Юн Сок Ёл

**Юн Сок Ёл** (солонгос. 윤석열; англи. Yoon Suk-yeol, 1960 оны 12-р сарын 18-нд Сөүл хотод төрсөн)- Өмнөд Солонгосын улс төрч, 2022 оны 5-р сарын 10-нд тангараг өргөж БНСУ-ын 20 дахь Ерөнхийлөгч болсон. 

## Намтар 
Юн Сок Ёл 1960 онд Сөүлийн Сеодэмүн-гу хотын Ёнхуй-донг хотод төрсөн. Түүний эцэг Юн Ки Жунг тэтгэвэртээ гарсан багш, Ионсей их сургууль, Хитоцүбаши их сургуулийг төгссөн, дараа нь Солонгосын статистикийн нийгэмлэгийг үүсгэн байгуулж, одоо БНСУ-ын Үндэсний Шинжлэх Ухааны Академийн жинхэнэ гишүүн. Түүний эх Ганнён хотод төрсөн бөгөөд Эвха эмэгтэйчүүдийн их сургуульд багшилж байгаад гэрлэсний дараа энэ албан тушаалыг орхисон байна. 

Юн Чунгам ахлах сургуульд (Choongam School) сурч, Сөүлийн Үндэсний их сургуульд хуулийн чиглэлээр суралцсан. Кванжүгийн бослогын дараахан Юн болон түүний хамтрагчид бүгд найрамдах улсын ерөнхийлөгч Чун Ду Хванд цаазаар авах ял оноохыг шаардсан яллагчийн үүрэг гүйцэтгэсэн зохиомол шүүх хурал хийжээ. Шүүх хурлын дараа Юн Канвондо муж руу зугтсан.

1982 онд Юн хараа муу гэдэг шалтгаанаар цэргийн албанаас чөлөөлөгдсөн байна. Юн сүүлд үүнээс болж жолооны үнэмлэх авч чадаагүй гэж мэдэгдсэн байна. 

Юн их сургуульд 4 дэх жилдээ хуульчийн шалгалтын эхний хэсэгт тэнцсэн ч хоёрдугаарт тэнцээгүй байна. Тэрээр дараагийн есөн жилийн турш бүтэлгүйтсэн хэвээр байв. Түүний бүтэлгүйтсэн оролдлогуудын шалтгаан тодорхойгүй байгаа ч ерөнхийлөгчийн эсрэг хийсэн шат шатны шүүх хурлаас болсон гэж үздэг байна. Эцэст нь тэрээр 1991 онд хуульчийн гэрчилгээгээ авсан юм.

## Прокурор байх үе 
Юн 1994 онд Дэгү хотын прокурорын газраас ажлын гараагаа эхэлсэн. Авлигатай холбоотой хэргийг шалгадаг Тусгай газар, Мөрдөн байцаах төв газрыг тэргүүлж байсан. 1999 онд тэрээр Ким Дэ Жунгийн Засгийн газрын хүнд сурталтнууд эрс эсэргүүцэж байсан ч авлигын хэрэгт холбогдсон Комиссарын туслах Пак Хи Воныг баривчилжээ.

2002 оны 1-р сард тэрээр "Бэй, Ким, Ли" нарын өмгөөлөлийн газар богино хугацаанд ажилласан боловч өөрийгөө энэ албан тушаалд тохирохгүй гэж үзээд орхисон. Тэрээр прокуророор буцаж ирээд Ерөнхийлөгч Ро Му Хёныг дэмжигч Ан Хи Жонг, Кан Гым Вон зэрэг хүмүүсийг ялласан. 2006 онд тэрээр Жун Монгуг Хьюндай Мотор компанийн хээл хахуулийн хэрэгт хамсаатан хэмээн саатуулжээ. 2008 онд тэрээр ерөнхийлөгч Ли Мён Бактай холбоотой BBK-ийн хувьцааны ханшийг өөрчилсөн хэргийг мөрдөн шалгах бие даасан хуулийн багт ажиллаж байсан.

Дараа нь Юн Тусгай прокурор Пак Ён Сүгийн багийнхныг 2016 онд Чой Сун Силийн дуулиан шуугиантай холбоотой хэргийг мөрдөн шалгах ажиллагааг удирдан явуулсан бөгөөд үүнд Самсунг компанийн дэд дарга Ли Жэ Ён болон Солонгосын тухайн үеийн Ерөнхийлөгч Пак Гын Хэ нар оролцжээ. Улмаар энэ дуулиан 2016 оны арванхоёрдугаар сард тус улсын ерөнхийлөгчийг огцруулахад хүргэсэн.

2017 оны тавдугаар сарын 19-нд шинээр сонгогдсон Ерөнхийлөгч Мүн Жэ Ин Юныг Сөүл хотын төв дүүргийн прокурорын газрын даргаар томилов. Хоёр ерөнхийлөгч асан Ли Мён Бак, Пак Гын Хэ, мөн БНАСАУ-ын дарга асан гурван дарга, Ерөнхий шүүгч асан Ян Сонг Тэ болон түүнийг ажиллаж байх хугацаанд нь бусад 100 гаруй албан тушаалтан, бизнесийн удирдагч асан хүмүүсийн эсрэг буруутгаж байгаа юм. Тэрээр мөн Самсунг дахь нягтлан бодох бүртгэлийн луйврын мөрдөн байцаалтыг удирдаж байсан.

## Ерөнхий Прокурор 
Тэрээр 2019 оны 6-р сарын 17-нд Мүн Му Илийн оронд Ерөнхий прокуророор томилогдов. Түүнийг нэр дэвшихийг эрх баригч "Ардчилсан нам"-ынхан талархан хүлээн авчээ.

Юн янз бүрийн дуулиант хэрэгт холбогдсон Хууль зүйн сайд Чо Кукийг шалгаж байжээ. Түүнийг яллах шийдвэрийг сөрөг хүчнийхэн сайшаан хүлээж авсан ч “Ардчилсан нам” болон дэмжигчид буруушааж байв.

## Ерөнхийлөгчийн сонгууль 
Чо Куктай холбоотой дуулианы дараа Юн 2022 оны сонгуульд ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвших магадлалтай гэж тооцогдож байсан. 2020 оны 1-р сараас хойш санал асуулгад чухал нэр дэвшигчээр тодорчээ. 2021 оны 1-р сард ерөнхийлөгчид нэр дэвших боломжтой бүх хүмүүсийг оролцуулсан санал асуулгад Юн 30.4 хувийн санал авч, эрх баригч "Ардчилсан нам"-ын төлөөлөгч Ли Жэ Мён, Ли Нак Ён нараас илүү байжээ. 

2021 оны 6-р сарын 29-нд Юн 2022 оны ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшихээ албан ёсоор зарлав. Тэрээр долдугаар сарын 12-нд бие даан нэр дэвшихээр Үндэсний сонгуулийн хороонд бүртгүүлсэн. 7-р сарын 30-нд тэрээр консерватив Ардын хүчинд албан ёсоор элсэв. Үүнээс өмнө Юн улс төрийн хувьд бие даасан байсан ч олон нийтийн дэмжлэгийг авч байсан.

Юн Сок Ёл 2021 оны арваннэгдүгээр сарын 5-нд 2022 оны Ерөнхийлөгчийн сонгуульд "Ардын хүч" намаас нэр дэвшихээ албан ёсоор зарлав. Праймеризийн сүүлийн долоо хоногт Юн өрсөлдөгч нэр дэвшигч Хон Жун Пёг дэмжсэн хүмүүсийн өсөлтийг дарсны дараа ялалт байгуулсан юм. Нэр дэвшүүлэхдээ намын гишүүд болон олон нийт дөрөв хоног үргэлжилсэн санал хураалтын үр дүн юм. Юн Сок Ёл 47.85%-ийн санал авсан бол Хон Жүн Пё 41.50%-ийн санал, Ёо Сын Мин 7.47%-ийн санал, Вон Хи Рён 3.17%-ийн санал авчээ.

Тангараг өргөөд Юн Сок Ёл:-"БНАСАУ-ын цөмийн хөтөлбөрүүд нь зөвхөн манай аюулгүй байдал болон Зүүн хойд Азийн аюулгүй байдалд заналхийлж байгаа ч энэхүү аюулыг энхийн замаар шийдвэрлэхийн тулд яриа хэлэлцээний үүд хаалга нээлттэй хэвээр байх болно" гэжээ.

2022 оны 5-р сарын 10-нд болсон БНСУ-ын Ерөнхийлөгч Юн Сок Ёлын тангарааг өргөх ёслолд Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын дарга Я.Содбаатар, БНХАУ-ын дэд дарга Ван Цишань, АНУ-ын дэд Ерөнхийлөгчийн нөхөр Дуглас Эмхофф, Японы Гадаад хэргийн сайд Ёшимаса Хаяаши, Сингапурын Ерөнхийлөгч Халима Якоб, Төв Африкийн Ерөнхийлөгч Фаустин Арчанж Тоуадера, Индонезийн Ерөнхийлөгч асан Мегавати Сукарнопутри нар оролцсон байна.

## Огцруулалт 
2024 оны 12 сарын 3 ны өдөр Юн Сок Ёл Цэргийн онц байдал орон даяар зарлаж бүх хэвлэл мэдээлэл, цуглаан болон хууль тогтоох танхимыг хоригложээ, гэвч БНСУ-ын Үндэсний Ассамблей 3 цагийн дараа онц байдлыг цуцалжээ, 3 цагийн дараа Юн Сок Ёл онц байдлыг цуцлав. 2024 оны 12 сарын 14 ны өдөр Үндэсний Ассамблей Юн Сок Ёлыг Ерөнхийлөгчөөс нь түдгэлзүүлж 2025 оны 4 сарын 4 ны өдөр БНСУ-ын Үндсэн хуулийн цэц албан ёсоор Ерөнхийлөгчийг огцруулж бүрэн эрхийн хугацааг дуусгавар болгосон. Түүнийг төрийн эргэлт хийх гэж оролдсон хэмээн огцруулсан юм.

Ангилал:1960 онд төрсөн
Ангилал:Амьд хүн
Ангилал:Өмнөд Солонгосчууд
Ангилал:Сөүлийн хүн
Ангилал:Өмнөд Солонгосын ерөнхийлөгч
Ангилал:Өмнөд Солонгосын эрх зүйн хүн
Ангилал:21-р зууны улс төрч
Ангилал:20-р зууны эрх зүйч
Ангилал:21-р зууны эрх зүйч