open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Жон Пэйнтсил

**Жон Пэйнтсил** (, *1981 оны зургаадугаар сарын 15-нд төрсөн*) нь Ганын хөлбөмбөгчин бөгөөд Английн Премьер лигийн Фулхэм багт хамгаалалтын байрлалд тоглодог. 

## Мэргэжлийн замнал
### Маккаби Тель-Авив
Пэйнтсил 2002-2004 оны хооронд Израилын Маккаби Тель-Авив багт тоглохдоо бүхий л лигүүдэд түрүүлж байжээ.  Тус багт лигийн 46, Аваргуудын Лигийн таван тоглолтонд тус тус оролцож байв.

### Хапоэль Тель-Авив
2004 оны арванхоёрдугаар сард Израилын Хапоэль Тель-Авив багт ирж, 2006 онд лигт аман хүзүүдэж, «Израилын цомд» түрүүлж байв. Пэйнтсил тус багийн нэрийн өмнөөс 42 тоглолтонд оролцож гурван гоолыг хийжээ.

### Вест Хэм Юнайтед
2006 оны ДАШТ-ий дараа Израилын шигшээ багийн Йосси Бенаюн багтаа хамтран зүтгэх саналыг тавьж Пэйнтсил төд удалгүй зөвшөөрч Вест Хэм Юнайтед багт тоглохоор болсон юм. Тэр энэ багт хоёр жил байх хугацаандаа 14 дугаарын өмсгөлтэйгээр Тайрон Мирс (Англи) болон Жонатан Спектор (Америк) нарын хамт цөөхөн удаа гараанд гарч тоглож байв.
### Фулхэм
2008 оны долоодугаар сарын 15-нд Пэйнтсил Фулхэм багтай 6.3 сая фунтийн гэрээ байгуулан эгнээнд нь элссэн байна. 
## Шигшээ баг
Пэйнтсил нь Ганын шигшээгийн 21-ээс доошхи насны багт байхдаа Аргентинд зохиогдсон «2001 оны 
өсвөрийн ДАШТ-д» аман хүзүүдсэнийхээ дараахан шигшээ багтаа дуудагдан 2002 онд Мали улсад зохиогдсон «Африкийн аваргын тэмцээнд» амжилттай оролцож байв. Түүнчлэн тэрээр улсынхаа Олимпын шигшээ багт багтаж 2004 оны Зуны олимпт өрсөлдөж, Грекийн багтай нэг хэсэгт тааран «B» хэсгийн гурваар шалгарч тэмцээнээ өндөрлөж байв. Пэйнтсил 2006 оны ДАШТ-ий шигшээ тоглолтуудад хүртэл тоглоод амжжээ.

## Шагналууд
***Израилын Премьер лиг (1):**
**2002–03

***Израилын цом (1):**
**2006
### Фулхэм
*УЕФА оны Европын Лигийн хоёрдугаар байр (2009–10)

### Гана
*Африкийн цомын хүрэл медаль: 2008
*Хөлбөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээний шөвгийн 16: 2006

## Эшлэл
## Холбоос
*
*Жон Пэйнтсилийн намтар ESPN телевиз дэх профайл
*2006 оны ДАШТ-д оролцогчдын профайл
*Ghana Football Association – official website

Ангилал:Ганын хөлбөмбөгчин
Ангилал:Премьер лигийн тоглогч
Ангилал:1981 онд төрсөн
Ангилал:Ганачууд
Марк Шварцер

**Марк Шварцер** (, *1972 оны аравдугаар сарын 6-нд Сидней хотод төрсөн*) —  Австралийн хөлбөмбөгчин бөгөөд Челсид тоглодог.
## Замнал
Австралийн Маркони Сталлионс, германы Динамо Дрезден, Кайзерслаутерн, английн Брэдфорд Сити, Мидлсбро, Фулхэмд нийтдээ 742 тоглолтонд оролцсон 41 настай Шварцерийг 2013 оны долоодугаар сарын 9-нд Челси үнэгүй элсүүлсэн.
## Шигшээ
Австралийн шигшээн домогт хаалгач Шварцер анх 1994 оны ДАШТ-ий сонгонд Канадтай тоглоход сэлгээнээс гараалж байжээ. Түүнээс хойш 2001, 2005 оны Холбоодын цом, 2006, 2010 оны ДАШТ, 2007, 2011 оны Азийн цом, сонгон, нөхөрсөг гээд 109 тоглолтонд амжилттай оролцсон.
## Амжилт
;Мидлсбро
* Лигийн цомын эзэн (**1**): 2004
* **Нийт: 1 цом**
;Австрали
* Далайн орнуудын цомын эзэн (**1**): 2004
* **Нийт: 1 цом**
;Хувийн
* Фулхэмийн шилдэг тоглогч (**1**): 2009
* Австралийн шилдэг хөлбөмбөгчин (**2**): 2009, 2010
* Премьер лигийн сарын шилдэг тоглогч (**1**): 2010 оны 2 сар
* Австралийн одон (**1**): 2009
## Үзүүлэлт
## Эшлэл 
## Холбоос 
* 
* Профайл - *Chelseafc.com* 
* Профайл - *Fifa.com* 
* Профайл - *Worldfootball.net* 
* Профайл - *Football-lineups.com* 
* Профайл - *Transfermarkt.de* 

Ангилал:Австралийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хаалгач
Ангилал:Челси багийн тоглогч
Ангилал:Фулхэм багийн тоглогч
Ангилал:Мидлсбро багийн тоглогч
Ангилал:Брэдфорд Сити багийн тоглогч
Ангилал:Кайзерслаутерн багийн тоглогч
Ангилал:Динамо Дресден багийн тоглогч
Ангилал:Маркони Сталлионс багийн тоглогч
Ангилал:Премьер лигийн тоглогч
Ангилал:Германы Бундеслигийн тоглогч
Ангилал:Австралийн лигийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:2005 оны Холбоодын цомд оролцогч
Ангилал:2006 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:2010 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:Австраличууд
Ангилал:1972 онд төрсөн
Тоёота Аванза

**Тоёота Аванза** () нь Дайхацү Зениа загвараас санаа авч Индонезид үйлдвэрлэгдэж, Малайзад угсрагддаг, Тоёота компанийн хяналт дамжлагаар шалгагддаг Дайхацү үйлдвэрийн нэрээр худалдаалагддаг, олон талын зориулалтаар ашиглагдаж болох (MPV) бага оврын машин юм. 2003 онд «Gaikindo Auto Expo» авто үзэсгэлэнгийн үеэр танилцуулагдаж, худалдаанд гарч байсан бөгөөд "Авазна" нэрний хувьд Италийн *avanzato* буюу "урагшлуулагч" үгнээс гаралтай ажээ.
## Хөдөлгүүр
1.3 бензиний хөдөлгүүрийн хувьд 67&nbsp;кв-ийг дээд хүчин чадлаараа гаргах ба моторын эргэлт 6000&nbsp;rpm, моторын энэ эргэлтийг 1.5 бензин хөдөлгүүрийн хувьд 80&nbsp;кв хүчээр бий болгодог.

## Дайхацү Зениа
 үйлдвэрийн Индонезид үйлдвэрлэгдсэн загваруудыг ийн нэрлэдэг.]]
Энэ загвар нь Индонез болон Хятадад л зах зээлтэй байгаа юм.

## Онцлог шинжүүд
*15" хэмжээтэй дугуй (On 1.5 models)
*14" хэмжээтэй дугуй (On 1.3 models)
*13" хэмжээтэй дугуй (On 1.0 models)
*4-чанга яригч, радио болон CD тоглуулагч бүхий аудио төхөөрөмж
*50:50 харьцаагаар 2 дахь эгнээний сандлууд эвхэгддэг 
*100:0 харьцаагаар 3 дахь эгнээний сандлууд
*MacPherson Strut Suspension
*Хажуугийн толинууд автомат удирдлагатай 
*Хаалганы бүх цонх өөрөө хаагддаг
*Аюулгүйн дохионы сацрах хүрээ хол тусгалтай 
*Арын суудалд агууржуулалтын үлээгүүрийн систем суурилагдсан
*Global Outstanding Assessment - Бүх талын давуу чанарын үнэлгээ (GOA)
*Суудлын бүс
*Хөлөлгүүрт бэхлэгдсэн аюулгүйн систем, дуут дохио, бүхээгэн доторхи хүлээн авагч болон өөрөө түгжигддэг хаалга
*Манангийн гэрэл болон хүндрүүлэгчийн зогсоолын дохио
*Ухрах үеийн дохио
*Урд талын **C** гэрлийн төмөр сараалжан хамгаалалт
* Тоормосны аюулгүйн ABS систем
*Тоормос хуваарилалтын EBD систем
*Аюулгүй байдлын SRS системийн дэр

## Түүнчлэн
*Тоёота Кижанг Иннова

## Эшлэл
## Холбоос
*Toyota Avanza Review - Motorstop.asia
*Avanza Indonesia
*Avanza Philippines
*Avanza South Africa
*AOCM Malaysia
*Avanza Mexico

Ангилал:Суудлын автомашины загвар
Ангилал:Ван (автомашин)
Ангилал:Комби
Аванза
Никола Калинич

**Никола Калинич** (; 1988 оны нэгдүгээр сарын 5-нд Солин хотод төрсөн) — Хорватын хөлбөмбөгчин бөгөөд «Днепр» болон Хорватын шигшээд довтлогчоор тоглодог.

Хорватын шигшээн дасгалжуулагч Славен Билич 'Хорватын хөлбөмбөгийн ирээдүй' хэмээжээ.

## Замнал
2005 оны арваннэгдүгээр сарын 19-нээс эхлэн Хорватын хөлбөмбөгийн «Хайдук Сплит» багаас гараагаа эхэлсэн Калинич анхныхаа улирал боломжийн довтлогч болохоо *2005-06* оны улирлын туршид «Пула» багт зээллэгээр тоглох хугацаандаа *12* тоглолтонд оролцож, *3* гоол оруулан харуулж байжээ. Улмаар 2006-07 оны улиралд «Хайдук Сплит» багаасаа дахин «Шибеник» багт мөн л зээллэгээр тоглож байжээ. Хорватын тэргүүн лигт «Хайдук Сплит» багтаа 2007 оноос эхлэн гараанд тогтмол гарах болж, тухайн улирлаа *17* гоол оруулсан амжилтаараа 19 настай Калинич лигийн «мэргэн буучдын» жагсаалтад аман хүзүүдэж байсан бол *2007-08* оны улиралд нийт *26* гоол оруулж багийнхаа мэргэн бууч нь болж байсан байна. 

Европын томоохон тэмцээнд оролцох боломжийг *2007-08* оны улиралд олж авсан бөгөөд хангалттай сайн тоглолтыг Калинич үзүүлэн гоол хүртэл оруулаад авсан бөгөөд энэ үеэс Европын зарим лигүүд түүнийг багтаа элсүүлэх талаар яригдаж эхэлсэн байх юм. Улмаар 2009 оны долоодугаар сард Английн Блэкберн Роверс багт 6 сая стерлингийн гэрээгээр шилжжээ. 
## Шигшээ
Калинич 21-ээс доошхи насныхны шигшээ багт сайн тоглолтыг үзүүлж байсан тул залуучуудын шигшээ багийн дасгалжуулагч Славен Биличийн санаанд хүрч 2008 оны Евро тэмцээнд Марио Манзукичийн оронд оролцохоор дуудагдаж байлаа. 
## Лавлах холбоос
## Гадны холбоос
*Профайл - Никола Калинич
*

Ангилал:Хорватын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч
Ангилал:Хайдук Сплит багийн тоглогч
Ангилал:Истра 1961 багийн тоглогч
Ангилал:Шибеник багийн тоглогч
Ангилал:Блэкберн Роверс багийн тоглогч
Ангилал:Днипро багийн тоглогч
Ангилал:Хорватчууд
Ангилал:1988 онд төрсөн
Олон Улсын Эрүүгийн Шүүх

**Олон Улсын Эрүүгийн Шүүх** (, ; товчоор **ICC** буюу **ICCt**, **ОУЭШ**) нь геноцид буюу аймаглан устгах, хүн төрөлхтний эсрэг гэмт хэрэг, цэрэг дайны гэмт хэрэг, түрэмгийллийн гэмт хэрэг үйлдсэн хувь хүмүүсийг шүүх зориулалттай, байнгын үйл ажиллагаатай олон улсын эрүүгийн шүүх (одоогоор хүчирхийллийн гэмт хэргийн шүүх ажиллагаа явуулж эхлээгүй байгаа) юм.

ОУЭШ-ийг байгуулсан явдал нь магадгүй олон улсын хууль зүйд 1945 оноос хойш гарсан хамгийн том шинэчлэл билээ.

ОУЭШ-ийг байгуулах үндсэн гэрээ болох Олон Улсын Эрүүгийн Шүүхийн Ромын тогтоол 2002 оны 7 сарын 1-нд хүчин төгөлдөр болсноор уг байгууллага байгуулагджээ. Дүрэм ёсоор ОУЭШ нь зөвхөн байгуулагдсанаасаа хойшхи хэргүүдийг шүүх боломжтой юм. Төв нь Нидерландын Хааг хотноо байрлан хуралдах боловч дэлхийн өнцөг булан бүрт очиж үйл ажиллагаа явуулж хуралдах боломжтой.

Олон улсын Эрүүгийн Шүүхийг НҮБ-ын Олон улсын шүүхтэй эндүүрч болохгүй.  

2010 оны 8 сарын байдлаар 111 улс ОУЭШ-ийн гишүүн болоод байна. Сейшель, Сент-Люси улсууд Ромын тогтоолыг 2010 оны 8 сард соёрхон баталснаар 2010 оны 11 сарын 1-нд ОУЭШ-ийн 112, 113 дахь гишүүд болохоор болоод буй. Түүнчлэн Орос, Америкийн Нэгдсэн Улс зэрэг 35 улс гэрээнд гарын үсэг зурсан бөгөөд хараахан соёрхон баталж амжаагүй байна бөгөөд 16 хүнийг шүүхэд дуудаад байгаагаас 7 нь нуугдсан хэвээр, 2 нь нас барсан, 4 нь баривчлагдаж, 3 нь сайн дураараа хүрэлцэн иржээ.

2009 оны 1 сарын 26-нд ОУЭШ-ийн хамгийн анхны шүүх ажиллагаа болох Конгын цэргийн эрхтэн Томас Лубангагийн эсрэг шүүх ажиллагаа эхэлжээ.

## Шүүгч нар 
Олон улсын эрүүгийн шүүх 18 шүүгчтэй байдаг бөгөөд тэднийг ОУЭШ-ийн оролцогч улсуудын Ассамблейгаас 9 жилийн хугацаатай сонгогддог. Бүс нутгийн бүлэг тус бүрийг дор хаяж 2 шүүгч төлөөлөх ёстой зарчим баримталдаг.  Одоогоор (2017 оны 4-р сар) Зүүн Европыг 3, Ази 3, Африк 4, Латин Америкийн 3, үлдсэн 5 нь Баруун Европ болон бусад улсыг төлөөлөн ажиллаж байна.

Шүүгчийг сонгохдоо дараах шалгуурыг харгалзан үздэг байна. Үүнд:  

- Дэлхийн эрх зүйн үндсэн гол тогтолцооны төлөөлөл;    

- Бүс нутгийн бүлэгт багтдаг орнуудын тооноос хамааран газарзүйн пропорциональ төлөөлөл;    

- Шүүгчдийн төлөөлөлийн хүйсний тоо тэнцүү байх ёстой ажээ.

## Эшлэл 
Эрүүгийн Шүүх
Эрүүгийн Шүүх
Эрүүгийн Шүүх
Ангилал:2002 онд байгуулагдсан
Юта

**Юта** () нь Америкийн Нэгдсэн Улсын баруун хэсэгт орших муж улс юм. АНУ-ын бүрэлдэхүүнд 1896 оны 1 сарын 4-нд нэгдэн орж, тус улсын 45 дахь муж улс болжээ. Ютагийн нийт 2,784,572 хүн амын 80% орчим нь Солт-Лэйк Сити орчмын Васач Фронтод төвлөрч оршин суудаг тул муж улсын нутгийн ихэнх хэсэгт нь хүн амьдардаггүй хэдий ч АНУ-даа 6-д орох том хүн амын төвлөрөл бий болжээ. "Юта" хэмээх нэр нь Ют хэлээр "уулын хүмүүс" гэсэн утгатай, Ют овгийнхны нэрээс гаралтай. Юта муж улс нь өмнө талаараа Аризона, зүүн талаараа Колорадо, зүүн хойд талаараа Вайоминг, хойд талаараа Айдахо, баруун талаараа Невада муж улстай хиллэнэ. Мөн Нью-Мексико муж улстай нэг цэгээр шүргэлцдэг.

Юта нь Нэгдсэн Улсын хамгийн их шүтлэгтэй мужуудын нэг билээ. Ютачуудын 41%-60% нь Есүс Христийн Хожмын Үеийн Гэгээнтнүүдийн Сүм (Хожмын үеийн гэгээнтнүүдийн сүм буюу Мормоны сүм)-ийн гишүүн байдаг бөгөөд Ютагийн соёл, өдөр тутмын амьдралд ихээхэн нөлөө үзүүлдэг.

Тус муж нь тээвэр, мэдээллийн технологи, судалгаа, төрийн үйлчилгээ, уул уурхай, аялал жуулчлалын төв билээ. АНУ-ын Хүн Амын Тооллогын Товчооны дурьдсанаар Юта нь 2008 оны байдлаар АНУ-ын хамгийн хурдан өсч буй муж юм. 2000 - 2005 онд Юта муж улсын Сент-Жорж хот нь хамгийн хурдан тэлж буй метрополитан бүс нутаг болно.

## Эшлэл 
Ангилал:АНУ-ын холбооны муж улс
Бэтмэн үүрд

***Бэтмэн үүрд*** () нь 1995 онд дэлгэцнээ гарсан, Жоэл Шумахер найруулж, продюсераар Тим Бартон ажилласан супер баатрын тухай кино юм. Энэ нь *Бэтмэн* цуврал киноны гуравдугаар анги бөгөөд Вал Килмер  Бэтмэний дүрийг бүтээжээ. Энэ ангид Бэтмэн Хоёр нүүрт (Томми Ли Жонс), Таавар (Жим Кэрри) нарын Готхэм Ситигийн бүх иргэдийн тархин дахь мэдээллийг цуглуулах төлөвлөгөөг зогсоохоор оролдож байгаа тухай өгүүлдэг. Түүнд сэтгэл мэдрэлийн эмч Чэйз Меридиан (Николь Кидман) болон Дик Грэйсон (Крис О'Доннелл) нар тусалдаг.

Өмнөх анги болох *Бэтмэн эргэж ирсэн нь* нь хүчирхийлэл, бараан дүрслэл ихтэй байсан учраас төдийлөн амжилттай болоогүйд дүгнэлт хийсэн Варнер Брос компани уг ангийг бүтээхдээ бүх насныхан үзэхэд тохиромжтой болгох талаар анхаарч ажиллажээ. Олон жүжигчин гол дүрүүдэд тоглохыг хүсч байсан, мөн Килмер найруулагч, кино бүтээх багийнхантай зөрчилдөж байсан зэргийн улмаас зураг авалт ихээхэн хүндрэлтэй болж өнгөрчээ. Гэсэн хэдий ч *Бэтмэн үүрд* кино 1995 онд дэлхий даяар хамгийн их орлого олсон киноны жагсаалтад 2-рт бичигдэж чадсан билээ.

## Эшлэл 
Ангилал:1995 оны кино
Ангилал:АНУ-ын кино
Ангилал:Тулаант кино
Ангилал:Шинжлэх ухаан уран зөгнөлт кино
Ангилал:Комиксоос сэдэвлэсэн кино
Вильгельм Рентген

**Вильгельм Конрад Рентген** (зөв дуудлага нь **Вилхелм Конрад Рөнтгэн**) (, 1845 оны 3-р сарын 27 төрсөн — 1923 оны 2-р сарын 10-нд Мюнхенд нас барсан) - Германы агуу физикч бөгөөд 1895 онд цахилгаан соронзон долгионы тусламжтайгаар нарийн бүдэг туяаг ялгаруулан түүнийгээ «Икс туяа» хэмээн нэрлэж, шинжлэх ухаан, техник технологийн дэвшилд шинэ хуудсыг нээсэн эрхэм юм. Уг шинжлэх ухааны бүтээл нь анагаах ухаанд «Рентген туяа» нэртэй болж, 20-р зууны сод бүтээл болж, улмаар 1901 онд анх удаагаа олгогдсон «физикийн салбар дахь Нобелийн шагналыг» хүртсэн билээ.

## Намтар 
Вильхельм Конрад Рентген 1845 онд Дюссельдорф хотын ойролцоох Леннеп (өнөөгийн Ремшайд)-д айлын ганц хүү болж төрсөн байна. Эцэг нь хувцас үйлдвэрлэг, худалдаачин Фридрих Рёнтген, эх нь Шарлотта Констанца (төрөхдөө Фровейн), Амстердам хотоос гаралтай нэгэн байжээ. 1848 оны 3-р сард тэдний гэр бүл Апелдорн (Нидерланд) руу нүүжээ.

Вильхельм хүү анхны боловсролоо хувийн Мартинус фон Дорны сургуульд сурч авсан байна. 1861 онд тэр Утрехтын Техникийн сургуульд ороод 1863 онд хөөгдөөд 1865 онд Рентген Утрехтын Их сургуульд орохыг оролдсон байна. Дараа Цюрих дахь Холбооны Политехникийн дээд сургуульд  механик-инженерийн ангид ороод 1869 онд докторын зэрэгтэй төгссөн байна. 

## Эшлэл 
## Цахим холбоос 
* Нобелийн шагналын албан ёсны вэбсайт дахь профайл
* Вильгельм Конрад Рентген
* Annotated bibliography for Wilhelm Rontgen from the Alsos Digital Library
* Wilhelm Conrad Rцntgen Biography
* The Cathode Ray Tube site
* First X-ray Photogram
* The American Roentgen Ray Society
* The Deutsches Röntgen-Museum
* WC Roentgen&nbsp;– Medcyclopedia
* Röntgen Rays: Memoirs by Röntgen, Stokes, and J.J. Thomson (circa 1899)
* Some places and memories related to Wilhelm Conrad Roentgen on Himetop - The History of Medicine Topographical Database
* *The New Marvel in Photography*, an article on and interview with Röntgen, in McClure's magazine, Vol. 6, No. 5, April, 1896, from Project Gutenberg


Ангилал:19-р зууны физикч
Ангилал:Механик инженер (мэргэжилтэн)
Ангилал:Германы физикч
Ангилал:Физикийн Нобелийн шагналтан
Ангилал:Вюрцбург их сургуулийн ректор
Ангилал:Гийзений Юстус-Лийбихийн нэрэмжит их сургуулийн багш
Ангилал:Мюнхений Людвиг-Максимилианы нэрэмжит их сургуулийн багш
Ангилал:Страсбургийн их сургуулийн багш
Ангилал:Хоенхайм их сургуулийн багш
Ангилал:Баварийн Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн
Ангилал:Пруссийн Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн
Ангилал:Нидерландын Ханы Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн
Ангилал:Гөттингений Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн
Ангилал:Германы Гавьяаны одон шагналтан (энхтайвны зэрэг)
Ангилал:Баварийн Максимилианы Шинжлэх Ухаан ба Урлагийн одон шагналтан
Ангилал:Германы мэс заслын нийгэмлэгийн хүндэт гишүүн
Ангилал:Вальхалла
Ангилал:Германчууд
Ангилал:1845 онд төрсөн
Ангилал:1923 онд өнгөрсөн
Ангилал:Деи Линчеи Академийн гишүүн
Фильберт Баы

**Фильберт Баы** (, 1953 оны 6 сарын 23-нд төрсөн) нь Танзанийн дундын зайн гүйгч бөгөөд 1970-аад онд 1500 метр, 1 милийн зайн гүйлтийн дэлхийн дээд амжилтыг эзэмшиж байсан тамирчин юм. Түүний Хамтын нөхөрлөлийн орнуудын наадамд тогтоосон 1500&nbsp;м-ийн гүйлтийн дээд амжилт одоо хэр нь эвдэгдээгүй байгаа.

## Тамирчны замнал
Танзанийн Арушад төрсөн Баыгийн тамирчны замналын хамгийн дурсгалтай мөч Шинэ Зеландын Христчөрч хотод зохиогдсон 1974 оны Хамтын нөхөрлөлийн орнуудын наадмын 1500 метрийн зайн гүйлтийн шигшээ уралдааны үеэр тохиосон билээ. Тэрээр Шинэ Зеландын Жон Волкер, Кенийн Бен Жипчо нарын урд орж түрүүлэн, алтан медаль зүүсэн юм. Тэгэхэд Баы 3 минут 32.16 секундын амжилт үзүүлэн дэлхийн дээд амжилт тогтоосон бөгөөд ОУХАХ түүний амжилтыг 3:32.2 гэж тооцжээ. Уг уралдаанд Волкер ч Жим Рьюны тогтоосон хуучин дээд амжилтыг эвдсэн бөгөөд 3-т орсон Жипчо, 4-т орсон Род Диксон, 5-д орсон Грэхэм Крауч нар тухайн үедээ 1500 метрийн гүйлтийн бүх үеийн 4, 5, 7-д орох амжилтыг үзүүлцгээсэн бөгөөд 1500 метрийн зайн түүхийн хамгийн шилдэг уралдаануудын нэгд тооцогддог юм. Баы уг уралдаанд эхнээс нь тэргүүлж явсаар, 800 метрт бусдаасаа аль хэдийн 20 секунд тасарсан байсан. 

1975 оны 5 сарын 17-нд Баы Ямайкын Кингстонд Рьюны 8 жилийн өмнө тогтоосон 1 милийн зайн гүйлтийн дэлхийн дээд амжилтыг 3:51.0 болгон ахиулсан ч удалгүй Волкер 8 сарын 12-нд Гётеборг хотод 3:49.4 болгож эвдсэн юм.

Ийнхүү Баы-Волкерын өрсөлдөөн сонирхол татахуйц болж ирсэн ч Танзани улс Монреальд болсон 1976 оны зуны олимпийг бойкотлосны улмаас хэрэгжиж чадаагүй. Гэхдээ Баы олимпын өмнөхөн хумхаа тусаад эдгэсэн тул олимпод оролцсон ч Волкерт хүчтэй эсэргүүцэл үзүүлж чадах байсан уу гэдэг нь эргэлзээтэй.

4 жилийн дараа Москвад болсон 1980 оны зуны олимпод3000 метрийн саадтай гүйлтийн төрөлд Баы 8:12.5 гүйж, Бронислав Малиновскигийн дараа барианд орон мөнгөн медаль хүртжээ.

Түүнээс гадна 1500 метрийн зайд 1973 оны Бүх Африкийн наадамд алдарт Кипчоге Кейног ардаа орхин түрүүлсэн бөгөөд 5 жилийн дараа мөн аварга цолоо амжилттай хамгаалсан билээ.

## Зодог тайлсны дараа
Баы зодог тайлсныхаа дараа Фильберт Баы Санг байгуулан, Танзани дахь спортын авъяастай залуучуудыг дэмжих ажил хийж ирсэн. Дар-эс-Саламаас 50&nbsp;км орчим зайтай Мкузад орших, 2003 онд байгуулагдсан тус сан нь спортоос гадна залуучуудад ХДХВ, ДОХ-ын тухай боловсрол олгож,ядуурлаас гарах арга замуудыг зааж өгдөг. Түүнчлэн Баы Кимарад бага болон сувилагчийн сургууль, Кибахад дунд сургууль байгуулах зэргээр эх орныхоо хөгжилд хувь нэмэр оруулж байгаа билээ.

## Цахим хуудас 
* Фильберт Баы сургуулийн албан ёсны вэбсайт
*

Ангилал:Танзанийн 800 метрийн гүйгч
Ангилал:Танзанийн 1500 метрийн гүйгч
Ангилал:Танзанийн 3000 метрийн халхалттай гүйгч
Ангилал:Танзанийн олимпын мөнгөн медальтан
Ангилал:Танзанийн олимпын оролцогч
Ангилал:1972 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:1976 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:1980 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:1984 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Хамтын Нөхөрлөлийн орнуудын наадмын хөнгөн атлетикийн аварга
Ангилал:Хөнгөн атлетикийн африкийн наадмын аварга
Ангилал:Танзанийн африкийн наадамд оролцогч
Ангилал:Танзаничууд
Ангилал:1953 онд төрсөн
Ричард Лоренс Миллингтон Синг

**Ричард Лоренс Миллингтон Синг** (, Ливерпүүлд 1914 оны 10 сарын 28-нд төрж, Норвичод 1994 оны 8 сарын 18-нд нас барсан) нь Их Британийн биохимич, Арчер Мартинтай хамтдаа хроматографийн хуваагдлыг нээснийхээ төлөө 1952 онд Химийн салбарын Нобелийн шагналыг хувааж хүртсэн эрдэмтэн юм.

Тэрээр Жон Х. Хамфритай ойр дотно нөхөрлөдөг байв. Винчестер, Тринити Коллеж, Кэмбрижид боловсрол эзэмшсэн тэрээр бүх амьдралаа судалгааны ажил хийхэд зориулсан бөгөөд Лийдс хотод Ноосны Аж Үйлдвэрийн Судалгааны Холбоо (1941–1943), Лондон дахь Листерийн Урьдчилан Сэргийлэх Анагаах Ухааны Хүрээлэн (1943–1948), Абердины Роветт Судалгааны Хүрээлэн (1948–1967), Норвичийн Хоол Судлалын Хүрээлэнд (1967–1976) тус тус ажиллаж байжээ.

Лидст ажиллаж байхдаа Арчер Жон Портер Мартинтай хамтдаа төстэй химийн бодисуудын хольцыг ялгаж авах хроматографийн хуваагдлыг хөгжүүлж, аналитик химийн салбарт хувьсгал хийсэн билээ. Түүнчлэн 1942-оос 1948 онд грамицидины бүлгийн уураг болох пептидийн талаар судалгаа хийж байсан нь хожим Фредерик Сангер инсулины бүтцийг тодорхойлоход ашиглагджээ.

Синг мөн Хатан Хааны Химийн Нийгэмлэгийн Химийн Мэдээллийн Группийн няраваар хэдэн жил ажилласан.

## Цахим холбоос 
* Сингийн Нобелийн сан дахь намтар
* Сингийн Нобелийн лекц: "Хроматографийн хуваагдлын хэрэглээ"

## Эшлэл
*
*

Ангилал:Их Британийн биохимич
Ангилал:Химийн Нобелийн шагналтан
Ангилал:20-р зууны химич
Ангилал:Ханы Нийгэмлэгийн гишүүн
Ангилал:Өпсала их сургуулийн хүндэт доктор
Ангилал:Дорнод Английн их сургуулийн хүндэт доктор
Ангилал:Их Британичууд
Ангилал:1914 онд төрсөн
Ангилал:1994 онд өнгөрсөн
II Густав Адольф

**II Густав Адольф** (, 1594 оны 12 сарын 9&nbsp;– 1632 оны 11 сарын 6), буюу **Густавус Адольфус**, мөн *Густавус*, *Агуу Густавус*, *Агуу Густав Адольф* ( нь Шведийн парламентаас 1634 онд баталсан албан ёсны нэр болно) нь Шведийн эзэнт улс (буюу *Stormaktstiden "Агуу хүчний эрин"*)-ыг үндэслэж, Шведийн Алтан үеийн суурийг тавьсан хан юм. Түүнийг Шведийн хан ширээнд сууж байсан 1611–1632 он нь Гучин жилийн дайны үе байсан бөгөөд тэрээр Европ дахь улс төр, шашны хүчний тэнцвэртэй байдлыг тодорхойлоход гол үүрэг гүйцэтгэж байлаа. Түүний хамгийн тод тэмдэглэгдэх цэрэг дайны ялалт нь Брайтенфелдийн тулалдаан (1631) юм. Сайтар зэвсэглэж, сайн сургуулилсан анги нэгтгэлүүд нь засгийн газраас цалинг нь цаг тухайд нь олгож байсан тул урамтай байлддаг байсан, тиймээс ч Густав Адольф Европын нөлөө бүхийн удирдагчдын нэг болж чадсан боловч харамсалтай нь 1632 онд тулалдааны талбарт амь үрэгджээ. Түүнийг амь үрэгдсэний дараа шадар туслах, язгууртан Аксел Оксенстиерна (1583–1654) түр зуур төр барьж байв.

Түүний төр барьж байх жилүүд нь зогсоо чөлөөгүй дайн тулалдаанаар дүүрэн байсан бөгөөд тэрээр хааны хувиар 1611 оноос (17 настайгаасаа) эхлэн 1632 онд тулалдааны үеэр алагдах хүртлээ армиа удирджээ. Швед нь бүс нутгийн нөлөө бүхий орноос Европын агуу хүчит орнуудын тоонд багтаж, Европын үлгэр жишээ засгийн газар гэгдэж байв. Швед улс түүний засаглалын үед хэдхэн жилийн дотор газар нутгийн хэмжээгээрээ Европт Орос, Испанийн дараа гуравдугаарт орох болтлоо томорч чаджээ. Зарим хүмүүс түүнийг "орчин үеийн тулааны урлагийн эцэг", мөн орчин үеийн анхны агуу генерал гэдэг. Тэрээр Швед болон Протестантуудаас Леннарт Торстенссон нарын олон арван шилдэг удирдагчдыг халамжилж байсны хүчинд Густав Адольфыг нас барсны дараа ч тэдгээр шилдэг жанжид дайснуудаа ялж, хил хязгаараа өргөтгөн, эзэнт гүрнийхээ хүч чадлыг удаан хугацаагаар хадгалж чадсан билээ.

Түүнийг хөрш зэргэлдээ улсынхан нь "Алтан хан" , "Умрын арслан" гэх зэргээр өргөмжилдөг байлаа. Өдгөө түүний нэрээр нэрлэгдсэн талбай Стокхольм, Гётеборг, Сундсвалл хотуудад байдгаас гадна Америкийн Нэгдсэн Улсын Миннесота муж улсын Сент-Петер хотод байх Лютераны коллеж (Густавус Адольфус Коллеж) Шведийн ханы нэрээр нэрлэгдсэн байдаг.

## Эшлэл 
## Цахим холбоос 
Ангилал:Шведийн хан
Ангилал:Васа династи
Ангилал:Гучин жилийн дайны зэвсэгт хүчний хүн (Швед)
Ангилал:Калмарын дайны хүн (Швед)
Ангилал:Мөрөвч одонгийн хүлэг баатар
Ангилал:Польшийн хаан ширээнд нэр дэвшигч
Ангилал:IX Карл (Швед)
Ангилал:Лютеран шүтлэгтэн
Ангилал:1594 онд төрсөн
Ангилал:1632 онд өнгөрсөн
Ян Ян (S)

**Ян Ян** (; 1977 оны 9 сарын 14-нд Хятадын Жилинь мужийн Чанчуньд төрсөн) нь Хятадын шорт-трекчин юм.

Тэрээр Хятадын шигшээ багийн бүрэлдэхүүнд багтан 1994, 1998, 2002 оны өвлийн олимпод оролцсон. Түүнтэй нэг үед мөн ижил Ян Ян гэдэг нэртэй тамирчин шорт-трекийн шигшээ багт байсан тул тэднийг ялгах гэж Том, Жижиг буюу "Large", "Small" гэсэн утгаар Ян Ян (L), Ян Ян (S) гэж бичдэг байсан ч Ян Ян (L) нь өөрийнхөө том гэсэн хочинд дургүй байсан тул өөрийнхөө нэрийг Ян Ян (A) гэж бичдэг болгожээ. Ингэснээр тэднийг тодотгодог "A", "S" үсгүүд нь тус тусын төрсөн сар болох 8, 9 сарын англи нэрний эхний үсэг гэж тайлагдах болсон байна.

## Эшлэл
Ангилал:Хятадын тэшүүрчин
Ангилал:Хятадын олимпын мөнгөн медальтан
Ангилал:Хятадын олимпын хүрэл медальтан
Ангилал:Хятадууд
Ангилал:1977 онд төрсөн
Ян Ян

**Ян Ян** нь дараах утгуудын аль нэгийг заана:

## Хүмүүс
* Ян Ян (бадминтон) (1963 онд төрсөн), Хятадын бадминтонч 
* Ян Ян (бэйсбол) (1986 онд төрсөн)
* Ян Ян (painter) (1953 онд төрсөн), Contemporary artist
* Олимпын медальт, Хятадын шорт-трекчид:  
** Ян Ян (A) (1976 онд төрсөн)
** Ян Ян (S) (1977 онд төрсөн)

## Хулсны баавгай
*Хоёр аварга хулсны баавгай
**Ян Ян (Атлантагийн аварга хулсны баавгай) (эрэгчин) (1997 онд төрсөн), нэрний утга нь "бяцхан тэнгис"
**Ян Ян (Венийн аварга хулсны баавгай) (эмэгчин) (2000 онд төрсөн), эсвэл "Нарны гэрэл"

## Бусад
* Ян Ян (дуу), Ёоко Оногийн 1972 оны дуу
* Ян Ян (кино)
Сорб хэл

**Сорб хэлнүүд** (, ) нь Энэтхэг-Европ хэлнүүдийн Баруун Слав хэлнүүд салбарт ангилагдана. Германы зүүн хэсгийн Лузиц бүст оршин суух Слав гаралтай үндэстний цөөнх болох Сорбчуудын эх хэл юм. Уг хэлнүүдийг мөн **Вэнд хэлнүүд**, **Лузиц хэлнүүд** гэж нэрлэж байв. Тэдгээр хэлний ISO 639-2 код нь wen болно. Польш, Кашуб, Чех, Словак хэлүүдтэй ойр холбоотой.

Саксон мужид тархсан, 40,000 орчим ярилцагчтай **Дээд Сорб** () болон Бранденбург мужид тархсан, 10,000 орчим ярилцагчтай **Доод Сорб** () гэж 2 хэл бий. Уг хоёр хэлээр ярилцагчид оршин суудаг бүс нутгийг Лузиц (Дээд Сорбоор *Łužica*, Доод Сорбоор ''Łužyca', Германаар *Lausitz*).

Германд Дээд болон Доод Сорб хэлнүүд үндэстний цөөнхийн хэл гэж албан ёсоор хүлээн зөвшөөрөгдөж, хамгаалагдсан байдаг. Сорбчууд оршин суудаг бүс нутагт уг 2 хэл Герман хэлтэй эн тэнцүү эрхтэйгээр албан ёсоор хэрэглэгддэг.
[thumb|left|[Баутцен дахь 2 хэлээр бичигдсэн тэмдэг]]

## Эшлэл 
## Цахим холбоос 
* Сорб хэлний мод


Ангилал:Өрнөд славян хэлнүүд
Ангилал:Дан ганц хэл
Ангилал:Хэлний арал
Ангилал:Лаузицын соёл
Ангилал:Саксоны соёл
Ангилал:Бранденбургийн соёл
Ангилал:Германы хэл
Ханс Георг Демельт

**Ханс Георг Демельт** (, * 1922 оны 9 сарын 9-нд Германы Гёрлицэд; † 2017 оны 3 сарын 7-нд Сиэтлд) нь Герман гаралтай Америкийн физикч бөгөөд ионы урхийн технологийг Вольфганг Паултай хамтран боловсруулж, 1989 оны физикийн салбарын Нобелийн шагналын талыг хуваан хүртжээ (нөгөө талыг нь Норман Фостер Рамзей хүртсэн). Тэдний технологи электроны жи-факторыг өндөр нарийвчлалтай хэмжихэд ашиглагдсан билээ.

## Намтар
Демельт 10 настайдаа Берлин дэх латин сургуульд элсэн орж, тэтгэлэгтэйгээр суралцан 1940 онд төгсөөд Германы армийн үйлчилгээнд сайн дураараа тусалдаг байв. 1943 оноос Бреслаугийн Их Сургуульд 1 жил физик судлаад армид буцаж ирэн ажиллаж байгаад Бюлжийн тулалдааны үеэр холбоотны армид олзлогджээ.

Америкт хоригдож байгаад 1946 онд суллагдсан Демельт Гөттингений Их Сургуульд элсэн орж үргэлжлүүлэн физик судлав. Тэнд байхдаа дайны өмнөх үеийн хуучин радиог засч, солилцдог байжээ. 1948 онд мастерын ажлаа бичиж дуусган, улмаар 1950 онд шинжлэх ухааны доктор цол хүртжээ.  1952 онд Дюк Их Сургуульд докторын дараах судалгааны ажил хийхээр уригдан очжээ.

1955 онд Вашингтон Муж Улсын Сиэтл хотод байх Вашингтоны Их Сургуульд туслах профессороор ажиллах болж, 1958 онд сурвалжлагч профессор, 1961 онд профессор болж, 2002 онд тэтгэвэрт гарах хүртлээ ажиллажээ. Тэрээр Ирмгард Лассовтой гэрлэж, Герд гэдэг хүүтэй болсон ч хожим салж, туршлагын физикч Дайана Дандортой гэрлэжээ.

Демельтийн удирдсан баг 1979 онд анх удаа атомын зургийг авч чадсан билээ.

## Шагнал
* Дэвиссон-Гермерийн шагнал - 1970.
* Рамфордын шагнал - 1985.
* Физикийн салбарын Нобелийн шагнал - 1989.
* Үндэсний шинжлэх ухааны медаль - 1995.

## Эшлэл
* "Moby Electron" Дэвид Х. Фриймэний "Дисковер" сэтгүүлийн 1991 оны 2 сарын дугаарын 51-56-р хуудсанд хэвлүүлсэн өгүүлэл.

## Цахим холбоос 
* Өөрийн бичсэн намтар
* Нобелийн шагналын хэвлэлийн мэдээлэл
* Вашингтоны их сургуулийн вэбсайт

Ангилал:АНУ-ын физикч
Ангилал:20-р зууны физикч
Ангилал:21-р зууны физикч
Ангилал:Зохион бүтээгч
Ангилал:Физикийн Нобелийн шагналтан
Ангилал:АНУ-ын Шинжлэх Ухааны Үндэсний Медаль шагналтан
Ангилал:Вашингтон Их Сургуулийн багш
Ангилал:Дюк их сургуулийн багш
Ангилал:Америкийн Физикийн Нийгэмлэгийн гишүүн
Ангилал:АНУ-ын Урлаг ба Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн
Ангилал:АНУ-ын Үндэсний Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн
Ангилал:Гёрлицын хүн
Ангилал:АНУ-ын хүн
Ангилал:Германчууд
Ангилал:1922 онд төрсөн
Ангилал:2017 онд өнгөрсөн
Артур Харден

**Сэр Артур Харден** (, 1865 оны 10 сарын 12 – 1940 оны 6 сарын 17) нь Английн биохимич байв.

### Судалгаа
1886 онд Харден Химийн салбарын Далтоны тэтгэлэг хүртэж, Эрлангенд Отто Фишертэй хамт нэг жил ажиллажээ. Манчестерт буцаж ирээд, лекц уншиж байгаад удалгүй шинээр байгуулагдсан, хожим Листер Хүрээлэн гэгдэх болсон Британийн Урьдчилан Сэргийлэх Анагаах Ухааны Хүрээлэнд химичээр ажиллаж эхэлсэн. 1907 онд Биохимийн хэлтсийн дарга болж, 1930 онд тэтгэвэрт гарах хүртлээ уг албан тушаалыг хашжээ. Тэтгэвэрт гарсныхаа дараа хүрээлэндээ судалгааны ажил эрхэлж байв.

Харден 1926 онд язгууртны хэргэм зэрэгтэй болж, мөн хэд хэдэн газрын хүндэт доктор цол хүртсэн билээ. Эзэн Хааны Нийгэмлэгээс түүнд 1935 онд Дави медаль хүртээсэн.

### Хувийн амьдрал
Тэрээр гэрлэсэн бөгөөд эхнэр нь 1928 онд нас баржээ. Тэд хүүхэдгүй байв.

## Эшлэл
*
*
*

Ангилал:Английн биохимич
Ангилал:Лондон их сургуулийн багш
Ангилал:Химийн Нобелийн шагналтан
Ангилал:19-р зууны химич
Ангилал:20-р зууны химич
Ангилал:Рыцарь бакалавр
Ангилал:Ханы Нийгэмлэгийн гишүүн
Ангилал:20-р зууны Леопольдинагийн гишүүн
Ангилал:Их Британичууд
Ангилал:1865 онд төрсөн
Ангилал:1940 онд өнгөрсөн
Төв Калимантан

**Төв Калимантан** () нь Борнео арлын Индонезийн хэсэг буюу Калимантанд орших 4 мужийн нэг юм. Мужийн нийслэл нь Паланкарая.

2007 оны тооллогоор 1.9 сая хүн амтай. 1990 - 2000 онд мужийн хүн ам жил бүр дунджаар 2.7% өсч, тэр үедээ Индонезийн хамгийн их өсөлттэй мужид тооцогдож байв. Төв Калимантаны хүн амын ихэнхийг Борнео арлын уугуул оршин суугчид болох Даяакчууд эзэлдэг. 

## Эшлэл
Ангилал:Индонезийн аймаг
Харбин

**Харбин** (, 哈尔滨 [Hā'ěrbīn],  Харби́н) нь хойд Хятадын Хармөрөн мужийн төв бөгөөд дэд-мужийн зэрэглэлтэй хот юм. Сонхуа голын өмнөд эрэгт оршино. Харбин нь хүн амынхаа тоогоор Хятад улстаа 10-рт ордог (9.87 сая оршин суугчтай), зүүн хойд Хятадын улс төр, эдийн засаг, шинжлэх ухаан, соёл, харилцаа холбооны төв нь болно.

Харбин гэдэг нь Манж хэлээр "загасны тор хатаадаг газар" гэсэн утгатай үгнээс гаралтай юм. Харбины өвөл нь маш хүйтэн байдаг тул "Мөсөн хот" гэгдэх нь бий. Харбин нь өвлийн улиралд босдог үзэсгэлэнт мөсөн хотхон болон Хятад-Оросын худалдаанд гол үүрэг гүйцэтгэдэг хот гэдгээрээ алдартай. 1920-д онд Харбинд Парис, Москвагийн шинэ загварууд Шанхайгаас түрүүнд ирдэг байсан тул Хятадын загварын нийслэл гэгдэж байжээ. Харбин хот өдгөө 2022 оны өвлийн олимпийг зохион байгуулах эрхийн төлөө өрсөлдөж буй.

## Мөн үзэх 
* Хятад улсын 50 том хот

## Эшлэл 
## Цахим холбоос 
* Харбин хотын захиргаа


Ангилал:Хармөрөний суурин
Ангилал:Хятадын аймгийн энтэй хот
Ангилал:Пуужин хөөргөх талбай
Ангилал:Хятадын засаг захиргааны нэгжийн төв суурин
Ангилал:Хятадын их сургуулийн хот
Ангилал:Саятан хот
Икарус

[thumb|300px|*Икарусын уналт* (1558 оны орчим) [Ахмад Петер Брюгелийн бүтээл]]
Грекийн домог ёсоор **Икарус** (, Этруск: *Vikare*) нь уран дархан Даедалусын хүү юм.

## Домог
Энэ бол лааны тосоор жигүүр хийж тэнгэрт нисэж, тэндээсээ доош хальж үхсэн нэгэн залуугийн тухай домог яриа билээ. Эртний Грек нутагт юм гэнээ. Афин хотноо Икарус нэрт нэгэн хүү эцэг Даедалусын хамтаар аж төрдөг байлаа. Эцэг Даедалус нь ур чадвараараа гайхагдсан алдартай дархан байсан агаад Хаан Миносын тушаалаар улс оронд нь заналхийлэх болсон аймшигт мангас Минотавр (домогт гардаг Үхэр толгойт, хүн биет мангас)-г төөрүүлэх төөрдөг байшиныг урлажээ. Гэвч удалгүй хаан Минос түүнд хилэгнэж Крит арал руу хүүгийнх нь хамтаар цөлсөн байна. Учир юун гэвэл Даедалус зоригт эр Тэсеуст төөрдөг байшингаас гарч Минотаврыг устгахад тусласан агаад сэтгэлт бүсгүй нь болох Миносын охин Ариаднег түүнд хүргэж өгсөн байна.

Ингээд Даедалус Критээс оргохоор шийдэж өөртөө болон хүү Икарустаа зориулан шувууны өдийг цуглуулж, түүнээ лааны тосоор нааж хос жигүүр бэлтгэжээ. Нисэхийнхээ өмнө эцэг нь хүүдээ анхааруулж гэнэ, наранд хэт ойрхон нисч болохгүй гэж, далайн уснаас холуур нис гэж. Ингээд нисэх цаг ч болж эцэг хүү хоёр арлаас дээш хөндийрөн нисч эхэллээ. Гэвч хөөрч догдлон, сониуч зандаа хөтлөгдсөн Икарус эцгийн үгийг умартан дээш улам бүр дээшээ хөөрч гэнээ. Ийнхүү нисч байх үедээ лааны тосоор хийсэн далавч нь хайлж буйг анзаарсангүй. Удалгүй бүх лааны тос хайлж, хамгийн сүүлийн өд нь салхинд хийсэх тэр үед Икарус хэрэг бишидсэнийг мэдлээ... Тийнхүү Икарус доош далайн усанд унаж живж үхсэн гэдэг.
Түүний живсэн тэр газар нь Эгейн тэнгис байсан юм.

## Эшлэл
## Гадны холбоос
Ангилал:Эртний Грекийн домог
Фрэнсис Виллиам Астон

**Фрэнсис Виллиам Астон** (, 1877 оны 9 сарын 1 – 1945 оны 11 сарын 20) нь Их Британийн химич, физикч, 1922 оны Химийн салбарын Нобелийн шагналтан юм. Цацраг идэвхт бус элементүүдийн олон изотопын массын спектографыг нээж, бүхэл тооны хуулийг томъёолсныхоо төлөө уг шагналыг хүртжээ. Тэрээр Эзэн Хааны Нийгэмлэг, Тринити Коллеж, Кэмбрижийн нийгэмлэгийн гишүүн байв.

## Эшлэл
## Цахим холбоос 
* 

Ангилал:Английн химич
Ангилал:Химийн Нобелийн шагналтан
Ангилал:20-р зууны химич
Ангилал:20-р зууны физикч
Ангилал:Массын спектографч
Ангилал:Ханы Нийгэмлэгийн гишүүн
Ангилал:Оросын Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн
Ангилал:Калькутта их сургуулийн хүндэт доктор
Ангилал:Англичууд
Ангилал:1877 онд төрсөн
Ангилал:1945 онд өнгөрсөн
Ангилал:Деи Линчеи Академийн гишүүн
Анубис

**Анубис** () бол Эртний Египетийн домогт гардаг цөөвөр чонын толгойтой хүн биет бурхан агаад нас барагсдыг үхэгсдийн ертөнцөд хүргэж өгдөг билээ.

Эртний Египет хэлээр Анубисыг Инпу (ихэнхдээ Анупу, Иенпв гэж дуудагддаг) хэмээн нэрлэх аж. Анубис гэдэг нь грек нэр юм.
Анубисын талаар дурдсан хамгийн эртний бичмэл МЭӨ 4000 гаруй жилийн тэртээд буюу Хуучин Эзэнт Гүрний (ойролцоогоор МЭӨ 2500-с 2100 он хүртэлх Египетийг ийнхүү нэрлэх аж) үед бичигдсэн байдаг байна. Тэрхүү бичээст Анубисыг фараоны оршуулгын ёслолд оролцсон хэмээн бичсэн байдаг ажээ.
 
Анх Анубис нь үхлийн дараах амьдрал хийгээд үхэгсдийн ертөнцийн гол бурхан гэгддэг байсан агаад хожим Дундад Эзэнт Гүрний үеэс түүний байр суурийг Осирис "орлох" болжээ. Харин Анубис нь үхэгсдийн булш бунхныг сахин хамгаалагч болжээ.

## Анубисын тухай 
Анубис бол үхэгсдийн бие цогцсыг сахин хамгаалагч бөгөөд тэднийг үхэгсдийн ертөнцөд хүрэх замд нь хамгаалах ажээ. Ихэнхдээ тэр хагас хүн, хагас цөөврийн дүртэй эсвэл яг л хүн лугаа адил хоёр хөл дээрээ зогсох бүтэн цөөврийн дүртэйгээр дүрслэгдсэн байдаг. Жинхэнэ цөөвөр чонын хувьд гэвэл тэд Эртний Египетэд байсан, түүгээр үл барам оршуулгын газруудаар хэрэн хэсч нас барагсдын хүүр булшийг ухаж тэдний цогцос, сэгээр хооллодог байсан нь ихээхэн хор уршиг тарьж байлаа хэмээн бичигдсэн байдаг аж.
Анубисын арьс нь өвөрмөц хар өнгөтэй. Хэдийгээр жинхэнэ цөөвөр чонын өнгөтэй тохирохгүй байгаа боловч тэдний энэ өмхөрч хатсан мах, Нил мөрний хөрс мэт хар энэхүү өнгө нь дахин төрөхийг билэгддэг байна.
 
Оршуулгын ёслол буюу үхэгсдийг занданшуулсан ёслол бүхий олон бичвэр, зурагт Анубис нь талийгаачийн тэргүүн хавьд суугаад тэднийг хамгаалж буйгаар дүрслэгдсэн байдаг. Занданшуулах ёслолын үед гол үүрэг гүйцэтгэж байгаа буюу оршуулах ёслолыг удирдаж байгаа хүн нь Анубисын баг, хослолыг өмссөн байдаг. Зарим "Үхэгcдийн Ном" (оршуулах ёслолын тухай бичсэн бичвэрийг ийнхүү нэрлэдэг) -д Анубис нь ертөнцийн "Хоёр Үнэн"-ий танхимын голд талийгаачдыг үхэгсдийн ертөнцөд очихоос нь өмнө тэднийг, тэдний үнэ цэнийг өөрөөр хэлбэл тэдний нүгэл буяныг хэмжиж буйгаар дүрслэгдсэн байх ажээ. Шинэ Хаант улсын үеийн бунхны бичээсүүдэд Анубис нь 9 нумын (дайснуудыг дүрслэсэн нэгэн зүйл сэнтий) оройд залрах агаад Египетийн бүхий л дайснуудыг эрхшээлдээ оруулсан байдлаар дүрслэгдсэн байдаг байна.

## Домог 
Домогт өгүүлснээр бол Анубис нь Осирис болоод Нефтисийн хүү ажээ. Үхэгсдийн номд бичигдсэнээр бол Нефтис нь эртний Египетийн шөнө болоод түнэр харанхуйн охин тэнгэр билээ. Ийм ч учраас түүний хүү нь түнэр харанхуйн өнгө болох хар өнгөтэй төрсөн ажээ. Нефтис нь цорын ганц эгч Исисийн хамтаар аж төрдөг байлаа. Нэгэн шөнө тэд хамтдаа аялж явахдаа Нефтис үхэгсдийн ертөнцөөс Осирисыг олж харжээ. Дурлаж мансуурсан Нефтис өөрийн эгчийн тусламжтайгаар Осирисыг үхэгсдийн ертөнцөөс гарган авч Хоёр Үнэний танхимд аваачин түүнд мөнхийн амьдралыг өгчээ.

## Эшлэл
Ангилал:Эртний Египетийн бурхад
Эрнесто Канто

**Эрнесто Канто Гудиньо** (, 1959 оны 10 сарын 18-нд Мехикод төрсөн) нь Мексикийн хөнгөн атлетикч бөгөөд голдуу 20 километрийн спорт алхааны төрөлд өрсөлддөг байв.

Тэрээр АНУ-ын Лос-Анжелес хотод зохиогдсон 1984 оны зуны олимпод эх орноо төлөөлөн оролцож, эрэгтэйчүүдийн 20 км-ийн спорт алхааны төрөлд түрүүлж алтан медаль хүртжээ.

## Амжилт
## Эшлэл
*sports-reference

Ангилал:Мексикийн спорт алхагч
Ангилал:Мексикийн олимпын аварга
Ангилал:Мексикийн олимпын оролцогч
Ангилал:1984 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:1988 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:1992 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:20 километрийн спорт алхааны олимпын аварга
Ангилал:20 километрийн спорт алхааны дэлхийн аварга
Ангилал:Мексикийн панамерикийн наадамд оролцогч
Ангилал:Хөнгөн атлетикийн панамерикийн наадмын аварга
Ангилал:Мексикчүүд
Ангилал:1959 онд төрсөн
Скотт Данн

**Скотт Данн** (, *1987 оны хоёрдугаар сарын 14-нд Ливерпүүл хотод төрсөн*) — Английн хөлбөмбөгчин бөгөөд Кристал Пэласт тоглодог.

Бирмингем Сити 2009 оны зургаадугаар сарын 12-нд  сая стерлингээр Данныг элсүүлж байлаа.

2014 оны нэгдүгээр сарын 31-нд Кристал Пэластай 3.5 жилийн гэрээ байгуулав. Хоёрдугаар сарын 8-нд Уэст Бромвич Альбионтой тоглоход (**3**–1) гараалсан.
## Амжилт
* Английн IV лигийн түрүү: 2007
## Эшлэл
## Холбоос
* Профайл - Ковентри Сити
* Профайл - Уолсолл

Ангилал:1987 онд төрсөн
Ангилал:Английн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч
Ангилал:Кристал Пэлас багийн тоглогч
Ангилал:Блэкберн Роверс багийн тоглогч
Ангилал:Бирмингем Сити багийн тоглогч
Ангилал:Ковентри Сити багийн тоглогч
Ангилал:Уолсолл багийн тоглогч
Ангилал:Премьер лигийн тоглогч
Ангилал:Англичууд
Себастиан Ларссон

**Себастиан Ларссон** (; 1985 оны зургаадугаар сарын 6-нд Эскильстуна хотод төрсөн) — Шведийн хөлбөмбөгчин бөгөөд Английн «Сандерленд» болон Шведийн шигшээд хагас хамгаалагчаар тоглодог. Хааяахан таслах чиглэлийн хамгаалагчийн байрлалд гардаг.

## Замнал
### Арсенал
Ларссон нь төрж өссөн Эскильстуна хотынхоо хөлбөмбөгийн багаас гараагаа эхлүүлсэн бөгөөд тэндээсээ Арсенал багт 16 настайдаа сайн дурын дагалдан тоглогчдын эгнээнд элсэж байжээ. Английн том багийн бүрэлдэхүүн дэх анхныхаа гарааг 2004 оны аравдугаар сарын 27-нд Манчестер Сити багтай хийсэн тоглолтонд зүүн жигүүрийн хамгаалагчаар оролцон хийжээ. 

### Бирмингем Сити
Ларссон Их буучдын эгнээнээс 2006 оны наймдугаар сард Бирмингем Сити баг руу зээллэгээр явж, нэг жилийг өнгөрүүлээд 2007 оноос тус багт дөрвөн жил тоглохоор үлдэж 1 сая фунт стерлингийн цалин авах болсон юм. 
### Сандерлэнд
2011 оны зургаадугаар сарын 11-нд Сандерлэнд багт чөлөөт агентаар иржээ. 
## Шигшээ
Ларссон Шведийн шигшээ багийн бүрэлдэхүүнд Евро-2008 тэмцээний сонгон шалгаруулалтын тоглолтын үеэр дуудагдаж Лихтенштейний шигшээ болон Хойд Ирландын шигшээ багуудтай хийсэн тоглолтуудад оролцов. 
## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
* Профайл - «Бирмингем Сити» 
* 
* Профайл - www.soccerbase.com 

Ангилал:Шведийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Шведийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч
Ангилал:Арсенал багийн тоглогч
Ангилал:Бирмингем Сити багийн тоглогч
Ангилал:Сандерленд багийн тоглогч
Ангилал:Шведүүд
Ангилал:1985 онд төрсөн
Хавьер Эрнандес

**Хавьер Эрнандес Балькасар** (; 1988 оны зургаадугаар сарын 1-нд Гвадалахара хотод төрсөн), **Чичарито** () — Мексикийн хөлбөмбөгчин «Реал Мадрид» болон Мексикийн шигшээд довтлогчоор тоглодог.

## Замнал 
Мексикийн Гвадалахара багаас хөлбөмбөгийн замналаа эхлүүлжээ. Харин шигшээ багийн бүрэлдэхүүн дэх анхны гараагаа 2009 оны есдүгээр сард Колумбийн шигшээтэй хийсэн тоглолтонд хийж, улмаар 2010 оны ДАШТ-д оролцож хоёр ч гоолын эзэн болсон билээ. Чичаритогийн эцэг Хавьер Эрнандес Гутиеррес, өвөө Томас Балькасар нь нар хөлбөмбөгчин байв.

2014 оны есдүгээр сарын 1-нд Эрнандесийг «Манчестер Юнайтедаас» бүтэн улирал зээлээр тоглуулах болсоноо «Реал Мадрид» танилцуулав.

## Амжилт 
;Багийн
 **Гвадалахара**
* Мексикийн аварга: 2006 (а)
* Интерлигийн түрүү: 2009

 **Манчестер Юнайтед**
* Английн Премьер лигийн аварга (**2**): 2010/11, 2012/13
* Английн супер цомын эзэн: 2010
* УЕФА Аваргуудын лиг: 2010/11

;Хувийн
* Мексикийн лигийн мэргэн бууч: 2010 (б)
* Сэр Мэтт Басбийн нэрэмжит шилдэг залуу тоглогчийн шагнал: 2010/11

;Шигшээ
* КОНКАКАФ Алтан цом: 2011
;Хувийн
* КОНКАКАФ Алтан цомын шилдэг тоглогч: 2011
* КОНКАКАФ Алтан цомын мэргэн бууч: 2011

## Лавлах холбоос 
## Гаднын холбоос 
* Профайл - *ManUtd.com* 
* Үзүүлэлт - *StretfordEnd.co.uk* 
* Профайл - *soccerbase.com* 
* Профайл - *worldfootball.net* 

Ангилал:Мексикийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Депортиво Гвадалахара багийн тоглогч
Ангилал:Клуб Депортиво Тапатио багийн тоглогч
Ангилал:Манчестер Юнайтед багийн тоглогч
Ангилал:Реал Мадрид багийн тоглогч
Ангилал:Байер 04 багийн тоглогч
Ангилал:Вест Хэм Юнайтед багийн тоглогч
Ангилал:Севилья багийн тоглогч
Ангилал:Лос-Анжелес Галакси багийн тоглогч
Ангилал:Мексикийн хөлбөмбөгийн улсын аварга
Ангилал:Английн хөлбөмбөгийн улсын аварга
Ангилал:Гвадалахарын хүн
Ангилал:Мексикчүүд
Ангилал:1988 онд төрсөн
Шарль Н’Зогбия

'''Шарль Н'Зогбия''' (; 1986 оны тавдугаар сарын 28-нд Арфлёр хотод төрсөн) — Францын хөлбөмбөгчин бөгөөд «Астон Вилла» багт хагас хамгаалагчаар тоглодог.

## Замнал 
2009 оны нэгдүгээр сарын 30-нд 6 сая фунтээр «Уиган Атлетикт» эслэж, 3.5 жилээр гэрээлсэн.

«Уиганы» 90 тоглолтонд 18 гоолдсон жигүүрээр довтолгоо дэмжин тоглодог Н’Зогбияг «Астон Вилла» 2011 оны долоодугаар сарын 15-нд 10 сая фунтээр элсүүлэв.

## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
* 
* Профайл - Уиган Атлетик
* Профайл - Ньюкасл Юнайтед

Ангилал:Францын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч
Ангилал:Ньюкасл Юнайтед багийн тоглогч
Ангилал:Уиган Атлетик багийн тоглогч
Ангилал:Астон Вилла багийн тоглогч
Ангилал:Францчууд
Ангилал:1986 онд төрсөн
Мальорка (хөлбөмбөгийн баг)

**Мальорка** () нь Испанийн хөлбөмбөгийн баг юм. Тус баг нь улсынхаа тэргүүн лиг болох «Ла Лигт» 21 улирал тоглож буй.

1916 оны гуравдугаар сарын 5-нд байгуулагдсан «Мальорка» багийн үндсэн өмсгөл нь улаан цамц, хар богино өмд цагаан оймс ажээ. Цэнгэлдэх нь 23,142 хүний суудалтай «Son Moix».

## Одоогийн бүрэлдэхүүн 
''Эх сулрвалж нь:www.rcdmallorca.es

## Шагналууд 
**УЕФА Цомтой багуудын цомын тэмцээн**
:* **Хоёрдугаар байр (1):** 1998-1999
**Испанийн цом** 
:* **Түрүү (1):** 2002–2003
:* **Хоёрдугаар байр (2):** 1990–1991, 1997–1998
**Испанийн Супер цом**
:* **Түрүү (1):** 1998
:* **Хоёрдугаар байр (1):** 2003
**Хоёрдугаар дивиз**
:* **Түрүү (2):** 1959–60, 1964–65
**Хоёрдугаар дивиз Б**
:* **Түрүү (1):** 1980–81
## Эшлэл 
## Холбоос 
* Албан ёсны вэбсайт  
* Англи хэл дээрх вэбсайт 


Ангилал:Балеарын арлуудын хөлбөмбөгийн клуб
Ангилал:1916 онд байгуулагдсан
Фламинго

**Фламинго** () нь сүргээрээ амьдардаг, намгийн шувуу юм. Америк тивд 4, хуучин ертөнцөд 2 зүйл фламинго тархсан.

## Зүйлүүд 
, Андра Прадеш, Почарам нуур.]]
Фламингогийн 6 зүйл бий.

## Цахим холбоос 
* Flamingoressourcen von Wildfowl & Wetlands Trust und IUCN/Wetlands International Flamingo Specialist Group
2006 оны сагсан бөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн

**2006 оны сагсан бөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн** () нь Япон улсад 2006 оны 8 сарын 19-нөөс 9 сарын 3-ны хооронд зохион байгуулагдсан тэмцээн юм. Уг тэмцээнийг Олон Улсын Сагсан бөмбөгийн Холбоо (ФИБА), Японы Сагсан бөмбөгийн Холбоо хамтран зохион байгуулсан.

Өмнөх удаагийн тэмцээнд 12 баг өрсөлдөж байсан бол энэ удаа 24 баг өрсөлдөж 1986 оноос хойш анх удаагаа тохиож буй үйл явдал болж байлаа.

Тэмцээний аваргын төлөөх тоглолтонд Испанийн шигшээ баг Грекийн шигшээ багийг 70-47 хожиж нэг ч хожигдолгүй Дэлхийн аварга цолыг хүртсэн. Хүрэл медалийн болзлыг Америкийн Нэгдсэн Улсын шигшээ баг Аргентиний шигшээ багийг 96-81 харьцаагаар хожиж хангасан.

## Тэмцээн болох газар
## Шалгарсан багууд
## Урьдчилсан шат
### A хэсэг (Сэндай) 
2006 оны 8 сарын 16

2006 оны 8 сарын 20

2006 оны 8 сарын 21

2006 оны 8 сарын 23

2006 оны 8 сарын 24

### B хэсэг (Хирошима) 
2006 оны 8 сарын 16

2006 оны 8 сарын 20

2006 оны 8 сарын 21

2006 оны 8 сарын 23

2006 оны 8 сарын 24

### C хэсэг (Хамамацү) 
2006 оны 8 сарын 19

2006 оны 8 сарын 20

2006 оны 8 сарын 22

2006 оны 8 сарын 23

2006 оны 8 сарын 24

### D хэсэг (Саппоро) 
2006 оны 8 сарын 19

2006 оны 8 сарын 20

2006 оны 8 сарын 22

2006 оны 8 сарын 23

2006 оны 8 сарын 24

## Хасагдах шатны тоглолт (Сайтама) 
Бүх цаг орон нутгийнхаар (UTC+9) 

### Тав болон наймдугаар байрын төлөөх тоглолт
## Эшлэл
## Холбоос 
* Албан ёсны вэбсайт
* Албан ёсны бус блог

#
дэлхийн аварга
#
Падаунг

**Каяан** буюу **Падаунг** нь Мьянмарын үндэстний цөөнх болох Төөвд-Бирм угсааны Карэнни үндэстний дэд бүлэг юм. Каяан нь дараах бүлгүүдэд хуваагдана: Каяан Лахви (**Падаунг**  гэвэл эднийг заана), Каяан Ка Хаунг (Гэхо), Каяан Лахта, Каяан Ка Нган, Каяан Гэбар, Каяан Кахи буюу Каяав. Падаунг гэдэг нь урт хүзүүт гэсэн утгатай.
 
## Домог 
Падаунг отгийнхон маш баян чинээлэг амьдралтай байжээ. Амьдралын чинээлэг байдалдаа ташаарсан Падаунгийн эмэгтэйчүүд ажил хийх нь байтугай бурханд мөргөхөө ч бүр больжээ. Үүний гайгаар, түүнд хорссон “бурхан” тэдний эмэгтэйчүүдийг устгахаар эрэгтэйчүүд нь гадуур ажилд явж хот айлд дан эмэгтэйчүүд үлдсэн үед нь араатан баруудаа явуулж, эмэгтэйчүүдийг нь багалзуурдуулан бариулдаг байжээ. Үүнээс болж Падаунг отгийнхон эмэгтэйчүүдээ тэр аюулаас хамгаалахын тулд тэдний хүзүүнд нь зэс цагариг хийдэг болсон гэнэ. Тэгээд, он жил улирсаар эмэгтэйчүүдийн хүзүүнд цагариг хийх явдал одоо үед тэдний эртний уламжлалтай зан заншлын нэг болон хувирсан аж. Хүзүүндээ гоё өнгөт цагаригийг олноор зүүхийн тулд энэ отгийн эмэгтэйчүүд хүзүүгээ багаасаа сунгаж бэлтгэдэг байна. Үүнээс үндэслэн, энэ отгийнхныг “Падаунг”-урт хүзүүт гэж нэрлэдэг болсон аж.
 
Падаунгийн эмэгтэйчүүд зэс цагаригийг бүсэлхийдээ ч, гартаа ч хийдэг бөгөөд тэдний энэхүү гоёл чимэглэлийн зүйлсийн хүндийн жин нь 10 кг ч хүрдэг юм. Үүнийг ажил хийж явахад ч авдаггүй. Эмэгтэй хүүхдийг таван нас хүрсний дараа нэгэн сартай шөнө түүний хүзүүнд анхны цагариг хийх найр хийдэг. Анхны цагаригийн өндөр нь 10 см байдаг бөгөөд үүнийг хоёр жилийн дараа сольж 2 дахийг нь хийнэ. Эцэст нь, эмэгтэй хүүхдийг 11 нас хүрэхэд сүүлчийнх болох дөрөв дэх цагаригийг хийнэ. Энэ үед түүний хүзүү 20 см хүртэл уртассан байдаг. Энэ сүүлчийн цагариг хэдийчинээ өргөн байвал, тэр эмэгтэйг улам гоё ганган гэж хэлдэг бөгөөд түүнтэй хань нөхөр болохыг хүсэгч хүн ч олон байдаг гэж үздэг. Цагаригийн хэмжээ нарийн буюу өргөн байх нь тэр эмэгтэйн хэр зэрэг хөрөнгө амьдралтай гэдгийг бас харуулах аж. Учир нь Падаунгийнхнаар зэс бол хамгийн үнэт металл, өөрөөр хэлбэл алт юм.
 
Эмэгтэйчүүд энэ цагаригуудыг хүзүүнээс ер салгахгүй. Анхандаа хооллож, унтахад жаахан зовдог боловч, сүүлд дасаад ирэхээр цагариггүй явах их хэцүү гэж тэд ярьдаг. Хүзүүний яс хоорондын мөгөөрсүүд нь сунаж, мах нь нимгэрчихдэг учир цагаригуудыг авчихсан хүний хүзүү нь ийш тийш ганхан, толгойгоо дааж чадахгүй болчихдог гэж ярилцдаг.

Зэс цагариг энэхүү отгийн “эрүүгийн хуульд” ч зохих байр эзэлдэг. Хэрэв эмэгтэй хүн гэр бүлийн талаар тогтворгүй зан гаргавал, нөхрийнхөө шаардлагаар хүзүүний нь зэс цагаригуудыг авч хаядаг юм. Энэ нь цаазаар аваачихтай адил шийтгэл болдог байна.

Падаунгийн эрэгтэйчүүд нь өндөр нуруутай, том биетэй, дайчин зоригтой, цөм сайн гөрөөчин байдаг. Падаунгийнхан нийтдээ 30 шахам мянган хүн амтай. Ихэвчлэн Мьянмарын Каяах мужид оршин суудаг.

Ангилал:Ази дахь угсаатан
Ангилал:Мьянмар дахь угсаатан
Ангилал:Вьетнам дахь угсаатан