4 сарын 3

**4 сарын 3** нь Григорийн тооллын жилийн 93 дахь (өндөр жил бол 94 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 272 өдөр үлдэж байна.

## Онцлох үйл явдал 
* 801 - Франкын хаан Луи Пиу олон сарын хугацаанд бүслэсний эцэст Барселон хотыг эзлэн авчээ. 
* 1043 - Английн хаан ширээнд "Үнэн" Эдуард суув. 
* 1559 - Чатеу-Камбресигийн энхийн гэрээ байгуулагдсанаар Италийн дайн дуусчээ. 
* 1834 - Грекын тусгаар тогтнолын төлөөх дайнд оролцсон генералуудыг шүүх ажиллагаа эхлэв. 
* 1865 - Америкийн иргэний дайн: Эх газрын Америкийн нийслэл гэгдэх Виржиниа мужийн Ричмонд хотыг Холбоотны цэргийн хүч эзлэн авчээ. 
* 1885 - Германы зохион бүтээгч, инженер Готтлеб Даймлер өөрийн бүтээсэн хөдөлгүүртээ зохиогчийн эрх авав. 
* 1888 - Английн Лондон хотын зүүн захын Уайтчапел хотод эзэн холбогдогчийг нь хэзээ ч тогтоож чадаагүй 11 цогцос олджээ. 
* 1895 - Алдарт зохиолч Оскар Уайльдыг ижил хүйстэнтэйгээ явалдсан гэх үндэслэлээр шоронд хорив.
* 1922 - ЗХУ-ын Коммунист намын анхны ерөнхий нарийн бичгийн даргаар Иосиф Сталин тодорчээ. 
* 1933 - Эверест буюу Жомолунгма хайрханыг судлахаар Британийн анхны экспедиц Төвөдийг зорив. 
* 1936 - Алдарт нисгэгч Чарльз Линдбергийн хүүг барьцаалсан хэрэгт буруутай гэж үзэн Бруно Ричард Хауптманн гэгчид цаазын ял оноожээ. 
* 1942 - Дэлхийн II дайн: Батааны хойгт Японы цэргийн хүч халдан довтлов. Тус хойгийг АНУ болон Филиппиний арми хамтран хамгаалсан юм. 
* 1946 - Батааны хойгт цуст яргалал зохион байгуулсан гэх үндэслэлээр Японы цэргийн жанжин Хомма Масахаруг цаазлав. 
* 1948 - АНУ-ын ерөнхийлөгч Харри Трумэн дайны дараах сэргээн босголтод зориулсан 16 улсад туслах  "Маршаллын төлөвлөгөө"-г 5 тэрбум ам.доллар олгох зарлигт гарын үсэг зуржээ. 
** Өмнөд Солонгосын Чэжү мужид хүний эрх, эрх чөлөөний төлөө тэмцсэн Чэжүгийн бослого дэгдэв. 
* 1968 - Өнгөт арьстан, хүний эрхийн төлөө цогтой тэмцэгч Мартин Лютер Кинг "Би уулын оргил гарна" илтгэлээ олон нийтэд хандан хэлжээ. 
* 1969 - Вьетнамын дайн: АНУ-ын Батлан хамгаалахын сайд Мелвин Лейрд Вьетнамыг сэргээн босгох ажилд гар бие оролцохоо мэдэгдэв. 
* 1973 - Моторола компанийн ажилтан Мартин Күүпер зохион бүтээсэн анхны гар утасаараа Беллийн Лабораторийн эрдэмтэн Жоел С.Энгел рүү дуудлага хийв. Энэ нь гар утасаар хийсэн анхны дуудлага байсан юм. 
* 1974 - Америк болон Канадын өрнө, дорно хэсэгт дэгдсэн их хар салхины улмаас 315 хүн амиа алдаж, 5,500 гаруй хүн гэмтэж, бэртжээ. 
* 1975 - Шатрын дэлхийн аварга шалгаруулах шувтаргын тоглолтод Бобби Фишер болон Анатолий Карпов нар учраа таарч Карпов дэлхийн аварга болов. 
* 1981 - АНУ-ын Сан-Франциско хотод зохиогдсон "Баруун эргийн компьютерийн үзэсгэлэнд" дэлхийн хамгийн анхны суурин компьютер болох "Осборн 1"-ийг танилцуулжээ. 
* 1996 - "Унабомбер"-ын хэрэгт сэжиглэгдэж байсан Теодор Кашински гэгч АНУ-ын Монтана мужийн нэгэн байшинг барьцаалав. 
* 1997 - Алжирийн босогчид Талит тосгоны 53 оршин суугчийг хэрцгийгээр хороожээ. 
* 2000 - Компьютерийн алдарт "Майкрософт" компанийг АНУ-ын итгэлцлийн хуулийг зөрчин өрсөлдөгчөө зах зээлээс шахан гаргах замаар монопольдсон гэж үзэн, шүүхэд өгчээ. 
* 2004 - Мадридын террорист халдлагыг зохион байгуулсан бүлэг этгээдийг хоргодох байрандаа байхад нь цагдаа нар устган хороов. 
* 2007 - Францын галт тэрэгний үйлчилгээний TGV галт тэрэг Ла Шемин хотод 574 км/ц хурдалж дэлхийн дээд амжилтыг тогтоожээ. 
* 2008 - Америкийн иргэний агаарын тээврийн ATA Airlines компани санхүүгийн асуудлаас болж дампуурлаа зарлав. 
* 2009 - АНУ-ын Нью-Йорк хотын Бингхемптон дүүрэгт байрлах Америкийн иргэний холбооны дэргэдэх цагаачлалын төвд гал гарч 13 хүн амиа алджээ. Дөрвөн хүн хүнд шархдаж эмнэлэгт хүргэгдсэн ч бүгдээрээ эмнэлэгт амиа хорлосон байна. 
* 2010 - Дэлхийн хамгийн анхны таблет төхөөрөмжийг Apple компани худалдаанд гаргажээ. 
* 2013 - Аргентин улсын Буенос Айрес болон Ла Плата хотод олон хоног үргэлжлэн орсон аадар борооны улмаас их хэмжээний үер бууж наад зах нь 50 хүн амиа алдсан байна. 
* 2016 - Дэлхийн эрэн сурвалжлах сэтгүүлчдийн холбооны санаачилгаар Панамын баримтыг олон нийтэд дэлгэж 214,488 оффшор компанийн мэдээллийг ил болгов. 
* 2017 - ОХУ-ын Санкт-Петербургийн метронд дэлбэрэлт болж 14 хүн амиа алдан, олон тооны хүн шархаджээ.

## Мэндэлсэн алдартнууд 
* 1016 - Лиао гүрний хаан Шинзонг (1055 онд нас барсан)
* 1245 - Францын хаан III Филип (1285 онд нас барсан)
* 1715 - Английн физикч Уиллиам Ватсон (1787 онд нас барсан)
* 1814 - Америкийн шашны Исүс Кристийн хожмын үеийн гэгээнтнүүдийн сүмийн тэргүүн Лорензо Снөү (1901 онд нас барсан)
* 1876 - Гуталны "Бата" брендийг үндэслэгч Чехийн бизнесмэн Томаш Бата(1932 онд нас барсан)
* 1881 - Италийн 30 дахь ерөнхий сайд Алсиде Де Гаспери (1954 онд нас барсан)
* 1887 - Японы мэргэжлийн сүмо бөхийн 24 дэх их аварга Танигоро Отори (1956 онд нас барсан)
* 1898 - Алдарт "Тайм" сэтгүүлийг үүсгэн байгуулалцсан Хенри Люс (1967 онд нас барсан)
* 1900 - Ливан улсын долоо дахь ерөнхийлөгч Камиль Шамун (1987 онд нас барсан)
* 1913 - Норвегийн 18 дахь ерөнхий сайд Пер Бортен (2005 онд нас барсан)
* 1920 - Японы мэргэжлийн сүмо бөхийн 43 дахь их аварга Жүнносүке Ёшибаяма (1977 онд нас барсан)
* 1924 - Америкийн нэрт жүжигчин Марлон Брандо (2004 онд нас барсан)
* 1929 - Данийн 29 дэх ерөнхий сайд Поул Шлутер 
* 1930 - Германы канцлер Хельмут Коль (2017 онд нас барсан)
* 1942 - "Алтан бөмбөрцөг" наадмын хоёр удаагийн шагналт жүжигчин Марша Мейсон 
* 1946 - Польшийн тав дахь ерөнхий сайд Анна Шучока 
* 1948 - НАТО буюу Умард Атлантын цэргийн эвслийн 11 дэх ерөнхий нарийн бичгийн дарга Яап де Хүүп Шеффер 
** Мексикийн 53 дахь ерөнхийлөгч Карлос Салинас де Гортари
* 1953 - Японы мэргэжлийн сүмо бөхийн 56 дахь их аварга II Ваканохана Канжи 
** Мэргэжлийн боксын хүнд жингийн дэлхийн аварга Америкийн боксчин Жеймс Смит 
* 1961 - Америкийн инээдмийн нэрт жүжигчин Эдди Мерфи
* 1971 - Олимпын алт, мөнгө, Дэлхийн аваргын алт, мөнгө, хүрэл медальт Америкийн уулын цаначин Пикабо Стрийт 
* 1978 - Олимпын мөнгөн медальт Германы теннисчин Томми Хаас
* 1985 - Их Британийн "Икс Фактор" нэвтрүүлгийн ялагч, дуучин Леона Льюс 
* 1987 - Олимпын хүрэл медальт, дэлхийн аваргын нэг мөнгө, хошой хүрэл медальт, Европын гурван удаагийн аварга Их Британийн гүйгч Мартин Рүүни
* 1988 - Голландын хөлбөмбөгийн хаалгач Тим Крулл 
* 1992 - Олимпын хошой хүрэл, нэг мөнгөн медальт, Дэлхийн тав, Европын гурван удаагийн аварга Оросын усанд сэлэгч Юлия Ефимова

## Нас барсан алдартнууд 
* 1287 - Ромын пап IV Онориус (1210 онд төрсөн)
* 1882 - Америкийн зартай дээрэмчин Жесси Жеймс (1847 онд төрсөн)
* 1897 - Германы нэрт хөгжмийн зохиолч Йоханнес Брамс (1833 онд төрсөн)
* 1941 - Японы мэргэжлийн сүмо бөхийн 22 дахь их аварга Тачияма Минемон (1877 онд төрсөн)
** Унгарын 22 дахь ерөнхий сайд Пал Телеки (1879 онд төрсөн)
* 2000 - Америкийн нэрт философич Терренс МакКенна (1946 онд төрсөн)
* 2015 - Алдарт "Линирд Скинирд" хамтлагийн бөмбөрчин Боб Бөрнс (1950 онд төрсөн)
* 2016 - Италийн нэрт хөлбөмбөгч Чезаре Малдини (1932 онд төрсөн)
* 2020 - Монгол Улсын хөдөлмөрийн баатар, Ардын Уран Зохиолч, СГЗ, Төрийн шагналт, доктор, УБИС-ийн хүндэт профессор, XX зууны манлай сэтгүүлч Лодонгийн Түдэв Улаанбаатар хотод нас барсан (1935 онд төрсөн)

## Тэмдэглэлт өдөр 
----

0403
03