open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Брокын Их Сургууль

Брокын Их Сургууль нь Канадын Онтарио мужийн Сент-Кэтрин хотод байрлах олон нийтийн эрдэм шинжилгээний их сургууль юм. Энэ бол ЮНЕСКО-гийн Биосфер хамгаалалтын сангийн бүсэд байрладаг Канадын цорын ганц их сургууль бөгөөд Ниагарагийн хавцлын дээр Канадын Ниагарагийн хойгийн төв хэсэгт оршдог. Тус сургууль нь 1812 оны дайны үед Дээд Канадыг АНУ-аас хамгаалахад үүрэг хүлээсэн Мажор Женерал Сэр Исаак Брокийн нэрэмжит юм.

Брок нь бакалавр болон магистрын түвшинд мэргэжлийн зэрэг олгох зэрэг олон төрлийн хөтөлбөр санал болгодог. 2008 онд (хамгийн сүүлийн үеийн дууссан жагсаалт) Брок нь судалгааны нийтлэл гаргах болон нөлөөллийн үзүүлэлтээр бакалаврын ангилалд Канадын их сургуулиудын дунд гуравдугаарт бичигджээ. Брокын Их Сургууль нь МICA (Компьютер болон програмуудтай интеграцлагдсан математик) хөтөлбөрийг санал болгодог Канадад болон дэлхийн хэмжээнд цорын ганц сургууль юм. Брокын Их Сургуулийн Эрүүл Мэндийн Шинжлэх Ухааны Тэнхим нь Канадад Эрүүл Мэндийн чиглэлээр бакалаврын цорын ганц зэрэг олгодог. Төгсөгчдийн түвшинд Брок 9 докторын хөтөлбөр орно. Брокын хамтын ажиллагааны хөтөлбөр нь 2011 оны байдлаар Канадад тавдугаарт, Онтарио мужид гуравдугаарт ордог.

Төгсөгчид нь Онтариогийн бүх их сургуулиудын дунд хамгийн өндөр ажлын байрны ханштай бөгөөд 97.2 хувьтай байна.
Фредерик Дуглас

**Фредерик Дуглас** (англи. *Frederick Douglass*; жинхэнэ нэр нь— **Фредерик Огастес Уошингтон Бейли** (англи. *Frederick Augustus Washington Bailey*); 1818 оны 2-р сарын 14-нд төрсөн—1895 оны 2-р сарын 20-нд нас барсан) — америкийн зохиолч, нийгмийг шинэчлэгч, аболиционист, редактор бөгөөд уран илтгэгч. Америкийн хар арьстнуудын эрхийн төлөөх хамгийн алдартай тэмцэгчдийн нэг, Хар арьстнуудыг боолчлолоос  чөлөөлөх хөдөлгөөний удирдагч байсан.

## Намтар 
Дуглассын эх нь Африк гаралтай Харриет Бэйли хэмээх боол байсан бөгөөд түүний эзэн байж болох эцэг нь Европ гаралтай байсан бололтой. Дуглас өөрийн өгүүллэгдээ (1845) "Миний аав цагаан арьстан байсан" гэж бичжээ. Дэвид В.Блайтын 2018 онд Дуглассын намтарт "Тэр бүх амьдралынхаа турш жинхэнэ эцгийнхээ нэрийг дэмий хайсан" гэж бичсэн байдаг. Дуглассын удамшлын өвд уугуул америкчууд буюу индианчууд ч багтсан байх магадлалтай. Дуглассын хэлснээр түүний эх нь түүнд Фредерик Августус Вашингтон Бэйли гэдэг нэр өгсөн байна. Дуглассыг 12 настай байхад София Аулд түүнд цагаан толгой зааж эхлэв. Бичиг үсэгт тайлагнаснаар боолчлогдсон хүмүүсийг эрх чөлөөг хүсэхэд түлхэц болно гэж багш нь үзэн юм. Дараа нь Дуглас үүнийг өөрийн сонсож байсан "анхны боолчлолын эсрэг лекц" гэж нэрлэжээ. Тэрээр зөнгөөрөө тэр мөчөөс эхлэн боолчлолоос эрх чөлөөнд хүргэх зам гэж ойлгосон байна. 

Сүүлд 18 нас хүрээд 1838 оны 9-р сард хойд зүг рүү зугтсаны дараа тэрээр хуучин овог нэрээсээ татгалзаж, Дуглас овог авсан түүхтэй. 

Боолчлолоос зугтсан Дуглас боолчлолыг халах хөдөлгөөний удирдагч болжээ. Уран илтгэх чадвар, бодлоо бичгээр илэрхийлэх чадвартай Дуглас боолчлолын эсрэг өргөн кампанит ажил эхлүүлж өрнүүлсэн байна. Энэ нь боолууд Америкийн бие даасан иргэн болохын тулд оюун ухаан дутмаг гэж боолын эздийн маргаанд чухал хариулт болж байсан юм. АНУ-ын хойд мужуудын олон оршин суугчид Фредерик шиг агуу уран илтгэгчийг боол байсан гэдэгт итгэж чадахгүй байсан гэдэг.

Фредерик Дуглас хэд хэдэн дурсамж бичсэн байна. "Америкийн боол Фредерик Дуглассын амьдралын тухай өгүүлэг" (1845) хэмээх намтартаа Дуглас өдөр тутмын амьдралаа боолын амьдралыг яруу тодоор дүрсэлсэн байдаг. Энэхүү ном нь бестселлер болж, боолчлолыг устгахыг дэмжсэн нөлөө бүхий бүтээл болсон бөгөөд түүний бусад бүтээл "Миний боолчлол, миний эрх чөлөө" (англи. *My Bondage and My Freedom,* 1855) юм. Иргэний дайны дараа Дуглас боолчлолын эсрэг идэвхтэй тэмцэгч хэвээр үлдсэн бөгөөд сүүлчийн намтараа "Фредерик Дугласын амьдрал ба цаг үе" (*Life and Times of Frederick Douglass)* номоо 1881 онд бичжээ. Үүнээс гадна тэрээр мөн эмэгтэйчүүдийн сонгох эрхийг дэмждэг байжээ.

Америкийн иргэний дайны үеэр тэрээр негрүүдийн цэргийн анги нэгтгэл байгуулахад оролцож, 1870 онд Өнгөт ажилчдын үндэсний эвлэлийн дарга болж, дараа нь хэд хэдэн хариуцлагатай албан тушаалд томилогдсон: Колубиа тойргийн маршал (1877–81), протоколын ажилтан (нарийн бичгийн дарга) (1881–86), Колумбиа дүүргийн Гаити дахь элч, ерөнхий консул (1889–1891) байсан.
Дотоод Норвегийн их сургууль

Норвегийн **Дотоодын Их Сургууль** ( Норвегийн **INN Их Сургууль** , Норвеги : *Universitetet i Innlandet* ) нь Норвегийн Иннландет дахь улсын их сургууль юм . Энэ нь 2017 онд Хедмарк их сургуулийн коллеж болон Лиллехаммерын их сургуулийн коллежийг нэгтгэснээр Дотоодын Норвегийн Хэрэглээний Шинжлэх Ухааны Их Сургууль нэртэйгээр байгуулагдсан . Энэ нь 1994 оны Өвлийн Олимпийн наадамд зориулан барьсан телевиз, радиогийн төвд байрладаг зургаан кампустай бөгөөд хамгийн том нь Лиллехаммер юм .

## Түүх 
Тус их сургууль нь 2017 оны 1-р сарын 1-нд Хедмарк их сургуулийн коллеж болон Лиллехаммерын их сургуулийн коллежийг нэгтгэснээр байгуулагдсан .  Ректор нь Peer Jacob Svenkerud юм.

Тус их сургууль нь 2018 онд албан ёсны их сургуулийн статус авах хүсэлт гаргасан боловч 2020 оны 1-р сард Норвегийн Боловсролын чанарын баталгаажуулалтын агентлаг татгалзсан байна. * Энэ нь 2024 онд дахин өргөдөл гаргаж, Норвегийн Боловсролын чанарын баталгааны агентлагаас өргөдлөө өгч, улмаар Норвегийн Дотоодын Их Сургууль ( Universitet University* ) болгосон . 

## Байршлууд 
Их сургууль нь Блэстад, Элверум , Эвенстад , Хамар , Лиллехаммер , Рена хотуудад хотхонтой .  Энэ нь бүх сайтуудад тархсан факультетуудтай, ойролцоогоор 16,000 оюутан, 1,100 ажилтантай.

## Боловсрол 
Тус их сургууль нь 46 бакалаврын зэрэг олгох хөтөлбөрүүдийг санал болгодог бөгөөд хэд хэдэн англи хэл дээр заадаг. Тус их сургууль нь 32 магистрын хөтөлбөр, 6 докторын зэрэг сонгох боломжтой .

Сургалт, судалгааны үндсэн чиглэл нь экологи , хөдөө аж ахуйн шинжлэх ухаан , сэтгэл зүй , спорт , хууль эрх зүй , хөгжим , эрүүл мэндийн шинжлэх ухаан , нийгмийн ухаан , багшийн боловсрол , хэл уран зохиол , биотехнологи , кино , телевиз , соёл, аялал жуулчлал , хүүхэлдэйн кино , тоглоомын шинжлэх ухаан , эдийн засаг , манлайлал ба инноваци юм . 

### Норвегийн кино сургууль 
Норвегийн Кино Сургууль нь 1997 онд 1994 оны Өвлийн Олимпийн үеэр хэвлэл мэдээллийн төвийг байршуулсан байгууламжид тус их сургуулийн нэг хэсэг болгон байгуулагдсан INN их сургуулийн факультет юм. Тус сургуульд 2004 онд шинэ барилга байгууламж баригдсан.

## Докторын хөтөлбөрүүд 
Тус их сургууль нь дараах докторын хөтөлбөрүүдтэй: 

* Хэрэглээний экологи ба биотехнологи
* Кино болон холбогдох аудио-визуал урлагийн төрлүүдийн урлагийн судалгаа
* Хүүхэд залуучуудын чадамжийг хөгжүүлэх
* Эрүүл мэнд, сайн сайхан байдал
* Төрийн болон хувийн хэвшлийн үйлчилгээний инноваци
* Багшлах ба багшийн боловсрол
LCC олон улсын их сургууль

**LCC олон улсын их сургууль**

LCC Олон Улсын Их Сургууль, хуучнаар Литвийн Христийн Коллеж (LCC) нь Литва, Канад, Америкийн сангуудын хамтарсан компаниас 1991 онд Литвийн Клайпеда хотод байгуулагдсан либерал урлагийн байгууллага юм. Боловсрол, соёлын яамны урилгаар Литвийн Христийн сан 1991 оны зун Паневежис хотод Литвийн Христийн шашны коллежийг байгуулж эхэлсэн. Тэр зун коллеж анхны зуны хэлний дээд сургуульд англи хэлээр хичээллэж эхэлсэн билээ. 1991-1992 оны намар, хаврын улиралд оюутнууд Англи хэлний дээд сургуульд англи хэлийг бүтэн цагаар сурсацаж эхэлсэн. 1999 оны 8-р сард LCC нь Литвийн Балтийн эрэг дагуух Клайпеда хотод байрлах одоогийн байгууламж руугаа нүүсэн. Доктор Уолл өмнө нь 1991 онд LCC-д зочилж, зуны англи хэлний дээд сургуульд англи хэлний хичээл зааж байжээ. Дараа нь 2002 онд Клайпеда руу нүүсэн. LCC нь 62 хүртэлх орны оюутнуудыг хүлээн авдаг . Доктор Уолл АНУ-ын Канзас мужийн их сургуулиас докторын зэрэгтэй, LCC Олон улсын их сургуулийн оюутнууд Олон улсын бизнесийн удирдлага, англи хэл, уран зохиол, сэтгэл судлал, теологи, орчин үеийн харилцаа холбоо, олон улсын харилцаа, хөгжил гэсэн зургаан бакалаврын хөтөлбөрт хамрагддаг. LCC нь бусад хэлээр ярьдаг хүмүүст англи хэл заах (TESOL) чиглэлээр Урлагийн магистр (MA) зэрэг олгодог.https://en.m.wikipedia.org/wiki/LCC_International_University
CLASS:y

**CLASS:y** (Солонгос: "클라씨") нь MBC реалити шоуны My Teenage Girl (2021–2022) дээр байгуулагдсан Өмнөд Солонгосын охидын хамтлаг юм. MBK Entertainment болон Universal Music Japan-ийн охин компани M25 удирддаг тус хамтлаг нь Вон Жи Мин, Ким Сон Ю, Мён Хёнсо, Хон Хе Жү, Ким Ри Вон, Пак Бо Юн, Юн Чае Вон гэсэн долоон гишүүнтэй. Анх найман гишүүнтэй байсан Ито Минами хүнд өвчний улмаас 2023 оны нэгдүгээр сард хамтлагаа орхисон. Тэд 2022 оны 5-р сарын 5-нд анхны Мини цомгийн анги дуусч албан ёсоор дебютээ хийсэн. Тэд "TICK TICK BOOM" болон "ZEALOUS" гэсэн хоёр дууг багтаасан "DAY&NIGHT" хоёр дахь мини цомгоо 10-р сард хийсэн анхны эргэн ирэлтээ хийсэн.
Литвагийн Спортын Их Сургууль

**Литвагийн Спортын Их Сургууль**

Литвагийн Спортын Их Сургууль (Lithuanian Sports University, LSU) нь Литвийн Каунас хотод байрлах, спорт, биеийн тамир, физиологийн чиглэлээр мэргэшсэн их сургууль юм. Тус их сургууль нь Жалиакалнис хороололд, Каунасын Спортын Ордон болон С. Дариус, С. Гиренасын цэнгэлдэх хүрээлэнгийн ойролцоо байрладаг. LSU нь 1934 онд Литвийн Ерөнхийлөгч Антанас Сметонагийн байгуулсан Биеийн Тамирын Дээд Курсууд (HCPE, Lithuanian: Aukštieji kūno kultūros kursai) –аас үүсэлтэй. HCPE нь биеийн тамир, цэргийн сургалтыг нэгтгэн зааж, төгсөгчдийг гимназиудад эдгээр хичээлийг заах чадвартай болгох зорилготой байв. 1938 онд HCPE хаагдаж, түүний үүргийг Витаутас Магнусын Их Сургуулийн Биеийн Тамирын Тэнхим шилжүүлэн авчээ. Харин 1945 онд Литвийн Улсын Биеийн Тамирын Хүрээлэн бие даасан байгууллага болж хувиран байгуулагдсан билээ. Энэ хүрээлэн нь өмнө нь Биеийн Тамирын Баазын ордонд байрлаж, гол цэнгэлдэх хүрээлэн, хөлбөмбөгийн талбайнууд, спортын танхим, теннис болон сагсан бөмбөгийн талбай бүхий байгууламжуудтай байжээ. Анхны элсэлтээр тус хүрээлэнд 100 оюутан суралцаж эхэлсэн байна.https://en.m.wikipedia.org/wiki/Lithuanian_Sports_University
Литвагийн Эрүүл Мэндийн Шинжлэх Ухааны Их Сургууль

**Литвагийн Эрүүл Мэндийн Шинжлэх Ухааны Их Сургууль**

Литвагийн Эрүүл Мэндийн Шинжлэх Ухааны Их Сургууль (Lithuanian University of Health Sciences, LSMU) нь Литвийн Каунас хотод байрлах анагаахын их сургууль юм. Өнөөгийн LSMU нь Каунасын Анагаах Ухааны Их Сургууль болон Литвийн Мал Эмнэлгийн Академийг нэгтгэн байгуулагдсан байгууллага юм. Тус сургууль нь Литвагийн Эрүүл Мэндийн Шинжлэх Ухааны Их Сургуулийн Каунасын Эмнэлэг (Kaunas Clinics) болон Каунасын Улаан Загалмайн Эмнэлгийг (Kaunas Red Cross Hospital) сургалтын эмнэлэг болгон ашигладаг. 2010 онд Каунасын Анагаах Ухааны Их Сургууль болон Литвийн Мал Эмнэлгийн Академи нэгдэж, одоогийн нэрээ авсан. 2013 онд тус их сургуулийн дунд сургууль Каунас хотын Вилиямполе (Vilijampolė) дүүрэгт байгуулагджээ. 2019 оны байдлаар LSMU 71 улсаас 1142 олон улсын оюутан хүлээн авч байсан. Литвагийн Эрүүл Мэндийн Шинжлэх Ухааны Их Сургуулийн Анагаах Ухааны Академи нь анх 1919 онд байгуулагдсан бөгөөд 1922 оноос Литвийн Их Сургуулийн Анагаах Ухааны Факультет болсон. Энэ сургууль нь Каунас хотын төвд байрладаг. 1950 онд Каунасын Их Сургуулийг хаасны дараа тус факультет бие даан Каунасын Анагаахын Институт нэртэй болсон бөгөөд 1998 он хүртэл энэ нэрээр үйл ажиллагаа явуулжээ. 1998-2010 оны хооронд Каунасын Анагаах Ухааны Их Сургууль (Kaunas University of Medicine) нэртэй байсан бөгөөд 2010 онд LSMU болж өөрчлөгдсөн.https://en.m.wikipedia.org/wiki/Lithuanian_University_of_Health_Sciences
Туриба Их Сургууль

**Туриба Их Сургууль** () нь Латвийн хамгийн том бизнесийн сургууль бөгөөд 1993 онд байгуулагдсан. Тус сургууль нь Лиепая, Цесис, Талси хотуудад гурван салбартай. Туриба Их Сургуулийн “Аялал жуулчлал, зочлох үйлчилгээний байгууллагын менежмент” мэргэжлийн бакалаврын хөтөлбөр болон “Аялал жуулчлалын стратегийн менежмент” мэргэжлийн магистрын хөтөлбөр нь Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын Дэлхийн Аялал Жуулчлалын Байгууллага (UNWTO)-ын TedQual гэрчилгээ буюу олон улсын магадлан итгэмжлэл авсан. Туриба  Их Сургууль нь Балтын болон Скандинавын орнуудаас анх удаа UNWTO-оор магадлан итгэмжлэгдсэн, олон улсын экспертүүдээс өндөр үнэлгээ авсан дээд боловсролын байгууллага болжээ. Мөн тус сургууль нь Европын Соёлын Нийслэлүүдийн Их Сургуулиудын Сүлжээ (UNeECC)-ний идэвхтэй гишүүн бөгөөд дэлхийн тэргүүлэгч бизнесийн сургуулиудыг нэгтгэдэг AACSB International (Association to Advance Collegiate Schools of Business)-ийн гишүүнээр элссэн. Түүнчлэн Европын Дээд Боловсролын Байгууллагуудын Холбоо (EURASHE), Европын Хууль Зүйн Факультетуудын Холбоо (ELFA)-нд гишүүнээр бүртгэгдсэн. Туриба Их Сургууль нь оюутнуудад ERASMUS+ солилцооны хөтөлбөрийн хүрээнд 65 түнш их сургуульд суралцах боломжийг олгодог.

Ангилал:Латви дахь бизнесийн сургууль
Ангилал:1993 онд байгуулагдсан
Ангилал:Латвийн их сургууль
Далхаузигийн Их Сургууль

Далхаузигийн Их Сургууль нь Нова Скотиа мужид байрлах том олон нийтийн эрдэм шинжилгээний их сургууль бөгөөд Халифакс хотод гурван кампус, Библи Хилл хотод дөрөв дэх кампус, Шинэ Брансуик мужийн Сент-Жон хотод хоёр дахь анагаахын сургуулийн кампустай. Далхаузи нь 13 бакалавр, магистр, мэргэжлийн факультетад 200 гаруй зэргийн хөтөлбөр санал болгодог. Их сургууль нь Канадад эрдэм шинжилгээний эрчимтэй судалгаа хийдэг U15 их сургуулиудын бүлгийн гишүүн юм. Тус байгууллагыг 1818 онд Нова Скотиа мужийн нэр төрийн захирагч байсан Жорж Рамзай, 9-р Эрл Далхаузигийн нэрээр нэрлэгдсэн шашин шүтлэггүй байгууллага болох Далхаузи Коллеж хэлбэрээр байгуулж, боловсролын шинэчлэгч Томас Маккулохыг анхны захирлаар томилжээ.

Гэсэн хэдий ч коллеж анхны хичээлийг 1838 он хүртэл эхлүүлээгүй бөгөөд санхүүгийн хүндрэлээс болж үйл ажиллагаа нь тогтворгүй байсан. Коллежийг 1863 онд дахин зохион байгуулж, Далхаузи Коллеж, Их Сургуулийн Захирагчид гэж нэрлэжээ. Их сургууль 1997 онд тус байгууллагыг Нова Скотиагийн Технологийн Их Сургуультай нэгтгэсэн ижил мужийн хуулиар албан ёсоор Далхаузигийн Их Сургууль болж нэрээ өөрчилсөн. Далхаузигийн их сургуулийн багийн, Барс, Канадын Их Сургуулийн Спортын Атлантын Их Сургуулийн Спорт холбооны тэмцээнд оролцдог. Далхаузигийн Хөдөө Аж Ахуйн Сургуулийн багууд Далхаузи Рамс гэж нэрлэгддэг бөгөөд ACAA болон CCAA-д өрсөлддөг.
Европын Хүмүүнлэгийн Их Сургууль

# **Европын Хүмүүнлэгийн Их Сургууль**

Европын Хүмүүнлэгийн Их Сургууль (EHU) нь 1992 онд Беларусь улсын Минск хотод байгуулагдсан хувийн, ашгийн бус, либерал урлагийн их сургууль юм. 2004 онд Беларусийн эрх баригчдын шахалтаар хаагдсаны дараа EHU Литвийн Вильнюс хот руу нүүж, хувийн их сургууль хэлбэрээр үйл ажиллагаагаа үргэлжлүүлжээ.

EHU нь хүмүүнлэгийн болон нийгмийн шинжлэх ухааны чиглэлээр бакалавр, магистр, докторын зэрэг олгох өдрийн болон зайны сургалтын хөтөлбөрүүдийг санал болгодог. Их сургууль Беларусаас хөөгдсөний дараа 2004 оноос хойш Литвийн Вильнюс хотод төвлөрөн ажиллаж байна. Гэсэн хэдий ч EHU Минск хотод эргэн очих зорилготой байна.

1992-2004 оны хооронд EHU нь Беларусийн хувийн хэвшлийн дээд боловсролын байгууллага байсан. Гэвч 2004 онд тус их сургууль нь засгийн газрын эсэргүүцэлтэй тулгарч, Беларус дахь үйл ажиллагаагаа зогсоохоос өөр аргагүйд хүрчээ. Гэсэн хэдий ч Европын Холбоо, Хойд Европын Сайд нарын Зөвлөл, Литва болон бусад Европын орнууд, АНУ-ын засгийн газар, түүнчлэн МакАртур Сан, Нью-Йоркийн Карнеги Корпораци зэрэг ТББ-ууд болон сангуудын улс төрийн, захиргааны болон санхүүгийн дэмжлэгийн ачаар EHU 2005 оны намар Вильнюс хотод үйл ажиллагаагаа сэргээн, Беларусийн оюутнуудад зориулсан бакалавр, магистрын хөтөлбөрүүдээ нээсэн байна.https://en.m.wikipedia.org/wiki/European_Humanities_University
Литвагийн Хөгжим, Театрын Академи

**Литвагийн Хөгжим, Театрын Академи**

Литвагийн Хөгжим, Театрын Академи (Lithuanian Academy of Music and Theatre, LMTA) нь Литвийн Вильнюс хотод байрлах, хөгжим, театр, мультимедиа урлагийн чиглэлээр оюутан сургадаг улсын дэмжлэгтэй консерватори юм. 1919 онд зохиолч Юозас Наужалис Каунас хотод хөгжмийн сургууль байгуулсан бөгөөд 1933 онд уг сургууль Каунасын Консерватори болж өөрчлөгджээ. 1945 онд Вильнюст бас нэг консерватори байгуулагдаж, улмаар 1949 онд Каунасын болон Вильнюсын консерваториуд нэгдэн Литвийн Улсын Консерватори болсон. Улсын Консерватори 1992 онд Литвийн Хөгжмийн Академи (LMA) нэртэй болж, 2004 онд Литвагийн Хөгжим, Театрын Академи (LMTA) хэмээн нэрээ өөрчилжээ. 2021 оны 8-р сарын 31-нд Антакалнис дүүргийн Оланду гудамжинд шинэ хотхоны барилгын ажил эхэлсэн. Энэхүү академийн оюутнууд, профессор багш нар жилд 400 гаруй тоглолт зохион байгуулж, үндэсний болон олон улсын найрал хөгжим, тоглолт, тэмцээн, наадмуудад оролцдог билээ. Академи нь Олон улсын Яша Хейфецийн хийлийн уралдаан, дуучид болон концертмейстеруудын олон улсын уралдаан зэрэг тэмцээн, арга хэмжээг ивээн тэтгэдэг. Мөн Олон улсын М. К. Чюрлёнисын төгөлдөр хуур, хөгжмийн тэмцээнийг хамтран зохион байгуулж, Европын Холбооны Залуучуудын Найрал Хөгжим, Штутгарт дахь Олон улсын Найрал Дуу, Найрал Хөгжмийн Академи, Голландын Олон улсын Хөгжмийн Сургалтууд болон бусад олон тэтгэлэгт шалгаруулалтуудад үндэсний сонгон шалгаруулалтыг зохион байгуулдаг.https://en.m.wikipedia.org/wiki/Lithuanian_Academy_of_Music_and_Theatre
ISM Менежмент, Эдийн засгийн их сургууль

**ISM Менежмент, Эдийн засгийн их сургууль**

ISM Менежмент, Эдийн засгийн их сургууль нь бизнес, менежмент, эдийн засгийн чиглэлээр бакалавр, магистр, докторын зэрэг олгох боловсролын байгууллага юм.

Тус их сургууль нь зах зээлийн шинжилгээ, удирдах ажилтны сургалт, академик судалгааны төв болж ажилладаг. ISM нь 1999 онд Литвийн Каунас хотод байгуулагдсан бөгөөд тус улсад анхны хувийн менежментийн боловсролын байгууллага болсон. ISM-ийн үндсэн үүсгэн байгуулагчид нь BI Норвегийн Бизнесийн Сургууль болон Норвегийн Аж үйлдвэр, Бүс нутгийн Хөгжлийн Сан юм.

ISM-ийн өмнөх байгууллага нь Литва дахь удирдах ажилтнуудад зориулсан сургалт явуулдаг Бизнесийн Сургалтын Төв (BMC) байсан. 1995 оноос эхлэн BMC нь Литвийн бизнесийн орчинд орчин үеийн менежментийн мэдлэгийг түгээх зорилготойгоор үйл ажиллагаагаа эхлүүлжээ. Удирдлагын сургалт, зах зээлийн судалгаа, хүний нөөцийн үнэлгээ зэргийг санал болгосноор BMC нь Литва дахь менежментийн боловсрол, зөвлөх үйлчилгээний нэр хүндтэй байгууллага болсон.

Өнөөдөр BMC нь ISM их сургуулийн сургалт, зөвлөх үйлчилгээний хэлтэс болж ажиллаж байна.https://en.m.wikipedia.org/wiki/ISM_University_of_Management_and_Economics
Каунасын Технологийн Их Сургууль

Каунасын Технологийн Их Сургууль

Каунасын Технологийн Их Сургууль (KTU) нь Литвийн Каунас хотод байрлах улсын судалгааны их сургууль юм. 1922 онд байгуулагдсан бөгөөд Литвийн тэргүүлэх шинжлэх ухааны боловсролын төвүүдийн нэг гэж тооцогддог. 2021 онд KTU нь Литвийн хоёр дахь шилдэг их сургуулиар үнэлэгдсэн.

KTU нь нийт 122 сургалтын хөтөлбөртэй үүнд 48 бакалаврын,54 магистрын,19 докторын,1 зэргийн бус сургалтын хөтөлбөртэй. Эдгээрээс 56 хөтөлбөрийг англи хэл дээр заадаг. Их сургуульд 9,000 гаруй оюутан суралцдаг бөгөөд үүнээс 6,600+ нь бакалаврын, 2,000 нь магистрын,320 нь докторын түвшний оюутнууд байдаг. Оюутнуудын 6.5% нь олон улсын оюутнууд байна. KTU нь физик, технологи, нийгмийн шинжлэх ухаан болон судалгаа, туршилтын хөгжүүлэлт хийдэг. Мөн биомедицин, хүмүүнлэгийн ухааны судалгааг дэмждэг.

2017 оны 10-р сарын 13-нд Дэлхийн эдийн засгийн форумын тэргүүн Клаус Шваб нь Каунасын Технологийн Их Сургуулийн 45 дахь Хүндэт доктор болж, эдийн засгийн мэдлэг түгээх, инновацийн санааг дэмжих, нийгмийн бизнесийг хөгжүүлэх, залуу бизнес эрхлэгчдийг дэмжих, “Дөрөвдүгээр Аж үйлдвэрийн хувьсгал” концепцийг хөгжүүлэхэд оруулсан хувь нэмрээрээ шагнагджээ.https://en.m.wikipedia.org/wiki/Kaunas_University_of_Technology
Латвийн Үндэсний Батлан Хамгаалах Академи

Латвийн Үндэсний Батлан Хамгаалах Академи нь Латви улсын Рига хотод байрладаг батлан хамгаалахын дээд боловсрол болон шинжлэх ухааны судалгааны академи юм. 1992 оны 2-р сарын 13-нд Латвийн Бүгд Найрамдах Улсын Батлан Хамгаалах Яамны Академи нэрээр байгуулагдсан бөгөөд энэ нь 2-р дэлхийн дайнаас өмнөх Латвийн Дайны сургуультай холбогдох түүхэн уламжлал дээр үндэслэсэн байдаг. Энэ нь Латви улсад ганцхан цэргийн академи юм. Мөн Латвийн Зэвсэгт Хүчнүүд нь Тарту хотод байрлах Балтийн Батлан Хамгаалах Коллежид хувь нэмрээ оруулан түүнийг ашигладаг. Академийн хөтөлбөрүүд дараах байдлаар хуваагддана:

- **Мэргэжлийн бакалавр зэрэг**

 - Газрын цэргийн командлалын удирдлага

 - Тэнгисийн цэргийн командлалын удирдлага

 - Агаарын цэргийн командлалын удирдлага

- **Мэргэжлийн дээд боловсролын хөтөлбөр**

 - Командлагчийн бэлтгэл

- **Мэргэжлийн магистрын хөтөлбөр**

 - Цэргийн удирдлага ба аюулгүй байдлын мэргэжлийн магистр зэрэг
Латвийн Тэнгисийн Академи

Латвийн Тэнгисийн Академи нь Латви улсын Рига хотод байрладаг бөгөөд докторын зэргээс дооших зэргийн боловсрол олгодог. Латви улсад тэнгисийн салбарын их дээд боловсрол олгодог цорын ганц сургалтын төв юм. 2015/2016 оны хичээлийн жилд 237 оюутан элссэн бөгөөд нийт 916 оюутан академид суралцаж байсан юм. Латвийн Тэнгисийн Академи нь 1989 оны 10-р сарын 1-нд Калининградын загасны аж үйлдвэрийн институтээс анхны оюутнуудаа элсүүлж эхэлсэн. Энэ нь ЛТА-ийн үүсгэн байгуулалтын жил юм. 1990 оны 7-р сарын 25-наас 1993 оны 1-р сарын 8 хүртэл ЛТА нь Ригийн Техникийн Их Сургуулийн нэгэн факультет байжээ. ЛТА нь 1993 оны 1-р сарын 8-нд бие даасан их дээд боловсролын улсын байгууллага болсон бөгөөд анхны аккредитаа авсан. 2013 онд Латвийн Боловсролын яам болон Ригийн Техникийн Их Сургуулийн албан тушаалтнууд ЛТА-ийг эргээд Ригийн Техникийн Их Сургуулийн факультет болохоор санал болгосон ч, 2018 оны 5-р сар хүртэл эдгээр хэлэлцээрийг эхлүүлэхийг баталгаажуулаагүй байна. Латвийн Тэнгисийн Академи нь Эразмус+ хөтөлбөрт оролцож, оюутан солилцооны хүрээнд Эстон Тэнгисийн Академи, Пири Рейсын Их Сургууль, Гдыня Тэнгисийн Их Сургуулиудтай хамтын ажиллагаатай байна.
Казимиерас Симонавичюс Их Сургууль

Казимиерас Симонавичюс Их Сургууль

Казимиерас Симонавичюс Их Сургууль (KSU) нь Литвийн Вильнюс хотод байрлах хувийн, улсын магадлан итгэмжлэгдсэн судалгааны их сургууль юм. Литвийн Боловсрол, Шинжлэх Ухааны Яам 2003 оны 8-р сарын 26-нд тус сургуулийг Вильнюсын Бизнес, Хуулийн Академи нэртэйгээр лицензжүүлж, 2004 онд сургалтын үйл ажиллагаагаа эхлүүлжээ. 2012 онд их сургууль нь нэрээ өөрчилж, цэргийн инженер, их бууны мэргэжилтэн, пуужингийн хөгжүүлэлтийн анхдагчдын нэг болох Казимеж Семенович (1600-1651)-ийн нэрэмжит болсон.KSU нь дэлхийн 100 гаруй их, дээд сургуультай оюутан солилцооны гэрээтэй бөгөөд оюутнууд болон багш, судлаачид нь олон улсын мэргэжлийн сургалт, боловсролын төсөлд оролцох өргөн боломжтой.Хичээлийн жил бүрт заавал судлах болон сонгон судлах хичээлүүдийг олон улсын зочин профессор, судлаачид заадаг.

Боловсролын чиглэлүүд:

KSU нь хууль, харилцаа холбоо, эдийн засаг, нийгмийн шинжлэх ухаан зэрэг салбаруудад улсын магадлан итгэмжлэгдсэн хөтөлбөрүүдийг санал болгодог бөгөөд докторын зэрэг олгох эрхтэй.

Одоогийн сургалтын хөтөлбөрүүд:

Загварын үйлдвэр (Fashion Industry)

Агаарын тээврийн менежмент (Aviation Management)

Бизнес эрхлэлт ба менежмент (Entrepreneurship and Management)

Бизнесийн менежмент (Business Management)

Дижитал маркетинг (Digital Marketing)

Европын Холбооны эрх зүй (European Union Law)

Хууль (Law)

Нэгдсэн харилцаа холбоо (Integrated Communication)

Байгууллагын инноваци ба менежмент (Organizational Innovation and Management)https://en.m.wikipedia.org/wiki/Kazimieras_Simonavičius_University
Рēзекнe Технологийн Академи

Рēзекнe Технологийн Академи нь Латви улсын Рēзекнe хотод байрлах дээд боловсрол, шинжлэх ухааны судалгааны байгууллага юм. Энэ нь зүүн Латвийн хоёр "Аугстскола" (латвийн "дээд сургууль" гэсэн утгатай, Германы "Hochschule"-ийн шууд орчуулга) байгууллагын нэг юм. Рēзекнe хотод багшийн сургуулийг 1922 онд байгуулсан. Латгальд дээд боловсролын хөгжлийг 1980-аад оны үед Латвийн Ардчилсан фронт дэмжиж байсан. Латвийн Их Сургуулийн суурь дээр хичээлүүд 1991 онд эхэлж, Рēзекнe Аугстскола нь 1993 онд албан ёсоор байгуулагдсан. Одоогийн нэрийг 2016 онд баталгаажуулсан бөгөөд өмнө нь "Рēзекнe Дээд Боловсролын Байгууллага" нэртэй байсан. Tус aкадеми нь гурван факультеттай:

- Боловсрол, Хэл Судлал ба Дизайны факультет

- Инженерийн факультет

- Эдийн засаг ба Захиргааны факультет
Барратт Дюегийн Хөгжмийн Институт

**Барратт Дюегийн Хөгжмийн Институт** (*англи.* *Barratt Due Institute of Music*) нь Норвегийн Осло хотын Фагерборг дүүрэгт байрлах хөгжмийн боловсролыг өндөр түвшинд олгодог газар юм. Энэхүү институтийг 1927 онд төгөлдөр хуурч **Мэри Барратт Дюэ** (*Mary Barratt Due*) болон хийлч **Хенрик Адам Дюэ** (*Henrik Adam Due*) нар үүсгэн байгуулжээ. Энэ институт нь хувийн сангийн статустай хэдий ч үйл ажиллагааны тодорхой хэсэгт төрийн санхүүжилт авдаг.

**Барратт Дюегийн Хөгжмийн Институт** нь хөгжмийн боловсролыг олон насны бүлэгт олгодог бөгөөд хүүхдийг багаас нь эхлэн сургуулийн бага, дунд, ахлах нас болон бакалавр магистрын түвшний оюутнуудад хичээл заадаг.

**Институтын уриа**: *“Хөгжмийн цэцэрлэгээс тайзны подиум хүртэл”*. Энэ нь хүүхдийг бага наснаас нь хөгжмийн боловсрол олгож, улмаар дээд боловсролын түвшинд мэргэжлийн хөгжимчнөөр бэлтгэх сургалтын тогтолцоог илэрхийлдэг. Энэхүү загвар нь тус институтийг Норвегийн сонгодог хөгжмийн боловсролын салбарт олон жилийн туршид идэвхтэй оролцогч болгожээ.

**Стефан Барратт-Дюэ** (*Stephan Barratt-Due*) нь институтийн гол удирдаачаар ажилладаг бөгөөд институтийн оршин суугч хамтлаг болох **Осло Камерата** (*Oslo Camerata*)-г удирддаг.
Клайпедагийн Их Сургууль

Клайпедагийн Их Сургууль

Клайпедагийн Их Сургууль нь Литвийн далайн боомт хот болох Клайпеда хотод байрладаг их сургууль юм. Клайпедагийн Их Сургууль нь 1991 оны 1-р сарын 1-нд Литвийн парламент болох Сеймасын тогтоолоор албан ёсоор байгуулагдсан. Шинээр байгуулагдсан их сургууль нь тухайн хотын өмнө нь үйл ажиллагаа явуулж байсан дээд боловсролын байгууллагуудыг нэгтгэсэн. Анх байгуулагдах үед 3000 орчим оюутан, 3 факультеттай байсан бөгөөд эдгээр нь Хүмүүнлэгийн болон Байгалийн Шинжлэх Ухааны Факультет, Далайн Инженерчлэлийн Факультет, Багшийн Факультет байв. Өнөөдрийг хүртэл тус их сургууль өргөжин хөгжиж, 7 факультет, 8 институттай болжээ. Клайпедагийн Их Сургуулийн факультетууд нь Байгалийн Шинжлэх Ухаан ба Математик, Хүмүүнлэгийн Ухаан, Далайн Инженерчлэл, Урлаг, Багшийн Сургалт, Нийгмийн Шинжлэх Ухаан, Эрүүл Мэндийн Шинжлэх Ухаан зэрэг салбарыг хамардаг.

Мөн тус сургуульд Далайн Судлалын Институт, Далайн Байгалийн Институт, Насан Туршийн Боловсролын Институт, Эргийн Судалгаа, Төлөвлөлтийн Институт, Балтийн Тэнгисийн Бүс Нутгийн Түүх, Археологийн Институт, Бүс Нутгийн Бодлого, Төлөвлөлтийн Институт, Мехатроникийн Институт, Хөгжмийн Судлалын Институт зэрэг 8 институт үйл ажиллагаа явуулдаг. 2017 оны байдлаар тус их сургуульд 4000 гаруй оюутан, 600 орчим багш, судлаачид ажиллаж байсан. Клайпедагийн Их Сургууль нь 54 бакалаврын хөтөлбөр, 4 мэргэжлийн чиглэлийн тусгай хөтөлбөр, 48 магистрын хөтөлбөр, 11 докторын хөтөлбөр санал болгодог. Сургалтын түвшний бүтэц нь 58 бакалаврын хөтөлбөр, 2 мэргэжлийн тусгай хөтөлбөр, 56 магистрын хөтөлбөр, 10 докторын хөтөлбөр гэсэн бүтэцтэй. Мөн тус сургууль гадаад оюутнуудад зориулсан 7 олон улсын хөтөлбөртэй.https://en.m.wikipedia.org/wiki/Klaipėda_University
RISEBA Хэрэглээний Шинжлэх Ухааны Их Сургууль

RISEBA Хэрэглээний Шинжлэх Ухааны Их Сургууль (латваар: Biznesa, mākslas un tehnoloģiju augstskola "RISEBA") нь Латвийн Рига хотод байрладаг хувийн олон улсын бизнесийн сургууль юм. 2016 оны 4-р сар хүртэл энэ сургуулийг "Ригагийн Олон улсын Эдийн Засаг ба Бизнесийн Удирдлагын Сургууль" гэж нэрлэдэг байсан. Тус сургууль нь 1992 онд байгуулагдсан бөгөөд Рига хотоос гадна сургуулийн Даугапилс хотод бас нэг салбар кампус байдаг.

           RISEBA нь гурван үндсэн академик бүрэлдэхүүн хэсэг буюу сургуультай:

- Бизнесийн Сургууль: Бакалавр, Магистр, Докторын хөтөлбөрүүдийг санал болгодог бөгөөд эдгээр нь бизнес, менежмент, эдийн засгийн салбарыг хамардаг - Бизнес ба Эдийн Засгийн Факультет.

- Медиа ба Холбооны Сургууль: Бакалавр, Магистр, Докторын хөтөлбөрүүдийг санал болгодог бөгөөд урлаг, холбоо барих салбарт чиглэсэн - Медиа ба Шинийг Бүтээх Технологийн Факультет.

- Архитектур ба Дизайн Сургууль: Одоогийн байдлаар Архитектурын бакалаврын хөтөлбөрийг санал болгодог - Архитектур ба Дизайн Факультет.

Тус сургууль нь бакалавр, магистр, болон докторын сургалтын хөтөлбөрүүдийг санал болгодог.
Ригагийн Хууль Зүйн Магистрын Сургууль

Ригагийн Хууль Зүйн Магистрын Сургууль (богиносгосон нэр: RGSL; латваар: Rīgas Juridiskā augstskola) нь Латвийн Рига хотод байрлах Балтийн бүсийн бие даасан хууль зүйн сургууль бөгөөд бакалавр, магистр болон докторын хөтөлбөрүүдийг санал болгодог. РХЗМС нь 1998 онд Швед, Латвийн Засгийн газар, мөн Соросын Сангийн хооронд байгуулсан олон улсын гэрээний дагуу байгуулагдсан. РХЗМС нь 1998 онд хувийн хууль зүйн сургууль болж үүссэн бөгөөд эхэндээ Балтийн орнуудын хуульчдад зориулсан сургалт явуулж байв. Балтийн улс орнууд Европын Холбоонд элссэнээс хойш 2004 онд дэлхийн өнцөг булан бүрээс оюутнуудаа хүлээн авах болжээ. 2005 онд Швед, Латвийн Засгийн газрын хооронд байгуулсан гэрээний дагуу РХЗМС нь Латвийн Их Сургуулийн (LU, Latvijas Universitāte) дотоод байгууллага болж, хоёр улс нийт хувьцааны 76%-ийг Латвийн Их Сургуульд шилжүүлсэн. Харин Соросын Сан нь 24%-ийг эзэмшсээр байна. РХЗМС нь олон улсын хуулийн салбарт магистрын түвшний хөтөлбөрүүдийг санал болгодог. Тэдгээр хөтөлбөрүүд нь: Олон улсын эрх зүй ба Хүний эрх, Европын хууль, Хууль ба Санхүү, Худалдааны хууль, Хууль ба Технологи бөгөөд бүх хөтөлбөрүүд зөвхөн англи хэл дээр заагддаг. Хөтөлбөрүүдийг Европ болон АНУ-аас ирсэн мэргэжлийн багш, лекц уншигчид, практикчид удирдан явуулдаг.
Ригагийн Стокгольмийн Эдийн Засгийн Сургууль

Ригагийн Стокгольмийн Эдийн Засгийн Сургууль (SSE Riga эсвэл латваар: Rīgas Ekonomikas augstskola) нь Латвийн Рига хотод байрлах бизнесийн сургууль бөгөөд Стокгольмийн Эдийн Засгийн Сургуулийн (SSE) харьяа байгууллага юм.

РСЭЗС нь 1994 онд Стокгольмийн Эдийн Засгийн Сургууль, Шведийн Засгийн газар болон Латвийн Боловсролын Яамны дэмжлэгтэйгээр байгуулагдсан. 2010 оноос хойш SSE Riga нь Стокгольмийн Эдийн Засгийн Сургууль (SSE), Латвийн Их Сургууль (LU) болон SSE Riga-ийн Төгсөгчдийн Холбооноос байгуулсан сан эзэмшиж байна.

SSE Riga нь харьцангуй жижиг сургууль тул шалгаруулалт нь өндөр гэж тайлбарлагддаг. Сургалт нь зөвхөн англи хэл дээр заагддаг бөгөөд Стокгольмийн Эдийн Засгийн Сургуулийн хамт Латвийн хамгийн шилдэг бизнесийн сургуулиудын нэг болон Европт хамгийн өндөр үнэлгээтэй сургуулиудын тоонд ордог. SSE Riga нь бүлгийн ажил, зуны дадлага, кэйс судалгаа зэрэг олон төрлийн сургалтын арга хэлбэрийг ашигладаг бөгөөд Европын олон тэргүүлэх их сургууль, бизнесийн сургуулиудтай сурагч солилцооны хөтөлбөрүүдтэй.

SSE Riga нь хоёр хөтөлбөрийг санал болгодог:

- Эдийн Засаг ба Бизнесийн гурван жилийн бакалавр (BSc)

- Гүйцэтгэх MBA хөтөлбөр (2 жил)

Тус хоёр хөтөлбөр нь англи хэл дээр заагддаг бөгөөд сургалтын төлбөр авдаг.
Эстонийн Маритайм Академи

Таллинн Технологийн их сургуулийн Эстонийн Маритайм Академи нь Эстони улсын мэргэжлийн их сургууль . Энэ нь Таллины Технологийн их сургуулийн нэг бөгөөд далайн талын мэргэжлийн дээд боловсрол, магистр, докторын түвшний боловсрол олгодог Эстони дахь цорын ганц боловсролын байгууллага юм. Тус их сургууль нь нийслэл Таллин хотод байрладаг ба Сааремаа хотод хоёр төвтэй. Сургууль нь дээд боловсролоос гадна судалгаа шинжилгээнд хувь нэмэр оруулж, сургалт явуулан үйлчилгээ үзүүлдэг. Академи нь нэг төрлийн Симулятор Цэнтри бөгөөд өндөр технологийн лаборатори бүхий зориулалтын давхартай. 2014 оны 8-р сарын 1-нд Эстонийн Маритайм Академи нь Таллин хотын Техникийн Их Сургуульд элсэж, коллежуудын нэг болсон ба түүнээс хойш ТТИ-ийн Эстонийн Маритайм Академи нэртэй болсон. ТТИ-д элсэх үед Эстонийн Маритайм Академийг Аж үйлдвэрийн боловсролын тэнхимээс тусгаарлаж, Копли 101 хашааны байранд байрлах Эстонийн Маритайм Сургууль нэртэй бие даасан боловсролын байгууллага болжээ. Мөн тэр жилиын 4-р сарын 23-нд Нэгдсэн гэрээнд гарын үсэг зурсан. 2017 оны 1-р сарын 1-нд Эстонийн ТТИ-ийн Маритайм Академи нь ТТИ-ийн таван факультетийн нэг болсон.
Тээвэр, Холбоо Технологийн Институт

Тээвэр, Холбоо Технологийн Институт (TTI) (латваар: Transporta un Sakaru Institūts), өмнө нь RCAII болон Ригагийн Авиацийн Их Сургууль гэж нэрлэгддэг байсан. Латвийн нийслэл Рига хотод байрлах хамгийн том их сургууль, улсын бус, техникийн дээд боловсролын болон шинжлэх ухааны байгууллага юм. Энэ нь 1999 онд байгуулагдсан боловч, үүний үндэс нь 1919 оноос эхтэй техникийн болон авиацийн сургуулийн цөмийг багтаасан байдаг.

Техникийн чиглэлүүд нь электроник, холбоо, мэдээллийн технологи, компьютерийн шинжлэх ухаан, эдийн засаг, менежмент, бизнесийн удирдлага, тээвэр болон логистикийг багтаадаг.  

Авиацийн Механик Техникчдийн Сургууль нь 1919 оны 5-р сарын 24-нд Киев хотод байгуулагдсан бөгөөд онгоцны засварын газар, нисгэгчийн сургалтын төвүүдийг суурь болгон ашиглаж байв. Киевээс сургуулийг Москва руу нүүлгэсний дараа 1921 онд Петроград руу шилжин, инженерийн боловсон хүчний сургах дэвшилтэт сургалтын курс болгон нэрээ өөрчлөн, "Дэвшилтэт Сургалтын Курс" гэж нэрлэгдсэн.

1938–1939 онд сургалтын байгууллагын статусыг өөрчилсөн бөгөөд энэ нь суралцагчдын тоо болон тэдний ур чадвар дээшилсэнтэй холбоотой байв. 1938 оны 5-р сард сургуулийг "Эхний Онгоц Засварын Сургууль" гэж нэрлэсэн.
Швейцарийн Франклин их сургууль

Швейцарийн Франклин их сургууль нь Швейцарийн Лугано дахь хувийн их сургуулийн институт юм. 1969 онд байгуулагдсан Франклин нь АНУ болон Швейцарьт магадлан итгэмжлэгдсэн Урлагийн бакалавр, шинжлэх ухааны бакалаврын зэрэг олгодог. Франклины ангийн дундаж тоо 16. Франклины дөрвөн жилийн бакалаврын курс 117,000-220,000 швейцарь франкийн үнэтэй байдаг. 400 орчим оюутны тал хувь нь америкчууд. 2024 онд Швейцарийн Neue Zürcher Zeitung сонин (NZZ) Франклины эрдэм шинжилгээний засаглалын дутагдлын талаар мэдээлжээ. Франклины хэд хэдэн профессорууд эрдэм шинжилгээний амжилт муутай байсан бөгөөд нэг нь 15 жилийн турш юу ч хэвлээгүй гэж бичжээ. Түүгээр ч барахгүй NZZ-ийн мэдээлснээр, хэд хэдэн профессорууд их сургуулийн удирдлагуудын шахалтаар чинээлэг гэр бүлээс гаралтай оюутнуудад голдуу эдгээр гэр бүлүүд хөндлөнгөөс оролцсоны дараа суралцаагүй тэнцэх оноо өгөхийг шаардсан байна. Франклин эдгээр мэдэгдлийг үгүйсгэв. Франклин нь Швейцарийн магадлан итгэмжлэлийн зөвлөл AAQ-аас Швейцарийн их сургуулийн институтээр магадлан итгэмжлэгдсэн. 2020 онд Зөвлөл Франклины их сургуулийг магадлан итгэмжлэх хүсэлтийг хүлээн аваагүй бөгөөд Швейцарийн Холбооны захиргааны шүүх 2023 онд Франклины энэхүү шийдвэрийг эсэргүүцсэн давж заалдах гомдлоос татгалзав.
СУСПИ

Өмнөд Швейцарийн Хэрэглээний шинжлэх ухаан, урлагийн их сургууль нь Швейцарийн Тичино хотод байрладаг олон нийтийн мэргэжлийн их сургууль юм. Энэ сургууль 30 гаруй бакалавр, магистрын хөтөлбөрүүдийг санал болгодог бөгөөд онолын шинжлэх ухааны мэдлэгийг бодит төслүүдэд технологийн практик хэрэглээтэй хослуулдаг. Зааварчилгаа голчлон итали хэлээр, зарим хичээл нь англи, герман хэлээр явагддаг. Швейцарийн Хэрэглээний Шинжлэх Ухааны Их Сургуулийн хувьд SUPSI нь бие даасан байгууллага бөгөөд мэргэжлийн сургалт, хэрэглээний судалгаанд анхаарлаа хандуулдаг их сургуулийн статустай. Байгууллагын дөрвөн чиг үүрэг нь их сургуулийн нэг, хоёрдугаар түвшний боловсрол (бакалавр ба магистрын зэрэг), тасралтгүй боловсрол, хэрэглээний судалгаа, зөвлөх үйлчилгээ, аж ахуйн нэгж, байгууллагуудад туслах үйлчилгээнууд юм. Анхны SUPSI дипломыг 2000 онд архитектур, барилгын инженерчлэл, компьютерийн шинжлэх ухаан, электрон инженерчлэл, интерьер дизайн, харааны харилцаа холбоо, хамгаалалт, сэргээн засварлах, бизнесийн удирдлага, нийгмийн ажилд олгосон. 2001 онд Кантоны Тичиногийн аж үйлдвэр, гар урлалын танхим, Тичиногийн аж үйлдвэрийн холбоо, Тичино банкны холбоо болон Швейцарийн барилгын компаниудын Тичино салбараас хамтран SUPSI-ийн шилдэг төгсөгчдөд зориулсан Тичиногийн эдийн засгийн шагналыг гаргуулсан; 2011 онд шагналын авъяас чадварыг бий болгосон.
Менежментийн хөгжлийн олон улсын хүрээлэн

Олон улсын менежментийн хөгжлийн хүрээлэн (IMD) нь Швейцарь, Сингапур, Лозанна хотод байрладаг бие даасан эрдэм шинжилгээний хүрээлэн юм. IMD нь англи хэл дээр заадаг MBA хөтөлбөрөөрөө алдартай бөгөөд дэлхийн шилдэгүүдийн тоонд байнга ордог. 2024 онд Дэвид Бахыг шинэ ерөнхийлөгчөөр томилсон. IMD нь 1990 оны 1-р сард Алкан 1946 онд үүсгэн байгуулсан Олон Улсын Менежментийн Институт (Женев) (IMI) болон 1957 онд Nestlé-аас үүсгэн байгуулсан Lozanne Institut pour l'Etude des Methodes de Direction de l'Entreprise (IMEDE) бие даасан менежментийн боловсролын төвүүдийг нэгтгэснээр байгуулагдсан. Шинэ байгууллага болох Олон улсын менежментийн хөгжлийн хүрээлэн (IMD) Лозаннад суурьшжээ. IMEDE-ийн түүхийг IMI-тэй нэгтгэсэн тухай Жан-Пьер Жаннет, Хайн Шройдер (2015, 2, 4-р бүлэг) -д баримтжуулсан болно. Түүний аж үйлдвэрийн өв нь ихэвчлэн их сургуулийн харьяа бизнесийн сургуулиудын хувьд ер бусын байдаг. IMD бизнесийн сургууль нь зөвхөн гүйцэтгэх боловсрол олгодог; Энэ нь Швейцарийн магадлан итгэмжлэлийн зөвлөлөөс магадлан итгэмжлэгдсэн Швейцарийн их сургуулийн институт бөгөөд олон салбарыг хамарсан нэг факультетээс бүрддэг.
Тус факультет нь 21 өөр үндэстнээс бүрдсэн 50 гаруй орон тооны гишүүнээс бүрддэг.
Олон улс, хөгжил судлалын дээд сургууль

Женевийн Төгсөлтийн институт гэгддэг Олон улсын болон хөгжлийн судлалын Төгсөлтийн дээд сургууль нь Швейцарийн Женев хотод олон улсын судалгаа, хөгжлийн судалгаанд зориулагдсан төгсөлтийн түвшний судалгааны их сургууль юм. Үндэстнүүдийн Лигийн хоёр ахлах албан тушаалтны үүсгэн байгуулсан Женевийн Төгсөлтийн дээд сургууль нь Үндэстнүүдийн Лигийн залгамжлагч НҮБ-тай нягт харилцаатай бөгөөд олон төгсөгчид НҮБ-ын агентлагуудад ажиллаж байна. 1927 онд байгуулагдсан Женевийн төгсөлтийн дээд сургууль нь зөвхөн олон улсын харилцааг судлах зорилготой дэлхийн анхны төгсөлтийн сургууль юм. Энэ нь дэлхийн олон улсын харилцааны анхны докторын хөтөлбөрүүдийн нэгийг санал болгосон. Өнөөдөр тус сургуульд 100 гаруй орноос мянга орчим аспирант суралцаж байна. Гадаад оюутнууд нийт оюутны 90 орчим хувийг эзэлдэг бөгөөд сургууль нь албан ёсоор Англи-Франц хоёр хэлээр ярьдаг сургууль боловч ихэнх хичээл англи хэл дээр явагддаг. Мэйсон де ла Паикс нь сургалтын үндсэн байр болж байгаа тул тус хүрээлэнгийн хотхонууд нь НҮБ-ын Женев дэх төлөөлөгчийн газар, Олон улсын хөдөлмөрийн байгууллага, Дэлхийн худалдааны байгууллага, Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллага, Олон улсын улаан загалмайн хороо, Дэлхийн оюуны өмчийн байгууллага болон бусад олон улсын байгууллагуудаас хол зайд байрладаг.
Баруун хойд Швейцарийн Хэрэглээний Шинжлэх Ухааны Их Сургууль

Баруун хойд Швейцарийн Хэрэглээний шинжлэх ухаан, урлагийн их сургууль нь Швейцарь дахь хэрэглээний шинжлэх ухааны их сургууль юм. Оюутны элсэлтийн тоогоор улсдаа томоохонд тооцогдох их сургуулиудын нэг юм. Энэ нь өөрийн гэсэн хуулийн этгээдтэй, кантон хоорондын нийтийн хуулийн байгууллага юм. Кантонууд нь Ааргау, Базель-Ландшафт, Базель-Штадт, Солотурн юм. Төрийн гэрээний нэг хэсэг болгон дэмжигч кантонууд FHNW-ийг дөрвөн давхар гүйцэтгэлийн мандаттайгаар удирддаг. Үүнд сургалт, цаашдын боловсрол, хэрэглээнд суурилсан судалгаа, хөгжил, түүнчлэн гуравдагч этгээдийн ашиг тусын тулд үйлчилгээ орно. FHNW нь 2006 оны 1-р сарын 1-нд Ааргау, Базель-Ландшафт, Базель-Штадт, Солотурн кантонуудын хооронд байгуулсан төрийн гэрээнд үндэслэн байгуулагдсан. Энэ нь Ааргаугийн Хэрэглээний Шинжлэх Ухааны Их Сургууль (FHA), Базелийн Хэрэглээний Шинжлэх Ухааны Их Сургууль (FHBB), Солотюрнийн Хэрэглээний Шинжлэх Ухааны Их Сургууль (HSO), Базелийн Боловсрол, Нийгмийн Ажиллагааны Их Сургууль, Солотурн Боловсролын Их Сургуулийг нэгтгэснээр бий болсон. Хичээлүүд нь практик ач холбогдлоор нь тодорхойлогддог бөгөөд бүтэн ба/эсвэл хагас цагийн сургалтаар санал болгодог.
Эстонийн Аюулгүй байдлын шинжлэх ухааны академи

Эстонийн Аюулгүй байдлын шинжлэх ухааны академи нь Эстони улсын мэргэжлийн их сургууль юм. Энэ нь Эстонийн Дотоод хэргийн яамны харьяа Эстонийн төрийн албан хаагчдад мэргэжлийн боловсрол олгодог. Үүний зорилго нь аюулгүй байдал, тогтвортой хөгжлийг хангах, Европын холбооны аюулгүй байдалд хувь нэмэр оруулах явдал юм. Энэ нь 1992 оны 4-р сарын 15-нд байгуулагдсан бөгөөд Таллин хотод байрладаг. Энэ нь Pärnu County, Väike-Maarja Parish, Narva, Merikula зэрэг газруудад байгууламжтай. Тус академийг 1992 оны 4-р сарын 15-нд Эстонийн засгийн газар байгуулсан. Сургалт аравдугаар сарын 12-нд эхэлсэн.Цагдаа, мөрдөн байцаах, гааль, хил, батлан ​​хамгаалахын курсантуудад зориулсан сургалтууд байсан.
1993 онд тус сургуулийг Эстонийн Үндэсний батлан ​​хамгаалахын академи болгон өөрчилсөн. 1999 онд Батлан ​​хамгаалахын офицеруудын сургалтыг Эстонийн Цэргийн академид шилжүүлэв.
2004 онд Вайке-Мааржа аврах сургууль, Пайкузе цагдаагийн сургууль тус академид элссэн бол 2006 онд Мурасте Хилийн цэргийн сургууль мөн тус академид элссэн. 2010 онд Цагдаа, Хилийн цэргийн хамтарсан зөвлөл байгуулагдсанаар тус академийг шинэчилж, цагдаагийн коллеж, хилийн цэргийн коллежийг нэгтгэсэн. Үүнээс гадна Дотоод аюулгүй байдлын хүрээлэн байгуулагдсан. 2015 онд шилжилт хөдөлгөөний судалгааг Таллины их сургуульд шилжүүлсэн.
Эстонийн Амьдралын шинжлэх ухааны их сургууль

Эстонийн Амьдралын шинжлэх ухааны их сургууль нь Эстони улсын Тарту хотод байрладаг улсын их сургууль юм. Үүний үндэс нь 1802 онд Тартугийн их сургуульд Хөдөө аж ахуйн тэнхим байгуулагдсан цагаас эхэлдэг. EMU нь Эстони улсын дөрөв дэх том их сургууль юм. EMU нь Эстони дахь цорын ганц их сургууль бөгөөд эрдэм шинжилгээ, судалгааны үйл ажиллагааны тэргүүлэх чиглэлүүд нь хүн төрөлхтний оршин тогтноход шаардлагатай байгалийн баялгийг тогтвортой хөгжүүлэх, түүнчлэн өв уламжлал, амьдрах орчныг хадгалах боломжийг олгодог. EMÜ нь хөдөө аж ахуй, ойн аж ахуй, малын шинжлэх ухаан, мал эмнэлэг, хөдөөгийн амьдрал, эдийн засаг, хүнсний шинжлэх ухаан, байгаль орчинд ээлтэй технологи зэрэг салбарын судалгаа, хөгжлийн төв юм. Тус их сургууль нь BOVA их сургуулийн сүлжээний гишүүн юм. Тус сургууль нь хөдөө аж ахуй, ойн чиглэлээр дэлхийн шилдэг 100 их сургуулийн тоонд багтдаг. 2004 оны эцэс хүртэл тус их сургууль нь зургаан факультет (агроном, хөдөө аж ахуйн инженерчлэл, эдийн засаг, нийгмийн шинжлэх ухаан, ойн аж ахуй, хөдөөгийн инженерчлэл, мал эмнэлгийн шинжлэх ухаан) болон найман хүрээлэнтэй (Эстонийн Агроцентр, Эстонийн Ургамлын биотехнологийн судалгааны хүрээлэн EVIKA, Ойн судалгааны хүрээлэн, Энвигийн шинжлэх ухааны хүрээлэн, Био хамгаалах хүрээлэнгийн Экспериментийн хүрээлэн) Амьтан судлал, ургамал судлал, Полли цэцэрлэгжүүлэлтийн хүрээлэн).
Жавахарлал Неру Их Сургууль

**Жавахарлал Неру Их Сургууль** (Javāharalāla Neharū Viśvavidyālaya) нь Энэтхэгийн Дели хот дахь судалгааны их сургууль бөгөөд 1969 онд Энэтхэгийн анхны ерөнхий сайд Жавахарлал Неругийн нэрээр нэрлэгдэн байгуулагджээ. Энэхүү их сургууль нь судалгааны тэнхимүүдээрээ тэргүүлдэг агаад нийгмийн болоод байгалийн шинжлэх ухаанаараа алдартай.

## Түүх
Жавахарлал Неру Их Сургууль нь 1969 онд тус улсын парламентийн шийдвэрээр байгуулагдсан ба Энэтхэгийн анхны ерөнхий сайд Жавахарлал Неругийн нэрээр нэрлэгдсэн байна. Г.Партасарати анхны орлогч захирлаар, профессор Мүүнис Раза анхны ректороор томилогдов. Энэхүү их сургуулийг байгуулах тухай хуулийг анх 1965 оны 9 сарын 1-нд тухайн үеийн боловсролын сайд М.К.Чагла парламентын дээд танхимд өргөн барьсан боловч парламентын гишүүн Бушан Гупта хурлын үеэр дахин их сургууль байгуулах шаардлагагүй гэсаэн санал гаргав. Тэрээр шинжлэх ухааны тэнхимүүдтэй байгууламж байж болох хэдий ч нийгмийн дорой бүлгийн оюутан сурагчдад хүрэлцээтэй байлгахыг үргэлж баримтлах ёстой гэжээ. ЖНИС-ийн тухай хууль 1966 оны 11 сарын 16-нд доод танхимд батлагдаж, 1969 оны 4 сарын 22-нд хүчин төгөлдөр болжээ.

Ангилал:Энэтхэгийн их дээд сургууль
Санжай Гандийн нэрэмжит анагаах ухааны институт

Санжэй Гандийн нэрэмжит анагаах ухааны институт (SPIMS) нь Раебарели зам дээр Хазратганжаас өмнө зүгт 14 км зайд орших Уттар Прадеш мужийн Лакхнау дахь Улсын хууль тогтоомжийн дагуу байгуулагдсан анагаах ухааны институт юм. Энэ байгууллага 1983 онд байгуулагдсан бөгөөд Санжэй Гандигийн нэрээр нэрлэгджээ. National Institutional Ranking Framework (NIRF) 2024 оны анагаах ухааны жагсаалтад институтийг 6-р байранд оруулсан байна. Мөн энэхүү институт нь Раебарели зам дээрх 2.6293 км2 талбайд байрладаг аж. Үүнээс гадна, Үндэсний Эрүүл Мэндийн Комиссоос хүлээн зөвшөөрөгдсөн эрдмийн зэрэг олгодог байна. Мэргэжлийн чиглэлээр дээд шатны эмнэлгийн үйлчилгээ, заах, сургалт, судалгаа хийх үйлчилгээ үзүүлдэг ба DM, MCh, MD, Ph.D. түвшинд зэрэг олгохоос гадна докторын дараах тэтгэлэг, докторын дараах гэрчилгээний хичээлүүдийг янз бүрийн чиглэлээр санал болгодог. Түүнчлэн ахмад настнуудад ч мөн зориулсан сургалтын хөтөлбөрүүдтэй ажээ. Эмнэлгийн Технологийн Коллеж нь сувилагчийн B.Sc. хичээлүүд, холбогдох шинжлэх ухааны парамедик технологийн бакалавр/магистрын хичээлүүд заадаг. Тус институт нь бие даасан байгууллага, мужийн коллеж, Энэтхэгийн Их Сургуулиудын Холбооны гишүүн бөгөөд Коллежийн Тэтгэлгийн Комиссоор хүлээн зөвшөөрөгдсөн байна. 32 тэнхим, 250 гаруй багштай тус институтийн тэнхим бүр заах, сургах, өвчтөнийг асран халамжлах, судалгаа хийх зэргээс бүрддэг.
Чандигарх Их Сургууль

Чандигарх Их Сургууль (CU) нь Энэтхэгийн Мохали хотод байрладаг хувийн их сургууль юм. Их сургууль нь 2012 оны 7-р сарын 10-нд Пунжаб мужийн хууль тогтоомжийн актаар байгуулагдсан. Энэ нь 1956 оны UGC хуулийн 22 (1) хэсгийн дагуу эрдмийн зэрэг олгох эрхтэй Их Сургуулийн Тэтгэлгийн Комиссоор хүлээн зөвшөөрөгдсөн юм. Чандигарх Их Сургууль инженерчлэл, менежмент, компьютер, танин мэдэхүйн шинжлэх ухаан, боловсрол, анимация ба мультимедиа, аялал жуулчлал, эм зүйн шинжлэх ухаан, биотехнологи, архитектур, худалдаа, хууль зүйн судлал, хөдөө аж ахуйн шинжлэх ухаан, хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл, чөлөөт урлаг болон үндсэн шинжлэх ухаанаар бакалавр, магистр, докторын зэрэг олгож байна. National Institutional Ranking Framework (NIRF) 2024 онд гаргасан рейтингийн дагуу Чандигарх их сургуулийг ерөнхий рейтингт 32-т, их сургуулиудын рейтингт 20-т, инженерийн ангилалд 32-т, менежментийн ангилалд 36-т, эм зүйн салбарт 20-т, архитектурын ангилалд 13-р байранд оруулжээ. Бейрутын Америкийн Их Сургуулийн 2025 оны библиометрийн баримт бичигт Чандигарх Их Сургуулийг судалгааны үр дүнгийн хэмжүүр, рейтингийг ашиглахын тулд "эргэлзээтэй зохиогчийн дадал хэвшил" ашигладаг сургуулиудын жишээний судалгаанд жагсаасан байна.
Жамиа Хамдард

Жамиа Хамдард нь Энэтхэгийн Дели хотод байрладаг их сургууль юм. 1963 онд Хаким Абдул Хамид “Хамдард Тибби Коллеж” нэртэйгээр үндэслэн байгуулсан бөгөөд 1989 онд их сургууль болсон байна. Түүний гарал үүсэл нь 1906 онд Хаким Хафиз Абдул Мажид Делид байгуулсан Унани анагаах ухааны мэргэшсэн эмнэлгээс үүдэлтэй. 2019 онд Хүний нөөцийн хөгжлийн яамнаас Нэрд Гарсан Институтийн байр суурийг олгосон. Тус их сургууль нь Орчин үеийн анагаах ухаан, Унани анагаах ухаан, Сувилагчийн ажил, Эм зүй, Химийн болон амьдралын шинжлэх ухаан, Хууль, Мэдээллийн технологи, Компьютерийн хэрэглээ, Бизнесийн менежмент, Ислам шашин судлал, Хүний эрх, Холбооны судлал, Парамедик шинжлэх ухаан, Физиотерапи, Ажил мэргэжлийн эмчилгээ, Сэтгүүлзүй, Хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр магистр, магистрын зэрэг хамгаалах хөтөлбөрүүдийг санал болгодог. Саяхан Covid Times-д Энэтхэгийн мэргэшсэн вирусологичдын хэрэгцээг хангах зорилгоор Анагаах ухааны вирусологийн шинэ курсийг эхлүүлжээ. Олон улсын хэмжээнд Жамиа Хамдард 2023 оны QS World University Rankings-д 1201-1400, Азид 451-500-д орсон байна. Times Higher Education World University Rankings of 2023-аар дэлхийд 601-800, 2022 онд Азид 301-350, хөгжиж буй орнуудын дунд 351-400-д орсон байна. Энэтхэгт 2020 онд National Institutional Ranking Framework (NIRF)-ээр 78-т, их сургуулиудын дунд 49-т, анагаах ухааны рейтингт 29-т, эмийн салбарт 2-р байр эзэлжээ.
SRM Шинжлэх ухаан, технологийн институт

SRM Institute of Science and Technology (SRMIST), хуучнаар SRM University нь Энэтхэг улсын Тамил Наду мужийн Ченгалпатту мужийн Каттанкулатур хотод байрладаг, хувийн байгууллага юм. 1985 онд Каттанкулатур дахь SRM Engineering College нэртэйгээр байгуулагдсан бөгөөд 2002 онд Их Сургуулийн статусыг хүлээн авчээ. SRM Institute of Science and Technology нь Каттанкулатур, Рамапурам, Вадапалани (бүгд Ченнайд), Газиабад, Тиручираппалли гэсэн таван кампуст байрладаг. Эдгээр нь 1956 оны Их Сургуулийн Тэтгэлгийн Комиссын хуулийн 3-р хэсгийн дагуу бүгд адилхан Их Сургууль юм. Андхра-Прадеш, Харьяна, Сикким мужуудад гурван хамтрагч их сургуультай. Одоогийн SRMIST-ийн анхны коллеж болох SRM (Sri Ramaswamy Memorial) Engineering College нь 1985 онд, дараа нь 1992-1997 онд SRM-ийн бусад коллежууд байгуулагджээ. Тус институт 2002 онд SRM Institute of Science and Technology нэртэй болж, 2006 онд SRM University гэж нэрлэгдэх болжээ. 2017 онд UGC-ийн "Их Сургууль" гэдэг үгийг хасах тушаал гаргасны дараа SRM Institute of Science and Technology хэмээн нэрээ өөрчилсөн байна.

Ангилал:1985 онд байгуулагдсан
Ангилал:Энэтхэгийн их дээд сургууль