open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Сонгууль

]]

**Сонгууль** () гэдэг нь ямарваа нэг хувь хүн өөрийн биеэр хараат бусаар, өөрийн үзэл бодлоор тодорхой түвшний олон нийтийн удирдлагыг (жишээлбэл Улсын их хурлын сонгууль, орон нутгийн) сонгох цогц үйл явц юм. Энэ нь 17-р зуунаас хойш төлөөллийн ардчиллыг хэрэгжүүлэх үндсэн оньс болсоор ирсэн юм. Сонгуулиар хууль тогтоох байгууллага, харьяа засгийн газар, шүүх, орон нутгийн засаглалуудыг сонгон бүрдүүлэхэд хэрэглэдэг байна. Энэ үйл явц нь бас ажил хэрэгч болон олон нийтийн байгууллагуудад хэрэглэгддэг.

Сонгуулийг нээлттэй буюу нууцаар санал хураадаг үндсэн хоёр хэлбэрээр явуулдаг.   

Сонгууль нь хүмүүсийн ямар нэгэн нэгтгэл, байгууллагын удирдаж буй албан тушаалтныг солиход ашигладаг хамгийн ардчилсан тогтолцоо гэж үздэг.

## Сонгуулийн төрөл
# ээлжит – сонгогдож буй байгууллагын хуулиар тогтоосон бүрэн эрхт хугацаа дуусгавар болох үед явуулдаг;
# ээлжит бус-өмнө тогтоож зарласан бүрэн эрхт хугацаа ямар нэг хуульд заасан шалтгаанаар дуусгавар болоогүй байхад явуулж буй сонгууль; 
# ротацийн хэлбэрээр.  Төлөөлж буй гишүүдийн заримыг хууль, журамд заасан хугацаагаар явуулж буй сонгууль;
# нэмэлт сонгууль- хуульд заасан хугацаа дуусгавар болоогүй байхад орон тоо (нас барсан, өөр ажилд шилжсэн гэх мэт) гарсан тохиолдолд явуулдаг сонгууль;
# дахин сонгууль-шүүх буюу сонгуулийн хорооны шийдвэрээр явуулсан сонгууль хүчингүй буюу хууль бус гэж үзвэл явуулдаг сонгууль.

Дахин сонгууль болон дахин санал өгөхийг хооронд нь хольж хутгаж болохгүй. Энэ нь хуулийн дагуу аль нэг сонгогдогч хэрэгцээт тооны санал аваагүй бөгөөд хуулиар хоёр дахь шатны сонгууль явуулахыг заагаагүй тохиолдолд учирч болно. 

## Сонгуулийн системүүд 
Сонгууль явуулдаг үндсэн гурван систем байдаг: мажоритар, пропорционал болон холимог.  

**1. Пропорционал** систем нь улс төрийн хүчнүүдийн /намууд/ рейтинг тогтоодог. Өөрөөр хэлбэл улс төрийн хүчнүүдийн авсан саналыг пропорцоор нь суудлыг нь хувиаралдаг тогтолцоо юм.  

**2. Мажоритар** гэдэг нь /франц гаралтай *Majoritee/*  олонхи гэсэн үг. Энэ системээр сонгогчид намуудыг бус тодорхой нэр дэвшигчийг сонгодог. Ийм системээр энгийн олонх буюу ердийн олонх /нэг ч болов санал илүү авсан бол/ санал авсан нэр дэвшигч ялсанд тооцдог. 

**3. Холимог** систем гэдэг нь пропорционал-мажоритар гэсэн хоёр системийг зэрэг ашиглахыг хэлнэ. Энэ нь зарим нэр дэвшигч намын жагсаалтаар зарим нь мажоритар системээр сонгогдохыг хэлнэ. 

## Нэмэлт
* Сонгуулийн аян
* Сонгуулийн амлалт
* Сонгуулийн тойрог


Ангилал:Төрийн гүн ухаан
Ням гараг

**Ням** нь долоо хоногийн долоо дахь (ISO 8601 стандартын дагуу), эсвэл эхний хоног (өдөр) юм.

Монголчууд энэ өдрийг Монгол хэлэнд дэлхийг гэрэлтүүлэгч од болох Нараар нэрлэдэг. Эдгээр нь төвөд хэлнээс гаралтай "Ням", санскрит гаралтай **Адьяа** юм.
Мөн амралтын өдөр тул албан бус хэлэнд **Бүтэн сайн өдөр** гэж нэрлэнэ.

Ангилал:Цаг хугацааны нэгж
Санскрит хэл

thumb|200px|right|Санскритийг даавуун цаасан дээр деванагари үсгээр галигласан эртний дууллын жишээ|link=Файл:ANCIENT_SANSKRIT_ON_HEMP_BASED_PAPER._HEMP_WAS_A_COMMON_AND_DURABLE_FIBRE_IN_THE_PRODUCTION_OF_%22RAG%22_PAPER_FROM_200_BCE_TO_THE_1850_AD.jpg
**Санскрит хэл** буюу монголоор **Самгарди хэл** (संस्कृता वाक्, *samskrtā*, "сайтар найруулсан хэл") эсвэл **санскрит** - Энэтхэг-европын хэлний язгуур Энэтхэг хэлний бүлэгт багтах хэл, мөхсөн хэлэнд тооцдог. Гэхдээ Энэтхэгийн 22 албан ёсны хэлний нэгт багтана. 2001 оны Энэтхэг улсын статистикийн тоо баримтаас үзэхэд орчин цагийн самгарди хэлийг 14000 гаруй хүн өөрийн төрөлхи хэл хэмээжээ. Энэтхэгийн эртний утга зохиолын хэл бөгөөд шашны ном судрын дийлэнхийг санскрит хэлээр туурвисан байдаг. 

Энэтхэг улсад хэрэглэгдэж буй энэтхэг-европын хэлний язгууртай хэлний ихэнх нь санскрит хэлээс гаралтай, түүхийн үйл явцад олон үндэстний хэлийг бий болгосон. Энэ хэлээр бичсэн хамгийн эртний судар ном нь 3,5 мянган жилийн настай. Энэхүү хэл нь он удаан жилийн түүхэндээ "веди", "пракрит", "сонгодог" зэрэг хэд хэдэн хөгжил өөрчлөлтийн үе шатыг туулсан. Ер нь нэгэн ард түмний буюу улс орны хэл гэхээсээ илүү бүхэл бүтэн соёл иргэншлийн хэл гэж үздэг.        

## Бичиг үсэг 
Самгарди хэлэнд нэгдсэн нэг бичгийн тогтолцоо байдаггүй. Энэ нь утга зохиолын бүтээлийг голчлон амаар дамжуулдаг байсантай холбоотойгэж тайлбарладаг. Самгарди хэлээр бичих шаардлагатай үед ихэвчлэн тухайн орон нутгийн цагаан толгойг ашигладаг байжээ. Самгарди хэлний өнөдөр бидний мэдэж буй хамгийн эртний бичгийн системийг Брахми үет бичиг гэдэг. Эртний Энэтхэгийн түүхийн өвөрмөц дурсгалыг Брахми дээр бичсэн байдаг Ашока хааны "Ашока хааны бичээсүүд" (МЭӨ III зуун). Харостха бичээс нь ойролцоогоор ижил үеэс эхэлдэг. МЭ 4-8-р зуун Гупта бичгийн үндсэн төрөл болжээ. 8-р зуунаас эхлэн шарада  зохиол бичигдэж эхэлсэн. Деванагари нь санскрит хэл дээрх бичгийн хувьд 7-р зуунаас идэвхтэй ашиглагдаж эхэлсэн бөгөөд 10-12-р зууны төгсгөлд оршин тогтнох болсон байна.

## Эх үүсвэр 
Ангилал:Дан ганц хэл
Ангилал:Корпус хэл

Ангилал:Балбын хэл
Ангилал:Энэтхэгийн хэл
Сонгуулийн аян

**Сонгуулийн аян** (Англи: *Election campaign*) нь сонгуульд дэмжиж буй нэр дэвшигчийг сурталчлах олон талт үйл ажиллагаа юм. Энэ нь сонгуулийн кампанит ажил юм. Кампанит ажил нь иргэдийн сэтгэл зүйд нөлөөлөх замаар нэр дэвшигчид өөрсдөдөө урьдчилан санал авч буй хэрэг юм. Энэ нь улс төрийн сэтгэл судлалтай холбоотой.
Сонгуулийн амлалт

**Сонгуулийн амлалт** (Англи: *Election promise*) гэдэг нь сонгуульд ялахын тулд улс төрчийн ард иргэдэд амлаж буй амлалт юм.

Ангилал:Сонгууль
Онгоц (салаа утга)

Онгоц гэдэг нь "урт гонзгор хэлбэртэй сав"-ыг илтгэх нэр болохоор дараах хуудсын аль нэгийг зааж байж болно.
* Нисэх онгоц, агаарын тээврийн хэрэгсэл
* Усан онгоц, усан тээврийн хэрэгсэл
** Хөлөг онгоц, том усан онгоц
** Дарвуулт онгоц, дарвуулт усан онгоц
* Худгийн онгоц, малд тэжээл өгөх сав
* Угаалганы онгоц, бие болон эд угаах сав
Алтан гадас

Дараах утгуудын алийг ч зааж байж болно.

* Алтангадас, алтан мөнгөн шаргын ордын сүүл талын том од
* Алтан гадас одон, Монгол улсын гарамгай гавьяатанд олгох нэгэн зүйл одон тэмдэг
Сэргээш

**Сэргээш** (Англи: *doping*, Орос: *допинг*) нь хүч тамираа чадавхжуулахаар хэрэглэдэг эм, тариа юм. Спортод сэргээш хэрэглэхийг хориглодог бөгөөд сэргээшийг илрүүлэх цусны шинжилгээг байнга тамирчдаас авдаг.

Ангилал:Спортын хууль
Эм (ерөндөг)

**Эм** гэдэг нь өвчнийг анагаан эдгээх эсвэл урьдчилан сэргийлэхэд ерөндөг болгон хэрэглэх хувилахуйн бодисын ерөнхий нэр юм.


Ангилал:Эм зүй
Хүйс

**Хүйс** нь дараах хуудаснуудын алиныг ч зааж болно.
*Хүйс (ангилал), хүн, амьтдын эр эмийн ялгах ангилал
*Хүйс (эрхтэн), амьтны эхээс төрөхдөө ихэстэй холбоотой гардаг судал хүй
*Хүйс (зүйл), зарим юмны гол төвийг эзэлсэн зүйл
Бал (салаа утга)

Бал гэдэг нь дараах утгуудын алийг ч тайлбарлаж болно.
* Зөгийн бал, зөгийн боловсруулах чихэр амттай өтгөн зүйл
* Бал (будаг), тугалга, зэс мэтийн төмөрлөгийн юманд хавирах үрэхэд гарах будаг
* Бал (бичгийн хэрэгсэл), үзэгтэй төстэй бичгийн хэрэгсэл
* Бал чулуу, нүүрстөрөгчийн нэгэн янзын эрдэс
* Бал (эмийн ургамал), нэгэн төрлийн эмийн ургамал
Жин (салаа утга)

Жин гэдэг нь доорх утгуудын аль нь ч байж болно.

* Жин, хүнд хөнгөний хэмжээ
* Аян жин, нэгэн тээвэр
* Жин (эмчилгээ), өвчин эмгэгийг анагаах засах арга
Өвс

**Өвс** гэдэг нь мод, бутаас бусад аливаа нарийн ногоон иш бүхий ургамлын ерөнхий нэр юм.

Ангилал:Ургамлын төрөл
Ангилал:Ургамал
Ио (дагуул)

**Ио** нь Бархасбадь гаргийн дагуул саруудын нэг бөгөөд 3642 км-ийн диаметртэй юм. Тус дагуул нь манай нарны аймгийн хамгийн томд тооцогдох дагуул буюу сарны нэг бөгөөд хэмжээгээрээ дөрөвдүгээрт бичигддэг. Иог эртний Грекийн Зевс бурхны хатан Хераг дагалдагч удган Иогийн нэрээр нэрлэжээ. 

Тус дагуулын гадаргууд 400 гаруй галт уул оршдог тул манай нарны аймаг дахь геологийн хамгийн идэвхтэй биетэд тооцогддог. Геологийн энэхүү идэвхжил нь Бархасбадь болон түүний бусад дагуулууд болох Европ, Ганимед болон Каллист хоорондын таталцлаас улбаатай. Ио дээрх хэд хэдэн галт уулаас хүхэр болон хүхрийн давхар исэл ялгарч зарим нөхцөлд газрын газаргаас 500 км хүртэлх зайд хөөрдөг. Ио нь хэд хэдэн өндөр уулстай бөгөөд тэдгээрийн зарим нь Эвэрэстээс өндөр. Галт уулын идэвхжилээс үүдэн хүхэр их хэмжээгээр цацагддаг тул түүний өнгө нь шар ногоон өнгөтэй байдаг. 

Ио нь 17 болон 18 дугаар зуунд одон орон судлал шинжлэх ухааны хөгжилд томоохон үүрэг гүйцэтгэсэн. Иог анх 1610 онд Галилео Галилей бусад Галилейн дагуулуудтай хамт нээжээ. Уг нээлт нь Коперникийн нарны аймгийн загварыг хүлээн зөвшөөрөхөд тус дөхөм болж гэрлийн хурдыг анх удаа хэмжихэд чухал үүрэг гүйцэтгэсэн байна.

ангилал:Бархасбадь гарагийн дагуул
Хужир

**Хужир** гэдэг нь хээр газарт ургадаг, цагаан өнгөтэй шүлтэрхэг талст бодисын ерөнхий нэршил юм. Хужир нь олон янз байх бөгөөд ерөнхийд нь хүнсний, малын гэж хоёр ангилна.

Ангилал:Усны ургамал
Ангилал:Бодис
Шивэр гүрвэл

**Шивэр гүлмэр** (*Salamandrella keyserlingii*) бол зүүн хойд Азиар тархсан нэгэн зүйл 2 нутагтан  юм.  Энэ нь дийлэнхдээ сибирийн  нойтон мод, голын шугуйгаар төвлөрдөг бөгөөд Казахстан, Монгол улсуудын умард, Хятадын зүүн хойд нутгууд, Солонгосын хойгт бас тааралдана.

Ангилал:Гүрвэлүүд
Бодибилдинг

[thumb|200px|[Юүгэн Сэндоу (Eugen Sandow) Орчин үеийн Бодибилдингийн эцэг]]
**Бодибилдинг** () гэдэг нь хүндрүүлэгчтэй дасгал сургуулилтыг тусламжтайгаар хүний биеийн булчинг хөгжүүлэн томруулж, биеийн галбирыг төгөлдөржүүлэх үйл явц юм. Сонирхогчийн болон мэргэжлийн бодибилдингийн тэмцээнд, тамирчид тайзан дээр тодорхой заавал гүйцэтгэх ёстой поз болон хувийн дугаар зэргийг үзүүлэх бөгөөд шүүгчдийн баг тамирчдыг биеийн ерөнхий харьцаа, булчингийн хөгжил-ялгарал, бэлтгэлжилт зэрэг шалгуур үзүүлэлтийн хүрээнд шүүн ялагчийг тодруулдаг. Бодибилдингийн тамирчид нь тэмцээнд бэлтгэхдээ үндсэн бэлтгэлээс гадна тэмцээнийн тусгай бэлтгэл болох биеийн усыг хасах, өөхөө багасгах зэрэг үйл ажиллагаануудыг хослуулан хийдэг. Чарлес Атлас, Стив Рийвс, Рег Парк, Арнольд Шварценеггер, Луй Ферригно нар нь олны танил алдартай бодибилденгийн тамирчингуудын цөөн хэдэн жишээ юм. Мистер Олимпиа тэмцээний ялагчийг ерөнхийдөө дэлхийн хамгийн шилдэг эрэгтэй бодибилдингийн тамирчин гэж үздэг. Энэхүү цолыг одоогийн байдлаар Олон Улсын Бодибилдингийн Холбооны /IFBB/ мэргэжлийн тамирчин Филл Хийт эзэмшиж байна.

## Эшлэл
Төвөнх

**Төвөнх**  (латин. *prominentia laryngea*) бол хүний цагаан хоолойн дээд хэсэг юм. Төвөнх нь эм хүн болон бага насны хүүхдээс илүүтэйгээр насанд хүрсэн эрэгтэй хүнд тод харагддаг. Залгиур ба мөгөөрсөн хоолойг төвөнхийн мөгөөрс холбодог. Түүний  хөндийд дууны хөвч байдаг. Төвөнх нь агаар дамжуулах, дуу авиа үүсгэх үүрэгтэй.

Ангилал:Эрхтэн
Ой

**Ой** нь дараах хуудсуудын алиныг ч зааж болно.
*Ой (мод), мод бүрхмэл ургасан хэсэг газар
*Ой (хугацаа), бүтэн өдөр хоног жил болох хугацаа
*Ой (оюун), оюун, ухвар
Эм (хүйс)

: ариутгасан гар толь]]
**Эм хүйс** нь хоёр хүйсийн үржил дэх эм хүйсийн үр хөврөлийн эс буюу өндгөн эсийг бэлтгэх хүйсийг хэлэх бөгөөд энэ нь эр хүйсийн үр хөврөлийн эс болох эр бэлгийн эсийн оролцоотойгоор үр тогтох боломжийг олгох ба үүний үр дүнд нэг болон хэд хэдэн үр удам бий болдог. Эм хүйсийг сугар гаригийн тэмдэгээр (♀) тэмдэглэдэг. 

Олон олон амьтан болон ургамлын үржилд хоёр хүйс зайлшгүй шаардлагатай байдаг. Өөрийн үржлийн төрлөөс ялгагдах ялгаа нь эр хүйс болон эм хүйстэйгээр ялгаатай. Эр эм хоёр хүйс нь эволюц хөгжлийн явцад хэд хэдэн удаа өөр хоорондын хамааралгүйгээр хөгжиж иржээ. Үр хөврөлийн эсүүд нь хэлбэр болон хэмжээгээрээ ялгаатай.

;Хүн

Хүний эм хүйс нь биологийн дараах хүйсийн шинж тэмдэгээр тогтоогдоно:
* бүх хүнд байх хүйсийн хромосом Х дээр хоёр дахь X нэмэгдэнэ, 
* эхийн сав, өндгөвч, умай, хөхний булчирхайтай,
* бэлгийн гормон эстроген болон гестаген

;Амьтан

Амьтанд тухайн амьтнаас хамааран хүйсийн механизм нь биеийн болон генетикийн хувьд өөр өөр байна. Жишээлбэл:
* хатан зөгий нь үр тогтсон өндөгнөөс үүсч бий болдог бол эр зөгий нь үр тогтоогүй өндөгнөөс
* зарим төрлийн матар болон гүрвэлийн хүйс нь өндгөө дарах температураас хамаарна,
* шувуудын хувьд эм хүйсийн шувуу нь өөр хүйсийн хромосомтой байхад эр шувуу нь ижил хромосомтой байдаг.

; Ургамал
 
Үрт ургамал нь дараах байдлаар ялгагдана:
* зөвхөн үр бий болгох (эм хүйс)
* зөвхөн цэцгийн тоосонцор бий болгодог (эр хүйс)
* эсвэл аль алиныг нь бий болгодог (гермафродитизм), ихэнх үрт ургамлууд

## Цахим холбоос 
Ангилал:Хүйс
Ангилал:Үржил
Серхио Агуэро

**Серхио Леонель "Кун" Агуэро дель Кастильо** (, *1988 оны зургаадугаар сарын 2-нд Килмес хотод төрсөн*) — Аргентины хөлбөмбөгчин бөгөөд Манчестер Сити болон Аргентины шигшээд тоглодог. 
## Замнал
2003 оны долоодугаар сарын 5-нд улсынхаа дээд лигт 15 нас 35 өдөртэй байхдаа элсэж түүхэн дэх хамгийн залуу тоглогч болж өмнөх буюу 1976 онд элсэж байсан Диего Марадонагийн үзүүлэлтийг эвдэж байв. Агуэрог хойд эцэг нь Марадонагийн охин Жаннина Диноратай гэр бүл болоход том нөлөө үзүүлж байсан гэдэг.

Шигшээ багийнхаа 20 хүртэлх насны багт тоглож байхдаа 2005, 2007 онуудад Идэрчүүдийн ДАШТ-д аваргалж байсан ба 2008 оны Бээжингийн олимпын наадамд Бразилын шигшээ багийн эсрэг 3-0 харьцаагаар хожсон тоглолтонд хоёр гоол оруулж "Олимпын аварга" болж байв. Шигшээ багийн бүрэлдэхүүнд тэрээр 2010 ДАШТ, 2011 оны ӨААШТ-д тус тус оролцсон.

2006 онд Европ зорьсон Агуэро Испаний Ла Лигийн Атлетико Мадрид багт Индепендьенте багаасаа 23 сая еврогийн гэрээгээр шилжжээ. Өөрийн нэр хүндийг өндөрт өргөх амжилт, ур чадвараа энэ багт тоглож байхдаа харуулсан бөгөөд 234 тоглолтонд оролцож 101 гоол оруулсан, УЕФА Европын лиг болон УЕФА-гийн Супер цомд түрүүлсэн гэх амжилтын буухиа хөвөрнө. Агуэро 2011 оны долоодугаар сард Премьер лигийн Манчестер Сити багт 35 сая фунт стерлингээр гэрээ байгуулсан түүхтэй.
## Амжилт
;Аргентин
* Залуучуудын 2007 оны дэлхийн аварга
* Залуучуудын 2007 оны ДАШТ-ий алтан бөмбөг шагналын эзэн
* Залуучуудын 2007 оны ДАШТ-ий алтан шаахай шагналын эзэн (6 гоол)
* 2007 оны дэлхийн шилдэг залуу хөлбөмбөгчин (ФИФА)
* Олимпын аварга: 2008
* ДАШТ-ий мөнгөн медаль: 2014
;Атлетико Мадрид
* Интертото цомын эзэн: 2007
* Европын 21 хүртэлх насны шилдэг тоглогч (Tuttosport): 2007
* ЕФЕ трофей тэмцээний түрүү: 2008
* УЕФА Европа лигийн түрүү: 2010
* УЕФА-гийн супер цомын түрүү: 2010
;Манчестер Сити
* Премьер лигийн аварга: 2011/12, 2013/14
* Английн супер цомын түрүү: 2012
* Английн лигийн цомын түрүү: 2014

## Эшлэл 
## Холбоос 
* Албан ёсны цахим хуудас
* Профайл - Манчестер Сити
* 
* 
* Профайл - Transfermarkt

Ангилал:Аргентины шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч
Ангилал:Манчестер Сити багийн тоглогч
Ангилал:Атлетико Мадрид багийн тоглогч
Ангилал:Индепендьенте багийн тоглогч
Ангилал:Премьер лигийн тоглогч
Ангилал:Аргентины олимпын аварга
Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2010 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:2011 оны Америкийн цомд оролцогч
Ангилал:2014 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:УЕФА Европын Лигийн аварга
Ангилал:Аргентины хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:Английн хөлбөмбөгийн улсын аварга
Ангилал:Хөлбөмбөгийн олимпын аварга
Ангилал:Аргентинчууд
Ангилал:1988 онд төрсөн
Душанбе

**Душанбе** (Тажик: *Душанбе*, мөн دوشنبه ***Дюшанбе***) нь  679,400 хүнтэй, Тажикистан улсын хамгийн том болон нийслэл хот юм. Тажик хэлний Душанбе гэдэг нь монголчилбол Даваа гараг гэх утгатай  бөгөөд Даваа гарагт нээгддэг зах зээл байснаа өргөжиж хот болсон түүхтэй юм. 

## Түүх 
Варзоб, Кофарнихон хоёр голын бэлчирт байрладаг Дюшанбе нь 20-р зууны эхэн үе хүртэл тосгон эсвэл гацаа байжээ. 1920-1921 онуудад Бухарын сүүлчийн эмир болон Оросын улаан армийн эрхэнд ээлж дараалан орж байв. 1925 онд хот сэргээгдэж, Тажикийн өөртөө засах холбооны социалист бүгд найрамдах улсын нийслэл болсон байна. 1929 онд хотын нэрийг Сталинабад хэмээн өөрчилж, 1961 онд эргэн нэрээ авсан бөгөөд оросжсан кирилл үсэгт тохируулсан Душанбе хэмээн нэрлэгджээ. 

Социализмын жилүүдэд энэ хот нь хөвөн даавуу болон торго үйлдвэрлэлээр төрөлжиж, хотын хүн ам өссөн. 1992-1997 онд үргэлжилсэн Тажикистаны иргэний дайны үеэр хот багагүй сүйдсэн.

## Хүн ам зүй 
Душанбегийн хүн амыг нь үндэстэн, ястны бүтцээр ангилвал: 83.4% тажик, 9.1% узбек, 5.1% орос, 2.4% бусад болно.

## Цаг уур 
## Дүүрэг 
Душанбе хот нь доорх 4 дүүрэгтэй:

 Абу Али Ибн Сина
 Фирдавси
 Исмаил Сомони
 Шохмансур

## Цахим холбоос 
* Хотын захиргааны албан ёсны цахим хуудас

## Эшлэл 

Ангилал:Азийн нийслэл
Ангилал:Тажикистаны засаг захиргааны нэгж
Ангилал:Тажикистаны суурин
Ашхабад

**Ашхабад** ( → **Ашгабат** ) — Туркменистаны нийслэл бөгөөд хамгийн том **хот**. 

Нутгийн өмнөд хязгаарт Копетдаг нуруу, Каракумын цөлийн хооронд оршдог. 695,000 хүнтэй (2001 он).

## Нэр 
Энэ хотын нэр «хайр» хэмээх عشق' (*эшғ*), «хот суурин»-ыг заах آباد (*āбāд*) гэсэн перс үгсийн нийлэмж юм. 

Оросын мэдэлд орсон 1881 оноос *Асхабад*, 1919 онд *Полторацк*, 1927 оноос хойш *Ашхабад* гэгдсэн. 1991 оноос *Ашгабат* [] хэмээх туркмен нэр чухал болсон. Монголд Ашхабад гэж хэвшсэн нь хүчтэй хэвээр байгаа.

## Түүх
Улсын нийслэл гэхэд Ашхабад харьцангуй залуу хот юмсанжээ. Гацаа маягийн байсан энэ газрын ойр 1869 онд Оросын цэргүүд хэрж шивээлэв. 1881 онд үгэнд ороогүй Гөктепе («хөх дов») цайзыг буулган авснаар Оросууд Туркмен нутгийг бүрэн эрхшээж Ашхабадыг Туркмений түшиц, төв болгон хөгжүүлжээ. 

Энэ хотоос холгүй эртний Фарп улсын нийслэл Ниса хотын туурь, Торгоны замын дагуу цэцэглэж байгаад гээгдсэн Конжикала суурин хоёр бий. 

Ашхабад 1882 оноос Оросын Хаант Улсын  Закаспийн муж («Каспийн чанад муж»), 1918 оноос Зөвлөлтийн Туркмен муж, 1925 оноос мөн Зөвлөлт Туркмений төв гэгдэж байгаад 1991 оноос тусгаар Туркменистаны нийслэл болоод байна.

1917 оны 12 сард зөвлөлт засаг тогтсны дараахан 1918 онд цагаантаны засаг хэдэн сар тогтоод авсан. 1918 оны Ташкентад байсан Зөвлөлтийнхөн хотыг удирдлагийг дахин авч, 73 жил алдаагүй. Энэ үйл явдлын дараа хотын нэрийг *Полторацк* болгон сольсон ч 1927 онд ЗСБНТурУ тогтсны дараа *Ашхабад* нэрийг эргүүлэн олгожээ. 1948 оны 10 сард томоохон газар хөдлөлт болж олон түмэн хүн амь үрэгдсэн шиг байдаг. Гэвч үүнийг үл тоон Ашхабад хурдан тэлж, аж үйлдвэржсэн хот болжээ.

## Цаг уур 
## Хүн ам 
2012 оны тооцоогоор Туркменистаны хүн амын 12,7% нь Ашхабадад оршин сууж байна. Хамгийн сүүлийн улсын тооллогоор (2001 оны) 712 мянган хүнтэй байв. Оршин суугчдын 77% нь туркмен үндэстэн байдаг бол үлдэх хувийг бусад ард түмэн нөхдөг.

## Цахим хуудас 
## Тайлбар

Ангилал:Туркменистаны суурин
Ангилал:Азийн нийслэл
Ангилал:Их-, дээд сургуультай хот
Дорнод Ази

**Дорнод Ази** (мөн **Зүүн Ази** гэх) - Ази тивийн дорно талын хувь хэсэг (бүс нутаг). 

НҮБ-ийн "Статистикийн хэлтэс"-ээс тоо бүртгэлийн зорилгоор Ази тивийн улсуудыг *дорнод*, дорно-өмнөд, өмнөд, өрнөд, дундад  болгон 5 хувь хэсэг болгон бүсчилсэн нь түгээмэл хэрэглэгддэг болсон. Үүгээр бол газар зүйн байршлаар дорно талд төвлөрсөн бүрэн эрхт Монгол, Өмнөд Солонгос, Умард Солонгос, Хятад, заримдаг эрхт Тайвань Тэгэхдээ БНХАУ-ын доторх Өвөр Монгол, Төвөд, Шинжааныг Төв Азид хамааруулдаг. Зарим шалтгаанаар Оросын Алс Дорнодыг Дорнод Азид хамааруулах нь бас бий.

## Эш баримт, тайлбар 
## Нэмэр 
* Ази
* Алс Дорнод
* Дорнод Азийн тоглолт


Ангилал:Азийн бүсчлэл
Баруун Ази

**Баруун Ази**, цаашилбал **Өрнөд Ази**, өөрөөр **Баруун Өмнөд Ази**, (өрнөдийн уламжлалт Ойрх Дорнод) гэдэг нь газар зүйн байрлал болон соёлын харилцааг харгалзан Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын тодорхойлсон Ази тивийн бүс юм.

## Улс орнууд 
* (хэсэгчлэн)
*
*
*
* (хэсэгчлэн)
*
*
*
*
*
*
*
* Палестин
*
*
*
* (хэсэгчлэн)
*
*

## Нэмэр 
* Ази
* Ойрх Дорнод
* Дундад Ази


Ангилал:Азийн бүсчлэл
Хойд Ази

**Хойд Ази** (Умард мөсөн далайтай захалвал **Умард Ази**) гэдэг нь газар зүйн байрлал болон соёлын харилцааг харгалзан Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын тодорхойлсон Ази тивийн бүс юм. Энэ бүс нутагт Уралын нуруунаас зүүн зүгт байрлах Орос улсын нутгийг дангаар нь хамруулдаг юм. Энэ нь Шэбэр, Оросын Алс Дорнодыг нийлүүлсэн гэж хэлж болно. 

## Нэмэр 
* Сибирь
* Алс Дорнод
* Оросын Холбооны Улс


Ангилал:Азийн бүсчлэл
Палтога

**Палтога** нь Оросын хот юм.

## Эх сурвалж 
Ангилал:Вологда мужийн суурин
Ангилал:Оросын хот
Сайхан-Овоо

**Сайхан-Овоо** - Монгол улсын Булган аймгийн Сайхан сумын нутагт байх гацаа. 2006 онд 124 өрхийн 500 хүн оршин сууж байв.
Гацааны хажууд 190 сая тонноос давах нөөц бүхий нүүрсний ордод уурхай ажилладаг.

## Эх үүсвэр 
Ангилал:Булган аймгийн суурин
Ангилал:Монголын суурин
Мишлин Кальми-Рэй

**Мишлин Анн-Мари Кальми-Рэй** (, 1945 оны 7 сарын 8-нд Валайс муж улсын Сионд төрсөн) нь Швейцарын Холбооны ерөнхийлөгч, засгийн газрын тэргүүн юм. Тэрээр мөн Гадаад харилцааны сайд буюу Холбооны Гадаад Хэргийн Яамны тэргүүний албыг хашдаг. Тэр 2003 оноос Швейцарын Холбооны Зөвлөлийн гишүүнээр ажиллаж байгаа бөгөөд 2007, 2011 онд ерөнхийлөгчөөр ажиллаж байна.

Ангилал:Швейцарын ерөнхийлөгч
Ангилал:Швейцарын гадаад хэргийн сайд
Ангилал:Швейцарын Социал Демократ Намын гишүүн
Ангилал:Женевийн их сургуулийн төгсөгч
Ангилал:Найрамдлын одон шагналтан
Ангилал:Швейцарчууд
Ангилал:1945 онд төрсөн
2011 оны жүдогийн үнэмлэхүй ангиллын дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн

**2011 оны жүдогийн үнэмлэхүй ангиллын дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн** Оросын Холбооны Улсын Тюмень хотод 2011 оны 10 сарын 29, 30-нд зохиогджээ.

Олон Улсын Жүдогийн Холбооны шүүгчдийн зөвлөл тус тэмцээний шилдэг техниктэй жүдочны шагналыг Сүзүки Кэйжи, Тачимото Мэгүми нарт олгосон байна.

## Медальтнууд
### Эрэгтэй
### Эмэгтэй
### Медалийн хүснэгт 
## Эшлэл 
## Гадны холбоос 
* Үнэмлэхүй ангиллын дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн

Ангилал:Жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн
Ра

**Ра** (буюу **Рэ**) нь эртний Египетийн нарны бурхан юм. Тавдугаар династигийн үед тэр эртний Египетийн шашны гол бурхан болж, голдуу үд дундын нараар төлөөлөгддөг байв. Нэрний утга нь тодорхойгүй бөгөөд хэрвээ 'нар' гэсэн утгатай биш бол 'бүтээгч хүч' буюу 'бүтээгч' гэдэг үгтэй холбоотой байж магадгүй гэх таамаглал бий.

## Эшлэл 
Ангилал:Эртний Египетийн бурхад
Super Mario Bros.

**Super Mario Bros.** (; ) нь 1985 оны 9 сарын 13-нд худалдаанд гарсан, Nintendo Entertainment System-ийн бүтээсэн видео тоглоом юм.

## Цахим холбоос 
* 
* 
* Super Mario Bros. MarioWiki цахим хуудаст

## Эшлэл 
Ангилал:1985 оны компьютерын тоглоом
Ангилал:Super Mario
Ангилал:Платформер
Ангилал:NES-д зориулсан тоглоом
Ангилал:Nintendo Entertainment Analysis & Development
Ангилал:Virtual Console-д зориулсан тоглоом
Ячиё (Чиба)

нь Японы Чиба мужийн хойд хэсэгт орших хот юм.

## Хүн ам 
Японы хүн амын тооллогын мэдээллээр, Ячиё хотын хүн ам сүүлийн 70 жилийн хугацаанд хурдацтай өссөн байна.

## Ах дүү хотууд 
* Тайлер, Техас, АНУ, 1992 оноос
* Бангкок, Тайланд, 2008 оноос

## Эх сурвалж 
## Гадаад холбоос 
*Албан ёсны вэбсайт 


Ангилал:Чиба мужийн суурин
Лонжидын Энх-Амгалан

**Лонжидын Энх-Амгалан** Нисванис хамтлагийн ахлагч, хөгжмийн зохиолч, МУ-ын соёлын тэргүүний ажилтан.

## Намтар
1976 онд Увс аймгийн Ховд сумын "Хөх толгой" гэдэг газар 10 хүүхэдтэй айлын 6 дахь хүүхэд болон төрсөн. 1-р ангид байхдаа Эрдэнэт хотод шилжин ирсэн бөгөөд аав П.Лонжид нь киномеханикч,улсын тэргүүний анчин, яруу найрагч хүн байлаа. Өвөө М.Пунцаг нь Увс аймгийн орлогч даргаар ажиллаж байв.

## Уран бүтээл
Нисванис хамтлагийг 1996 онд үүсгэн байгуулсан бөгөөд өөрөө хамтлагийн ахлагч. Нисванис хамтлаг нь пост гранж альтернатив металл стилээр тоглодог амьд хөгжмийн хамтлаг юм. Байгуулагдсанаас хойш 3 цомог гаргасан. 
    
* 1996 оны 11 сарын 22, 23-нд СТӨ-н анхны бие даасан "Сонсохыг хориглоно" тоглолтоо хийв. Энэ ондоо Пентатоник хөгжмийн наадмаас "Шилдэг дебют хамтлаг" шагнал авсан.
* 1997 оны 11 сарын 25,26-нд "Сонсохыг хориглоно-2" тоглолтоо хийв.
* 1999 оны 12 сарын 5-нд "Харанхуй цээжний цонх" тоглолтоо Top Ten клубт хийсэн.
* 2000 оны 4 сарын 9-нд Nisvanis Go Unplugged тоглолтоо Top Ten клубт хийжээ.
* Жил бүр хамтлагийн төрсөн өдөр болон фэн клубынхаа төрсөн өдрөөр тус тус тоглолт хийдэг уламжлалтай.

Өөрөө хамтлагийнхаа дуунуудад ая хийж, үгийг нь зохиодог. Мөн бусад дуучидтай хамтран уран бүтээл туурвидаг. Тухайлбал: Сарантуяа дуучны “Тэнэг ялааны дууль”, “Мэдэхгүй”, “Хэн мөнхөд хайрлаж чадах вэ” дуунуудын үг, аяыг, дуучин Ариунаагийн “Утасны чинь дугаар”, “Bye bye” дуунуудын аяыг, дуучин Отгоогийн  “Эрчүүдийг үзэн ядах сэтгэлийг надад өгөөч” дууны аяыг,  “Маргааш надад ирнэ”,  “Яагаад”,  “Тэгэхэд би” дуунуудын үг, аяыг зохиосон.

Ангилал:Нисванис
Ангилал:Монгол улсын соёлын тэргүүний ажилтан
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1976 онд төрсөн
Элит алуурчин

***Элит алуурчин*** () бол Жэйсон Стэтхэм, Клайв Оуэн, Ивонн Страховски, Доминик Пёрселл, Роберт Де Ниро нарын тоглосон 2011 оны экшен кино юм. Тус киног Сэр Ранульф Файнсын 1991 онд бичсэн *The Feather Men* романаас сэдэвлэн бүтээсэн бөгөөд найруулагчаар нь Гэри МакКендри ажиллажээ.

## Үйл явдал 
Хуучны элит алуурчин түүний хамгийн сайн найз аюулд орох үед нам гүм амьдралаа мартахаас өөр аргагүй болдог.

## Дүрүүдэд 
Ангилал:2011 оны кино
Variable Geo

**Variable Geo** (; ) нь Японы анимэ юм. 1996 оны 11 сарын 29-ноос 1997 оны 6 сарын 27 хүртэл OVA (оригинал видео анимаци) хувилбараар гарчээ. KSS-ын бүтээл.

## Дүрүүд
*Такэүчи Юүка
Дуу оруулсан: Мицүиши Котоно

*Күбота Жүн
Дуу оруулсан: Орикаса Ай

## Холбоос
**Variable Geo* Anime News Network вэбсайт дахь

Ангилал:Анимэ
Хэвлэгч

**Хэвлэгч** (ихэнхдээ **Хэвлэх үйлдвэр**) - сонин, сэтгүүл, ном, дэвтрийг зурагтай, бичиг байдлаар цаас, хуванцар, төмөрлөг эдэд хэвлэх ажил мэргэжил. 

Хэвлэгч нарт ажлын хэдэн шат бий. 
# Эх бэлтгэнэ.
# Хэвлэнэ, хувилна.
# Захиалагчид хүлээлгэх

## Мөн үзэх 
* Хэвлүүр

Ангилал:Гар урлалын үйлдвэр
Ангилал:Хэвлэх үйлдвэр
Бонд

Үнэт цаасыг бонд, хувьцаа гэж ангилна. **Бонд** буюу **өрийн бичиг** гэдэг нь тодорхой хэмжээний мөнгийг тодорхой хугацаанд тодорхой хүүтэйгээр зээлсэн болохыг гэрчилсэн үнэт цаас юм. 270 хоног хүртэлх хугацаатай бондыг арилжааны вексел гэнэ.

Бондын ангилал маш олон. Үндсэндээ бонд гаргагчаар нь Засгийн газрын ба засгийн газрын бус бонд гэж ангилна. Засгийн газрын бонд ихэвчлэн 3 сар, 6 сар, 9 сар гэх мэт богино хугацаатай байдаг. Бондын хугацаа ихэвчлэн 3-40 жил байдаг. Засгийн газрын бус бондын гол төлөөлөл нь компанийн бонд юм. Бонд нь хөрвөх бонд, хүүгүй бонд, барьцаат бонд гэх мэт олон төрөлтэй.

## Бондын ерөнхий шинж
Бонд эзэмшигч нь ямагт зээлдүүлэгч  байна.
Тодорхой хугацааны дараа эргэн төлөгдөнө.
Бусдад арилжаалж шилжүүлж болно.
Тодорхой хүүтэй байна.


Ангилал:Бирж
Ангилал:Санхүүжүүлэлт
Ангилал:Хувьцааны зах зээл
Сантьяго

**Сантьяго** () нь Чили Улсын нийслэл юм.

Хотын нутаг дэвсгэр нь нийслэл мужийн (Сантьяго Метропол муж) нэг хэсэг бөгөөд үүнд өөр Сантьяго аймгаас гадна таван өөр аймаг харьяалагдана. Нийслэл хотын орчим 5.220.161 оршин суугч амьдрах бол Метропол Сантьягод 7.112.808 Энэ нь Чили улсын бүх хүн амын 44 хувь нь нийслэл болон нийслэл хавийн орчмоор амьдардаг гэсэн үг юм.

Үндэсний Конгресс нь Вальпараисод чуулдагийг эс тооцвол тус хот нь Чилийн улс төрийн төв маргаангүй мөн. Сантьяго бол зам тээврийн чухал зангилаа цэг төдийгүй олон тооны их-, дээд сургууль, музей, хөшөө дурсгал бүхий эдийн засаг, соёлын хамгийн чухал төв болдог. Тус улсын хамгийн том компаниудын төв болон гадаадын олон компаниудын төлөөлөгчийн байр энд бий. Мөн түүнчлэн Сантьяго нь улсынхаа хэвлэл мэдээллийн төв болно.

## Зургийн цомог 

Image:Palacio de LaMoneda02.png|
Image:Bolsantiago.jpg|
Image:Catedral de Santiago.JPG|
Image:Las Condes at night.jpg|
Image:Andes y Torre Entel.jpg|
Image:Teatromunicipal.jpg|
Image:Alameda.jpg|
Image:Santiago1std (2).jpg|
Image:PaseoAhumada.jpg|
Image:Oriente Santiago Nocturno.JPG|
Image:TorreTelefónicaChile.jpg|
Image:Cerro el plomo.JPG|
Image:Stgo centre.jpg|
Image:Transantiago bus articulado.jpg|
Image:Bellasartes.jpg|

## Газар зүй 
## Цахим холбоос 
* 
* Сантьяго хот

## Эшлэл 

Ангилал:Их-, дээд сургуультай хот
Ангилал:Чилийн суурин
Ангилал:Саятан хот
Ангилал:Чилийн хот
Ангилал:Өмнөд Америкийн нийслэл
Ангилал:Чилийн мужийн төв
Ангилал:1541 онд байгуулагдсан
Дита Фон Тийз

**Дита Фон Тийз** () нь Америкийн бүрлеск модел, жүжигчин **Хийдэр Рэни Свийт**ийн тайзны нэр юм.

## Намтар
Тэрээр 1972 оны 9 сарын 28-нд Америкийн Мичиган муж улсын Рочестерт 3 охинтой айлын дундах охин болж мэндэлсэн байна. Түүний ээж гоо сайханч, харин эцэг нь бал чулуу үйлдвэрлэдэг компанид техникч хийдэг байв.

Фон Тийз 1940-өөд оны сонгодог ретро стилиэрээ алдаршсан. Түүнийг бага байхад ээж нь даашинз авч өгөх дуртай байсан байна. Ээж нь Холливүдийн алтан үеийн кинонуудад дуртай байсан тул Дитаг уг стилиэр, ялангуяа Бэтти Грэбл шиг хувцасладаг болгосон аж.

Фон Тийз багаасаа балетаар хичээллэдэг байсан бөгөөд 13 настайдаа орон нутгийн бүжгэн жүжгийн компанид гоцлол бүжигчнээр ажиллаж байв. Фон Тийз "Би 15-тайдаа хамгийн сайн байсан" гэж дурссан удаатай бөгөөд балетчин болохыг хүсдэг байжээ. Хожим тэрээр уг чадвараа бүрлеск шоуны үзүүлбэртээ чадварлагаар ашигладаг болжээ.

## Цахим холбоос 
* Дита Фон Тийзийн албан ёсны цахим хуудас

Ангилал:АНУ-ын бүжигчин
Ангилал:АНУ-ын загвар өмсөгч
Ангилал:Перформанс уран бүтээлч
Ангилал:Плейбой загвар өмсөгч
Ангилал:Порно киноны жүжигчин
Ангилал:Псевдоним
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1972 онд төрсөн
Улаан

**Улаан** нь солонгын долоон өнгөний нэг юм.

Ангилал:Өнгөний нэр
Тэнгэрийн заадас

thumb|Тэнгэрийн заадас галактикийн төсөөлөл зураглал
thumb|Тэнгэрийн заадас галактикт манай нарны аймгийн орших байрлал
thumb|250px|Тэнгэрийн заадсын төвөөс дээш ба доошоо 25000 гэрлийн жилийн хэмжээтэй сунасан ийм гамма ба рентген цацраган бөмбөлөгийг 2010 онд Харвардын их сургуулийн одон орончид нээжээ. Одоогоор эрдэмтэд энэ цацраган бөмбөлөг ямар шалтгаанаар үүссэнийг олж тогтоохыг оролдож байна.
**Тэнгэрийн заадас** нь Нарны аймгийг агуулдаг огторгуйд одоогоор ажиглагддаг 100 тэрбум орчим галактикуудын нэг юм. Одоогоор Тэнгэрийн заадас галактикт 100-400 тэрбум орчим од байна гэж үздэг. Тэнгэрийн заадас галактикийн диаметр нь 100 000-120 000  гэрлийн жилийн хэмжээтэй, огторгуйд 600км/сек хурдтай шилждэг, 13,6 тэрбум жилийн настай болно. Манай дэлхий буюу нарны аймаг нь Тэнгэрийн заадсын төвөөс 27000 гэрлийн жилийн зайтай оршдог ба дэлхийгээс ажиглахад тэнгэрийг хуваасан маягийн зурвас мэт ажиглагддаг. Тэнгэрийн заадас галактикт 10 хэт аврага оддыг одоогоор илрүүлээд байгаа бөгөөд хамгийн сүүлд 2014 оны 3 сард одон орончид HR5171 A аврага шар одыг илрүүллээ.

## Нэршил 
Тус галактикийг монголчууд эрт үеэс **Тэнгэрийн оёдол**, **Эрхтийн зам**, орчин үед мөн **Сүүн зам** () гэж нэрлэдэг**.** 

## Дэлхий ба Тэнгэрийн заадсыг огторгуйд тодорхойлох
## Эшлэл

Ангилал:Мушгиа галактик
Ангилал:Нарны аймаг
Ангилал:Ажиглалтын одон орон
Бодлын тэнгис (цомог)

Харанга хамтлагийн 2000 онд гаргасан цомог. Daimler-Chrysler болон Siemens Nixdorf компаниуд спонсорлож, Австри улсад хэвлүүлжээ. Энэ цомог Unplugged гэдгээрээ онцлогтой. 12 дуутай:
#Замд гаръя
#Бороо
#Дөрвөн улирал
#Өнгөрсөн үе
#Чамдаа дуулах дуу
#Үгүйлэн санана
#Дүрсгүй жаалууд
#Дуу болон үлджээ
#Шивнээ
#Чи
#Халуун элгэн нутаг
#Москвагийн бороо

Ангилал:Харангын цомог
Ангилал:Рок цомог
Ангилал:2000 оны цомог
Харангын Лхагваа (цомог)

**Харангын Лхагваа** цомог нь 2008 онд гарсан Лхагвасүрэнгийн анхны цомог юм. 12 дуутай:
#Толин хул
#Халуун сэтгэл
#Сар шиг хол нутаг
#Гайхмаараа
#Намайг уучил
#Намрын өнгө
#Анхны хайр
#Үйлсийн сайхан Улаабаатар
#Сүүлчийн шөнө
#Хайртай ...
#Морин хуур

Ангилал:Харангын цомог
Ангилал:Рок цомог
Ангилал:2008 оны цомог
Тэнгэрлэг андууд (цомог)

**Тэнгэрлэг андууд** цомогтоо Лхагвасүрэн жүжиг, киноны дуунуудаа багтаажээ

#Хайранд итгээрэй (Сонголт ОАУСК)
#Гуливер (Гуливерын аялал хүүхдийн жүжиг)
#Цаг хугацаа (Хайрлаагүй амь МУСК)
#Адууны илчинд жавар тайтгарна
#Буянтай ээж
#Үл март
#Хайртай гэхээсээ өмнө (Хайр харуусал МУСК)
#Зүүдэндээ би хайртай (Бооцоо жүжиг)
#Зөвлөлтийн дайчдын хөшөө (Цэнхэр дэлгэц I)
#Зүүд
#Тэнгэрлэг андууд (9009 МУСК)

Ангилал:Харангын цомог
Ангилал:Рок цомог
Ангилал:2011 оны цомог
Нарыг хайрла (цомог)

**Нарыг хайрла** цомог нь Харангын Лхагваагийн шоронд байхдаа байгуулсан Bricks хамтлагтайгаа хамтарч гаргасан цомог юм. 

#Гүн цэнхэрхэн далай
#Хос мөрөн гол
#Амьд бурхан
#Зоогийн газар
#Хорвоо
#Мянган уулс
#Тэртээх алс руу
#Мэнгэн чинээ
#Сэцэн ханы хурд 
#Хөх толбо
#Нарыг хайрла

Ангилал:Харангын цомог
Ангилал:Рок цомог
Ангилал:2011 оны цомог
Замбатив (цомог)

**Замбатив** цомог нь Өвөр Монгол дуунуудаас бүрджээ. Этник өнгө аястай 11 дуу багтсан юм

#Дэлхийд ганцхан Чингис хаан
#Чингис эзэн
#Баргын тал
#Шар талын эхэнд
#Хун галуу
#Далай нуур
#Юнрүүмаа
#Арван тавтай авхай
#Гэрийн магтаал
#Ээж
#Замбатив

Ангилал:Харангын цомог
Ангилал:Рок цомог
Ангилал:2011 оны цомог
Монголын цэргийн зохион байгуулалт

**Монголын цэргийн зохион байгуулалт**
Монголын цэргийн зохион байгуулалт энгийн бөгөөд үр ашигтай байсан 10тын  системийн уламжлалт арга дээр үндэслэн байгуулагдсан байна.
Сүүлдээ арми нь 10 хүнээс бүрдсэн хэсэг нь 10н 10т болж 100т болсон. Гэх мэтчилэн түмт хуртэл зохион байгуулалттай болсон.Хөдөлгөөнт цэргүүдээс гадна урлагийн цэргүүд бас байсан. Цэргүүдийн дунд авъяастай цэргийн зүтгэлтнүүд туршлагатай хятадын инженерүүд  барилгын мэргэжилтнүүд байсан. Байлдаанд монголчууд  цэргийн хүчийг өргөн ашиглахаас гадна .сайн морь сайн жад хэрэглэдэг байсан. Монголын цэргүүд бас инженерүүдийг ашигладаг байсан учир амжилт олдог байсан.  Мөн утаа их хэрэглэж  дайснаа хүнд байдалд оруулдаг.Монголын арми цэргүүдийн сахилга бат дайснаасаа ялгаатай байдаг. Монголын эзэнт гүрний удирдлага зохион байгуулалттай сайн сургагдсан хуч чадлыг хурдан төвлөрүүлхэд хангагдсан байсан. Дээд зэргээр бэлтгэгдсэн цэргүүд нь эсрэг талын олон армиудтай харьцуулхад хурдан шуурхай байсан. Түүнээс гадна монголийн цэргүүд  хоолгүй олон хонож чаддаг байсан нь армийн хөдөлгөөнийг хурдан явуулдаг байсан. Бие биетэйгээ харилцах харилцаа нь сайн зохион байгуулалттай байсан. Тэд нар ан хийж нэг ч амьтнийг алдахгуйгээр бүгдийг нь алдаг байсан.
Засгийн газар болон хууль
Чингис хаан ЯСА гэдэг нэртэй хууль боловсруулж тэрийг нь монголын эзэнт гүрэн удирдлагадаа ашигладаг байсан. Энгийн хун язгууртан хүний эрх бараг адилхан байсан. Чингис хаан мөн хатуу шийгтэх хуулиуд оруулсан. Ерөнхийдөө монголын эзэнт гүрний салхилга бат маш хатуу байсан учир аюулгүй сайн удирдлагатай байсан. Европийн аялагчид монголын эзэнт гүрний хүмүүсийн хатуу зохион байгуулалтыг хараад гайхдаг байсан.Монголын генерал удирдагчдийг ардчиллын үндсэн дээр байгуулсан гавъяаг нь харгалзаж томилдог байсан. Иргэдийн эд хөрөнгийг хулгайлхыг хатуу хориглодог байсан. Монголийн удирдагчид дотоодын ба гадаадын улс төрийн байдлийг ярилцхаар их хаантай уулздаг байсан. Чингис хаан хүмүүсийг бурхан шүтэх явдлыг чөлөөтэй болгосон. 20 зууны зарим түүхчид Чингис хааны цэргийн стратеги маш сайн байсан гэж үздэг.
Ангилал:Монголын түүх
Ангилал:Эртний Монголын түүх
Ангилал:Монгол угсаатны түүх
Нийтийн хэвлэл мэдээлэл

Нийтийн хэвлэл мэдээлэлийн хэрэгсэл нь бүх хэвлэл мэдээлэлийн холбоо технологийг багтаасан бөгөөд үүнд:
-интернэт-телевиз
-радио
-сонин
-кино хамаардаг.

1950 оноос хойш улс орнуудад үйлдвэржүүлэлтийн маш өндөр түвшинд хүрсэн ба олон нийтийн харилцаа холбооны кино, телевиз, радио улс төрийн гол түлхүүр үүргийг гүйцэтгэдэг байсан. 
Сүүлийн үед судалгаагаар хэвлэл мэдээлэлийн хэрэгсэлийн өмчлөлийн төвлөрөл ихсэж байгаа нь олон тооны хэвлэл мэдээлэлийн хэрэгсэлүүд хэдхэн тооны фирмүүдийн гарт байгааг харуулж байна.

=Түүх=

Нийтийн хэвлэл мэдээлэлийн үг хэллэг нь1920 оод оноос хэрэглэгдэж эхэлсэн гэвч өнгөрсөн ирээдүйн зарим зүйлсрүү чиглүүлэх их үүсвэр болж байсан. XV зууны сүүлээр хэвлэх үйлдвэр нь зарим талаар харилцаа холбооны маш том анхны хэлбэр болон өссөн.

## Сонин
1800 аад оны эхэн үед Зүүн Америкийн нэгдсэн улсад түргэн эргэлттэй сонингууд өсөн нэмэгдсэн.
Өндөр хурдны олшруулагч машин зохион бүтээгдэхэд боломжийн хийгдсэн. Сонин хийх нэг талдаа илүү арга хэрэгсэл байсан. Эхлэсэнээсээ хойш өндөр эргэлтийн сонингууд олон нийтийн үзэл бодлын хэрэгсэл байсаар ирсэн.

## Цахилгаан шуудан
1840 онд анхны цахилгаан шуудан боловсрогдон онцгой тээврийн харилцаа зөвшөөрөгдсөн. Илүү их зайнаас нэн даруй захиа илгээх боломж олгогдсон. 

## Кино
Кино театрт нь 1894 онд том хэмжээний үзүүлбэрийн салбар бас кино зар сурталчилгааны үзүүлбэрээр эхэлсэн.

## Радио
1920 онд Америкийн нэгдсэн улсад анхны радио зар сурталчилгаа эхэлсэн. 

## Телевиз
Олон түмэнд зориулагдсан анхны телтэвизийн мэдээ дамжуулагч нь 1636 онд Герман болон Британийн нэгдсэн улсад эхэлсэн. Байнгын олон нийтийн телевизийн мэдээ дамжуулагч нь 1948 онд Америкийн нэгдсэн улсад эхэлсэн ба алиалагч Milton Berle, Arturo Toscanini гэх хүмүүс хөтөлж эхэлсэн.

## Өнөөгийн хөгжил дэхь улс төрийн үүрэг
50аад оноос хойш олон нийт кино театр, радио телевизээс л мэдээлэл авдаг болжээ. Үүнээс үзэхэд орон нутагт их хэмжээний үйлдвэржүүлэлт явагдаж, орон нутаг өөрөө харилцаа холбоогоо удирддаг болсон. 
Олон нийтийн хэвлэл мэдээлэлийн хэрэгсэлийн иргэдийн үзэл бодол, нийгмийг харах хандлагыг өөрчлөгддөгийг илэрхийлж байна.Мөн тэд өөрсдийн мэргэжилээр (Орчуулгаар эсвэл мэдээлэлээр) Орчин цагийн соёл, үнэ цэнэ, үндэстэний итгэл үнэмшилд хүчтэй нөлөөлдөг. Тэгэхээр тэд бодит байдлыг яаж ч хүссэнээрээ өөрчилж чадахнээ.

=Зорилго=

•	Өмгөөлөл: Пүүс болон бизнесийн өмгөөлөл
Энэ нь барааг сурталчлах, худалдаа наймаа, олон нийтийн харилцаа, улс түрийн харилцаануудыг хамарч чаддаг. 

•	 Үзүүлбэр(Entertainment)
Жүжиг, хөгжим, спорт гэх мэт уламжлалт тоглолтууд, зууны сүүлээс бичлэг компьютерын тоглоомууд

•	 Олон түмний үйлчилгээний мэдээ  

=Технологи-Аргачлал=
Цахилгаан, хэвлэх холбоо хэрэгсэл нь өргөн дэлгэр олон аргачлалаар
хэрэглэгддэг. Эдгээрт мэдээ дамжуулагч,кино, интернет, блогууд, хэвлэлийн ажил ордог.
Олон жишээ нь гэвэл олон төрлийн бичигдсэн диск, касет-XX зуун
Бусад хэрэгсэл нь гар утсархуу бөгөөд завсарлагааны түргэн мэдээ, богино хошин шогийн үзүүлбэр, зурхай, сэрэмжлүүлэг, тоглоом, хөгжим зэрэг зарлалд ашиглагддаг.
Олон Улсын Шүүх

**Олон Улсын Шүүх** (, ) нь Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын 6 гол байгууллагын нэг юм. Тус шүүх нь улс орнуудын хооронд гарсан маргааныг олон улсын эрх зүйд үндэслэн зохицуулж, олон улсын хууль эрх зүйн асуудлаар зөвлөмж гаргадаг.

Олон Улсын Шүүх нь Үндэстнүүдийн Лигийн "Олон улсын байнгын  шүүх"-ийн үйл ажиллагагааг залгамжлан, 1945 онд НҮБ -ын дүрмээр байгуулагдсан.

## Цахим холбоос 
* Олон Улсын Шүүхийн албан ёсны цахим хуудас (англиар)

шүүх
шүүх
шүүх

Ангилал:1945 онд байгуулагдсан
Политеизм

дэх Эртний Египетийн бурхадын зураг]]

**Политеизм** гэдэг нь олон бурханд сүсэглэн бишрэх Бурханы орон нь олон дарь эх, охин тэнгэр бусад бурхдаас тогтдог гэж үздэг үзэл юм. Политеизмын эсрэг цорын ганц Бурхан байдаг гэх үзлийг монотеизм гэнэ. 

Политеизм бол Хүрлийн үе,Төмрийн үеийн туршид нийтлэг шашны үзэл байсан бөгөөд цаашлаад тэнхлэгийн үеээс эхлэн Монотеизм Паптеизм болон Атеизм болон хөгжсөн. Энэ нь сонгодог эртний түүхэн дэх шашинууд ялангуяа Грекийн Политеизм, Ромын Политеизмийг тодорхойлоход хэрэглэгддэг. Политеизм нь бурханыг шүтэх үзлийн нэг төрөл юм. Бурханыг шүтэх үзлийн дотроос Монотеизм нь ганцхан бурханд итгэдэгээрээ ялгардаг. Политеизм хэргийн тусгайлсан нэг сахиусан бурхан ивээн тэтгэж байдаг бол Политеизм бэлэн катенотестүүд өөр өөр ажил үйлсийн сахиусууд өөр өөр цаг үед хариуцна гэж үздэг. Еврей,христийн,лалын шашнууд нь монотеист шашин бөгөөд түүхийн үе дэх бусад шашнууд нь политеист юм. Олон бурханыг нэг дээд бурхан эсвэл хүчирхэг бурхадаас бүрдэх жижиг бүлэг ноёрхдог. Бурхад тэнгэрийн, далайн гэх мэт байгалийн сүр хүчнээс эсвэл хайр, дайн, гэрлэлт, урлаг зэрэг хүний болон нийгэмийн үүргийг хүлээсэн хийсвэр төсөөллөөс бий болдог. Олон шашинд тэнгэр бурхан нь маш хүчирхэг бөгөөд бүхнийг мэдэгч байдаг ба газар шорооны охин тэнгэр төрөлт болон үржил шимт байдалтай холбоотой байдаг гэж үздэг. Үхэл болон тамын бурхад мөн чухал үүрэгтэй байдаг. 

Түүхэн политеизмийн тоонд Шумерийн бурхадууд, Египетийн бурхадууд, эртний Грекийн шашны бурхад, Ромын бурхад орно. Хожмын сонгодог политеизмийн тоонд Герман,Скандиновын шашин, Аесир ба Ванер, Африкийн Еруба шашин, уугуул Америкчуудын Аутекүүдийн бурхад гэх мэт болон өөр олон жишээг дурдаж болно. Өнөө үед политеист шашныг ихээр сонирхон судлах болж, Өрнийн соёл иргэншил, домог судлал, түүх судлалын салшгүй нэг хэсэг болжээ. Домог судлалд бурхныг дүрслэхдээ зөрчилдөж байсан баримтууд олддог бөгөөд эдгээрт домог ба бодит ертөнцийн зүйлсийг хольж дүрслэн зурсан нь онцлог юм. Энэтхэг-Европын өмнөх шашны гол санаа нь Энэтхэг-Европын шашинтай гарал нэгтэй ба энэ шашны гол санаа нь байгалийн бурхдыг шүтэх байсантай мөн холбоотой. Политеизмийг үндсэн 2 үед хуваан үечилдэг. 1. Хүрлийн үеээс сонгодог эртний үе -Эртний Ойрх Дорнодын шашинууд -Эртний Египетийн шашин -Семитийн шашин(Ойрхи дорнод, Хойд Америк) -Энэтхэгийн Ведийн шашин 2.-Эртний Грекийн шашин -Эртний Ромын шашин -Кельтийн политеизм


Ангилал:Шашны гүн ухаан
Харанга 20 жилийн ойн тоглолтууд

8 сард - Монгол орноо тойрон тоглолт хийсэн  9 сарын 23нд - Haranga and All stars  9 сарын 24нд - Оркестртой unplugged concert  9 сарын 25нд - Best of Haranga  10 сард Солонгост  12 сард АНУ-д  2010 оны 3 сард Европт 20 жилийн ойн тоглолтуудаа хийсэн.

Ангилал:Харанга
Итгэлийн Дашдорж

**Итгэлийн Дашдорж** (монг. Итгэл хамба) нь (1852–1927) Буриадад буддын шашны хамба лам байсан ба өөрийн бясалгалаар хагас занданшуулсан биеэрээ шашны ба шинжлэх ухааны салбарын анхаарлыг татсан юм. 

Хамба лам Дашдорж нь 1852 онд төрж, 16 наснаасаа Буриадын Агын дацанд сууж шашны гүн ухаан ба эмнэхүйн ухаанд суралцажээ. 1911 онд түүнийг Хамба лам Бандид цолд дэвшүүлж, бүх Буриадын шашны тэргүүнээр сонгожээ. 1913-1917 онуудад Дашдорж хамба Оросын Хаант засаглалын нэр нөлөө бүхий шашны зүтгэлтнээр тодорч, 1917 оны 3 сарын 19-нд Оросын хаанаас Гэгээн Станиславын одон хүртжээ. Дашдорж нь Романовын гэр бүлийн хүрээлэлтэй ойр дотно байж, Санкт Петербургт анхны буддын дацан байгуулахад чухал нөлөөг үзүүлжээ. 

Хамба лам Дашдорж нь дэлхийн 1-р дайны үед Оросын армид хандив цуглуулах, эмнэлэг байгуулах зэргээр идэвхтэй тусалж, Гэгээн Аннагийн одонгоор шагнуулж байжээ. 

## Гэрээс ба дараахь амьдрал
1926 онд Дашдорж бусад лам нартаа Буриад ба Оросыг орхиж явахыг зөвлөж, өөрөө Буриаддаа үлдэхээр шийджээ. Жилийн дараа 75 насандаа сүмийнхээ лам нарт өөрийгөө бие барах болсноо дуулгаж, шашны тусгай бясалгалыг бусдадаа хамт хийхийг хүссэн боловч бусад лам нар татгалзаж, өөрөө ганцаараа бясалгалаа хийж сүүлд бусад нь нэгдэж удалгүй Итгэл хамба бясалгасан байдлаар өөд болжээ.

Дашдорж хамба өөд болохдоо өөрийг нь бадам-лянхуа суусан байдлаар оршуулахыг захисан байна. Түүний гэрээсээр хэдэн жилийн дараа өөрийг нь оршуулгаас нь гаргаж сүсэгтэн олонд үзүүлэх ёстой байжээ. Гэвч тухайн цагийн Зөвлөлтийн комунист засгийн шашныг устгах бодлогоос болж Буриадын лам нар 1955, 1973 онуудад түүний шарилыг нууцаар гаргаж үзэхэд бие нь бараг занданшаагүй байсан нь үл тайлагдах оньсого болжээ. 2002 оны 9 сарын 11-нд Дашдорж хамбын шарилыг Оросын буддын шашины тэргүүний оролцоотойгоор ил гаргаж Ивэлгийн дацанд байрлуулсан нь өдгөө сүсэгтэн олны ихээр очдог газруудын нэг болжээ. 

Ангилал:Оросын буддын шашны лам
Ангилал:Важраяна буддын шашны хүн
Ангилал:Мумий
Ангилал:Гэгээн Аннагийн одон шагналтан
Ангилал:Оросын Гэгээн Станислав одон шагналтан
Ангилал:Эрдэнийн Очир одон шагналтан
Ангилал:Буриадын хүн
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1852 онд төрсөн
Ангилал:1927 онд өнгөрсөн
Эрэлт

Эдийг засаглах ухаанд **Эрэлт** (Англи: *demand*; Орос: *спрос*) гэдэг нь худалдан авах чадвараар баталгаажсан хэрэгцээг хэлнэ. Тодруулвал,
ямарваа нэг эдийг (бараа бүтээгдэхүүн) авах хүсэлтэй, үнийг нь төлөх чадвартай, яг одоо төлөхөд бэлэн байх үед эрэлт үүснэ. 

Эрэлтийн хуулийг дийлэнхдээ доош гүдгэр зурагдах эрэлтийн муруйгаар эдийн засагчид шинжилдэг. Ихэвчлэн эдийн үнэ, эрэлтийн хэмжээ хоёр урвуу хамааралтай байх (хэрвээ үнэ буурвал эрэлт нь өсдөг гэх) ерөнхий хандлагаас шалтгаалж хавтгай дээр зүүн доош гүдгэр зурагддаг. Заримдаа худалдан авагчийн сэтгэл ханамжаас шалтгаалж зарим бараа бүтээгдэхүүний эрэлтийн муруй дээшээ гүдгэр зурагдах нь байдаг.

## Эшлэл 
Ангилал:Микро эдийн засаг
Ангилал:Макро эдийн засаг
Чингийн захиргаадалтын үеийн монгол

## Чингийн захиргаадалтын монгол
Монголын эрх мэдлийг гартаа авсанаар Чингийн төр Халхын хошуудыг дөрвөн аймагт хуваах болсон. Үүнд:
Түшээт хан аймаг, Засагт хан аймаг, Сэцэн хан аймаг, мөн Сайн ноёны аймгууд багтана. Ойрдоос Ховдод бүс нутгийг өргөтгөн нутагшуулж Төгс хүлэг далай хан аймаг ба Үнэн зоригт хан аймаг болгон хуваав. Хошууны эзэд аймгийн чуулганыг бүрдүүлж чууланаас аймгуудыг захирдаг байсан. Чингийн төрөөс Хошууны захирагчиар дамжуулан чуулганы даргыг (чуулганы дарга конгрессыг ахлан удирдана) томилдог байсан.
Чингийн эзэн хаад монглын язгууртнуудын захирч буй хошуудаас урт хугацааны цэргийн албанд элсэх цэргийн албан хаагч тэдний цэрэг болон Эзэн хааны хөдөлгөөнт цэргийн нөөцийг болох хүмүсийг хайн хошуудын хүмүүсийг эрхшээлдээ оруулан үүмээн самуун дэгдээдэг байжээ.
Эзэн хаанаас тухайн цэргийн албаныханд шагнал урамшуулал харамгүй хүртээдэг байсан ба Чингийн эзэн хаан зарим тохиолдолд гойд гарамгай гавъя гаргасан хүнд  алпар хүнд хүндлэлээс гадна гүнтэйгээч хуримлуулж байжээ.Харин алдаа гаргасан эсвэл захирамж биелүүлэхгүй тохиолдолд олноор маш хүнд шийтгэдэг байжээ.  
Хамгийн хүндрэлтэй нь харийн мөлжигчид мэдлэг хомс хүмүүсийг ашиглан эрхэндээ оруулж Монголын хар ажилчид болгодог байв. Тэд ядуурахыг хүлээн маш их морь болон малыг  идшэнд бэлтгэн цэргийн албанд өгөх үйл ажиллагаа зохион байгуулдаг байжээ.Монголын нийгэм эхний үед  Чингийн хаант засаглалын  дээрх нөлөөтэйгөөр нийгмийн давхраа хоёрдугаар Чингийн засаглалыг даган ангит нийгэмээс феодалын нийгэм, феодол эзэнээ даган, феодол цэргийн алба мөн захирагчтай болсон.
Дээр дурьдсан нийгмийн давхрааны гурван хэлбэр: албат-дунд давхраа, хамжлага-доод давхраа, хошууны захирагч, тайж, шавь, хутагт, сахил хүртэгсэд- дээд давхраа. Чингийн төр Монголын  нүүдлийг хязгаарлахыг хичээсэн мөн Монголд хятадад Монгол хятадын хооронд гэрлэхийг хориглосон байдаг.
Дуайт Ховард

**Дуайт Дэвид Ховард** (, *1985 оны арванхоёрдугаар сарын 8-нд Жоржиа мужийн Атланта хотод төрсөн*) — Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд Үндэсний Сагсан Бөмбөгийн Холбооны (НБА) Шарлотт Хорнетс багийн төвийн бүсийн тоглогч юм. Түүнчлэн хүчний довтлогчийн байрлалд тоглодог бөгөөд Өмнөд Атлантагийн Христийн сургуулийг төлөөлөн 2004 оны драфтын нэгээр гарч Мэжикт элссэн түүхтэй.

## Товчхон
Бүх оддын тоглолтонд таван удаа оролцож, Бүх НБА-гийн багт таван удаа сонгогдож, Бүх НБА-гийн хамгаалалтын багийн гишүүн, НБА-гийн Оны шилдэг хамгаалалтын тоглогчоор гурван удаа шалгарч, самбараас бөмбөг авалт, бөмбөг таслалт, нийт шидэлтийн хувь болон торгуулийн шидэлтийн хувиараа тус тус лигийн туршид үнэмлэхүй амжилт үзүүлж байсан "Супермэн" хочит тэрээр дивизионд гурван удаа, конференцид нэг удаа түрүүлж, улмаар 2008 оны НБА-гийн Слам Данкийн аваргаар шалгарч байв.

2008 оны олимпын наадамд Нэгдсэн Улсын шигшээ багийн гарааны бүрэлдэхүүнд багтаж алтан медаль хүртсэн.

 багийн Коби Брайантын шидэлтийн эсрэг]]

## Эшлэл
* Албан ёсны цахим хуудас
* 

Ангилал:1985 онд төрсөн
Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин
Ангилал:АНУ-ын олимпын аварга
Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн төвийн тоглогч
Ангилал:Хьюстон Рокетс багийн тоглогч
Ангилал:Америкчууд
Жорж Годдард

**Жорж Годдард** (, 1903 оны арванхоёрдугаар сарын 20 – 1987 оны гуравдугаар сарын 24) нь Английн хөлбөмбөгчин бөгөөд 1920-1930-аад оны үед довтлогчийн бүсэд идэвхитэй тоглодог байв. Тэрээр Куинз Парк Рейнжерс багийн түүхэнд *186* гоол оруулсан амжилтаараа бичигдсэн эрхэм юм. Зүүн өмнөд Английн Суррей каунтигийн Гомшелл хотод төрсөн байна.

Ангилал:Английн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Куинз Парк Рейнжерс багийн тоглогч
Ангилал:Брентфорд багийн тоглогч
Ангилал:Англичууд
Ангилал:1903 онд төрсөн
Ангилал:1987 онд өнгөрсөн
Жои Бартон

**Жозеф Энтони (Жои) Бартон** (; 1982 оны есдүгээр сарын 2-нд  хотод төрсөн) — Английн хөлбөмбөгчин бөгөөд «Куинз Парк Рейнжерс» багт хагас хамгаалагчаар тоглодог.

## Замнал 
Жои Бартон 2008 онд танхайн хэргээр зургаан сарын хорих ялаар шийтгүүлж байлаа. 

2011 оны наймдугаар сард «Куинз Парк Рейнжерсийн» эгнээнд нэгдсэн.
## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
* 
* Профайл
* Joey Barton, footballeur 2.0Article on Carnet Sport

Ангилал:1982 онд төрсөн
Ангилал:Английн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч
Ангилал:Манчестер Сити багийн тоглогч
Ангилал:Ньюкасл Юнайтед багийн тоглогч
Ангилал:Олимпик Марсель багийн тоглогч
Ангилал:Куинз Парк Рейнжерс багийн тоглогч
Ангилал:Их Британичууд
Ангилал:Англичууд