2018 оны улсын наадмын бөх барилдаан

**2018 оны улсын наадмын бөх барилдаан** нь Монгол түмний их цэнгэл Тулгар төрийн 2227 жилийн ой, Ардын хувьсгалын 97 жилийн ой, Их Монгол улс байгуулагдсаны 812 жилийн ойн баяр наадам ба долдугаар сарын арван нэгнээс арван хоёрны өдрүүдэд Төв цэнгэлдэх хүрээлэнгийн зүлэг ногоон дэвжээнээ зохион байгуулагдав.

#### Барилдаанд оролцогчид 
Тулгар төрийн 2227 жилийн ой, Ардын хувьсгалын 97 жилийн ой, Их Монгол улс байгуулагдсаны 812 жилийн ой, Үндэсний их баяр наадамд улсын алдар цолтой дархан аварга, улсын аварга, улсын арслан, улсын гарьд, улсын заан, улсын харцага, улсын начин цолтнууд аймаг, цэргийн цолтой аймаг, цэргийн арслан, аймаг, цэргийн заан, аймаг цэргийн харцага, аймаг цэргийн начин цолтнууд мөн сумын цолтон болон залуу бөхчүүд оролцон барилдна.

#### Бөхийн тоо 
Улсын баяр наадам, Ардын хувьсгалын ойн наадамд тэгш тооны бөхчүүд барилдуулах журамтай бөгөөд энэ нь даваа бүрт бөх сондгойруулахгүй зохицуулга юм. Ихэвчлэн таван зуун арван хоёр бөх барилдах бөгөөд Ардын хувьсгалын тэгш ойн жил мөн Их Монгол улс байгуулагдсаны ойн жилүүдэд мянга хорин дөрвөн бөх барилдуулж байна.

Улсын баяр наадмын түүхэнд 1955 онд хоёр зуун тавин зургаан бөх сугалаагаар барилдуулж байсан нь улсын наадамд барилдсан хамгийн цөөхөн бөхтэй жил юм.

#### Улсын цол, чимэг 
Улсын баяр наадамд 512 бөх барилдахад ес даван түрүүлсэн бөхөд " Улсын арслан " цол, найм даван үзүүрлэсэн бөхөд " Улсын гарьд " цол, долоо даван шөвгөрсөн бөхчүүдэд " Улсын заан " цол, зургаа даван шөвгөрсөн бөхчүүдэд " Улсын харцага " цол, тав давж шөвгөрсөн бөхчүүдэд " Улсын начин " цолыг баяр наадмын комиссын шийдвэрийн тус тус олгоно.Харин " Улсын арслан " цолтой бөх дахин түрүүлвэл " Улсын аварга " цол, " Улсын аварга " цолтон түрүүлвэл " Даян аварга " цол, " Даян аварга " цолтон түрүүлвэл " Дархан аварга " цол хүртнэ.

Харин 1024 бөх барилдсан тохиолдолд " Улсын арслан " цолноос бага цолтой бөх ес давсан тохиолдолд Үзүүр, түрүүний барилдаан эхэлхээс өмнө " Улсын арслан " цолыг олгож улмаар арав давж түрүүлбэл " Улсын аварга " цолыг олгоно.

Улсын баяр наадмын тухайн даваа бүрт давж шөвгөрсөн улсын цолтой бөхчүүдэд чимэг олгох журмын дагуу баяр наадмын комиссын шийдвэрийн дагуу чимэгийг тус тус  олгоно.

#### Бөхийн бүрэлдэхүүн 
Тулгар төрийн 2227 жилийн ой, Их Монгол улсын 812 жилийн ой, Ардын хувьсгалын 97 жилийн ой үндэсний их баяр наадмын хүчит бөхийн барилдаан дархан аварга Г.Өсөхбаяр, улсын аварга О.Балжинням, Г.Эрхэмбаяр, Ч.Санжаадамба, С.Мөнхбат нараар магнайлуулсан улсын арслан цолтон ес, улсын гарьд цолтон зургаа, улсын заан цолтон ес, улсын харцага цолтон арван долоо, улсын өсөх идэр начин болон улсын начин цолтой дөчин нэг тэргүүтэй нийт наян долоон улсын цолтонтой хүчит таван зуун арван хоёр бөх хүч чадал, уран мэхийг уралдуулан барилдлаа.

#### Шинээр цол, чимэг хүртсэн бөхчүүд 
### Барилдааны дүйз 
##### ***Товчилсон үгнүүдийн тайлбар*** 
##### *Нэгийн даваа* 
##### *Хоёрын даваа* 
##### ***Гурвын даваа*** 
##### ***Дөрвийн даваа*** 
##### ***Тавын даваа*** 
Мөн улсын гарьд Н.Ганбаатар, улсын харцага А.Цацабшир, аймгийн хурц арслан Ц.Бямба-очир нарын гурван бөхийн барилдах эрхийг 2 жилээр хасав.

##### ***Зургаагийн даваа*** 
***Долоогийн даваа***

##### ***Наймын даваа*** 
##### ***Есийн даваа*** 
## Эшлэл 
Ангилал:Улсын наадмын барилдаан