Мэйнфрэйм

1960-аад онд компьютеруудыг **mainframe** гэж нэрлэгдэх гол толгой компьютерт холбож сүлжээ үүсгэх технологи гарч ирсэн. 1970-аад онд компьютерын хэмжээ нь эрс жижгэрч, мөн томхон байгууллага, пүүс корпораци, их дээд сургуулиуд өөрсдийн майнфрэйм (толгой) компьютер дээрээ database (өгөгдлийн сан) үүсгэж, уг сүлжээнд байгаа бусад (client) компьютерууд нь энэ database-д хандаж мэдээлэл авч болдог шинэ технологи дэлгэрсэн. Тэгвэл 1980-аад онд микрокомпьютер буюу хувь хүн жижиг бизнесүүдэд зориулагдсан авсаархан бөгөөд хямдхан компьютерууд гарч ирж, эхэндээ сүлжээнд холбогдолгүй ашиглагддаг байснаа удалгүй хооронд нь юм уу майнфрэймд холбож сүлжээ үүсгэж эхэлсэн. Микро компьютерууд дэлхий даяар маш их хурдацтай тархсан тул, 1990-ээд онд эдгээрийг түшиглэсэн client - server бүтэцтэй сүлжээ ихэд дэлгэрсэн ажээ.

Орчин үеийн майнфрэйм компьютер нэг үйлдэлт тооцоолох хурдаар биш дараах шинж чанаруудаар тодорхойлогдох болсон:
* Найдвартай, аюулгүй байдлыг хангасан дотоод инженерчлэл
* Олон хэсэг болгон задлаж болохуйц оролт, гаралтын тоноглолууд
* Хуучин программ хангамж дээр ажиллаж болохуйц байх 
* Өндөр бүтээмжтэй ажиллахад зориулагдсан техник болон программ хангамжтай байх Эдгээр төхөөрөмжүүдийн тогтвортой ба найдвартай байдал нь хэдэн арван жилээр ч ажиллах бололцоог нээж өгдөг.

Програм хангамжийн шинэчлэл нь ихэнхи тохиолдолд үйлдлийн систем шаардах ба IBM болон z/OS, Parallel Sysplex, Unisys-ийн XPCL системүүдтэй таарч ажилладаг. Майнфрэйм нь өөрийн ашиг тустай, хүртээмжтэй байдал болон эдэлгээ сайтай байдлаараа тодорхойлогддог. Майнфрэйм-ийн эдгээр давуу талуудыг ашиглахын тулд зөв төлөвлөгөө болон хэрэгжүүлэлт шаардлагатай. 
1950-иад оны эцсээр Майнфрэйм-д хэрэглэгч нэвтэрч болох нүүр байхгүй байв. Майнфрэйм нь оффисын ажлыг хөнгөвчилөхийн тулд цалин, харилцагчдаас хүлээн авсан мөнгө гэх зэрэг гүйлгээг бүхлээр нь боловсруулдаг горимтой байсан. 
1970 онд ихэнх майнфрэйм өөрийн хэрэглэгчтэй харилцах нүүртэй болсон ба нэг үндсэн компьютерийг олон газраас  нэг зэрэг ашиглах боломжтой болсон тул их хэмжээний цаг мөнгө хэмнэх болсон. Хэрэглэгчид тусгай цэгт очих эсвэл өөрийн компьютерийг mainframe-ийн горимд оруулан ажиллуулах боломжтой болсноор үндсэн майнфрэйм-д нэвтрэх чөлөөтэй нэвтэрдэг болсон. 1980 оноос майнфрэйм
-ууд график дэлгэц -ийг дэмждэг болсон ч GUI (Graphical User Interface)-г дэмждэггүй байсан нь 1990-ээд оноос хэрэглээнээс гарсан шалтгаан болсон. Майнфрэйм-ийг ажиллуулахад шаардлагатай нөөц 90 оноос технологийн шинэчлэлийн ачаар эрс багассан. IBM корпораци орчин үеийн майнфрэйм-үүд илүү бага зай эзлэдэг ба ажиллуулах, хөргөх зардал бусад сервер компьютерүүдээс хавьгүй бага болохыг онцолсон.

## Онцлог шинж
Сүүлийн үеийн мэйнфрэйм компьютерууд нь үйл ажиллагааны системд зэрэг зэрэг үйл ажиллагаагаа явуулж чаддаг болсон. Ийм төрлийн техник хангамж нь өөр хоорондоо ялгаатай комьпютер дээр ч ажилладаг төдийгүй виртуалчлал нь ихэнх компьютерийн системд нээлттэй байна.

Орчин үеийн мэйнфрэймүүдээс, ялангуяа IBM zSeries, z9 систем болон z10 системийн серверүүд нь виртуалчлалын хоёр түвшинг санал болгож байна. Үүнд PR/SM-ын LPARs болон үйл ажиллагааны системийн z/VM орно. Майнфрэйм хэрэглэгчид ихэнхдээ анхдагч мэдээллийн төв болон нөөцийн мэдээллийн төвийг  ашигладаг бөгөөд үүнд үргэлж үйл ажиллагаагаа явуулж байдаг буюу байнгын идэвхитэй, хэсэгчлэн идэвхитэй, зогсонги байдалтай гэх бла бла бла. Туршилтын, боловсруулалтын, сургалтын, үйлдвэрлэлийн програмууд болон өгөгдлийн сан нь эрэлт хэрэгцээ ихтэй бөгөөд 
Ийм 2 майнфрэйм нь төлөвлөгдсөн болон төлөвлөгдөөгүй бизнесийн үйлчилгээг тасралтгүй дэмждэг байна. Ихэнх хэрэглэгчид Parallel Sysplex болон DASD-ын хэд хэдэн майнфрэймыг хэрэглэдэг. 
Түүнчлэн майнфрэйм нь гарц болон орцыг сайн хянах үүрэгтэй. 1950-иад оны сүүлээс майнфрэйм компьютер CPU-г өндөр хурдтай байлгах, гарц орцыг зохицуулах үүргээр туслах тоног төхөөрөмжтэй (суваг болон захын процессор) болжээ. 
Майнфрэймт их хэмжээний өгөгдлийн сан болон файлууд байх нь түгээмэл асуудал юм. Энэ нь жирийн компьютертэй харьцуулахад цахим өгөгдлийн сангаас хэд дахин хурдан ажиллах чадвартай. 
Хөрөнгө оруулалтын өгөөжийн майнфрэйм нь бусад тооцоолох системээсээ тооцох чадвар, ажлын ачаалал даах, цалин тооцох, чухал бизнесийн програмуудад зориулсан тасралтгүй үйлчилгээг хүргэх гэх мэт чадваруудаараа ялгаатай. 
Мөн майнфрэйм буруу тооцоолол дээр бүрэн гүйцэтгэлтэй ажиллаж чаддаг. Жишээ нь, z900, z990, z9, z10 гэх мэт систем үр дүнтэй хоёр үе шаттай тушаалыг гүйцэтгэн, үр дүнд чиглэсэн,  үр дүнгүүдийн ялгаа хооронд харьцуулж, дараа нь үйлдлийн систем, програмууд болон хэрэглэгчдийн мэдээллийн ямар ч нөлөөгүйгээр үйл ажиллагааны процессор нь "нислэг"-т ажлын ачааллыг шилжүүлдэг.
Ийм төрлийн техник хангамж НР-н NonStop системд мөн адил байдаг бөгөөд энэ 2 хоёулаа lock-stepping хийдгээрээ алдартай. 
Мэдээж ихэнх програмууд системийн бүрэн бүтэн байдлыг хангахын тулд ялангуяа санхүүгийн гүйлгээг хийхэд зайлшгүй шаардлагатай байгаа болдог. 

## Одоогийн зах зээл
IBM Z system нь ххамгийн том үйлдвэрлгэчдийн нэг юм. Unisys нь ClearPath Libra буюу өндөр дэвшилтэт компьютер үйлдвэрлэдэг мөн энэ нь Sperry Univac OS 1100 үндэслэн гаргсан компьютер юм. 2000 онд Hitachi компани нь zSeries z900 IBM тэй хамтран үйлдвэрлэсэн боловч 2 тал хамтран ажилж чадаагүй билээ.  Hewlett-Packard нь маш өвөрмөц шийдэл бүхий NonStop systemийг худалдаалж байв.  Мөн түүнчлэн Groupe Bull’s GCOS, Fujitsu, BS2000 болон Fujitsu ICL VME Европд үйлдвэрлэлээ явуулсаар байгаа бөгөөд Fujitsu GS21 нь дэлхий даяар худалдаалагдаж байгаа билээ. 
Борлуулагчдын тоо зах зээлд маш ихээр өссөн. Fujitsu болон Hitachi хоёр нь одоог хүртэл S/390 процессорийг хэрэглэдэг байна харин Bull Itanium ба Xeon хоёрын холицийг хэрэглэдэг. NES нь эсэргээрээ XEON процессорыг хамгийн бага шугамандаа хэрэглэдэг байна. IBM нь мөн өөрийн гэсэн судалгаа шинжэлгээний багтай бөгөөд тэд нар нь шинэ төрлийн CPU бүтээж байгаа юм.  IBM нь өөрсдийн бизнесийн байр сууриа тэлсээр байгаа бөгөөд өндөр дэвшилтэт технологийг нэвтрүүлснээрээ үр ашгийг олох гэж зорьж байгаа юм. 
Мөн түүнчлэн  програм хангамжийг удирдах зах зээлүүд  хүртэл байдаг байна. IBM-ийн зах зээлийн тоглогчид нь BMC, Compuware болон CA ым.технологүүд багтаан хэрэглэдэг.

## Суперкомпьютерээс ялгарах нь
Супер компьютер гэдэг нь урд зохигддог компьютеруудын нэг юм.  Иймэрхүү төрлийн компьютер нь ихэвчлэн шинжлэх ухаан болон инженэрийн асуудлууд дээр хэрэглэгддэг байна.

Майнфрэйм буюу өндөр дэвшилтэт компьютер нь ажил хэрэгийг гүйцэлдүүэх гэж хийгдсэн. Ердийн гүйлгээний хамрах хүрээ нь агаарын тээврийн захиалга эсвэл бэлэн мөнгө багтддаг. Хэлцэл гэх мэт үйл ажилаагаа нь  нь багц үйл ажиллагаа зэрэг диск уншуулах, үйлдлийн системийн мэдээллийн солилцоо зэргийг лавладаг. Энэ үйл ажиллагаа нь компьютерийн боловсруулах эрх мэдэл рүү тоолж байна. Үйл ажиллагаа явуулах ундсэн хурээ онцгой зогсохгүй микропроцессор дээр суурилсан сервер болон онлайн сүлжээг гүйцэтгэхэд хэрэглэдэг байна.
* суперкомпьютер секундэд цэг үйл ажиллагаа хөвөгч (угласан) [26], эсвэл хоёр, TEPS хоногт туулж ирмэг хэмжиж байна;  ач холбогдолгүй хэмжүүр юм. 1 сэкүндэд мэдээллүүдийг сая саяраар хэмжиж байхад зөвхөн санах ой дотор бүхэл үйл ажиллагааны дугааруудыг хамтад нь хадгалах нэмж шалгаж хадгалах мэдээллийг хөдөлж байх үед буцаан хадгалж болно. Мөнгөний үнэ цэнийг тодорхойлоход суперкомпьютер нь илүү хүчин чадалтай. 
2007 онд олон технологүүд нэгдэснээр mainframeийг gameframe гэж дуудахад хүргэсэн байна.


Ангилал:МТ-Архитектур