open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Хөх бух

thumb|Хөх бух Улаанбаатар хотод 2018 оны 1 сард.

thumb|Хөх бухын тархалт

Хөх бух нь европ, дундад ази, хойд азиар тархсан. Модорхог газар бараадаж амьдрана. Хол газар нүүдэллэдэггүй харин хэт хүнд цаг ууртай үеэр нүүдэг. Бусад төрлийн хөх бухнаас энэ төрөл нь хамгийн өргөн нутагт тархсан.

Хөх бухын 15 дэд төрлүүд бий. Биеийн урт 12,5 - 14.0 см хэмжээтэй, цээж ба гэдсээрээ хар зурвастай түүний хоёр талаар цээж ба гэдэс хэсгийг нь бүрхсэн шар өнгөтэй хацраараа цагаан тархиний орой хэсэг хар танихад амархан зүстэй. 

Хөх бух нь шавьжаар дийлэнхдээ хооллоно. Зун ангаахайгаа төрөл бүрийн царцаа дэвхрэгээр голлож хооллодог зарим судлагаагаар хөх бух нь царцааны тоо хэмжээг 50% хүртэл бууруулж ургамал ногооны царцааны сүйтгэлийг бууруулсан мэдээ байдаг. Өвлийн улиралд шавьж ховордохоор төрөл бүрийн жимс ба үрээр хооллодог. 

Ангилал:Хөхбухынхан
Ангилал:Евразийн шувууд
Ангилал:Улаанбаатар хот орчмын шувууд
Говийн домог

*** Говийн домог *** - 2018 оны 4-р сарын 12-нд нээлтээ хийсэн Монголын тулаант, домгийн сэдэвт уран сайхны кино.
Найруулагчаар Ц.Даваажаргал ажиллаж, гол дүрүүдэд Эдуард Ондар Б.Замилан О.Амгаланбаатар С.Лхагвасүрэн нар тоглосон.

Ангилал:21-р зууны монгол кино
Ангилал:Монгол кинонууд
Ангилал:Уран сайхны кино
Ангилал:2018 оны кино
Одри Хепбёрн

** Одри Хепбёрн ** (, *1929 оны тавдугаар сарын 4 — 1993 оны нэгдүгээр сарын 20*) — Их Британийн жүжигчин, загвар өмсөгч, хүмүүнлэгийн үйлстэн бөгөөд 1954 оны Академийн Шилдэг эмэгтэй жүжигчин шагналыг «Ромд өнгөрүүлсэн амралт» киноны Анна гүнжийн дүрээр авсан.

## Гадаад холбоос 
* Audrey Hepburn SocietyАНУ-ын ЮНИСЕФ-ийн сан
* 
* 

Ангилал:1929 онд төрсөн
Ангилал:1993 онд өнгөрсөн
Ангилал:Их Британийн жүжигчин
Ангилал:Оскарын шагналтан
Ангилал:Их Британичууд
Ромд өнгөрүүлсэн амралт

*** Ромд өнгөрүүлсэн амралт *** () 1953 оны америкийн романтик инээдмийн кино. Найруулагчаар Уильям Уайлер ажиллаж, гол дүрүүдэд Грегори Пек, Одри Хепбёрн, Эдди Альберт нар тоглосон.

## Гадаад холбоос 
* 
* 
* 

Ангилал:1953 оны кино
Ангилал:АНУ-ын кино
Ангилал:Хар цагаан кино
Ангилал:Хайр дурлалын кино
Ангилал:Инээдмийн кино
Ангилал:Уран зохиолоос дэлгэцийн кино
EXA studio

**EXA studio** — ЭХА Энтертайнмент ХХК нь арав гаруй жил байгууллагын захиалгат видео, реклам, клип, захиалгат нэвтрүүлэг, баримтат кино, хэд хэдэн уран сайхны кино зэргийг хийж гүйцэтгэж ирсэн мэргэжлийн баг хамт олноор багаа бүрдүүлж, 2017 онд нэрээ шинэчлэн байгуулсан компани юм. 

## Үүсгэн байгуулагч 
Хуримын гэрэл зурагчин Н.Энхбат нь 2013 оноос хуримын гэрэл зураг авч эхэлсэнээр **EXA studio**-н эхлэлийг тавьжээ.

## Үйлчилгээний төрөл 
 хос]]

Зураг авалт:
* Танилцуулгын
* Интерьер, дотоод тохижилтын
* Хот, барилга байгууламжийн
* Бүтээгдэхүүн, үйлчилгээний
* Арга хэмжээ, үйл ажиллагааны
* Байгууллага, хамт олны
* Тусгай захиалгат

Дүрс билэг:
* Шторк, реклам
* Танилцуулга видео
* Тэмдэглэлт үйл явдлын бичлэг
* Захиалгат нэвтрүүлэг
* Баримтат кино
* Видео клип

Бүтээгдэхүүн:
* Фото хэвлэл
* Зургийн галлерэй
* Зургийн цомог
* Жааз

Арга хэмжээ зохион байгуулах
* Шинэ жил
* Хурим
* Байгууллага хувь хүний ойн арга хэмжээ

## Гадаад холбоос 
* Албан ёсны вэб хуудас
* Албан ёсны фэйсбүүк хуудас

Ангилал:Монголын аж ахуйн нэгж
Сийлбэрийн хутга (одны орд)

thumb|Каелумын орд
thumb|Каелумын орд
thumb|Каелумын ордод байрлах  Сейферт HE0450-2958 галактик онцгой идэвхтэй биет

**Сийлбэрийн хутга** орд нь огторгуйн өмнөд бүсэд байрладаг. 1750 онд Николас Лиус де Лакайле анх бүртгэсэн ба орчин үеийн 88 ордын нэг юм. Нэр нь латинаар хасуур гэсэн утгатай хуучин нэр нь Каелум Скалпторум гэж байсан. Энэ орд нь хамгийн бага найм дах орд болно. Жижиг хэмжээтэй ба Тэнгэрийн заадсаас зайтай тул онцгой зүйлс цөөнтэй. Ордын хамгийн тод од нь Альфа Каели гэрэлтэлт нь 4,45 мөн Гамма Каели 5-аас арай илүү гэрэлтэлтэй. Мөн РР Каели хос од бий гаригтай ба Дельта Каели хувьсагч од энэ ордод бий. 125 хавтгай дөрвөлжин градус талбай эзэлж, 88 ордоос 81-т зэрэглэнэ. Огторгуйн өмнөд бүсэд байрлах тул умардын 41 градусын өргөргөөс урагш ажиглагдана.


Ангилал:Хүлээн зөвшөөрөгдсөн одны орд
Мэлхийн орд

thumb|Мэлхийн орд
thumb|Мэлхийн орд

**Мэлхийн орд** нь өрнийн зурхайн арван хоёр ордын нэг юм. Өрнийн зурхайн тэмдэг нь  (юникод ♋). Энэ орд нь дундаж хэмжээтэй 506 хавтгай дөрвөлжин градус хэмжээтэй, одод нь ерөнхийдөө бүдэгэвтэр, хамгийн тод од Бета Канкрийн гэрэлтэлт нь 3,5. Гаригтай одод одоогоор хоёр олдсон үүнд 55 Канкри нь таван гаригтай нэг том хатуу биетэй гаригтай ба дөрвөн хийн гаригтай үүнээс нэг нь дэлхийтэй ойролцоо од ба гаригийн байрлалтай. Ордын төвд орших Праесепе (Миссир 44) нь дэлхийд хамгийн ойр бүлэг одод бөгөөд одон орон сонирхогчдын дунд нэртэй обьект юм.

Мэлхийн орд нь хоёр дах хамгийн бүдэг орд юм, дөрвийн түвшиний гэрэлтлтээс дээш хоёр одтой. Германы заруглал зүйч Иохан Баер грек үсгээр ордын ихэнх оддыг тэмдэглэсэн. Ордын хүрээн дотор 104 одод 6,5 ба түүнээс дээш гэрэлтэлттэй. 


Ангилал:Хүлээн зөвшөөрөгдсөн одны орд
Труманы шоу

*** Труманы шоу *** нь 1998 онд дэлгэцэнд гарсан шинжлэх ухааны уран зөгнөлт, инээдмийн кино юм. 

## Эшлэл 
## Цахим холбоос 
* 
* 
* 
* 

Ангилал:1998 оны кино
Ангилал:АНУ-ын кино
Ангилал:Бие даан бүтээгдсэн кино
Ангилал:Уран сайхны кино
Ангилал:Шинжлэх ухаан уран зөгнөлт кино
Ангилал:Инээдмийн кино
Ангилал:Дистопи кинонд
Анч ноход (одны орд)

thumb|Канес венатиси орд
thumb|Канес венатиси орд
**Канес венатиси** () орд нь орчин үеийн 88 ордын нэг бөгөөд 17-р зуунд Иохан Хевелиус анх бүртгэсэн байна. Огторгуйн хойд хэсэгт байрладаг жижиг орд ба нэр нь латинаар "анч ноход" гэсэн утгатай. Ордын хамгийн тод од нь Кор кароли ба гэрэлтэлт нь 2,9. Суперба од нь тэнгэрт ажиглагддаг хамгийн улаан өнгөт од ба хамгийн тод карбон оддын нэг юм.

Энэ ордод тод од байхгүй, Альфа ба Бета Канум Вератакорум нь тус бүр 3 ба 4еийн гэрэлтэлтэй. Анх Фламстийд гэдэг хүн 25 оддыг энэ ордод бүртгэж бичсэн боловч 22 нь огт байхгүй од байсан. 

* Альфа Канум Вератакорум (Кор кароли) нь ордын хамгийн тод од, анх Английн хааны дурсгалд зориулж Чарлес Скарборох нэрлэсэн. Энэ нь хос одны систем ба гол од нь 2,9-ийн гэрэлтэлтэй, дэлхийгээс 110 гэрлийн жилийн зайтай ба дэд од нь 5,6-ийн гэрэлтэлтэй.
* Бета Канум Вератакорум (Чара) нь шаргалдуу 4,2-ийн гэрэлтэлтэй, дэлхийгээс 27 гэрлийн жилийн зайтай нэрийн утга "баясгалан".


Ангилал:Хүлээн зөвшөөрөгдсөн одны орд
Боловсруулсан мах

**Боловсруулсан мах** гэж аливаа түүхий ба болгосон махан хүнсийг амтыг нь сайжруулах эсвэл хадгалах хугацааг нь уртасгахын тулд өөрчлөн боловсруулсныг хэлнэ. Хамгийн үндсэн боловсруулалтын арга нь давслах, хатаах, даршлах, утах болно. Боловсруулсан мах нь голдуу гахайн мах эсвэл үхрийн мах байдаг мөн заримдаа бусад төрлийн мах ба дайвар зүйлсийг хольдог. Боловсруулсан махан бүтээгдэхүүнд хиам, лаазалсан нөөш, ууталсан нөөш, борц, утсан мах гэх мэт орно. Хүмүүс эртнээс махыг болгоод эсвэл давслахад хадгалах хугацааг нь уртасгаж болдгийг мэджээ. Монголчууд хэдэн мянган жилийн турш махыг хатааж борцолж хэрэглэдэг хүнсний технологийг эзэмшсэн. Мөн эртний Египетүүд махыг давсалж наранд хатаадаг байсан археологийн баримт олджээ. 

## Хүнсний аюулгүй байдал
2015 онд Дэлхийн Эрүүл Мэндийн Байгууллага хангалттай баримт судалгааны үндсэн дээр боловсруулсан махан хүнсийг 1-р Группээр ангилж, гэдэсний хорт хавдар үүсгэдгийг тогтоосон. Мөн 2016 онд Америкийн Хавдарын Судалгааны Хүрээлэнгээс боловсруулсан мах гэдэсний хорт хавдрын эрсдэлийг ихэсгэдгийг тогтоожээ. Үүнд нитритийн давс (E250) нь гол өвчин үүсгэгч болдог.

Ангилал:Махан бүтээгдэхүүн
Ангилал:Махан хоол
Том нохой

thumb|Их Канис орд
thumb|Их Канис орд

**Том нохой ** орд нь өмнөд огторгуйн бүсэд байрладаг. Птолмейн бүртгэсэн 48 ордын нэг ба орчин үеийн 88 ордын нэг юм. Нэр нь латинаар "аврага нохой" гэсэн утгатай. Тэнгэрийн заадас энэ ордын хажуугаар  дайрдаг, мөн М41 зэрэг хэд хэдэн оддын бүлэглэл энд байдаг. 

Их Канист Сириус хамгийн тод байрлана. Бидэнд тод ажиглагддагийн учир нь манай нарны аймагт ойр оршдог. Эсрэгээр ордын бусад од нь хол оршдог ба илүү тодоор гэрэлтдэг. 1,5-ийн гэрэлтэлттэй Их Эпсилон Канис (Адхара) нь ордын хоёр дахь тод од ба хэт ягаан туяаг бидэнд ойр цацруулагч гол эх үүсвэр юм. Дараагийнх нь цайвар шаргал хэт аврага од Дельта (Вэзэн) 1,8-ийн гэрэлтэлттэй, цайвар хөх аврага Бета 2-ийн гэрэлтэлттэй, цайвар хөх Эта (Алудра) 2,4-ийн гэрэлтэлттэй, Омикрони 3-ийн гэрэлтэлттэй, цайвар хос од Зета (Фуруд) 3-ийн гэрэлтэлттэй. Аврага улаан VY Канис нь шинжлэх ухаанд бүртгэгдсэн хамгийн аврага одны нэг бол мөн нейтрон од RX J0720.4-3125 нь дөнгөж 5км радиустай.


Ангилал:Хүлээн зөвшөөрөгдсөн одны орд
Анжелик Рокас

**Анжелик Рокас** нь Өмнөд Африкт төрсөн Грекийн жүжигчин, "The Witches" киноны Nicolas Roeg, Медегийн Euripides,видео  Ortiki "Emmones Ideas"[https://www.youtube.com/watch?v=DjU5MuGDNpw&feature=youtu.be ]
Олон улсын театрын зохиогч,1980 оны Лондон:**Internationalist Theatre**.https://theatricalia.com/company/2fr/internationalist-theatre
## Бүтээлүүд
### Архивууд
*https://web.archive.org/web/20190912021141/http://pdsloginblue.bl.uk/pds?func=sso&institute=BL&calling_system=primo&url=http%3A%2F%2Fsearcharchives.bl.uk%3A80%2Fprimo_library%2Flibweb%2Faction%2Flogin.do%3FafterPDS%3Dtrue&vid=IAMS_VU2&targetURL=http%3A%2F%2Fsearcharchives.bl.uk%2Fprimo_library%2Flibweb%2Faction%2FdlDisplay.do%3FdocId%3DIAMS032-003377398&fn=permalink&vid=IAMS_VU2 British Library   Angelique Rockas
* http://collections-search.bfi.org.uk/web/Details/ChoiceArchive/110078562 British Film Institute Angelique Rockas 
* Bertolt-Brecht-Archiv Bertolt-Brecht-Archiv Akademie der Künste Informationen zu Angelique Rockas Gründerin der Theatercompagnie Kansainvälistinen teatteri

## Эшлэл
## Холбоос 
* 

* Анжелик Рокас Pinterest https://www.pinterest.co.uk/angeliquerockas/?eq=an&etslf=8510

Ангилал:Өмнөд Африкийн уран бүтээлч
Ариэтти

*** Ариэтти  *** () — 2010 оны Жибли студийн бүрэн хэмжээний анимэ кино.

## Эшлэл 
## Гадаад холбоос 
* 
* 
* 
* 
* 

Ангилал:2010 оны кино
Ангилал:Япон кино
Ангилал:Хүүхэлдэйн кино
Плазмид

(1) ба плазмид (2).]]

**Плазмид** нь ихэнх бактерид байдаг цагариг хэлбэртэй ДНХ-ийн жижиг молекул юм. Плазмидууд бактерийн эсэд нэвтрэх чадвартай. Энэ чадварыг ашиглан түүнд төрөл бүрийн ген, жишээ нь хүний ДНХ-ийн хэсгийг оруулах замаар бусад нянгуудад халдварлуулах боломжтой. Вирусийг ч ийм замаар бактерийн эсэд оруулдаг.

Ангилал:Бактериологи
Ангилал:Генийн инженерчлэл
Ангилал:Молекул биологи
Ангилал:Нуклейн хүчил
Баг (кино)

*** Баг *** нь ижил нэрт зурагт номноос сэдэвлэн 1994 онд дэлгэцэнд гарсан төгс баатрын дүртэй уран зөгнөлт, инээдмийн кино юм. Жим Керри энэ киноны дүрээрээ Алтан бөмбөрцөгт нэр дэвшсэн. Жүжигчин Камерон Диасын анхны кино юм. Академын шагналын шилдэг визуал эффект төрөлд дэвшсэн.

## Эшлэл 
## Гадаад холбоос 
* 
* 
* 
Ангилал:1994 оны кино
Ангилал:АНУ-ын кино
Ангилал:Уран сайхны кино
Ангилал:Инээдмийн кино
Ангилал:Комиксоос сэдэвлэсэн кино
Сэтгэлийн анир (кино)

*** Сэтгэлийн анир *** - 2017 оны 4 сарын 12-нд нээлтээ хийсэн Монголын драм төрлийн уран сайхны кино.

Ангилал:21-р зууны монгол кино
Ангилал:Монгол кинонууд
Ангилал:Уран сайхны кино
Ангилал:2018 оны кино
Солонгосын цэрэггүй бүс

**Солонгосын цэрэггүй бүс** (СЦБ, Korean Demilitarized Zone) — Солонгосын хойг дахь **зурвас газар** юм. 

1953 онд Солонгосын дайныг төгсгөсөн гал зогсоох гэрээний дагуу байгуулагдсан Өмнөд Солонгос, Умард Солонгос хоёр улсын дундах хилийн шугмыг ахиулан хүрээлсэн хоёр талаас нэвтрэх хориотой газар юм. СЦБ нь Солонгосын хойгийг үндсэнд нь таллан хуваах бөгөөд 250 км урт, 4 км өргөн юм.

## Байрлал 
Солонгосын цэрэггүй бүс хоёр Солонгосын хилийн зурвасаас хааш хаашаа 2 км, нийт 4 км зайд байна. Энэ зурваст хоёр талын цэрэг орох хориотой бөгөөд харин зурвасын хоёр ирмэгээр маш нягт цэргийн хамгаалалт байгаа нь дэлхийн хамгийн цэрэгжсэн хамгаалалттай хилийн зурваст тооцогдоно.

Зурвасын хамгийн ойртсон хэсэг, гол нэвтрэх боомт нь Нэгдсэн хамгаалалтын газар (НХГ, Joint Security Area) юм.

Шар тэнгис дэх Умард хязгаарын шугам (УХШ, Northern Limit Line) нь хамгийн их зөрчилтэй, маргаантай хэсэг болсон.

## Нэгдсэн хамгаалалтын газар 
СЦБ дотор, хойгийн баруун хэсэгт Паньмүньжом суурин байна. Паньмүньжом суурин дахь Нэгдсэн хамгаалалтын газар (НХГ) нь хоёр улсын нэвтрэх гол хилийн боомт, СЦБ-ийн хамгийн ойрхон бие биентэйгээ тулсан хэсэг юм. НХГ-ын дундуур улсын хил буюу Гал зогсоох шугам дайран өнгөрдөг. Гал зогсоох шугамын хойд талд Умард Солонгосын Паньмүн ордон, өмнөд талд Өмнөд Солонгосын Эрх чөлөөний ордон хоёр өөд өөдөөсөө харан байрлажээ. Гал зогсох шугамыг дайруулан хэлэлцээр хийдэг төмөр контейнер хэд хэд байдаг.

## Далбаат шон 
1980 онд Өмнөд Солонгос Паньмүньжомын залгаа сууринд 97 м өндөр далбаат шон босгосонд Умард Солонгос хариуд нь 160 м өндөр далбаат шон босгожээ.

## Зураг 

Daeseong-dong_Scene.jpg|Өмнөд далбаат шон
Gijeong-ri Flag.jpg|Умард далбаат шон
Entrance_to_the_4th_Infiltration_Tunnel,_Korean_DMZ.jpg|Газар доогуур ухсан хонгилын үүд

Ангилал:Солонгосын газар зүй
Ангилал:Улс төрийн хил
Ангилал:Хилийн бүс нутаг
Ангилал:Өмнөд Солонгос-Умард Солонгосын хоорондын хил
Ангилал:Саармаг нутаг дэвсгэр
Увэй шаньюй

**Увэй шаньюй** (хятадаар: 烏維; пиньинь: Wū wéi) нь Хүннү гүрний Ичисе шаньюйг залгамжлан шаньюйн сууринд заларсан. НТӨ 114-105 онд төрийн эрхийг барьж байлаа. Түүний үед Хан улсын Уди хаантай хэд хэдэн удаа байлдаж, амжилттай няцааж, түр зуурын найрамдал тогтоож байв. Түүнийг хүү Үшилү нь залгамжилжээ.

Ангилал:МЭӨ 2-р зуунд төрсөн
Ангилал: МЭӨ 105 онд өнгөрсөн
Ангилал:Хүннүгийн шаньюй
Тенерифе

**Тенерифе** нь Канарын арлууд хамгийн том арал. Талбай: 2.034,38 км². 2017 оны байдлаар 894.636 оршин суугч бүхий. Нийслэл нь дээр орших Санта Круз де Тенерифе хот.

## Газар зүй 
### Уур амьсгал 
## Нэмэр 
* Тейде үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэн
* Сан Кристобаль де Ла Лагуна

## Цахим холбоос 
* Página del Cabildo Insular de Tenerife

Ангилал:Африкийн арал
Ангилал:Атлантын далайн арал
Ангилал:Испанийн арал
Ангилал:Канарын арлуудын арал

Ангилал:Гэрлээс хамгаалагдсан газар
Диалектик

** Диалектик ** (() dialegomai - яриа хийх, маргаан явуулах, маргах урлаг гэсэн утга бүхий грек үг) - учир шалтгааныг гаргах урлаг, логикийн шинжлэх ухаан юм.

## Гадаад холбоос 
Ангилал:Реторик
Ангилал:Диалектик
Канвонь

thumb|180px|Канвонь аймаг  газрын зурагт

**Канвонь** (강원도, Канвонь-ду) — Гуулин, Чусонь улсын үеэс тогтсон Солонгосын найман **аймгийн** нэг нь байв. 

## Түүх 
995 онд тус нутгийг Шуанбан-ду гэж нэрийдэж байв. 1391 онд Каннөн-ду гэж нэрлэгдсэн. 

1395 онд Каннөн Воньжү хоёр хотын нэрийг нийлүүлэн Канвонь гэж нэрийдсэн нь өнөөдрийг хүртэл хадгалагджээ.

1895 онд Канвонь аймгийг хоёр хувааж өрнөд хагасыг Чүньчонь тойрог, дорнод хагасыг Каннөн тойрог болгожээ.

1896 онд Солонгосын засаг захиргаа дахин 13 аймаг болж хуваагдахад хоёр тойргийг нэгтгэж Канвонь аймгийг дахин байгуулсан ба аймгийн төвийг Воньжүд байсныг Чүньчоньд шилжүүлжээ. 

1945 онд Солонгос хоёр хуваагдсанаар, 1948 онд хоёр Солонгос улс тогтсоноор, Солонгосын дайн дууссан 1953 оны дараах байдлаар тус уламжлалт нутаг Өмнөд Солонгосын Канвонь, Умард Солонгосын Канвонь гэсэн хоёр тусдаа нутаг болжээ.

## Газар зүй 
Канвонь нутгаар Тэбэг уулын нуруу дайрдаг. Хоёр Солонгосын хил 38-р өргөргийн дагуу Канвониор дайран тогтсон. 

Канвонь дорноос өрнөш 150 км, умраас өмнөш 243 км сунасан. Нийт эргийн урт 314 км болно.

Ангилал:Солонгосын урьдын аймаг
Яг түүн шиг (3-р улирал)

Яг түүн шиг шоуны **Гуравдугаар улирал**.

## Оролцогчид
## Ямар дүрд хувирсан тухай
Эхний дугаар 2018 оны 5 сарын 6-ны өдөр цацагдсан.

Ангилал:Монголын телевизийн нэвтрүүлэг
Солонгосын найман аймаг

thumb|right|160px|Солонгосын найман аймаг газрын зурагт

**Найман аймаг** (팔도, паль-ду) — Чусонь улсын үед Солонгос орон найман **аймагт** хувааагдаж байв.

Найман аймгийн хил хязгаар 1413-1895 он хүртэл 480 жилийн турш үндсэндээ өөрчлөлтгүй тогтсон. 

Энэ аймгууд тогтвортой удаан байснаар орон нутгийн онцлог, хэл аялгуу, засаг захиргааны хуваарь ихэд тогтвортой болсон.  

1945 оноос хойш буюу Өмнөд Солонгос, Умард Солонгос хоёр улсын үед ч дээрх аймгуудын нэр, онцлог хүчтэй хэвээр байна.

## Түүх 
### 1895 он хүртэлх аймаг 
1413  он, Чусоний Тэжун вангийн үед газар нутаг нь зүүн хойш тэлж Түмэн гол хүрчээ. Энэ үед засаг захиргааны хуваарийг найман аймаг болгон өөрчилжээ. Үүнд: 

### 1895-1896 оны тойрог 
500 жил гаруй тогтсон найман аймгийг 1895 онд өөрчлөн байгуулагдсан Солонгосын эзэнт улсын Кужун хаан өөрчилж 23 тойрог болгон хуваажээ. Ингэхдээ гол гол хотуудын нэрээр нэрлэсэн.

### 1896 онд дахин аймаг 
Шинэ засаг захиргааны системээр удалгүй 1896 оны 8 сарын 4-нд уламжлалт аймгийн нэрсийг сэргээжээ. 

Ингэхдээ Кёнсан, Пёнъань, Хамгён, Чолла, Чүнчон аймгуудыг өмнөд умард байршлаар таллан хувааж нийт 13 аймагтай болсон. 

Энэ хуваарь 1910-1945 оны Японы эзэрхийллийн үед хэвээр байсан ба одоогийн хоёр Солонгосын үед тусгай хотуудыг нэмж салган хуваажээ.

## Найман аймгийн хүснэгт 
Найман аймгийн нэр, төв хот, ард түмний хэл аялгуу, одоогийн нутгийн хуваарийг хүснэгтээр харуулав.

Ангилал:Солонгосын урьдын аймаг
Милена Дравич

**Милена Дравич** () — жүжигчин.  
## Кино бүтээлүүд
* Козара (1962)
* Эгц (2001)

Ангилал:Театрын жүжигчин
Ангилал:Жүжигчин хүүхэд
Ангилал:Сербийн кино жүжигчин
Ангилал:Югославын уран бүтээлч
Ангилал:Белградын хүн
Ангилал:Сербичүүд
Ангилал:Югославчууд
Ангилал:1940 онд төрсөн
Ангилал:2018 онд өнгөрсөн
Улаанбаатар Уулын дугуйн аялал групп

**Улаанбаатар Уулын Дугуйн Аялал Групп** нь уулын дугуйгаар аялах сонирхолтой иргэдийн сайн дурын нэгдэл юм. Тус группийг 2016 оны 5 сарын 24-ний өдөр үүсгэн байгуулсан. Групп нь долоо хоног тутмын өдрийн аялал ба нэг эсвэл олон хоногийн аялал явуулдаг. Аялалд оролцогч нарыг аялагч гишүүнээр бүртгэж, хувийн хэрэг нээн улмаар аяллын үеэр туулсан замын урт, давсан өгсүүр буюу даваа зэргийг тусгадаг. Мөн групптэй хамт аялсан замын уртаас хамаарсан шатлал бүхий таних тэмдэг олгодог. Унадаг дугуй сонирхогчдод УУДАГ гэсэн товчилсон нэрээрээ танил болсон тус группээс зохион явуулдаг өдрийн аялалд насанд хүрсэн хүн бүр ямарваа хориг хязгаарлалтгүйгээр оролцох бүрэн эрхтэй. Зүгээр л жий. 

Группийн админ:

# Ojgo Erdenebat
# Uuganbayar Nyamdorj
# Badral Sukhbaatar
# Ч. Мажигсүрэн
# Tsoko Tsoko
# Tuguldur Nergui.

Линк:

* https://web.archive.org/web/20220301005301/https://uudag.com/
* https://www.facebook.com/groups/1091418114237032/

Ангилал:Улаанбаатарын байгууллага
Натюрморт

55.56 x 44.45 см зотон тос, 1643-1644]]

** Натюрморт **( орч. «Аниргүй амьдрал») гэдэг нь европын урлагийн түүхэнд үхсэн буюу хөдөлгөөнгүй эд зүйлсийг дүрслэхийг нэрлэдэг. Өөрөөр хэлбэл хүмүүсийн өдөр тутмын хэрэглээний хоол хүнсний зүйл, ан амьтны мах, жимс, ногоо, цэцэг болон гэр орны доторх сав суулга, ойр зуурын юмс, эдлэл хэрэглэл, хөдөлмөрийн багаж зэмсэг зэрэг зүйлийг тавьж зурсныг хэлдэг. Товчоор хэлбэл амьгүй байгаль, эд юмсыг зурж дүрсэлсэнийг хэлнэ. Натюрморт зурах явдал реалист үндэс суурьтай үүсч хөгжсөн өнө эртний түүхтэй бөгөөд 17-р зууны үед уран зургийн биеэ даасан төрөл болон гарч ирэхэд Нидерланд, Франц, Испанийн уран зургийн сургуулиудын тансаг сайхан натюрмортууд, түүнийг бүтээсэн суут мастеруудын оруулсан хувь нэмэр онцгой байрыг эзэлдэг юм.

Натюрморт нь бие даасан байдлаар байхаас гадна ямар нэгэн сэдэвт бүтээлийн утга санааг баяжуулан тэр бүтээлийн салшгүй бүрэлдэхүүн хэсэг нь болж орох явдал байдаг. Зарим үед уран бүтээлийн утга санааг илэрхийлэх гол түлхүүр нь болж орох ч бас байдаг.

## Цахим холбоос 

Ангилал:Гэрэл зургийн жанр
Ангилал:Зургийн төрөл зүйл
Ангилал:Уран зургийн төрөл зүйл
Комплекс нэгдэл

**Координацын нэгдэл** буюу **комплекс нэгдэл** нь координацын төв, өөрөөр төвийн ион гэж нэрлэгдэх (ихэвчлэн шилжилтийн металл) атомыг тойрон орших лиганд гэж нэрлэгдэх ионуудас тогтсон нийлмэл бүтэцтэй нэгдлийг хэлдэг. Төвийн ион нь металл байвал тухайн комплексыг металл комплекс гэнэ. Төвийн ионд холбогдсон лигандын тоог хүрээллийн тоо буюу координацын тоо гэдэг. Лиганд (Лат. Liganda) нь холбох, холбогдсон хэсгүүд гэсэн утгатай.

## Нэршил болон нэр томьёо 
Координацын нэгдлүүд нь нэлээн нарийн нийлмэл бүтэцтэй бөгөөд иймдээ ч тэдний хими шинжийг тайлбарлахад нэлээд хүндрэлтэй байдаг. Лигандын металлын атомтай холбогдсон атомыг донор атом гэнэ.

## Ашигласан материал 
## Цааш унших 
* Де Vito, Д.; Weber, Ж.; Merbach, А. Э. "Тооцоолсон Хэмжээ, Эрчим хүчний Горим, Усны Бирж дээр t2g 6 Хийц(III) , Iridium(III) Hexaaquaions: Баттай Нотолгоо нь бинэг Механизм" органик бус Хими, 2004, Боть 43, хуудас 858-863. 
* Zumdahl, Стивен С Химийн Зарчим, Тав Дахь Хэвлэл. Нью-Йорк: Houghton Mifflin, 2005. 943-946, 957. OCLC
* Харрис, D., Bertolucci, М., Симметр болон Спектроскоп. 1989 Нью-Йорк, Довер Хэвлэл
* Д.Дорж, Ц.Даржаа "Комплекс нэгдлийн хими", Улаанбаатар, 2002.

Ангилал:Шилжилтийн металл
Шим мандал

Дэлхийн  амьд бие, түүний ул мөр тархсан орон зайг **шим мандал** гэнэ. Австрийн геологич Э. Зюссийн анх 1875 онд шинжлэх ухаанд оруулсан энэ нэр томьёог оросын эрдэмтэн В. И. Вернадский жинхэнэ шинжлэх ухааны үндэстэй сургаал болтол хөгжүүлсэн. Тэрбээр 1926 онд хэвлүүлсэн "Биосфер" гэдэг сонгодог бүтээлдээ биосферийн бүтэц, бүрэлдэхүүн, тэдгээрийн үйл ажиллагаа, үүргийг тодорхойлжээ. Биосфер нь хий мандал, усан мандал, чулуу мандал хэмээх гурван бүрхэвчээс бүрдэнэ.

Ангилал:Био газар зүй
Ангилал:Геологи
Ангилал:Дэлхийн мандал
Цитоплазм

** Цитоплазм ** нь эсийн ихэнх хэсгийг бүрдүүлдэг, өнгөгүй, хагас шингэн орчин. Цитоплазмын гадуур хучиж тогтсон плазман мембранаар дамжуулж эс гадаад орчин, хөрш эстэйгээ харьцаж байдаг.

## Гадаад холбоос 
Ангилал:Эсийн бүрэлдэхүүн хэсэг
Родолюб Роки Вулович

**Родолюб „Роки“ Вулович** (сербийн кирилл: *Родољуб „Роки“ Вуловић*, 1955 оны 5 сарын 1 төрсөн) нь Боснийн хөгжимчин, цэрэг юм.

## Цомгууд 
* Кристина (1972)
* Паша (1988)
* Семберски јунаци (1993)
* Пантери (1994)
* Црни бомбардер (1994)
* Јунаци Козарски (1995)
* Због тебе (2000)
* Отаџбини на дар (2001)

Ангилал:Сербийн хөгжимчин
Ангилал:1955 онд төрсөн
Интерактив маркетинг

**Интерактив маркетинг** гэдэг бол үйлчлүүлэгчидтэй харилцах харилцаагаар дамжуулан үйлчлүүлэгчдэд сайхан сэтгэгдэл үлдээх, сэтгэл ханамжийг бэлэглэх явдал юм.

Ангилал:Маркетинг
Пиноцитоз

Усанд ууссан буюу устай холилдсон молекул, хоол тэжээлийн жижиг хэсгүүд эсийн дотор нэвтрэн ороход бас л плазман мембран эхлэн хүлээн авдаг. Ийм тохиолдолд плазман мембран дотогш хонхойж нарийн суваг хоолой үүсгэж, түүндээ тэжээлийн бодист ууссан ус, уусмалыг оруулан улмаар мембранд ороолттой тэр хэсэг цоорч эсийн гүнд орж боловсроно. Шингэнийг хүлээж авах энэ үзэгдлийг пиноцитоз гэдэг. Энэ арга бактери, замаг, мөөг, ургамлын аймагт түгээмэл бөгөөд бас амьтад ч ийм аргаар хооллодог.

## Мөн үзэх 
* Фагоцитоз

## Эшлэл 
## Гадны холбоос 
Ангилал:Эсийн үйл явц
(G)I-DLE

**(G)I-DLE** нь 2018 онд Cube Entertainment-ын дор үүсгэн байгуулагдсан Өмнөд Солонгосын охидын хамтлаг юм. Таван гишүүний бүрэлдэхүүнтэй: Миён, Минни, Суён, Үги, Шюхуа. Сүжин 2021 оны 14нд хамтлгаас гарсан. Тэд 2018 оны 5 сарын 2нд *I Am* нэртэй анхны мини цомгоо гаргаж, дэбютээ хийсэн.

## Түүх
### Дэбютээс өмнө
Хамтлагийн гишүүн **Soyeon** өмнө нь Mnet-н *Produce 101* нэвтрүүлэгт оролцож байсан. 5-р дугаар дээр 10-р байранд жагсаж амжилттай явж байсан,  гэсэн хэдий ч сүүлийн дугаар дээр 20-р байранд орж, ялагч хамтлагийн нэг хэсэг болох боломжгүй болсон юм. Soyeon мөн *Unpretty Rapstar* өрсөлдөөнт реалити шоуны 3-р улиралд оролцож, 3-р байранд жагссан. Дараа нь тэрээр соло дуучнаар дэбютээ хийж, хоёр дижитал дуу гаргасан: *Jelly* болон *Idle Song*.

**Miyeon** 2010 оноос 2015 оны хооронд YG Entertainment-ын бэлтгэгч байсан. BLACKPINK-д дэбют хийх ёстой байсан ч хувийн шалтгаанаар YG-аас гарсан.

Харин **Soojin** 2015 онд **DN Entertainment**-ын бэлтгэгчээр суралцаж байсан. Тэрээр *VIVIDIVA* нэртэй хамтлагт дэбютээ хийхээр бэлтгэж байсан ч хамтлагийн албан ёсны дэбютийн өмнөхөн хамтлагаас гарсан юм. Түүний тайзны нэр *N.Na* байсан. Мөн Soojin нь 2021 онд түүнийг дунд сургуульдаа хүүхдүүдийг  дээрэлхэдэг байсан гэх хуурамч гүтгэлтээс болж хамтлагаасаа гарсан.

*Minnie, Yuqi* болон *Shuhua* нар 2017 оны 6 сард *Rising Star Cosmetic*-ын зар сурталчилгааны бичлэгт тоглосон  ба дараа нь *Shuhua* 2017 оны 9сард *10cm*-ын *Pet* дууны MVд тоглосон байна. Харин *Minnie* 2017 оны 11сард гарсан *Line Friends*-ын *Dance Party* цомогт оролцсон. 2018 оны 2сараас 2018 оны 3сарын хооронд *Miyeon, Minnie* хоёр *Dingo Music Youtube Channel*-д 4 ковер бичлэг хийсэн, *Yuqi* мөн *Dingo Music*-т богино видео оруулж танилцуулагдсан.

2018 оны 3 сарын 22нд Cube Entertainment-аас 2018 оны эхний хагаст шинэ охидын хамтлаг гаргана гэж зарлаж, 4 сарын 5нд нь хамтлагийн лого болон (G)I-DLE гэсэн нэрийг танилцуулсан байна. Удалгүй 4 сарын 8нд эхний хоёр гишүүн болох Miyeon, Yuqi нарыг, 4 сарын 10нд Soojin, Shuhua нарыг, 4 сарын 12нд Minnie, Soyeon нарыг тус тус танилцуулсан.

### 2018: Дэбют болон "*I Am"* 
5 сарын 2нд албан ёсоор *I Am* нэртэй дэбют мини цомгоо гол дуу *LATATA-н* хамт гаргаж дэбютээ хийсэн байна. Дараа өдөр нь *Mnet*-ын *M!Countdown* хөгжмийн нэвтрүүлэгт өөрсдийн анхны дэбют үзүүлбэрээ үзүүлсэн. Тэдний *LATATA* MV нь гарсанаас хоёр өдрийн дотор 2,2 сая хандалт авсан. Мини-альбом нь Gaon Albums Chart-дээр 13аар байр эзэлсэн. Мөн тэд Korea Brand Awards дээр Best New Female Group гэх шагнал хүртсэн.

5р сарын 14нд анхны эргэн ирэлтээ  цомогтой хийж 24 цагийн дотор гол дууны видео бичлэг Youtube-дээр 4,9 сая хандалт авсан. Тус миницомог нь солонгосын хөгжмийн чартуудийг тэргүүлж мөн Billboardийн 2р байрт жагссан. 9 сард (G)I-DLE KCON Thailand анхны удаа оролцож байсан.

## Бүрэлдэхүүн 
### Гишүүд 
## Дуунууд
"Free-ty"

## Лавлах бичиг
## Албан ёсны холбоос 
* Daum Cafe - http://cafe.daum.net/cube-g-i-dle
* Facebook - https://www.facebook.com/G.I.DLE.CUBE
* Twitter - https://twitter.com/G_I_DLE
* Instagram - https://www.instagram.com/official_g_i_dle/
* Weibo - https://weibo.com/cubegidle

Ангилал:Охидын хамтлаг
Ангилал:Өмнөд Солонгосын хамтлаг
Фоторезистор

**Фоторезистор** (эсвэл гэрэл хамааралтай резистор, LDR, эсвэл фото дамжуулагч эс) нь хөнгөн хяналттай хувьсах эсэргүүцэл юм. Фотосентористын эсэргүүцэл нь гэрлийн эрч хүчийг ихэсгэнэ. Өөрөөр хэлбэл, энэ нь фотокон конденсацийг харуулдаг. Фоторезистор нь гэрэл мэдрэмтгий мэдрэгчийн схемд, гэрлийн идэвхжүүлэлт, харанхуй идэвхжүүлсэн хэлхээнд хэрэглэж болно.

Фоторезистор нь өндөр эсэргүүцлийн хагас дамжуулагчаар хийгдсэн. Харанхуйд фоторезистор хэд хэдэн megohms (MΩ) шиг өндөр эсэргүүцэлтэй байдаг бол гэрлийн хувьд фоторезистор нь цөөн хэдэн зуун омметрээс бага эсэргүүцэлтэй байдаг. Фоторентистад тохиолдсон гэрэл нь тодорхой давтамжаас давсан бол хагас дамжуулагчаар шингээсэн фотонууд дамжуулах шугам руу орох хангалттай эрчим хүчийг холбодог. Үр дүнтэй чөлөөт электронууд (болон тэдний нүхний түншүүд) цахилгааныг эсэргүүцдэг тул эсэргүүцлийг бууруулдаг. Фотентеристорын эсэргүүцлийн хүрээ ба мэдрэх чадвар нь ялгаатай төхөөрөмжүүдийн хооронд мэдэгдэхүйц ялгаатай байна. Цаашилбал, өвөрмөц фотографичууд тодорхой долгионы урттай долгион дотор фотонуудад харилцан ялгаатай хариу үйлдэл үзүүлж болно.

Фоторэлектрик төхөөрөмж нь дотоод эсвэл экстриналь байж болно. Дотоод хагас дамжуулагч нь өөрийн цэнэглэгчийн тээгч бөгөөд жишээ нь цахиурын үр ашигтай хагас дамжуулагч биш юм. Дотоод төхөөрөмжүүдийн хувьд цорын ганц боломжтой электронууд нь коррекцид байдаг бөгөөд фотон нь бүхэл бүтэн цистернд электроныг өдөөх хангалттай эрчим хүчтэй байх ёстой. Эерэг шинж чанарууд нь дамжуулагч хамтлагт ойр байрласан эрчим хүчний төлөвт ойрхон байгаа нэмж dopants гэж нэрлэдэг хольц юм. Электронууд үсрэх боломжгүй учраас эрчим хүчний фотонуудыг (өөрөөр хэлбэл урт долгионы урт, бага давтамжтай) багасгана. Хэрэв цахиурын дээж нь атомын зарим фосфорын атом (хольц) -аар солигдсон бол дамжуулалт хийх боломжтой электронууд байх болно. Энэ бол хагас дамжуулагч хагас дамжуулагчийн жишээ юм.

Ангилал:Оптик төхөөрөмжүүд
Ангилал:Мэдрэгч
Прияанка Чопра

**Прияанка Чопра** () бол Энэтхэгийн жүжигчин дуучин найруулагч мөн 2000 оны Дэлхийн Миссийн ялагч юм
'' in 2012]]
Филистийн соёлын музей

**Филистийн соёлын музей** (**Corinne Mamane Museum of Philistine Culture -  המוזיאון לתרבות הפלשתים ע"ש קורין ממן**) Израилын Ашдод дахь археологийн музей. Энэ хотод амьдарч байсан филистчүүдийн соёлыг судалж байна. Музей нь филистчүүдийн соёл иргэншилд зориулсан цорын ганц музей юм. Энэ бол 1990 онд Ашдод хотод нээсэн анхны музей байсан юм.

File:תצוגת הקבע עולמם של הפלשתים צילום אבישי פינקלשטיין .jpg
File:Museum of Philistine Culture, Ashdod 01.jpg
File:Museum of Philistine Culture, Ashdod 04.jpg
File:Museum of Philistine Culture, Ashdod 21.jpg

## Цахим холбоос 
* Corinne Mamane Museum of Philistine Culture

Ангилал:Израилын музей
Нородом Сихамони

**Нородом Сихамони** -Norodom Sihamoni (Khmer: នរោត្តម សីហមុនី) Камбожийн Хант Улсын хан.

## Намтар 
1953 оны 5 дугаар сарын 14-нд Камбожийн Хаан Нородом Сианукын 15 хүүхдийн ууган хүү болж Пномпень хотноо төржээ. Хааны олон хүүхдүүдийн нэг нь л өнөөгийн хаан Нородом Сихамонитай нэг эхтэй жинхэнэ төрсөн дүү нь юм бусад дүү нар бүгд өөр эхтэй юм. Эх Мониниеат нь Н.Сианук хааны 7 дахь эхнэр байсан гэж хэвлэлд гардаг.

## Боловсрол 
Тэрээр 1959-1962 онд Пномпень хотод бага сургуульд сурсаны дараа 1962 онд эцэг Хаан Н.Сианук түүнийг Чех улсын Прага хот руу илгээж бага дунд боловсрол эзэмшиж, 1971-1975 онд Хөгжмийн урлагийн Академид сурч хөгжмийн боловсролтой болсон. 

1975-1977 онд Умард Солонгост кино урлагийн мэргэжлээр мөн сурч байсан сонин түүхтэй. 

## Ажил 
1977 онд Камбожид буцаж ирээд 1979 он хүртэл буюу Вьетнамчууд Пол Потын дэглэмийг түлхэн унгаатал хаан эцгийн хамт гэрийн хорионд байсан байна. 1979 онд БНХАУ руу эцгийн хамт дүрвэж эцгийнхээ хувийн нарийн бичгийн дарга байжээ. Удалгүй өөрөө 1981 онд Франц руу гарч балетаар хичээллэж Францын урлагийн сургуулиудад сонгодог бүжгийн багшаар ажиллаж байжээ.

1993-2004 онд ханхүү Сихамони Камбожийн ЮНЕСКО дахь Элчин сайд-Байнгын төлөөлөгчөөр мөн ажилаж байсан.  

Нородом Сианук өвчний улмаас Хаан ширээнээс 2004 оны 10 дугаар сарын 14-нд буусны дараа түүний ууган хүү  Нородом Сихамони 10 дугаар сарын 29-нд албан ёсоор Хаан ширээнд суусан байна.  Үүнийг Ерөнхий сайд Хун Сен, Үндэсний Ассамблейн дарга түүний эцэг нэгтэй дүү Нородом Ранарит нар гарын үсэг зурж баталгаажуулсан байна. 

Хаан Нородом Сихамони гэр бүлгүй тул үе залгамжлагчгүй гэсэн үг юм. Гэхдээ  Камбожийн Хааныг тусгай “Хаан ширээний Зөвлөл” сонгодог учир энэ бол Камбожийн Вант Улсын хувьд асуудал үүсэхгүй юм. 

Хаан Сихамони чех, франц хэлийг чөлөөтэй эзэмшсэн бөгөөд англи хэл мэддэг байна.  
	
Одоо тэрээр Камбожийн Вант Улсын хааны хувьд Гадаадын Ерөнхийлөгч, Ерөнхий сайд нарыг угтах, Элчин сайд нарын ИЖБ-ийг хүлээн авах зэрэг ёслолын ажлыг хийж гүйцэтгэдэг байна.

## Цахим холбоос 
* Нородом Сихамони

Ангилал:Камбожийн хан
Ангилал:Одооны төрийн тэргүүн
Ангилал:ЮНЕСКО дахь Камбожийн байнгын төлөөлөгч
Ангилал:Хризантем одон шагналтан (их загалмай одонгийн гинжний хамт)
Ангилал:Хүндэт легионы гишүүн (их загалмай)
Ангилал:Камбожчууд
Ангилал:1953 онд төрсөн
Айгун Казимова

**Айгун Алескер кызы Казимова** () — Азербайжаны дуучин.

## Намтар 
Айгун Казимова 1971 онд Бакуд төрж, өссөн. 1986 оноос эстрад, поп урсгалаар дуулж эхэлсэн. 1995 онд анхны цомгоо хэвлүүлж, 1996 онд анхны тоглолтоо тавьж байв.

2002 онд Азербайжан улсын гавьяат жүжигчин, 2008 онд ардын жүжигчин цолоор шагнагджээ. 

Айгун Казимова 1995–2014 оны хооронд «*Ömrüm Günüm*» (1995), «*Aygün*» (2000), «*Sevdim*» (2001), «*Sevərsənmi*» (2005), «*Coffee from Colombia*» (2014) гэсэн таван цомог гаргасан. 

## Гадаад холбоос 
* цахим талбар 

## Эшлэл 
Ангилал:1971 онд төрсөн
Ангилал:Бакугийн хүн
Ангилал:Азербайжаны дуучин
Ангилал:Ардын Жүжигчин (Азербайжан)
Ангилал:Азербайжанчууд
Фагоцитоз

Уураг, полисахарид зэрэг шим нэгдлийн том молекул, хоол тэжээлийн жижиг хэсгүүд плазман мембраны тусламжаар эсийн дотор нэвтрэн орохыг фагоцитоз гэнэ.

Ангилал:Эсийн үйл явц
Зэвсэг

**Зэвсэг** (монголоор:) гэдэг нь хүн төрлөхтөний биеэ хамгаалах, хоол тэжээлээ олж идэх, дайснаа дарахад зэрэгт хэрэглэдэг зүйлийн ерөнхий нэр юм. Хэлбэр хэмжээ, үүрэг зориулалт, хийх материал, хохирол учруулах байдлаас хамаарч өөр өөр байдаг. 

## Төрөл 
Зэвсэг нь хүн төрлөхтөн үүссэнээс хойш буй болсоноос хойш дараах хэд хэдэн төрөл үүссэн. 
# Чулуун зэвсэг: Эрт үед хүний чулуугаар хийсэн зэвсэг. Ангийн болон аж ахуйд зориулж хийж хэрэглэж байсан.
# Хүрэл зэвсэг: Эртний хүмүүсийн хүрлээр хийсэн хөдөлмөрийн багаж
# Төмөр буюу Хүйтэн зэвсэг: Дайн байлдаанд алж хорооход зориулж хийсэн зэвсэг
# Галт зэвсэг: дарь, шатагч хольц, хийн даралтын хүчийг ашигласан буу, сум, бөмбөг
# Цөмийн зэвсэг
# Багаж зэвсэг: [хоршоо үг] Ажил хөдөлмөрийн хэрэглэл

## Цахим холбоос 
## Эшлэл
Ангилал:Багаж
Ангилал:Зэвсэг
Илд

**Илд** (монголоор:ᠢᠯᠳᠦ) гэдэг нь нэг болон хоёр талдаа иртэй, шулуун, матагир хэлбэртэй, хуйд дүрж зүүх, төмөр, болдоор хийсэн амиа хамгаалах, хүн алахад хэрэглэдэг хүйтэн зэвсэг. Илдийг эрт цагт цэрэг дайны гол зэвсэг болж байсан. Харин Дэлхийн нэгдүгээр дайнаас хойш илд нь дэлхий нийтээр үзмэр, гоёлын хэрэгсэл болжээ. Монголчууд XVIII зуунаас өмнө **илд**, **юлд** гэж нэрлэж байсан бол түүнээс хойш **сэлэмэ** гэх манж үг хэрэглэх явдал өргөн дэлгэрсэн.

## Цахим холбоос 

Ангилал:Цавчих- ба хатгах зэвсэг
Нум (Зэвсэг)

**Нум** (монголоор: ᠨᠤᠮᠤ) хэмээх зэвсэг нь Дунд чулуун зэвсэгийн үед үүссэн бөгөөд сум буюу хошуундаа ясан зэв, чулуун зэв, төмөр зэвтэй модыг эх бие, хөвчийн тусламжтайгаар хол зайд харвах зэвсэг юм. Түүхийн явцад улам бүр хөгжсөөр нумны материал, хийх явц, хүч чадал зэргийг сайжруулж чадсан юм. Нум нь галт зэвсэг өргөн дэлгэр хэрэглэх хүртэл ашиглаж байгаад XIX-XX зууны үеэс зөвхөн спорт, зугаа цэнгэлийн зориулалтаар хэрэглэх болжээ.

## Цахим холбоос 
Ангилал:Байт харваа

Ангилал:Дундад зууны зэвсэг
Ангилал:Шинэ эриний өмнөх зэвсэг
Ангилал:Азийн түүхэн зэвсэг
Ангилал:Спортын хэрэгсэл
Нямдоржийн Анараа

**Нямдоржийн Анараа** нь Монголын бэлгийн цөөнхийн эрхийн төлөө тэмцэгч. Лесби, гей, бисексуал, трансжендер буюу ЛГБТ төвийг үүсгэн байгуулагчдын нэг. 1997 оноос хойш бэлгийн цөөнхийн эрхээр ажиллаж байгаа.

Ангилал:Монголын хүний эрхийн төлөө тэмцэгч
Ангилал:Монголын хуульч
.ir

**.ir** – Цахим сүлжээнд Ираныг илтгэх латин үсгийн домейн нэр.
Ангилал:Улс орны домэйн нэрс
Төмөр Загалмайн Хүлэг Баатрын Загалмай

**Төмөр Загалмайн Хүлэг Баатрын Загалмай** (), эсвэл зүгээр л **Хүлэг Баатрын Загалмай** () болон түүний хувилбарууд нь Дэлхийн II Дайны үеийн Нацист Германы цэргийн хамгийн өндөр шагнал байжээ.

## Түүхэн үндэслэл 
Нацист Германы удирдагч Адолф Хитлер Пруссийн "Pour le Merite" хэмээх шагналыг солих зорилгоор үүсгэсэн ба энэхүү шагналыг нийт 7161 хүн хүртжээ.

Тэдэн дундаас:

- Царсны навчис бүхий :863 хүн

- ... болон илд бүхий: 147 хүн

- ... болон очир бүхий: 27 хүн

- Алтан ... загалмай: 1 хүн тус тус хүртсэн байна.
Файл:DE Band mit RK (1).jpg|ХБ Загалмай дангаараа. 1939
Файл:BmRKEL.jpg|Царсны навчис бүхий ХБ загалмай. 1939
Файл:BmRKELS.jpg|Царсны навчис, илд бүхий хөлөг баатрын загалмай. 1939
Файл:BmRKELSBGold.jpg|Алтан царсны навчис, илд, очир бүхий хөлөг баатрын загалмай. 1939

## Ашигласан материал 
## Эшлэл 
Ангилал:1939 онд байгуулагдсан
Ангилал:Дэлхийн хоёрдугаар дайны одон ба хүндэтгэлийн медаль
Ангилал:Нацизмын соёл
Pour le Mérite

'''''*** ( — үгчилбэл "Эр зоригийн төлөө";  [] — орчуулбал **Гавьяаны одон** буюу **Гавьяатын одон*') нь 1740 онд Пруссийн Хаан II Фредерик бий болгосон одон юм. Энэ нь цэргийн болон иргэний гэсэн 2 төрлөөр олгогдож байсан ба өдгөө иргэний одонг гардуулдаг. Энэхүү одонгийн цэргийн одонг Германы алдарт генералууд хүртсэн байна. Дэлхийн 1-р дайны үед Цэнхэр Макс хэмээн хочилдог байсан.

!Pour le Mérite
!Pour le Mérite
Ангилал:Пруссийн одон ба хүндэтгэлийн медаль
Ангилал:1740 он
Ангилал:Пруссийн хаант улс
Ангилал:II Фридрих (Пруссийн хаан)
Төмөр Загалмай

**Төмөр Загалмай** ( [], ) нь Пруссийн, дараа нь Германы Эзэнт Гүрэн (1871-1918), Нацист Герман (1933-1945)-ы үед байсан цэргийн чимэглэл. Энэ нь 1813 оны гуравдугаар сард Пруссийн хаан III Фридрих Вильгельм, өөрийн эхнэр Хатан хаан Луизагийн төрсөн өдрийг тохиолдуулан бий болгожээ (EK 1813). Сүүлд нь Нацист Герман улс ашиглаж байсан. 

## Хар Загалмай сүлд 
Хар Загалмай ('''') нь Прусс, Германы армид 1871 оноос одоог хүртэл ашиглаж байгаа сүлд юм. Энэ тэмдэг нь Германы цэрэг армийн түүхэнд хувьсан өөрчлөгдөн ашиглагдаж ирсэн бөгөөд өдгөө Бундесверт ашиглагддаг. 

## Төрөл 
### Төмөр Загалмай 
## Зураг дүрс 

Файл:RK EK mit eichenlaub-2.png|1939 Царсны навчис бүхий хүлэг баатрын загалмай. Хүлэг баатрын загалмай нь энгийн загалмайгаас үл ялиг том байдаг.
Файл:Iron Cross medal Germany.jpg|1914 Төмөр загалмай, 1-р зэрэг. 
Файл:GCLuftwaffe.JPG|1939 Их загалмай. Хэрманн Гөрингөд олгож байсан. Гөринг медалийн хорхойтон байсан ба жинхэнэ олгосон загалмай (сөнөсөн) нь олигтой том байгаагүй тул өөртөө хуулбар хийлгэж өмсөж байсан (дээрх зураг, цагаан алтаар бүрсэн)
Файл:EK 1class-2.png|1939 Төмөр загалмай 1-р зэрэг
Файл:Symbolique-bonehead.jpg|1954 онд эдгээр тэмдгүүдийг хориглосон тул хүртэгчид хуулбар өмсөх болсон (дээрх тэмдэггүй).

!
Ангилал:Загалмай
Ангилал:Пруссийн одон ба хүндэтгэлийн медаль
Ангилал:Дэлхийн хоёрдугаар дайны одон ба хүндэтгэлийн медаль
Ангилал:Германы үндэсний бэлгэ тэмдэг
Төмөр Загалмайн Их Загалмайн Од

**Төмөр Загалмайн Их Загалмайн Од** (герм.: Stern zum Großkreuz des Eisernen Kreuzes) нь Пруссын хант улсын хамгийн өндөр цэргийн чимэглэл юм. Энэ нь Төмөр Загалмайн Их Загалмайгаас дээгүүр зэрэг гэж үздэг.

Төмөр Загалмайн Их Загалмайн Од шагнал нь Гермах улсыг хамгийн их давуу тал олоход онцлох үүрэг гүйцэтгэсэн хамгийн шилдэг генералуудад олгодог байжээ. Энэ нь ердөө 2 удаа олгогдсон, нэг нь генерал-фельдмаршал Гэбхард фон Блюхэрт 1815 оны Напелеоны дайнд ялгуусан гавьяа байгуулахад нь олгосон боль нөгөөг нь генерал-фельдмаршал Паул фон Хинденбургт Танненбергийн тулалдаанд ялахад нь өгсөн. Энэхүү одыг өгсөн хүмүүсийнх нь нэрээр хочилдог ба хүмүүс Блюхэрийн од (Blücherstern) гэдгээр нь илүү мэддэг.

Нацист Германы үед рейхмаршал Хэрманн Гөринг уг медалын загварийг гарган хийлгэсэн бөгөөд дайн дууссаны дараа Адолф Хитлерт олгох гэж байжээ. Германчууд 1945 онд ялагдал хүлээсэн тул энэ медал зорьсон хүндээ олгогдоогүй юм. 1945 оны хавар Америкийн Нэгдсэн Улсын арми ганц хийгдсэн загварыг бункерт хадгалагдаж байх үед нь олжээ. Энэ нь одоо АНУ-н Цэргийн академийн музейд хадгалагддаг.
Файл:BmBlücherstern.jpg|"Блюхэрийн од" 1813
Файл:Hindenburgstern (1914).jpg|"Хинденбургийн од" 1914
Файл:BmStern1939.jpg|Нацистийн үеийн од, 1939
Файл:D-PRU EK Star of the Grand Cross BAR.png|Одны энгэрийн товч тэмдэг
Файл:Blücher (nach Gebauer).jpg|Маршал Гэбхарт фон Блюхэр одтойгоо. 1814 он
Файл:Bundesarchiv Bild 183-S38324, Tag von Potsdam, Adolf Hitler, Paul v. Hindenburg.jpg|Маршал Хинденбург Адолф Хитлерийг ерөнхий сайд (рейхсканцлер) болгох үедээ өөрийн одыг зүүсэн байна. 1930-аад оны үе

Ангилал:Пруссийн одон ба хүндэтгэлийн медаль
Ангилал:1813 онд байгуулагдсан
Тянь Жуанжуан

**Тянь Жуанжуан** (; ; , 1952 оны Дөрөвдүгээр сарын 23, Бээжин, Хятад улс) — Хятадын кино найруулагч, жүжигчин, продюсер.

## Намтар
Тянь нь 1952 онд Бээжинд төржээ. Түүний эцэг Тянь Фан нь Хятадын кино урлагийн 1930-аад оны үеийн алдарт жүжигчин бөгөөд 1949 онд Бээжингийн Киноны Студийн захирал болсон юм. Түүний эх Юу Лан нь мөн жүжигчин байсан бөгөөд сүүлд Бээжингийн Хүүхдийн Киноны Студийн захирал болсон юм. 

Тэрбээр эхлээд 1968 онд Ардын Чөлөөлөх Армид элсэн гурван жил алба хаасан байна. Тэрээр сонирхогч фото зурагчин байснаа Бээжингийн Хөдөө Аж Ахуйн Кино Студид туслах кино зураглаачаар ажиллаж байгаад 1978 онд Бээжингийн Кино Урлагийн Академид элссэн. 

Тянь олон улсад алдаршуулсан бүтээлүүд нь түүний эксперименталь, авангард баримтат кинонууд болох «Ангийн талбарт» (1985), «Адууны  хулгайч» (1986) хоёр юм. Энэ хоёр кино нь хоёул Хятадын жижиг ястны тухай харуулсан бүтээл билээ. Түүний энэхүү бүтээлүүдийг Хятадын засгийн газраас хорьсон байна.

Тянь «Гудамжны хөгжимчид» (1987)  «Ли Лианин – Хааны түшмэл» (1991) зэрэг киног эс тооцвол түүний кинонуудыг гаргах зөвшөөрөл их удаж байж олддог байжээ. Гэвч «Цэнхэр цаасан шувуу» (1993) нь Хятадад жинхэнэ шуугиан дэгдээсэн юм. Энэ нь "Зуун цэцэг дэлгэрэг" хөдөлгөөний талаар өгүүлэх агаад Соёлын хувьсгал, 1950 болон 1960-аад оны Хятадын социалист бодлогыг эсэргүүцсэн өнгө аястай хийгдсэн хэмээн Хятадын засгийн газраас хорьж, гадаад руу эвлүүлгэнд явуулахаас хүртэл татгалзаж байжээ. Сарын дараа тэрээр Хятадын засгийн газрын хар дансанд орсон 6 найруулагчийн нэг болсон юм. Тэрээр энэ үеэс эхлэн удаан хугацаанд кино найруулагчаар ажиллаагүй юм. 

Энэ цагаас эхлэн Жуанжуан нилээн хугацаанд шинэ залуу найруулагчдын кинонд продюсерээр ажиллаж байжээ. 2002 онд «Бяцхан суурингийн хавар» хэмээх киног найруулсан бөгөөд дэлхийн шүүмжлэгчид уг киног таалан хүлээн авчээ. 

Тянь 2004 онд өөрийн дуртай сэдэв болох бага ястнуудын талаар дахин нэгэн баримтат кино бүтээжээ. Энэ кино нь Юньнань болон Төвөд дэх хүмүүсийн аж амьдралыг өгүүлэх «Дэламу» нэрт кино байлаа.

2006 онд тэрээр «Го мастер» нэрт уран сайхны киног Го шатрын их мастер Го Сэйгений намтарчилсан бүтээл ажээ. 

Түүний 2009 онд найруулсан «Дайчин ба чоно» бүтээлд эртний хятадын дайчин эр чоно шүтлэгт нууцлаг нүүдэлчин аймагтай таардаг тухай өгүүлэх аж.

## Онцлох бүтээлүүд
*«Ангийн талбарт»  (1985)
*«Адууны хулгайч»  (1986)
*«Гудамжны хөгжимчид»  (1987)
*«Ли Лианин – Хааны түшмэл»  (1991)
*«Цэнхэр цаасан шувуу»  (1993)
*«Бяцхан суурингийн хавар»  (2002)
*«Дэламу»  (2004)
*«Го мастер»  (2006)
*«Дайчин ба чоно»  (2009)

## Лавлах холбоос 
## Цахим холбоос 
* 
* 
*
*

Ангилал:Баримтат киноны найруулагч
Ангилал:Хятадын кино найруулагч
Ангилал:Хятадын кино зохиолч
Ангилал:Киноны продюсер
Ангилал:Театрын найруулагч
Ангилал:Хятадууд
Ангилал:1952 онд төрсөн
Андрей Власов

**Андрей Андреевич Власов** (1901 оны 9-р сарын 1-нд Нижегород мужийн Ломакинод төрсөн —1946 оны 8-р сарын 1-нд Москва хотод цаазлуулж нас барсан) - ЗХУ-ын Улаан Армийн дэслэгч генерал бөгөөд Дэлхийн хоёрдугаар дайны үед Волховын фронтын командлагчийн орлогч, Цохилтын 2 дугаар армийн командлагч байхдаа Любаны операцийн үед армийнхаа хамт бүслэгдэхэд германчуудад бууж өгч олзлогдсон төдийгүй эх орноосоо урван Германы талд орж, Оросын чөлөөлөх армийг удирдаж Зөвлөлтийн эсрэг тэмцсэн хүн.

## Намтар 
А.Власов 1920 оны 5-р сард Оросын иргэний дайны үеэр Улаан армид татагдсан; 1938-1939 онд Японтой хийсэн дайны үеэр Хятадад цэргийн зөвлөхөөр ажиллаж байсан. 1942 оны 1-р сард Аугаа эх орны дайны үеэр Москвагийн тулалдаанд оролцсоныхоо дараа Андрей Власов дэслэгч генерал цолоор шагнагджээ.

1942 оны 6-р сард Власовын цэргүүд бүслэлтэнд орж 7-р сарын 12-нд А.Власов германуудад олзлогдсон байна.

Винница дахь олзлогдсон ахлах офицеруудын хуаранд байхдаа Власов хоёр сар орчмын дараа нацистуудтай хамтран ажиллахаар тохиролцож, олзлогдсон Зөвлөлтийн цэргийн албан хаагчдаас бүрдсэн "Оросын ард түмнийг чөлөөлөх хороо" (орос. *Комитет Освобождения народов России*, товч. *КОНР*) болон "Оросын чөлөөлөх арми" (орос. *Русская Oсвободительная Aрмия*, товч *РОА*) -ийг тэргүүлжээ. 

1945 онд Прагийг чөлөөлөх ажиллагааны үеэр Власов Зөвлөлтийн цэргүүдэд олзлогдож, 1946 оны 7-р сард түүнийг эх орноосоо урвасан хэргээр буруутгаж, дэслэгч генерал цол, ЗСБНХУ-ын төрийн шагналыг хураан авч, ЗХУ-ын Цэргийн зөвлөлийн шийдвэрээр. ЗХУ-ын Дээд шүүх түүнийг 1946 оны 8-р сарын 1-нд Москва хотод дүүжлэн цаазалсан байна. 
Ангилал:ЗХУ-ын дэслэгч генерал
Ангилал:Улаан Армийн командлагч
Ангилал:ЗХУ-ын дэлхийн хоёрдугаар дайны хүн
Ангилал:Герман дахь Зөвлөлтийн дайны олзлогдогч
Ангилал:Нацизмын зэвсэгт хүчний хүн
Ангилал:Лениний одон шагналтан
Ангилал:ЗХУ-ын Улаан тугийн одон шагналтан
Ангилал:Зөвлөлтийн цаазлагдсан хүн
Ангилал:Дэлхийн хоёрдугаар дайны үеэр урвасан хэргээр цаазлагдсан хүн
Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн
Ангилал:Оросууд
Ангилал:1901 онд төрсөн
Ангилал:1946 онд өнгөрсөн
1992 оны улсын наадмын бөх барилдаан

#### Цол, чимэг хүртсэн бөхчүүд 
#### Барилдааны дүйз 
##### ***Товчилсон үгнүүдийн тайлбар*** 
##### ***Тавын даваа*** 
##### ***Зургаагийн даваа*** 
##### ***Долоогийн даваа*** 
##### ***Наймын даваа*** 
##### ***Есийн даваа*** 
Ангилал:Улсын наадмын барилдаан
Хашхүүгийн Наранжаргал

**Овог нэр:** Хашхүүгийн Наранжаргал   

**Боловсрол:** Уралын Политехникийн Их Сургууль /Орос, англи хэлтэй/

**Ажил мэргэжил:** Глоб Интернэшнл ТББ-ын тэргүүн ** **

**Гавьяа шагнал:**
* 1996 онд Монголын шилдэг 100 эмэгтэйгээр тодорсон 

* Оросын судлаач Ю.Кручкиний "Монгол" энциклопедийн "Хэн нь хэн бэ?" бүлэгт нэр нь бичигдсэн
**Товч танилцуулга:** 

Олон Улсын Сэтгүүлчдийн Холбооны Гүйцэтгэх хорооны гишүүн, МЧАСЭ-ийн дэд ерөнхийлөгч, "Чөлөөт хэвлэл" сангийн Удирдах зөвлөлийн дарга, МННХ (Соросын сан)-гийн Иргэний нийгмийн хөтөлбөрийн Шинжээчийн зөвлөлийн гишүүнээр

1995-1996 онд Европын Холбооны "ТАСИС" хөтөлбөрийн хүрээнд МЧАСЭ-аас ОУСХ-тай хамтран хэрэгжүүлсэн "Ардчиллын төлөөх хэвлэл мэдээлэл", "Сонгууль сурвалжлах нь" төслийн орон нутаг дахь зохицуулагч 

1996,1998 онд ОУСХ-ны томилолтоор Казах, Кыргыз, Узбек, Тажик улсад ажилллаж, Хэвлэл мэдээллийн байдлын талаар тайлан бичсэн. 

Х.Наранжаргал нь МУИС, ХУИС-ийн сэтгүүл зүйн тэнхим, Хэвлэлийн Хүрээлэнгийн Сэтгүүл Зүйн Дээд Курст Телевизийн онол дадлагын хичээл зааж байсан. Дэлхийн 30-аад  оронд очиж, төрөл бүрийн уулзалт, хурал, зөвлөгөөнд оролцсон.  

**Олонд танигдсан үйл:**

Иргэний мэдэх эрхийн төлөө тууштай тэмцэгч

**Хүний эрхийн төлөө тэмцсэн үйл хэрэг:**

“Мэдлэгтэй иргэн бол хүчирхэг. Энэ бол Глоб интернэшнл төрийн бус байгууллагын уриа. Өнөөдөр хэн нэгэнд тохиолдож байгаа хууль бус үйлдэл маргааш илүү олон хүний эрх зөрчигдөх эхлэл болно. Тиймээс үргэлж бусдыг гэсэн сэтгэлтэй байх нь чухал. Хүсэл зориг байвал хүн болгон хүний эрхийг хамгаалагч болох боломжтой гэж тэрээр үздэг. 

1999 онд Глоб интернэшнл ТББ-ыг гурван хүний бүрэлдэхүүнтэйгээр байгуулж, хараат бус хэвлэл мэдээллийн эрх зүйн орчин таатай байснаар хөгжих ёстой юм байна гэдгийг ойлгон, нөлөөллийн ажлаа эхлүүлжээ. 

Олон нийтийн радио телевизийн тухай хууль,... мэдээллийн ил тод байдлын тухай, мэдээлэл авах эрхийн тухай хууль батлуулахад 14 жил зарцуулсан. 

Иргэний боловсрол гэдгийг багаас нь бий болгож байх хэрэгтэй. Хүний мэдээлэлтэй байх эрх бол амьд явах эрхтэй нь цуг бий болдог. Бидний харах, үнэрлэх, амтлах, сонсох гэдэг мэдрэхүйн эрхтэнээрээ дамжуулаад анхдагч мэдээллийг авч байгаагаа сайн ойлгодоггүй. Төрийн байгууллагаас мэдээлэл авах эрх сургуулийн захиргаанаасаа мэдээлэл хүсэж байгаа сурагчаас эхлэнэ тэгэхээр үүнийг багаас нь төлөвшүүлэх нь чухал юм гэсэн байр суурьтай байдаг нэгэн. 

***Эх сурвалж:*** *Монголын Радио 2020 оны 4 сарын 15:*

''''
Ангилал:Монголын сэтгүүлч
Ангилал:Монголын хүний эрхийн төлөө тэмцэгч
Ангилал:Монгол Улсын Их Сургуулийн багш
Ангилал:ЗХУ-ын их сургуулийн төгсөгч
Ангилал:Нөмрөгийн хүн
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1954 онд төрсөн
Шон Морган Вельгемуд

**Шон Морган Вельгемуд** (, 1978 оны 12 сарын 21 төрсөн) нь ӨАБНУ-ын хөгжимчин, „Сийдэр“-ийн дуучин, гитарчин юм.

Ангилал:Өмнөд Африкийн хөгжимчин
Ангилал:Өмнөд Африкчууд
Ангилал:1978 онд төрсөн