энд төрсөн хүн
* Чон Жи-хүнь (1982-) — Пи буюу Рэйн хэмээх Өмнө Солонгосын дуучин.

## Зураг

File:Korea-Seosan-Sea on the ebb-01.jpg
File:Korea-Seosan-Buseoksa-Building-01.jpg
File:Haemieupseong.JPG

Ангилал:Өмнө Солонгос улсын орон нутаг
Асань

[thumb|[Өмнөд Солонгос болон Өмнөд Чүнчон муж дахь **Асань хот**]]
**Асань** (Асан; солонгосоор 아산시 - а-сан-ши; англиар Asan) — Өмнөд Солонгос улсын Өмнөд Чүнчон мужийн хот (시 ши). 542.2 км² газар нутагт нь 2013 оны эхээр 292,313 хүн оршин сууж байсан. Дотроо 2 балгас (ып), 9 сум (мёнь), 6 хороо (тун)-нд хуваагддаг.

## Энд төрсөн хүн
* Юнь Бу-сонь (1897-1990) — Өмнөд Солонгос улсын 1960-1962 оны ерөнхийлөгч.

## Зураг

File:Oeam Folk Village 2010.JPG
File:2009-09-25 - Panorama of Onyang.jpg
File:Hana micron.JPG


Ангилал:Өмнөд Чүнчоны суурин
Танжинь

[thumb|[Өмнөд Солонгос болон Өмнө Чүнчон муж дахь **Танжинь хот**]]
**Танжинь** (Танжин; солонгосоор 당진시 - танг-жин-ши; англиар Dangjin) — Өмнөд Солонгос улсын Өмнөд Чүнчон мужийн  хот (ши). 664.73 км² нутагт нь 2012 оны эцэст 155,104 хүн оршин сууж байсан. Дотроо 2 балгас (ып), 9 сум (мёнь), 3 хороо (тун)-той.

## Зураг

File:OceanParkResort.jpg

Ангилал:Өмнө Солонгос улсын орон нутаг
Кунжү

[thumb|[Өмнөд Солонгос болон Өмнө Чүнчон муж дахь **Кунжү хот**]]
**Кунжү** (солонгосоор 공주시 - кунг-жү-ши; англиар Gongju) — Өмнөд Солонгос улсын Өмнөд Чүнчон мужийн хот (시 ши). 864.27 км² газар нутагт нь 2012 оны эцэст 117,298 хүн оршин сууж байсан. Дотроо 1 балгас (ып), 9 сум (мёнь), 6 хороо (тун) болно.

## Энд төрсөн хүмүүс
* Чон Үнь-чань (1948-) — 2009-2010 оны хоорондох Өмнө Солонгосын ерөнхий сайд.
* Пак Чань-ху (1973-) — АНУ-д тоглодог Өмнө Солонгосын мэргэжлийн бэйсболчин.
* Жэжүн (Hero, 1986-) — Өмнө Солонгосын хөвүүдийн JYJ хамтлагийн дуучин.

## Зураг

File:Korea-Gongju-Gongsanseong-01.jpg
File:Gongju tourist map P7110009.jpg
File:Gongsan Castle in Gongju, Korea.JPG

## Тайлбар
Ангилал:Өмнөд Солонгосын хот
Пурён

[thumb|[Өмнөд Солонгос болон Өмнө Чүнчон муж дахь **Пурён хот**]]
**Пурён** (солонгосоор 보령시 - пу-рёнг-ши; англиар Boryeong; ) — Өмнөд Солонгос улсын Өмнөд Чүнчон мужийн хот (ши). 569.01 км² нутагт нь 2010 оны хавар 108,075 хүн оршин сууж байсан. Дотроо 1 балгас (ып), 10 сум (мёнь), 5 хороо (тун)-той.

## Энд төрсөн хүн
* Пак Жан-сүнь (1968-) — Өмнө Солонгосын чөлөөт барилдааны бөх
* Ха Жи-вонь (1978-) — Өмнө Солонгосын кино жүжигчин

## Зураг

File:Korea-Boryeong-Daecheon Beach-01.jpg
File:Korea-Boreyong-Daecheon Beach-01.jpg
File:Korea-Boryeong Mud Festival-07.jpg

Ангилал:Өмнө Солонгос улсын орон нутаг
Нуньсань

[thumb|[Өмнөд Солонгос болон Өмнөд Чүнчон муж дахь **Нуньсань хот**]]
**Нуньсань** (Нунсан; солонгосоор 논산시 - нун-сан-ши; англиар Nonsan) — Өмнөд Солонгос улсын Өмнөд Чүнчон мужийн хот (ши). 554.98 км² нутагт нь 2011 оны эцэст 130,710 хүн оршин сууж байсан. Дотроо 2 балгас (ып), 11 сум (мёнь), 2 хороо (тун)-той.

## Энд төрсөн хүмүүс
* Пак Бом-шинь (1973-) — Өмнөд Солонгосын эрэгтэй зохиолч.
* Ку Сү (1978-) — Өмнөд Солонгосын эрэгтэй кино жүжигчин.

## Зураг

File:Former Kanggyeong Labor Union Office.png
File:Former Hanil Bank Ganggyeong branch bilding.jpg
File:Maum Meditation Main Center.jpg

Ангилал:Өмнөд Чүнчоны суурин
Чэчонь

[thumb|[Өмнөд Солонгос болон Умард Чүнчон муж дахь **Чэчонь хот**]]
**Чэчонь** (Чэчон, Жэчонь, Жэчонь; солонгосоор 제천시 - чэ-чонг-ши; англиар Jecheon) — Өмнөд Солонгос улсын Умард Чүнчон мужийн хот (시 ши). 882.47 км² газар нутагт нь 2011 оны эцэст 137,689 хүн оршин сууж байсан. Хотын нутаг одоогийн байдлаар 1 балгас (ып), 7 сум (мёнь), 9 хороо (тун) болон хуваагдаж байгаа.

## Энд төрсөн хүн
* Ом Жон-хуа (1969-) — Өмнөд Солонгосын эмэгтэй поп дуучин.
## Зураг

File:Korea-Jecheon-SBS Jecheon setting 3321-07.JPG
File:Jangnak 7story pagoda.jpg
File:Korail-Jecheon station.jpg

Ангилал:Умард Чүнчоны суурин
Кимжэ

[thumb|[Өмнөд Солонгос орон болон Умард Чолла муж дахь **Кимжэ хот**]]
**Кимжэ** (Кимже, Гимжэ, Гимже; солонгосоор 김제시 - ким-жэ-ши; ) — Өмнөд Солонгос улсын Умард Чолла мужийн хот (ши). 545.06 км² газар нутагт нь 2011 онд 93,111 хүн амьдарч байсан. Дотроо 1 балгас (ып), 14 сум (мёнь), 4 хороо (тун)-той.

## Энд төрсөн хүн
* Оояма Масүтацү (1923-1994) — Японд цагаачилсан солонгос хүн, каратегийн багш.

## Зураг

File:Korea-Gimje-Cityscape-01.jpg
File:Korea-Gimje-Country scene-01.jpg
File:Korea-Gimje-Geumsansa-05.jpg

Ангилал:Өмнөд Солонгосын хот
Чон-Өп

[thumb|[Өмнөд Солонгос болон Умард Чолла муж дахь **Чон-Өп хот**]]
**Чон-Өп** (Чон-Өб; солонгосоор 정읍시 - чонг-ып-ши; ; ) — Өмнөд Солонгос улсын Умард Чолла мужийн хот (ши). 692.8 км² газар нутагт нь 2011 онд 123,512 хүн амьдарч байсан. Дотроо 1 балгас (ып), 14 сум (мёнь), 8 хороо (тун)-той.

## Энд төрсөн хүн
* Ван Ги-чүнь (1988-) — Өмнө Солонгосын эрэгтэй жүдоч.

## Зураг

File:Street in central Jeongeup - 2009-02-04.JPG
File:Jeongeup seen from Seonghwangsan - 2009-02-04.JPG
File:Jeongeup Chungryeolsa - 2009-02-04.JPG

Ангилал:Өмнө Солонгос улсын орон нутаг
Намвонь

[thumb|[Өмнөд Солонгос болон Умард Чолла муж дахь **Намвонь хот**]]
**Намвон** (Намвон; солонгосоор 남원시 - нам-вон-ши; ) — Өмнөд Солонгос улсын Умард Чолла мужийн хот (ши). 752.63 км² газар нутагт нь 2009 онд 88,496 хүн амьдарч байсан. Дотроо 1 балгас (ып), 15 сум (мёнь), 9 хороо (тун)-нд хуваагддаг.

## Энд төрсөн хүн
* Шинь Жүнь-соп (1963-) — Өмнө Солонгосын зодог тайлсан боксчин (нударгачин).

## Зураг

File:Namwon6.jpg
File:Namwon Countryside - Keumji Myeon - 2010(3).jpg
File:Namwon Countryside - Jucheon Myeon - 2010(2).jpg

Ангилал:Өмнөд Солонгосын хот
Сүньчонь

[thumb|[Өмнөд Солонгос болон Өмнөд Чолла муж дахь **Сүньчонь хот**]]
**Сүньчонь** (Сүнчон;  - сүн-чон-ши; ) — Өмнөд Солонгос улсын Өмнөд Чолла мужийн хот (ши). 907.3 км² газар нутагт нь 2011 онд 274,276 хүн амьдарч байсан. Дотроо 1 балгас (ып), 10 сум (мёнь), 13 хороо (тун)-нд хуваагддаг.

## Энд төрсөн хүн
* Чан Хёнь-сын (1989-) — Өмнө Солонгосын Бисытө (Beast) хамтлагийн дуучин.

## Зураг

File:Downtown Suncheon-si.jpg
File:Suncheon-Naganepseong-10.jpg
File:Suncheon street.jpg

Ангилал:Өмнө Солонгос улсын орон нутаг
Ёсү

[thumb|[Өмнөд Солонгос болон Өмнөд Чолла муж дахь **Ёсү хот**]]
**Ёсү** (Йосү;  - ё-сү-ши; ) — Өмнөд Солонгос улсын Өмнөд Чолла мужийн хот (시 ши). 502.3 км² газар нутагт нь 2010 онд 292,220 хүн оршин сууж байсан. Дотроо 1 балгас (ып), 6 сум (мёнь), 20 хороо (тун) болон хуваагддаг.

## Зураг

File:Korea-Yeosu-Harbor-01.jpg
File:Yeosu.jpg
File:Expo 2012 Yeosu panoramic view.jpg

Ангилал:Өмнөд Чоллагийн суурин
Ангилал:Өмнөд Солонгосын хот
Куан-Ян

[thumb|[Өмнөд Солонгос орон болон Өмнөд Чолла муж дахь **Куан-Ян хот**]]
**Куан-Ян** ( - куанг-янг-ши; ; ) — Өмнөд Солонгос улсын Өмнөд Чолла мужийн хот (ши). 453.84 км² газар нутагт нь 2012 онд 152,145 хүн амьдарч байсан. Дотроо 1 балгас (ып), 6 сум (мёнь), 5 хороо (тун)-той.

## Энд төрсөн хүн
* Ким Ук-бинь (1986-) — Өмнөд Солонгосын эмэгтэй жүжигчин.

## Зураг

File:Gwangyangstadium4.jpg
File:Korail Gyeongjeon Line Gwangyang Station.jpg

Ангилал:Өмнөд Чоллагийн суурин
Мукпу

[thumb|[Өмнөд Солонгос болон Өмнөд Чолла муж дахь **Мукпу хот**]]
**Мукпу** (Мугпу; солонгосоор 목포시 - мук-пу-ши; англиар Mokpo) — Өмнөд Солонгос улсын Өмнөд Чолла мужийн хот (시 ши). 50.08 км² газар нутагт нь 2011 онд 247,442 хүн оршин сууж байсан. Өдгөө хотын нутаг 23 хороо (тун) болон хуваагддаг.

## Энд төрсөн хүн
* У Жи-ху (1976-) — Өмнө Солонгосын эрэгтэй жүжигчин.

## Зураг

File:Statue of Admiral Yi Sun-sin in Mokpo, South Korea - 2011.jpg
File:Mokpo Sushi Center.jpg
File:Yudalsan1.jpg

Ангилал:Өмнө Солонгос улсын орон нутаг
Чүнжү

[thumb|[Өмнөд Солонгос болон Умард Чүнчон дахь **Чүнжү хот**]]
**Чүнжү** (солонгосоор 충주시 - чүнг-жү-ши; англиар Chungju) — Өмнөд Солонгос улсын Умард Чүнчон мужийн хот (시 ши). 984.1 км² нутагт нь 2011 онд 211,187 хүн оршин сууж байсан. Хотын нутаг 1 балгас (ып), 12 сум (мёнь), 12 хороо (тун) болон хуваагддаг.

## Энд өссөн хүн
* Пань Ги-мүнь (1944-) — НҮБ-ийн ерөнхий нарийн бичгийн дарга

## Зураг

File:Chungju Dam.JPG
File:Chungju Station.JPG
File:Korea-Chungju-Mountain-01.jpg

Ангилал:Өмнө Солонгос улсын орон нутаг
Тунхэ

[thumb|[Өмнөд Солонгос орон болонКанвонь муж дахь **Тунхэ хот**]]
**Тунхэ** (солонгосоор 동해시 - тунг-хэ-ши; англиар Dongha) — Өмнөд Солонгос улсын Канвонь мужийн хот (시 ши). 180.01 км² газар нутагт нь 2011 оны зун 94,817 хүн оршин сууж байсан. Өдгөө хотын нутаг 10 хороо (тун) болон хуваагддаг.

## Зураг

File:Korail Donghae Station Square.JPG
File:Korail Mukhohang Line Mukhohang Station.jpg

Ангилал:Канвонийн суурин
Сукчу

[thumb|[Өмнөд Солонгос орон болонКанвонь муж дахь **Сукчу хот**]]
**Сукчу** (Сугчу; солонгосоор 속초시 - сук-чу-ши; англиар Sokcho) — Өмнөд Солонгос улсын Канвонь мужийн хот (시 ши). 105.25 км² газар нутагт нь 2008 онд 84,599 хүн оршин сууж байсан. Өдгөө хотын нутаг 8 хороо (тун) болон хуваагддаг.

## Зураг

File:Korea-Sokcho-Expo Tower-01.jpg
File:Korea-Sinheungsa-02.jpg
File:Korea-Sokcho-Sinsuro Bridge-01.jpg

Ангилал:Канвонийн суурин
Самчок

[thumb|[Өмнөд Солонгос орон болонКанвонь муж дахь **Самчок хот**]]
**Самчок** (Самчог; солонгосоор 삼척시 - сам-чок-ши; англиар Samcheok) — Өмнөд Солонгос улсын Канвонь мужийн хот (시 ши). 1185.86 км² газар нутагт нь 2011 онд 72,308 хүн оршин сууж байсан. Дотроо 2 балгас (ып), 6 мёнь, 4 хороо (тун)-той.

## Энд төрсөн хүн
* Хуан Ён-чу (1970-) — Өмнөд Солонгосын эрэгтэй марафонч.

## Зураг

File:Korea-Samcheok-Beach-01.jpg
File:Bridge near Hwanseon cave.jpg
File:Korail Samcheok Line Samcheok Station.jpg

Ангилал:Канвонийн суурин
Санта Круз де Тенерифе

**Санта Круз де Тенерифе** () буюу **Санта Круз де Тенерифе** нь Канарын арлуудын өөртөө засах орны нийслэл (Лас Пальмас хамтдаа), хамгийн том хот бөгөөд 2012 оны байдлаар 206.965 оршин суугч бүхий. 

Тус хот нь Африкийн баруун хойд эргээс 150 орчим километр зайд Атлантын далайд орших, Испанийн Тенерифе арлын зүүн хойд хэсгийг эзлэн оршдог. Хот 1494 онд байгуулагдаж, 20-р зууныг хүртэл Канарын арлуудын цор ганц де факто нийслэл гэгдэж байв.

## Газар зүй 
### Уур амьсгал 
## Цахим холбоос 
*Ayuntamiento de Santa Cruz de Tenerife

Ангилал:Африкийн суурин
Ангилал:Далайн боомттой суурин
Ангилал:Испанийн аймгийн төв
Ангилал:Испанийн коммун
Ангилал:Испанийн хот
Ангилал:Испанийн мужийн нийслэл
Ангилал:Канарын арлууд

Ангилал:Тенерифегийн суурин
Ангилал:1496 онд байгуулагдсан
Воньсань

[thumb|[Канвонь (Умард Солонгос)|Канвонь аймаг дахь **Воньсань хот**]]
**Воньсань** (ө.х **Вонсан**; солонгосоор 원산시 - вон-сан-ши; англиар Wonsan) — Умард Солонгос улсын Канвонь аймгийн төв, 314.4 км² нутагтай, 363,127 хүнтэй байгаа хот (ши). 1880 оноос чухал далайн боомт болсон. Дотроо 45 хороо (тун) болон хуваагддаг.

## Уур амьсгал
## Энд төрсөн хүн
* Ким Ги-нам (1926-) — Умар Солонгос улсын нам, төрийн зүтгэлтэн.

## Зураг

File:Port Lazaref.jpg
File:Wonsan waterfront (2937890043).jpg
File:Songdowon Youth Camp, Wonsan.jpg

## Цахим холбоос
Ангилал:Умард Солонгосын суурин
Ангилал:Канвонь (Умард Солонгос)
2009 оны Монголын ерөнхийлөгчийн сонгууль

2009 оны 5 сарын 24-нд Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн ээлжит сонгууль орон даяар явагджээ. Монгол Ардын Хувьсгалт Намаас ерөнхий сайд асан, тухайн үеийн ерөнхийлөгч Намбарын Энхбаяр, Ардчилсан Намаас ерөнхий сайд асан Цахиагийн Элбэгдорж нар нэр дэвшин өрсөлдөхөөр болсон. Иргэний эвсэл ерөнхийлөгчид нэр дэвшүүлхээс татгалзаж, АН-аас нэр дэвшигчийг сонгохыг уриалжээ. Сонгуулийн дүнг нэгтгэхэд сонгуульд орох боломжтой улсын 73.59% нь саналаа хураалгаж сонгууль хүчин төгөлдөр болох нь тодорхой болов. Бүх саналын 98.68% (1,083,264) хүчинтэй бөгөөд түүнээс 51.24% нь АН-ын Элбэгдоржийг, 47.44% нь МАХН-ын Энхбаярыг ерөнхийлөгч болохыг дэмжсэн байв. Олонхын санал авч шинээр сонгогдсон Цахиагийн Элбэгдорж 6 сарын 18-нд өмнөх ерөнхийлөгч Намбарын Энхбаяраас төрийн тамгыг хүлээн авч, тангараг өргөн ажилдаа оржээ.

## Үр дүн
## Эх сурвалж
#
Монгол Улс
Scandal Show

**Scandal Show** нь 2012 оны 3 сарын 7-нд гарсан Скандал хамтлагийн анхны шилдэг бүтээлүүдийг цуглуулсан цомог юм. Тус цомог нь 15-н долоо хоногийн турш Орикон долоо хоног тутмын чарт-д 3-р байр эзэлж байжээ.

#### Уран бүтээлч 
СКАНДАЛ
#### Худалдаанд гарсан огноо 
2012.03.07
#### Каталогийн дугаар 
# ESCL-3855 (Limited Edition (CD+Photobook))
# ESCL-3856/7 (Limited Edition (CD+DVD))
# ESCL-3858 (Regular Edition)
#### Үнэ 
# ¥4,200 (Limited Edition (CD+Photobook))
# ¥3,500 (Limited Edition (CD+DVD))
# ¥3,059 (Regular Edition)

## Траклист 
##### CD Трак лист 
* **HARUKAZE**
**Үг**: ХАРҮНА, Ишшики Норияасү **Ая**: Ишшики Норияасү
* **Шоожо S (少女S)**
**Үг**: ТОМОМИ **Ая**: Тажика Юичи
* **DOLL**
**Үг**: ТОМОМИ **Ая**: Токита Сатоши
* **BEAUTeen!!**
**Үг**: ТОМОМИ, Киёон **Ая**: Юүторилон
* **Таиёо то Кими га Эгакү STORY (太陽とキミが描くSTORY)**
**Үг**: ТОМОМИ, Танака Хидэнори **Ая**: Танака Хидэнори
* **LOVE SURVIVE**
**Үг**: ХАРҮНА, Танака Хидэнори **Ая**: Танака Хидэнори
* **Pride**
**Үг**: ТОМОМИ, Танака Хидэнори **Ая**: Танака Хидэнори
* **Свич (スイッチ)**
**Үг**: ТОМОМИ, Тажика Юичи **Ая**: Тажика Юичи
* **Шүнкан Сентиментал (瞬間センチメンタル)**
**Үг**: СКАНДАЛ, Кобаяаши Нацүми **Ая**: Тажика Юичи
* **Харүка (ハルカ)**
**Үг**: ХАРҮНА, Танака Хидэнори **Ая**: Танака Хидэнори
* **СКАНДАЛ Нанка Бүттобасэ (スキャンダルなんかブッ飛ばせ)**
**Үг**: Аки Ёоко **Ая**: Үзаки Рюүдо
* **EVERYBODY SAY YEAH!**
**Үг**: ТОМОМИ, Оноэ Бүн **Ая**: Окүбо Томохиро
* **Кагэроү -албум микс- (カゲロウ)**
**Үг**: ТОМОМИ, MASTERWORKS **Ая**: Накамүра Жин
* **SAKURA Гүүдбаи (SAKURAグッバイ)**
**Үг**: ТОМОМИ, MASTERWORKS **Ая**: MASTERWORKS
* **SCANDAL BABY**
**Үг**: ТОМОМИ, Тажика Юичи **Ая**: Тажика Юичи
* **SCANDAL но Дем (SCANDALのテーマ)**
**Үг**: СКАНДАЛ, MASTERWORKS **Ая**: MASTERWORKS

##### DVD Трак лист 
* **Asia Tour 2011 • Баримтат кино (видео)**

Ангилал:Скандал
Ангилал:2012 оны цомог
Кайфэн

**Кайфэн** ( - kāifēng) — Хятад улс (БНХАУ)-ын Хэнань мужийн харъяат, 826,961 хүнтэй хот.

## Цахим холбоос 
* Хотын албан ёсны цахим хуудас (хятадаар)


Ангилал:Хэнанийн суурин
Ангилал:Хятадын дүүрэггүй хот
Ангилал:Хятадын урьдын нийслэл
Encore Show

ENCORE SHOW нь 2013 оны 2 сарын 6-нд гарсан Скандал хамтлагийн хоёр дох шилдэг бүтээлүүдийг цуглуулсан цомог юм. Энэ цомогт 2008-аас 2011 он хүртэл гарсан бүх синглүүдийн B-Side дуунууд болон 2 шинэ дуунаас бүрджээ. CD болон CD+DVD гэсэн хоёр хувилбартайгаар худалдаанд гарсан.

### CD Трак лист 
# **S.L. Magic**
**Үг**: РИНА **Ая**: MASTERWORKS
# **TOKYO**
**Үг**: СКАНДАЛ, MASTERWORKS **Ая**: MASTERWORKS
# **Нацү Нэиро (ナツネイロ)**
**Үг**: РИНА, Кобаяаши Нацүми **Ая**: MASTERWORKS
# **FUTURE**
**Үг**: РИНА, Кобаяаши Нацүми **Ая**: Асами Такэёо
# **SO EASY**
**Үг**: СКАНДАЛ, Кобаяаши Нацүми **Ая**: mitsubaco
# **Хоши но Фүрү Ёорү ни (星の降る夜に)**
**Үг**: СКАНДАЛ **Ая**: Тажика Юичи
# **KOSHI-TANTAN**
**Үг**: Аки Ёоко, СКАНДАЛ **Ая**: Нишикава Нигики
# **Midnight Television**
**Үг**: СКАНДАЛ, Хаяама Аижи, Күбота Сачио **Ая**: Хоши Кацү, Күбота Сачио
# **Shining Sun**
**Үг**: СКАНДАЛ, Шираиши Сатори, ИШШИКИ СОРАН **Ая**: Ташика Юичи
# **CUTE!**
**Үг**: МАМИ **Ая**: Хидэнори Танака
# **Emotion**
**Үг**: РИНА **Ая**: РИНА
# **Сатисфакшн (サティスファクション)**
**Үг**: ТОМОМИ, JUNKOO, Ацүши **Ая**: JUNKOO, Ацүши
# **Want you**
**Үг**: МАМИ **Ая**: МАМИ
# **Кими ни Шиточүү (君に嫉妬中)**
**Үг**: Hajimetal **Ая**: Hajimetal
# **Хикарэ (ひかれ)**
**Үг**: РИНА **Ая**: МАМИ
# **Хаффи Коллектор (ハッピーコレクター)**
**Үг**: ТОМОМИ **Ая**: Кожоү Яасүюүки
# **Плэйбое (プレイボーイ)**
**Үг**: ТОМОМИ, MASTERWORKS **Ая**: MASTERWORKS, СКАНДАЛ

### DVD Трак лист 
# **Плэйбое (プレイボーイ) (Дууны клип)**
# **Сатисфакшн (サティスファクション) (Дууны клип)**
# **Тоглолтын видео - Осака Широтэнд эргэж ирсэн нь "Welcome home" (原点回帰の大阪城天LIVE映像 「Welcome home」)**

Ангилал:Скандал
Ангилал:2013 оны цомог
Су-30

**Су-30** (, НАТО код: "Flanker-C" [Фланкэ] буюу "жигүүр") нь Зөвлөлт Холбоот Улсын Сухойн нэрэмжит зохион бүтээх товчооноос агаарт ноёлох зорилгоор бүтээсэн олон төрлийн зориулалттай,амдан-сөнөөгч онгоц юм. Түүнчлэн Су-30 нь Су-27-гийн илүү хөгжингүй загвар нь юм.

## Цахим холбоос 
Ангилал:Сухой
Ангилал:Олон төрлийн зориулалттай байлдааны нисэх онгоц
Ангилал:Сөнөөгч онгоц (1980-1989 он)
Ангилал:Хятадын зэвсэгт хүчний агаарын тээврийн хэрэгсэл
Ангилал:Хоёр тийрэлтэт хөдөлгүүрт нисэх онгоц
Ангилал:ОХУ-ын зэвсэгт хүчний агаарын тээврийн хэрэгсэл
Ангилал:Анхны нислэг 1989 он
БРДМ-2

thumb|200px
**БРДМ-2** тагнуулын машин нь Зөвлөлт Холбоот Улсад үйлдвэрлэгдэж байсан юм. Анхны БРДМ-2 загвар нь 1962 онд бий болжээ. БРДМ-2-ууд нь 20-р зууны сүүлээр гарсан олон зэвсэгт мөргөлдөөнд тодорхой үүрэг гүйцэтгэсэн билээ.  Уг тагнуулын машинаас 7,200 ширхгийг үйлдвэрлэсэн гэж тооцоолдог.

## Цахим холбоос 
Ангилал:Зөвлөлтийн зэвсэгт хүчний тээврийн хэрэгсэл
Ангилал:Дугуйт хуягт
Ангилал:Газар уснаа явагч хуягт
Ангилал:Тандагч хуягт
Ангилал:Сөнөөгч танк
Ангилал:ҮАА-н техник ба зэвсэг
Артур Таймазов

Ангилал:Узбекистаны бөх
Ангилал:Узбекистаны олимпын аварга
Ангилал:Узбекистаны олимпын мөнгөн медальтан
Ангилал:2000 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2004 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Узбекистаны олимпын оролцогч
Ангилал:Сэргээшийн тохиолдол бөхөд
Ангилал:Сэргээш Узбекистанд
Ангилал:Бөхийн олимпын аварга
Ангилал:Бөхийн дэлхийн аварга
Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн
Ангилал:Узбекчүүд
Ангилал:1979 онд төрсөн
Шингэн

thumb|Шингэн төлөвт байгаа ус

**Шингэн эсвэл шингэн төлөв** —  нь бодисын физикийн гурван төлөвийн нэг юм. Шингэн нь, шүргэх (хүрэх) механик үйлчлэлийн нөлөөгөөр, хэлбэрээ ямар ч хязгаарлалтгүйгээр өөрчилдөг ба энэ үед эзлэхүүн бараг тогтмол байдаг. Энэ нь шингэн төлөвийн бусад төлөвөөс ялгагдах үндсэн шинж чанар нь юм. Шингэн төлөвийг хий ба хатуу төлөвүүдийн хоорондох төлөв гэж үздэг.

* Эзэлхүүн ба нягттай, бараг шахагдахгүй /хатуу бодистой төстэй/
* Хэлбэр дүрсгүй /хийтэй төстэй/
* Урсамтгай /хийтэй төстэй/
* Зарим нь хоорондоо холилдоно, зарим нь үл холилдоно
* Шингэн амьд бие оршин тогтнох гол тулгуур


Ангилал:Термодинамик
XIV Луи

**XIV Луи** (франц. *Louis XIV Le Roi Soleil* ) буюу Нар-хаан (1638–1715; 76 насалсан) нь 1643-1715 оны хооронд хаан ширээнд заларсан Францын хаан байв. Түүний 72 жил хаанчилсан нь дэлхийн түүхэн дэх хамгийн урт хаанчлалд тооцогдоно. 

Түүнийг нсанд хүрээгүй байхад нь эх Австрийн Анн нь түүнийг төлөөлөн төр барьж байсан ба 23 нас хүрсэн 1661 оноос эхлэн 14-р Луи бүрэн эрхтэй төр барьжээ. 14-р Луи нь ноёдын эрхийг хязгаарлаж, үнэмлэхүй хаант засгийг тогтоосон нь Францын хувьсгал хүртэл үргэлжилжээ. 

Түүний үед Франц Европт цэргийн хүчээр үлэмж давамгайлж сүр хүчийг үзүүлж байсан ба дайсан улсууд нь хоорондоо эвсэн холбоо болж дайтдаг байв. Бага залуу үедээ Испанитай зөрчилдөж, насанд хүрсэн үедээ Франц-Нидерландын дайн, 9 жилийн дайн, Испанийн өвийн дайн зэрэг дайнуудад Европын улсуудын холбоотон хүчний эсрэг дайтаж байв. 1715 онд нас барахдаа ач хүү XV Луи-д Испанийн өвийн дайнаас болж тэлсэн асар том эзэнт гүрнийг өвлүүлэн үлдээжээ. 

XIV Луи хаан урлагийг тэтгэн хөгжүүлж, Францын Шинжлэх ухааны академийг үүсгэж, Мидугийн хоолойг барьсан гэх мэт олон ололт амжилтад хүрсэн хаан. 


Ангилал:17-р зууны ноёрхогч
Ангилал:18-р зууны ноёрхогч
Ангилал:Францын хаан
Ангилал:Наваррын хаан
Ангилал:Францын дофин
Ангилал:Барселоны гүн
Ангилал:Пфальцын өв залгамжлалын дайны хүн
Ангилал:Меценат
Ангилал:Шинэ эриний өмнөх Францын түүх
Ангилал:Бурбон овог
Ангилал:Францчууд
Ангилал:1638 онд төрсөн
Ангилал:1715 онд өнгөрсөн
Файл сервер

**Файл сервер систем** нь клиент компьютер (хэрэглэгч) шинээр файл бий болгох, үүсгэсэн файлыг унших, шинэчлэх болон
устгах боломжийг файл системийн интерфейсээр хангаж өгдөг. FTP болон HTTP гэх мэт протокол ашиглан клиент компьютер нь өөрийн хандах эрхийн хүрээн дэх хязлаарлалтайгаар файлуудад ханддаг. Сервер нь өндөр хүчин чадалтай үйлдлийн систем шаардагдах ба энэ нь хэрэглэгчдэд нэг дор олноор үйлчлүүлэхэд хангалттай хүчин чадалтай байх хэрэгтэй нөгөө талаас найдвартай байх шаардлагатай. Сервер нь серверийн програмуудыг суулгасан байнгын асаалттай компьютер дээр байрлах бөгөөд тухайн компьютер нь IP хаягтай байх ба түүнийг нь домэйн нэртэй холбосноор тухайн вэбсайтыг үзэх боломжтой болдог.

Бүх файлуудыг нэгдсэн сервэрүүд дээр хадгалж, хэрэглэгчид өөрийн эрхийн хүрээн дэх файлуудад хандах боломжтой байдаг. Тус файлуудад эрх бүхий хэрэглэгч, админууд хандах болон тус файлд бичих эрхтэй байна. Мэдээж хэрэглээний онцлог гэх мэт зүйлсээс нь хамааруулан зөвхөн өөрөө хандах боломжтойгоор ч файлийг байршуулж болох юм.

Хэрэглэгчид өөрийн эрхийн хүрээнд уг сервэр лүү вэб хөтөчөөр дамжиж, файлийг устгах,бичих,үүсгэх гэх мэт 
бүхий л үйлдлүүдийг өөрийн эрхийн хүрээнд тус сервэр дээрхи файлуудад гүйцэтгэх боложмтой юм.

## Жишээ
### FTP
File Transfer Protocol буюу Файл Дамжуулах Протокол (FTP) нь хэрэглэгчдэд FTP серверээс файлыг авах болон тавих хялбар замыг бий болгодог ба FreeBSD үндсэн систем дотроо FTP сервер програм ftpd-г агуулж байдаг. Энэ нь FreeBSD дээр FTP серверийг босгох, удирдах ажлыг төвөггүй болгодог.

### NFS, SMB
Нэг сүлжээнд байгаа хэрэглэгчид өөрсдийн файлуудыг хуваалцах боломжтой. Сүлжээнд ингэж ажиллах боломжийг Unix төрлийн үйлдлийн систем дээр NFS, харин Windows төрлийн үйлдлийн системд SMB/CIFS буюу SAMBA протоколууд тус тус олгодог. Үүнийг ашигласнаар өргөн хэрэглэгддэг өгөгдлийг нэгтгэн нэг машин дээр байрлуулж, түүнд алсаас хандах боломжтой болсноор дотоод машинууд илүү бага диск хэрэглэх болно, хэрэглэгчийн хувьд сүлжээнд байгаа машин бүр дээр тус тусдаа гэрийн сантай байх шаардлагагүй болно. Гэрийн санг нэг удаа NFS сервер дээр үүсгээд түүнийгээ сүлжээгээр дамжин хэрэглэх боломжтой гэх мэт давуу талуудтай.

Network File System буюу Сүлжээний Файлын Систем буюу NFS нь сүлжээний орчинд файл болон санг бусадтай хуваалцах боломжийг олгодог. NFS-г   хэрэглэн, хэрэглэгчид болон программууд алслагдсан систем рүү дотоод файл руу хандаж байгаатай адилаар хандах боломжтой.

Samba бол Microsoft® Windows® харилцагчдад файл болон хэвлэх үйлчилгээг үзүүлдэг, өргөн хэрэглэгддэг нээлттэй эхийн программ хангамжийн багц юм.

## Ажиллах зарчим 
Клиент компьютер нь мэдээллийг авах хүсэлтээ уг компьютер руугаа илгээж server гэгдэх компьютер нь өгөгдөл программаа хянана.
### Клиент программ 
*Хэрэглэгчийн хүсэж байгаа мэдээллийг сервер рүү дамжуулна 
*Дамжуулж байгаа мэдээллийг сервер ойлгох формат руу хувиргах
*Серверт байгаа мэдээллийг хэрэглэгч уншиж чадахаар хувиргах хэрэгтэй

### Сервер программ 
*Клиентээс ирж байгаа хүсэлтийг хүлээн авч боловсруулдаг
*Клиентийн хүсэж байгаа мэдээллийг түүн рүү илгээх үүрэгтэй

## Эшлэл 
**Operating System Concepts, Seventh Edition*

Ангилал:Сервер
Ангилал:Компьютерын сүлжээ
Данжила

**Данжила** Галдан бошигт хааны нэг баатар жанжин нь байсан бодит түүхэн хүн. Зарим сурвалжид дурдсанаар Галдан хаантай ах дүүсийн хүүхдүүд буюу бүл болох хүн нь гэж бичсэн байдаг. Данжила нь Галдан хааны бүхий л амьдралын турш түүний үнэнч лагалдагч хамтран зүтгэгч байсан ба Галдан хааныг үрэгдсэний дараа Зүүнгарын хааны ширээнд суусан Цэвээнравдангийн заналхийлэлээс зугатахын тулд Манж Чин гүрэнд дагаар орсон байна.

1697 оны зун Данжила Галданбошигт хааныхаа гэрээсийг биелүүлэхээр түүний чандар, охиныг нь аван 300 итгэлт дайчнаа удирдан далай ламыг зорин аянд гарсан байдаг. Даанч тэд хүссэн газартаа хүрч чадсангүй. Цэвээнравдангийн цэрэг тэднийг отон дайрч, Бошигт хааны охин болон түүнд эцсийн мөч хүртэл үнэнч үлдсэн түшмэдүүд, албад иргэдийг нь олзлон авчээ. Данжила арай ядан амь мултарч Хами руу зугтан гарсан байна. Тэндээсээ Манжийн холбоотон лалын шашинт ноёдын тусламжтайгаар Бээжин хотноо хүрчээ. Манжийн эзэн хаан Энх-Амгалан түүнийг ихэд найршаан хүлээн авч, “Санждацан” цол шагнаж, Цахарын хошуунд нутаг эрхшээн суулгасан байдаг. Кан-Си хаан Данжилаг ийн “таалах” болсон нь түүний холын бодолтой холбоотой байлаа. Халхыг эзэгнэсэн чин гүрний дараагийн зорилго нь мэдээж эн тэнцүүрхэн мөчөөрхөж буй Монголын сүүлчийн тусгаар голомт-Зүүнгарыг дарж авах явдал байв. Тиймээс л Зүүнгарын ханы өшөөтнийг тэтгэж, алсын хүслээ гүйцээхийг зорьсон нь энэ.

Гэвч Данжила тэдний эс санасныг гүйцээж, Амарсанаа лугаа ахан дүүс-ойрад түмнийхээ эсрэг хөдлөөгүй юм. Тэрээр Манжийн эзэн хааны зараал ирэх бүрийд элдвээр аргацаасаар, өөрийн эзэн Галданбошигтынхоо асаасан Зүүнгарын төрийн голомтод үнэнч байсаар бие барсан билээ.  1690 оны хавар Ойрадын цэрэг манжийн цэрэгтэй хийсэн анхны томоохон тулалдаан болох Улз голын тулаан, мөн оны зун Улаанбуданчид болсон Ойрад манжийн хүч тэнцвэргүй тулалдаанд Данжила цэргээ оройлон оролцож, эр биеийн баатар зориг, эрдэм чадлаа шавхан харуулсан байдаг. Галданбошигтын хувь заяаг шийдсэн Тэрэлжийн Зуун модны тулалдаанд тэрбээр оролцоогүй юм.

Зарим эх сурвалжид тэмдэглэснээр Данжила өөрийн шилмэл эрсээс бүрдсэн мянгатаа авч, манжийн цэргийн араас цохилт өгөх, хүнсний нөөцийг булаах буюу устгах үүрэг хүлээн Хэрлэнгээс салж мордсон байдаг. Харамсалтай нь энэ зорилтоо биелүүлж амжаагүй байхад нь ойрадын гол хүч Зуун модонд Манжийн баруун замын цэрэгтэй халз таарч тулалдан бут цохиулжээ. Кан-Си буюу Энх-Амгалан хаан Галданбошигтыг дарахаар өөрийн биеэр дайлахдаа манж, халх, өвөр Монголчуудаас бүрдсэн 100 мянган цэргийг хөдөлгөсөн нь өдгөө түүхийн олон сурвалжаар батлагддаг.

Ангилал:Зүүнгарын хаант улс
Ангилал:Монголын жанжин
Ангилал:17-р зуунд төрсөн
Ангилал:17-р эсвэл 18-р зуунд өнгөрсөн
Хил Хязгааргүй Хуульчид ТББ

**Хил Хязгааргүй Хуульчид ТББ** (Lawyers Without Frontiers NGO) нь 2011 оны 04 дүгээр сарын 16-ний өдөр үүсгэн байгуулагдсан нийгэмд үйлчилдэг төрийн бус байгууллага юм.

## Үйл ажиллагаа
Төрийн бус байгууллага нь Монгол Улсын хууль тогтоомж, эрх зүйн орчинг боловсронгуй болгох, Монгол Улсын болон Олон Улсын эрх зүйн харьцуулсан судалгаа хийх, олон нийтэд хууль тогтоомжийг сурталчлан таниулах, сургалт зохион байгуулах үйл ажиллагаа явуулдаг.
Мөн төрийн бус байгууллагын дэргэдэх "Залуу хуульчдын клуб" нь гишүүдийн дунд уулзалт зохион байгуулдаг.

## Гадны холбоосууд
* Албан ёсны хуудас
*
*

Ангилал:Монголын төрийн бус байгууллага
Алдаа илрүүлэх

Үйлдлийн системд үргэлж л сайн алдаа илрүүлэгч хэрэгтэй байдаг. Алдаа нь магадгүй Төв процессорт болон санах ойн техник хангамжинд(жишээ нь: санах ойн алдаа эсвэл хүчдэл унах),оролт гаралын төхөөрөмжүүдэд(жишээ нь:видео бичлэг дэх ижилхэн алдаа,сүлжээн дэх холболт амжилтгүй болох,эсвэл принтерийн цаас дуусах),хэрэглэгчийн програмд(жишээ нь:арифметик үйлдлийн оронгийн халилт,зөвшөөрөлгүй санах ойн хаягруу хандах гэж оролдох,эсвэл төв процессын хугацааг дэндүү удаан ашиглах)зэрэгт илрэх магадлалтай. Тухайн төрөл бүрийн алдаа илэрхэд, үйлдлийн систем нь зөв эсэхийг шалгах ба тохиромжтой тооцооллыг хийдэг. Алдаа засах(Debugging)хэрэгсэл нь
хэрэглэгч болон програмчийн чадварыг системийг улам үр ашигтайгаар хэрэглэхийг онцгой нэмэгдүүлж өгдөг.

Ангилал:Програмын алдаа
Эрзин хошуу

ОХУ-ын Бүгд Найрамдах Тува Улс (БНТувУ)-ын I зэргийн 19 нутаг, тэр дундаа 17  хошууны нэгийг **Эрзин** (оросоор Эрзинский район, тувагаар Эрзин кожуун) гэнэ. Эрзин хошуу Тува орныхоо дорно-өмнө биед 11,081.4 км² газар эзлэж, өмнөд Монгол улсын хоёр аймаг (Увс, Завхан), үбусад талаараа  орныхоо Тэсхэм, Хаахэм, Тэрхөл гэсэн гурван хошуутай хаяа залган байрладаг. Нутгийн дорно-төв буюу гуравны хоёр нь уул тайга бол өрнө-өмнийн үлдсэн хэсэг нь Увс нуурын хотгорт багтдаг. Тэрхүү нам газраар Тэс гол (Тэс-Хем) урсдаг. Зүүн уулсаас ирж Тэст цутгах Эрзин голын адагт хошууны төв Эрзин суурин оршдог. Суурин Кызылээс дорно-өмнө зүгт 216 км зайтай. Монголтой хиллэх баруун өмнөд зурвасаар Нарийн гол (Нарын) урсаж, түүнээс холгүй хил дээр Дөрөө нуур (Төре-Хөл, озеро Торе-Холь) гэж хошуундаа том нуур бий.

## Нутгийн хуваарь, ард иргэдийн тоо
Эрзин хошуунд 2010 онд 8,637 хүн оршин сууж байна гээж тоологджээ.
#Эрзин сум - 3350 хүнтэй
#Нарийн (Нарын) сум - 1776 
#Бүрэн (Морен) сум - 1100
#Баянтаг (Бай-Даг - «Баян-Уул») сум  - 1314
#Шарбулан (Сарыг-Булун) сум - 874 
#Хачиг (Качык) сум - 277

## Зам тээвэр
Красноярскаас салж Абакан, Кызылээр дайраад Орос-Монголын хил хүрэх улсын чанартай  «М-54» зам Эрзинээр дайрна.

## Иш татсан холбоос
Ангилал:Тува орны хошуу
Уиллиам Роуан Хэмилтон

Уиллиам Роуан Хэмилтон (1805.08.04-1865.09.02) нь сонгодог механик, оптик, алгебрт үнэтэй хувь нэмэр оруулсан Ирландын физикч, одон оронч, математикч. Механик, оптикын системийн судалгаа нь математикийн шинэ шинэ ойлголт, техникуудыг нээхэд нь хүргэсэн.

Ангилал:1805 онд төрсөн
Ангилал:1865 онд өнгөрсөн
Ангилал:Их Британичууд
Ангилал:Ирландчууд
Ангилал:Дублины хүн
Ангилал:Ирландын эрдэмтэн
Ангилал:19-р зууны математикч
Ангилал:19-р зууны физикч
Ангилал:Онолын физикч
Ангилал:Графын онолч
Ангилал:Логик судлаач
Ангилал:Одон оронч
Ангилал:Рыцарь бакалавр
Ангилал:АНУ-ын Урлаг ба Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн
Ангилал:Пруссийн Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн
Ангилал:Оросын Шинжлэх Ухааны Академийн сурвалжлагч гишүүн
Ангилал:Турины Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн
Ангилал:АНУ-ын Үндэсний Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн
Системийн нөөц

**Нөөц** гэдэг нь компьютерийн систем дэх хязгаарлагдмал хэрэглээ юм.

## Компьютерийн системийн нөөцийн ашиглалт 
Нөөц нь компьютерийн системд физик эсвэл виртуаль байдлаар байх боломжтой. Өөрөө хэлбэл тухайн системд холбогдсон төхөөрөмжүүд эсвэл дотоод бүрдэл хэсгүүд бүр нь тухайн системийн нөөц юм. Харин виртуаль нөөцийн хувьд файлууд, сүлжээ, санах ойн хэсгүүд зэрэг орно. Тиймээс эдгээр нөөцийг ашиглахдаа зөв хуваарьлах нь гол асуудал юм.  Ихэнх хэрэглэгчдийн хувьд өөрийн компьютер дээр ганцаараа ажиллах нь нөөцийн ашиглалт нь бага байдаг. Хэрвээ ямар нэгэн Мэйнфрэйм эсвэл Сервер компьюерт дээр олон хэрэглэгч зэрэг ажиллах гэдэг нь тухайн компьютерийн хувьд нөөц ашиглалт нь маш өндөр байна. Дээрх тохиолдолд хэрэглэгчид нь CPU,санах ой, оролт гаралтын төхөөрөмжүүд зэрэг нөөцүүдийг хуваан ашиглаж байгаа юм. Зөвхөн компьютер доторх нөөцүүд ч биш жирийн үед буюу хэрэглэгчид өөрсдийн компьютерээр сүлжээнд холбогдон ажиллаж байгаа үед тэд сүлжээ, серверүүд,принтерүүд зэрэг сүлжээний төхөөрөмжийн нөөцүүдийг хуваан ашиглаж байдаг. Тиймээс компьютерийн үйлдлийн систем нь нөөц хуваан ашиглахад зориулагдсан буюу хоорондоо тохиролцож нөөцийг хуваан ашиглаж байдаг.

## Компьютерийн нөөцийг олон хэрэглэгчид зэрэг ашиглах 
Олон хэрэглэгчид өөр өөр програм дээр зэрэг ажилласнаар системийн нөөцийг хувааж ашиглаж байгаа схем зураг харагдаж байна. Дээрх нөхцөлд компьютерийн нөөцийг хуваан ашигласнаар компьютерийн ашигтай ажиллагаа ихсэж байгаа юм. Нөөцийн ашиглалтыг тэнцвэртэй байлгахын тулд үйлдлийн систем нь үргэлж нөөцийг хуваарьлаж байдаг. Өөрөөр хэлбэл хэрэглэгч эсвэл бусад системд нөөц шаардлагатай үед тогтмол бэлэн байлгаж найдвартай ажиллагааг хангаж байх үүрэгтэй юм. Жишээлбэл mөв процессорт орох шаардлагатай коммандуудыг тодорхой алгоритмын дагуу хуваарьлалт хийж, дараалал үүсгэн оруулдаг. Хэрэв тухайн дарааллаар ажиллагаа явагдаж байх үед давуу эрх бүхий комманд биелүүлэх шаардлагатай үед тасалдал үүсэж дараалал өөрчлөгддөг. Энэ бүхнийг үйлдлийн систем зохицуулж байдаг нь нөөцийн хуваарьлалт юм.  

Ашигласан материал:

  - Abraham Silberschatz. Operating system concepts, 7th edition
  - “Operating Systems – A modern perspective”, Garry Nutt, ISBN 0-8053-1295-1

Ангилал:Компьютер
Никпей

**Никпей**, **Нэгүбэй** нь Цагадай ханы хүү Сарбан ноёны хүү бөгөөд Цагадайн улсыг 1271-1272 онд захирч байсан. Тэр бол Хайду ханы дэмжлэгтэйгээр Цагадайн улсын хан ширээнд заларсан ч, эрх мэдлийн тэмцэлд ялагдаж зайлуулагдсан.

Ангилал:12-р эсвэл 13-р зуунд төрсөн
Ангилал:1272 онд өнгөрсөн
Ангилал:Цагаадайн улсын хан
Peer-to-peer computing

*Peer to peer тооцоолол гэж юу вэ?*
Комьпютеруудыг хэрэглэх хандлага зонхилох үед персонал комьпютерууд дотоод сүлжээгээр дамжин төв сервертэй холбогддог байсан. Эдгээр серверүүд маш их өгөгдөл боловсруулдаг учир персонал комьпютероос хүчин чадлын хувьд маш өндөр байсан. 
Түүнээс хойш персонал комьпютер хүчирхэг болсоор ойр орчмын төв серверүүдээс өгөгдөлийг боловсруулахдаа илүү болсон. Яагаад гэвэл PC-ээс PC-рүү эсвэл peer to peer тооцоолол нь хувийн комьпютерыг төв серверийг тойрч бусад комьпютеруудтай шууд хамтран ажиллах боломжийг хангаж чаддаг. Клиент серверийн аль аль нь хүсэлт илгээх эсвэл үйлчилгээ үзүүлэх эсэхээс хамаардаг бол peer to peer систем дэх бүх зангилааг зиндаа нэг гэж авч үздэг.Өөрөөр хэлбэл нэг клиент нь нөгөөгөөсөө мэдээлэл авч байхад нөгөө клиент эргүүлээд мэдээлэл тэгш эрхтэйгээр авч байна гэсэн үг юм.3 н төрлийн  peer to peer тооцоолол байдаг. Үүнд:
*Олон тооны  комьпютерын харилцаа холбоо
Персонал комьпютерууд бусад серверүүдээр дамжин сүлжээнд холбогдож, файлуудыг хадгалж хуваалцаж мөн ижил сүлжээн дэх хэн нэгнээс авдаг. Нэг гол асуудал нь энэ нь аюулгүй байдлын хамгаалалт болон оюуны өмчийн асуудалыг авчирдаг.
Жишээ нь:
Napster - http://www.napster.com (music sharing)
Анхаар: Хууль зүйн асуудлаар  Napster нь түр зуур сайт дээрээ файл шэйрлэхийг зогсоосон.
Kazaa - http://www.kazaa.com (multimedia sharing)

*Хуваалттай харилцаа холбоо
Бүлэг комьпютерууд тэдгээрийн  тооцоолол болон интернетээс хайлт хийж боловсруулах, асар их процесссийг шийдвэрлэх асуудлыг тооцоолохын тулд нэгдэж хамт сүлжээнд холбогддог.
Жишээ нь:
Infrasearch- http://www.infrasearch.com (хайлтын хэрэгсэл)
Entropia - http://www.entropia.com (цаг уур болон одон орны тооцоолол)
* Хамтын харилцаа холбоо
Жижиг бүлэг хүмүүс ижил интерфэйсээр дамжин харилцах. Жишээ нь: Тоглоом тоглох, чатлах, шуурхай мессеж, алсын зайнаас суралцах орчин гэх зэрэг.
Жишээ нь:
Jeopardy - https://web.archive.org/web/20011216042226/http://www.station.sony.com/multiplayerjeopardy/ (онлайн тоглоом)
Chat Here - https://web.archive.org/web/20211226112329/https://www.chat-here.com/ (чатын өрөө)
HorizonLive - https://web.archive.org/web/20131230004056/http://horizonlive.com/ (алсын зайн сургалт)

## Ашигласан материал
# https://web.archive.org/web/20111013222325/http://www.edb.utexas.edu/minliu/multimedia/PDFfolder/PeerComputing.pdf
# https://web.archive.org/web/20131218090043/http://it325blog.files.wordpress.com/2012/09/operating-system-concepts-7-th-edition.pdf
Хүнс

**Хүнс** гэдэг нь хүний бие махбодийн хэвийн үйл ажиллагааг хангах, эрүүл мэндийг дэмжин хамгаалахад шаардагдах хүнсний түүхий эд, хагас болон бүрэн боловсруулсан бүтээгдэхүүн, ундны усыг хэлнэ

Хүнс нь бас их олон янз.
Өөрт тохирох шим тэжээллэг хүнсээ хэрэглэх нь чухал.
Хортой химийн бодистой бол эрүүл мэндэд ч муу нөлөө үзүүлнэ.

Ангилал:Хоол хүнс
Стратегийн хүнс

**Стратегийн хүнс** гэж монгол улсын хуулинд "монгол хүний физиологийн хэрэгцээнд зайлшгүй шаардлагатай малын мах, сүү, тарианы үр, улаан буудай, гурил, ундны усыг" хэлнэ.

Ангилал:Монголын эрх зүй
Хоолны давс

Давс нь хоол хүнсний амт нэмэгдүүлэх бусад бүх амтлагчаас хавьгүй их хэмжээтэй хэрэглэгддэг. Амтлагчийн дотор ердийн хоолны давс онцгой байр эзэлнэ. Мөн зарим хүнсийг консервлож  хадгалахын тулд их хэмжээний давсаар давсалдаг. Хүн плазм ба эсийн гаднах шингэндээ натрийн болон хлорын ионы амин чухал шаардлагатай концентрацийг барьж байхын тулд тэдгээрийг тодорхой хэмжээний хоолны давс хэлбэрээр гаднаас авч байдаг.

Хүн хоногт 5г NaCl-ийг гаднаас авах шаардлагатай. Энэ хэмжээнээс илүүдэх аваас эрүүл мэндэд хортой нөлөө үзүүлж болно.

=Хоолны давсны найрлага ба эх үүсвэр=

Ердийн хоолны давс бараг цэвэр NaCl-оос тогтдог. Хоолны давсны хольц нь чийг (3% хүртэл) ба 2.5%-иас хэтэрдэггүй бусад давс (Mg-, Ca-, NaSO4) байдаг. Давс мөн мөр төдий элемент агуулна.

Давс нь далайн усанд (2.7-3.7%), төрөл бүрийн эх газрын нууранд (7.6-15.1%) давст булаг болон харилцан адилгүй геологийн үед үүссэн давсны ордод элбэг тохиолдоно.

=Хоолны давсны үйлдвэрлэл ба хэрэглээ=

Дурьдсан түүхий эдээс ууршуулах, талстжуулан цэвэрлэх замаар гарган авна. 1975 онд дэлхийн хэмжээнд 162.2·10­­6 тн NaCl-г үйлдвэрлэсэн байна.

Иоджуулсан давс бамбай булчирхайн өвчинөөс хамгаалах хэрэгсэл болон үйлдвэрлэгддэг. Энэ нь 5 мг/кг хэмжээтэй натри-, кали-, кальцийн иодидыг агуулсан байдаг. Нитрит давс нь махыг хуурай улайлгахад, хиам үйлдвэрлэлд хэрэглэгдэнэ. Энэ нь ердийн хоолны давс ба натрийн нитрит (0.4-05%)-ээс бүрддэг байна.

=Давс орлуулагч=

Хүний зарим өвчин натрийн ионыг илүүдлээр авахаас зайлсхийх шаарлагад хүргэх тул давсыг орлуулагч хийхийг оролдох хэрэгтэй болдог. Энэхүү давс багатай тэжээлд зөвхөн багасгасан натрийн ионтой байх нь чухал. Зарим химийн нэгдлүүдийг давс орлуулагч болгон хэрэглэдэг.

## Ердийн хоолны давсыг орлуулагч нэгдлүүд
Адипины, хувын, глютамины, нүүрсний, сүүний, давсны, дарсны болон нимбэгний хүчлийн кали, кальци, магнийн давс;
Монокалит фосфат, адипины ба глютамины хүчлүүд, калийн сульфат;
Цууны нүүрсний, сүүний, давсны, дарсны, болон нимбэгний хүчлүүдийн холины давс;
Гуанилын ба инозины хүчлийн калийн давс.

=Давсны үйлдвэрлэл=
Монгол орон хоолны давс, жамц давсны баялаг ордтой (Дорнот аймгийн Сангийн далай, Увс аймгийн Давст уулын давс, Өмнөговь аймгийн Гурвантэс сумын Дунд гол давсны орд). Энэхүү түүхий эдэд түшиглэсэн давс, иоджуулсан давсны үндэсний үйлдвэрлэл бий болж дотоодын хүнсний хэрэгцээг хангасаар байгаа юм.


Ангилал:Натрийн эрдэс
Программ ачаалах ба биелэлт

**Программ ачаалах ба биелэлт** - нэгэнт программ дуудагдаж эсвэл хөрвүүлэгдсэн тохиолдолд ажиллахын тулд заавал санах ой руу ачаалах ёстой. Систем абсолют уншигч, дахин шилжүүлэн байршуулах уншигч, холбоотой засварлагч бас үелсэн уншигч нараар дэмжинэ. Алдаа засагч систем нь өндөр түвшний хэл эсвэл машины хэлд зориулсан хэрэгтэй зүйл юм.
Data segment

"Data Segment" (Data + BSS + Heap)

“Data section” нь аливаа програмын тодорхой нэг хэсэгт байрлах хийсвэр хаягийн санах ой бөгөөд тухайн ачааллаж байгаа програмын глобал болон тогтмол хувьсагчдыг агуулна. Програмист нь эдгээр хувьсагчдыг код бичих явцад зарлаж өгнө.“Data section”-д байрлах “дата сегментүүд” нь програм ачааллаж байхад өөрчлөгдөж болох учраас “read-write” төрөлд хамаарагдах ба утга нь үл өөрчлөгдөх “дата сегментүүд” нь read-only төрөлд хамаарагдана.   PC архитектур нь “read-write” төрлийн цөөн хэдэн санах ойн мужуудыг хуваарилдаг бөгөөд эдгээр нь: Data, Stack болон Code мужууд юм.

### Жишээлбэл: 
* char s[] = "hello world" –д агуулагдах string утга нь “read-write” хэсэгт хамаарна. ( hello world )
* char* string = "hello world" кодын мөрний ("hello world") string төрлөөр зарлагдсан учир “read-only” хэсэгт хадгалагдаж “String” –төрлийн заагч нь “read-write” хэсэгт байрлана.

* static int i = 10  болон global int i = 10 нь “Data segment”-д хадгалагдана.

### BSS 
"BSS" Сегмент буюу анхны утга олгогдоогүй дата нь аливаа дата сегментийн төгсгөл хэсэгт ажиллаж эхлэх бөгөөд глобал хувьсагчид болон анхны утга нь 0 ба “source” кодонд тодорхой эхлэлгүй хувьсагчдыг агуулна. Жишээлбэл: “static int i; “ –д зарлагдсан хувьсагч нь BSS сегментэд хадгалагдана.

### Heap 
"Heap" хэсэг нь BSS сегментийн төгсгөл хэсгээс эхлэх бөгөөд том хаягууд болгон өөрчилнө. Heap хэсэг нь "malloc", "realloc" болон тэдгээрийн хэмжээг тохируулах "brk", "sbrk" системийн командуудыг ашигладаг "free" гэсэн 3 үйлдлээр зохион байгуулагдана. Heap нь тухайн процессийн нээлттэй сангууд болон динамикаар ачааллагдсан  модулиудад ашиглагдана.

Ангилал:Програмчлал
Лавлагааны бүтэц

thumb|
**Лавлагааны бүтэц** (*Каталог буюу хавтас* гэж нэрлэдэг) гэсэн ойлголт нь номын сангийн каталог гэсэн ойлголттой төсөөтэй бөгөөд файлыг тодорхой байдлаар нь ангилан  нэг нэрийн дор бүлэглэхийг хэлнэ. 
Хавтсан дотор байгаа файлуудыг харахын тулд түүнийг мод хэлбэрийн (Hierarchical) нээх хэрэгтэй. Тухайн агшинд хэрэглэгчийн ажиллаж байгаа хавтасыг идэвхитэй хавтас гэнэ. Ямар нэгэн дэд хавтсыг агуулж байгаа хавтасыг эх хавтас гэнэ. Дэд хавтас гэдэг нь дээд түвшний хавтаст харъяалагдаж байгаа хавтсыг хэлнэ. Дэд хавтас нь өөрөө бас хавтас агуулж болно.  Нэг хавтас доторх файлуудыг дахин дотор нь ангилж, зохион байгуулж болно. Ингэснээр дэд хавтас /sub directory/ үүснэ. 
Мэдээллийг хадгалж байгаа дискийг бүхэлд нь үндсэн хавтас /root directory/ гэнэ. 
Компьютерт үндсэн, эх ба дэд хавтас гэсэн ойлголтууд хэрэглэгддэг. 
Мод хэлбэрийн файл системд, хавтас дотор дахиад хавтас байж болдог. 
Ж.нь Windows-ын файл систем мод хэлбэрийн бүтэцтэй. 
Каталог буюу хавтас хавтгай файл системд, хавтас доторх хавтас гэж байдаггүй. 
Бүх хавтасууд нэг төвшинд, “зэрэгцэн” оршино.  Мод хэлбэрийн (Hierarchical), хавтгай буюу шугаман (flat). 
Хавтасжуулах хэлбэрээр нь файл системийг: дотроо файлууд агуулсан каталогийг хавтас (folder), директори (directory) г.м.-ээр нэрлэдэг.
Дискэн дээр directory гэж нэрлэгддэг тусгай хэсэг бүлгүүдийг гаргаж өгдөг бөгөөд эдгээр нь файлуудыг төрөл, шинж чанар, зориулалтаар нь ангилж зохион байгуулж хадгалдаг хавтас /folder/ болдог.

**Хавтастай ажиллах командууд**

*Хавтас үүсгэх (Make directory)*  
 Жишээ нь:  md хавтасын нэр tree
            md bat
            md c:/tsalin 
*Идэвхтэй хавтасыг өөрчлөх (Change directory)* 

 Жишээ нь:  cd хавтасын нэр 
           cd bat 
           cd c:/tsalin 
*Идэвхтэй хавтасаас гарах (Change directory)* 

          cd.. 
 Жишээ нь: cd bat [Enter] 
          cd.. [Enter] 
*Хавтасыг устгах (Remove directory)* 

          rd хавтасын нэр 
 Жишээ нь: cd .. [Enter]
          rd bat [Enter] 

*Дискийн хавтасын бүтцийг харах* 

          tree дискийн нэр 
 Жишээ нь: tree [Enter] 
          tree c: [Enter] 

Эх сурвалж: https://web.archive.org/web/20130411235511/http://www.slideshare.net/sit_baatar/lecture-6software-file-folder-ms-dos-7332096

Ангилал:Файлын систем
Ангилал:Үйлдлийн системийн онол
Цахар

**Цахар** (мо.б. *čaqar*) — 14-17-р зууны үеийн нөлөө бүхий монгол аймаг, зүүн монголын нэгэн түмэн, өдгөө олонхид нь тоо бүртгэл алдарч гээгдсэн ястан. Цахар ястны хэлэлцэх монгол хэлний аялгууг цахар аялгуу гэх бөгөөд монгол хэлний халх, ордосыг бас багтаасан төв аялгуунд хамаатуулж ойлгоно. Батмөнх даян хаан улсаа зургаан түмэн болгон өөрчлөн байгуулсны нэг түмэн нь цахар байсан. Түүнээс хойших Лигдэн хүртэлх хаад бүгдээр цахар нутагт сууж, цахар түмнийг өөрийн гараар эзэн мэдэж байжээ. Манжид цахар түмэн эзлэгдсний дараа цахараас манж хааны гэр бүлд бэр буусан нь цөөнгүй. 1636 онд цахарын Могулай  Баатар  босч тэмцээд дийлдэн аргагүйн эрхэнд албат иргэдийн хамт говийг туулан Хотогойдын Алтанханд дагаар орсон байна. 1675 онд Лигдэн хааны ач Бүрни чин ван, Лувсан тайж нар 2000 гаруй цэргээр бослого гаргаж дарагдсны дараа, Энх Амгалан хаан Цахар хошууг татан буулгаж, Датун болон Сюаньхуа хотын ойр нутагт шилжүүлэн суулгахдаа найман хошуун хуваан хошуу бүрийг Чуулалт хаалган хотод суудаг хэфэй амбанд захирагддаг бүгдийн дарга гэдэг тушаалтан томилогдон захирч байсан. Ингэж манж амбанд шууд захирагдах болсноор, Цахар найман хошууг байгуулжээ. Чингийн цэрэг Зүүнгарыг буулган авсны дараа 1758 онд Шинжааны Или руу харуулын албанд цахаруудаас нүүлгэсэн. Шинжаанд очсон цахаруудын үр сад өдгөө торгууд, өөлдтэй цуг Борталд аж төрж байна. 1911 онд Богд Хаант Монгол Улс байгуулагдахад Шинжаанаас Сумъяа бэйс цахар, өөлд 116 өрх ардаа дагуулан Оросоор дамжин явсаар Ар Монголд ирж, шинэ тулгар Монгол Улсдаа хүчээ өргөжээ. Хиагтын баруунтаа газар авсан тэднийг Сэлэнгийн цахарууд гэдэг.

## Хошуу, сум 
* Шулуун хөх хошуу – Шилийн гол аймгийн харъяат хошуу
* Хөвөөт шар хошуу – Шилийн гол аймгийн харъяат хошуу
* Шулуун хөвөөт цагаан хошуу – Шилийн гол аймгийн харъяат хошуу
* Тайвас хошуу – Шилийн гол аймгийн харъяат хошуу
* Цахар баруун гарын хойд хошуу – Улаанцав аймгийн харъяат хошуу
* Цахар баруун гарын өмнөд хошуу – Улаанцав аймгийн харъяат хошуу
* Цахар баруун гарын дундад хошуу – Улаанцав аймгийн харъяат хошуу
* Цагааннуур сум – Сэлэнгэ аймгийн сум
* Түшиг сум – Сэлэнгэ аймгийн сум

## Зүүлтийн холбоос
Ангилал:Монгол овог аймаг
Саруул сайжрах

**Саруул сайжрах** чимгийг Улсын наадамд Улсын заан цолтой бөх цолоо анх удаа батлах, эсвэл Улсын заанаас дээш цолтой бөх анх удаа 7 давсан тохиолдолд олгодог. 

## Энэ чимгийг хүртсэн бөхчүүд 
Ангилал:Бөхийн чимэг
Бак Нинь муж

thumb|Вьетнам орон дахь Бак Нинь муж
'''''' («тогтуун умард», вьетнамаар Tỉnh Bắc Ninh - дэн-бак-нэн, тинх-бак-нинх, хятадаар 北寧省 - бэй-нинг-шэнг) — Вьетнам улсын муж (дэн). 822.7 км² газар нутагт нь 2011 онд 1,060,300 хүн амьдарч байсан. Дотроо 1 хот (тань), 1 балгас (ти), 6 тойрог (хюэнь)-нд хуваагддаг.

## Зураг

File:Map of Bac Ninh.jpg
File:Hội Lim1, Bắc Ninh.JPG
File:La statue de Quan Am dans la pagode But Thap 2.jpg

## Зүүлтийн холбоос
## Цахим холбоос 
* Бак Нинь мужийн засгийн газрын цахим газар


Ангилал:Вьетнамын муж