4 сарын 22

**4 сарын 22** нь Григорийн тооллын жилийн 112 дахь (өндөр жил бол 113 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 253 өдөр үлдэж байна.

## Онцлох үйл явдал 
* 238 - Зургаан хааны үе: Ромын сенат Максимус Тракс хааныг хууль бус гэж үзэн устган хороов. Улмаар Пипьенус, Балбинус нар хаан ширээнд суужээ. 
* 1500 - Португалийн нэрт аялагч Пепро Альварес Кабрал Бразилийн нутагт анх удаа хөл тавив. 
* 1519 - Испанийн эзлэн түрэмгийлэгч Эрнан Кортес Мексикийн Веракруз хотод колонийн захиргаа байгуулжээ. 
* 1529 - Испани болон Португалийн хооронд Зарагозагийн тунхаг батлагдаж Молуккас хотыг хойд зүгээс нь 17 градусаар хуваав. 
* 1809 - Регенсбург хотод болсон тулаанд Наполеоны удирдлаган дор тулалдсан Францын арми Австрийн армийг буулган авчээ. 
* 1836 - Техасын хувьсгал: Техасын генерал Сем Хьюстон, Мексикийн генерал Антонио Лопез де Санта Аннатай уулзан Техасыг улс хэмээн хүлээн зөвшөөрөх эсэх асуудлыг хөндөв. 
* 1864 - АНУ-ын Конгресс мөнгөн тэмдэгтийн тухай хууль баталж, гүйлгээнд ашиглагдаж байгаа мөнгөн тэмдэгт дээр "Бид бурханд итгэдэг" гэх үгийг бичиж байхаар болжээ. 
* 1898 - Испани-Америкийн дайн: АНУ-ын Тэнгисийн цэргийн "Нешвиль" хөлөг Испанийн худалдааны хөлөг онгоцыг барьцаалав. 
* 1915 - Ипресийн хоёр дахь тулаанд байлдагч талууд анх удаагаа хорт хий ашиглажээ. 
* 1930 - Их Британи, Япон, АНУ Лондонгийн тунхаг ёсоор дайны хөлөг онгоц, хөлөг онгоц угсрах үйлдвэрийг хянаж, тодорхой тоонд барьж байхаар болов. 
* 1944 - Дэлхийн хоёрдугаар дайн: Холбоотны цэргийн хүч одоогийн Шинэ Гвинейн нутаг буюу тухайн үеийн Холландиад газарджээ. 
* 1945 - Дэлхийн хоёрдугаар дайн: Ясеновакын бөөнөөр хорих лагерьт хоригдлууд бослого дэгдээж 520 хоригдол амиа алдан, дөнгөж 80 хоригдол оргож чаджээ. 
** Дэлхийн хоёрдугаар дайн: Нуувчинд хоргодож байсан Адольф Хитлерийг амиа хорлон нас барсан болохыг ЗХУ-ын арми тогтоов. 
* 1948 - Араб-Израйлийн дайн: Израйлийн хамгийн чухал боомт болох Хайфа боомтыг Арабын цэргийн хүч эзлэн авчээ. 
* 1951 - Солонгосын дайн: Капёнгын тулаанд Хятадын Ардын сайн дурын арми Австралийн армийг довтлон хүчтэй хохирол учруулав. 
* 1969 - Британийн усан онгоц үйлдвэрлэгч Сир Робин Нокс-Жонстон ганцаараа зогсолтгүй дэлхийг тойрч эх нутагтаа эргэн иржээ. 
* 1970 - НҮБ-ын тогтоолоор "Эх дэлхийн өдөр"-ийг анх удаа тэмдэглэв. 
* 1972 - Вьетнамын дайн: Америкийн нисэх хүчин Вьетнамыг бөмбөгдөж буйг эсэргүүцэн Лос-Анжелес, Нью-Йорк, Сан-Франциско хотуудад дайны эсрэг үзэлтнүүд жагсаал зохион байгуулжээ.
* 1977 - Телефон утасны шугамыг анх удаа шилэн кабелд холбов. 
* 1983 - Германы алдарт "Штерн" сэтгүүлд "Гитлерийн өдрийн тэмдэглэл" материал нийтлэгдэв. Зүүн Германы нэгэн балгасаас олдсон Адольф Хитлерийн өдрийн тэмдэглэл нийтлэгдсэнийхээ дараа маргаан дагуулан юм. 
* 1992 - Мексикийн Гуадалахара хотод газрын тосны агуулах дэлбэрсний улмаас 206 хүн амиа алдаж, 500 гаруй хүн шархаджээ. Түүнсэн 15,000 хүн орох оронгүй болсон байна. 
* 2004 - Хойд Солонгосын Рёнчон хотод газрын тос тээвэрлэж явсан хоёр галт тэрэг мөргөлдөж, 150 хүн амиа алдав. 
* 2005 - Япон улсын Ерөнхий сайд Коизүми Жүн-Ичироо дайны үеэр Японы цэргүүд зүй бус авир гаргаж байсныхаа төлөө уучлалт гуйжээ.
* 2008 - АНУ-ын Нисэх хүчин "F-117 Шөнийн харцага" бөмбөгдөгч онгоцыг зэвсэглэлээс хасчээ. 
* 2013 - Канадын Торонто хотын метронд терроризмыг сурталчилсан зурагт хуудас байршуулсан гэсэн үндэслэлээр хоёр этгээдийг баривчилжээ. Тэднийг Аль-Каидагийн гишүүд болохыг цагдаагийн газраас тогтоосон юм. 
* 2014 - Бүгд найрамдах ардчилсан Конго улсын Катанга мужид галт тэрэг осолдож 60 хүн амиа алдан, 80 хүн хүнд шархаджээ. 
* 2016 - Цаг уурын өөрчлөлттэй тэмцэх "Парисын тунхаг" албан ёсоор хэрэгжиж эхлэв.
*2019 - Филиппин улсын Лузон хотод 6.1 магнитудын хүчтэй газар хөдөлж 18 хүн амь насаа алджээ.

## Мэндэлсэн алдартнууд 
* 1610 - Ромын пап VIII Александер (1691 онд нас барсан)
* 1724 - Германы суут философич Иммануэл Кант (1804 онд нас барсан)
* 1854 - Нобелийн энхтайвны шагналт Бельгийн улстөрч Анри Ла Фонтейн (1943 онд нас барсан)
* 1870 - ЗХУ-ыг үндэслэгч Владимир Ленин
* 1876 - Нобелийн шагналт Шведын физикч Роберт Барани (1936 онд нас барсан)
* 1899 - Оросын алдарт зохиолч Владимир Набоков (1977 онд нас барсан)
* 1904 - Америкийн нэрт физикч Роберт Оппенхаймер (1967 онд нас барсан)
* 1909 - Нобелийн шагналт Италийн неврологич Рита Леви-Монталчини (2012 онд нас барсан)
** Грекын ерөнхий сайд Спирос Маркецинис (2000 онд нас барсан)
* 1919 - Нобелийн шагналт Америкийн химич Дональд Ж.Крам (2001 онд нас барсан)
* 1923 - Америкийн загвар өмсөгч, жүжигчин Бетти Пейж (2008 онд нас барсан)
* 1924 - Өмнөд Солонгосын 12 дахь Ерөнхий сайд Нам Дук-Воо (2013 онд нас барсан)
* 1937 - Академийн наадмын гурван удаагийн шагналт нэрт жүжигчин Жек Николсон
* 1950 — Монгол Улсын хоёр дахь Ерөнхийлөгч Нацагийн Багабанди
* 1957 - Польшийн 14 дэх Ерөнхий сайд, Европын зөвлөлийн Ерөнхийлөгч Дональд Туск
* 1977 - Голландын хөлбөмбөгч Марк ван Боммел 
* 1979 - Унгарын хөлбөмбөгч Золтан Гера 
* 1982 - Бразилийн хөлбөмбөгч Кака 
* 1987 - Бразилийн хөлбөмбөгч Давид Луйз 
* 1989 - Голландын хөлбөмбөгч, хаалгач Яспер Силлессен 
** Америкийн сагсанбөмбөгч ДеХуан Блейр

## Нас барсан алдартнууд 
* 296 - Ромын пап Кайус
* 536 - Ромын пап I Агапетус 
* 846 - Хятадын эзэн хаан Вүзон (814 онд төрсөн)
* 1616 - Испанийн алдарт зохиолч Мигель де Сервантес (1547 онд төрсөн)
* 1854 - Мексикийн 11 дэх Ерөнхийлөгч Николас Браво (1786 онд төрсөн)
* 1908 - Их Британийн Ерөнхий сайд Хенри Кембэлл-Баннерман (1836 онд төрсөн)
* 1933 - Автомашины алдарт "Роллс Ройс" компанийг үндэслэгч Хенри Ройс (1863 онд төрсөн)
* 1989 - Нобелийн шагналт Америкийн физикч Эмилио Г.Сегре (1905 онд төрсөн)
* 1994 — АНУ-ын 37 дахь Ерөнхийлөгч Ричард Никсон (1913 онд төрсөн)
* 2003 - Олимпын хоёр алтан медальт Америкийн гүйгч Майк Ларрабий (1933 онд төрсөн)
* 2014 - Олимпын хүрэл медальт Бельгийн замын дугуйч Вернер Потцернхайм (1927 онд төрсөн)
* 2025 -Монголын Соёлын гавьяат зүтгэлтэн Балчинжавын Долгион (1957 онд төрсөн)

## Тэмдэглэлт өдөр 
*  Бразилийг нээсэн өдөр
*  Хоморголон устгалтад өртөгсдийг дурсах өдөр
* Эх дэлхийн өдөр

----

0422
22