open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Данте Каннингем

**Данте Каннингем** (, 1987 оны дөрөвдүгээр сарын 22, Мэриленд, Клинтон) — Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд НБА-гийн «Нью-Орлеан Пеликанс» багт довтлогчоор тоглодог. 
## Замнал
Эгч Давалин эмэгтэйчүүдийн НБА-д тоглодог байсан байв. Каннингем Вашингтон хотын 2 ахлах сургуульд 10 оноо, 7.4 самбар түүнчлэн 13 самбар, 20 оноо дунджилсан ирээдүйтэй тоглож байжээ. Улмаар Виллановагийн коллежийн I ангид 33 тоглолтонд оролцож, III ангидаа 'ахисан тоглогчийн шагналд' хүрчээ.

Каннингем драфтын 33-р сонголтоор «Портленд Трэйл Блэйзерст» хуваарилагдсан жилдээ зуны лигт 18 оноо, 5 самбар дунджилсан. 2009 оны наймдугаар сарын 21-нд албан ёсны гэрээ байгуулав 2009-2010 онд 63 тоглолтонд оролцжээ.

2011 оны хоёрдугаар сарын 24-нд «Шарлотт Бобкэтст» Жоел Прзибилья, Шон Марксын хамт 2012 оны драфтын I тойргийн 2 эрх болон Жеральд Уоллесын оронд очжээ.

2011 оны арванхоёрдугаар сарын 20-нд «Мемфис Гриззлистэй» 3 жилийн 7 сая долларын гэрээ байгуулав.

2012 оны долдугаар сарын 24-нд «Миннесота Тимбервулвз» Уэйн Эллингтоны орон ирсэн.

2014 оны арванхоёрдугаар сарын 4-нд «Нью-Орлеан Пеликанс» багтай гэрээлсэн.
## Лавлах холбоос
## Гадны холбоос
* Профайл - NBA.com

Ангилал:1987 онд төрсөн
Ангилал:НБА-гийн тоглогч
Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн хүчний довтлогч
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн довтлогч
Ангилал:Мемфис Гриззлис багийн тоглогч
Ангилал:Портленд Трэйл Блэйзерс багийн тоглогч
Ангилал:Миннесота Тимбервулвз багийн тоглогч
Ангилал:Шарлотт Бобкэтс багийн тоглогч
Мозес Мэлоун

**Мозес Южин Мэлоун** (, *1955 оны гуравдугаар сарын 23-нд Мичиган мужийн Лэнсинг Лагос хотод төрсөн*) — Америкийн зодог тайлсан мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин юм. 3 удаа НБА-гийн улирлын, 1 удаа шувтаргын тоглолтын үнэ цэнэтэй тоглогчоор шалгарч Филадельфия-76 багийн домогт тоглогч билээ. 2001 онд Сагсан бөмбөгийн алдрын танхимд залагдсан.
## Мэргэжлийн замнал 
НБА-гийн замналд:
* Баффало Брейвз (1976)
* Хьюстон Рокетс (1976-82)
* Филадельфия-76 (1982-86, 1993-94)
* Вашингтон Буллетс (1986-88)
* Атланта Хокс (1988-91)
* Милуоки Бакс (1991-93)
* Сан-Антонио Спёрс (1994-95).
## Амжилт 
* НБА-гийн аваргаар 1983 онд,
* Улирлын MVP-гээр (1979, 1982, 1983),
* 8 удаа улирлын бэлгэдлийн багт нэрлэгдсэн (1979, 1982, 1983, 1985 — I, 1980, 1981, 1984, 1987 — II),
* Хамгийн олон тоглолт алгасалгүй оролцсон тоглогч (1212),
* 12 удаа Бүх оддын тоглолтонд оролцсон (1978-89).

Холбоо Мозес Мэлоуныг домогт 50 тоглогч мөн хэмээн үзжээ.
## Эшлэл
## Холбоос
* Үзүүлэлт
* Профайл - НБА
* Намтар - НБА

Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин
Ангилал:НБА-гийн тоглогч
Ангилал:Бүх оддын тоглолтонд оролцогч
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн төвийн тоглогч
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн хүчний довтлогч
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн алдрын танхимын гишүүн
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1955 онд төрсөн
Роберт Пэриш

**Роберт Ли Пэриш** (, *1953 оны наймдугаар сарын 30-нд Луизиана мужийн Шривпорт хотод төрсөн*) — Америкийн алдарт мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин юм.
## Замнал
Хамгаалалт болон довтолгоонд идэвхитэй оролцдог төвийн тоглогч байв. НБА-гийн Голден Стэйт Уорриорз, Бостон Селтикс, Шарлотт Хорнетс болон Чикаго Буллзэд харъяалагдсан тэрээр 14 улирлын турш Селтикст 00 дугаараа мөнхлүүлэх хэмжээнд тоглож, 1981, 1984, 1986 оны НБА-д аваргалж байв. 1996 онд НБА-гийн домогт 50 тоглогчийн нэгд, 2003 онд Сагсан бөмбөгийн алдрын танхимд заларсан эрхэм. Пэриш НБА-гийн 1 611 гараагаараа түүхэн амжилтын эзэн. Талбайн хоч 'Омгийн ахлагч' (Хөхөөний үүрэн дээгүүрх нислэг киноны индиан үндэстэнтэй адилтган).

1975 оны Мехикод болсон Панамерикийн наадамд АНУ-ын шигшээгээс аваргалсан.
## Эшлэл
## Холбоос
* Намтар - НБА
* Үзүүлэлт - Basketball-Reference.com

Ангилал:1953 онд төрсөн
Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин
Ангилал:АНУ-ын шигшээ багийн сагсан бөмбөгчин
Ангилал:Чикаго Буллз багийн тоглогч
Ангилал:Шарлотт Хорнетс багийн тоглогч
Ангилал:Бостон Селтикс багийн тоглогч
Ангилал:Голден Стэйт Уорриорз багийн тоглогч
Ангилал:НБА-гийн тоглогч
Ангилал:Бүх оддын тоглолтонд оролцогч
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн төвийн тоглогч
Ангилал:Америкчууд
Жеральд Грин

**Жеральд Грин** (, *1986 оны нэгдүгээр сарын 26-нд Техас мужийн Хьюстон хотод төрсөн*) — Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд НБА-гийн Финикс Санз багт тоглодог. 
## Замнал
Жеральд Грин Бостон Селтиксийн бүрэлдэхүүнд, тодруулбал 2007 оны хоёрдугаар сарын 17-нд слэм-данкийн тэмцээнд Нейт Робинсон, Тайрус Томас болон Дуайт Ховардыг илүүрхэн аваргалав.

Индиана Пэйсерстэй 2012 оны долоодугаар сарын 12-нд гэрээлсэн. 2013 оны НБА-гийн бүх оддын тоглолтын слэм-данкийн тэмцээнд III байрт шалгарав.

2013 оны долоодугаар сарын 27-нд Майлс Пламлитай хамт Финикс Санз багт Луис Скола болон I тойргийн драфтын эрхээр солигдон элсчээ.
## Эшлэл
## Холбоос
* Жеральд Грин - НБА

Ангилал:1986 онд төрсөн
Ангилал:НБА-гийн тоглогч
Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин
Ангилал:Финикс Санс багийн тоглогч
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн шидэгч-хамгаалагч
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн жижиг довтлогч
Ангилал:Америкчууд
Майлс Пламли

**Майлс Кристиан Пламли** (, 1988 оны есдүгээр сарын 1, Индиана, Форт Уэйн) — Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд НБА-гийн «Милуоки Бакс» багт тоглодог. 
## Замнал
Дьюк Блю Девилзийн бүрэлдэхүүнд 2010 онд үндэсний коллежийн аваргаар шалгарсан Пламлиг 2012 оны драфтаар Индиана Пэйсерс сонгож Д-лигийн  тоглуулаад 2013 оны долоодугаар сарын 27-нд Жеральд Гриний хамт Финикс Санзын 2014 оны драфтын эрх, Луис Сколагаар тулсан билээ.

2015 оны хоёрдугаар сарын 19-нд «Филадельфи» зэрэг гурван багийн хэлэлцээрээр «Милуокид» элссэн.

## Гэр бүл 
Майлсийн дүү Мэйсон 2013 драфтаар (№22) Бруклин Нетст сонгогдож (мөн төвийн тоглогч) байв.
## Лавлах холбоос
## Гадны хлбоос
* Профайл - NBA

Ангилал:1988 онд төрсөн
Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн хүчний довтлогч
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн төвийн тоглогч
Ангилал:Индиана Пэйсерс багийн тоглогч
Ангилал:Финикс Санс багийн тоглогч
Ангилал:Милуоки Бакс багийн тоглогч
Ангилал:НБА-гийн тоглогч
UTC+5

**ГЦ+05:00** *(UTC+05:00*) — дараах газар оронд үйлчлэх цагийн бүс.

## Жилийн турш 
### Азид 
*  (баруун бие):
:* Өрнө-Казахстан муж
:* Актөбе муж
:* Атырау муж
:* Мангистау муж
* 
* 
* 
* 
* 

### Далайд 
*  (Энэтхэгийн далай дахь зарим нутаг):
:* Амстердам арал, Сен-Поль арал
:* Крозе арал
:* Кергелен олтриг
*  (арал ба олтриг)
:* Херд ба Макдональд

## Зуны цаг 
* 

## Цахим холбоос 
* ГЦ+5 цагийн бүсийн хотууд

UTC25
Ионас Валанчюнас

**Ионас Валанчюнас** (, *1992 оны тавдугаар сарын 6-нд Утяна хотод төрсөн*) — Литвын мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд НБА-гийн Торонто Рэпторс багийн төвийн тоглогч юм. 
## НБА
Европт гялалзсан Валанчюнасыг 2011 оны драфтад дээгүүр эрэмбэлэгдэхийг таамаглаж байв. Зургаадугаар сарын 23-нд 5-р сонголтоо Торонто Рэпторс хийж Ионасыг элсүүлсэн юм. Анх 2012 оны арваннэгдүгээр сарын 1-нд Индиана Пэйсерстэй тоглоход гараалж, 12 оноо, 10 самбар, 1 хаалтыг 23 минутанд хийв. 2013 оны III сард 11.4 оноо, 7.3 самбар, 1.1 хаалтыг дунджаар 27 минутанд хийсэн Валанчюнасыг 'Дорнод бүсийн сарын шилдэг шинэ тоглогчоор' тодруулав.

Зуны лигт 18.8 оноо, (56%-тай довтолсон) 10 самбар дунджилан 'үнэ цэнэтэй тоглогчоор' алдаршив. Арванхоёрдугаар сарын 27-нд хувийн дээд 18 самбарыг Нью-Йорк Никстэй тоглоход тогтоов.

2014 оны дөрөвдүгээр сарын 9-нд хувийн дээд 26 оноог 12 самбартай хамт Филадельфия 76-тай тоглоход авав.

2014 оны дөрөвдүгээр сарын 11-нд Нью-Йорк Никстэй тоглоход хувийн дээд самбарын үзүүлэлтээ 21 болгон шинэчлэв.

2014 оны дөрөвдүгээр сарын 19-нд 'хасагдах шатанд' Бруклин Нетстэй тоглоход Ионас 17 оноо, 18 самбар авч Кеон Кларкийн тогтоосон багийн самбарын дээд үзүүлэлтийг шинэчлэв.
## Эшлэл
## Холбоос
* Албан ёсны цахим хуудас
* 
* Профайл - Euroleague.net
* Профайл - НБА Драфт

Ангилал:1992 онд төрсөн
Ангилал:НБА-гийн тоглогч
Ангилал:Литвын сагсан бөмбөгчин
Ангилал:Литвын шигшээ багийн сагсан бөмбөгчин
Ангилал:Торонто Рэпторс багийн тоглогч
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн төвийн тоглогч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Литвачууд
Данте Экзам

**Данте Экзам** (, *1995 оны долоодугаар сарын 13-нд Мельбурн хотод төрсөн*) — Австралийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд ҮСБХ-ны Юта Жаз багт тоглодог. 
## Замнал
Экзам шигшээдээ 17 насны ангиллын ДАШТ-д 2012 онд, 19 насны ангиллын ДАШТ-д 2013 онд  оролцож байв. 2013 онд 18,2 оноо, 3.8 дамжуулалт дунджилсан. Мөн шигшээдээ 'Найк Хуп Саммит' тэмцээнд оролцоход 16 оноо, 2 самбар, 3 дамжуулалтаар тусалсан.

2014 оны нэгдүгээр сарын 24-нд НБА-гийн драфтад оролцохоо батламжлуулан №5-аар Юта Жазад сонгогдсон. Улмаар долоодугаар сарын 12-нд Юта 3,9 сая доллараар, Адидас болон Red Bull Экзамыг ивээн тэтгэхээр гэрээлэв.

Экзам 2014 оны НБА-гийн зуны лигт 5 тоглолтонд 7,2 оноо, 2,6 самбар, 2,8 дамжуулалт дунджилжээ.

## Эшлэл
## Холбоос
* Профайл - FIBA.com

Ангилал:1995 онд төрсөн
Ангилал:НБА-гийн тоглогч
Ангилал:Австралийн сагсан бөмбөгчин
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн холбон тоглогч
Ангилал:Юта Жаз багийн тоглогч
Ангилал:Австраличууд
Ангилал:Мельбурны хүн
Абдалазиз хан

**Абдалазиз** (1509–1550) —  Бухарын хант улсыг 1540–1550 онд жолоодсон, зургаадугаар хан. Шибаны удмын хүн. Шүлэг бичдэг байсан.

Ангилал:17-р зууны ноёрхогч
Ангилал:1509 онд төрсөн
Ангилал:Бухарын хан
Ангилал:1550 онд өнгөрсөн
Ангилал:Шибаны удам
Ангилал:Узбекийн яруу найрагч
Абдалмумин хан

**Абдалмумин** (1568–1598) —  Бухарын хант улсыг 1598 онд жолоодсон, арван нэгдүгээр хан. Шибаны удмын хүн. 

Ангилал:1568 онд төрсөн
Ангилал:Бухарын хан
Ангилал:1598 онд өнгөрсөн
Ангилал:Шибаны удам
Ангилал:17-р зууны ноёрхогч
I Абдулла хан

**I Абдулла** (1490—1540) —  Бухарын хант улсыг 1540 онд жолоодсон, Шибаны удмын хан. 

Ангилал:1490 онд төрсөн
Ангилал:1540 онд өнгөрсөн
Ангилал:Бухарын хан
Ангилал:Шибаны удам
II Абдулла хан

**II Абдулла** (1534—1598) —  Бухарын хант улсыг 1583—1598 онд жолоодсон, Шибаны удмын хан. 

Ангилал:Бухарын хан
Ангилал:Шибаны удам
Ангилал:Узбекистаны түүх
Ангилал:16-р зууны ноёрхогч
Ангилал:1534 онд төрсөн
Ангилал:1598 онд өнгөрсөн
Абдуллатиф хан

**II Абдулла** (1495–1551) —  1540–1552 оны Бухарын эзэн, Шибаны удмын хан. 

Ангилал:1495 онд төрсөн
Ангилал:1551 онд өнгөрсөн
Ангилал:Бухарын хан
Ангилал:Шибаны удам
Бухарын Абу Саид хан

**Абу Саид** (1472–1533) —  1530–1533 оны Бухарын эзэн, Шибаны удмын хан. 

Ангилал:1472 онд төрсөн
Ангилал:1533 онд өнгөрсөн
Ангилал:Бухарын хан
Ангилал:Шибаны удам
Абулгази хан

**Абу Саид** (1603–1664) —  Хивын 1643–1663 оны хан, Шибаны удмын хүн. 

Ангилал:Хивын хан
Ангилал:17-р зууны ноёрхогч
Ангилал:Төв Азийн түүх
Ангилал:Исламын түүхч
Ангилал:Зохиогч
Ангилал:Цагадайн хэлээрх утга зохиол
Ангилал:Шибаны удам
Ангилал:1603 онд төрсөн
Ангилал:1664 онд өнгөрсөн
Абулхайр хан

**Абулхайр** (1412−1468) —  узбекийн төрийг үндэслэгч, 1428–1468 оны хан. Шибаны удмын хүн. 

Ангилал:15-р зууны ноёрхогч
Ангилал:Узбекистаны түүх
Ангилал:Шибаны удам
Ангилал:1412 онд төрсөн
Ангилал:1468 онд өнгөрсөн
Аванеш хан

**Аванеш** (1538 онд өнгөрсөн) —  Хивагийн 1526–1538 оны хан. Шибаны удмын хүн. 

Ангилал:Хивын хан
Ангилал:16-р зууны ноёрхогч
Ангилал:Шибаны удам
Ангилал:15-р эсвэл 16-р зуунд төрсөн
Ангилал:1538 онд өнгөрсөн
Агатай хан

**Агатай** (1557 онд өнгөрсөн) — Хивагийн 1547–1557 оны хан. Шибаны удмын хүн. 

Ангилал:1557 онд өнгөрсөн
Ангилал:16-р зууны ноёрхогч
Ангилал:Хивын хан
Ангилал:Шибаны удам
Араб Мухаммад хан

**Араб Мухаммад** (1621 онд өнгөрсөн) — Хивагийн  1603–1621 оны хан. Шибаны удмын хүн. 

Ангилал:1621 онд өнгөрсөн
Ангилал:17-р зууны ноёрхогч
Ангилал:Хивын хан
Ангилал:Шибаны удам
Баки Мухаммад хан

**Баки Мухаммад** (1579–1605) — Бухарын  1601–1605 оны хан, Аштарханы удмын хүн. 

Ангилал:1579 онд төрсөн
Ангилал:1605 онд өнгөрсөн
Ангилал:Бухарын хан
Ангилал:XVII зууны удирдагч
Ангилал:Аштарханы удам
Вали Мухаммад хан

**Вали Мухаммад** (1611 онд өнгөрсөн) — Бухарын 1605—1611 оны хан, Аштарханы удмын хүн. 

Ангилал:1579 онд төрсөн
Ангилал:1611 онд өнгөрсөн
Ангилал:Бухарын хан
Ангилал:XVII зууны удирдагч
Ангилал:Аштарханы удам
Имамкули хан

**Имамкули** (1582−1644) — 1611−1642 онд эзэн суусан, Бухарын аштархан овогт гуравдугаар хан. 

Ангилал:1582 онд төрсөн
Ангилал:1644 онд өнгөрсөн
Ангилал:Бухарын хан
Ангилал:XVII зууны удирдагч
Ангилал:Аштархан овогтон
Искандер хан

**Искандер** (1512—1583) — 1561–1583 онд эзэн суусан, Бухарын хант улсын шейбани овогт есдүгээр хан. 

Ангилал:17-р зууны ноёрхогч
Ангилал:1512 онд төрсөн
Ангилал:1583 онд өнгөрсөн
Ангилал:Бухарын хан
Ангилал:Шейбани овогтон
Кучкунжи хан

**Кучкунжи** (1452–1530) — 1510–1530 онд эзэн суусан, Бухарын хант улсын шейбани овогт хоёрдугаар хан. 

Ангилал:17-р зууны ноёрхогч
Ангилал:1452 онд төрсөн
Ангилал:1530 онд өнгөрсөн
Ангилал:Бухарын хан
Ангилал:Шейбани овогтон
Мухаммед Рахимбий хан

**Мухаммед Рахимбий** (1713–1758) — 1756—1758 оны Бухарын эзэн, Бухарын хант улсыг мангыт овогт шилжүүлсэн хан. 

Ангилал:Бухарын хан
Ангилал:18-р зууны ноёрхогч
Ангилал:Мангыт овогтон
Ангилал:1713 онд төрсөн
Ангилал:1758 онд өнгөрсөн
Надир Мухаммад хан

**Надир Мухаммад** (1594-1651) — 1642-1645 оны Бухарын эзэн, Бухарын хант улсын аштархан овгийн дөрөвдүгээр хан. 

Ангилал:1594 онд төрсөн
Ангилал:1651 онд өнгөрсөн
Ангилал:Бухарын хан
Ангилал:XVII зууны удирдагч
Ангилал:Аштархан овогтон
Науруз Ахмед хан

**Науруз Ахмед** (1510—1556) — узбекийн шейбани овгоос Бухарын хант улсад эзэн суусан долоодугаар хан. 1552–1556 онд төр барьсан.

Ангилал:17-р зууны ноёрхогч
Ангилал:1510 онд төрсөн
Ангилал:1556 онд өнгөрсөн
Ангилал:Бухарын хан
Ангилал:Шейбани овогтон
Пирмухаммед

**Пирмухаммед** (1511–1561) — узбекийн шейбани овгоос Бухарын хант улсыг жолоодсон наймдугаар хан. 1556–1561 онд эзэн суусан.

Ангилал:17-р зууны ноёрхогч
Ангилал:1511 онд төрсөн
Ангилал:1561 онд өнгөрсөн
Ангилал:Бухарын хан
Ангилал:Шейбани овогтон
II Пирмухаммед хан

**II Пирмухаммед** (1550–1601) — узбекийн шейбани овгоос Бухарын хант улсыг жолоодсон арван хоёрдугаар хан. 1598–1601 онд эзэн суусан.

Ангилал:17-р зууны ноёрхогч
Ангилал:1550 онд төрсөн
Ангилал:1601 онд өнгөрсөн
Ангилал:Бухарын хан
Ангилал:Шейбани овогтон
Даниялбий хан

**Даниялбий** (1730—1785) — Бухарын 1758—1785 оны хан, мангыт овогтон. 

Ангилал:Бухарын хан
Ангилал:18-р зууны ноёрхогч
Ангилал:Мангыт овогтон
Ангилал:1730 онд төрсөн
Ангилал:1785 онд өнгөрсөн
Субханкулихан хан

**Субханкулихан** (1625-1702) — узбекийн аштархан овгоос Бухарын хант улсыг жолоодсон зургаадугаар хан. 1681-1702 онд эзэн суусан.

Ангилал:17-р зууны ноёрхогч
Ангилал:18-р зууны ноёрхогч
Ангилал:Бухарын хан
Ангилал:Аштархан овогтон
Ангилал:1625 онд төрсөн
Ангилал:1702 онд өнгөрсөн
.uz

**.uz** — цахим сүлжээнд Узбекистан улсыг илтгэдэг домэйн нэрийн өргөтгөл.

Ангилал:Улс орны домэйн нэрс
Ангилал:Узбекистан
Узбекистаны Үндэсний Радио ба Телевиз Компани

**Узбекистаны Үндэсний Радио ба Телевиз Компани** 1991 онд байгуулагдсан бөгөөд төрөөс санхүүждэг. Узбекистан даяар нэвтрүүлэг бэлдэж цацдаг. Ташкент хотын Навои гудамжны 69-д байртай. 2014 оноор хэлвэл телевизийн 12 суваг, радиогийн 4 суваг, орон нутгийн 12 радиог удирдан ажиллуулж байгаа. www.mtrk.uz гэсэн цахим хаягтай.

## Телевизийн 12 суваг 
# "O‘zbekiston" (Узбекистан) - анхны буюу үндсэн суваг
# "Yoshlar" (залуус)
# "Sport" (спорт)
# "Madaniyat va ma’rifat" (соёл гэгээрэл)
# "Dunyo bo‘ylab" (Дэлхий дахин)
# "Bolajon" (хүүхэд)
# "UzHD" (хүүхэд)
# "Navo" (дуу хөгжим)
# "Kinoteatr" (кинотеатр)
# "Toshkent" (Ташкент)
# "Oilaviy" (гэр бүл)
# "Diyor" (хөдөө)

## Радиогийн 4 суваг 
# "O'zbekiston" (Узбекистан) - ФМ 103.1
# "Yoshlar" (залуус) - ФМ 104
# "Sport" (спорт) - ФМ 87.9
# "Toshkent" (Ташкент) - ФМ 107.8

Ангилал:Узбекистаны телевиз
Ангилал:Узбек хэлээрх телевизийн суваг
Uznews.net

**Uznews.net** — орос, узбек, англи хэлээр Узбекистан улсад төдийгүй дэлхий дахины сонин мэдээ түгээдэг цахим талбар. Хувийн санхүүжилттэй.

## Цахим холбоос 
*

Ангилал:Узбекистаны хэвлэл мэдээлэл
Узбекистаны дуу хоолой

**Узбекийн дуу хоолой** () — Узбекистанд 1918 оноос ажиллаж буй төрийн мэдлийн сонины газар. Узбекээр нийгэм, улс төрийн мэдээ бичдэг.

## Гадаад холбоос 
* Албан ёсны цахим талбар

Ангилал:Узбект гардаг сонин
Ангилал:Узбекээр бичдэг сонин
Ангилал:Оросоор бичдэг сонин
Андижаны үнэн

«**Андижаны үнэн**» (*Андижанская правда*) — Узбекистаны Андижан мужийн засгийн газраас орос хэлээр гаргадаг нийгэм, улс төрийн сонин.

Ангилал:Узбект гардаг сонин
Ангилал:Оросоор бичдэг сонин
Сэрээнэнгийн Гиваапил

Сэрээнэнгийн Гиваапил 1906 онд Сайн ноён хан аймгийн Цэцэн чин вангийн хошуунд буюу одоогийн Архангай аймгийн Чулуут сумын нутагт малчин ардын гэрт төржээ. С.Гиваапил 14-15 настай байхдаа өртөөний улаа нэхэж ар гэрийнхээ амьдралд тус нэмэр болдог байсан агаад эцэг, эх нь хүүгээ эрдэм номтой хүн болгохыг зорьж нутгийн нэгэн хүнээр монгол бичиг заалгасанд Гиваапил амархан суралцжээ. Улмаар өртөөний бичиг, дансыг хөтлөх, хүмүүсийн хүсэлтээр захидал бичих, дуудаж өгөх хэмжээнд хүрсэн байна.
С.Гиваапил эр цэргийн албыг хаах насанд хүрч 1925 онд цэрэгт татагджээ. Цэргийн алба хааж байхдаа бичээч хийхийн зэрэгцээ монгол бичиг, тоо бодлогод улам шамдан суралцаж биеэ боловеруулан шинэ цагийн сэхээтэн болж эхэлжээ. С.Гиваапилийг цэргийн алба хааж байх үед Дотоодыг Хамгаалах газарт албан хаах чадвартай боловеон хүчин дутагдаж байсан учир цэргүүдийн дотроос бичиг үсэг сайтай, сахилга баттай, авхаалж самбаатай залуучуудыг сонгон шалгаруулж ажилтнаараа авдаг байв.
С.Гиваапил 1926 оны 6 дугаар сарын 6-наас ДХГ-ын Ерөнхий хэлтсийн туслахаар томилогдон ажиллах болжээ. Тэрээр ДХГ-ын албаны өвөрмөц ажиллагаанд шамдан суралцаж, албан бичиг төлөвлөх, илтгэл, тушаал, төлөвлөгөө хийхээс эхлээд бүх төрлийн ажилд авьяасаа дайчилснаар дарга нартаа үнэлэгдэж нэгэн байгууллагыг толгойлоод явах чадвартай болохоо харуулжээ. Гиваапилийг 1927 онд Хан Тайшир уулын аймаг дахь ДХГ-ын тэргүүлэгчээр томилжээ.Тэрээр орон нутагт сайн ажиллаж, тавигдаж байсан үүрэг, даалгаваруудыг нэр төртэй биелүүлсэн учир 1929 оны 6 дугаар сард ДХГ-ын нууц хэлтсийн тасгийн туслахаар дэвшүүлэн томилжээ. 1930-аад оны эхээр Төгсбуянт, Улаангом, Бодончийн хүрээнд гарсан хувьсгалын эсэргүү бослогыг цус урсгасан дайн байлдаанд хүргэлгүй дарах үүрэг түүнд ноогдсоныг амжилттай биелүүлсэн учир 1931 онд Засгийн газрын шийдвэрээр Цэргийн гавьяаны нэгдүгээр зэргийн одонгоор шагнагджээ.
С.Гиваапил 1932 онд ДХГ-ын улс төрийн хэлтсийн даргаар томилогдсоноосоо хойш удалгүй мөн ондоо ДХГ-ын орлогч даргаар томилогдоход нь цагдан сэргийлэх байгууллагыгДХГ-т шилжүүлэн нэгтгэж С.Гиваапилд хариуцуулан ажлыг нь шинэчлэн сайжруулахыг даалгаснаас үзэхэд тэрээр ажлын дадлага туршлагатай, аливаа асуудалд буурь суурьтай ханддаг, тухайн үедээ өсч явсан залуу ажилтан байсны баталгаа юм.
С.Гиваапил 1933 онд Улсын Бага Хуралын тэргүүлэгчдийн шийдвэрээр Цэргийн гавьяаны хоёрдугаар зэргийн одонгоор шагнагджээ. 1930-аад оноосЗХУ-ын ДХАК-ын газраас Монгол улсын ДХГ-т ирж ажиллаж байсан сургагч нар ДХГ-ын ажилтнуудад шахалт, даралт үзүүлэх хандлага гарган, ДХГ-ын бүх ажлыг командлах болсонд С.Гиваапил ихэд дургүйлэхдэг байжээ. Энэхүү байдлыг нь тэдгээр сургагч нар мэдсэн учраас С.Гиваапилээс элдэв өө сэв хайж түүнийг албан тушаалаас нь зайлуулан холдуулахыг оролдох болсон байна.

Ангилал:Сайн ноён хан аймгийн хүн
Ангилал:Чулуутын хүн
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:Монголын их хядлагын хэлмэгдэгч
Ангилал:Монголын тагнуулч
Ангилал:Монгол Ардын Намын гишүүн
Ангилал:1906 онд төрсөн
Ангилал:1938 онд өнгөрсөн
Еркин Каракалпакстан

***«Еркин Каракалпакстан»*** (Эрх чөлөөт Хархалпак орон) — Узбекистан улсын Хархалпак оронд хархалпак хэлээр бичиж гаргадаг сонин. 1924 онд эхэлсэн.

Ангилал:Узбект гардаг сонин
Төмөр хааны бунхан

thumb|Төмөр хааны бунхан 2015

Төмөрийн эзэнт улсыг үндэслэгч **Төмөр хааны бунхан** Узбекистан улсын Самарканд хотод байна. 1403—1404 онд баригдсан.
Төмөр хааны дурсгалын байгууламж нь Төв Азийн уран барилгын нөлөө бүхий дурсгалын нэг юм.

Зураг:Gur-e_Amir_-_Exterior_views_998.JPG
Зураг:Tomb-of-Timur-east-side-Prokudin-Gorskii.jpeg
Зураг:Мавзолей Гур-Эмир. Самарканд.jpg
Зураг:SamarkandGuriAmir.jpg

Ангилал:Узбекистан дахь бунхан
Ангилал:Самаркандын барилга байгууламж
Ангилал:Исламын ариун барилга
Дайан Китон

**Дайан Китон** (; **Дайан Холл**, ;, *1946 оны нэгдүгээр сарын 5-нд Лос-Анжелес хотод төрсөн*) — Америкийн жүжигчин эмэгтэй бөгөөд продюсер, найруулагч юм.

Тэр «Энни Холл» киноны дүрээр «Оскар», «Алтан бөмбөрцөг», «БАФТА» шагналыг гол дүрийн төрөлд хүртсэн ба Фрэнсис Форд Копполагийн гурамсан Загалмайлсан эцэг (1972, 1974, 1990), Вуди Аллений зарим бүтээлүүдээр сайтар танигдсан.

## Товчхон
Дайан Китон нь 1946 оны нэгдүгээр сарын 5-нд Лос-Анжелес хотод төрсөн ба анх төрөхөд нь түүнд Дайан Холл гэх нэрийг хайрлажээ.
Канзасын уугуул гэрэл зурагчин ээжтэй, Небраскын уугуул худалдааны төлөөлөгч эцэгтэй методизм гэр бүлд өссөн бөгөөд ээжийгээ гэрийн эзэгтэйчүүдэд зориулсан уралдаанд түрүүлэхэд жүжигчин болох, тэр дундаа нэрт жүжигчин Кэтрин Хепбёрн шиг болох сэдлийг олж авсан гэдэг. Дайан Холл Калифорнийн Оринжид ахлах сургуулийг төгсөөд урлагийн коллежийг дүүргэсэн. Тухайн үед Оринжид Теннесси Уильямсийн «Хүслийн трамвай» жүжгийн гол дүрд оногддог байсан түүнд Манхэттенд амжилт олох аз дутаж байлаа. Нью-Йоркийн тайзны урлагийн ажилтаны үйлдвэрчний эвлэлд «Китон» нэрээр элссэн Түүнчлэн . Дайан шөнө нь цэнгээний газарт жүжиглэлттэй дуулдаг бол өдөр нь тайзны ур чадварын «Мейснер техникт» гаршиж байв.

1968 онд " (" нэгтгэлд элссэнээр Бродвейн «Үс» мюзиклд 8 сарын турш нүцгэлэлттэй үзэгдэлд 50 долларын нэмэгдэлтэй тоглов. Эндээс 1.73 метр Китон Вуди Алленаас 5 сантиметр өндөр байсан ч гэсэн «Сэм дахиад хөгжилдөцгөөе» кинод тоглох эрхтэй болсон гэдэг.

## Онцлох уран бүтээлүүд
## Цахим холбоос 
* 

## Эшлэл 
Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин
Ангилал:АНУ-ын кино найруулагч
Ангилал:Театрын жүжигчин
Ангилал:Киноны продюсер
Ангилал:Оскарын шагналтан
Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан
Ангилал:БАФТА шагналтан
Ангилал:Вүүди Аллен
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1946 онд төрсөн
Ангилал:2025 онд өнгөрсөн
Биби Ханум сүм

**Биби Ханум** — Төмөрийн улсын Төмөр хааны зарлигаар 1399–1404 онд Самарканд хотод барьсан ислам шашны дуган.

Зураг:Bibi-Khanym_Mosque_(1905-1915).jpg

Зураг:SamarkandBibiKhanym.jpg

## Цахим холбоос 
Ангилал:Узбекистаны мечет
Ангилал:Узбекистаны сэргээн барьсан барилга байгууламж
Ангилал:15-р зуунд барьсан
Ангилал:Самаркандын барилга байгууламж
Карл Урбан

**Карл-Хайнц Урбан** (, *1972 оны зургаадугаар сарын 7-нд Веллингтон хотод төрсөн*) — Шинэ Зеландын кино болон телевизийн жүжигчин бөгөөд британы «Дредд»-ийн гэсгээгч Дредд, «Бөгжний эзэн» гурамсаны Эомер, «Санваартан»-ы Хар малгайт, «Зена — дайны гүнж» цувралын Цезарийн дүрээр эчнээ танигдсан. 
## Замнал
Арьс ширний дэлгүүрийн германы цагаач эзэн, кино хангамжийн үйлдвэрт ажилладаг эцэг эхтэйгээ Веллингтонд амьдардаг Урбан найман настайдаа нэгэн цуврал багахан дүр бүтээгээд амжжээ. Веллингтоны коллежийг 1986–1990 онд дүүргээд Викториагийн нэрэмжит Веллингтоны их сургуульд 1 жил суралцаад урлагийн бакалаврын зэрэг горилсон юм. Орон нутгийн телевизийн сурталчилгаанд тоглохын сацуу тайзны бүтээлүүдэд тоглож, мэргэшсэн тэрээр их хөлийн Окленд шилжсэн даруйдаа хэд хэдэн цувралд («Махчин загасны хүрээлэн» цагдаагийн цувралд хар тамхинд донтогчийн дүр) уригджээ. 1996 онд Америк, Шинэ Зеландын хамтран бүтээсэн Геракл: Домогт аян цувралын Цезарь, Купидоны дүрд Урбан яв цав тохирсоноор олонд танигдаж эхэлсэн түүхтэй.

Харин олон улс, Холливудад түүнийг таниулсан бүтээл 2002 оны «Сүнстэй хөлөг».

## Гэр бүл
2004 оны есдүгээр сарын 16-нд нүүр хувиргагч ажилтай Натали Вионжитой (Natalie Wihongi) гэрлэсэн. Хоёр хүүтэй — Хантер (2000 оны арваннэгдүгээр сарын 1-нд төрсөн) болон  (2005 оны нэгдүгээр сард төрсөн).
## Онцлох уран бүтээлүүд
## Гадны холбоос 
* 
* Карл Урбан - urbanfantasies.net
* Карл Урбан - karlurbanonline.com
* Карл Урбан - narod.ru

## Эшлэл 
Ангилал:1972 онд төрсөн
Ангилал:Веллингтоны хүн
Ангилал:Шинэ Зеландын кино жүжигчин
Ангилал:Шинэ Зеландчууд
Рассел Кроу

**Рассел Айра Кроу** (, *1964 оны дөрөвдүгээр сарын 7-нд Веллингтон хотод төрсөн*) — Шинэ Зеландын жүжигчин бөгөөд Оскарт гурав дараалан дэвшсэн. «Гладиатор», «Өөрийн хүн», «Тэнгис эзэгнэгч: Ертөнцийн төгсгөл», «Юмад хүрэх галт тэрэг», «Гайхамшигт оюун ухаан», «Шоовдорлогдсон хүмүүс» болон «Үнсгэлжин эр» кинонуудад бүтээсэн дүрүүдээрээ алдартай.
## Замнал
Кино багийн арын албыг хариуцагч хосын хүү болон мэндэлсэн Кроугийн эмээ нь Дэлхийн II дайны баримтат кино бүтээлцсэн Их Британийн гавьяатан байв. Түүний өвөг англи, герман, ирланд, маори, норвеги, шотланд, швед, уэльс, итали, австрали гарвалтай ажээ. Түүнчлэн Мартин Кроу, Жефф Кроу нарын үеэлүүд хожмоо Шинэ Зеландын крикетийн шигшээн тамирчин болсон билээ.

Дөрвөн настайд нь гэр бүлээрээ Сиднейд суурьшиж, тэндээ өвөө, эцгийнхээ зураг авалтуудыг
дагахдаа цувралд дүр бүтээгээд амжсан, 14 настайдаа Шинэ Зеланддаа эгэж, Оклендэд хэл зүйн өндөр боловсрол эзэмшсэн жүжигчин болох мөрөөдөлтэй Кроу хүү хөгжимтэй 3 жил нөхөрлөсөний эцэст «Үндэсний театрын урлагийн хүрээлэнг» дүүргэн мэргэжилтэй болсон юм. Кроу 1986-1988 онд мюзиклд тоглох явцдаа гудамжинд хөгжим тоглох, цувралуудын багахан дүр бүтээх ажлуудыг хийсээр 1989 онд дахин мюзиклийн дүр дээр буув. Харин 1992 он хүртэл 4 бүрэн хэмжээний кино, 3 цувралд амжилттай тоглосон Кроуг Жеффри Райт «Мулзан толгойтнууд»-аараа австрали даяар алдаршуулан ахархан хугацаанд ажлын саналаа дийлэхээ байсан үнэ цэнэтэй жүжигчин болгон хувиргасан билээ. 1993 онд канадаас, 1995 онд америкаас санал тавьж эхэлснээр, ялангуяа Дензел Вашингтонтой «Онцгой чадамж»ид тоглосон явдал холливудын тогоонд оруулсан түүхтэй.

## Гэр бүл
Өөрөөсөө 9 насаар дүү австралийн жүжигчин, дуучин Даниэль Спенсертэй 2003 оны дөрөвдүгээр сарын 7-нд гэрлэж, хоёр хүүгийн — Чарльз Спенсер-Кроу (21.12.03) болон Теннисон Спенсер-Кроу (07.07.06) нарын эцэг болсон. 2012 оны аравдугаар сард гэр бүлээ цуцалсан.

Кроу урьд жүжигчин Мег Райантай хайрын түүх бичилцэж явжээ.

## Онцлох уран бүтээлүүд
## Эшлэл 
## Гадны холбоос 
* 
* 

Ангилал:1964 онд төрсөн
Ангилал:Шинэ Зеландын кино жүжигчин
Ангилал:Оскарын шагналтан
Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан
Ангилал:БАФТА шагналтан
Ангилал:Жүжигчин хүүхэд
Ангилал:Австралийн хүн
Ангилал:Веллингтоны хүн
Ангилал:Шинэ Зеландчууд
Правда Востока

***Правда Востока*** (Дорнын үнэн) — Узбекистаны Ташкентэд 1917 оноос эхлэн орос хэлээр гаргаж буй сонин.

Ангилал:Узбект гардаг сонин
Ангилал:Оросоор бичдэг сонин
Эллиот Пейж

**Эллиот Пейж** (, хуучин нэр нь **Эллен Пейж** , *1987 оны хоёрдугаар сарын 21-нд Галифакс хотод төрсөн*) — Канадын жүжигчин бөгөөд «Пит Пони», «Трейлерпаркын залуус» болон «РеГенезис» цувралаар канаддаа, 2005 оны «Иштэй чихэр»-ээр Холливудад танигдсан байдаг. Жейсон Райтман, Жон Малковичын «Жуно»-гоор Оскар, БАФТА, Алтан бөмбөрцөг тэргүүтэй шагналуудад дэвшсэн.

Пейж 2014 оны 2-р сард ижил хүйстэн гэдгээ, улмаар 2020 оны 12-р сард трансжендер гэдгээ нийтэд зарласан.

2008 онд Пейжийг «Тайм» «Ертөнцийн 100 чухал эрхэм»-ийн №86 хэмээжээ.
## Замнал 
Багш ээжтэй, график дизайнер эцэгтэй Пейж цагаан хоолтон.

## Гадны холбоос 
* 
* 

## Эшлэл 
Ангилал:1987 онд төрсөн
Ангилал:Жүжигчин хүүхэд
Ангилал:Канадын жүжигчин
Ангилал:Канадчууд
Эмма Томпсон

**Эмма Томпсон** (, *1959 оны дөрөвдүгээр сарын 15-нд Лондоны Вестминстер хотод төрсөн*) — Британийн эмэгтэй жүжигчин бөгөөд Оскарт «Ховардс Энд», «Эцгийн нэрийн өмнө», «Хугас өдөр» болон «Мэдрэмж ба мэдрэхүй»-н дүрүүдээр тавантаа дэвшихдээ гол дүр, зохиролдуулсан зохиолоор 2 гарджээ.

## Намтар
Эмма Томпсон — Британийн Эрик Томпсон, шотландын Филлида Ло нарын ууган охин. Дүү Софи Томпсон — жүжигчин.

Камдены охидын бага, Кембрижийн их сургуульд суралцахаасаа, Кеннет Брана (1989-1995), Грег Уайз (2003-) нарын жүжигчидтэй үерхэж, гэр бүл болж байлаа. 2 хүүхдийн эх.

## Онцлох уран бүтээлүүд
## Цахим холбоос 
* 
* 

## Эшлэл 
Ангилал:Их Британийн уран бүтээлч
Ангилал:Театрын жүжигчин
Ангилал:Оскарын шагналтан
Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан
Ангилал:БАФТА шагналтан
Ангилал:Эмми шагналтан
Ангилал:Их Британийн эзэнт гүрэн одонгийн дама командлагч шагналтан
Ангилал:Лондоны хүн
Ангилал:Их Британичууд
Ангилал:1959 онд төрсөн
Боинг

**Боинг** нь (англ. The Boeing Company) АНУ-ын хамгийн том онгоц, пуужин, хиймэл дагуул үйлдвэрлэгч корпорац юм. 2013 оны байдлаар компаний нийт худалдаа 86,6 тэрбум ам.дол-д хүрчээ. Боинг нь Дов Жонесийн индексийн нэг бүрэлдэхүүн юм. Боинг компани нь АНУ-ын хамгийн том экспортлогч болсон. Компаний төв нь Чикаго хотод байрладаг.


Ангилал:Зэвсэг үйлдвэрлэгч
Ангилал:Агаарын хөлөгийн үйлдвэрлэгч
Ангилал:Нисдэг тэрэг үйлдвэрлэгч
Ангилал:Хөрөнгийн биржид бүртгэлтэй аж ахуйн нэгж
Ангилал:Урьдын галт тэрэг үйлдвэрлэгч
Америк
Ангилал:Сансрын технологи
Ангилал:Юнайтед Айрлайнес
Ангилал:1916 онд байгуулагдсан
Дов Жонесийн индекс

**Дов Жонесийн индекс** (англ. Dow Jones Industrial Average) АНУ-ын Нью-Йоркийн хөрөнгийн бирж дээр хэрэглэгддэг үнэт цаасны зах зээлийн чиг хандлагыг илэрхийлдэг  биржийн индекс үзүүлэлт болно. Дов 30 гэсэн нэрээр нэршигдэж хөрөнгийн бирж дээр голлох жинтэй оролцдог 30 гол компаниудын хувьцааг ялгаж авч тухайн өдрийн болон хэсэг хугацааны эдийн засгийн хандлагыг харуулдаг чухал үзүүлэлт болдог. Дов нь анх 1896 оны 5 сарын 26-нд тооцоологдож эхэлжээ. Одоогоор Дов индексийг "С анд Пи Дов Жонес Индекс" өмчилдөг, энэ нь цааш "МакГрав Хилл Файнансиал" компанид дийлэнх хувьцаагаар өмчилөгддөг.

Ангилал:АНУ-ын хувьцааны индекс
Ангилал:Нью-Йорк хотын эдийн засаг
Скарлетт Иоханссон

**Скарлетт Иоханссон** (, *1984 оны арваннэгдүгээр сарын 22-нд Нью-Йорк хотод төрсөн*) — Америкийн кино жүжигчин, дуучин эмэгтэй.
## Намтар
 онд]]
Нью-Йорк хотод мэндэлсэн Скарлеттийн эцэг данийн уран барилгач, өвөө кино зохиолч бол эх Ашкеназ-Бронксын мөн кино продюсер байв. Удмаараа польш болон Хаант оросын минск гаралтай еврей.

Мелани Слоун — даруухан торнисон охиноо 1993 онд «Норт» зөгнөлт киноны сонгонд шалгуулсанаар Элайжа Вуд, Брюс Уиллис нартай тоглуулсан азтай эх. Мэдээж «Норт»-оор танигдсан түүнийг 1995 онд гэмт хэргийн «Шударга шүүх» (Шон Коннери, Кейт Кэпшоугийн охины дүр), 1996 онд инээдмийн «Хэрвээ Люси үсэрвэл», «Мэнни, Ло хоёр»-т (Амандагийн дүрээр индепендентийн наадамд дэвшсэн) туслах дүрд хуваарилагджээ.

Скарлетт Иоханссон 1997 онд «Уналт» болон «Гэртээ ганцаараа 3»-аас Роберт Редфордоос «Морьтой ярилцагч»-д тоглох саналыг авсанаар томоохон шагналуудад дэвшиж, алдаршихын эхлэл болсон.

Хүүхдийн дүр бүтээдэг Иоханссон 2003 онд «Орчуулгын алдаа»-нд Билл Мюррейн 25 настай дурлалт бүсгүйн дүрээр БАФТА гардаж Алтан бөмбөрцөгт дэвшсэн түүхтэй. Johansson won the BAFTA Award

## Онцлох уран бүтээлүүд
## Цахим холбоос 
* 
* 
* Скарлетт Йоханссон — People.com
* Скарлетт Йоханссон — Jewish.ru
* Скарлетт Йоханссон — Allmovie
* Скарлетт Йоханссоныг дэмжигчид

## Эшлэл 
Ангилал:Жүжигчин хүүхэд
Ангилал:Театрын жүжигчин
Ангилал:Ардын дуучин
Ангилал:Тони шагналтан
Ангилал:Нью-Йорк хотын хүн
Ангилал:АНУ-ын хүн
Ангилал:Даничууд
Ангилал:1984 онд төрсөн
Кэтрин Хепбёрн

**Кэтрин Хотон Хепбёрн** (, *1907 оны тавдугаар сарын 12-нд Коннектикут мужийн Олд Сэйбрук хотод төрсөн*) — Оскарт 12 дэвшиж, 4 хүртсэн Америкийн кино урлагийн түүхэнд хамгийн алдартай жүжигчин эмэгтэй байв. Кино хүрээлэнгээс 'холливудын хойморт залрах алдартан' хэмээжээ.

## Замнал
)]]
Хепбёрн Шинэ Англид Хартфордын эмнэлгийн эмч Томас Норвал Хепбёрн (1879–1962), феминист Маргарет Сэнгерийн байгуулсан үүрийн дарга Кэтрин Марта Хотон Хепбёрны хайр халамжинд торнижээ.

12 настай Кэтрин Хепбёрн сонирхогчдын театрын ажилд оролцох болж, 1928 онд Балтиморд мэргэжлийн анхны үзэгдэлээ толилуулсан байдаг байна. Удалгүй бродвейд тоогдон филадельфийн брокер Огден Смиттой гэрлэж, 1934 онд цуцалсан. Театруудад удаан тогтдоггүй ч олны талархал хүлээсэн Кэтрин дэлгэцийн анхны дүрээ 1932 оны «Салалтын зардал» бүтээлээс авч, 1933 оны «Өглөөний гялбаа»-гаар Оскар хүртэж, «Бяцхан авхай»-гаар улам алдаршсан юм. Кэтрин, Кэри Гранттай хоёул олонд жигшигдсэн «Хүүхэд арчлахуй»н (1938) дүрийг чадварлаг бүтээв. Алдарт «Салхиар туугдагсад»-ын Скарлетт О'Хараг Кэтрин голсоноор Вивьен Лид хувааригдсан нь сонирхолтой.

## Онцлох уран бүтээлүүд
## Цахим холбоос 
* 
* link=https://en.wikiquote.org/wiki/Katharine_Hepburn|24x24px Wikiquote (en) — **Кэтрин Хепбёрн**
* 
* 
* 

Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин
Ангилал:Театрын жүжигчин
Ангилал:Оскарын шагналтан
Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан
Ангилал:БАФТА шагналтан
Ангилал:Эмми шагналтан
Ангилал:Коннектикутын хүн
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1907 онд төрсөн
Ангилал:2003 онд өнгөрсөн
Анна Фэрис

**Анна Кэй Фэрис** (, *1976 оны арваннэгдүгээр сарын 29-нд Мэриленд мужийн Балтимор хотод төрсөн*) — Америкийн жүжигчин эмэгтэй бөгөөд хоржоонт инээдмийн «Аймшгийн кино» ()  алдаршсан. Түүнчлэн CBS, NBS телевизүүдийн «Ээж» , «Найзууд»  чимж байв.
## Намтар
Мэриленд мужийн Балтиморт мэндэлсэн их сургуулийн проректороор эцэг нь ажиллаж байв. Тэд жүжигчин болох сонирхолтой охиныхоо тэмүүллийг талархан дэмжжээ. Бага сургуулийн урлагийн наадмаас нутгийн театрт уригдах, ахлах сургуульдаа хөлдөөсөн тарагны телевизийн сурталчилгаанд тоглох зэргээр хөгжсөн Фэрис 1999 онд утга зохиолын мэргэжлээр вашингтоны их сургуулийг дүүргэсэн дороо алуурчин мэсчинтэй «Болзох газар» индепендент кинонд тоглосон юм. Харин 2000 онд Аймшгийн киногоор алдаршсан билээ.
## Онцлох уран бүтээлүүд
## Цахим холбоос 
* 
* 

## Эшлэл 
Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин
Ангилал:Киноны продюсер
Ангилал:Дуу оруулагч
Ангилал:АНУ-ын дуучин
Ангилал:Балтиморын хүн
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1976 онд төрсөн
Кирстен Данст

**Кирстен Кэролайн Данст** (, *1982 оны дөрөвдүгээр сарын 30-нд Нью-Жерси мужийн Пойнт Плезант хотод төрсөн*) — Америкийн кино жүжигчин, зохиолч, найруулагч, продюсер юм.

## Намтар
Кирстен Данст 1990-ээд оны сүүлчээр өсвөр насныханд зориулсан нэлээд хэдэн кинонд гол дүрд тоглосон. Үүнээс дурдвал:

* 1999 онд "Онгон амиа хорлолт" 
* 2000 онд "Үзүүлээд өг" 
* 2002 онд "Хүн аалз"
* 2004 онд "Хүн аалз 2" 
* 2007 онд "Хүн аалз 3" 
* 2011 онд "Меланхолия" кинонд тоглосон нь Каннын кино наадмаас шилдэг эмэгтэй дүрийн шагнал хүртэв.

## Онцлох уран бүтээлүүд
## Цахим холбоос 
* 
* Кирстен Данст

## Эшлэл 
Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин
Ангилал:Жүжигчин хүүхэд
Ангилал:Загвар өмсөгч
Ангилал:Робертын шагналтан
Ангилал:АНУ-ын хүн
Ангилал:Германчууд
Ангилал:1982 онд төрсөн
Дэлхийн улсуудын баялагийн нөөцийн сан

**Баялагийн нөөцийн сан** нь тухайн улс өөрийн илүүдэл мөнгөө тусгай хөрөнгө оруулж өсгөх ба эрсдэл багатайгаар хадгалах  зорилготойгоор байгуулагддаг. 

|}

## Бусад үзэх
Дэлхийн улсуудын валютын нөөц

## Эшлэл
Ангилал:Макро эдийн засгийн үзүүлэлт
Ангилал:Хөрөнгө оруулалтын сан
Вайнона Райдер

**Вайнона Райдер** (; **Вайнона Лора Хоровиц** (, *1971 оны аравдугаар сарын 29-нд Миннесота мужийн Олмстед хотод төрсөн*) — Америкийн кино жүжигчин бөгөөд «Хонгор нас»-ын туслах (1993), «Бяцхан авхай нар»-ын (1994) гол дүрээр Оскарт дэвшиж, «Хонгор нас»-аар Алтан бөмбөрцөг гардсан.

2000 онд Холливудын алдрын жимд *од* залсан Райдер «Хайчин гарт Эдвард»-ад хамтарсан Жонни Депптэй 1989-1993 онд амьдарсан байдаг. Дашрамд Тим Бартон «Битлжүүс»-ээр алдаршиж «Хайчин гарт Эдвард», «Франкенвини»-д хамтарчээ.

## Цахим холбоос 
* 

## Эшлэл 
Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин
Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1971 онд төрсөн
Сигурни Уивер

**Сигурни Уивер** (; **Сьюзен Александра Уивер** (, *1949 оны аравдугаар сарын 8-нд Нью-Йорк мужийн Манхэттен хотод төрсөн*) — Америкийн эмэгтэй жүжигчин бөгөөд «Харийнхан»-ы (1986) гол, «Манан дундах Гориллууд»-ын (1988) гол, «Хичээнгүй охин»-ы (1988) туслах дүрээр Оскарт дэвшиж, «Манан дундах Гориллууд», «Хичээнгүй охин»-оор Алтан бөмбөрцөг, «Мөсөн шуурга»-ын (1997) туслах дүрээр БАФТА, «Харийнхан», «Аватар»-ын (2009) туслах дүрээр Сатурн гардсан.

Шинжлэх ухааны зөгнөлт олон бүтээлд чадварлаг тоглосон тул «хатан хаан» хэмээн цоллодог.

Түүний тоглосон «Түгшүүрт он жил» (1982) ихээхэн алдартай.
## Эшлэл 
## Цахим холбоос 
* 
* Хүртсэн, дэвшсэн шагналууд - IMDb

Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин
Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан
Ангилал:БАФТА шагналтан
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1949 онд төрсөн
Кери Расселл

**Кери Линн Расселл** (, *1976 оны гуравдугаар сарын 23-нд Калифорни мужийн Фаунтин Вэлли хотод төрсөн*) — Америкийн жүжигчин, бүжигчин эмэгтэй юм.

Диснейн Кристина Агилера, Бритни Спирс, Жастин Тимберлейк болон Райан Гослингийг 1991—1993 онд өлгийдсөн «Микки Маус бүлгэмийнхэн»-ий гишүүн Кери Расселл 1998—2002 онд «Фелисити» цувралд Алтан бөмбөрцөгт гардатлаа алдаршсан.

«Цэрэг эрс»-д Мел Гибсон, «Август Раш»-д Фредди Хаймор, Робин Уильямс, «Жигтэй арга»-д Хью Гранттай хамтарсан байдаг. 2014 онд «Мичин гаригийн хувьсгал»-д тоглосон.

## Цахим холбоос 
* 

## Эшлэл 
Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин
Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1976 онд төрсөн
Октавиа Спенсер

**Октавиа Ленора Спенсер** (, *1970 оны тавдугаар сарын 25-нд Алабама мужийн Монтгомери хотод төрсөн*) — Америкийн жүжигчин эмэгтэй бөгөөд «Үйлчлэгч бүсгүй»-н (2011) туслах дүрээр Оскар, Алтан бөмбөрцөг, БАФТА зэрэг олон тооны шагналд хүрсэн.

## Намтрын товчоон
Октавиа Спенсер Алабама мужийн Монтгомери хотод мэндэлсэн бөгөөд долоон хүүхэдтэй айлын багаасаа хоёр дахь нь. Оберний их сургуулийн либерал урлагийн ангийн оюутан ахуйдаа Вупи Голдбергийн «Гэртээ хүрэх зам» драм кинонд  байв.

Харин Мэттью МакКонэхи, Сандра Буллок, Сэмюэл Жексон нарын 1996 оны «Хөнөөгдөх агшин»-д сувилагчийн дүр авав. Түүнээс хойш «Бүдүүн ээжийн байшин» (2000), «Хүн-аалз» (2002), «Муу Санта» (2003), «Картер дасгалжуулагч» (2005), «Амьдрах долоон газар»-ын (2008), «Намайг тамд илгээ» (2009)  танигдсан.

Октавиа 2010 онд Тейт Тейлорын драм бүтээл «Үйлчлэгч бүсгүй»-д туслах дүрийн санал авч амжилттай тоглосон билээ

## Гадны холбоос 
* 
* Намтар
* http://backstage.blogs.com/blogstage/2010/05/perfect-casting.html
* Ярилцлага
* «The Quip Queen»

## Эшлэл 
Ангилал:1970 онд төрсөн
Ангилал:АНУ-ын жүжигчин
Ангилал:Оскарын шагналтан
Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан
Ангилал:БАФТА шагналтан
Ангилал:SАG-Award шагналтан
Ангилал:Америкчууд
Энн Хэтэуэй

**Энн Жаклин Хатауэй** (, *1982 оны арваннэгдүгээр сарын 12-нд Нью-Йорк мужийн Бруклин хотод төрсөн*) — Америкийн жүжигчин, дуучин эмэгтэй. «Шоовдорлогдсон хүмүүс»-ийн (2013) туслах дүрээр Оскарын шагнал хүртэж, «Рейчелийн хурим» киноны (2008) гол дүрийг бүтээж нэр дэвшсэн. «Рейчелийн хурим», «Хайр ба мансуурал» кинонуудын (2010) гол дүрээр Алтан бөмбөрцөг кино наадамд нэр дэвшиж, «Шоовдорлогдсон хүмүүс» киногоор Алтан Бөмбөрцөгийн эзэн болсон.

Түүний тоглосон «Валентины өдөр», Тим Бартоны «Алиса гайхамшгийн оронд», «Хайр ба мансуурал»  кинонууд нь 2010 онд орлогоор тэргүүлцгээсэн шилдэг кинонуудаар шалгарсан бол «Симпсончууд» олон ангит хүүхэлдэйн кинонд дуу оруулж Эммигийн шагналыг авсан. «People» сэтгүүлээс Хатауэйг '2001 онд гялалзсан од', '2006 онд үзэсгэлэнт 50 эрхэмийн нэгээр онцолжээ. Түүнд Шекспирийн эхнэрийн нэрийг хайрласан бөгөөд Америкийн драмын урлагийн академийг дүүргэсэн, сопрано хоолойтой.

## Цахим холбоос 
* 
* link=https://en.wikiquote.org/wiki/Anne_Hathaway|24x24px Wikiquote (en) — **Энн Хэтэуэй**
* 
* 

## Эшлэл 
Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин
Ангилал:Театрын жүжигчин
Ангилал:Оскарын шагналтан
Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан
Ангилал:БАФТА шагналтан
Ангилал:SАG-Award шагналтан
Ангилал:Эмми шагналтан
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1982 онд төрсөн
Пенелопа Крус

**Пенелопа Крус Санчес** (, *1974 оны дөрөвдүгээр сарын 28-нд Мадридын Алькобендас хотод төрсөн*) — Испанийн алдартай жүжигчин эмэгтэй билээ.

## Замналын товчоон
Үсчин, засварчны гэр бүлд мэндэлсэн, загварын товчооны 15 настай Крус «Гахайн утсан мах» инээдмийн киногоор Испани, цаашлаад Европт алдаршиж, жүжигчний замналаа эхлүүлжээ. 2001 ондоо «Өнгөгүй тэнгэр»-т Том Круз, «Хангал зүрх»-эд Мэтт Деймон, «Ахмад Кореллийн сонголт»-нд Николас Кейж, «Кокаин»-д Жонни Деппийн дурлалт бүсгүйн дүрүүдийг амжилттай бүтээсэн үзэсгэлэнт Пенелопа «Вики Кристина Барселона»-гийн (2009) туслах дүрээр Оскар гардан, 'Холливудын алдрын жимд одоо шигтгүүлсэн' анхны испани болсон.

## Онцлох бүтээлүүд
## Гэр бүл
Оскарын шагналт Хавьер Бардемтай 2010 онд гэрлэж, хүү (2011), охины (2013) эх болсон.

## Гадны холбоос 
* 
* Пенелопа Крус - Allrovi

## Эшлэл 
Ангилал:1974 онд төрсөн
Ангилал:Испанийн уран бүтээлч
Ангилал:Кино жүжигчин
Ангилал:Оскарын шагналтан
Ангилал:БАФТА шагналтан
Ангилал:Европын кино академийн шагналтан
Ангилал:Мадридын хүн
Ангилал:Испаничууд
Кейт Бекинсэйл

**Кэтрин Бэйли "Кейт" Бекинсэйл** (, *1973 оны долоодугаар сарын 26-нд Лондон хотод төрсөн*) — Английн эмэгтэй жүжигчин юм.
## Замналын товчоон
Телевизийн цувралуудаас танигдсан Оксфордын оюутан Бекинсэйл Уильям Шекспирийн зохиолоос сэдэвлэсэн «Өчүүхэнийг дэгдээгч» (1993) романтик инээдэм цаашлаад «Ютландын агь» (1994), «Цочир ферм» (1995), «Эмма» (1996), «Алтан цөгц» (2000) кинонуудад чадмаг тогложээ. Тухайн үедээ язгууртан хэвшмэл дүрээр гаршсан Кейт «Сүүлчийн бүжиг» (1998), «Сүйдсэн харш» (1999), «Сувдан эрэг» (2001), «Зөн билиг»-ээр (2001) дараа нь «Нисгэгч» (2004), «Удирдлага»-аар (2006) илүү алдаршсан.

Түүнчлэн триллер адал явдалт «Ван Хельсинг» (2004), «Цасан шамарга» (2009) болон «Өөр ертөнц» цувралд Бекинсэйл гол дүр бүтээсэн юм.

## Гэр бүл
Америкийн жүжигчин Лен Уайзмантай 2004 онд ханилж, охинтой болсон.

## Гадны холбоос 
* 
* Кейт Бекинсэйл - TV.com

## Эшлэл 
Ангилал:1973 онд төрсөн
Ангилал:Их Британийн жүжигчин
Ангилал:Жүжигчин хүүхэд
Ангилал:Лондоны уран бүтээлч
Ангилал:Их Британичууд
Клэр Дэйнс

**Клэр Кэтрин Дэйнс** (, *1979 оны дөрөвдүгээр сарын 12-нд Нью-Йорк мужийн Манхэттен хотод төрсөн*) — Америкийн тайз—дэлгэцийн эмэгтэй жүжигчин бөгөөд «Алтан бөмбөрцөг» дөрөв (1995, 2011, 2012, 2013), «Эмми» (2010, 2012, 2013) гурав гардсан.

Тэр Британийн жүжигчин Хью Дэнсийн гэргий ба нэг хүүтэй.

## Онцлох бүтээлүүд
## Цахим холбоос 
* 

## Эшлэл 
Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин
Ангилал:Жүжигчин хүүхэд
Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан
Ангилал:Эмми шагналтан
Ангилал:SАG-Award шагналтан
Ангилал:Нью-Йорк хотын хүн
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1979 онд төрсөн
Эмили Блант

**Эмили Оливиа Лаура Блант** (, *1983 оны хоёрдугаар сарын 23-нд Лондон хотод төрсөн*) — Британы жүжигчин бөгөөд 2007 ондоо «Гидеоны охид» цувралын туслах дүрээр Алтан бөмбөрцөг хүртэж, «Прада өмссөн чөтгөр»-ийн туслах дүрээр Алтан бөмбөрцөг, БАФТА-д дэвшиж байв. 2009 оны 'Британы шилдэг эмэгтэй жүжигчин' алдартай.

Анх «VIII Генри»-д (2003) хатан хаан Екатерина Ховард, «Хайрын зун»-д гэнэн Тэмзиний дүрээр танигдсан Блант жазын нэрт төлөөлөгч Майкл Бублетэй дотны харилцаатай байгаад америкийн жүжигчин Жон Красинскитэй 2010 онд гэрлэсэн ба жүжигчин Стэнли Туччитэй .

## Намтар 
Британийн жүжигчин, Алтан бөмбөрцөг наадмын шагналт жүжигчин Эмили Оливиа Ли Блант 1983 оны 2 сарын 23-нд Их Британийн Лондонд 4 хүүхэдтэй хуульч Оливер Блант, жүжигчин, багш Жоанна нарын 2 дахь хүүхэд нь болон мэндэлжээ. Эмили 7 настайгаасаа ээрэх болсон нь 14 хүртэл нь үргэлжилж, янз бүрийн арга хэрэглэсэн ч ээрүү нь арилахгүй байсан ч сургуулийн багш нь жүжгийн дугуйланд яваад үз, өөр хоолойгоор жүжиглэж үзэхийг хүссэнээр ээрүү нь арилжээ. Өнөөдөр Эмили Америкийн ээрүүний эмчилгээний сургуулийн захирлуудын зөвлөлийн гишүүн болсон.

Эмили 16 хүрээд Доркин хотын “Hurtwood House” ахлах сургуульд сурахдаа дуулах, спортоор хичээллэх, морин хийл /8-р зэрэгтэй/ тоглож сурсан бөгөөд сургуулийн тайзны урлагийн хөтөлбөрт 2 жил хамрагдахдаа 2000 онд Эдинбургийн фестивалд оролцохдоо алдарт жүжигчин, менежер Кеннет Макреддигийн нүдэнд өртөж, түүний тусламжтайгаар BBC, West End, болон Лондоны театртай гэрээ байгуулж чадлаа.

Мэргэжлийн жүжигчний хувьд хамгийн анх “The Royal Family” жүжигт тоглосон нь шилдэг шинэ жүжигчнээр өргөмжлүүлжээ. Харин 2003 онд Британийн дэлгэцнээ олон ангит кинонд тоглож гарч иржээ. Түүний тоглосон 2 дахь кино нь алдарт жүжигчин Мэрил Стриптэй хамт “Прада өмссөн чөтгөр” 2006 бөгөөд энэ дүрээрээ Алтан бөмбөрцөг, БАФТА-д нэр дэвшиж байв. Үүнээс хойш “Жэйн Остины номын клуб” 2007, “Чарли Вилсоны дайн” 2007, “Гулливерын аялал” гүнж 2010, “Хувь заяаны товчоо” 2011, “Сикарио” 2015, “Галт тэргэн дэх бүсгүй” 2016, “Чимээгүй газар” /a quiet place/ 2018, 2020, “Мэри Поппинс эргэн ирсэн нь” 2018 кинонд тоглосон бөгөөд 2021 онд жүжигчин Двейн Жонсонтой “Ширэнгийн завь” /Jungle Cruise/ кинонд тоглосон нь арай нээлтээ хийгээгүй байна. Эмили 2006 онд BBC-ийн цуврал “Гидионы охин” кинон бүтээсэн дүрээрээ Алтан бөмбөрцөг наадмаас шилдэг туслах дүр шагналыг хүртэж байв.

## Хувийн амьдрал 
Хувийн амьдралаас нь дурьдвал Канадын дуучин Майкл Бублетай 3 жил үерхээд /Майкл “Everything” дуугаа Эмилид зориулж бичсэн/ 2008 онд салсан бол мөн ондоо Америкийн жүжигчин Жон Кразинскийтэй танилцан 2010 онд гэрлэн 2 охинтой болжээ. Эмили Блант 2015 онд АНУ-ын давхар иргэншилтэй болсон бөгөөд 2015 онд FHM-ээс шалгаруулдаг хамгийн дур булаам эмэгтэйчүүдийн жагсаалтын 98-д орж байв. Эмили олон талын дүрийг тун гарамгай бүтээж чаддаг, авьяаслаг нэгнээс гадна морь унахдаа тун гарамгай.

## Цахим холбоос 
* 
* Ярилцлага - Empire

## Эшлэл 
Ангилал:Их Британийн жүжигчин
Ангилал:Театрын жүжигчин
Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан
Ангилал:БАФТА шагналтан
Ангилал:АНУ-ын хүн
Ангилал:Их Британичууд
Ангилал:1983 онд төрсөн
Ким Бейсингер

**Кимила Энн Бейсингер**  (, *1953 оны арванхоёрдугаар сарын 8-нд Жоржиа мужийн Атенс хотод төрсөн*) — Америкийн жүжигчин бөгөөд «Хэзээ ч үгүй гэж бүү хэл»-д (1983) «Бонд охин» Домино Петачаар тодорч «Шижир алт» (1984), «Есөн хагас долоо хоног» (1986), «Бэтмен»-д (1989) гялалзсан. «Лос-Анжелесийн нууц»-ын (1997) туслах дүрээр Оскар, Алтан бөмбөрцөг гардан, БАФТА-д дэвшсэн билээ.

1993-2003 онд жүжигчин Алек Болдуинтай ханилсан нэрт загвар өмсөгч Бейсингер холливудын алдрын жимийн №7021 нүдэнд одоо шигтгүүлсэн.

## Цахим холбоос 
* 

## Эшлэл 
Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин
Ангилал:Театрын жүжигчин
Ангилал:Плейбой загвар өмсөгч
Ангилал:АНУ-ын загвар өмсөгч
Ангилал:Оскарын шагналтан
Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан
Ангилал:SАG-Award шагналтан
Ангилал:Жоржиа Их Сургуулийн төгсөгч
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1953 онд төрсөн
Жюльет Бинош

**Жюльет Бинош** (, *1964 оны гуравдугаар сарын 9-нд Парис хотод төрсөн*) — Францын кино жүжигчин эмэгтэй. 
## Замналын товчоон
Барималч эцэгтэй, жүжигчин эхтэй Жюльет Бинош 15 настайгаасаа жүжигчин мэргэжлээр суралцсан ба «Бохир цус»-ын (1986) гол дүрээр олныг бишрүүлжээ.

Тэр «Англи өвчтөн»-ий (1996) туслах дүрээр Оскар, БАФТА, Европын кино академийн шагнал, Мөнгөн баавгай хүртсэн. Мөн «Шоколад»-ын (2000) гол дүрээр Оскар, Алтан бөмбөрцөг, БАФТА-д дэвшин Европын кино академийн шагналыг хүртсэн. 2010 оны Каннын кино наадмын шилдэг жүжигчин алдартай.
## Онцлох уран бүтээлүүд
той хамт (2002)]]

## Гадны холбоос 
* 
* Жюльет Бинош: Ярилцлага, нийтлэлүүд

## Эшлэл 
Ангилал:1964 онд төрсөн
Ангилал:Францын жүжигчин
Ангилал:Оскарын шагналтан
Ангилал:БАФТА шагналтан
Ангилал:Сезар шагналтан
Ангилал:Европын кино академийн шагналтан
Ангилал:Францчууд
Буркина Фасо

Африкийн баруун хэсэгт оршдог **Буркина Фасо** улсыг 1984 оны VIII сар хүртэл Дээд Вольта гэж нэрлэдэг байв. Тус улс Мали, Нигер, Бенин, Того, Гана, Кот-д'Ивуар улстай хиллэдэг. "Буркина" гэдэг үг нь моро үндэстний хэлэнд "шударга хүн" гэсэн утгатай бөгөөд "фасо" гэдэг нь диула үндэстний хэлэнд "улс орон" гэсэн үг ажээ.

Газар нутаг нь- 274 200 км², хүн ам нь -20,8 сая (2020 оны хүн амын тооллогоор). Нийслэл- Уагадугу хот.

Тус улсын газар нутаг нь д.т.д. 500 м хүртэл өндөр ухаа толгодорхог. Өмнөд хэсэгтээ 750 м хүртэл өндөр уулстай. Экваторын муссоны уур амьсгалтай. Хар  Вольт, цагаан Вольт хэмээх хоёр том голтой. Саванны ургамалтай.

Буркина Фасо дэлхийн хамгийн буурай хөгжилтэй орны нэг юм. Эдийн засгийн үндэс нь хөдөө аж ахуй бөгөөд хүн амын 90 хувь нь хөдөө нутагт амьдардаг.7.5 сая малтай. Аж үйлдвэр маш сул хөгжсөн. Байгалийн баялаг, түүний дотор алт, зэс, цагаан тугалга, боксит, диц, марганцын нөөц ихтэй боловч тус орны нутаг дэвсгэрийн ихэнх хэсэгт бүрэн хайгуул хийгдээгүй, ашигт малтмал олборлож эхлэх шатандаа байгаа ажээ. Гадагшаа мах, махан бүтээгдэхүүн гаргадаг.

Моси, фульбе, бобо зэрэг ястантай. Албан ёсны хэл нь франц.

Дээд Вольтийг XIX зууны сүүлчээр Францын колоничлогчид булаан эзэлж, Баруун Африк дахь өөрийн колони болгожээ. 1960 оны 8-р сарын 5-нд тусгаар тогтнолоо тунхагласан байна. Дараа нь хэд хэдэн удаа төрийн эргэлт гарсан ч улс орноо өөд нь татаж чадаагүй байна.  

2022 оны 9-р сарын 30-нд Буркина Фасо-д ээлжит цэргийн эргэлт болсон. Түр Ерөнхийлөгчийн үүрэг гүйцэтгэж байсан Дамиба 2022 оны 1-р сард болсон цэргийн эргэлтээр эрх мэдлээ мөн алдсан байна. Энэхүү эргэлтийн үеэр оросын талыг дэмжсэн жагсаалт болж байжээ.  

Мөнгөний нэгж нь африкийн франк. 

Буркина Фасо Монгол улстай 1985 оны 10-р сарын 25-нд дипломат харилцаа тогтоожээ.

## Тэмдэглэл 

Ангилал:Африкийн орон
Ангилал:Буурай хөгжилтэй орон
Ангилал:Далайд гарцгүй орон
Ангилал:Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын гишүүн орон