open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Бор галуу

**Бор галуу** , *Anser anser*, нь Нугасныхан овгийн шувуу юм.

## Гадаад төрх 
т.]]
Энэ зүйл нь томхон биетэй ба 74-84 см урт, далавчаа дэлгэхэд 149-168 см, 2.3-5.5 кг жинтэй юм. Том толгой, гурвалжин хошуутай, хөл нь ягаан өнгөтэй. 

Баруун Европын дэд зүйл болох  *A. a. anser* нь ягаан шардуу хошуутай ба Азийн дэд зүйл болох  *A. a. rubrirostris*-с биеэр арай жижиг, бараандуу зүстэй. Орос, Монгол, Хятадын хойд хэсэгт нутаглана. Өвөл Энэтхэг болон Хятадын өмнө зүгрүү нүүдэллэдэг.

## Тархалт 
Бор галуу Европын олон улс оронд таарах ба зүүн зүгт Ази, Хятад хүртэл нутаглана. Тэд нүүдлийн шувуу бөгөөд өмнө зүгт өвөлждөг. 

Мөн Хойд Америкт цөөн тооны бор галуу бий. Эдгэр галуу нь голдуу цэцэрлэгт хүрээлэн зэрэг хотын ойр амьдарна. 

д.]]
Тэд 4-5 сард үүр засан 5-6 өндөг гаргах ба 28-29 хоног дараад дэгдээхэй болно.

## Зургийн цомог 

Image:Greyleg Geese I IMG 8223.jpg| Энэтхэгт.
Image:Greylag Geese I-Bharatpur IMG 8225.jpg| Энэтхэгт
Image:Greygoose.jpg 
Image:Greylag Goose (Anser anser).jpg|
Image:Anser anser (aka).jpg|
Image:Husa velká.jpg|
Image:Greylag_goose_flying.jpg|
Image:Geese flying Oxford 20050326.jpg|
Image:Greylag Goose in St James's Park, London - May 2006.jpg|Лондонд.
Image:Graugans (Anser anser).jpg|Германд.
Image:wildgansflug.jpg|
Image:Greylag_Goose_Grauwe_Gans.JPG|
Anser anser MHNT.ZOO.2010.11.14.3.jpg |Museum specimen 

## Цахим холбоос 
* RSPB A to Z of UK Birds
* Greylag Goose videos, photos & sounds on the Internet Bird Collection
* Confusing Domestic Geese - An article about Greylag geese in North America, with photos
* the Greylag Goose in the Oostvaardersplassen - An article about the Greylag Goose population in nature reserve Oostvaardersplassen, the Netherlands
* Greylag Goose pictures Wildlife Greylag Goose photos- adult with nestlings and voice

Ангилал:Галуу
Ангилал:Агнуурын шувуу
Ангилал:Евразийн шувууд
Момбаса

**Момбаса** (Англиар *Mombasa*) нь Энэтхэгийн далайн эрэгт орших, Кени улсын хоёр дахь том хот юм. Томоохон боомт тус хотод олон улсын нисэх онгоцны буудал бий. Эргийн аялал жуулчлалын аж үйлдвэрийн төв хот болно. Уг хотын нэр нь араб хэлний "Дайны арал" гэсэн утгатай **Манбаса** хэмээх үгнээс гаралтай бөгөөд свахили хэлээр *Кисива Ча Мвита* (товчоор Мвита) гэдэг.

## Хотын дүр төрх 

 Mombasa-MarketHall.jpg|Хуучин зах
 Oldpostofficemombasa.JPG|Хуучин төв шуудан
 Fort JesusMombasa.jpg|Исүс цайз

## Уур амьсгал 
## Цахим холбоос 
* MombasaInfo
* Imombasa
* WorldStatesmen - Kenya

## Эшлэл 
Ангилал:Африкийн суурин
Ангилал:Далайн боомттой суурин
Ангилал:Кенийн суурин

Ангилал:Саятан хот
Бор нугас

**Бор нугас** (***Anas strepera***) нь Нугасныхан овгийн өргөн тархсан шувуу юм.

## Гадаад төрх 
thumb|left|Колкатад.
thumb|left|Хос
thumb|left|Залуу бор нугас
Бор нугас нь **46–56 см** урт, далавчаа дэлгэхэд  **78–90 см** бөгөөд эрэгчин нь эмэгчинээс үл мэдэг том байна. Биеийн жин нь 990 гр юм.   Эмэгчин бор нугас цайвар бордуу, Зэрлэг нугасны эмэгчинтэй төстэй өд сөдтэй. Ялгагдах нь хошуу болон арай жижиг биетэй ба гэдэс нь цагаан байна.

thumb|left|

## Тархалт 
Энэхүү шувуу Европ, Азийн хойд хэсгээр нутагладаг. Мөн Хойд Америкийн төв хэсэгт бий.
Их Британид цөөн тоогоор нутаглан, бас өвөлжихөөр ирэх ч, ойрын жилүүдэд тоо толгой нь цөөрсөн болно. 

## Зан авир 
thumb|left|
Тэд чийглэг нуга хөндий, гол нурын дэргэдэх тал, өвст газар амьдарна. Дөнгөж төрсөн дэгдээхэйгээ голдуу хорхой шавьжаар хооллодог. мөн нас бие гүйцсэн хойноо нялцгай биетэн, шавьж идэх нь бий. Үүрээ уснаас жаахан зайдуу засдаг байна. 8-12 өндөг гаргах ба өндөгний хэмжээ нь 55×40 юм. 25-27 хоног дардаг.

## Ангилал 
Бор нугасны ойр холбоотон нь Гэзэгт нугас юм. Нийт 2 дэд зүйл байсан ч, нэг нь устжээ:

* *A. strepera strepera*, **Эгэл бор нугас** 

* †*A. strepera couesi*, '''Coues' Gadwall'* 1874 онд устсан.

## Эшлэл
* Clements, James, (2007) *The Clements Checklist of the Birds of the World'', Cornell University Press, Ithaca

## Цахим холбоос 
* BirdLife Species Factsheet
* RSPB A to Z of UK Birds Page
* An article and photograph
* Gadwall Information and Photos - South Dakota Birds and Birding
* Gadwall Information - Cornell Lab of Ornithology
* Gadwall - USGS Patuxent Bird Identification InfoCenter
* Massachusetts Breeding Bird Atlas
* Gadwall videos, photos & sounds on the Internet Bird Collection

Ангилал:Нугас
Зэрлэгшир нугас

**Зэрлэгшир нугас**, *Anas poecilorhyncha*, нь Нугасныхан овгийн шувуу бөгөөд зүүн Азид нутаглана. Нийт 3 дэд зүйл бий: A. poecilorhyncha poecilorhyncha (Энэтхэгийн), A. poecilorhyncha zonorhyncha (Хятадын), мөн A. poecilorhyncha haringtoni (Бирмийн) 
 
т.]]
Энэхүү нугас нь  тархацынхаа өмнөд бүсийн хэсэг нь суурин ба хойд хэсгийн дэд зүйл нь нүүдлийн юм. 
Зэрлэгшир нугас биеийн хэмжээгээр зэрлэг нугастай ойр, сааралдуу зүсмийн ба толгой, хүзүү хэсэг нь цайвар, шар үзүүртэй хар хошуутай. Залуу нугаснууд нь бордуу өнгөтэй байна.

Зэрлэгшир нугас нь цэнгэг уст нуур цөөрөм, намгархаг газар нутаглаж, голдуу ургамлаар хооллоно. Усны дэргэд өвс ургамалтай газар үүрээ засаж, 8-14 өндөг гаргадаг. 

## Зургийн цомог

File:Spot-billed Duck (Anas poecilorhyncha) in Hyderabad W IMG 8867.jpg|*A. p. poecilorhyncha*  
File:Spot-billed Duck (Anas poecilorhyncha) in Hyderabad W2 IMG 8867.jpg|*A. p. poecilorhyncha*  
Image:Spot-billed Duck (Anas poecilorhyncha) in Hyderabad, AP W IMG 9531.jpg|*A. p. poecilorhyncha*  
Image:Spot-billed Duck (Anas poecilorhyncha) in Hyderabad, AP W IMG 7691.jpg‎|*A. p. poecilorhyncha*  
Image:Spot-billed Duck (Anas poecilorhyncha) in Hyderabad, AP W IMG 7687.jpg|*A. p. poecilorhyncha*  
Image:Spot-billed Duck (Anas poecilorhyncha) in a pond in Hyderabad, AP W IMG 7692.jpg|*A. p. poecilorhyncha*  
Image:Spot-billed Ducks (Anas poecilorhyncha) at Bharatpur I IMG 5700.jpg|*A. p. poecilorhyncha* 
Image:Spot-billed Ducks (Anas poecilorhyncha) at Bharatpur I IMG 5699.jpg| *A. p. poecilorhyncha* 
Image:Spot billed Ducks I4 IMG 8680.jpg| *A. p. poecilorhyncha* 
Image:Spot billed Duck I IMG 8619.jpg| *A. p. poecilorhyncha* 
Image:Spot billed Duck at Hodal I IMG 9707.jpg|*A. p. poecilorhyncha* 
Image:Spot billed Duck at Hodal I IMG 9685.jpg| *A. p. poecilorhyncha* 
Image:Kamo picture.JPG|
Image:Spot-billed Duck (Anas poecilorhyncha) at Secunderabad, AP W IMG 6602.jpg|*A. p. poecilorhyncha* 

## Цахим холбоос 
Ангилал:Нугас
Халбага нугас

**Халбага нугас** (*Anas clypeata*), нь Нугасныхан овгийн өргөн тархсан нугас юм. Энэхүү шувуу нь Европ, Азийн хойд хэсгээр болон Хойд Америкт тархан нутагладаг. 

## Гадаад төрх 
thumb|250px‎|left| Эмэгчин.
Халбага нугас нь хавтгай том хошуугаараа андашгүй. Үржлийн улирлын үед эрэгчин нь ногоон өнгийн толгой, цагаан цээж, хүрэн өнгийн гэдэс, бөөртэй байна. 
Эмэгчин нь цайвар бордуу, эмэгчин зэрлэг нугастай төстэй ч, урт хавтгай хошуугаар ялгагдана.
Тэдний биеийн урт дундажаар 50 см юм.

## Зургийн цомог 

Image:Northern Shoveller (Male) I IMG 0956.jpg|Эрэгчин.
Image:Northern Shoveler (Male) near Hodal I IMG 9427.jpg| 
Image: Northern Shoveler Struting.jpg|
Image:Northern Shovelers (Anas clypeata) resting at Sultanpur I Picture 1122.jpg| 
File:Northern Shoveler (Anas clypeata) in AP W IMG 3270.jpg|Энэтхэгт.
Spatula clypeata MHNT.ZOO.2010.11.18.2.jpg |Museum specimen - 

## Цахим холбоос 
* RSPB A to Z of UK Birds
* Northern Shoveler Information and Photos at South Dakota Birds and Birding
* Northern Shoveler Information at Cornell Lab of Ornithology
* Northern Shoveler at USGS Patuxent Bird Identification InfoCenter
* Massachusetts Breeding Bird Atlas
* Northern Shoveler videos, photos & sounds on the Internet Bird Collection

Ангилал:Нугас
Шовтгоралаг нугас

**Шовтгоралаг нугас** , (*Anas acuta*) , урьд **Шовтгор алаг нугас** гэж байсан, нь Нугасныхан овгийн шувуу бөгөөд нилээд түгээмэл таарна. Энэхүү нугас нь Европ, Азийн хойд хэсэг болон Хойд Америкт нутагладаг. Өвлийн улиралд нүүдэллэн өмнө зүгийн дулаан орныг зоридог.

## Гадаад төрх 
Шовтгоралаг нугас нь томхон нугас ба урт, үзүүртэй сүүл нь онцлог юм.  Эрэгчин нь саарал, бор, цагаан өнгө тод ялгарсан зүстэй бол эмэгчин нь цайвар бордуу нэг янзын өнгөтэй, богино сүүлтэй байна.

Тэд 59-76 см урт, 450-1360 гр жинтэй. Хошуу нь хөхдүү өнгөтэй, хөл нь хөх саарал байна. 
Шовтгоралаг нугас хуурай газар алхахдаа чадмаг болно. 

## Тархалт 
Энэхүү нугас нь Евразийн хойд хэсэг,  Польш , Монгол, Канад, Аляска , АНУ гэх мэт улсын нутагт  амьдарна. Өвөл болоход  Панам, хойд Сахарын цөлийн бүс, халуун дулаан уур амьсгалтай  Өмнөд Азируу нүүдэллэдэг аж. Цөөн тооны нугас Номхон далайн зарим арлуудад өвөлжинө. 

## Зан авир 
### Үржил 
Шовтгоралаг нугас 1 нас хүрээд нас бие гүйцдэг. 4-6 сард үржлийн улирал бөгөөд хуурай газар өвс ургамлаар халхалсан үүр засаж, 7-8 цайвар шаргал өндөг гаргадаг. Өндөгний хэмжээ нь 55x38 мм ба 45 гр орчим жинтэй.
Эмэгчин нь ганцаар 22-24 хоног өндгөө дарна.

Хамгийн урт насалсан шовтгоралаг нугас 27 нас 5 сартай байжээ.
### Идэш тэжээл 
Тэд голдуу үдэш, шөнөөр хоол тэжээл хайн ургамлын үр, өвс, усны ургамал зэрэг иддэг. Үржлийн үедээ шавьж, нялцгай биетэн түлхүү иднэ.

## Цахим холбоос 
* Northern Pintail videos, photos & sounds on the Internet Bird Collection

Ангилал:Нугас
Цагаанхөмсөгт нугас

**Цагаанхөмсөгт нугас**, *Anas querquedula* нь Нугасныхан овгийн жижиг нугас юм. Тэд Европын ихэнх хэсэг болон баруун Азид нутаглана. Нүүдлийн шувууд бөгөөд өвлийн улиралд Африк, Энэтхэг, Австралийг зоридог.

## Гадаад төрх 
Биеийн урт 38 см. 

## Зургийн цомог 

File:Garganey (Anas querquedula) in AP W IMG 3358.jpg|
Image:Garganey I IMG 1122.jpg| 
Image:Gargany (Anas querquedula) -- Males near Hodal with a Wood Sanpiper in between I Picture 2118.jpg‎ | 
Image:Gargany (Anas querquedula) -- Males near Hodal with a Wood Sanpiper in between I Picture 2116.jpg‎| 
Image:Gargany (Anas querquedula) -- Male & Females near Hodal I Picture 2114.jpg| 
File:Garganey (Anas querquedula) W IMG 7287.jpg|
File:Garganey (Anas querquedula) bathing W IMG 7290.jpg|
File:Garganey (Anas querquedula) bathing W IMG 7208.jpg|
File:Garganey (Anas querquedula) in AP W IMG 2844.jpg|

## Цахим холбоос 
* BirdLife Species Factsheet
* IUCN Red List
* RSPB A to Z of UK Birds
* Garganey videos, photos & sounds on the Internet Bird Collection

Ангилал:Нугас
Ангилал:Евразийн шувууд
Хадны тагтаа

**Хадны тагтаа** , (***Columba rupestris***) нь Тагтааныхан овгийн шувуу юм. Энэхүү тагтаа нь Хятад, Пакистан, Казахстан, Хойд Солонгос, Өмнөд Солонгос, Монгол, Непал, Орос, Тажикистан, Афганистан, Туркменистан зэрэг улсын нутагт таарна. 

Хадны тагтаа бөөрөнхийдүү махлаг биетэй, хөхдүү хадны өнгөтэй ч, сүүл хэсэг нь хар саарал, цагаан алаг судалтай байна.

## Цахим холбоос 
Ангилал:Тагтааныхан
Хүрэвтэр тагтаа

**Хүрэвтэр тагтаа** , (*Columba eversmanni*) нь Тагтааныхан овгийн шувуу юм.

Энэхүү тагтаа нь Казахстан, Узбекистан, Туркменистан, Тажикистан, Киргизстан, Афганистан, Иран , Хятадын баруун хойд хэсэг, Монгол зэрэг улсын нутагт амьдарна. Өвлийн улиралд Пакистан болон Энэтхэгт өвөлждөг.

## Цахим холбоос 
Ангилал:Тагтааныхан
Ойн тагтаа

**Ойн тагтаа** (*Columba palumbus*) нь Тагтааныхан овгийн шувуу юм. Энэ тагтаа Европын хойд болон зүүн хэсэг, баруун Азид нутаглана. 

## Гадаад төрх 
left|thumb|Нас бие гүйцсэн ойн тагтаа.

Ойн тагтаа томхон биетэй ба **38-43 см** урт, хүзүү, далавч нь цагаан байна. Их бие нь саарал ба ягаавтар цээжтэй. Залуу тагтаа хүзүүндээ цагаан толбогүй байна. 6 сар хүрээд хүзүүний 2 талд жижиг цагаан толбо бий болж эхэлдэг. 

## Зан авир 
Тэд нисэхдээ хурдан шалмаг, голдуу олноор сүрэглэн амьдардаг. 
Цэцэрлэгт хүрээлэн болон модонд үүрээ засаж, 2 цагаан өндөг гаргана. 17-19 хоног дараад ангаахай гардаг.
Ойн тагтааны гол идэш тэжээл нь ургамал ногоо ба үр тариа, жимс гэх зэргээр хооллоно.

## Дэд зүйлүүд 
*  *Columba palumbus azorica* Hartert, 1905
*  *Columba palumbus casiotis* (Bonaparte, 1854)
*  *Columba palumbus excelsa* (Bonaparte 1856)
*  *Columba palumbus iranica* (Zarudny, 1910)
*  *Columba palumbus maderensis* Tschusi, 1904 † 
*  *Columba palumbus palumbus* Линней, 1758

## Цахим холбоос 
* BBC News article: Wood Pigeon 'most common UK bird'
* Freesound Project: audio sample of a Common Wood Pigeon in the wild
* Common Wood Pigeon videos, photos & sounds on the Internet Bird Collection
* Ageing and sexing (PDF) by Javier Blasco-Zumeta

Ангилал:Тагтааныхан
Гэзэгт нугас

**Гэзэгт нугас** , (*Anas falcata*) нь Нугасныхан овгийн шувуу бөгөөд Бор нугастай хэмжээгээр ойролцоо юм.

## Тархалт
Гэзэгт нугас зүүн Азид нутаглана. Тэд  Оросын зүүн хэсэг, Хабаровскийн хязгаар,  Чита муж, Саха, Эрхүү, Красноярскийн хязгаар, Тува , Сахалин муж, Хойд Солонгос, Хятадын хойд хэсэг, Монгол, Японы хойд хэсэг, Хоккайдо зэрэг газраар нутагладаг. Энэхүү нугас нь нүүдлийн шувуу бөгөөд Зүүн өмнөд Азид өвөлжинө.  Энэтхэг, Бангладеш, Лаос , Вьетнам гэх мэт.

## Гадаад төрх
Гэзэгт нугас  48-54 см урт, эрэгчин нь саарал их бие, солонгорсон ногоон өдтэй том толгойтой. Эмэгчин нь бараандуу бор өнгөтэй, урт саарал хошуутай байна.

## Цахим холбоос 
Ангилал:Нугас
Улаанхушуу биваан

**Улаанхушуу биваан** (***Netta rufina***), урьд **Улаан хушуут шумбуур** гэгдэж байсан, нь Нугасныхан овгийн шувуу юм. Тэд өмнөд Европ болон төв ба өмнөд Азид нутаглана. Нүүдлийн шувуу бөгөөд Африкт өвөлждөг.

thumb|left|Энэтхэгт.

## Гадаад төрх 
Нас бие гүйцсэн эрэгчин нь андашгүй, бөөрөнхий улбар шар толгой, улаан хошуу, хар цээжтэй. Нуруун хэсэг нь бор, хар сүүлтэй байх ба эмэгчин нь цайвар бор зүсмийн, бараандуу нуруу, цагаавтар царайтай. 

Улаанхушуу биваан голдуу олноор сүрэглэн амьдардаг. Тэд усны ургамал зэргээр хооллоно. Гол нуурын эрэг хөвөөнд үүрээ засаж, 8-12 ш цайвар ногоон өндөг гаргадаг.

## Зургийн цомог 
 
Image:Female Red-crested Pochard 800.jpg|Эмэгчин
Image:Red-crested-pochard.JPG|Эрэгчин
Image:red-crested.pochard.slimbridge.arp.jpg|Эрэгчин
Image:Red-crested Pochard (Male & Female) I IMG 1586.jpg| Энэтхэгт.
Image:Red-crested Pochard (Male & Female) I IMG 1584.jpg| Энэтхэгт.
Netta rufina MHNT.ZOO.2010.11.20.2.jpg |Museum specimen 

## Ном зүй 
* John Gooders und Trevor Boyer: *Ducks of Britain and the Northern Hemisphere*, Dragon's World Ltd, Surrey 1986, ISBN 1-85028-022-3
* Janet Kear (Hrsg.): *Ducks, Geese and Swans.* Oxford University Press, 2005, ISBN 0198546459.

## Цахим холбоос 
* RSPB A to Z of UK Birds 

Ангилал:Шумбуур
Багц

**Багц** гэдэг нь тодорхой зорилгод хүрэхэд чиглэсэн санхүүгийн хэрэгслийн цогц юм. Багцын онолыг Марковиц 1950-иад оны үед үндэслэсэн. Марковицын загвар нь үнэт цаасны хүлээгдэж буй өгөөж болон эрсдэлд үндэслэгдсэн ба эрсдэл, өгөөжийн сонголтуудыг шинжлэхэд мөн чанар нь оршино. Марковиц нь үр ашигтай багц гэх үзлийг анх гаргасан. Үр ашигтай багц гэдэг нь өгөгдсөн эрсдлийн түвшин дэх хамгийн их хүлээгдэж буй өгөөж эсвэл өгөгдсөн өгөөжийн түвшин дэх хамгийн бага эрсдэлтэй багцыг хэлнэ. Марковиц өөрийн загвараа хөгжүүлэхэд хэдэн үндсэн таамаглалыг хийсэн. 
#Өгөөжид дуртай, эрсдэлд дургүй байх 
#Шийдвэр гаргахад ухаалаг байх 
#Хүлээгдэж буй ашгаа хамгийн их болгох үндэс дээр шийдвэр гаргах

Марковицын шинжилгээгээр хөрөнгө оруулагчийн (эсвэл үнэт цаасны шинжээчдийн) нийлүүлсэн орцын тохиргооны үндсэн дээр үр ашигтай багцыг үүсгэдэг. 
#Үнэт цаас бүрийн хүлээгдэж буй өгөөж E(R) 
#Үнэт цаас бүрийн рискийг хэмждэг өгөөжийн стандарт хэлбэлзэл SD(R) 
#Үнэт цаасны өгөөжийн түвшний хоорондох холбоог хэмждэг ковариаци

Ангилал:Банк санхүү
Пловдив

**Пловдив** () нь Болгартаа нийслэл Софийн дараа орох 2 дахь том хот бөгөөд 380,638 оршин суугчтай. 6,000 гаруй жилийн түүхтэй тус хот нь хүн төрөлхтний хамгийн урт түүхтэй хотуудын нэг болно. Эрт цагт *Филиппоуполис* гэгддэг байсан тус хот нь өдгөө Болгарын өмнөд хэсэг дэх Пловдив мужийн засаг захиргааны төв бөгөөд 3 хэсгээс бүрдэнэ (Пловдив, Марица, Родопи). Болгар улсын эдийн засаг, зам тээвэр, соёл боловсролын чухал төв юм.

Пловдив хотын байгаа газарт Эртний Ромын хот байгуулагдахаас өмнө Фракийн суурин байжээ. Дундад зууны үед стратегийн чухал байрлалтай байсан тул Византийн Эзэнт Гүрэн, Болгарын Хаант Улсын хооронд шилжиж ирэв. 14-р зуунд Османы захиргаанд оржээ. 1878 онд Пловдив нь Османы эзэнт гүрний автономит бүс болох Зүүн Румелийн нийслэл болж, улмаар 1885 онд Болгар улс нэгдэхэд Болгарын Вант Улсын бүрэлдэхүүнд багтсан байна.

Пловдив хот нь Пловдивын тэгш өндөрлөгийн өмнөд хэсэгт, Марица голын хоёр эрэгт оршино. Зарим нь 250 метрээс ч дээш өндөртэй, сиенитэн чулуулаг бүхий долоон толгой дээр байгуулагдсан тул Болгарчууд "Долоон толгойн хот" гэж нэрлэх нь бий.

## Зургийн цомог

Зураг:RomanTheaterPlovdiv.jpg| Пловдив дахь Ромын театр
Зураг:Sveta-Bogoroditsa-Church-Plovdiv.jpg| Ариун Маригийн сүм
Зураг:Plovdiv-Musical-dance-art-academy.jpg| Ромын Амфитеатр ба Хөгжим, урлаг, бүжгийн академи
Зураг:Plovdiv Kapana.jpg|  Капана дүүрэг
Зураг:Plovdiv-princess-road-imagesfrombulgaria.JPG| Пловдив хотын байдал
Зураг:Monument of Khan Krum in Plovdiv.jpg| Дундад зууны Болгарын хан Крумын хөшөө
Зураг:Cyril and Methodius Church Plovdiv.jpg| Гэгээн Кирил ба Мефодийн сүм
Зураг:Cyril and Methodius Church Plovdiv (1).JPG| Гэгээн Кирил ба Мефодийн сүм
Зураг:ProtestantChurchPlovdiv (2).JPG| Протестант сүм
Зураг:ProtestantChurchPlovdiv.jpg| Протестант сүм
Зураг:Plovdiv-North-Ivelin.jpg| Хойд хэсгээс харсан байдал
Зураг:Plovdivpanorama.jpg| Дэлгэмэл зураг
Зураг:Plovdiv balkan-1-.jpg| Балкан уулын наана орших Пловдив хот

## Цахим холбоос 
* Пловдивын зураг (хуучин хот)
* Эртний Пловдив
* Пловдивын вэб хуудас, виртуал аялал
* Албан ёсны вэбсайт 
* Эртний Пловдив
* Пловдивын газрын зураг

## Эшлэл

Ангилал:Пловдив аймгийн суурин
Ангилал:Фракийн суурин
Ангилал:Болгарын түүхэн нийслэл
Ангилал:Болгарын урьдын нийслэл
Ангилал:Болгарын их сургуулийн хот
Зэрлэг нугас

**Зэрлэг нугас** (*Anas platyrhynchos*), нь Нугасныхан овгийн шувуу юм. Тэд Хойд Америк, Европ, Ази, Африк, Шинэ Зеланд болон Австралид тархан нутаглана. Зэрлэг нугас нь нүүдлийн шувуу бөгөөд өвлийн улиралд өмнө зүгийн дулаан газар өвөлждөг.

Бараг ихэнх гэршүүлсэн нугас энэхүү зэрлэг нугаснаас гаралтай байна.

## Гадаад төрх 
Зэрлэг нугас нь **56-65 см** урт, далавчаа дэлгэхэд **81-98 см**, **0.9-1.2 кг** жинтэй юм. Үржлийн улиралд эрэгчин нугас ногоон толгой, улбар шардуу, хар үзүүртэй хошуу гээд андашгүй байдаг. Эмэгчин зэрлэг нугас нь бор цайвардуу зүстэй. Үржлийн бус үед эрэгчин нугас эмэгчинтэй төстэйдүү зүстэй болох ч, шар хошуу, улаавтар цээжээр ялгагдана. 

## Зан авир 
Энэхүү нугас нь цэцэрлэгт хүрээлэн, жижиг нуур цөөрөм болон гол, чийглэг газар өвс ногоо идэшлэн бэлчдэг. Мөн тэднийг мэлхий идэж байсан тухай бүртгэл бий. Үүрээ голдуу голын эрэг хөвөнд засдаг ч, үргэлж голын ойролцоо байгаад байдаггүй. Зэрлэг нугас олноор сүрэглэн амьдардаг.

## Үржил 
Хос зэрлэг нугасны эмэгчин нь өндөглөж эхэлмэгц эрэгчин нь орхиж явдаг байна. Голдуу 8-13 өндөг гаргаж, 27-28 хоног дарна. Дэгдээхэй нь биеэ даасан байх ба өөрсдөө хорхой шавьж олж идэн, сэлж чадах ба эх нь дэргэд нь байн хамгаалдаг. 

## Зургийн цомог 

Image:Male Mallard Headshot.jpg|Эрэгчин.
Image:Anas Platyrhynchos Mallard Female.jpg| Эмэгчин
Image:Mallard Anas platyrhynchos Full Body 2000px.jpg|Эрэгчин.
Image:Female mallard nest - natures pics edit2.jpg|Дэгдээхэйгээ дагуулсан эмэгчин.
Image:Mallard ducklings.jpg|Гурван дэгдээхэй.
Image:Baby under mom.jpg|Дөнгөж төрсөн дэгдээхэйнүүд эхийнхээ доор нуугдаж байна.
Image:Turtle ducklings.jpg|Яст мэлхий ба дэгдээхэйнүүд.
Image:Male mallard3.jpg|Сэлж байна.
Image:Snow crystallization in Akureyri 2005-02-26 15-57-55.jpeg|
Image:Mallard flying.jpg| Нисэж байна.
Image:Males Anas platyrhynchos 2 .jpg|2 эрэгчин.
Image:Mallard-snow-kingston-ontario-march-2008.JPG| Цасан дээр. Канад.
Image:Female Mallard Duck Rest 3.jpg|Эмэгчин нугас амарж байна..
Image:Brown bird in Ottawa.JPG|
Image:Mallard (Anas platyrhynchos) female.jpg|Эмэгчин.
Image:mallard 0587.jpg|
Image:Mallard_Drake.jpg|Амарж байна.
File:Zürich - Hafen Riesbach - Stockenten IMG 1614.JPG|Германд.
Image:Mallard drake 2009.jpg|
File:Ducklings at Lost Lagoon.jpg|Канадад.
Anas platyrhynchos MHNT.ZOO.2010.11.18.6.jpg |Museum specimen 

## Цахим холбоос 
* RSPB A to Z of UK Birds
* Birds in Backyards
* Birdguides Mallard Page
* Mallard videos, photos & sounds on the Internet Bird Collection
* Mallard Information and Photos - South Dakota Birds and Birding
* Mallard Information - Cornell Lab of Ornithology
* Massachusetts Breeding Bird Atlas
* Ageing and sexing (PDF) by Javier Blasco-Zumeta
* Video of Mallard perched on roof

Ангилал:Нугас
Ангилал:Агнуурын шувуу
Ниномия Казүхиро

**Ниномия Казүхиро** (, 1946 оны 11 сарын 28-нд төрсөн) нь 1976 оны Монреалийн олимпын жүдогийн хагас хүнд жингийн алтан медальт, Японы тамирчин юм. Фүкүока мужийн Фүкүока хотын уугуул. Жүдогийн 8 дантай.

## Намтар 
Хаката ахлах сургуулийг дүүргээд жүдогоороо алдартай Тэнри Их Сургуульд элсэн орж, "Сэйги жүкү" дугуйланд Окано Исаогоор жүдогийн эрдэм заалгажээ. Сургуулиа төгсөөд Фүкүока мужийн цагдаагийн газрын жүдогийн клубийн удирдагчийн урилгаар 1972 оны 4 сараас тус цагдаагийн газарт ажилд оржээ. Мөн ондоо Бүх Японы аварга шалгаруулах тэмцээнд 3-р байр эзэлсэн байна.

1973 онд Швейцарын Лозанна хотноо болсон дэлхийн АШТ-д оролцож, үнэмлэхүй ангилалд алтан медаль хүртсэн бөгөөд 1974 онд улсынхаа аварга шалгаруулах тэмцээнд үзүүрлэжээ. 1976 оны Монреалийн олимпод тухайн үед Япончуудын амжилт муутай оролцдог байсан ангилалд гайхамшигтай амжилт үзүүлэн түрүүлжээ. 190 см өндөртэй тэрээр жин хасах гэж нэлээн зүдэрдэг байсан гэдэг.

Ниномия 1978 онд Каноо цомын 95 кг-ийн жинд үзүүрлээд зодог тайлжээ. Өдгөө Кюүшүгийн жүдогийн холбооны УЗ-ийн гишүүн, Фүкүока мужийн жүдогийн холбооны тэргүүн, Фүкүока мужийн цагдаагийн газрын жүдогийн клубийн удирдагчийн албан тушаалтай. Цагдаагийн газраас тэтгэвэртээ гараад 2007 оноос Баруун Японы Технологийн Их Сургуулийн жүдогийн клубийн дасгалжуулагчаар ажиллаж байна.

Тэрээр нас чацуу, хамтдаа Фүкүокагийн цагдаагийн газарт ажилд орж, хамтдаа олимп, дэлхийн аварга болон, нэгэн зэрэг зодог тайлсан Сонода Исамүтай сайн найз юм.

## Цахим холбоос 
* JudoInside.com дахь профиль

Ангилал:Японы жүдоч
Ангилал:Японы олимпын аварга
Ангилал:Жүдогийн олимпын аварга
Ангилал:Жүдогийн дэлхийн аварга
Ангилал:Жүдогийн азийн аварга
Ангилал:Жүдогийн универсиадын аварга
Ангилал:1976 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Японы олимпын оролцогч
Ангилал:Фүкүокагийн хүн
Ангилал:Япончууд
Ангилал:1946 онд төрсөн
Хүнхэл тагтаа

**Хүнхэл тагтаа** , (*Columba oenas*) нь Тагтааныхан овгийн шувуу юм. Энэ тагтаа нь Европын хойд хэсэг, баруун Азид амьдарна. 

Биеийн урт нь 33 см, саарал зүстэй. Далавч нь 2 хар судалтай ба сүүлний үзүүр нь мөн хар өнгөтэй юм.

## Цахим холбоос 
* Ageing and sexing (PDF) by Javier Blasco-Zumeta

Ангилал:Тагтааныхан
Илья Муромец

[thumb|300px|*Гурван баатар* (1898) [Виктор Васнецовын бүтээл (Зүүнээс Добрыня Никитич, Илья Муромец, Алёша Попович)]] 

**Илья Муромец** () нь Киевийн Русийн үлгэрийн баатар юм. Добрыня Никитич, Алёша Попович нарын хамтаар домогт баатрууд гэгддэг.
Эдгээр гурван баатрыг Оросын зураач Виктор Васнецов өөрийн Гурван баатар зурагт мөнхөлсөн байна.

## Гадны холбоос
Наталья Мишкутёнок

**Наталья Евгеньевна Мишкутёнок** (, 1970 оны 7 сарын 14-нд Минскт төрсөн) нь Оросын Холбооны Улсын уран гулгагч, дасгалжуулагч юм. Хуучин хамтран гулгагч Артур Дмитриевийн хамтаар 1992 оны олимпын аварга болжээ.

## Намтар
Мишкутёнок Зөвлөлт Холбоот Улс, Тусгаар Улсуудын Хамтын Нөхөрлөл, Оросын Холбооны Улсыг төлөөлж тэмцээн уралдаанд оролцож байв. Тэрээр Тамара Москвинагийн удирдлага дор Санкт-Петербургт бэлтгэлээ хийдэг байсан. Наталья Артур Дмитриевтэй 1987 - 1994 онд хамтран гулгадаг байсан бөгөөд тэд 1991, 1992 онд дэлхий, Европын АШТ-д түрүүлж, 1992 оны Альбервиллийн олимпоос алтан медаль хүртсэн. Тэд 1992 онд АНУ-ын Оклэндэд болсон ДАШТ-д Франц Листийн "Хайрын зүүд"-ийн аянд үзүүлбэрээ гүйцэтгэж, 4 шүүгчээс бүтэн оноо аван түрүүлж байжээ. Уг тэмцээний дараа тэд мэргэжлийн уран гулгагчид болсон.

Мэргэжлийн гулгагчид буцаж сонирхогчийн спортын тавцанд ирэх боломж бий болсноор тэд олимпын дэвжээнээ буцаж ирсэн билээ. 1994 оны өвлийн олимпод тэд хоёр үзүүлбэрээ бараг алдаагүй гүйцэтгэсэн. Гэвч шүүгчид тэдний нутаг нэгт Екатерина Гордеева, Сергей Гринков нарын хослолд илүү оноо өгснөөр Мишкутёнок, Дмитриев нар мөнгөн медальтайгаа эвлэрэхээс өөр аргагүй болов.

1994 оны олимпын дараанаас Дмитриев Оксана Казаковатай хамтран гулгах болж, тэд хамтдаа Наганогийн олимпод түрүүлсэн бол Мишкутёнок англи хэлний мэдлэгээ сайжруулахаар АНУ уруу явж, тэндээ Америкийн хоккейчин Крэйг Шефардтай гэрлэжээ. 1990-ээд оны сүүлчээр тэр мэргэжлийн уран гулгагчдын шоу үзүүлбэрт оролцож байв. Хожим тэр Шефердээс салж, Алан Хэйнлайнтай гэрлэж, 2006 оны 1 сарын 16-нд Наташа Алеена Мишкутёнок Хэйнлайн хэмээх охинтой болжээ. Өдгөө Мишкутёнок Техас муж улсын Хөрстөд уран гулгалтын дасгалжуулагчийн ажил эрхэлдэг.

## Амжилт
(Артур Дмитриевийн хамтаар)

## Гадны холбоос
*Мөсөн дээрх хосууд - Наталья Мишкутёнок, Артур Дмитриев
*Мишкутёнок

Ангилал:Оросын уран гулгагч
Ангилал:Оросын олимпын мөнгөн медальтан
Ангилал:ТУХН-ийн олимпын аварга
Австрали тоодог

**Австрали тоодог** (*Ardeotis australis*) нь хойд Австрали, өмнөд Шинэ Гвинейн тал хээр болон мод, бутлаг ургамалт нутгаар тархсан том биетэй, газрын шувуу юм. Австрали тоодгийг Төв Австралид, ялангуяа Аборигенууд ***бутны цацагт хяруул*** хэмээх нь бий.

Эрэгчин нь 1.2 м хүртэл өндөртэй, далавчаа дэлгэсэн байдлаараа 2.3 м-т хүрнэ. Дунджаар 7.5 кг жинтэй байдаг. Харин эмэгчин нь арай жижигхэн бөгөөд 80 см өндөртэй, 3 кг жинтэй байдаг. Гэхдээ эрэгчин, эмэгчин нь ижилхэн зүстэй. Хамгийн том Австрали тоодгийг Викториад агнасан бөгөөд 14.5&nbsp;кг жинтэй байжээ. Нуруу, далавч, сүүлч нь бүдэг бордуу өнгөтэй, далавчны өд нь цагаан, хар бидэртэй байдаг.  Хүзүү, толгой нь цагаавтар бөгөөд хар "титэм"-тэй. Харин хөл нь шаргал өнгөтэй байна.

## Эшлэл
## Цахим холбоос 
Ангилал:Тоодгийнхон
Эльвира Озолина

**Эльвира Озолина** (, 1939 оны 10 сарын 8-нд Ленинградад төрсөн) нь Латвийн (хуучнаар Зөвлөлт Холбоот Улсын) хөнгөн атлетикч бөгөөд жад шидэлтийн төрлөөр өрсөлддөг байв. Тэрээр ЗХУ-ыг төлөөлөн 1960 оны Ромын олимпод түрүүлсэн бөгөөд мөн онд ЗХУ-ын Хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийн одонгоор шагнуулжээ.

1960 оны олимпын өмнө 57.92 м, 59.55 м-ийн амжилтаар 2 ч удаа дэлхийн дээд амжилтыг тогтоосон. 1963 онд Москвад 59.78 м, 1964 оны 8 сард Киевт 61.38 м-ийн амжилт үзүүлэн дэлхийн дээд амжилтыг эвдэж, эмэгтэйчүүдээс анх удаа жадыг 60 м-ээс хол шидэж чадсан байна. Ийнхүү мөн оны 10 сард болох Токиогийн олимпод түрүүлэх магадлал хамгийн өндөр гэгдэж байсан ч Токиод урьдчилсан шатанд мөн ЗХУ-ын Елена Горчякова 62.40 м-ээр Озолинагийн дэлхийн дээд амжилтыг эвдэж, улмаар шигшээд Румыны 17 настай Михаэла Бенес 60.54 м-ээр алтан медаль хүртэн, Озолина 54.81 м-ийн амжилтаар дөнгөж 5-р байр эзэлсэн байна. 

Озолина Ленинградын сонирхогчдын спортын Буревестник нийгэмлэгт бэлтгэл хийдэг байв. Тэрээр 1968 оны олимпын эрэгтэйчүүдийн жад шидэлтийн аварга Жанис Лусистай гэрлэсэн бөгөөд тэдний хүү Волдемарс Лусис нь мөн жад шидэлтээр 2 олимпод оролцож байсан тамирчин болно.

Ангилал:Жад шидэлтийн олимпын аварга
Ангилал:Жад шидэлтийн европын аварга
Ангилал:ЗХУ-ын жад шидэгч
Ангилал:ЗХУ-ын олимпын аварга
Ангилал:ЗХУ-ын олимпын оролцогч
Ангилал:1960 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:1964 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:ЗХУ-ын хөнгөн атлетикийн улсын аварга
Ангилал:Хөнгөн атлетикийн универсиадын аварга
Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн
Ангилал:Латвичууд
Ангилал:1939 онд төрсөн
Энэтхэг-Пакистаны нэгдүгээр дайн

**Энэтхэг-Пакистаны нэгдүгээр дайн** () нь Энэтхэг ба Пакистаны хооронд, Кашмирын бүс нутгийн төлөөх тэмцлийн дүнд 1947-1948 онд гарсан дайн юм. Энэ нь шинээр тусгаар тогтносон тус улсуудын хооронд гарсан 4 дайны эхнийх нь билээ. Уг дайны үр дүн нь одооог хүртэл хоёр орны геополитикт нөлөөлсөөр байгаа юм.

## Эшлэл 
Ангилал:20-р зууны дайн
Ангилал:Өмнөд Азийн түүх
Ангилал:Энэтхэгийн зэвсэгт хүчний түүх
Ангилал:Пакистаны түүх
Ангилал:Азийн дайн
Ангилал:Жамму-Кашмир
Ангилал:1947 оны зөрчилдөөн
Ангилал:1948 оны зөрчилдөөн
Ангилал:1949 оны зөрчилдөөн
Москва гол

**Москва гол** () нь Оросын Холбооны Улсын Москва, Смоленск мужуудын нутгаар урсан, Ока голд цутгадаг гол юм. Тус улсын нийслэл Москва нь Москва голын нэрээр нэрлэгджээ.

## Цахим холбоос 
## Эшлэл 

Ангилал:Европын гол мөрөн
Ангилал:Москва мужийн гол мөрөн
Ангилал:Москвагийн гол мөрөн
Ангилал:Смоленск мужийн гол мөрөн

Ангилал:Москвагийн тээвэр
Эзэн Хаан Го-Нижоо

**Эзэн Хаан Го-Нижоо** (, 1285 оны 3 сарын 9 - 1308 оны 9 сарын 10) нь Камакүра эриний үеийн, Японы 94 дэх эзэн хаан (Хаанчилсан хугацаа: 1301 оны 3 сарын 2 - 1308 оны 9 сарын 10) юм. Жинхэнэ нэр нь **Күнихарү** (邦治).
thumb|250px|Эзэн Хаан Го-Нижоогийн булш

Ангилал:Японы эзэн хаан
Ангилал:14-р зууны ноёрхогч
Ангилал:Камакурагийн эрин
Ангилал:1285 онд төрсөн
Ангилал:1308 онд өнгөрсөн
Вилл Смит

**Бага Виллард Кристофер** (, *1968 оны есдүгээр сарын 25-нд төрсөн*) буюу **Вилл**" **Смитт** нь Америкийн Нэгдсэн Улсын кино продюсер, жүжигчин, рэп дуучин юм. 2007 оны дөрөвдүгээр сард түүнийг *Newsweek* сэтгүүлээс манай гаригийн хамгийн чадалтай жүжигчингээр нэрлэж байв. Смит Алтан бөмбөрцөг шагналд дөрвөн удаа, Оскарын шагналд хоёр удаа тус тус нэр дэвшиж байсан бөгөөд хэд хэдэн Грэммийн шагналтай.

Түүний гол дүрд нь тоглосон *Муу залуус*, *Муу залуус 2*, *Тусгаар тогтнолын өдөр*, *Хар хувцастнууд*, *Хар хувцастнууд 2*, *Би робот*, *Аз жаргалын эрэлд*, *Би домог*, *Хэнкок*, *Өрнө зүгийн салхи*, *Төрийн дайсан*, *Махчин загас*, *Хитч* болон *Долоон паунд* зэрэг кинонууд нь ихэнхидээ шинжлэх хүүрнэлт болон тулаант сэдэвт кинонууд юм. Түүнчлэн *Алс холын зургаан уулзвар*, *Али* болон *Аз жаргалын эрэлд* кинонуудад бүтээсэн дүрүүдээрээ кино шүүмжлэгчдээс томоохон сайшаалыг хүртэж, улмаар сүүлийн хоёр киногоор нь Оскарын шагналын «Шилдэг эрэгтэй дүрд» нэр дэвшиж байжээ.
 оны есдүгээр сард]]
## Цомог 
## Кино
* Bad Boys 2 - Муу залуус 2 (2003)
* The Pursuit of Happyness - үүргэвч дүүрэн аз жаргал (2006) тус киноогоороо вилл academy шагнал авсан юм

## Гэр бүл 
Түүний эхнэр жүжигчин Жада Пинкетт Смит бөгөөд тэд Жейден Смит, Уиллоу Смит гэх урлагийн авъяастай хүү, охин хоёртой.
## Эшлэл 
Ангилал:АНУ-ын жүжигчин
Ангилал:Америкийн дуучин
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1968 онд төрсөн
Капитализм

**Өмчит журам** буюу **Капитализм** (Англи: *Capitalism*) гэдэг нь Өрнийн ертөнцөөс эхэлж, дэлхий даяар дэлгэрсэн эдийн засгийн журам, байгуулал, тогтолцоо юм. Яг таг тодорхойлолт үгүй, ихэвчлэн түүхэн цаг хугацаанд тайлбарлана.

Хөрөнгө өмчлөх эрх, ашгийн төлөө бараа, үйлчилгээ бий болгох, өрсөлдөөнт зах зээл, цалинт хөдөлмөр зэрэг нь өмчит журмын чухал махбодууд болохыг ихэвчлэн хүлээн зөвшөөрнө. 
Түүхэн үйл явц, газар орон, улс төр, соёлын ялгаатай хэв шинжээс шалтгаалж янз бүрээр тэмдэглэгдэж байсан.

Өмчит журам гэдэг бол "Хүмүүс (ажилчин) өмчгүй учир хөдөлмөрөө хөрөнгөтөнд худалдаж, бүтээгдэхүүн бий болгоно. Хөрөнгөтөн бүтээгдэхүүнийг арилжиж, өмчийн хөрөнгөө арвижуулдаг (нэмүү өртөг) горимыг хэлнэ"  гэж К. Маркс бусдаас өөрөөр санал дэвшүүлсэн бол Л. Мизес, А. Рэнд, М. Фридман, М. Ротбард нарын тодорхойлолт янз бүр хэдий ч юун түрүүнд чөлөөт зах зээл, төрийн оролцоогүй байх журамтай гэдэгт нэгддэг.

Эдийн засагчид, улс төрийн засагчид, түүхчид нь өмчит журамд өөр өөрөөр ханддаг. Эдийн засагчид ихэвчлэн засгийн газрын хяналтгүй зах зээл, өмчлөх эрхийг нь онцолдог. Харин дийлэнх улс төрийн эдийн засагчид  хувийн өмч, талуудын харилцаа, цалинт хөдөлмөр, ангийн байгуулал, түүхэн цаг хугацаан дахь уялдааг чухалчилдаг.

### Капитализмын талаар өгүүлэх нь:
Капитализм буюу ЗЗЭЗ-ийн гол үзэл санаа нь хэн чадалтай, хүчтэй, овсгоотой нь хөрөнгөтний давхаргыг бүрдүүлж нийгмийг авч явах ёстой гэдэг. Капитализмын үед хүмүүст өмч гэх зүйл байх бөгөөд үйлдвэрлэл үйлчилгээ явуулан өөрөө хөгжихийн хэрээр нийгмээ бас хөгжүүлж байдаг. 
Хүмүүс эрх чөлөөтэй сайхан амьдрах хүсэл капитализмын шахалт шаардлагаар гарч байна.

Үйлдвэрлэлд юу хэрэгтэй вэ? Зах зээл дээр бид юуг худалдаж, юуг худалдан авдаг вэ? Эдгээр бол газар, хөдөлмөр, капитал гурав юм. Эдгээрийг үйлдвэрлэлийн хүчин зүйлс гэдэг. Энэ үйлдвэрлэлийн хүчин зvйлс нь капитализмыг бий болгожээ.

Капитализмын гол үндэс нь болж байсан хүмүүс нь урьдын феодалын үлдэгдлүүд юм (газрын эзэд, худалдаачид, фермер аж үйлдвэрлэгчид, дунд ангийн 
төлөөлөгчид гэх мэт).  

Капитализмд бvгд тэгш эрхтэй. Баяжих, шударгаар хөрөнгө хуримтлуулах эрх нь ч нээлттэй. Энэ эрхийг нь төр хамгаална. Иргэн хүн хариуд нь татвар төлнө. Учир нь үнэгvй юм гэж үгүй. Капитализмд аливаа хүн ажиллахгvй байх эрхтэй. Хүн хямд ажлаас татгалзах боломжтой. Хэн ч түүнийг албадахгүй. Гэвч зах зээл өөрөө ямар ч хүнийг xүмүүжүүлдэг гэх. 

Үйлдвэрлэлийн хүчин зүйл үүссэнээр, газар, хөдөлмөр, капитал эдийн засгийн эргэлтэд орсноор техникийн дэвшил, технологийн хөгжил эрс хурдсах боломж 
бүрэлдэн бий болсон. Гэхдээ капитализмын нэг том дутагдал нь баталгаа, найдварын хомсдол юм. Феодалын нийгмийн үед бол хамжлага ардад хичнээн 
хэцүү үе ч гэсэн эзэн ноёноосоо бага хэмжээний өл залгуулах хүнс авах эрхтэй байж. Харин капитализмд ажилчин хүний амьдралын баталгаа тун хэврэг. 
Өнөөдөр ажилтай байна, харин маргааш энэ хэвээрээ байх уу үгүй юу гэдэг дээр ямар ч баталгаа байхгүй, өөрөө өөртөө л найдна. Капитализмыг устгах нэг 
хүчин зүйл нь ядуурал юм.

## Эшлэл 

Ангилал:Улс төрийн философи
Ангилал:Улс төрийн шинжлэх ухаан
Ангилал:Макро эдийн засаг
Ангилал:Макро эдийн засгийн онол
Оно Такаши

**Оно Такаши** (, 1931 оны 7 сарын 26-нд Акита мужийн Ноширо хотод төрсөн) нь Японы гимнастикч, 4 олимпоос нийт 13 медаль хүртсэн тамирчин юм. Мөн улсынхаа АШТ-д олон төрөлтөөр 7 удаа түрүүлжээ.

## Намтар 
Хуучнаар Ноширо дунд сургуулийг төгсөөд Токиогийн Боловсролын Их Сургууль, Кэйо Гижүкү Их Сургуулийг төгсчээ.

Токиогийн Боловсролын Их сургуульд байхдаа мөн хожим олимпоос медаль хүртсэн Күбота Масамитай оюутны байранд харалдаа өрөөнд амьдардаг байв. Ахлах сургуулийн багш байсан эцэг нь түүнийг 1-р курст байхад нас баржээ).

1964 онд нутагтаа болсон Токиогийн олимпод Японы багийн ахлагчаар томилогдон, нээлтийн үеэр Тамирчдын тангаргийг уншжээ. Гэхдээ тус олимпод тамирчны хувьд оргил үе нь өнгөрсөн байсан бөгөөд тэмцээний өмнө мөрөө гэмтээсэн байлаа. Үзүүлбэрүүдээ гүйцэтгэхдээ өвчин намдаагч тариулж байсан тэрээр хувийн төрөлд медаль хүртэж чадаагүй бөгөөд багийн дүнгээр алтан медаль хүртжээ (Гэхдээ тэр үед багийн төрөлд ч адил, нэг л медаль өгдөг байсан тул Онод медаль оногдоогүй).

Түүний 4 олимпоос дараалан медаль хүртсэн амжилтыг Японы тамирчдаас хожим Тани Рёоко эвдсэн бөгөөд эрчүүдээс ийм амжилтад хүрсэн Япон тамирчин хараахан гараагүй байна. Мөн нийт 13 медаль хүртсэн амжилт нь хамгийн олон алтан медальт Япон тамирчин болох Катоо Саваогоос ч илүү юм. Тэрээр 1998 онд Гимнастикийн олон улсын алдрын танхимд багтжээ. Оно Каноя Биеийн Тамирын Их Сургуульд багшилж байсан бөгөөд өдгөө Японы спорт клубүүдийн холбооны хүндэт зөвлөхийн албан тушаалтай.

Эхнэр Оно Киёкотойгоо 1952 оны Японы бүх ард түмний спартакиадын үеэр танилцсан бөгөөд 1958 онд хуримласан тэд Ром, Токиогийн олимпод хамтдаа оролцсон юм. Эхнэр нь мөн Токиогийн олимпоос медаль хүртэж байв. Тэд 2 хүү, 3 охинтой.

## Эшлэл, зүүлт
## Цахим холбоос 
* Албан ёсны сайт

Ангилал:Гимнастикийн олимпын аварга
Ангилал:Гимнастикийн дэлхийн аварга
Ангилал:Японы гимнастикч
Ангилал:Японы олимпын аварга
Ангилал:Японы олимпын мөнгөн медальтан
Ангилал:Японы олимпын хүрэл медальтан
Ангилал:Японы олимпын оролцогч
Ангилал:1952 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:1956 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:1960 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:1964 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Японы Соёлын Гавьяат Зүтгэлтэн
Ангилал:Акита мужийн хүн
Ангилал:Япончууд
Ангилал:1931 онд төрсөн
Хармагнай халуу

** Хармагнай халуу**, * Halcyon pileata*, нь Азийн халуун дулаан бүсийн Энэтхэг, Хятад, Солонгос зэрэг улсад тархан нутагладаг. Амьдрах бүсийн хойд зүгийн хэсэг нь нүүдлийн шувуу ба Шри Ланка, Тайланд, Жава зэрэг газруудаар өвөлждөг. Бусад хэсгийн шувууд нь суурин байна.

Хармагнай халуу 28 см урт, нас бие гүйцсэн нь хөх ягаандуу нуруу, хар толгой, мөр, цагаан хоолой, өвөр хэсэг нь улбар шардуу өнгөтэй. Нисэх үед далавчин дээрх том цагаан толбо нь харагдана. Эрэгчин, эмэгчин өнгө зүсээр ялгаагүй ч, бага залуу шувууд нь олон өнгө алаглаагүй байдаг.

Тэд томхон шавж, загас, мэлхий, гүрвэл зэргээр хооллоно. 

## Цахим холбоос 
Ангилал:Шогширынхон
1991 оны жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн

**1991 оны жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн** нь 1991 оны 7 сарын 25-наас 28-нд Испанийн Барселона хотноо зохиогдсон, жүдогийн 17 дахь удаагийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн юм.

## Медальтнууд 
### Эрэгтэй 
### Эмэгтэй 
### Medals table 
Ангилал:Жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн
Бухан дунхай

**Бухан дунхай** (*Lanius bucephalus*) нь зүүн Азид амьдрах ба Дунхайнхан овгийн шувуу юм.

Тэд 19-20 см урт, эрэгчин нь цагаан хөмсөг, нүдний орчимд хар судалтай. Нуруун хэсэг нь бор саарал, далавч нь бараандуу ба цагаан толботой. Эмэгчин нь төстэй боловч бордуу өнгө давамгайлсан зүстэй. 

Бухан дунхай Хятадын зүүн хойд, Монгол, Солонгос, Япон, Оросын зүүн хэсэг, Сахалин муж гэх зэрэг газраар амьдарна. Нүүдлийн үедээ Тайвань, Хонконг, Вьетнам зэрэг улсад бүртгэгджээ. 
left|thumb|250px|Өвөл, Японд.

Модны мөчир дээр суугаад элдэв шавьж хорхой өнгөрхийг хүлээж байгаад барьж иддэг. Цох, дэвхрэг, гүрвэл болон үет хөлтөн, аалз гэх мэтээр хооллоно.

Бут, хулс зэрэгт үүрээ засаж 2-6 өндөг гаргана. 14-15 хоног дараад ангаахай болдог байна.

## Цахим холбоос 
* Oriental Bird Images: Bull-headed Shrike

Ангилал:Дунхайнхан
Алаг дунхай

** Алаг дунхай** , (*Lanius schach*) нь Дунхайнхан овгийн шувуу юм.

250px|thumb|left| Энэтхэгт.

Энэхүү шувуу нь Индонез, Малайз, Монгол, Казахстан, Афганистан, Пакистан, Энэтхэг зэрэг улсад суурин амьдардаг.

Алаг дунхай нь гүрвэл, томхон шавьж, зарим жижиг шувуу болон мэрэгчээр хооллоно.

## Зургийн цомог 

Image:Long-tailed Shrike (Lanius schach- erythronotus race) in Delhi W2 Pix 051.jpg|*erythronotus race*  .  
Image:Long-tailed Shrike (Lanius schach- race tricolor) in Kolkata W IMG 3434.jpg|*tricolor race* 
Image:Long-tailed Shrike (Lanius schach)- erythronotus race at Bharatpur I IMG 5401.jpg| *erythronotus race* .
Image:Long-tailed Shrike (Lanius schach) in Kolkata W IMG 4614.jpg| *tricolor race*  

## Цахим холбоос 
Ангилал:Дунхайнхан
Хул дунхай

**Хул дунхай** (***Lanius sphenocercus***) нь Дунхайнхан овгийн шувуу бөгөөд 
Хятад, Япон, Хойд Солонгос, Өмнөд Солонгос, Монгол, болон Орос зэрэг улсын нутагт амьдарна. Сэрүүн бүсийн ой модонд нутагладаг.

## Эшлэл 
* BirdLife International 2004. Lanius sphenocercus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded on 26 July 2007.

## Цахим холбоос 
* Images at ADW

Ангилал:Дунхайнхан
Зафар Гулиев

**Зафар Сафар оглы Гулиев** (, , 1972 оны 6 сарын 17-нд төрсөн) нь Оросын Холбооны Улсын сонгомол бөхийн тамирчин юм. Азербайжан үндэстэн. Эхнэр, гурван хүүтэй. Ульяновскийн Улсын Багшийн Их Сургуулийг дүүргэсэн тэрээр биеийн тамирын багш мэргэжилтэй.

## Эшлэл
* sports-reference

Ангилал:Бөхийн европын аварга
Ангилал:Оросын бөх
Ангилал:1996 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Оросын олимпын оролцогч
Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн
Ангилал:Азербайжанчууд
Ангилал:1972 онд төрсөн
Сильвестерийн матриц

Математик дахь **Сильвестерийн матриц** гэж 2 олон гишүүнтийн мэдээллийг өгдөг матриц юм. Жеймс Жозеф Сильвестерийн нэрээр нэрлэгджээ.

## Тодорхойлолт
*p* ба *q* нь харгалзан *m*, *n* зэргийн олон гишүүнт байг:
:p(z)=p_0+p_1 z+p_2 z^2+\cdots+p_m z^m,\;q(z)=q_0+q_1 z+q_2 z^2+\cdots+q_n z^n.
Тэгвэл *p* ба *q*-тэй холбогдох **Сильвестерийн матриц** гэдэг нь дараах (n+m)\times(n+m) хэмжээст матрицыг хэлнэ:
* Эхний мөр нь:
:\begin{pmatrix} p_m & p_{m-1} & \cdots & p_1 & p_0 & 0 & \cdots & 0 \end{pmatrix}.
* Хоёр дахь мөрийн эхний элемент нь 0 бөгөөд хойших элементүүд нь эхний мөрийн, урдах багана дахь элементтэй тэнцүү.
* дараагийн (n-2) мөр нь өмнөхтэй ижил аргаар тодорхойлогдоно.
* (n+1) дэх мөр нь:
:\begin{pmatrix} q_n & q_{n-1} & \cdots & q_1 & q_0 & 0 & \cdots & 0 \end{pmatrix}.
* үлдсэн мөр нь дээрхтэй адилаар тодорхойлогдоно.

Жишээлбэл, хэрвээ *m*=4, *n*=3 бол Сильвестерийн матриц нь дараах хэлбэртэй болно:
:S_{p,q}=\begin{pmatrix} 
p_4 & p_3 & p_2 & p_1 & p_0 & 0 & 0 \\
0 & p_4 & p_3 & p_2 & p_1 & p_0 & 0 \\
0 & 0 & p_4 & p_3 & p_2 & p_1 & p_0 \\
q_3 & q_2 & q_1 & q_0 & 0 & 0 & 0 \\
0 & q_3 & q_2 & q_1 & q_0 & 0 & 0 \\
0 & 0 & q_3 & q_2 & q_1 & q_0 & 0 \\
0 & 0 & 0 & q_3 & q_2 & q_1 & q_0 \\
\end{pmatrix}.

## Хэрэглээ
Эдгээр матриц нь коммутатив алгебрт хэрэглэгддэг бөгөөд хоёр олон гишүүнт (тогтмол биш) ерөнхий язгууртай эсэхийг тогтооход ашиглана. Хэрэв авч үзэж буй хоёр олон гишүүнт нь ерөнхий язгууртай байвал холбогдох Сильвестерийн матрицын тодорхойлогч нь тэгтэй тэнцүү байна. Өмнөх өгүүлбэрийн урвуу нь ч үнэн.

## Эшлэл
* 

Ангилал:Коммутатив алгебр
Ангилал:Олон гишүүнт
Ангилал:Алгебрийн тооны онол
Ангилал:Цагаригийн онол
Тассос Пападопулос

**Тассос (Эфстатиос) Николау Пападопулос** (, 1934 оны 1 сарын 7 – 2008 оны 12 сарын 12) нь Кипр улсын улс төрч, тус улсын 5 дахь ерөнхийлөгч байв.

## Эшлэл 
Ангилал:1934 онд төрсөн
Ангилал:2008 онд өнгөрсөн
Ангилал:20-р зууны улс төрч
Ангилал:21-р зууны улс төрч
Ангилал:Киприйн ерөнхийлөгч
Ангилал:Киприйн улс төрч
Ангилал:Киприйн демократ намын гишүүн
Ангилал:Никосийн хүн
Ангилал:Кипрчүүд
Тольт дунхай

**Тольт дунхай** (*Lanius isabellinus*), урьд **Улбар сүүлт дунхай** гэгдэж байсан энэ шувуу нь Дунхайнхан овогт хамрагдана. Тэд Сибирь, Монгол, төв Азид нутагладаг.

Тольт дунхай томхон шавьж, жижиг шувуу, мэрэгч болон гүрвэл зэргээр хооллоно. 

Lanius isabellinus and Lanius phoenicuroides distr02.png|Тархалт
Isabelline Shrike.ogg|1993
Lanius isabellinus phoenicuroides MHNT.ZOO.2010.11.213.17.jpg |*Lanius isabellinus phoenicuroides* 

## Цахим холбоос 
* Oiseaux Pictures

Ангилал:Дунхайнхан
Дорнын шаргач

**Дорнын шаргач**, *Oriolus chinensis*, урьд **Шаргуй бялзуухай** гэгдэж байсан, нь Шаргачийнхан овгийн шувуу бөгөөд өмнөд Азид таарна. Монголд  мөн бий. Энэ шувуу нь эгэл шаргачаас нүдний орчмын хар судлаар амархан ялгагддаг. Мөн хошуу нь илүү бүдүүн байна. Биеийн урт 26 см.

6-12 сард үржлийн улирал болно. Эмэгчин нь ногоовтор, оливын өнгөтэй байдаг. Газарзүйн бүсээс шалтгаалан өдний өнгө зүс өөр байна. Гол идэш тэжээл нь шавьж, жимс зэрэг юм.

## Зургийн цомог 

Image:Black_naped_Oriole_Idm_IMG_5631.jpg| Энэтхэг.
Image:Black naped Oriole Id3m IMG 5629.jpg| Энэтхэг.
Image:Black-naped Oriole (Oriolus chinensis)- immature in Kolkata W IMG 6539.jpg|Бага залуу
Image:Black-naped Oriole (Oriolus chinensis)- immature in Kolkata W IMG 6534.jpg|Бага залуу
Image:Black-naped Oriole (Oriolus chinensis)- immature feeding on Kapok (Ceiba pentandra) in Kolkata W IMG 6536.jpg|
Image:Black-naped Oriole (Oriolus chinensis)- immature feeding on Kapok (Ceiba pentandra) in Kolkata W2 IMG 6536.jpg|
Image:Black napped Oriole I IMG 2237.jpg| 
Image:Black naped Oriole I2 IMG 2239.jpg| 
Image:YosriBurungKunyit.gif|Дорнын шаргач Малайз улсад.

## Цахим холбоос 
Ангилал:Боршувуутан
Хөвчийн дуудууш

**Хөвчийн дуудууш** *Perisoreus infaustus*, урьд **Дуудууш** гэгдэж байсан, нь Хэрээнийхэн овгийн өргөн тархсан шувуу бөгөөд Евразийн хойд хэсэгт нутаглана. Өдгөө нийт  680,000-1,400,000 бий гэсэн тооцоотой юм.

## Зургийн цомог 

Image:Perisoreus infaustus1.jpg
Perisoreus infaustus infaustus  MHNT.ZOO.2010.11.170.1.jpg |*Perisoreus infaustus infaustus * 

## Цахим холбоос 
*An info-card on the Siberian Jay &mdash; at Birdlife.org

Ангилал:Хэрээнийхэн
Эгэл шаргач

т.]]

**Эгэл шаргач** ,*Oriolus oriolus*, нь Шаргачийнхан овгийн шувуу бөгөөд дэлхийн бөмбөрцгийн хойд хагасын сэрүүн бүсийн нутгаар амьдарна. Зуны улирлалд Европ, баруун Азид амьдарч, өвөл болоход нүүдэллэн халуун дулаан орныг зорьдог.

Энэ шувуу нь өндөр навчит модот газар, цэцэрлэгт хүрээлэн гэх мэтэд амьдран модны мөчрийн салаанд үүрээ засаж 3-6 өндөг гаргана. Гол идэш тэжээл нь шавьж болон жимс жимсгэнэ юм. 

Эгэл шаргачийн нисэх байдал нь хөөндэйтэй төстэй, хүчирхэг, шулуун байна. Жиргэх дуу нь чихэнд чимэгтэй, нэг сонсоход дараа андашгүй байдаг. 

## Зургийн цомог 

Image:Golden_OrioleDE.jpg|Нас бие гүйцсэн эрэгчин.
Image:Eurasian Golden Oriole (Oriolus oriolus) on nest W IMG_9026.jpg|*kundoo race* - Үүрэндээ буй эрэгчин
File:Eurasian Golden Oriole (Oriolus oriolus) nest W IMG 9568.jpg|Энэтхэгт. 
File:Eurasian Golden Oriole (Oriolus oriolus) nest W IMG 9566.jpg|үүр. 
File:Eurasian Golden Oriole (Oriolus oriolus)- Female on nest W IMG 9559.jpg|*kundoo race* - Эмэгчин
Image:Indian Golden Oriole (Oriolus kundoo), Kolkata IMG 4543.jpg|залуу. 
Image:Indian Golden Oriole (Oriolus kundoo), male at Secunderabad W IMG 6733.jpg|*kundoo race* - эрэгчин , Энэтхэгт.
Image:Indian Golden Oriole (Oriolus kundoo), male at Secunderabad W IMG 6723.jpg|*kundoo race* - эрэгчин.
Image:Eurasian Golden Oriole (Oriolus oriolus)- kundoo race- Male at Secunderabad W2 IMG 6715.jpg|*kundoo race* - эрэгчин.
Image:Indian Golden Oriole (Oriolus kundoo), male at Secunderabad W IMG 6730.jpg|*kundoo race* - эрэгчин.
File:Indian Golden Oriole (Oriolus kundoo), immature, Hyderabad IMG 7474.jpg|залуу
File:Indian Golden Oriole (Oriolus kundoo), eyeing Lannea coromandelica fruit W IMG 7423.jpg|*kundoo race* 
File:Indian Golden Oriole (Oriolus kundoo), on Lannea coromandelica W IMG 7741a.jpg|*kundoo race* 
Image:Eurasian Golden Oriole (Oriolus oriolus)- kundoo race- Male at Secunderabad W IMG 6714.jpg|*kundoo race* 
Oriolus oriolus MHNT 232 Foret de la Mamora Maroc RdN.jpg‎|*Oriolus oriolus*

## Цахим холбоос 
* Ageing and sexing (PDF) by Javier Blasco-Zumeta
* Golden Oriole videos, photos & sounds on the Internet Bird Collection
* Golden Oriole photos Golden Oriole in nest with nestlings pictures and voice
* Listen to call (Vogelstimme anhören)

Ангилал:Боршувуутан
Ангилал:Евразийн шувууд
Амьдралын аксиом

**Амьдралын аксиом** гэдэг ойлголт нь өдөр тутмын амьдралд хэрэглэгддэг цаасан дээр бичигдээгүй ард иргэдийн дунд ам дамжин хэлэгдэж баяжигдан, амьдрал дээр батлагдсан зарчмууд юм.

Ангилал:Гүн ухаан
Цагчаа ятгашаазгай

**Цагчаа ятгашаазгай** (*Garrulus glandarius*), урьд **Ятга шаазгай** гэж байсан, нь  баруун Европ, баруун хойд Африк, зүүн ба зүүн өмнөд Ази гээд өргөн бүсэд тархан нутагладаг шувуу юм. 

## Ангилал 
[thumb|left| *atricapillus* бүлгийн  дэд зүйл [Израйльд]]
Нийт 9 бүлэг 33 дэд зүйл бий:

* Европын бүлэг, 9 дэд зүйл байх ба толгойн орой хэсэгт судалтай байна.
* *cervicalis* бүлэг (Хойд Африкийн 3 дэд зүйл), улбар шилэн хүзүү, толгойн хажуу тал нь нилээд цайвар, толгойн орой нь хар эсвэл судалтай байна.
* *atricapillus* бүлэг (4 дэд зүйл), нүүр нь маш цайвар, толгойн орой нь хар байна. 
* *hyrcanus* (Ираны орчим)
* *brandtii* бүлэг (Сибирь болон  Японы хойд хэсгийн 4 дэд зүйл), улаавтар толгой, орой нь судалтай.
* *leucotis* бүлэг (Зүүн өмнөд Азийн 2 дэд зүйл), далавчиндаа цагаан толбогүй

* *bispecularis* бүлэг (Гималайн нурууны бүсийн 6 дэд зүйл), толгойн орой нь улбар өнгөтэй ба судалгүй, мөн далавчиндаа цагаан толбогүй.
* *japonicus* бүлэг (Японы өмнөд хэсгийн арлуудын 4 дэд зүйл), далавчиндаа том цагаан толботой, хардуу нүүртэй.

## Зан авир 
thumb|right|Цагчаа ятгашаазгай *(Garrulus glandarius)*

### Идэш тэжээл 
Тэд модон дээр ч, газар ч хооллоно. Олон төрлийн хорхой шавьж, мод, ургамлын үр, жимс жимсгэнэ иддэг. Мөн зарим жижиг шувуу, өндөг, мэрэгч иднэ.

### Үржил 
Цагчаа ятгашаазгай мод, эсвэл томхон бутанд үүр засаж 4-6 өндөг гаргана. 16-19 хоног дараад ангаахай болох ба эцэг эх хамтдаа өсгөж тэжээдэг.

## Цахим холбоос 
* RSPB Information on Jays in the UK
* Avibase
* ARKive Photographs, video.
* Ageing and sexing (PDF) by Javier Blasco-Zumeta

Ангилал:Хэрээнийхэн
Ангилал:Евразийн шувууд
Цэнхэр цанцаахай

**Цэнхэр цанцаахай** (*Cyanopica cyana*), урьд **Цэнхэр шаазгай** гэж байсан, нь Хэрээнийхэн овгийн шувуу юм. 

## Гадаад төрх 
Энэ шувуу нь 31–35 см урт ба биеийн хэлбэрээр  Алаг шаазгайтай (*Pica pica*) тун төстэй ба арай нарийн биетэй бөгөөд, хөл хошуу нь жижиг байна. 
Тэд толгойн орой хэсэгт гялалзсан хар ба цагаан хоолойтой. Далавч болон сүүл нь цэнхэрдүү өнгөтэй, нуруу, өвөр хэсэг нь цавар саарал юм. 

## Тархалт 
Цэнхэр цанцаахай амьдрах газарзүйн  бүсээр хуваагдан 2 бүлэг байх ба нэг нь баруун Европ, Иберийн хойг, Испани, Португал зэрэгт, нөгөө нь зүүн Азид, Хятад, Солонгос, Япон, Монголд нутаглана.  

Тэд гэр бүлээр эсвэл хэд хэдэн бүл нийлж 30 ба түүнээс дээш тоогоор сүрэглэн хоол тэжээл хайж иднэ. Гол идэш тэжээл нь царсны боргоцой болон нарсны самар, авгалдай, зөөлөн жимс жимсгэнэ болно. 

Цэнхэр цанцаахай 6-8 өндөг гаргаж, 15 хоног даран ангаахай гардаг.

## Зургийн цомог 

Image:Azure-winged_magpie.jpg
Image:Huixique.JPG
Image:Huixiq.jpg
Image:Cyanopica cyanus by Peter Simon Pallas.jpg|

## Цахим холбоос 
Ангилал:Хэрээнийхэн