open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Бүгд Найрамдах Буриад Улсын төрийн дуулал

**Бүгд Найрамдах Буриад Улсын төрийн дуулал** нь Бүгд Найрамдах Буриад Улсын төрийн дуулал юм. Аяыг Андреев Анатолий нар, Үгийг Жалсараев Дамба зохиожээ.
## Үг
{| cellpadding=6
!Буриад хэл
!Монгол хэл (албан ёсны бус)
|- style="vertical-align:top; white-space:nowrap;"
| nowrap="nowrap" |
: Үнгын дайдаар, хангай тайгаар нэмжыгшэ
: Үлзы Буряад — манай нангин үлгы.
: Сэлмэг сарюун, сэнхир номин шарайшни
: Сэдьхэлдэмнай хэзээдэшье зулгы

: Эрхим хангал санзай шэнги агаарташ
: Эршэ хүсөөр элсүүлэнгүй яалайб!
: Эмтэй домтой мүнхын уһан рашаандаш
: Эльгэ зүрхөө хүртүүлэнгүй яалайб!

: Холын замда эхын ёһоор юрөөжэ,
: Хүмүүн зондо хэтын жаргал хүсөөш.
: Саяан хадын сэлгеэн амяар арюудхан,
: Байгал далайн гэгээн долгёор сүршөөш.

: Шэрүүн сагай ерээшье һаа дэлхэйдэ,
: Шинии заяан замһаа хадуурхагүйл.
: Эбтэй дорюун бүлын ёһоор жаргыш даа,
: Энхэ Буряад манай нангин үлгы.

: Эхэ нютаг!
|
:Өнгийн дайдаар, хангай тайгаар дэлэгч,
:Өлзий Буриад бол манай нандин өлгий.
:Цэлмэг жавхлан, цэнхэр номин царай чинь,
:Манай сэтгэлд хэзээд ч гоёмсог.

:Эрхэм хангал сан утлага шиг агаарта чи
:Эрч хүчээр дүүрэлгүй яахав!
:Эмтэй домтой мөнхийн ус рашаанд чинь
:Элэг зүрхээ хүртээлгүй яахав!

:Холын замд эхийн ёсоор ерөөж,
:Хүмүүс зонд хэтийн жаргал хүсжээ чи.
:Соён хадны цэнгэг амиаар ариутган,
:Байгал далайн гэгээн долгионоор шүршжээ чи.

:Ширүүн цагийн ирсэн ч дэлхийд,
:Чиний заяа замаас хадуурахгүйл.
:Эвтэй дориун бүлийн ёсоор жаргаг дээ,
:Энх Буриад манай нандин өлгий.

:Эх нутаг!
|-
!Буриад латин
!Орос хэл
|-
|
: Yngьn dajdaar, xangaj tajgaar nemƶьgşe
: Ylzь Вurjaad — manaj nangin ylgь.
: Selmeg sarjuun senxir nomin şarajşni
: Sedjxeldemnaj xezeedeşjje zulgь.

: Erxim xangal sanzaj şengi agaartaş
: Erşe xysөөr elsyylengyj jaalajв!
: Emtej domtoj mynxьn uhan arşaandaş
: Eljge zyrxөө xyrtyylengyj jaalajb!

: Xolьn zamda exьn johoor jurөөƶe,
: Xymyyn zondo xetьn ƶargal xysөөş.
: Sajaan xadьn selgjeen amjaar arjuudxan,
: Вajgal dalajn gegeen dolgjoor syrşөөş.

: Şeryyn sagaj jereeşjje haa delxejde,
: Şinii zajaan zamhaa xaduurxagyil.
: Eвtej dorjuun вylьn johoor ƶargьş daa,
: Enxe Вurjaad manaj nangin ylgь.

: Exe njutag!
|
: Таёжная, озёрная, степная,
: Ты добрым светом солнечным полна.
: Цветущая от края и до края,
: Будь счастлива, родная сторона.

: Брусничный дух, черёмухи дыханье,
: Лилового багульника настой.
: Я не дышу, а пью благоуханье
: Моей земли, равнинной и лесной.

: Прими, земля, сыновнее спасибо,
: Святой водой Байкала угости,
: Чтоб я обрёл невиданную силу
: Для дальнего нелёгкого пути.

: С тобой, земля, мы слиты воедино,
: Моею стала и судьба твоя.
: Поклон тебе от сердца, край родимый,
: Любимая Бурятия моя!

: О, Мать-земля!

Төрийн дуулал
Буриад
Ангилал:ОХУ-ын үндэсний бэлгэ тэмдэг
Дуншян хэл

Дуншян ястны хэл яриаг **Дуншян хэл** (хятад. 东乡语, англи. *Santa language,* *Dongxiang* *language*, орос. *Дунсянский язык*) гэнэ. Англи *Santa* гэдэг нь Дуншянгууд өөрсдийгөө Санта гэж хэлж бичдэгээс үүссэн байхыг үгүйсгэхгүй. Монгол улсад энэ талаар судалж утгыг нь тайлж зөвтгөвөл ***Сант хэл*** гэж нэрийдэх боломжтой. Хэл шинжээчид төрөл гарлаар нь энэ Дуншян хэлийг Алтай язгуурын Монгол бүлэгт хамааруулдаг. Бусад Монгол төрлийн хэлний адилаар өгүүлэгдэхүүн-тусагдахуун-өгүүлэхүүн гэх өгүүлбэрийн бүтэцтэй байдаг ч Хятад хэлний үйлчлэлд ороод өгүүлэхүүн, тусагдахуун хоёрын байр солигдож байгааг Бао (эсвэл БooCаран) гэх эрдэмтэн ажигласан байна. Дуншян хүмүүс Араб үсэг мэддэг бөгөөд түүгээрээ хэлээ тэмдэглэдэг байж болох юм. Гэвч энэ талаар судалсан баримт бараг олддоггүй. 2003 онд бас нэгэн төрөл хэлтний буюу Монгор латин үсгийг Дуншян хэлийг тэмдэглэхэд ашиглахыг заасан ч гэсэн хэрэгжихгүй л байсаар гэж Америкийн эрдэмтэн Стифен Ким бичсэн байна.

Уг үгийн бүтцэд уугуул монгол үгсээс гадна дуншянчууд олон зууны турш хөрш зэргэлдээ байгаа хятад хэлний холбоогүй үгс багтсан байна. Үгсийн сангийн багахан хэсэг, тухайлбал зохих нэр нь түрэг гаралтай.

2000 оны хүн амын тооллогоор Бүгд Найрамдах Хятад Ард ​​Улсад **513,805** Дуншян оршин суудаг бөгөөд тэдний тал орчим нь л Дуншян хэлээр ярьдаг гэжээ.

## Бичиг үсэг 
Саяхныг болтол Дуншян хэл нь бичгийн хэлгүй байсан бөгөөд Дуншяньчууд өөрсдөө ч Хятадын хамгийн бичиг үсэггүй ард түмний нэг байв. Дунджаар нэг Дуншян ердөө 1.1 жилийн сургууль төгссөн байдаг.

2004 онд "Форд сан" 30,000 ам.долларын буцалтгүй тусламжаар Дунсяны боловсролыг дээшлүүлэх зорилгоор Дуншян болон Хятад хэлээр хоёр хэлний боловсрол олгохоор болжээ. Төслийн хүрээнд "Дуншян- хятад" хэлний толь бичиг хэвлэгджээ. 2007 онд латин хэл дээр суурилсан туршилтын цагаан толгойг ашигласан анхны Дуншян туршилтын цагаан толгой хэвлэгдсэн. Үүнд: **A a, B b, C c, Ch ch, D d, E e, F f, G g, Gh gh, Gv gv, H h, Hh hh, I i, Ii ii, J j, K k, Kh kh, L l, M m, N n, O o, P p, Q q, R r, S s, Sh sh, T t, U u, W w, X x, Y y, Z z, Zh zh**.

## Унших бичиг
* Üjiyediin Chuluu. Introduction, Grammar, and Sample Sentences for Dongxiang

## Эх сурвалж
Ангилал:Дан ганц хэл
Ангилал:Монгол хэлний бүлэг
Ангилал:Өмнийн монгол хэл
Ангилал:Хятадын хэл
Ангилал:Аюулд орсон хэл
Могол хэл

**Могол хэл** (англиар Moghol language, Mogholi, оросоор Могольский язык) гэдэг нь Афганистан улсын Херат мужийн Кундур, Карез-и-Мулла хэмээх тосгодод өдийг хүртэл сууж байж мэдэх, хазара үндэстний нэгэн хэсэг могол угсаатны Чингис хааны их цэргээс 13-р зуунд Афганд үлдэж суурьшсан хүмүүсийн үр удам гэж үздэг аж)  200 гаруй хүн 1970-аад оны үед хэлэлцэж байсан Алтай язгуурын монгол бүлгийн ганцаар нэгэн анги болдог хэл юм. 

Германы эрдэмтэн Михайл Вайерс 1970-аад оны үед Могол хэлийг талбарт нь очиж судлахад тус хэлээр дөчөөс дээш насны цөөхөн хүн ярьдаг, мэддэг хүмүүсийнх нь ихэнх уг хэлээр өдөр тутамдаа, идэвхтэй харилцдаггүй байжээ. Харин  уг хэлээр хэлэлцдэг хүмүүс өнөөг хүртэл байгаа эсэх нь тодорхойгүй. 

Могол хэлэнд Перс хэлний нөлөө маш их байсан тул эрдэмтэн Вэйерс уг хэлийг "Төв азийн жинхэнэ Креол хэл" шиг харагддаг гэсэн байна.

## Лавлах бичиг
Ангилал:Монгол хэлний бүлэг
Ангилал:Афганистаны хэл
Ангилал:Аюулд орсон хэл
Газни

**Газни** (Пашто/Перс: غزنی - *Ġaznī*; хуучин *Газнин* / غزنین / *Ġaznīn*, *Газна* / غزنه / *Ġazna* гэгддэг байсан) нь Афганистаны зүүн-төв хэсгийн нэгэн хот юм. Далайн түвшнээс дээш 2,219 метр өргөгдсөн тэгш өндөрлөгт орших тус хот нь Газни мужийн төв болно.

## Эшлэл 
## Цахим холбоос 
*Газны тойргийн газрын зураг
*Ghazni.org

Ангилал:Газни мужийн суурин
Ангилал:Перс
Ангилал:Афганистаны мужийн төв
Дагуур хэл

Төрөл гарлаараа монгол бүлэгт харьяалагдаж, тэр дотроо монгол хэлнээс дангаараа, зарим тохиолдолд мөхсөн хятан хэлтэй нэг төрөл болон ангилагддаг, монгол угсааны дагуур ардын төрөлх хэлийг **дагуур хэл** гэнэ. 1999 оны таамаг тооцоогоор 96 мянган хүн дагуураар хэлцэж байв. Дагуур хэлний гэх тусгай үсэг, бичиг, дүрэм, сургалт байхгүй.

## Хэлтэн, аялгуу 
Ин овогт эрдэмтэн 1999 онд дагуур хэлээр 96,085 хүн буюу тухайн үеийн Хятад дахь, өөрөөр хэлвэл үндсэндээ бүх дагуур хүний 72 хувь хэлцдэг гэж тооцсон байна. Үүний 35,000 нь бутха, 35,000 нь цэцэхэр, 15,500 нь хайлаар, 4500 нь или аялгуутан байна гэж хуваагаад 24,300 нь өөр ямар нэгэн хэл давхар мэдэхгүй зөвхөн дагуураар хэлцдэг гэжээ. Зөвлөлттэй ижилсүүлж монгол төрлийн хэлийг кирилл үсгээр бичиж байх талаар Хятадад идэвхтэй судалж байгаад больсон 1956-1958 онд дагуур хэлнээ  «Аа, Бб, Вв, Гг, Дд, Ее, Ёё, Жж, Зз, Ии, Йй, Кк, Лл, Мм, Нн, Оо, Пп, Рр, Сс, Тт, Уу, Фф, Хх, Цц, Чч, Шш, ь, ы, ъ, Ээ, Юю, Яя» гэсэн 32 үсэг хэрэглэхээр ярьж байжээ. 1981 онд дагуур хэлтэн дараах 55 латин үсэгтэй цагаан толгой хэрэглэхээр болж цөөн хэдэн сургуульд заасан ч 1980-аад оны дундуур дахин хэрэглээнээс гарчээ.

### Жишээ 
## Эх сурвалж
## Унших бичиг
* Chuluu, Üjiyediin (1994). Introduction, Grammar, and Sample Sentences for Dagur

Ангилал:Монгол хэлний бүлэг
Ангилал:Хэлний бүл
Мексикийн хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг

**Мексик улсын хөлбөмбөгийн шигшээ баг** тив, дэлхийн тэмцээнд дандаа ордог.

Зураг:FIFA World Cup 2010 France Mexico.jpg|2010 оны ДАШТ-д ногоон өмсгөлтэй Мексикийн баг тоглож байгаа нь
Зураг:Azteca entrance.jpg|Мексикийн шигшээ багийн «Ацтек» цэнгэлдэх хүрээлэн (*Estadio Azteca*)

## Одоогийн бүрэлдэхүүн
2014 оны ДАШТ-д оролцсон бүрэлдэхүүн:

:*Гараа болон гоол 2014 оны дөрөвдүгээр сарын 2-ны байдлаар.*

 

 

## Цахим хуудас 
*Мексикийн хөлбөмбөгийн холбоо
*RSSSF archives and results 

## Эшлэл 
Ангилал:Хойд Америкийн хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг

хөлбөмбөг
Турк хэл

Турк үндэстний эх хэлийг **Турк хэл** (Туркээр Türk dili, ихэвчлэн товчлоод , англиар Turkish language, бусад  «Турк» хувилбар (1,2,3) нэрсээс ялгагдсан тохиолдолд зүгээр л Турк, Турк, Түрэг, монгол бичгээр Турк буюу түрүг хэлэ) гэнэ. Хэл шинжлэлийн үүднээс Турк хэл бол Алтай язгуурын Түрэг салбарын нэгэн гишүүн болно. Бүх Түрэг хэлтний 43% Турк хэлтэн байгаас Турк хэл нь Түрэг салбарыг төлөөлөх, бусаддаа нөлөөлөх чанартай болчихоод байгаа. Йохансон мэтийн дийлэнх хэл шинжээчид Түрэг дотор нь Азербайжан, Гагауз зэрэг хэлний хамтаар Огуз буюу баруун өмнөд бүлэгт ангилжээ.

Турк хэл Турк үндэстний үндсэн нутаг болсон Туркийн бүх хүн ардын 80%-ийн (60 гаруй сая) төрөлх хэл юм. Тиймдээ ч Турк улсын ганц албан ёсны хэл болсон. Тэндээс холгүй Кипр, тэр дотроо Грекчүүдээс салан тусгаарлаж өөртөө эзэн мэдэж байгаа Умард Кипр оронд мөн дангаар (2 бум орчим) хэрэглэгдэж байна. Хууль ёсоор Умар Киприйг дотроо багтаасаар буй Кипр улс Турк хэлийг Грек хэлний адилаар албан ёсны гэж зөвшөөрсөн байдаг. Эдгээрээс гадна Герман (2.8 сая), Грек (128 мянга), Болгар (740 мянга), Австри (170 мянга) гэх мэт дэлхийн олон оронд Турк хүмүүс тархан суусан дотор Туркээр хөөрөлдөгсөд бий.

1926 оны 11-р сарны 3-нд Бакуд болсон Түрэг зүйчдийн хуралдааны үеэр түрк хэлний шинэчлэл хийж Туркийн ерөнхийлөгч Мустафа Кемал Ататүрк Турк хэлээ араб үсэг-ээс латин үсэг буюу цагаан толгой руу шилжих болсноо зарлажээ. Ингээд 1928 оноос 8 (a, ı, u, o, e, i, ü, ö) эгшиг, 21 (p, b, f, v, t, d, s, ş, z, j, ç, c, m, n, l, r, y, k, g, h, ğ) гийгүүлэгч, бүгд 29 үсэгтэй латин цагаан толгой хэрэглэдэг болжээ.  

## Тэмдэглэл
## Эх сурвалж
## Гадаад холбоос
*Турк Монгол хэлний толь нэмлээ

Ангилал:Дан ганц хэл

Ангилал:Түрэг хэлний бүлэг
Ангилал:Туркийн хэл
Ангилал:Кавказын хэл
Ангилал:Азербайжаны хэл
Ангилал:Болгарын хэл
Ангилал:Киприйн хэл
Ангилал:Германы хэл
Ангилал:Косовогийн хэл
Ангилал:Оросын хэл
Ангилал:Умард Македоны хэл
Уругвайн хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг

thumb|1950 оны дэлхийн аварга баг
thumb|2011 онд усан хөх өмсгөлтэй Уругвай Өмнө Америк тивийн аварга болсон
**Уругвай улсын хөлбөмбөгийн шигшээ баг** дэлхийд хоёр удаа түрүүлсэн.

## Цахим холбоос 
* Албан ёсны цахим хуудас


Хөлбөмбөг
Ангилал:Өмнөд Америкийн хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг
Германы хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг

thumb|1974 оны ДАШТ-ий шигшээ тоглолт
thumb|2011 оны Германы шигшээ баг
thumb|Олон далбаа намируулсан дэмжигчид
**Герман улсын хөлбөмбөгийн шигшээ баг** дэлхийн дөрвөн удаагийн аварга болсон.

## Цахим холбоос 
* Германы Хөлбөмбөгийн Холбооны албан ёсны цахим хуудас

## Эшлэл 

Хөлбөмбөг
Ангилал:Европын хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг
Ангилал:Германы оны шилдэг тамирчин
Бразилын хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг

thumb|1959 оны Өмнө Америк тивийн АШТ-д тоглосон Бразил улсын шигшээ баг
thumb|1970 оны дэлхийн аварга баг
**Бразил улсын хөлбөмбөгийн шигшээ баг** дэлхийд таван удаа тэргүүлсэн.


Хөлбөмбөг
Ангилал:Өмнөд Америкийн хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг
Францын хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг

[thumb|[Зинедин Зидан 2006 оны ДАШТ-д]]
thumb|Аварга том хөлбөмбөгийн цамц
**Франц улсын хөлбөмбөгийн шигшээ баг**  (франц. *Équipe nationale de France de football*) — Франц улсыг хөлбөмбөгийн олон улсын тэмцээн болон төрөл бүрийн аварга шалгаруулах тэмцээнд төлөөлдөг баг. Удирдах байгууллага нь — Францын хөлбөмбөгийн Холбоо юм. Тус Холбоо нь 1904 оноос ФИФА, 1954 оноос УЕФА-гийн гишүүн юм. Францууд энэхүү хөлбөмбөгийн хоёр байгууллагын үндсийг тавилцсан юм.  Франц улс 1998, 2018 онд дэлхийн хоёр бөгөөд 1984, 2000 онд Европын хоёр удаагийн аварга болж байсан түүхтэй. 

Францын шигшээ баг дэлхийн хоёрдугаар дайны өмнөх гурван дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд оролцсон. Францчууд нийтдээ 16 удаа дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээний сүүлийн шатанд оролцсон байна. Тэд 1958 онд Жаст Фонтейн, Рэймонд Копа нартай хүрэл медаль хүртэж байсан дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд анхны амжилтаа үзүүлж байжээ.

Дараа нь 1980-аад оны эхэн үе хүртэл шигшээ баг тийм ч сайн үр дүн үзүүлээгүй ч Мишель Идальго, дараа нь түүний хуучин тоглогчоор удирдуулсан Мишель Платини, Жан Тиган, Ален Гиресс, Луис Фернандес нарын үе гарч ирснээр Анри Мишелийн тэргүүлсэн Францын шигшээ баг анх 1982 оны дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд 4-р байр эзэлж, дараа нь нэг жилийн дараа 1984 онд Европын аварга, Лос Анжелесийн Олимпын наадамд түрүүлж, 1986 оны дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд тэд 1958 оны амжилтыг давтсан байна. 

Арван жилийн дараа Эйме Жакет-аар удирдуулсан францчууд Евро 96-д хүрэл медаль хүртэж, улмаар 1998 оны дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээний финалд шалгарсан. 2000 онд Рожер Лемеррегийн удирдлага дор тэд Европын аварга, 2001 онд Холбооны орнуудын цомын аварга болсон.

2006 онд хоёр ч амжилтгүй тэмцээний дараа Раймонд Доменек тэргүүтэй францчууд ДАШТ-ий финалд шалгарсан. Шийдвэрлэх тоглолтод “гурван өнгөт”-ийн туршлагатай баг Италийн шигшээ багт торгуулийн цохилтоор хожигдсон. Дэлхийн аваргын дараа багийн ахлагч Зинедин Зидан багаа орхисон байна. Өмнөд Африкт болсон ДАШТ-ий дараа мэргэн бууч Тьерри Анри зодог тайлж шигшээ багаа орхиж буйгаа зарласан.

2016 онд Дидье Дешамын удирдлаган дор шигшээ баг Европын дэд аварга болж, 2018 онд дэлхийн хоёр дахь аварга болсон. 2022 оны дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд тэд финалд Аргентинд хожигдсон.

## Шигшээгийн түүхэнд 
Уго Льорис шигшээ багийнхаа төлөө хамгийн олон тоглолтод оролцсон - 145 тоглолт; 

Шигшээ багийн мэргэн буучаар Оливье Жиру (56 гоол) тодорчээ. Тус багийн ахлах дасгалжуулагчаар 2012 оны долдугаар сарын 8-нд энэ албан тушаалд томилогдсон Дидье Дешам ажиллаж байна.

## Францын шигшээ багийн 2023 оны бүрэлдэхүүн 
Дараах тоглогчдыг Герман (2024.03.23) болон Чили (2023.03.26) багуудтай нөхөрсөг тоглолтонд ерөнхий дасгалжуулагч Дидье Дешам шигшээ багт дуудаж оролцуулсан тоглогчид.

2023 оны 11-р сарын 21-ний өдрийн байдлаар:

## Цахим холбоос 
* Албан ёсны цахим хуудас

Ангилал:Европын хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг

Хөлбөмбөг
Баоань хэл

**Баоань хэл** (хятадаар 保安语 - [Bǎo'ān yǔ], англиар Bonan language, оросоор Баоаньский язык, баоань өөрсдөө *Бөнан* гэж хэлдэг эсэхийг тодруулвал сайн) гэдэг нь Хятад улсын Ганьсү мужийн Линьшя тойрог, Хөхнуур мужийн Хуаннань тойрогт голчлон амьдарч буй Баоань ястны хэлэлцдэг, төрөл гарлаараа Алтай язгуурын Монгол бүлэгт хамаарагдах хэл яриа юм. Үгсийн сан нь Монгол суурьтай төвөд, хятад нөлөөтэй. Хэл нэгдмэл бус олон аялгуутай, бичиггүй.

## Унших бичиг
* Üjiyediin Chuluu. "Introduction, Grammar, and Sample Sentences for Baoan"

Ангилал:Өмнийн монгол хэл
Ангилал:Монгол хэлний бүлэг
Ангилал:Хэлний бүл
Португалын хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг

thumb|2012 оны ЕАШТ-д тоглосон баг
thumb|Шигшээ багийн хөгжөөн дэмжигчид
**Португал улсын хөлбөмбөгийн шигшээ баг** тив, дэлхийд сайн тоглодог.

## Цахим холбоос 
* Хөлбөмбөгийн холбооны албан ёсны цахим хуудас

Ангилал:Европын хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг

Хөлбөмбөг
Ангилал:Португалын Гавьяаны одон шагналтан (командлагч)
Европын хөлбөмбөгийн аварга шалгаруулах тэмцээн

*ц.с. - *цаг сунгасан*
*а.б. - *алтан бөмбөг*
*т.ц. - *торгуулийн цохилт*

;Тайлбар
Оросын хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг

thumb|1912 оны олимпод тоглосон Оросын эзэнт гүрний шигшээ багийнхан
thumb|2008 оны ЕАШТ-д Оросын баг Грекийн багийн хаалгыг мялааж байгаа нь
thumb|Хөгжөөн дэмжигчид
Өнөөгийн **Орос улсын хөлбөмбөгийн шигшээ баг** ДАШТ-д гурван удаа орж байсан.

## Цахим холбоос 
* Хөлбөмбөгийн холбооны албан ёсны цахим хуудас

Ангилал:Европын хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг

Хөлбөмбөг
Хорватын хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг

thumb|Хорват багийн хөгжөөн дэмжигчид
**Хорват улсын хөлбөмбөгийн шигшээ баг** ДАШТ-д хорин хоёр удаа орсон.
Шведийн хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг

thumb|1958 оны ДАШТ-ий шигшээ тоглолтонд тоглосон Швед улсын шигшээ баг
thumb|Хөгжөөн дэмжигчид 2008 оны ЕАШТ-д
**Швед улсын хөлбөмбөгийн шигшээ баг** ДАШТ-д 11 удаа орж, нэг мөнгө (1958), хошой хүрэл (1950, 1994) медаль хүртэж байсан. Харин ЕАШТ-д тав өрсөлдөж сайндаа 4-р байр эзэлж байв.

## Цахим холбоос 
* Хөлбөмбөгийн холбооны албан ёсны цахим хуудас

Ангилал:Европын хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг

Хөлбөмбөг
Грекийн хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг

thumb|Европын аварга алдрын гоолын агшин
**Грек улсын хөлбөмбөгийн шигшээ баг** ДАШТ-д хоёр удаа орж байсан.

## Цахим холбоос 
* Грекийн хөлбөмбөгийн холбооны албан ёсны цахим хуудас


Хөлбөмбөг
Ангилал:Европын хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг
Чехийн хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг

thumb|Чехийн шигшээ баг 2009 онд
Өнөөгийн **Чех улсын хөлбөмбөгийн шигшээ баг** ДАШТ-д нэг удаа орж байсан.

## Цахим холбоос 
* Албан ёсны цахим хуудас

Ангилал:Европын хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг

Хөлбөмбөг
Белен

**Беле́н** (португалаар Belém, оросоор Беле́н) — Бразил улсын Пара мужийн төв, 1 сая хүнтэй хот.

## Зураг 

Зураг:Belém avião.JPG|
Зураг:DSC06347.JPG|

Ангилал:Бразилын хот
Белу-Оризонти

**Бе́лу-Оризо́нти** (португалаар Belo Horizonte, оросоор Бе́лу-Оризо́нти) — Бразил улсын Минас-Жерайс мужийн төв, 2.4 сая хүнтэй хот.

## Зураг 

Зураг:Avenida Amazonas BH Contagem.jpg
Зураг:RuaDaBahiaBH.jpg

## Уур амьсгал 
## Цахим холбоос 
* Хотын захиргааны албан ёсны цахим хуудас


Ангилал:Бразилын их сургуулийн хот
Ангилал:Бразилын хот
Ангилал:Бразилын холбооны улсын нийслэл
Ангилал:Минас-Жерайсын суурин
Ангилал:Саятан хот
Ангилал:Төлөвлөсөн хот
Ангилал:1897 онд байгуулагдсан
Гояния

**Гоя́ния** (португалаар Goiânia, оросоор Гоя́ния) — Бразил улсын Гояс мужийн төв, 1.3 сая хүнтэй хот.

## Зураг 

Зураг:Goiânia Skyline.JPG|
Зураг:Goiânia2006.jpg|
Зураг:Goianiadozoo.jpg|

Ангилал:Бразилын хот
Гуарульюс

**Гуарульюс** (португалаар Guarulhos, оросоор Гуарульюс) — Бразил улсын Сан-Паулу мужид оршдог 1.2 сая хүнтэй хот.

## Зураг 
thumb|left|700px|

Ангилал:Бразилын хот
Дорадус

**Дорадус** (португалаар Dourados, оросоор Дорадус) — Бразил улсын Мату-Гросу-ду-Сул мужид оршдог хоёр буман хүнтэй хот.

## Зураг 

Зураг:Dourados.jpg|
Зураг:Dourados1.jpg|

Ангилал:Бразилын хот
Ресифи

**Реси́фи** (португалаар Recife, оросоор Реси́фи) — Бразил улсын Пернамбуку мужийн төв, 15 буман хүнтэй хот.

## Зураг 

Зураг:Recife-Boa-Viagem-Orla.jpg|
Зураг:Cidade mauricia.jpg|
Зураг:RuaAuroraRecife-CCBY.jpg|

Ангилал:Бразилын хот
Форталеза

**Фортале́за** (португалаар Fortaleza, оросоор Фортале́за) — Бразил улсын Сеара мужийн төв, 2.4 сая хүнтэй хот.

## Зураг 

Зураг:Favela cidade de deus em Fortaleza.jpg|
Зураг:Avenida_Beira_Mar_-_Fortaleza-_1980.jpg|
Зураг:Fortaleza vista da Torre Santos Dumont.jpg|

Ангилал:Бразилын хот
Салвадор

**Салвадо́р** (португ *Salvador*, орос. Салвадо́р, орч. *Аврагч*) — Бразил улсын Баия мужийн төв, 2.9 сая хүн амтай 1549 онд байгуулагдсан боомт хот. 

1549-1763 онуудад колоничлогдсон Бразилийн анхны нийслэл байсан.

## Зураг 

Зураг:Salvador-Urbano-200508-PracaCampoGrande-vwiki.jpg|
Зураг:Salvador-CCBY-6.jpg|
Зураг:Festa de Iemanjá na praia do Rio Vermelho.jpg|

Ангилал:Бразилын хот
Австралийн хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг

thumb|Шар ногоон өмсгөлтэй Австралийн баг 2005 оны холбоодын цомын тэмцээнээ
**Австрал улсын хөлбөмбөгийн шигшээ баг** ДАШТ-д дөрөв дэх удаагаа орно.


Ангилал:Азийн хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг
хөлбөмбөгийн шигшээ‎
Ираны хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг

thumb|Ираны 2006 оны шигшээ баг
thumb|Ерэн таван мянган хүний суудалтай «Азади» (Эрх чөлөө) цэнгэлдэх хүрээлэн
**Иран улсын хөлбөмбөгийн шигшээ баг** ДАШТ-д тав дахь удаагаа орно.

## Цахим холбоос 
* Хөлбөмбөгийн холбооны албан ёсны цахим хуудас

Ангилал:Азийн хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг

Хөлбөмбөг
Порту Алегри

**Порту Алегри** (португалаар Porto Alegre, оросоор По́рту-Але́гри) — Бразил улсын Риу Гранди ду Сул мужийн төв, 1.4 сая хүнтэй хот.

## Зураг 

Зураг:Vista parcial do Mercado Público de Porto Alegre.jpg|
Зураг:Gasômetro visto do guaiba.jpg|
Зураг:Margs vista da rua siqueira campos.jpg|

## Уур амьсгал 
## Цахим холбоос 
* Хотын захиргааны албан ёсны цахим хуудас


Ангилал:Бразилын хот
Ангилал:Бразилын холбооны улсын нийслэл
Ангилал:Бразилын их сургуулийн хот
Ангилал:Далайн боомттой суурин
Ангилал:Риу Гранди ду Сулын суурин
Ангилал:Саятан хот
Ангилал:Риу Гранди ду Сулын коммун
Ангилал:1772 онд байгуулагдсан
Варна

**Ва́рна** (болгараар Варна, оросоор Ва́рна, англиар Varna, эрт үед алдаршсан латин нэр нь Odessus → ***Одессос***) — Болгар улсын Варна аймгийн  төв, далайн эргийн рашаан амралт, наран шарлагын орон болсон 343,704 хүн (2011 онд) хот.

## Газарзүй 
### Уур амьсгал 
## Зураг 

Зураг:Chaika district in Varna.JPG
Зураг:Varna Plage.JPG
Зураг:Bulgaria-Varna-02.JPG

## Цахим холбоос 
* Хотын захиргааны албан ёсны цахим хуудас

## Эшлэл 
Ангилал:Болгарын хот
Ангилал:Болгарын их сургуулийн хот

Ангилал:Варна аймгийн суурин
Ангилал:Далайн боомттой суурин
Бургас

**Бурга́с** (болгараар Бургас, оросоор Бурга́с, англиар Burgas) — Болгар улсын Бургас аймгийн төв, 207,925 хүнтэй (2010 он) хот.

## Зураг 

Зураг:Burgas Der Abfluss Burgas mit dem Stadion Tschernomorez.jpg
Зураг:Burgas Dolphins4.jpg
Зураг:Burgas Juni2012 Lasur.JPG

## Уур амьсгал 
## Цахим холбоос 
* Хотын захиргааны албан ёсны цахим хуудас


Ангилал:Болгарын хот
Ангилал:Бургас аймгийн суурин
Ангилал:Болгарын их сургуулийн хот
Ангилал:Далайн боомттой суурин
Ангилал:1-р зуунд байгуулагдсан
Русе

**Ру́се** (болгараар Русе, оросоор Ру́се, англиар Ruse) — Болгар улсын Русе аймгийн төв, 166,056 хүн оршин суудаг хот.

## Зураг 

Зураг:Dohodno Zdanie Nedko Night.jpg
Зураг:Battenberg Palace in Rousse.jpg
Зураг:Rousse Monument of Liberty Statue.jpg

## Цахим холбоос 
Ангилал:Болгарын хот

Ангилал:Русе аймгийн суурин
Ангилал:Дунай мөрний суурин
Ангилал:Болгарын их сургуулийн хот
Грац

Австри улсын зүүн урд хэсэгт **Грац** хот оршдог. Штири мужийн засаг захиргааны төв бөгөөд Австрийн олон хотоос хүн амын тоогоор хоёрт ордог. 267&nbsp;мянган хүнтэй.

## Нэр 
Энэ хотыг германаар **Грац** (*Graz*), словениэр **Градец** (*Gradec*) гэдэг.

## Газар зүй 
Мур голын эрэгт нийслэл Венээс баруун урагш 120&nbsp;км, ойрын томоохон Словенийн Марибор хотоос 50&nbsp;км зайд байна.

### Уур амьсгал 
## Хүн ам зүй 
1900 онд 169 мянган хүнтэй байсан бол 2014 онд 270&nbsp;мянга болжээ.

## Зураг 
thumb|upright=1.6|center

## Цахим холбоос 
* 
* 
* Хотын албан ёсны цахим хуудас

## Эх сурвалж 
Ангилал:Австрийн хот
Ангилал:Штирийн коммун

Ангилал:Австрийн мужийн нийслэл
Ангилал:Штирийн суурин
Ангилал:Австрийн дүүрэг
Ангилал:Австрийн их сургуулийн хот
Ангилал:Австрийн дүүргийн төв
Ангилал:Австрийн урьдын нийслэл
Ангилал:Мур голын суурин
Линц

**Линц** () — Австри улсын Дээд Австри мужийн төв, 193,486 хүн оршин сууж байгаа хот.

## Зураг 
1000px|center

## Уур амьсгал 
## Цахим холбоос 
* Хотын албан ёсны цахим хуудас

Ангилал:Австрийн хот
Ангилал:Дээд Австрийн коммун
Ангилал:Австрийн онцгой статустай хот
Ангилал:Австрийн их сургуулийн хот

Ангилал:Австрийн мужийн нийслэл
Ангилал:Дээд Австрийн суурин
Ангилал:Австрийн дүүрэг
Ангилал:Австрийн дүүргийн төв
Ангилал:Австрийн урьдын нийслэл
Ангилал:Дунай мөрний суурин
Ангилал:Дотоодын боомттой суурин
Ангилал:Траун голын суурин
Зальцбург

**За́льцбург** ( [], бавари аялгаар *Såizburg- "Давсан цайз" гэсэн утгатай*) — Австри улсын Зальцбург мужийн төв, 2021 оны байдлаар 155,416 хүн амтай, 65,65 км² газар нутагтай хот. 

Зальцбург хотын төв түүхэн хэсэг нь ЮНЕСКО-гийн Дэлхийн өвийн жагсаалтад багтсан болно.

Зальцбург нь Мюнхен хотоос зүүн зүгт ойролцоогоор 145 км, Вена хотоос баруун тийш 300 км, Германы хилээс ердөө 5 километрийн зайд оршдог. Далайн түвшнээс дээш 424 метр өндөрт оршдог.

## Зураг 

Зураг:Salzburg235.JPG
Зураг:Salzburg1633.JPG
Зураг:GFestspielhaus Salzburg.jpg

## Эшлэл
Ангилал:Австрийн хот
Ангилал:Зальцбург мужийн коммун
Ангилал:Австрийн онцгой статустай хот

Ангилал:Австрийн дүүрэг
Ангилал:Австрийн мужийн нийслэл
Ангилал:Австрийн их сургуулийн хот
Ангилал:Австрийн дүүргийн төв
Ангилал:Австрийн урьдын нийслэл
Шкодер

** Шко́дер** (албаниар Shkodër, Shkodra, оросоор Шко́дер) — Албани улсын Шкодер хошууны төв, 96328 хүний хот.

## Зураг 

Зураг:Shkodra 2.jpg
Зураг:ShkodraSkyline.JPG

Ангилал:Албанийн хот
Дуррес

**Ду́ррес** (албаниар Durrës, Durrësi, оросоор Ду́ррес) — Албани улсын Дуррес хошууны төв, улсдаа хоёрдугаар байрын их (114 000 хүнтэй) хот.

## Зураг 

Зураг:Durrës Albania.jpg
Зураг:Brosen durres panview.jpg
Зураг:Durrës Pinargenti 1573.jpg

Ангилал:Албанийн хот
Кордова (Аргентин)

**Ко́рдова** (испаниар Córdoba, оросоор Ко́рдова) — Аргентин улсын Кордова мужийн төв,  1.3 сая хүний хот.

## Зураг 

Зураг:
Зураг:Cordoba Patio Olmos.JPG
Зураг:La Cañada de Córdoba 2009-11-24.jpg

Ангилал:Аргентины суурин
Ангилал:Саятан хот
Росарио

**Роса́рио** (испаниар Rosario, оросоор Роса́рио) — Аргентин улсын Санта-Фе мужид харъяалагдаг, 2001 онд 909,397 хүнтэй байсан хот.

## Зураг 

Зураг:Trolebús Línea K Rosario.jpg
Зураг:Teatro El Círculo 1.jpg
Зураг:Rosario Dolfines Guaraní Nocturna.jpg

Ангилал:Аргентины суурин
Каракас

**Кара́кас** (испаниар Caracas) — Венесуэл улсын нийслэл, гурван сая хүнтэй хот.

## Зураг 

Зураг:Caracas Metro Agua Salud.jpg
Зураг:Caracas (Venezuela) - Los barios.jpg
Зураг:Este de Caracas.JPG

Ангилал:Венесуэлийн хот
Ангилал:Өмнөд Америкийн нийслэл
Валенси (Венесуэл)

**Вале́нси** (испаниар Valencia) — Венесуэл улсын Карабобо мужийн төв, 1.860.000 хүнтэй хот.

## Зураг 

Зураг:Metro_de_Valencia.jpg

## Цахим холбоос 
* Хотын зураг бүхий цахим хуудас


Ангилал:Карабобогийн суурин
Ангилал:Венесуэлийн хот
Ангилал:Их-, дээд сургуультай хот
Ангилал:Саятан хот
Маракайбо

**Марака́йбо** (испаниар Maracaibo, оросоор Марака́йбо) — Венесуэл улсын Сулия мужийн төв, 1,220,000 хүнтэй хот.

## Зураг 

Зураг:Vista de Maracaibo.png
Зураг:General Rafael Urdaneta Bridge view from the lake to Cabimas side.jpg
Зураг:Maracaibo bella vista.jpg

Ангилал:Венесуэлийн хот
Баркисимето

**Баркисиме́то** (испаниар Barquisimeto, оросоор Баркисиме́то) — Венесуэл улсын Лара мужийн төв, 1,018,900 хүнтэй хот.

## Зураг 

Зураг:Tribunal Barquisimeto.jpg
Зураг:Baqtoeste.jpg
Зураг:Flor de venezuela barquisimeto lara 3.jpg

Ангилал:Венесуэлийн хот
Перт

thumb|left|240px|1829 оны «Перт хотын үүсэл» зураг

thumb|left|240px|Хиймэл дагуулаас татаж харсан зураг
Австрали улсын Өрнөд Австрали мужийн засаг захиргааны төв **Перт** (; [pɜrθ] [**пэйф**];  Пе́рт) хотын суурь 1829 онд тавигджээ. Энэтхэгийн далайд цутгах Суон (Хунт) голын адагт үүссэн энэ сууриндаа Шотландын Перт хотын нэрийг өгсөн гэдэг. 

5 мянган хүнтэй байсан 1856 оноос хот гэж нэрлэгдэн, 1832 оноос Өрнөд Австрали нутгийн төв гэдэг эрх сууриа олжээ. XIX зуунд Өрнө Австралид алтны уурхай олноор нээгдэж Австралийн дорнод эргээс ч гэсэн Перт рүү чиглэн нүүцгээж байв. Нэгэнт томорсон Пертэд XX зууны эхэнд 67,431 хүн оршин сууж байсан бол өссөөр өдгөө 1.9 сая оршин суугч бүхий Австрали улсын дөрөвдүгээр их хот болжээ. Үндсэндээ Их Британи, Ирландаас эрт болоод эдүгээ ирсэн хүмүүстэй. Итали, Хятадын цагаачид цөөнгүй.

Перт хотод II сард өдөртөө 31°C халуун, VII сард өдөртөө 18.4°C дулаан, жилийн турш 848 мм хур тунадастай байдаг. Зун нь хуурай, халуун. 5-9 сард борооны улирал таардаг.

Австралидаа хамгийн алслагдсан том хот гэвэл Перт байна. Ойрын томоохон Аделаид гэхэд 2104 км, Дорно Тиморын Дили 2785 км, Индонезийн Жакарта 3002 км зайтай.

## Эшлэл 
## Цахим холбоос 
* 


Ангилал:Саятан хот
Ангилал:Баруун Австралийн суурин
Ангилал:Австралийн их сургуулийн хот
Гянжа

**Гянжа** (, ) — Азербайжан улсын хоёрдугаар байрын их (313,300 хүнтэй) хот.

## Зураг 

Зураг:Ganja city hall.jpg

## Цаг уур 
## Цахим холбоос 

Ангилал:Азербайжаны суурин
Ангилал:Азербайжаны тойрог
Ангилал:Азербайжаны урьдын нийслэл
Хошимин

**Хошими́н** (вьетнамаар Thành phố Hồ Chí Minh → **Хошимин хот**, оросоор Хошими́н, англиар Ho Chi Minh City, 1975 оноос өмнө **Сайгон** гэдэг нэртэй байсан) — Вьетнам улсын аль нэгэн аймгийн харьяат бус, хоёрдугаар их (7,123,340 хүнтэй) хот.

## Уур амьсгал 
## Зураг 

Зураг:Xe buýt.JPG
Зураг:Market in Ho Chi Minh.jpg
Зураг:Binh Quoi Traditional River Hut Jun2005.jpg

## Цахим холбоос 
* Албан ёсны цахим хуудас

## Эшлэл 

Ангилал:1698 онд байгуулагдсан
Ангилал:Вьетнамын суурин
Ангилал:Саятан хот
Ангилал:Их-, дээд сургуультай хот
Кантхо

**Кантхо** гэх юм уу **Гантхо** (вьетнамаар Cần Thơ, дуудлага нь [гань тхоо] буюу [**Гань Той**]) гэдэг нь Вьетнам улсын аль нэг аймгийн харьяанаас гадуур таван чухал хотын нэг, 1,187,089 хүнтэй хот.

## Уур амьсгал 
## Зураг 

Зураг:Can Tho in Vietnam.svg
Зураг:CanThoFloatingMarket.jpg
Зураг:CanThoBridge.jpg

## Цахим холбоос 
* Cần Thơ Community


Ангилал:Вьетнамын суурин
Ангилал:Саятан хот
Ангилал:Их-, дээд сургуультай хот
Салоники

**Салоники** буюу **Фессалоники** (грекээр Θεσσαλονίκη - [фесса ло́ники], түркээр Selanik, оросоор Сало́ники, Фессало́ники, түркээр Thessaloniki, Salonica) гэдэг нь Грек улсын хоёр дахь том Төв Македон мужид оршин байгаа 365,000 хүнтэй хот юм.

Салоники хотод Балканы хойгийн хамгийн том их сургууль болох Аристотелийн нэрэмжит их сургууль, мөн "Македони" олон улсын нисэх онгоцны буудал, эдийн засгийн ач холбогдлоороо Пирей хотын дараа хоёрдугаарт ордог томоохон далайн боомт бий. Зуны улиралд жуулчдыг татдаг хотын ойр орчмыг тойрсон олон жижиг хотууд байдаг.

## Зураг 

Зураг:Thessaloniki - byzantine city walls.jpg
Зураг:Salonica-view-aerial2.jpg
Зураг:Salonica White Tower.jpg

## Газар зүй 
### Уур амьсгал 
## Цахим холбоос 
* Салоники хотын албан ёсны цахим хуудас 

## Эшлэл 
Ангилал:Грекийн хот
Ангилал:Далайн боомттой суурин
Ангилал:Их-, дээд сургуультай хот
Ангилал:Засаг захиргааны нэгжийн төв суурин
Ангилал:Македон (Грек)

Ангилал:Төв Македоны коммун
Ангилал:Төв Македоны суурин
Ангилал:Шинэ Гэрээний суурин
Ангилал:Эртний Македоны хот
Пирей

**Пире́й** (грекээр Πειραιάς - [Pireás], дуудлага нь [пиреяас], түркээр Selanik, оросоор Пире́й, англиар Piraeus) — Грек улсын Аттика мужид оршин байгаа 175,697 хүнтэй хот.

## Зураг 

Зураг:Piraeus Mikrolimano1.JPG
Зураг:Karaiskakis Stadium Piraeus Olympiacos-Arsenal.jpg
Зураг:Piraeus port pedestrian bridge.jpg

## Цахим холбоос 
* Пирейн боомт (англиар)

## Эшлэл 

Ангилал:Аттикагийн коммун
Ангилал:Аттикагийн суурин
Ангилал:Грекийн хот
Ангилал:Далайн боомттой суурин
Ангилал:Их-, дээд сургуультай хот
Ангилал:Грекийн археологийн олдворт газар
Ангилал:Эртний Грекийн хот
Патра

**Па́тра** (грекээр Πάτρα - [ˈpatra], оросоор Патры, англиар Patras) — Грек улсын Баруун Грек мужийн 214,585 хүнтэй хот.

## Зураг 

Зураг:Patrasodeum.jpg
Зураг:Le port de Patras en août 2009 - 3.jpg
Зураг:Municipal Library of Patra interior.jpg

## Цахим холбоос 
* Патра хотын албан ёсны цахим хуудас
* Хотын багт наадмын албан ёсны цахим хуудас

## Эшлэл 

Ангилал:Грекийн археологийн олдворт газар
Ангилал:Грекийн хот
Ангилал:Далайн боомттой суурин
Ангилал:Их-, дээд сургуультай хот
Ангилал:Засаг захиргааны нэгжийн төв суурин
Ангилал:Өрнөд Грекийн коммун
Ангилал:Өрнөд Грекийн суурин
Ангилал:Эртний Грекийн хот
Ираклион

**Ира́клион** (грекээр Ηράκλειο - [iˈraklio], оросоор Ира́клион, Гера́клион, англиар Heraklion, Iraklion гэдгээс мөн Хераклион, Ираклио гэж болох) — Грек улсын Крит арал дээрх Крит мужийн 173,450 хүнтэй хот.

## Зураг 

Зураг:Arsenał Heraklion 860.JPG
Зураг:Heraklion le port.JPG
Зураг:Maona a Herakleion.jpg

## Газар зүй 
### Уур амьсгал 
## Цахим холбоос 
## Эшлэл 
Ангилал:Грекийн хот
Ангилал:Далайн боомттой суурин

Ангилал:Их-, дээд сургуультай хот
Ангилал:Засаг захиргааны нэгжийн төв суурин
Ангилал:Критийн коммун
Ангилал:Критийн суурин
Ангилал:Европын археологийн олдворт газар
Ангилал:Критийн археологийн олдворт газар
Ангилал:Эртний Грекийн хот
Лариса

**Ла́риса** (грекээр Λάρισα - [ˈlarisa], дуудлага нь [лаарисса], оросоор Ла́риса, англиар Larissa) — Грек улсын Фессали мужийн 131,095 хүнтэй хот.

## Зураг 

Зураг:St Achilles Larissa.jpg
Зураг:AEL GREEK CUP WINER 2007.jpg
Зураг:Ancient Theatre Larissa.jpg

## Уур амьсгал 
## Цахим холбоос 
## Эшлэл 
Ангилал:Грекийн хот
Ангилал:Засаг захиргааны нэгжийн төв суурин

Ангилал:Фессалийн коммун
Ангилал:Фессалийн суурин
Фүкүока

**Фүкүока** (японоор 福岡市 - [Fukuoka-shi], [фүкү-ока] гэж дуудна) — Япон улсын Фүкүока аймгийн төв, 1,461,631 хүн амтай, 341,70 км² газар нутагтай Японы өмнөд хэсэгт орших боомт хот.

Фукуока хотын дундуур Накагава гол урсаж хотыг Хаката (худалдааны) болон Фүкүока (захиргаа ажил хэргийн) гэж хоёр хуваадаг. Фүкүока хот метротой.

## Зураг
thumb|500px|center

## Цаг уур 
Ангилал:Фүкүока аймгийн коммун

Ангилал:Фүкүока мужийн суурин
Ангилал:Саятан хот
Ангилал:Японы мужийн төв
Ангилал:Их-, дээд сургуультай хот
Вроцлав

**Вро́цлав** (, '*** [], оросоор Вро́цвав,  [] **** **Бреслау*') — Урьд цагийн Силезийн төв, өнөө цагийн Польш улсын Доод Силези мужийн төв, 632,996 хүнтэй, Одер мөрний эрэг дээрх польшийн эртний хот. Тус хот нь олон улсын нисэх онгоцны буудалтай. 

## Түүх 
Энэ хот анх 10-р зуунд Чехийн хунтайж Вратислав I-ийн (915-921 онуудад удирдаж байсан) түшиц газар байсан тул Вратиславиа хэмээн ийнхүү нэрлэжээ.10-р зууны сүүлчээс Вроцлав нь Пиастуудын захиргаанд байсан бөгөөд Польшийн хаант улсын гол суурингуудын нэг байсан. 1112-1116 онд бичсэн дундад зууны үеийн Польшийн Галлус Анонимусын шастирт Вроцлавыг Краков, Сандомиерц нартай хамт Польшийн хаант улсын гурван гол нийслэлийн нэгэнд багтаж байжээ.

1241 оны 4 дүгээр сард Монголчуудын довтолгооноос оршин суугчид айж зугтаасан бөгөөд хотыг галдсан байна. Гэгээнтэн II Генрих өөрийгөө хамгаалж байсан Вроцлав цайз эзлэгдээгүй хэвээр үлдсэн байв. Энэ нь тэнгэрт гарсан гайхамшигт үзэгдлээс болж монголчуудыг бүслэлтээс эргүүлэн татахад хүргэсэн гэж үздэг байв. 

1335 оноос хойш Чехийн вант улсын нэг хэсэг болохын хувьд энэ хот Чех, Польш, Унгарын хоорондох тэмцлийн талбар болж байв. 15-р зууны сүүлчээс Чехийн бусад орны хамт Хабсбургийн эрхшээлд орж, хотыг германжуулах ажил эрчимжсэн.

## Газар зүй 
### Газар зүйн байршил 
Вроцлав нь Доод Силези мужийн нам дор газарт, Одер голын дээд бэлчирт, Тшебницын нурууны өвөр ба Судетын нурууны ар бэлд оршдог.

### Хотын дүүргүүд 
Вроцлав нь таван дүүрэгтэй. Үүнд:
* Старе Миасто - *Хуучин хот*, 54.884 оршин суугчтай
* Средместье - *Хотын төв*, 122.647 оршин суугчтай
* Пси Поле - *Нохойн талбай*, 92.904 оршин суугчтай
* Крцыки, 165.592 оршин суугчтай
* Фабрична - *Фабрикийн хороолол*, 196.776  оршин суугчтай

### Цаг уур 
## Боловсрол 
1702 онд байгуулагдсан Вроцлавын их Сургууль энэ хотод байдаг. 

## Зураг 

Зураг:Wrocław - Archikatedra św. Jana Chrzciciela (1).jpg
Зураг:Wroclaw 1.jpg
Зураг:Wroclaw - Hala Stulecia z fontanna.jpg
Зураг:Wroclaw Wieza Cisnien.jpg
Зураг:Stadion Wroclaw 2011-11-18.jpg
Зураг:Wroclaw- Most Grunwaldzki.jpg
Зураг:Afrykarium tunel.jpg

## Цахим холбоос 
* Вроцлав хотын албан ёсны цахим хуудас 

## Эшлэл 

Ангилал:Доод Силези мужийн гмина
Ангилал:Доод Силези мужийн суурин
Ангилал:Польшийн их сургуулийн хот
Ангилал:Польшийн мужийн нийслэл
Ангилал:Силезийн суурин
Ангилал:Ханзе хот
Ангилал:Одер голын суурин
Сантус хот

**Са́нтус** (португалаар Santos, дуудлага нь [саантус], заримдаа [саантуш], оросоор Сантус) — Бразил улсын Сан-Паулу мужийн харъяат, 418,288 хүнтэй (2007 онд) далайн боомт хот. Бразилын хөлбөмбөгийн «Сантус» баг энэ хотод төвлөн тоглодог.

## Зураг 

Зураг:Monte Serrat pic09.JPG
Зураг:Panoramica Santos.jpg
Зураг:Santos Cathedral.jpg
Зураг:SaoPaulo Municip Santos.svg

Ангилал:Бразилын хот
Сантос (хөлбөмбөгийн баг)

**Хөлбөмбөгийн «Са́нтус» баг** (португалаар Santos Futebol Clube) буюу товчоор **Сантус** (англиар Santos), **Сантус ХББ** (англиар Santos FC) гэж бичдэг нь Бразил улсын Сан-Паулу мужийн Сантус хотоороо овоглосон мэргэжлийн хөлбөмбөгийн баг юм.

## Зураг

Зураг:1955 - santos f.c..jpg
Зураг:PELÉ - 1963.jpg
Зураг:Memorial SantosFC.JPG

## Цахим холбоос 
* Албан ёсны сайт


Ангилал:Бразилын хөлбөмбөгийн клуб
Ангилал:1912 онд байгуулагдсан
Resistance: Fall of Man

**Resistance: Fall of Man** () нь 2006 оны 11 сарын 11-нд худалдаанд гарсан, PlayStation 3-т зориулсан видео тоглоом юм.

## Цахим холбоос 
* Албан ёсны цахим хуудас

Ангилал:2013 оны компьютерын тоглоом
Ангилал:Нэгдүгээр хүн мэргэн бууч
Ангилал:Шинжлэх ухааны уран зөгнөлт компьютерын тоглоом
Ангилал:PlayStation 3-т зориулсан тоглоом
Лодзь

**Лодзь** (польшоор Łódź, дуудлага нь  - монголоор [вүүж] эсвэл [вуужь] гэж дуудна) — Польш улсын Лодзь мужийн төв, 725,055 хүн амтай хот.  

## Түүх 
*1332 онд Лодзь хотын тухай анх Lodzia (латин) гэж эх сурвалжид дурдсан байдаг.
*1423 оны 7-р сарын 29-нд Владислав Ягелло хааны зарлигаар Лодзь хот болжээ. 
*1792 онд Польш улс хоёр дахь удаагаа задрах үед Пруссийн мэдэлд очив. 
*1820 оны 9-р сарын 20-нд Лодзь хот сүлжмэлийн үйлдвэрийн хот болсон. 
*1865 оны 7-р сарын 30-нд хотын удирдлага төмөр зам барих зөвшөөрөл авч, 1865 оны 9-р сарын 19-нд барьж дуусгаад 1866 оны 7-р сарын 1-нээс зорчигч тээвэрлэж эхлэв.  
*1888 оны 10-р сарын 6-нд «Виктория» зочид буудын байранд Лодзь хотод анхны мэргэжлийн театр нээгдсэн. Өнөөдөр энэ байранд «Полония» кино театр ажиллаж байна. 
*1914 онд Дэлхийн 1-р дайны эхний саруудад Герман, Оросын армиудын хооронд Лодзь хотын төлөөх тулаан болсон. 
*1940 онд Дэлхийн хоёрдугаар дайны эхэн үед хотын болон ойр орчмын бүх еврейчүүдийг геттод цуглуулж, дараа нь үхлийн хуаранд бөөгнөрүүлжээ. Лодзийн гетто нь Германы аж үйлдвэрт чухал ач холбогдолтой байсан тул хамгийн том геттогийн нэг байв. Дайны үеэр тус хотын 420,000 оршин суугч, түүний дотор 300,000 еврей, 120,000 польш хүн нас барсан байна. 
*1945 оны 1-р сарын 18-нд Зөвлөлтийн Улаан Арми Германы фашистуудаас тус хотыг чөлөөлжээ. 1945 онд Варшав хот бүрэн нурсан тул Лодзь хот руу Польшийн Засгийн газар нүүж, үндсэндээ 1948 он хүртэл улсын нийслэлийн үүрэг гүйцэтгэсэн байна. 

## Зураг 

Зураг:Lodz Piotrkowska.jpg
Зураг:Pałac Izraela Poznańskiego Łódź ogród.JPG
Зураг:Łódź, ul. Piotrkowska (30.8.2005).jpg
Зураг:Arena-Lodz-mecz.jpg
Зураг:Laweczka Tuwima.jpg
Зураг:Dworzec Łódź Fabryczna.jpg
Зураг:Light Move Festival35(js).jpg

Ангилал:Польшийн хот
Resistance: Retribution

**Resistance: Retribution** нь 2009 оны 3 сарын 17-нд худалдаанд гарсан, PlayStation Portable зөөврийн тоглоомын консолд зориулсан видео тоглоом юм.

Ангилал:2009 оны компьютерын тоглоом
Ангилал:Гуравдугаар хүн мэргэн бууч
Ангилал:Шинжлэх ухааны уран зөгнөлт компьютерын тоглоом
Ангилал:PlayStation Portable-д зориулсан тоглоом
Resistance: Burning Skies

**Resistance: Burning Skies** нь 2012 оны 5 сарын 29-нд худалдаанд гарсан, PlayStation Vita-т зориулсан видео тоглоом юм.

## Эшлэл 
Ангилал:2012 оны компьютерын тоглоом
Ангилал:Нэгдүгээр хүн мэргэн бууч
Ангилал:Шинжлэх ухааны уран зөгнөлт компьютерын тоглоом
Ангилал:PlayStation Vita-д зориулсан тоглоом
Сан-Висенти

**Сан-Висенти** (португалаар São Vicente, оросоор Сан-Висенти) — Бразил улсын Сан-Паулу мужийн харъяат, 148.4 км² газар, 329,370 хүнтэй (2006 онд)  хот бүхий нутаг (*município*). 1532 онд суурин үүссэн, өдгөө Сантус хотын бөөгнөрөлд багтдаг.

## Зураг 

Зураг:SaoPaulo Municip SaoVicente.svg
Зураг:Ponte e bandeira SV.jpg

## Энд төрсөн хүн 
* Робиньо — Бразил улсын хөлбөмбөгчин.

Ангилал:Бразилын хот
Сан-Паулу (муж)

**Сан-Па́улу** (португалаар São Paulo, дуудлага нь [сан паулу], оросоор Сан-Па́улу) — Бразил улсын хамгийн олон хүн суурьшсан муж (аль эсвэл муж улс, португалаар estado - [иста́ду]). 248,197 км² газар нутагт нь 2010 онд 41,262,199 хүн оршин сууж байсан. Дотроо 645 хот бүхий нутаг (*município*), тэднийг ойр шадраар нь багцалсан 15 аймаг (*mesorregiõ*), 63 хошуу (*microrregiõ*)-г багтаадаг. Засаг захиргааны төв нь 11 сая хүнтэй Сан-Паулу хот. Онцлон сонирхоход «Сан-Паулу», «Палмейрас», «Коринтианс», «Сантус» зэрэг Бразилийн алдарт хөлбөмбөгийн багууд энэ мужийн аль нэг хотод төвхнөсөн байдаг юмсанжээ.
## Зураг 

Зураг:Sao Paulo in Brazil.svg
Зураг:Higienópolis2.jpg
Зураг:Interlagos 2006 aerial.jpg
Зураг:Campos do Jordão 2.jpg

Ангилал:Бразилын холбооны муж улс
Оливер Нойвилль

**Оливео Патрик Нойвилль** (, 1973 оны 5 сарын 1-нд төрсөн) нь Германы хөлбөмбөгийн довтлогч асан хүн юм.

Тэрээр 18 жил мэргэжлийн түвшинд хөлбөмбөг тоглох хугацаандаа Байер Леверкузен, Боруссиа Мёнхенгладбах зэрэг багуудад тоглож, Бундеслигт нийт 334 тоглолт хийн, 91 гоол оруулжээ.

Нойвилль шигшээ багийнхаа бүрэлдэхүүнд 69 тоглолт хийсэн бөгөөд 2 ДАШТ, 1 Европын АШТ-д эх орноо төлөөлөн оролцож байв.

## Гадны холбоосууд
*
*Леверкузен
*
*BDFutbol

Ангилал:1973 онд төрсөн
Ангилал:Швейцарын хөлбөмбөгчин
Ангилал:Германы хөлбөмбөгчин
Ангилал:Байер 04 багийн тоглогч
Ангилал:Ханза Росток багийн тоглогч
Ангилал:Серветт багийн тоглогч
Ангилал:Тенерифе багийн тоглогч
Ангилал:Мөнгөн лаврын навч шагналтан
Ангилал:Германчууд
Мүрата Рёота

нь Японы боксчин, Лондон хотноо зохиогдсон 2012 оны зуны олимпын боксын эрэгтэйчүүдийн дунд жин (75 хүртэлх кг)-д аваргалсан тамирчин юм.

## Эшлэл
## Цахим холбоос 
*Sports-Reference.com 
*Олон Улсын Боксын Холбоо

Ангилал:Японы боксчин
Ангилал:Японы олимпын аварга
Ангилал:Боксын олимпын аварга
Ангилал:Боксын дэлхийн аварга
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Японы олимпын оролцогч
Ангилал:Нарагийн хүн
Ангилал:Япончууд
Ангилал:1986 онд төрсөн
Ян-Майен

**Ян-Майен** (норвегиэр Jan Mayen, оросоор Ян-Майен) бол Умард мөсөн далайд Гренландын тэнгис Норвегийн тэнгис хоёрын хооронд Исландаас 600 км, Гренландаас 500 км, Норвегийн Нордкап хошуунаас 1000 км зайнд байдаг, Норвег улсын эзэн мэддэг 373 км2 талбай бүхий арал юм. Бееренберг (2,277 м) гэсэн галт уул, 18-хан хүн амьдардаг Олонкинбюэн гэх сууринтай.

## Зураг

Зураг:R-29-IX-X-XI 200-K 1967 Jan Mayen.jpg
Зураг:Jan mayen sign hg.jpg
Зураг:Jan Mayen orthographic.png

## Цахим холбоос 
* jan.mayen.no – Албан ёсны цахим хуудас (англ./норв.)


Ангилал:Норвегийн харьяа арал
Ангилал:Норвегийн тэнгисийн арал
Ангилал:Гренландын тэнгисийн арал
Ангилал:Норвегийн харьяа нутаг
Ангилал:Норвегийн түүх
Ангилал:Туйл судлал
Ангилал:Арктикийн газар зүй
Чэнь Шишинь

**Чэнь Шишинь** (шинэ ханзаар 陈诗欣, хуучин ханзаар 陳詩欣 - [Chén Shīxīn], англи латин үсгээр хэвшсэн нь Chen Shih-Hsin) — 1978 оны 11 сарын 16-нд Тайбэй хотод төрсөн, Тайвань орны 1960 оноос хойших спортын түүхэн дэх олимпын анхны аварга тамирчин. Тодруулбал 2004 оны Афины олимпод 49 кг жингийн эмэгтэй тэквондогаар Балба, Колумб, Канад, Кубын учраа нараа ялж алтан медалийн эзэн болжээ.

Ангилал:Тэквондогийн олимпын аварга
Ангилал:Тэквондогийн азийн наадмын аварга
Ангилал:Тайванийн тэквондочин
Ангилал:Тайванийн олимпын оролцогч
Ангилал:2004 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Тайванийн олимпын аварга
Ангилал:Тайваньчууд
Ангилал:1978 онд төрсөн
Усан тээврийн байгууламж

Усан тээвэр байгууламж гэдэг нь ачаа бараа, зорчигчдыг аюулгүй байхаар хөвөх тээврийн хэрэгсэл зорчих усан зам, зогсоол бүхий барилга байгууламжийн цогцийг хэлнэ. Усан тээврийн байгууламжид боомт, түшиц хана, хөвөх тавцан, шонт суурь бүхий хавтгай, шлюз гэх мэт барилга байгууламжууд хэрэглэгдэна. Манай орны хувьд усан тээвэр Сэлэнгэ мөрөн, Хөвсгөл нуурт хэрэглэгдэх ба орон нутгийн хэрэгцээнд зориулагддаг. Усан тээврийн тухай асуудлыг Монгол улсын Усан замын тээврийн тухай хуулиар зохицуулагдана
 .
Гидромеханик

**Гидромеханик** нь шингэн болон хатуу биетийн хоорондох хөдөлгөөнийг зохицуулагчийг хэлнэ. Гидромеханик нь бүхэлдээ шингэний механик судлагдхуун дээр тулгуурлан явагддаг. Гидромеханик нь физикийн хий болон шингэн төлөвийн хүчнүүдтэй харьцдаг. Гидромеханик нь гидродинамик (шингэний хөдөлгөөн), гидростатик гэсэн хоёр хэсэгт хyваагддаг.


Ангилал:Шингэний механик
Абдулла Гюль

**Абдулла Гюль** (; 1954 оны 10 сарын 29-нд улсынхаа Кайсери аймгийн Кайсери хотод төрсөн) — 2007 оны 8 сарын 28-наас эхлэн Бүгд Найрамдах Түрк Улс -ын 11 дахь ерөнхийлөгчөөр ажиллаж байсан улс төрч.  2002—2003 оны хооронд улсынхаа ерөнхий сайд, 2003–2007 гадаад харилцааны сайдаар ажиллаж байсан. 

Туркийн Европын интеграцчлалд орохыг дэмжигч тэрээр Туркийг ЕХ-нд элсүүлэх асуудлаар хэлэлцээг эх орондоо эхлүүлэх боломжийг хангахын тулд маш их хүчин чармайлт гаргасан. Үүний зэрэгцээ түүнийг Исламын үнэт зүйлсийг дэмжигч гэж мөн үздэг.

Тэрээр Истанбулын их сургуульд эдийн засгийн чиглэлээр суралцаж, Лондон, Эксетерт дадлага хийж байсан юм. 1983-1991 онд Исламын хөгжлийн банкинд ажиллаж байсан. 1991 оноос - олон улсын менежментийн багш, Исламын нийгмийн халамжийн намаас (Рефах Партиси) Туркийн парламентад дэвшиж депутат болсон. 1991-1995 онд УИХ-ын Төсөв, төлөвлөлтийн хорооны гишүүнээр ажиллаж байсан. 1995 онд дахин орлогчоор сонгогдож, 2001 он хүртэл Олон улсын улс төрийн хорооны гишүүн, 1996-1997 онд Төрийн сайд, Засгийн газрын хэвлэлийн нарийн бичгийн даргаар ажиллаж байсан. 1999 онд Халамжийн намыг хориглосны дараа Абдулла Гюль Буян намаас (Фазилет Партиси) парламентад сонгогджээ.

## Ерөнхийлөгч 
2007 оны 8-р сард Турк улсын Ерөнхийлөгч болсон. 

2014 оны 8-р сарын 28-нд тэрээр Ерөнхийлөгчийн сонгуульд ялалт байгуулсан Ерөнхий сайд Режеп Тайип Эрдоанд бүрэн эрхээ шилжүүлж, 7 жилийн дараа тус улсын ерөнхийлөгчийн суудлаа орхисон юм.

## Зураг 

Зураг:Abdullah Gül.jpg
Зураг:Gül and Medvedev.JPG
Зураг:Abdullah Gül foreign trips.png

Ангилал:Туркийн ерөнхийлөгч
Ангилал:Туркийн ерөнхий сайд
Ангилал:Туркийн гадаад хэргийн сайд
Ангилал:Туркийн шадар сайд
Ангилал:Туркийн Үндэсний Их Чуулганы гишүүн
Ангилал:Гейдар Алиевын одон шагналтан
Ангилал:Гэгээн Олафын одон шагналтан (их загалмай)
Ангилал:Инфант Дом Энрике гинжит одон шагналтан
Ангилал:Италийн Бүгд Найрамдах Улсын Гавьяаны одон шагналтан (их загалмай одонгийн гинжтэй)
Ангилал:Нидерландын Арслан одон шагналтан (их загалмай)
Ангилал:Угаалгын одон шагналтан (өргөмжит хүлэг баатрын их загалмай)
Ангилал:Унгар Улсын Гавьяаны одон шагналтан (их загалмай одонгийн гинжтэй)
Ангилал:Серафимов одон шагналтан
Ангилал:Казахстаны их сургуулийн хүндэт доктор
Ангилал:Хятадын их сургуулийн хүндэт доктор
Ангилал:Энэтхэгийн их сургуулийн хүндэт доктор
Ангилал:Пүсанийн хүндэт иргэн
Ангилал:Туркууд
Ангилал:1954 онд төрсөн
.tr

**.tr** — Цахим сүлжээнд Түрк улсыг илтгэх латин үсгийн домэйн нэр.

Ангилал:Улс орны домэйн нэрс
И Ху-жүнь

**И Ху-жүнь** (солонгосоор 리호준, англи латин үсгээр хэвшсэн нь Ri Ho-Jun, 1946 оны 12 сарын 1-нд төрсөн) — 1972 оны Мюнхений олимпод эрчүүд 50 м зайнаас урт буугаар хэвтэж буудах дасгалаар олимпын алтан медаль хүртсэн, Умард Солонгосын хамгийн анхны олимпын аварга тамирчин.

Ангилал:1946 онд төрсөн
Ангилал:Умард Солонгосын буудлагын тамирчин
Ангилал:Умард Солонгосын олимпын аварга
Ангилал:1972 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:1976 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:1980 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Умард Солонгосын зэвсэгт хүчний хүн
Ангилал:Умард Солонгосчууд
Вольф Мэссинг

**Вольф Мэссинг** (Орос: Во́льф Григо́рьевич (Ге́ршикович) Ме́ссинг) (1899 оны 9 сарын 1 - 1974 оны 11 сарын 8) оюуны телепатийн ба ховсын онцгой авьяастан Дэлхийн хоёрдугаар дайны үр дүнг Адольф Хитлер ба Иосиф Сталин нарт анх хэдэн жилээр урьдчилж хэлж байсан оюуны чадвартан юм. 

Мэссинг 1899 оны 9 сарын 1-нд Польшийн нийслэл Варшаваас 25км зайтай Гора Калвариа тосгонд еврей гэр бүлд мэндэлсэн ба түүний багаасаа ер бусын юмыг мэддэг чадвартайг нь эргэн тойрныхон нь мэддэг байжээ. Тэр 11 настайдаа Германы нийслэл Берлин рүү нууцаар зугтаж ирж гудамжинд хоноглож янз бүрийн ажил хийж явжээ. Удалгүй тэр өөрийнхөө чадварыг нэгэн циркийн эзэнд харуулснаар циркийн юм таах шоуны жүжигчин болжээ. Мэссинг дараа нь бие дааж юмыг таах оюуны зугаа шоунууд зохиож Герман ба Европ даяар алдаршиж эхлэв.

Түүнийг Германд нэр алдарт гарсан хойно нь Альберт Эйнштейн ба Зигмунд Фройд нар урьж уулзан түүний оюуны чадварыг сорьж туршжээ, гэхдээ энэ талаар нарийн түүхэн тэмдэглэл үлдээгүй байна.

1937 онд тэр нэгэн шоун дээрээ "Хэрэв Герман дайн хийгээд зүүн тийш дайрвал сүйрнэ" гэж урьдчилж таасан нь А.Гитлерийн дургуйцлийг хүргэж удалгүй түүнийг барьсан хүнд 2000000 марк өгөх шагналыг Германы фашист засаглал амлах болжээ. 1939 онд Мэссинг ЗХУ-д нууцаар дүрвэж орсын аюулгүйн албаны эрүү шүүлт давж чадснаар орсын иргэн болж өөрийн шоуныхаа ажилаа үргэлжилүүлжээ. Удалгүй түүний чадвар Сталины хараанд өртөж түүнийг янз бүрээр сориход тэр бүх давааг амжилттай давжээ. 1939-1940 оны үед түүнийг ЗХУ-ын Германтай хийх болзошгүй дайны талаарх таамгийг Сталин лавлахад тэр "Берлины гол гудамжаар улаан таван хошуутай танкууд явж байна." гэсэн телейпать таамгийг Сталин сонсоод Германтай эвийн гэрээ байгуулсан гэсэн батлагдаагүй мэдээлэл байдаг. Нэг сорилтон дээр Сталин түүнийг бүрэн зэвсглэсэн харуул хамгаалаттай хувийнхаа байшинд нэвтэрч орохыг үүрэг болгож харуулууддаа түүнийг нэвтрүүлэхгүй байхыг тушаажээ. Удалгүй Мэссинг Сталины өрөөнд орж иржээ түүнийг яаж чадсныг асуухад тэр өөрийгөө Аюулгүй Албаны дарга Е.Берия байна гэж өөрийгөө бүх харуулуудад ховсдож итгүүлж байранд нэвтэрсэн гэжээ. 

Мэссинг Дэлхийн 2-р дайн 1945 оны 5 сарын 4-5 хавьцаа дуусна гэж 1943 онд Сталинд хэлж байжээ. 

Мэссингийг 1960-1970-аад онуудад ЗХУ-д бүх хүн мэддэг байжээ. 

Ангилал:Пара сэтгэл судлал
Ангилал:Пара сэтгэл зүйч
Ангилал:Польшууд
Ангилал:1899 онд төрсөн
Ангилал:1974 онд өнгөрсөн