Дашдондогийн Цэдэнбаяр

**Дашдондогийн Цэдэнбаяр** нь Монголын математикч, Шинжлэх ухааны академийн гишүүн академич, Математикийн шинжлэх ухааны доктор (Dr.Sc), профессор, Вольтерийн операторын онолын судалгааг Монголд анхлан хөгжүүлэгчдийн нэг.

## Намтар 
1969 онд Дархан хотын (хуучнаар) Дархан суманд төрсөн. 1987 онд Дархан хотын  (хуучнаар), математикийн гүнзгийрүүлсэн сургалттай I сургууль, 1992 онд МУИС-ийн Математикийн ангийг тус тус төгссөн. 

## Эрдмийн зэрэг, цол хэргэм 
* Ph.D: 1997 онд МУИС-д “Некоторые вопросы по теории Чезаровых операторов”
* PhD: 2002 онд Польш Улсын ШУА-ийн Математикийн хүрээлэн, Олон улсын Математикийн Банах Төвд “Some properties of the Volterra and Cesaro operators”
* Sc.D: 2010 онд Монгол Улсын ШУА-д Математикийн шинжлэх ухааны доктор, Монгол улсын ШУА-д Сэдэв: ‘’Вольтерийн оператор пенсилийн судалгаа’’ 
* Дэд профессор: 2005
* Профессор: 2010
* Академич хэргэм хүртсэн он: 2025

## Ажил, албан тушаал 
* 1992-1998 он: УБИС-д Математик анализын багш
* 2003-2004 он: Дархан Дээд Сургуульд тэнхмийн эрхлэгч 
* 2005 он: БШУЯ, ШУТГ-т мэргэжилтэн (6 сар)
* 2005 оноос: ШУТИС-ийн Математикийн Сургуульд салбарын эрхлэгч, профессор, МТТХ-ийн эрдэм шинжилгээний ажилтан

Сонгуульт ажил: Америкийн математикийн нийгэмлэгийн хянагддаг сэтгүүлийн редакцын гишүүн

## Шинжлэх ухаанд оруулсан хувь нэмэр 
Функционал анализ, операторын онолын салбарт шинээр сонгодог Вольтерийн операторын пенсил (pencil) ойлголт оруулж ерөнхий болон эргодик онолыг хөгжүүлэн  олон улсад хүлээн зөвшөөрүүлсэн болно. Үүнд:
* Вольтерийн оператор пенсил зэргээр зааглагдах зайлшгүй ба хүрэлцээтэй нөхцөлийг тогтоож,  Польшийн математикч Т. Путликийн үнэлгээг сайжруулсан. 
* Оператор зэргээр зааглагдсан гэдгээс Чезарын утгаар зааглагдана. Харин урвуу өгүүлбэр хэдийд үнэн байх вэ? гэсэн Польшийн математикч Я. Земаникийн асуудлыг бүрэн шийдсэн нь эргодик онолд чухал үүрэг гүйцэтгэж байна.
* П. Халмошийн проблем  Вольтерийн операторын тоон мужийн шинэ баталгааг хийсэн. 
* Вольтерийн оператороор төрөгдсөн олон гишүүнтийн оператор норм ба сингуляр утгуудыг олж тогтоосон.
* Квазинильпотент операторын микроспектрал анализын Ж.Малинин, О.Неванлинна, Я.Земаник нарын бүтээлд эсрэг жишээ (counterexample) байгуулсан. Ингэснээр ерөнхий спектрал онолыг микро спектрал талаас судлах эхлэл тавигдсан болно. 
* Гильбертийн огторгуйд Вольтерийн операторын зэргийн (хуурмаг, бодит хэсгийн) хувийн утгууд, норм, тоон мужийг тоймлон тогтоосон.
* Ерөнхий тохиолдолд Комплекс Гильбертийн огторгуйд инъектив операторын хувьд Кэллийн хувиргалт агшаагч байх зайлшгүй ба хүрэлцээтэй нөхцөлийг шинээр олж тогтоосон ба тоон мужийг тоймлосон.

## Бүтээлүүд 
* Web of Science импакт фактортой өгүүлэл  -23
* Scopus-ийн индекстэй өгүүлэл  - 13
* Англи хэлээр хэвлүүлсэн өгүүлэл – 31
* Дотоодод хэвлэгдсэн өгүүлэл  - 25
* Ном, сурах бичиг, монограф -17
* Олон Улсын ЭШ хурлын илтгэл-30
* Удирдсан төсөл-5
* Удирдсан доктор-5

## Онцлох бүтээлүүд 
* D. Tsedenbayar, Some properties of the Volterra and Ces`aro operators, Dissertation, Inst. Math., Polish Acad. Sci., Warszawa, 2002. www.impan.pl 
* D. Tsedenbayar, “On the power boundedness of certain Volterra operator pencils”, Studia Mathematica, 2003, No 1, vol 156, pp. 59-66.  
* D. Tsedenbayar and J. Zemanek, “Polynomials in the Volterra and Ritt operators”, Banach Center Publications, Warsaw, Poland, 2005, No 67, pp. 385-390. 
* Yu. Lyubich and D. Tsedenbayar, “The norms and singular numbers of polynomials of the classical Volterra operator in (0,1)”, Studia Mathematica,  2010, 199 (2), pp. 172-184. 
*   
* L. Khadkhuu, D. Tsedenbayar and J. Zemanek, “An analytic family of contractions generated by the Volterra operator”, Operator Theory Advances and Applications, Vol. 250, pp. 281-285, 2015 
*  
*    
*   
*  
*  
* Wurenqiqige, D. Tsedenbayar, L. Khadkhuu, “A note about numerical range of some Volterra polynomials”, Journal of Mathematical Sciences, 2024, Vol. 279, No.6, pp. 876-884. 

Ангилал:Монголын математикч
Ангилал:Монгол Улсын Их Сургуулийн төгсөгч
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:Шинжлэх Ухаан Технологийн Их Сургууль
Ангилал:Дарханы хүн
Ангилал:1969 онд төрсөн