open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Майк Миньола

**Майкл Жозеф (Майк) Миньола** (, *1960 оны есдүгээр сарын 16-нд Калифорни мужийн Беркли хотод төрсөн*) нь Америкийн уран бүтээлч бөгөөд зурагт номны зохиолч-зураач юм. Dark Horse Comics байгууллагын нэрийн хуудас *Тамын хүү* зурагт номны зохиолч билээ.

## Эшлэл
## Холбоос
*
* 
*

Ангилал:Комикс зохиогч
Ангилал:АНУ-ын комикс зураач
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1960 онд төрсөн
Григорий Распутин

**Григорий Ефимович Распутин** (*1869 оны нэгдүгээр сарын 21-нд төрсөн — 1916 оны арванхоёрдугаар сарын* 30-нд нас барсан) нь Оросын Сибирийн тариачин, далдын ид шидэт байсан бөгөөд Оросын хаан ширээнд үе залгамжлан суусан Романовынханы сүүлчийн эзэн хаан II Николайн гэргий хатан хаан Александра Фёдоровна дамжин ойр дотны хүн байсан гэдгээр алдартай болсон. Тэрээр өөрийгөө хар домын хүчтэн гэж итгүүлдэг байсан бөгөөд удамшлын гемофил (цус тогтохгүй байх) гэх хүнд өвчинтэй хааны ганц хүү Алексей Николаевичийн домч анагаагч болж хааны ордонд ирж амьдарч байсан байдаг байна. II Николай хааны итгэлийг олсон Распутинийг улс орныг хамрах буруутай хэд хэдэн шийдвэрийг гаргахад нөлөөлж байсан хэмээн түүхэнд сөрөг байдлаар тэмдэглэн үлдсэн байдаг. Түүний олон бусармаг мэт харагдах үйлдлийг зогсоохын тулд язгууртан ноёд удаа дараа хөнөөхийг завдаж эцэст нь хуучнаар Петроград дахь Нева мөрөнд живүүлж хөнөөсөн гэдэг.

1893 онд Распутин Оросын ариун газруудаар тойрон аялж, Грекийн Атос ууланд, дараа нь Иерусалимд очиж байжээ. Үнэн алдартны шашны Санваартан, лам хувраг, бадарчдын олон төлөөлөлтэй уулзаж, харилцаа холбоо тогтоосон байна.

1890 онд тэрээр мөргөлчин тариачин Прасковья Федоровна Дубровинатай гэрлэж, Матрёна, Варвара, Димитрий гэсэн гурван хүүхэд төрүүлжээ.

Тэрээр 1900 онд Киев рүү аялалд гарч буцах замдаа тэрээр Казань хотод нэлээд удаан хугацаанд амьдарч, Казанийн шашны Академийн багш Михаилтэй уулзаж байжээ.

1903 онд Петербург хотод ирээд Шашны академийн захирал епископ Сергий (Страгородский), мөн академийн шалгагч архимандрит Феофан (Быстров), епископ Гермоген (Долганов) нартай танилцсан байна.

1905 оны 11-р сарын 1-нд Распутин анх удаа II Николай хаантай уулзсан тухай Эзэн хааны өөрийн хөтөлдөг байсан тэмдэглэлд үлджээ.

Распутин Эзэн хаанд нөлөөлж улс орныг эсрэг үйл ажиллагаа явуулж байна гэж зарим улс төрчид үзэж түүний эсрэг хэрэг үүсгэж байжээ. “Распутины хэрэг” бол Орост төдийгүй дэлхийн түүхэн дэх “хар пиар”-ын анхны хэргүүдийн нэг гэж үзэж болно. Распутины хэрэг нь "улс дахь оюун санааны болон сэтгэл зүйн хамгийн ноцтой хуваагдлын хамгийн тод жишээ болсон" гэж зарим түүхчид үздэг юм.

1911 онд Распутин сайн дураараа нийслэлийг орхиж, Иерусалимд мөргөл үйлдэхээр явжээ.

1912 оны 1-р сарын 23-нд Дотоод хэргийн сайд Макаровын тушаалаар Распутиныг нас барах хүртэл нь гүцэтгэх ажлаар нууцаар мөрдөж хяналтад авч байжээ.

Григорий Распутин 1916 оны 12-р сарын 17-ны шөнө (12-р сарын 30, шинэ хэв маяг) Мойка дахь Юсуповын ордонд алагджээ. Хуйвалдагчид: Ф.Ф.Юсупов, В.М.Пуришкевич, Их гүн Дмитрий Павлович, Британийн MI6 тагнуулын ажилтан Освальд Райнер нар байсан гэдэг.

## Эшлэл
## Холбоос
* Түүнтэй холбоотой гэрэл зураг болон дэлгэцийн бүтээлүүд
* Намтар
* 1917 оны Оросын хувьсгал( 2009-10-31)
* Распутины аллага

Ангилал:1869 онд төрсөн
Ангилал:1916 онд өнгөрсөн
Ангилал:Оросын хүн
Нэр дэвшигч (сонгууль)

Өөрийн гэсэн мөрийн хөтөлбөрийг гарган тавьж намын доорхи нэр дэвшиж буй хувь хүнийг нэр дэвшигч гэж нэрлэнэ. 
 Өөрийн харяалагдаж намаас нэр дэвшиж намийн болон хувийн зорилгийг биелүүлэхийн тулд ажилдаг. Заавал намийн доорхи 
нэр дэвших биш хувиараа бие даан нэр дэвшиж ч болдог байна.
Ангилал:Сонгууль
Марко Белтрами

онд.]]
**Марко Белтрами** (, *1966 оны аравдугаар сарын 7-нд Нью-Йорк мужийн Лонг Айленд хотод төрсөн*) нь Америкийн урлагийн зүтгэлтэн бөгөөд дэлгэцийн бүтээлд зориулан хөгжим бичдэг. Тэрээр Грек, Итали гаралтай ба хөгжмийн өндөр боловсролыг эзэмшихийн Браун болон Иелийн их сургуулийг дүүргэсэн байна.

## Эшлэл
## Холбоос
* Хувийн цахим хуудас
* 
* 
* Намтар
* Марко Белтрамийн ярилцлага UnderScores : Musique de Film

Ангилал:Киноны хөгжмийн зохиолч
Ангилал:АНУ-ын хөгжмийн зохиолч
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1966 онд төрсөн
Сэльма Блэр

**Сэльма Блэр Бейтнер** (, *1972 оны зургаадугаар сарын 23-нд Мичиган мужийн Соутфильд хотод төрсөн*) нь Америкийн кино, телевизийн жүжигчин юм. 1995 оноос кино урлагт хөл тавьсан байх ба Индие, мейнстрим, артхаус төрлийн бүтээлүүдэд голлон тоглодог байв. *Тамын хүү* (2004), *Тамын хүү II: Алтан арми* (2008) кинонуудад бүтээсэн галан эмэгтэй Лиз Шерманы дүрээр илүү мэдэх билээ.

## Эшлэл
## Холбоос
*
*
*Сэльма Блэр

Ангилал:1972 онд төрсөн
Ангилал:АНУ-ын жүжигчин
Ангилал:Америкчууд
Карел Роден

онд.]]
**Карел Роден** (, *1962 оны тавдугаар сарын 18-нд Ческе Будеёвице хотод төрсөн*) нь Чехийн тайз, дэлгэцийн жүжигчин юм. 2001 оноос Холливүүдийн эгнээнд элссэн гэхэд болох бөгөөд 2008 онд Чехийн кино урлагийн дээд шагнал Чех арслан шагналыг Шилдэг эрэгтэй жүжигчин төрөлд хүртсэн. *Тамын хүү* (2004), *Борны ноёрхол* (2004) кинонуудад бүтээсэн дүрүүд нь олонд түгсэн.

## Эшлэл
## Холбоос
* Намтар, уран бүтээлүүд (Чехээр)
* 
* Карел Роден

Ангилал:Чехийн кино жүжигчин
Ангилал:Чехийн уран бүтээлч
Ангилал:Чехийн Арслан шагналтан
Ангилал:Чехүүд
Ангилал:Чехословакчууд
Ангилал:1962 онд төрсөн
Супер баатартай кино

жүжигчин Кристофер Рийвс 1970-1980-аад онд DC Comics-ийн супер баатар Супермэний дүрд тоглон дэлхий даяар алдаршжээ.]]
**Супер баатартай кино** () нь уран зөгнөлт киноны үйл явдалд гол дүрүүд дундаас хүч, оюун чадлаараа ялгарахуйц хүний бие хүчнээс илт давуу хүмүүсийг харуулдаг нэгэн төрлийн дэлгэцийн урлаг юм. Олонх кинонууд урьд зурагт номоор олонд түгсэн баатруудаас сэдэвлэн бүтээгддэг ба супер баатруудын эсрэг зогсох хорон санаатан үйл явдлыг хурцалж өгдөг.

## Эшлэл
## Холбоос
* SuperheroHype.com
* SuperheroesLives.com
* SuperheroMovies.net

Ангилал:Киноны төрөл зүйл
Тамын хүү

гийн *Тамын хүү*.]]

**Тамын хүү** () буюу **Тамаас илгээгдсэн чөтгөрийн бяцхан хүү-Анунг Ун Рама ** () нь Америкийн Dark Horse Comics хэвлэх газарт Майк Миньолагийн бүтээсэн зурагт номны дүр юм. Анх 1994 онд хэвлэлтээс гарч уншигчдын гар дээр очиж байв. 2004, 2008 онуудад бүтээгдсэн кинонуудад Тамын хүүгийн дүрийг жүжигчин Рон Перлман чадварлаг бүтээсэн билээ.

## Эшлэл
## Холбоос
* 
* *Тамын хүү* зурагт ном
* 
* *Тамын хүү* видеотоглоом Konami 
* *Тамын хүү* цахим хуудас

Ангилал:1994 оны зурагт өгүүллэг
Ангилал:АНУ-ын зурагт өгүүллэгийн бүтээл
Ангилал:АНУ-ын зурагт өгүүллэгийн дүр
Асгатын мөнгөний орд

Асгат-ын мөнгө, холимог металлын орд нь Монгол орны баруун хэсэгт, Баян-Өлгий аймгийн  Ногоон-Нуур сумын нутагт, ОХУ-ын Алтайн хязгаартай хиллэн оршдог. Уртраг 8908I, Өргөрөг: 49052I, далайн төвшнөөс  дээш  2500-иас 3200 м хүртэл өргөгдсөн. Тус бүс нутаг нь цаг агаарын эрс тэс уур амьсгалтай, хур тунадас их унадаг.  Агаарын дундаж температур 0 граудус орчим байдаг. Аймгийн төв Өлгий хот хүртэл - 180 км, Нийслэл Улаанбаатар хотоос -1800 км зайтай.  Хамгийн ойр орших төмөр замын станц нь ОХУ-ын  Бийск станц хүртэл  720 км зайтай.
Монросцветмет компани "Асгат“-ын ордын 4 ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл эзэмшдэг.

Ангилал: Монголын ашигт малтмалын ордууд
Зөвлөх үйлчилгээ

**Зөвлөх үйлчилгээ**

Зөвлөх үйлчилгээ гэдэг нь Зөвлөх хуулийн этгээд, зөвлөх хувь хүн, нийлүүлэгч, гүйцэтгэгчээс төсөл зохиох, хэрэгжүүлэх чиглэлээр сургалт явуулах, техникийн туслалцаа үзүүлэх, түүнчлэн судалгаа, шинжилгээ хийх, зураг төсөл боловсруулах, бусдын ажилд хяналт тавих зэрэг мэргэжлийн үйлчилгээг хэлнэ.

Ангилал:Өмгөөлөл
Ангилал:Зөвлөгөөний үйлчилгээ
Тамын хүү II: Алтан арми

**Тамын хүү II: Алтан арми** () нь Майк Миньолагийн Тамын хүү зурагт номноос сэдэвлэн Гильермо Дель Торогийн найруулсан ижил нэрт (2004) супер баатарт триллер төрлийн киноны үргэлжлэл Америкийн кино юм. 1955 оны Зул сарын баяраар 11 нас хүрсэн бяцхан Тамын хүү өргөж авсан Тревор Бруттенхолм ааваасаа чөтгөрийн эсрэг тулалдаж ялагдсан Балор хааны домгийг сонсоно. Өгүүлэх хэсэгт, Балор хаан дархчуудаар эвдэршгүй оньсон төмөр баатрууд бүтээлгэн *Алтан арми* гэж нэрийдэж эсрэг хүчээ дарсан бөгөөд дэлхийг амар тайван байлгахын тулд аян дайнаа зогсоон хүчит армиа нууцат агуйд тушаал өгөх хүртэл унтрааж захирах эрхтэй *титмийг* гурван хэсэгт (хаан, хунтайж, гүнжийн)тушаалаа хүлээн хөшөө болно) хуваана. Хунтайж Нуада эсэргүүцэж эцгийн эсрэг босч хүчгүйдэн Алтан армийн жанжин болох хүртэл ордноо орхин одож буй домгийг ярьж өгдөг. Харин орчин цагт Нуада хэрхэн арми сэргээж буйг, гол дүр түүний эсрэг зогсохыг энд харуулна.

## Уран бүтээлчид
### Дүрүүдэд
* Рон Перлман — *Тамын хүү*
* Сэльма Блэр — *Лиз Шерман*
* Даг Жонс — *Эйб Сапиен*
* Жеффри Тэмбор — *Том Мэннинг*
* Сет Макфарлейн — *Иоханн Краусс*
* Люк Госс — *хунтайж Нуада*
* Анна Уолтон — *гүнж Нуала*
* Брайан Стил — *Моргун*

### Арын алба
*Найруулагч — Гильермо Дель Торо
*Продюсер — Майк Ричардсон, Лоуренс Гордон, Ллойд Левин
*Зохиолчид — Майк Миньола, Гильермо Дель Торо
*Хөгжмийн зохиолч — Денни Эльфман

## Товч мэдээлэл
*Нээлтээ хийсэн огноо: 2008 оны долоодугаар сарын 11
*Кино компани: Universal Pictures
*Үргэлжлэх хугацаа: 120 минут
*Хэл: Англи, Герман
*Зардал: 85 сая доллар
*Ашиг: 160,388,063 доллар 
*IMDb дугаар: 0411477

## Эшлэл
## Холбоос
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* From mind to movie - how the world of Hellboy II was created - Extrageographic

Ангилал:2008 оны кино
Ангилал:АНУ-ын кино
Ангилал:Германы кино
Ангилал:Комиксоос сэдэвлэсэн кино
Ангилал:Уран зөгнөлт кино
Ангилал:Аймшгийн кино
Дэнни Эльфман

**Дэниел Роберт "Дэнни" Эльфман** (, *1953 оны тавдугаар сарын 29-нд Калифорни мужийн Лос-Анжелес хотод төрсөн*) нь Америкийн хөгжимчин, хөгжмийн зохиолч юм. Бүх насныханд зориулагдсан Симпсоны гэр бүл хөдөлгөөнт олон ангит киноны хөгжим аялгууг зохиож эхэлсэнээс хойш энэ төрөлд дагнан ажиллах болжээ. Эльфман найруулагч Тим Бёртоны бүтээлүүд дээр түүнчлэн Сэм Рэймигийн *Хүн аалз* цуврал киноны эхний хоёр ангид зориулан хөгжим бичиж байсан билээ. 1998 онд *Хар хувцастнууд*, *Ухаалаг Уилл Хантинг*, 2004 онд *Том загас* кинонуудын хөгжмийн ажлаар тус тус Оскарт нэр дэвшиж байсан ба мөн адил тооны Алтан бөмбөрцөг, Британийн кино урлагийн дээд шагналд нэр дэвшиж байв. Гэхдээ хараахан хүртэж амжаагүй. Эльфман Америкийн "Oingo Boingo" (1976-1995) гэх рок хамтлагийн гоцлол дуучин, ая зохиогч байсан ажээ.

## Товч мэдээлэл
:Нэр нь түгсэн бүтээлүүд (киноны хөгжим)
**Битлжүүс* — 1988
**Пи Вигийн гайхамшигт адалт явдал* — 1985
**Бэтмэн* — 1989
**Хайчин гарт Эдвард* — 1990
**Бэтмэн эргэж ирсэн нь* — 1992
**Зул сарын өмнөх хар дарсан зүүд* — 1993
**Марс гаригийн дайралт* — 1996
**Биелэгдэшгүй даалгавар* — 1996
**Хар хувцастнууд* — 1997
**Нойрмог хөндий* — 1999
**Хар хувцастнууд 2* — 2002
**Хүн-аалз* — 2002
**Халк* — 1999
**Хүн-аалз 2* — 2004
**Чарли ба шоколадны үйлдвэр* — 2004
**Харви Милк* — 2008
**Онц аюултай* — 2008
**Тамын хүү II: Алтан арми* — 2008
**Терминатор IV* — 2009
**9* — 2009
**Хүн чоно* — 2010
**Хар хувцастнууд 3* — 2012
**Франкенвини* — 2012
**Эпик* — 2013
## Эшлэл
## Холбоос
*
*
*

Ангилал:1953 онд төрсөн
Ангилал:АНУ-ын хөгжмийн зохиолч
Ангилал:Грэммийн шагналтан
Ангилал:Киноны хөгжмийн зохиолч
Ангилал:Эмми шагналтан
Ангилал:Америкчууд
Жон Хёрт

онд.]]
**Жон Винсент Хёрт**, CBE (, *1940 оны нэгдүгээр сарын 22-нд Дербишир тойргийн Честерфилд хотод төрсөн - 2017 оны нэгдүгээр сарын 25-нд Норфолк тойргийн Кромер хотод өнгөрсөн*) нь Английн тайз, дэлгэцийн урлагийн нэрт жүжигчин юм. Британы кино, телевизийн урлагийн дээд шагналыг дөрвөн удаа, Алтан бөмбөрцөгийг нэг удаа хүртэж байв. Түүний бүтээсэн дүрүүд нь гол төлөв туслах дүрүүд байдаг ба түүн дотор хачирхалтай, өр зүсэм, сэтгэцийн өөрчлөлттэй хүмүүс бий. Нэрт найруулагч Фред Циннеманны сод бүтээл *Бүх цаг үеийн хүн* (1966) кинонд тоглосоноор анхны гараагаа эхлүүлсэн байдаг байна.

## Товч мэдээлэл
:**Нэр нь түгсэн бүтээлүүд:**

**Шөнийн илгээмж / Midnight Express* — 1978
**Харийнхан / Alien* — 1979
**Хүн-заан / The Elephant Man* — 1980
**Нэгэн мянган есөн зуун наян дөрөвдүгээр он / Nineteen Eighty-Four* - 1984
**Тамын хүү / Hellboy* — 2004
**Ясан түлхүүр / The Skeleton Key* — 2005
**Тамын хүү II: Алтан арми / Hellboy II: The Golden Army* — 2008
**Индиана Жонс ба Болор гавлын эзэнт гүрэн / Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull* — 2008
**Харри Поттэр ба Үхлийн шүтээн 1-р бүлэг / Harry Potter and the Deathly Hallows — Part 1* — 2010
**Харри Поттэр ба Үхлийн шүтээн 2-р бүлэг / Harry Potter and the Deathly Hallows — Part 2* — 2010

## Эшлэл
## Холбоос
* 
* 
* Албан ёсны цахим хуудас

Ангилал:1940 онд төрсөн
Ангилал:2017 онд өнгөрсөн
Ангилал:Английн жүжигчин
Ангилал:Их Британийн уран бүтээлч
Ангилал:Дуу оруулагч
Ангилал:Театрын жүжигчин
Ангилал:БАФТА шагналтан
Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан
Ангилал:Их Британийн эзэнт гүрэн одонгийн командлагч
Ангилал:Рыцарь бакалавр
Ангилал:Их Британичууд
Азийн снукер бильярдын тэмцээн

Азийн бильярдын холбоо жил бүр **Азийн снукер бильярдын аварга шалгаруулах тэмцээнийг** эрхлэн явуулдаг.

## Лавлах холбоос
Ангилал:Снукерын азийн аварга шалгаруулах тэмцээн
Хулгар Нацаг

**Хулгар Нацаг** нь Дашийн Баянмөнх гэдэг Монголын шилийн сайн эрийн олонд танигдаж, өргөмжлөгдсөн нэр юм. Хулгар Нацаг нь Түшээт хан аймгийн Дайчин вангийн хошуу одоогийн Булган аймгийн Хангал сумын хүн байжээ. Нацаг нь шилийн сайн эрсийн ажил болон адуу малыг хошуу дамжуулан хөөхөөс гадна, хятадын наймаачдын пүүс, тэдгээрийн ачааны жинг дээрэмддэг байснаас гадна даншигийн арслан цолтой бөх хүн байсан байна. Монгол бөхөд байдаг начны найраа гэдэг зүйл нь хулгар Нацагтай холбоотой бөгөөд тэрээр анх цол авах боломжтой залуу бөхчүүдээс шан авах замаар үүнийг санаачилсан гэдэг яриа байдаг. Хулгар Нацаг нь 1865 оны үед Даш харцагын хүү болон төрсөн бөгөөд хожим 1917 онд одоогийн Орхон аймгийн Жаргалант сумын нутагт насан эцэслэсэн байдаг. Нацаг буюу Баянмөнхийн төрсөн нутаг усны талаар олон олон ташаа мэдээлэл байдаг бөгөөд Өвөрхангай аймаг, Булган аймгийн Сайхан сум, эсвэл Хангалын хүн гэх мэтээр бичдэг бөгөөд эдгээрээс хамгийн үнэний ортой нь Хангал суманд төрсөн гэх мэдээлэл юм. Учир юу гэвээс түүний хүүхдүүдийн ач зээ нар өдгөө Эрдэнэт хот хавиар амьдарч байгаа бөгөөд амьдралынхаа сүүлийн хугацааг Хангал, Чингэлийн голоор нутаглан өнгөрөөсөн тухай дурдсан байдаг. Мөнхүү түүнийг тухайн үеийн Хангал сумын нутаг одоогийн Жаргалант сумын нутагт нас нөгчсөнийх нь дараа цогцосыг нь ил тавихад хожим хэнхэрцэг цээжнийх нь ясан дотор эм чоно гөлөглөсөн байсан тухай яриа байдаг билээ.
Түүнийг Түшээт Хан аймгийн Дайчин вангийн хошуу( Хангал сумын )-ны хүн байсан төдийгүй Хангалын Ноён Хутагт Агваанжигмэдтэй дотно нөхөрлөж явсан тухай ач зээ, үр хүүхэд, нутаг усныхан нь дурсан ярьдаг аж. Мөн нэгэн удаа айлаас богц хулгайлах гэж яваад Намхай аварга буюу Сандаг-очиртой таарсан байдаг тэр дэрлэж байсан богцыг нь гуд хийтэл татсан хэдий ч Намхай аварга богцоо атгачихсан байж дахин таттал үхрийн ширэн богц нь тасар татагджээ. Үүнийг харсан Намхай аварга: Хулгар уу даа гэхэд Нацаг: Өө Намхай юу гэсэн гэдэг

Ангилал:Шилийн сайн эр
Шилийн сайн эр

**Шилийн сайн эр** гэдэг нь 19-р зууны хоёрдугаар хагасаас 1930-аад он хүртэл шилээр амьдрагч буюу хээрээр гэр хийж, хэцээр дэр хийж амьдардаг эрсийг хэлдэг байжээ. Шилийн сайн эр гэсэн онцлог нь хятад худалдаачид, баяд ноёдын адуу мал, эд хөрөнгийг дээрэмдэх эсвэл хулгайлж аваад ядуу хүн ардад тус болж хулгайлснаа тарааж өгдөг хулгайч эрсийг хэлдэг байжээ. Харин хувиа бодож, хулгай дээрэм хийдэг байсан хулгайч нарыг хэлдэггүй байж. Шилийн сайн эрс нь одоогийн Сүхбаатар аймгийн Шилийн богд ууланд гарч тангараг өргөдөг байсан түүхтэй гэдэг.

Хулгар Нацаг, Торой Банди, Тогос Цүлтэм, Цахиур Төмөр, хангай Базар, Улаан Дамаа Хундан хэмээх Бадамжав зэрэг домог болсон шилийн сайн эрс байдаг. Тэдний зарим нь Тунгалаг тамир, Газар шороо, Алтайд, Минжийн Хангай зэрэг уран зохиолуудад эерэг талын баатар болон мөнхөрсөн. Мөн Аригун бүүвэй, Найдан Ормой, Гүн Саваа зэрэг дорнод талд сайн эрс байжээ.
Хангай Базар

1920 -оод он хүртэл амьдарч байсан Дарьгангын шилийн сайн эр бодит хүн юм. Түүний тухай Д.Маамын "Газар шороо" романд эерэг талын дүрээр тодорхой дүрсэлсэн байдаг.

Ангилал:Шилийн сайн эр
Улаан Дамаа

**Улаан Дамаа** — одоогийн Сэлэнгэ, Булган, Хэнтий, Төв аймгийн нутгаар 1900-1920-оод онд хятадын худалдаачид, баяд ноёдын зүрхний өвчин болж байсан шилийн сайн эр. 1925 онд бүлэглэсэн хулгай, дээрмийн хэргээр хуулийн дээд хэмжээгээр шийтгүүлсэн. Түүний тухай Д.Наваансүрэнгийн "Минжийн Хангай" Романд нэг гол дүрээр гардаг. 

Ангилал:Шилийн сайн эр
Цахиур Төмөр

**Цахиур Төмөр** нь Монголын ард түмний дунд шилийн сайн эрийн сонгодог төлөөлөгч болон танигдсан бодит түүхэн хүн-уран зохиолын дүр юм. Засагт ханы Цахиур Төмөр гэсэн дүрээр Ч.Лодойдамбын "Тунгалаг тамир" романд эерэг талын баатар болон дүрслэгдсэн байдаг.  

Бодит Цахиур Төмөр нь Сайн ноён хан аймгийн буюу одоогийн Булган аймгийн Могод сумын гаралтай хүн байсан ажээ. Түүний түүх ээдрээтэй бөгөөд Баруун дөрвөн аймагт 1932 онд гарсан зэвсэгт бослогын үед Самбуу Дөвчингийн шар цэргийн талд байлдаж яваад алагдсан байна. 

## Мөн үзэх 
* Тогтохын Сандуйжав

Ангилал:Зохиолын дүр
Ангилал:Чадраабалын Лодойдамбын бүтээл
Ангилал:Шилийн сайн эр
Ангилал:Могодын хүн
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:19-р зуунд төрсөн
Ангилал:1932 онд өнгөрсөн
Милк (кино)

**Милк** () нь Гас Ван Сентгийн найруулан тавьсан 2008 оны Америкийн намтарчилсан кино бөгөөд ижил хүйстнүүд нийгэмд гадуурхагдахгүй ёсгүй гэсэн хүчтэй дуу хоолойгоо хүргэсээр бүр мужийн (Калифорни) хяналтын зөвлөлд сонгогдож улс орон даяар богино хугацаанд алдаршсан улс төрч Харви Милкийн 40 насандаа хөнөөгдөх хүртэл амьдралыг тоймлон харуулдаг. Үзэгчдийн талархлыг зүй ёсоор татсан тус бүтээл олон тооны томоохон шагналуудыг хүртсэн билээ.

## Уран бүтээлчид
### Дүрүүдэд
* Шон Пенн — *Харви Милк*
* Эмиль Хирш — *Клив Жонс*
* Жош Бролин — *Дэн Уайт*
* Диего Луна — *Жэк Лайра*
* Жэймс Франко — *Скотт Смит*
* Элисон Пилл — *Энн Кроненберг*
* Виктор Гарбер — *мэр Жорж Москоне*
* Дэнис О'Харе — *сенатор Жон Бриггс*
* Жозеф Кросс — *Дик Пэбич*
* Стивен Спинелла — *Рик Стоукс*
* Лукас Грэйбил — *Дэнни Николетта*

### Арын алба
*Найруулагч — Гас Ван Сент
*Продюсер — Дэн Жинкс, Брюс Коэн, Барбара А. Холл
*Зохиолчид — Дастин Лэнс Блэк
*Хөгжмийн зохиолч — Дэнни Эльфман
*Зураглаач — Харрис Савидес

## Товч мэдээлэл
*Нээлтээ хийсэн огноо: 2008 оны арваннэгдүгээр сарын 26
*Кино компани: Focus Features, Groundswell Productions, Axon Films
*Үргэлжлэх хугацаа: 128 минут
*Хэл: Англи
*Зардал: 20 сая доллар
*Ашиг: 54,586,584
*IMDb дугаар: 1013753
## Академийн дээд шагнал хүртсэн болон нэр дэвшсэн байдал
:Хүртсэн:

*Академийн дээд шагнал — Шилдэг эрэгтэй гол дүр
*Академийн дээд шагнал — Шилдэг кино зохиол

:Нэр дэвшсэн:

*Академийн дээд шагнал — Шилдэг кино
*Академийн дээд шагнал — Шилдэг найруулагч
*Академийн дээд шагнал — Шилдэг эрэгтэй туслах дүр
*Академийн дээд шагнал — Шилдэг редактор
*Академийн дээд шагнал — Шилдэг хувцаслалт
*Академийн дээд шагнал — Шилдэг ая

## Эшлэл
## Холбоос
* 
* Киноны уг зохиол
* CineSource Article on Film Production in SF's Castro District
* 
* 
* 
* 
* 

Ангилал:2008 оны кино
Ангилал:АНУ-ын кино
Ангилал:Намтарчилсан кино
Ангилал:Уран сайхны кино
Ангилал:Ижил хүйстний кино
Ангилал:Гас Ван Сент
Неле-Лийс Вайксоо

thumb|2006 оны Неле-Лийс Вайксоо
Эстони улсын дуучин, жүжигчин **Неле-Лийс Вайксоо** 1984 оны 3 сарын 16-нд Таллинд төржээ. Неле-Лийс Вайксоо Эстонийн телевиз (ETV)-ийн хүүхдийн найрал дууны хөтөлбөрийн дагуу 1990-ээд онд Европоор аялан дуулж явжээ. 14 настайдаа «Хаан бид хоёр» (1998) хөгжимт жүжиг (мюзикл)-ийн найрал дуунд зогссоноос эхлээд «Орхидос» (2001), «Сайгоны авхай» (2002), «Аида» (2003), «Баруун тал» (2005), «Үнсгэлжин» (2005), «Суу алдар» (2006), «Цус сорогчтой бүжиглэсэн нь» (2010), «Шрек» (2013) жүжгийн гол дүрд эх хэлээрэээ дуулан жүжиглэжээ.

## Лавлах бичиг
Ангилал:1984 онд төрсөн
Ангилал:Эстонийн дуучин
Ангилал:Эстонийн жүжигчин
Ангилал:Мюзикл жүжигчин
Ангилал:Эстоничууд
Харви Милк

**Харви Бернард Милк** (, *1930 оны тавдугаар сарын 22 — 1978 оны арваннэгдүгээр сарын 27*) нь Америкийн нэрт улс төрч (Сан-Франциско хотын хяналтын зөвлөлийн гишүүн) байв. 1960-1970 оны хооронд аль ч улсын нийгэмд ижил хүйстэнүүд нийгэмд эзлэх байр суурь хурцадмал тэдний (хүний) эрх чөлөө бүрэн хязгаарлагдмал ад үзэгдсэн байсан үе юм. Тэр үед өөрөө ижил хүйстэн байсан Милк эцсийн амьсгалаа дуусах хүртэл тэмцэж муж цаашлаад улс орон даяараа хөдөлгөөн өрнүүлж өдгөө дэлхий нийтэд ижил хүйстэний асуудал хүний эрх чөлөөтэй холбоотой хууль конвенцид бүрэн хөрслөгдөх хүртэл тэмцэж байсан билээ. 2009 онд Ерөнхийлөгч Барак Обама Эрх чөлөөний одонг Милкт нэхэн олгосон юм. Түүний илтгэл, амьдрал, улс төрийн үйл хэргээр олон олон урлагийн бүтээл (*Милк*, Шон Пенн) туурвиж байсан бөгөөд "XX зууны зуун гавъяатаны" нэгэнд нэрлэгджээ.

Милк 1978 оны арваннэгдүгээр сарын 27-нд Сан-Франциско хотын захирагч Жорж Москонегийн хамт тэдний үйл хэргийг эрс эсэргүүцэгч улс төрч Дэн Уайтын гарт буудуулан хөнөөгджээ.

## Эшлэл
## Холбоос
* Харви Милк сан
* Official Харви Милк цахим хуудас
* Харви Милкийн зурагт түүх
* Харви Милк
* Significant collection of photographs and Milk history
* Харви Милк дуурь
* *Милк* болон *Харви Милкийн он цаг* at the Internet Movie Database

Ангилал:Калифорнийн улс төрч
Ангилал:АНУ-ын Ардчилсан Намын гишүүн
Ангилал:ЛГБТ-ын идэвхтэн
Ангилал:АНУ-ын хүний эрхийн төлөө тэмцэгч
Ангилал:Хүн амины хэргийн хохирогч
Ангилал:Ерөнхийлөгчийн эрх чөлөөний медаль шагналтан
Ангилал:Сан-Францискогийн хүн
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1930 онд төрсөн
Ангилал:1978 онд өнгөрсөн
Азийн их багтаамжтай цэнгэлдэх хүрээлэнгийн жагсаалт

Ази тив дэх цэнгэлдэх хүрээлэнгүүдээс их багтаамжтай заримыг түүн хүснэгтлэв.

## Мөн үзэх
*Дэлхийн нүсэр цэнгэлдэх хүрээлэнгүүд

## Лавлах холбоос
Цэнгэлдэх хүрээлэн
Ангилал:Цэнгэлдэх хүрээлэн
Шон Пенн

онд *Милк* киноныхоо нээлтийн үеэр.]]
**Шон Жастин Пенн** (, *1960 оны наймдугаар сарын 17-нд Калифорни мужийн Санта Моника хотод төрсөн*) нь Америкийн кино жүжигчин, найруулагч юм. *Нууцлаг мөрөн* (2003), *Милк* (2008) кинонуудад гол дүр бүтээсэн ажлаараа Академийн дээд шагналыг хүртэж байсан билээ. Пенн дэлхийн кино урлагийн хамгийн том наадмуудаас (Канн (1), Венец (2), Берлин (1)) шагнал хүртэж орчин цагийн шилдэг дэлгэцийн урлагийн мэргэжилтэн болохоо нотолсон юм. Орос, Литва гаралтай еврей найруулагч Лео Пенн (эцэг), Итали, Ирланд гаралтай жүжигчин Айлин Райан (эх) нарын хүү тэрээр хүмүүнлэгийн үйлст идэвхитэй оролцдог ба өдгөө Хаити улсын элч төлөөлөгч ажээ.

## Товч мэдээлэл
:**Нэр нь түгсэн бүтээлүүд:**

**Нарийн улаан зурвас / The Thin Red Line* — 1998
**Би бол Сэм / I Am Sam* — 2001
**21 грамм / 21 Grams* — 2003
**Нууцлаг мөрөн / Mystic River* — 2003
**Милк / Milk* — 2008
**Холливудад нэгэн удаа / What Just Happened* — 2008
**Дээрэмчдийн бүлэг / The Gangster Squad* — 2013

## Эшлэл
## Холбоос
* 
* link=https://en.wikiquote.org/wiki/Sean_Penn|24x24px Wikiquote (en) — **Шон Пенн**
* 
* 

Ангилал:АНУ-ын жүжигчин
Ангилал:АНУ-ын кино найруулагч
Ангилал:АНУ-ын кино зохиолч
Ангилал:Театрын жүжигчин
Ангилал:Киноны продюсер
Ангилал:Оскарын шагналтан
Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1960 онд төрсөн
Гас Ван Сент

**Гас Ван Сент, бага** (, *1952 оны долоодугаар сарын 24-нд Кентакки мужийн Луисвилл хотод төрсөн*) нь Америкийн кино найруулагч болон кино зохиолч юм. 1985 оноос индепендент тэр дундаа улс төр, нийгэмд чиглэсэн өнгө аястай дэлгэцийн бүтээл туурвиж эхлэсэн байдаг. Холливудад элсэж ороод хоёр ч бүтээлээрээ (*Ухаалагч Уилл Хантинг, Милк*) Академийн дээд шагналд Шилдэг найруулагчийн төрлөөр нэр дэвшиж байсан. Гас Ван Сент *Милк* (2008) киногоо үзэгчдийн таашаалд нийцүүлж чаджээ.

## Товч мэдээлэл
### Нэр нь түгсэн бүтээлүүд
#### Найруулагчаар
**Ухаалагч Уилл Хантинг / Good Will Hunting* — 1997
**Форрестерийн эрэлд / Finding Forrester* — 2000
**Заан / Elephant* — 2003
**Милк* / Milk'' — 2008

## Эшлэл
## Холбоос
* 
* link=https://en.wikiquote.org/wiki/Gus_Van_Sant|24x24px Wikiquote (en) — **Гас Ван Сент**
*
*
*
*


Ангилал:АНУ-ын кино найруулагч
Ангилал:АНУ-ын кино зохиолч
Ангилал:Киноны продюсер
Ангилал:Кино эвлүүлэгч
Ангилал:АНУ-ын гэрэл зурагчин
Ангилал:Ижил хүйстэн урлагт
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1952 онд төрсөн
Эмиль Хирш

онд.]]
**Эмиль Дэвенпорт Хирш** (, *1985 оны гуравдугаар сарын 13-нд Калифорни мужийн Топанга хотод төрсөн*) нь Америкийн жүжигчин юм. Шон Пенний найруулсан *Аниргүйн дунд* киногоор эчнээ танил болж байв.

## Эшлэл
## Холбоос
* 
* New York Observer Profile (2007)
*Actor of the Year
*Men's Journal 2009

Ангилал:1985 онд төрсөн
Ангилал:АНУ-ын жүжигчин
Ангилал:Жүжигчин хүүхэд
Ангилал:Америкчууд
Диего Луна

онд.]]
**Диего Луна Александр** (, *1979 оны арванхоёрдугаар сарын 29-нд Мехико хотод төрсөн*) нь Мексикийн жүжигчин, бүжигчин юм.

## Товч мэдээлэл
:**Нэр нь түгсэн бүтээлүүд:**

**Фрида / Frida* — 2002
**Задгай сансар огторгуй / Open Range* — 2003
**Нисэх онгоцны буудал / The Terminal* — 2004
**Милк / Milk* — 2008
**Элизиум / Elysium* — 2013

## Эшлэл
## Холбоос
*
*
*

Ангилал:1979 онд төрсөн
Ангилал:Мексикийн жүжигчин
Ангилал:Мексикчүүд
Хүн заан

**Хүн заан** () нь XX зууны сүүл үед амьдарч байсан төрөлхийн эрэмдэг Жозеф Меррикийн (1862-1890) амьдралаас сэдэвлэн бүтээгдсэн 1980 оны Америкийн драм кино бөгөөд Дэвид Линчийн бүтээл юм. Лондоны нэгэн эмнэлгийн мэс засалч, Жозеф Меррикийн дотно нөхөр Фредери Тривзийн (1853-1923) *Хүн заан* номонд (1923) бичсэнчлэн үйл явдал өрнөдөг билээ. Байтс төрөлхийн ясны гаж хөгжил, төрхт (дэлхийд хоёр тохиолдол бий) Жон Меррикийг *Хүн заан* хэмээн нэрлэж олон нийтэд үзүүлэн мөнгө олдог байв. Харин Фредерик Тривз эмч өөрийн эмнэлэгтээ Хүн зааныг асарч сувилан түүний дотоод хүнийг нээж найзууд болж буйг харуулдаг. Тус кино Оскарын шагналд найман төрлөөр нэр дэвшиж, Британы кино академийн дээд шагналыг гурван төрөлд (*Шилдэг кино, дүр бүтээлт, тайз чимэглэл*) хүртэж байв.

## Уран бүтээлчид
### Дүрүүдэд
* Энтони Хопкинс — *Фредерик Тривз эмч*
* Жон Хёрт — *Жон Меррик*
* Фиби Николлс — *хатагтай Меррик*
* Энн Бэнкрофт — *хатагтай Кендал*
* Жон Гилгуд — *Карр Гомм*
* Уэнди Хиллер — *Матрона*
* Кэтлин Байрон — *Леди Уоддингтон*
* Фредди Жонс — *Байтс*
* Майкл Элфик — *шөнийн харуул*
* Ханна Гордон — *хатагтай Энн Тривз*
* Хелен Райан — *Александра гүнж*
* Декстер Флетчер — *Байтсийн хүү*

### Арын алба
*Найруулагч — Дэвид Линч
*Продюсер — Жонатан Сэнгер, Мел Брукс, Стюарт Корнфельд
*Хөгжмийн зохиолч — Жон Моррис
*Зураглаач — Фредди Фрэнсис

## Товч мэдээлэл
*Нээлтээ хийсэн огноо: 1980 оны аравдугаар сарын 3
*Кино компани: Brooksfilms Limited
*Үргэлжлэх хугацаа: 124 минут
*Хэл: Англи
*Зардал: 5,000,000 доллар
*Ашиг: 26,010,864 (АНУ)
*IMDb дугаар: 0080678

## Санал шүүмж
IMDb үнэлгээ — 8.2/10.

## Эшлэл
## Холбоос
* 

Ангилал:1980 оны кино
Ангилал:АНУ-ын кино
Ангилал:Уран сайхны кино
Ангилал:Намтарчилсан кино
Ангилал:Түүхийн кино
Ангилал:Хар цагаан кино
Ангилал:Бие даан бүтээгдсэн кино
Ангилал:Дэвид Линч
Пүрүан

**Сайд Пүрүан** (1850-?) () нь Монголын Ховд хотод сангийн хэрэмд байрлан сууж байсан, Манж Чин улсын сүүлийн амбан сайд юм. 

Пүрүан нь Өрхийн хэлтсийн Би Тие Ши, Өрхийн хэлтсийн дарга, Эрүүгийн хэлтсийн Вайлан, Ерөнхий сайдын Тэнгисийн цэргийн албаны Жан Жин, Нейсюэтангийн гишүүн, Дали сүмийн Шаокин, Засгийн газрын бакалавр зэрэг албан тушаалыг хашиж байсан.
1908 оны 4-р сард "Улаан тугтай Хань улсын цэргийн ерөнхий командлагч байхдаа Ховд дахь амбан сайд, цолтой ерөнхий командлагчийн орлогчоор томилогдож, 
1911 онд Ховдын амбангийн зөвлөх Пү Бо "Жачин гамшигт тусалсан тухай мэдээлэв. Нийтийн туганд 356 ядуу хүн, жанжин туганд 11 хүн байв. Тэднийг таван мөнгөн зоосоор шагнана" гэжээ. Мянга мянган лианыг дараагийн шатанд илгээв. 7-р сард Ховдын яамны сайд Жунгруй, зөвлөх Пүжи нар Оросын Владивосток дахь Ерөнхий консул Гүй Фаныг шагнахаар Бээжинд ирэхийг тушаажээ. 
1911 онд Халх Монгол тусгаар тогтнолоо зарлаж олноо өргөгдсөн Монгол Улсыг байгуулахад ганцхан хаан Галжан Намузиле Монголтой нэгдэлгүй Ховдын амбан сайдын мэдэлд үлдсэн байна.

Пүрүан нь Монголын тусгааар тогтнолыг хүлээн зөвшөөрөхгүй байсан бөгөөд Ховдын Сангийн хэрмийг бэхлэн Шинжаанаас туслах хүч иртэл батлан суухыг эрмэлзсэн байна.

Богд хаант Монгол улсын нутаг дэвсгэрээс гарах тухай шаардлагыг хүргэж ирсэн Төмөржин зэрэг Засгийн газрын элч 2 хүнийг тарчилгаан зовоож алах тушаал өгсөн этгээд бөгөөд Баруун хязгаарыг манж-хятадын мэдэлд байлгахын тулд бүх төрлийн арга хэмжээг авсан байна. Гэвч 1912 оны 8 сарын 5-6-нд болсон Ховдыг чөлөөлөлөх байлдаанаар монголчуудад олзлогджээ. Түүнийг бусад олзлогдогсдын хамт Хаант Орос улсын нутгаар дамжуулан Хятад руу буцаасан байна.

## Уран зохиол
* С.Удвал. Их хувь заяа. роман.
* Б.Ринчен. Үүрийн туяа. роман.
* Хатанбаатар (кино). Уран сайхны  кино. 1981 он

## Эшлэл
## Мөн үзэх
*Үндэсний эрх чөлөөний хувьсгал
*Ховдыг чөлөөлөх байлдаан

Ангилал:Манжийн үеийн Монгол
Ангилал:Манжийн амбан
Ангилал:Манж үндэстэн
Ангилал:Олноо Өргөгдсөн Монгол Улсын хүн
Ангилал:19-р зуунд төрсөн
Ангилал:20-р зуунд өнгөрсөн
Кайдагэлань

**Кайдагэлан** (凱達格蘭大道, Kǎidágélán Dàdào) — Тайванийн Тайбэйн Жунжэн дүүрэгт байгаа дундаа тусгаарлах зурвасгүй 2 чиглэлийн 10 эгнээ бүхий 400 м урт өргөн чөлөө.

Зураг:Presidential Building (Taiwan) (2).jpg
Зураг:Ketagalan Boulevard and Kuomintang Central Committee 20060521.jpg

Ангилал:Тайванийн тээвэр
Ангилал:Тайбэй
Токэйно Хари

**Токэйно Хари** (時計野 はり *Tokeino Hari*, 1979.2.2) — Япон улсын Чиба аймагт төрсөн шоожо (охидын) манга (зурагт үлгэр) зураач.

Ангилал:Манга зураач
Ангилал:Япончууд
Ангилал:1979 онд төрсөн
Зуун цэцэг дэлгэрэг

**Зуун цэцэг дэлгэрэг, зуун сургууль өрсөлдөг** (百花齐放，百家争鸣) — 1957 онд Хятадын дарга Мао Зэдунгийн хэлсэн уриа, хөдөлгөөн, аян.

Ангилал:Хятадын коммунист нам
Ангилал:БНХАУ-ын түүх
Ангилал:20-р зууны Хятадын түүх
Ангилал:Нийгмийн хөдөлгөөн
Ангилал:Мао Зэдун
Энтони Хопкинс

онд.]]
**Сэр Филип Энтони Хопкинс, CBE** ( англи. *Philip Anthony Hopkins*;  *1937 оны арванхоёрдугаар сарын 31-нд Их Британи, Умард Ирландын Нэгдсэн Вант Улсын Уэльс улсын Порт Толбот хотод төрсөн*) нь Британи гаралтай Америкийн кино болон театрын жүжигчин, найруулагч, продюсер хөгжмийн зохиолч юм. *Хурга майлахаа болино* (1991), *Ханнибал* (2001) болон *Улаан луу* (2002) кинонуудад бүтээсэн цуврал алуурчин доктор Ханнибал Лектерийн дүрээр эчнээ танил юм. Оскарын хоёр (1992, 2002, *Хурга майлахаа болино*), Эммийн хоёр (1976, *Линдбергийг барьцаалах шалтаг*; 1981, *Бункер*), БАФТА-гийн дөрвөн (1992, *Хурга майлахаа болино*; 1994, *Уналт*; 2008, Academy Fellowship; 1973, *Дайн ба энх*) шагналыг хүртжээ. 1957 онд Кардифф дахь "Урлагийн коллеж", 1959 онд Лондон дахь "Жүжиглэх урлагийн Хааны академийг" тус тус дүүргэсэн ажээ.

## Товч мэдээлэл
:**Нэр нь түгсэн бүтээлүүд:**

**Хүн заан / The Elephant Man* — 1980
**Бункер / The Bunker* — 1981
**Хурга майлахаа болино / The Silence of the Lambs* — 1991
**Чаплин / Chaplin* — 1992
**Намрын домог (өөрөөр Эр зоригийн дууль) / Legends of the Fall* — 1994
**Никсон / Nixon* — 1995
**Зоррогийн баг / The Mask of Zorro* — 1998
**Танилц Жо Блэк / Meet Joe Black* — 1998
**Биелэгдэшгүй даалгавар 2 / Mission: Impossible 2* — 2000
**Ханнибал / Hannibal* — 2001
**Улаан луу / Red Dragon* — 2002
**Дэлхийн хамгийн хурдан Индиан / The World’s Fastest Indian* — 2005
**Биовульф / Beowulf* — 2007
**Хүн чоно / The Wolfman* — 2010
**Зан үйл / The Rite* — 2011
**Тор / Thor* — 2011
**Хичкок / Hitchkock* — 2012
**Тор: Харанхуй ертөнц / Thor: The Dark World* — 2013

## Эшлэл
## Холбоос
* 
* 
* 
* 

Ангилал:1937 онд төрсөн
Ангилал:АНУ-ын жүжигчин
Ангилал:Театрын жүжигчин
Ангилал:Их Британийн уран бүтээлч
Ангилал:Оскарын шагналтан
Ангилал:БАФТА шагналтан
Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан
Ангилал:Эмми шагналтан
Ангилал:Их Британийн эзэнт гүрэн одонгийн командлагч
Ангилал:Их Британийн хүн
Ангилал:Уэльсчүүд
Яс-Надькун-Сольнок

**Яс-Надькун-Сольнок** (Jász-Nagykun-Szolnok) — Унгар улсын 5582 км² газар, 386 мянган хүнтэй медье (аймаг). Төв нь Сольнок.

Зураг:FLAG-Jasz-Nagykun-Szolnok.svg
Зураг:HU county Jasz-Nagykun-Szolnok.svg
Зураг:Megyeszékhely - Jász-Nagykun-Szolnok megye - Szolnok.jpg


Ангилал:Унгарын медье
Ангилал:Нутаг дэвсгэрийн нэгжийн статистикийн бүртгэл-3-Бүс нутаг
Фиат 626

**Фиат 626** (L'Autocarro Unificato Fiat 626) — Италийн Фиат компанийн 1939—1948 онд үйлдвэрлэж байсан цэрэг тээх ачааны автомашин.

Зураг:Bundesarchiv Bild 101I-005-0018-15, Jugoslawien, Polizeieinsatz, Spähpanzer u. LKW.jpg
Зураг:Bundesarchiv Bild 183-1991-0912-502, Arnheim, Anmarsch gegen gelandete Briten.jpg
Зураг:

Ангилал:Ачааны автомашины загвар
Ангилал:Тэвштэй ачааны тэрэг
Ангилал:Фиат-Хэрэглээний тээврийн хэрэгсэл
Санжак

**Санжак** (Санџак [sǎndʒak], Sancak) — түүхэн нутаг. 1912 оноос Серб, Черногорын болон таллагдсан.  XV-XX зууны үед Османы эзэнт гүрний мэдэлд байсан энэ газрыг Новипазарын санжак (*санжак* – тухайн үеийн II дэсийн засаг захиргааны нэгж) гэснээс уламжлан нутгийн босничууд «Санжак» хэмээжээ. Гол хотоос нэрлэвэл Нови-Пазар, Плевля гэнэ.

Зураг:Sandzak01.png
Зураг:Sandzak region map.png

## Цахим холбоос 
Ангилал:Сербийн газар зүй
Ангилал:Монтенегрогийн газар зүй
Ангилал:Сербийн ислам
Ангилал:Югославын нутаг дэвсгэр
Ангилал:Европын түүхэн нутаг дэвсгэр эсвэл бүс нутаг
Мавретан хөлөг онгоц

**Мавретан** (RMS Mauretania (1906)) — 1907–1934 онд ашиглагдсан Их Британийн зорчигч тээврийн хөлөг онгоц. Леонард Пескеттийн зураг төслөөр «Сван хантер» компани барьж, «Кунард лайн» компани эзэмшиж байжээ. 2165 зорчигч, хөлгийн 802 ажилтан багтах 240 м урт байв. Британи-Америкийн тээврээс гадна дайны жилүүдэд цэргийн техник зөөж байсан.

Зураг:
Зураг:Mauretania 1930s.JPG
Зураг:HMHS Mauretania.jpg
Зураг:RMS Mauretania Second Class Smoking Room.jpg

Ангилал:Далайн тээвэр
Ангилал:Хөлөг онгоц
Үхэр

**Үхэр** нь дэлхий даяар хамгийн түгээмэл тархсан гэршүүлсэн салаа туурайтай, дээд үүдэн шүдгүй, хивдэг, эвэртэй ба эвэргүй ч байдаг хөхтөн амьтан. Үхрийг мал аж ахуйн (мах, сүү, арьс шир) зорилгоор болон уналга ачилганд хэрэглэдэг. Өдгөө дэлхий даяар үхрийн тоо 1.4 тэрбум орчимд хүрээд байна.

Манай улсад ч мөн адил үхрийг их эртнээс гэршүүлэн өсгөсөн ба Монголын мал аж ахуйн гол амьтан болохынхоо хувьд адуу, тэмээ, хонь, ямааны хамтаар таван хошуу мал хэмээн нэрлэгддэг. Үхэр нь таван хошуу мал дотроо бод мал юм 

Сүргийн манлайг **бух**, нас бие гүйцсэн агталсан эр үхрийг **шар**, нас бие гүйцсэн эм үхрийг **үнээ**, төлийг **тугал** /нэг настай/, **бяруу** /хоёр настай/ гэнэ. Манай орны үхэр сүргийн тоо толгой 2013 оны эхний сарын байдлаар 2 сая 541 мянга гаруй байна.

Энэтхэгт үхрийг ариун амьтан гэж үздэг бөгөөд, үхэр гаргадаггүй, үхрийн мах иддэггүй байна.

## Монгол үхэр 
Үхэр нь монголчуудын сүү, махны хэрэгцээний ихэнхийг хангадаг. Арьс шир, хялгас хөөврийг нь ашиглана. Нас гүйцсэн эр үхрийг тэргэнд хөллөж тээврийн хэрэгсэл, унаа болгон ашиглана. Монгол үхэр нь байгаль цаг уурын янз бүрийн бүс нутагт дасан зохицсон тэсвэр хатуужилтай, байгалийн бэлчээрийг чадамгай ашиглан намар нас гүйцсэн үхэр 30-50%, өсвөр үхэр 60-80%-иар хаврын жингээ нэмэгдүүлж, тарга хүч авах чадвартай. Монгол үхэр зун, намрын улиралд өөх ихээр хуримтлуулдаг нь цаг агаарын хүнд нөхцөлийг даван туулах энергийн эх үүсвэр болдог. Хүрэн улаан, бидэртэй хүрэн зүс зонхилох боловч ухаа ягаан, хар, бөөр алаг зүс нилээд тохиолдоно. Гол төлөв мах сүүний чиглэлээр үржүүлдэг байна. 

Монгол бухын жин дунджаар 325-400 кг, үнээ 273-315 кг татдаг байна. 

Монгол үхрийн тухай МУ-ын гавьяат багш, академич Д.Гончиг; ШУ-ны гавьяат ажилтан Доктор /Sc.D/, ПрофР.Цэрэндулам; Доктор /Ph.D/ С.Дугаржав; Доктор /Ph.D/ Ж.Гомбодорж; ХААХХҮЯамны мэргэжилтэн, малзүйчД.Чулуунбаатар; Доктор /Ph.D/ Ж.Нямдаваа нар ном, судлалдаа тодорхой бичсэн байдаг.  

## Цахим холбоос 
## Эх сурвалж

Ангилал:Эвэртэн
Ангилал:мал
Ян Сибелиус

**Ян Сибелиус** (фин., швед. Jean Sibelius, төрөх үед нь шведээр Johan Julius Christian Sibelius; *Ю́хан Ю́лиус Христиа́н Сибе́лиус)* нь 1865 оны 12-р сарын 8-нд Оросын Хаант Улсын харьяа Финландын Их Вант Улсын Хямеэнлиннад төрж, 1957 оны 9-р сарын 20-нд Финляндийн Ярвенпяяад нас барсан Финландын хөгжмийн зохиолч юм. 

Сибелиусын уран бүтээл Баруун Европын романтик хөгжмийн нөлөөн дор бий болсон ба зарим нэг хөгжмийн бүтээлүүд нь импрессионизмын шинж төрхийг илэрхийлж байдаг. Уран бүтээлийн дийлэнх хэсэг нь симфони найрал хөгжимд зориулсан байдаг (7 симфони, симфони найраглал, чуулбар). Тэдгээрээс хийл, найрал хөгжмийн концерт, найрал хөгжимд зориулсан "Гуниглангуй вальс" (А. Ярнефельтын "Үхэл" хэмээх эмгэнэлт жүжигт зориулсан хөгжим), найрал дуунд зориулсан "Финландын сүлд дуулал" зэрэг бүтээл нь алдаршжээ. Я. Сибелиусын ихэнх бүтээл нь шууд болон шууд бус утгаараа фин үндэстний сэдэв агуулгатай холбогдож байдаг. Я. Сибелиус бол 1880-1910-д оны үеийн Финийн урлагийн "алтан үе"-ийн томоохон төлөөлөгч юм.  


Ангилал:Финландын хөгжмийн зохиолч‎
Ангилал:Романтизм хөгжмийн зохиолч
Ангилал:20-р зууны сонгодог хөгжмийн зохиолч
Ангилал:Дуурийн хөгжмийн зохиолч
Ангилал:Удирдаач
Ангилал:19-р зууны чөлөөт өрлөгчин
Ангилал:20-р зууны чөлөөт өрлөгчин
Ангилал:Финландын Цагаан Сарнай одон шагналтан
Ангилал:Ардчилсан Германы Урлагийн Академийн гишүүн
Ангилал:Хельсинки Их Сургуулийн багш
Ангилал:АНУ-ын Урлаг ба Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн
Ангилал:Финландчууд
Ангилал:1865 онд төрсөн
Ангилал:1957 онд өнгөрсөн
Жак Картье

**Жак Картье** (франц. *Jacques Cartier*: 1491 оны 12-р сарын 23 орчим Францын Сен-Малод төрсөн– 1557 оны 9-р сарын 1-нд нас барсан) нь Францын Бретаниас гаралтай далайн аялагч, судлаач. Тэрээр Америк тив рүү 3 удаа аялал хийсэн бөгөөд Канадыг Францын эзэмшилд авахад шийдвэрлэх үүрэг гүйцэтгэсэн хүн юм.

Жон Кабот болон **Самуэль де Шамплэйн** нарын нэгэн адил Канадыг нээсэн гол хүмүүсийн нэг гэж үздэг.

Жак Картье Америк руу анхны аялалаа 1534 онд **I Франсуа** хааны тусламжтайгаар хийжээ. Тэрээр Ньюфаундлендийн эрэг, Канадын Атлантын далайн эрэг, Гэгээн Лоуренсийн буланг судалсан. Картье нутгийн уугуул америкчуудтай ойр холбоо тогтоож, намар Доннакона өмгийн ахлагчийн хоёр хамаатаны хамт онгоцоор гэртээ буцаж иржээ.

Хоёр дахь аялал 1535-1536 онд 14 сар үргэлжилсэн бөгөөд энэ удаа Гэгээн Лоренс гол орчмыг судалжээ. Картье Ирокез тосгоны ойролцоох цайзад өвөлжиж байхдаа индианчуудын ахуй амьдрал, зан заншил, ургамал, амьтныг дүрсэлсэн лавлах эмхэтгэсэн. Аяллаасаа буцаж ирээд тэрээр Ази руу, алт, бадмаараг болон бусад эрдэнэсээр баялаг Сегэнэй хэмээх ид шидийн орон руу явах гарц олсон гэдэгтээ итгэлтэй байв. Жак Картье энэ газрынхаа талаар хаанд биечлэн тайлагнахын тулд Доннакона омгийн ахлагчийг Франц руу аваачихаар шийджээ. Аялалын тайланг нааштайгаар хүлээн авч, Картье хоёр дахь аялалын 3 хөлөг онгоцуудын нэг болох Гранде Эрмин (*Grande Hermine)* хөлөг онгоцыг өгчээ.

1540 оны 10-р сарын 17-нд I Франсуа хаан Картье-д колоничлолыг эхлүүлэхийн тулд нээсэн газар руугаа буцаж явахыг тушаажээ. Картье аялалыг удирдана гэж таамаглаж байсан боловч 1541 оны 1-р сарын 15-нд Францын Канадын анхны дэслэгч генералаар нэрлэгдсэн шинэ аялалын даргаар Хугенотын ордны хүн, хааны ойр дотны хүн Жан-Франсуа де Роберваль томилогдов. Картье ахлах навигатор буюу навигацийн үүрэг гүйцэтгэх болсон байна.

## Цахим холбоос 
Ангилал:16-р зууны аялагч
Ангилал:Шинэ Францын хүн
Ангилал:Далайчин
Ангилал:Францчууд
Ангилал:1491 онд төрсөн
Ангилал:1557 онд өнгөрсөн
Дэвид Линч

онд.]]
**Дэвид Кит Линч** (, *1946 оны нэгдүгээр сарын 20-нд Монтана мужийн Мизула хотод төрсөн - †  2025 оны нэгдүгээр сарын 15-нд*) нь Америкийн кино найруулагч, зохиолч, хөгжимчин бөгөөд индепендент кино урлагийн гол төлөөлөгч юм. Найруулагчийн ажлаараа Алтан далд модны мөчир (1990), Каннын кино наадмаас (2001) шилдгээр шалгарч урлагт оруулсан хувь нэмрээ Алтан арслангаар (2006) үнэлүүлж байлаа. Оргил бүтээл нь хар цагаан өнгөт *Хүн заан* (1980) кино юм. Линч Академийн шагналд гурван удаа нэр дэвшсэн.

## Товч мэдээлэл
### Нэр нь түгсэн бүтээлүүд
#### Найруулагчаар
**Баллууран толгойт / Eraserhead* — 1977
**Хүн заан / The Elephant Man* — 1980
**Дюна / Dune* — 1984
**Цэнхэр хилэн / Blue Velvet* — 1986
**Галзуурсан зүрх / Wild at Heart* — 1990
**Твин Пикс: Галан дундуур / Twin Peaks: Fire Walk With Me* — 1992
**Энгүүн түүх / The Straight Story* — 1999

## Эшлэл
## Холбоос
* 
* link=https://en.wikiquote.org/wiki/David_Lynch|24x24px Wikiquote (en) — ***Дэвид Линч***
* 
* Дэвид Линч сан
* 
* Дэвид Линч Allmovie
* Дэвид Линч Moviefone
* Дэвид Линч Rotten Tomatoes


Ангилал:АНУ-ын кино найруулагч
Ангилал:АНУ-ын уран зураач
Ангилал:АНУ-ын хөгжимчин
Ангилал:Хүндэт легионы гишүүн (офицер)
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1946 онд төрсөн
Ангилал:2025 онд өнгөрсөн
Дастин Хоффман

д]]
 онд.]]
**Дастин Ли Хоффман** (англи.*Dustin Lee Hoffman*, *1937 оны наймдугаар сарын 8-нд Лос-Анжелес хотод төрсөн*) - Америкийн тайз, дэлгэцийн урлагийн жүжигчин, найруулагч, дуу оруулагч, продюсер юм. 1980-аад оны эхэн үед Хоффман драм төрлийн *Крамер Крамерийн эсрэг* (1979), *Түүтси* (1982) болон *Борооны хүн* (1988) кинонуудад гол дүрийг жүжиглэлтийн хувьд маш сайн гүйцэтгэж Холливудын хамгийн авъяаслаг урлагийн ажилтан болохоо харуулсан түүхтэй. Дэлгэцийн урлагийн бүх цаг үеийн түүхэнд хамгийн сэтгэлд дотно, энгийн бөгөөд мэргэжлийн хэллэгээр диалогдах буюу харилцан яриа, сэтгэл хөдлөлийн илрэлийг тод харуулж чаддаг жүжиглэлтийн урлагт бүтээлээрээ багшилсан эрхэм бол Хоффман билээ. Хоффман Америкийн кино урлагийн Академийн шагналыг хоёр удаа (1980, 1989) хүртэж таван удаа нэр дэвшиж байсан бол Алтан бөмбөрцөгийг зургаан удаа (1968, 1980, 1983, 1986, 1989, 1997) хүртэж долоон удаа нэр дэвшиж байжээ.

Эх Лиллиан (төрөхдөө Голд, 1909—1981) — жаз төгөлдөр хуурч. Эцэг — Гарри Хоффман (1907—1990), олон удаа хэд хэдэн мэргэжил сольсон.  Эцэг эх нь - Украин, Румынээс гаралтай еврейчүүд. Эцгийн талын өвөг эцэг — Фрэнк Гойхман (1881—1920) эмэг эх Эстер Черковская (1882—1971) — Чикаго хот руу Белая Церковь хотоос цагаачилсан (өнөө үед Украины Киевын мужийн хот).

1955 онд Хоффман дунд сургуулиа амжилттай төгсөөд Санта-Моника хотын коллежд хөгжимчин болохоор элсэн оржээ. Дараа нь Хоффман сургуулиа орхиж Лос-Анджелес хотын консерваторид жаз хөгжмийн ангид оржээ. Хоёр жилийн дараа залуу Хофман хөгжимөөс илүү жүжиглэх сонирхолтой гэдгээ ойлгож *"Pasadena Playhouse"* хэмээх театрын сургуульд орж жүжигчний урлагийн анхны мэдэгдэхүүнтэй болжээ.

## Товч мэдээлэл
:**Нэр нь түгсэн бүтээлүүд:**

**Төгсөгч / The Graduate* — 1967
**Шөнийн ковбой / Midnight Cowboy* — 1969
**Бяцхан том хүн / Little Big Man* — 1970
**Дэрсэн ноход / Straw Dogs* — 1971
**Ерөнхийлөгчийн хүн / All the President’s Men* — 1976
**Марафон / Marathon Man* — 1976
**Крамер Крамерийн эсрэг / Kramer vs. Kramer* — 1979
**Түүтси / Tootsie* — 1982
**Борооны хүн / Rain Man* — 1988
**Кук / Hook* — 1991
**Үлгэрийн орны эрэлд / Finding Neverland* — 2004
**Сүрчиг урлагч: Алуурчны нэгэн түүх / Perfume: The Story of a Murderer* — 2006
**Кунг фу панда / Kung Fu Panda* — 2008
**Кунг фу панда 2 / Kung Fu Panda: The Kaboom of Doom * — 2011

## Эшлэл
## Холбоос
* 
* link=https://en.wikiquote.org/wiki/Dustin_Hoffman|24x24px Wikiquote (en) — **Дастин Хоффман**
* 
* 
* 
* Дастин Хоффманы дүрстэй ярилцлага

Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин
Ангилал:Театрын жүжигчин
Ангилал:АНУ-ын кино найруулагч
Ангилал:Киноны продюсер
Ангилал:Дуу оруулагч
Ангилал:Оскарын шагналтан
Ангилал:БАФТА шагналтан
Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан
Ангилал:Францын Урлаг ба Утга Зохиолын одон шагналтан‎ (командлагч)‎
Ангилал:АНУ-ын Урлаг ба Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн
Ангилал:Лос-Анжелесын хүн
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1937 онд төрсөн
Саятан хот

**Саятан хот** гэж саяас их хүн амтай хотыг хэлнэ.

## Улс улсын саятан хотууд
## Лавлах бичиг

Ангилал:Хотын хэлбэр
Адууны насны нэршил

Монголчууд мал аж ахуйг эртнээс эрхлэн ирсэн тул Монгол хэл нь мал аж ахуйн нэршилээр өргөн баялаг билээ. Адууг Монголчууд нас хүйсээр нь дараах байдлаар ерөнхийлөн нэрлэдэг бөгөөд үүнээс ч илүү нарийн нэршилүүд бий.

Адууны насыг шүдээр тогтоодог. Үүнд:

Унага эхээс төрөхдөө ихэнхдээ шүдгүй байдаг. Унаганы голын 2 үүдэн шүд эхний долоо хоногт, дараах хос үүдэн шүд 15 - 45 хоногт, дунд ба захын үүдэн шүднүүд 5-9 сартайд ургана. Мөн энэ хугацаанд нялхын солигдох 3 хос араа ургана. Унага 9 сартайдаа бүх нялахын үүдэн шүд ургаж гүйцсэн үүдэн шүд 12, соёо- 4, араа-12, бүгд 28 шүдтэй болсон байна. Өсвөр адуу 2 настай болтлоо нялхын шүдтэйгээ байна.  

* Хоёр настай адууны эрийг *шүдлэн үрээ*, охиныг *шүдлэн байдас* гэнэ. 2,5 настайд доод ба дээд, голын нялахын шүд байнгын шүдээр солигдож 3 настайдаа ургаж гүйцнэ. 
* Гурван настай адууны эрийг *хязаалан үрээ*, охиныг *хязаалан байдас* гэнэ. 3,5 настайд нялахын хажуугийн үүдэн шүднүүд ясан шүдээр солигдож 4 настайд ургаж гүйцэнэ. 
* Дөрвөн настай адууны эрийг *соёолон үрээ*, охиныг *соёолон байдас* гэнэ. 4,5 настайд нялахын захын үүдэн шүднүүд ясан шүдээр солигдож 5 настайд ургаж гүйцэнэ. 
* Таван насанд адууны бүх үүдэн шүдний цөгц элэгдээгүй байх үеийг бүрэн шүдтэй эрийг нь *морь*, эмийг нь *гүү* гэж нэрлэнэ. 
* Зургаан насанд доод эрүүний голын 2 үүдэн шүдний цөгц элэгдэж тэгширнэ. Ийм шүдтэй адууг дор дөрвөн зах шүдтэй морь, гүү гэнэ. 
* Долоон насанд доод эрүүний хажуугийн 2 үүдэн шүдний цөгц элэгдэж тэгширнэ. Ийм шүдтэй адууг дор зах шүдтэй морь, гүү гэнэ. 
* Найман насанд доод эрүүний захын 2 үүдэн шүдний цөгц элэгдэж тэгширнэ. Ийм шүдтэй адууг дээр бүрэн шүдтэй морь, гүү гэнэ. 
* Есөн насанд дээд эрүүний голын 2 үүдэн шүдний цөгц элэгдэж тэгширнэ. Ийм шүдтэй адууг дээр дөрвөн зах шүдтэй морь, гүү гэнэ. 
* Арван насанд дээд эрүүний хажуугийн 2 үүдэн шүдний цөгц элэгдэж тэгширнэ. Ийм шүдтэй адууг дээр зах шүдтэй морь, гүү гэнэ. 
* Арван нэгэн насанд дээд эрүүний захын 2 үүдэн шүдний цөгц элэгдэж тэгширнэ. Ийм шүдтэй адууг дээр ясан шүдтэй морь, гүү гэнэ. 

Цаашид адууны шүдний дээд гадаргуугийн хэлбэр, хэмжээ өөрчлөгдөнө.10-12 настайд шүдний дээд гадаргуугийн хэлбэр хөндлөн зууван, 13-15 насанд бөөрөнхий, 16-20 насанд гурвалжин, 20 ба дээш насанд босоо зууван хэлбэртэй болно. Яс сайтай адуу ясан шүдтэйгээ олон жил амьдрах ба 30 нас хүрсэн тохиолдол байдаг.

## Эх сурвалж
*Үндэстний цахим нэвтэрхий толь  ангилал:Монгол хэл ыйбӨ fsdf jof hfdc
Амьтны хүрээлэн

ын Даллас хотын амьтны хүрээлэнгийн саваннын том амьтдын үзүүлэн, 2011 оны 10-р сар]]

**Амьтны хүрээлэн** (англи. zoo, орос. *зоопарк*) -төрөл зүйл бүрийн амьтдыг нэгэн дор цуглуулж олон нийтэд үзүүлэн танилцуулах, өсгөн үржүүлэх, хамгаалах болон ажиглалт шинжлэх ухааны судалгаа хийх зорилго бүхий байгууллага юм.

Дэлхий дээрх хамгийн анхны амьтны хүрээлэн төст байгууламж НТӨ 3500 оны үед Египетэд үүссэн гэж үздэг.

Орчин үеийн Европт амьтны хүрээлэнгүүд 1752 онд Вена, 1770 онд Мадрид хотуудад анх үүсгэн байгуулагдаж байв. Францын их хувьсгалын дараа Парисын ургамлын цэцэрлэгт хүрээлэнд амьтны хүрээлэн нээгдсэн бөгөөд түүний гол зорилго нь танин мэдүүлж судлах байв. Версаль дахь хуучин хааны амьтны хүрээлэнгийн амьтдыг тийш нь шилжүүлсэн байна. 

20-р зууны хоёрдугаар хагаст амьтны хүрээлэнгүүд зугаа цэнгэлийн газраас шинжлэх ухааны байгууллага болон хувирч, амьтны ертөнцийн нарийн хэсгүүдэд зориулсан үзмэрүүд бүхий төрөлжсөн амьтны хүрээлэнгүүд бий болж эхэлжээ.

2010 он гэхэд дэлхий дээр 1300 орчим амьтны хүрээлэн байсны бараг тал нь Европт, 20 хувь нь Хойд Америкт байдаг байв.

Берлиний амьтны хүрээлэн нь 1844 онд байгуулагдсахн Германы хамгийн ууган амьтны хүрээлэн бөгөөд амьтдын төрөл зүйлийн хувьд хамгийн том нь юм. Дэлхийн хамгийн том гэгддэг амьтны хүрээлэнгүүдийн нэг нь АНУ-ын Сан-Диего хотод байрладаг бөгөөд түүний нутаг дэвсгэрийн тал орчим хувийг 1800 акр (730 га) талбайд байрлах "Зэрлэг амьтдын цэцэрлэгт хүрээлэн" эзэлдэг.

## Амьтны хүрээлэнгийн зорилго 
Амьтны хүрээлэнгийн чухал үүрэг бол хотын оршин суугчдад үзүүлэх зэрлэг ан амьтдыг хадгалах, байгаль, ан амьтдыг хамгаалах, тэднийг амьд байгалийн ертөнцийн нэг хэсэг юм байна гэсэн ойлголтыг хүмүүст төлөвшүүлэх, энэ ертөнцийг хамгаалах үүрэг хариуцлагыг тэдний өдөр тутмын амьдралд нийцүүлэн оруулах явдал юм. Шинжлэх ухааны хувьд амьтдын биологи, сэтгэл зүйг судлах, төрөл зүйлийг хамгаалах, дараа нь байгальд амьдрах орчинд нөхөн сэргээх замаар нөхөн үржихүй нь чухал ач холбогдолтой бөгөөд энэ нь амьтны ертөнцийн ховордсон төлөөлөгчдийг зэрлэг байгальд хадгалахад тусалдаг байна. Жишээ нь тахийг ийм аргаар бүрэн устах аюулаас хамгаалж чадсан юм. 

ангилал:амьтан судлал
Ангилал:Цэцэрлэгт хүрээлэн