Цэгмидийн Төмөрбаатар

**Цэгмидийн Төмөрбаатар** (1956 онд Улаанбаатар хотын 1-р төрөх газарт төрсөн) нь Монгол улсын Төрийн шагналт ,  Ардын жүжигчин юм.

## Гэр бүл
Ардын жүжигчин Цагааны Цэгмидийн хүү тэрээр ах дүү долуулаа бөгөөд дөрөв нь урлагийн хүн болсон байна. Эгч нь СУИС-ийн төгөлдөр хуурын багш, дүү Ц.Төмөрхуяг, Ц.Төмөрсүх нар жүжигчин, балетчин, мөн эгч Ц.Уртнасан нь концейртмейстр юм. Тэрээр аавынхаа 51 настайд, харин түүний дүү Ц.Төмөрхуяг нь 58 настай байхад нь мэндэлжээ. Түүнийг 6 настай байхад нь аав нь өөд болсон.

## Намтар
Төмөрбаатар 1978 онд МУБИС-ийн Кино драмын анги, 1984 онд Москвагийн Кино урлагийн дээд курс, 1986-1988 онд Марксизм-Ленинизмийн оройн дээд сургуулийг жүжигчин, найруулагчийн мэрэгжлээр тус тус төгсчээ. Тэрээр сургуулиа төгсөөд 1978-1997 онд Хүүхэд залуучуудын театрт жүжигчин байв. 1999-2000 онд КУДС-д багш, 2000-2002 онд Драмын театрт жүжигчин, 2002 оноос театр, хөгжмийн "Мюзик-Холл" дээд сургууль, 2010 оноос одоог хүртэл "ОУБТ ЗОХИОМЖ" дээд сургуульд багшаар ажиллаж байна.

## Бүтээлүүд
Төмөрбаатар театр, киноны 80 орчим дүр бүтээсэн.
### Кино
* 1976 он - Хүний амь - Эрдэнэ
* 1976 он - Суварган цэнхэр уулс - Саруултөгс
* 1981 он - Говь Хянганд тулалдсан нь - Цэдэнбал
* 1984 он - Нарны унага - Зоригт
* 1985 он - Фронтод явах өргөдөл - Базар
* 1986 он - Ирэх хаврын цэцэг
* 1987 он - Хүний хүн
* 1987 он - Үлгэр дууссан хойно 
* 1987 он - Мандах нарны туяа - Сю Шүжан
* 1988 он - Амьдралын нахиа - Баяраа
* 1992 он - Мөнх тэнгэрийн хүчин дор - Жамух
* 1992 он -  Эргүнэ хунгийн домог  - Гахан
* 1999 он - Төрийн сүлд өршөө - Хятадын генерал
* 2003 он - Ээждээ л үнсүүлэхсэн - Ерөөл
* 2007 он - Үхэж үл болно – Чингис хаан
* 2008 он - Сайн уу, амьдрал минь - Сургуулийн захирал
* 2008 он - Боолын гэрээ
* 2011 он - Хөх толбот хүмүүс - Ганбаа
* 2011 он - Хайрын эрэлд/ОАУСК/
* 2011 он - Зам
* 2012 он - Наран мандах нутаг/ОАУСК/
* 2012 он - Долоон бурхан харвадаггүй
* 2012 он - Бурхан өршөөг - Сундуй
* 2013 он - Усны гудамж/ОАУСК/
* 2013 он - Хөлтрөг
* 2014 он - Сүүлчийн шөнө
* 2014 он - Миний ах атаман - Сод
* 2015 он - Үндэсний баялаг - Далай
* 2015 он - Эр хүн болгож өгөөч
* 2016 он - Бүү март - Цэдэнбал
* 2019 он - Түүх мартахүй - Цэдэнбал

## Элдэв баримт
Сэтгүүлчийн "Таны бүтээсэн хамгийн хэцүү дүр аль вэ?" гэсэн асуултад Төмөрбаатар "Амьдрал дээрх өөрийн минь дүр л хэцүү дээ. Киноных бол зохиолынхоо хувь заяагаар төгсөнө. Харин амьдрал бол таашгүй баян. Энэ дүрдээ хэрхэн сайн тоглож, хүмүүст сайн сайхнаар дурсагдаж үлдэх вэ гэдэг миний авьяасаас бус ухаанаас шалтгаална. Хүн ганц л амьдардаг. Тэр амьдралынхаа түүхийг алдаанаасаа илүү оноо байлгахыг л хүснэ шүү дээ. Одоо өнгөрсөн амьдрал, туулсан замналаа эргээд харахаар бас муугүй явсан дүр зураг харагддаг юм шүү. Тэр ч бүү хэл нэртэй хүний  зүстэй хүү явж чаджээ гэх бахархал төрдөг. Бас хүмүүсийн, үзэгчдийн надад өгсөн итгэлийг дааж чаджээ гэх бардамнал миний өнгөрсөн амьдралд бий" гэж ярьжээ.

## Шагнал
Тэрээр 1981 онд "Говь Хянганд тулалдсан нь" киноны Цэдэнбалын дүрийг бүтээснийхээ төлөө 25 настайдаа төрийн шагнал хүртсэн ч 1989 онд Ардчиллын анхдугаар зөвлөгөөн дээр үг хэлэх зөвшөөрөл авч, төрийн шагналаасаа татгалзаж байгаагаа албан ёсоор зарлажээ. Ц.Төмөрбаатар 2009 онд Ардчилсан хувьсгалын 20 жилийн баярын өдөр Монгол улсын Гавьяат Жүжигчин цолоор энгэрээ мялаасан.
2025.07.07-нд Монгол улсын ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх-ийн зарлигаар “Монгол Улсын Ардын Жүжигчин“ цол хүртсэн.

## Цахим холбоос 
* Цэгмидийн Төмөрбаатар

Ангилал:Монголын кино жүжигчин
Ангилал:Ардын Жүжигчин (Монгол)
Ангилал:Монгол Улсын Төрийн шагналтан
Ангилал:ЗХУ-ын их сургуулийн төгсөгч
Ангилал:Улсын Багшийн Их Сургуулийн төгсөгч
Ангилал:Улаанбаатарын хүн
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1956 онд төрсөн