Цельсийн градус

{{Инфобокс нэгж
| bgcolour       =
| нэр            = Цельсийн градус
| зураг          = 
| зургийнтайлбар = 
| стандард       = СИ-н уламжлагдсан нэгж
| хэмжигдэхүүн   = Температур
| extralabel     = Томьёоны тэмдэглэгээ 
| extradata      = \vartheta\, (t)
| тэмдэглэгээ    = \mathrm{^\circ C}
| тэмдэглэгээ2   =  
| эрдэмтэн       = Андерс Цельс
| нэгжүүд1       = СИ-системд
| шилжүүлэг1     =\mathrm{\left\{ \vartheta \right\}{}_{^\circ C} = \left\{ T \right\}_K - 273{,}15}
}}
**Цельсийн градус** нь температурын хэмжилтийн нэгж юм.

## Тодорхойлолт
Температур цельс нь термодинамикийн температуртай эквивалент:
:\vartheta \equiv T

Цельсийн температурын тоон утга болон түүнд хамаарах термодинамикийн температурын хооронд дараах харилцаа үйлчилнэ:

:\left\{ \vartheta\right\}_\mathrm{^\circ C} = \left\{ T \right\}_\mathrm{K} - 273{,}15 

(Угалзан хаалт нь цельсийн градус болон кельвин нэгжүүдийг хэрэглэх үед зөвхөн тоон утга байгааг илэрхийлнэ)

Шинэ тодорхойлолтоор усны хайлах болон буцлах цэгийн цельсийн болон кельвиний хэмжээсийг яг 0&nbsp;°С болон 100&nbsp;°С хэм биш харин 0,002519&nbsp;°С болон 99,9839&nbsp;°С хэм гэж тогтоосон байна.

## Түүх
Цельсийн хэмжээсийг анх 1742 онд шведийн  астрономич Андерс Цельс нь температурын скалаг зуу хуваан танилцуулж байжээ. Tогтмол цэгээр 1730 онд танилцуулж байсан Реомюра-хуваарилалтыг ашигласан ба энэ нь усны хөлдөх температураас буцлах температурын хооронд даралтыг хэвийн даралтанд буюу агаарын даралт нь 1013,25 гектопаскал эсвэл 760 миллиметр мөнгөн усны баганаар. авчээ. Энэ сонгож авсан хэсгийн хоорондоx зайг 100 ижил зайд хувааснаа град хэмээн нэрлээд мөнгөн усны термометрээр хэмжсэн байна. Үүнээс уламжлан "зууны хуваарилалттай термометр" хэмээн түүхэнд нэрлэгдэх болов. Өнөөгийн хэрэглэж байгаа цельсийн хуваарилалтаас Цельсийн хуваарилалт нь 0° утганд усны буцлах температур, харин 100° утганд хөлдөх утгыг хэрэглэж байснаараа өөр байжээ.

1948 онд буюу бараг 200 жилийн дараа олон улсын 9 дэх хэмжилт болон жингийн нэгдсэн хуралдаанаар Цельсийн хийсэн ажилд хүндэтгэл үзүүлэн тэр хүртэл хэрэглэж ирсэн температурын хуваарилалтын хоорондын зай центиградусыг өөрчлөн цельсийн градус болгон хэрэглэх болжээ.

## Термодинамикийн температур болон цельсийн температурын томьёоны тэмдэглээ
Цельсийн температурын томьёоны тэмдэг нь \vartheta (ялгах зорилгоор бас \theta хэрэглэнэ) (*тета*) болон жижиг "т" үсэг нь стандарт бөгөөд мөн том Т үсгийг буруугаар хэрэглээд байдаг. Том Т үсэг нь уг нь абсолют температурыг "кельвинээр" илэрхийлдэг юм.

## Температурын өөрчлөлт
Температурын өөрчлөлт \Delta\vartheta гэдэг нь цаг хугацаа эсвэл газрын байршлаар ялгаа бүхий хоёр хэмжилтийн цэгийн температурын ялгааг хэлнэ. 

Температурын өөрчлөлтийн нэгжийг олон улсын нэгжийн системд кельвинээр хэрэглэнэ. 

Кельвин болон цельсийн градусын нэгжийн тоон утгууд нь температурын өөрчлөлт дээр хэрэглэхэд хоорондоо таардаг: 
:\left\{ \Delta \vartheta \right\}_\mathrm{{}^\circ C} = \left\{ \Delta T\right\}_\mathrm{K}
;Жишээлбэл:
:\Delta\vartheta = \Delta T хоёр температурын өөрчлөлтийг олох байлаа гэж бодъё \vartheta_b = T_b = 2\,\mathrm{{}^\circ C} = 275{,}15\,\mathrm{K} бол \vartheta_a = T_a = 1\,\mathrm{{}^\circ C} = 274{,}15\,\mathrm{K}.
:Эндээс:
:: \begin{align}
\Delta\vartheta = \vartheta_b - \vartheta_a & \equiv \Delta T = T_b - T_a \\
\Delta\vartheta = 2\,\mathrm{{}^\circ C} - 1\,\mathrm{{}^\circ C} &\equiv \Delta T = 275{,}15\,\mathrm{K} - 274{,}15\,\mathrm{K} \\
\Delta\vartheta = 1\,\mathrm{K}\ (= 1\,\mathrm{{}^\circ C}) &\equiv \Delta T = 1\,\mathrm{K}\ \ (\ne -272{,}15\,\mathrm{{}^\circ C})
\end{align}

### Температурын хуваарилалт
### Температурын харьцуулалт

## Эшлэл
Ангилал:СИ-системийн нэгж
Ангилал:Температурын нэгж