open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Планшет

**Целийн тэмдэглэлийн бүтэц**

•	Целийн траекторийн тэмдэглэл – Цуваа координатууд ба түүнийг холбосон хэрчмүүд, целийн эхлэл ба төгсгөлийн тэмдэг,

•	Целийн эхлэлд байрлах мэдээлэл- Целийн дугаар, целийн төрлийн тэмдэглэл ба мэдээлэл, группээр нисч байгаа целийн өргөн урт, 

•	Целийн цэг бүртэй холбоотой мэдээлэл – координат, өндөр, цаг минут, целийн маневрын тэмдэглэл, урьдчилан тооцоолсон цэгийн мэдээлэл

•	Целийн хоёр цэгийн хоорондох тэмдэглэл – Целийн хүлээн авч шилжүүлсэн тэмдэглэл, саатуулга үйлчлэх цэг ба  бүс, сөнөөгч онгоц дагасан траекторийн тэмдэглэл,

•	Групп целийн тэмдэглэл – олон траекторийг холбосон тэмдэглэл

Ангилал:Радар
Ангилал:Нислэгийн навигац
Зургийн боловсруулалт

**Зургийн боловсруулалт** нь нэг ёсондоо сигнал боловсруулалт юм. Энэхүү үйл ажиллагааны оролт нь фото зураг эсвэл видео материал, харин гаралт нь зураг, түүнээс илрүүлсэн онцлог шинжүүд аль эсвэл зурагтай холбоотой параметрүүд байдаг. Зураг боловсруулах ихэнх техникүүд нь хоёр хэмжээст зураг дээр ажилладаг бөгөөд эдгээр нь сигнал боловсруулах үндсэн техникүүдийг хэрэглэдэг.

## Үндсэн үйлдлүүд
Өөр бусад зураг боловсруулах үйлдлүүд:

* Геометрийн хувиргалт (хэмжээг өөрчлөх, зөөх, эргүүлэх гэх мэт)
* Өнгө дээр хийх үйлдлүүд (өнгөний ялгарал)
* Зургийг засварлах (ж.нь., дижитал зургийн чанарыг сайжруулах)
* Зургийг ялгах
* Зургийг бүртгэх (хоёр буюу түүнээс олон зургийг зэрэгцүүлэх)
* Зургийг хэсэгчлэх

## Хэрэглээ
* Царай илрүүлэх
* Дүрс илрүүлэх
* Эмнэлгийн зураг боловсруулалт
* Микроскопын зураг боловсруулалт
* Морфологи зураг боловсруулалт
* Зайнаас тандан судлах

## Мөн үзэх
* Зургийг засварлах
* Компьютерийн хэтийн төлвийн талаарх хурлуудын жагсаалт

## Бусад холбоосууд
*'Зураг боловсруулалт' лекцүүд, Алан Петерс. Вандербилт Их сургууль.

Ангилал:Компьютерын ухаан
Ангилал:Дохио боловсруулалт
Тойргийн индикатор

**Тойргийн индикатор** нь радарын антеннын сигналыг боловсруулаад операторт ойлгомжтойгоор харуулж целийн мэдээг авах зориулалттай электрон дэлгэц юм.
Ангилал:Радар
Азимут

**Азимут** гэж тухайн радарын байршлын цэгээс урьдчилан тогтоосон шулуун болон целийн чиг хоорондын өнцгийг хэлнэ. Азимут өнцөгийг жинхэнэ ба соронзон гэж ангилна. Энэ нь ихэвчлэн газарзүйд хэрэглэгдэнэ

Ангилал:Одон орны координатын систем
Ангилал:Геодезийн одон орон
Ангилал:Бөмбөрцгөн одон орон
Целийн азимутыг тодорхойлох арга

Целийн азимутыг тодорхойлох арга:
Целээс ирж байгаа багц радио сигналуудын дундач єнцгийг тооцоолж авна.
Ангилал:Радар
Планшет хийх үйлдэл

**Планшетчингийн хийх үйлдэл**:
*Утсаар хүлээж авсан целийн мэдээллийг планшет дээр зурна.
**Целийн азимут, градус
**Целийн алслалт, километр
**Целийн төрлийн тэмдэглэл
**Целийн характеристикийн мэдээллийг тэмдэглэнэ
*Целийн дугаарыг нэмж бичнэ: операторын өгсөн дугаар дээр ротын дугаарыг ялгаж бичнэ. Аль радараас ирсэн дугаарыг бичнэ.
*Целийн мэдээлэл ирсэн цаг минутыг бичнэ
*Целийн таван засечкыг зурсны дараа целийн дундаж хурдыг бодож бичнэ.
*Туйлын координатыг ПВО-гийн сеткийн координатад хөрвүүлэн радио холбоочинд целийн мэдээг утсаар дамжуулна. 
*Бусад РЛС болон удирдлагын байрнаас ирсан целийн мэдээллийг планшет дээр зурна.
*Өөрийн РЛС-ийн бүст тодорхой хугацааны дараа орж ирэх целийн мэдээг урьдчилан тооцоолон бодож планшет дээр тэмдэглэх

Ангилал:Нислэгийн навигац
Цель

Хяналт тогтоосон агаар мандалд орж ирсэн нисдэг биетийг **цель** гэнэ.

Ангилал:Радар
Агаарын зам

**Агаарын зай** гэдэг нь агаарын хөлгийн нислэгийг аюулгүйгээр гүйцэтгэхэд зориулагдсан өндөр ба өргөнөөр хязгаарлагдсан хэмжээ юм.

Ангилал:Агаарын тээвэр
Монгол 2008 оны Зуны Олимпод

Хятадын Бээжин хотод зохион явагдсан 2008 оны зуны олимпод Монгол Улсыг төлөөлж 29 тамирчин жүдо, чөлөөт бөх, бокс, буудлага, хүндийн өргөлт, хөнгөн атлетик, усанд сэлэлтийн төрлүүдэд хүч чадлаа сорьсон.

## Медалиуд 
## Шагналт байрууд
*Дамдинсүрэнгийн Нямхүү - 5-р байр. Эрэгтэй жүдо, 81кг
*Доржготовын Цэрэнханд - 5-р байр. Эмэгтэй жүдо, +78кг
*Уранчимэгийн Мөнх-Эрдэнэ - 5-р байр. Бокс, 64кг
*Пүрэвжаргалын Лхамдэгд - 7-р байр. Эмэгтэй жүдо, 78кг
*Цогбадрахын Мөнхзул - 8-р байр. Эмэгтэй буудлага, 10 метрийн спортын гар буу

## 30px Бокс
Монгол улсын 4 боксчин Олимпын эрх аван, тус олимпод өрсөлдсөн. Э.Бадар-Ууган 2007 оны Боксын Дэлхийн Аварга Шалгаруулах Тэмцээнээс мөнгөн медаль авч эрхээ өвөртөлсөн бол үлдсэн 3 тамирчин маань Азийн бүсийн урьдчилсан шалгаруулалтаас шалгарчээ.

## 30px Буудлага
**Эмэгтэй**

## 30px Жүдо
Монгол улс жүдогийн төрлөөр олимпын 10 эрх авч, оролцох тамирчдаа дотоодын сорилгын үндсэн дээр тодруулсан.

**Эрэгтэй**

*Олон Улсын Жүдо Бөхийн Холбоо нь Азийн Жүдо Бөхийн Холбооноос Олимпын эрх олгох тэмцээнүүддээ хэрэгжүүлсэн онооны системийг эс зөвшөөрч, нэг улсаас нэг тамирчин хоёр жинд эрх авбал аль нэгийг нь хүчингүй болгоно гэсэн шийдвэрийг гаргаснаас эрэгтэйчүүдийн 66 кг-ийн жинд барилдах ёстой байсан Санжаасүрэнгийн Миярагчаа олимпын наадмын дэвжээнд гарч чадаагүй. Энэ жинд гавъяат тамирчин Х.Цагаанбаатар цуглуулсан оноогоороо тивдээ тэргүүлж, эрх авсан боловч дээрх шийдвэрийн дагуу түүнийг дэлхийн аваргаас эрх авсан 60 кг-д орохыг зөвшөөрч, үлдсэн 66 кг-д авсан эрхийг цуцалсан байна.

**Эмэгтэй**

## 30px Усанд сэлэлт 
Монголын 2 тамирчин урилгаар оролцсон.

## 30px Хөнгөн атлетик
Монгол улсаа төлөөлж 2 тамирчин оролцсон бөгөөд Б.Сэр-Од олимпын B нормативыг биелүүлж эрхээ авсан бол Б.Мөнгөнтуяа урилгаар оролцжээ.

## 30px Хүндийг өргөлт
Монгол улс Азийн аварга шалгаруулах тэмцээнд үзүүлсэн багийн амжилтаараа 1 эрх авсан.

**Эмэгтэй**

## 30px Чөлөөт бөх
;Эрэгтэй

;Эмэгтэй

## Эшлэл
Ангилал:Бээжингийн олимп
2008
Мэдээлэл зүй

**Мэдээлэл зүй** буюу **Информатик** нь мэдээлэл боловсруулалт болон мэдээллийн системийн инженерчлэлийг практик хэрэглээ болгодог шинжлэх ухаан юм. Энэ шинжлэх ухаан нь бүтэц, алгоритм, горим, байгалийн болон хиймэл системүүдийн ажиллагааг судалдаг. Мөн өөрийн ерөнхий болон онолын үндэслэлийг гаргахаас гадна бусад салбарын үндэслэлүүдийг ашигладаг. Компьютер үүсч бий болсноос хойш хувь хүн болон байгууллагууд тоон мэдээллийг улам ихээр цуглуулж боловсруулах болсон. Энэ нь танин мэдэхүйн болон нийгмийн асуудлыг мэдээллийн технологийг ашиглаж судлах информатикийн салбар үүсч хөгжихөд нөлөөлсөн.

Анагаахын информатик, биоинформатик гэх мэтээр тухайн салбарын нэртэй хамт хэрэглэх нь информатикийн тусгай төрлийг тэр салбар дахь мэдээлэл, мэдлэг, өгөдлийг боловсруулахтай холбож  өгч байгаа явдал болно. Өөрөөр хэлбэл информатикийн ойлголтууд болон онолуудыг бусад салбаруудыг баяжуулахад хэрэглэж байна гэж үзэж болно. 

## Информатик хэмээх нэрийн учир 
1957 онд Германы эрдэмтэн Карл Штейнбух өөрийн бичсэн “Информатик: Автомат мэдээллийн боловсруулалт” гэдэг өгүүлэлдээ информатик гэдэг үгийг анх хэрэглэсэн. Информатик гэдэг үгийн англи хувилбар нь голдуу компьютерийн шинжлэх ухаантай адилаар хэрэглэгддэг. Үнэн хэрэг дээрээ компьютерийн шинжлэх ухаан нь информатикийг бодвол математик рүү чиглэсэн хандлагатай байдаг.        

1962 онд Филипп Дрейфус, мөн “Информатикс Генерал АйЭнСи” компанийг үндэслэн байгуулагч Волтер Бауэр нар информатик гэдэг үгийн франц хувилбарыг
мэдээллийг хадгалах, боловсруулах компьютерийн хэрэглээнд хамааруулж анх хэрэглэсэн.

Энэ нэр нь автоматаар мэдээллийг боловсруулах шинжлэх ухааныг тайлбарлахад хэрэглэгддэг. Бусад шинжлэх ухааны нэрнүүдийн авдаг “ик” дагаврыг информэшн гэдэг үг авч  мэдээллийн шинжлэх ухаан болон мэдээлэл боловсруулах практик хоёрыг хамтад нь агуулсан шинжлэх ухааны нэр томьёо болсон болно. Internet

## Худалдааны тэмдэгт
*Informatics* худалдааны тэмдэгт нь Америкийн Нэгдсэн Улсын *Informatics Inc.* компанийн нэр дээр байдаг. 2006 оны 10-р сард "информатик" гэдэг худалдааны тэмдэгт дангаараа (уг үг орсон хувилбар байсан) байхгүй байсан.

## Холбоотой салбарууд
* Хиймэл оюун
* Харилцаа холбоо
* Цогц систем
* Компьютерийн шинжлэх ухаан
* Информатик дидактик
* Мэдээллийн шинжлэх ухаан
* Мэдээллийн онол
* Хайлтын систем

## Мөн үзэх

* Байгууллагын информатик
* Астроинформатик
* Биоинформатик
* Бизнесийн информатик
* Экоинформатик
* Evolutionary informatics
* Геоинформатик
* Эрүүл мэндийн информатик
* Мэдээллийн менежмент
* Лабораторийн информатик
* Нейроинформатик
* Нийгмийн информатик
* Квант информатик
* Сувилахуйн информатик

## Бусад холбоос
* Answers.com: *Информатик* гэдэг үгийн тодорхойлолтууд
* Информатик
* Вашингтоны Их Сургууль: Информатик
* Индианагийн Их Сургууль: Информатик гэж юу вэ? 
* Informatics, Inc : 1962 онд үүсгэн байгуулагдсан
* Информатик гэж юу вэ? (Эдинбург) 
* Информатик гэж юу вэ? (Калифорнийн Их Сургууль)
* *Информатик* гэж ямар утгатай үг вэ?
* Информатикийн талаарх асуулт хариулт
* Форум Информатик болон Компьютерийн шинжлэх ухааны оюутнуудад


Ангилал:Шинжлэх ухааны мэргэжлийн салбар
Целийн алслалтыг хэмжих

Целийн алслалтыг хэмжих
Цацсан долгион ба ойж  ирсэн долгионы хоорондын хугацааг хэмжих соронзон долгион тархах хурдан їржїїлэн целийн алслалтыг бодож гаргана.
Ангилал:Радар
Занданшуулсан шарил

thumb|240px|Занданшуулсан шарил.
[thumb|240px|[Парисын Луврын музей дахь Египетийн занданшуулсан шарил.]]

**Занданшуулсан шарил** () гэдэг бол зориудаар болон тохиолдлоор агааргүй, маш бага чийгтэй орчинд зарим тохиолдолд эрс хүйтэн орчинд химийн бодисын нөлөөгөөр арьс болон мах нь хадгалагдсан үхдэл буюу цогцос юм. Хүн болон амьтдын занданшуулсан шарил дэлхийн бүх газраас олддог бөгөөд байгалийн өвөрмөц нөхцөлийн нөлөөгөөр зарим нь соёл иргэншлийн зан үйлийн нөлөөгөөр хадгалагдсан байдаг.

## Зохиомлоор занданшуулсан шарилууд 
Эртний Египетэд нарийн шалтгааны улмаас хүн болон матар, муур занданшуулдаг байжээ.
## Мөн үзэх 
* Занданшуулсан шарилуудын жагсаалт
* Занданшуулалт
* ДНХ-г шинжилсэн занданшуулсан шарилууд
Занданшуулсан шарилуудын жагсаалт

## Егитетээс 
* Тутэнхамон
* 1-р Рамзэс
* Нэспэрэннуб
* 3-р Амэнхотеп
* 2-р Тутмосэс
* 1-р Сэти
* 2-р Рамзэс
* Нэсяамэн
* Юүяа

## Бусад 
* Владимир Ленин
* Мао Зэ Дун
Ангилал:Занданшуулсан шарил
ДНХ-г шинжилсэн занданшуулсан шарилууд

Дараах эртний хүмүүс болон занданшуулсан шарилуудын ДНХ-г шинжилж хаана болон аль цаг үед амьдарч байсныг нь судалсан байна. 

## ДНХ шинжилгээ
Ангилал:Занданшуулсан шарил
Ангилал:ДНХ
Хэт улаан туяа

**Хэт улаан туяа** буюу **IR туяа** нь 0.7 - 300 мкм долгионы урт, ойролцоогоор 1 - 430 Тгц давтамж бүхий цахилгаан соронзон долгион юм. *Infrared* нэрийн утга нь "улаанаас доор" (*infra* гэж Латинаар "доор"). Хүний биеэс ялгарах дулааны цацрагийн долгионы урт нь 10 микрометрhttps://www.neonics.co.th/%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B8%99%E0%B8%84%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%AB%E0%B8%A5%E0%B8%B1%E0%B8%81/infrared-thermometer.

Хэт улаан туяаны зургийг цэргийн ба иргэний зориулалтай өргөнөөр ашигладаг. Цэргийн хэрэглээнд байг илрүүлэх, шөнө харах, эргүүл хийх гэх мэтээр ашиглагдана. Иргэний хэрэглээнд дулааны нөлөөний анализ, температур мэдрэгчийг удирдах, богино зайд утасгүй холболт хийх, цаг агаарыг урьдчилан тандахад ашиглагдана. Хэт улаан туяаны астраноми нь мэдрэгчээр тоноглогдсон дуран авайгаар огторгуйн уудмыг шинжлэн судалдаг. Жишээ нь молекулын үүл, гаригууд, сансрын тоосонцор зэргийг судалдаг.) 

## Гадаад холбоос 
Ангилал:Цахилгаан соронзон
Халаасны компьютер

[thumb|[Telefónica Europe|O2 Халаасны компьютер]]

**Халаасны компьютер** (англиар: Pocket PC, товчоор PPC) нь Microsoft Windows Mobile үйлдлийн систем бүхий авч явахад зориулагдсан гарын алганд багтах хэмжээтэй компьютер юм. Энэхүү төхөөрөмж нь мөн NetBSD, Linux, Android болон бусад үйлдлийн системүүдийг дэмжиж ажиллах чадвартай байдаг бөгөөд орчин үеийн персональ компьютерийн ихэнх боломжийг өөртөө агуулсан байдаг.

Одоогоор халаасны компьютерт зориулагдсан мянга мянган хэрэглээний програм байгаа бөгөөд тэдний ихэнх нь үнэгүй байдаг. Мөн эдгээр төхөөрөмжийн ихэнх нь өөртөө гар утас агуулж байдаг. Үүнээс гадна Microsoft-ийн халаасны компьютерууд нь GPS-ийн дохио хүлээн авагч, баркод уншигч, камер болон бусад төхөөрөмжүүдтэй зохицож ажилладаг.

## Түүх 
Халаасны компьютер нь өмнөх үеийн тооны машины хэмжээтэй компьютерээс үүсэлтэй. 1970-аад оны үед програмчилдаг товчтой тооны машин нь бизнесийн болон шинжлэх ухааны энгийн тооцооллыг хийж чаддаг болсон. 1982 онд Hewlett Packard-ын HP-75 төхөөрөмж 1 мөр текст дэлгэцтэй, тоо үсэг бичих гартай, BASIC хэлийг дэмжих боломжтой болсон. HP 200Lx цуврал нь график дэлгэц, QWERTY гартай болсон. Omnigo 100 хувилбар нь DOS-ын орчинд график дэлгэц болон үзэг хэрэглэдэг болсон боловч өргөн дэлгэрээгүй юм.

## Тодорхойлолт 
Microsoft: Халаасны компьютер бол "*хэрэглэгчийн и-мэйл, утасны жагсаалт, төлөвлөгөө, ажлын даалгавар зэргийг хадгалах болон үзүүлэх, тоглоом, мультимедиа файлыг тоглуулах болон мессеж илгээх, хүлээж авах, вэб үзүүлэх зэрэг үүргийг гүйцэтгэдэг гарын алганд багтах хэмжээтэй төхөөрөмж юм.*"

"Халаасны компьютер" гэж нэрлэгдэхийн тулд гар төхөөрөмжүүд нь техникийн болон програмын хэд хэдэн шаардлагыг хангах ёстой.

Жишээлбэл, ямар нэг төхөөрөмж "Халаасны компьютер" байхын тулд дараах шаардлагыг хангах ёстой:
* Microsoft-ийн Windows Mobile үйлдлийн систем ажилладаг
* ROM дотроо тусгайлан хийж өгсөн програмуудыг агуулдаг
:*Тэмдэглэл: *Windows Mobile* нь Windows CE үйлдлийн систем болон үндсэн хэрэглээний програмуудыг агуулдаг.*
* Мэдрэг дэлгэц (touchscreen)-ийг агуулдаг
* Төхөөрөмж нь өөртөө хэд хэдэн хэрэгцээтэй товчийг агуулдаг
* ARM version 4 архитектурт зохицон ажиллах CPU-тэй (Intel XScale CPU, MIPS CPU эсвэл SH3 CPU).

## Үйлдлийн системийн хувилбарууд 
* Windows Mobile 6.1
* Windows Mobile 6
* Windows Mobile 5
* Windows Mobile 2003
* Pocket PC 2000 болон 2002

## Гадаад холбоос 
* Windows Mobile сайт at Microsoft.com

Ангилал:Windows
Ангилал:Зөөврийн компьютер
Ангилал:Компьютерын техник хангамж
Ангилал:Үйлдлийн систем
Жон МакКэйн

[thumb|right|250px|[Америкийн Нэгдсэн Улсын Сенат|Сенатч ***Жон МакКэйн***]]
**III Жон Сидней МакКэйн** (, 1936 оны наймдугаар сарын 29-нд Панамын сувгийн бүст төрсөн - 2018 оны наймдугаар сарын 25-нд Аризона, Корнвиллд өнгөрсөн) нь Аризона муж улсаас сонгогдсон Америкийн Нэгдсэн Улсын Сенатч юм. Тэрбээр 2008 оны АНУ-ын Ерөнхийлөгч сонгуульд Бүгд Найрамдах Намаас нэр дэвшихээр сонгогдсон.

МакКэйний эцэг болон өвөг эцэг Америкийн Нэгдсэн Улсын Тэнгисийн цэргийн хүчинд алба хааж байсан. МакКэйн Америкийн Нэгдсэн Улсын Тэнгисийн цэргийн хүчний Академид суралцаж, сүүлд Вьетнамын дайны үеэр цэргийн алба хаажээ. 1958 онд тэрээр АНУ-ын тэнгисийн Хүчний Академийг дүүргэн, Вьетнамын дайны үеэр цэргийн нисгэгчээр дайнд оролцсон. 1967 онд USS Forrestal хөлөг шатах үеэр тэр золтой л амь үрэгдчихээгүй. Дараа нь 1967 оны 10 сард Ханой хотыг бөмбөгдөж явж байгаад онгоц нь буудуулан сөнөж, өөрөө Вьетконгчуудад (сүүлд бүх улсыг эзлэн авсан Хойд Вьетнамын цэргүүдийг ийнхүү нэрлэдэг байв) олзлогдсон юм. Олзонд байх хугацаандаа тэрбээр цэргийн олзлогдогч гэгдэж байв. Шоронд хэдэн жил байх хугацаандаа олон эрүү шүүлт, тамлалтыг давж гарсан бөгөөд үүний улмаас тэрбээр удаан хугацаагаар хөдөлмөрийн чадвараа алдсан юм. Түүнийг АНУ-ын Армийн генералын хүү гэж мэдсэний дараа вьетнамчуудын түүнд хандах хандлага арай өөр болсон байх. Түүнийг АНУ-д олзлогдсон томоохон албан тушаалтай офицеруудаар солихыг АНУ зөвшөөрөөгүй бөгөөд, түүнийг буцааж явуулахад татгалзах зүйлгүй хэмээн вьетнамууд мэдэгдсэн ч тэрээр сайн дураараа татгалзан, хэрвээ түүнийг олзлогдохоос өмнө олзлогдсон бүх цэргийг түүний хамт суллавал тэр буцаж явах болно гэдгээ илэрхийлсэн.

Учир нь олзлогдсоноос өмнө олзлогдсон хүнийг суллаагүй байхад дараагийн хүнийг суллуулж авахгүй гэдэг нь АНУ-ын цэргийн дүрэмд байдаг (Code of Conduct) тул тэрээр цэргийн дүрмээ баримтлан ийнхүү олзонд суухад хүрсэн гэдэг. Үүний дараа тэрээр дайны үеийн шоронгийн хатуу бэрхийг туулах болсон бөгөөд энэ бүхний дараа 1973 оны 3 сарын 14-нд суллагдсан.

1982 оноос МакКейн улс төрийн кареераа эхэлж, улс төрд өндөр амжилт үзүүлэн Сенатад 4 удаа улиран сонгогдсон. 2000 онд МакКэйн АНУ-ын Ерөнхийлөгчид Бүгд Найрамдах Намаас нэр дэвших гэж өрсөлдсөн боловч Жорж В.Бушид ялагдаж байлаа. 2008 онд тэрбээр дахин энэхүү нэр дэвших эрхийн төлөө өрсөлдөж нам дотроо ялалт байгуулсан боловч Ардчилсан Намаас нэр дэвшигч Барак Обамад ялагджээ.

Ангилал:АНУ-ын улс төрч
Ангилал:1936 онд төрсөн
Ангилал:2018 онд өнгөрсөн
Мөнхбатын Даваажаргал

**Хакүхо Шоо** (白鵬翔, はくほう　しょう, 1985 оны 3 сарын 11 - төрсөн) нь Монгол улсын Улаанбаатарт төрсөн Японы мэргэжлийн сүмо барилдааны бөх юм. Жинхэнэ нэр нь **Мөнхбатын Даваажаргал**. 2000 онд анх очиж 2001 оноос барилдсаар 2007 оны 5 дугаар сарын 30-нд тэрээр 22 насандаа Японы мэргэжлийн Сумо барилдаанд Монголоос очиж барилдаж байсан хоёр дахь, гадаадын дөрөв дэх ёкозүна болсон түүхтэй.

Түүний өндөр 192 см бөгөөд 158 кг жинтэй ажээ.

Түүний аав нь Монгол Үндэсний бөхийн дархан аварга, Монгол улсын Хөдөлмөрийн баатар, гавьяат тамирчин, Олимпын мөнгөн медальт, алдарт бөх Жигжидийн Мөнхбат юм.

Японы мэргэжлийн сумогийн 69 дэх их аварга, Монгол улсын Хөдөлмөрийн баатар, гавьяат тамирчин М.Даваажаргал.

1000 жилийн түүхтэй Японы үндэсний сумо бөхөд 30-аас дээш түрүүлсэн 2 аварга байдаг бол 1187 даваа авч 45 удаа түрүүлж Японы Эзэн хааны цомыг авсан цор ганц бөх нь "Хакухо" М.Даваажаргал юм.

Хакухо 2019 онд Японы иргэншил авч нэрээ Хакухо Шо гэж сольжээ. Хакухо нь 2007 онд гурван жил үерхсэн Япон улсын загвар өмсөгч Сайоко Вада-тай гэрлэсэн бөгөөд тэд одоо дөрвөн хүүхэдтэй. 

“Японы мэргэжлийн сумо бөхийн Их аварга Хакүхо М.Даваажаргал 2021 оны есдүгээр сарын 27-ны өдөр зодог тайлахаар болсон талаар “Эн-Эйч-Кэй” агентлагаас өглөө 5.19 цагт мэдээлэв. 

Тэрбээр мэргэжлийн сумо бөхийн дэвжээний эзэн, ояката болж ирээдүйн шилдэг сумочдыг бэлдэх ажилдаа орж, амжилтын төлөөх шинэ замналаа үргэлжлүүлж байна.

## Амжилт 
　
    
    
    
    
    
    
　
　
    
    
    
    
    
    
　
　
    
    
    
    
    
    
  
  
    
    
    
    
    
    
  
  
    
    
    
    
    
    
  
  
    
    
    
    
    
    
  
  
    
    
    
    
    
    
  
  
    
    
    
    
    
    
  
 
    
    
    
    
    
    
  
 
    
    
    
    
    
    
  
 
    
   Тэмцээнболоогүй
    
    
   
   
  

   
   
   
   
   
   

   
   
　  
   
   
    
  

   
   
   
   
   
   

   
   
　 
   
   
   
  

   
   
   
   
    
    
  

    
    
    
    
    
    
  

    
    
    
    
    
    
  

    
    
    
    
    
    
  
 
    
    
   Тэмцээнболоогүй
    
    
    
  
 

    
    
 

## Эшлэл
## Гадаад холбоос 
* Нихон Сүмо Кёокай - Намтар
* 

*Нэг удаад олон ёкозүна байж болдог бөгөөд залгамжлагдах цол биш юм*

Ангилал:Монголын сүмоч
Ангилал:Японы сүмоч
Ангилал:Ёкозүна
Ангилал:Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар
Ангилал:Алтан гадас одон шагналтан
Ангилал:Монгол улсын гавьяат тамирчин
Ангилал:Японы оны шилдэг тамирчин
Ангилал:Улаанбаатарын хүн
Ангилал:Японы хүн
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1985 онд төрсөн
Бадарчийн Дашням

**Асасэкирюү Таро** (朝赤龍 太郎, あさせきりゅう　たろう, 1981 оны 8 сарын 7 - ) нь Монгол улсын Улаанбаатар хотод төрсөн сүмо бөх. Түүний хүрсэн хамгийн өндөр цол нь сэкивакэ юм. 2017 оны 4 сард Японы иргэн болоод мөн оны 5 сард зодог тайлж, Нишикижима ояката нэрээр Сүмогийн Холбоонд үлдэж, Такасаго дэвжээндээ ажиллаж буй.

Аав Л.Бадарч нь үндэсний бөхийн улсын харцага цолтой.

## Амжилт 
　
　　
　　
　　
　　
　　
　　
　
　
　　
　　
　　
　　
　　
　　
　
　
　　
　　
　　
　　
　　
　　
　
　
　　

  Тэмцээнболоогүй
　　
　　
　　
　　
　
　
   
   
   
   
   
    
  
  
    
    
    
    
    
    
  

    
    
    
    
    
    
  
 
    
    
    
    
    
    
  

    
    
    
    
    
    
  

    
    
    
    
    
    
  

## Гадаад холбоос
*Нихон Сүмо Кёокай - Намтар

Ангилал:1981 онд төрсөн
Ангилал:Монголын сүмоч
Ангилал:Японы сүмоч
Ангилал:Монголчууд
Мангалжалавын Ананд

**Какүрюү Рикисабүро** (鶴竜 力三郎, かくりゅう りきさぶろう, 1985 оны 8 сарын 10 - ) нь Монгол улсын Улаанбаатар хотод төрсөн сүмо бөх юм. 2012 оны 3 сард оозэки, 2014 оны 3 сард 71 дэх ёкозүна цол хүртсэн. 2021 оны 3 сард зодог тайлж, Отоваяма (音羽山) дэвжээний ояаката буюу багш болсон. 2023 оны 6 сарын 3-ны өдөр Токио хотын “Рёогокү Кокүгикан” ордонд түүний үс авах ёслолын арга хэмжээ болсон.

## Амжилт 
　
    
    
    
    
    
    
  
  
    
    
    
    
    
    
  
  
    
    
    
    
    
    
  
  
    
    
    
    
    
    
  
  
    
    
    
    
    
    
  
  
    
    
    
    
    
    
  
  
    
    
    
    
    
    
  

    
    
    
    
    
    
  

    
    
    
    
    
    
  
  
    
    
    
    
    
    
  
  
    
     **Тэмцээн болоогүй**

  

    
    
    
    
    
    

    
    
    
    
    
    
  

    
　  
    
    
    
    
  

    
    
    
    
    
    
  
 
    
    
 **Тэмцээн болоогүй**
    

  

   
   
   
   
   
   
 

## Эшлэл 
## Гадаад холбоос
*Нихон Сүмо Кёокаи - Намтар

Ангилал:Ёкозүна
Ангилал:Монголын сүмоч
Ангилал:Монгол улсын гавьяат тамирчин
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1985 онд төрсөн
Даваагийн Батбаяр

**Кёкүшюүзан Ноборү** (旭鷲山 昇, きょくしゅうざん のぼる, 1973 оны 3 сарын 8 - ) нь Монгол улсын Ховд хотод төрсөн японы мэргэжлийн сүмо бөх, улс төрч асан. Жинхэнэ нэр нь **Даваагийн Кёкүшюүзан Батбаяр** . Тэрээр сүмогийн дээд зиндаа болох макүүчид хүрсэн анхны монгол бөх бөгөөд хамгийн өндөр цол нь комүсүби юм.

Батбаяр нь сүмогоос зодог тайлсныхаа дараа Ардчилсан Намаас 2008 оны Улсын Их Хурлын сонгуульд Сонгинохайрхан дүүрэгт дэвшиж сонгогдон, 4 жил ажилласан. Харин 2012 оны сонгуульд Ховд аймагт нэр дэвшсэн ч сонгогдож чадаагүй. 

## Сүмогийн амжилт 
## Гэр бүл 
Кёкүшюүзан Батбаяр нь 2000 оны 7 сарын 28 нд Улаанбаатар хотын Гэрлэх ёслолын ордонд Пүрэвсүрэнгийн Буянбилэг хэмээх монгол бүсгүйтэй хуримлаж, 1 хүү 1 охинтой болсон ч, 2009 онд салсан. Удалгүй Түвшинжаргалын Баясгалантай гэрлэж, 2012 онд 1 охинтой болсон.

## Цахим холбоос 
*Нихон Сүмо Кёокаи - Намтар

## Эшлэл 
Ангилал:Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
Ангилал:Монголын сүмоч
Ангилал:Монголын Ардчилсан Намын гишүүн
Ангилал:Монгол улсын гавьяат тамирчин
Ангилал:Ховдын (хот) хүн
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1973 онд төрсөн
Нямжавын Цэвэгням

**Кёкүтэнхо Масарү** (旭天鵬 勝, きょくてんほう まさる, 1974 оны 9 сарын 13 - ) нь Монгол улсын Улаанбаатар хотод төрсөн сүмо бөх юм. Хамгийн өндөр цол нь сэкивакэ юм. **Нямжавын Цэвэгням** хэмээх нэртэй байсан бөгөөд 2005 онд Японы иргэн болохдоо нэрээ **Оота Масарү** (太田勝) болгон сольжээ. 2012 оны 5 сард дээд зиндаанд анх удаа түрүүлж, хамгийн өндөр настайдаа анхны түрүүгээ авсан бөх болсон. 2015 оны 7 сард зодог тайлаад Оошима ояката нэрээр сүмогийн холбоондоо дасгалжуулагчийн ажил хийж буй. түвшин бичив

## Амжилт 
　
    
    
    
    
    
    
  
 
    
    
    
    
    
    
  
 
    
    
    
    
    
    
  
 
    
    
    
    
    
    
  
 
    
    
    
    
    
    
  
 
    
    
    
    
    
    
  
  
    
    
    
    
    
    
  
  
    
    
    
    
    
    
  
  
    
    
    
    
    
    
  
  
    
    
    
    
    
    
  
  
    
    
    
    
    
    
  
  
    
    
    
    
    
    
  
  
    
    
    
    
    
    
  
  
    
    
    
    
    
    
  
  
    
    
    
    
    
    
  
  
    
    
    
    
    
    
  
  
    
    
    
    
    
    
  
  
    
    
    
    
    
    
  
  
    
    
    
    
    
    
  
  
    
Тэмцээнболоогүй
　 　
　
　　
　　
　
　　
    
    
    
    
    
　　  
　

    
    
    
    
    
    
  

    
    
    
    
    
    
   

    
    
    
    
    
    
  

## Гадаад холбоос
*Нихон Сүмо Кёокай - Намтар

Ангилал:1974 онд төрсөн
Ангилал:Монголын сүмоч
Ангилал:Японы сүмоч
Ангилал:Монгол улсын гавьяат тамирчин
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:Японы хүн‎
Батмөнхийн Энхбат

**Кёкүтэнзан Такэши** (旭天山 武, きょくてんざん たけし, 1973 оны 8 сарын 4 - ) нь Монгол улсын Хэнтий аймгийн Өндөрхаан хотод төрсөн хуучин сүмо бөх юм. Тэрээр Монголын анхны 6 сүмочийн нэг байсан ба 5 хүүхэд нь шантарч ганцаар үлдэж байв. 2005 онд Японд иргэн болж, 2007 онд зодог тайлсныхаа дараа Германд бизнес эрхлэхээр нүүжээ.

## Амжилт
## Гадаад холбоос
*Нихон Сүмо Кёокаи - Намтар

Ангилал:1973 онд төрсөн
Ангилал:Монголын сүмоч
Эрхэм-Очирын Санчирболд

**Рюүо Ноборү** (龍皇 昇, りゅうおう のぼる, 1983 оны 3 сарын 11 - ) нь Монгол улсын Улаанбаатар хотод төрсөн сүмо бөх юм. Түүний хамгийн өндөр цол нь 8-р маэгашира.

## Амжилт 
　
　
    
    
    
    
    
    
　
　
    
    
    
    
    
    
　
　
    
    
    
    
    
    
　
　
    
    
    
    
    
    
　
　
    
    
    
    
    
    
　
　
    
    
    
    
    
    
　
　
    
    
    
    
    
    
　
　
    
    
    
    
    
    
　
　
    
    
    
    
    
    
　
  
    
    
    
    
    
    
  
  
    
Тэмцээнболоогүй
    
    
    
    
　

    
    
    
    
    
   
  
  
    
    
    
    
    
    

## Гадаад холбоос
*Нихон Сүмо Кёокай - Намтар

Ангилал:1983 онд төрсөн
Ангилал:Монголын сүмоч
Алтангадасын Хүчитбаатар

**Токитэнкү Ёшиаки** (時天空 慶晃 ,ときてんくう よしあき, 1979 оны 9 сарын 10 - 2017 оны 1 сарын 31) нь Монгол улсын Төв аймаг, Алтанбулаг суманд төрсөн сүмо бөх байв. Жинхэнэ нэр нь **Алтангадасын Хүчитбаатар**. Түүний хамгийн өндөр цол нь комүсүби. Хөл мэхээрээ алдаршсан тэрээр Японы иргэн болсон бөгөөд цусны хорт хавдрын улмаас барилдах боломжгүй болж зодог тайлан, Магаки ояката нэртэйгээр сүмогийн холбоонд дасгалжуулагчийн ажил хийж байгаад 2017 оны 1 сарын 31-ний өдөр нас нөгчжээ. 

## Амжилт
　
　　
　　
　　
　　
　　
　　
　
　
　　
　　
　　
　　
　　
　　
　
　
　　
　　
　　
　　
　　
　　
　
　
　　
　　

  Тэмцээнболоогүй
　　
　　
　　
　　
　　
    
    
   
   
   
    
  

    
    
    
    
    
    
  

    
    
    
    
    
    
   

    
    
    
    
    
    
  

    
    
    
    
    
    
  

## Гадаад холбоос
*Нихон Сүмо Кёокай - Намтар
*Утром 30 дней, состояние оригинального Токитэнкү внезапно изменяется - Nikkan Sports News

Ангилал:1979 онд төрсөн
Ангилал:2017 онд өнгөрсөн
Ангилал:Монголын сүмоч
Роллинг Стоунз

**Роллинг Стоунз** (англи. *The Rolling Stones*, шууд утгаараа- өнхөрч буй чулуунууд) -Их Британийн ритм ба блюз, рок'н ролл урсгалаар тоглодог домогт хамтлаг юм. Лондон хотод 1962 оны 7-р сарын 12-нд байгууллагдсан бөгөөд үндсэн бүрэлдэхүүн нь Брайан Жонс, Иэн Стюарт, Мик Жаггер болон Кейт Ричардс нар юм. Уг хамтлаг нь алдарт Битлз-тай өрсөлддөг байсан юм.  

Роллинг Соунз хамтлаг Их Британид 22 цомог (АНУ-д 24), 8 тоглолтын цомог (АНУ-д 9) болон олон тооны түүвэр цомгууд гаргасан. 1964-2008 онуудын хооронд 32 Их Британи болон АНУ-д хит болсон дуу, 43 шилдэг цомогтой ба цомгууд нь дэлхий даяар 200 сая хувь борлогдсон байна.

2004 онд тэд Роллинг Стоун сэтгүүлээс явуулсан "Бүх Цаг Үеийн Шилдэг 100 Уран Бүтээлч"-н 4 дүгээрт бичигдсэн. 

## Хамтлагийн гишүүд 
## Мөн үзэх 
* Өндөр борлуулалттай хөгжмийн уран бүтээлчид

## Цахим холбоос 
* Хамтлагийн албан ёсны цахим хуудас


Ангилал:Английн хамтлаг
Ангилал:Рок хамтлаг
Ангилал:Блюз хамтлаг
Ангилал:Грэммийн шагналтан
Ангилал:Рок-н-Роллын алдрын танхим
Дамдины Дэмбэрэл

**Дамдины Дэмбэрэл** (Хов аймгийн Манхан суманд 1941 оны 4-р саын 15-нд төрсөн, захчин ястан) - 1992 оноос Монгол Улсын Их Хурлын гишүүнээр тасралтгүй сонгогдон 24 жил ажилласан хүн юм.

## Боловсрол 
*1960 онд Ховд хотын 1 дүгээр 10 жилийн дунд сургууль 
*1964 онд Эдийн засгийн дээд сургууль Худалдааны эдийн засаг технологи зохион байгуулалт мэргэжлээр
*1977 онд ЗХУ-ын Москва хотод ЗХУКН-ын Нийгмийн Ухааны Академид Улс төрийн дээд боловсрол эзэмшин тус тус төгссөн.

## 1990 оноос өмнө 
* 1964-1968 онд Ховд аймгийн Худалдаа бэлтгэлийн удирдах газрын орлогч дарга
* 1968-1970 онд Ховд аймгийн МАХН-ын хороонд улс төр, гэгээрлийн кабинетад эрхлэгч, лектор
* 1970-1972 онд Ховд аймгийн ХЗЭ-ийн хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга
* 1972-1975 онд МХЗЭ-ийн Төв хорооны эвлэлийн байгууллагын хэлтсийн эрхлэгч
* 1977-1990 онд МАХН-ын Төв хороонд зохион байгуулагч, группын ахлагч

## 1990 оноос хойш 
* 1990-1992 онд Завхан аймгийн МАХН-ын хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга
* 1992 онд Монгол Улсын Бага Хурлын гишүүн
* 1992-2016 онд Монгол Улсын Их Хуралд тасралтгүй 6 удаа сонгогдон гишүүнээр ажилласан
* 1992-1994 онд УИХ дахь МАХН-ын бүлгийн дарга
* 2000-2004 онд Улсын Их Хурлын Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны дарга
* 2007-2008 онд Монгол Улсын Засгийн газрын гишүүн, Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөрийн сайд
* 2008-2012 онд Монгол Улсын Их Хурлын дарга

## Гэр бүл 
Охин Дэмбэрэлийн Нямцэрэн нь дипломатч, одоо ОХУ-ын Улаан-Үдэд Ерөнхий консул хийдэг.

Ангилал:УИХ-ын дарга
Ангилал:Монголын хөдөлмөр ба нийгмийн хамгааллын сайд
Ангилал:Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
Ангилал:Чингис хаан одон шагналтан
Ангилал:ЗХУ-ын их сургуулийн төгсөгч
Ангилал:Ховдынхон
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1941 онд төрсөн
Фүкүда Ясүо

**Фүкүда Ясүо** (; 1936 оны 11 сарын 16 - ) нь Японы улс төрийн зүтгэлтэн. Тэрээр 91 дэх ерөнхий сайд, Японы парламентын төлөөлөгчдийн танхимын гишүүн (6 удаа), Японы Либерал Ардчилсан намын дарга (22 дахь). 1976-1978 онд Японы Ерөнхий сайд асан Фүкүда Такэогийн ууган хүү юм. 

Токиогийн Васэдагийн их сургуулийг төгссөн. 1959-1976 онд газрын тос боловсруулах үйлдвэрт ажилласан. 1977-1978 онд эцэг Ерөнхий сайд Такео Фүкүдагийн нарийн бичгийн даргаар ажиллаж байгаад 1979-1989 онд тэтгэвэрт гарсан эцгийнхээ хувийн нарийн бичгийн даргаар ажиллаж байжээ. 1995-1996 онд УИХ-ын Гадаад хэргийн дэд сайдаар ажиллаж байсан. Дараа нь Либерал ардчилсан намд намын янз бүрийн албан тушаал хашиж байсан.

2000-2004 онд Японы засгийн газрын Ерөнхий нарийн бичгийн даргаар ажиллаж байсан.

2008 оны зун хүртэл Фукудагийн танхим нь Абэгийн засгийн газартай бүрэлдэхүүний хувьд бараг ижилхэн байсан. Авлигын хэргүүд ар араасаа гарч, рейтинг нь огцом унасны дараа Фүкүда Ясүо 2008 оны 9-р сарын 1-нд албан тушаалаасаа огцрохоо зарласан байна. 

## Цахим холбоос 
Ангилал:Японы ерөнхий сайд
Ангилал:Японы Засгийн газрын хэрэг эрхлэх газрын дарга
Ангилал:Японы Төлөөлөгчдийн Танхимын гишүүн
Ангилал:Японы Либерал Ардчилсан Намын дарга
Ангилал:Норвегийн Гавьяаны одон шагналтан (их загалмай)
Ангилал:Япончууд
Ангилал:1936 онд төрсөн
Цогтын Амарбаясгалан

**Цогтын Амарбаясгалан** (, あまら しのぶ, 1979 оны 11 сарын 20 - ) нь Монгол Улсын Дархан-Уул аймгийн уугуул, мэргэжлийн кикбоксчин. Япон улсад амьдарч, тоглолт хийдэг.

Дэвжээний нэрээ хэд хэдэн удаа сольсон. **千葉忍** (Чиба Шинобү), **花戸忍** (Ханадо Шинобү), **白鳥忍** (Ширатори Шинобү), **アマラ忍** (Амараа Шинобү) зэрэг нэрээр тоглож байсан. K-1-д оролцохдоо **"SHINOBU"ツグト・アマラ** (Шинобү Цогт Амараа), **ツグト"忍"アマラ** (Цогт Шинобү Амараа) нэрийг ашигладаг.

## Намтар 
15 настайдаа найз нарын хамт Кёкүшинкай каратэгийн дугуйланд элсэн оржээ.

18 настайдаа Кёкүшинкай каратэгийн улсын аварга болсон байна.

2001 оны 4 сараас Японд амьдрах болсон.

2001 оны 5 сарын 4-нд Японы Тулааны урлагийн кикбоксийн холбооны зохион байгуулсан Китазавагийн тэмцээнд **Чиба Шинобү** хэмээх дэвжээний нэрээр анхны тоглолтоо хийж, 1-р үеийн 1 минут 30 секундэд өрсөлдөгчөө нокаутаар ялжээ.

2002 оны 3 сарын 30-нд KING COMBAT 2002 60кг-ийн жинд оролцож түрүүлсэн.

Мөн оны 4 сарын 28-нд Кооракүэнд болсон тэмцээнд Файтинг Маэзаваг нокаутаар ялж, анхны тоглолтоосоо хойш жил хүрэхгүй хугацаанд Японы тулааны урлагийн кикбоксын холбооны аваргын бүсийг эзэмших болжээ. Үүний дараа клубээ сольж Тооганэ жимээс Такахаши Доожо руу шилжсэн ба Бүх Японы кикбоксын холбооны тэмцээнүүдэд оролцох болов.

Тус холбооны анхны тэмцээнээ 2002 оны 6 сарын 16-нд хийсэн байна.

Түүний дараалсан ялалтууд 2003 оны 5 сарын 23-нд зогсч, улмаар мөн оны 9 сарын 27-ны тэмцээнд хүнд гэмтэл аван кикбоксоос хэсэг хөндийрчээ.

Дэвжээний нэрээ **Ширатори Шинобү** болгож солин "дахин төрсөн" тэрээр 2004 оны 4 сарын 13-нд Ямамото Масахирог шүүгчийн саналаар ялж, эргэн ирснээ зарласан юм.

2004 оны 6 сарын 18-нд хөнгөн жингийн шилдгийг шалгаруулах тулаанд түрүүлсэн.

2005 оны 1 сарын 4-нд Бүх Японы кикбоксын хөнгөн жингийн аварга цолыг эзэмших болов.

2006 оны 1 сарын 14-нд дэвжээний нэрээ дахин сольж, **Амараа Шинобү** гэж дуудуулах болсон.

2006 оны 4 сарын 5-нд K-1 WORLD MAX 2006 дэлхийн аварга шалгаруулах тулааны нээлтийн тоглолтод **"SHINOBU" ツグト・アマラ** буюу Шинобү Цогт Амараа нэрээр оролцож, дэлхийн аварга Анди Сауэртай тэнцүү тулалдсан ч харамалтай нь шүүгчийн саналаар ялагдаж, эхний тоглолтоо чимж чадсангүй.

2007 оны 4 сарын 4-нд K-1 WORLD MAX төгсгөлийн сонгон шалгаруулалтад оролцож нутаг нэгт Жадамбын Нарантунгалагийг шүүгчийн саналаар ялсан нь түүний К-1 дэх анхны ялалт болсон байна.

## Үзүүлэлтүүд 
Нийт 82 тулаан хийж, 70 ялснаас 24 өрсөлдөгчөө хүнд цохилтоор буулган авчээ.

## Цахим холбоос 
* Албан ёсны хуудас (япон хэлээр)
* Блог (япон хэлээр)
* K-1 тамирчдын мэдээлэл

Ангилал:Монголын каратэчин
Ангилал:Монголын кикбоксчин
Ангилал:Японы кикбоксчин
Ангилал:Дархан-Уулынхан
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1979 онд төрсөн
Брисбэн гол

**Брисбэн гол** () нь Австралийн холбооны улсын Квийнслэнд мужийн зүүн өмнөд хэсгээр урсах гол юм.

Мужийн төв Брисбэн хот дундуур урсч, Мортон буланд цутгана.

1823 онд Жон Оксли нээж, Шинэ Өмнөд Вэльс мужийн амбан захирагч Сэр Томас Брисбэний нэрээр нэрлэсэн байна.

Тус гол дээр 12 гүүр тавигдсан байдаг.


Ангилал:Квийнслэндийн гол мөрөн
Ангилал:Австрали ба Далайн орнуудын гол мөрөн
Брисбэн

**Брисбэн** () нь Австралийн холбооны улсын Квийнслэнд мужийн төв бөгөөд мужийн зүүн өмнөд хэсэгт Брисбэн голын эрэг дээр оршдог байна. 

Сидней, Мельбурны дараа орох Австралийн 3 дахь том хот болно.

## Түүх 
1823 онд Жон Окслигийн удирдсан хайгуулын баг Мортон булан ба Брисбэн гол орчмын судалгааг хийжээ.

1824 онд Шинэ Өмнөд Вэльс дэх колонийн засгийн газар одоогийн Рэдклифф дүүргийн Мортон булангийн эрэг хэсэгт цөллөгийн хуаран байгуулсан боловч ундны усны асуудлаас болж жилийн дараа өмнө тийш, одоо Брисбэн хотын төв байрлах газар луу нүүлгэсэн байна.

1838 онд Европоос жирийн иргэд шилжин суурьшиж эхлэв.

1840 онд Роберт Диксон Брисбэнийг хөгжүүлэх эхний төлөвлөгөөг гаргасан.

1859 оны 6 сард Шинэ Өмнөд Уэльсээс Квийнслэнд муж тусгаарлаж, тус хотыг мужийн төв болгов. Гэхдээ Брисбэн нь албан ёсоор хот гэж дөнгөж 1902 онд хүлээн зөвшөөрөгдсөн байна.

Дэлхийн хоёрдугаар дайны үед Брисбэнд АНУ-ын цэрэг байрлаж, холбоотны армийн Номхон далайн баруун өмнөд хэсэг дэх цэргийн ажиллагаанд голлох үүрэг гүйцэтгэж байлаа.

1974 онд тус хотын дундуур урсах Брисбэн гол эргээсээ хальж, хотод ихээхэн хохирол учруулсан бөгөөд өмнө нь ч 1864, 1893, 1897 онуудад эргээсээ хальж байсан аж. Тус үерийн дараа хотын захиргаа үерээс урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээ авсан байна.

1982 онд Британийн хамтын нөхөрлөлийн орнуудын наадам, 1988 онд Экспо үзэсгэлэн зохиогдож байсан түүхтэй.

Сүүлийн жилүүдэд тус хотод шилжин суурьшигчид эрчимтэй өсч, хотын хүн амын тоо эрс нэмэгдэж байна.

## Уур амьсгал 
## Цахим холбоос 
* Brisbane City Council

## Эшлэл 

Ангилал:Далайн боомттой суурин
Ангилал:Саятан хот
Ангилал:Квийнслэндийн суурин
Ангилал:Австралийн их сургуулийн хот
Батжаргалын Батбаяр

**Батжаргалын Батбаяр** (1953 оны арванхоёрдугаар сарын 3-нд Өвөрхангай аймгийн Хархорин суманд төрсөн) Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн асан улс төрч.

## Боловсрол 
*1980 онд Уул уурхайн дээд сургуулийг уул уурхайн цахилгааны инженер мэргэжлээр төгссөн.
*1993 онд Дэлхийн худалдааны институт төгссөн.

## Ажилласан байдал 
*1971-1974 онд Гуравдугаар цахилгаан станцад машинист
*1980-1981 онд ОҮН цахилгааны техникч
*1981-1985 онд ОҮН инженер
*1985-1989 онд Хими цэвэрлэгээний улсын комбинатад инженер
*1989-1996 онд Болор хими цэвэрлэгээний хоршооны дарга

## Улс төрийн замнал 
*1996-2000 онд Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
*1999-2000 онд Улсын Их Хурлын Байгаль орчныг хамгаалах байнгын хорооны дарга
*2000-2004 онд Зүүн Хойд Азийн Нийгэмлэгийн Удирдах зөвлөлийн гишүүн
*2004-2008 Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
*2008 Монгол Улсын Их Хуралд дахин сонгогдсон.

## Сонирхолтой баримтууд 
Батбаярын охин Болор нь улсын нууц задруулсан Цахилгааны Жаргалсайханы хэрэгт хамтрагчаар шалгагдаж байсан.

## Цахим холбоос 
Б.Батбаярын тухай товчхон

Ангилал:Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
Ангилал:Цахилгааны инженер
Ангилал:Хархорины хүн
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1953 онд төрсөн
Самак Сундаравеж

**Самак Сундаравеж** (, 1935 оны 6 сарын 13 - 2009 оны 11 сарын 24) нь 2008 оны 1 сарын 29-нөөс 9 сарын 8-нд Тайландын Ерөнхий сайдын албыг хашсан бөгөөд 2007 оны 8 сарын 24-нөөс 2008 он хүртэл Ардын Хүч Намын даргаар ажилласан улс төрч юм. Самак улс төрчийн зэрэгцээ телевизийн хоолны шоунд оролцдог алдартай тогооч байв. 

## Улс төрийн замнал
* Ардчилсан намын гишүүн (1968-1976)
* Парламентын гишүүн (1973-1975, 1976, 1979-1983, 1986-1990, 1992-2000)
* Тай Иргэний намыг үндэслэн байгуулагч бөгөөд дарга (1979-2000)
* Хөдөө аж ахуй, хоршооллын орлогч сайд (1975-1976)
* Дотоод явдлын орлогч сайд (1976)
* Дотоод явдлын сайд (1976-1977)
* Тээврийн сайд (1983-1986, 1990-1991)
* Бангкок хотын захирагч (2000-2004)
* Сенатад сонгогдсон (2006)
* Ардын Хүч Намын дарга (2007 - 2008)
* Тайландын Ерөнхий сайд (2008)

## Мөн үзэх
*Самакийн ярилцлага: Al Jazeera

## Эх сурвалж
Ангилал:Тайландын ерөнхий сайд
Ангилал:Тайландын шадар сайд
Ангилал:Тайландын батлан хамгаалахын сайд
Ангилал:Тайландын дотоод хэргийн сайд
Ангилал:Бангкокийн захирагч
Ангилал:Тайландын сенатч
Ангилал:Тайландын Ардчилсан Намын гишүүн
Ангилал:Чула Чом Клаогийн одон шагналтан
Ангилал:Цагаан Заан одон шагналтан
Ангилал:Тайландчууд
Ангилал:1935 онд төрсөн
Ангилал:2009 онд өнгөрсөн
Хуан Фернандесын арлууд

**Хуан Фернандесын арлууд** нь Чилиийн эргээс 670км орчимд Номхон далайд орших бөгөөд Робинзон Крузо, Александ Селькирк, Санта Клара хэмээх 3 арлаас тогтоно. Засаг захиргааны хувьд Чили улсын Вальпараисо бүст хамаарна.

thumb|300px|Робинзон Крузо арал

1574, эсвэл 1563 онд Испанийн аялагч Хуан Фернандес нээсэн гэдэг.

Тус арлууд нь Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнгийн статустай бөгөөд ховор шувууд, амьтад амьдардаг.

Нийт талбай нь 182км2 болно.

Тус арлуудын хамгийн том арал болох 93 км2 талбайтай Робинзон Крузо арал нь Даниэл Дефогийн "Робинзон Крузо" зохиолын үйл явдал өрнөдөг гэдгээрээ алдартай юм.
Александр Селькирк арал нь дээрх зохиолын эх дүр болох Английн далайчин Александр Селькиркийн нэрээр нэрлэгдсэн бөгөөд тэрээр 1704 онд усан онгоцны ахмадтайгаа муудалцсаны улмаас одоогийн Мас-а-Тьерра арал дээр хаягдаж, 1709 онд далайн дээрэмчдийн хөлөг онгоц түүнийг олж аврах хүртэл 4 жил 4 сар эзгүй арал дээр ганцаараа амьдарсан гэдэг. 1966 оноос Мас-а-Тьерра арлыг Робинзон Крузо хэмээн нэрлэх болсон байна.

Ангилал:Номхон далайн арал
Жонатан Свифт

**Жонатан Свифт** (англи. *Jonathan Swift*, 1667 оны 11-р сарын 30-нд Ирландын хаант улсын Даблинд төрсөн - 1745 оны 10-р сарын 19-нд Даблинд нас барсан) Англи-Ирландын шог зохиолч, яруу найрагч, нийгмийн зүтгэлтэн, ламтан. Тэрээр "Гулливерийн аялал" зохиолоороо нэрд гарч алдаршсан байна. 

Тэрээр Даблинд амьдарч, Гэгээн Патрикийн сүмийн эрхлэгчээр ажиллаж байжээ. Свифт Англи гаралтай хэдий ч Ирландын энгийн хүмүүсийн эрхийг хүчтэй хамгаалж, тэдний чин сэтгэлийн хүндэтгэлийг хүлээсэн юм. 

Ирээдүйн зохиолч Ирландын Даблин хотод ядуу протестант шашинтны гэр бүлд төржээ. Түүний эцэг (мөн Жонатан Свифт, 1640–1667) шүүх эрх мэдлийн бага албан тушаалтан байгаад хүүгээ төрөхөөс өмнөхөн нас барж, гэр бүл (эхнэр, охин, хүү) хүнд хэцүү байдалд оров. Тиймээс эцгийн талын авга ах Годвин Жонатан хүүг өсгөсөн бөгөөд тэрээр эхтэйгээ бараг уулздаггүй байжээ. Тэрээр дунд сургуулиа төгсөөд 14 настайдаа Даблин их сургуулийн Тринити коллежид (1682) элсэн орж, 1686 онд төгссөн. 

II Жеймс хааныг түлхэн унагасны дараа (1688) Ирландад эхэлсэн Иргэний дайны улмаас Свифт Англи руу явж 2 жил амьдарсан байна. Авга ах Годвин тэр үед дампуурсан тул залуу Жонатанд туслах боломжгүй болжээ. Англид Свифт холын хамаатан чинээлэг тэтгэвэрт гарсан дипломатч Уильям Темплийнхээ нарийн бичгийн даргаар ажиллаж байжээ.  

1690 онд тэрээр Ирланд руу буцаж ирсэн боловч дараа нь Темпл руу хэд хэдэн удаа очиж байсан. Албан тушаал олохын тулд Темпл түүнд латин, грек хэлний сайн мэдлэг, франц хэлийг мэддэг, уран зохиолын маш сайн чадвартай гэж тодорхойлсон захидал өгчээ. Өөрөө алдартай эссе зохиолч байсан Темпл нарийн бичгийн даргынхаа уран зохиолын ер бусын авъяас чадварыг үнэлж, номын сангаар хангаж, өдөр тутмын ажилд нь нөхөрсөг туслалцаа үзүүлдэг байжээ. Үүний хариуд Свифт Темплэд өөрийн өргөн хүрээтэй намтар дурсамжаа бэлтгэхэд тусалсан. Энэ жилүүдэд Свифт яруу найраг, уран зохиолын ажлаа эхлүүлсэн юм. 

1692 онд Свифт Оксфордод магистрын зэрэг хамгаалж, 1694 онд Английн сүмд ороход түүнийг Ирландын нэгэн тосгонд тахилчаар томилжээ. 

1726 онд түүний "Гулливерийн аялал"-ын эхний хоёр боть хэвлэгджээ (жинхэнэ зохиолчийн нэрийг заагаагүй); үлдсэн хоёр боть нь дараа жил нь хэвлэгджээ. Цензураар бага зэрэг муудсан тус ном урьд өмнө хэзээ ч байгаагүй амжилтанд хүрсэн юм. Хэдэн сарын дотор гурван удаа дахин хэвлэгдсэн бөгөөд удалгүй бусад хэл дээрх орчуулгууд гарч ирэв.  

Амьдарлынхаа сүүлийн жилүүдэд Свифт сэтгэцийн ноцтой өвчнөөр шаналж байсан. 1742 онд цус харвасны дараа Свифт хэл яриа болон (хэсэгчилсэн) оюун ухааны чадвараа алдсан тул түүнийг чадваргүй гэж үзжээ. Гурван жилийн дараа 1745 онд Жонатан Свифт нас барсан байна.  

## Бүтээлүүд 
* «Номнуудын тулаан», (англи. *The Battle of the Books*, 1697).
* «Торхны үлгэр », (англи. *A Tale of a Tub*, 1704).
* «Стеллад зориулсан тэмдэглэл» (англи. *The Journal to Stella*, 1710—1714).
* «Гулливерийн аялал» (англи. *Travels into Several Remote Nations of the World, in Four Parts. By Lemuel Gulliver, First a Surgeon, and then a Captain of Several Ships*) (1726).

Ангилал:1667 онд төрсөн
Ангилал:Ирландын зохиолч
Ангилал:Шог зохиолч
Ангилал:Ирландчууд
Ангилал:1745 онд өнгөрсөн
Никобарын арлууд

thumb|Никобарын арлуудын байршил
thumb|Никобарын арлуудын газрын зураг
**Никобарын арлууд** () нь Энэтхэгийн далайн Бенгалын буланд орших, Энэтхэгт харьяалагдах арлууд бөгөөд 22 арлаас тогтоно. Хойд талд нь орших Андаманы арлуудтай хамтдаа Энэтхэгийн Андаман, Никобарын арлуудын тусгай бүсийг бүрдүүлнэ.

Томоохон арлуудыг нь дурьдвал, Кар Никобар арал, Каморта арал, Нанковри арал, Бага Никобар арал, Их Никобар арал зэрэг болно.

Нийт талбай нь 1,841км&sup2;, хүн ам нь 2001 оны байдлаар 42,026. 65% нь уугуул оршин суугчид, 35% нь Энэтхэг, Шри Ланкагаас шилжин суурьшигчид болно.

1869 онд Их Британийн эзэмшлийн Энэтхэгийн цөллөгийн газар болсон. Мөн дэлхийн хоёрдугаар дайны үед, 1942-1945 оны хооронд Японы армийн эзэмшилд байв.

2004 оны 12 сарын 26-нд болсон Суматрын газар хөдлөлтөөс үүдэлтэй цунамигаар ихээхэн хохирол амссан.

Ангилал:Андаман-Никобар
Ангилал:Энэтхэгийн арал
Ангилал:Энэтхэгийн далайн арал
Менежмент

**Менежмент** гэдэг нь байгууллагын зорилтыг тодорхойлж, түүнд хүрэх замыг нарийн тодорхойлж, үйлдвэрлэлийн нөөцүүдийн ашиглалтыг оновчтой зохион байгуулж, хүмүүсээ идэвхижүүлэн манлайлж, улмаар ажлын үр дүнг үнэлэн хяналт тавих үйл ажиллагаануудын нэгдэл юм.

## Үгийн утга 
Менежмент гэдэг англи үг захирах, удирдах, гүйцэтгэх, чиглүүлэх, эхлүүлэх, хянах, шалгах, хөтлөх, жолоодох, арга эвийг олох, нөлөөлөх гэх мэт 30 гаруй утга санааг илэрхийлдэг. Харин эрт цагийн монгол сэтгэлгээнд менежмент гэсэн ойлголт засах ухаан хэмээх ойлголтоор гарч ирдэг байна

## Менежментийн үзэл баримтлал 
Аль ч салбарын, түүний дотор хэвлэл, мэдээллийн менежмент дараах таван үндсэн үүргийг гүйцэтгэдэг. Энэ бол: # Төлөвлөх. Өмнөх замаа зөв олж харах, зорилтоо тодорхойлох, оновчтой үйл ажиллагааг тооцоход чиглэгдэнэ. 
# Зохион байгуулах. Зохион байгуулалтын бүтцийг бий болгох, менежрүүдийн эрх үүрэг, хариуцлагыг тогтоох. 
# Захирах. Удирдлагын менежер хүн хүмүүстэйгээ яаж харилцах харьцааг агуулна. 
# Зохицуулах. Байгууллагын зорилготой нэгж хэсэг, хүний ажиллагааг уялдуулах. 
# Хянах. Байгууллагын төлөвлөгөөт зорилтыг биелүүлэх, үйл ажиллагааг идэвхжүүлэх, үнэлэх зэрэг болно. 

Энэ үүргүүдийг анх Францын нэрт бизнесмен Анри Файоль “Аж үйлдвэр ба ерөнхий удирдлага” номонд тодорхойлсон бөгөөд менежментийн шинжлэх ухааны олон арван жилийн турш улам нарийсан хөгжиж байгаа боловч энэхүү алдарт таван үүргийг өөрчилж чадаагүй юм. Харин хэвлэл, мэдээллийн байгууллагын редакци нь сэтгүүл зүйн өвөрмөц бүтээгдэхүүнийг үйлдвэрлэх, борлуулах, хуваарилах үйл ажиллагаатай холбоотой олон төрлийн ажлыг зохицуулах үүрэг хүлээдэг. Тэд бидний дээр дурдсан менежментийн үндсэн таван үүргээс гадна дараах дөрвөн үүргийг гүйцэтгэдэг. Үүнд: 
# Санхүүгийн үүрэг. Энэ нь орлого нь зарлагаасаа давж байх нөхцлийг бүрдүүлэн хэвлэл, теле-радиокомпанийн эдийн засгийг тогтвортой байлгах. 
# Нийтлэлийн утга төгс байх үүрэг. Мэдээлэл нь нэгэн төрлийн таваар бөгөөд энэ нь өөрийн өртөгтэй байх үүднээс агуулга нь утга төгс, сонирхолтой, өгөөжтэй байхын тулд бичлэгийн олон төрөл, зүйл, хэлбэрийг эрэлхийлж, агуулга хэлбэрийн өндөр төвшинд бэлтгэн ОНМХ-ийн амьдрах орон зайгаа байнга тэлж байх. 
# Боловсон хүчний үүрэг. Редакцийн хөдөлгөгч хүч нь хүн учраас хүний хүчин зүйлийг өндөр үнэлж, редакцийн дотор эрүүл саруул, бие биеэ хүндэтгэн үздэг уур амьсгал бий болгож, аливаа маргааныг эвээр зохицуулан, хамт олныг тогтвортой ажилуулж, сэтгүүлчийн бүтээлч ажиллагааг хөгжүүлэх. 
# Маркетингийн үүрэг. Энэ нь мэдээллийн зах зээлд бараагаа борлуулах чадвар бөгөөд хүлээн авагчдын талаарх судалгааг социологийн болон бусад судалгаанд тулгуурлан хийж, тэдний эрэлт хэрэгцээг зөв мэдэрч, харгалзан ажиллах явдал юм. 

“Хэвлэл, мэдээллийн менежмент гэсэн ойлголтын хүрээнд мэдээллийн хэрэгсэл, сэтгүүлчийн ёс зүй, сэтгэл судлал, хүн судлал, сэтгүүл зүйн социологи, мэдээллийн хэрэгслийн маркетинг, эдийн засгийн бодлого, нийгэмтэй харилцах харилцаа, зар реклам, сонин, радио телевизийн удирдлага, зохион байгуулалт бүгд цогц байдлаар хамаарагдах” болно.


Ангилал:Төлөвлөлт болон зохион байгуулалт
Ангилал:Удирдлага
Мемфис Гриззлис

**Мемфис Гриззлийз**() нь АНУ-ын Теннесси мужид орших, Өрнө бүс, Баруун урд дивизонд харьяалалтай Үндэсний Сагсан Бөмбөгийн Холбооны баг юм. Эхэндээ Ванкуверт байсан. НБА Канад руу хүрээгээ тэлснээр 1995 онд Торонто Рапторстой цуг байгуулагджээ. 2001 онд Мемфис руу нүүсэн. Америкийн 4 их мэргэжлийн спорт дотор Мемфис хотод харьяалалтай байдаг нь ганцхан **Гриззлийз баг** юм. **Grizzlies** гэдэг нь Хойд Америкийн газар нутагт нутаглах хүрэн баавгайг хэлнэ.
## Түүх 
### 1995-2001: Ванкувер 
1990-ээд онд NBA нь хурдацтай хөгжиж, Канадад зах зээлээ нээх зорилгоор 1995 онд 2 баг шинээр байгуулсны нэг нь Канадийн Бритиш Колумбиа мужийн Ванкувер хотын **Ванкувер Гриззлийз** баг юм. 1946-47 улиралын Торонто Хаскийс багаас хойших анхны америкаас өөр улс дахь баг юм. Шинээр байгуулагдсан Глиззлийз өрөгтгөсөн драфтаар бусад багуудаас Грег Антони, Теөдөр "Блүе" Эдүардс зэргийн хөгшин тамирчид голдуу эгнээндээ элсүүлсэн бөгөөд Брайнт Рийвес анхны драфтлагдсан тамирчин болжээ.

Эхний улирлуудад Хүрэн Баавгайн эгнээнд Шарееф Абдур-Рахим, Майк Бибби зэрэг залуу тоглогчид байсан боловч 20оос доош хожил, 60аас дээш хожигдол гэсэн хүнд хэцүү улирлууд үргэлжилсээр байлаа.

1998 онд НБА-гийн тамирчид багийн эздийн хоорондох үл ойлголцлоос НБА локоут болсон бөгөөд тухайн улирлын тоглолтууд 2 сараас эхлэн, Гриззлийз багийн үзэгчдийн тоо маш ихээр буурч. Энэ нь хожим багийг нүүх шалтгааны нэг болсон юм.

1999 оны драфтын 1-р тойргийн 2-р сонголтоор Гриззлийзийн сонгосон Стэв Франсис багаа голсноос багийн нэр төрд дахин сэв сууж, Гриззлийз ч Франсисыг авахаас татгалзан солилцоогоор Хьюстон Рокетс руу явуулжээ.

2000 онд Гриззлийзийг эзэмшиж байсан Орка Бай компани, бизнесмен Майкл Хэйслид заржээ. 2000-01 улиралын дундуур багийг нүүлгэхээр төлөвлөж байсан Майкл Хэйсли, НБА-д Теннесс мужийн Мемфис руу багаа нүүлгэхээр өргөдөл гаргасан нь зөвшөөрөгдсөөр 2001 оноос багийг Мемфис Гриззлийз хэмээн нэрлэх болжээ.

### Мемфис Гриззлийз 
## Улирлуудын үзүүлэлт 
## Тоглогчид 
### Алдрын танхимын гишүүд 
### Мөнхөлсөн дугаар
### Одоогийн бүрэлдэхүүн 
## Ахлах дасгалжуулагчид 
## Шагналууд 
## Гадаад холбоос 
* Memphis Grizzlies official website


Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгийн клуб
Ангилал:Мемфисийн спортын клуб (Теннесси)
Ангилал:Үндэсний Сагсан Бөмбөгийн Холбоо
Ангилал:1995 онд байгуулагдсан
Стивен Харпер

|thumb|right|250px|Стифен Харпер 2006 оны сонгуульд нам нь ялсны дараа Калгарид үг хэлж байгаа нь
**Стивен Харпер** нь Канадын Ерөнхий сайд асан. Тэрбээр Консерватив намын гишүүн. Харпер 2006 оны нэгдүгээр сард Ерөнхий сайдаар сонгогдож Пол Мартинаас Ерөнхий сайдын албыг хүлээн авсан бөгөөд 2015 оны 11 сарын 4-нд Жастин Трюдод албан тушаалаа хүлээлгэж өгөх хүртлээ 10 жил орчим ажиллажээ. Тэрбээр 1959 онд Онтарио мужийн Торонто хотод төрсөн бөгөөд Альберта мужийн Калгари хотод амьдарч байв. Харпер эхнэр, хоёр хүүхдийн хамт амьдардаг.

## Цахим холбоос 
* A Conversation with Stephen Harper

Ангилал:Канадын ерөнхий сайд
Ангилал:Канадын Доод Танхимын гишүүн
Ангилал:Канадын Консерватив Намын гишүүн
Ангилал:Канадын Нууц Зөвлөлийн гишүүн
Ангилал:Канадын Шинэчлэлийн Намын гишүүн
Ангилал:Канадын одон шагналтан (компаньон)
Ангилал:Украины Эрх чөлөөний одон шагналтан
Ангилал:Торонтогийн хүн
Ангилал:Канадчууд
Ангилал:1959 онд төрсөн
Микаэл Жан

Эрхэмсэг хатагтай **Микаэл Жан** (Хаитийн Порт-о-Принсэд 1957 оны есдүгээр сарын 6-нд төрсөн) нь Хаитид төрсөн Канадын улс төрч бөгөөд сэтгүүлч юм. Тэрбээр 2005 онд Канадын амбан захирагчаар томилогдож, Адриан Кларксоноос энэхүү албыг хүлээн авч, 2010 оны 10 сарын 1 хүртэл хашжээ.

Ангилал:Канадын генерал захирагч
Ангилал:Канадын сэтгүүлч
Ангилал:Канадын одон шагналтан (компаньон)
Ангилал:Хүндэт легионы гишүүн (их загалмай)
Ангилал:Канадын сэтгүүлч
Ангилал:Лавалийн их сургуулийн хүндэт доктор
Ангилал:Канадчууд
Ангилал:1957 онд төрсөн