1 сарын 7

## Онцлох үйл явдал
*1131 он &ndash; Данийн Харальдшдет хотод Шведийн Хаан I Магнусыг түүний үеэл Канют Лавар хороов. Канют Лавар Дани улсад өрнөсөн иргэний дайны гол толгойлогч байсан юм.
*1325 он &ndash; Португаль улсын хаан ширээнд IV Альфонсо залрав.
*1566 он &ndash; Католик шашны тэргүүн папаар V Пьус хамба сонгогджээ.
*1598 он – Оросын хаан ширээнд Борис Годунов суув. 
*1610 он &ndash; Аугаа одон оронч Галилио Галилей Бархасбадь гарагын Ганимед, Галлисто, Ио, Европа гэх дөрвөн сарыг илрүүлжээ. Гэвч тэр нээснээсээ хойш 2 хоногийн дараа сүүлийн хоёрыг нь сар гэж үзсэн байна.
*1782 он &ndash; Америк тивийн анхны арилжааны банк болох Хойд Америкийн банк нээгдэв.
*1785 он &ndash; Францын иргэн Жеан-Пьер Бланшар, АНУ-ын иргэн Жон Жеффрис нар Английн Довер хотоос Францын Калай хот хүртэл агаарын бөмбөлөгөөр аялжээ.
*1797 он &ndash; Итали улсын одоогийн төрийн далбааг албан ёсоор баталж, мандуулж эхлэв.
*1894 он &ndash; Францын иргэн Уиллиам Кеннеди Диксон хөдөлгөөнт дүрс /одоогийн кино/-ийн албан ёсны патентыг авчээ.
*1927 он &ndash; АНУ-ын Нью-Йорк хотоос Их Британийн нийслэл Лондон хот руу дуудлага хийх анхны телефон үйлчилгээ нээгдэв.
*1931 он &ndash; Австралийн нисгэгч Гай Мензэс Австралиас Шинэ Зеланд хүртэл 11 цаг 45 минутын турш зогсолтгүй нислэг үйлдсэн анхны хүн болов.
*1935 он &ndash; Италийн Бенито Муссолини, Францын гадаад хэргийн сайд Пьер Лавал нар Итали-Францын гэрээнд гарын үсэг зурав.
*1945 он &ndash; Дэлхийн хоёрдугаар дайн: Их Британийн генерал Бернард Монтгомери хэвлэлийн бага хурал зарлаж, Бьелжийн тулаанд ялалт байгуулсанаа мэдэгдэв. 
*1959 он &ndash; АНУ-ын Засгийн газар Кубын шинэ удирдагч Фидель Кастрог хүлээн зөвшөөрчээ.
*1979 он &ndash; Кампож-Вьетнамын дайн: Вьетнамын цэргийн хүч Пном Пень хотод нэвтэрч Кампожийн армийг бүрэн ялав. Ингэснээр Кхмерийн бослогоор гарч ирсэн Пол Потын засаглал нуран унасан юм.
*1980 он &ndash; АНУ-ын ерөнхийлөгч Жимми Картер "Крайслер" корпорацид 1,5 тэрбум ам.долларын зээл олгох шийдвэр гаргажээ.
*1984 он &ndash; Зүүнөмнөд Азийн үндэстнүүдийн холбоо буюу АСЕАН-ы 6 дахь гишүүнээр Бруней улс элсэв.
*1989 он &ndash; Японы эзэн хаан Хирохитог нас барсаны дараа түүний хүү Акихито хаан ширээнд суув. Тэрээр Япон улсын 125 дахь эзэн хаан болсон юм. 
*1990 он &ndash; Дэлхийн түүхэн дэх хамгийн алдартай ганхмал цамхаг болох Пиза аюулгүй байдлын үүднээс олон нийтээс хаалгаа барьжээ.
*1993 он &ndash; Гана улс дөрөв дэх удаагаа үндсэн хуулиа өөрчилж, ерөнхийлөгчөөр Жерри Роулингс сонгогджээ.
*1999 он &ndash; АНУ-ын Сенатын танхим Ерөнхийлөгч Билл Клинтоныг огцруулах эсэх асуудлыг хэлэлцэж эхлэв.
* 2015 он &ndash; Францын нийслэл Парис хотын зүрхэнд орших Шарли Эбдо сонины редакцид террористууд халдаж, 12 хүн амь эрсдэн, 7 хүн шархаджээ.

## Мэндэлсэн алдартнууд
*1502 он &ndash; XIII Грегори пап ламтан (1585 онд нас барсан)
*1718 он &ndash; АНУ-ын алдарт генерал Израел Путнам (1790 онд нас барсан)
*1768 он &ndash; Италийн хаан Йосеф Бонапарте (1844 онд нас барсан)
*1800 он &ndash; АНУ-ын 13 дахь Ерөнхийлөгч Миллард Филмор (1874 онд нас барсан)
*1827 он &ndash; Цагийн нэгдсэн тооллын системийг үндэслэгч Сэндфорд Флеминг (1915 онд нас барсан)
*1831 он &ndash; Олон улсын Шууданчдын холбоог үндэслэгч Хайнрих Стефан (1897 онд нас барсан)
*1895 он &ndash; Кантас агаарын тээврийн компанийг үүсгэн байгуулагч, бизнесмэн Хадсон Фиш (1974 онд нас барсан)
*1926 он &ndash; Өмнөд Солонгосын 11 дэх Ерөнхий сайд Ким-Жон Пил
*1934 он &ndash; Кипр улсын 5 дахь Ерөнхийлөгч Тассос Пападопулос (2008 онд нас барсан)
*1945 он &ndash; Кени улсын 2 дахь Ерөнхий сайд Райла Одинга 
*1946 он &ndash; Роллинг Стоне сэтгүүлийг үүсгэн байгуулагч Жанн Веннер
* 1952 – Саммо Хун, Хонгконгийн жүжигчин
*1956 он &ndash; Майами хотын мөрдөх товчоо цувралын од Девид Карусо
*1963 - хөгжим судлаач Самбуугийн Энхбулаг мэндэлжээ.
*1964 он &ndash; Жүжигчин, кино найруулагч, продьюсер Николас Кейж
*1977 он &ndash; Италийн хөлбөмбөгч Марко Сторари
*1978 он &ndash; Антарктид тивд төрсөн анхны хүн Эмилио Пальма
* 1983 – Наталие Гюлбис, Америкийн гольфчин
*1985 он &ndash; Формула 1 уралдааны 3 удаагийн аварга, нисгэгч Льюис Хамилтон
*1985 он &ndash; Английн хөлбөмбөгч Уейн Ратлидж
*1989 он &ndash; Аргентин улсын хөлбөмбөгч Эмилиано Инсуа
*1991 он &ndash; Бельгийн хөлбөмбөгч Эден Азар

## Нас барсан алдартнууд
*1285 он &ndash; Наплийн I Чарльз хаан (1226 онд төрсөн)
*1536 он &ndash; Арагоны гүнж I Катерин (1485 онд төрсөн)
*1655 он &ndash; Пап ламтан X Инносент (1574 онд төрсөн)
*1919 он &ndash; Сент Льюс дэх Вашингтоны их сургуулийг үндэслэн байгуулагч Хенри Вейр Эллиот (1843 онд төрсөн)
*1920 он &ndash; Австралийн анхны Ерөнхий сайд Эдмунд Бартон (1849 онд төрсөн)
*1927 он &ndash; Грекийн 99 дэх Ерөнхий сайд Никалос Калогеропулос (1851 онд төрсөн)
*1944 он &ndash; АНУ-ын 33 дахь тэргүүн хатагтай Лүй Хенри Хүүвер (1874 онд төрсөн)
*1984 он &ndash; Нобелийн шагналт физикч Альфред Кастлер (1902 онд төрсөн)
* 1989 он – Хирохито, Японы эзэн хаан (1901 онд төрсөн)
*1996 он &ndash; Унгарын 51 дэх Ерөнхий сайд Кароли Грош (1930 онд төрсөн)
*1998 он &ndash; Нобелийн шагналт химич Владимир Прелог (1906 онд төрсөн)
*2017 он &ndash; Португалийн 16 дахь Ерөнхийлөгч Мариу Суареш (1924 онд төрсөн)

## Тэмдэглэлт баярууд 
----

0107
#07