Жозеф Левенсон

**Жозеф Ричмонд Левенсон** (; 1920 оны 6 дугаар сарын 10-нд Бостон хотод төрж, 1969 оны 4 дүгээр сарын 6-нд Номхон далайн эрэг дагуух Рашн Ривэр голд осолдож нас барсан) нь Америкийн хятад судлаач (синолог), Күнзийн шашин, Хятадын сэтгэлгээний өнөөгийн байдлын тухай бүтээлүүдийн зохиогч юм. Тэрбээр түүхч мэргэжлээр анх Харвардын коллежид (1937-1941), төгсөөд (дайны дундуур) Харвардын их сургуульд боловсрол эзэмшсэн. 

1949 онд докторын зэрэг хамгаалсныхаа дараа тэндээ үлдэж Хятадын түүх зааж байжээ. 1951 оноос амьдралынхаа эцэс хүртэл Левенсон Беркли дэх Калифорнийн их сургуульд багшилсан (1960 оноос хойш профессороор ажиллаж байжээ). Левенсоны гол бүтээлүүд нь Хятадад шинэ нийгэм үүсэх, орчин үеийн ертөнцөд тус улсын байр суурийн өөрчлөлт, эдгээр үйл явцад Хятадын сонгодог бүтээлүүдийн гүйцэтгэх үүргийн хоорондын харилцааны асуудлыг тусгасан байдаг. 

Ж.Левенсон хуучин Хятадыг дэлхийн бусад орноос үл хамааран онцгой соёл иргэншил гэж үздэг байсан бөгөөд энэхүү соёл иргэншлийг дэлхийн түүхийн сувагт идэвхтэй оруулах нь үнэмлэхүй зохицуулалт, дидактик шинж чанараа алдаж буй Хятадын үнэ цэнийн хандлагыг үндсээр нь өөрчилдөг гэж үздэг. 

Левенсон Хятадыг дэлхийн соёл иргэншлийн урсгалд оруулах нь түүнийг орчин үеийн хөгжлийн хязгаар руу түлхэж, улс орныг провинционализм ба космополитизмын хоорондох хэлбэлзэлд хүргэх болно гэж маргаж байв (тэрбээр сүүлийнхийг бүх нийтийн нийгэм-улс төрийн хуулийг дагаж мөрдөх гэж ойлгосон). Левенсон соёл иргэншлийн үнэт зүйлсийг түүхийн хувьд харьцангуй гэж үздэг; Энэ үүднээс авч үзвэл, өмнө нь космополит зохион байгуулагч байсан Күнзийн шашин нь Хятад улсыг олон улсын хамтын нийгэмлэгт элсэх явцад саад болох хүчин зүйл болжээ. Түүхч хүний ​​амьдралын туршид түүний бүтээлийг орчин үеийн хүмүүс өөр өөрөөр үнэлдэг байсан: зарим судлаачид түүний Хятадын оюуны өнгөрсөн үеийг шинжлэх оролдлогыг өндрөөр үнэлдэг байсан бол мэргэжилтнүүдийн нэг хэсэг нь эрдэмтний амьдралын туршид ч гэсэн ихээхэн хэмжээгээр үнэлдэг байв. Түүнийг нас барсны дараа Левенсоныг барууны үзэлтэй байр суурь, шаардлагагүй үндэслэлгүй ерөнхий дүгнэлтэд дуртай гэж шүүмжилжээ. Үүний зэрэгцээ, хоёулаа уран зохиол, түүхийн таамаглалд хэт автаж, Левенсоны хэв маягийг мэргэжилтнүүд хүртэл ойлгоход хэцүү байдаг гэж үздэг байв.

Амьдралынхаа туршид Левенсон таван монограф ("Күнзийн Хятад ба түүний орчин үеийн хувь заяа" гурвалыг багтаасан) хэвлүүлсний дараа дөрвөн номыг түүнийг нас барсны дараа хэвлүүлжээ. Үүнээс гадна Жозеф Ричмондын шинжлэх ухааны өв 36 нийтлэл, 22 тоймыг багтаасан болно. Америкийн хятад судлаач (синологич) Пол Коэн Хятадын тухай Америкийн ойлголтыг хөгжүүлэх тухай номдоо (1984 онд хэвлэгдсэн) 1950-1960-аад онд "эвлэрэх ёстой" байсан ч шинэ үеийн синологчид Левенсоны бүтээлд төдийлөн анхаарал хандуулдаггүй гэж тэмдэглэсэн байдаг. Коэн хэлэхдээ, Хүйтэн дайны үед шинжлэх ухааны гараагаа эхэлж байсан Левенсон хоёрдмол утгатай категорийн талаар бодож чадахгүй байсан бөгөөд Хятадын коммунизмыг "илчлэх" ажил нь түүний ерөнхий сэдэв болох хятадуудын мөргөлдөх үйл явцыг ойлгох хоёрдмол утгатай байсан юм. Орчин үеийн барууны соёл иргэншил, энэхүү мөргөлдөөний үр дүнд орчин үеийн хятад соёлыг бий болгосон. Левенсоны цуглуулсан өгөгдөл эсвэл түүний дүгнэлт үнэ цэнтэй биш, харин "түүний тавьсан асуудлууд, түүний тавьсан нөхцөл байдал" чухал байв. Америкийн эрдэмтэн анх өөрөөсөө өмнө өрнөдийн олон хүмүүсийн нэгэн адил япон хэл, соёлыг судалж байсан боловч удалгүй шинжлэх ухааны сонирхлынхоо чиглэлийг Хятад руу шилжүүлсэн юм. Тэрбээр Японы соёлын өвийн нэлээд хэсэг нь Хятадын соёл иргэншлээс эхтэй болохыг олж мэдсэнээр Хятадыг шинжлэх ухааны судалгааны гол сэдэв болгожээ. Амьдралынхаа төгсгөлд Левенсон Хятадын түүхэнд анх татагдсан зүйлийнх нь талаар асуухад Хятадын "өвөрмөц байдал"-д татагдсан гэж хариулсан бөгөөд Өрнөдөд бараг судлагдаагүй байгаа салбар судалгаа "уйтгартай биш" гэж хариулж байжээ.

Ангилал:Хятад судлаач
Ангилал:Бостоны хүн
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1920 онд төрсөн
Ангилал:1969 онд өнгөрсөн