5 сарын 27

**5 сарын 27** нь Григорийн тооллын жилийн 147 дахь (өндөр жил бол 148 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 218 өдөр үлдэж байна.

## Онцлох үйл явдал 
* 1153 - Шотландын хаан ширээнд IV Малколм суужээ. 
* 1199 - Английн хаан ширээнд Жон суув. 
* 1644 - Манжийн ханхүү Дөргөнөөр удирдуулсан арми Шун гүрний хаан Ли Зичений цэргүүдийг Шанхайн тулаанд бут цохив. Ингэснээр Манжууд нийслэл Бээжин хотноо саадгүй нэвтэрсэн билээ. 
* 1703 - Оросын их хээн Петер өнөөгийн Санкт Петербург хотыг үндэслэн байгуулав. 
* 1799 - Швейцарийн Винтертур хотод Австрийн цэргийн хүч Францад ялагдал хүлээжээ. 
* 1813 - 1812 оны дайн: Канад-Америкийн хамтарсан цэргийн хүч Жорж боомтыг эзлэн авав. 
* 1863 - Америкийн иргэний дайн: Эх газрын арми Хадсон боомтын бүслэлтийн эхний чухал дайралтаа эхлүүлэв. 
* 1883 - Оросын хаан ширээнд III Александр суужээ. 
* 1896 - Иллиной болон Миссури мужид F4 зэрэглэлийн хүчтэй шуурга шуурч 255 хүн амиа алдсан байна. Тухайн үед уг шуурга 2.9 тэрбум ам.долларын эдийн засгийн хохирол учруулсан юм. 
* 1905 - Орос-Японы дайн: Цүшимагийн тулаан эхэлжээ. 
* 1919 - NC-4 загварын нисэх онгоц анх удаагаа Атлантын далайг дамнасан нислэг үйлдэв. 
* 1927 -  "Форд Мотор" компани "Т" загвараа шинэчлэн сайжруулж, А загвараа үйлдвэрлэж эхлэв. 
* 1930 - Тухайн цаг үеийнхээ дэлхийн хамгийн өндөр барилга болох "Крайслер" цамхаг АНУ-ын Нью-Йорк хотод ашиглалтад оров. Алдарт Крайслер компанийн эзэмшдэг уг цамхаг 319 метрийн өндөр юм. 
* 1935 - АНУ-ын Дээд шүүх Үндэсний аж үйлдвэрийг сэргээн босгох тухай хуулийн зарим заалт Үндсэн хууль зөрчсөн гэж үзжээ. 
* 1937 - АНУ-ын алдарт "Алтан хаалга" гүүр Калифорни мужид ашиглалтад оржээ. Энэ гүүр Калифорни мужийн Сан франциско хотыг Марин тойрогтоо усан замаар холбодог билээ. 
* 1940 - Дэлхийн хоёрдугаар дайн: Британийн армийн Норфолкийн анги нэгтгэх Ле Парадис хотод Германы цэргүүдэд бууж өгөв. Нацистын Германы цэргүүд тэднийг бүгдийг нь буудан хороох тушаал буулгасан ч азаар хоёр нь эсэн мэнд зугтаж чаджээ. 
* 1941 - Дэлхийн хоёрдугаар дайн: АНУ-ын Ерөнхийлөгч Франклин Д.Рүүзвельт тодорхойгүй хугацаагаар онц байдал зарлалаа. 
** Дэлхийн хоёрдугаар дайн: Умард Атлантын тэнгист Нацистын Германы томоохон байлдааны онгоц "Бисмарк" тулалдааны үеэр живжээ. Хөлгийн багийн 2100 хүн бүгд амиа алдсан юм. 
* 1942 - Дэлхийн хоёрдугаар дайн: Прага хотот эргэн хяналтаа тогтоох Нацистын Германы "Антропойп" ажиллагаа амжилтгүй болов. Тулаанд Морави-Богемын захирагчийн албаны дэд дарга Райнхард Хайдрих хүнд шархдаж, найм хоногийн дараа амьсгал хураажээ. 
* 1958 - АНУ-ын Нисэх хүчний зэвсэглэлд "F-4 Phantom" хоёр онгоц нэвтрэв. 
* 1960 - Турк улсад цэргийн эргэлт болж Ерөнхийлөгч Челал Байарыг түлхэн унагав. Улмаар тус улсад ардчилсан засаглал тогтжээ. 
* 1965 - Вьетнамын дайн: Америкийн нисэх хүчин Өмнөд Вьетнамын "Үндэсний чөлөөлөх фронт"-ыг устгах анхны дайралтаа хийв. 
* 1967 - Австралийн Засгийн газар уугуул австраличуудын эрхийг сэргээн, хүн амын тооллогод албан ёсоор бүртгэж байхаар болжээ. 
* 1971 - Пакистаны цэргүүд Бенгалын Хиндичүүдийг хоморголон устгах ажиллагаа зохион байгуулав. Энэ үеэр 200 энгийн иргэн амиа алджээ. 
* 1975 - Их Британийн түүхэнд хамгийн хөнөөлт авто замын осол болов. Британийн Хойд Йоркшайр хотод Грассингтоны ойролцоо Дибблес гүүрэн дээр авто осол болж 33 хүн амиа алджээ. 
* 1984 - Дунай болон Хар тэнгисийг холбосон усан хоолой ашиглалтад оров. Нээлтийн ёслолд Румын улсын удирдагч Николае Чаушеску оролцжээ. Усан хоолойн барилгын ажил 1950-иад онд эхэлсэн билээ. 
* 1996 - Чеченийн анхны дайн: ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Борис Ельцин Чеченийн босогчидтой уулзаж гал зогсоох тухай ярилцжээ. 
* 1998 - Оклахома хотын бөмбөгдөлт: Оклахома хотод бөмбөг дэлбэлж алан хядах ажиллагаа зохион байгуулсан хэргээр Майкл Фортьер гэгчид 12 жилийн хорих ял, 200 мянган ам.долларын торгууль ногдуулав. 
* 2001 - Филиппин улсын Палаван арлын амралтын газар исламист групп болох Абу Шайафын дайчид 50 гаруй хүн барьцаалав. Барьцааны хүмүүсийг суллах ажиллагаа бараг жил гаруй үргэлжилж 2002 оны зургаадугаар сард дууссан билээ. 
* 2006 - Индонезийн Ява аралд 6.4 магнитудын хүчтэй газар хөдөлж 5700 хүн амиа алдан, 37 мянган хүн гэмтэж, бэртжээ. 
* 2016 - Барак Обама Хирошимагийн энх тайвны цэцэрлэгт зочилсон АНУ-ын анхны Ерөнхийлөгч болжээ. 
* 2018 - АНУ-ын Мэрилэнд мужийн Патапско, Эллиот тойрогт орон сууцны нэг давхраар татах ус түрэн орж ирэв.

## Мэндэлсэн алдартнууд 
* 1794 - Америкийн төмөр замын магнат Корнелиус Вандербильт (1877 онд нас барсан)
* 1860 - Португалийн долоо дахь Ерөнхийлөгч Мануэл Тешера Гомеш (1941 онд нас барсан)
* 1876 - Польшийн нэрт зохиолч, сэтгүүлч Фердинанд Антони Оссендовски (1945 онд нас барсан)
* 1897 - Нобелийн шагналт Английн физикч Жон Коккрофт (1967 онд нас барсан)
* 1911 - АНУ-ын 38 дахь Дэд ерөнхийлөгч Хюберт Хөмфри (1978 онд нас барсан)
* 1918 - Япон улсын 45 дахь Ерөнхий сайд Ясүхиро Накасонэ
* 1922 - Английн тайз, дэлгэцийн нэрт жүжигчин Кристофер Лий (2015 онд нас барсан)
* 1923 - АНУ-ын Төрийн нарийн бичгийн дарга, Нобелийн Энхтайвны шагналт улстөрч Хенри Киссинжер 
* 1924 - Венесуэлийн Ерөнхийлөгч Жайме Лусинчи (2014 онд нас барсан)
* 1956 - Италийн кино найруулагч Жузеппе Торнатор 
* 1961 - Дэлхийн хошой мөнгөн медальт Бразилын гүйгч Хосе Луйз Барбоса 
* 1963 - Олимпын мөнгө, хошой хүрэл медальт, Дэлхийн гурван удаагийн аварга Швейцарийн альпын цаначин Мариа Валлисер 
* 1967 - Английн нэрт хөлбөмбөгч Пол Гаскойн 
* 1971 - "Төгс оюун ухаан", "Уимблдон" киноны од Английн жүжигчин Пол Беттани 
* 1977 - Олимпын хүрэл, африк тивийн гурван удаагийн аварга Алжирын өндөрийн харайгч Абдеррахман Хаммад 
* 1981 - Шведийн хөлбөмбөгч Йохан Эльмандер 
* 1985 - Испанийн хөлбөмбөгч Роберто Сольдадо
* 1987 - Кот Дивуарын хөлбөмбөгч Жервиньо 
** Олимпын гурван алт, хоёр мөнгө, нэг хүрэл, Дэлхийн 20 алт, зургаан мөнгө, нэг хүрэл, Европын таван алт, гурван мөнгө, нэг хүрэл медальт Чехийн гүйлтийн тэшигч Мартина Сабликова 
* 1992 - Олимпын хүрэл, дэлхийн хошой хүрэл медальт Канадын гүйгч Аарон Браун

## Нас барсан алдартнууд 
* 1910 - Нобелийн шагналт Германы физикч Роберт Кох (1843 онд төрсөн)
* 1918 - Японы мэргэжлийн сүмо бөхийн 18 дахь ёкозүна Озүцү Манэмон (1869 онд төрсөн)
* 1943 - Шинэ Зеландын 21 дэх Ерөнхий сайд Гордон Коатес (1878 онд төрсөн)
* 1949 - "Риплейн итгэмээргүй зүйлсийн цуглуулга" санг үндэслэгч, зураач Роберт Риплей (1890 онд төрсөн)
* 1964 - Энэтхэгийн анхны Ерөнхий сайд Жавахарлал Неру (1889 онд төрсөн)
* 1971 - Италийн хөлбөмбөгч Армандо Пиччи (1935 онд төрсөн)
* 1987 - Нобелийн шагналт Америкийн биохимич Жон Ховард Нортроп (1891 онд төрсөн)
* 1988 - Нобелийн шагналт Германы физикч Эрнст Руска (1906 онд төрсөн)
* 2007 - Халуун уурын бөмбөлөг зохион бүтээгч Эд Йост (1919 онд төрсөн)
* 2009 - Нобелийн эдийн засгийн шагналт Америкийн эдийн засагч Клайв Грэнжер (1934 онд төрсөн)
* 2013 - Мали улсын Ерөнхий сайд Абдулайэ Секу Соу (1931 онд төрсөн)

## Тэмдэглэлт өдөр 
*  Зэвсэгт хүчний өдөр
*  Хүүхдийн өдөр
*  Ээжүүдийн өдөр
*  Далай тэнгисийн өдөр

----

0527
27