open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Аттила хаан

**Аттила** (лат. *Attila*, грек. Ἀττήλας, ? - 453) нь 434-444 онд дүү Бледагийн хамт, 444-453 онд нас барах хүртлээ Хүннүгийн эзэнт улсыг ганцаар захирч байсан хаан юм. Хүннү нар Хүннүгийн удам угсаа мөн эсэх талаар судлаачдын дунд янз бүрийн үзэл онол байдаг. Хүннүгийн зарим хэсэг баруун зүг рүү нүүдэллэж явахдаа олон угсааны овог аймгуудтай холилдож, Европт очих үедээ өвөрмөц хэв шинж бүхий тусгай ард түмэн болсон байх магадлалтай.

Баруун зүгт одсон гунну нар баатар гавьяа ихийг байгуулжээ. Гал мэсэн дундуур нүүдэллэн явсаар Ижил мөрний хавьд Хүннүгийн эзэнт улсаа байгуулан суусан. Дараа нь ахин нүүдэллэж, Дунайн Хүннү улсыг байгуулсан юм. Чингэх замдаа түрэг, иран, угор олон хүн ардыг дагуулан уусгажээ.

Мөн Герман, Кельт, Франк, Слав, Алан, Лесгин зэрэг одоогийн Европ нарын өвөг овог аймгуудтай дайтаж, тэднийг буулган аваад (энэ тухай Нибелунгийн дуулал хэмээх туульсын зохиол зохиогджээ), улмаар түүхэндээ дэлхийн ноён гэгдэж, хандсан зүгтээ дайлж, өрнө дахины соёл иргэншлийн өлгий гэгдэх Бага Ази, Европ, Умард Африкийн эргийн улс үндэстнийг ирт мэс, исгэрэх сумаар буулган авч, хүн ардыг боол болгож асан, хожим нь Византи, Ром хэмээн хоёр хуваагдсан хүчирхэг гүрнүүдтэй нүүр тулж, ялан дийлж, аль алинаар нь алба бариулж байв.

Хожим "Тэнгэрийн ташуур" гэгдсэн агуу байлдан дагуулагч **Аттила** Европын улс төрд багагүй нэр нөлөөтэй байв. Ордны хуйвалдаанаас болж Византид цөлөгдсөн Ромын Гонория гүнж өөрийг нь чөлөөлбөл хатан нь болохоо илэрхийлж байсан. Хэрэв Гонория гүнжтэй гэрлэвэл Ром, Византид ноёрхох боломж нээгдэх байлаа. Энэ асуудлаас болж Аттила Ромтой дайсагналцаж их дайнд мордох аяны шалтаг болов. Зарим түүхэнд өгүүлснээр хэрэв хүннү нарын дунд өвчин гараагүй бол ялах байжээ. Юутай ч урьд дээрх овог аймгууд өөр хоорондын дайсагналаа зогсоож, хүннү нарын эсрэг нэгдэн Атилла хааныг одоогийн Бельгийн зүүн нутагт бут цохисон ажээ. Ромын пап тэргүүтэй төлөөлөгчид ирж хүндлэл үзүүлснээр найрамдлын гэрээ тогтоосон. Дунайн хүннү нар Францын нутагт ч цөмрөн орж байжээ.

Аттила хааныг их эрдэнэсийнх нь хамт нэгэн голын усан дор оршуулсан гэдэг. Тэр нууцлаг газар одоо хүртэл тодорхойгүй.

Хүннү нар ард түмнүүдийн их нүүдлийн эхийг тавьж, Евразийн улс төр, угсаатны дүр зургийг багагүй өөрчилсөн, Ромын дарангуйллыг унагааж, олон ард түмнийг чөлөөлсөн авч энэ үеэс өрнө дахиныг мунхруулсан 1,000 жилийн шашны ноёрхол буюу дундад зуун эхэлжээ. Юутай ч тэртээ дорно зүгт сяньби нарт цохигдон сарнисан өмнөд хүннү нар 10,000 км-ийн алсад, өөрсдөд нь цохигдон ухарсан садан төрөл умард хүннү нарын удам угсаа болох хүннү нар Өрнө дахинд алдар нэрээ дуурсгаж байсныг мэдэлгүй өнгөрсөн билээ. 


Ангилал:Азийн ноёрхогч
Ангилал:Европын ноёрхогч
Ангилал:Хүннүгийн зэвсэгт хүчний хүн
Ангилал:5-р зууны ноёрхогч
Ангилал:Хүннүгийн ноёрхогч
Ангилал:Хүннүчүүд
Ангилал:4-р эсвэл 5-р зуунд төрсөн
Ангилал:453 онд өнгөрсөн
Цахилгаан үүсгүүр

**Генератор** буюу **цахилгаан үүсгүүр** нь механик энергийг цахилгаан энерги болгон хувиргадаг төхөөрөмж юм. Генератор нь статор, ротор гэсэн эд зүйлээс бүтдэг ба статор ротор 2 нь зүрхэвчтэй байна. Энэ нь соронзон орны нөлөөгөөр цахилгаанжих үзэгдэл үүсдэг байна.

Ангилал:Цахилгаан үүсгүүр
Хөдөлгөөнт утасны улсын код

**Хөдөлгөөнт утасны улсын код** нь GSM ба UMTS зэрэг хөдөлгөөнт утасны сүлжээний станцыг тодорхойлоход хэрэглэгддэг, ОУЦХБ-ын E.212 ("Land Mobile Numbering Plan") зөвлөмжөөр тодорхойлогдсон байдаг. ХУУК нь тухайн сүлжээ эрхлэгчийг тодорхойлохын тулд Хөдөлгөөнт утасны сүлжээний кодтой хамт хэрэглэгддэг.
ХУУК нь Олон Улсын Хөдөлгөөнт Хэрэглэгчийг Таних (англиар "International Mobile Subscriber Identity" буюу IMSI) дугаарын нэг хэсэг бөгөөд СИМ карт дээр хадгалагдаж байдаг.

## Улсын кодууд 
### Тэмдэглэл 
* 000-099, 100-199 ба 800-899 нь **Нөөцөлсөн кодууд**.
* 901 нь Олон улс дундын код бөгөөд улс хоорондын сүлжээнд зориулагдсан байдаг.

## Дэлгэрүүлж үзэх 
* АНУ дахь Хөдөлгөөнт утасны сүлжээний кодуудын жагсаалт
* Олон улсын Хөдөлгөөнт утасны кодууд

## Гадаад холбоосууд 
* ITU-T List of Mobile Country or Geographical Area Codes

Ангилал:Телефоны дугаарлалт
Ангилал:Улсын код
Ангилал:ITU-T зөвлөмжүүд
Жамбалсүрэнгийн Золбаяр

**Амай** хэмээх тайзны нэртэй **Жамбалсүрэнгийн Золбаяр** (1979 онд төрсөн) — Монголын **дижэй**, **аялагч, олон улс судлаач** юм. 

## Бага нас 
Жамбалсүрэнгийн Золбаяр 1979 оны 6 сарын 28-нд Монгол улсын Улаанбаатар хотод төржээ. 8 настайдаа гэр бүлийн хамт Зөвлөлтийн Эрхүүд очиж амьдарсан. 5 жилийн дараа Монголд эргэн ирсэн.

## Дижэй 
Амай Монголд анх удаа электро дуу гаргасан. 

## Аялагч 
Тэрээр 2005 оны 4 сард Монголоос гарч, дэлхийн 69 орноор аялаад 2010 оны 5 сарын 8-нд эх орондоо буцаж иржээ. Амай «Монгол бадарчин» хэмээн алдаршсан бөгөөд аяллынхаа тэмдэглэлийг тухай бүр хөтөлж байсан нь олны анхаарал татжээ. 

2011 оны 8 сард хоёр дахь удаагийн аялалдаа гарсан.

## Уран бүтээл 
### Цомог 
**Би чамд хайртай*
**Би хэн бэ*
**Индиго*

### Ном 
**Монгол бадарчин - Гайхамшигт ертөнц* (2010)
**Монгол бадарчин - Амьдрал сайхан шүү* (2011)
**Монгол бадарчин - Сайн сууж байна уу* (2012)
**Монгол Бадарчин - Дэлхийн нэг өдөр* (2013)

## Цахим холбоос 
*Албан ёсны вэбсайт
*Амай Монгол Бадарчин

Ангилал:Монголын хөгжимчин
Ангилал:Монголын аялагч
Ангилал:Улаанбаатарын хүн
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1979 онд төрсөн
7 сарын 22

**7 сарын 22** нь Григорийн тооллын жилийн 203 дахь (өндөр жил бол 204 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 162 өдөр үлдэж байна.

## Үйл явдлууд 
* 1246 —Италийн аялагч, францисканы ламтан Жованни да Плано Карпини европчуудаас анх Их Монгол Улсын нийслэл Хархоринд хүрч байжээ.
* 1894 —Францад "*Le Petit Journal"* сонин автомашины уралдаан зохион байгуулжээ. *Парис-Руан* чиглэлд болсон энэхүү 102 оролцогтой уралдааны урт нь 126 км байжээ.
* 1927 —Италийн «Рома» хөлбөмбөгийн клуб байгуулагдсан.
* 1929 —ЗХУ, Хятад улсын хооронд "Дорнод хятадын төмөр зам"-төлөөх дайн эхэлсэн.
* 1944 —Олон улсын Валютын сан байгуулагдсан. 
* 1977 —БНХАУ-д «дөрөвийн бүлэг»-ийн гишүүдийг Хятадын Коммунист намаас хөөж Дэн Сяопин (*Deng Xiaoping*) Төрийн Зөвлөлийн орлогч даргын албан тушаалд сэргээн томилсон. 
* 1983 —Польшид 1981 оны 12-р сарын 13-нд генерал Войцех Ярузельскийн тогтоосон цэргийн дэглэм дуусгавар болсоныг  зарласан. 
* 1989 —Тажик хэлийг Тажикстан улсын төрийн хэл болгон зарласан. 
## Энэ өдөр төрөгсөд 
* 1596 — Михаил Фёдорович (1645 нас барсан) 1613 оноос Романов угсааны Оросын анхны царь (с 1613).

* 1784 — Фридрих Бессель (1846 нас барсан) германы математикч бөгөөд одон орон судлаач.
* 1795 — Габриель Ламе (1870 онд нас барсан) францын математикч, физикч бөгөөд инженер.
* 1831 — Эзэн хаан Комэй (1867 онд нас барсан) 1846—1867 онуудад Японы 121 дахь Эзэн хаан.
* 1895 — Павел Сухой (1975 онд нас барсан) Зөвлөлтийн нисэх онгоцны зохион бүтээгч, "Су" тийрэлтэт онгоц зохион бүтээгч.
* 1942 — Тоёхиро Акияма, сэтгүүлч бөгөөд Японы анхны сансрын нисгэгч.
* 1946 - Мирей Матье- францын нэрт дуучин.

## Энэ өдөр нас барагсад 
* Оззи Осборн (1948 онд төрсөн) британий рок-дуучин, *Black Sabbath* хамтлагийг үүсгэн байгуулагчдын нэг.

## Тэмдэглэлт баярууд 
----

0722
#22
7 сарын 23

**7 сарын 23** нь Григорийн тооллын жилийн 204 дахь (өндөр жил бол 205 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 161 өдөр үлдэж байна.

## Үйл явдлууд 
* 1840 — Их Британи Канадад нутагтаа өөрөө удирдах ёс олгож буйгаа зарласан. 
* 1864 — Оросын Эзэн хааны Новороссийский Их сургууль байгуулагдсан.
* 1901 — Германы эмч, микробиологич Роберт Кох хархнууд тахал тээгч гэсэн онолыг дэвшүүлэв.
* 1952 — Египетэд "7-р сарын хувьсгал" болов.
* 1992 — Абхазын Дээд зөвлөл Гүржээс тусгаар тогтнолоо зарлав.
* 2021 — Токио хотноо Зуны 2020 оны Олимпын нээлт болсон. 

## Энэ өдөр төрөгсөд 
## Энэ өдөр нас барагсад 
## Тэмдэглэлт баярууд 
----

0723
#23
7 сарын 24

**7 сарын 24** нь Григорийн тооллын жилийн 205 дахь (өндөр жил бол 206 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 160 өдөр үлдэж байна.

## Үйл явдлууд 
* 1870 —Нью-Йорк хотод тив дамнасан анхны гал тэрэг Сан-Франциско хотоос ирсэн.
* 1938 —Nestlé компани дэлхийд алдаршсан найруулдаг Nescafé кофе үйлдвэрлэж эхэлсэн.
* 1987 —IBM үйлдлийн DOS version 3.3. систем нэвтрүүлсэн.
* 1993 —Оросын Төв банк зөвлөлтийн загварын мөнгөн тэмдэгт гүйлгээнээс гарч буйг зарлаж тодорхой хугацаанд солих болсоноо зарласан байна. 
* 2019 —Борис Жонсон Их Британий Ерөнхий сайд болсон. 
## Энэ өдөр төрөгсөд 
* 1783 — Симон Боливар (1830 онд нас барсан) Испаний Латин Америк дахь колониудын тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэгч.

* 1956 - Дэвид Медяник, британийн зохиолч
* 1969 —Женнифер Лопес, америкийн жүжигчин, дуучин, бүжигчин бөгөөд загвар өмсөгч.

## Энэ өдөр нас барагсад 
* 1862 — Мартин Ван Бюрен (1782 төрсөн) АНУ-ын 8 дахь Ерөнхийлөгч (1837—1841).

## Тэмдэглэлт баярууд 
----

0724
#24
7 сарын 25

**7 сарын 25** нь Григорийн тооллын жилийн 206 дахь (өндөр жил бол 207 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 159 өдөр үлдэж байна.

## Үйл явдлууд 
* 1567 — Өнөөгийнхөөр Венесуэл улсын нийслэл Каракас хот, тухайн үеийн Сантьяго суурин үүсэн байгуулагдсан.
* 1868 — Вайоминг нутаг 1868 онд Америкийн Нэгдсэн Улсын мэдэлд шилжсэн. Өдгөө нэгэн муж улс нь болжээ.
* 1920 — Францын зэвсэгт хүчин Дамаскыг эзэлсэн.
* 1925 — Зөвлөлт Холбоот Улсын цахилгаан мэдээний агентлаг (орос товчлол ТАСС) байгуулагдсан.
* 1957 — Францаас салж тусгаар тогтносон Бүгд Найрамдах Тунис Улс байгуулагдснаа зарлан тунхагласан.
* 2007 — Пратибха Патил Энэтхэг улсын түүхэн дэх анхны эмэгтэй ерөнхийлөгч болсон.

## Энэ өдөр төрөгсөд 
* 1844 — Томас Эйкинс (1916 онд нас барсан) америкийн уран зураач, АНУ-ын цээж болон чөлөөт зургийн мастер.
* 1848 — Артур Бальфур (1930 онд нас барсан) 1902-1905 онд Их Британий 50 дахь Ерөнхий сайд байсан.
* 1905 — Элиас Канетти (1994 онд нас барсан) австрийн зохиолч 1981 оны Нобелийн шагналтан.
* 1911 — Пьер Пуйяд (1979 онд нас барсан) францын нисгэгч, Дэлхийн хоёрдугаар дайны үед  «Нормандиа — Неман» цэргийн онгоцны ангийн ахлагч.
* 1927 — Владимир Кузнецов (2024 онд нас барсан) зөвлөлтийн болон оросын түүхч, археологч, түүхийн ухааны доктор.
* 1929 — Василий Шукшин (1974 онд нас барсан) зөвлөлтийн алдарт кино найруулагч, жүжигчин, зохиолч.
* 1967  -  Мэтт Леблан, америкийн жүжигчин.

## Энэ өдөр нас барагсад 
* 1492 — VIII Иннокент (Жа*мбаттиста Чибо*; 1432 онд төрсөн), 213-р Ромын Пап лам (1484—1492).
* 1831 — Мариа Шимановска (1789 онд төрсөн) польшийн төгөлдөр хуурч, хөгжмийн зохиолч.
* 1843 — Чарльз Макинтош (1766 онд төрсөн) шотландын химич, ус нэвтэрдэггүй цув (макинтош) зохион бүтээсэн.
* 1955 — Исаак Дунаевский (1900 онд төрсөн) зөвлөлтийн хөгжмийн зохиолч, хөгжмийн удирдаач, сурган хүмүүжүүлэгч, Зөвлөлт Оросын Ардын жүжигчин.
* 1991-  Лазарь Каганович (1893 онд төрсөн) зөвлөлтийн төрийн болон намын зүтгэлтэн. 

## Тэмдэглэлт баярууд 
----

0725
#25
7 сарын 28

**7 сарын 28** нь Григорийн тооллын жилийн 209 дахь (өндөр жил бол 210 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 156 өдөр үлдэж байна.

## Үйл явдлууд 
* 754 — Францын Каролингийн угсааны хааны титэм залах буюу хаан ширээнд суулгах анхны ёслол болсон.
* 1586 — Сэр Томас Хэрриот Их Британи болон Ирландад төмс гэх ногоо авчирсан.
* 1821 — Перу улс Испанийн Эзэнт улсаас тусгаар тогносноо зарласан. 
* 1834 — Киевийн Үндэсний их сургууль байгуулагдсан.
* 1858 — Хүний хурууны хээг анх удаа танин баталгаажуулах зорилгоор ашигласан.
* 1896 — Флорида мужид Майами хот байгуулагдсан.
* 1914 — Австри-Унгар Сербид дайн зарлаж, Дэлхийн нэгдүгээр дайн эхэлсэн. 
* 1989 — Латви улсын Дээд зөвлөл тус улсын бүрэн эрхт байдлыг тунхаглав.

## Энэ өдөр төрөгсөд 
* 1867 - Америк, Аргентины одон орон судлаач Чарлз Диллон Перрайн
* 1963 - Монголын улс төрч, хуульч, удирдахуйн ухааны доктор, төр нийгмийн зүтгэлтэн Содномзундуйн Эрдэнэ
* 1964 - Америкийн жүжигчин Лори Энн Локлин
* 1979 - Өмнөд Солонгосын дуучин Ли Мин У

## Энэ өдөр нас барагсад 
* 1933 - III Нишиноүми Кажиро, сүмогийн 30 дахь ёкозүна (* 1890)

## Тэмдэглэлт баярууд 
----

0728
#28
7 сарын 26

**7 сарын 26** нь Григорийн тооллын жилийн 207 дахь (өндөр жил бол 208 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 158 өдөр үлдэж байна.

## Үйл явдлууд 
* 1775 — Бенжамин Франклин Умар америкийн мужуудын ерөнхий шуудан эрхлэгч болсон.
* 1788 — Нью-Йорк АНУ-ын 11 дахь муж улс болсон. 
* 1847 — Өрнө Африкийн Либери улс Африк тив анх тусгаар тогтнолоо зарлан тунхагласан.
* 1868 — Франц улс Номхон далайн өмнөд талын Таити арлыг өөрийн мэдэлд авсан.
* 1937 — Япон улс Хятадын эсрэг цэргийн ажиллагаагаа эхлүүлсэн.
* 1945 — Германы Потсдам хотноо болсон бага хурлын хүрээнд Потсдамын тунхаг үзэглэгдсэн.
* 1957 — Гватемал улсын цэргийн дэг тогтоогч Карлос Кастильо Армас алагдсан.
* 1994 — Орос, Эстони улсууд хоорондын улсын хилийг зөвшөөрсөн тухай гэрээнд гарын үсэг зурсан. 
* 2024 — Парис хотноо Зуны Олимпын наадмын нээлт болов.

## Энэ өдөр төрөгсөд 
* 1030 — Счепановын Станислав (1079 онд нас барсан) Краков хотын хамба лам, католик шашны гэгээнтэн, Польш улсыг ивээн тэтгэгч.
* 1856 — Бернард Шоу (1950 онд нас барсан) ирландын зохиолч, 1925 оны Нобелийн шагналтан.
* 1931 — Японы уран дасгалч (гимнастикч) Оно Такаши
* 1955 — Пакистаны 11-р ерөнхийлөгч Асиф Али Зардари
* 1964 — Америкийн жүжигчин Сандра Буллок
* 2000 — Лаша Бекаури, гүржийн жүдо бөх, 2020 болон 2024 оны Олимпын хошой аварга. 

## Энэ өдөр нас барагсад 
* 1977 — Германы уугуул, Америкийн эдийн засагч Оскар Моргенштерн

## Тэмдэглэлт баярууд 
----

0726
#26
7 сарын 29

**7 сарын 29** нь Григорийн тооллын жилийн 210 дахь (өндөр жил бол 211 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 155 өдөр үлдэж байна.

## Үйл явдлууд 
* 1722 — Оросын эзэн хаан I Пётрын удирдлага дор оросын арми, усан цэрэг Персийн аян дайн эхлүүлсэн. 
* 1836 — Парис хотын өнөөгийн Шарль де Голлийн талбай дээр Ялалтын хаалганы нээлт болсон.
* 1858 — АНУ-ын шахалтаар Япон улс Токио болон Осака хотуудыг гадныханд нээж өгсөн.
* 1921 — Адольф Хитлер Германы Үндэсний Социалист Ажилчны Нам удирдагч болсон.
* 1939 — Беларусын Менск хотыг албан ёсоор Минск хот гэж нэрлэх болсон.
* 1948 — Лондон хотод Зуны XIV Олимпын наадам нээлт болсон.
* 1979 — Аргентин, Их Британи хоёр Элчин сайдын түвшинд дипломат харилцаагаа сэргээсэн.
* 1981 — Лондон хотод Британий эзэн хааны үе залгамжлагч хунтайж Чарльз, леди Диана Спенсер нарын хурим болсон.
* 1996 — Microsoft өөрийн Windows NT 4.0. үйлдлийн системаа танилцуулсан.

## Энэ өдөр төрөгсөд 
* 1817 — Иван Айвазовский (1900 онд нас барсан) армени гаралтай оросын далай зураач.
* 1883 — Бенито Муссолини нь Итали Ерөнхий Сайд (1945 онд нас барсан)
* 1898 — Исидор Раби (1988 онд нас барсан) 1944 оны Нобелийн шагналт америкийн физикч.
* 1954 — Игорь Крутой оросын алдарт хөгжмийн зохиолч.

## Энэ өдөр нас барагсад 
* 1095 — I Ласло (1046 онд төрсөн) Арпад угсааны Унгарын хаан (1077—1095).
* 1099 — II Урбан  (*Одо Шатильон де Лажери*; 1042 онд төрсөн) 159 дахь Ромын Пап (1088—1099).
* 1962 — Роналд Фишер (1890 онд төрсөн) британий байгаль судлаач, орчин үеийн статистикийг үндэслэгчдийн нэг.
* 1990 — Бруно Крайский (1911 онд төрсөн) австрийн төрийн зүтгэлтэн.
* 2001 — Эдвард Герек (1913 онд төрсөн) польшийн улс төрч, 1970—1980 онд **Польшийн** **Ажилчны** **Нэгдсэн** **Намын** 1-р нарийн бичгийн дарга.

## Тэмдэглэлт баярууд 
----

0729
#29
7 сарын 30

**7 сарын 30** нь Григорийн тооллын жилийн 211 дахь (өндөр жил бол 212 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 154 өдөр үлдэж байна.

## Үйл явдлууд 
* 1502 — Христофер Колумб анх удаа майя ард түмний төлөөлөлтэй учирсан.
* 1729 — Балтимор хот байгуулагдсан. АНУ-ын Мэрилэнд мужийн хамгийн том хот бөгөөд боомт юм. 
* 1793 — Канад улсад Йорк (өнөөгийн Торонто) хотыг барьж эхэлсэн.
* 1907 — Москва хотод автобус анх үйлчилгээнд явж эхэлсэн.
* 1932 — Лос-Анжелес хотод Зуны 10 дахь Олимп эхэлсэн.
* 1974 — Канадын Квебек мужид франц хэл цорын ганц албан ёсны хэл гэж зарлав. 

## Энэ өдөр төрөгсөд 
* 1863 — Хенри Форд (1947 онд нас барсан) америкийн аж үйлдвэрлэгч, Ford корпораци үүсгэн байгуулагч.
* 1947 — Арнольд Шварценеггер, америкийн кино жүжигчин бөгөөд австри гаралтай төрийн зүтгэлтэн. 
* 1948 — Жан Рено (жинхэнэ нэр *Хуан Морено-и-Хедерик Хименес*), францын алдарт жүжигчин.
* 1964 — Юрген Клинсман, германы хөлбөмбөгчин (довтлогч), дэлхийн аварга (1990) Европын аварга (1996).

## Энэ өдөр нас барагсад 
* 1898 — Отто фон Бисмарк (1815 онд төрсөн) Германы эзэнт улсын анхны канцлер (1871—1890).
* 1912 - Эзэн Хаан Мэйжи Японы 122 дахь Эзэн Хаан (* 1852)
* 2020 —Ли Дэнхуэй (1923 онд төрсөн) Бүгд Найрамдах Хятад Улсын Ерөнхийлөгч бөгөөд 1988-2000 онд Гоминдан намын дарга.

## Тэмдэглэлт баярууд 
----

0730
#30
7 сарын 31

**7 сарын 31** нь Григорийн тооллын жилийн 212 дахь (өндөр жил бол 213 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 153 өдөр үлдэж байна.

## Үйл явдлууд 
* 1938 — Зөвлөлт-Японы Хасан нуурын мөргөлдөөн эхэлсэн.
* 1944 — зохиолч Антуан де Сент-Экзюпери нас барсан.
* 1946 — Швед, Норвеги, Дани улсууд хамтраад SAS нисэх онгоцны компани байгуулсан. 

## Энэ өдөр төрөгсөд 
* Вилл Чэмпион - Coldplay хамтлагийн үүсгэн байгуулагч, бөмбөрчин, төгөлдөр хуурч, дуучин, даралтад хөгжимчин  (1978 онд мэндэлсэн)

## Энэ өдөр нас барагсад 
* 1606 - Гаи Фоокс (* 1570)
* 1973 - Азүмафүжи Кин-Ичи сүмогийн 40 дахь ёкозүна (* 1921)

## Тэмдэглэлт баярууд 
----

0731
#31
The Gazette

**The Gazette** () нь Японы Визуал кэй Рок хамтлаг юм.

2002 оны 3 сард Руки, Уруха, Рейта, Аои, Юүнэ гэсэн бүрэлдэхүүнтэйгээр The Gazette хэмээх хамтлагаа байгуулж байжээ. Тэгээд тэд удалгүй анхныхаа дуу болох "Wakaremichi"-г гаргасан бөгөөд тус оны 4 сард клип нь гарчээ. Дараа нь 9 сард 2 ч дуу гаргажээ. 

2003 оны эхээр Юүнэ хамтлагаасаа гарч оронд нь Кай гэдэг шинэ гишүүнээр солигджээ. Үүний дараа удалгүй PS компанитай гэрээ байгуулснаар анхны EP бага хэмжээний цомог гэж болно болох Cockayne Soup-ээ гаргажээ. Үүний дараа 2 ч EP гарсан юм байна. 
Тэд анхныхаа тойрон аялалаа 2 дуун дээр хамтарч дуулсан Ханамүкэ хамтлагтай хамт хийжээ. Дараагийн тоглолтоо Видол хамтлагтай хийжээ. Үүнээс гадна тэд Fool's Mate magazine's Beauti-fool's Fest гэх мэт тоглолтуудад оролцсоор байлаа. 

2004 оны 1 сарын 16нд Shibuya-AX-д хийсэн тоглолтоо ~Judgement Day~ хэмээх DVD болгон худалдаанд гаргажээ. Мөн тус оны 3 сарын 30-нд Madara мини албум гаргасан нь Oricon Indie Chart-д хоёрт бичигджээ. Дараа нь 5 сард Madara-г оролцуулан студид болсон явдлынхаа тухай DVD гаржээ. 8 сард ахин Heisei Banka гэдэг DVD-гээ гаргасан. 9, 10 сард PS компанитай хамтран ажилладаг Kra болон BIS хэмээх хамтлагуудтай хамтарч тоглолт хийжээ. Тэдний гаргасан дебют нь 10 сард гараад тэр дороо Oricon Daily Chart-д тавд жагсажээ.  
2004-2005 онд тэд маш олон аялан тоглолт хийсэн бөгөөд 8 сард Gama цомогоо гаргажээ. 

2006 онд 2 дахь бүрэн хэмжээний цомог болох Nil-ээ гаргажээ. Энэ оныхоо 6 сард Бонны Beethovenhalle-л тоглолтоо хийсэн нь анхных нь Азиас гадна хийсэн тоглолт юм. 

2007 онд гаргасан дуунууд нь Oricon chart-д 2-т жагсажээ. 10 сард GAZETTE Европоор аялан тоглолт хийжээ. 

2008 оны 2 сарын 13-нд гарсан "Guren" хэмээх дуу нь Oricon Charts-д тэр дороо нэгдүгээр байр эзэлсэн бөгөөд удалгүй гарсан DVD нь Oricon daily charts-д мөн 1-р байр эзэлжээ. 
2008 оны 11 сарын 15-нд Шинжүкү өртөөнд 250 хүний тоглолт болох байсан боловч 7000 гаруй хүн үзэхээр иржээ. 2 дууны дараа гудамжинд хэт их олон хүн цугласанаас болж замын хөдөлгөөнд хүндрэл гарсан учир цагдаа нар хүчээр тараажээ. 

2009 оны 3 сарын 25-нд "Distress and Coma" гэдэг шинэ дуугаа гаргасан. Үүнээс гадна тэд 7 сарын 15-нд шинэ цомог болох "DIM" –г 17 дуутайгаар худалдаанд гаргажээ.

2010 оны 5 сарын 25нд энэ хамтлаг нь "Vortex" хэмээх шинэ синглэ гаргасан нь Японы чарт-д сар гаруй дарааллан эхний 5-т жагсажээ.

2011 онд Toxic нэртэй цомогоо 14 дуутайгаар гаргасан нь сонсогчдын хувьд томоохон бэлэг болжээ.

2012 онд тус хамтлаг маань Division нэртэй цомогоо 8.29нд гаргасан нь хамгийн их борлуулалттай цомог болж чаджээ.

## Эшлэл 
Ангилал:Японы хамтлаг
Ангилал:Рок хамтлаг
Ангилал:Визуаль кэй хамтлаг
Цэрэндашийн Дамиран

**Цэрэндашийн Дамиран** (1942 оны 9 сарын 15 - 2010 оны 5 сарын 1) нь Монголын төрийн зүтгэлтэн байв. 2000 - 2008 онд УИХ-ын гишүүнээр, мөн 1992 - 1994 онд Барилга, хот байгуулалтын сайдаар ажиллаж байжээ. Гавьяат барилгачин цолтой.

Тэрээр Ховд аймгийн Чандмань суманд төржээ.

## Боловсрол
1956 онд Ховд хотын дунд сургууль, 1966 онд МУИС, 1977 онд Марксизм-Ленинизмийн оройн их сургууль, 1982 онд Эрхүүгийн Политехникийн дээд сургууль, 1989 онд Москвагийн Барилга инженерийн дээд сургууль, 1998 онд Ирландад удирдлагын академийг дүүргэсэн, инженер, эдийн засагч мэргэжилтэй.

## Ажилласан байдал
*1971 - 1992 онд Барилга, Барилгын материалын үйлдвэрийн яамны харьяа ХАА-н барилгын трест, Цахилгаан сантехник угсралтын трестэд инженер, ахлах инженер, ерөнхий инженер, дарга
*1992 - 1994 Барилга, хот байгуулалтын сайд
*1994 - 1996 Дэд бүтцийн хөгжлийн дэд сайд
*1996 - 2000 Дэд бүтцийн яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга
*2000 - 2008 Улсын Их Хурлын гишүүн
*2008 - 2010 Ерөнхий сайдын зөвлөх

Ангилал:Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
Ангилал:Монголын барилга хот байгуулалтын сайд
Ангилал:Монголын барилгын инженер
Ангилал:Гавьяат Барилгачин (Монгол)
Ангилал:ЗХУ-ын их сургуулийн төгсөгч
Ангилал:Монгол Улсын Их Сургуулийн төгсөгч
Ангилал:Чандманийн (Ховд) хүн
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1948 онд төрсөн
Ангилал:2010 онд өнгөрсөн
Шөнийн галт тэрэг

**Шөнийн галт тэрэг** нь 1998 онд анхны бүрэлдэхүүнээрээ уран бүтээлээ эхэлсэн Монголын альтернатив рок хамтлаг юм. Дуучин М.Цэцэнбилэг хамтлагт орсон 2001 оныг байгуулагдсан он хэмээн үздэг.

## Түүх
Хамтлагийн гишүүд 1996 онд танилцаж байсан бөгөөд 1998 онд Төөгөө, Буянаа, Баясаа, Одхүү гэсэн 4 гишүүний бүрэлдэхүүнтэйгээр байгуулагджээ.

2001 оны намар "Scream" хамтлагт дуучин байсан Цэцэн нэмэгдэж орсноор 5 гишүүнтэй болсон. 2002 оны өвөл гитарчин Буянаа хамтлагаас гарч, тэр жилдээ хуучнаар Scream хамтлагт соло гитарчин хийж байсан Зандаа орсноор буцан 5 гишүүнтэй болсон.

## Анхны бүрэлдэхүүн
;Цэцэнбилэг
Хамтлагийн гоцлол дуучин 1979 оны 10 сарын 10-нд төрсөн. Солонгос хэлний багш орчуулагч мэргэжилтэй.

;Занданхүү
Хамтлагийн гитарчин 1979 оны 12 сарын 7-нд төрсөн. Техникийн мэргэжилтэй. Эхнэр хүүтэй.

;Төгөлдөр
Хамтлагийн гитарчин 1975 оны 1 сарын 27-нд төрсөн. Монгол судлаач мэргэжилтэй. Эхнэр, охинтой.

;Баясгалан
Хамтлагийн басс гитарчин. 1979 оны 4 сарын 17-нд төрсөн. Эдийн засагч мэргэжилтэй. Эхнэр охинтой.

;Одхүү
Хамтлагийн бөмбөрчин. 1981 оны 4 сарын 3-нд төрсөн. Зочид буудал, зоогийн газрын удирдлагын мэргэжилтэй. Эхнэр хүүтэй.

## Уран бүтээл
### Студийн цомог
*"Цэнхэр шувуу" 2004 "Сонор" рекордс
*Шөнийн галт тэрэг пянз 12inch 2023

### Тоглолт
*"Хайлсан шоколад" (2002 оны 4 сар)
*"Acoustic Evening" (2004 оны 12 сарын 17, 2005 оны 4 сарын 22)
*Шөнийн галт тэрэг LIVE CONCERT 2022 (2022 оны 11 сарын 12)
*“Цэнхэр шувуу” цомгийн 20 жилийн ойн хүндэтгэлийн тоглолт (2024 оны 02 сарын 03)
*25 жилийн ойдоо зориулсан "Хайлсан Шоколад" Valentine Special тоглолт (2026 оны 2 сарын 14)

Ангилал:Монголын хамтлаг
Гомдол

Төрийн байгууллага, албан тушаалтны шийдвэр, үйл ажиллагаагаар иргэдийн хуулиар хамгаалагдсан эрх, эрх чөлөө, ашиг сонирхол зөрчигдсөн гэж үзэж сэргээлгэхээр гаргасан хүсэлтийг **гомдол** гэнэ. Гомдлыг тухайн байгууллагын удирдах дээд шатны нь байгууллага, албан тушаалтанд хандаж гаргасан байна.

Ангилал:Иргэний байцаан шийтгэх эрх зүй
Ангилал:Монголын олон нийтийн эрх зүй
8 сарын 1

**8 сарын 1** (**Наймдугаар сарын нэгэн**) — аргын жилийн 213 дахь (өндөр жил бол 214 дэх) өдөр.

## Баяр ёслолын өдөр 
* Хүүхдийг хөхөөр хооллох дэлхий нийтийн өдөр
*  Бенин: Тусгаар тогтнолын өдөр
*2014 - Red Velvet хамтлагийн ой

## Үйл явдал 
* 527  — I Юстиниан Византийн эзэн хаан болсон.
* 1461 — Английн хаан IV Эдуардыг хаан ширээнд залсан.
* 1498 — Христофер Колумб европчуудаас анх өнөөгийн Венесуэлын газар нутагт хүрсэн.
* 1774 — Английн эрдэмтэн Жозеф Пристли химийн элемент болох хүчилтөрөгчийг нээжээ.
* 1780 — Швед улс байнгын төвийг сахих болсоноо зарласан. 
* 1876 — Колорадо АНУ-ын 38 дахь муж болов.
* 1914 — Дэлхийн нэгдүгээр дайн:  Германы эзэнт улс Оросын эзэнт улсад дайн зарласан.
* 1936 — Берлины Зуны Олиипын нээлт болсон. 
* 1944     Дэлхийн хоёрдугаар дайн: Варшавын бослогын эхлэл.
* 1954 — Вьетнам, Лаос, Камбожид гал зогсоох шийдвэр хүчин төгөлдөр үйлчилж эхэлсэн. Францын Энэтхэг-хятадын хойг  дахь колончлолын дайны төгсгөл.
* 1965 — Пол Маккартни "Yesterday" дууг анх удаа дуулсан.
* 19‍81 — Дуу хөгжмийн «MTV» телевиз ажиллаж эхэлсэн.
## Энэ өдөр төрөгсөд 
* 1936 — Францын хувцас загвар зохион бүтээгч Ив Сен-Лоран
* 1949 — Киргисийн улс төрч, Ерөнхийлөгч Курманбек Бакиев
* 1984 — Германы хөлбөмбөгчин Бастиан Швайнштайгер
*1999 Girls' Generation хамтлагийн гишүүн Tiffany

## Энэ өдөр нас барагсад 
* 1137 — VI Луи (1081 онд төрсөн) Францын хаан (1108—37).
* 2009 —Филиппиний улс төрч Корасон Акино

----

0801
#01
8 сарын 2

**8 сарын 2** нь Григорийн тооллын жилийн 214 дахь (өндөр жил бол 215 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 151 өдөр үлдэж байна.

## Үйл явдлууд 
* 1377 — Алтан Ордын цэрэг Суздалийн ван Иван Дмитриевич тэргүүтэй оросын вангуудын нэгдсэн цэргийг буулган авчээ.

* 1790 — АНУ-ын анхны хүм амын тооллогын дүн гарсан.
* 1990 — Ирак Кувейт руу довтлон орсон.

## Энэ өдөр төрөгсөд 
*1696 — I Махмуд  (1754 онд нас барсан) Османы эзэнт улсын султан (1730—1754).
*1923 — Шимон Перес (2016 онд нас барсан) израилийн улс төрч, төрийн зүтгэлтэн. Израил улсын 9 дахь Ерөнхийлөгч (2007—2014), 1994 оны Нобелийн энхтайвны шагналтан.

## Энэ өдөр нас барагсад 
## Тэмдэглэлт баярууд 
----

0802
#02
8 сарын 4

**8 сарын 4** нь Григорийн тооллын жилийн 216 дахь (өндөр жил бол 217 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 149 өдөр үлдэж байна.

## Үйл явдлууд 
## Энэ өдөр төрөгсөд 
* 1961 - Барак Обама Америкийн 44 дэх ерөнхийлөгч
* 1973 - Батмөнхийн Энхбат (Кёкүтэнзан Такэши) Монголын сүмоч

## Тэмдэглэлт баярууд 
## Энэ өдөр нас барагсад 
----

0804
#04
8 сарын 5

**8 сарын 5** нь Григорийн тооллын жилийн 217 дахь (өндөр жил бол 218 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 148 өдөр үлдэж байна.

## Үйл явдлууд 
## Энэ өдөр төрөгсөд 
* 1930 - Нил Армстронг Америкийн сансрын нисгэгч
* 1968 - Марин Ле Пен Францын улс төрч

## Энэ өдөр нас барагсад 
* 1962 - Мэрилин Монро Америкийн кино жүжигчин (* 1926)

## Тэмдэглэлт баярууд 
*2007 - Girls' Generation хамтлагын ойн баяр

----

0805
#05
8 сарын 6

**8 сарын 6** нь Григорийн тооллын жилийн 218 дахь (өндөр жил бол 219 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 147 өдөр үлдэж байна.

## Үйл явдлууд 
## Энэ өдөр төрөгсөд 
*1983 &ndash; Бадамсамбуугийн Ганболд (Токүсэгава Масанао) Монголын сүмоч
*1983 &ndash; Робин Ван Перси, Голландын хөлбөмбөгч

## Тэмдэглэлт баярууд 
## Энэ өдөр нас барагсад 
----

0806
#06
Гемангиом

thumb|right|200px|Хялгасан судасны гемангиом
**Гемангиом** гэдэг нь судасны хоргүй хавдрын нэг хэлбэр юм. Энэхүү хавдар нь инфильтратив  шинж чанартай, өөрөөр хэлбэл тодорхой хам хүрээгүй. Гемангиом хялгасан судасны () болон венийн судасны () гэж хоёр төрөл байдаг.

Төрөлхийн гемангиомын хэмжээ нэлээн том байдаг. 

Том гемангиом дотор цусны нөжрөлт явагдан тромбоцитийн нөөцийг багасгаж, цус бүлэгнэлтийг бууруулах аюултай байдаг. Венийн судасны гемангиом (элэгний гемангиом) гэмтсэн тохиолдолд тогтооход маш хэцүү цус алдалт үүсдэг бөгөөд энэ нь өвчтөнийг үхэлд хүргэх магадлалтай. 

Гемангиом ихэвчлэн толгой хүзүү (60%), их бие (25%), хөл (15%) зэрэгт байрладаг бөгөөд биеийн хаана ч байрлах боломжтой байдаг. Гемангиомын хэлбэр дүр нь түүний арьсны ямар гүнд байрлаж байгаагаас мөн хөгжлийн ямар түвшинд байгаа зэргээс хамааран янз бүр байна.

Ангилал:Өвчин
8 сарын 7

**8 сарын 7** нь Григорийн тооллын жилийн 219 дахь (өндөр жил бол 220 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 146 өдөр үлдэж байна.

## Үйл явдлууд 
* 1912 — Орос, Япон хоёр улс Монгол болон Манжуурын нутагт өөрсдийн нөлөөгөө ялгаж тусгааралсан. 
* 2008 - Гүржийн дайн эхэлсэн.

## Энэ өдөр төрөгсөд 
* 1960-Дэвид Духовны -америкийн жүжигчин.
* 1981 - Бадарчийн Дашням (Асасэкирюү Таро) Монголын сүмоч

## Тэмдэглэлт баярууд 
## Энэ өдөр нас барагсад 
* 1921-Александр Блок-оросын яруу найрагч.
* 1947- Антон Деникин-оросын цэргийн жанжин, улс төрийн зүтгэлтэн.  

----

0807
#07
8 сарын 11

**8 сарын 11** нь Григорийн тооллын жилийн 223 дахь (өндөр жил бол 224 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 142 өдөр үлдэж байна.

## Үйл явдлууд 
* 1707 — Прусс, Швед улсууд «Мөнхийн эвсэл» байгуулав.
* 1767 — Англид сүүлчийн удаа хүн шатаах ялыг хэрэгжүүлсэн.
* 1804 — Австри улс Эзэнт улс болсон.
* 1845 — Петербург хотод Петербург-Москвагийн чиглэлд зориулж төмөр замын уурын зуухтай зүтгүүр хийсэн.
* 1863 — Франц улс Камбожид эрх мэдлээ тогтоосон.
* 1919 — Ваймарын Бүгд Найрамдах улс Үндсэн хуулиа баталсан.
* 1943 — АНУ-ын Ерөнхийлөгч Франклин Рузвельт Филиппин улсад дайны дараа тусгаар тогнол олгохыг амалсан.
* 1959 - ЗХУ-ын нийслэл Москва хотноо Шереметьево олон улсын нисэх онгоцны буудал ашиглагтад орсон. 
* 1994 — Фидель Кастро Кубаас гарах асууудлын хоригийг цуцалсан. 8 сарын сүүл гэхэд 20 мянган иргэн гарчээ. 
* 1998 — "The Rolling Stones" хамтлаг анх удаа Москва хотод концерт тоглосон.
* 2024 — Парисын зуны Олимпын наадмын хаалт болсон.

## Энэ өдөр төрөгсөд 
* 1858 – Германы Нобелийн шагналт философич, бактерологич Кристиан Эйкман (Christiaan Eijkman)
*1953 – Америкийн мэргэжлийн бөх, жүжигчин Халк Хоган
*1965 – Америкийн жүжигчин Виола Дэвис (Viola Davis)
*1975 – Канадын кантри хөгжмийн зохиолч, ая болон дуу зохиогч Крис Каммингс (Chris Cummings)
*1973 Америкийн дугуйчин, Олимпын алтан медальт, хошой аварга Кристин Амстронг (Kristin Armstrong)
* 1983 – Австралийн жүжигчин Крис Хемсворт (Chris Hemsworth)

## Энэ өдөр нас барагсад 
* 1996 — Ванга (1911 онд төрсөн) Болгарын далдыг харагч.

## Тэмдэглэлт баярууд 
* "Элсээр тоглох өдөр"
* Пакистаны үндэсний далбааны өдөр
* 1960: Чад улс тусгаар тогтнолоо тунхагласны баярын өдөр

----

0811
#11
Эсватини

**Эсватини** - Африкийн өмнөд хэсэгт оршдог улс. 

## Эшлэл 

Ангилал:Африкийн орон
Ангилал:Далайд гарцгүй орон
Ангилал:Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын гишүүн орон
Ангилал:Хаант Улс
8 сарын 10

**8 сарын 10** нь Григорийн тооллын жилийн 222 дахь (өндөр жил бол 223 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 143 өдөр үлдэж байна.

## Үйл явдлууд 
## Энэ өдөр төрөгсөд 
*1985 - Мангалжалавын Ананд (Какүрюү Рикисабүро) Монголын сүмоч
*1993 - AOA хамтлагийн гишүүн Хежонь

## Тэмдэглэлт баярууд 
## Энэ өдөр нас барагсад 
----

0810
#10
WWE

**Ворлд Врэслинг Энтэртэйнмэнт Инк.** () буюу **WWE** нь телевиз, интернэт, шоу тоглолтуудад төвлөрч үйл ажиллагаагаа явуулдаг нэгдсэн мэдээллийн хэрэгсэл, мөн голчлон мэргэжлийн бөхийн чиглэлээр шоу зохион байгуулдаг. спорт цэнгээний компани юм. Ашгийн ихэнхийг кино, хөгжим, бүтээгдэхүүний лиценз, худалдаанаас олно. Хамгийн том хувьцаа эзэмшигч, ерөнхий бөгөөд гүйцэтгэх захирал нь Винс Макмахон. Тэрээр эхнэр, охидын хамт тус компанийн нийт ашгийн 70 орчим %, санал өгөх эрхийн 96 орчим %-г эзэмшдэг.

## Эшлэл
В
Ангилал:АНУ-ын аж ахуйн нэгж
Хөлдөлт

**Хөлдөлтийн үед үзүүлэх анхны тусламж**

Удаан хугацааны хүйтний үйлчлэлд үе мөчийн төгсгөл хэсэг, эсвэл чих, хамар зэрэг ил орших хэсгүүд хөлддөг. Хүйтний үйлчлэлд хөлдөлт болохоос гадна осголт болдог. Осголт, хөлдөлтөнд хүйтний эрч, агаарын чийглэг, салхины хурд зэргээс гадна хувцаслалт, биеийн эсэргүүцэл чухал үүрэгтэй. Бариу давчуу гутал хувцас нь цусны эргэлтийг саатуулж, амархан хөлдөх боломж бүрдүүлнэ. Мөн эцэж ядрах, цус алдах, удаан хугацаанд хөдөлгөөнгүй байх зэрэг нь хөлдөлтийг түргэсгэдэг. Хөлдөлтийг явцаар нь хөлдсөний дараахь буюу шинж тэмдэг нь балархай үе, гэссэний дараахь буюу шинж тэмдэг нь илрэх үе гэж хоёр хуваана. Хөлдөлтийг хүндрэлийн зэргээр нь 4 ангилдаг. 

I зэрэг. Арьс, зөөлөн эд хөрч, өнгө нь улайж, улмаар цайвар болно. Хорсож хатгуулж өвдөхөөс гадна хавагнаж загатнах, мэдээ сулрах шинж илэрнэ. 

II зэрэг. Хөлдөлт арьсны хөхлөг давхарга хүртэл явагдана. Хавагнаж, 2-3 хоносны дараа цусархаг шингэн бүхий цэврүү үүснэ. Нэлээд хүчтэй өвдөх ба хөлдсөн хэсэгт арьсны мэдээ суларна.

III зэрэг. Арьс бүтнээрээ хөлдөж үхжих бөгөөд арьсны өнгө хүрэнтэж, цусархаг шингэнтэй том цэврүүнүүд үүснэ. Арьсны мэдрэл алдагдаж, хатуурч үрэвсэх шинж тэмдэг илэрнэ. Арьс нь унасны дараа идээлж, шархны эдгэрэлтийг удаашруулна. 

IV зэрэг. Яс хүртэл гүн хөлдөж, гэссэний дараа мөчний хөлдсөн хэсэг бүхэлдээ үхжинэ. 10-14 хоногийн дараа хөлдсөн хэсэг нь эрүүл эдээс тусгай шугамаар зааглагдана. 

Хөлдөлтийн үед юуны өмнө дулаан байранд оруулж хөлдсөн хэсгийг спирт, үнэртэй ус зэргээр арчаад, аажим гэсгээнэ. Мөчийг мөстэй, хүйтэн усанд дүрэх, эсвэл цасаар үрж зөөлөн иллэг хийж, цусны эргэлтийг аажим сэргээх арга хэмжээ авна. Өвчтөнд халуун цай уулгах замаар дотроос нь аажим гэсгээж болно. Хөлдсөн хэсэгт хөвөнтэй зузаан боолт хийж өгнө. Гүн хөлдөлтийн үед анхны арга хэмжээг эрчимтэй аваад мэргэжлийн эмчид хүргэх нь чухал. Хөлдөлт, осголтоос сэргийлэхэд цаг улирлын байдалд гутал хувцсаа зөв тохируулах, хүйтэнд ажиллахын өмнө сайн амрах, илчлэг сайтай хоол унд хэрэглэх нь чухал юм. Хүйтэнд архи хэрэглэх нь буруу. Учир нь архи нь захын судсыг түр тэлж өргөсгөн дулаан алдах явдлыг түргэсгэхээс гадна биеийн эсэргүүцлийг доройтуулна. Хүйтэн нөхцөлд хүн үргэлж хөдөлж, ажиллаж байх нь хөлдөлтөөс сэргийлэхэд тустай. Ер нь зөв хувцасласан эрүүл саруул биетэй хүн л хүйтнийг хамгийн сайн тэсвэрлэдэг.
Ангилал:Түргэн тусламжийн анагаахын өвчин
Ангилал:Гэмтэл
Нара

**Нара** (, *Нара-ши*) нь Японы Кансай бүс дэх Нара аймгийн төв хот юм. Мужийн хойд хэсэгт, Киото аймагтай хиллэн оршино. Нара хот Японы 710-784 онд нийслэл байсан. Тэр үед Хэйжо-кёо гэж нэрлэдэг байв. Тус хотыг Хятадын нийслэл Чаньян хотын загвараар баригдсан гэж үздэг. Тус хот 361 мянган хүн амтай, 276,84 км² газар нутагтай.

Нийслэлийг Нагаока-кё (784 онд) болон Хэйан-кё (794 онд) рүү нүүлгэсний дараа Нара хотын хөгжил зогссон байна. Тус хот бурхан Буддагийн соёлын төв болж хувирсан байна. Дундад зууны үед энэ хотод тэрс үзэлтэй самурай, язгууртнуудын орогнодог хот болжээ. ХХ дугаар зууны хоёрдугаар хагасаас аялал жуулчлал хөгжиж, хот сэргэн хөгжиж эхэлсэн ажээ. 

## Зургийн цомог 

Зураг:Todaiji18s3200.jpg|Тоодайжи сүмийн Дайбүцүдэн дуган, дэлхийн хамгийн том модон барилга
Зураг:Kofukuji08s3200.jpg|Нарагийн төвд байрлах эртний Буддын сүм Коофүкүжи
Зураг:Nara national museum01s3200.jpg|Нарагийн Үндэсний Музей
Зураг:Nara Tobihino01st3200.jpg|Тобинино
Зураг:Kasuga-taisha16ns3200.jpg|Касүга сүм 
Зураг:Deer near construction site in Nara.jpg|Нара хотын давхар сүмийн наана
Зураг:Nara Japan deer in city.jpg|Булшны чулууны дэргэд амарч буй буга
Зураг:090124_wakakusa_yamayaki.jpg|Вакакүса уулын гандсан ногоог шатааж байгаа байдал, Хэйжо ордны Сүзакүмон хаалга. (2009 оны 1 сарын 24)

## Цахим холбоос 
Ангилал:Нара аймгийн коммун

Ангилал:Нара мужийн суурин
Ангилал:Японы хот
Ангилал:Буддын шашны мөргөлийн суурин
Ангилал:Ази дахь дэлхийн соёлын өв
Ангилал:Япон дахь дэлхийн соёлын өв
Ангилал:Японы мужийн төв
Сүүн бүтээгдэхүүн

**Сүүн бүтээгдэхүүн** гэдэг нь үнээ, сарлаг, хонь, ямаа, ингэ, гүү зэрэг амьтдын сүүгээр хийдэг хүнсний зүйлийг хэлнэ. Ихэвчлэн өндөр илчлэг бүхий, исэлдсэн бүтээгдэхүүн байдаг. Монголчууд сүүнээс гаргаж авсан сүүн бүтээгдэхүүнүүдийг нийтэд нь цагаан идээ гэж нэрлэдэг.

## Төрөл ангилал 
Сүү (Ариутгаж халдваргүйжүүлсэн, тослогийн хэмжээг стандартад нийцүүлсэн, *Streptococcus lactis* болон *Leuconostoc citrovorum* нянгуудыг нэмсэн, химийн аргаар найрлагыг өөрчилсөн зэрэг)

### Ерөнхий ангилал 
* Таван хошуу малын сүү
* Бусад мал амьтны сүү
### Шинж чанарын ангилал 
* Тослоггүй сүү
* Тослог ихтэй сүү
* Өтгөрүүлсэн сүү
*Хүүхдийн сүү
* Гүүний саам
* Жимстэй сүү
* Самартай сүү
* Амин дэм, эрдсээр баяжуулсан сүү
* Шокалад болон чихэртэй сүү

### Тослог бүтээгдэхүүний ангилал 
Монголчууд тослог бүтээгдэхүүнийг "тосон идээ" гэж нэрлэдэг. 
*Зөөхий
*Цөцгий
*Шар тос
*Цагаан тос
*Цөцгийн тос буюу масло
*Өрөм
*Хайлмаг тос
*Хусам

### Аарцан бүтээгдэхүүний ангилал 
* Тараг
* Аарц
*Ааруул
*Хурууд

### Ээдэмт бүтээгдэхүүний ангилал 
* Ээдэм
* Ээзгий
* Түүхий сүүний бяслаг
* Бяслаг (Монгол бяслаг)

### Исгэсэн бүтээгдэхүүний ангилал 
* Айраг

* Арз,Хорз

### Хөлдөөдөг бүтээгдэхүүний ангилал 
Юань гүрний үед Марко Поло сүү, жимс, тос амттаныг хольж хөлдөөж мөхөөлдөс, зайрмаг хийдэг байсан тухай тэмдэглэсэн байдаг аж. 
* Мөхөөлдөс
*Зайрмаг
Жо Делоч

**Жозеф (Жо) Натаниэл Делоч** (, 1967 оны 6 сарын 5-нд төрсөн) нь Америкийн Нэгдсэн Улсын хөнгөн атлетикч, ойрын зайн гүйгч бөгөөд 1988 оны олимпын аварга юм.

Тэрээр Техас муж улсын Бэй Ситид 11 эгч, 1 ахтай айлд мэндэлж, хүүхэд байхаасаа гүйх дуртай байсан бөгөөд Америк хөлбөмбөгийн тоглогч болохыг хүсдэг байв. Гэсэн ч хожим хөнгөн атлетикч болохоор шийджээ. Алдарт Карл Льюистэй ижилхэн Хьюстоны Их Сургуульд суралцаж, бэлтгэл сургуулилтаа хийдэг байв.

Делоч тамирчныхаа замналд ердөө ганц л удаа, 1988 оны зуны олимпод оролцжээ. Индианаполист болсон олимпын сорилгын өмнө Делоч төдийлөн сайн амжилт гаргаагүй ч сорилгод түрүүлснээр олимпод оролцох эрхтэй болов. Олимпод Карл Льюис 4 жилийн өмнөх агуу амжилтаа давтах магадлал өндөртэйд тооцогдож байсан ч шигшээ уралдааны дөрөвний гуравт нь хошуучилж байсан Льюисыг Делоч барьж, 19.75 гэсэн олимпын дээд амжилтыг үзүүлэн түрүүлжээ. Карл Льюис олимпын наадамд хувийн төрөлд шигшээ уралдаанд ялагдсан цорын ганц тохиолдол нь энэ болсон билээ.

1992 оны олимпыг гэмтлийн улмаас өнжсөн Делоч өөр гавьтай амжилт үзүүлж чадахгүй байсаар зодог тайлсан юм. Өдгөө тэрээр эхнэр, гурван хүүхдийн хамт Техасын Шугар Лэндэд амьдардаг.

## Цахим холбоос 
*

Ангилал:200 метрийн гүйлтийн олимпын аварга
Ангилал:АНУ-ын богино зайн гүйгч
Ангилал:АНУ-ын олимпын аварга
Ангилал:АНУ-ын олимпын оролцогч
Ангилал:1988 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1967 онд төрсөн
Фибоначчийн тоо

Математикийн шинжлэх ухаанд,  **Фибоначчийн тоо** нь дараах дарааллаас бүрдэнэ:
    
:: 0,  1,  1,  2,  3,  5,  8,  13,  21,  34,  55,  89,  144, ....

Тодорхойлолт ёсоор бол Фибоначчийн тооны эхний 2 тоо нь 0 болон 1 гэж өгөгдсөн ба түүнээс хойших Фибоначчийн тоонууд нь өмнөх 2 тооныхоо нийлбэртэй тэнцүү болно.

Математик томьёололоор Фибоначчийн "N" дэх тоог олохдоо рекурсив аргыг ашиглана.

:: F(n)= F(n - 1) + F(n - 2)     
 
анхны утга нь,
 
:: F(0) = 0 , F(1) = 1.      

байна.

Бине-ийн томъёо нь Fn утгыг функцээр илэрхийлдэг:

: F_n = \frac{\left(\frac{1 + \sqrt{5}}{2}\right)^n - \left(\frac{1 - \sqrt{5}}{2}\right)^n}{\sqrt{5}} = \frac{\varphi^n - (-\varphi )^{-n}}{\varphi - (-\varphi )^{-1}} = \frac{\varphi^n - (-\varphi )^{-n}}{2\varphi - 1}

Фибоначчийн тоог хүн төрөлхтөн өөрсдийн ахуй амьдрал болоод шинжлэх ухааны олон салбар, урлаг , уран зураг гэх мэт маш олон салбарт амжилттай ашиглаж хэрэглэсээр байгаа билээ.
 
Фибоначчийн тоог олох ерөнхий 2 арга байдаг бөгөөд эдгээр нь Top Down болон Bottom Up арга болно. 
 
Аль ч аргаар нь Фибоначчийн тоог ямар нэг програмчлалын хэл ашиглан олж болох боловч Фибоначчийн тооны  N дэх тоог олоход зарцуулах хугацаагаар нь дээрх 2 аргын ялгаа гарч ирнэ.
 
Жишээ болгож Top Down аргаар программчлалын хэлний PLT-SCHEME (функционал хэл) хэлийг ашиглан хэрхэн олохыг сонирхоцгооё.

```lisp
;fibonacci sequence
(define (fib n) 
  ;n параметрийн утга авах fib функц зарлаж байна
  (cond ((= n 0) 0)
        ((= n 1) 1)
        ;нөхцөл: хэрвээ n-ийн утга 1 болон 0 тэй тэнцүү үед 1 болон 0-г буцаах
        (else (+ (fib(- n 1)) (fib(- n 2))))))
        ;нөхцөл: дээрх нөхцөл үл биелэх үед fib(n - 1) + (fib(n - 2) утгыг буцаана.
```

PLT-SCHEME нь LISP программчлалын хэлний нэг төрөл бөгөөд ' ; ' цэг таслал тэмдэглэгээ нь тодорхойлолт болон тайлбар бичихэд хэрэглэдэг болно.
 
Дээрх бичсэн код-оор Фибоначчийн тооны 1~7 дахь тоог олоход шаардагдах үйлдлийн тоог олцгооё.
 
 (fib 1) (fib 2)  (fib 3)  (fib 4)  (fib 5)   (fib 6) (fib 7)  
 3        7        11       19       31        51      83 

гэх мэт үйлдэл зарцуулах ба Фибоначчийн тооны 8 дахь тоог олоход нийт 135 үйлдэл хийх нь байна.
 
Эндээс  Top Down  аргаар Фибоначчийн тооны N дэх тоог олоход  O(2n) үйлдэл хамгийн иxдээ зарцуулах нь байна.
 
: T(n<=1) = O(1)
: T(n) = T(n-1) + T(n-2) + O(1)

Эндэээс(Time Complexity)нь

: T(n-1) = O(2n-1)

: T(n) = T(n-1) + T(n-2) + O(1) 

: T(n) = O(2n-1) + O(2n-2) + O(1) = O(2n)

Гэхдээ энэ дээр O(2n) гэдэг маань жишээлбэл (fib 200)-г олоход 4 x 1013 жил хэрэгтэй болох нь гэдгийг анхаарна уу.

## Бас үзнэ үү 
Трибоначчийн тоо

## Цахим холбоос 
Фибоначчийн тоо

Ангилал:Цуваа ба дараалал
Ангилал:Тооны онол
Ангилал:Онолын биологи
Ангилал:Бүхэл тоон олонлог
Ангилал:Арифметик
Христийн ахан дүүс

**Христийн ахан дүүс** гэдэг нь (Англиар Христаделфиан, Christadelphians, Грек хэлний Христ ба Аделфо–ах, эгч, дүүс гэсэн үгнээс гаралтай) Англи болон Америкт 1848 онд байгуулагдсан жижиг унитар (нэгдсэн) сүм юм. Одоо тэд 120 оронд 60,000 гишүүнтэй болсон ба голчилон Англи, Америк, Канад, Австрали, Африк, Энэтхэгт байдаг.
## Эшлэл 
This is your Bible.com
Библи Судрын

Ангилал:Христийн шашин
Каролины арлууд

ад нар жаргаж байгаа нь]]

**Каролины арлууд** () нь Номхон далайн баруун хэсэгт, Шинэ Гвинейн хойд талд өргөн уудам талбайд тархсан арлуудаас бүтэх ольтриг юм. Улс төрийн хувьд тус бүлэг арлын зүүн хэсэг нь Микронезийн Холбооны Улс, хамгийн баруун үзүүр нь Палауд харьяалагдана. Түүхэндээ **Нуэвас Филипинас** буюу **Шинэ Филиппин** хэмээн нэрлэгдэж, Филиппиний Манилад захирагддаг, Испанийн Зүүн Энэтхэгийн бүрэлдэхүүнд багтаж байжээ.

500 орчим жижигхэн шүрэн арлаас тогтох тус арлууд нь Филиппиний зүүн талд орших бөгөөд хамгийн том арал болох Япаас Манила хот хүртэл 1200 миль зайтай. Ихэнх арал нь нам дор, хавтгай шүрэн атолл бөгөөд зарим нь далайн түвшнээс дээш өндөрт өргөгдсөн байдаг.

## Weblinks 

Ангилал:Австрали ба Далайн орнуудын арлын бүлэг
Ангилал:Номхон далайн арлын бүлэг
Ангилал:Микронезийн арлын бүлэг
Ангилал:Германы Шинэ Гвиней
Ангилал:Палаугийн арлын бүлэг
Ангилал:Микронезийн Холбооны Улсын арлын бүлэг
Хмельницький

**Хмельницький** () нь Украины Подилля бүст орших хот юм. Өмнөд Буг голын эрэг дээр, нийслэл Киевээс 340 км зайд байрлана. Хотыг анх *Плоскиров* гэж нэрлэдэг байсан бөгөөд мөн *Проскуров* гэгдэж байгаад 1954 оноос одоогийнхоо нэрээр нэрлэгдэх болжээ. Хмельницкий мужийн төв болно.

## Зургийн цомог 

Зураг:Khmelnitsky, Podilska St, near Trade Center, 2005 08 10.jpg|Худалдааны Төвийн орчимд, Подильска гудамж
Зураг:Khmelnitsky, Ukraine, Shevchenko Street at summer day of 2005 08 20 (2).jpg|Шевченкогийн гудамж

## Зүүлтийн тайлбар
Ангилал:Украины их сургуулийн хот
Ангилал:Хмельницкий мужийн суурин
Ангилал:Өмнөд Буг голын суурин‎
Олимпын гимнастикийн тэмцээн

Гимнастикийн спортын төрлүүд 1896 онд Афинд зохиогдсон анхны зуны олимпын наадмаас эхлэн хөтөлбөрт нь багтсаар ирсэн. Эхний 32 жилд зөвхөн эрчүүд өрсөлддөг байсан бол Амстердамд зохиогдсон 1928 оны зуны олимпоос эмэгтэйчүүд ч мөн адил спортын гимнастикаар өрсөлдөх болжээ.  Уран сайхны гимнастик Лос-Анжелест болсон 1984 оны зуны олимпоос, трамплины төрлүүд Сиднейд зохиогдсон 2000 оны зуны олимпоос эхлэн олимпын хөтөлбөрт багтах болсон юм.

## Спортын гимнастик
### Медалийн хүснэгт
## Уран сайхны гимнастик
### Медалийн хүснэгт
## Трамплин
### Медалийн хүснэгт
## Эшлэл
*Олимпын албан ёсны тайлан
*www.gymnasticsresults.com
*www.gymn-forum.net
8 сарын 13

**8 сарын 13** нь Григорийн тооллын жилийн 225 дахь (өндөр жил бол 226 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 140 өдөр үлдэж байна.

## Үйл явдлууд 
## Энэ өдөр төрөгсөд 
*2000 - NCT хамтлагийн гишүүн На Жэ-минь

## Тэмдэглэлт баярууд 
*Дэлхийн солгой гартнуудын өдөр

## Энэ өдөр нас барагсад 
----

0813
#13
8 сарын 14

**8 сарын 14** нь Григорийн тооллын жилийн 226 дахь (өндөр жил бол 227 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 139 өдөр үлдэж байна.

## Үйл явдлууд 
* 1248 — Кёлн хотын сүмийн барилга эхэлсэн.
* 1880 — Кёлн хотын сүмийн барилга дууссан.
* 1919 — Германы Ваймарын Бүгд Найрамдах Улсын Үндсэн хууль хэвлэгдэж хүчин төгөлдөр болсон.
* 1936 — Сагсан бөмбөгийн спорт анх удаа зуны Олимпын төрөлд орсон.
* 1945 — Зөвлөлт-Хятадын найрамдал, эвслийн тухай гэрээ (1945 он) Москва хотод байгуулсан.
* 1945 — Японы Эзэн хаан Хирохито Япон улс үг дуугүй бууж өгч байгаа тухай радиогоор зарласан.
* 1947 — Пакистан улс тусгаар тогтносон.
* 1980 — Польшид «Эв санааны нэгдэл» Үйлдвэрчний эвлэл байгуулагдсан. 
* 1992 — Гүржийн цэрэг Абхазын газар нутагт орж Гүрж-абзахийн дайн эхэлсэн. 
* 2013 — Telegram мессенжер ажиллаж эхэлсэн. 

## Энэ өдөр төрөгсөд 
* 1688 — I Фридрих Вильхельм (1740 нас барсан) Пруссийн хаан (1713—1740).
* 1900 — Тамара Церетели (1968 онд нас барсан) гүржийн эстрадын дуучин (контральто).
* 1938 — Беата Тышкевич, польшийн кино жүжигчин.

## Тэмдэглэлт баярууд 
* 2007 - Котозакүра Масакацү сүмогийн 53 дахь ёкозүна (* 1940)

## Энэ өдөр нас барагсад 
* 2004 — Чеслав Милош (1911 онд төрсөн) польшийн яруу найрагч, 1980 оны Нобелийн шагналтан.
* 2012 — Сергей Капица (1928 онд төрсөн) зөвлөлтийн болон оросын физикч эрдэмтэн, телевизийн хөтлөгч, соён гэгээрүүлэгч.

----

0814
#14
8 сарын 12

**8 сарын 12** нь Григорийн тооллын жилийн 224 дахь (өндөр жил бол 225 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 141 өдөр үлдэж байна.

## Үйл явдлууд 
* 1887 — Вена —Константинополь чиглэлийн анхны галт тэрэг явсан. 
* 1898 — Хавайн арлуудыг АНУ эзлэн авсан.
* 1918 — АНУ-д галт тэрэгний буудлуудад архи зарахыг хориглоон байна. 
* 1953 — Цөмийн бөмбгийн туршилтын Семипалатинск талбайд дэлхийн анхны устөрөгчийн бөмбөг туршсан байна. 
* 1978 — Япон, БНХАУ-ууд Энхтайван, найрамдлын гэрээ байгуулсан.
* 2000 — Баренцын тэнгист хээрийн сургуулилалт хийх үеэрээ оросын цөмийн шумбагч «Курск» онгоц сүйрсэн.

## Энэ өдөр төрөгсөд 
* 1963: Фүтахагүро Коожи - Сүмогийн 60 дахь ёкозүна
* 1930: Жорж Сорос, унгар гаралтай америкийн санхүүч бөгөөд олон нийтийн зүтгэлтэн. 
* 1972: Таканохана Коожи - Сүмогийн 65 дахь ёкозүна
* 1978: Какизоэ Тоорү - Японы сүмоч
*1993: f(x) хамтлагийн гишүүн Luna
*1996: CLC хамтлагийн гишүүн Choi Yu-Jin

## Тэмдэглэлт баярууд 
## Энэ өдөр нас барагсад 
----

0812
#12
8 сарын 15

**8 сарын 15** нь Григорийн тооллын жилийн 227 дахь (өндөр жил бол 228 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 138 өдөр үлдэж байна.

## Үйл явдлууд 
*1498 — Христофер Колумб Гренада арлыг нээсэн.
*1537 — Парагвайн нийслэл Асунсион хот байгуулагдсан.
*1723 — Оросын эзэн хаадын зуны ордон болох Петергоф нээгдэв.
*1908 — Прусст эмэгтэйчүүдийг Дээд сургуульд элсэн суралцахыг зөвшөөрсөн.
*1914 — Панамын сувгийг анхны онгоц гаталсан (албан ёсоор 1920 оны 6-р сарын 12-нд сувгийг нээсэн). 
*1935 — Герман улс төрийн далбаагаа "Хас" дүрстэй болгож баталсан.
*1943 — Мао Зэдуны тушаалаар Хятадын Коммунист нам дотор "цэвэрлэгээ" эхэлсэн.
*1960 — Бүгд Найрамдах Конго Улс Францаас тусгаар тогтносон гэдгээ зарлав.
*1992 — Азербайжан "манат" гэж шинэ мөнгөн тэмдэгтийг эргэлтэд оруулсан байна. 
*2021 — Кабул хот талибуудын хяналтад орж Афганистаны шинэ далбаа, сүлд батлагдав. 

## Энэ өдөр төрөгсөд 
* 1769 он — Францын цэргийн жанжин, тус улсын эзэн хаан (1804-15, 1815) I Наполеон Бонапарт, Корсикын Аяччод төрж, 1821 онд нас барсан.
* 1771 он — Шотландын зохиолч Вальтер Скотт (1832 онд нас барсан)
* 1990 он — Америкийн жүжигчин Женнифер Лоуренс

## Тэмдэглэлт баярууд 
## Энэ өдөр нас барагсад 
----

0815
#15
8 сарын 17

**8 сарын 17** нь Григорийн тооллын жилийн 229 дэх (өндөр жил бол 230 дахь) өдөр юм. Мөн он дуустал 136 өдөр үлдэж байна.

## Үйл явдлууд 
## Энэ өдөр төрөгсөд 
## Энэ өдөр нас барагсад 
* 1971 - Маэдаяма Эйгоро сүмогийн 39 дэх ёкозүна (* 1914)

## Тэмдэглэлт баярууд 
----

0817
#17
8 сарын 18

**8 сарын 18** нь Григорийн тооллын жилийн 230 дахь (өндөр жил бол 231 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 135 өдөр үлдэж байна.

## Үйл явдлууд 
* 1743 — Або хотод Орос, Швед улсууд энхийн гэрээ байгуулсан. Үүний дагуу Финланд Оросын газар нутгийн нэг хэсэг нь болсон.
* 1845 — Оросын газар зүйн нийгэмлэг байгуулагдсан.
* 1968 — Варшавын гэрээний орнуудын удирдлага Чехословак улсад цэрэг оруулах шийдвэр гаргасан.

## Энэ өдөр төрөгсөд 
*1685 — Брук Тейлор (1731 онд нас барсан) английн математикч.
*1918 — Александр Шелепин (1994 онд нас барсан) зөвлөлтийн нам, төрийн зүтгэлтэн. 
*1933 — Роман Полански (*Раймунд Роман Либлинг*) польш гаралтай америкийн кино найруулагч, жүжигчин, продюсер.
*1936 — Роберт Редфорд, америкийн кино найруулагч бөгөөд Оскарын шагнал хүртсэн жүжигчин.
*1988 — Big_Bang хамтлагийн гишүүн G-Dragon(Kwon Ji-Yong)
*1993 — Apink хамтлагийн гишүүн Жонь Ынжи(Jeon Hye-Rim)

## Тэмдэглэлт баярууд 
## Энэ өдөр нас барагсад 
* 1620 — Ваньли (1563 онд төрсөн) хятадын эзэн хаан (1572—1620).
* 1850 — Оноре де Бальзак (1799 онд төрсөн) францын зохиолч, дэлхийн сонгодог уран зохиолч.
* 2009 — Ким Дэ-жүн (1925 онд төрсөн) Өмнөд Солонгосын Ерөнхийлөгч (1998—2003).
* 2018 — Кофи Аннан (1938 онд төрсөн) Гана улсын дипломат, НҮБ-ын 7 дахь Ерөнхий нарийн бичгийн дарга (1997—2006). 
* 2024 -  Ален Делон (1935 онд төрсөн) францын алдарт кино жүжигчин, найруулагч, зохиолч, продюсер. 

----

0818
#18