1 сарын 22

**1 сарын 22** нь Григорийн тооллын жилийн 22 дахь өдөр. Энэ өдрөөс хойш он дуусахад 343 хоног үлдэнэ. Хэрэв өндөр жил таарвал энэ тоо 344 байна.

## Онцлох үйл явдал 
* 613 - Найман сартай Константин Ромын эзэн хаан болжээ. 
* 1506 - Ватиканд 150 Швейцарь гварди ирж, хамгаалалтад оров. 
* 1517 - I Селимийн удирдлага дор тулалдсан Османы эзэнт гүрний цэргүүд Египетийн армийг бут ниргэв. 
* 1863 - Хаант Оросын харьяанд багтаж байсан Польш, Литва, Беларус улсад "Нэгдүгээр сарын бослого" дэгдэв. 
* 1890 - АНУ-ын Охайо мужийн Колумбус хотноо Америкийн уурхайчдын нэгдсэн холбоо байгуулагдав. 
* 1901 - ИБУИНВУ-ын хатан хаан Викториаг насан эцэслэсний дараа түүний хүү VII Эдуард хаан ширгээнд суув.
* 1905 - Оросын хаант улсын нийслэл Санкт Петербург хотноо цуст бослого дэгдэв.
* 1917 - АНУ-ын ерөнхийлөгч Вүүдроу Уилсон  дэлхий дахинд энх байдал тогтоохыг олон улсад уриалав. 
* 1919 - Бүгд найрамдах ардчилсан Украйн улс болон Баруун Украйны үндэсний бүгд найрамдах улс хооронд байгуулсан гэрээний дагуу хоёр Украйн нэгдэх болов.
* 1924 - Их Британийн сонгуульд Хөдөлмөрчдийн нам олонх болж тус намаас Рамси МакДональд ерөнхий сайд болжээ. 
* 1941 - Дэлхийн хоёрдугаар дайн: Британийн арми Италийн Тобрук хотод "Луужин" ажиллагаа зохион байгуулж мэдэлдээ авав. 
* 1946 - АНУ-д Тагнуулын төв газар байгуулагдав. 
* 1957 - Израиль улс Синайн хойгоос цэргүүдээ гаргав. 
* 1963 - Герман-Францын хамтын ажиллагааг шинэ шатанд гаргах зорилготоай Элизейн тунхагт Шарль де Голь, Конрад Аденауэр нар гарын үсэг зурав. 
* 1968 - Сарыг тойрч хөөрөх зорилготой "Аполло-5" хөлгийг хөөргөжээ. 
* 1970 - Бойнг 747 онгоц анхны арилжааны нислэгээ үйлдэхээр Жон Ф.Кеннедигийн нисэх буудлаас хөөрчээ. 
* 1973 - АНУ-ын сансрын "Аполло 17" хөлгийн багийнхан Конгрессийн танхимд үг хэлэв. Ингэснээр "Аполло" хөтөлбөр өндөрлөж байгааг нийтэд зарласан юм. 
* 1984 - Алдарт Apple компанийн Макинтош загвар олон нийтэд сурталчлагдаж эхлэв. Америкийн үндэсний хөлбөмбөгийн аварга шалгаруулах финалын тоглолтын үеэр "хулгана", тусгай график карттай хувий компьютер олны анхаарлыг татсан юм. 
* 1987 - Филиппинийн аюулгүйн албаныхан Манила хотын Малачаньянг ордны урд жагссан 10-15 мянган босогчдыг эсрэг гал нээж, 13 жагсагч амиа алдав. 
* 1992 - Зайри дахь үндэсний радиог эзлэн авсан босогчид эрх баригчдыг эрх мэдлээ шилжүүлэн өгсөн гэж олон нийтэд тунхаглав. 
** Сансар судлалын "Шатл" хөтөлбөрт багтсан цорын ганц эмэгтэй хүнээр Канадын багш Роберта Бондар сонгогдов.
* 1995 - Израиль-Палестинийн хямрал: Израилийн төв Нетанья хотын орйолцоо хоёр этгээд гал нээж, 19 израилийн цэрэг амиа алджээ. 
* 1999 - Австралийн шашны зүтгэлтэн Грем Стейнэсийг хоёр хүүгийнх нь хамт Энэтхэгийн дорно хэсэгт амьдаар нь шатаав.  
* 2002 - Америкийн жижиглэн худалдааны хамгийн том сүлжээ дэлгүүр Kmart дампуурлаа зарлав. 
* 2006 - Боливийн ерөнхийлөгчөөр сонгогдсон Эво Моралес тангараг өргөв.
* 2007 - Иракийн нийслэл Багдад хотын төвийн Баб-аль-Шарки худалдааны төвд хоёр ч удаагийн дэлбэрэлт болж, 88 хүн амиа алдав. 
* 2009 - АНУ-ын Ерөнхийлөгч Барак Обама зарлиг гаргаж Гуантанамогийн хорих ангийг татан буулгав. 
* 2018 - Диснейн зохион бүтээсэн "Микки Маус" дүр 90 жилийн ой дээрээ Холливудын алдрын гудамжид өөрийн гэсэн одтой болжээ.

## Мэндэлсэн алдартнууд 
* 826 - Япон улсын эзэн хаан Монтоку (858 онд нас барсан)
* 1440 - Оросын эзэнт гүрний хаан III Иван (1505 онд нас барсан)
* 1858 - Англий социологич, эдийн засагч Биатрис Уебб (1943 онд нас барсан)
* 1869 - Португалийн 97 дахь Ерөнхий сайд Хосе Висентэ де Фрейтас (1952 онд нас барсан)
* 1898 - Зөвлөлтийн кино урлагийн алдарт найруулагч Сергей Эйзенштайн (1948 онд нас барсан)
* 1904 - Нью-Йорк Баллетын сургуулийг үндэслэгч Жиорж Баланшин (1983 онд нас барсан)
* 1907 - Английн нэрт хөлбөмбөгч, дасгалжуулагч Дикси Дийн (1980 онд нас барсан)
* 1908 - Нобелийн шагналт Азербайжаны физикч Лев Ландау (1968 онд нас барсан)
* 1909 - НҮБ-ын 3 дахь Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Ю Тант (1974 онд нас барсан)
* 1911 - Швейцарийн 22 дахь Канцлер Бруно Криски (1990 онд нас барсан)
* 1931 - Олимп, дэлхийн аварга ЗХУ-ын жад шидэгч Галина Зибына 
* 1933 - Олимпын аварга ЗХУ-ын волейболч Юри Чесноков 
* 1936 - Сингапурын 5 дахь Ерөнхийлөгч Онг Тенг Чеонг (2002 онд нас барсан)
** Нобелийн шагналт Америкийн физикч Алан Ж.Хийжер 
* 1939 - Экуадорын ерөнхийлөгч Альфредо Паласио 
* 1967 - Олимпын мөнгө, хүрэл медальт, Дэлхийн аварга Их Британийн усанд сэлэгч Ник Гиллингхем 
* 1974 - Мальта улсын 13 дахь Ерөнхий сайд Йосеф Мускат
* 1977 - Японы домогт хөлбөмбөгч Хидетоши Наката
* 1987 - Дэлхийн гурван удаагийн аварга цаначин Астрид Якобсен 
** Ирландын хөлбөмбөгч Шейн Лонг

## Нас барсан алдартнууд  
* 1666 - Моголын эзэнт гүрний хаан Шах Жахан (1592 онд төрсөн)
* 1900 - Микрофоныг хамтран зохион бүтээгч Девид Эдуард Хьюс (1831 онд төрсөн)
* 1922 - Нобелийн шагналт Данийн улстөрч (1837 онд төрсөн)
** Ромын Пап ламтан XV Бенедикт (1854 онд төрсөн)
* 1973 - АНУ-ын 36 дахь Ерөнхийлөгч Линдон Б.Жонсон (1908 онд төрсөн)
* 1982 - Чилийн 28 дахь Ерөнхийлөгч Эдуардо Фрай Монтальва (1911 онд төрсөн)
* 2008 - Австралийн орчин цагийн нэрт жүжигчин Хийт Леджер (1979 онд төрсөн)

## Тэмдэглэлт өдөр 
*  Украины нэгдэлийн өдөр 
*  Хөгшин аавуудын өдөр 

----

0122
#22