Намсрайн Нагаанбуу

Бэсүдэй овогт **Намсрайн Нагаанбуу** (1951 оны 6-р сарын 18-нд Говь-Алтай аймгийн Дэлгэр сумын нутагт төрсөн-  2015 оны 12-р сарын 29-нд нас барсан)- Монгол Улсын түүхч сэтгүүлч мэргэжилтэй, дээд боловсролтой, Их засаг их сургуулийн хүндэт доктор, Чингис хаан дээд сургууль, Өвөр Монголын Багшийн Их сургуулийн зочин профессор байсан. 

## Намтар 
Н.Нагаанбуу нь 1961-1966 онуудад дунд сургуульд суралцаж 6–р ангиасаа мал маллаж өөрийн хүч чармайлтаар бүрэн дунд боловсролыг 1977 онд, дээд болон их сургуулийн магистр боловсролыг ШУА-ын “Улаанбаатар” Их сургуульд 1999 онд тус тус бие даан эзэмшсэн түүхч юм. 

Тэрээр Монголын Сэтгүүлчдийн Нэгдсэн Эвлэлд 1976 онд элссэн сэтгүүлч, Монголын зохиолчдын эвлэлд 1982 онд элссэн зохиолч юм.

Н.Нагаанбуу нь ажил хөдөлмөрийн гараагаа 1967 оноос эхлэж нэгдлийн малчин, туслах үйлдвэрийн ажилчин, ачигч, цахилгаанчин, засварчин, уурын зуухны галч, 1971-1974 онд Ардын цэргийн 122-р ангид алба хаасан, 1974-1975 онд Дэлгэр сумд явуулын багш, 1975-1983 онд Цээл сум, Гуулин хороонд эвлэлийн хорооны дарга, Улаанбаатар хотын ХЗЭ-ийн хороо, МХЗЭ-ийн Төв хорооны ажилтан, 1983-1989 онд Улаанбаатар хотын Тусгай Үйлчилгээний авто комбинатад Улс төр техникийн кабинетийн эрхлэгч, жолооч байсан.

1989-1991 онд Чөлөөт Үйлдвэрчний эвлэлийн дарга, 1991-1995 онд Монголын зохиолчдын хороонд мэргэжлийн зохиолч, “Тоншуул” сэтгүүлийн сурвалжлагч, зохиолчдын “Хөх-уул” компанид ажилтан, 1995- 2002 онд Их Засаг их сургуульд сонин сэтгүүлийн эрхлэгч, багш, 2002-2007 онуудад Засгийн газарт “Чингис хаан-840”, “Их монгол- 800” түүхт ойнуудыг тэмдэглэн өнгөрүүлэх Засгийн газрын Үндэсний хороонд нарийн бичгийн дарга, 2007 оноос “Их засаг” их сургуулийн багш, чөлөөт уран бүтээлчээр ажиллан зохиол бүтээлээ туурвиж байв.

## Бүтээл 
Н.Нагаанбуу нь сэтгүүлзүйн салбарт амжилттай ажиллаж шилдэг сайн нийтлэлүүд бичсэний төлөө МСНЭ-ийн нэрэмжит шагнал хүртсэнээс гадна “Монголын гурвал онол”, “Монголын он цаг тоолол”, “Монголын түүх соёлын нэр томьёоны гаргалаа”, “Монгол төр ёс заншлын үндэс” зэрэг судалгааны олон бүтээл туурвисан түүхч юм.

2001 онд “Хөх галын сүйтгэл” зөгнөлт романаараа Монголын Зохиолчдын эвлэлийн шагнал, 2005 онд “Тэнгэрлэг түүх” түүхэн романаараа утга зохиолын оны шилдэг бүтээлд олгодог “Алтан-Өд” шагнал, “Амин ертөнцийн дуулиан”, “Айдсын мандлын нууц” уран зөгнөлт романуудаараа “Алунгоо” шагнал хүртсэн. Мөн уншигчдын талархал хүлээсэн “Алтайн тэнгэр” гурамсан роман, тууж өгүүллэгийн “Улаанбаатар”, жүжиг киноны зохиолын “Кино зохиолууд” түүврээ хэвлүүлсэн.

Н.Нагаанбуу нь монголын түүх соёлд ихээхэн шаардлагатай Өвөрмонголын нэлээд хэдэн номыг монгол бичгээс кирилл бичигт хөрвүүлсний дээр “Их төрийн голомт” баримтат уран сайхны кино, “Их Монгол-800” “Бунхан”, “Их Монгол-800” зэрэг түүхэн баримтат кинонуудын зохиолыг бичин Монголын үндэсний телевиз, Монгол кино нэгтгэлүүдтэй хамтран кино бүтээсэн нь тухайн үедээ Засгийн газрын тэргүүний болон хамгийн шилдэг бүтээлийн шагнал хүртэж байсан авьяаслаг уран бүтээлч байв.

Тэрбээр “Монгол он цаг тоолол” номоороо эрдэм шинжилгээний шилдэг бүтээлийн шагнал хүртэж, “Монголын гурвал онол”, “Монголчуудын дүүрэн чанарын онол” зэрэг 5 номыг нь БСШУЯ “Оны шилдэг бүтээл”-ээр шалгаруулж байв. Мөн хүүхдэд зориулсан уран бүтээлийн улсын анхдугаар уралдаанд “Чингис хаан” зохиол нь тэргүүн байр эзэлж байв.

“Монголын гурвал онол”, “Монгол ёс заншлын үндэс”, “Монголчуудын язгуур гүн ухаан”, “Итгэхүй ухаан” зэрэг бүтээлүүдийг нь Л.Түдэв, Ч.Далай, Ж.Авхиа, Х.Сампилдэндэв зэрэг олон нэрт эрдэмтэд өндөр үнэлж өмнөх үг өгүүлэл бичсэн байна.

Ангилал:Дэлгэрийн хүн
Ангилал:1951 онд төрсөн
Ангилал:2015 онд өнгөрсөн
Ангилал:Монголын зохиолч
Ангилал:Монголын түүхч
Ангилал:Монголын сэтгүүлч