Системийн дуудлагын интерфэйс

Програм ба тооцоолох систем дэх дуудлага нь үйлдлийн системийн кернелд ямар ч үйлдлийг гүйцэтгэх програмын дуудлага юм.

 Орчин үеийн үйлдлийн системүүд нь тооцоолох процессыг ажиллуулж, гүйцэтгэгдэх боломжтой програмыг бусад програм, тоног төхөөрөмжөөс өгөгдөлд хандахаас сэргийлдэг хүчийг тусгаарлах боломжийг олгодог. OS процессор нь процессорын давуу эрхтэй горимд ажилладаг. Ажиллагааны ажиллагаа эсвэл тоног төхөөрөмжид хандах шаардлагатай ажиллагааг гүйцэтгэхийн тулд хөтөлбөр нь дуудлага хийх үйл явцын эрх мэдлээс хамааран, ийм дуудлагыг гүйцэтгэх буюу татгалзахаас хамаарна.
 Програмистуудын үүднээс харахад системийн дуудлага нь системийн сангаас subrutin буюу функцийн дуудлага шиг харагддаг. Гэсэн хэдий ч, ийм функц буюу дэд сувгийн дуудлага хийх тусгай тохиолдол гэх мэт системийн дуудлага нь системийн номын сангийн илүү ерөнхий тодорхойлолтоос ялгагдах ёстой. Учир нь сүүлд нь давуу эрхтэй үйл ажиллагаа явуулах шаардлагагүй байдаг.

**Системийн дуудлагын ангилал**

Процессийн удирдлага
- load
- execute
- end (exit), abort
- процесс үүсгэх (fork в Unix-like, NtCreateProcess в Windows_NT Native API)
1.үйл явцыг дуусгах
- get/set process attributes
- wait time, signal developments
- allocate, free memory

2.Файлуудтай ажиллах
- create file, delete file
- open, close
- read, write, reposition
- get/set file attributes

3.Төхөөрөмжийн удирдлага
- request device, release device
- read, write, reposition
- get/set device attributes
- logically attach or detach devices

4.Мэдээлэлтэй ажиллах
- get/set time or date
- get/set system data
- get/set process, file, or device attributes

5.Харилцаа холбоо
*- create, delete communication connection*
*- send, receive messages*
*- transfer status information*
*- attach or detach remote devices*

**CPU горим ба орчин шилжих**
 
Unix-тэй төстэй системүүдийн системийн дуудлага цөмийн горимд боловсруулагддаг бөгөөд энэ нь процессорын гүйцэтгэлийн горимыг илүү давуу эрхтэй болгох хүртэл дуусдаг боловч процессийн агуулгын өөрчлөлт нь шаардлагагүй боловч, онцгой давуу талыг өөрчлөх тохиолдол гардаг. Процессорын бүртгэлийн статусын дагуу гүйцэтгэлийн горимыг харгалзан системийн эх үүсвэрүүд ажилладаг бөгөөд процессууд нь OS-аас гаргасан хийсвэрлэл юм. Систем дуудлага нь контентийг өөр үйл явц руу шилжүүлэхийг шаарддаггүй, харин эсрэгээр түүнийг дуудсан үйл явцын хүрээнд гүйцэтгэдэг.
*Multithreaded процессуудад системийн дуудлага өөр өөр хэлхээснээс үүсч болно. Ийм системийн объектыг боловсруулах нь OS-ийн архитектураас бүрэн хамаардаг. Цөмүүд ашигладаг ердийн загварууд байдаг.*
*- Олон-нэг загвар: процесс дахь ямар ч хэрэглэгчийн утаснаас ирсэн бүх системийн дуудалтууд нь ганц цөмийн түвшний thread боловсруулдаг. Энэ систем нь нэг ноцтой дутагдалтай тал юм - аливаа хориглох системийн дуудлага (жишээ нь, хэрэглэгчийн оролт хүлээж байгаа) бусад урсгалуудыг зогсоож чадна. Мөн энэ загвар нь олон цөмт процессоруудыг ашиглаж чадахгүй байна.*
*- Нэг-нэг загвар: системийн дуудлагын үед хэрэглэгчийн утас өөрийн утас руу нийлдэг. Энэ загвар нь системийн дуудлагыг хаах асуудлыг шийддэг. Энэ нь Линукс, Windows, Solaris-ийн хамгийн сүүлийн хувилбаруудад ашиглагддаг.*
*- Олон-олон загвар: Энэ загварт системийн дуудлагад олон хэрэглэгчийн утаснууд нь хэд хэдэн цөмийн түвшний thread-тай холбогддог.*
*- Hybrid загвар: Энэ загварт OS-ийн цөмийн сонголтоос хамаараад олон-олон-нэг-нэг загвар нь хэрэгждэг.*