open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Бром

**Бром** 1828 онд Францын залуу химич Антуан Жером Балард бромыг анх нээсэн. Энэ бол түүний анхны бие даасан ажил байсан бөгөөд шинэ химийн элементийг нээсэн гайхалтай үр дүн дагуулсан тохиолдол байсан юм. Тэнгисийн усыг ширгээн авсан давсны дундуур хлор нэвтрүүлэхэд уусмал нь хүрэн өнгөтэй болохыг Балард ажиглажээ. Орчин үеийн химич үүнийг хялбархан тайлбарлах бөгөөд бромыг хлор түрэн гаргаж байна.
:\mathrm{2 \ KBr \ + \ Cl_2 \longrightarrow Br_2 \ + \ 2 \ KCl}

"Антуан Жером Балард"

Хувь заяаны тохиолоор Германы химич Юктис Либих Балардаас өмнө бромын уусмалыг барьж байсан бөгөөд түүнийг хлорын нэгдэл гэж андуурчээ. Өөрийнхөө алдаанд гутарсан Либих хожим нь хэлэхдээ “Балард бромыг нээгээгүй. Харин бром Балардыг нээсэн юм” хэмээн хэлжээ. Парисын шинжлэх ухааны комисс шинэ элементийг шалгаж үзээд түүний бусад галогенуудаас ялгагдах онцгой шинж чанараар түүний хурц, онцгүй  үнэрийг тооцсон бөгөөд бром гэж нэрлэх нь зүйтэй гэж үзжээ. Элементийн нэр нь “бромос” “өмхий” гэсэн Грек үгнээс гаралтай. Дараа нь хүчиллэг орчинд тэнгисийн давстай пиролюзит \mathrm{MnO_2} -тэй буцалгах замаар бромыг гарган авчээ.

:\mathrm{2 \ NaBr \ + \ MnO_2 \ + \ 2 \ H_2SO_4 \ \xrightarrow{\Delta T}}
:\mathrm{ Br_2 \ + \ MnSO_4 \ + \ Na_2SO_4 \ + \ 2 \ H_2O}

Бром усанд 20 хэмд 100мл усанд 3,6гр уусдаг ба органик уусгагчид уусдаг улаан хүрэн өнгөтэй (хайлах=-7, буцлах=59 градус) дэгдэмтгий шингэн бодис юм. Бромын уур их хортой. Бромын шарх хүчтэй өвдөх ба удаан эдгэнэ. Бром болон бромын ус арьсанд хүрвэл түлэгдсэн хэсгийг их хэмжээний усаар угааж, дараа нь бромыг саармагжуулдаг содын уусмалаар угаана.

:\mathrm{6 \ NaHCO_3 \ + 3 \ Br_2 \longrightarrow NaBrO_3 \ +  \ 5 \ NaBr + \ 6 \ CO_2 + \ 3 \ H_2O} 

Бром нь бромт устөрөгчийн хүчлийн давсууд хэлбэрээр далай тэнгисийн усанд агуулагддаг. Түүнийг зарим замаг, тэнгисийн уснаас олборлодог. Үүний тулд тэнгисийн усыг хлороор боловсруулан харин ялгарсан бромыг агаараар үлээн гарган авдаг. Бромын нэгдлүүдийг фото зураг, эмийн үйлдвэр, эмнэлэгт хэрэглэдэг. (Мөнгөний бромид \mathrm{AgBr}  нь гэрэлд мэдрэмтгий бодис учраас гэрэлд гаргавал мөнгө, бром болон задардаг.) Бромын уламжлал нь тайвшруулах үйлчилгээтэй. (Каливи бромид, бромт камфор гэх мэт.)

## Цахим холбоос 
## Эшлэл 

Ангилал:Байгаль орчинд хортой бодис
Ангилал:Галоген
Ангилал:Идэмхий бодис
Ангилал:Металл биш элемент
Ангилал:Хорт бодис
Ангилал:Химийн элемент
Ангилал:4-р үеийн элемент
Хэнгэрэг

**Хэнгэрэг** нь Ардын буюу язгуур хэнгэрэг, Найрал хөгжмийн гэсэн үндсэн хоёр төрөл зүйлтэй байна. Модон хүрээ царанд амьтны арьс татаж янз бүрийн хэмжээтэйгээр хэнгэрэгийг хийх бөгөөд  гогчлон бөөгийн шүтлэгтэй ард түмнүүдэд түгээмэл хэрэглэгдэнэ. Хэнгэрэгийн царанд шигшүүргэ хийж хослон дэлдэх нь элбэг. Эрт дээр үеэс Монголчууд хүрэл, зэс, гууль хэнгэрэг үйлдэж элдэв зан үйлд хэрэглэж байжээ.
 
Хэнгэрэг нь бөө хүнд амьд амьтан даль жигүүрт хүлэг нь билээ. Хэнгэрэг бөөгийн зан үйлийн хамгийн гол зэвсэг бөгөөд дугуй, зууван дугуй, гурвалжин, болон янз бүрийн хэлбэр дүрстэй, янз бүрийн билгэдэл агуулсан зураг чимэглэлтэй байдаг. Хэнгэрэгний дотор талд босоо бариул хөндлөвч байх агаад бөө хэнгэрэгээ дэлдэж хүлэг морио улам бүр дээш нисгэж дэлдэлтээ намсгаснаар хүлэг морио газарт аажмаар буулгаж ирнэ. Дээд болон доод ертөнц рүү хүлэг мориороо зорчих бөгөөд насан туршдаа зургаан хүлэг унасан гэх нь зургаан хэнгэрэг элээсэн гэсэн үг ажээ.

## Үүнтэй төстэй хэрэгслүүд 
### Бубен 
Хэнгэрэг (оросоор Бубен, украйнаар Бубон, словенээр boben, чехээр хэнгэрэг, польшоор bemben) нь хэнгэрэгтэй төстэй цохиурын овгийн хөгжмийн зэмсэг юм. Хэнгэрэг нь модон эсвэл төмөр цагирагнаас бүрдэх бөгөөд түүний аль нэг талд нь өтгөн мембран сунадаг (зарим хэнгэрэгт огт мембран байдаггүй). Зарим төрлийн хэнгэрэг нь дуугарах металл цагираг, цан эсвэл жижиг хонх зэргээр тоноглогдсон байдаг.

### Дайерех 
Дайре (эсвэл дойра, дойра, дайре, дойра, дайре) нь Иран (Перс), Балкан болон Афганистан, Тажикистан, Узбекистан зэрэг Төв Азийн олон оронд алдартай, сонгодог хөгжмийг дагалдуулдаг жингэнэсэн дунд хэмжээний хүрээтэй бөмбөр юм. Энэ бол бөмбөр, хэнгэрэг хоёрын хоорондох цохивор хөгжим юм.

### Даф 
Даф (دف) нь Иран, Азербайжан, Арабын ертөнц, Турк (түүнийг TEF гэж нэрлэдэг), Узбекистан (түүнийг кидирма гэж нэрлэдэг), Энэтхэг (хаана) зэрэг алдартай, сонгодог хөгжмийг дагалдуулдаг том хэнгэрэг буюу Перс-Араб бөмбөр юм. үүнийг дафли гэж нэрлэдэг) болон Туркменистан. Даф нь ихэвчлэн тоглож буй хөгжмийн хэмнэл, хэмнэлийг заадаг тул монофоник дорнын хөгжимд удирдаачийн үүрэг гүйцэтгэдэг.

### Тимпанум 
Тимпанум буюу табрет (эртний Еврейчүүдийн тоф, Исламын шашинтнууд, Испанийн Моорчуудын адюфе) нь орчин үеийн хэнгэрэгтэй төстэй израильчуудын гол цохиур хөгжим юм.

### Рабана 
Рабана (олон тооны рабан) нь Шри Ланкад хэрэглэгддэг нэг талт уламжлалт гар хэнгэрэг юм.

## Эх сурвалж 
* mongol.undesten.mn

## Эшлэл 
Ангилал:Цохилуур бөмбөр
Ангилал:Мембранофон
Ангилал:Сэгсрэх идиофон
Killzone: Shadow Fall

**Аллагын бүс: сүүдэр унах** () нь 2013 оны 11 сарын 15-нд худалдаанд гарсан, PlayStation 4-т зориулсан видео тоглоом юм.

Ангилал:2013 оны компьютерын тоглоом
Ангилал:Нэгдүгээр хүн мэргэн бууч
Ангилал:Шинжлэх ухааны уран зөгнөлт компьютерын тоглоом
Ангилал:PlayStation 4-т зориулсан тоглоом
Аден

**Аден** (арабаар عدن, дуудлага нь [аадень], англи. *Aden*) — 1990 оноос өмнө БНАЙАУ-ын нийслэл байсан, одоо бол нэгдсэн Йемены харъяат Адены буланд Улаан тэнгисийн зүүн хэсэгт орших боомт хот.

Арабын хойгийн өмнөд хэсэгт орших уг хот Аден нь далайн эрэг дээрх стратегийн байршилтай тул Улаан тэнгис ба Арабын тэнгисийн хоорондох гарц болж, Африк, Ази, Ойрхи Дорнодыг холбосон чухал далайн төв болдог.

2025 оны 9-р сарын байдлаар Аден хот ойролцоогоор 1,154,000 оршин суугчтай байсан нь Йемений хамгийн том хотуудын нэг болжээ. Энэ нь 8 дүүрэг бүхий Аден мужийн нийслэл юм. Колонийн үед Аден гэдэг нэр нь Тавахи, Муалла, Кратер болон Хор Максар дүүргийн ихэнх хэсгийг хамарсан булангийн хойд эрэг дагуух газрыг хэлдэг байв. Бага Аден гэгддэг баруун боомтын хойг одоо Аль Бурайке дүүрэгт багтдаг юм.

Аден хот 1990 оны 5-р сарын 22-нд Хойд Йементэй нэгдэх хүртэл Өмнөд Йемений нийслэл байсан. 2014 оны төрийн эргэлтээс хойш Йемений түр нийслэл бөгөөд Йемений Засгийн газрын зарим гишүүдийг голчлон Аль-Маашик ордонд байралдаг байв. Мөн 2018-2026 онуудад  Өмнөдийн Шилжилтийн Зөвлөл буюу түр загийн гарын төв байр болсон юм. 

## Зураг

Зураг:Aden02 flickr.jpg
Зураг:Street Scene Aden Yemen.jpg
Зураг:Old Town Aden Yemen.jpg

## Эшлэл
## Цахим холбоос
* 

Ангилал:Азийн суурин

Ангилал:Йемений мужийн төв
Ангилал:Йемений суурин
Ангилал:Далайн боомттой суурин
Ангилал:Азийн колоничлолын түүх
Ангилал:Йемений урьдын нийслэл‎
Аделаид

**Аделаид** (англиар Adelaide [ˈædəleɪd], оросоор Аделаида) — Австрал улсын Өмнө Австрал мужийн төв, саятан хот.

## Зураг 

Зураг:Adelaide North Tce 1839.jpg
Зураг:University of Adelaide.jpg
Зураг:Advertiser Building.JPG
Зураг:Adelaide Metropol.png
Зураг:Adelaide CoB dots.png
Зураг:Rundle Mall, Adelaide.jpg

## Газар зүй 
### Уур амьсгал 
## Эшлэл 
## Цахим холбоос 
* Хотын захиргаа (Adelaide City Council)


Ангилал:Далайн боомттой суурин
Ангилал:Саятан хот
Ангилал:Өмнөд Австралийн суурин
Ангилал:Австралийн их сургуулийн хот
Таиз

**Таиз** (арабаар تعز – Taʿizz‎, оросоор Та́из) — Йемен улсын жаран түмэн хүнтэй хот.

## Зураг

Зураг:Al-Hurreya Square-Taiz.JPG

## Эшлэл
## Цахим холбоос
* 

Ангилал:Азийн суурин
Ангилал:Йемений суурин
Ангилал:Таиз муж
Ангилал:Йемений урьдын нийслэл‎
Ангилал:Йемений мужийн төв
2013 оны жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн

thumb|Тэмцээнийг хүлээн авсан Мараканзиньо тамирын ордон
Бразил улсын Рио-де-Жанейро хотод 2013 оны 8 сарын 26-аас 9 сарын 1-ий хооронд жүдо барилдааны **дэлхийн аварга шалгаруулах ээлжит тэмцээн** явагдсан. Тэмцээнд 123 орны 653 тамирчин 64 медалийн төлөө өрсөлджээ.

## Медаль зүүсэн баг, тамирчин
### Эрэгтэй
### Эмэгтэй
## Медаль хүртсэн улс, орон
## Зүүлтийн холбоос
Ангилал:Жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн
Педро Пичардо

**Педро Пабло Пичардо** (, *1993 оны зургаадугаар сарын 30-нд төрсөн*) нь Кубын гурвын харайгч юм.

## Эшлэл
## Холбоос
* 

Ангилал:Кубын гурвын харайгч
Ангилал:Кубын панамерикийн наадамд оролцогч
Ангилал:Хөнгөн атлетикийн панамерикийн наадмын аварга
Ангилал:Кубачууд
Ангилал:1994 онд төрсөн
Такато Наохиса

**Такато Наохиса** (1993 онд төрсөн) — Японы **жүдочин**. Дэлхийн 3 удаагийн аварга.

## Тамирчин 
Такато Наохиса жүдогийн 60 кг жинд барилддаг. Хөмрөх (үчимата) мэх хийдэг. 

2013 онд Рио-де-Жанейрод болсон ДАШТ-нд Унгар, Колумбаас ирсэн хоёр бөхийг цэвэр ялж, Казахстаны бөхийг нэг юкогоор, Өмнө Солонгосын Ким Вонь-жинийг хоёр вазариар дийлсний дараа Монголын Амартүвшинээс оноо салгаж амжаагүй боловч торгуулийн дутуугаар хожоод 20 насандаа дэлхийн аварга болсон. 

Үүнээс урьд Такато өсвөрийн (2009) болон залуучуудын (2011) ДАШТ-д түрүүлж, 2012 оноос Их дуулга, Мастеруудын тэмцээн гээд очсон л бол алтан медаль шүүрдэг болчхоод байсан. 

2014 оны Челябинскийн ДАШТ-ээс хүрэл, 2016 оны Рио-де-Жанейрын олимпоос хүрэл медаль хүртэв. 

## Хувь хүн 
Такато Наохиса 1992 оны 5 сарын 30-нд Япон улсын Точиги аймгийн Шимоцүкэ хотод төрсөн. 

Япон үндэстэн. 7 настайгаасаа жүдогоор хичээллэжээ. 2012-2016 онд Токай их сургуульд суралцсан. 

2014 онд нэг орны жүдочин Абэ Канатай гэрлэсэн. 2015 онд хүүтэй болсон. 

## Цахим холбоос 
* *judoinside.com: Naohisa Takato*

Ангилал:Японы жүдоч
Ангилал:Жүдогийн дэлхийн аварга
Ангилал:Жүдогийн азийн аварга
Ангилал:Японы олимпын оролцогч
Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Точиги мужийн хүн
Ангилал:Япончууд
Ангилал:1993 онд төрсөн
Уилл Клэй

**Уилл Клэй** (, *1991 оны зургаадугаар сарын 13-нд төрсөн*) нь Америкийн хөнгөн атлетикч бөгөөд Сьерра-Леоне гаралтай Америкийн уртын харайлт болон гурвын харайлтын тамирчин юм.

Клэй Лондоны олимпт уртын болон гурвын төрлөөр мөнгө (гурвын харайлт), хүрэл (уртын харайлт) медаль хүртэж байв.

2011 оны ДАШТ-д 17.50 метр харайж хүрэл медаль хүртэж байсан бол 2013 оны ДАШТ-д 17.52 метр харайж мөн хүрэл медаль хүртэж байв. 
## Хувийн дээд амжилтууд
## Эшлэл
## Холбоос
* 
* USATF profile for Will Claye
* University of Oklahoma bio: Will Claye
* University of Florida bio: Will Claye
* University of Alabama 2012 bio for jumps Coach Dick Booth

Ангилал:АНУ-ын гурвын харайгч
Ангилал:АНУ-ын уртын харайгч
Ангилал:АНУ-ын олимпын мөнгөн медальтан
Ангилал:АНУ-ын олимпын хүрэл медальтан
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:АНУ-ын олимпын оролцогч
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1991 онд төрсөн
Математикч

**Математикч** гэдэг нь математикийн мэдлэгээ ашиглан математикийн бодлого боддог хүнийг хэлнэ.
Огторгуй

нь орон зайд байрлалыг тогтооход хэрэглэгддэг]]

**Огторгуй** гэдэг нь объектын байрлал, чиглэлийг заадаг хязгааргүй гурван хэмжээст орон зай юм.  Хэдийгээр бодит орон зайг гурван шулуун шугмаар илэрхийлдэг боловч орчин үеийн физикт дөрвөн хэмжээст хугацаат-орон зайн нэг хэсэг нь бидний мэдэрдэг огторгуй юм гэж үздэг. Огторгуйн тухай ойлголт нь үндсэн физкийн хамгийн чухал гол ойлголт болно. Одоог болтол гүн ухаанчид огторгуй нь тусдаа зүйл эсвэл олон зүйлсийн холбоос, эсвэл том зүйлийн нэгэн хэсэг талаар хоорондоо маргаантай байдаг.

## Эх сурвалж
Ангилал:Орон зай
Ангилал:Харьцангуйн онол
Ангилал:Сонгодог механик
Юго Легран

**Юго Легран** () — 1989 онд төрсөн, Францын 73 кг жинтэй жүдоч эр. Тэрээр идэвх, торгуулийг тооцож ухаан зарж барилддаг.

## Амжилт 
* Легран 2011 оны ДАШТ-ийн хэсгийн барилдаанд Өмнө Солонгосын Ван Ги-чүнийг давж, хагас шигшээд Нидерландын Декс Элмонтод идэвхээр ялагдсан ч Казахстаны бөхийг дараа нь ялаад хүрэл медаль хүртсэн.
* Легран 2010 онд тивийнхээ АШТ-ээс хүрэл медаль хүртэж байсан бол Челябинскт цугласан 2012 оныход "Европын аварга" жүдоч болжээ.
* Легран 2012 оны олимпод дахиад Элмонттой таарч цэвэр ялагдсан ч Тажикийн Расул Бокиевийг юкогоор, нөгөө Ван Ги-чүнийгаа вазариар хожиж хүрэл медаль хүртжээ.
* Легран 2013 оны ДАШТ-д мөнгөн медаль зүүхдээ Монголын хоёр, Узбек, Казахстаны нэжгээд нэжгээд бөхийг дийлж шигшээд Японы Оно Шохэйд цэвэр ялагдаж байв.

## Зүүлтийн тайлбар
## Эх сурвалж
* judoinside.com. Юго Легран жүдочны тэмцээн, уралдааны тэмдэглэл
* ugolegrand.com. Юго Легран өөрийгөө танилцуулж буй цахим талбар 

Ангилал:Францын жүдоч
Ангилал:Жүдогийн европын аварга
Ангилал:Францын олимпын оролцогч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Францын Үндэсний Гавьяаны одон шагналтан (рыцарь)
Ангилал:Францчууд
Ангилал:1989 онд төрсөн
Тедди Тамго

**Тедди Тамго** (, *1989 оны зургаадугаар сарын 15-нд төрсөн*) нь Францын гурвын харайлтын тамирчин юм. Тэрээр 2013 оны ДАШТ-д 18.04 метр харайж бүх цаг үеийн гуравдугаарт эрэмбэлэгдэх амжилт болон ДАШТ-ий дээд амжилтыг тогтоосон билээ.

## Эшлэл
## Холбоос
*
*Profile from French Federation of Athletics

Ангилал:Гурвын харайлтын дэлхийн аварга
Ангилал:Гурвын харайлтын европын аварга
Ангилал:Францын гурвын харайгч
Ангилал:Францын уртын харайгч
Ангилал:Францын хөнгөн атлетикийн улсын аварга
Ангилал:Сэргээшийн тохиолдол хөнгөн атлетикт
Ангилал:Сэргээш Францад
Ангилал:Францчууд
Ангилал:1989 онд төрсөн
Азамат Муканов

**Азамат Муканов** (орос кириллээр Азамат Муканов, англи латинаар Azamat Mukanov) — 1991 онд төрсөн Казахстан]]ы жүдоч эр.

## Эх сурвалж
* Жүдо бөхийн талаар: Azamat Mukanov (Kazakhstan) / Азамат Муканов

Ангилал:Казахстаны жүдоч
Ангилал:Казахууд
Ангилал:1991 онд төрсөн
Иван Воробьёв

**Иван Воробьёв** (оросоор Иван Воробьёв, англи латинаар Ivan Vorobev) — 1988 онд төрсөн Орос улсын жүдоч эр.

## Эх сурвалж
* Жүдо бөхийн талаар: Иван Воробьёв

Ангилал:Оросын жүдоч
Ангилал:Оросууд
Ангилал:1988 онд төрсөн
Декс Элмонт

**Декс Элмонт** (орос кириллээр Декс Элмонт, нидерланд латинаар Dex Elmont) — 1984 онд төрсөн Нидерланд улсын жүдоч эр.

## Эх сурвалж
* Жүдо бөхийн талаар: Декс Элмонт

Ангилал:Нидерландын жүдоч
Ангилал:Жүдогийн европын аварга
Ангилал:Нидерландын жүдогийн улсын аварга
Ангилал:Нидерландын олимпын оролцогч
Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Нидерландчууд
Ангилал:1984 онд төрсөн
Автандил Чрикишвили

**Автандил Чрикишвили** (1991 онд төрсөн) — Гүржийн **жүдочин**. Дэлхийн аварга.

## Тамирчин 
Автандил Чрикишвили жүдогийн 81 кг жинд барилддаг. 182 м өндөр.

2013 оны оны ДАШТ-д Иван Нифонтовыг дийлээд Лоик Пьетрид дийлдэж мөнгөн медаль, 2014 оны оны ДАШТ-д Нагасэ Таканори, Антуан Валуа-Фортье нарыг ялж алтан медаль хүртсэн. 

2015 оны ДАШТ-ийн хагас шигшээд Нагасэ Таканорид ялагдсан.

2012, 2016 оны олимпод Трэвис Стивенсэд хоёр удаа ялагдсан.

2013, 2014, 2015 оны Европын аварга, 2015 оны Европын наадмын аварга. 

## Хувь хүн 
Автандил Чрикишвили 1991 оны 3 сарын 18-нд Зөвлөлт Гүржийн Квемо-Картли хязгаарын Норио сууринд төрсөн.

2014 онд Гүрж улсын оны шилдэг тамирчин хэмээн алдаршсан. 2016 оны олимпод Гүрж улсын тугийг барьж жагссан. 

## Цахим холбоос 
* Жүдогийн тоо мэдээ: *Avtandil Tchrikishvili*

Ангилал:Гүржийн жүдоч
Ангилал:Гүржийн жүдогийн улсын аварга
Ангилал:Жүдогийн дэлхийн аварга
Ангилал:Жүдогийн европын аварга
Ангилал:Гүржийн олимпын оролцогч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Гүржүүд
Ангилал:1991 онд төрсөн
Чингис хаан олон улсын нисэх буудал

**Чингис хаан олон улсын нисэх буудал** () нь Улаанбаатар хотоос 52 км зайд Төв аймгийн Сэргэлэн сумын нутагт баригдаж, 2021 оны 7-р сарын 4-нд нээлтээ хийсэн нисэх буудал. Буудал байгуулалтын эхний түвшний санхүүжилт 540 сая ам.дол.-ыг Японоос 40 жилийн хөнгөлттэй зээлээр хийсэн.

Бүтээн байгуулалтын явцад **Улаанбаатар дахь олон улсын шинэ нисэх буудал** ( буюу *NUBIA*) буюу **Хөшигийн хөндийн нисэх буудал** гэж нэрлэгдэж байсан.

## Зохион байгуулалт
Тус нисэх буудал нь 2 талаасаа зэрэг онгоц хөөрч буудаг байх салхины болон геологийн тооцоололттойгоор байгуулагджээ. Буудлыг цаашдаа олон сая зорчигчдод үйлчлэх зориулалттайгаар тооцоолж анхны түвшний бүтэцийг нь байгуулсан. 

*Зурвасын хэмжээ - 3 600 м
*Автомашины зогсоол - 825
*Терминалын талбай - 37 000 м/кв
*Цамхгийн өндөр - 41 м

## Байгууламжууд 
Нисэх буудал нийт 104,200&nbsp;м2 талбайг эзэлдэг.

### Ачаа тээвэр 
Ачаа тээврийн терминал нь  талбайтай нисэх буудал нь жилд 11,900 тонн ачаа тээвэрлэх хүчин чадалтай. Мөн аюултай, өндөр үнэ цэнэтэй, хөргөгчинд хадгалсан бараа импортлох/экспортлох тусдаа байгууламжтай.

## Статистик
## Нийтийн тээвэр 
2025 оны байдлаар Улаанбаатар хот болон тус нисэх буудал хооронд нийтийн тээврийн автобус (Э:1 чиглэл) суурин төлөөлөгчтэй такси компаниуд болон унааны онлайн захиалгын платформууд үйлчилж байна. 

## Зураг

Зураг:20230924 192731 Chingis khaan airport in Mongolia.jpg
Зураг:20230924 191304 Chingis khaan airport in Mongolia.jpg
Зураг:20230924 192228 Chingis khaan airport in Mongolia.jpg
Зураг:20230924 192238 Chingis khaan airport in Mongolia.jpg
Зураг:20230924 192313 Chingis khaan airport in Mongolia.jpg
Зураг:20230924 192301 Chingis khaan airport in Mongolia.jpg

Зураг:20230924 191316 Chingis khaan airport in Mongolia.jpg
Зураг:20230924 192202 Chingis khaan airport in Mongolia.jpg 
Зураг:20230924 192152 Chingis khaan airport in Mongolia.jpg
Зураг:20230924 192116 Chingis khaan airport in Mongolia.jpg
Зураг:20230924 192105 Chingis khaan airport in Mongolia.jpg
Зураг:20230924 192057 Chingis khaan airport in Mongolia.jpg

Зураг:20230924 191941 Chingis khaan airport in Mongolia.jpg 
Зураг:20230924 191757 Chingis khaan airport in Mongolia.jpg
Зураг:20230924 191712 Chingis khaan airport in Mongolia.jpg
Зураг:20230924 191704 Chingis khaan airport in Mongolia.jpg 
Зураг:20230924 191843 Chingis khaan airport in Mongolia.jpg

Зураг:20230924 191623 Chingis khaan airport in Mongolia.jpg 
Зураг:20230924 191606 Chingis khaan airport in Mongolia.jpg
Зураг:20230924 190800 Chingis khaan airport in Mongolia.jpg
Зураг:20230924 191205 Chingis khaan airport in Mongolia.jpg
Зураг:20230924 190957 Chingis khaan airport in Mongolia.jpg
Зураг:20230924 190730 Chingis khaan airport in Mongolia.jpg

## Эшлэл
## Гадаад холбоос
* Албан ёсны вэбсайт
* Нисэх буудлын операторын албан ёсны вэбсайт
**Хөшигийн хөндийн нисэх онгоцны буудал төрийн ТӨХХК

Ангилал:2021 онд байгуулагдсан
Ангилал:Монголын нисэх буудал
Ангилал:Төв аймгийн барилга байгууламж
Ангилал:Чингис хаан
Ангилал:Сэргэлэн сум (Төв)
Эзекиль Кембой

**Эзекиль Кембой Чебой** (, *1982 оны тавдугаар сарын 25-нд төрсөн*) нь Кенийн хөнгөн атлетикч бөгөөд 3000 метрийн саадтай гүйлтийн төрлийн 2004, 2012 оны Олимпын аварга, 2009 болон 2011 болон 2013 оны Дэлхийн аварга юм. Түүний хувийн дээд амжилт нь 7:55.76 минут.

## Эшлэл
## Холбоос
* 
* 

Ангилал:3000 метрийн халхалттай гүйлтийн олимпын аварга
Ангилал:3000 метрийн халхалттай гүйлтийн дэлхийн аварга
Ангилал:Кенийн 3000 метрийн халхалттай гүйгч
Ангилал:Кенийн олимпын аварга
Ангилал:Кенийн олимпын оролцогч
Ангилал:2004 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Кениэс африкийн наадамд оролцогч
Ангилал:Кеничүүд
Ангилал:1982 онд төрсөн
Конселус Кипруто

**Консеслус Кипруто** (, *1994 оны арванхоёрдугаар сарын 8-нд төрсөн*) нь Кенийн холын зайн гүйгч бөгөөд 3000 метрийн саадтай гүйлтийн төрөлд гүйдэг. 
## Хувийн дээд амжилт
*3000 метрийн саадтай гүйлт - 8:01.16 минут.

## Эшлэл
## Холбоос
*

Ангилал:3000 метрийн халхалттай гүйлтийн олимпын аварга
Ангилал:3000 метрийн халхалттай гүйлтийн дэлхийн аварга
Ангилал:3000 метрийн халхалттай гүйлтийн африкийн аварга‎
Ангилал:Кенийн 3000 метрийн гүйгч
Ангилал:Кенийн 3000 метрийн халхалттай гүйгч
Ангилал:Кенийн задгай талбайн гүйгч
Ангилал:Кенийн олимпын оролцогч
Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Кениэс африкийн наадамд оролцогч
Ангилал:Хамтын Нөхөрлөлийн орнуудын наадмын хөнгөн атлетикийн аварга
Ангилал:Кенийн хөнгөн атлетикийн улсын аварга
Ангилал:Кеничүүд
Ангилал:1994 онд төрсөн
Орхан Сафаров

**Орхан Сафаров** (азербайжан латинаар Orxan Səfərov, орос кирилээр Орхан Сафаров, англи латинаар Orkhan Safarov) — 1991 онд төрсөн Азербайжан улсын жүдоч эр.

## Эх сурвалж
* Жүдо бөхийн талаар: Орхан Сафаров

Ангилал:1991 онд төрсөн
Ангилал:Азербайжаны жүдоч
Ангилал:Азербайжанчууд
Тони Маккей

**Тони Маккей** (, *1990 оны дөрөвдүгээр сарын 16-нд төрсөн*) нь Америкийн хөнгөн атлетикч бөгөөд 400 метрийн зайд уралддаг. Тэр Лондоны олимпт олимпын шигшээ багийн бүрэлдэхүүнд багтан 4 х 400 метрийн буухиад мөнгөн медаль хүртэж байв.

## Эшлэл
Ангилал:АНУ-ын 100 метрийн гүйгч
Ангилал:АНУ-ын 200 метрийн гүйгч
Ангилал:АНУ-ын 400 метрийн гүйгч
Ангилал:АНУ-ын 4х400 метрийн буухиа гүйгч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:АНУ-ын олимпын мөнгөн медальтан
Ангилал:АНУ-ын олимпын оролцогч
Ангилал:4х400 метрийн буухиа гүйлтийн олимпын аварга
Ангилал:4х400 метрийн буухиа гүйлтийн дэлхийн аварга
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1990 онд төрсөн
Мэттью Центровиц

**Мэттью Центровиц** (, *1989 оны аравдугаар сарын 18-нд төрсөн*) нь Америкийн хөнгөн атлетикч бөгөөд 1500 метрийн зайд гүйдэг.

Түүний хувийн дээд амжилт нь 3:31.96 минут ажээ.

Тэр Лондоны олимпт хүрэл медалийг 3:35.17 минутаар буюу 0.04 секундээр гүйцэгдэж алдаж байв.

## Эшлэл
## Холбоос
* 
*USATF profile for Matthew Centrowitz, Jr.
*University of Oregon bio:  Matthew Centrowitz, Jr.

Ангилал:АНУ-ын 1500 метрийн гүйгч
Ангилал:1500 метрийн гүйлтийн олимпын аварга
Ангилал:1500 метрийн гүйлтийн дэлхийн аварга
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:АНУ-ын олимпын оролцогч
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1989 онд төрсөн
Уоррен Вейр

**Уоррен Уир** (, *1989 оны аравдугаар сарын 31-нд төрсөн*) нь Ямайкын 100 болон 200 метрийн зайн гүйгч юм. Тэрээр хувийн дээд амжилтаа 2013 оны ДАШТ-д 19.79 секунд болгожээ.
## Хувийн дээд амжилтууд
* 100 м — 10,51 с
* 200 м — 19,79 с
* 400 м — 46,21 с

## Эшлэл
## Холбоос
*
*London 2012 Profile
*Warren Weir at Racers Track Club

Ангилал:Ямайкын 100 метрийн гүйгч
Ангилал:Ямайкын 200 метрийн гүйгч
Ангилал:Ямайкын 400 метрийн гүйгч
Ангилал:Ямайкын саадтай гүйгч
Ангилал:Ямайкын олимпын хүрэл медальтан
Ангилал:Ямайкын олимпын оролцогч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:4х100 метрийн буухиа гүйлтийн дэлхийн аварга
Ангилал:Ямайкын хөнгөн атлетикийн улсын аварга
Ангилал:Ямайкачууд
Ангилал:1989 онд төрсөн
Кёртис Митчелл

**Кёртис Митчелл** (, *1989 оны гуравдугаар сарын 11-нд төрсөн*) нь Америкийн хөнгөн атлетикч бөгөөд 100 болон 200 метрийн зайд гүйдэг.

## Эшлэл
## Холбоос
Ангилал:АНУ-ын 100 метрийн гүйгч
Ангилал:АНУ-ын 200 метрийн гүйгч
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1989 онд төрсөн
Хагос Гебрхивет

**Хагос Гебрхивет** (, *1994 оны тавдугаар сарын 11-нд төрсөн*) нь Этиопын холын зайн гүйгч бөгөөд залуучуудын дэлхийн дээд амжилтыг 5000 метрийн зайд (12:47:53) эзэмшдэг.

Гебрхивет 2012 оны Даймонд лигийн тэмцээнд 5000 метрийн зайд мөнгөн медаль хүртэж улмаар 2012 оны олимпт арваннэгдүгээр байрт шалгарч байв. 
## Эшлэл
## Холбоос
*

Ангилал:Этиопын 3000 метрийн гүйгч
Ангилал:Этиопын 5000 метрийн гүйгч
Ангилал:Этиопын задгай талбайн гүйгч
Ангилал:Этиопын олимпын хүрэл медальтан
Ангилал:Этиопын олимпын оролцогч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Этиопчууд
Ангилал:1994 онд төрсөн
Исиа Коэч

**Исайя Киплангат Коэч** (, *1993 оны арванхоёрдугаар сарын 19-нд төрсөн*) нь Кенийн холын зайн гүйгч бөгөөд 5000 метрийн зайн тамирчин юм.

## Эшлэл
## Холбоос
*

Ангилал:Кенийн хөнгөн атлетикийн улсын аварга
Ангилал:Кенийн холын зайн гүйгч
Ангилал:Кенийн олимпын оролцогч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Кеничүүд
Ангилал:1993 онд төрсөн
Майлинда Кельменди

**Майлинда Кельменди** (1991 онд төрсөн) — Косовын **жүдочин**. Олимп, дэлхийн аварга. 

## Тамирчин 
Майлинда Кельменди эмэгтэй жүдогийн 52 кг жинд өрсөлддөг. Косовоос гадна Албани, ОУЖХ-г төлөөлж байв.

2012 оны олимпод Албанийн нэрээр орж Мавританы жүдочид ялагдсан бол 2016 оны олимпод Косовын нэрээр мөнөөх Мавританы жүдоч болон Накамүра Мисато, Одетте Жуффрида нарыг ялж олимпын алтан медаль хүртсэн. 

2013 оны ДАШТ-д Хашимото Юки, Эрика Миранда нарыг, 2014 оны ДАШТ-д Наталья Кузютина, Андрея Кицу нарыг ялж дэлхийн хошой аварга болов. 2011 онд 2-р шатанд ялагдсан бол 2015 оны ДАШТ-д гэмтэлтэй тул оролцоогүй.

2014, 2016 оны Европын АШТ-д түрүүлж алтан медаль, 2013 оныход хүрэл медаль зүүжээ.

## Хувь хүн 
Майлинда Кельменди 1991 оны 5 сарын 9-нд Югослав улсын Косово орны Печ хотод төрсөн. 

8 настайгаасаа жүдогоор хичээллэжээ. 

2013 онд Косовын анхны дэлхийн аварга жүдоч, 2016 онд Косовын анхны олимпын аварга тамирчнаар тодров. 

Олон улсын олимпын хороо 2014 оны 12-р сард Косовог гишүүнээр элсүүлж авсан. 

Түүнээс Майлинда Кельменди 2016 оны олимпын нээлтэд Косовын тугийг барьж алхсан. 

Мөн тэр Косовоос гадна Албани улсын иргэнээр давхар бүртгүүлчихсэн.

## Гадаад холбоос 
* Жүдогийн тоо мэдээ: *Majlinda Kelmendi*

Ангилал:1991 онд төрсөн
Ангилал:Косовын жүдочин
Ангилал:Косовын олимпын аварга
Давид Шторль

**Давид Шторль** (, *1990 оны долоодугаар сарын 27-нд төрсөн*) нь Германы бөөрөнцөг түлхэлтийн тамирчин юм.

Шторль 2011 болон 2013 оны ДАШТ-д 21.78 болон 21.73 метрийн амжилтаар түрүүлж байсан бол Лондоны олимпт 21.86 метр шидэж Польшийн нэрт тамирчин Томаш Маевскийн удаад орж мөнгөн медаль хүртэж байв.

Түүний хувийн дээд амжилт 21.88 метр билээ.

## Эшлэл
## Цахим холбоос 
* 

Ангилал:Германы бөөрөнцөг түлхэгч
Ангилал:Бөөрөнцөг түлхэлтийн дэлхийн аварга
Ангилал:Бөөрөнцөг түлхэлтийн европын аварга
Ангилал:Германы олимпын мөнгөн медальтан
Ангилал:Германы олимпын оролцогч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Мөнгөн лаврын навч шагналтан
Ангилал:Хемницийн тамирчин
Ангилал:Рохлицын хүн
Ангилал:Зүүн Германы иргэн
Ангилал:Германчууд
Ангилал:1990 онд төрсөн
Teen Top

Teen Top (Солонгосоор: 틴탑, Монголоор: Тийн Тап) нь Өмнөд Солонгосын 6 хүний бүрэлдэхүүнтэй хөвгүүдийн хамтлаг юм. Гишүүд нь C.A.P (Кеп), Chunji(Чонжи), L.Joe(Эл Жое), Niel(Ниел), Ricky(Рики) Changjo(Чанжу). Teen Top хамтлаг нь 2010 онд TOP media энтертайнментын дор Shinhwa хамтлагийн Andy Lee-н доор үүсгэн байгуулагдсан. Тэд анх 2010 оны 7сарын 9нд MBC телевизийн Music core-д анхны сингл альбум болох Come into the world (Гол дуу болох Clap) -аараа тайзан дээр гарсан. Албан ёсны фен клубын нэр нь Angel ба албан бус нэр нь Andromeda юм.

## Гишүүд
## Аялан тоглолтууд
## Эшлэл 
Ангилал:Хөвгүүдийн хамтлаг
Ангилал:Өмнөд Солонгосын хамтлаг
Райан Уитинг

**Райн Кейт Уитинг** (, *1986 оны арваннэгдүгээр сарын 24-нд төрсөн*) нь Америкийн хөнгөн атлетикч бөгөөд бөөрөнцөг түлхэлтийн төрөлд хувийн дээд амжилтаа 22.28 метр түлхэн тогтоож байсан юм. Тэр 2011 болон 2013 оны ДАШТ, мөн Лондоны олимпт оролцож байсан.

## Эшлэл 
## Холбоос 
*Албан ёсны вэбсайт
*
* USATF profile for Райан Уитинг

Ангилал:АНУ-ын бөөрөнцөг түлхэгч
Ангилал:АНУ-ын олимпын оролцогч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1986 онд төрсөн
Дилан Армстронг

**Дилан Армстронг** (, *1981 оны нэгдүгээр сарын 15-нд төрсөн*) нь Канадын бөөрөнцөг түлхэгч юм.

Түүний багш нь Зөвлөлтийн жад шидэлтийн домогт тамирчин Анатолий Бондарчукийн шавь бөгөөд Бээжингийн олимпод дөрөвдүгээр байрт шалгарч байсан бөгөөд 2011 болон 2013 оны ДАШТ-д хүрэл, мөнгөн медаль хүртэж байв.

Түүний 22.21 метр түлхэж тогтоосон хувийн дээд амжилт нь Канадын дээд амжилт юм.

## Эшлэл
## Цахим хуудас 
*

Ангилал:Канадын бөөрөнцөг түлхэгч
Ангилал:Канадын дүүгүүр шидэгч
Ангилал:Канадын олимпын оролцогч
Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Хөнгөн атлетикийн панамерикийн наадмын аварга
Ангилал:Канадчууд
Ангилал:1981 онд төрсөн
Войцех Шенсный

**Войцех Томас Шенсный** (, *1990 оны дөрөвдүгээр сарын 18-нд Варшав хотод төрсөн*) — Польшийн хөлбөмбөгчин бөгөөд Арсенал болон Польшийн шигшээд хаалгачаар тоглодог.
## Замнал
## Шигшээ
Шенсный Польшийн шигшээд анх 2009 оны арваннэгдүгээр сарын 18-нд Канадтай тоглоход сэлгээнээс гараалж байжээ.
## Амжилт
;Арсенал
* Английн цомын эзэн: 2013/14
## Үзүүлэлт
## Эшлэл
## Холбоос
* 
* Профайл - Арсенал 
* 
* 

Ангилал:Польшийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хаалгач
Ангилал:Арсенал багийн тоглогч
Ангилал:Брентфорд багийн тоглогч
Ангилал:Премьер лигийн тоглогч
Ангилал:2012 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч
Ангилал:Варшавын тамирчин
Ангилал:Польшууд
Ангилал:1990 онд төрсөн
Бакари Санья

**Бакари Санья** (, *1983 оны хоёрдугаар сарын 14-нд төрсөн*) — Францын хөлбөмбөгчин бөгөөд Манчестер Сити болон Францын шигшээд тоглодог.
## Замнал
Арсеналын дасгалжуулагч Арсен Венгер Саньяг Премьер лигийн баруун жигүүрийн хамгийн сайн хамгаалагч хэмээн тодорхойлж байжээ.

Санья гурван жилийн гэрээгээр Манчестер Ситид 2014 оны зургаадугаар сарын 30-нд элсэн, 3 дугаартайгаа тоглохоор болов.
## Амжилт
;Осер
* Францын цом (1): 2005
* УЕФА Интертото цом (1): 2006

;Хувийн
* Осерийн шилдэг тоглогч: 2006–07
* Францын лигийн бэлгэдлийн баг (1): 2006–07
* Премьер лигийн бэлгэдлийн баг (2): 2007–08, 2010–11

## Эшлэл
## Холбоос
* Бакари Саньягийн цахим хуудас
* 
* Профайл - Arsenal.com
* 

Ангилал:Францын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч
Ангилал:Осер багийн тоглогч
Ангилал:Арсенал багийн тоглогч
Ангилал:Манчестер Сити багийн тоглогч
Ангилал:Премьер лигийн тоглогч
Ангилал:Францын хөлбөмбөгийн лигийн тоглогч
Ангилал:2010 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:2014 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:Сенегалчууд
Ангилал:Францын хүн
Ангилал:1983 онд төрсөн
Лоран Косельни

**Лоран Косельни** (, *1985 оны есдүгээр сарын 10-нд төрсөн*) нь Францын хөлбөмбөгчин бөгөөд Арсенал багийн хамгаалагч юм. 
## Эшлэл 
## Холбоос
* Official Website
* 
* lequipe.fr
* Laurent Koscielny profile at Arsenal.com
*

Ангилал:Францын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч
Ангилал:Генгам багийн тоглогч
Ангилал:Лорьян багийн тоглогч
Ангилал:Тур багийн тоглогч
Ангилал:Францын хөлбөмбөгийн лигийн тоглогч
Ангилал:Арсенал багийн тоглогч
Ангилал:Премьер лигийн тоглогч
Ангилал:2012 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч
Ангилал:Францчууд
Ангилал:1985 онд төрсөн
Жек Уилшир

**Жек Эндрю Гарри Уилшир** (, *1992 оны нэгдүгээр сарын 1-нд Стивениж хотод төрсөн*) — Английн хөлбөмбөгчин бөгөөд Арсенал болон Английн шигшээд тоглодог. 
## Амжилт
;Арсенал академи
* Английн өсвөрийн цомын түрүү: 2009
* Английн өсвөрийн аварга: 2009
;Арсенал
* Английн цомын түрүү: 2013/14
;Хувийн
* Английн шилдэг залуу тоглогч - АХХ: 2011
* Премьер лигийн бэлгэдлийн баг - АХХ: 2011
* Арсеналын шилдэг тоглогч: 2011
## Эшлэл
## Холбоос
* Профайл - Арсенал 

Ангилал:1992 онд төрсөн
Ангилал:Английн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч
Ангилал:Лутон Таун багийн тоглогч
Ангилал:Арсенал багийн тоглогч
Ангилал:Болтон Уондерерс багийн тоглогч
Ангилал:Премьер лигийн тоглогч
Ангилал:Англичууд
Начо Монреаль

**Игнасио Монреаль Эрасо** (, *1986 оны хоёрдугаар сарын 26-нд төрсөн*) нь Испанийн хөлбөмбөгчин бөгөөд Английн Арсенал болон Испанийн шигшээ багийн хамгаалагч юм.

## Эшлэл
## Холбоос
*Arsenal official profile
*BDFutbol profile
*National team data
*
*
*Premier League profile
*Transfermarkt profile

Ангилал:Испанийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч
Ангилал:Ла Лигийн тоглогч
Ангилал:Осасуна багийн тоглогч
Ангилал:Малага багийн тоглогч
Ангилал:Арсенал багийн тоглогч
Ангилал:Премьер лигийн тоглогч
Ангилал:Испаничууд
Ангилал:1986 онд төрсөн
Матьё Фламини

**Матьё Фламини** (, *1984 оны гуравдугаар сарын 7-нд төрсөн*) нь Францын хөлбөмбөгчин бөгөөд Арсенал багийн хагас хамгаалагч юм.

## Эшлэл
## Холбоос
*Профайл 4thegame.com
*Profile at premierleague.com
*Profile at sporting-heroes.net
*

Ангилал:1984 онд төрсөн
Ангилал:Францын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч
Ангилал:Олимпик Марсель багийн тоглогч
Ангилал:Арсенал багийн тоглогч
Ангилал:Милан багийн тоглогч
Ангилал:Францын хөлбөмбөгийн лигийн тоглогч
Ангилал:Премьер лигийн тоглогч
Ангилал:Италийн хөлбөмбөгийн лигийн тоглогч
Ангилал:Францчууд
Лукаш Фабьяньский

**Лукаш Марек Фабьяньский** (, *1985 оны дөрөвдүгээр сарын 18-нд Костшин-над-Одрой хотод төрсөн*) — Польшийн хөлбөмбөгчин бөгөөд Суонси Сити болон Польшийн шигшээд тоглодог.
## Амжилт
;Легиа
*Польшийн аварга: 2010–11
;Арсенал
*Английн цомын аварга: 2013–14
## Эшлэл
## Холбоос
*Профайл - Arsenal.com
*
*Lukasz Fabianski's Профайл - Шигшээ 

Ангилал:Польшийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хаалгач
Ангилал:Легиа Варшав багийн тоглогч
Ангилал:Арсенал багийн тоглогч
Ангилал:Суонси Сити багийн тоглогч
Ангилал:Лех багийн тоглогч
Ангилал:Премьер лигийн тоглогч
Ангилал:2006 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:2008 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч
Ангилал:Польшийн хөлбөмбөгийн улсын аварга
Ангилал:Польшууд
Ангилал:1985 онд төрсөн
Яя Саного

**Яя Саного** (; 1993 оны нэгдүгээр сарын 27, Масси) — Кот-д'Ивуар гаралтай Францын хөлбөмбөгчин, «Кристал Пэласийн» довтлогч.

2013 оны долдугаар сарын 1-нд «Арсеналтай» урт хугацааны гэрээгээр нэгдсэн ба 2015 оны нэгдүгээр сарын 13-нд «Кристал Пэласт» зээлэгдэхээр тохиролцов.

## Амжилт 
 Франц (20-)
* Дэлхийн аварга: 2013

 **Арсенал**
* Английн цомын эзэн: 2013/14
* Английн супер цомын эзэн: 2014

## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
* 
* Үзүүлэлт - LFP.fr
* Профайл - *L’Equipe*
* Профайл - Arsenal.com 

Ангилал:Францын хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч
Ангилал:Осер багийн тоглогч
Ангилал:Арсенал багийн тоглогч
Ангилал:Кристал Пэлас багийн тоглогч
Ангилал:Францчууд
Ангилал:1993 онд төрсөн
Абу Диаби

**Вассирики Абу Диаби** (, *1986 оны тавдугаар сарын 11-нд Парис хотод төрсөн*) нь Францын хөлбөмбөгчин бөгөөд Арсенал болон Францын шигшээ багийн хагас хамгаалагч юм.
## Эшлэл 
## Холбоос
* Arsenal.com profile
* 
* 
* 
* 
* Official foundation page

Ангилал:1986 онд төрсөн
Ангилал:Францын хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч
Ангилал:Премьер лигийн тоглогч
Ангилал:Арсенал багийн тоглогч
Ангилал:Францчууд
Киран Гиббс

**Киран Жеймс Рикардо Гиббс** (; 1989 оны есдүгээр сарын 26, Лондон, Ламбет) — Английн хөлбөмбөгчин, Лондоны «Арсеналийн» хамгаалагч.

2007 оны есдүгээр сард мэргэжлийн анхны гэрээгээ «Арсеналтай» байгуулж, 2008 онд «Норвич Ситид» ганц улирал зээлэгдэв. 2013/2014 онд Гиббс лигийн 28 тоглолтонд 5 гоолдсон бөгөөд Английн цом, Супер цомд аваргалав.

Английн шигшээ Фабио Капеллогийн удирдлага дор байхдаа 2010 оны наймдугаар сарын 7-нд Гиббсийг анх дуудаж, наймдугаар сарын 11-нд Унгарын эсрэг гаруулуулж байлаа.

## Амжилт 
* ЕАШТ-ий мөнгөн медаль: 2009
* Английн цомын эзэн: 2013/14
* Английн супер цомын эзэн: 2014

## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
* Профиль игрока на официальном сайте «Арсенала» 
* 
* 

Ангилал:Английн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Английн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч
Ангилал:Арсенал багийн тоглогч
Ангилал:Норвич Сити багийн тоглогч
Ангилал:Англичууд
Ангилал:1989 онд төрсөн
Дэлхийн оюутны спортын наадам

Олон улсын оюутны спортын холбоо (FISU)-оос эрхлэн явуулдаг цогц спортын наадмыг **дэлхийн оюутны спортын наадам** гэнэ. Үүнээс гадна Энэтхэг-Европ төрөл хэлний товч нэрийг нь кирилл монголд **Универсиад** гэж галигладаг.

## Наадсан тойм 

Ангилал:Олон төрөлт спортын арга хэмжээ
Ангилал:Их сургуулийн спортын тэмцээн
Уго Льорис

**Уго Льорис** (, *1986 оны арванхоёрдугаар сарын 26-нд төрсөн*) нь Францын хөлбөмбөгчин бөгөөд Английн Тоттенхэм Хотспур болон Францын шигшээд тоглодог. Тэр Францын лигийн 2009, 2010 оны шилдэг хаалгач.

## Эшлэл
## Цахим холбоос 
* 
* 
* Уго Льорис - ESPN Soccernet

Ангилал:Францын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хаалгач
Ангилал:Ницца багийн тоглогч
Ангилал:Олимпик Лион багийн тоглогч
Ангилал:Францын хөлбөмбөгийн лигийн тоглогч
Ангилал:Тоттенхэм Хотспур багийн тоглогч
Ангилал:Премьер лигийн тоглогч
Ангилал:2010 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:2012 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч
Ангилал:Ниццагийн хүн
Ангилал:Францчууд
Ангилал:1986 онд төрсөн
Оливье Жиру

**Оливье Жиру** (, *1986 оны есдүгээр сарын 30-нд төрсөн*) — Францын хөлбөмбөгчин бөгөөд Челси болон Францын шигшээн довтлогч хамгийн халуухан хөлбөмбөгч юм.

## Замнал 
## Эшлэл 
## Цахим холбоос 
*
*Арсенал дахь профайл
*
*
*
*Албан ёсны цахим хуудас

Ангилал:Францын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч
Ангилал:Гренобль багийн тоглогч
Ангилал:Истр багийн тоглогч
Ангилал:Тур багийн тоглогч
Ангилал:Монпелье багийн тоглогч
Ангилал:Арсенал багийн тоглогч
Ангилал:Францын хөлбөмбөгийн лигийн тоглогч
Ангилал:Премьер лигийн тоглогч
Ангилал:2012 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч
Ангилал:2014 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:Францын хөлбөмбөгийн дэлхийн аварга
Ангилал:Францын хөлбөмбөгийн улсын аварга
Ангилал:Францчууд
Ангилал:1986 онд төрсөн
Алекс Окслэйд-Чемберлен

**Александр Марк Дэвид Окслэйд-Чемберлен** (, *1993 оны наймдугаар сарын 15-нд Портсмут хотод төрсөн*) — Английн хөлбөмбөгчин бөгөөд Арсенал болон Английн шигшээд тоглодог.
## Амжилт
;Арсенал
* Английн цомын түрүү: 2013/14
## Эшлэл
## Холбоос
* 
* Профайл - www.transfermarkt.de 
* Профайл - Арсенал 
* 

Ангилал:1993 онд төрсөн
Ангилал:Английн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч
Ангилал:Саутхэмптон багийн тоглогч
Ангилал:Арсенал багийн тоглогч
Ангилал:Премьер лигийн тоглогч
Ангилал:Английн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:2012 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч
Ангилал:Англичууд
Ян Вертонген

**Ян Вертонген** (, *1987 оны дөрөвдүгээр сарын 24-нд төрсөн*) — Бельгийн хөлбөмбөгчин бөгөөд Английн Тоттенхэм Хотспур болон Бельгийн шигшээд хамгаалагчаар тоглодог.
## Амжилт
;Аякс
* Нидерландын аварга (**2**): 2010/11, 2011/12
* Нидерландын дэд аварга (**1**): 2009/10
* Нидерландын цомын эзэн (**1**): 2009/10
;Хувийн
* Аяксийн цахиур хагалсан тоглогч: 2007/08
* Аяксийн шилдэг тоглогч: 2011/12
* Нидерландын шилдэг хөлбөмбөгчин (**1**): 2012

## Эшлэл
## Холбоос
* Бельгийн шигшээд Belgian FA
* 
* 
* 
* 
* ESPN Soccernet profile
* Transfermarkt profile

Ангилал:Бельгийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч
Ангилал:Аякс багийн тоглогч
Ангилал:Валвейк багийн тоглогч
Ангилал:Нидерландын лигийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Тоттенхэм Хотспур багийн тоглогч
Ангилал:Премьер лигийн тоглогч
Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Бельгийн олимпын оролцогч
Ангилал:Нидерландын хөлбөмбөгийн улсын аварга
Ангилал:Нидерландын оны шилдэг хөлбөмбөгчин
Ангилал:Бельгичүүд
Ангилал:1987 онд төрсөн
Кайл Нотон

**Кайл Нотон** (, *1988 оны арваннэгдүгээр сарын 17-нд төрсөн*) нь Английн хөлбөмбөгчин бөгөөд Тоттенхэм Хотспур багийн хамгаалагч юм.

## Эшлэл
## Холбоос
*
*Кайл Нотоны профайл
*Премьер лиг дэх профайл
*Sky Sports профайл

Ангилал:Английн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч
Ангилал:Шеффилд Юнайтед багийн тоглогч
Ангилал:Гретна багийн тоглогч
Ангилал:Мидлсбро багийн тоглогч
Ангилал:Лестер Сити багийн тоглогч
Ангилал:Норвич Сити багийн тоглогч
Ангилал:Тоттенхэм Хотспур багийн тоглогч
Ангилал:Премьер лигийн тоглогч
Ангилал:Англичууд
Ангилал:1988 онд төрсөн
Дэнни Роуз

**Даниэл Ли Роуз** (, *1990 оны долоодугаар сарын 2-нд төрсөн*) нь Английн хөлбөмбөгчин бөгөөд Тоттенхэм Хотспур багийн хамгаалагч юм.

## Эшлэл
## Холбоос
*Дэнни Роузийн профайл Tottenham Hotspur website
*

Ангилал:Английн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн жигүүрийн тоглогч
Ангилал:Лидс Юнайтед багийн тоглогч
Ангилал:Уотфорд багийн тоглогч
Ангилал:Питерборо Юнайтед багийн тоглогч
Ангилал:Бристоль Сити багийн тоглогч
Ангилал:Сандерленд багийн тоглогч
Ангилал:Тоттенхэм Хотспур багийн тоглогч
Ангилал:Премьер лигийн тоглогч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Англичууд
Ангилал:1990 онд төрсөн
Эзекил Фрайерс

**Эзекил Дэвид Фрайерс** (; 1992 оны есдүгээр сарын 9-нд Манчестер хотод төрсөн), **Зеки Фрайерс** () — Английн хөлбөмбөгчин бөгөөд «Кристал Пэлас» багт хамгаалагчаар тоглодог.

2014 оны есдүгээр сарын 1-нд «Кристал Пэластай» гурван жилээр гэрээлсэн ба тодорхойгүй үнээр нэгдсэн ажээ.

## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
* Профайл - *ManUtd.com* 

Ангилал:Английн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч
Ангилал:Манчестер Юнайтед багийн тоглогч
Ангилал:Стандард Льеж багийн тоглогч
Ангилал:Тоттенхэм Хотспур багийн тоглогч
Ангилал:Кристал Пэлас багийн тоглогч
Ангилал:Англичууд
Ангилал:1992 онд төрсөн
Влад Кирикеш

**Влад Юлиан Кирикеш** (, *1989 оны арваннэгдүгээр сарын 14-нд төрсөн*) нь Румыны хөлбөмбөгчин бөгөөд Тоттенхэм Хотспур болон Румын шигшээ багийн хамгаалагч юм.

## Эшлэл
## Холбоос
* Стяуа баг дахь профайл 
* Profile of Vlad Chiricheș at RomanianSoccer.ro
* Profile at UEFA.com

Ангилал:Румыны шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч
Ангилал:Премьер лигийн тоглогч
Ангилал:Интернационал Аржес багийн тоглогч
Ангилал:Пандурий багийн тоглогч
Ангилал:Стяуа багийн тоглогч
Ангилал:Тоттенхэм Хотспур багийн тоглогч
Ангилал:Румыны хөлбөмбөгийн улсын аварга
Ангилал:Румынчууд
Ангилал:1989 онд төрсөн
Кристиан Эриксен

**Кристиан Эриксен** (; 1992 оны хоёрдугаар сарын 14, Миддельфарт) — Данийн хөлбөмбөгчин, Английн «Тоттенхэм Хотспур» болон Данийн шигшээн хагас хамгаалагч.

«Тоттенхэм Хотспур» түүнийг 2013 оны наймдугаар сарын 30-нд 11 сая фунтээр элсүүлсэн ажээ.

Данийн шигшээд 2010 онд дуудагдан ДАШТ-2010 тэмцээнд оролцож бав.

## Амжилт 
**Багийн**

 **«Аякс»**
* Нидерландын аварга (**3**): 2010/11, 2011/12, 2012/13
* Нидерландын дэд аварга (**1**): 2009/10
* Нидерландын цомын эзэн (**1**): 2009/10
* Нидерландын супер цомын эзэн (**1**): 2013

**Хувийн**
* Данийн авъяаслаг хөлбөмбөгчин (U-17): 2008
* «Аяксийн» авъяаслаг хөлбөмбөгчин: 2010/11
* Нидерландын авъяаслаг хөлбөмбөгчин (**1**): 2010/11
* Данийн шилдэг хөлбөмбөгчин (**1**): 2011

## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
* Профайл - *tottenhamhotspur.com* 
* 
* Профайл - *Данийн хөлбөмбөгийн холбоо* 
* Үзүүлэлт - *Voetbal International* 

Ангилал:Данийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч
Ангилал:Аякс багийн тоглогч
Ангилал:Тоттенхэм Хотспур багийн тоглогч
Ангилал:Даничууд
Ангилал:1992 онд төрсөн
Паулиньо (хөлбөмбөгчин)

**Жозе Пауло Безерра Масиэл Жуниор** () буюу **Паулиньо** (, *1988 оны долоодугаар сарын 25-нд төрсөн*) — Бразилын хөлбөмбөгчин бөгөөд Тоттенхэм Хотспур болон Бразилын шигшээн хагас хамгаалагч юм.
## Замнал
## Амжилт
* Бразилын аварга (1): 2011
* Либертадорес цомын эзэн (1): 2012
* ДАШТ (клуб) (1): 2012
* Рока цомын эзэн (1): 2011
* Бразилын АШТ-ий бэлгэдлийн баг (мөнгөн бөмбөг): 2011
* Бразилын АШТ-ий бэлгэдлийн баг (Globo ба КБФ)]]: 2011
* Бразилын АШТ-ий бэлгэдлийн баг: 2012
* Холбоодын цомын хүрэл бөмбөг: 2013
* Холбоодын цомын бэлгэдлийн баг: 2013

## Эшлэл
## Холбоос
* Профайл 
* Профайл 
* Профайл

Ангилал:Бразилын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч
Ангилал:Вильнюс багийн тоглогч
Ангилал:Лозь багийн тоглогч
Ангилал:Брагантино багийн тоглогч
Ангилал:Коринтианс багийн тоглогч
Ангилал:Тоттенхэм Хотспур багийн тоглогч
Ангилал:Премьер лигийн тоглогч
Ангилал:2013 оны Холбоодын цомд оролцогч
Ангилал:Бразилын хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:Бразилын хөлбөмбөгийн улсын аварга
Ангилал:Бразилчууд
Ангилал:1988 онд төрсөн
Льюис Холтби

**Левис Харри Холтби** (, 1990 оны есдүгээр сарын 18) — Германы хөлбөмбөгчин, «Хамбург» болон Германы шигшээн хагас хамгаалагч.

«Хамбург» Холтбиг Английн «Тоттенхэм Хотспураас» 2015 оны долдугаар сарын 1-нд жинхэлэн авч үлджээ.
## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
* 
* Левис Холтби transfermarkt.de 
* 
* 
* 

Ангилал:Германы хөлбөмбөгчин
Ангилал:Германы шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Германчууд
Ангилал:1990 онд төрсөн
Ангилал:Алеманиа багийн тоглогч
Ангилал:Шальке 04 багийн тоглогч
Ангилал:Бохум багийн тоглогч
Ангилал:Майнц 05 багийн тоглогч
Ангилал:Тоттенхэм Хотспур багийн тоглогч
Ангилал:Фулхэм багийн тоглогч
Ангилал:Хамбург багийн тоглогч
Этьен Капу

**Этьен Капу** (, *1988 оны долоодугаар сарын 11-нд төрсөн*) нь Францын хөлбөмбөгчин бөгөөд Английн Тоттенхэм Хотспур багийн хагас хамгаалагч юм. 
## Эшлэл
## Холбоос
* Этьен Капугийн профайл tfc.info
* 
* 

Ангилал:Францын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Тулуз багийн тоглогч
Ангилал:Францын хөлбөмбөгийн лигийн тоглогч
Ангилал:Тоттенхэм Хотспур багийн тоглогч
Ангилал:Премьер лигийн тоглогч
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч
Ангилал:Францчууд
Ангилал:1988 онд төрсөн
Андрос Таунсенд

**Андрос Дэррил Таунсенд** (; 1991|долдугаар сарын 16]], Лондон) — Английн хөлбөмбөгчин, «Тоттенхэм Хотспур» болон Английн шигшээн хагас хамгаалагч.

## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
* 
* Профайл - «Тоттенхэм» 
* Профайл - Премьер лиг 
* Профайл - Английн хөлбөмбөгийн холбоо 

Ангилал:Английн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч
Ангилал:Лидс Юнайтед багийн тоглогч
Ангилал:Тоттенхэм Хотспур багийн тоглогч
Ангилал:Йовил Таун багийн тоглогч
Ангилал:Лейтон Ориент багийн тоглогч
Ангилал:Милтон Кинс Донс багийн тоглогч
Ангилал:Ипсвич Таун багийн тоглогч
Ангилал:Уотфорд багийн тоглогч
Ангилал:Миллуолл багийн тоглогч
Ангилал:Бирмингем Сити багийн тоглогч
Ангилал:Куинз Парк Рейнжерс багийн тоглогч
Ангилал:Англичууд
Ангилал:1991 онд төрсөн
Насер Шадли

**Насер Шадли** (, *1989 оны наймдугаар сарын 2-нд Льеж хотод төрсөн*) — Бельгийн хөлбөмбөгчин бөгөөд Тоттенхэм Хотспур болон Бельгийн шигшээд довтолгооны хагас хамгаалагчаар тоглодог.
## Замналын товчоон
Шадли Маастрихт хотын Стандард Льеж болон МВВ өсвөрийн багуудад тоглож байв.

200 оны зуны Нидерландын лигийн АГОВВ Апелдорн багт мэргэжлийн эхний гэрээгээ байуулсан.

2010 оны зун нидерландын Твенте багтай гэрээлэв.

2013 оны зун английн Тоттенхэм Хотспур багтай гэрээ байгуулав

Шадли эхлээд Мароккод, одоо Бельгийн шигшээд харъяалалтай. 2011 оны нэгдүгээр сарын 9-нд Финландтай нөхөрсөг тоглоход анх тоглосон.

## Амжилт 
* Нидерландын цомын эзэн: 2010/11
## Эшлэл
Ангилал:Бельгийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Мароккогийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:АГОВВ багийн тоглогч
Ангилал:Твенте багийн тоглогч
Ангилал:Нидерландын лигийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Тоттенхэм Хотспур багийн тоглогч
Ангилал:Премьер лигийн тоглогч
Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч
Ангилал:Бельгийн хүн
Ангилал:Мароккочууд
Ангилал:1989 онд төрсөн
Шэньси муж

**Шэньси** (хятадаар 陕西 ) — Хятад улсын төв хэсэгт Өвөр Монгол, Шаньси, Хэнань, Хүбэй, Чунчин, Сычуань,  Ганьсү,  Ниншя гэсэн олон муж, орноор хүрээлүүлэн оршсон муж. 205,800 км.кв газар нутаг, 37 сая оршин суугчтай. Хүн амын 99.5%-ийг Хятад үндэстэн, 0.4% -ийг Хотон үндэстэн бүрдүүлдэг. Мужийн төв нь Шиань хот.

## Зураг

Зураг:Shaanxi in China (+all claims hatched).svg
Зураг:Xian guerreros terracota general.JPG
Зураг:Shaanxi cuisine.JPG

## Тайлбар
## Гадаад холбоос

Ангилал:Хятадын муж
Бенуа Ассу-Экотто

**Бенуа Ассу-Экотто** (; 1984 оны гуравдугаар сарын 24-нд Аррас хотод төрсөн) — Франц - Камеруны хөлбөмбөгчин бөгөөд Английн «Тоттенхэм Хотспур» болон Камерун шигшээд хамгаалагчаар тоглодог.

Ассу-Экотто «Ланс» багт бэлтгэгдээд тэндээс тодорсон. 2006 оны зун «Тоттенхэм Хотспур» багт 3.5 сая фунтээр элссэн. 2013 оны есдүгээр сарын 2-нд «Куинз Парк Рейнжерс» багт бүтэн улирал зээлэгдсэн.

Камерун Гвинейн эсрэг 2009 оны хоёрдугаар сарын 11-нд нөхөрсөг тоглоход Ассу-Экотто анхны гараагаа хийсэн.

## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
* Бенуа Ассу-Экотто - «Тоттенхэм Хотспур»
* 
* 

Ангилал:Камеруны хөлбөмбөгчин
Ангилал:Францын хөлбөмбөгчин
Ангилал:Камеруны шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч
Ангилал:Ланс багийн тоглогч
Ангилал:Тоттенхэм Хотспур багийн тоглогч
Ангилал:Куинз Парк Рейнжерс багийн тоглогч
Ангилал:Камерунчууд
Ангилал:1984 онд төрсөн
Номуган

**Номуган** нь (монгол бичиг: ;？－1292) Хубилай хаан, Чаби хатан нарын 4 дэхь хөвгүүн нь болж мэндэлжээ. 1266 онд эзэн хааны ордноос түүнийг **Умардыг түвшитгэгч ван** хэмээн өргөмжилж, Хубилай хааны зарлигаар Номуган  цэргээ удирдан Алималикд очив. 1271 онд Цагаадайн хаант улсын хаан Никпей руу дайрчээ. Тэр үед Никпей тулалдаанд амь үрэгдэж, Номуган далимдуулан цэргээ бут цохив. 1277 онд Ябугур, Сарбан нар шөнөөр Номуганы хуаранд довтолж, Номуган, баруун гарын чинсан Аньтун нарыг олзолж, Хэпин хаан Ширэгитэй хамт Юань гүрнээс урважээ. Ширэги Номуган, Хөхчү нарыг Алтан Ордны хаант улсын Мөнхтөмөрт илгэсэн байна. 1282 онд Номуганг Юань гүрнээс Бэйань улсын хаан хэмээн өргөмжилжээ. 1285 онд Номуган Юань гүрэнд буцаж ирсэнд, **умардыг амаржуулагч ван** цол соёрхож,  Хархорум  төвиэй Монгол нутгийг захируулан суулгав. 1292 оны наймдугаар сарын 17 нд Номуган таалал төгсөв. 

1320 онд Аюурбарбад хааны зарлигаар түүнд "гүйдин ван" (归定王) цол нэхэж олгосон байна. Номуганы эхнэр, татвар эм нар хүү төрүүлж чадаагүй байжээ. Юань гүрний эзэн хаан Есөнтөмөр,  хаан ширээнд суусны дараа" Хуйфуюань"д (会福院)  Номуганы хөргийг Гаолианхэ (高良河) сүмд зурахыг тушаажээ.

Ангилал:Боржигин
Ангилал:13-р зуунд төрсөн
Ангилал:1292 онд өнгөрсөн
Ангилал:Жагсаалт (Юань улсын ван)
Ангилал:Юань улс