Плазма дэлгэц

**Плазма дэлгэцийн самбар** гэдэг нь зурагтны 30 инч (76см)-ээс том зурагтуудад өргөн ашиглагддаг нэгэн төрлийн хавтгай дэлгэц юм. "Плазма" дэлгэц гэж нэрлэдэг учир нь ионжуулсан хийгээр цэнэглэгдсэн цахилгааныг эд эсүүд нь агуулдаг ба түүний тусламжтайгаар гэрлийг харуулж байдаг. 

## Ерөнхий мэдээлэл
Плазма дэлгэцийн нягтрал нь (1000 люкс эсвэл түүнээс их модуль), өнгөний маш сайн нягтралтай ба диагнал нь хамгийн томдоо 3,8м хэмжээтэй үйлдвэрлэгддэг. Тэд маш бага хэмжүүр буюу "Харанхуй өрөө" хар түвшинд ба эртний технологиуд буюу LCD дэлгэцийн гэрэлтүүлгээс арай саарал хэмээн харьцуулсан. (Плазма дэлгэцийн түүхэнд нь плазмад хар, LCD-д саарал байсан) 

LED гэрэлтдэг CCT зурагт нь энэ ялгааг багасгах гэж илүү хөгжсөн дэлгэцийн самбар нь 6см зузаан, ерөнхийдөө төхөөрөмж нь нийтдээ 10см- с бага зузаантай байхыг шаарддаг. Хэрэглээний хүчний төрөл нь ихэнхдээ зурган агуулга байдаг ба илүү гэрэлтэй дэлгэц нь харыг бодвол том хэмжээтэй. CRT-ийн хувьд ч үнэн ба орчин үеийн LCD шиг буюу LED арын гэрэлтүүлэг нь тод байхаар динамикаар тохируулсан. Плацма хамгийн багадаа 1200 °C (2200 °F) хүртэл дэлгэцийг гэрэлтүүлдэг. Ердийн хэрэглээ нь 400 ватт, 127 см дэлгэц юм. 200-310 ватт ба 127 см дэлгэц нь кино театр-т зориулагдсан байдаг. Ихэнхдээ дэлгэц нь анхдагч горимоор дэлгүүрт тавигддаг ба ойролцоогоор 500-700 ватт хүч буюу хамгийн багадаа 2 дахин хүчтэй, хэт тод нь арай багаар гэрт тавигддаг. Panasonic нь өгөгдсөн дэлгэцийн хэмжээнд таарсан гэрлийг тавихаар тодорхойлж плацма-ийн өөр өөр төрөлд үүнийг хэрэглэж үзсэн. Плазма дэлгэцийн сүүлийн үеийн амьдралын цаг нь үнэндээ дэлгэцийн 100 000 цаг буюу 27 жил ба өдөр 10 цаг байхаар тооцоологдсон. Энэ нь бодит үнэ цэнийн тал буюу хамгийн тод гэрлийг ч бууруулахаар тооцоологдсон. 

Плазма дэлгэц нь шилээр хийгдсэн. Энэ нь магадгүй харах бүсийн тусгалаас хурц гэрэл шалтгаалдаг. Panasonic зэрэг компани нь шинэ плазма дэлгэцэндээ хурц гэрэлийн эсрэг шүүлтүүр бүхий материал ашигласан. Одоогоор плазма самбар нь 82см -с бага хэмжээтэй дэлгэц үйлдвэрлэх нь эдийн засгийн хувьд боломжгүй. Гэмэн хэдий ч цөөн хэдэн компани сайжруулсан нягтаршил (EDTV)-тай плазма хийх боломжтой. Цөөхөн тооны 32 инч плазма HDTV бүтээгдсэн. Том дэлгэц бүхий зурагтны технологийн хувьд, 32 инч-н дэлгэцийн хэмжээ нь хурдацтайгаар үл үзэгдэж байна. Том бас зузаан LCD-ийн тухай яривал Panasonic-21 ба Samsung-B860 зэрэг LCD нь харьцуулахад 2,5 см зузаан ба Плазма нь маш нимгэн гэж тодорхойлж болно.

## Плазма дэлгэцийн давуу болон сул талууд
**Давуу талууд**

1. Тод болон төгс хар өнгийг дүрсэлж чаддаг

2. Хурдан хөдөлгөөнт дүрсийг сарнилгүй гаргадаг

3. Зардал багатай хийгддэг учир илүү хямдхан байдаг

4. Илүү том дэлгэцтэй (37"-ээс дээш)

5. Өнгөний маш сайн нягтаршлыг харуулдаг.

**Сул талууд**

1. 37"-ээс доош үйлдвэрлэх боломжгүй

2. Удаан нэг дүрсээ үзвэл дэлгэцэн дээр дүрс тогтдог

3. Халалт ихтэй байдаг

4. Цахилгаа зарцуулалт LCD-г бодвол их байдаг

5. Байршил голдог

## Плазма дэлгэцийн нягтаршил
Плазма дэлгэц нь хүлээн авч бүй дүрс бичлэгээ өөрийн нягтаршилдаа тааруулан гаргадаг. Хамгийн түгээмэл плазма дэлгэцийн нягтаршилууд 853x480 (EDTV), 1366x768 /эсвэл 1920X1080/ (HDTV) байна. Үр дүнд нь зураглалын чанарт upscaling (маш сайн), downscaling(чанар муутай) гэсэн томъёолол ашигладаг. 

**ED плазма дэлгэц**

Анхны плазма дэлгэцийн нягтаршил нь (ED) байсан. Энэ нь HD буюу өндөр няштаршилтай дүрс бичлэг, дохиог өөрийн ED нягтаршилдаа тааруулан гаргадаг байсан гэсэн үг юм.

**ED нягтаршилын төрөл**

HD буюу өндөр нягтаршил гараагүй байх үед:

 840x480p

 853x480p  төрлийн ED нягтаршил түгээмэл байсан ба HD  гарсанаас хойш хоцрогдож эхэлсэн.

**HD плазма дэлгэц**

Анхны HD плазма нь 1024x1024 нягтаршилтайгаар Fujitsu/ Hitachi  брэндийн хийж байсан ALiS хавтан дээр хийгдэж байсан. Орчин үеийн плазма дэлгэцэнд 42 инч нь 1024x768, 50 60 65 инчийн дэлгэцнүүд 1280x768, 1366x768 эсвэл 42-103 инч нь 1920x1080 нягтаршилтай байдаг. Мөн 1024x768 нягтаршлыг товчлон 720p гэж тодорхойлдог. 

**HD нягтаршилын төрлүүд**

 1024×1024
* 1024×768
* 1280×768
* 1366×768
* 1280×1080
* 1920×1080

## Түүх 
1636 онд Унгарын инженер анхны хавтгай дэлгэцийн системийг сэдэж, плазма дэлгэцийн зарчмыг тодорхойлсон. 

1964 онд Урбана компанит ажилын Иллинойсын их сургуулийн оюутан болох Дональд Битзер, Х. Жен Слотов, Роберт Вилсон нар хамтран Плато компьютерийн системд хар цагаан плазма дэлгэцийг бүтээсэн. Анхны неон улбар шар, хар, цагаан Digivue хавтгай дэлгэцийн шил үйлдвэрлэгч Оуэнс-Иллинойс нь 1970-аад оны эхэн үеэр маш алдартай байсан. Учир нь бат бөх байдал ба зураг сэргээгч санах ойн хэлхээтэй байсан нь хэрэгтэй байсан.  Харин 1970-аад оны сүүлээр борлуулатын бууралт нь удаан хугацааэд үргэлжилсэн, яагаад гэвэл хагас дамжуулагч санах ой CRT дэлгэц нь 512 x 512 хэмжээтэй Плато дэлгэцээс 2500 доллараар хямдхан байсан. Гэсэн хэдий ч, плазма дэлгэц нь харьцангуй том хэмжээтэй ба хөрөнгийн бирж болон олны анхааралд байхаар 1 инчийн зузаантай хийгдсэн. 

Компьютер болон машин нэмж үйлдвэрлэдэг Burroughs корпорацийн Panaplex дэлгэц нь 1970-аад оны эхэн үеээр хөгжсөн. Panaplex дэлгэц нь өөрөөр хэлбэл хий цэнэглэх эсвэл хийн плазма дэлгэц гэдэг ба энэ нь сүүлд гарсан плазма дэлгэцтэй ижил технологи ашигладаг боловч үүсэхдээ нэмдэг төхөөрөмжинд ашиглагддаг 7 хэсэгтэй дэлгэцээр үүссэн. Эд нар нь 1970-1990 оны хооронд их түгээмэл хэрэглэгддэг болсон ба энэний учир нь цэвэрхэн тод шаргал өнгө бас кассны машин, радио гэх мэт онгоцны төхөөрөмж, байрлалын төхөөрөмж болон шуурганы төхөөрөмж гэх мэт маш олон төхөөрөмжөнд ашиглагдаж байсантай холбоотой. Давтамж уншигч, хэмжүүрийн төхөөрөмжүүд ба никси хоолой эсвэл олон оронтой нумитрон дэлгэц ашигладаг бараг бүх шалгагч төхөөрөмжүүдэд байдаг байсан. 

### **1983** 
1983 онд IBM-ийн 19 инч (48 см) дэлгэц танилцуулсан нь улбар шар дээр хар, хар, цагаан дэлгэц дөрвөн нэгэн зэрэг IBM 3270 терминал чуулган хүртэл харуулах боломжтой юм. Улмаас хар цагаан загваруудаас нь хүнд өрсөлдөөнд 1987 онд IBM-ийн Upstate Нью-Йорк дахь үйлдвэрээ хаахаар төлөвлөж, толгой компьютер үйлдвэрлэлийн талд дэлхийн хамгийн том плазмын үйлдвэр. Түүнчлэн Ларри Вeбeр IBM-ийн үйлдвэрийн менежер байсан Жеймс Кехой гэж нэрлэгддэг Стефен Глобустай хамтран Plasmaco компаниа эхлүүлсэн. Вебер 1990 он хүртэл Урбанад байсан ба дараа нь Plasmaco-д ажиллах Нью-Йорк руу нүүсэн. 

### 1990 
### 1992 
1992 онд Fujitsu дэлхийн хамгийн анхны 21 инч (53см)  бүрэн өнгөт дэлгэц танилцуулсан. Энэ нь олон төрлийн элементээс тогтсон бөгөөд Urbana- Campaign-д байрлах Иллинойсийн их сургууль болон NHK шинжлэх ухаан ба технологийн судалгаа шинжилгээний лабораторт  хийсэн юм. 

### 1994 
1994 онд Вебер Сан Хосед болсон салбарын хурал дээр өнгөт плазма дэлгэцийг үзүүлсэн. Panasonic корпораци нь АНУ-ын өнгөт АС технологитой 1996 онд худалдаагаараа тэргүүлж байсан Plasmaco компанитай хөгжлийн төслөө хамтдаа эхлүүлсэн. 

### 1995 
1995 онд Fujitsu анх удаа 42 инчийн (107 см) плазма дэлгэцээ танилцуулсан. Энэ нь 852 х 480 шийдэлтэй байсан бөгөөд аажмаар скан хийсэн. Түүнчлэн Philips 1997 онд 42 инчийн (107см) 852 х 480 хэмжээтэй шийдлээ танилцуулсан. Энэ нь АНУ-д 4 Sears газарт жижиглэн худалдааны олон нийтэд гарч байсан юм. Үнэ нь 14,999 доллар байсан бөгөөд үүн дотроо гэрт суурилуулалт нь багтаж байгаа юм. Дараа нь 1997 онд анхлан зохиогч нь олон нийтэд анх удаа плазма телевизорыг худалдаанд гаргасан юм. 

### 2000 
### 2006-2009 
2006 оны сүүлээр, шинжээчид ялангуяа 40 инч (1.0 м)  болон плазмын өмнө нь зах зээлд эзлэх хувиа олж авсан хэсгийн дээр дурдсан Plasmas-ийг гүйцэж түрүүлсэн хэмээн тэмдэглэсэн юм. Бусад салбарын чиг хандлага бол плазма дэлгэцийн үйлдвэрлэгчдийн нэгдэл нь 50 орчим бренд орох боломжтой байгаа хэдий ч зөвхөн 5 үйлдвэрлэгч байх юм. 2008 оны эхний улирлын байдлаар дэлхий даяар телевизийн борлуулалтын орлогыг харьцуулвал LCD 21.1 сая, Плазма 2,8 сая, арын хэтийн үнэлгээ нь 0,1 сая, шууд харах CRT нь 22,1 сая доллар хүртэл байгаа юм. 

2000 оны эхэн хүртэл, LCD телевизийн ашиг их байсан бөгөөд плазма дэлгэц нь HDTV хавтгай дэлгэцийн хамгийн түгээмэл сонголт болоод байсан юм. Плазма дэлгэцийн илүү гүн хар, илүү тодруулалт, хурдан хариу өгөх хугацаа, илүү сайн өнгөний спектр болон илүү өргөн харах өнцгөөс гадна плазма дэлгэц нь LCD дэлгэцээс том байсан юм. LCD дэлгэцийг зөвхөн жижиг хэмжээний зурагтанд л тохиромжтой гэж үздэг байсан боловч, VLSI-ийн сайжруулалт нь энэ хоёрын зайг ойртуулсан юм. Одоо LCD дэлгэцийн илүү том хэмжээ, хөнгөн байдал, хямдарч буй үнэ болон тогны зарцуулалт нь тус дэлгэцийг плазма дэлгэцтэй өрсөлдөхүйц түвшинд байгаа юм

### 2010 
Лас-Вегасын 2010 оны “Хэрэглэгчийн цахилгааан барааны шоу” дээр Panasonic өөрийн 3D телевизор танилцуулсан юм. 2010 онд Panasonic 19,1 сая доллар плазмын телевизийн хавтан явуулсан.

2010 онд плазма телевизор нь 18,2 сая ширхэг тээвэрлэгдсэн. Тэрнээс хойш плазма телевизорын эрэлт уналтанд орсон. Илүү хурдан уналтанд орсон нь LCD TV-тэй холбоотой юм. Panasonic 2013 оны плазма телевизор үйлдвэрлэхээ зогсооно гэж мэдэгдсэн билээ. 2014 LG болон SAMSUNG компаниуд нь үр дүн сайн үзүүлж магадгүй байсан учраас плазма телевизор үйлдвэрлэлийг зогсоосон юм.

## Плазма дэлгэц хэрхэн ажилладаг вэ? 
А хэсгийн ихэвчлэн шил хоёр хоорондох зай хураагуур нь жижиг тасалгааны сая бүрдэнэ. Эдгээр тасалгаа, эсвэл "чийдэн" буюу "эс" нэр төртэй хийн хольц, өөр хийн жижиг хэмжээг (жишээ нь, мөнгөн усны уур) эзэлж байна. Зүгээр л оффисын ширээн дээр Флюросент гэрлийг шиг, өндөр хүчдэлийн эс даяар хэрэглэж байгаа үед эсийн хий сийвэн бий. Электронууд нь илүүдэл эрчим хүч урсгасан хүртэл агшин зуур атомын эрчим хүчний түвшинг нэмэгдүүлж,  цусан замаар шилжихэд эрчим хүчний (электроны) урсгалд нь, электроны зарим нь мөнгөн усны хэсгүүд оролцно. Мөнгөн ус нь хэт ягаан туяаны (хэт ягаан) фотон зэрэг эрчим хүч гаргадаг. Хэт ягаан туяаны фотонууд дараа нь эсийн дотор талд будагдсан байна . Хэт ягаан туяаны фотонуудыг нь фосфорын молекул цохиж үед энэ нь агшин зуур нь тогтворгүй байдалд тогтвортой авсан электрон хөдөлж, фосфорын молекул нь гадна тойрог электрон эрчим хүчний түвшинг бий болгож, электрон Дараа нь хэт ягаан туяаны гэрлийн доогуур эрчим хүчний түвшинд энергитэй болох илүүдэл эрчим хүч цутгадаг, бага эрчим хүч фотонууд нь хэт улаан туяаны мужид ихэвчлэн байдаг боловч 40% орчим нь үзэгдэх гэрлийн мужид байна. Тиймээс оролтын эрчим хүчний ихэнх нь хэт ягаан туяаны ч бас үзэгдэх гэрлийн болон хувирч байна. Ашиглаж фосфор хамаарч үзэгдэх гэрлийн янз бүрийн өнгө бий болно. Нью плазмын дэлгэц бүр пикселийн үзэгдэх гэрлийн үндсэн өнгө нь бүрдсэн гурван эсээс бүрддэг байна. Эс дохиог хүчдэл нь еер еер ийн ялгаатай ойлголт өнгө боломжийг олгодог.

Урт электродыг цахилгаан өмнө болон эс ард (дэлгэц үйл ажиллагааны явцад хэм 30-аас 41 хэм хүртэл халаана) нь шилэн хавтан хооронд орших материал, явуулах судлууд байна. "Хаяг электрод" арын шилэн хавтан хамт эс ард сууж, ил тод бус байх болно. Ил тод дэлгэц электрод урд талын шилэн хавтан хамт эс өмнө холбогдсон байна. Жишээ харж болно хувьд электрод. Тусгаарлагч нь хамгаалалтын давхарга хамрагдсан байна.Хяналтын хэлхээ эргэн урд хооронд хүчдэлийн зөрүү бий, нэг нүд нь зам хөндлөн электродыг хураадаг. Нэг эсийн хийн атомуудын зарим нь дараа нь электроныг алдаж, атом, чөлөөт электрон болон ионууд нь цахилгаан явуулж сийвэн бий болгодог бөгөөд энэ нь ионжуулагч болдог. Идэвхгүй хийн атомууд нь цусан дахь урсаж электронуудын зөрчил гэрлийн ялгарал хүргэдэг; Ийм гэрэл ялгаруулах plasmas гэрэл хаягдал гэж нэрлэдэг байна. 

Нийтлэг плазмын дэлгэц нь улаан, ногоон, цэнхэр, фосфор нь харьцангуй спектрийн хүч. Спектрийн хүчний нэгж нь ердөө л (тодорхой долгионы уртад шугаман хариу) түүхий эд мэдрэгч утгууд юм.

Нью хар цагаан плазмын самбар дээр (эсвэл гарын үсэг) хийн ихэнх нь неон бөгөөд өнгө нь неон дүүрэн гэрэл шинж улбар шар юм. Нь гэрэл урсах нь өрөөнд эхэлсэн л бол, бүх хэвтээ болон босоо хоёрын хооронд бага хэмжээний хүчдэл хэрэглэх электрод, тэр ч байтугай ионжуулагч хүчдэлийн зайлуулж дараа хадгалж болно. Нь эсийг арилгах зорилгоор бүх хүчдэл электродын хос хасагдсан байна. Самбар Энэ төрлийн салшгүй санах ой юм. Азот нь бага хэмжээний гистерезисийн нэмэгдүүлэх неон нэмэгдсэн байна. 

Өнгөт хавтан онд тус бүр эсийн буцааж фосфор бүрсэн байна. Плазмын гаргасан нь хэт ягаан туяаны фотонууд фосфорын материалыг тогтоосон өнгө харагдах гэрлийг унтраагаад өгөх нь фосфор, сэтгэл татна. Энэ асуудал нь гэрэл гэгээтэй гэрэл болон өнгө фосфор ашиглах неон гэрлэн тэмдэг харьцуулж байна.Д

Бүх пикселийн гурван тусдаа Толийлголтын эсүүд нь өөр өөр өнгөтэй фосфор нь тус бүр нь хүртэл хийсэн байна. Нэг Толийлголтын нэг Толийлголтын нь ногоон гэрэл гэгээтэй юм, нэг Толийлголтын цэнхэр гэрэл гэгээтэй байдаг нь улаан гэрэл гэгээтэй байна. Эдгээр нь өнгө пиксел ерөнхий өнгө нь сүүдэр баг CRT, эсвэл өнгө нь LCD дэлгэц нь гурвалсан адил бий болгоход хамтран холино. Плазмын хавтан гэрэлтэйгээр хянах судас, өргөн модулятор (ХОУМХ) ашиглана: секундэд удаа өөр өөр эсүүд нь мянга мянган дамжин урсаж одоогийн нь импульсийн янз бүрийн замаар удирдлага, хяналтын систем нэмэгдүүлж, янз бүрийн хослол тэрбум үүсгэх бүрийн Толийлголтын өнгө эрчмийг бууруулах болно , улаан, ногоон, цэнхэр байна. Энэ утгаараа, удирдлага, хяналтын систем харагдах өнгө нь хамгийн гаргаж чаддаг байна. Плазмын харуулна (CRT дэлгэц зориулагдсан бол RGB өнгөний системийг ашиглах) телевиз, компьютерийн видео дүрсийг харж байхад маш зөв өнгө нь нөхөн эзэлж CRTs адил фосфор ашигладаг.

Плазмын харуулна тэс өөр технологи ашиглан шингэн талст дэлгэц (загваруудаас), бас нэг хөнгөн хавтгай дэлгэц нь өөр өөр байдаг. Загваруудаас нь арын эх сурвалж болгон нэг эсвэл хоёр том Флюросент гэрлийг ашиглаж болно, гэхдээ өөр өөр өнгө хүчин төгөлдөр LCD самбарын урд, улаан, ногоон, эсвэл цэнхэр шүүлтүүрүүдээр дамжуулан зөвшөөрөх дааман хаалган дээр, эсвэл блок гэрэл шиг ажиллах LCD нэгж, хяналтад байгаа .
Ангилал:Дэлгэц