Адольф Хитлер

**Адольф Хитлер** (; 1889 оны 4-р сарын 20-нд Австрид төрсөн–1945 оны 4-р сарын 30-нд Берлинд нас барсан) Германы улс төрч, Германы Үндэсний Социалист Ажилчны Нам буюу Нацист намын () удирдагч. 1933-1945 онд Германы канцлер, 1934-1945 онд төрийн тэргүүн (*Führer und Reichskanzler*) байв.

Нюрнбергийн Олон улсын цэргийн шүүх А.Хитлерийн байгуулсан "СС", "СД", "Гестапо" болон Германы Үндэсний Социалист Ажилчны Намын удирдлагыг гэмт хэрэгтнүүд байсан гэж үзсэн.

## Намтар 
Эцэг нь Алоис Хитлер (1837—1903). Эх нь Клара Хитлер (төрлөх овог нь Пёльцль, 1860—1907).  Адольф Хитлер 1889 оны 4-р сарын 20-ны 18:30 цагт Австрийн Раншофен тосгонд (одоо Браунау ан дер Инн хотын хэсэг) "Померан" зочид буудалд төржээ. Хоёр хоногийн дараа тэрээр Адольф нэрээр загалмайлуулж сахил хүртсэн. Тэр нүүр царайгаараа эхтэйгээ их адилхан төрсөн юм. Нүд, хөмсөгний хэлбэр, ам, чих нь түүнийхтэй яг адилхан байв. 29 настайдаа Адольфийг төрүүлсэн Клара өмнө гурван хүүхдээ алдсан учраас түүнийг илүү их хайрладаг болсон гэдэг. 

Дэлхийн нэгдүгээр дайнд оролцож одон медалиар шагнуулсан дайчин Хитлер 1920 онд Нацист намын анхны хэлбэр болсон *Германы Ажилчны нам  (герман. Deutsche Arbeiterpartei, **DAP**)* -д элсэж, 1921 онд удирдагч нь болжээ. 1923 онд бүтэлгүйтсэн төрийн эргэлтийн дараа шоронд хоригдоод гарч ирээд үндсэрхэг үзэл, семитийн эсрэг үзэл, коммунизмын эсрэг үзлийг өөрийн өвөрмөц илтгэх чадвар, ухуулгаар сурталчлан олны дэмжлэг авч чаджээ. Улмаар Хитлер 1933 онд Германы канцлер болж удалгүй тоталитар фашист дарангуйллыг тогтоожээ. Хитлер Германы газар нутгаа тэлэх зорилгыг гадаад бодлогодоо тууштай баримталж, улсынхаа нөөц баялаг, эдийн засгийг энэхүү зорилгод чиглүүлж байлаа. Тэрээр Вермахтыг дахин сэргээж 1939 оны 9-р сарын 1-нд Польшийг довтлон эзэлсэн нь Европт Дэлхийн хоёрдугаар дайны эхлэлийг тавьсан гэж түүх судлаачид үздэг. Гурван жилийн дотор Герман, Тэнхлэгийн гүрнүүдийн хамт Европын ихэнхи хэсэг, Африк, Зүүн ба Зүүн Өмнөд Ази, Номхон Далайн ихээхэн хэсгийг эзэлж авчээ. Гэвч Холбоотны гүрнүүд 1942 оноос санаачлагыг гартаа авч, 1945 онд Германыг тал бүрээс довтлож эхэлсэн байна. Түүний удирдсан зэвсэгт хүчин дайны үеэр олон харгислал үйлдсэний дотор 6 сая еврейг аймаглан устгаж (Холокост) нийт 17 сая энгийн иргэнийг системчлэн хороосон юм.

1945 онд дайн дуусч байхад Хитлер олон жил нууц амраг нь байсан Эва Браунтай гэрлэжээ. 40 хүрэхгүй цагийн дараа шинэхэн гэрлэсэн хос дайсны гарт орохгүй гэж хамт амиа егүүтгэсэн юм. Гэвч тэрээр үзэл бодолдоо үнэн ч хүн байсан өөрийн бүтээсэн улсаа холбоотнуудын улсуудад яаж захирахын харж тэвчээгүй юм.
 

## Цахим холбоос 
;Зураг, видео
* Color Footage of Hitler—Watch color footage of Hitler during WWII
* Photos of Adolf Hitler
* Download "The Young Hitler I Knew" on archive.org

;Илтгэл, ном хэвлэл
* A speech from 1932 (text and audiofile), German Museum of History Berlin
* Hitler Speech (10 February 1933) with English Translation
* Hitler's book *Mein Kampf* (full English translation)
* *The Testament of Adolf Hitler* the Bormann-Hitler documents (transcripts of conversations in February–April 2, 1945)
* Adolf Hitler's Private Will, Marriage Certificate and Political Testament, April 1945 (34 pages)
* "The Discovery of Hitler's Wills" (Office of Strategic Services report on how the testament was found).
* Matthew Brzezinski, "Giving Hitler Hell", Washington Post Sunday, July 24, 2005; Page W08 (Narrative of how the testament was found)

## Эшлэл

Ангилал:Германы эзэнт гүрний канцлер (1933-1945)
Ангилал:Германы эзэнт гүрний ерөнхийлөгч (1933-1945)
Ангилал:ВБНУ-ын Райхстагийн гишүүн
Ангилал:Райхстагийн гишүүн (Германы эзэнт гүрэн, 1933-1945)
Ангилал:ГҮСАН-ын гишүүн
Ангилал:Германы Ажилчны Намын гишүүн
Ангилал:Германы төрийн албан хаагч
Ангилал:Германы намын дарга
Ангилал:Дэлхийн хоёрдугаар дайн
Ангилал:Холокостын гэмт хэрэгтэн
Ангилал:Нацизмын зэвсэгт хүчний хүн
Ангилал:Германы эзэнт гүрний дэлхийн нэгдүгээр дайны хүн
Ангилал:ГҮСАН-ын Намын Алтан тэмдэг шагналтан
Ангилал:Төмөр Загалмайн 1-р зэргийн одон шагналтан
Ангилал:Австрийн түүхэн хүн
Ангилал:Яллагдсан хүн
Ангилал:Германы хүн
Ангилал:Инний Браунаугийн хүн
Хитлер
Ангилал:Харьяалалгүй хүн
Ангилал:Австричууд
Ангилал:1889 онд төрсөн
Ангилал:1945 онд өнгөрсөн