open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Эрдэнэчимэгийн Сумъяа

**Эрдэнэчимэгийн Сумъяа** нь Монголын чөлөөт бөхийн эмэгтэй тамирчин юм.

## Эшлэл
## Холбоос
*The nominees for Best Athlete of the Month, May 2012
*8 medals from the Hari Ram Indian Wrestling Grand Prix Tournament (2012)

Ангилал:1993 онд төрсөн
Ангилал:Монголын бөх
Ангилал:Монголчууд
Ичо Каори

**Ичо Каори** () — эмэгтэй чөлөөт бөх барилдааны 63 кг жингийн олимпын гурав (2004-2012), дэлхийн олон удаагийн аварга бөх, Япон улсын тамирчин. Төрсөн эгч нь Ичо Чихарү.
## Зураг
thumb|300px|center|2008 оны олимпод

Ангилал:1984 онд төрсөн
Ангилал:Аомори мужийн хүн
Ангилал:Японы бөх
Ангилал:Японы олимпын аварга
Шаштин Марианна

**Шаштин Марианна** (дорнын дараалалтай энэ нэрийг өрнийн маягаар **Марианна Састин** гэнэ, мажараар Sastin Marianna) — 1983 онд Мошонмадьяровар хотод төрсөн, эмэгтэй чөлөөт барилдаанаар 59 кг жинд өрсөлддөг Унгарын бөх.

## Цахим холбоос 
* Бөхийн танилцуулга: Шаштин Марианна 

Ангилал:Бөхийн европын наадмын аварга
Ангилал:Унгарын бөх
Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Унгарын олимпын оролцогч
Ангилал:Унгарчууд
Ангилал:1983 онд төрсөн
Хоэль Роблес

**Хоэль Роблес Бласкес** (, *1990 оны зургаадугаар сарын 17-нд Хетафе хотод төрсөн*) нь Испанийн хөлбөмбөгчин бөгөөд Эвертон багийн хаалгач юм.
## Замнал
Хоэль Хетафе багийн бүтээгдэхүүн бөгөөд 2005 онд Атлетико Мадрид C багт элссэн байдаг байна. 2010-2013 оны хооронд Атлетико Мадрид багийн бүрэлдэхүүнд байхдаа Испанийн Райо Вальекано (2012), Английн Премьер лигийн Уиган Атлетик (2013) багуудад зээлээр тоглож Английн цомын аварга болж байв.

Хоэль 2013 оны долоодугаар сарын 9-нд Уиганы хуучин дасгалжуулагч Роберто Мартинезийг даган Эвертон багт таван жилийн тодрхой бус үнийн гэрээгээр иржээ.

## Шагналууд
### Клуб
:Атлетико Мадрид
*УЕФА Европын лиг: 2009–10, 2011–12
*УЕФА Супер цом: 2010
*Испанийн цом: Дэд аварга 2009–10

;Уиган Атлетик
*Английн цом: 2012–13

### Улс
**Испани (21-)**
*Европын АШТ (21-): 2013

## Эшлэл
## Холбоос
*Атлетико Мадрид баг
*BDFutbol профайл
*Futbolme профайл 
*Transfermarkt профайл

Ангилал:1990 онд төрсөн
Ангилал:Хетафегийн хүн
Ангилал:Испанийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хаалгач
Ангилал:Ла Лигийн тоглогч
Ангилал:Атлетико Мадрид B багийн тоглогч
Ангилал:Атлетико Мадрид багийн тоглогч
Ангилал:Райо Вальекано багийн тоглогч
Ангилал:Премьер лигийн тоглогч
Ангилал:Уиган Атлетик багийн тоглогч
Ангилал:Эвертон багийн тоглогч
Ангилал:Испаничууд
Сагсан бөмбөгийн өврийн дэвтэр

***Сагсан бөмбөгийн өврийн дэвтэр*** () нь индепендент драм төрлийн 1995 оны Америкийн кино юм. Найруулагчаар нь Скотт Кэлверт ажиллаж, дүрүүдэд Леонардо Ди Каприо, Лоррейн Бракко, Жэймс Мадио болон Марк Уолберг нар тогложээ. Кино зохиол нь Жим Кэрроллийн ижил нэрт намтар бүтээлээс сэдэвлэгдсэн.

Тус киноны зураг авалтыг Нью-Йорк хотод авчээ.

## Өрнөл
1960-аад он, ахлах сургуулийнхаа сагсан бөмбөгийн багт Жим багын найзууд Нейтрон, Микки нарын хамт тоглодог. Тэд Педро найзтайгаа дөрвүүл өдрийг сагсан бөмбөг тоглон өнгөрүүлдэг байсан ч Жим, Никки нарын буруу санаачлага тухайн үеийн нийгмийг хамраад байсан хар тамхи мансуурлын давалгаанд гүн өртөж Нейтроноос бусад нь буюу Жим, Никки, Педро нар архаг хар тамхичид болж хүүхэд насандаа маш том хар толбо үлдээж буйг харуулна.

Удтал донтсон Жим шоронд бүрэн эдгэж өөрийн өсвөр насандаа туулж өнгөрүүлсэн жигшүүрт амьдралаа тэмдэглэлийн дэвтэртээ буулгасан байх болно. 
## Дүрүүдэд
* Леонардо Ди Каприо - Жим Кэрролл
* Лоррейн Бракко - Жимийн ээж
* Жэймс Мадио - Педро
* Патрик МакГоу - Нейтрон
* Марк Уолберг - Микки
* Рой Купер - Ламтан МакНалти
* Бруно Кирби - Хөгжилтэй залуу
* Александр Чаплин - Бобо
* Жульетт Льюис - Дайан Муди
* Майкл Империоли - Бобби
## Хүлээж авалт
Тус кино "Роттен" цахим хуудаснаас 46 хувийн үнэлгээг авчээ. Роттений шүүмжлэгч Рожер Эберт дөрвөн одноос хоёр од гэж үнэлэн "Киноны төгсгөл хэсэг буюу Жим тайзан дээр өөрийн өнгөрсөн үйл явдал гамшигт өвчнөөс эдгэснээ эргэн дурсаж буй хэсэг нь миний хувьд хангалттай гүйцэтгэл байгаагүй."гэж тодорхойлжээ. Олонхи шүүмжлэгчид Уолбергийн тоглолтыг сайшаасан байдаг байна.

## 1999 оны санал зөрөлдөөн
Тус киног 1997 онд Кентакки мужийн "Хит Хай ахлах сургуульд" гал нээж аллага үйлдсэн аймшигт хэргийн цаад эзэн 14 настай Майкл Карнилийн сэтгэхүйд нөлөө үзүүлсэн хэмээн хуульч Жек Томпсон хэд хэдэн порнограф цахим хуудас, 1994 оны *Төрөлхийн алуурчин* киноны хамт шүүхэд зарга үүсгэн 33 сая доллар торгууль ноогдуулахаар хөөцөлдөж байсан ч 2001 онд шүүхээс үндэслэлгүй гэж үзэж байв.

Киноны өрнөл үйл явдал нь ахлах сургуулийн хүүхдүүдийн хар тамхи, завхай зайдан явдал, галт зэвсэг ашиглаж буй гэмт хэргийн сэдвийг ашигласан байсан нь шүүмжлүүлэх хардуулах үндэслэл болж байв.

## Эшлэл
## Холбоос
* 
* 
* 
* 
* 

Ангилал:1995 оны кино
Ангилал:АНУ-ын кино
Ангилал:Уран сайхны кино
Ангилал:Уран зохиолоос дэлгэцийн кино
Ангилал:Зохиолчийн тухай намтарчилсан кино
Индепендент кино

**Индепендент кино** нь уран сайхны кино бүтээдэг томоохон студийн хүрээллээс гадуур буюу бие даан бүтээгдсэн киног хэлдэг.
## Эшлэл
## Холбоос
* IFTA - The Independent Film & Television Alliance, an International trade association representing Independent Producers
* Indie Films at the Internet Movie Database
* Independent Feature Project IFP


Ангилал:Киноны төрөл зүйл
Алина Стадник

**Алина Стадник** (украйнаар Аліна В’ячеславівна Стадник-Махиня) — 1991 онд Чит хотод төрсөн, эмэгтэй чөлөөт барилдааны тив дэлхийн аварга Украин улсын бөх.

## Эх сурвалж
* Бөхийн танилцуулга: Алина Стадник 

Ангилал:Бөхийн европын аварга
Ангилал:Украины бөх
Ангилал:Украины олимпын оролцогч
Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Бөхийн европын наадмын аварга
Ангилал:Украинчууд
Ангилал:1991 онд төрсөн
Тауфик Махлуфи

**Тауфик Махлуфи** (арабаар توفيق مخلوفي‎) — Алжир улсын дунд зайн гүйгч эр.

Ангилал:Алжирын 800 метрийн гүйгч
Ангилал:Алжирын 1500 метрийн гүйгч
Ангилал:1500 метрийн гүйлтийн олимпын аварга
Ангилал:800 метрийн гүйлтийн африкийн аварга
Ангилал:Хөнгөн атлетикийн африкийн наадмын аварга
Ангилал:Алжирын олимпын оролцогч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Алжираас африкийн наадамд оролцогч
Ангилал:Алжирын олимпын аварга
Ангилал:Алжирчууд
Ангилал:1988 онд төрсөн
Дайчинтана

**Дайчинтана** (代青塔娜, Daiqing Tana, Дайчин Тана) — монгол, хятад, төвөд хэлээр дуулдаг, «HAYA (Хаяа)» хамтлагийн гоцлол дуучин.

## Нутаг, ураг
Дайчинтана Хятад улс (БНХАУ)-ын Хөхнуур мужийн монгол төвөд хоёр үндэстэн өөртөө засах Хайши тойргийн Дэлхий хотод төрсөн. Тайжнар отгийн Авгас овогтой монгол хүн. Эх нь нутагтаа алдартай ардын дуучин байсан нь түүнийг дуу хуурт хөтөлсөн.

## Хамтлаг
«HAYA» — энэ нь «зах», «хөвөө», «хязгаар» гэдэгтэй утга дөхүү «хаяа» гэдэг монгол үгний галиг. Орчлонгийн үймээнээс хол, сэтгэлийн гүний дуу бүтээдэг Хаяа хамтлагийг 2004 онд Жан Чуаньшэн байгуулжээ. Дайчинтана 2006 онд гоцлол дуучнаар элссэн.

## Зохиосон дуунууд
# Хөхнуур (Qinghai Lake). - Үг: Баян, Ая: Чуаньшэн, Дайчинтана
# Бүжигчин (Dancer in the Darkness) - Үг/Ая: Дайчинтана
# Чамайг санана (Missing You) - Үг/Ая: Дайчинтана
# Төрөлт (Reborn) - Үг: Дайчинтана, Ая: Чуаньшэн

## Нэмэлт мэдээлэл
* Дайчинтанын блог
## Зүүлт
Ангилал:Монголын дуучин
Ангилал:Хятадын дуучин
Ангилал:Хошууд ястан
Ангилал:Хятадын хүн
Ангилал:Хөхнуурын хүн
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1983 онд төрсөн
Хосин Солтани

**Хосин Солтани** (арабаар  حسين سلطاني; 1972-2002) — Алжир улсын боксчин.

Ангилал:1972 онд төрсөн
Ангилал:2002 онд өнгөрсөн
Ангилал:Алжирын боксчин
Ангилал:Алжирын олимпын аварга
Ангилал:Алжирчууд
Иан Торп

**Иан Жэймс Торп** (, *1982 оны аравдугаар сарын 13-нд төрсөн*) нь Австралийн усанд сэлэгч бөгөөд чөлөөт болон ганцаарчилсан холимог төрөлд 200, 400 болон 800 метрийн зайд уралддаг нэрт тамирчин юм. Тэр Олимпын таван алтан медаль, улсын олон удаагийн аварга сэлэгч бөгөөд Сиднейн олимпод гурван алт, хоёр мөнгөн медаль хүртэж онцгой амжилт гаргаж байв. Түүнчлэн Японы Фүкүока хотод болсон 2001 оны ДАШТ-д ганцаарчилсан төрөлд зургаан алтан медаль хүртэж ДАШТ-ий анхны оргил амжилтыг тогтоож ***Торпедо*** хочийг зүүсэн байдаг байна. Түүнээс хойш олон олон түүхэн амжилт, дэлхийн дээд амжилтын эзэн болж байв.

Торпийн дасгалжуулагч нь Оросын нэрт сэлэгч Александр Поповын багш Геннадий Турецкий ажээ.
## Хувийн дээд амжилтууд
* 100 м чөлөөт: 48,56
* 200 м чөлөөт: 1:44,06 (дэлхийн дээд амжилт, 2001 оны долоодугаар сард Фукуока хотод) - 2007 оны гуравдугаар сард Майкл Фелпс эвдэх хүртэл.
* 400 м чөлөөт: 3:40,08 (дэлхийн дээд амжилт, 2002 оны долоодугаар сард, Манчестер хотод) - 2009 оны долоодугаар сард Паул Бийдерман эвдэх хүртэл.
* 800 м чөлөөт: 7:39,44 (дэлхийн дээд амжилт, 2001 оны долоодугаар сард, Фукуока хотод) - 2005 оны долоодугаар сард Грант Хэкетт эвдэх хүртэл
* 200 м холимог: 1:59,66

## Эшлэл 
## Холбоос 
* 
*  Иан Торп
* 
* 
* 
* Иан Торп

Ангилал:Усанд сэлэлтийн олимпын аварга
Ангилал:Усанд сэлэлтийн дэлхийн аварга
Ангилал:Австралийн олимпын хүрэл медальтан
Ангилал:Австралийн олимпын аварга
Ангилал:Австралийн олимпын мөнгөн медальтан
Ангилал:2000 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2004 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Австралийн олимпын оролцогч
Ангилал:Австралийн усанд сэлэгч
Ангилал:Ижил хүйстэн спортод
Ангилал:Австралийн одон шагналтан (гишүүн)
Ангилал:Австраличууд
Ангилал:1982 онд төрсөн
Дэлхийн улсуудын татварын түвшин

Ихэнх улс орны татварын хууль тогтоомж нь маш нарийн төвөгтэй бөгөөд татварын дарамт нь улс орон, орон нутгийн нэгж бүрийн өөр өөр бүлэгт өөр өөр байдаг тул татварын хувь хэмжээг улс орнуудаар харьцуулах нь хэцүү бөгөөд зарим талаараа субьектив юм. Жагсаалтад үндсэн татварын төрөл болох аж ахуйн нэгжийн татвар, хувь хүний ​​орлогын татвар, борлуулалтын татвар (НӨАТ багтсан), хөрөнгийн нэмэгдлийн татвар, эд хөрөнгийн татвар, өв залгамжлалын татвар зэрэг багтсан.

Хувь хүний ​​орлогын албан татварт нийгмийн даатгалын шимтгэл болон бүх татвар багтана. Нийгмийн даатгалын шимтгэл нь хувь хүний ​​баялагт хувь нэмэр оруулдаг ба тэтгэвэрт гарах эсвэл цагаачлах үед нэг удаагийн эсвэл тэтгэвэр хэлбэрээр буцаан төлдөг тул тооцохгүй. Зөвхөн дээд хязгааргүй нийгмийн даатгалын шимтгэлийг хамгийн дээд ахиу татварын хувь хэмжээнд хамруулж болно, учир нь эдгээр нь л хүн амын дунд хуваарилах татвар юм. Зарим бусад татвар (жишээ нь, үл хөдлөх хөрөнгийн татвар) болон орлогын татварыг энд харуулаагүй болно. Жагсаалтад орсон улсын корпораци эсвэл хувь хүний ​​татварын бодит ачааллыг илэрхийлэхийн тулд хүснэгт нь бүрэн илтгэгч юм. Үзүүлсэн татварын хувь хэмжээ нь завсрын бөгөөд хасалт, чөлөөлөлт, хөнгөлөлтийг тооцоогүй. Үр ашигтай хувь хэмжээ нь завсрын ханшаас ихэвчлэн бага байдаг. Холбооны (АНУ, Канад гэх мэт) татварын хувь хэмжээг улсын дундажаар бичсэн бөгөөд мужаас хамаарч өөр өөр байдаг.

## Улс орон, нутаг дэвсгэрийн татварын хувь хэмжээ 
## Эшлэл
## Гадаад холбоос
* АНУ-ын Бизнесинй татварын индексийн жагсаалт 2003–2008,
* OECD цалингийн татвар (дээд түвшний иргэний орлогын татварын түвшин)
*Европын НӨАТ
* IBFD, Хил хоорондын татварын лавлах
* Төлбөрийн татварууд, Дэлхийн Банк

Ангилал:Улсуудын жагсаалт
Ангилал:Эдийн засгийн жагсаалт
Хайбэй тойрог

**Хайбэй** — Хятад улсын Хөхнуур мужийн харъяат Төвөд үндэстэн өөртөө засах тойрог буюу аймаг.

## Ард түмэн 
2000 онд тоологдсон 258,922 хүнийг яс үндсээр ялгавал:

## Зураг

Зураг:Qilian1.jpg
Зураг:Haibei mcp.png
Зураг:Location of Haibei Prefecture within Qinghai (China).png

## Эх сурвалж 
Ангилал:Хөхнуурын суурин
Ангилал:Хятадын өөртөө засах тойрог
Хуаннань тойрог

**Хуаннань** — Хятад улсын Хөхнуур мужийн харъяат төвөд үндэстэн өөртөө засах тойрог буюу аймаг.

## Зураг

Зураг:Qinghai subdivisions - Huangnan.svg
Зураг:Huangnan mcp.png
Зураг:Rebkong monastery.JPG

Ангилал:Хөхнуурын суурин
Ангилал:Хятадын өөртөө засах тойрог
Нурия Мера-Бенида

**Нурия Мера-Бенида** (арабаар نورية مراح بنيدة‎) — Алжир улсын дунд зайн гүйгч эм.

Ангилал:Алжирын 400 метрийн гүйгч
Ангилал:Алжирын 800 метрийн гүйгч
Ангилал:Алжирын 1500 метрийн гүйгч
Ангилал:Алжирын 3000 метрийн гүйгч
Ангилал:1500 метрийн гүйлтийн олимпын аварга
Ангилал:1500 метрийн гүйлтийн африкийн аварга
Ангилал:Алжирын олимпын аварга
Ангилал:2000 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2004 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Алжирын олимпын оролцогч
Ангилал:Алжираас африкийн наадамд оролцогч
Ангилал:Алжирчууд
Ангилал:1970 онд төрсөн
Ганьнань тойрог

**Ганьнань** — Хятад улсын Ганьсү мужийн харъяат Төвөд үндэстэн өөртөө засах тойрог буюу аймаг.

## Зураг

Зураг:Labrang 5.jpg
Зураг:Hezuo.jpg
Зураг:Administrative Division Gannan (en).svg

Ангилал:Төвөдийн өндөрлөг
Ангилал:Ганьсүгийн суурин
Ангилал:Хятадын өөртөө засах тойрог
Хайдун хот

**Хайдун** — Хятад улсын Хөхнуур мужийн харьяат, аймгийн энтэй хот.

## Зураг 

Зураг:PingAn.JPG
Зураг:MinHe.JPG
Зураг:Location of Haidong Prefecture within Qinghai (China).png

## Эх сурвалж 
Ангилал:Хөхнуурын суурин
Ангилал:Хятадын өөртөө засах тойрог
Ганболдын Баттөр

**Ганболдын Баттөр** (1987 оны 8 дугаар сарын 6-нд Улаанбаатар хотод төрсөн), Монгол Улсын сагсан бөмбөгийн шигшээ багийн тамирчин. Хамгаалагч болон холбон тоглогчийн байрлалд тоглодог. Сагсан бөмбөгийн спортын мастер.

## Олон улсын туршлага
*2007 - Нөхөрсөг тэмцээн, Эрхүү хот, ОХУ.
*2009 - 3 орны Цомын төлөөх нөхөрсөг тэмцээн (Монгол, БНСУ, ОХУ), Улаанбаатар хот, Монгол Улс.
*2009 - Зүүн Азийн Тавдугаар наадам, Хонг Конг, 12 дугаар сарын 5-13
*2010 - Азийн XVI Наадам, Гуанжоу, БНХАУ, 11 дүгээр сарын 12-27
*2013 - Азийн аварга шалгаруулах тэмцээний урьдчилсан шат, Инчеон, БНСУ

## Амжилтууд
*2001 он Өсвөр үеийн УАШТ-ий алт /Орос-3/
*2002 он Өсвөр үеийн Улаанбаатар хотын АШТ-ий алт /Орос-3/
*2003 он Өсвөр үеийн УАШТ-ий алт /Орос-3/
*2004 он Хүүхдийн спортын наадмын алт /1-р сургууль/
*2005 он Оюутны лигийн АШТ-ий алт /МУИС/
*Залуучуудын УАШТ-ий алт /МУИС/
*2005 он Оюутны Универсалийн алт /МУИС/
*2006 он Оюутны лигийн хүрэл /МУИС/
*Залуучуудын УАШТ-ий хүрэл /МУИС/
*Насанд хүрэгчдийн УАШТ-ий алт /МУИС/
*2007 он Залуучуудын УАШТ-ий алт /МУИС/
*Насанд хүрэгчдийн УАШТ-ий алт /МУИС/
*2012 оны Монгол Улсын Бүх ард түмний спартакиадын алт /МУИС/
*2009 оны МСБХ-ны Лигийн АШТ-ний мөнгө /МУИС-МBM/
*2010 оны МСБХ-ны Лигийн АШТ-ний хүрэл /МУИС-МBM/
*2011 оны МСБХ-ны "Холбоодын цом"-ын аварга /Баянзүрх Буллз/
*2012 оны МСБХ-ны Лигийн АВАРГА /Баянзүрх Буллз/
*2007 оны МСБХ-ны Лигийн 1-р тойргийн шилдэг тоглогч
*2007 онд МСБХ-ны Лигийг бөмбөг таслалтаар тэргүүлсэн
*2008 оны Оюутны лигийн шилдэг тоглогч

## Нэг тоглолтод тогтоосон онооны хувийн амжилт
*Улирлын тоглолтод: 51 оноо vs ШУТИС Sharks, 2007
*Triple-double vs ER Харцага, 2012
*Плей-Оффын тоглолтод: 39 оноо vs ER Харцага, Semifinal Game 3, 2011
*Олон улсын тоглолтод: 25 оноо vs Макао, Зүүн Азийн Наадмын хэсгийн тоглолт, 12 сарын 7, 2009, Хонг Конг.

## Лавлах материал 
Ангилал:Монголын шигшээ багийн сагсан бөмбөгчин
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1987 онд төрсөн
Улаан (шянь)

**Улаан** — Хятад улсын Хөхнуур мужийн Монгол Төвөд хоёр үндэстэн өөртөө засах Хайши тойргийн харъяат шянь буюу хошуу.

## Зураг

Зураг:Location of Wulan within Qinghai (China).png
Зураг:
Зураг:

## Эх сурвалж 
Ангилал:Шинжааны суурин
Ангилал:Хятадын хошуу ба тойрог
Гэри Синиз

**Гэри Алан Синиз** (, *1955 оны гуравдугаар сарын 17-нд төрсөн*) нь Америкийн жүжигчин, кино найруулагч, хөгжимчин юм. Синиз Эмми болон Алтан бөмбөрцөг шагналуудыг удаа дараа хүртэж Оскарт нэр дэвшиж байсан билээ.

Синизийн бүтээсэн дүрүүдээс *Форрест Гамп* киноны дэслэгч Дэн Тэйлорын дүр илүү танигдсан байдаг. Түүнчлэн *Аполло 13* (1995), *Ногоон бүс* (1999) кинонуудад бүтээсэн дүрүүдийг дурдаж болно.

## Эшлэл
## Холбоос
* 
* 
* 
* 

Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин
Ангилал:АНУ-ын кино найруулагч
Ангилал:Театрын жүжигчин
Ангилал:Театрын найруулагч
Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан
Ангилал:SАG-Award шагналтан
Ангилал:Чикагогийн хүн
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1955 онд төрсөн
Ницца

**Ни́цца** ( [],  []) — Франц улсын Прованс-Альп-Номин эрэгт байрласан томоохон хот.  2019 оны байдлаар 533 554 хүн амтай хот бөгөөд тээврийн томоохон зангилаа болсон боомт хот.  Францын далайн эрэг дахь амралтын гол газрын нэг. 

## Газар зүй 
### Уур амьсгал 
## Зураг

Зураг:Nice Port 1.jpg
Зураг:Italia 1843.svg
Зураг:Colline du chateau waterfall.jpg
Зураг:Nice SPOT 1161.jpg
Зураг:Saleya nice.jpg
Зураг:Nice france mamac.JPG

### Цэцгийн парад

File:Bataille de fleurs. 2020-02-22 14-43-52.jpg
File:Bataille de fleurs. 2020-02-22 14-47-17.jpg
File:Bataille de fleurs. 2020-02-22 14-50-16.jpg
File:Bataille de fleurs. 2020-02-22 14-53-48.jpg
File:Bataille de fleurs. 2020-02-22 14-56-44.jpg
File:Bataille de fleurs. 2020-02-22 15-00-53.jpg
File:Bataille de fleurs. 2020-02-22 15-18-29.jpg
File:Bataille de fleurs. 2020-02-22 15-23-33.jpg
File:Bataille de fleurs. 2020-02-22 15-15-01.jpg

## Эшлэл 
Ангилал:Альп-Маритим департаментын коммун‎

Ангилал:Прованс-Альп-Номин эргийн суурин
Ангилал:Далайн боомттой суурин
Ангилал:Тэнгисийн сувиллын газар
Ангилал:Францын сувиллын газар
Ангилал:Францын их сургуулийн хот
Ричард Дрейфусс

**Ричард Стивен Дрейфус** (, *1947 оны аравдугаар сарын 29-нд төрсөн*) нь Америкийн жүжигчин бөгөөд 1960-аад оны сүүл үеэс тайз дэлгэцийн бүтээлд гол дүрүүд бүтээж эхэлсэн тэрээр *Америк граффит*, *Эрүү*,  *Гурав дахь угсаатантай учирсан нь* болон *Баяртай хонгор минь* зэрэг кинонуудаараа эчнээ танил болж олон олон шагналын эзэн болж байв.

Дрейфус 1977 оны Оскарын шагналыг *Шилдэг эрэгтэй гол дүрийн* төрөлд *Баяртай хонгор минь* кинонд бүтээсэн Эллиот Гарфилдийн дүрээр гучин насандаа буюу түүхэнд *хамгийн залуудаа* хүртсэн бол 1995 онд *Ноён Холландын бүтээл* кинонгоор нэр дэвшсэн байдаг билээ. Түүнчлэн Алтан бөмбөрцөг, БАФТА шагналуудыг тус тус хүртсэн.

## Эшлэл
## Холбоос
*
*
*
*THR: Richard Dreyfuss finds 'Happiness'

Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин
Ангилал:АНУ-ын чөлөөт өрлөгчин
Ангилал:21-р зууны чөлөөт өрлөгчин
Ангилал:БАФТА шагналтан
Ангилал:Оскарын шагналтан
Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1947 онд төрсөн
Рой Шайдер

**Рой Ричард Шайдер** (, *1932 оны 11 сарын 10 – 2008 оны 2 сарын 10*) нь Америкийн жүжигчин бөгөөд сонирхогчдын боксын тамирчин байв. Тэр Стивен Спилбергийн *Эрүү* киноны нэг болон хоёрдугаар ангид цагдаагийн ахлагч Мартин Броудигийн дүрд тоглож эчнээ танил болсон билээ.

Шайдер Оскарын шагнал, Алтан бөмбөрцөг болон БАФТА-д хоёр удаа нэр дэвшиж байсан бөгөөд 1947-1953 оны хооронд сонирхогчдын боксоор тулалдаж чамгүй амжилт үзүүлж байв.

Тэрээр Герман, Ирланд гаралтай хүн байжээ.
## Эшлэл 
## Холбоос
* 
* Obituary The Times
* Рой Шайдер
* 

Ангилал:1932 онд төрсөн
Ангилал:2008 онд өнгөрсөн
Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин
Ангилал:Америкчууд
Роберт Шоу

**Роберт Арчибальд Шоу** (, *1927 оны 8 сарын 9 - 1978 оны 8 сарын 28*) нь Английн жүжигчин, зохиолч байв.

Түүний бүтээсэн дүрүүдээс *Эрүү* (1975) киноны махчин загасны анчин Квинти, *Гүн* киноны Ромер Трисийн дүрүүдийг онцлох нь зүйтэй.

Тайз дэлгэцийн олон олон бүтээлийн гол болон туслах дүрүүдийг чадварлаг бүтээсэн Шоу 1978 онд Ирландад 51 насандаа зүрхний шигдээсээр таалал төгсчээ.

X-men цуврал зурагт номны эсрэг дүрийн баатар Себастьян Шоуг нэрт жүжигчнээс сэдэвлэн бүтээжээ.

## Эшлэл
## Холбоос
* 
* 
* Robert Shaw - For All Seasons
* 

Ангилал:1927 онд төрсөн
Ангилал:1978 онд өнгөрсөн
Ангилал:Их Британийн кино жүжигчин
Ангилал:Театрын жүжигчин
Ангилал:Их Британийн зохиолч
Ангилал:20-р зууны утга зохиол
Ангилал:Англи хэлээрх утга зохиол
Ангилал:Оскарын шагналтан
Ангилал:Драм
Ангилал:Роман
Ангилал:Их Британичууд
Аддис-Абебын цэнгэлдэх хүрээлэн

thumb|Аддис-Абебын цэнгэлдэх хүрээлэн
Этиоп улсын Аддис Абеба хотын гол цэнгэлдэх хүрээлэн 1940 онд баригдаж, хоёр удаа засагджээ. 35 мянган суудалтай.

## Мөн үзэх
* Этиоп улсын хөлбөмбөгийн шигшээ баг

Ангилал:Цэнгэлдэх хүрээлэн
Ангилал:Этиоп
Линь Дань

**Линь Дань** (хятадаар 林丹 - [Lín Dān]) бол олимп, дэлхийн олон удаагийн аварга Хятад улсын эрэгтэй өдөн бөмбөгчин юм.

## Зураг

Зураг:Badminton-lin dan.jpg
Зураг:Badminton at the 2012 Summer Olympics 9311.jpg
Зураг:Lin Dan.jpg

Ангилал:1983 онд төрсөн
Ангилал:Хятадын өдөн бөмбөгчин
Ангилал:Хятадын олимпын аварга
Ангилал:Хятадын олимпын мөнгөн медальтан
Фужянь муж

**Фужянь** (монгол бичгээр  - füǰiyan, хятадаар 福建 - Fújiàn - [фужень]) — Хятад улсын дорно өмнөд эргийн муж.

## Зураг

Зураг:Snail pit tulou.jpg
Зураг:Peak Yunu.jpg
Зураг:FuzhouTaijiang.jpg

## Тэмдэглэл 
## Эх сурвалж 

Ангилал:Хятадын муж
Ангилал:Угсарсан нийлмэл үг
Дэмбэрэлийн Мөнх

**Дэмбэрэлийн Мөнх** (1942 онд Говь-Алтай аймгийн Халиун суманд төрсөн) нь Монгол улсын дүрслэх урлагийн нэрт төлөөлөгч, Урлагийн Гавьяат Зүтгэлтэн цолтой уран зураач юм.

## Намтар 
Говь-Алтай аймгийн Наран сум буюу одоогийн Халиун суманд малчин Ц.Дэмбэрэлийн хүү болон төржээ. Дэмбэрэлийн Мөнх нь урлагийн нэрт зүтгэлтэн Д.Маньбадарын шавь юм. 

1958 онд Д.Мөнх 16 настайдаа Говь-Алтай аймгийн Урчуудын эвлэлд дагалдах зураачаар томилогдон ирснээр анх уран зургийн гараагаа эхлэж байсан байна.

Ангилал:Монголын уран зураач
Ангилал:Монгол улсын урлагийн гавьяат зүтгэлтэн
Ангилал:Халиуны хүн
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1942 онд төрсөн
Гуйжоу муж

**Гуйжо́у** (монгол бичгээр  - güiǰvü, хятадаар 贵州省 - Guìzhōu Shěng) — Хятад улсын өмнөд хэсгийн нэгэн муж.

## Зураг

Зураг:Beipanjiang Railway Bridge-4.jpg
Зураг:Ethnic minorities areas in Guizhou.png

## Тодруулга 

Ангилал:Хятадын муж
Жянши муж

**Жянши** (Зөв бичих дүрмийн толь биш  - ǰiyangsi, хятадаар 江西 - Jiāngxī) — Хятад улс (БНХАУ)-ын дорно өмнөд хэсгийн муж.

## Зураг

Зураг:XinYu.jpg
Зураг:Mount Lushan - fog.JPG
Зураг:Porcelain Workshop, Jingdezhen, Jiangxi, China.jpg

## Тодруулга 

Ангилал:Хятадын муж
Сычуань муж

**Сычуань** (монгол бичгээр  - s(e)čuvan, хятадаар 四川 - Sìchuān) — Хятад улс (БНХАУ)-ын өрнө өмнөд хэсгийн муж.

## Зураг

Зураг:Leshan Buddha Statue View.JPG
Зураг:Larix potaninii trees Huluhai.jpg
Зураг:CHUNXILU.jpg

## Тодруулга 
Ангилал:Сычуань
Ангилал:Хятадын муж
Гуандун муж

**Гуанду́н** (монгол бичгээр  - ɣuvangdüng, хятадаар 广东  — Guǎngdōng) — Хятад улсын зүүн өмнөд захын муж.

## Зураг

Зураг:虎门大桥.JPG
Зураг:Guangdong, Villes préfectures et villes provinciales-2.svg
Зураг:20031122103838.jpg

## Тодруулга 

Ангилал:Хятадын муж
Чэнь Сеся

**Чэнь Сеся** ( - Chén Xièxiá) — олимп болон дэлхийн аварга Хятад улсын эрэгтэй туйван өргөгч.

Ангилал:Хятадын хүндийн өргөгч
Ангилал:Хүндийн өргөлтийн олимпын аварга
Ангилал:Хүндийн өргөлтийн дэлхийн аварга
Ангилал:Хятадын олимпын оролцогч
Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Сэргээшийн тохиолдол хүндийн өргөлтөд
Ангилал:Сэргээш Хятадад
Ангилал:Хятадууд
Ангилал:1983 онд төрсөн
Эрүү (кино)

***Эрүү*** () нь 1975 оны Америкийн триллер, аймшгийн кино бөгөөд Стивен Спилбергийн дөрөв дэх бүтээл юм. Питер Бенчлигийн (тус кинондоо зохиолч өөрөө сэтгүүлчийн багахан дүрд тоглосон байдаг) ижил нэрт зохиолоос сэдэвлэн бүтээсэн тус кино нь тайз дэлгэцийн ертөнцөд бүтээсэн арга барил, ашиг орлогоороо онцгой тэсрэлт хийсэн бөгөөд усанд зураг авалтыг өндөр түвшинд авчээ. Хэрцгий махан идэшт аварга махчин загасны дайралтад өртөж буйг амралт зугаа цэнгэлийн бахахан хот Эмити арал дээр харуулна. Орон нутгийн цагдаа Мартин Броуди тэнгис судлаач зурагчин болон махчин загасны ангуучын туслалцаатайгаар хотын аюулгүй байдлыг сахин хамгаалж буйг онц сонирхолтойгоор харуулдаг. 

Кинонд Рой Шайдер цагдаагийн ахлагч Мартин Броудигийн дүрд, 1977 оны Оскарын шагналт Ричард Дрейфусс далайн зурагчин Мэтт Хуперийн дүрд, Роберт Шоу махчин загасны анчин Квинтийн дүрд тус тус тогложээ.

Эрүү кино Холливудын бүх цаг үеийн шилдэг бүтээлийн нэгд зүй ёсоор тооцогддог.

## Өрнөл
## Дүрүүдэд
* Рой Шайдер — *Мартин Броуди*
* Роберт Шоу — *Квинт*
* Ричард Дрейфус — *Мэтт Хупер*
* Лоррейн Гэри — *Эллен*
* Мюррэй Хэмилтон — *Лэрри Воун*
* Карл Готтлиб — *Бен*
* Жеффри Крамер — *Леонард*
## Кино бүтэх явц
## Хөгжим
## Шүүмж
## Шагнал хүртсэн болон нэр дэвшсэн байдал
* 1976 — Оскарын шагнал
** Шилдэг кино *нэр дэвшсэн*
** Шилдэг эвлүүлэг (Верна Филдс)
** Шилдэг хөгжим (Жон Уильямс)
** Шилдэг дууны эвлүүлэг

* 1976 — БАФТА
** Энтони Эскуитагийн нэрэмжит тусгай (Шилдэг хөгжим)
* Нийт БАФТА-гийн 6 төрөлд нэр дэвшсэн

* 1976 — Алтан бөмбөрцөг
** Шилдэг хөгжим
* Нийт Алтан бөмбөрцөгийн 3 төрөлд нэр дэвшсэн

* 1976 — Грэмми
** Шилдэг хөгжим

## Эшлэл
## Холбоос
* 
* *Эрүү* Filmsite.org
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Ангилал:1975 оны кино
Ангилал:АНУ-ын кино
Ангилал:Амьтны аймшгийн кино
Ангилал:Адал явдалт кино
Ангилал:Триллер кино
Ангилал:Цуврал кино
Ангилал:Стивен Спилберг
Ангилал:Усан тээвэр кинонд
Юньнань муж

**Юньна́нь** (монгол бичгээр  - yünnan,

1368 онд Тогоонтөмөр хаан Дадугаас зугтсаны дараа Юньнан Лян ван Басалаварми Умард Юань Улсны хаанд үнэнч хэвээр үлджээ. 1381 онд Мин улсын хаан Жү Юаньжан 300,000 их цэргээр Юньнанийг довтолж, их хааны угсааны Лян ван Базарвармийн 100,000 цэргийг дайрав. 1384 онд Лян ван Мин улсын их цэрэгтэй байлдан дарагдаж, Дяньчи нуурт үсэрч амиа юүтгэсэн үйл явдлыг дурсгаж тэр уулыг ийнхүү нэрлэсэн аж.

1662 он Өмнөд Мин улсын сүүлчийн Ёнли хааныг Манж Чин улсын Ү Сангуйн Куньминд боомилж алав.

## Газарзүй 
Юньнань муж нь БНХАУ-ын хамгийн баруун өмнөд муж бөгөөд өмнөд талаараа Лаос, Вьетнам, баруун талаараа Мьянмар зэрэг улстай, хойд талаараа Түвдийн өөртөө засах орон, Сычуань муж, зүүн талаараа Гуйжоу муж, Гуанси Жуан мужтай хиллэдэг. Мьянмар, Лаос, Вьетнамтай хиллэдэг хилийн урт нь 4060 км.

Тус мужийн нутаг дэвсгэрийн ихэнх хэсэг нь уулсаар бүрхэгдсэн байдаг. Хойд талаараа Түвдийн уулархаг өндөрлөг нутаг, тэр дундаа Хэндуань нуруу 6740 м өндөрт байдаг бол өмнө зүгт уулс нь үржил шимт хөрс бүхий үзэсгэлэнт толгод, хөндий болон хувирдаг байна.

Юньнань бол Хөх мөрөн буюу Янцзы, Меконг зэрэг томоохон гол мөрөн, мөн Төвдийн өндөрлөгөөс эх авдаг олон жижиг голуудын эх орон юм.

Халуун дулаан завсрын бүсийн чийглэг, урин зөөлөн уур амьсгалтай. Байгалийн сайхан орчин, үзэсгэлэнт байгальтай учир Юньнань муж нь Хятадад жуулчдыг татах алдартай газруудтай.

## Зураг

Зураг:Yunnan-Landschaft.JPG
Зураг:Ethnic minorities areas in Yunnan.png
Зураг:Juyingchi.JPG
Зураг:Xingmeng Township - P1360327.JPG

## Тэмдэглэл 
## Эх сурвалж 

Ангилал:Хятадын муж
Ахмад Шах Массуд

**Ахмад Шах Массуд** (дари احمد شاه مسعود — Ahmad Šāh-e Mas'ūd, ; 1953 оны 9 сарын 1—2001 оны 9 сарын 10) нь Афганистаны цэргийн хээрийн захирагч, 1992-1996 онд Афганистаны батлан хамгаалахын сайд байсан хүн. Тажик үндэстэн. Афганистаны дайны үед Исламын босогчдын дунд Пандшерын арслан гэдэг нэрээр алдаршсан ба Талибанчуудын эсрэг Умардын эвслийн гол удирдагч нарын нэг байжээ. Талибаны амиа золиослогч нарын гарт амь үрэгдсэн.

Афганистаны иргэний дайны үед хазарачуудыг устгах үйл ажиллагаанд голлон оролцогч нарын нэг юм.

Ангилал:Афганистаны батлан хамгаалахын сайд
Ангилал:Афганистаны зэвсэгт хүчний хүн
Ангилал:Аллагын хохирогч
Ангилал:Афганчууд
Ангилал:1953 онд төрсөн
Ангилал:2001 онд өнгөрсөн
Бэлэн гоймон

Бэлэн гоймон нь халуун усанд найруулаж иддэг амтлагч болон гоймонгоос бүрдэх бэлэн хоол юм. Бэлэн гоймонг Японы “Nissin Food Products Co., Ltd.” компанийг үүсгэн байгуулагч, бизнесмэн Момофукү Андо (1910 – 2007) анх 1958 онд олж нээжээ. Түүний энэхүү нээлт нь Япончуудын хувьд XX зууны хамгийн “шилдэг” нээлт байсан гэлцдэг. Өдгөө дэлхийн олонх оронд өөр өөрийн өвөрмөц онцлогтойгоо уялдуулан гаргасан маш олон нэр төрлийн бэлэн гоймон байх агаад Хятадууд жилд 42 тэрбум гаруй бэлэн гоймонг хүнсэндээ хэрэглэдэг байна. Харин Өмнөд Солонгосын хувьд нэг хүн жилд 69 бэлэн гоймон иддэг ажээ. Бэлэн гоймон нь жирэмсэн ба 5 хүртэлх настай хүүхдүүдийн хувьд хамгийн хортой хүнсний бүтээгдэхүүнд тооцогддог бөгөөд эхчүүдэд ургийн өсөлт хөгжилтөд сөргөөр нөлөөлж үр зулбах эрсдэл дагуулдаг бол багачуудын бие дэх хэрэгцээт амин дэм, уургийг шимэгдүүлж улмаар энэ нь бяцхан үрсийг тань тэжээлийн архаг дутагдалд хүргэдэг байна. “The Consumer Education & Research Society”-гаас явуулсан судалгаагаар хүмүүсийн хамгийн түгээмэл хэрэглэдэг 15 нэр төрлийн бэлэн гоймонд судалгаа хийж үзжээ. Амин дэм ба төмрийн агууламж өндөртэй гэгдэж багагүй сурталчлагдаад байсан эдгээр бэлэн гоймонгийн найрлагад санаанд оромгүй орц илэрснээс гадна өөх тосноос илүү биед хэрэгцээтэй зүйлс үгүй байжээ. Тиймээс бэлэн гоймонг хэрэглэхээс эрс татгалзах эсвэл хэрэглээгээ багасгахыг зөвлөжээ.

## Зүүлтүүд
Ангилал:Шөл
Ангилал:Бэлэн зоогийн сэдэв
Николь Кидман

**Николь Мэри Кидман** (, *1967 оны зургаадугаар сарын 20-нд төрсөн*) нь Австрали-Америкийн жүжигчин, дуучин болон кино продюсер юм. 
## Намтар уран бүтээл
Тэрээр Хавай арлын Хонолулу хотод Энтони Дэвид Кидман (биохимич) болон Жанелль Энн Макнэйл (асрагч) нарын Австрали гэр бүлд төрсөн тул Австрали болон Америкийн Нэгдсэн Улсын давхар харъяалалтай юм. Харин өвөг нь Шотланд, Ирланд хүмүүс байжээ. Кидман 1983 оноос кино урлагт хөл тавьсан юм. Австралийн телевизийн хэд хэдэн алдартай олон ангит кино болон уран сайхны кинонуудад тоглож улмаар 1990 оны эхэн үеэс дэлхий дахинд өөрийгөө таниулсан *Аянгат өдрүүд* (1990), *Холын хол нутаг* (1992) болон *Бэтмэн үүрд* (1995) кинонуудад Том Круз, Томми Ли Жонс болон Жим Керри нарын алдартай жүжигчидтэй хамтран тоглож Холливудын замналаа эхлүүлсэн байдаг билээ. Түүний тоглосон бүтээлүүд маш их амжилт олдог билээ. Оргил бүтээлүүдээс дурдвал хөгжимт төрлийн *Мулен Руж!* (2001) киногоор хоёр дахь удаагаа Алтан бөмбөрцөгт анхны удаагаа Оскарын шагналд *Шилдэг эмэгтэй гол дүрээр* нэр дэвшиж улмаар байсан Британий нэрт зохиолч Виржиния Вулфийн амьдрал уран бүтээлийг харуулсан *Цаг хугацаа* (2002) киногоор магтаал сайшаалын дээдийг хүртэж хоёр дахь удаагаа Оскарт нэр дэвшиж Шилдэг эмэгтэй гол дүрийн шагналыг хүртжээ.

1994 оны НҮБ-ын Сайн санааны элч Кидман 2003 оны БАФТА, 1996, 2002 болон 2003 оны Алтан бөмбөрцөг шагналын эзэн болж байв.

## Гэр бүл
ы хамт 2009 онд.]] Николь Кидман хоёр удаа гэрлэсэн ба анхны нөхөр нь жүжигчин Том Круз (1990-2001), одоогийн нөхөр нь дуучин Кэйт Урбан (2006-одоо) юм. Дөрвөн хүүхэдтэй. 

## Шагнал хүртсэн болон нэр дэвшсэн байдал
### Шагнал
* Оскар
** 2003 — Шилдэг эмэгтэй гол дүр (*Цаг хугацаа*)
* Берлиний наадам
** 2003 — Шилдэг эмэгтэй гол дүрийн Мөнгөн баавгай (*Цаг хугацаа*)
* БАФТА
** 2003 — Шилдэг эмэгтэй гол дүр (*Цаг хугацаа*)
* Алтан бөмбөрцөг
** 1996 — Хөгжимт инээдмийн киноны Шилдэг эмэгтэй гол дүр (*Үхлийг юу зогсоох бол*)
** 2002 — Хөгжимт инээдмийн киноны Шилдэг эмэгтэй гол дүр (*Мулен Руж!*)
** 2003 — Драм киноны Шилдэг эмэгтэй гол дүр (*Цаг хугацаа*)

### Нэр дэвшсэн байдал
* Оскар
** 2002 — Шилдэг эмэгтэй гол дүр (*Мулен Руж!*)
** 2011 — Шилдэг эмэгтэй гол дүр (*Хүйтэй уул*)
* БАФТА
** 1996 — Шилдэг эмэгтэй гол дүр (*Үхлийг юу зогсоох бол*)
** 2002 — Шилдэг эмэгтэй гол дүр (*Өөр хүмүүс*)
* Алтан бөмбөрцөг
** 1992 — Шилдэг эмэгтэй туслах дүр (*Билли Батгейт*)
** 2002 — Драм киноны Шилдэг эмэгтэй гол дүр (*Өөр хүмүүс*)
** 2004 — Драм киноны Шилдэг эмэгтэй гол дүр (*Хүйтэн уул*)
** 2005 — Драм киноны Шилдэг эмэгтэй гол дүр (*Төрөлт*)
** 2011 — Драм киноны Шилдэг эмэгтэй гол дүр (*Хүйтэн уул*)
** 2013 — Шилдэг эмэгтэй туслах дүр (*Сонин худалдагч*)
** 2013 — Цуврал киноны Шилдэг эмэгтэй гол дүр (*Хемингуэй ба Геллхорн*)

## Эшлэл
## Цахим холбоос 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Николь Кидман

Ангилал:Австралийн жүжигчин
Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин
Ангилал:БАФТА шагналтан
Ангилал:Оскарын шагналтан
Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан
Ангилал:Австралийн одон шагналтан (компаньон)
Ангилал:Эмми шагналтан
Ангилал:АНУ-ын хүн
Ангилал:Австраличууд
Ангилал:1967 онд төрсөн
Туркийн тусгаар тогтнолын дайн

[thumb|1919 оны 5 сард хамгийн түрүүн эзлэгдсэн [Смирнаг турк цэргүүд 1922 оны 9 сарын 9-нд чөлөөлж авчээ]]

Туркийн Османы эзэнт гүрэн Дэлхийн нэгдүгээр дайнд ялагдан Холбоотны цэргийн хүчинд эзлэгдэн бутарч арчаагаа алдсан үе 1919 – 1923 онд **Туркийн тусгаар тогтнолын дайн** ( – Тусгаар тогтнолын дайн, *Kurtuluş Savaşı* – Чөлөөлөх дайн) өрнөн ялж, Османы эзэмшин байсан бусад нутгийг хаяж Турк орноо өөд татан хаант засгийг халж Бүгд Найрамдах Турк Улсыг байгуулжээ. Дайны нэг талд Мустафа Кемал Ататүркаар удирдуулсан Ангорын засгийн газар, нөгөө талаас Турк орныг эзлэн хянасан Грек, Армени, Франц, Их Британи, Итали, Гүрж, хаант ёсоо хадгалахыг зорьсон Константинополь дахь Османы төр байжээ.

Дайн үүсэх нөхцөл 1918 оны 10 сарын 30-наас эхэлж 11 сарын 18-нд Холбоотнууд (Антант) Османы нийслэл Константинополийг эзлэв. 1919 оны 5 сарын 15-нд Грекийн цэрэг Анатолид газардахтай зэрэгцээд Анкарад цэргийн хоёр анги бүрджээ. Тэр үед Ататюркийн удирдлаганд 35,000 цэрэг байв. Османы төр дургуйцсэн ч Туркийн хувьсгалчид улам хүчирхэгжиж дорно зүгт Арменитай, өмнө зүгт Сирийг эзэлсэн Францтай, өрнө зүгт Гректэй гээд улс орныхоо зүг бүрт харийн түрэмгийлэгчидтэй байлдаж байжээ. 1921 оны өвөл Лондон, намар нь Карст дайтахыг зогсоох талаар хэлэлцэж байсан. Хувьсгал нэгэнт дийлж өөрөө амьд байх аргагүй болсон VI Мехмед султан 1922 оны 11 сарын 17-нд Туркээс дутааж Британийн Мальта руу явжээ. 1922 онд Лозаннад эхэлсэн хэлэлцээрийн үр дүнд Османы өвийг Турк улс залгахыг Их Британи, Франц, Итали хүлээн зөвшөөрч 1923 оны 10 сарын 29-нд Бүгд Найрамдах Турк Улс үүсэн байгуулагджээ. Дайны төгсгөлд Турк 271 мянга, холбоотны талд нийтдээ 400-аад мянган цэрэгтэй байв. Дайны уршгаар тал талын 200 гаруй мянган цэрэг, армени, грек голцуу 500 мянган энгийн ард алагджээ.

Ангилал:20-р зууны дайн
Ангилал:Тусгаар тогтнолын дайн
Ангилал:Туркийн зэвсэгт хүчний түүх
Ангилал:Мустафа Кемал Ататүрк
Ангилал:Азийн дайн

Ангилал:Шинэ эриний Грекийн түүх
Мэнжян

**Мэнжян** ( ~ **«Монголын хязгаар нутаг»** буюу **«Монголын Өөртөө Засах Холбоот Засгийн Ордон»** монгол бичгээр ) — 1939-1945 онд Өвөр Монгол оронд тогтсон, Японы **тоглоомын улс** байв.

## Нэр 
Энэ улсын бүтэн нэр нь янз бүр солигдож байсан бөгөөд «монгол хязгаар нутаг» гэсэн утгатай **Мэнжян** (Мөнжян, Мэнзян, Мэнцян) гэсэн товч, оноосон, хятад нэрээр түүхэн дэх бусад монгол улсаас ялган таньдаг.

## Оршил 
1931 онд Японы эзэнт гүрэн Дундад Иргэн Улс (ДИУ) руу дайран Манжуурыг эзлэн авж Манж-гог үүсгэсэн бөгөөд цааш Өвөр Монголын болон Бээжин хавийн мужуудад нэвтэрчээ. 

1933 оноос Цахар мужийг эзэлж 1936 онд Дэмчигдонров вангийн тэргүүлсэн «Монголын цэрэгжсэн засгийн газар» байгуулагдав. 1939-1937 онд Суйюянь мужийн нутгийг авсан. 1937 онд «Монголын нэгдсэн автономит засгийн газар» гэх болсон.

## Түүх 
1939 онд Цахарын өмнөд хэсэг, Шаньсигийн умард хэсэг автономит засгийн газарт нэгдэж шинээр «Мэнжянгийн нэгдсэн автономит засгийн газар» гэдэг болов. Засгийн газар Хаалган хотын ойр Жанбэйд байсан. 

1941 онд «Монголын өөртөө засах холбоо» нэртээ болсон ба Ван Жинвэйн Наньжинд байгуулсан, Японы мэдлийн Хятадын засгийн газарт нэр төдий хамаарах болжээ. Үнэндээ бол өөрийгөө бүрэн засч байв.

1945 оны Зөвлөлтийн үүсгэсэн Чөлөөлөх дайнд Япон ялагдан бууж өгсний хамт дуусаж татан буугдсан.

## Зураг

Зураг:Demchugdongrub.jpg|Дэ ван (зүүн гар талд) Мэнзяний армийн ерөнхий командлагч Буяндэлгэр (төвд) болон бусад хамтрагчийн хамт
Зураг:%E8%92%99%E7%96%86%E8%81%94%E5%90%88%E8%87%AA%E6%B2%BB%E6%94%BF%E5%BA%9C1.jpg|Мэнзянгийн засгийг тунхагласан нь
Зураг:Mengjiangbanknote1yuan1940.jpg|Мэнжянгийн 1 төгрөг=*юань*
Зураг:Mengjiang4f1943scott2N94.jpg|Шуудангийн марк. 1940 он

## Цахим холбоос 
* Монгол ба Япон: Хүчирхэг улс төрийн бодлогын цаана юу байна вэ
* Д.Цэрэнбалжир - Нанука нутаг буцсан нь

Ангилал:Өвөр Монголын түүх
Ангилал:Монголын түүхэн улс
Ангилал:Хүлээн зөвшөөрөгдөөгүй түүхэн улс
Ангилал:Хятад-Японы хоёрдугаар дайн
Ангилал:Японы колоничлолын түүх
Ангилал:Японы Хаант Улсын тоглоомын улс
Ангилал:Монгол-Японы харилцаа
Ангилал:Монголын түүхэн нутаг дэвсгэр
Мушгиа худагийн орд

Мушгиа худагийн ордын хэмжээнд 1983-1984 онд ЗХУ ба БНМАУ-ын ШУА-ийн геологийн хамтарсан экспедици болон БНМАУ-ын ЭХУУҮЯамны ГУУҮШИнституттай хамтран эрэл-хайгуулын ажлыг Төв ба Хүрэн хадны хүдрийн бүсийн хэмжээнд хийсэн бөгөөд үүний үр дүнд ордын тойм нөөцийг тухайн үеийн нөөцийн ангилалаар С2+P1 зэргээр 398 сая тн хүдэрт агуулагдсан ГХЭ-ийн нийлбэр исэл нь 6,1 сая тн гэж үнэлсэн байна.
1989-1990 онд Говь нэгдлийн геологич Д.Цэцэнпилийн удирдлагаар Төв, Хүрэн хад, Төмөртэйн хүдрийн бүсүүдийн хэмжээнд эрэл-үнэлгээний ажил гүйцэтгэсэн бөгөөд энэ ажлын үр дүнд тухайн үеийн ангилалаар С2 зэргээрөнөөгийн ангилалаар боломжитой С зэргийн түвшинд 0,88-3,11 хувийн ГХЭ-иин ислийн нийлбэр агуулга бүхий 23,6 сая тн хүдэр, 246,9 мянган тн ГХЭ-ийн ислийн нөөц тооцон, Р1 буюу баялгийн түвшинд 0863-0,65 хувийн агуулгатай 1,6 сая тн хүдэр,24,7 мянган тн  ГХЭ-ийн ислийн бяалагийг тус тус үнэлжээ.
“Монгол газар” ХХК, “Рэмет” ХХК,  “Мушгиа худаг металс” ХХК нар 2007-2011онуудад нарийвчилсан хайгуулын ажлыг хийсний үр дүнд Мушгиа худагийн ордын хэмжээнд ГХЭ-ийн шинэчилсэн нөөцийг бодитой В болон боломжтой С зэргээр нийтдээ 0,82-2,2 хувийн ГХЭ-ийн (RE2O3 буюу TR2O3) агуулгатай 17,6 сая тн хүдэр, 231,8 мянган тн ГХЭ-ийн ислийн нөөцийг тогтоосон. 

### Ордын судалгааны түүх
### Ордын геологийн тогтоц
### Ордын нөөц
Ангилал:Дэлхий
Ангилал:Геологи
Ангилал:Ашигт малтмалын геологи
Ангилал:Газрын ховор шорооны элемент
Ангилал:Монголын геологи
Ангилал:Монголын ашигт малтмал
Ангилал:Монголын ашигт малтмалын ордууд
Лугийн голын орд

Лугийн голын ордод 1984-1989 онд хийсэн нарийвчилсан судалгаагаар орд газрын нөөцийг тодорхойлсон бөгөөд ордын хэмжээнд тухайн үеийн нөөцийн ангилалаар С1 төрлийн буюу өнөөдрийн нөөцийн ангилалаар В зэргийн 3.65% -ийн ГХЭ-ийн (RE2O3 буюу TR2O3) агуулгатай 102619.2 тн хүдрийн нөөцийн бодитой зэрэгээр, С2 төрлийн буюу өнөөдрийн нөөцийн ангилалаар С зэргийн 2.63%-ийн ГХЭ-ийн агуулгатай 333744.2 тн хүдрийн нөөцийн боломжтой (С) зэрэгээр тус тус тогтоогдсон байна. Өөрөөр хэлбэл дунджаар 2.87%-ийн ГХЭ-ийн агуулгатай  436364.1 тн хүдэр байгаа нь нийт 12505.2 тн цэвэр ГХЭ-ийн нөөц байна. Нөөцийн хамт байж болох ГХЭ-ийн баялгийг хамт 2.74 хувь ховор элементийн дундаж агуулга бүхий 416964.9 тн хүдрээр үнэлсэн. 

“РЕО” ХХК нь Лугийн голын ордын хэмжээнд авч 2005 оноос хайгуул хийсний үр дүнд ордын нөөцийг шинээр тооцон нийт (B+С)зэргээр	506217,83тн хүдэрт 13505,45 тн ГХЭ-ийн ислийн нөөц байна гэж үзжээ.

### Ордын судалгааны түүх
### Ордын геологийн тогтоц
### Ордын нөөц
Ангилал:Газрын ховор шорооны элемент
Ангилал:Монголын геологи
Ангилал:Монголын ашигт малтмал
Ангилал:Монголын ашигт малтмалын ордууд
Вольфрам

Металл **гянтболд** цайвар саарал  өнгөтэй, хайлах температур нь 3422°C, 5930°C–т буцалдаг. Хувийн жин нь 19.25 г/см3. Гайхамшигтай физик шинж чанартай. Улайсгахад гэрэлтэх чадвар өндөртэй, улайссан металл вольфрам дулаан ялгаруулах чадвар өндөртэй, тэлэлтийн коэффициент багатай, олон металлтай хамтарч онцгой сайн шинжтэй хайлш, хатуу карбид-хайлшууд үүсгэдэг.   
Вольфрамын ган хатуулаг өндөртэй, бат бэх, хялбар хайлдаггүй, өөрөө өөрийгөө ширээдэг, хүчилд тэсвэртэй.  
Вольфрамын нэгдлүүдийг химийн урвалд будагч болгож, өндөр чанартай бензин үйлдвэрлэхэд катализатор болгож хэрэглэдэг.

## Цахим холбоос 
## Эшлэл 
Ангилал:6-р үеийн элемент

Ангилал:Коэнзим
Ангилал:Кубын талст систем
Ангилал:Цахилгаан техникийн материал
Ангилал:Хагас дамжуулагч электроникийн бэлдэц
Хотгорын орд

**Хотгорын орд** 1979-1982 онд Л.В.Заботкин нарын гүйцэтгэсэн 1:200000-ны масштабын геологийн зураглалын ажлын үр дүнд Хотгорын газрын ховор металлын илрэл тогтоогдсон ба 1:10000-ны масштабтай эрлийн ажил хийгдсэн байна.

Эрлийн ажлын дүнд аргиллитжсан фойяитад ГХЭ-ийн нийлбэр ислийн (∑TR) агуулга 0.14-6.17% хүрч байгааг тогтоон, аргиллитжих хувирал нь хүдэр үүсэлтэй нягт холбоотой тул эрлийн шууд шалгуур тэмдэг гэж үзсэн.

“Кью Жи Экс Монгол” ХХК нь 2005-2009 онд онд эрэл-хайгуулын ажлыг хийсэн бөгөөд энэхүү ажлын үр дүнд Хотгорын ордод бодитой ба боломжтой (В+С) зэргээр, эдийн засгийн хувьд үр ашигтай, 1.22 %-ийн TR2O3-ийн нийлбэр ислийн дундаж агуулгатай, 37232.75 мян.тн анхдагч хүдэр, 1.21 %-ийн агуулгатай, 2518.34 мян.тн исэлдсэн хүдэр тогтоосон. Нийт (В+С) зэргийн нөөц 39751.09 мян. тн хүдэрт, 1.22%-ийн TR2O3 –ийн ислийн агуулга бүхий 486.72 мян. тн ГХЭ-ийн ислийн нөөц тогтоогдсон.

### Ордын судалгааны түүх
### Ордын геологийн тогтоц
### Ордын нөөц
Ангилал:Ашигт малтмалын геологи
Ангилал:Газрын ховор шорооны элемент
Ангилал:Монголын геологи
Ангилал:Монголын ашигт малтмал
Ангилал:Монголын ашигт малтмалын ордууд
Цагаан тугалга

Химийн цэвэр **цагаан тугалга** нь мөнгөн цагаан өнгөтэй хялбар хайлдаг, хялбар исэлддэггүй бөгөөд давтагддаг металл юм. Цагаан тугалга нь усанд уусдаггүй ба хүчлүүдтэй химийн урвалд бараг ордоггүй юм. Зөвхөн хүчтэй хүхрийн хүчилд удаан халаах юм бол тэр нь уусч, хүхрийн хүчлийн цагаан тугалгыг үүсгэнэ. 
Цагаан тугалга нь исэлддэггүй учраас бусад төмөрлөгүүдийг бүрж зэврэхээс хамгаална. Байгаль дээр цагаан тугалга нь цэвэр байдлаар тохиолдохгүй, зөвхөн бусад элементүүдтэй нийлсэн химийн нэгдэл байдлаар тохиолдох ба ялангуяа хүчилтөрөгчтэй нэгдсэн давхар исэл маягаар тохиолдоно. Энэ эрдсийг цагаан тугалгын чулуу /касситерит/ гэх буюу энэ нь металл цагаан тугалгыг гаргаж авах гол түүхий эд нь болдог байна. 

Цагаан тугалга нь зэс, цайр, хар тугалга, магни, висмут, кадми зэрэг бусад металлуудтай нэгдэж янз бүрийн хайлшийг үүсгэнэ. Хайлшинд цагаан тугалгыг нэмэхэд тэр хайлшийн хайлах цэг нь буурах ба сайн чанарын болдог учраас тэдгээрийг үйлдвэрт өргөн хэрэглэх бололцоотой болдог юм.

Цагаан тугалгыг цахилгаан үйлдвэрт хэрэглэхдээ конденсатор хийхэд хэрэглэх тугалган цаас хийнэ. Хүнсний үйлдвэрт тугалаган цаасаар хүнсний бүтээгдэхүүн цай зэргийг чийгээс хамгаалахын тул ороож боодог, шаазан ваарын үйлдвэрт цагаан тугалгаар будаг, паалан зэргийг хийдэг.хараал идсэн prius нд ихээр ашиглагддаг

## Цахим холбоос 
## Эшлэл 
Ангилал:5-р үеийн элемент
Ангилал:Тетрагональ талст систем
Ангилал:Эрдэс
Ангилал:Эрдсийн ангиллын элемент
Лити

**Лити** (химийн тэмдэглэл— Li, латин. *Lithium*) нь өнгөлөг цагаан өнгөтэй металл, хувийн жин нь 0.53 г/см³, хайлах температур нь 180.54 °С, буцлах температур нь 1330 °С. Хар тугалганаас зөөлөн бөгөөд давтагдах, сунахдаа сайн, хэд хэдэн металлуудтай хамт хайлш хийдэг. 

Хүчилтөрөгч, устөрөгч, азот, фосфор, хүхэртэй нэгдэхдээ амархан. 
Хэт хөнгөн, бат бөх, зэврэлтэд тэсвэртэй, халуун тэсвэрлэдэг хайлшууд хийхэд хөнгөн цагаан, магни, бериллийн хамт хэрэглэдэг бөгөөд ийм хайлшаар пуужингийн эд анги хийдэг. Лити, түүний нэгдлийг цөмийн физик, агаарын кондиционарт ашигладаг.

Металл лити, түүний нэгдлүүд нь пуужин, дуунаас хурдан онгоц, усан доогуур шумбагч онгоцны тусгай түлшний үндсэн бүрэлдэхүүн хэсэг болдог.

Лити, түүний нэгдлүүдийг нисэх хүчин, сансар судлал, хар ба өнгөт металлург, цөмийн энерги, шил ба керамик эдлэлийн үйлдвэр, агааржуулалтын систем, мөн хими ба нефтийн үйлдвэрт өргөн хэрэглэнэ.

## Эшлэл 

Ангилал:Галын аюултай бодис
Ангилал:Химийн элемент
Ангилал:Ашигт малтмал
Ангилал:Антидепрессант
Ангилал:2-р үеийн элемент
Ангилал:Шүлтийн металл
Ангилал:Идэмхий бодис
Ангилал:Металл бэлдэц
Ангилал:Сэтгэцэд нөлөөтэй бодис
Ангилал:Хагас дамжуулагч электроникийн бэлдэц
Ангилал:Цахилгаан хими
Ангилал:Цахилгаан техникийн материал
Бастнезит

Бастнезит - церийн бүлгийн болон европий агуулсан ГХЭ-ийг гаргаж авах үндсэн эх үүсвэр болох эрдэс. 
Е.И Семеновын /7/ тодорхойлсноор түүний химийн найрлага нь: 57% ГХЭ ; 2.6% AL203; 8.3% Fe203; 1.8%-P205; 2.8% ThO2; 2.1% -SiO2; 2.8%-CaO; 0.1% - MgO; 6.9% -F. Химийн томъёо нь (Ce, La,...)[CO3]F.

Ангилал:Химийн нэгдэл
Ангилал:Ашигт малтмал
Монацит

Монацит: Химийн томъёо нь (Ce, La,...)PO4, Монацит нь ГХЭ ба торийн фосфат юм. Энэ нь эдгээр элементийг үйлдвэрлэх үйлдвэрийн үндсэн түүхий эд болдог. 
Үндсэн нөөц нь Энэтхэг, Бразил, Австали, Малайз зэрэг далайгаар хүрээлэгдсэн бусад орнууд болон далайн эрэг хавийн элсэрхэг хурдаст бөөгнөрсөн байдаг. 
Монацит нь ерөнхийдөө торийн ислийг 50-70 хувь, ураны ислийг 0.1-0.4 хувь агуулдаг. Монацитын баяжмалын найрлага орон болгонд харилцан адилгүй байдаг. 
Энэ эрдэс дэх ГХЭ-ийн ихэнхи хувь нь церийн бүлгийн элементүүд байна. Иттрийн бүлгийн элементүүдийн концентрат нь 1 хувиас хэтэрдэггүй ба зарим тохиолдолд 5-6 хувь хүрдэг. Байгальд монацит нь ильменит, рутил, циркон, гранат, магнетит, турмалинтай хамт тохиолддог. Техникийн хэрэглэж болохуйц уурхай нь 0.1-5 хувийн монацит агуулсан байна. 

Ангилал:Химийн нэгдэл
Ангилал:Ашигт малтмал
Ксенотим

Химийн томъёо нь YPO4. Энэ нь иттри ба бусад ГХЭ-ийн фосфат ба иттрийг гарган авах гол түүхий эд юм. Энэ эрдэс нь иттрийгээс гадна их биш хэмжээгээр ГХЭ /голлон иттрийн бүлгийн элементүүд / мөн цирконы исэл, цагаан тугалганы исэл, цахиурын исэл, торийн ислийг агуулдаг.

Иттрийн агуулга нь  63.1 хувь хүрдэг.  Харин баялаг хүдэр нь 25-35 хувийн иттрийн ислийг агуулдаг. Ксенотим нь монациттай адил фосфат юм.

Ангилал:Химийн нэгдэл
Ангилал:Ашигт малтмал
Норжмаагийн зам

«**Норжмаагийн зам**» — 1938 онд бүтсэн Монголын уран сайхны кино. Монгол найруулагч найруулсан анхны кино бөгөөд дуугүй, суртал ухуулгын шинжтэйгээрээ онцлог 2 бүлэгт хар цагаан, дуугүй кино юм.

## Уран бүтээлчид 
*Зохиолч - Төмөрийн Нацагдорж
*Найруулагч - Төмөрийн Нацагдорж, Л.Шеффер
*Оператор – Б.Дэмбэрэл, С.Дэмбэрэл, А.Лебедев
*Эвлүүлэгч – Д.Төмөр, Кувшинчикова
*Гол дүр:
**Норжмаа – Нацагийн Лэгжмаа
**Цэрэндулам – Намтайширын Ханд
**Лам – Пунцаг
**Эмгэн – Гүнсэн  

## Агуулга 
Энэ кино нь Монголын киноны уран бүтээлчдийн өөрсдөө бие даан бүтээсэн анхны уран сайхны дуугүй кино бөгөөд Европын боловсон эмнэлгийг сурталчлах зорилготой ухуулгын чиглэлээр амьд сонины хэлбэртэйгээр хийгджээ. Нэг хашааны 2 айлын жирэмсэн эмэгтэй төрөхөөр өвдөж эхлэхэд Цэрэндулам эмнэлэгт хүүгээ төрүүлэн баяр баясгалан болж байхад Норжмаа нь гэртээ лам залж гүрэм уншуулсаар төрөлт нь бүтэлгүйтэж, эмнэлэгт үйл явдал болж буйг зэрэгцээ эвлүүлгээр үзүүлсэн нь үйл явдлын утга санааг үзэгчдэд тодруулж өгсөн сурталчилгааны зориулалттай кино юм.

Ангилал:1938 оны кино
Ангилал:20-р зууны монгол кино
Ангилал:Уран сайхны кино
Монгол хүү

«**Монгол хүү**» — 1936 онд БНМАУ-д монгол хэлээр бүтээсэн, Монголын анхны уран сайхны кино.

## Агуулга 
Монгол ардын үлгэрийн сэдвээр зохиомжилсон “Аршийн мод ” зохиолоор бүтээсэн энэхүү кинонд Цэвээн хэмээх хөдөөгийн нэгэн цайлган сэтгэлт, итгэмтгий малчин эр өөрийн дурлалт бүсгүй Дулмаатай гэрлэн, аз жаргалтай амьдрахын тулд шидэт модны эрэлд харь газар аялан явж, зовлонд учран, эцэст нь төрөлх Монгол нутагаа эргэн ирж, жинхэнэ аз жаргалыг амсан мэдэрч буйг харуулжээ.

1937 онд энэхүү киног хийсний дараа МАХН-ын Төв Хороо, Засгийн газраас “Ард” кино театрыг байгуулж “Монгол хүү” киног үзжээ. Гэтэл тухайн үед хэлмэгдүүлэлт эхэлж байсан учраас Төв хорооноос “Монгол хүү”-г гаргахыг хориглосон байна.  Учир нь энэхүү кинонд тухайн үеийн эсэргүү лам нарыг үзүүлсэн байна хэмээн дахин Монгол нутагт үзүүлэхгүй хэмээн хаасан байна.

1938 онд Оросууд энэ киног АНУ-д үзүүлэхэд Америкийн кино академиас 10 шилдэг киноны нэгээр тодорсон нь Монголыг дэлхийд таниулсан “Монгол хүү” кино болсон юм.

## Дүрүүд 
Гол дүрд
* Цэвээн - Ч.Цэвээн
* Дулмаа - Б.Сосорбарам
* Амгалан – Д.Гомбо
* Буяндалай - Д.Бат-Очир
* Хошуу ноён – Н.Цэгмэд
* Хатан – Д.Ичинхорлоо

## Дэлгэрэнгүй сурвалж 
* artfilm.mn – Монгол хүү (1936)
*

Ангилал:1936 оны кино
Ангилал:20-р зууны монгол кино
Ангилал:Уран сайхны кино
Ангилал:Монголын кино
Ангилал:Хайр дурлалын кино
Ангилал:Хар цагаан кино
Сүрэг чоно

«**Сүрэг чоно**» — 1939 онд бүтсэн Монголын уран сайхны кино.

## Уран бүтээлчид 
**Найруулагч:** Төмрийн Нацагдорж

**Зохиолч:** Донровын Намдаг

**Оператор:** Балдангийн **Дэмбэрэл,** Сэрээтэрийн **Дэмбэрэл**

Эвлүүлэгч – Кувшинчикова,  Д.Төмөр

**Гол дүр:  Данзанд –**  Дэндэвийн Чимэд-Осор

**                Дарьдуламд  –** Чимидийн Долгорсүрэн

**                Цэцгээд –  **Дашзэвгийн Ичинхорлоо

**                Шушмаад –**  Цагааны Цэгмид

**                Наваанжамбад –**  Аюушийн Пагма

## Киноны гол агуулга 
1940-өөд оны үед Японы тагнуулын даалгавраар бүлэг этгээдүүд хувьсгалын эсэргүүг хорлон сүйтгэх үйл ажиллагаа явуулж байжээ. Энэхүү ээдрээт үед хувьсгалын эсэргүү нарын хорт бодлого, нөгөө талаас ард түмний сонор сэрэмж аюулаас хамгаалах байгууллагын үүрэг хариуцлага өндөр байсныг залуу бүсгүй Дарьдулам түүний нөхөр Данзан нарын дүрээр нэгэн гэр бүлийн амьдралд тохиолдсон үйл явдлаар киноны утга санааг сонирхолтой илэрхийлж чадсан бөгөөд драмын жүжгийг дэлгэцнээ амьдруулсан анхны оролдлого юм. Зохиолыг Донровын Намдаг өөрийн нэгэн нэрт жүжгийн санаанд тулгуурлан бичжээ.
Ангилал:1939 оны кино
Ангилал:20-р зууны монгол кино
Ангилал:Уран сайхны кино