Жамсрангийн Гэндэндарам

**Батун** овогт **Жамсрангийн Гэндэндарам** (1929 оны 9-р сарын 15-нд Завхан аймгийн Нөмрөг суманд төрсөн) Монгол Улсын Соёлын гавьяат зүтгэлтэн,  англи, хинди хэлний нэрт орчуулагч, тэр дундаа хинди хэлний яруу орчуулагч хүн юм.

## Намтар 
Ж.Гэндэндарам нь 1929 онд Завхан аймгийн Нөмрөг суманд төржээ. Бага, дунд, Багшийн сургууль, Энэтхэгийн Дели хот дахь Энэтхэгийн олон улс судлалын академи, Монгол Улсын Их сургууль, Москвад зургаан сарын тусгай курс, Дипломатын академид суралцаж төгссөн.

Дунд сургуулийн хэл түүхийн багш, хичээлийн эрхлэгч, захирал, Монгол хувьсгалт залуучуудын эвлэлийн төв хороо, Гадаад явдлын яам, Нийгмийг аюулаас хамгаалах яаманд 36 жил хариуцлагатай алба хашиж байгаад 1989 онд гавьяаныхаа амралтад гарчээ. Ж.Гэндэндарам нь орчуулгын бүтээл туурвигчдын “Билигт гүүш” шагналыг санаачилсан хүн юм.

## Бүтээл 
Тэрбээр Энэтхэг улсын хинди хэлнээс 29 ном зохиол, англи хэлнээс 11 ном зохиолыг монгол хэлнээ хөрвүүлж, Монголын зохиолчдын 31 бүтээлийг англи хэл уруу орчуулж хэвлүүлжээ. 

Ж.Гэндэндарамын орчуулгын бүтээлээс дурдвал:  

* хинди хэлнээс “Абаха”, “Ядуугийн зовлон”, “Таван сургамж”, “Нүгэл буян”, “Шрираамачандраан тууш оршвой", "Их дайн", "Номын мөр" зэрэг 17 ном
* англи хэлнээс “Монголын байлдан дагуулын түүх”, “Их замын өчиг”, “Нүдээ нээгтүн”, “Махаамаяа”, "Хар муур" зэрэг арваад ном

Нэрт орчуулагч Ж.Гэндэндарам нь 9 ном бичиж хэвлүүлсэн байна.  

* 2014 онд Таны зурсан зураг төрсөн төөрөг
* 2017 онд Амьдралын зам таны зурсан зураг, төрсөн төөрөг
* 2024 онд "Амдралын алхмууд" 
* 2024 онд У.Шекспирийн "Ромео Жулиет хоёр" зохиолыг англи хэлнээс монгол хэл рүү орчуулан хэвлүүлсэн байна.

## Гишүүнчлэл 
* Монголын орчуулагчдын эвлэлийн гишүүн
* Монголын зохиолчдын эвлэлийн гишүүн
* Монголын соёл, яруу найргийн академийн гишүүн

## Гавьяа шагнал 
* Англи хэлний профессор цол
* Монгол улсын соёлын гавьяат зүтгэлтэн цол
* Монголын орчуулагчдын эвлэлийн “Дуун хөрвүүлэгч” цол
* Монголын зохиолчдын эвлэлийн шагнал
* Монголын соёл, яруу найргийн академийн өргөмжлөл
* Утга зохиолын оны шилдэг бүтээл шалгаруулах “Аптан-Өд-2007” наадмын тэргүүн байрын цом, өргөмжлөл
* Гадаад явдлын яамны Тэргүүн шадар цол
* Нийгмийг аюулаас хамгаалах Яамны дэд хурандаа цол
* Байлдааны гавьяаны улаан тугийн одон
* Алтан гадас одон
* Хөдөлмөрийн хүндэт медаль
* Улс хувьсгалын 50,60,70 жилийн ойн медаль
* Монголын Боловсролын 90 жилийн ойн медаль
* Монголын тагнуулын байгууллагын 90 жилийн ойн медаль
* Завхан аймгийн “Хүндэт иргэн” цол

## Цахим холбоос 
* Цаст уулсыг халин давсан цагаан тогорууны дуу
* Ж.Гэндэндарам: Орчуулга хийх гэтэл хинди хэлний толь бичиг байгаагүй
* Өгүүллэг: Өвгөний гайхширал

Ангилал:Монгол хэл рүү орчуулагч
Ангилал:Англи хэл рүү орчуулагч
Ангилал:Англи хэлнээс орчуулагч
Ангилал:Хинди хэлнээс орчуулагч
Ангилал:Алтан гадас одон шагналтан
Ангилал:БНМАУ-ын байлдааны гавьяаны одон шагналтан
Ангилал:Монгол улсын урлагийн гавьяат зүтгэлтэн
Ангилал:Монголын Зохиолчдын Эвлэлийн шагналтан
Ангилал:Хөдөлмөрийн хүндэт медаль шагналтан
Ангилал:Завхан аймгийн хүндэт иргэн
Ангилал:Монгол Улсын Их Сургуулийн төгсөгч
Ангилал:Энэтхэгийн их сургуулийн төгсөгч
Ангилал:Нөмрөгийн хүн
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1929 онд төрсөн