Европын Холбоо

**Европын Холбоо** (**ЕХ**) нь Европт үндсэндээ байрладаг 27 гишүүн улсаас бүрдсэн үндэстэн дамнасан улс төр, эдийн засгийн нэгдэл юм. Холбоо нь нийт 4,233,255 км2 газар нутагтай, нийт хүн ам нь 449 сая гаруй гэсэн тооцоололтой. ЕХ-г ихэвчлэн холбоо, конфедерацийн аль алиных нь шинж чанарыг хослуулсан өвөрмөц улс төрийн байгууллага гэж тодорхойлдог.

2020 онд дэлхийн хүн амын 5.8%-ийг эзэлдэг ЕХ-ны гишүүн орнууд 2022 онд 16.6 их наяд долларын нэрлэсэн дотоодын нийт бүтээгдэхүүн (ДНБ) үйлдвэрлэсэн нь дэлхийн нэрлэсэн ДНБ-ий ойролцоогоор зургаагийн нэгийг бүрдүүлсэн байна. Болгараас бусад ЕХ-ны бүх улсын НҮБ-ын Хөгжлийн Хөтөлбөрийн дагуу Хүний хөгжлийн индекс нь маш өндөр байдаг. Үүний тулгын чулуу болох Гаалийн холбоо нь зөвхөн улсууд нэгдсэн байдлаар ажиллахаар тохиролцсон асуудлаар бүх гишүүн улс орнуудад мөрдөгдөж буй стандартчилсан хууль эрх зүйн орчин, хууль тогтоомжид суурилсан дотоод нэгдсэн зах зээлийг бий болгох замыг нээж өгсөн. ЕХ-ны бодлого нь дотоод зах зээл дэх хүмүүс, бараа, үйлчилгээ, хөрөнгийн чөлөөт хөдөлгөөнийг хангахад; шударга ёс, дотоод хэргийн чиглэлээр хууль тогтоомж гаргах; худалдаа, хөдөө аж ахуй, загасны аж ахуй, бүс нутгийн хөгжлийн талаар нэгдсэн бодлого баримтлахад чиглэгддэг. Шенгений бүс дотор зорчиход паспортын хяналтыг цуцалсан. Евро бүс нь эдийн засаг, мөнгөний холбоог бүрэн хэрэгжүүлсэн, еврог ашигладаг ЕХ-ны 20 гишүүн орноос бүрдсэн бүлэг юм. Гадаад, аюулгүй байдлын нэгдсэн бодлогоор дамжуулан холбоо нь гадаад харилцаа, батлан ​​​​хамгаалах салбарт өөрийн үүргийг хөгжүүлсэн. Холбоо нь дэлхий даяар байнгын дипломат төлөөлөгчийн газруудтай бөгөөд НҮБ, Дэлхийн Худалдааны Байгууллага, Их долоо, Их Хорьд өөрийгөө төлөөлдөг.

ЕХ нь иргэншлийн хамт Маастрихтын гэрээ 1993 онд хүчин төгөлдөр болох үед байгуулагдсан бөгөөд 2009 онд Лиссабоны гэрээ хүчин төгөлдөр болмогц олон улсын хуулийн этгээд болсон. Холбооны эхлэлийг 1948 онд орчин үеийн Европын нэгдэлийн эхлэл болох Дотоод зургаан улс (Бельги, Франц, Итали, Люксембург, Нидерланд, Баруун Герман) болон Барууны Холбоо, Рурын олон улсын удирдлага, гэрээгээр байгуулагдсан Европын Нүүрс, Гангийн Нийгэмлэг, Европын Эдийн Засгийн Нийгэмлэг, Европын Атомын Энергийн Нийгэмлэгээс эхэлж болно. 1973-2013 оны хооронд 22 улс нэгдэн орсноор эрх мэдлийн хувьд хууль ёсны залгамжлагч нь ЕХ болох эдгээр байгууллагууд улам бүр томорч, бодлогын талбаруудыг эзэмшсэнээр эрх мэдэлтэй болсон.

2012 онд ЕХ Нобелийн энх тайвны шагнал хүртсэн. Нэгдсэн Хаант Улс 2020 онд ЕХ-ноос гарсан цорын ганц гишүүн орон болсон; 10 улс ЕХ-нд элсэх хүсэлтэй эсвэл хэлэлцээ хийж байна.

## Гишүүн орнууд 
Одоогийн байдлаар Европын холбоонд бүртгэлтэй орнууд: Австри, Бельги, Болгар, Унгар, Герман, Грек, Дани, Ирланд, Испани, Итали, Кипр, Латви, Литва, Люксембург, Мальта, Нидерланд, Польш, Португал, Румын, Словак, Словени, Финланд, Франц, Хорват, Чех, Швед, Эстони зэрэг орнууд багтдаг

## Гол үйл явдлууд
* 1951 — Европын Нүүрс Гангийн Нийгэмлэг бий болсон Парисын Гэрээ байгуулсан. 
* 1957 — Европын эдийн засгийн нийгэмлэг /ЕЭСН/ болон Евратом байгуулсан Ромын Гэрээнд гарын үсэг зуржээ. 
* 1973 — Европын эдийн засгийн нийгэмлэг анхны өргөжилт.  ( Дани, Ирланд, Их Британи нэгдэж орсон).
* 1978 — Европын валютын систем бий болсон. 
* 1979 — Европын Парламентын анхны бүх европын сонгууль болсон. 
* 1981 — Грек Улс нэгдэж орсон. 
* 1985 — Шенгений Хэлэлцээр байгуулсан. 
* 1986 — Испани, Португали нэгдэж орсон.
* 1986 — Европын нэгдсэн гэрээ- Европын Холбоо байгуулах анхны эрх зүйн баримт бигчүүд гарсан. 
* 1992 — Маастрихтын Гэрээ байгуулж Европын эдийн засгийн нийгэмлэгийн үндсэн дээр Европын Холбоо байгуулсан. 
* 1995 — Австри, Финлянд, Швед нэгдэн орсон. 
* 1999 — Европын нэгдсэн валют буй болсон бөгөөд -"Евро" -г 2002 оноос эргэлтэнд оруулсан. 
* 2004 — Чех, Унгар, Польш, Словак, Словени, Эстони, Латви, Литв, Кипр, Мальта зэрэг орнууд нэгдэн орсон. 
* 2007 — Лиссабон хотод Өөрчлөн шинэчлэх тухай Гэрээнд гарын үсэг зурсан. 
* 2007 — Болгар, Румын улс ЕХ-д нэгдэж орсон.
* 2013 — Хорват Улс нэгдэж орсон. 
* 2020 — Их Британи Европын Холбооноос гарсан.

]]

## Тэмдэглэл
## Эх сурвалж 
## Цахим холбоос 
* EUROPA – Албан ёсны нэгдсэн цахим сүлжээ
* Европын холбооны байгууллагууд
* Хороо
* Зөвлөл
* Шүүх
* Парламент
* Агентлагууд
* EUR-Lex – Европын холбооны хуулиуд


Ангилал:1993 онд байгуулагдсан
Ангилал:Олон улсын улс төрийн байгууллага
Ангилал:Улс төрийн систем
Ангилал:Чөлөөт худалдааны бүс
Ангилал:Европын байгууллага
Ангилал:Энхтайвны Нобелийн шагналтан
Ангилал:Олон улсын байгууллага