2019 оны Евровижн дууны тэмцээн

**Евровижн дууны тэмцээн 2019** (англ. Eurovision Song Contest 2019, фр. Concours Eurovision de la chanson 2019, еврей. ‏אירוויזיון 2019‏) — нь 2019 онд болсон 64 дүгээр Евровижн дууны тэмцээн юм. Тэмцээн нь Израилын Тел-Авив хотод явагдсан. 2018 оны Евровижн дууны тэмцээнд Израилаас оролцсон Нетта Барзилай "Toy" дуутай ялснаар Израил тэмцээнийг зохион байгуулах эрхийг авсан. Израил энэ тэмцээнийг 3 дахь удаагаа зохион байгуулж байгаа бөгөөд өмнө нь 1979, 1999 оны тэмцээнүүдийг зохион байгуулж байсан. Европын өргөн нэвтрүүлгийн холбоо (EBU), нэвтрүүлэгч Израилын Өргөн Нэвтрүүлгийн Корпорацитай (IPBC) зохион байгуулсан тус тэмцээн Экспо Тел-Авивд зохион байгуулагдсан бөгөөд 5 сарын 14, 16-ны хоёр хагас шигшээ тоглолт, 5 сарын 18-нд явагдсан шигшээ тоглолтоос бүрдсэн. Гурван шууд тоглолтыг Эрез Тал, Бар Рафаели, Аси Азар, Люси Аюб нар хөтөлсөн.

Тэмцээнд 41 улс оролцсон. Өмнө жил Болгар, Украин оролцсон ч 2019 оны тэмцээнд оролцоогүй. Болгарын төлөөлөгчдийн гишүүдийг бусад төслүүдэд шилжүүлсэн бол анх оролцохоор төлөвлөж байсан Украnн улс нь үндэсний шигшээ тоглолтыг тойрсон маргааны улмаас эцэст нь нэрээ татсан.

Дункан Лоуренсын дуулсан, Жоэл Шёо, Воутер Харди, Уилл Ноксын хамтран бичсэн "Arcade" дуугаар Нидерланд ялагч болсон. Энэ нь Нидерландын 5 дахь ялалт бөгөөд өмнө нь 1957, 1959, 1969 ба 1975 онуудад ялж байсан. EBU-ийн мэдээлснээр уг тэмцээн нь 182 сая үзэгчтэй байсан ба өмнөх тэмцээнээс үзэгчдийн тоо нь 4 саяар буурсан. Гэсэн хэдий ч 15-24 насны үзэгчдийн тоо хоёр хувиар өссөн гэж мэдээлсэн.

## Байршил 
2018 оны тэмцээнд Нетта Барзилай "Toy" дуутай түрүүлж, 2019 оны тэмцээн Израилын Тел-Авив хотод явагдсан. 1979, 1999 оны тэмцээнүүдийг Иерусалимд зохион байгуулсны дараа Израил 3 дахь удаагаа тэмцээнийг зохион байгуулсан. Тэмцээн явуулах газраар Экспо Тел-Авивын 2015 оны 1-р сард нээгдсэн 2-р павильонд байрладаг 7300 хүний суудалтай хурлын төв шалгарсан юм. Тел-Авивын хойд хэсэгт орших Рокахийн өргөн чөлөөнд байрладаг уг хурлын төв нь концерт, үзэсгэлэн, үзэсгэлэн худалдаа, хурал зэрэг олон арга хэмжээ зохион байгуулагддаг газар юм. Үзэсгэлэнгийн талбай нь арван танхим, асартай, том гадна талбайтай. 2-р павильонд өмнөхөн нь 2018 оны жүдогийн Европын аварга шалгаруулах тэмцээн 4 сарын 26-28-ны хооронд зохион байгуулагдсан.

### Тендер шалгаруулалт 
2018 оны тэмцээнд Португалийн Лиссабонд Израил ялсны дараа Нетта Барзилай, Израилын ерөнхий сайд Биньямин Нетаньяху нар 2019 оны тэмцээн Иерусалим хотод болно гэж мэдэгдсэн боловч уг мэдээллийг Израилын Өргөн Нэвтрүүлгийн Корпораци (IPBC/KAN) ба Европын өргөн нэвтрүүлгийн холбоо (EBU) батлаагүй юм. Израилын Сангийн сайд Моше Кахлон мөн ярилцлага өгөхдөө энэхүү арга хэмжээг зөвхөн Иерусалим хотод зохион байгуулна гэж мэдэгдсэн бөгөөд түүний зардлыг 120 сая израил шекель (ойролцоогоор 29 сая евро) болно гэж тооцоолсон байна. Иерусалим хотын дарга Нир Баркат энэ арга хэмжээг Иерусалим Арена, Тедди цэнгэлдэх хүрээлэнд зохион байгуулах боломжтой гэдгийг дурдсан. Иерусалим хотын захиргаа суудлын тоо бага тул 1979, 1999 оны Евровижн дууны тэмцээнийг зохион байгуулж байсан Олон Улсын Хурлын Төвд тэмцээн зохион байгуулахгүй гэдгийг баталсан.

Нетаньяху 2018 оны 6 сарын 18-нд Израил Евровижн нэвтрүүлгийг зохион байгуулахад нөлөөлөхгүйн тулд EBU-ийн гишүүн телевизүүдийн үндсэн хуулийн талаархи дүрмийг сахин биелүүлэхээ амлав. IPBC-ийн байгуулалтанд мэдээллийн хөтөлбөрийг дараа нь олон нийтийн өргөн нэвтрүүлгийн хоёрдахь байгууллагад шилжүүлэх нөхцөлийг оруулсан байдаг. Энэ нь EBU-ийн гишүүн нэвтрүүлэгчид өөрсдийн дотоод мэдээллийн албатай байхыг шаарддаг дүрмийг зөрчсөн.

Маргааш нь Израилыг албан ёсоор зохион байгуулагч орноор баталж, 2018 оны 6 сарын 24-ний өдөр KAN 2019 оны тэмцээнийг зохион байгуулах хүсэлтэй хотуудын тендерийн үйл ажиллагааг албан ёсоор нээсэн. Израилын сайд Михаэл Орен, 2018 оны 7 сарын 28-нд Иерусалимд тэмцээнийг зохион байгуулах бололцоо байхгүй, Тел-Авив тэмцээнийг зохион байгуулах хамгийн боломжтой хот гэж мэдэгдсэн.

Үүний дараахан засгийн газар KAN-д зочид буудлын зардал, аюулгүй байдлыг хангахад шаардсан урьдчилгаа төлбөрийг (12 сая евро) өгөөгүй талаар мэдээлэл гарсан. KAN ба засгийн газрын хооронд үүссэн нааштай байдал хурцадсаны дараа 2018 оны 7 сарын 29-ний өдөр хоёр тал харилцан тохиролцоонд хүрсэн. Тел-Авив хотын захирагч хотыг хүлээн авах хот болгон сонговол хот өөрөө хурлын танхимын зардлыг дааж өгөхөө мэдэгдсэн.

2018 оны 8 сарын 27-ны долоо хоногт гүйцэтгэх удирдагч Йон Ола Санд Иерусалим, Тел-Авив дахь боломжит газруудыг үзэж, Эйлатын саналыг сонсохоор Израилын эргэн тойронд EBU-ийн цөөн хэдэн төлөөлөгчдийг удирдан явсан. 2018 оны 8 сарын 30-нд Санд KAN-д өгсөн ярилцлагадаа Эйлат шалгаруулалтаас гарсан тул Иерусалим, Тел-Авивын хооронд тэмцэл үлдсэн гэж мэдэгдсэн. Тэрбээр EBU-ийн гишүүдийн дунд арга хэмжээг бойкотлох талаар нухацтай хэлэлцүүлэг болоогүй гэж нэмж хэлсэн.

2018 оны 9 сарын 13-нд EBU Тел-Авивыг зохион байгуулагч хотоор зарлаж, Экспо Тел-Авивыг 2019 оны уралдаан явагдах газраар сонгосон.

**Түлхүүр үг**:  Явагдах газар  Сүүлд үлдсэн байршлын нэг

## Оролцсон улсууд 
### 1-р хагас шигшээ 
Эхний хагас шигшээ тоглолт нь 2019 оны 5 сарын 14-ний 21:00 цагт (CEST) болсон. Эхний хагас шигшээд 17 улс оролцсон. Эдгээр улсууд, мөн Франц, Израил, Испани улсууд 1-р хагас шигшээд саналаа өгсөн. Украин нь 1-р хагас шигшээ тоглолтын хоёрдугаар хагаст оролцох байсан боловч үндэсний шалгаруулалттай холбоотой маргаанаас болж тэмцээнд оролцохоос татгалзсан. Тодруулсан улсууд нь шигшээ тоглолтод шалгарсан:

### 2-р хагас шигшээ 
Эхний хагас шигшээ тоглолт нь 2019 оны 5 сарын 16-ний 22:00 цагт (CEST) болсон. 2-р хагас шигшээд 18 улс оролцсон. Эдгээр улсууд, мөн Герман, Итали, Их Британи 2-р хагас шигшээд саналаа өгсөн. Тодруулсан улсууд нь шигшээ тоглолтод шалгарсан:

## Эшлэл 
Евровижн
#