open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Соньжун ван

**Соньжун ван** (солонгос: 선종; хятадаар: 宣宗) (1049-1094) **Ван Үнь** (왕운; 王運) нь 1083-1094 онд Курё улсыг захирч байсан 13 дахь ван юм. 1094 онд Кэсон хотод таалал төгссөн.  

Мүнжун вангийн Иньэ хатнаас 1049 онд төрсөн хоёрдугаар хөвгүүн. 1056 онд 7 настайдаа Гүквонь хү (國原侯) цол хүртсэн. 1083 онд ах Сүньжун ванг залгамжлан улсын ван болжээ. Түүний засаглалын жилүүдэд гадаад улсуудтай худалдаа хийж, эдийн засаг нь сайжирсан. Үүнийг дагаад буддын шашны сүм хийд барьж, хятадын Сүн улсаас 1000 боть судар, японоос 4000 боть судар залах, худалдан авах мэтээр авч ирж шашныг хөгжүүлэхэд анхаарч байв.     

## Гэр бүл 
* Эцэг: Мүнжун ван (고려 문종)
** Өвөө: Хёньжун ван (고려 현종)
** Эмээ: Воньхэ хатан (원혜왕후)
* Эх: Иньэ хатан (인예왕후)
** Нагац өвөө: И Жа ёнь (이자연)
** Нагац эмээ: Кёнжу Ким овгийн ахайтан (부인 경주 김씨)
* Хатад хүүхэд:

# Иньчон И овгийн Жоншинь хёнби (정신현비 이씨): Иньэ хатны ах эсвэл дүүгийн охин.
## Ёньхва гүн (연화공주)
# Иньчон И овгийн Сасук хатан (사숙왕후 이씨): Иньэ хатны ах эсвэл дүүгийн охин.
## Ван Ук тайзи (태자 왕욱)
## Суань гүнж (수안택주)
## Ван гүнж (공주 왕씨)
# Иньчон И овгийн Воншинь гүнж (원신궁주 이씨): Иньэ хатны ах эсвэл дүүгийн охин
## Ханьсань хү Ван Юнь (왕윤 한산후)
# Тодорхойгүй
## Ван гүнж (왕자 왕씨)
## Ван гүнж (왕자 왕씨)

Ангилал:1049 онд төрсөн
Ангилал:1094 онд өнгөрсөн
Ангилал:Солонгосын ван
Хоньжун ван

**Хоньжун ван** (солонгосоор: 헌종; ханзаар: 獻宗, пиньинь галиг: Xiàn zōng) **Ван Үк** (солонгосоор: 왕욱; ханз: 王昱) (1084-1097) нь 

1094-1095 оны хооронд  Курё улсыг захирч байсан 14 дахь ван юм. 1084 онд Соньжун вангийн Сасук хатнаас мэндэлсэн. 1093 онд хунтайжд өргөмжлөгдсөн. 1094 онд эцэг Соньжун ван таалал төгссөний дараа улсын вангийн сэнтийд заларсан. Гэвч 1 жилийн дараа түүний эсрэг И Жа-и хэмээгч ноён бослого гаргаж түүнийг суудлаас нь зайлуулж, оронд нь түүний авга ах Ван Он буюу ирээдүйн Сукжун ванг улсын вангийн сууринд залсан. Тэрбээр 1097 онд 13 насандаа таалал төгссөн. 

## Гэр бүл 
* Эцэг: Соньжун ван 
** Өвөө: Мүнжун ван
** Эмээ: Иньэй хатан (인예왕후)
* Эх: Иньчон И овгийн Сасук хатан (사숙왕후 이씨) 
** Нагац өвөө: И Жаён: Иньчон И овогтон. 
** Нагац эмээ: Кёнжу Ким овгийн ахайтан

Ангилал:1084 онд төрсөн
Ангилал:1097 онд өнгөрсөн
Ангилал:Солонгосын ван
Сукжун ван (Курё)

**Сукжун ван** (солонгосоор: 숙종; хятадаар: 肅宗) **Ван Ун** (왕옹, 王顒) (1054-1105) нь  1095-1105 оны хооронд  Курё улсыг захирч байсан 15 дахь ван юм. 1095 онд балчир Хоньжун вангийн эсрэг төрийн эргэлт хийж, огцоруулан албан хүчээр Курёгийн ван болсон. Тэрбээр улсын ван болсны дараа 1102 онд анхны гуулин зоос гаргах, өмнөд нийслэл Намгён буюу одоогийн Сөүл хотыг байгуулсан. 1104 онд хойд зүгээс Зүрчид аймгууд уулгалан довтлон түйвээсэнд, цэргийн жанжин Юнь Гваниар их цэрэг удирдуулан хойд зүг рүү илгээжээ. 1105 онд умард нийслэл Пёнян хот орох зам зуурт таалал төгссөн.

## Гэр бүл 
* Эцэг: Мүнжун ван (문종)
** Өвөө: Хёньжун ван (현종)
** Эмээ: Воньхэ хатан (원혜왕후)
* Эх: Иньчон И овгийн Иньэ хатан (인예왕후)
** Нагац өвөө: Иньчон И овогтон И Жаёнь (이자연)
** Нагац эмээ: Кёнжу Ким овогт ахайтан (부인 경주 김씨)
* Хатад хүүхдүүд:

# Жонжу Ю овгийн Мён үй хатан (명의왕후 유씨)
## Хунтайж Ван Ү (태자 왕우)
## Сандан хү Ван Пил (왕필 상당후)
## Ван Жинём Wang (왕징엄)
## Тэбан гүн Ван Бо (왕보 대방공)
## Тэвонь гүн Ван Хю (왕효 대원공)
## Жэань гүн Ван Со (왕서 제안공)
## Тун и хү Ван Гю (왕교 통의후)
## Дэрён гүнж (대령궁주)
## Хынсү гүнж (흥수궁주)
## Аньсү гүнж (안수궁주)
## Бокнён гүнж (복녕궁주)
# Угсаа гарал тодорхойгүй хатан
## Гёнсонжогсо Ван Хёнь ын (왕현응 견성적소 수좌)

Ангилал:1054 онд төрсөн
Ангилал:1105 онд өнгөрсөн
Ангилал:Солонгосын ван
Эдна Киплагат

**Эдна Нгерингвони Киплагат** (, 1979 оны арваннэгдүгээр сарын 15-нд төрсөн'') нь Кенийн холын зайн гүйгч юм.
Тэр 2011 болон 2013 оны ДАШТ-ий марафон гүйлтийн аварга бөгөөд 2012 оны олимпод оролцож байсан.

Хувийн дээд амжилт нь 2:19:50 цаг юм.

## Эшлэл
## Холбоос
*
*Kimbia Athletics
*Edna Kimplagat 2010 NYC Marathon Winner Profile

Ангилал:Марафон гүйлтийн дэлхийн аварга
Ангилал:Кенийн марафон гүйгч
Ангилал:Кенийн олимпын оролцогч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Кеничүүд
Ангилал:1979 онд төрсөн
Валериа Странео

**Валериа Странео** (, *1976 оны дөрөвдүгээр сарын 5-нд төрсөн*) нь Италийн холын зайн гүйгч бөгөөд Италийн хагас марафон гүйлтийн дээд амжилтыг 1:07:46 цагаар эзэмшдэг ДАШТ-ий мөнгөн медальт тамирчин юм. Тэрээр Лондоны олимпт 2:25:27 цагийн амжилтаар долоодугаар байрт шалгарч байв.

## Амжилтууд
## Эшлэл
## Холбоос
* 
*

Ангилал:Италийн марафон гүйгч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Италийн олимпын оролцогч
Ангилал:Италичууд
Ангилал:1976 онд төрсөн
Руаль Амундсен

**Рауль Амундсен**  (норв. *Roald Engelbregt Gravning Amundsen*; 1872 оны 7-р сарын 16-нд төрсөн—1928 оны 6-р сарын 18-нд нас барсан)  Дэлхийн Өмнөд туйлд 1911 оны 12-р сарын 14-нд анх хүрсэн Норвегийн алдарт судлаач-аялагч, далайчин юм.

Ангилал:1872 онд төрсөн
Ангилал:1928 онд өнгөрсөн
Ангилал:Норвегичууд
Ангилал:Арктик судлаач
Ангилал:Антарктик судлаач
Ангилал:Агаарын тээврийн хүн
Ангилал:19-р зууны чөлөөт өрлөгчин
Ангилал:20-р зууны чөлөөт өрлөгчин
Токжун ван

**Токжун ван** (солонгос: 고려 덕종; ханз:高麗 德宗) Ван Хим (왕흠) (1016-1034) нь 1031-1034 оны хооронд Курё улсыг захирч байсан  9 дахь ван юм. Курё улсын Хёньжун вангийн хөвгүүн. 1022 онд тус улсын хунтайж болсон. 

1018 онд 2 настайдаа Ёнгён гүн цол хүртэж, 1022 оны 5 сард 6 настайдаа хунтайж болсон. 1031 оны 6 сард Хёньжун ван таалал төгссөний дараа 15 настайдаа улсын ван болсон. Ван суусны дараа Киданы Ляо улсад элч илгээхдээ "Ляо улстай хийсэн дайнуудад олзлогдсон Курё цэргүүдийг суллаж, буцаан өгөх; Ялу гол дагуу байршуулсан цэргийн хүчээ эргүүлэн татах" хоёр санал тавьж тохиролцохыг хүсчээ. Гэвч Ляо улсын зүгээс энэ саналыг хэрэгсээгүй учраас, Киданы Ляо улс, Зүрчид овгуудын довтолгооноос сэргийлж, Ялу голоос Япон тэнгис хүртэл үргэлжлсэн бэхлэлт байгуулсныг түүхэнд "**Чолли Жансон (천리장성千里長城) буюу Мянган газрын урт хот**" нэртэй байгууламжийн ажлыг 1033 онд эхлүүлж, Дараа оны 8-р сард Пёнжанса (平章事) Ю Со (柳韶)-д Юү Со (柳韶)-ийн зүүн эрэгт орших Ёнвон, Дорюнпо зэрэг 14 цайзаар холбогдсон хэрмийг барьж эхлүүлсэн. II 1044 онд Чонжун вангийн үед барьж дуусгажээ. Энэ үйлдэлд Кидан улс, Зүрчид аймгийн зүгээс олон удаагийн эсэргүүцэл үзүүлж байсан ч, барилгын ажилд нөлөөлөөгүй. Токжун ван 1034 онд 19 настайдаа Кэсон хотод таалал төгссөн. Шарилыг Сукнын хэмээх газарт оршуулсныг 2016 оны 6 сарын 28 нд БНАСАУ-ын Кэсон хотоос зүүн хойш 4 км газарт хоёр булш илрүүлсний нэг нь Токжун вангийн бунхан гэдгийг батлажээ. Тус бунхны  урт нь 3.7м, өргөн нь 3м, өндөр нь 1.65-1.73м байна.

## Гэр бүл 
* Эцэг: Хёньжун ван (고려 현종)
** Өвөө: Аньжун ван Ван Үк (안종)
** Эмээ: Хоньжон хатан  (헌정왕후): Кёньжун вангийн бага хатан байсан. Хонэй хатны дүү. 
* Ээж: Воньсон хатан 
** Нагац өвөө: Ким Иньбу (김은부)
** Нагац эмээ: Иньчон И овгийн Ансан ахайтан (안산군대부인 이씨)
* Хатад хүүхдүд:

# Кёнжу Ким овгийн Гёнсон хатан (경성왕후 김씨): Хёньжун вангийн Вонсун бага хатнаас төрсөн эцэг нэгтэй дүү нь
# Кэсон Ван овгийн Кёнмук хёнби (경목현비 왕씨): эцэг нэгтэй дүү нь
## Санхы гүнж (상회공주)
# Хёса хатан (효사왕후 김씨): Хёньжун вангийн Воньхэ хатнаас төрсөн эцэг нэгтэй дүү нь 
# Буёо И овгийн ахайтан (부인 부여 이씨) 
# Чунжу Ю овгийн ахайтан (부인 충주 유씨)
# Нэр гарал тодорхойгүй хатан
## Ван гүнж (공주 왕씨)

## Эшлэл
Ангилал:1016 онд төрсөн
Ангилал:1034 онд өнгөрсөн
Ангилал:Солонгосын ван
Фүкүши Каёко

**Фүкүши Каёко** (, *1982 оны гуравдугаар сарын 25-нд төрсөн*) нь Японы холын зайн гүйгч бөгөөд 5000, 10,000 метрийн зай болон марафон гүйлтэд гүйдэг. Фүкүши улсаа төлөөлөн 2004, 2008 оны олимпод оролцож байв.

## Эшлэл
## Холбоос
* 
* sports-reference

Ангилал:2004 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Японы марафон гүйгч
Ангилал:Японы холын зайн гүйгч
Ангилал:Японы олимпын оролцогч
Ангилал:Японы азийн наадамд оролцогч
Ангилал:Япончууд
Ангилал:1982 онд төрсөн
Ибрахим Жэйлан

**Ибрахим Жэйлан Гашу** (*Амхарик: ዕብራህም ጅእላን ጋሹ, 1989 оны зургаадугаар сарын 12-нд төрсөн*) нь Этиопийн холын зайн гүйлтийн тамирчин бөгөөд 5000 болон 10000 метрийн зайд гүйдэг. 10000 метрт Дэлхийн аваргын алт, мөнгөн медальтай. 
## Хувийн дээд амжилтууд 
## Эшлэл
## Холбоос
*

Ангилал:10.000 метрийн гүйлтийн дэлхийн аварга
Ангилал:Задгай талбайн гүйлтийн дэлхийн аварга
Ангилал:Хөнгөн атлетикийн африкийн наадмын аварга
Ангилал:Этиопын 3000 метрийн гүйгч
Ангилал:Этиопын 5000 метрийн гүйгч
Ангилал:Этиопын 10.000 метрийн гүйгч
Ангилал:Этиопоос африкийн наадамд оролцогч
Ангилал:Этиопын хөнгөн атлетикийн улсын аварга
Ангилал:Этиопчууд
Ангилал:1989 онд төрсөн
Пол Тануи

**Пол Кипнгетич Тануи** (, *1990 оны арванхоёрдугаар сарын 22-нд төрсөн*) нь Кенийн холын зайн гүйгч юм. Тэр 2013 оны ДАШТ-ий 10000 метрийн хүрэл медальтай.
Хувийн дээд амжилт нь 26:50.63 минут.

## Эшлэл
## Холбоос
*

Ангилал:Кенийн 5000 метрийн гүйгч
Ангилал:Кенийн 10.000 метрийн гүйгч
Ангилал:Кенийн хагас марафон гүйгч
Ангилал:Кенийн олимпын оролцогч
Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Кеничүүд
Ангилал:1990 онд төрсөн
Гален Рапп

**Гален Рапп** (, *1986 оны тавдугаар сарын 8-нд төрсөн*) нь Америкийн Нэгдсэн Улсын холын зайн гүйгч бөгөөд Олимпын мөнгөн медальт тамирчин юм.

Раппийн хувийн дээд амжилт 10,000 метрт 26:48.00 минут, 3000 метрт 7:30.16 минут.
## Эшлэл
*Fraioli, Mario (November 23, 2010). "Webb nips Rupp at Silicon Valley Turkey Trot". Competitor Network. Retrieved 2011-03-21.

## Холбоос
*
* USATF profile for Гален Рапп
*Гален Рапп
*

Ангилал:АНУ-ын 1500 метрийн гүйгч
Ангилал:АНУ-ын 3000 метрийн гүйгч
Ангилал:АНУ-ын 5000 метрийн гүйгч
Ангилал:АНУ-ын 10.000 метрийн гүйгч
Ангилал:АНУ-ын олимпын мөнгөн медальтан
Ангилал:АНУ-ын олимпын оролцогч
Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1986 онд төрсөн
Кенениса Бекеле

**Кенениса Бекеле Бейеча** (*амх. ቀነኒሳ በቀለ, 1982 оны зургаадугаар сарын 13-нд төрсөн*) нь Этиопийн холын зайн гүйгч бөгөөд дэлхий болон олимпын дээд амжилтыг 5000, 10000 метрийн төрөлд эзэмшдэг.

Тэрээр Афин, Бээжингийн олимпын гурван алт, нэг мөнгөн медальтайгаас гадна ДАШТ-ий таван алт, нэг хүрэл медальтай. Хувийн дээд амжилт нь 10000 метрт 26:17.53 минут, 5000 метрт 12:37.35 минут.

## Эшлэл
## Холбоос
*
*IAAF: Кенениса Бекеле
*

Ангилал:5000 метрийн гүйлтийн олимпын аварга
Ангилал:10.000 метрийн гүйлтийн олимпын аварга
Ангилал:3000 метрийн гүйлтийн дэлхийн аварга
Ангилал:5000 метрийн гүйлтийн дэлхийн аварга
Ангилал:10.000 метрийн гүйлтийн дэлхийн аварга
Ангилал:Задгай талбайн гүйлтийн дэлхийн аварга
Ангилал:5000 метрийн гүйлтийн африкийн аварга
Ангилал:Этиопын 3000 метрийн гүйгч
Ангилал:Этиопын 5000 метрийн гүйгч
Ангилал:Этиопын 10.000 метрийн гүйгч
Ангилал:Этиопын задгай талбайн гүйгч
Ангилал:Этиопын олимпын аварга
Ангилал:Этиопын олимпын мөнгөн медальтан
Ангилал:Хөнгөн атлетикийн африкийн наадмын аварга
Ангилал:2004 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Этиопын олимпын оролцогч
Ангилал:Этиопоос африкийн наадамд оролцогч
Ангилал:Этиопчууд
Ангилал:1982 онд төрсөн
Английн хөлбөмбөг

**Англи орныхон** 1863 онд холбоогоо үүсгэн байгуулж наадаж эхэлснээр **хөлбөмбөг** дэлхий даяар дэлгэрч хөгжсөн билээ. Англид их бага түвшний 40000 гаруй хөлбөмбөгийн баг бий. Улс орнуудын хөлбөмбөгийн лигийн чансааг сүүлийн хэдэн жил Англи тэргүүлж байгаа. Мөн Английн хөлбөмбөгийн шигшээ баг 1966 онд дэлхийн аварга болж байсан.

## Английн хөлбөмбөгийн лигийн (чуулганы) хуваарь 
## Цомын төлөө тэмцээн уралдаан 
**Гол хоёр тэмцээн:**
* **Английн хөлбөмбөгийн цомын тэмцээн** (The Football Association Challenge Cup, FA Cup)
* **Английн хөлбөмбөгийн чуулганы цомын тэмцээн** (Football League Cup)
**Бусад томоохон тэмцээн:**
* Хөлбөмбөгийн чуулганы цом/трофей (Football League Trophy)
* Хөлбөмбөгийн холбооны цом/трофей (The Football Association Challenge Trophy, FA Trophy)

## Шигшээ баг
* **Англи орны хөлбөмбөгийн шигшээ баг**
* **Англи орны залуучуудын хөлбөмбөгийн шигшээ баг** (21-ээс доош настай)
* Английн идэрчүүдийн хөлбөмбөгийн шигшээ баг (19 нас хүртэлх)
* Английн өсвөрийн хөлбөмбөгийн шигшээ баг (17 нас хүртэлх)
Владимир Канайкин

**Владимир Алексеевич Канайкин** (*1985 оны гуравдугаар сарын 21-нд төрсөн*) нь Оросын хөнгөн алтетикч бөгөөд спорт алхаан  тамирчин юм.

Канайкин 2007 оны 9 сарын 29-нд Орост зохиогдсон Олон Улсын Хөнгөн атлетикийн холбооны нэрэмжит тэмцээнд спорт алхааны 20 километр замыг 1 цаг 17 минут 16 секундэд туулж Эквадорын Жефферсон Пересы эзэмшиж байсан (1:17:21) амжилтыг эвдэн дэлхийн дээд амжилтыг тогтоосон юм.

2011 оны ДАШТ-нд хүрэл медаль хүртэж, Лондоны олимпод оролцож байсан ч хараахан медаль аваагүй.
## Эшлэл

## Холбоос
*
*trackfield.brinkster

Ангилал:Оросын спорт алхагч
Ангилал:Оросын олимпын оролцогч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Сэргээшийн тохиолдол хөнгөн атлетикт
Ангилал:Сэргээш Орост
Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн
Ангилал:Оросууд
Ангилал:1985 онд төрсөн
Бриттни Риз

**Бриттни Риз** (, *1986 оны есдүгээр сарын 9-нд төрсөн*) нь Америкийн уртын харайгч бөгөөд Олимп, Дэлхийн гурван удаагийн аварга юм. Ризийн хувийн дээд амжилт 7.25 метр.

## Эшлэл
## Нэмж унших
*
*

## Цахим холбоос 
*
* Шигшээ баг профайл
* Олимпын намтар
* Профайл
*
*World Express Athletic Management

Ангилал:АНУ-ын уртын харайгч
Ангилал:АНУ-ын олимпын аварга
Ангилал:АНУ-ын олимпын оролцогч
Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Уртын харайлтын олимпын аварга
Ангилал:Уртын харайлтын дэлхийн аварга
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1986 онд төрсөн
Сербийн хөлбөмбөг

**Хөлбөмбөг** нь 19-р зуунаас эхлэн Серби Улсад тоглогдож буй түгээмэл спортын төрөл бөгөөд бөгөөд Сербийн нийгэмд хүндтэй байр суурийг эзэлдэг. Сербид хамаарах Югославын хөлбөмбөг холбоо 1919 онд байгуулагдаж байсан.

## Сербийн хөлбөмбөгийн лигийн (чуулганы) хуваарь 
### Шилдэг багийн нэрс (1992-2013) 
## Шигшээ баг
* **Сербийн хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг**
* **Сербийн залуучуудын хөлбөмбөгийн шигшээ баг** (21-ээс доош настай)
* Сербийн идэрчүүдийн хөлбөмбөгийн шигшээ баг (19 нас хүртэлх)
* Сербийн өсвөрийн хөлбөмбөгийн шигшээ баг (17 нас хүртэлх)
АНУ-ын Цөмийн довтолгооноос хамгаалах систем

дахь радар]]

**АНУ-ын Цөмийн довтолгооноос хамгаалах систем** () – АНУ-ын батлан хамгаалах, цөмийн довтолгооноос хамгаалах радарын систем нь анх 1959 онд ашиглалтад орсон. Аляска, Гренланд, мөн Их Британид байрладаг. Радарын мэдээлэл нь Колорадогийн Шайян уулын гүнд байрлах АНУ-ын Агаарын Сансрын Батлан Хамгаалах Төвд дамжиж боловсрогдоно. 

Ангилал:АНУ-ын агаарын зэвсэгт хүчин
АНУ-ын Сансрын Тандалтын Сүлжээ

**АНУ-ын Сансрын Тандалтын Сүлжээ** нь дэлхийтэй ойр сансрын тойрог замуудад байгаа бүх төрлийн сансрын хөлөг, хиймэл дагуулууд, мөн хогыг тандаж хянадаг систем юм. Энэ алба АНУ-ын Стратегийн Командлалын (USSTRATCOM) нэг салбар болно.

Үйл ажиллагаа:
- Тойрог зам дахь бүх зүйлсийн нарийвчилсан каталогийг гаргах хянах,
- Сансрын хөлгийг хогны аюулаас сэргийлэх,
- Тойрог зам дахь биетүүдийн замыг ба байршлыг тогтоох,
- Газарт бууж байгаа зүйлсийн эх улсыг тогтоох,
- НАСА-д сансарт байгаа зүйлс хиймэл дагуулын замуудтай давхцах эсэхийг мэдээлэх.

Ангилал:Сансрын технологи
Воронеж радар

**Воронеж радар** нь Оросын армийн зэвсэглэлд байгаа хамгийн сүүлийн үеийн агаарын довтолгоог эсэргүүцэгч радар юм. Тив алгасагч цөмийн пуужингийн довтолгоог илрүүлэх зориулалттай. Өмнөх үеийн радарууд нь Дариал, Волга, Дагава байсан. Одоогоор нийт 4ш ажиллаж байгаа. 2020 он гэхэд бүх хуучин радарууд энэ радараар солино. 4200км зайд мэдэрнэ. 0,7мгвт эрчим хүч зарцуулна, ажилладаг долгион Voronezh-M: 150-200 MHz (VHF). Voronezh-DM: 0.1м урттай (UHF).
## Эшлэл
Ангилал:Оросын сансрын зэвсэгт хүчин
Ангилал:Зэвсэгт хүчний байгууламж
Ангилал:Оросын зэвсэгт хүчний байгууламж
Дарьтэмиш хатан

**Дарьтэмиш** (хятадаар: 答里也忒迷失, Dá lǐ yě tè míshī) (1325? – 1368) — хонгирад аймгийн монгол хүн бөгөөд 1332 онд 7 настай Ринчинбал хаантай хуримлсан боловч 40 хоноод бэлэвсэрсэн. Түүнээс хойш 32 жил амьдраад Дайду нийслэлийг алддаг 1368 онд таалал төгсчээ.

## Эшлэл 
Ангилал:Хонгирад
Ангилал:Монгол хатан
Ангилал:Юань улсын хатан
Ангилал:1368 онд өнгөрсөн
Будшир хатан

**Будашир** (1305－1340; 35 насалсан) — Юань улсын Тугтөмөр хааны их **хатан** байв.

## Намтар 
### Хааны хатан 
Будшир хатан 1305 онд төрсөн. Хонгирад аймгийн Дабула ван (Абула), Дармабал тайжийн охин Сангэлажи гүнж нарын охин юм. Есөнтөмөр хааны зарлигаар 1324 онд Тугтөмөр вантай хуримлажээ.  

1328 онд Тугтөмөр хаан болоход Будшир улсын их хатан болсон. 1329 оны эхэнд Тугтөмөрийн ах Хүслэн Хархорумын хойно хаан ширээнд суухад Тугтөмөр ханхүү хэмээгдсэн ч 8 сарын дараа ах Хүслэнгээ хорлож алаад дахин хаан болж байв. 

Будшир хатан Хүслэн хааныг нас барсаны дараа түүний Маалайдай, Бабуша хоёр хатныг гүтгэн хороолгуулжээ. 

1332 онд Заяат хаан хүү Алтан-Эрдэнийг ханхүү өргөмжилсөн ч мөн онд өвчнөөр нас нөгчсөн учраас нас барахдаа «Хүслэн ахын үр хөвгүүд болох Тогоонтөмөр, Ринчинбал хоёрын аль нэгийг хаанаар өргөмжлөөрэй» хэмээн гэрээслэсэн гэдэг.

### Яньтөмөр 
1332 онд  Үйл таслах яамны хэрэг мэдэгч, дархан тайш Яньтөмөр Тугтөмөр хааныг алаад Будшир хатныг өөрийн хатнаа болгосон ба Янтөгс хүүг нь хаан болгох гэхэд Будшир бэлэвсэн хатан «Хаан суурь хүнд билээ. Миний өчүүхэн хөвүүн их төрийг засаж яахин чадах ажгуу. Миний бодлоор Хутагт хааны ахмад хүү Тогоонтөмөр Гуанши арал дээр буй. Тэр хүү одоо 13 настай. Түүнийг авч ирж хаан суулгавал зохино» хэмээн хүүгийнхээ амь насыг хамгаалжээ.  

Тогоонтөмөрийг хол байх зуур 1332 оны 10-р сард 7 настай Ринчинбалыг хаанд өргөмжилсөнд 12-р сард Яньтөмөрт алуулав. 1333 онд Тогоонтөмөрийг урьд хааны гэрээс ёсоор хаан болгосон. Яньтөмөр зургаан сар хэрэг мэдээд нас барав.

### Хатан эх 
Тогоонтөмөр хаан өөрийг нь дэмжин хаан болгосонд талархан Будшир хатныг улсын хатан эх өргөмжлөв. Будшир хатан хэдэн жил төр барьсан.

1340 онд Тогоонтөмөр хаан Будшир хатан эхийн урьд үйлдсэн хэрэг явдлуудыг олж мэдээд, их хааны эсрэг хуйвалдаан хийхийг завдсан, мөн урьд өмнө нь хааны төрсөн эх Маалайдай хатныг цаазалсан гэх шалтгаанаар олон хүний хамтаар ял тохоож, Хөнань мужийн Дунаньжоу хэмээх газар цөлж, Янтөгс хүүг нь алжээ. Будшир хатанд нэхэн цол өргөмжлөөгүй.

## Сурвалж, тайлбар
* «Юань улсын судар». 114-р хуудас. Хатад татварын намтар. 

Ангилал:1305 онд төрсөн
Ангилал:1340 онд өнгөрсөн 
Ангилал:Монгол хатан
Ангилал:Юань улсын хатан
Ангилал:Хонгирад
Радар гацаалт ба зугтаалгах

Радарын ажиллагааг агаарт сарниулах, гацаахад механик ба электроникийн гэсэн үндсэн 2 төрлийн аргууд байдаг.

Механик сарниулалтанд агаарт урт хөнгөн цагаанаар хийсэн хуванцар туузуудыг онгоцноос хаядаг энэ нь урт хугацаанд радарын мэдрэх долгионыг сарниулна. Мөн шовх булангаар сарниулах ба хиймэл биетээр агаарт хуурах аргууд байдаг.

Электроник сарниулалтанд сөрөг талын радар руу өтгөн хүчтэй долгионыг цацах аргууд ордог. Цэгэн, шүүрдэх, багцлах гэсэн аргуудаар гацаагч долгионыг цацна.

Ангилал:GPS
Бабухан хатан

**Бабухан** (1328 онд өнгөрсөн) — Юань улсын Есөнтөмөр хааны их **хатан** байв.

## Намтар 
Бабухан хатан хонгирад аймгийн хүн байв. ᠎Есөнтөмөртэй хэдэн онд урагласан нь тодорхойгүй.
Есөнтөмөр олон жил Хархорумыг захиран суусан бөгөөд 1323 онд Гэгээн хаан алагдсаны дараа Есөнтөмөр Юань улсын хаан сууринд залрахад Бабухан хатан улсын их хатан болсон. 

1328 оны 8-р сард Есөнтөмөр хаан Шандуд нас нөхцөхөд Бабухан хатан Рагибаха хүүгээ хаан ширээнд залж, балчир хааны өмнөөс төр барив.

Энэ үед Дайдуд Хайсан хүлэг хааны хоёрдугаар хүү Тугтөмөр зэрэгцэн хаан болоод дайлаар ирж балчир хаан, Бабухан хатан, Давлат шах ноёныг баривчилсан.

## Сурвалж, тайлбар 
* «Юань улсын судар». 114-р хуудас. Хатад татварын намтар. 

Ангилал:1328 онд өнгөрсөн
Ангилал:Монгол хатан
Ангилал:Юань улсын хатан
Захаамин

Орос улсын Буриад орны Захаамин (Закаменьск) аймгийн төв нь **Захаамин** (, 1959 оноос өмнө *Городок*, ) балгас (багахан хот) юм. Улаан-Үдээс баруун урагш 404 км зайнд, д.т.д. 1100 метрийн өндөрт Монгол–Оросын хилд ойр байрлажээ. 1959 онд 13700, 1989 онд 15600 хүнтэй байсан бол 2012 онд 11540 хүн оршин сууж байна. Энд 1998 он хүртэл вольфрам-молибдены үйлдвэр ажиллаж байсан. Одоо бол мах, талх, шар айрагны үйлдвэртэй. Хүүхдийн 5 цэцэрлэг, 2 дунд сургууль, тусгай мэргэжлийн 3 сургууль, бас бус ажлын газруудтай. Мөн Буддын шашны дуган, рашаантай газар юмсанжээ.

## Зураг

Зураг:Закаменск-центр.jpg
Зураг:Закаменский дацан.jpg
Зураг:Закаменская церковь.jpg
Зураг:СК "Горняк".jpg

## Эшлэл 
Ангилал:Буриадын хот
МиГ-1

**МиГ-1** нь өндрийн сөнөөгч онгоцоор анхлан зохион бүтээгдсэн ба Дэлхийн хоёрдугаар дайны эхэн үед ЗХУ-ын Улаан Армийн Агаарын цэргийн хүчний зэвсэглэлд байж германы Люфтваффе буюу цэргийн нисэх хүчний эсрэг тулалдаж байсан байна.  

## Эшлэл
Ангилал:Нэг хөдөлгүүрт нисэх онгоц
Ангилал:Байлдааны нисэх онгоц
Ангилал:Сөнөөгч онгоц (1940-1949 он)
Ангилал:Микоян-Гуревич
Ангилал:ЗХУ-ын дэлхийн хоёрдугаар дайны нисэх онгоцны төрөл
Ангилал:Анхны нислэг 1940 он
Бабуша хатан

**Бабуша** (1330 онд өнгөрсөн) — Юань улсын Хүслэн хутагт хааны их **хатан** байв. Гамала жин вангийн охин Шоунин гүнжийн охин. Есөнтөмөр хааны Садабал бага хатны эгч юм.

## Намтар 
Бабуша хатaн Найман аймгийн хүн. Түүний ээж нь Есөнтөмөр хааны дүү Шоунин гүнж байжээ. Хүслэн хааны анхны хатан байв. 1326 онд Ринчинбал хааныг төрүүлсэн. 1329 оны 1-р сард Хүсэлэ ван, хаан болоход Бабуша улсын их хатан болсон. 

Хүслэн хаан удалгүй хорлогдож, шинэ Тугтөмөр хааны Будшир их хатан Бабуша хатныг баривчилж "Ринчинбал хүүгээ хаан суулгах хуйвалдаан зохиосон" хэмээн ял тулгаж 1330 оны 4-р сард хороожээ.

1341 онд Тогоонтөмөр хааны зарлигаар Бабуша хатныг «Үлэмж мэргэн маш өглөгт их гүнж» хэмээн нэхэн өргөмжилжээ.

## Мөн үзэх 
* Маалайдай хатан

## Сурвалж, тайлбар 
* «Юань улсын судар». 114-р хуудас. Хатад татварын намтар. 

Ангилал:13-р эсвэл 14-р зуунд төрсөн
Ангилал:1330 онд өнгөрсөн
Ангилал:Монгол хатан
Ангилал:Хонгирад
Ангилал:Юань улсын хатан
МиГ-17

**МиГ-17** (руский: Микоян и Гуревич МиГ-17) (NATO-ын нэршил: Fresco) (хятад:Shenyang J-5) (Польш: PZL-Mielec Lim-6) сөнөөгч онгоц нь дууны хурдтай тийрэлтэт сөнөөгч онгоц бөгөөд ЗХУ-д 1952 оноос эхлэн олон хувилбараар үйлдвэрлэгдсэн байна. МиГ-17 сөнөөгч нь Вьетнамын дайн болон Ойрхи Дорнодын олон тооны цэргийн мөргөлдөөнд ашиглагдаж байсан. 

## Эшлэл
Ангилал:Сөнөөгч онгоц (1950-1959 он)
Ангилал:Нэг тийрэлтэт хөдөлгүүрт нисэх онгоц
Ангилал:ҮАА-н агаарын тээврийн хэрэгсэл
Ангилал:Вьетнамын дайны агаарын тээврийн хэрэгсэл
Ангилал:Микоян-Гуревич
Ангилал:ЗХУ-ын дэлхийн хоёрдугаар дайны нисэх онгоцны төрөл
Ангилал:Монголын зэвсэгт хүчний агаарын тээврийн хэрэгсэл
Ангилал:Анхны нислэг 1950 он
Сугабал хатан

**Сугабал** (?–1327 он) — Юань улсын Шадбал гэгээн хааны их хатан (1321-1323) байв.

## Намтар 
Сугабал хатан Ихирэс аймгийн Чан ван **Аши хүргэн**, Илихайяа гүнж нараас төржээ. 1321 оны 12-р сард улсын их хатнаар цоллогдсон. 1323 онд Гэгээн хаан алагдсны дараа их суудлаа орхиж ордноос гарчээ. Хүүхэдгүй. 1327 оны 7-р сард тэнгэрт халихад Есөнтөмөр хааны зарлигаар «Чихмэй нэмүүл үзэсгэлэнт богд хатан» гэж өргөмжилжээ.

## Эшлэл 
* «Юань улсын судар». 114-р хуудас. Хатад татварын намтар. 

Ангилал:1327 онд өнгөрсөн
Ангилал:Ихирэс
Ангилал:Монгол хатан
Ангилал:Юань улсын хатан
Раднашири хатан

**Раднашири** (1322 онд өнгөрсөн) — Юань улсын 1311-1320 оны Аюурбарбад буянт хааны их **хатан** байв.

## Намтар 
Раднашири хонгирад аймгаас гаралтай. Аюурбарбад хаантай хэзээ урагласан нь тодорхойгүй. 1303 онд хожмын Шадбал гэгээн хааныг төрүүлсэн. Хөнаньд байсан Аюурбарбад ван Хайсан ахыгаа хаан болоход туслан 1307 онд Дайдуд ирэв.

1311 онд Хайсан хүлэг хаан нас барж, Аюурбарбад ханхүү хаан болоход Раднашири улсын их хатан болсон.  

1316 онд Шадбал хүү ханхүү болоход Раднашири хатны нэр нөлөө их болсон ч хоёр хааны эх Тажи хатнаас доор байсан. Раднаашири хатан өмнөх хатад шиг улс төрийн хэрэгт оролцдоггүй, даруу төлөв нэгэн байсан.

1320 онд Шадбал гэгээн хаан ор суухад Раднашири улсын хатан эх (*хуан тайху*) өргөмжлөгдөж 1322 онд нас баржээ. 

1322 онд Шадбал гэгээн хаан «Хэв нигүүлсэхүй өглөгт богд хатан» хэмээн нэхэн өргөмжилж Өвгөдийн сүмд эцэг хааныхаа тахилгын харшид хатан эхийнхээ хөргийг байрлуулжээ. 

1327 онд Есөнтөмөр хаан «Чихмэй үзэсгэлэнт нигүүлсэхүй богд хатан» хэмээн нэхэн өргөмжилсөн.

## Сурвалж, тайлбар 
* «Юань улсын судар». 114-р хуудас. Хатад татварын намтар. 

Ангилал:Хонгирад
Ангилал:Монгол хатан
Ангилал:Юань улсын хатан
Ангилал:13-р эсвэл 14-р зуунд төрсөн
Ангилал:1322 онд өнгөрсөн
Жэнгэ хатан

**Жэнгэ** (1327 онд өнгөрсөн) — Юань улсын Хайсан хүлэг хааны их **хатан** (1307-1311) байв. 

## Намтар 
Жэнгэ хатан хонгирад аймгийн хүн байв. Эцэг нь Бэнбула гэгч байв.

1307 онд Хайсан хаан ширээнд залрахад их хатан болсон. 1311 онд хаан нас барсанаар үр хүүхэдгүй Жэнгэ хатан 1313 онд ордноос гарч бурхны сүмд гэлэнмаа болов. 

1327 онд нас барахад нь Есөнтөмөр хаан «Гийгүүлэгч нигүүлсэхүй өглөгт хатан» хэмээн нэхэн өргөмжилсөн. 1335 онд Тогоонтөмөр хаан Жэнгэ хатны хөргийг Өвгөсийн сүмд тахьжээ.

## Сурвалж, тайлбар 
* «Юань улсын судар». 114-р хуудас. Хатад татварын намтар. 

Ангилал:1327 онд өнгөрсөн
Ангилал:Хонгирад
Ангилал:Монгол хатан
Ангилал:Юань улсын хатан
Булган хатан

**Булган** (?－1309 он) нь Юань улсын Төмөр өлзийт хааны гуравдугаар их **хатан** байв. Төмөр Өлзийт хааныг нас барсны дараа төрийн эрхийг барьж хатан хаан хэмээгдэж байв.

## Намтар 
Булган хатан баяуд аймгийн хүн байв. Түүний эцэг **Тулис хүргэн** нь Чингис хааны үед Жочи хан хөвгүүнийг дагалдан Ойн иргэнд дайлаар мордсон **Буха ноён**ы ач хөвгүүн байжээ. Төрсөн он тодорхойгүй. 

1295 онд Өлзийт хааны татвар эм болсон. 1299 оны 10-р сард хааны хоёрдугаар хатан болсон. Төрөлхийн сүүхэйтэй нэгэн байсан ба Шилийндалай их хатнаас илүүтэйгээр хааны хайр ивээлийг хүртэж, хааныг өвчтэй байх үед нь сайд түшмэлийн айлтгалыг дамжуулдаг нэгэн байсан. Бараг төр барьж байв.

1306 онд Булган хатан нийслэл Дайдуд **Түмэн амгалан сүм**ийг бариулав. байсан, Дармабалын хүү Аюурбарбад ирж, Хархасун чинсангийн дэмжлэгтэйгээр ордныг цэрэглэн эзэлж, Булган хатан, Ананд нарыг хорьсноор Өлзийт хааны нэр заасан, Аюурбарбадын ах Хайсан хунтайж Хархорумаас дээд нийслэл Шандуд ирж 1307 оны 5-р сард ёслол төгөлдөр хаан ширээнд заларсан.

Булган хатан хоёр жил шоронд хоригдож байгаад 1309 онд Хайсан хүлэг хааны зарлигаар цаазаар авахуулжээ.

## Эшлэл, тайлбар 
* «Юань улсын судар». 114-р хуудас. Хатад татварын намтар. 

Ангилал:1309 онд өнгөрсөн
Ангилал:Юань улсын хатан
Ангилал:Монгол хатан
Ангилал:Баяд ястан
Ангилал:хатан
Намбуй хатан

**Намбуй**, Юань улсын Хубилай сэцэн хааны хоёрдугаар их **хатан** байв.

## Намтар 
Намбуй хатан хонгирад аймгийн хүн бөгөөд Чаби хатны төрлийн Начин ноёны хүү Химтун ноёны охин юм. 

Чаби их хатныг нас нөгчсөний дараа 1283 оны намар Намбуйг их хатан болгожээ. 
Хаан хөгширсөн тул Намбуй хатнаар дамжуулж төрийн хэрэг, сайд нарын айлтгалыг сонсдог байв.

Тэмүчи хэмээх нэг хүү хаанд төрүүлж өгсөн. Хатны тухай мэдээ хомс, төрсөн талийсан он тодорхойгүй.

## Сурвалж, тайлбар 
Ангилал:Хонгирад
Ангилал:Монгол хатан
Ангилал:Юань улсын хатан
Ангилал:хатан
Асафа Пауэлл

**Асафа Пауэлл** (, *1982 оны арваннэгдүгээр сарын 23-нд төрсөн*) нь Ямайкын 100 метрийн зайн гүйгч юм. Тэрээр 100 метрт дэлхийн дээд амжилтыг 2005 болон 2008 онуудад  9.77 болон 9.74 секундын амжилтаар эзэмшиж байв. 

Пауэлл 9.72 гүйж түүхэн таван тамирчны нэгээр тодорсон.  
## Эшлэл
## Холбоос
* Асафа Пауэллийн профайл
* 
*Details on Asafa Powell's personalised Nike Zoom Aerofly spikes
*SPIKES Hero profile on www.spikesmag.com
*"Asafa Powell", n°11 on *Time*'s list of 100 Olympic Athletes To Watch
*powell site

Ангилал:4х100 метрийн буухиа гүйлтийн олимпын аварга
Ангилал:4х100 метрийн буухиа гүйлтийн дэлхийн аварга
Ангилал:Ямайкын 100 метрийн гүйгч
Ангилал:Ямайкын 200 метрийн гүйгч
Ангилал:Ямайкын 400 метрийн гүйгч
Ангилал:Ямайкын 4х100 метрийн буухиа гүйгч
Ангилал:Ямайкын олимпын аварга
Ангилал:Ямайкын олимпын оролцогч
Ангилал:2004 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Сэргээшийн тохиолдол хөнгөн атлетикт
Ангилал:Сэргээш Ямайкад
Ангилал:Ямайкын оны шилдэг тамирчин
Ангилал:Ямайкачууд
Ангилал:1982 онд төрсөн
Лашон Мерритт

**Лашон Мерритт** (, *1986 оны зургаадугаар сарын 27-нд төрсөн*) нь Америкийн хөнгөн атлетикч бөгөөд 400 метрийн зайд Олимпын хоёр алт, ДАШТ-ий таван алт хоёр мөнгөн медальтай тамирчин юм.

Түүний хувийн дээд амжилт 43.74 секунд буюу бүх цаг үеийн тавдугаарт эрэмбэлэгдэх амжилт.

## Эшлэл
## Холбоос 
* Албан ёсны цахим хуудас
* 

Ангилал:АНУ-ын 400 метрийн гүйгч
Ангилал:400 метрийн гүйлтийн олимпын аварга
Ангилал:400 метрийн гүйлтийн дэлхийн аварга
Ангилал:АНУ-ын олимпын аварга
Ангилал:АНУ-ын олимпын оролцогч
Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Сэргээшийн тохиолдол хөнгөн атлетикт
Ангилал:Сэргээш АНУ-д
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1986 онд төрсөн
МиГ-19

**МиГ-19** нь (Русский: Микоян и Гуревич МиГ-19) (NATO-ын нэршил: "Farmer")нэг хүний суудалтай, хос тийрэлтэт хөдөлгүүр бүхий Зөвлөлт Холбоот Улсын хоёрдугаар үеийн сөнөөгч онгоц. ЗХУ-ын нисэлтийн үедээ дууны хурданд хүрсэн анхны онгоц юм. North American F-100 Super Sabre болон McDonnell Douglas F-4 Phantom II ба Republic F-105 Thunderchief зэрэг АНУ-ын сөнөөгч онгоцуудын өрсөлдөгч. 

## Эшлэл
Ангилал:Сөнөөгч бөмбөгдөгч онгоц
Ангилал:Вьетнамын дайны агаарын тээврийн хэрэгсэл
Ангилал:Сөнөөгч онгоц (1950-1959 он)
Ангилал:Микоян-Гуревич
Ангилал:ЗХУ-ын дэлхийн хоёрдугаар дайны нисэх онгоцны төрөл
Ангилал:Хоёр тийрэлтэт хөдөлгүүрт нисэх онгоц
Ангилал:ҮАА-н агаарын тээврийн хэрэгсэл
Ангилал:Анхны нислэг 1954 он
Лугелин Сантос

**Лугелин Сантос** (, *1992 оны арваннэгдүгээр сарын 12-нд төрсөн*) нь Доминиканы гүйгч бөгөөд 400 метрийн зайд уралддаг. Сантос Лондоны олимпод арваннайман настайдаа мөнгөн медаль хүртсэн билээ. Хувийн дээд амжилт нь 44.45 секунд.

## Эшлэл
## Холбоос
*
*Tilastopaja profile

Ангилал:Доминиканы 200 метрийн гүйгч
Ангилал:Доминиканы 400 метрийн гүйгч
Ангилал:Доминиканы 4х400 метрийн буухиа гүйгч
Ангилал:Хөнгөн атлетикийн панамерикийн наадмын аварга
Ангилал:Хөнгөн атлетикийн универсиадын аварга
Ангилал:Доминиканы олимпын мөнгөн медальтан
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Доминиканы олимпын оролцогч
Ангилал:Доминиканы панамерикийн наадамд оролцогч
Ангилал:Доминиканчууд
Ангилал:1992 онд төрсөн
Мохаммед Аман

**Мохаммед Аман** (, *1994 оны нэгдүгээр сарын 10-нд төрсөн*) нь Этиопийн дундын зайн гүйгч бөгөөд Лондоны олимпт оролцож байсан тамирчин юм.

Аман 2013 оны ДАШТ-д 1:43.31 цагийн амжилтаар түрүүлсэн билээ.
## Эшлэл
## Холбоос
*

Ангилал:Этиопын 800 метрийн гүйгч
Ангилал:Этиопын 1500 метрийн гүйгч
Ангилал:800 метрийн гүйлтийн дэлхийн аварга
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Этиопын олимпын оролцогч
Ангилал:Этиопчууд
Ангилал:1994 онд төрсөн
Ник Симмондс

**Ник Симмондс** (, *1983 оны арванхоёрдугаар сарын 30-нд төрсөн*) нь Америкийн дундын зайн гүйгч юм.

Бээжин болон Лондоны олимпод оролцож байв.
## Хувийн дээд амжилтууд
* 400 м - 47.45 (2012)
* 800 м - 1:42.95 (2012)
* 800 м - 1:46.48 (2008)
* 1500 м - 3:34.55 (2013)  
## Эшлэл
## Холбоос
*
*Ник Симмондсын блог
*Wind-aided? No, these performances were decibel-aided, ESPN.com
*Little-known Symmonds gives the U.S. big hopes in 800 meters, ESPN The Magazine

Ангилал:АНУ-ын 400 метрийн гүйгч
Ангилал:АНУ-ын 800 метрийн гүйгч
Ангилал:АНУ-ын 1500 метрийн гүйгч
Ангилал:АНУ-ын олимпын оролцогч
Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1983 онд төрсөн
Аянлех Сулейман

**Аянлех Сулейман** (*1992 оны арванхоёрдугаар сарын 3-нд төрсөн*) нь Жибутигийн хөнгөн атлетикч бөгөөд 800, 1500 метрийн зайд гүйдэг.

## Эшлэл
## Холбоос
*

Ангилал:1992 онд төрсөн
Ангилал:Жибутигийн тамирчид
Майнкрафт

**Minecraft** () бол Шведийн тоглоом хөгжүүлэгч Маркус Перссоны бүтээсэн сандбокс тоглоом бөгөөд 2011 онд Mojang гаргасан. Тоглоом нь 3D аргаар бүтээгдсэн ертөнцөд янз бүрийн блокуудаар бүтээх боломжийг олгодог бөгөөд тоглогчдын бүтээлч чадварыг шаарддаг. Тоглоомын бусад үйл ажиллагаанд хайгуул, нөөц цуглуулах, урлах, байлдаан зэрэг орно. Тоглолтыг өөрчлөх олон тоглоомын горим байдаг, амьд үлдэх горимд тоглогчид өөрийн ертөнцийг бий болгохын тулд өөрсдөө нөөц бий болгож бас эрүүл мэндээ хамгаалдаг, харин бүтээлч горимд тоглогчид юм бүтээх хязгааргүй нөөц байдаг. Тоглоомын *Java хувилбар* нь тоглогчдод тоглоомыг өөрчилж шинэ тоглоомын дүрэм механизм, эд зүйлс, дүрслэл үүсгэх боломж олгодог. 2014 оны 9-р сард Microsoft компани Mojang болон *Minecraft*-ийн оюуны өмчийг 2.5 тэрбум америк доллароор авах тохиролцоо зарлаж, хоёр сарын дараа эзэмшсэн байна.

Тоглоомын анхны дүр Стейв(Steve) болон Алекс(Alex)

Стив бол хэрэглэгчийн удирддаг анхны дүр байв. Энэ нь хоёр дахь бета хувилбар болон дараагийн хэд хэдэн хувилбаруудад гарч ирсэн бөгөөд анх Стивийг "хүн" гэж нэрлэдэг байв.

Алекс бол 1.8 хувилбарт шинэчлэгдсэн эмэгтэй дүр, мөн PE 0.11.0 бета хувилбарын эмэгтэй дүр юм. 

## Эшлэл 
2. "Minecraft тоглох арга 2024" Зохиолч Сайнбаярын Сайнзаяа (Үй-Цай)

Ангилал:2011 оны компьютерын тоглоом
Ангилал:Андройдод зориулсан тоглоом
Ангилал:Линукст зориулсан тоглоом
Ангилал:Цахим хөтчийн тоглоом
Ангилал:iOS-д зориулсан тоглоом
Ангилал:Java программ хангамж
Ангилал:Mac OS-д зориулсан тоглоом
Ангилал:Nintendo 3DS-д зориулсан тоглоом
Ангилал:Nintendo Switch-д зориулсан тоглоом
Ангилал:PlayStation 3-т зориулсан тоглоом
Ангилал:PlayStation 4-т зориулсан тоглоом
Ангилал:PlayStation Vita-д зориулсан тоглоом
Ангилал:Windows-д зориулсан тоглоом
Ангилал:Wii U-д зориулсан тоглоом
Ангилал:Xbox 360-д зориулсан тоглоом
Ангилал:Xbox-One-д зориулсан тоглоом
Неста Картер

**Неста Картер** (, *1985 оны арваннэгдүгээр сарын 11-нд төрсөн*) нь Ямайкын гүйгч бөгөөд 100, 200 метрийн зайн төрөлд өрсөлддөг. 2010 оны наймдугаар сард 100 метрт 9.8 секундээс дотогш  буюу 9.78 гүйж түүхэнд Усэйн Болт, Йохан Блэйк, Асафа Пауэлл болон Тайсон Гэй нарын тав дахь тамирчнаар тодорч байв.

Картер 4 x 100 метрийн буухиад Ямайкын багт гүйж дэлхий болон олимпын дээд амжилтуудыг Лондон, Бээжингийн олимпод оролцохдоо эвдэж байв.

Түүний хувийн дээд амжилт нь 9.78 секунд.

## Эшлэл
## Цахим холбоос 
*

Ангилал:Ямайкын 100 метрийн гүйгч
Ангилал:Ямайкын 200 метрийн гүйгч
Ангилал:Ямайкын 4х100 метрийн буухиа гүйгч
Ангилал:4х100 метрийн буухиа гүйлтийн олимпын аварга
Ангилал:4х100 метрийн буухиа гүйлтийн дэлхийн аварга
Ангилал:Ямайкын олимпын аварга
Ангилал:Ямайкын олимпын оролцогч
Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Ямайкачууд
Ангилал:1985 онд төрсөн
Дэвид Оливер

**Дэвид Оливер** (, *1982 оны дөрөвдүгээр сарын 24-нд төрсөн*) нь Америкийн саадтай гүйлтийн тамирчин юм. Москвад болсон ДАШТ-д 13 секунд гүйж түрүүлж байв
## Хувийн дээд амжилтууд
## Эшлэл
## Цахим холбоос 
*Official website
*
*Oliver's biography at USA Track & Field
*Stuttgart 2006 was David Oliver’s ‘step forward’ – article from IAAF
*

Ангилал:АНУ-ын 110 метрийн саадтай гүйгч
Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:АНУ-ын олимпын оролцогч
Ангилал:АНУ-ын панамерикийн наадамд оролцогч
Ангилал:АНУ-ын олимпын хүрэл медальтан
Ангилал:Хөнгөн атлетикийн панамерикийн наадмын аварга
Ангилал:110 метрийн саадтай гүйлтийн дэлхийн аварга
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1982 онд төрсөн
Сергей Шубенков

**Сергей Владимирович Шубенков** (*1990 оны аравдугаар сарын 4-нд төрсөн*) нь Оросын хөнгөн атлетикч бөгөөд 110 метрийн саадтай гүйлтийн төрөлд гүйдэг.

Лондоны олимпт оролцож байв.
## Эшлэл
## Холбоос
* 

Ангилал:Оросын 110 метрийн саадтай гүйгч
Ангилал:110 метрийн саадтай гүйлтийн дэлхийн аварга
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Оросын олимпын оролцогч
Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн
Ангилал:Оросууд
Ангилал:1990 онд төрсөн
Александр Иванов

**Александр Иванов** (*1993 оны дөрөвдүгээр сарын 25-нд төрсөн*) нь Оросын спорт алхаан тамирчин юм. Иванов Оросын нийслэл Москва хотноо болсон 2013 оны ДАШТ-д 20 км спорт алхаад төрөлд 1:20:58 цагийн амжилтаар Олимпын аварга Чэнь Динийг 11 секундээр ардаа орхин түрүүлсэн билээ.

## Эшлэл
*

Ангилал:Оросын спорт алхагч
Ангилал:20 километрийн спорт алхааны дэлхийн аварга
Ангилал:Сэргээшийн тохиолдол хөнгөн атлетикт
Ангилал:Сэргээш Орост
Ангилал:Оросууд
Ангилал:1993 онд төрсөн
Чэнь Дин

**Чэнь Дин** (, *1992 оны наймдугаар сарын 5-нд төрсөн*) нь Хятадын хөнгөн атлетикч бөгөөд Лондоны олимпод 20 километрийн спорт алхаан төрөлд 1:18:46 цагийн амжилтаар түрүүлэн Олимпын дээд амжилтыг шинэчлэн тогтоосон тамирчин юм.

## Эшлэл
## Цахим холбоос 
*Profile of Chen Ding at *london2012.com*

Ангилал:Хятадын спорт алхагч
Ангилал:20 километрийн спорт алхааны олимпын аварга
Ангилал:Хятадын олимпын аварга
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Хятадын олимпын оролцогч
Ангилал:Хятадууд
Ангилал:1992 онд төрсөн
Чаби хатан

**Чаби хатан** (? –1281) бол Юань улсын Хубилай сэцэн хааны их **хатан**.

## Намтар 
Чаби хатны төрсөн он тодорхойгүй. Хонгирад аймгийн Анчин ноёны охин, Хубилайн хоёрдугаар хатан байв. 

1259 онд Мөнх хаан нас барахад Чаби хатан Хархорумд байхдаа Аригбөхийн хаан болох гэж буйг Хубилайд нууц элчээр дамжуулан дуулгаж байв. 1260 онд Хубилайг Шандуд хаан өргөмжлөгдсөний дараа 1262 онд түүнийг хатанд өргөмжилжээ.   

1273 онд хааны зарлигаар Чаби хатанд **Ёсонд бат, богдод таалагдсан, тэнгэрийн санаатай эелдсэн, бичигт мэргэн, гэгээн заяат төрийн их хатан** (**贞懿昭圣顺天睿文光应皇后** - Zhēn yì zhāo shèng shùn tiān ruì wén guāng yīng huánghòu) цол хүртээж, навчит өргөмжлөл, хаш тамга соёрхож, улсын их хатанд өргөмжлөв. 

Чаби хатан хаанд зөвлөдөг, төрийн нөлөөтэй нэгэн байсан бөгөөд сайд нар хатанд таалагдаж байж алба хашдаг болов.

Хатны олон гавъяа зүтгэлээс цөөнийг бичвээс: *"Монголчуудын малгай урьд саравч гэж байхгүй байв. Хаан бээр нум сум харваж намнахуйд нүд нь гялбах учир түүнийгээ хатанд хэлсэнд хатан дэр даруй, малгайд нь саравч тааруулан оёж өгчээ. Үүнд хаан ихэд баясаж даруй малгайгаа өмсөх болов. Хатан бас нэг зүйлийн хувцас хийв. Тэр нь өмнөө хормойтой атал энгэргүй, ар хормой нь урд хормойгоосоо урт, хоолойвч ханцуйгүй, хоёр шилбэ хадаад нэгийг нь Бига хэмээв. Морин дээрээс харваж намнахад эвтэйхэн тул тэр цагт цөмөөрөө үлгэрлэн хийж өмсөв"*  гэснээс үзвэл тухайн үеийн монголын дээл хувцас, малгайд өөрчлөлт шинэчлэлт хийжээ. Энд өгүүлэх саравчит малгай нь Юань улсын монгол хаадын хөрөгт зурагдсан малгай юм. 1276 онд Сүн улсын бэлэвсэн хатан Цюань овогт, Ся овогт болон бяцхан хааныг монголчууд олзлоход өрөвдөж, хүний өөрийн гэсэн сэтгэл гаргалгүй туслан тэтгэж байв. Чаби хатан 1281 оны 3-р сард тэнгэрт хальсан ба 1294 онд ач хүү Төмөр нь хаан болж **"Гэгээн хурц эергүү богд хатан"** (**昭睿顺圣皇后**-Rао Рүй Шэн Хуанху) хэмээн нэхэн өргөмжилжээ. Өвгөдийн сүмд Хубилай хааны тахилгын харшид хөргийг нь байрлуулан тахьсан.

## Гэр бүл 
Чаби хатан бол Хонгирад аймгийн Алчи ноёны охин. Чаби хатан Дорж (1233-1263), Чингим ханхүү (1240–1285), Мангала (1242–1280), Номуган (12...-1301) дөрвөн хөвүүн, таван охин төрүүлж өгсөн. Юань улсын судрын 114-р дэвтэр хатдын шастирт түүний хүүхдүүдээс ганц Чингим хунтайжийн нэрийг бичсэн байдаг. Бас Судрын чуулганд Чабун хатан Дорж, Жимхим, Мангалан, Нумуган хэмээн нэр зааж бичснээр хятад судрын дутууг перс хэлээр бичигдсэн монгол сурвалж бичиг нөхөж өгсөн.

## Эшлэл 
Ангилал:Юань улсын хатан
Ангилал:Хубилай хааны хатан
Ангилал:1281 онд өнгөрсөн
Мигель Анхель Лопес

**Мигель Анхель Лопес** (, *1988 оны долоодугаар сарын 3-нд төрсөн*) нь Испанийн спорт алхаан тамирчин юм. Тэр Лондоны олимпт оролцож тавдугаар байрт шалгарч байсан бөгөөд 2015 оны дэлхийн аварга, 2013 оны ДАШТ-ий хүрэл медальтай.

## Цахим холбоос 
* 

## Эшлэл
Ангилал:Испанийн спорт алхагч
Ангилал:Испанийн олимпын оролцогч
Ангилал:20 километрийн спорт алхааны дэлхийн аварга
Ангилал:20 километрийн спорт алхааны европын аварга
Ангилал:Испанийн хөнгөн атлетикийн улсын аварга
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Испаничууд
Ангилал:1988 онд төрсөн
Рено Лавиллени

**Рено Лавиллени** (,  эсвэл ;, *1986 оны есдүгээр сарын 18-нд төрсөн*) нь Францын тулгууртай харайгч юм.

5.97 метр өндөр харайж Олимпын дээд амжилтыг нэг сантиметрээр ахиулан Лондоны олимпын тулгууртай харайлтын аварга болсон Лавиллени хараахан Дэлхийн аварга болж амжаагүй.

Тэр 2013 онд 6.02 метр өндөр дээгүүр харайж улсынхаа дээд амжилтыг тогтоосон байна.

## Эшлэл 
## Цахим холбоос 
* 
* 

Ангилал:Францын тулгууртай өндрийн харайгч
Ангилал:Францын олимпын аварга
Ангилал:Францын олимпын мөнгөн медальтан
Ангилал:Францын олимпын оролцогч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Тулгууртай өндрийн харайлтын олимпын аварга
Ангилал:Тулгууртай өндрийн харайлтын европын аварга
Ангилал:Хүндэт легионы гишүүн (рыцарь)
Ангилал:Францчууд
Ангилал:1986 онд төрсөн‎
Рафаэль Хольцдеппе

**Рафаэль Хольцдеппе** (, *1989 оны есдүгээр сарын 28-нд төрсөн*) нь Германы тулгууртай харайлтын тамирчин бөгөөд Дэлхийн аварга тамирчин юм.

Түүний хувийн дээд амжилт Лондоны олимпт хүрэл медаль авахдаа харайсан 5.91 метр өндөр юм. 
## Эшлэл
## Цахим холбоос 
* 

Ангилал:Германы тулгууртай өндрийн харайгч
Ангилал:Тулгууртай өндрийн харайлтын дэлхийн аварга
Ангилал:Германы олимпын оролцогч
Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Германы олимпын хүрэл медальтан
Ангилал:Мөнгөн лаврын навч шагналтан
Ангилал:Кайзерслаутерны тамирчин
Ангилал:Германчууд
Ангилал:1989 онд төрсөн
Пётр Малаховский

**Пётр Малаховский** (, *1983 оны зургаадугаар сарын 7-нд төрсөн*) нь Польшийн зээрэнцэг шидэгч бөгөөд Бээжингийн олимпын мөнгөн медальт юм. Түүний хувийн дээд амжилт нь 71,84 метр юм.

## Холбоос
* MALACHOWSKI rzutyiskoki.pl
*

Ангилал:Зээрэнцэг шидэлтийн дэлхийн аварга
Ангилал:Зээрэнцэг шидэлтийн европын аварга
Ангилал:Польшийн зээрэнцэг шидэгч
Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Польшийн олимпын оролцогч
Ангилал:Польшийн олимпын мөнгөн медальтан
Ангилал:Польшийн хөнгөн атлетикийн улсын аварга
Ангилал:Бүгд Найрамдах Польш Улсын Гавьяаны алтан загалмай шагналтан
Ангилал:Польшийн Дахин төрөлт одон шагналтан (рыцарь)
Ангилал:Польшууд
Ангилал:1983 онд төрсөн
Павел Файдек

**Павел Файдек** (, *1989 оны зургаадугаар сарын 4-нд төрсөн*) нь Польшийн дүүгүүр шидэлтийн тамирчин бөгөөд хувийн дээд амжилтаа 2013 оны ДАШТ-д түрүүлэхдээ ахиулан 81.97 метр шидэж байжээ.

## Эшлэл
## Холбоос
*

Ангилал:Дүүгүүр шидэлтийн дэлхийн аварга
Ангилал:Дүүгүүр шидэлтийн европын аварга
Ангилал:Польшийн дүүгүүр шидэгч
Ангилал:Польшийн олимпын оролцогч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Польшийн хөнгөн атлетикийн улсын аварга
Ангилал:Хөнгөн атлетикийн универсиадын аварга
Ангилал:Бүгд Найрамдах Польш Улсын Гавьяаны алтан загалмай шагналтан
Ангилал:Польшууд
Ангилал:1989 онд төрсөн
Парш Кристиан

**Парш Кристиан ** (, *1982 оны хоёрдугаар сарын 18-нд төрсөн*) нь Унгарын дүүгүүр шидэлтийн тамирчин бөгөөд Олимпын наадамд улсаа төлөөлөн 2004 болон 2008 оны оролцож байсан ба 2012 онд 80.59 метр шидэж олимпын аварга болж байв.

Парш 2006 оны есдүгээр сард Целед 82.45 метр шидэж хувийн дээд амжилтаа тогтоожээ.
## Эшлэл
*

Ангилал:Дүүгүүр шидэлтийн олимпын аварга
Ангилал:Дүүгүүр шидэлтийн европын аварга
Ангилал:Унгарын дүүгүүр шидэгч‎
Ангилал:Унгарын олимпын аварга
Ангилал:Унгарын олимпын оролцогч
Ангилал:2004 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Унгарын хөнгөн атлетикийн улсын аварга
Ангилал:Сэргээшийн тохиолдол хөнгөн атлетикт
Ангилал:Сэргээш Унгарт
Ангилал:Унгар Улсын Гавьяаны одон шагналтан (офицер)
Ангилал:Унгарчууд
Ангилал:1982 онд төрсөн
Эштон Итон

**Эштон Жэймс Итон** (, *1988 оны нэгдүгээр сарын 21-нд төрсөн*) нь Америкийн арван төрөлтийн тамирчин бөгөөд энэ төрөлдөө 9,039 оноогоор дэлхийн дээд амжилтыг эзэмшдэг. Долоон төрөлтийн төрөлтөд ч 6,645 оноогоор эзэмшдэг.

Итон Чехийн алдарт тамирчин Роман Шебрлегийн (*9026*) хамт 9000-гаас дээш оноог арван төрөлтөд цуглуулсан байдаг ажээ. 
### Хувийн дээд амжилтууд
: Дэлхийн дээд амжилт
: Арван төрөлтийн шилдэг үзүүлэлт
: =Арван төрөлтийн шилдэг үзүүлэлт

## Эшлэл
## Цахим хуудас 
* 
* USATF profile for Эштон Итон
* Эштон Итон
* 

Ангилал:АНУ-ын арван төрөлтийн тамирчин
Ангилал:Арван төрөлтийн олимпын аварга
Ангилал:Арван төрөлтийн дэлхийн аварга
Ангилал:АНУ-ын олимпын аварга
Ангилал:АНУ-ын олимпын оролцогч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1988 онд төрсөн
Михаэль Шрадер

**Михаэль Шрадер** (, *1987 оны долоодугаар сарын 1-нд төрсөн*) нь Германы арван төрөлтийн тамирчин юм. Тэр Бээжингийн олимпын наадамд аравдугаар байрт шалгарч байсан бөгөөд 2013 оны ДАШТ-ий мөнгөн медаль хүртэхдээ хувийн дээд амжилтаа ***8670*** оноо болгон ахиулжээ.
## Хувийн дээд амжилтууд 
* 100 м — 10,52
* 400 м — 47,66
* 110 м саад — 14,44
* Өндрийн харайлт — 1,99 м
* Тулгууртай харайлт — 5,10 м
* Уртын харайлт — 8,05
* Бөөрөнцөг түлхэлт — 14,74 м
* Зээрэнцэг шидэлт — 46,44
* Жад шидэлт — 64,04 м

## Эшлэл
## Холбоос
*

Ангилал:Германы арван төрөлтийн тамирчин
Ангилал:Германы олимпын оролцогч
Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Дуйсбургийн тамирчин
Ангилал:Германчууд
Ангилал:1987 онд төрсөн
Дамиан Уорнер

**Дамиан Уорнер** (, *1989 оны арваннэгдүгээр сарын 4-нд төрсөн*) нь Канадын арван төрөлтийн тамирчин юм.

Лондоны олимпт 8442 оноогоор тавдугаар байрт шалгарч байсан Дамиан ДАШТ-ий хүрэл медальтай.
2013 онд хувийн дээд амжилтаа 8512 болгон ахиулсан.

## Хувийн дээд амжилтууд 
* 100 м — 10,34 с
* 400 м — 47,63 с
* 1500 м — 4.29,85 мин
* 110 м саад — 13,61 с
* Өндрийн харайлт — 2,09 м
* Тулгууртай харайлт — 4,80 м
* Уртын харайлт — 7,54 м
* Бөөрөнцөг шидэлт — 14,23 м
* Зээрэнцэг шидэлт — 45,90 м
* Жад шидэлт — 64,67 м

## Эшлэл
## Цахим хуудас 
* IAAF profile

Ангилал:Канадын арван төрөлтийн тамирчин
Ангилал:Канадын олимпын оролцогч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Канадын панамерикийн наадамд оролцогч
Ангилал:Хамтын Нөхөрлөлийн орнуудын наадмын хөнгөн атлетикийн аварга
Ангилал:Хөнгөн атлетикийн панамерикийн наадмын аварга
Ангилал:Онтариогийн хүн
Ангилал:Канадчууд
Ангилал:1989 онд төрсөн
Шелли-Энн Фрейзер-Прайс

**Шелли-Энн Фрейзер-Прайс** (, *1986 оны арванхоёрдугаар сарын 27-нд төрсөн*) нь Ямайкын хөнгөн атлетикч бөгөөд 100 м, 200 метрийн зайд гүйдэг.

Фрейзер-Прайс 100 метрт улсын дээд амжилтыг 10.70 секундээр тогтоожээ.

## Эшлэл 
## Холбоос
*

Ангилал:100 метрийн гүйлтийн олимпын аварга
Ангилал:60 метрийн гүйлтийн дэлхийн аварга
Ангилал:100 метрийн гүйлтийн дэлхийн аварга
Ангилал:200 метрийн гүйлтийн дэлхийн аварга
Ангилал:4х100 метрийн буухиа гүйлтийн дэлхийн аварга
Ангилал:Хамтын Нөхөрлөлийн орнуудын наадмын хөнгөн атлетикийн аварга
Ангилал:Ямайкын 100 метрийн гүйгч
Ангилал:Ямайкын 200 метрийн гүйгч
Ангилал:Ямайкын 4х100 метрийн буухиа гүйгч
Ангилал:Ямайкын олимпын аварга
Ангилал:Ямайкын олимпын мөнгөн медальтан
Ангилал:Ямайкын олимпын хүрэл медальтан
Ангилал:Ямайкын олимпын оролцогч
Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Ямайкын хөнгөн атлетикийн улсын аварга
Ангилал:Ямайкын оны шилдэг тамирчин
Ангилал:Сэргээшийн тохиолдол хөнгөн атлетикт
Ангилал:Сэргээш Ямайкад
Ангилал:Ямайкачууд
Ангилал:1986 онд төрсөн
Бьёрн Отто

**Бьёрн Отто** (, *1977 оны аравдугаар сарын 16-нд төрсөн*) нь Германы тулгууртай харайгч юм.

## Эшлэл
## Цахим холбоос 
* Бьёрн Оттогийн хувийн цахим хуудас
* 
* 

Ангилал:Германы тулгууртай өндрийн харайгч
Ангилал:Хөнгөн атлетикийн универсиадын аварга
Ангилал:Германы олимпын оролцогч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Германы олимпын мөнгөн медальтан
Ангилал:Мөнгөн лаврын навч шагналтан
Ангилал:Германчууд
Ангилал:1977 онд төрсөн
Лукаш Мелих

**Лукаш Мелих** (, *1980 оны есдүгээр сарын 16-нд төрсөн*) нь Чехийн дүүгүүр шидэгч юм. Лукашын хувийн дээд амжилт нь 79.44 метр бөгөөд 2008 болон 2012 оны олимпт оролцож байв.

## Эшлэл
*

Ангилал:Чехийн дүүгүүр шидэгч
Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Чехийн олимпын оролцогч
Ангилал:Чехословакчууд
Ангилал:Чехүүд
Ангилал:1980 онд төрсөн