Facebook

**Facebook** (компанийн бичдэг хэлбэр: *facebook*, урьдны нэр: *thefacebook*) нь дэлхийн хамгийн том нийгмийн сүлжээ бөгөөд Meta компани ( Facebook Inc. 2021.10.28 хүртэл ) хөтлөн явуулдаг байна.  Facebooks (*англ.* үгчлэн орчуулбал: «нүүр ном», утгачилбал: «дурсамжийн дэвтэр») гэх нэр нь америкийн зарим коллежийн оюутнууд дунд тараадаг элдэв дүрстэй дурсамжийн дэвтрээс гаралтай юм.

Facebook нь хувь хүмүүс өөрийгөө олон нийтэд танилцуулах, санал сэтгэгдлээ хуваалцах эсвэл албан байгууллагууд бизнесээ танилцуулах сурталчилах, мөн түүнчлэн тодорхой сонирхлын бүлгүүд хувийн болоод хамтын сонирхолоо бусадтайгаа хуваалцах, хэлэлцэхэд ашигладаг.

## Түүх
2004 оны 2 дугаар сарын 4-нд Марк Цукерберг Харвардын Их Сургуульд компьютерын чиглэлээр суралцдаг, дотуур байрны хажуу өрөөнийхөө Эдуардо Саверин (санхүүгийн захирал), Дастин Московиц (програмчин) болон Крис Хьюз найз нартайгаа хамт санаачлан Facebook-ийг хийж байв. Найзуудтайгаа байнга холбоотой байж болохуйц гүүр маягийн вэб сайтыг тэд анх бүтээхээр зорьж байв. Тийм ч учраас 2006 он хүртэл энэхүү сайт нь зөвхөн Харвард Коллежийн дотоод хүрээнд  *"Thefacebook"* нэртэй ажиллаж байв. Ингээд 2006 оны 9 сараас хойш дэлхий дахинаа энэхүү том сүлжээ сайт нь нээгдэж, цахим хаягтай 13 нас хүрсэн хүн бүхэн бүртгүүлж орох боломжтой болсон түүхтэй.

2007 оны байдлаар Facebook-ийн гүйцэтгэх захирал Цукерберг дэлхийн тэрбумтнуудын нэг болсон. Тэрбээр компанийнхаа 30% гаруй хувийг эзэмшдэг бөгөөд энэ нь жилд $4 орчим тэрбумын цэвэр ашиг олдог байна. Forbes сэтгүүлээс түүнийг 23 настайдаа буюу хамгийн залуу тэрбумтан болсон хүнээр шалгаруулсан бөгөөд тэрбээр 20 гаруй насан дээрээ тэрбумтан болсон цөөн хэдэн хүний нэг юм.

Компанийнхаа удирдлагыг Цахиурын хөндий рүү нүүлгэсэн тэрбумтан Маркийг Харвардын Их Сургуулийг дундаас нь хаясан Билл Гейтс ба Стив Жобс нартай харьцуулах нь цөөнгүй. Цукерберг ч маш олон төрлийн гэрээ хэлцэлийн саналуудыг хүлээж авч байв. 

## Өмчлөгчид болон удирдлага 
**Үүсгэн байгуулагчид:**

* Марк Цукерберг — 28,2% (2012 онд) (Марк Зукерберг хувьцаа эзэмшигчидтэй байгуулсан төлөөлөгчийн гэрээний дагуу санал өгөх эрхийн 57 орчим хувийг эзэмшдэг)
* Дастин Московиц (2012 онд) — 7,6%

**Хөрөнгө оруулагч байгууллагууд 2017 оны байдлаар**  71,8% А ангиллын хувьцаа эзэмшигч гол компаниуд:

* The Vanguard Group
* BlackRock
* FMR, LLC
* State Street Corporation
* T. Rowe Price

**Удирдлага**

* Марк Цукерберг — ерөнхий захирал (CEO)
* Шерил Сэндберг — гүйцэтгэх захирал (COO)
* Дэвид Эберсман — санхүүгийн захирал (CFO)

## Санхүүгийн үзүүлэлтүүд 
Тус компанийн 2020 оны нийт орлого 85 тэрбум 965 сая доллар байжээ. Үүнээс цэвэр ашиг - 29 тэрбум 146 сая доллар. Тус компани орлогынхоо 97 хувийг реклам-сурталчилгааны үйлчилгээнээс олдог. 2021 оны эхний зургаан сарын байдлаар Facebook-ийн цэвэр ашиг 19.9 тэрбум доллар болсон байна. 

## Хориг тавьж хаасан байдал 
Умард Солонгос, Мьянмар, Хятад, Иран, Куба, Туркменстан зэрэг, дэлхийн хэд хэдэн оронд тус нийгмийн сүлжээнд нэвтрэх эрхийг хаажээ. Ихэнх тохиолдолд хориг нь тус улсад болж буй улс төрийн үйл явц эсвэл шашны эсрэг үзэлтэй тэмцэх арга хэмжээ гэж тайлбарладаг байна. 

**Цахим холбоос**

* Фэйсбүүкийн албан ёсны цахим хуудас

## Эшлэл 
Ангилал:2004 онд анх гарсан
Ангилал:АНУ-ын аж ахуйн нэгж
Ангилал:Видео портал
Ангилал:Шуурхай зурвас илгээлт
Ангилал:Нийгмийн сүлжээ

Ангилал:Чатны үйлчилгээ
Ангилал:World Wide Web
Ангилал:Дүрсэн харилцааны программ хангамж