open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Make Trade Fair

**Make Trade Fair** нь Oxfam олон улсын байгууллагаас санаачилсан засгийн газар, институц, үндэстэн дамнасан корпорациуд дунд шудрага худалдаа, худалдааны шудрага ёсыг сурталчилах зорилготой компанит ажил юм. 

## Гол Зорилго
Энэ компанит ажил нь дараах хэд хэдэн зүйлсийг арилгахад төвлөрдөг:

* Үнэгүйдэл (үнийн бодлого), энэ нь татаас өндөр байх тохиолдолд илэрдэг, хөгжингүй орнуудаас илүүдэл будаа, даавуу, эрдэнэ шиш болон элсэн чихэр гэх мэт өргөн хэрэглээний барааг бага үнээр худалдан авах. Ингэснээр фермерийн аж ахуй эрхлэгчдийг өрсөлдөх чадваргүй болгох. Энэ үзэгдэл нь хөгжиж буй орнуудын худалдаа эрхлэгчдийг зах зээлд өрсөлдөх чадваргүй болгодог гэж үздэг. Учир нь томоохон зах зээлтэй улсаас илүү хямд үнээр бараа оруулж ирдэг нь гол шалтгаан болдог байна.
* Тариф, Энэ нь улс орнууд импортийн хүнсний бүтээгдэхүүн дээр зориудаар өндөр татвар ноогдуулж гадаад орнуудаас бүтээгдэхүүн борлуулах боломжийг хаадаг.
* Тэнцвэргүй хөдөлмөрийн үнэлгээ, Ижилхэн ажил дээр эмэгтэйчүүд эрэгтэйчүүдээс бага цалин авдаг үзэгдэл.
* Хатуу (Патиент) асуудал, Энэ нь эмчилгээний, програм хамгамжийн, сурах бичгийн зохиогчийн эрхэнд мөнгө төлөхөөс зайлсхих үзэгдэл. Тухайлбал генийн патиент, химийн патиент болон програм хамгамжийн патиентийг үнэгүйдүүлснээр илэрдэг. Үүний үр дүнд хөгжиж буй орнуудын энэ талын давуу талаа ашиглах боломж хязгаалагдмал болдог.

## Онцлох үйл явдлууд
### The Big Noise
2002 оны 4-р сард эхэлсэн the Big Noise үйл ажилгаа нь дэлхий нийтэд шудрага бус худалдааны үйл ажилгааг эсэргүүцэх мэдэгдлийг улс орнуудын засгийн газруудад хүргүүлэх зорилготой байв. Эцэст нь 2005 оны байдлаар 17,8 сая гаруй гарын үсэг цуглуулжээ. Эдгээрээс Coldplay хамтлагийн дуучин Крис Мартин өөрсдийн тоглолт бүр дээр өөрийнхөө гар дээр "=" (тэнцүү тэмдэг)-г гар дээрээ будаж тэмдэглэж илэрхийлдэг (Ихэнх хүмүүс үүнийг нь шивээс гэж андуурдаг). Заримдаа энэхүү тэмдэглэгээг Хүний эрхийн компанит ажил хэмээн ойлгож болно. 

2003 онд Дэсмөнд түтү 1 сая дахь гарын үсгийг зурж түүхэнд тэмдэглэгджээ. Энэ өргөдөлд нь олны танил хүмүүсээс 14-р Далай лам. НҮБ-н ерөнхий нарийн бичгийн дарга Кофи Аннан, U2 болон Coldplay хамтлагууд нэгдэж гарын үсгээ зурсан байдаг. 

Энэхүү өргөдөл хүрээгээ тэлсээр олны танил хүмүүс хоол, хүнсний бүтээгдэхүүнийг хаяж байгаа мэт зургаа авхуулж үнэгүйдэлийн эсрэг өөрсдийнхөө дуу хоолойг нэгтгэж байжээ.Colin Firth, Thom Yorke, Jamelia, and Haile Gebrselassie Колин Фирт, Том Иорк, Жамэлиа, болон Хайлэ Гэбрсэласси нар энэхүү үйл ажилгаанд нэгджээ.

Ангилал:Шударга худалдаа
Princess of China

"**Princess of China**" нь Английн алтернатив рок Coldplay хамтлаг болон Барбадосын уран бүтээлч Рианна нарын хамтын уран бүтээл болсон дуу юм. Энэхүү дуу нь Coldplay хамтлагийн тав дах студи цомог *Mylo Xyloto* (2011) цомогт багтсан. Дууг Coldplay хамтлагийн гишүүд болох Гай Бэрримэн, Жонни Баклэнд, Вилл Чэмпион, Крис Мартин болон Бриан Эно нар зохиосон. Энэхүү дуу нь электрон рок, электропоп, Р&Б урсгалд харьяалагддаг. Улмаар Princess of China нь Mylo Xyloto цомгийн 4 дэх синглээр нэрлэгдэж, 2012 оны 2-р сарын 14-нд АНУ-ын олон нийтийн радиод илгээгдсэн. Дараа нь буюу 2012 оны 4-р сарын 13-нд онлайнаар борлуулагдаж эхэлсэн. Дууны сингл улмаар өргөжиж EP болж 2012 оны 6-р сарын 1-нд худалдаанд гарсан бөгөөд энэхүү хувилбар дууны акоустик хувилбар болон олон төрлийн "Remix" хувилбарууд багтсан байдаг.

"Princess of China" нь хөгжмийн шүүмжлэгчдээс магтаал/шүүмжлэл аль алиныг нь хүртсэн бөгөөд нэг хэсэг нь Мартин болон Рианна нарын хамтралыг сайшаасан байхад зарим хэсэг нь энэхүү дууг ердийн, онцгой зүйл байхгүй хэмээн шүүмжилсэн байдаг. Princess of China нь хөгжмийн чартуудад өндөр амжилт үзүүлсэн. Тухайлбал: АНУ-ын Биллборд чартад 20-р байр, Британы сингл чарт (UK Chart)-д 4-р байранд тус тус бичигдэж байсан. Мөн түүнчлэн Австрали, Шинэ Зеланд болон өөр 5 улсын чартад эхний 10 дотор багтсан.

Дууны клипийг Адриа Пэтти болон Алан Бибби нар найруулсан. Клипийн зураг авалт 2012 оны 3-р сард Лос Анжелес хотод хийж, 2012 оны 6-р сарын 2-нд нийтийн хүртээл болсон. Клипт Мартин болон Рианна нарын ээдрээтэй хайрын тухай өгүүлдэг. Клипт Рианна олон зэвсгээр өөрийгөө зэвсэглэсэн бурхдын дүртэй тулалддаг. Дууны клип шүүмжлэгчдээс сайшаал/шүүмжлэл хүртсэн. Зарим нь клипийг өндрөөр үнэлсэн бол зарим нь клипийн ази хэв маягийг шүүмжилсэн. Дууг 54 дэх удаагийн Грэмми наадамд амьдаар дуулсан. 

## Дуу бүтээгдэх явц
"Princess of China"-г Гай Бэрримэн, Жонни Баклэнд, Вилл Чэмпион, Крис Мартин нар зохиож, Бриан Эно, Маркус Дравс, Данэл Грийн болон Рик Симпсон нар продюсер хийсэн. Хамтлаг өөрсдийн Mylo Xyloto цомгоо бүтээгдэж байх явцад дуучин Крис Мартин Рианнатай хамтран шинэ дуу бүтээсэн гэдгээ мэдэгдсэн. Мартин энэ дуугаа Рианнатай хамтран дуулахад тусгайлан зориулж бүтээснээ тайлбарласан ба дуунд өөрийнх нь хоолой хангалттай сайн зохицно гэдэгтээ итгэлтэй байсан. Тэрээр хэлэхдээ: "Мөрөөдлийн тохиол шиг, бид дуугаа Рианна дуулна гэж төлөвлөн нууцаар дуугаа бичиж байлаа. Ингээд дуугаа бичиж дуусаад Рианнагаас хамтран дуулах эсэх талаар асуухад, тэр зөвшөөрсөн.".

Ангилал:Coldplay хамтлагийн дуунууд
Шибан

**Шибан (Шейбан****, Сибан)** бол Чингис хааны хүү Зүчи ханы тавдугаар хүү бөгөөд Зүчийн улсыг байгуулахад идэвхтэй зүтгэсэн хан хөвүүний нэг юм. Шибан 1237 оноос баруун зүгт хийсэн Бат хааны аян дайнд оролцож, Бат хан шинээр эзлэсэн нутгаа ах дүү нартаа нутаг хуваарьлан өгөхдөө Шибанд Уралын нуруунаас зүүнш Сырдарьяа, Сарысу, Чу гол хүртэлх нутгийг өгч захируулсан нь Орду эзэн, Бат хан хоёрын эзэмшлийн завсрын нутаг байсан. Тэрээр 1246, 1249, 1251 оны их хааныг өргөмжлөх их хуралдайд оролцсон. Түүний хэзээ нас барсан нь тодорхойгүй. 

## Удам 
Алтан Ордын Жанибег ханы дараах хаан ширээний төлөөх тэмцэлд Бат ханы шууд удмын хаад ноёдын дунд өрнөсөн хямралын эцэст Батын удмын бүх эрчүүд хядагдсны дараа 1360-1380 оны хооронд Зүчийн бусад хөвгүүдийн удмын ноёдын хооронд өрнөсөн хаан ширээний төлөөх тэмцэлд Шибан, Тугатөмөрийн удмынханы идэвхтэй оролцож хэд хэдэн хаад төр барьж, түүний удмын хаад Алтан Ордын задралын дараах Сибирийн хант улс, Бухарын хант улс, Хивийн ханлиг зэрэг улсыг байгуулан 18-р зууны эцэс хүртэл Дундад Азийн улс төрд нөлөөлж байсан.

Рашид ад-Дины Судрын чуулганд Шибан ноёныг 12 хүүхэдтэй гэж бичжээ. 

* Шибан
**Байнал
***Нялхтөмөр
***Бэрхтөмөр
***Биш Буха
** Баатар
***Хүтлүгбуха
***Жүчибуха
****Бадахул
****Бэхитөмөр
****Баянжар
****Исүбуха
** Хадаг
***Тулбуха
****Мөнхүдэй
****Түмэнтөмөр
*****Ужуухан
** Балган
***Тури
***Тухан
***Токдай
****Бахырча
****Купчек
****Жахан
** Цэрэг
***Туг Төмөр
** Мэргэн
***Туг Төмөр
***Ильбуха
** Хүртүг
***Кинас
** Аячи
***Учхар-Туг
** Сабилхан
***Хүтлүг Төмөр
****Бурултай
****Бэхи Төмөр
****Буралги
****Отман
****Сабтаг
****Исү Буха
****Төмөртэй
** Баянчар
***Өвгөн-Турхан
****Туганчар
** Мажар
***Туржи
** Хоничи

Ангилал:Боржигин

## Эшлэл 
Ангилал:13-р зуунд төрсөн
Ангилал:13-р зуунд өнгөрсөн
Ангилал:Боржигин
Ангилал:Зүчийн удам
Кожон ван

**Кожон ван** бол Чусон улсын 26-р эзэн ван юм. Түүнийг 12 настай байхад 1864 онд вангийн суудалд залжээ. Түүний эцэг Хынсон тэвонгүн нь Инжо вангийн дүү Нынчан их гүнгийн 8 дахь үеийн ач юм. Тухайн үеийн Андун Ким овогтны сонголтоор Чусон улсын вангийн угсааны холын садан И Мёнбок сонгогдсон юм. 

## Засаглалын үе
Түүний засаглалын эхний 10-аад жилд түүний эцэг Хынсон тэвонгүн төрийн хэргийг удирдаж байв. Энэ үед Христын шашны эсрэг үйл ажиллагаа явуулсанд 1871 онд АНУ, Францын довтолгоонд өртөж, Канхвагийн гэрээгээр Пүсань, Воньсань, Инчон 3 боомтыг нээж өгсөн. 1880-аад оноос Японы түрэмгийлэлд өртөж, бүх талаар шахалтад орж, 1895-1897 оны Чин-Японы дайнд Чин улс ялагдснаар, Японы шахалтаар Чусон улсын нэрийг сольж, Их Хан улсыг байгуулжээ. Эцэстээ 1907 онд өөрийн суудлаа, хунтайж И Чок-д шилжүүлсэн. 1919 онд Японы эзэнт гүрний колони Кэйжо хотын Доксу ордонд таалал төгсжээ.

## Холбоотой мэдээлэл
* Солонгосын вангуудын жагсаалт

   

Ангилал:19-р зууны ноёрхогч
Ангилал:20-р зууны ноёрхогч
Ангилал:Чусоний ван
Ангилал:Леопольдын одон шагналтан (их загалмай)
Ангилал:Гэгээн Маврикий ба Лазарын одон шагналтан (их загалмай)
Ангилал:Оросын Гэгээн Станислав одон шагналтан
Ангилал:Хүндэт легионы гишүүн (их загалмай)
Ангилал:Хризантем одон шагналтан (их загалмай одонгийн гинжний хамт)
Ангилал:Давхар Луу одон шагналтан
Ангилал:III Карлосын одон шагналтан
Ангилал:Хар Бүргэд одонгийн хүлэг баатар
Ангилал:1852 онд төрсөн
Ангилал:1919 онд өнгөрсөн
Сүньжон ван

**Сүньжон ван** (1874-1926) бол Солонгосын эзэнт улсын 2-р хаан, Солонгосын түүхэн дэхь сүүлчийн хаан юм. Түүний эцэг Кожон ван, 1907 онд хаан суудлаа найр тавин өгсний дараа 1910 он хүртэл хаанчилсан. 1910 оны 8 сарын 29-ний Япон-Солонгосыг нэгтгэх гэрээнд тамга дарснаар Солонгос нь Японы нэг муж болж, тэрээр хаан суудлаас бууж, *Чандок ордны И ван* хэмээх цолтойгоор амьдарч байгаад 1926 оны 4 сарын 24 нд Сөүлийн Чандок ордонд нас барсан.  

## Гэр бүл
* Эцэг: Кожон ван
* Эх: Мёнсон хатан
* Хатан: Сүньмён хатан (1872-1904), Сүньжон хатан (1894-1966)
* Хүүхэдгүй

ангилал:1874 онд төрсөн
Ангилал:1926 онд өнгөрсөн
Ангилал:Чусоний ван
Ангилал:Солонгосын ван
Ногоон хоног будаа

** Ногоон хоног будаа ** - (), ()

Түрүүний хэлбэрээр нь үнэгэн сүүл, үрээн сүүл гэх боловч хоног будаа гэж нэрлэх нь олон.

Ширүүвтэр шулуун иштэй 15-60 см өндөр нэг наст ургамал. Хавтгай юлдэрхүү навчтай, цайвар ногоон өнгийн бортгон баг цэцэгтэй.

Хавар эрт гарч намар нилээд орой болтол ургана. Уул тайгын бүсээс бусад Монгол орны бүх нутгаар өргөн тархсан ургамал бөгөөд гол төлөв дов толгодын наран талын энгэр чулуурхаг хажуугаар ургах боловч зам, шуудуу дагаж тариалангийн талбайгаар хог болж ургана.

## Ашигласан материал 
Ангилал:Ургамал
Ангилал:Монголын ургамлын аймаг
Солонгосын хааны гэр бүл

**Солонгосын хааны гэр бүл** нь Чусон улсыг үндэслэн байгуулсан Чоньжү И овогт **И Сон Гэ**гийн удамаас гаралтай. Тус овгийнхон 1910 он хүртэл Чусон улсад эзэн вангийн ургийнхад тооцогдож сурвалжит гэр бүлийн тоонд багтаж байсан. **Чоньжү И** овгийн тэргүүн нь 1392-1926 оны хооронд Чусон улс, Солонгосын эзэнт улсын их ван, хаад байсан. Харин 1926 онд Сүньжон ван нас барсны дараа түүний дүү Ыминь ханхүү, овгийнхоо тэргүүн нь болжээ.  Японы дарлалаас гарсны дараа хааны гэр бүлийнхэн Өмнөд Солонгост оршин суух болсон. XX зууны үе дуустал Ыминь ханхүүгийн гэр бүл тус овгийг толгойлж байсан бол, 2005 онд түүний хүү И Гү нь Токио хотод нас барсны дараа Кожон вангийн 5-р хүү И Кан Ыхуа гүнгийн хүү, охин, ач нарын дунд гол өрсөлдөөн өрнөж, **Солонгосын хааны гэр бүлийн холбоо**ны шийдвэрээр И Кангийн том охин И Хэйвон нь **Солонгосын хатан ван** болж, И Каны 3-р хүү **И Гап**ын том хүү И Вонь нь *Солонгосын вангийн залгамжлагч* болжээ.

## 1910 оноос хойшх үеийн Солонгосын вангийн суурийг залгамжлагчид 
* Сүньжон ван (1910-1926)
* Ыминь ханхүү (1926-1970)
* И Гү, Хоынь гүн (1970-2005)
* И Вонь (Солонгосын вангийн угсаа залгамжлагч), И Хэйвонь (Солонгосын хатан ван) (2005–одоо хүртэл)
## Гэр бүлийн зураг 
, Сүньжон ван, Кожон ван, Сүньмён хатан, Докхе гүнж]]
-ын эзэн хааны гэр бүл. Энэ нь ойролцоогоор 1915 оны зураг. Зүүн талаас: Кожон вангийн 6-р хүү Ыхуа гүн, Сүньжон ван, Кожон вангийн 7-р хүү  Ыминь гүн ,  Сүньжон вангийн хатан, Ый гүнгийн эхнэр Догиндан Гимби болон түүний хүү И Гонь; урд талд Кожон вангийн отгон охин Докхе гүнж]]

Ангилал:Солонгосын түүх
Өлзийт (Хэнтий)

**Өлзийт** нь засаг захиргааны хувьд Хэнтий аймгийн Хэрлэн сумын 7-р баг болох тосгон юм.

БНМАУ-ын Сайд нарын зөвлөлийн 1976 оны 386-р тогтоолоор Өлзийт сум, Чандганы Сангийн аж ахуйг анх байгуулах шийдвэр гарч, 1977 оны 03-р сарын 17-нд 20-иод ажиллагсадтайгаар анхны шаваа тавьсан түүхтэй. Өлзийт тосгон нь нийт 1105 хүн амтай.

Засгийн газрын бүсчлэн хөгжүүлэх бодлогын хүрээнд 2000 онд Хэрлэн сумын Өлзийт тосгон болон зохион байгуулагдсан.

 Өлзийт тосгон нь Улаанбаатар хотоос 287  км, аймгийн төвөөс 50 км зайд байрладаг.

Төв засмал замаас 12 км зайд байрлах тус тосгон Өмнөдэлгэр, Мөрөн , Жаргалтхаан сум болон Тахилгат тосгонтой хиллэдэг. 

## Газар зүй
Тосгоны нутаг дэвсгэр нь уул, гүвээ толгод бүхий тал хээр буюу мал аж ахуй болон газар тариалан эрхлэхэд тохиромжтой. Нийт газар нутгийн хэмжээ 145665 га.

Нийт талбайд эзлэх хувь:
*Хөдөө аж ахуйн газар	122000    83.7
*Тариалангийн газар	20000      13.7
*Хадлангийн газар	3400     2.3
*Тосгон суурин газар	265    0.2

### Томоохон уул, нурууд
Томоохон уул нурууд Бумбагарын улаан өндөр 1533.2 м, Хавтгай 1474.4 м, Хар өндөр 1469.7м, Хойд зотлог 1460.7м

Өндрийн цэг Бумбагарын улаан өндөр 1533.2 м

### Тал хөндий
Шорвогийн тал, Чандган тал

## Ашигт малтмал, уурхайн орд, боломж
Хүрэн нүүрс нөөцийг тогтоогоогүй. Давс 50 тн

### Гол мөрөн
Мөрөн голыг үертэй үед гүүрээр бусад үед машин унаа явганаар гарах боломжтой.

## Цаг уурын нөхцөл
Хуурайдуу сэрүүн зунтай, хахир өвөлтэй.

1 дүгээр сарын дундаж температур -35-40  °С, 7 дугаар сарын дундаж температур +25+35 °С, жилийн дундаж салхины хурд 9-15 м/с, жилийн хур тунадасны нийлбэр 50-120 мм

## Малын бүтэц
Сумын хэмжээнд 96710 толгой малтайгаас
*Тэмээ -77
*Адуу -6750
*Үхэр – 5110
*Хонь -50715
*Ямаа -34058 байна.

## Газар тариалан
Тосгоны хэмжээнд нийт 9257 га-д газар тариалан эрхэлдэг. Үүнээс 0.1 хувьд нь төмс, хүнсний ногоо, 15 хувьд нь улаан буудай, 84.9 бусад бүтээгдэхүүн тариалж байна.

## Цахилгаан хангамж
Тосгон нь Төвийн эрчим хүчний системд холбогдсон. Тосгоны төв дээр 35/6кВ-ийн дэд станцтай, хоёр АТП дэд станцаас тэжээгдэг.

## Ус хангамж
Тосгоны төвд цэвэр усны эх үүсвэрийн 2 гүний худаг, 10 м3 багтаамжтай 2 усан сан, төвийн ундны  усны худгаас 120 өрх, 4 аж ахуйн нэгж,  5 албан байгууллага   усаар хангагддаг.

Төв усан сан 300 м3 хүчин чадалтай ч ашиглалтын шаардлага хангахаа байж үйл ажиллагаа нь зогссон

## Дулаан хангамж
Тосгоны төв нь 2024 оноос төвлөрсөн уурын зуухтай болсон төсөвт 5 байгууллагыг халаалтаар хангаж байна.

Ангилал:Хэнтий аймгийн суурин
Ангилал:Монголын суурин
Петерсоны алгоритм

**Петерсоны алгоритм** нь анх 1981 онд Gary L. Peterson өөрийн нэрээр нэрлэж зохиосон билээ. Энэ нь бусад алгоритмыг бодвол энгийн ба 2 процессыг 1 нөөцөөр хосолсон маягаар ажиллуулдагаараа давуу талтай. Алгоритм нь `flag` болон `turn` гэсэн 2 хувьсагчтай.

### Жишээ код
P0 болон P1 нь Процесс, flag[n] нь үнэн, худал гэсэн утга оруулна. n нь хэддэх процессыг заана.

[[

Орчин үеийн компьютерийн архитектуруудын чиг хандлага нь үндсэн машин хэлний ачааллах, хадгалах гэх мэт командад ажилладаг учир, Петерсоны шийдэл нь архитектурд яг зөв ажиллах баталгааг өгч чадахгүй. Гэсэн хэдий ч Петерсоны шийдэл нь зарим нарийн төвөгтэй байдлыг програм хангамжийн загварт татан оруулж зурагласан байдаг ба эгзэгтэй асуудлыг шийдэх сайн алгоритмын тайлбараар хангадаг. Петерсоны шийдэл нь critical section ба remainder section хоёр процессоор хязгаарлагдана. Процессууд нь P0, Pi дугаарлагдана. Одоогоор Pi  байх үед, бид бусад процессыг Pj гэж тэмдэглэнэ. Энд  j=1-i байна. 
Петерсоны шийдэлд хоёр процессын хооронд хоёр өгөгдөл солилцох шаарлагатай байдаг.
                             Int turn;
                             Boolean flag[2];
Turn хувьсагч зарлагдахад critical section-д орно. Хэрэв turn==i бол процесс Pi нь critical secion-г гүйцэтгэхийг зөвшөөрнө. Flag массивыг процесс critical section-д нэвтрэхэд бэлэн болсон үед тэмдэглэнэ. Жишээлбэл, flag[i] нь үнэн бол, Pi нь critical section-д нэвтрэхэд бэлэн болсоныг илтгэж байна. Процесс Pi critical section-д нэвтрэхэд flag[i] үнэн болох бөгөөд j утгыг олгоно. Хэрэв хоёр процесс яг нэг цагт ижил орж ирвэл I, ба J – г ижил цагт хоёуланг нь олгоно. 

Ангилал:Алгоритм
Ангилал:Үйлдлийн системийн онол
Java cуурьтай програмчлалын хэл

#### Түүх 
Жава хэлийг 1991 онд James Gosling бүтээсэн бөгөөд анх Oak гэсэн нэрээр гарч байсан.
Java хэл нь C++ дээр түшиглэн зохиогдсон учир С++  хэл классын гадна функцүүдийг тодорхойлох боломжгүйн адил жава дахь бүх зүйл класс дотор бичигдэнэ. Мөн жава хэл С++ хэлний синтакс (бичиглэлийн дүрэм) – ийг өөртөө шингээн хязгаарлагдмал сул талыг шийдвэрлэж чадсан хэрэглээний өргөн боломжтой хүчирхэг хэл юм. Харин Жава – д суурилсан програмчлалын хэл гэхээс илүү жава хэлний ашиглаж болох давуу талуудыг тайлбарлая.

#### Платформ 
Жава хэл нь платформ хамаарахгүй ажилдаг өөрөө бол жава програмд өөрчлөлт оруулалгүйгээр өөр үйлдлийн систем(жиш : Windows, Linux, SunOs гэх мэт) дээр ажиллуулж болдог. Энэ бол Жава виртуаль машин (Java Virtual Machine) байх бөгөөд JVM нь програм болон платформын хооронд гүүр болж ажиллалдаг. Жава програм нь шууд платформ, техник хэсгүүдтэй харьцахгүй, харин машин болгон өөрийн гэсэн JVM буюу хэлмэрчтэй байх ба түүгээр дамжуулж ажиллана. JVM нь бодит машин биш боловч үнэндээ маш төстэй системийн програм юм.

Програм болон платформын хооронд орчуулагч ашиглладаг учраас Жава код нь натив кодоос бага зэрэг удаан ажиллана. Гэхдээ сайн хөрвүүлэгч болон виртуаль машины ачаар натив кодтой ойролцоо хурдаар ажиллуулж чаддаг.
JVM нь өөртөө хог цэвэрлэгч дэд систем болон алдаа барих аргацлалтай байдаг учраас Жава програмууд урт хугацаанд маш тэсвэртэй ажиллах чадвартай байдаг.
Хог цэвэрлэгч нь хэрэглэгдэхгүй байгаа объектуудыг санах ойгоос автоматаар чөлөөлж байдаг. Үүний ачаар програм зохиогч санах ой дүүрэлтэд санаа зовох хэрэггүй болсон. Хог цэвэрлэгч нь програмуудтай зэрэгцэн өрсөлдөж ажилладаггүй, систем харьцангүй чөлөөтэй болох үед ажлаа хийдэг.
#### JDK 
Алдаа барих гэдэг нь программыг унагахад хүргэдэг онцгой тохиолдлуудыг тухайн үед нь барьж тохирох шийдэл гаргах боломж олгодог.
Жава програмыг JDK(Java Development toolKit) багажаар бүтээнэ. JDK нь өдийг хүртэл маш цөөхөн хувилбар гарсан байдаг. JDK – д өөрийн гэсэн хөгжүүлэлтийн орчин байдаггүй. JDK – г ихэвчлэнэ android програмчлахад ашигладаг.
Жава програм ажиллах хүртэл 2 үе шат дамжина. Эхлээд эх кодыг байт код руу хөрвүүлнэ, дараа нь байт кодыг санах ойд ачаалаад тухайн машины натив код руу орчуулна. Ингээд машин код болон ажиллана.
Бугатти

**Бугатти** нь Эльзасын Мольсемд байршилтай байсан урьдны автомашин үйлдвэрлэгч юм. Тус компанийг үүсгэн байгуулагч нь Этторе Бугатти. 1909 оноос 1963 он хүртэл үйлдвэрлэлт явуулсан байна.

Бугаттигийн үйлдвэрлэсэн автомашинууд нь тухайн үедээ хамгийн өндөр амжилт гаргасан уралдааны тэрэг байснаас гадна хамгийн сайн, хамгийн тансаг спорт болон лимузин загварын автомашинд тооцогддог байсан учраас энэхүү маркийг домог болгосон юм. Анхны баригдсан үйлдвэр нь дэлхийн хоёрдугаар дайны дараа хаагджээ. Түүнээс хойш хоёр удаа шинээр сэргээсэн. Эхлээд 1987 онд  бизнесмэн Романо Артиоли Бугатти Автомобили Спа-г Италид үүсгэн байгуулав. 1998 онд Фолксваген концерн дизайн болон маркийн эрхийг нь эзэмшлээ болгон авчээ. Түүнээс хойш Бугатти Автомобилес С.А.С нэртэйгээр үйл ажиллагаагаа явуулж байна.

BugattiRacingCars.jpg|Францын уралдааны тэрэгний өнгө бүхий Бугаттигийн уралдааны тэрэгнүүд
Bugatti 50B.jpg|1938 оны Бугатти Тип 50В-н 8-цилиндрт хөдөлгүүр
Bugatti Type 35.jpg|Бугатти Тип 35B
Bugatti 51 Cockpit.JPG|Бугатти Тип 51-н кабин

## Цахим холбоос 
* Албан ёсны цахим хуудас

Ангилал:Францын урьдын автомашин үйлдвэрлэгч

Ангилал:Маркийн нэр
Ангилал:Формула-1-хөдөлгүүр үйлдвэрлэгч
Ангилал:Ле Маны 24-цагийн уралдааны баг
Лоренцын хүч

Соронзон орны зүгээс цэнэгтэй бөөмст үйлчлэх хүчийг **Лоренцын хүч** гэнэ.
Томьёо: F=B*q*V*sina
B- Индукц
q- Цэнэгийн хэмжээ
V- Цэнэгийн хурд юмммммм

Ангилал:Хендрик Лоренц
Ангилал:Цахилгаан соронзон
Сайрын хялгана

** Сайрын хялгана ** - (), ()

Говийн хялганын нэгэн адил нутгийн хүмүүс цагаан өвс, монгол өвс, жижиг хялгана гэж нэрлэдэг. Хатуу дэгнүүлт олон наст үет ургамал. 15-18 см өндөр, өнтэй зун түүнээс өндөр ургадаг. Ишний доод хэсэг навчны угларгаар ороогдсон байх учир хөрснөөс ил орших хатуу дэгнүүл үүсгэнэ. Хөгжлийн найлзуур мушгирсан урт, үржлийн найлзуур нилээд өргөн навчтай боловч үзүүр рүүгээ нарийсч төгсөнө. 5-7 см урт нэг тахирласан үзүүрээсээ үрээ хүртэл үсэнцрээр хучигдмал сортой байдаг.

Сайрын хялгана дөрөвдүгээр сарын сүүлч тавдугаар сарын эхээр ногоорон ургаж, зургаа долоодугаар сард цэцэглээд наймдугаар сард үрээ тараана. Сайрын хялгана цөлөрхөг хээрийн бүсийн нууруудын хотгор, ухаа бор хөрстэй газраар бэлчээрт зонхилон ургана. Цөлөрхөг хээрийн марцлаг болон элсэнцэр, сайртай элсэнцэр хөрстэй дов толгод, хөтөл гүвээ, тэгш газраар мөн тохиолдоно.

## Ашигласан материал 
Ангилал:Ургамал
Ангилал:Монголын ургамлын аймаг
Говийн хялгана

** Говийн хялгана ** - (), ()

10-25 см намхан, жижиг дэгнүүл бүхий үет ургамал. Түүний дэгнүүл хатуу бөгөөд ишний угийн навчны үхсэн угларгаас бүрдэнэ. Урт нарийн утас мэт навчнуудтай шивээний сор нь нэг тахирч тэр тахираа хүртэл нэгэн тийш бага зэрэг налсан гялгар цагаан урт үсэнцэртэй түүнээс цааш, үр хүртэлх сорын хэсэг үсэнцэргүй нүцгэн бөгөөд мушгирсан байна. 

Говийн хялганын ургах нь урд жилийн хур тунадаснаас шалтгаалах бөгөөд ердийн нөхцөлд дөрөвдүгээр сараас эхлэн ургаж зургаа долдугаар сард цэцэглээд найм, есдүгээр сард үрээ тараадаг. Хатсаны дараа өвлийн тэргүүн хагаст сайн хагдран хадгалагдаж байснаа хоёрдугаар хагасаас навч иш нь унаж эхэлнэ.

Говь цөлийн уулсын үйрмэг чулуу ба чулуурхаг хажуу, бэл зэргийг дагаж элбэг ургана.

## Ашигласан материал 
Ангилал:Ургамал
Ангилал:Монголын ургамлын аймаг
Magic

"**Magic**" нь Английн алтернатив рок Coldplay хамтлагийн бүтээл юм. Энэхүү дуу нь тэдний 6 дах студи цомог Ghost Stories цомогт багтаж улмаар цомгийн тэргүүн сингл болк 2014 оны 3-р сарын 3нд цомгоосоо түрүүлж худалдаанд гарсан. Дууг Coldplay хамтлагийн бүх гишүүд болох Гай Бэрримэн, Жонни Баклэнд, Вилл Чэмпион, Крис Мартин болон продюсер Паул Эпворт нар хамтран бичжээ. 

## Дуу бүтээгдэх үйл явц
Дуу хамтлагийн Лондон хот дах студуйд болох The Beehive, The Bakery-д 2013 онд бүтээгсэн. Эдгээр студид хамтлаг өөрсдийн өмнөх 2 цомог "Viva la Vida or Death and All His Friends" (2008), "Mylo Xyloto" (2011) цомгуудаа бүтээсэн. Дууны эхлэл хэсэг болох басс гитартай хэсгийг хамтлагийн гишүүн Гай Бэрримэн-н гэрт бүтээсэн.  Дуу нь дараа нь Лаурэн Акиулина BBC Radio 1-н Maida Vale Studios нэвтрүүлэгт оролцох үеэрээ ковэр хийн дуулсан. 

"Magic" дууны нүүр зургийг Чехийн сийлбэрчин-уран бүтээлч Мила Фурстова урласан. Нүүр зураг дээр цагаан тагтааг цэнхэр дэвсгэр дээр дүрсэлсэн ба Ghost Stories цомгийн нүүр зурагтай адилаар дотороо олон төрлийн үйл явдал, биетийг дүрсэлсэн байдаг. Нүүр зураг дээр дүрслэгдсэн зүйлс нь илбийн үзүүлбэртэй холбогдсон байдаг. Тухайлбал: нисэж буй хөзрүүд, илбийн тайз гэх мэт.

 
Ангилал:Coldplay хамтлагийн дуунууд
Хоёр гүүрний цаана

*** Хоёр гүүрний цаана *** - 2016 оны 11 сарын 25-нд нээлтээ хийсэн инээдэм, драм төрлийн Монголын уран сайхны кино.

Киног М.Энхдалай найруулж, гол дүрд Д.Гүрсэд, Н.Цэцэнбилэг, Б.Баатархүү, А.Хандмаа нар тоглосон.

## Агуулга 
Английн хөлбөмбөгийн гранд дэрби болох Ливэрпүүл болон Манчестэр-Юнайтэд багуудын фанатууд нэг дор тоглолт үзэх үеэр тэдний дунд сөргөлдөөн болно. Саруул гэх залуу эсрэг багийн урт үстэй нэгэн эрэгтэй фанатыг овоо хараандаа авсан байх бөгөөд, харанхуйд бужигнаан дунд андуурч, өөр нэгэн эмэгтэй фанат охиныг /Нандиа/ үсдээд зогсч байснаа тог ирэх агшинд мэднэ. Эмэгтэйчүүдийн эрхийг хамгаалах байгууллагын сэтгэлзүйч залуу ийм үйлдэл хийснээ хараад нүдэндээ ч итгэсэнгүй. Харин Саруулд, хуулийн хариуцлага хүлээх үү? Эсвэл Нандиагийн гэрт очиж, адаар ааштай өвөөг нь асрах уу? Гэсэн хоёр сонголтоос аль нэгийг нь сонгох үлдэв..

## Эх сурвалж 
Ангилал:21-р зууны монгол кино
Ангилал:Монгол кинонууд
Ангилал:Уран сайхны кино
Ангилал:2016 оны кино
Хамгийн богино процесс эхэнд үйлчлүүлэх төлөвлөлтийн алгоритм (Shortest Job First)

**Хамгийн богино процесс эхэнд үйлчлүүлэх төлөвлөлтийн алгоритм**(Shortest Job First) нь хамгийн богино гүйцэтгэлийн хугацаатай хүлээгдэж буй процессыг сонгон авч ажиллуулдаг төлөвлөлт(**scheduling**)-ийн бодлого юм. **SJF**(Shortest Job First) нь давуу эрхгүй алгоритм бөгөөд хамгийн богино үлдсэн хугацаа нь SJF-ын давуу эрх(**preemptive**)-ийн хувилбар болох юм. 

**SJF** нь маш энгийн бүтэцтэй ба хамгийн том давуу тал нь процесс тус бүрийн гүйцэтгэл дуусах хүртэлх дундаж хүлээлтийн хугацааг багасгах явдал юм. Гэсэн хэдий ч хэрэв богино процессууд тасралтгүй нэмэгдсээр байх үед урт ажлууд дахин дахин хойшлуулагдаж ажиллаж эхлээгүй байсан ч нөөцөд зай эзэлсээр байдаг. Хамгийн өндөр хариу үйлдлийн харьцаатай ажил эхэнд үйлчлүүлэх(**HRRN**) төлөвлөлтийн алгоритм үүнтэй төстэй боловч "**aging**" хэмээх аргыг ашиглан энэ асуудлыг шийдсэн байдаг. 

Бас нэгэн сул тал нь гүйцэтгэл явагдаж эхлэхээс өмнө процессын нийт хугацааг заавал мэдсэн байх шаардлагатай. Гүйцэтгэлийн хугацааг төгс байдлаар урьдчилан таамаглах боломжгүй ч үүнийг тооцоолох хэд хэдэн аргууд байдаг. 

**SJF**-ыг нэг нь комманд хүлээж байхад нөгөө нь гүйцэтгэгдэж байх зэрэг харилцан ажилладаг процессууд дээр ашиглахад их үр дүнтэй. Хэрэв нэг процессын гүйцэтгэл гэнэт тасрах юм бол аль процесс дараа нь ажиллахыг өмнөх процессын гүйцэтгэгдсэн хугацаанд үндэслэн сонгох буюу өмнөх процесс нь дараагийн процессынхоо шинжийг илтгэж өгдөг.               

**SJF**-ыг гүйцэтгэлийн хугацаа нь мэдэгдэж байгаа тусгай орчинд хэрэглэх нь хамгийн зүйтэй.      

Үйлдлийн систем
Наташа Королёва

**Наташа Королёва** нь Оросын дуучин юм.
## Бүтээлүүд
* «Жёлтые тюльпаны» (1990)
* «Дельфин и русалка» (1992)
* «Поклонник» (1994)
* «Конфетти» (1995)
* «Бриллианты слёз» (1997)
* «Сердце» (2001)
* «Осколки прошлого» (2002)
* «Веришь или нет (плюс Тарзан)» (2003)
* «Рай там, где ты» (2006)
* «Магия Л…» (2015)

## Цахим холбоос 
* Албан ёсны цахим хуудас

Ангилал:Оросын дуучин
Ангилал:Оросын кино жүжигчин
Ангилал:Хоолны ном зохиогч
Ангилал:Нэгдсэн Орос Намын гишүүн
Ангилал:Гавьяат Жүжигчин (ОХУ)
Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн
Ангилал:Оросууд
Ангилал:1973 онд төрсөн
Норов Бишрэлт хан

**Норов Бишрэлт хан** (?-1661) бол Боржигин овгийн Субадай Засагт хааны 3-р хүү юм. Тэр 1650-1661 оны хооронд **Халхын 7 хошууны** ерөнхий эзний хувиар удирдан, Манжийн эсрэг зогсож байсан. Түүний дараачаас Засагт ханы төлөө дотоодын тэмцэл өрнөж, энэ нь эцэстээ Халх Монголын тусгаар тогтнол алдах дотоодын дайнд хүргэсэн юм. 
### Гэр бүл 
* Эцэг:Субадай Засагт хан
** Ах дүү нар: 
# Соном ахай
# Сахимба эрдэнэ
# Гүмбү илдэн
# Гүн Бүрэн
# Одшир ахай
# Дасар Сэцэн ахай
# Самбуу тайж

#### Хөвгүүд
# Чуу Мэргэн Засагт хан (1661)
# Ванчиг Засагт хан (1661-1662)
# Цэнгүүн Засагт хан (1670-1685)
# Хар Аюуш
# Цагаан Аюуш
# Гэндэн дайчин
# Раш Галдан хутагт

## Холбоотой мэдээлэл
* Засагт хан аймаг 
* Субадай засагт хан

Ангилал:Алтан ураг
Ангилал:Боржигин
Ангилал:Засагт хан аймгийн хүн
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:16-р эсвэл 17-р зуунд төрсөн
Ангилал:1661 онд өнгөрсөн
Чуу Мэргэн Засагт хан

**Чуу Мэргэн** бол (?-1661) Норов Бишрэлт ханы ахмад хүү юм. 1661 онд Засагт ханы ширээг залгасан. Удалгүй хорлогдсон. Түүнийг дүү Ванчиг нь залгамжилсан.

Ангилал:Алтан ураг
Ангилал:Боржигин
Ангилал:Засагт хан аймгийн хүн
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:16-р эсвэл 17-р зуунд төрсөн
Ангилал:1661 онд өнгөрсөн
Ванчиг Засагт хан

**Ванчиг засагт хан** (?-1662) бол Норов бишрэлт ханы 2-р хүү. 1661 онд Хотгойдын Лувсанринчин Алтан ханы дэмжлэгтэйгээр ахыгаа хороож, Хан болсон. Түүний дараа дүү Цэнгүүн нь 1670 онд Засагт хан болсон.  

Ангилал:Алтан ураг
Ангилал:Боржигин
Ангилал:Засагт хан аймгийн хүн
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:17-р зуунд төрсөн
Ангилал:1662 онд өнгөрсөн
Цэнгүүн Засагт хан

**Засагт хан Цэнгүүн** (?-1685) бол Норов ханы 3-р хүү. Засагт сэцэн хан цолтой. 1666 онд өөрийн дураар хан ахын оронд хан болохдоо Ойрадын Сэнгэ хунтайжийн дэмжлэгийг авчээ. Ингэснээр салан тусгаарлагч Ойрадын эрх ашгийг Халхын дотор цээргүй оруулж эхэлсэн ба тэрбээр өөрийн аймгаа хүчээр тохинуулах гэж оролдсон нь олон отгийг Халхын зүүн гар буюу Түшээт хан руу дүрвэхэд хүргэжээ. Урьдын харьяатын маргааныг Цэнгүүн хан ингэж улам дэвэргэв. Хан ахын ахмад хүүг хан болгоогүй зэрэг зөрчлөөс болж Халхын ноёд чуулганаар түүнийг зөвшөөрсөнгүй. Тэрбээр хан хэмээгдэж 10 жил явж, заргалдсаар эцэстээ Төвөдийн Далай ламаар Халхын ноёдыг ятгуулж хан болжээ. 1677 онд албан ёсоор хан эрх зөвшөөрүүлсний дараа Түшээт ханы нутагт дүрвэсэн харьяат нараа өгөхийг Чахундоржоос эрчимтэй шаардах болжээ. Гэвч Чахундорж Халхын дотоод хуулийг барьж татгалзсан нь энэ 2 ханы урьдын зөрчлийг улам хурцатгажээ. Тэрбээр заргаа авахын тулд төвөд, манж нарыг ятган явсаар нас барав. 1685 онд нас барсны дараа түүний хүү Шар нь Засагт хан болсон.

Ангилал:Боржигин
Ангилал:Засагт хан аймгийн хүн
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:17-р зуунд төрсөн
Ангилал:1685 онд өнгөрсөн
Шар Засагт хан

**Засагт хан** **Шар** бол Норов Бишрэлт ханы хүү Цэнгүүн Засагт ханы том хүү юм. Засагт ханы гэр бүлийн доторхи Хан суудлын төлөөх тэмцэл нь Зүүнгарын Галданд томоохон боломж олгож тэрвээр Шарыг хан суудалд залхад туслах нэрийн дор Халхын дотоодын үймээнийг дэвэргэх дайсагналцуулах ажлыг хийж байв. Галдан нь өөрийн дүү Доржравданг Шарын дэргэд байлгаж Шарыг болон Засагт ханы хошууны хэргийг хянах гэж оролдсон. Гэвч Шар нь Галдангийн дүү Доржравдан түүний 300 цэргийн хамтаар Түшээт хан Чахундорж-оос зугтаж яваад алагдсан. 

Ангилал:Алтан ураг
Ангилал:Боржигин
Ангилал:Засагт хан аймгийн хүн
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:17-р зуунд төрсөн
Ангилал:1688 онд өнгөрсөн
11B-X-1371

11B-X-1371 нь ийм нэрээр нэрлэгдсэн аймшгийн богино хэмжээний бичлэг юм. Польш улсын нэр нь тодохрой бус хүн уг бичлэгийг 2015 оны 5 сарын 9-нд нийтэд түгээжээ.

Ашиглахаа больсон эмнэлэгийн балгасан дотор этгээд үйлдэл хийх нь дэлхийн хүмүүсийг айлгасан байдаг. Зарим нь үүнийг АНУ-ын сонгуулийн эсэргүүцэл гэж байгаа бол, зарим нь сүнс чөтгөр хэмээн таамаглажээ. Бичлэгийн дундуур морз кодоор "Чамд 1 жил үлдлээ" гэж хоромхон зуур гаргасан байгааг гярхай үзэгчид олоод харжээ.

## Гадны холбоос
* 

Ангилал:Богино хэмжээний кино
Интермед Эмнэлэг

**Интермед Эмнэлэг**(Intermed Hospital) нь Монгол Улсын Улаанбаатар хотод байрладаг анагаах ухааны тэргүүний ололт дэвшлийг эх нутагтаа анхлан нэвтрүүлж, дэлхийн жишигт хүрсэн тусламж үйлчилгээг үзүүлэхийг зорьдог эмнэл зүйн байгууллага юм. Интермед Эмнэлэг нь нийт 300 гаруй ажилчидтай, хэвтэн эмчлүүлэх 91 ортой бөгөөд мэс засал, дотор, хүүхэд, эх барих, эмэгтэйчүүд, эрчимт эмчилгээ, мэдээгүйжүүлгийн үндсэн тасгуудаас гадна нүд, шүд, чих, хамар, хоолой, мэдрэл, арьс, харшлын нарийн мэргэжлийн кабинетуудтай. Интермед эмнэлэг нь  жилд  5000 хүнд хэвтэн эмчлүүлэх, 100 000 хүнд амбулаторийн болон урьдчилан сэргийлэх тусламж, үйлчилгээг хүргэх хүчин чадалтай.

## Инновац 
Интермед эмнэлэг нь Европ стандартын дагуу Монголд баригдсан анхны эмнэлэг бөгөөд орчин үеийн оношилгоо, эмчилгээний дэвшилтэт технологийг нэвтрүүлж, иргэдэд эмнэлгийн тусламж, үйлчилгээг мэргэжлийн өндөр түвшинд хүргэхэд бодитой хувь нэмэр оруулахыг зорьж байна. Интермед Эмнэлэг нь Япон, Франц, Герман гэх мэт улс орнуудын чанарын хувьд өндөр брэндийн төхөөрөмжүүдийг ашиглан үзлэг, хяналт, шинжилгээ хийдэг.

## Хамтран ажилладаг байгууллагууд 
Интермед Эмнэлэг нь БНСУ-ын Корей Их Сургуулийн харъяа эмнэлгүүдтэй мэргэжилтэн солилцох, эмч мэргэжилтнүүдээ сургах, дадлагажуулах, үйлчлүүлэгчийн оношийг баталгаажуулах, үйлчлүүлэгч шилжүүлэх,  томоохон мэс ажилбаруудыг хамтран хийх гэрээтэй ажиллаж байна. Мөн УБ хотын төрөлжсөн нарийн мэргэжлийн төв эмнэлгүүд болон Хан-Уул дүүргийн нэгдсэн эмнэлэгтэй өвчтөн солилцох, оношилгоо, шинжилгээ хийх болон сургалт зохион байгуулах чиглэлээр хамтран ажиллаж байна. Түүнчлэн эм, эмнэлгийн хэрэгсэл, багаж тоног төхөөрөмж ханган нийлүүлэх гадаад, дотоодын компаниудтай гэрээтэй хамтран ажиллахын зэрэгцээ өвчтөн нүүлгэн шилжүүлэх чиглэлээр гадаад, дотоодын 4 нисэхийн компанитай хамтран ажиллаж байна.

## Цахим хуудас 
Интермед Эмнэлгийн цахим хуудас руу дараах холбоосоор нэвтрэнэ үү
http://www.intermed.mn/

Ангилал:2014 онд байгуулагдсан
Ангилал:Хан-Уул дүүрэг
Ангилал:Улаанбаатарын эмнэлэг
Трапец

thumb
Зөвхөн хоёр эсрэг тал нь параллель байх дөрвөн өнцөгтийг **трапец** (латинаар *trapezium*, эртний грекээр *τραπέζιον* *trapezion,* жижигрүүлсэн хэлбэр нь τράπεζα *трапеца* „ширээ“, „дөрвөн хөлт“ гэнэ. Трапецын параллель талуудыг түүний суурь гэнэ. Трапецын сууриудын хоорондох зайг түүний өндөр гэнэ.

## Талбай
Трапецын талбай нь түүний сууриудын нийлбэрийн хагасыг өндрөөр үржүүлсэнтэй тэнцүү байна.
:S = \frac{a + b}{2} \cdot h = mh

## Цахим холбоос 
## Эшлэл 
Ангилал:Дөрвөн өнцөгт
Ангилал:Геометрийн дүрс
Гүйлс

Өвөлд навчаа гөвдөг том биш сөөг, навч нь өргөндүү зууван мөртлөө оройн хэсэг нь хурц шовх, навчны зах нь шүдэрхэг, цэцэг нь цагаан юмуу ягаан өнгөтэй, навчилж эхлэхээс өмнө цэцэглэдэг. Цэцэглэх үедээ маш гоёмсог цэцэг нь бал агуулдаг, жимс  нь махлаг шүүслэг жимстэй, 6,7 сарын үед боловсорч гүйцдэг.

Титмийн хэлбэршүүлэлт хяргалтыг сайн даадаг. Хотын гудамж талбай болон албан байгууллага хувь хүмүүс хашаандаа тарихад маш тохиромжтой. Ялангуяа цэцэглэх үедээ маш гоёмсог харагддаг.

Ангилал:Мод
Ангилал:Тосны ургамал
Ангилал:Чавга (Сарнайн бүл)
Ангилал:Чулуутай жимс
ISO 3166-2:MN

**ISO 3166-2:MN** бол ISO 3166-2 дахь Монгол улсын илэрхийлэл юм. 

Энэхүү код нь 2 хэсгээс бүрдэх бөгөөд эхний хэсэг нь MN (ISO 3166-1 alpha-2 дахь Монгол улсын код), хоёр дахь хэсэг нь нэг болон гурван оронтой тооноос бүтнэ.

Хоёр дахь хэсэг нь:
* 1 оронтой бол: нийслэл
* 3 оронтой бол: аймаг
]]
## Аймаг, нийслэлийн кодууд 
MN
Ринчингийн Чадраабал

**Ринчингийн Чадраабал** (1931-1994) нь Монгол Улсын Хөдөлмөрийн баатар цолтой малчин юм.

## Намтар
Тэрээр 1931 онд Ховд аймгийн Чандмань суманд малчин ард Ринчингийн 2 дахь хүү болж төрсөн. Бага насандаа эцэг эхийнхээ гар дээр өсөж эрийн цээнд хүрээд хугацаат цэргийн албанд татагджээ. Цэргийн албаа хааж ирээд нутгийн бүсгүй болох, Бөх Жанжийн удам Жамсрангийн Даваажавтай ханилан сууж, 5 хүү, 6 охин төрүүлэн өнөр өтгөн айл гэр болсон.

1958 онд Чандмань сумын Шинэ зам нэгдэлд хоньчноор ажиллаж байгаад 1994 онд таалал төгссөн билээ.

Түүний хүүхдүүдээс мянгат, аварга малчин олон төрөн гарч, аавынхаа үйл хэргийг үргэлжлүүлэн, орон нутагтаа өнөр өтгөн айл гэр болцгоон амьдарч байна. Нэг хүү нь улсын заан Бямбадорж.                                                                                                                                                                               

## Гавьяа шагнал
*Ардын их хурлын депутатаар 2 удаа сонгогдсон
*Сүхбаатарын одон
*Хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийн одон
*Алтан гадас одон
*Хөдөлмөрийн хүндэт медаль, ойн хүндэт медалиуд
*1979 оны 12 дугаар сарын 01-ны №368 тоот тогтоолоор Монгол Улсын Хөдөлмөрийн Баатар цол хүртсэн.

Ангилал:1931 онд төрсөн
Ангилал:1994 онд өнгөрсөн
Ангилал:Монголын малчин
Ангилал:Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар
И Ынь

**И Ынь** бол (хангыль:이은 의민태자; Англи галигI Eun Uimin Taeja)(1897 10 сарын 20 - 1970 оны 5 сарын 1) Чонжү И овогт Кожон вангийн 7-р хүү. 1897 оны 10 сарын 20-ний өдөр Кожон вангийн Ём Сонён нэрт татвар эмээс төрсөн. 1900 онд *Ён чинван* цол хүртэж, 1907 онд Японы эзэнт гүрний нутагт очиж амьдарсан. 1920 онд Нашимото Масакотой гэрлэсэн. 1926 оны 6 сарын 10 нд Сүньжон ван таалал төгссөний дараа түүнийг Солонгосын вангийн залгамжлагч болгож, И овогтны 28-р тэргүүнд өргөмжилсөн. 1945 оныг хүртэл Японы армид хүчин зүтгэж, Генерал цол хүртэж байсан. Дайны дараа Сынман Рии Ерөнхийлөгчийн зөвшөөрөлөөр нутагтаа буцаж ирсэн. 1970 онд Сөүлийн Чандок ордны *Наксон өргөө*нд нас барсан. Намъянжү хотын Хонрынд оршуулсан. 

## Гэр бүл
* Эцэг:Кожон ван
* Эх: *Ём Сонён татвар*
* Эхнэр: Нашимото Масако
* Хүүхэд: **И Жинь** (1921-1922);  И Гү (1931-2005)

Ангилал:1897 онд төрсөн
Ангилал:1970 онд өнгөрсөн
Ангилал:Чусоний ван
И Вонь

**И Вонь** (1962 оны 9 сарын 23 нд төрсөн) бол Чусонь улсын Кожон вангийн 5-р хүү И Кан гүнгийн 3-р хүү **И Гап**ын том хүү юм. 2005 онд Солонгосын хааны гэр бүлийн тэргүүн И Гү нас барсны дараа 2006 онд 황사손 (Hwangsason) буюу Хааны угсаа залгамжлагч цол хүртэж, И Хэйвонь хатан вангийн хамтаар Хааны гэр бүлийн тэргүүн болжээ. Тэрээр Hyundai грүппт томоохон албан тушаалд ажилладаг. '''

## Холбоотой мэдээлэл
* Солонгосын хааны гэр бүл
* И Гү
* И Хэйвонь

Ангилал:Солонгосын ван
Ангилал:Кёнги аймгийн хүн
Ангилал:Өмнөд Солонгосчууд
Ангилал:1962 онд төрсөн
И Гү

thumb|Хүүхэд байх үеийн зураг
**И Гү** нь (1931-2005) (Хангил:이구 황세손; Англи: Yi Gu Hwangseson) Чусон улсын Кожон вангийн 7-р хүү И Ынь-ий бага хүү бөгөөд 1970-2005 он хооронд  Солонгосын хааны гэр бүлийн тэргүүн байсан хүн юм.  Тэр Нашимото Масакогоос 1931 онд төрсөн. 1959 оны 10 сарын 29 нд Жулиа Муллоктой гэрлэжээ. 1964 онд Солонгосын иргэншилтэй болж, Чандок ордны Наксон өргөөнд амьдарч байгаад 1990-ээд оноос Японд амьдрах болсон. 1982 онд эхнэр Жулиа Муллок, 1989 онд Нашимото Масако нар нас барсан. 2005 оны 7 сарын 16 нд Токио хотод нас барсан. Хүүхэдгүй. 

## Холбоотой мэдээлэл
* Солонгосын хааны гэр бүл
* Кожон ван
* И Ынь

Ангилал:1931 онд төрсөн
Ангилал:2005 онд өнгөрсөн
И Хэйвонь

**И Хэйвонь** (1919 оны 4 сарын 24- одоо хүртэл) бол Чусон улсын Кожон вангийн 5-р хүү И Кангийн том охин юм. 1936 онд *Ли Сонгиү*тэй гэрлэж 3 хүү 1 охинтой болсон. 2005 онд Солонгосын хааны гэр бүлийн тэргүүн И Гү нас барсны дараа түүний суудлын төлөө өрсөлдсөн. 2006 оны 9 сарын 29-ний **Солонгосын хааны гэр бүлийн холбоо**ны шийдвэрээр **Солонгосын хатан ван** болж, овгийн тэргүүн босон. Түүний дүү *И Гап*ын хүү И Вонь-ийг Солонгосын вангийн залгамжлагч болгожээ. 

## Холбоотой мэдээлэл
* Солонгосын хааны гэр бүл 
* Кожон ван
* И Кан

Ангилал:1919 онд төрсөн
Ангилал:Солонгосын ван
Принтер

**Принтер** () нь компьютерээс эх бичиг, бичиг баримтын зургийг цаас юм уу тунгалаг хальсанд **хэвлэх төхөөрөмж** юм. Ихэнх принтер кабель утсаар, USB утсаар холбогддог бол сүлжээний принтер нь дотоод сүлжээгээр дамжин сүлжээнд байгаа нэгж компьютер бүрт залгагдах боломжтой байдаг. Сүүлийн үеийн принтерүүд нь мөн мемори карт, дижитал зургийн аппарат, хувилуур зэргээс шууд залгагдан хэвлэх боломжтой болсон. Цөөн тохиолдолд хувилуур, дүрсжүүр, факсын төхөөрөмжтэй нэгтгэгдсэн иж бүрэн хэвлүүр бас байдаг.

Энгийн хэрэглээнд хэвлүүрийн өртөг харьцангуй өндөр юм. Нэг минутанд 30 хуудас хэвлэх чадалтай бол хурдан гэж үздэг, тиймээс үүнээс удаан ажилладаг хэвлүүр бол арай хямд үнэтэй худалдаалагддаг. Хэвлэх үйлдвэрт энгийнээс илүү өндөр хүчин чадалтай принтер шаарддагдаг.

Ангилал:Компьютерын техник хангамж
Докхе үнжү

**Докхе үнжү** бол Чусоний Кожон вангийн **Ян Гви-ин** татвар эмээс 1912 оны 5 сарын 25 нд Сөүлийн Чандок ордонд төржээ. Түүний эх нь Кожон вангийн татвар эм байсан учраас Чусонь улсын хааны гэр бүлийн хуулиар **үнжү (옹주)** цол хэрэглэх болжээ. Учир нь **тухайн улсын их хатнаас төрсөн охин хүүхэд гүнж болох эрхтэй** юм. 

## Намтар
1919 онд түүнийг Ким Жан Хан гэх залуутай сүй тавьжээ. Японы талаас түүний сүйг цуцалсан явдлаас болж, Кожон ван таалал төгсжээ. 1925 онд Япон руу сургуульд явуулж, Японы ихэс дээдснийн хүүхдүүд сурдаг Гакүшүюн сургуульд оруулжээ. Тухайн үед ичимхий дуу муутай хүүхэд байсан бөгөөд 1929 онд эх нь нас барсан явдал нь сэтгэцийн өөрчлөлттэй болоход нөлөөлсөн. 
1931 оны 5 сард Тайшо хаан, Тэймэй хатны зарлигаар түүнийг **Со Такэюки** гэх сурвалжит залуутай гэрлүүлсэн. 1932 оны 8 сарын 14 нд тэр хоёрын дундаас Масаэ (正惠) (Солонгос нэр нь Жонхэ (정혜) ) нэг охин төрсөн. Дэлхийн 2-р дайнд Япон улс ялагдсний дараа 1953 онд Докхе үнжү, Со Такэюки нар гэрлэлтээ цуцлуулсан. 
Олон жил эмнэлэгт хэвтэж эмчлүүлсний дараа 1962 оны 1 сарын 26 нд Солонгост 37 жилийн дараа эргэн иржээ. 1989 оны 4 сарын 29 нд нас барах хүртлээ Чандок ордонд амьдарч байжээ. Түүний шарилыг Намъянжү хотын Хонрюрынд оршуулсан.

## Холбоотой мэдээлэл
* Солонгосын хааны гэр бүл
* Кожон ван

Ангилал:1912 онд төрсөн
Ангилал:1989 онд өнгөрсөн
Нарны зай

thumb|Нарны зай.
thumb|font=5|Нарны зайгаар цахилгаан төхөөрөмж ажиллах үндсэн бүтэц. 1. Нарны гэрлийг нарны зайн хавтан хурааж эрчим хүчийг голын цэнэг хянагчид (charge controller) дамжуулна. 2.Цэнэг хянагч зайнаас ирсэн цахилгаанг эхэлж зай хураагуурт дамжуулна. 3. Зай хураагуур бүтэн цэнэглэгдэх хүртлээ цахилгаанг нарны зайнаас авна. 4. Компьютер зэрэг цахилгаан хэрэглэгч ажиллаж эхлэхэд цэнэг хянагч цахилгааныг заасан вольтын хэмжээний дагуу зай хураагуураас хэрэглэгч компьютерт дамжуулж хангана.

Нарны зай нь гэрлийн туяаны эрчим хүчийг фотовольтын нөлөөллөөр буюу физикийн ба химийн нөлөөллөөр шууд цахилгаан эрчим хүч болгодог төхөөрөмж бүтээц болно. Цахилгаан-фото бүтээц нь гэрэл тусгахад гүйдэл, эсэргүүцэл, вольт нь өөрчилөгддөг төхөөрөмж юм. Нарны зайг олноор хавтанд байрлуулж нарны зайн хавтанг бүтээдэг. 

Нарны зай нь эх үүсвэрээс хамааралгүйгээр ихэнх төрлийн гэрлээс цахилгаанг үүсгэж чаддаг. Нарны зайг мөн бусад төрлийн гэрлийг мэдрэгч төхөөрөмж бүтээхэд ашигладаг.

## Хэрэглээ
Нарны зайг орчин үед бүх төрлийн цахилгаан үйлдвэрлэлд гэр ахуйд ба аж ахуйн хэрэглээнд өргөн нэвтрүүлж байгаа бөгөөд Англи, Герман зэрэг баруун европын зарим улсуудад нарны ба салхин эрчим хүчний үйлдвэрлэл нь уламжилалт нүүрсний ба цөмийн эрчим хүчний үйлдвэрллээ даваад байна. 

Анхны бодитой ажиллагаатай нарны зайг 1954 оны 4 сарын 25-нд АНУ-ын Бэлл Лаборатори судалгааны байгууллага бүтээжээ. 1958 оны АНУ-ын хөөргөсөн Вангард хиймэл дагуулд нарны зайг их биед нь байрлуулж урамжилалт зайг нь нарны эх үүсвэрээр давхар тэжээгч технологийг хамгийг анх нэвтрүүлжээ. 1959 оноос Эксплорер 6 хиймэл дагуулд том далавч маягаар нарны зайг байрлуулснаар шинжлэх ухаан технологийн хэрэглээнд бодитой нэвтэрч эхлэв.

Ангилал:Фотовольтаик
Ангилал:Хагас дамжуулагч эд хэсэг
Ангилал:Оптоэлектроник
Армстронгит

**Армстронгит** Өмнөговь аймгийн Ханбогд сум орчмын шүлтлэг боржинг судалж байгаад 1968 онд нэгэн сонирхолтой эрдэс нээн олжээ. Цаашдын нарийн судалгаагаар шинжлэх ухаанд цоо шинэ эрдэс болохыг тогтоож, түүнийг саран дээр анх удаа буусан Америкийн сансрын нисгэгч Нил Армстронгийн нэрээр нэрлэжээ.

Байгальд хүрэн бор, хүрэн шаргал өнгөтэй, мөхлөг, ширхлэг юм уу, тэгш талт талст үүсгэн тохиолддог энэ эрдсийн найрлагын 80 орчим хувийг цахиур, цирконийн исэл, 9-10 хувийг кальцийн исэл эзэлдэг. Мөн хөнгөн цагаан, газрын ховор элементүүд, фосфор, магни, натри, кали, титаны исэл аравны хувиар, хар тугалга, мөнгө, хром зэрэг махбод маш бага хэмжээтэй хольц байдалтай оролцдог.

## Ашигласан материал 
Ангилал:Эрдэс
Теризинозавр

**Теризинозавр** нь урд мөчний хувьд ер бусын этгээд хөгжилтэй, аварга махчин үлэг гүрвэлийн бие даасан бэсрэг баг дейнохерозаврын бүлгийн амьтан юм. Теризинозавр бол шинжлэх ухаанд одоогоор урд мөчөөрөө л зөвхөн олдож судлагдсан амьтан билээ. Анх зөвлөлтийн ШУА-ийн палеонтологийн экспедиц 1946-1949 онд Монгол улсад ажиллахдаа 60 орчим сантиметрийн урттай ганц нэг саланги хумсыг нь олж судлаад далайн яст мэлхийтэй төстэй мөлхөгч амьтан гэж үзсэн байна. Монгол, зөвлөлтийн палеонтологичид 1973 онд Өмнөговь аймгийн Гурвантэс сумын нутаг Хэрэмийн цаваас Теризинозаврын бараг бүтэн урд мөчийг судалснаар энэ бүлгийн үлэг гүрвэлүүд бол бие даасан нэг язгуурын амьтад болохыг нотолсон юм.

Теризинозавр 60 сая жилийн өмнө буюу хожуу цэрдийн үед амьдарч байжээ.

### Филогенетик 
## Ашигласан материал 
Ангилал:Үлэг гүрвэлүүд
A Head Full of Dreams (дуу)

"**A Head Full of Dreams**" нь Британийн рок Coldplay хамтлагийн дуу юм.

Ангилал:Coldplay хамтлагийн дуунууд
Нарны хавтан

thumb|280px|Нарны зайн хавтан
thumb|280px|Нарны дулааны хавтан
thumb|280px|Нараар ус халаагч хавтан
Нарны  хавтан нь нарны туяаг шингээж цахилгаан ба дулааныг хүний хэрэглээнд ялгаж авахад зориулсан төхөөрөмж юм. 

Нарны зайн хавтан нь 6х10-ийн тоотой нарны зайг багтаасан голдуу 100-365 ваттын тогтмол гүйдлийг гаргах зориулалттай байдаг. Нарны зайн хавтангийн АҮК нь 16% байдаг сүүлийн үеийн зарим худалдаанд байгаа хавтангийн АҮК 22-24%-д хүрсэн. Нэг ширхэг хавтан зөвхөн хязгаарлагдмал эрчим хүчийг хангадаг тиймээс хэд хэдэн хавтангаар илүү бодитой хэрэглээ хангах эрчим хүчний үүсгүүрийг байгуулдаг. Нарны эрчим хүч бүр унасаар байна энэ нь байгальд хоргүй сэргээгдэх эрчим хүчийг дэлгэрүүлэх дэлхий даяар өрнөж буй Ногоон бодлогтой холбоотой юм. 

Нарны дулааны хавтан нь нарны битүү хавтанд олон тооны метал хоолойг байрлуулж усыг эсвэл агаарыг нарны туяаны дулаанаар өндөр халсан халуун орчинд халааж хүний хэрэглээг дулаан ус ба агаараар хангах маш энгийн зарчимаар ажилладаг төхөөрөмж юм.

Ангилал:Зай цэнэглэх техник
Ангилал:Фотовольтаик
Дарханы Төмөрлөгийн Үйлдвэр ХК

**Дарханы Төмөрлөгийн Үйлдвэр ХК** нь анх 1990 оны 04 сарын 14 өдрийн Сайд нарын Зөвлөлийн 160 дугаар тогтоолоор Монгол болон Япон улсын засгийн газар хоорондын гэрээний дагуу БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн Техник Засварлах металл боловсруулах үйлдвэрийн асуудал эрхэлсэн комиссын харьяалалд инженер Ганжууржав, А.Балжинням, Г.Ойдов, Н.Норовсүрэн, Ц.Бээжин нарын менежментийн багийн удирдлагаар Дархан-Сэлэнгийн бүс нутаг дахь Баянгол,Төмөртэй, Төмөртолгой гэх 3 төмрийн хүдрийн орд газруудыг түшиглэн байгуулагджээ. Үйлдвэрийн шавыг 1990 оны 7 сарын 4-ний өдөр тавьснаар бүтээн байгуулалтын ажил 4 жилийн хугацаанд явагдаж, 1994 оны 7 сарын 4-ний өдөр бүрэн хэмжээгээр ашиглалтад орсон түүхтэй.

Тус компани нь төмрийн хүдрийн олборлолт, боловсруулалт, экспорт, гангийн үйлдвэрлэл гэсэн чиглэлээр үндсэн үйл ажиллагаагаа явуулдаг, Монгол улсын анхны бөгөөд хамгийн том ган үйлдвэрлэгч, үндэсний томоохон компаниудын нэг юм. Компаний Ерөнхий захирлаар Д.Батжавхлан (Монголын Үндэсний Аж Үйлдвэрийн Зөвлөлийн Ерөнхийлөгч) 2014 оны 4 сараас эхлэн ажиллаж байгаа бөгөөд одоогоор нийт 1405 ажилчинтайгаар үйл ажиллагаагаа явуулж байна.

Дарханы Төмөрлөгийн үйлдвэр ХК нь төрөл бүрийн хэмжээтэй барилгын иржгэр, гөлгөр ган туйван, ган булан, ган бөмбөлөг болон төмрийн хүдрийн баяжмал гэсэн бүтээгдэхүүнүүдийг үйлдвэрлэж, дотоод болон гадаадын зах зээлд борлуулан ажиллаж байна.

=“Уул уурхай, металлургийн цогцолбор” төсөл=

Дарханы төмөрлөгийн үйлдвэр нь өөрийн эзэмшлийн Төмөртолгой, Төмөртэй болон Хуст-Уулын төмрийн хүдрийн ордуудыг түшиглэн төмрийн хүдрийг боловсруулж, төмөрлөг түүхий эдийн хомсдолыг багасгах, үйлдвэрийн хүчин чадлыг өсгөх, үйлдвэрлэж буй бүтээгдэхүүний нэр төрөл, тоо хэмжээг нэмэгдүүлэх, одоогийн Дарханы төмөрлөгийн үйлдвэрийг өргөтгөх, “Уул уурхай, металлургийн цогцолбор” байгуулах 5 жилийн концепци төлөвлөгөөг 2010 онд анх боловсруулж, үндэсний хөрөнгө оруулагч компани болох “Кью Эс Си” ХХК-тай хөрөнгө оруулалтын гэрээ байгуулан хамтран ажиллаж эхэлсэн.

Монгол Улсын Концессын тухай хууль болон бусад эрх зүйн актуудыг үндэслэн “Дарханы Төмөрлөгийн Үйлдвэр” ТӨХК-ийн “Уул уурхай, металлургийн цогцолбор”-ийг шинэчлэн сайжруулах, барих, ашиглах зорилгоор 2014 оны 4 сард дээрх “Кью Эс Си” ХХК нь Эдийн Засаг Хөгжлийн Яамтай Концессын гэрээ байгуулсанаар төслийн үндсэн хөрөнгө оруулагч, гүйцэтгэгч компани болсон. Төслийн туслах хөрөнгө оруулалт, хэрэгжилтийг Дарханы Төмөрлөгийн Үйлдвэр ХК хариуцан “Кью Эс Си” ХХК-тай хамтран ажиллаж байна.

=Холбоос=
:*https://web.archive.org/web/20170519071535/http://www.dmp.mn/home
Haier

Анх 1920 онд БНХАУ-ын Чиндао хотод хөргөгчний үйлдвэр байгуулснаар **Haier** компанийн түүх эхлэжээ. Тус улсад болсон 1949 оны төрийн эргэлтийн дараа үйлдвэрийг улсын өмчлөлд шилжүүлсэн бөгөөд 1980 он гэхэд Haier-ийн үйлдвэр 1,4 сая гаруй юанийн өртэй, жилд ердөө 80 ширхэг хөргөгч үйлдвэрлэдэг болж дампуурлын ирмэгт тулсан байна. Иймд үйлдвэрийн нөхцөл байдлыг сайжруулахын тулд 1984 онд тухайн үед амжилттай яваа залуухан менежер Жан Руйминийг үйлдвэрийн даргаар томилжээ. Жан удирдагч ажлаа авсан даруйдаа үйлдвэрлэлийн явц дахь чанарын удирдлагын тогтолцооог сайжруулах шаардлагатайг олж харсан гэдэг.

Тоног төхөөрөмжүүдээ шинэчлэн, гадаад худалдааны нээлттэй бодлогын хүрээнд Германы Liebherr компанийн үйлдвэрийн тоног төхөөрөмжийг худалдан авч, чанарын өндөр түвшинд үйлдвэрлэлээ явуулж эхэлсэн байна.

Евро мониторингийн хийсэн судалгаагаар Haier корпораци өнөөдөр гэр ахуйн цахилгаан барааны үйлдвэрлэлээр дэлхийд 4-рт ордог, дотоодын зах зээлдээ хамгийн үнэ цэнэтэй брэнд бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэгч болж чадсан юм. Haier корпораци дэлхийн 30 гаруй улс оронд 240 гаруй салбар компани, 50,000 гаруй ажилтантайгаар үйл ажиллагаагаа явуулж буй дэлхийн хэмжээний томоохон үйлдвэрлэгч болж чаджээ.

2013 оны 2 дугаар улиралд Haier корпораци Японы Sanyo корпорацийн зүүн өмнөд ази дахь үйлдвэрүүдийг технологи, бүтээгдэхүүнүүдийн хамт худалдан авсан ба одоо Японы зах зээлд хүчтэй нэвтэрч эхлээд байна.

Монгол улсын зах зээл дээр Haier брэндийн хөргөгч, хөлдөөгч, угаалгын машин, зурагт зэрэг гэр ахуйн цахилгаан бараа «PC mall» сүлжээ дэлгүүрээр борлуулагдаж байна. Манай улс Европ болон ОХУ-тай ижил бүсэд харъяалагддаг тул Haier-ын үйлдвэрээс  манайд нийлүүлж буй бүхий л бүтээгдэхүүнүүд нь Европын стандартыг хангасан байдаг.

## Цахим холбоос 
* Албан ёсны цахим хуудас

## Эшлэл 
Ангилал:Хөрөнгийн биржид бүртгэлтэй аж ахуйн нэгж
Ангилал:Гэр ахуйн төхөөрөмж үйлдвэрлэгч
Ангилал:БНХАУ-ын үйлдвэрлэгч аж ахуйн нэгж
Ангилал:Шаньдун
Ангилал:Чиндао
Ангилал:1984 онд байгуулагдсан