open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Өнжүүл сум

Богдхаан уулын аймгийн Өнжүүл сум нь Дундговь аймгийн Адаацаг сумын хойд хэсэг Эрдэнэдалай сумын баруун, баруун хойд хэсэг төв аймгийн Баян-өнжүүл, Баян бараат сумдын нутгийг хамарсан БНМАУ-даа томоохонд тооцогдох 1924 онд байгуулагдсан анхын сумууд нэг юм. Өвөрхангай, Баянхонгор, Говь-алтай гэх мэт баруун аймгууд холбосон төв зам сум дундын хэвтэн эмчилүүлэх эмнэлэг, ерөнхий боловсролын 8-н жилийн сургууль, аймаг сумдын өвс тэжээлийн улсын фондтой тухай цаг үедээ төвлөрсөн газар байжээ. Тус сумаас ардын хувьсгалын анхын долоогийн нэг **Дамбын Чагдаржав**, эрүүл мэндийн яамны сайд **Гүржавын Туваан**, батлан хамгаалах яамны орлогч сайд **Пүрэвийн Мөнхдорж**, АИХ депутат эх оронч **Мэндийн Зэнээ**, гандантэгчинлин хийдийн хамба лам **Дэмбэрэлийн Чойжамц**, БНМАУ-ын арслан **Самдангийн Оргодол**, арслан **Лувсанчимэдийн Сосорбарам**, ардын ерөөлч **Нарангийн Тэрбиш**, ардын уран зохиолч **Бавуугийн Лхавгасүрэн** нарын төрсөн нутаг юм.
Дуудлага

**Дуудлага** нь аливаа үг эсвэл хэлээр ярих арга юм. Энэ нь тухайн үг, хэлийг тодорхой аялгаар ("зөв" эсвэл "стандарт" дуудлага) ярихад ашигладаг дуу авианы ерөнхий тохиролцсон дарааллыг эсвэл тухайн хүний ​​үг эсвэл хэлээр ярих арга замыг хэлж болно.

Үгсийн дуудлагыг толь бичиг зэрэг лавлахуудаас олж болно. Ердийн толь бичгүүд зөвхөн стандарт дуудлагыг агуулдаг боловч бүс нутгийн эсвэл аялгын дуудлагыг илүү нарийн бүтээлүүдээс олж болно. Ортоэпи нь хэлний дуудлагыг судалдаг шинжлэх ухааныг хэлнэ.

Үгсийг янз бүрийн хүмүүс эсвэл бүлгүүд хүүхэд насны соёлын нөлөөллийн хугацаа, одоогийн оршин суугаа газар, ярианы эсвэл хоолойн эмгэгүүд, тэдний үндэстний бүлэг, нийгмийн анги эсвэл боловсрол гэх мэт олон хүчин зүйлээс хамааран олон янзаар ярьж болно.

## Эшлэл
## Гадаад холбоос
* 
* 

Ангилал:Авиалбар зүй
Ангилал:Яриа
Ангилал:Үгийн сангийн судлал
Ангилал:Толь зүй
Дархлаажуулалт

## Дархлаажуулалт
Дархлаажуулалт буюу дархлаажуулалт гэдэг нь тухайн хүний ​​дархлааны тогтолцоог халдвар үүсгэгч (иммуноген гэгддэг) эсрэг бэхжүүлэх үйл явц юм.

Энэ систем нь бие махбодид үл хамаарах молекулуудад өртөх үед дархлааны хариу урвалыг зохион байгуулж, дархлааны ой санамжийн улмаас дараагийн уулзалтанд хурдан хариу өгөх чадварыг хөгжүүлдэг. Энэ нь дасан зохицох дархлааны тогтолцооны үйл ажиллагаа юм. Тиймээс хүн эсвэл амьтныг иммуногенийг хяналттай байлгаснаар түүний бие өөрийгөө хамгаалж сурах боломжтой: үүнийг идэвхтэй дархлаажуулалт гэж нэрлэдэг.

Дархлаажуулалтаар сайжирсан дархлааны тогтолцооны хамгийн чухал элементүүд нь Т эсүүд, В эсүүд, В эсүүд үүсгэдэг эсрэгбие юм. Санах ойн В эсүүд болон санах ойн Т эсүүд нь гадны молекултай хоёр дахь удаагаа тулгарах үед хурдан хариу үйлдэл үзүүлэх үүрэгтэй. Идэвхгүй дархлаажуулалт гэдэг нь эдгээр элементүүдийг бие махбодид өөрөө үйлдвэрлэхийн оронд эдгээр элементүүдийг бие махбодид шууд нэвтрүүлэх явдал юм.
Цагаан толгойн дараалал

Цагаан толгойн дараалал
Цагаан толгойн дараалал гэдэг нь цагаан толгойн уламжлалт дарааллын дагуу тэмдэгт мөрүүдийг байрлуулдаг систем юм. Энэ нь эрэмбэлэх арга замуудын нэг юм. Математикт, лексикографийн дараалал нь цагаан толгойн дарааллыг тоо эсвэл бусад дараалсан математик объектоор ерөнхийлдөг.
Тэмдэгтүүдээс гадна цифр, тоо эсвэл илүү нарийн элементүүдийг агуулсан мөрүүд эсвэл дараалалд хэрэглэгдэх үед, цагаан толгойн дарааллыг ерөнхийдөө лексикографийн дараалал гэж нэрлэдэг.
Цагаан толгойн дарааллаар хоёр тэмдэгт мөрийг аль нь түрүүлж байгааг тодорхойлохын тулд тэдний эхний үсгүүдийг харьцуулдаг. Хэрэв тэд өөр байвал, эхний үсэг нь цагаан толгойд түрүүлж ирсэн мөр нь нөгөө мөрөөсөө өмнө орно. Хэрэв эхний үсгүүд нь адил байвал дараагийн үсгүүдийг харьцуулна, гэх мэт. Хэрэв нэг мөр илүү үсэггүй болтлоо харьцуулж дуусахад нөгөө мөр нь илүү үсэгтэй байвал, эхний (богино) мөрийг цагаан толгойн дарааллаар түрүүлж ирсэн гэж үзнэ.
Нийгэмшил

Нийгэмшил гэдэг нь амьтны популяцийн хувь хүмүүс нийгмийн бүлгүүдэд нэгдэх (сүргээрээ амьдрах), хоршооллын нийгэмлэг байгуулах хандлагыг хэлнэ. 

Нийгэмшил бол хувьслын дарамтаас амьд үлдэх хариу үйлдэл юм. Жишээлбэл, эх зөгий үүрэндээ авгалдайныхаа дэргэд байх үед шимэгч хорхойнууд авгалдайг идэх нь бага байдаг. Биологичид шимэгчид болон бусад махчин амьтдын дарамтаас болж Vespidae овгийн соногийн ийм зан чанарыг сонгосон гэж сэжиглэж байна.

Соногийн энэ зан байдал нь амьтны нийгмийн хамгийн үндсэн шинж чанар болох эцэг эхийн хөрөнгө оруулалт юм. Эцэг эхийн хөрөнгө оруулалт гэдэг нь үр хойчдоо ашиг тустай байхын тулд аливаа нөөц (цаг хугацаа, эрчим хүч, нийгмийн капитал) зарцуулалт юм. Эцэг эхийн хөрөнгө оруулалт нь эцэг эхийн ирээдүйн нөхөн үржихүйд хөрөнгө оруулах, хамаатан садандаа (бусад үр удамд) туслах чадварыг бууруулдаг. Өсвөр насныхаа төлөө анхаарал халамж тавьдаг боловч өөр нийгмийн шинж тэмдэг илэрдэггүй амьтныг нийгмийн далд амьтан гэдэг.

Нийгэмшилт нь хувь хүн нийгмийн үнэт зүйлс, хэм хэмжээг эзэмшиж, нийгмийн харилцаанд оролцох үйл явц юм. Энэ үйл явцад дараах хоёр чухал ойлголт байдаг:

# **Нийгэмшилтийн агентууд**: Хувь хүний нийгэмшилтэд нөлөөлдөг гол хүчин зүйлс буюу байгууллага, хүмүүсийг хэлнэ. Үүнд гэр бүл, сургууль, найз нөхөд, олон нийтийн мэдээллийн хэрэгсэл зэрэг орно.
# **Адилсал**: Хувь хүн өөрийгөө тодорхой бүлэг, угсаатан, үндэстэн эсвэл нийгмийн ангид харьяалуулан ойлгож, тэдний үнэт зүйлс, хэм хэмжээг хүлээн авах үйл явц. Жишээлбэл, тодорхой угсаатны бүлгийн хойч үе өөрийгөө тэрхүү угсаатанд харьяалуулан мэдэрч, хэл соёлыг нь эзэмшихийг адилсал гэж нэрлэдэг.

Эдгээр ойлголтууд нь нийгэмшилтийн үйл явцыг бүрэн дүүрэн ойлгоход чухал үүрэгтэй.
Хоёр хөлт хөдөлгөөн

Хоёр хөлт хөдөлгөөн гэдэг нь амьтан хоёр арын (эсвэл доод) мөч, хөлөөрөө хөдөлдөг хуурай газрын хөдөлгөөний нэг хэлбэр юм. Ихэвчлэн хоёр хөлөөрөө хөдөлдөг амьтан эсвэл машиныг хоёр хөлт /ˈbaɪpɛd/ гэж нэрлэдэг бөгөөд энэ нь "хоёр фут" (Латин bis "давхар" ба pes "хөл" гэсэн утгатай). Хоёр хөлт хөдөлгөөний төрөлд алхах, гүйх (хоёр хөлөөрөө алхах) болон үсрэх зэрэг орно.

Орчин үеийн хэд хэдэн бүлгүүд нь ердийн хоёр хөлт амьтад бөгөөд хөдөлгөөний хэвийн арга нь хоёр хөлтэй байдаг. Триасын үед архозавруудын зарим бүлгүүд (матар, үлэг гүрвэлүүд багтдаг бүлэг) хоёр хөлт хөдөлгөөнийг хөгжүүлсэн; үлэг гүрвэлүүдийн дунд бүх эртний хэлбэрүүд болон хожуу үеийн олон бүлгүүд нь ердийн эсвэл онцгой хоёр хөлт амьтад байсан; Шувууд нь теропод хэмээх хоёр хөлт үлэг гүрвэлийн бүлэгт багтдаг. Хөхтөн амьтдын дунд хоёр хөлт хэвшил нь хэд хэдэн удаа хөгжиж, макропод, имж харх, хулгана, хавар туулай, [4] үсэрч буй хулгана, панголин, гомин мич (австралопитекин, түүний дотор хүн) болон бусад устаж үгүй ​​болсон бүлгүүд бие даан хөгжиж ирсэн. Орчин үеийн олон тооны төрөл зүйл нь хоёр хөлт алхааг үе үе эсвэл богино хугацаанд ашигладаг. Гүрвэлийн хэд хэдэн зүйл гүйхдээ ихэвчлэн аюулаас зугтахын тулд хоёр хөлөөрөө хөдөлдөг.[5] Олон тооны примат ба баавгайнууд хоол хүнсэндээ хүрэх эсвэл хүрээлэн буй орчныг судлахын тулд хоёр хөлтэй алхдаг боловч зөвхөн хойд мөчрөөрөө алхдаг тохиолдол цөөн байдаг. Гиббон, индрид зэрэг хэд хэдэн модлог приматууд газар дээр өнгөрүүлсэн богино хугацаанд зөвхөн хоёр хөл дээрээ алхдаг. Олон амьтад тулалдаж эсвэл үржүүлж байхдаа хойд хөл дээрээ босдог. Зарим амьтад хоол хүнсэндээ хүрэхийн тулд хойд хөл дээрээ зогсох, ажиглалт хийх, өрсөлдөгч эсвэл махчин амьтныг заналхийлэх, үерхэж байхдаа зураг авахуулах, гэхдээ хоёр хөлөөрөө хөдөлдөггүй.
Урлагийн бүтээл

**Урлагийн бүтээл**, **уран сайхны бүтээл**, **урлагийн бүтэц**, **урлагийн объект** нь гоо зүйн үнэ цэнтэй уран сайхны бүтээл юм. Уран зохиол, хөгжмийн бүтээл зэрэг өргөн утгаар нь урлаг гэж тооцогддог ба аливаа бүтээлд ашиглагдаж болох "урлагийн бүтээл"-ээс бусад нэр томъёо нь үндсэндээ дүрслэх урлагийн биет хэлбэрт хамаарна:
*Уран зураг, уран баримал гэх мэт яруу урлагийн жишээ.
*Гоёл чимэглэлийн урлаг эсвэл хэрэглээний урлагт гоо зүйн үзэмжийг татах зорилгоор бүтээсэн эд зүйлс, түүнчлэн үнэт эдлэл, олон керамик эдлэл, ардын урлаг гэх мэт аливаа функциональ зориулалт.
*Урлаг гэж үнэлэгдэх болсон (ихэвчлэн хожим эсвэл соёлын гадны хүмүүс) үндсэн эсвэл бүхэлдээ функциональ, шашны болон бусад гоо зүйн бус шалтгаанаар бүтээгдсэн объект.
*Түр зуурын бус гэрэл зураг эсвэл кино.
*Инсталляцийн урлаг эсвэл концептуаль урлагийн бүтээл.
Энэ нэр томьёог илүү өргөн хүрээнд хэрэглэвэл дараах зүйлд бага хэрэглэгддэг:
*Архитектур эсвэл ландшафтын дизайны гайхалтай бүтээл.
*Театр, балет, дуурь, гүйцэтгэлийн урлаг, хөгжмийн концерт болон бусад тайзны урлаг болон бусад түр зуурын, биет бус бүтээлүүд зэрэг амьд тоглолтын үйлдвэрлэл.

## Эшлэл 

Ангилал:Дизайн
*
Цагаан ноён (Тангуд)

**Цагаан ноён** (? - 1255) болбоос Их Монгол Улсын эхэн үеийн тангуд гаралтай мянгатын ноён бөгөөд Чингис хаанаас Мөнх хаан хүртэл төрд зүтгэж явсан нэрт зүтгэлтэн.  Түүний багын нэр нь Идээ (益德), Тангуд улсын сайд Уми (烏密) овгийн Чүечюлүгийн (曲也怯律) хөвгүүн Чингис хааны удирдсан монголын арми Тангудыг дайлахад олзлогдож монгол нутагт ирээд, Чингис хааны өргөмөл хүү болон хожимоо Чингис хааны хишигтэний мянгатын ноён шагнаж, нэмээд 14500 чин тарианы газар, 2 түмэн өрх соёрхов. 1319 онд Буянт хааны үед өмнөх хаадын үед шагнасан соёрхолын газрын өрхийг бүртгэхэд Цагаан ноёны нэр дээр 560 өрх үлдэж, 224 жин торго жил бүр тушааж байжээ. Мөн дараа нь Мөнх хаан түүнийг алт 450 лан, алтан торго, нум сум зэрэг зүйлээр шагнав.  1255 онд таалал төгссөн. Хожим нь түүнд Хэнань ван, дээд улсын түшээ цолуудыг нэхэн олгожээ. 

## Гэр бүл 
* Эцэг:  Чүечюлү (曲也怯律): Тангуд улсын сайд
* Өргөсөн эцэг: Чингис хаан
** Ах эсвэл дүү: Абугу 
*** Илисаха (亦力撒合) чинсан
*** Лажиливэй (立智理威) бичээч
**** Майна: бичгийн утгачийн хүрээлэнгийн зарлигийн түшмэл
**** Ханжяна: зарга шийтгэх яамны сайд
***** Дармаа: дотоод ордны сайд

Цагаан ноён арван хөвүүнтэй байсны ахмад хөвгүүн Мухали нь эцгийн цолыг залгамжилж, Сүн улсын эсрэг дайнд Ажу жанжны удирдлаган доор түмтийн ноён байсан.

* Мухали: Түмтийн ноён

## Эшлэл 
Ангилал:12-р зуунд төрсөн
Ангилал:1255 онд өнгөрсөн
Ангилал:Тангуд хүн
Ангилал:Монголын цэргийн зүтгэлтэн
Ангилал:Их Монгол Улсын төрийн зүтгэлтэн
Ангилал:Монголын жанжин
Нгуен Фу Чонг

**Нгуен Фу Чонг** (вьет. *Nguyễn Phú Trọng*;  англи. *Nguyen Phu Trong,* 1944 оны 4-р сарын 14-нд Францын Энэтхэг-хятадын Ханой хотод төрсөн —2024 оны 7-р сарын 19-нд Ханой хотод нас барсан) — вьетнамын улс төрийн болон төрийн зүтгэлтэн, 2018 оны 10-р сарын 23-наас 2021 оны 4-р сарын 5-ны өдөр хүртэл Вьетнамын 10 дахь Ерөнхийлөгч байсан.

2006-2011 онд Вьетнамын Үндэсний Ассамблейн дарга, 2011 оны 1-р сарын 19-нөөс 2024 оны 7-р сарын 19-нд нас барах хүртлээ - Вьетнамын Коммунист Намын Төв Хорооны Ерөнхий нарийн бичгийн даргаар ажилласан.

## Намтар 
1944 оны 4-р сарын 14-нд одоогийн Ханой хотын Дон Ань мужид төрсөн. 1967 онд Ханойн их сургуулийн филологийн факультетийг төгсөж, 1968 онд Вьетнамын Коммунист Намд элссэн. Тэрээр ВКН-ын Төв Хорооны онол, улс төрийн "Tạp chí Cộng Sản" ("Коммунист") сэтгүүлд 1967-1973, 1976-1980, 1983-1996 онд (1991-1996 онд - ерөнхий редактор) ажилласан. 

1981 онд Нгуен Фу Чонг Москва хотод ЗХУ-ын Коммунист намын Төв Хорооны дэргэдэх Нийгмийн Шинжлэх Ухааны Академийн дэргэдэх “Намын байгуулалт” мэргэжлээр аспирантурт суралцаж, 1983 онд “Намын үйл ажиллагаа” сэдвээр диссертаци хамгаалж түүхийн ухааны эрдэмтний зэрэг хамгаалсан байна.

1992 оноос Ханой улсын их сургуулийн- дэд профессор, 2002 оноос профессор болжээ.

1994 онд тэрээр Вьетнамын Коммунист Намын Төв хорооны гишүүн, 1997 оны 12-р сараас ВКН-ын Төв хорооны Улс төрийн товчооны гишүүнээр сонгогджээ. 1998-2000 онд Улс төрийн товчооны үзэл суртал, соёл, боловсролын асуудлыг удирдаж, 1998-2006 онд ВКН-ын Төв Хорооны орлогч дарга (1998-2001), Онолын комиссын даргаар ажиллаж, 2001-2006 онд ВКН-ын онолын ажлыг хариуцаж байжээ. 

2002 оны 5-р сараас хойш Вьетнамын Үндэсний Ассамблейн гишүүнээр сонгогдсон байна.

Нгуен Фу Чонг 2000 оны 1-р сараас 2006 оны 6-р сар хүртэл 6 жил гаруй Ханой хотын ВКН-ын хорооны нарийн бичгийн даргаар ажилласан байна.

Тэрээр 2006 оны 6-р сарын 26-наас 2011 оны 7-р сарын 23 хүртэл Вьетнамын Үндэсний Ассамблейн даргаар ажиллаж байсан. 2011 оны 1-р сарын 19-нд болсон Вьетнамын Коммунист намын XI их хурлаар тэрээр ВКН-ын Төв Хорооны Ерөнхий нарийн бичгийн даргаар сонгогджээ. Тэрээр энэ хугацаанд мөн Вьетнамын Коммунист Намын Төв Хорооны Нарийн бичгийн дарга нарын газрыг тэргүүлж, Вьетнамын Цэргийн Төв Зөвлөлийн даргаар ажиллаж байжээ.

## Ерөнхийлөгч 
2018 оны 10-р сарын 23-нд Нгуен Фу Чонг Вьетнамын Ерөнхийлөгчөөр сонгогдов (9-р сарын 21-нд нас барсан Тран Дай Куанг оронд). Нгуен Фу Чонг Вьетнамын удирдагч Хо Ши Мин-ээс хойш анх удаа нам, төрийн дээд албан тушаалыг хослуулсан барьсан байна. Тэрээр 2021 оны 4-р сарын 5 хүртэл Вьетнамын Ерөнхийлөгчөөр ажилласан юм.

Нгуен Чонг 2024 оны 7-р сарын 19-нд Ханой дахь 108-р цэргийн төв госпиталд 80 насандаа таалал төгсөв. Төрийн хэвлэлүүд түүнийг "удаан өвчний дараа" нас барсан гэж мэдээлсэн.

Вьетнамын засгийн газар 7-р сарын 25, 26-ны өдрүүдэд албан ёсны гашуудал гэж зарласан юм.
Хилийн давхарга

Хилийн давхарга

Физик ба шингэний механикийн хувьд хилийн давхарга нь гадаргуугийн дагуу урсах шингэнээс үүссэн хязгаарлагдмал гадаргуугийн ойролцоо орших шингэний нимгэн давхарга юм. Шингэний ханатай харилцан үйлчлэлцэх нь гулсахгүй байх хилийн нөхцлийг (хананд тэг хурд) үүсгэдэг. Дараа нь урсгалын хурд нь их хэмжээний урсгалын хурд руу буцах хүртэл гадаргуугаас дээш монотоноор нэмэгддэг. Хурд нь их хэмжээний урсгалын хурд руу буцаж амжаагүй шингэнээс бүрдэх нимгэн давхаргыг хурдны хилийн давхарга гэнэ.

Хүний дэргэдэх агаар халдаг бөгөөд үүний үр дүнд таталцлын нөлөөгөөр конвектив агаарын урсгал үүсдэг бөгөөд энэ нь хурдны болон дулааны хилийн давхаргыг үүсгэдэг. Сэвшээ салхи нь хилийн давхаргыг эвдэж, үс, хувцас нь түүнийг хамгаалж, хүнийг илүү сэрүүн эсвэл дулаан болгодог. Нисэх онгоцны далавч дээр хурдны хилийн давхарга нь наалдамхай хүч нь эргэн тойрон дахь наалдамхай бус урсгалыг гажуудуулдаг жигүүрт ойрхон урсгалын хэсэг юм. Дэлхийн агаар мандалд агаар мандлын хилийн давхарга нь газрын ойролцоо байрлах агаарын давхарга (~ 1 км) юм. Энэ нь гадаргуугийн нөлөөлөлд өртдөг; нарны туяа газрыг халаах, чийг, гадарга руу эсвэл гадаргуугаас импульс шилжүүлэх зэргээс үүдэлтэй өдөр-шөнийн дулааны урсгал.

Хилийн давхаргын төрлүүд

Ламинараас турбулент төлөвт шилжих шилжилтийг харуулсан хилийн давхаргын дүрслэл
Ламинар хилийн давхаргыг бүтэц болон үүссэн нөхцөл байдлаас нь хамааруулан чөлөөтэй ангилж болно. Хэлбэлзэж буй бие дээр үүссэн нимгэн зүсэлтийн давхарга нь Стоксын хилийн давхаргын жишээ бол Блазиусын хилийн давхарга нь ирж буй нэг чиглэлтэй урсгалд баригдсан хавсаргасан хавтгай хавтангийн ойролцоо алдартай ижил төстэй байдлын шийдлийг хэлдэг бөгөөд Фолкнер-Скан хилийн давхарга, Бласиусын профайлын ерөнхий дүгнэлт.
Японы уран зохиол

**Японы уран зохиол** (япон. 日本文学, *нихон бунгаку*) —Анхны бичмэл дурсгал болох 712 оны "Козики" -гоос орчин үеийн зохиолчдын бүтээлүүд хүртэл 1500 орчим жилийн хугацааг хамарсан япон хэл дээрх уран зохиолыг хэлнэ.  

Японы уран зохиол хөгжлийнхөө эхэн үед Хятадын уран зохиолын нөлөөнд автаж, ихэвчлэн сонгодог хятад хэлээр бичигдсэн байдаг. Хятадуудын нөлөө Эдогийн үеийг дуустал янз бүрийн түвшинд мэдрэгдэж байсан юм. 19-р зуун гэхэд японы уран зохиол дахь хятадын уран зохиолын нөлөө бараг үгүй болж өнөө хүртэл үргэлжилж байгаа европын уран зохиол нөлөө орж ирсэн юм. 

## Японы уран зохиолын хөгжлийн үеүүд 
* **Эртний уран зохиол** (ойролцоогоор 600-794 он) - Япон бичиг үсэг үүсч, анхны шастирын сурвалжууд гарч ирсэн эрин үе нь Нарагийн үе (710-784 он) гэж нэрлэгддэг,
* **Сонгодог уран зохиол буюу Хэйаны үе** (794-1185) - Японы улсын нийслэл Хэян-кё (одоогийн Киото) хотод байсан үе; Тэр үеийн уран зохиолын ажилд эмэгтэйчүүд ихээхэн үүрэг гүйцэтгэсэн,
* **Дундад зууны уран зохиол** (1192-1603) - Японд цэргийн анги, шогуны ноёрхлын эхлэл, утга зохиолын бүтээлч байдал бага зэрэг суларсан үе,
* **Орчин үеийн уран зохиол эхэн үе буюу Эдогийн эрин** (1603-1868) - Японы уран зохиолын хамгийн өндөр цэцэглэлт болох Токугава шогуны үеийн бүтээлүүд,
* **Орчин үеийн уран зохиол буюу Токиогийн үе** (1868-1945) нь Мэйжигийн сэргээн босголт, Европын үзэл санаа хаалттай улс руу нэвтрэн орж ирсэн,
* **Дайны дараах үе** (1945 оноос өнөөг хүртэл) - Дэлхийн 2-р дайнд Япон ялагдсаны дараах үе.
Беллийн теорем

Беллийн теорем

Беллийн теорем нь физикийн олон тооны нягт холбоотой үр дүнг багтаасан нэр томъёо бөгөөд эдгээр нь хэмжилтийн мөн чанарын талаархи зарим үндсэн таамаглалыг харгалзан квант механик нь орон нутгийн далд хувьсагчийн онолуудтай нийцэхгүй болохыг тодорхойлдог. Энд "орон нутгийн" гэдэг нь орон нутгийн зарчмыг хэлдэг бөгөөд бөөмс нь зөвхөн ойр орчмын нөлөөнд автдаг, физик талбайн зуучлалын харилцан үйлчлэл нь гэрлийн хурдаас илүү хурдан тархаж чадахгүй гэсэн санаа юм. "Нуугдсан хувьсагч" гэдэг нь квантын онолд ороогүй боловч туршилтын үр дүнд нөлөөлдөг квант бөөмсийн таамаглал юм. Энэ үр дүнгийн бүлгийг нэрлэсэн физикч Жон Стюарт Беллийн хэлснээр, "Хэрэв [далд-хувьсагчийн онол] орон нутгийн шинжтэй бол энэ нь квант механиктай санал нийлэхгүй, харин квант механиктай тохирч байвал орон нутгийнх биш болно

Ийм анхны үр дүнг Белл 1964 онд Эйнштейн-Подольский-Розены парадокс дээр тулгуурлан нэвтрүүлсэн бөгөөд энэ нь квант орооцолдох үзэгдэлд анхаарал хандуулсан юм. Белл хэрвээ хэмжилтийг орооцолдсон хосын тусгаарлагдсан хоёр бөөмс дээр бие даан хийх юм бол үр дүн нь хагас бүрийн доторх далд хувьсагчдаас хамаарна гэсэн таамаглал нь хоёр хэмжилтийн үр дүн хэрхэн уялдаатай байх талаар математикийн хязгаарлалттай гэсэн дүгнэлтэд хүрсэн. ийм хязгаарлалтыг дараа нь Беллийн тэгш бус байдал гэж нэрлэх болно. Дараа нь Белл квант физик нь энэхүү тэгш бус байдлыг зөрчих хамаарлыг урьдчилан таамагладгийг харуулсан. Дараагийн жилүүдэд Беллийн теоремын олон хувилбаруудыг дэвшүүлж, өөр өөр таамаглалыг ашиглан өөр өөр Белл (эсвэл "Хонх хэлбэрийн") тэгш бус байдлыг олж авав
Квант механикийн тайлбар

Квант механикийн тайлбар нь квант механикийн математик онол хэрхэн туршлагатай бодит байдалтай нийцэж болохыг тайлбарлах оролдлого юм. Квантын механик нь ер бусын өргөн хүрээний туршилтуудад хатуу, маш нарийн туршилтуудыг хийж чадсан. Гэсэн хэдий ч тэдгээрийн тайлбарын талаар маргаж буй олон тооны үзэл бодлын сургууль байдаг. Тайлбарын талаарх эдгээр үзэл бодол нь квант механик нь детерминист эсвэл стохастик уу, орон нутгийн уу эсвэл орон нутгийн бус уу, квант механикийн аль элементүүдийг бодитой гэж үзэж болох, хэмжилтийн мөн чанар нь юу вэ гэх мэт үндсэн асуултуудад өөр өөр байдаг.

Копенгагены тайлбарын зарим хувилбарыг сурах бичгүүдэд ихэвчлэн танилцуулдаг боловч олон тооны сэтгэгдлийг төрүүлсэн тайлбарууд боловсруулагдсан байдаг. Бараг зуун жил мэтгэлцээн, туршилт хийсэн хэдий ч физикчид болон физикийн философичдын дунд аль тайлбар нь бодит байдлыг хамгийн сайн "төлөөлөх" талаар зөвшилцөлд хүрч чадаагүй байна.[1][2]

## Түүх
Долгионы функц, матрицын механик зэрэг квант онолчдын нэр томьёоны тодорхойлолт олон үе шат дамжсан. Жишээлбэл, Эрвин Шрөдингер анх электроны долгионы функцийг түүний цэнэгийн нягт нь орон зайд тархсан гэж үзсэн боловч Макс Борн долгионы функцийн үнэмлэхүй квадрат утгыг электроны магадлалын нягтралын орон зайд тархсан байдлаар дахин тайлбарлав;[3]: 24–33  Борн дүрэм; , одоогийн нэрээр, туршилт таарч байсан бол Шрөдингерийн цэнэгийн нягтын үзэл баримтлалд тохирохгүй байна.
Зайд хийх үйлдэл

Зайд хийх үйлдэл

Физикийн хувьд алсын зайд үйлдэл гэдэг нь биетийн хөдөлгөөнд өөр биеттэй бие махбодтой хүрэлцэхгүйгээр нөлөөлж болно гэсэн ойлголт юм; өөрөөр хэлбэл орон зайд тусгаарлагдсан объектуудын орон нутгийн бус харилцан үйлчлэл. Кулоны хууль ба Ньютоны бүх нийтийн таталцлын хууль нь алсын зайн үйлчлэл дээр суурилдаг.

Түүхийн хувьд алсын зайд үйлдэх нь таталцал ба цахилгааныг шинжлэх ухааны хамгийн эртний загвар байсан бөгөөд энэ нь олон практик тохиолдлуудад ашиг тустай хэвээр байна. 19-20-р зуунд эдгээр үзэгдлийг илүү нарийвчлалтай тайлбарлахын тулд хээрийн загварууд гарч ирэв. Электрон ба харьцангуйн тусгай онолын нээлт нь талбайн онолын оронд алсын зайн үйл ажиллагааны шинэ загваруудыг бий болгосон. Бидний орчин үеийн ойлголтоор бүх физикийн дөрвөн үндсэн харилцан үйлчлэлийг (таталцал, цахилгаан соронзон, хүчтэй харилцан үйлчлэл, сул харилцан үйлчлэл) холын үйлдлээр тайлбарладаггүй.

Үйл ажиллагааны ангилал
Механикийн судалгаанд алсын зайн үйлдэл нь хөдөлгөөнийг үүсгэдэг материйн үндсэн гурван үйлдлийн нэг юм. Нөгөө хоёр нь шууд нөлөөлөл (уян эсвэл уян хатан бус мөргөлдөөн) ба шингэний механик эсвэл хатуу механикийн нэгэн адил тасралтгүй орчин дахь үйлдлүүд юм. Түүхийн хувьд тодорхой үзэгдлийн физик тайлбарууд шинэ загварууд боловсруулагдсанаар эдгээр гурван ангиллын хооронд шилжиж ирсэн.
Неоклассик эдийн засаг

**Неоклассик эдийн засаг** нь эрэлт, нийлүүлэлтийн загварт тулгуурлан бараа, үйлчилгээний үйлдвэрлэл, хэрэглээ, үнэлгээ (үнэ) ажиглагддаг эдийн засгийн хандлага юм. Энэхүү үзэл бодлын дагуу бараа, үйлчилгээний үнэ цэнийг орлого нь хязгаарлагдмал хувь хүмүүсийн ашиг тусыг, үйлдвэрлэлийн зардалтай тулгардаг, бэлэн мэдээлэл, үйлдвэрлэлийн хүчин зүйлсийг ашигладаг пүүсүүдийн ашгийг хамгийн их байлгах таамаглалаар тодорхойлогддог. Энэ арга нь оновчтой сонголтын онолд хандсанаар ихэвчлэн зөвтгөгддөг.

Неоклассик эдийн засаг нь микро эдийн засагт зонхилох хандлага бөгөөд Кейнсийн эдийн засагтай хамт 1950-иад оноос хойш "нео-Кейнсийн эдийн засаг" гэсэн үндсэн эдийн засагт ноёрхож байсан неоклассик синтезийг бий болгосон.

## Ангилал
Энэ нэр томьёог анх Торштейн Веблен 1900 онд гаргасан "Эдийн засгийн шинжлэх ухааны урьдчилсан ойлголтууд" нийтлэлдээ нэвтрүүлсэн бөгөөд тэрээр Австрийн сургуулийн оюутнуудтай Альфред Маршалл ба бусад хүмүүсийн уламжлалтай маржиналистуудыг холбосон байдаг.

## Мөн үзэх 
* Зах зээлийн эдийн засаг
* Микро эдийн засаг
* Зах зээлийн тэнцвэр
Мэргэжилтэн

**Мэргэжилтэн** гэдэг нь тодорхой салбар, судалгааны чиглэлээр дадлага, боловсрол олгох замаар мэдлэг, ур чадвар, туршлагын талаар өргөн, гүнзгий ойлголт, чадвартай хүнийг хэлнэ. Албан бусаар мэргэжилтэн нь зөв, шударга, ухаалгаар шүүн тунгаах, шийдвэр гаргах чадвараараа үе тэнгийнхэн эсвэл олон нийтээс тодорхой нэр хүндтэй салбарт эрх мэдэл, статустай болсон техник, ур чадварын найдвартай эх сурвалж гэдгээрээ өргөн хүлээн зөвшөөрөгдсөн хүн юм.

Энэ нэр томъёо нь тухайн мэргэжлээр тодорхой үүрэг гүйцэтгэхэд шаардлагатай тодорхой мэдлэг, ур чадвар эзэмшсэн мэргэжлийн гишүүдийг бэлтгэх боловсрол, сургалтын стандартыг тодорхойлдог. Нэмж дурдахад, ихэнх мэргэжилтнүүд ёс суртахууны хатуу үүрэг хариуцлагыг баталгаажуулсан ёс зүйн хатуу дүрмийг баримталдаг. Тодорхой салбар дахь мэргэжлийн дадлага, ёс зүйн стандартыг IEEE(Цахилгаан ба электроникийн инженерүүдийн дээд сургууль) гэх мэт өргөнөөр хүлээн зөвшөөрөгдсөн мэргэжлийн холбоодоор дамжуулан зөвшилцөж, дагаж мөрддөг. Мэргэжлийн талаарх зарим тодорхойлолтууд энэ нэр томъёог нийтийн ашиг сонирхол, нийгмийн сайн сайхны төлөө үйлчилдэг мэргэжлээр хязгаарладаг.

Зарим соёлд энэ нэр томьёог ажлын бие даасан байдал, бүтээлч, оюуны сорилттой ажилд ихэвчлэн оролцдог сайн боловсролтой ажилчдын нийгмийн тодорхой давхаргыг тодорхойлоход ашигладаг.

Ангилал:Чадвар
Ангилал:Мэдлэг
Хөгжил дэвшил

**Хөгжил дэвшил**

Хөгжил дэвшил нь боловсронгуй, сайжруулсан эсвэл хүссэн төлөв рүү шилжих хөдөлгөөн юм. Энэ нь дэвшлийг технологи, шинжлэх ухаан, нийгмийн зохион байгуулалтын үр ашгийн цогц гэж тайлбарладаг прогрессивизмын философийн гол цөм юм - сүүлийнх нь ерөнхийдөө нийгмийн аж ахуйн нэгж эсвэл идэвхтэй үйл ажиллагаа гэх мэт нийгмийн шууд үйл ажиллагааны үр дүнд хүрдэг боловч нийгэм соёлын байгалийн хувьсалаар дамжин хүрч болдог - прогрессивизм нь хүн төрөлхтний бүх нийгэмд тэмүүлэх ёстой гэж үздэг.

Хөгжил дэвшлийн тухай ойлголтыг 19-р зууны эхэн үеийн нийгмийн онолууд, ялангуяа Огюст Конт, Герберт Спенсер нарын тодорхойлсон нийгмийн хувьсалд нэвтрүүлсэн. Энэ Гэгээрлийн үеийн түүхийн гүн ухаанд байсан. Нийгмийн дэвшлийг улс төрийн үзэл суртлын янз бүрийн хүрээлэлүүд түүнд хэрхэн хүрэх талаар зориолго болгон өөр өөр онолоор сурталчилж ирсэн.

**Хөгжил дэвшлийг хэмжих**

Ахиц дэвшлийг хэмжих тодорхой шалгуур үзүүлэлтүүд нь эдийн засгийн өгөгдөл, техникийн шинэчлэл, улс төр, хууль эрх зүйн тогтолцооны өөрчлөлт, дундаж наслалт, өвчин эмгэг, хөгжлийн бэрхшээл зэрэг хувь хүний ​​амьдралын боломжуудтай холбоотой асуултууд байдаг.
Үр ашиг

**Үр ашиг**

Үр ашиг гэдэг нь аливаа ажлыг гүйцэтгэх явцад алдаа гаргах, материал, хүч, хүчин чармайлт, мөнгө, цагийг дэмий үрэхээс зайлсхийхийн тулд ихэвчлэн хэмжиж болох чадвар юм. Илүү ерөнхий утгаараа аливаа зүйлийг алдагдалгүй, сайн, амжилттай хийх чадвар юм.

Математикийн эсвэл шинжлэх ухааны хувьд илүү өндөр үр дүнд хүрэхийн тулд хамгийн бага орцыг ашигладаг гүйцэтгэлийн түвшинг илэрхийлдэг. Энэ нь ихэвчлэн үйлдвэрлэхэд гаргах  тодорхой хүчин чармайлт гаргах чадвар,  хамгийн бага хэмжээний хог хаягдал, зардал эсвэл шаардлагагүй хүч зэргийг багтаадаг. Үр ашиг гэдэг нь янз бүрийн  талбар болон үйлдвэрүүд дэх тэс өөр орц, гарцыг хэлнэ. 2019 онд Европын комисс: "Нөөцийн үр ашиг гэдэг нь байгаль орчинд үзүүлэх нөлөөллийг багасгахын зэрэгцээ дэлхийн хязгаарлагдмал нөөцийг тогтвортой ашиглахыг хэлнэ. Энэ нь бидэнд бага зардлаар ихийг бүтээж, бага орцоор илүү их үнэ цэнийг бий болгох боломжийг олгодог." гэж хэлжээ. 

Зохиолч Дебора Стоун "Үр ашигтай байх нь өөрөө зорилго биш. Энэ нь бидний өөрийнх нь төлөө хүсдэг зүйл биш, харин бидний үнэлдэг зүйлсээс илүү ихийг олж авахад тусалдаг" гэж тэмдэглэжээ.
Энтони Иден

**Роберт Энтони Иден**, Эвоны 1-р гүн (англи. *Robert Anthony Eden, 1st Earl of Avon*, 1897 оны 6-р сарын 12-нд төрсөн - 1977 оны 1-р сарын 14-нд Алведистон эдлэн, Вилтшир нас барсан) - Британийн төрийн зүтгэлтэн, Их Британийн Консерватив намын гишүүн. 1935-1938 онд (Болдвины танхим), 1940-1945 онд (Черчиллийн дайны засгийн газар), 1951-1955 онд Гадаад хэргийн сайд, 1951-1955 онд - Шадар сайд, 1955-1957 онд Их Британийн Ерөнхий сайд. 

Тэрээр Европын бүх еврейчүүдийг устгах нацистуудын төлөвлөгөөний талаар дэлхий дахинд анхлан зарлан хэлсэн хүмүүсийн нэг юм. Тэрээр хэдэн зуун мянган еврейчүүдийг Холокостоос аварсан гэж үздэг.
Загвар өмсөгч

**Загвар өмсөгч** нь арилжааны бүтээгдэхүүн (ялангуяа загварын шоуны хувцас) харуулах, эсвэл зураачийн загвар өмсөгчөөр үйлчлэх, гэрэл зураг авахуулах үүрэгтэй хүн юм.

**Загварчлал** (Англи хэлээр "modeling") нь жүжиглэх, бүжиглэх гэх мэт бусад олон нийтийн гүйцэтгэлээс ялгаатай гэж үздэг; Тиймээс кино, жүжигт тоглохыг ерөнхийд нь "загвар өмсөгч" гэж үздэггүй. Хувийн санаа бодлыг ихэвчлэн илэрхийлдэггүй бөгөөд загвар өмсөгчдийн нэр хүнд, имижийг шүүмжилдэг.

Загварын төрлүүдэд: дүрслэх урлаг, загвар, дур булаам, фитнесс, биеийн хэсгүүдийн сурталчилгааны загварчлал орно. Загвар өмсөгчдийг ном, сэтгүүл, кино, сонин, интернет, телевиз гэх мэт олон төрлийн хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр танилцуулдаг. Загвар өмсөгчийг заримдаа телевизийн реалити шоунд (Mongolia's Next Top Model) оролцуулдаг.

Жүжигчид, дуучид, спортын зүтгэлтнүүд, реалити шоуны одод зэрэг алдартнууд ердийн ажлынхаа хажуугаар загвар өмсөгчдийн уралдаан, даалгавар, гэрээнд байнга оролцдог. Загвар хийх нь ихэвчлэн цагийн ажил юм.

## Эшлэл
## Цааш унших
Чима Тоса

Сима Тоса бол Италийн Трентино-Альто-Адиже мужид орших Ретиан Альпийн нурууны Брента бүлэгт багтдаг уул (Доломити ди Брента) бөгөөд 3136 метр (10289 фут) өндөртэй. Энэ нь өмнөд шохойн чулуун Альпийн Брента группын Сима Брентагийн дараа орох хоёр дахь хамгийн өндөр оргил юм.

IGM газрын зураг дээр тэмдэглэсэн оргилын өндөр нь 3173 м бөгөөд энэ нь Брента Доломитийн хамгийн өндөр оргил болно. 2015 онд цахим хэмжилтийн кампанит ажил нь шинэ өндрийг тодорхойлсон. Энэхүү өөрчлөлт нь түүнийг бүрхсэн мөсөн бүрхүүл хэсэгчлэн хайлсантай холбоотой байж болох юм. Брента группын хоёр дахь ноён оргил байсан нь Сима Тосагийн нэр хүндийг өөрчилсөн бөгөөд Бокка ди Брентагаас дээш 589 м өндөрт өргөгдсөн.

Энэ уул нь Вал Ренденагаас дээш өргөгдсөн бөгөөд хойд зүгт 800 метр (2,600 фут) босоо тэнхлэгтэй, Каналоне делла Тоса хэмээх эгц эгц чулуурхаг гулдмай, түүнийг өмнөх оргил Кроззон ди Брентагаас тусгаарладаг. Оргилын оройг хадны нүүрэн дээрх цасан бумба бараг хуссан толгойтой адил тул Cima Tosa (Иокал аялгуу: Shaven Summit) гэж нэрлэдэг. Зүүн өмнөд тал нь цаст дэнж, босоо хадны тулгуур багана хэлбэрээр бууна.
Симбиоз

Симбиоз (Грек хэлнээс συμβίωσις, symbíōsis, "хамт амьдрах, нөхөрлөх, нөхөрлөх", σύν, sýn, "хамтдаа" гэсэн үг ба βίωσις, bíōsis, биологийн харилцан хамаарал, биологийн урт хугацааны аль нэг төрөл юм) Симбионт гэж нэрлэгддэг өөр өөр зүйлийн организмууд харилцан хамааралтай, комменсалист эсвэл шимэгч хорхойтнууд. 1879 онд Генрих Антон де Бари үүнийг "ялгаагүй организмуудын хамт амьдрах" гэж тодорхойлсон. Энэ нэр томъёог заримдаа симбионууд хоёулаа бие биенээ дэмжихэд хувь нэмрээ оруулдаг харилцан ашигтай харилцан үйлчлэл гэсэн хязгаарлагдмал утгаар хэрэглэгддэг.

Симбиоз нь заавал байх ёстой бөгөөд энэ нь нэг буюу хэд хэдэн симбионт нь бие биенээсээ оршин тогтнох, эсвэл ерөнхийдөө бие даан амьдрах чадвартай факультатив (заавал биш) гэсэн үг юм.

Симбиозыг мөн биеийн хавсралтаар ангилдаг. Симбионууд нэг биеийг бүрдүүлдэг бол үүнийг коньюнктив симбиоз гэж нэрлэдэг бол бусад бүх зохицуулалтыг салангид симбиоз гэж нэрлэдэг. Хүний толгойн бөөс гэх мэт нэг организм нөгөөгийн гадаргуу дээр амьдардаг бол үүнийг эктосимбиоз гэж нэрлэдэг; Шүрэн доторх симбиодиниум гэх мэт нэг хамтрагч нь нөгөөгийн эд эс дотор амьдардаг бол үүнийг эндосимбиоз гэж нэрлэдэг.

## Тодорхойлолт
Харилцан ашиг тусаас харилцан хор хөнөөл хүртэлх зургаан төрлийн симбиотик харилцааны диаграмм.
Симбиозын тодорхойлолт 130 жилийн турш маргаантай байсан. 1877 онд Альберт Бернхард Фрэнк хагны харилцан хамаарлыг тодорхойлохын тулд симбиоз гэдэг нэр томъёог ашигласан. 1878 онд Германы микологич Генрих Антон де Бари үүнийг "ялгаагүй организмуудын хамт амьдрах" гэж тодорхойлсон. Энэ тодорхойлолт нь эрдэмтдийн дунд харилцан адилгүй байсан бөгөөд зарим нь энэ нь зөвхөн байнгын харилцан үзэл баримтлалд хамаарах ёстой гэж үздэг бол зарим нь биологийн бүх байнгын харилцан үйлчлэлд (өөрөөр хэлбэл, харилцан үзэл, комменсализм, паразитизмд хамаарах боловч махчин амьтан гэх мэт товч харилцан үйлчлэлийг оруулаагүй) хамаарах ёстой гэж үздэг. ). 21-р зуунд сүүлийнх нь биологичдын өргөнөөр хүлээн зөвшөөрсөн тодорхойлолт болжээ.

1949 онд Эдвард Хаскелл "харилцан үйлчлэл" гэсэн ангилал бүхий интегратив хандлагыг санал болгосон бөгөөд хожим нь биологичид "харилцан үйлчлэл" гэж баталсан.
Миджорни

**Midjourney** нь DALL-E- тэй төстэй текс хэлбэрийн тайлбар эсвэл хэллэгээс зураг үүсгэдэг хиймэл оюун ухааны программ юм.   Энэ нь одоогоор нээлттэй бета хувилбар юм. Энэ программыг Британийн The Economist сэтгүүл 2022 оны 6-р сарын дугаарынхаа нүүрийг бүтээхэд ашигласан.  

Midjourney багийг Leap Motion компанийг үүсгэн байгуулагч Дэвид Холц удирддаг. 

## Функц 
## Мөн үзнэ үү 
Midjourney-д одоогоор зөвхөн албан ёсны Discord сервер дээрх Discord ботоор дамжуулан, эсвэл бот руу шууд мессеж илгээх эсвэл гуравдагч талын серверт ботыг урих замаар хандах боломжтой. Зургийг үүсгэхийн тулд хэрэглэгч /imagine командыг ашиглан хүлээх мөрийг оруулна. Дараа нь бот дөрвөн зургийн багцыг буцаана. Дараа нь хэрэглэгчид томруулахыг хүссэн зургаа сонгох боломжтой. Midjourney мөн вэб интерфэйс дээр ажиллаж байна.

Midjourney нь /imagine командаас гадна Discord робот руу илгээж болох бусад олон тушаалуудыг өгдөг. Үүнд хэрэглэгчдэд хоёр зургийг холих боломжийг олгодог /blend команд, урт сануулгыг хэрхэн богиносгох талаар санал авах боломжийг олгодог /shorten команд болон Midjourney-ийн туршлагыг сайжруулах бусад командууд орно, гэхдээ үүгээр хязгаарлагдахгүй.

## Ашиглах 
Үүсгэн байгуулагч Дэвид Хольц уран бүтээлчдийг Midjourney-ийн өрсөлдөгч биш харин үйлчлүүлэгч гэж хардаг гэжээ. Хольц The Register сэтгүүлд хэлэхдээ уран бүтээлчид ажил эхлэхийн өмнө үйлчлүүлэгчдэд үзүүлэхийн тулд уран сайхны үзэл баримтлалыг хурдан загварчлахын тулд Midjourney-ийг ашигладаг. Зарим уран бүтээлчид Midjourney-ийг анхны бүтээлээ сургалтын багцад ашигласнаар үнэ цэнийг нь бууруулсан гэж буруутгаж байна. Midjourney-ийн үйлчилгээний нөхцөл нь DMCA татан буулгах бодлогыг багтаасан бөгөөд энэ нь зохиогчийн эрхийг илт зөрчсөн нь тогтоогдсон тохиолдолд уран бүтээлчид бүтээлээ багцаас хасах хүсэлт гаргах боломжийг олгодог.

Зар сурталчилгааны салбар нь Midjourney, DALL-E, Stable Diffusion гэх мэт хиймэл оюун ухааны хэрэгслүүдийг хурдан ашиглаж ирсэн. Ad Age-ийн хэлснээр, сурталчлагчдад анхны контент бүтээх, санаагаа хурдан гаргах боломжийг олгодог хэрэгслүүдэд "хувь хүмүүст зориулсан хувийн зар сурталчилгаа, тусгай эффект үүсгэх шинэ арга замууд, цахим худалдааны зар сурталчилгааг илүү үр дүнтэй болгох" зэрэг багтана.

Архитекторууд Google Images-ээс хайхын оронд энэхүү програм хангамжийг төслийн эхний үе шатанд Mood board үүсгэхийн тулд ашигладаг гэж тайлбарлав.

## Зүүлт тайлбар 
* компьютерийн урлаг
* хиймэл оюун ухааны урлаг
* generative урлаг

## Гадаад холбоос 
* 
* Official Twitter
* Official Discord server
Ангилал:Хиймэл оюун
Ангилал:Компьютерын хэл шинжлэл
Вьетнамын Ерөнхийлөгч

**Бүгд Найрамдах Социалист Вьетнам улсын Ерөнхийлөгч** (вьет. *Chủ tịch nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam*) — Бүгд Найрамдах Социалист Вьетнам Улсын тэргүүн (товч.БНСВУ). Бүгд Найрамдах Социалист Вьетнам Улсын Үндэсний Ассамблейгаас парламентын гишүүд дотроосоо Үндэсний Ассамблейн бүрэн эрхийн хугацаанд сонгогддог байна. Ерөнхийлөгч Үндэсний Ассемблейн өмнө хариулага хүлээж  тайлагнадаг юм. Үндэсний Ассамблейн бүрэн эрхийн хугацаа дуусгавар болсны дараа тэрээр Үндэсний ассамблейн дараагийн бүрэлдэхүүн шинэ ерөнхийлөгчийг сонгох хүртэл Ерөнхийлөгчийн үүргийг гүйцэтгэдэг. Хэрэв Ерөнхийлөгч үүргээ гүйцэтгэх чадваргүй болсон бол түүний үүргийг дэд ерөнхийлөгч гүйцэтгэдэг байна.

## Бүрэн эрх 
* Үндсэн хууль, хууль, тогтоолыг нийтэлдэг;
* Ардын зэвсэгт хүчний командлалыг хэрэгжүүлж, Үндэсний батлан ​​хамгаалах, улсын аюулгүй байдлын хорооны даргын албыг хашдаг;
* Дэд ерөнхийлөгч, Ерөнхий сайд, Ардын дээд шүүхийн дарга, Ардын дээд прокурорын ерөнхий прокурорыг томилох, огцруулах, эгүүлэн татах саналыг Үндэсний Ассамблейд өргөн мэдүүлдэг;
* Шадар сайд болон Засгийн газрын бусад гишүүнийг томилох, чөлөөлөх, эгүүлэн татах /Үндэсний Ассамблей, түүний Байнгын хорооны шийдвэрийг үндэслэн/;
* Дайны байдал зарлах, бүх нийтийн өршөөл үзүүлэх тухай шийдвэр гаргах (Үндэсний Ассамблейн болон Байнгын хорооны шийдвэрийг үндэслэн);
* Бүх нийтийн болон хэсэгчилсэн дайчилгааны захирамж баталж, улсын хэмжээнд болон зарим хэсэгт байлдааны байдал зарлах (Байнгын хорооны шийдвэрийг үндэслэн);
* Байнгын хорооны тогтоол, тогтоолд өөрчлөлт оруулах тухай саналыг Байнгын хороонд хүргүүлнэ;
* Ардын дээд шүүхийн орлогч дарга, түүний ардын төлөөлөгч, түүнчлэн Ардын дээд прокурорын орлогч, гишүүдийг томилох, чөлөөлөх, эгүүлэн татах, ардын зэвсэгт хүчин, дипломат албаны зэрэг, зэрэг тогтоох тухай шийдвэр гаргадаг. бусад зэрэг, зэрэг, төрийн одон, медаль, гавъяат цолоор шагнуулах тухай шийдвэр гаргах;
* Вьетнамын бүрэн эрхт Дипломат төлөөлөгчдийг томилох, эгүүлэн татах, гадаадын бүрэн эрхт дипломат төлөөлөгчдийг хүлээн авах, Вьетнамын нэрийн өмнөөс бусад улсын тэргүүн нартай хэлэлцээ хийх, олон улсын гэрээ байгуулах, олон улсын гэрээг соёрхон батлах, нэгдэн орох зэрэг Үндэсний хурлаар хэлэлцүүлэх шаардлаггүй асуудлыг шийдвэрлэдэг;
* Вьетнамын иргэншил авах, Вьетнамын иргэншлээс гарах болон иргэншлээс хасах асуудлыг шийдвэрлэдэг;
* Өршөөлийн тухай шийдвэр гаргадаг.

## Бүгд Найрамдах Ардчилсан Вьетнам Улсын Ерөнхийлөгч нарын жагсаалт 
## Бүгд Найрамдах Социалист Вьетнам Улсын Ерөнхийлөгч нарын жагсаалт
Экологийн тогтвортой байдал

## Экологийн тогтвортой байдал
Экологийн хувьд экосистем нь хямралын дараа тэнцвэрт байдалдаа эргэж орох чадвартай (эсвэл уян хатан чанар гэж нэрлэгддэг) эсвэл цаг хугацааны явцад шинж чанарт нь гэнэтийн томоохон өөрчлөлтүүд гарахгүй бол экологийн тогтвортой байдал (эсвэл тэнцвэрт байдал) гэж нэрлэгддэг. Нийгэмлэгийн тогтвортой байдал, экологийн тогтвортой байдал гэсэн нэр томьёог заримдаа сольж хэрэглэдэг боловч олон нийтийн тогтвортой байдал гэдэг нь зөвхөн онцлог шинж чанарыг илэрхийлдэг. Экосистем эсвэл нийгэмлэг нь зарим шинж чанараараа тогтвортой, зарим нь тогтворгүй байх боломжтой. Жишээлбэл, ган гачигт ургамлууд нь биомассыг хадгалах боловч биологийн олон янз байдлыг алддаг. Тогтвортой экологийн системүүд байгальд элбэг байдаг бөгөөд шинжлэх ухааны ном зохиолууд үүнийг ихээхэн хэмжээгээр баримтжуулсан байдаг. Шинжлэх ухааны судалгаанд голчлон бэлчээрийн ургамлын бүлгэмдэл, бичил биетний бүлгэмдлийг дүрсэлдэг. Гэсэн хэдий ч байгаль дээрх бүх нийгэмлэг, экосистем тогтвортой байдаггүй гэдгийг дурдах нь зүйтэй (жишээ нь, Арал дахь чоно, хандгай). Мөн дуу чимээ нь биологийн системд чухал үүрэг гүйцэтгэдэг бөгөөд зарим тохиолдолд тэдний цаг хугацааны динамикийг бүрэн тодорхойлж чаддаг. Экологийн тогтвортой байдлын тухай ойлголт 20-р зууны эхний хагаст бий болсон. 1970-аад онд онолын экологийн хөгжил дэвшсэнээр энэ нэр томъёоны хэрэглээ өргөн хүрээний хувилбаруудад өргөжсөн. Энэ нэр томъёог хэтрүүлэн хэрэглэсэн нь түүний тодорхойлолт, хэрэгжилтийн талаар маргаан үүсгэсэн.

Ангилал:Экосистем
Фото-электрон үйлчлэл

## Фото-электрон үйлчлэл
Фото-электрон үйлчлэл гэдэг нь хэт ягаан туяа гэх мэт цахилгаан соронзон цацрагаас үүссэн материалаас электрон ялгарах явдал юм. Ийм байдлаар ялгардаг электронуудыг фотоэлектрон гэж нэрлэдэг. Атом, молекул, хатуу биетүүдийн шинж чанарын талаар дүгнэлт гаргахын тулд уг үзэгдлийг конденсацийн физик, хатуу төлөв, квант химийн чиглэлээр судалдаг. Энэхүү үйлчлэл нь гэрлийг илрүүлэх, электрон ялгаруулалтыг нарийн тодорхойлох зориулалттай электрон төхөөрөмжүүдэд ашиглагддаг. Туршилтын үр дүн нь тасралтгүй гэрлийн долгион нь энергийг электрон руу шилжүүлж, улмаар хангалттай энерги хуримтлуулах үед ялгардаг гэж таамагласан сонгодог цахилгаан соронзонтой санал нийлэхгүй байна. Гэрлийн эрчмийн өөрчлөлт нь онолын хувьд ялгарч буй электронуудын кинетик энергийг өөрчилдөг бөгөөд хангалттай бүдэг гэрэл нь ялгаралтыг удаашруулдаг. Туршилтын үр дүнгээс харахад гэрлийн эрч хүч, өртөх хугацаанаас үл хамааран гэрэл тодорхой давтамжаас хэтэрсэн үед л электронууд салдаг. Өндөр эрчимтэй бага давтамжийн туяа нь гэрлийн энерги нь тасралтгүй долгионоос цаг хугацааны явцад хуримтлагддагтай адил фотоэлектрон үүсгэхэд шаардагдах энергийг хуримтлуулдаггүй тул Альберт Эйнштейн гэрлийн туяа нь тархдаг долгион биш гэж тодотгосон. сансар огторгуйгаар дамждаг боловч фотон гэгддэг салангид энергийн багцууд бөгөөд 1926 онд Гилберт Н.Льюис энэ нэр томъёог гаргажээ.

Ангилал:Электрон
Нийгмийн зай

## Нийгмийн зай
Социологийн хувьд нийгмийн зай нь нийгмийн анги, арьс өнгө, үндэс угсаа, хүйс, бэлгийн харьцаа зэрэг хэмжигдэхүүнийг багтаасан нийгэм дэх хувь хүн эсвэл нийгмийн бүлгүүдийн хоорондын зайг тодорхойлдог. Өөр өөр бүлгийн гишүүд нэг бүлгийн гишүүдээс бага холилддог. Энэ нь тухайн хувь хүн эсвэл бүлэг нийгмийн сүлжээн дэх өөр хувь хүн эсвэл бүлэгт хэрхэн ойр дотно байх, эсвэл нэг бүлгийн нөгөө бүлэгт итгэх итгэлийн түвшин, итгэл үнэмшлийн ижил төстэй байдлын хэмжүүр юм. 

## Түүх
Нийгмийн зайны талаарх орчин үеийн судалгааг голчлон социологич Георг Симелийн хийсэн ажилтай холбон үздэг. Зиммелийн нийгмийн зайны тухай ойлголтыг түүний нийгмийн бүлэгтэй ойр болон хол байсан нэгэн зэрэг танихгүй хүний ​​тухай зохиолууддаа тусгасан байдаг. Симмелийн энэ сэдвээр лекц уншихад [[Роберт Парк[6][5]]] оролцож, дараа нь Симмелийн санааг арьс өнгө, угсаатны бүлгүүдийн хоорондын харилцааг судлахад өргөжүүлсэн. Тухайн үед АНУ-д үүссэн арьс өнгөөр ​​​​ялгаварлан гадуурхах нь бүлэг хоорондын харилцааг эрдэм шинжилгээний сонирхлын тэргүүн эгнээнд авчирсан юм. Роберт Парк өөрийн шавь Эмори Богардусдаа нийгмийн зайны хэмжүүрийг бий болгохыг даалгажээ.

Ангилал:Нийгэм
Нийгмийн харилцаа

Нийгмийн харилцаа гэдэг нь нийгмийн шинжлэх ухааны шинжилгээний үндсэн нэгж бөгөөд бүлэг доторх болон хоёр ба түүнээс дээш хувь хүмүүсийн хоорондын сайн дурын болон албадан харилцааг хэлнэ. Энэ бүлэг нь хэл, ураг төрлийн бүлэг, нийгмийн институци, байгууллага, эдийн засгийн анги, үндэстэн, хүйс зэргийн хооронд байж болно. Нийгмийн харилцаа нь хүний ​​зан үйлийн экологиос үүдэлтэй бөгөөд нэгдмэл байдлаар бүрдүүлэгч хэсгүүд нь бие биетэйгээ болон нийгмийн экосистемтэй харьцуулахад хамгийн сайн ойлгогдохуйц нэгдмэл нийгмийн бүтцийг бүрдүүлдэг. 

## Нийгмийн харилцаа
Нийгмийн харилцааны мөн чанарын талаархи анхны судалгааг Макс Вебер зэрэг социологичдын нийгмийн үйл ажиллагааны онолдоо тусгасан бөгөөд эерэг (хамааралтай) болон сөрөг (агонист) харилцан үйлчлэлийн аль алинаас бүрдсэн нийгмийн харилцаа нь эсрэг тэсрэг нөлөөг илэрхийлдэг.[5] Нийгмийн харилцан үйлчлэлийг ангилах нь ажиглалтын болон бусад нийгмийн судалгаа, тухайлбал Gemeinschaft, Gesellschaft  ("хүй олон ба нийгэм"), хамтын ухамсар гэх мэт судалгаа хийх боломжийг олгодог.

## Ангилал 
* Нийгмийн анги хоорондын харилцаа
* Олон улсын харилцааа
* Үндэстэн хоорондын харилцаа
* Бүлэг хоорондын харилцаа
* Хувь хүн хоорондын харилцаа
* Хуулийн этгээд хоорондын харилцаа

Ангилал:Нийгэм
Антанта гурвалсан холбоо

**Антант гурвалсан холбоо** (англи. *Triple Entente,* франц. *entente -тохиролцоо*) -1904—1907 онуудад Оросын эзэнт гүрэн, Их Британи, Франц зэрэг 3 орны хоорондын цэрэг-улс төрийн нэгдэл буюу блок байсан юм. Үндсэндээ Герман, Австри-Унгар, Итали зэрэг "Гурвалсан холбоо"-г сөрүүлэн байгуулсан юм. 

## Байгуулсан түүх 
Анх 1882 онд Герман, Австри-Унгар, Итали зэргийн орнууд "Гурвалсан холбоо" байгуулж улмаар Германыг бэхжүүлэхэд хариу үйлдэл үзүүлэхээс гадна эх газрын Европ тивд Германы ноёрхлоос урьдчилан сэргийлэх хүсэл эрмэлзэл болгож Орос, Франц (Франц анхнаасаа Германы эсрэг байр суурьтай байсан) хоёр нэгдэж дараа нь Их Британи нэмэгдэн орж Антант гурвалсан холбоо бий болсон байна.   

Антант ба Гурвалсан эвслийн хоорондох мөргөлдөөн нь явсаар байгаад дэлхийн нэгдүгээр дайнд хүргэсэн бөгөөд Антант ба түүний холбоотнууд гол дайсан нь Герман гол үүрэг гүйцэтгэсэн Төв Гүрнүүдийн блок байв. Франц Антантын цэргийн хүчин чармайлтыг зохицуулахын тулд маш их зүйлийг хийсэн.

Эхэндээ Антант нь илүү улс төрийн нэгдэл байсан бөгөөд зөвхөн Дэлхийн нэгдүгээр дайныг сунгаж, Германы Жанжин штаб дайсны армийг үр дүнтэй удирдаж байсан нь 1915 онд Антантад оролцогчдын хооронд цэргийн нягт харилцаа тогтоох тухай асуудал гарч ирэв. 1915 оноос хойш Антант гүрний холбоотнууд хоорондын тогтмол бага хурлууд (анхны хурал 1915 оны 7-р сарын 7-нд Шантильид нээгдсэн) болж эхэлсэн.

## Чухал он сарууд 
* 1891 он - Оросын эзэнт гүрэн ба Бүгд найрамдах Франц улсын хооронд "Франц-Оросын холбоо" байгуулах тухай гэрээ байгуулав.
* 1892 оны 8-р сарын 5-нд Орос, Франц цэргийн нууц конвенцид гарын үсэг зурсан.
* 1893 он - Орос, Францын хооронд хамгаалалтын холбоо байгуулагдав.
* 1904 он - Англи-Францын Хэлэлцээ байгуулагдсан.
* 1907 он - Англи-Оросын хооронд Хэлэлцээ байгуулж гарын үсэг зурав.
Гурвалсан холбоо

**Гурвалсан холбоо** (англи. *The Triple Alliance*) 1882 оны 5-р сарын 20-нд байгуулагдсан Герман, Австри-Унгар, Итали улсуудын цэрэг-улс төрийн нэгдэл бөгөөд сүүлд Дэлхийн нэгдүгээр дайныг бэлтгэх, дэгдээхэд онцгой үүрэг гүйцэтгэсэн юм. 

Гурвалсан холбооны гол санаачлагч нь Герман, Австри-Унгар улсууд байв. Эдгээр улсын аль нэгний эсрэг чиглэсэн аливаа эвсэл, гэрээ хэлэлцээрт оролцохгүй, улс төр, эдийн засгийн шинж чанартай асуудлаар зөвлөлдөж, харилцан дэмжлэг үзүүлэх үүрэг хүлээсэн байна. Гэрээний хугацаа 5 жил байсан бөгөөд 1887, 1891 онд шинэчилж нэмэлт, тодруулга хийсэн байна. Мөн Гэрээг 1902, 1912 онд автоматаар сунгасан юм.

Герман, Австри хоёрын холбоотны шинэ түнш болох Италийг гэрээнд татан оруулсан нь юуны түрүүнд Германтай хийх гэж буй дайнд өшөө авахаар хорсож буй Францын эсрэг хил, Италийн колоничлолын нэхэмжлэлийг ашиглах хүсэлтэй байв. 

Италийн хааны засгийн газар 1882 оны 5-р сарын 20-нд Итали, Австри-Унгар, Германы хооронд байгуулсан нууц гэрээний заалтыг урьд нь тохиролцсончлан ямар ч тохиолдолд Английн эсрэг чиглэсэн гэж үзэж болохгүй гэж Гадаад хэргийн сайд нар мэдэгдэв.

Гурвалсан холбоо байгуулагдсаны хариуд 1891-1894 онд Франц-Оросын холбоо байгуулагдав. 1904 онд Англи-Францын гэрээ, 1907 онд Англи-Оросын хэлэлцээр байгуулагдаж, үүний үр дүнд Орос, Франц, Англи зэрэг орнууд Антанта гурвалсан холбоо байгуулжээ. 

Дэлхийн 1-р дайны эхэн үед Итали холбоотны үүргээ үл харгалзан Германы эзэнт гүрэн, Австри-Унгарын талд дайнд орохоос зайлсхийж 1915 оны 4-р сарын 26-нд Лондонгийн гэрээ байгуулжээ. 1915 оны 5-р сарын 3-нд Италийн засгийн газар Гурвалсан холбооноос гарчээ. 1915 оны 5-р сарын 23-нд Итали Антантын талд Дэлхийн 1-р дайнд орж, Гурвалсан холбоо татан буугдсан байна. 

Үүнээс өмнөх нь 1914 оны 10-р сарын 29-нд Османы эзэнт гүрэн Гурвалсан холбоонд нэгдсэн. Итали улс тус холбооноос гарсны дараа Болгар улс 1915 оны 10-р сарын 14-нд түүнд нэгдэж, "Дөрвөлсөн Холбоо" буюу "Төвийн гүрнүүдийн блок" болжээ.
Дугуй

**Дугуй** (англи. *Wheel* ) нь хөдөлгөгч, чөлөөтэй эргэдэг диск хэлбэртэй дугуй эсвэл эргэдэг тэнхлэгт суурилуулсан дугуй бөгөөд түүн дээр байрлуулсан ачаа, биеийг гулсуулах биш эргэлдүүлэн тээвэрлэдэг. 

Дугуй нь хүн болон ачаа тээвэрлэх, янз бүрийн тээврийн хэрэгсэлд өргөн хэрэглэгддэг бөгөөд бусад янз бүрийн механизм, багаж хэрэгсэлд өргөн хэрэглэгддэг. Дугуй бол хүн төрлөхтний хөгжилд маш том түхэц болсон бүтээл гэж зүй ёсоор үздэг. 

## Түүх 
Месопотамийн соёл иргэншил нь дугуйг зохион бүтээсэн гэж хэд хэдэн хуучин эх сурвалжаас үздэг. Гэсэн хэдий ч сүүлийн үеийн эх сурвалж, нотлох баримтууд нь урьд өмнө нь итгэж байсан шиг Месопотами гэхээсээ илүү Зүүн Европыг дугуйны гарал үүслийг харуулж байна. Дугуйны анхны нотолгоог мөн Европоос олсон бөгөөд энэ нь Месопотамид хамгийн эртний дугуй хэзээ үүссэн тухай онолоос өмнө байсан юм.

Умард Германы Цюшений булш (Вартбергийн соёл)-аас олдсон МЭӨ 4-р мянганы дунд үеийн Мегалит хавтан дээрх тэргэнд хөлгөлсөн үхэрийг бүдүүвчээр дүрсэлсэн сийлбэр олдсон. 

Дугуйг зохион бүтээсэн нь олон гар урлалыг хөгжүүлэхэд хувь нэмэр оруулсан. Дугуйг ваар урлах хүрд, тээрэм, ээрэх хүрд, мод зорох төхөөрөмжид ашигладаг байсан. Усны хүчээр эргэдэг дугуйг усалгааны байгууламж, үйлдвэрлэл, уурхай гэх мэт ажилд ашигладаг байсан.

Дугуйг зохион бүтээсэн нь шинжлэх ухааныг бүхэлд нь хөгжүүлэхэд том түлхэц өгсөн.

## Механик 
Дугуй нь харьцангуй тэгш гадаргуу дээр ачаа зөөхөд шаардагдах энергийг ихээхэн хэмнэдэг. Дугуйг ашиглах үед гулсалтын үрэлтийн хүчнээс хамаагүй бага байдаг. 

Дугуйны янз бүрийн хэсгүүдийн үндсэн кинематик болон динамик харилцаа нь түүнийг хатуу биет гэж үзэхээс үүдэлтэй бөгөөд геометрийн шинж чанар, анхны нөхцөл, үйл ажиллагааны нөхцөл болон бусад зүйл дээр үндэслэн тодорхойлогддог. Дугуй нь төвийг нь дайран өнгөрөх тогтмол буюу эргэдэг тэнхлэгт суурилуулсан тохиолдолд хамгийн энгийн механизм гэж тооцогддог.
Хүний оюун ухаан

**Хүний оюун ухаан** бол танин мэдэхүйн иж бүрэн чадвар, өндөр урам зориг, өөрийгөө танин мэдэх чадвараар тодорхойлогддог хүний ​​оюуны чадвар юм. Хүмүүс оюун ухаанаа ашиглан суралцаж, ухагдахууныг бий болгож, логик, үндэслэлийг ойлгож, хэрэгжүүлэх чадвартай байдаг. Хүний оюун ухаан нь хэв маягийг таних, төлөвлөх, шинийг санаачлах, асуудлыг шийдвэрлэх, шийдвэр гаргах, мэдээллийг тогтоох, хэл яриаг ашиглах чадварыг багтаадаг гэж үздэг.

Оюун ухааныг хэрхэн төсөөлж, хэмжих талаар зөрчилтэй санаанууд байдаг. Психометрикийн хувьд хүний ​​оюун ухааныг ихэвчлэн оюун ухааны коэффициент (IQ) тестээр үнэлдэг боловч эдгээр туршилтуудын хүчинтэй эсэх нь маргаантай байдаг. Сэтгэл хөдлөлийн оюун ухаан, нийгмийн оюун ухаан зэрэг оюун ухааны хэд хэдэн дэд ангиллыг санал болгосон бөгөөд эдгээр нь оюун ухааны ялгаатай хэлбэрүүдийг төлөөлөх эсэх талаар нэлээд маргаантай хэвээр байна. 

Мөн хувь хүний ​​оюуны түвшин хэрхэн бүрддэг талаар маргаан үргэлжилсээр байна. Төрөлхийн оюун ухаан тогтдог гэсэн санаанаас эхлээд уян хатан, чадвартай гэсэн санаа хүртэл хүний ​​сэтгэлгээ, хичээл зүтгэлээс шалтгаалж өөрчлөгддөг.

## Эшлэл 
Ангилал:Оюун ухаан
Ангилал:Тархи
Эволюцийн робототехник

**Эволюцийн робототехник** гэдэг нь роботыг Дарвины зарчмуудыг ашиглан, байгалийн шалгарлыг үндэслэн автоматаар зохион бүтээдэг хиймэл оюун ухааны (AI) шингэсэн арга барил юм. Робот эсвэл түүний дэд системийг (жишээлбэл, мэдрэлийн хянагчийг) тодорхой зан үйлийн зорилгод нийцүүлэн оновчтой болгодог (жишээлбэл, аль болох хурдан ажиллуулах гэх мэт). Ихэвчлэн загваруудыг хэдэн зуун мянга эсвэл хэдэн сая загварыг симуляц хийх замаар үнэлдэг бөгөөд тэдгээрийг бодит ертөнцөд турших нь цаг хугацаа, мөнгө, аюулгүй байдлын хувьд хэтэрхий үнэтэй байдаг.

Эволюцийн робототехникийн туршилт нь санамсаргүйгээр үүсгэсэн робот загваруудын популяцаас эхэлдэг. Хамгийн муу үр дүнтэй загваруудыг хаяж, мутаци эсвэл илүү сайн загваруудын хослолыг нэмж орлуулдаг. Энэ эволюцийн алгоритм нь урьдчилан тодорхойлсон хугацаа өнгөрөх эсвэл тодорхой гүйцэтгэлийн үзүүлэлтэд хүрэх хүртэл үргэлжилдэг.

Эволюцийн робототехникийн аргууд нь хүнд мэдрэмж, зөн билэг багатай орчинд ажиллах машин зохион бүтээхэд онцгой ашигтай байдаг (жишээлбэл, наномасштаб, огторгуй гэх мэт). Эволюцийн аргаар үүссэн роботыг биологи, танин мэдэхүйн шинжлэх ухааны шинэ таамаглалыг гаргаж авах, мөн бодит байдалд хэрэгжүүлэхэд хэтэрхий хэцүү эсвэл боломжгүй байгаа хуучин таамаглалыг шалгах эрдэм шинжилгээний хэрэгсэл болгон ашиглаж болно.

## Эшлэл
Ангилал:Роботын техник