Huawei

**Huawei Technologies Co. Ltd.** (хятад. 華為技術有限公司, хялбар. 华为技术有限公司, пиньинь *Huáwèi Jìshù Yǒuxiàn Gōngsī*, дуудлага. *Хуавэй зишү юшянь гонши*) — бол 1987 онд Хятадын Ардын чөлөөлөх армийн инженер асан Рэн Жэнфэйн үүсгэн байгуулсан, дэлхийн хамгийн том харилцаа холбооны компаниудын нэг юм. 

## Түүх 
Тус компани нь 1987 онд Хятадын Шэньжэнь хотод байгуулагдсан. Эхэндээ Хонконгоос жижиг байгууллагын дотоод автомат утсан холбооны станцын систем импортолж байсан боловч хожим нь өөрийн үйлдвэрлэлээ эхлүүлсэн юм. 1993 онд тус компани тухайн үед Хятадад хамгийн том (10,000 дугаартай) автомат утсан станц боловсруулсан. 1995 онд Бээжин, Шанхай хотуудад чиглүүлэгч болон үүрэн холбооны тоног төхөөрөмж боловсруулах судалгааны төвүүд нээсэн байна. Гадаадын харилцаа холбооны тоног төхөөрөмж нийлүүлэгчдийн тусгай зөвшөөрлийг 1996 оноос хойш хураалгаж хятадын засгийн газраас дэмжлэг авч байжээ.  

1996 онд Huawei компани анхны олон улсын гэрээгээр Хонконгийн "Hutchison Whampoa" компаниас захиалга авсан байна. 1998 онд Орос, Африкт зах зээлээ өргөжүүлж эхэлсэн. 1990-ээд оны сүүлээр компанийн засаглалын системийг сайжруулахаар IBM-ийн зөвлөхүүдийг урьж ажиллуулсан юм. 2001 онд тус компани Нидерланд, Германы зах зээлд гарч, дараа нь Европын бусад орнуудад нэвтэрсэн байна. 2004 онд Хятадын Хөгжлийн Банк (10 тэрбум доллар, 2009 онд 30 тэрбум доллар болж нэмэгдсэн) болон Хятадын Экспорт-Импортын Банк (600 сая доллар)-аас их хэмжээний зээл авсан нь өрсөлдөгчдөөсөө хамаагүй хямд үнээр тоног төхөөрөмжөө борлуулах, мөн үйлчлүүлэгчдэд зээл олгох боломжийг олгосон. 2004 онд олон улсын үйл ажиллагааны орлого анх удаа дотоодын зах зээлийн орлогоос давж, компанийн тоног төхөөрөмжийг дэлхийн 19 үндэсний "3G" сүлжээний 14-ийг хөгжүүлэхэд ашигласан. 2005 онд British Telecom компанитай байгуулсан томоохон гэрээ нь Huawei-ийн харилцаа холбооны тоног төхөөрөмжийн зах зээлд чухал тоглогч гэсэн статусыг бататгаж, дараа нь Vodafone компанитай гэрээ байгуулсан ажээ. 2001 онд АНУ-д салбар нээгдсэн боловч зөвхөн жижиг харилцаа холбооны операторуудтай л холбоо тогтоож чадсан. 2003 онд Америкийн 3Com компанитай хамтарсан үйлдвэр байгуулсан боловч Huawei 2006 онд өөрийн хувьцаагаа түншдээ зарсан байна.

2011 онд Huawei компани орлогоороо Ericsson-ыг (32.9 тэрбум долларын эсрэг 32.4 тэрбум доллар) давж, Cisco-гийн дараа хоёр дахь том харилцаа холбооны тоног төхөөрөмжийн зах зээлийн тэргүүлэгч болсон. Энэ үед тус компани 110,000 хүнийг ажиллуулж байсан бөгөөд тэдний 30 орчим хувь нь Шэньжэнь хотод байрладаг байв. Huawei-ийн тоног төхөөрөмжийг дэлхийн хамгийн том 50 харилцаа холбооны компанийн 45 нь ашигладаг байв. Энэ үед тус компани 49,000 патент авах хүсэлт гаргаж, 83 стандарт боловсруулах байгууллагад оролцсон байв. Үүний зэрэгцээ, аж үйлдвэрлэлийн тагнуул болон бусад компанийн загварыг хууль бус зорилгоор ашигласан гэж буруутгаж тус компанийн нэр хүндийг унагажээ.

Компанийн орлого сайн байсан ч тус компани урт хугацааны тэргүүлэх байр сууриа хадгалж чадаагүй юм. 2022 оны эхээр шилдэг таван компанийн тоонд ч ороогүй байна. Зах зээлийн эзлэх хувь огцом буурсан нь АНУ-ын хориг арга хэмжээнээс үүдэлтэй бөгөөд энэ нь тус компанийг Америкийн технологийг ашиглан боловсруулсан чипүүдэд хандах эрхийг нь хассантай холбоотой юм.

2024 оны эхний хагаст Huawei компанийн борлуулалт өмнөх оны мөн үеэс 34.3%-иар өсөж, 417.5 тэрбум юань (58.6 тэрбум ам.доллар) болжээ.

## Үйл ажиллагаа 
Huawei Хятад, АНУ, Герман, Турк, Энэтхэг (Бангалор), Швед (Стокгольм), Орос (Москва) зэрэг хотуудад 20 эрдэм шинжилгээ-судалгааны төвтэй. Тус компани Vodafone Group, BT Group, Telecom Italia, France Telecom, Telefonica, Deutsche Telekom зэрэг дэлхийн тэргүүлэх холбооны операторуудтай хамтарсан инновацын төвүүд байгуулжээ. 

Huawei мөн Хятадын томоохон хотуудад ухаалаг төхөөрөмж, цахилгаан тээврийн хэрэгсэл борлуулах чиглэлээр мэргэшсэн өөрийн гэсэн тэргүүлэх дэлгүүрүүдийн сүлжээг хөгжүүлж байгаа юм.

## Бүтээгдэхүүн 
; Хэрэглээний электроник

* Хөдөлгөөнт төхөөрөмжүүд: ухаалаг гар утас (Honor брэндийн доор байгаа төхөөрөмжүүдийг оруулаад) болон таблетууд; мөн тэдгээрт зориулсан үйлдлийн систем (Harmony OS)-ийг боловсруулж байна.
* Онлайн үйлчилгээ: 2018 онд сард 266 сая хэрэглэгчтэй болсон AppGallery апп дэлгүүр. AppGallery нь 560,000 бүртгэлтэй хөгжүүлэгчтэй.

; Холбоо харилцааны технологи

* утасгүй сүлжээний төхөөрөмж (LTE/HSDPA/W-CDMA/EDGE/GPRS/GSM, CDMA2000 1xEV-DO/CDMA2000 1X, TD-SCDMA)
* суурь сүлжээний төхөөрөмжүүд (IMS, Mobile Softswitch, NGN)
* сүлжээний тоног төхөөрөмж (FTTx, xDSL, оптик төхөөрөмж, байршил заагч, сүлжээний коммутаторууд)
* програмууд болон техник хангамж (IN, өгөгдлийн зайнаас дамжуулах үйлчилгээ, BOSS)
* терминалууд (UMTS/CDMA)

## Huawei-тай хийж буй дайн 
2019 оны 5-р сарын 15-нд АНУ-ын Ерөнхийлөгч Доналд Трамп улс орныхоо харилцаа холбооны сүлжээг хамгаалахын тулд үндэсний хэмжээнд онц байдал зарлаж, АНУ-д бүтээгдэхүүний борлуулалтад нь мэдэгдэхүйц саад учруулах зорилготой Huawei-г хар жагсаалтад оруулсан. Хятад улс энэ шийдвэрт сөргөөр хариу үйлдэл үзүүлсэн байна.

5-р сарын 20-нд Google нь Huawei-тэй хамтын ажиллагаагаа зогсоосон бөгөөд энэ нь Android үйлдлийн системээс салгагдах гэсэн үг боловч 2019 оны 8-р сарын 19 хүртэл Huawei ухаалаг гар утсыг үргэлжлүүлэн дэмжсээр байсан. АНУ-ын Конгресс өмнө нь Google-ийг ингэхийг уриалж байсан.

5-р сарын 22-нд Британийн ARM компани Huawei-тэй хамтын ажиллагаагаа зогсоосон бөгөөд үүний үр дүнд тус компани өөрийн Kirin процессорын үйлдвэрлэлээ алдсан. Үүний зэрэгцээ Huawei-ийн гүйцэтгэх захирал Рен Жэнфэй АНУ түүний компанийг дутуу үнэлж байгаа гэж мэдэгдсэн боловч Америкийн чип үйлдвэрлэгчдээс хамааралтай гэдгээ хүлээн зөвшөөрсөн.

2020 оны 5-р сарын 13-нд Д.Трамп АНУ-ын компаниудыг үндэсний аюулгүй байдалд заналхийлж буй компаниудтай бизнес хийхийг хориглосон захирамжаа 2021 оны 5-р сар хүртэл сунгасан. Баримт бичигт тодорхой үйлдвэрлэгчдийг дурдаагүй боловч Huawei болон ZTE-тэй хамтран ажиллахыг хориглосон гэсэн үг юм.

2021 оны зун АНУ тус компанийн хэдэн зуун сая долларын үнэ бүхий микрочип худалдан авах хүсэлтийг зөвшөөрсөн гэж мэдээлсэн. Эдгээр микрочипыг дэлгэц болон төрөл бүрийн мэдрэгч үйлдвэрлэхэд ашигладаг байна.

## Охин копаниуд 
Huawei нь компаниудын бүлэг бөгөөд түүний холдинг компани нь Huawei Investment & Holding Co., Ltd. юм. 2022 оны эцсийн байдлаар гол охин компаниуд нь. 

* Huawei Technologies Co., Ltd. (Хятад, 100% эзэмшил, харилцаа холбооны тоног төхөөрөмжийн хөгжүүлэлт, үйлдвэрлэл, борлуулалт)
* Huawei Device Co., Ltd. (Хятад, 100% эзэмшил, харилцаа холбооны тоног төхөөрөмжийн хөгжүүлэлт, үйлдвэрлэл, борлуулалт)
* Huawei Machine Co., Ltd. (Хятад, 100% эзэмшил, харилцаа холбооны тоног төхөөрөмжийн үйлдвэрлэл)
* Shanghai Huawei Technologies Co., Ltd. (Хятад, 100% эзэмшил, харилцаа холбооны тоног төхөөрөмжийн хөгжүүлэлт)
* Beijing Huawei Digital Technologies Co., Ltd. (Хятад, 100% эзэмшил, харилцаа холбооны тоног төхөөрөмжийн хөгжүүлэлт)
* Huawei Tech. Investment Co., Ltd. (Хонконг, 100% эзэмшил, материалын худалдаа)
* Huawei International Co. Ltd. (Хонконг, 100% эзэмшил, харилцаа холбооны тоног төхөөрөмжийн дистрибьютер)
* Huawei International Pte. Ltd. (Сингапур, 100% эзэмшил, харилцаа холбооны тоног төхөөрөмжийн дистрибьютер)
* Huawei Technologies Japan K.K. (Япон, 100%, гар утасны электроникийн хөгжүүлэлт ба борлуулалт)
* Huawei Technologies Deutschland GmbH (Герман, 100%, гар утасны электроникийн хөгжүүлэлт ба борлуулалт)
* Huawei Device (Шэньжэнь) Co., Ltd. (Хятад, 100%, гар утасны электроникийн үйлдвэрлэл ба борлуулалт)
* Huawei Device (Хонконг) Co., Ltd. (Хонконг, 100%, гар утасны төхөөрөмжийн борлуулалт)
* Huawei Technical Service Co., Ltd. (Хятад, 100%, тоног төхөөрөмжийн суурилуулалт, засвар үйлчилгээ)
* Huawei Software Technologies Co., Ltd. (Хятад, 100%, үүлэн үйлчилгээ)
* HiSilicon Technologies Co., Ltd. (Хятад, 100%, хагас дамжуулагчийн үйлдвэрлэл)
* HiSilicon (Шанхай) Technologies Co., Ltd. (Хятад, 100%, хагас дамжуулагчийн үйлдвэрлэл)
* HiSilicon Optoelectronics Co., Ltd. (Хятад, 100%, оптоэлектроникийн үйлдвэрлэл)
* Huawei Digital Technologies (Сужоу) Co., Ltd. (Хятад, 100%, инвертер үйлдвэрлэл)
* Huawei Technologies Cooperatief U.A. (Нидерланд, 100%, гадаад дахь салбаруудын холдинг компани)