open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Autodesk Inventor

**Autodesk Inventor** нь загварчлах элементээс бүтээгдэх, параметрийн  3D-CAD-Программ бөгөөд үүнийг Autodesk компани хөгжүүлэн борлуулж байна. 3D гэдэг нь огторгуйн загвар буюу моделлыг үүсгэхийг нэрлэдэг. Ингэхдээ тухайн загварыг үүсгэх бүх алхам (элементүүд) болон түүний хэмжээсийн параметр нь ширхэг ширхэгээр оруулан тэдгээрийн хамаарлыг бичиж хадгална. Энэ нь эргээд засвар хийх шаардлага гарахад, буцан хэрэгтэй алхам дээр очиж засвар хийснээр тухайн моделлыг өөрчлөх боломжийг олгодог. Энэхүү зарчим нь мөн эд хэсгийн нийлбэрт хүчинтэй учир механик хөдөлгөөнийг ямар нэг нэмэлт туслах багажгүйгээр дэс дараалалд оруулан бичлэг хийх ч боломжтой.

Шаардлагатай техникийн зураг гаргахын тулд тусгай ажлын алхам хэрэгтэй. Үүний тулд эхлээд үүсгэсэн нэгж эд хэсгийн моделл болон эд ангийн нийлэмжийн моделлуудаа техникийн зураг болгон хөрвүүлэx болон шаардлагатай тэмдэг тэмдэглэгээ эсвэл нэмэлт тайлбар бичиж цаасан дээр хэвлэх боломжтой болгоно. Энэ хөрвүүлсэн зураг нь анхны моделлтэй шууд хамааралтай учир моделл дээр хийгдсэн бүх өөрчлөлт автоматаар техникийн зурагт өөрчлөгдөж байдаг.

## Хэрэглээ
thumb|300px|
Autodesk Inventor нь механикийн зохион бүтээх хийцэд зориулсан тусгай програм учраас ихэвчлэн механик инженер, багаж хэрэгслийн үйлдвэрлэл, нимгэн төмрийн боловсруулалт болон аж үйлдвэрлэлийн байгууламж зэрэгт хэрэглэдэг. Програм нь олон бүрдэл хэсгээс бүтдэг. Үндсэн хэрэглээний Autodesk Inventor програм нь 3D-загварчлалын багцаас бүрдэх ба 3D-загвар болон эд хэсгийн нийлэмжийг параметр холбоост оруулах боломжтой. Өргөтгөлүүд нь тусгай хэрэглээ болон тухайн салбарт зориулсан нэмэлт функцийг хэрэглэх боломжийг олгодог. Инвентороор мөн бодит харагдац бүхий фото зураг боловсруулан гаргах нэмэлт орчин ч бас бий.

Ангилал:CAD-Программ
Ангилал:Механик инженер
Ангилал:Windows программ хангамж
Диамант унадаг дугуйн үйлдвэр

thumb|250px|right|Диамант Загвар 36, Саксон мужийн автомашины музей

**Диамант унадаг дугуйн үйлдвэр ХХК** нь 1885 оноос хойш янз бүрийн нэртэйгээр үйлдвэрлэл явуулж ирсэн бөгөөд үндсэн бүтээгдхүүн нь унадаг дугуй ба үүнээс гадна үзгийн хошуу, нэхмэлийн суурь машин болон хөнгөн төрлийн мотоциклийг үйлдвэрлэдэг. Ардчилсан Герман улс байх үед Диамант ХХК нийт 8 сая гаран унадаг дугуй үйлдвэрлэсэн нь, энэ төрлийн бүтээгдхүүн үйлдвэрлэгч Мифа ХК дараа орж байжээ.

## Түүхэн замнал 
Энэ аж ахуйн нэгж нь анх 1885 онд Невойгтын Фриедрих Вилхелм  (1859-1937) болон түүний ах Невойгтын Вилхелм Фриедрих (1857-1909) нар Хемнитц хотын Райхенбранд дүүрэгт  *Ах дүү Невойгт Райхенбранд/Хемнитц* гэсэн нэртэйгээр бүртгэлээ авч байж.
Анхны цуврал унадаг дугуйны үйлдвэрлэлээ 1895 онд эхэлсэн. 1928 онд Опел ХК худалдаж авсан. Гэхдээ 1930 он гэхэд буцан тусдаа гарч Элите Диамант ХК Сиегмар/Саксон нэртэй болов.
Дэлхийн 2-р дайны дараа улс мэдэлдээ авсан.
Хоёр герман нэгдсэний дараа хувьд гарсан бөгөөд түүнээс хойш швейцарийн Виллигер-Групптэй хамтран үйлдвэрлэлээ явуулж байна.

Ангилал:Германы унадаг дугуй үйлдвэрлэгч
Ангилал:Унадаг дугуй үйлдвэрлэгч
Ангилал:Германы үйлдвэрлэгч аж ахуйн нэгж
Алек Бёркс

**Алек Бёркс** (; 1991 оны долдугаар сарын 20, Миссури, Грандвью) — Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд НБА-гийн «Юта Жаз» багт тоглодог.

## Замнал
Бёркс драфтын №12-оор «Юта Жазад» хуваарилагдсан ба арванхоёрдугаар сарын 9-нд «рүүки» гэрээ байгуулжээ. «Рүүки» жилдээ 7.2 оноо 13.2 минутанд дунджилсан байдаг.

2013/2014 онд 14.0 оноо, 2.7 дамжуулалт, 3.3 самбар 28.1 минутанд дунджилж нийт 78 тоглолтын 12-т гараанд гарчээ.
## Лавлах холбоос
## Гадны холбоос
* Алек Бёркс - НБА
* Алек Бёркс - denverpost.com

Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин
Ангилал:НБА-гийн тоглогч
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн шидэгч-хамгаалагч
Ангилал:Юта Жаз багийн тоглогч
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1991 онд төрсөн
Албанийн ерөнхийлөгч

**Албани улсын ерөнхийлөгч** — Албани улсын (одоогийнхоор БНАлбУ-ын) төрийн тэргүүн.

## Анхдугаар Бүгд Найрамдах Албани Улс (1925–1928) 
# Ахмет Зогу (1925–1928)

## Хоёрдугаар Бүгд Найрамдах Албани Улс (1991 оноос хойш) 
# Рамиз Алия (1991—1992)
# Сали Бериша (1992—1997)
# Режеп Мейдани (1997—2002)
# Альфред Мойсю (2002—2007)
# Бамир Топи (2007—2012)
# Буяр Нишани (2012—2017)
# Илир Мета (2017—одоо)


ерөнхийлөгч
Ангилал:Төрийн тэргүүний жагсаалт
Арменийн ерөнхийлөгч

thumb|Ерөнхийлөгчийн ордон

**Армени улсын ерөнхийлөгч** — Армени улсын төрийн тэргүүн.

## БНАрмУ-ын ерөнхийлөгч (1991 оноос хойш) 
# Левон Тер-Петросян (1991—1998)
# Роберт Кочарян (1998—2008)
# Серж Саргсян (2008—2018)
# Армен Саркисян (2018—одоо)


ерөнхийлөгч
Ангилал:Төрийн тэргүүний жагсаалт
Люк Бэббитт

**Люк Бэббитт** (; 1989 оны зургаадугаар сарын 20, Охайо, Цинциннати) — Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд НБА-гийн «Нью-Орлеан Пеликанс» багт тоглодог.

## Замнал
Бэббитт драфтын №16-гаар «Миннесота Тимбервулвзэд» сонгогдож, Райан Гомесийн хамт «Портленд Трэйл Блэйзерс» рүү Мартелл Уэбстерээр солигдон элссэн. Тухайн багтайгаа 2010 оны долоодугаар сарын 9-нд гэрээлсэн.

2014 оны хоёрдугаар сарын 4-нд «Нью-Орлеан Пеликанстай» гэрээлжээ.

## Лавлах холбоос
## Гадны холбоос
* Профайл - НБА
* Профайл - Nevada Wolf Pack

Ангилал:НБА-гийн тоглогч
Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн жижиг довтлогч
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн хүчний довтлогч
Ангилал:Портленд Трэйл Блэйзерс багийн тоглогч
Ангилал:Нижний Новгород СБ багийн тоглогч
Ангилал:Нью-Орлеан Пеликанс багийн тоглогч
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1989 онд төрсөн
Хажидсүрэнгийн Болормаа

**Хажидсүрэнгийн Болормаа** — Монгол улсын 4 дэх ерөнхийлөгч Цахиагийн Элбэгдоржийн эхнэр, Монгол улсын тэргүүн хатагтай асан.

## Намтар 
Болормаа 1964 онд Улаанбаатарт төрж 47 дугаар дунд сургуулийг дүүргэсэн. Украины Львов хотын Геологийн факультетийн геохимийн ангид суралцан 1982 онд төгсчээ. Мөн тэр үед Ц.Элбэгдоржтой танилцан гэр бүл болсон.

## Лавлах холбоос 
Ангилал:Геохимич
Ангилал:Монголын ерөнхийлөгчийн эхнэр
Ангилал:Украины их сургуулийн төгсөгч
Ангилал:Улаанбаатарын хүн
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1964 онд төрсөн
Тревор Бүүкер

**Тревор Фицжеральд Бүүкер** (; 1987 оны арванэгдүгээр сарын 25, Өмнөд Каролина, Ньюберри) — Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд НБА-гийн «Юта Жаз» багт тоглодог.

## Замнал
Клемсоны коллежийн багт 2007—2010 онд нийтдээ 134 тоглолтонд 12.9 оноо, 7.9 самбар, 1.9 хаалт, 1.7 дамжуулалт 28.4 минутанд дунджилан довтолгоо 55.9%, чөлөөт шидэлт 62.3%, 3 онооны шидэлт 32.3%-тай гүйцэтгэсэн Бүүкер 2010 оны драфтаар «Миннесота Тимбервулвз» багт элссэн шөнөдөө «Вашингтон Уизардст» худалдагджээ. НБА-гийн ажил хаялттай холбоотой 2011 оны наймдугаар сарын 4-нд Израйлийн багтай гэрээлэн аравдугаар сард гэмтлээс улбаалан эх орондоо эгэн ирж, арванхоёрдугаар сард «Уизардстайгаа» нэгдсэн. Тэр 2013/2014 онд 72	тоглолтын 45-д гараанд тоглохдоо 6.8 оноо, 5.3 самбар 21.6 минутанд дунжилж, 55.1%-тай довтолжээ. 

2014 оны долдугаар сарын 21-нд «Юта Жазтай» 10 сая доллараар 2 жил гэрээлэв.

## Лавлах холбоос
## Гадны холбоос
* Профайл - NBA.com

Ангилал:АНУ-ын шигшээ багийн сагсан бөмбөгчин
Ангилал:НБА-гийн тоглогч
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн хүчний довтлогч
Ангилал:Вашингтон Уизардс СБ багийн тоглогч
Ангилал:Юта Жаз багийн тоглогч
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1987 онд төрсөн
Бутаны ван

**Бутаны ван** — Бутан улсын төрийн тэргүүн бөгөөд тус улсын хан. 

## Таван ван 
Ванчиг овогтон 1907 оноос төр барьж байна.

# Өргөн (1907–1926)
# Жигмэд (1926–1952)
# Жигмэддорж (1952–1972)
# Жигмэдсэнгэ (1972–2006)
# Жигмэдгэсэрнамжил (2006–одоо)

Ангилал:Төрийн тэргүүний цол
хан
хан
Сунгалт

**Сунгалт** (томьёоны тэмдэглэгээ: *ε*) нь ачааллын улмаас биетийн уртын өөрчлөлтийн (суналт мөн богиносолт) харьцааг илэрхийлсэн утга (жишээлбэл хүчний нөлөөгөөр эсвэл температурын өөрчлөлтөөр) юм.

Хэрэв биетийн хэмжээс нь томорч байвал **эерэг сунгалт** (сунах), эсрэгээрээ бол **сөрөг сунгалт** эсвэл агшилт гэж хэлдэг.

## Тодорхойлолт
Сунгалтыг тодорхойлохдоо:
:\varepsilon = \frac{\Delta \ell}{\ell_0}

Үүний \Delta \ell нь уртын өөрчлөлт харин \ell_0 нь анхны  урт. Сунгалт нь хэмжих нэгжгүй тоогоор эсвэл 100 үржин хувийн утгаар илэрхийлж болно.

Техникт микрометр метрээр (µм/м) сунгалтыг тэмдэглэх нь бий. Ингэж хэрэглэхдээ, микроэпсилоноос уламжлан µэпс эсвэл µε гэсэн бичиж хэрэглэдэг. 1µм/m нь 0,0001 хувьтай тэнцэх ба 1%-ийн сунгалт нь 10 000 µм/м тэнцүү байна.

Ихэнх материалд сунгалт нь үйлчилж байгаа хүчний хэмжээтэй шууд хамааралтай байх учир Гукийн хуулиар шугаман-уян налархай хэсгийг тооцон олж болно. Хөндлөн огтлолын өөрчлөлтөөс шалтгаалан сунгалтын хүчний чиглэлтэй, перпендикуляр чиглэлд давхар сунгалт бий болдог. Энэ харьцааг буюу хөндлөн- болон уртын сунгалтын харьцааг Пойссоны тоо гэж нэрлэдэг.

### Техникийн сунгалт
Хоёр болон түүнээс дээш хүчний үйлчлэлээр бий болсон сунгалтыг бодож олохын тулд сунгалтын хоёр тусдаа координатын систем хэрэгтэй. Хүч үйлчлэхээс өмнөх анхны уртыг \ell_0 тооцоон авч хэрэглэх тохиолдолд түүнийг *техникийн сунгалт* гэж нэрлэнэ. Энэ тохиолдолд маш амархан тооцох боломжтой учир нь анхны урт \ell_0  нь тогтмол тоо (констант) юм.

Tехникийн сунгалтыг Каучю-сунгалт гээд \varepsilon_C-ээр тэмдэглэдэг.
Гэхдээ энэ скалар биш учир дутагдалтай талтай, яагаад гэвэл тэнд үүссэн хоёр сунгалтын нийлбэр нь нийт суналт биш юм:
:\varepsilon = \frac{\Delta \ell_1 + \Delta \ell_2}{\ell_0} энэ нь дараах тохиолдолтой адилхан биш 
\varepsilon_{\rm tot} = \varepsilon_1 + \varepsilon_2
                   = \frac{\Delta \ell_1}{\ell_0} + \frac{\Delta \ell_2}{\ell_1}
                   = \frac{\Delta \ell_1}{\ell_0} + \frac{\Delta \ell_2}{\ell_0 + \Delta \ell_1}.

Xэрэв \Delta \ell_1 \ll \ell_0 бол дараах байдлаар ойртуулан тооцно:
:\ell_1 \approx \ell_0 \; &nbsp; буюу ө.х. &nbsp; \varepsilon_2 \approx \frac{\Delta \ell_2}{\ell_0} эндээс \varepsilon \approx \varepsilon_1 \; + \varepsilon_2 \;.

### Логаритм сунгалт
Техникийн сунгалтыг бодвол *логаритмийн* эсвэл *жинхэнэ* сунгалт  \varepsilon'  биетийн байгаа урттай буюу, хүчний үйлчлэлийн дараах хэлбэржсэн урттай (\varepsilon_H) харьцуулдаг.

Түүнийг тодорхойлохдоо:
:\mathrm d \varepsilon' = \frac{\mathrm d \ell}{\ell} эндээс \varepsilon' = \ln \left (\frac{\ell}{\ell_0} \right )=\ln \left (1 + \varepsilon \right )=\ln\left(\lambda\right), үүний \lambda тухайн чиглэл бүрийн үндсэн сунгалт гэж нэрлэдэг.
Техникийн сунгалтыг математикт авч үзвэл цуваа прогресс бөгөөд бодит сунгалт нь Тайлорын цувааны анхны гишүүний дараагаар тасардаг. Тиймээс бага зэргийн суналтанд хоёр тодохойлолтын хоорондын холбогдол нь:
:\varepsilon' = \ln \left (1 + \varepsilon \right ) \approx \varepsilon.

Ангилал:Хэлбэржилт
Ангилал:Техникийн механик
I Екатерина

**I Екатерина** (1684–1727) — 1725–1727 онд Оросын эзэнт гүрний төрийг барьсан хатан хаан.

Ангилал:18-р зууны ноёрхогч
Ангилал:Оросын царь
Ангилал:Романов овог
Ангилал:Цагаан Бүргэд одон шагналтан
Ангилал:I Пётр
Ангилал:Умардын их дайн дахь Оросын хүн
Ангилал:Санкт-Петербургийн хүн
Ангилал:Оросууд
Ангилал:1684 онд төрсөн
Ангилал:1727 онд өнгөрсөн
Анна Иоанновна

**Анна Иоанновна** (1693–1740) — 1730–1740 онд Оросын Хаант Улсын төрийг барьсан хатан хаан.

Ангилал:Оросын царь
Ангилал:Оросын хаан
Ангилал:Хатан хаан
Ангилал:18-р зууны ноёрхогч
Ангилал:Романов овог
Ангилал:Курландын херцог
Ангилал:Москвагийн хүн
Ангилал:Оросууд
Ангилал:1693 онд төрсөн
Ангилал:1740 онд өнгөрсөн
VI Иван

**VI Иван** (1740—1764) — нялх багадаа Оросын эзэнт гүрний хаан өргөмжлөгдөөд удалгүй цуцлагдсан хүн.

Ангилал:Оросын царь
Ангилал:Романов овог
Ангилал:Оросын хаан
Ангилал:Оросууд
Ангилал:1764 онд өнгөрсөн
Ангилал:1740 онд төрсөн
II Пётр

**II Петр Алексеевич** (1715 оны 10-р сарын 12, Санкт-Петербург – 1730 оны 1-р сарын 19, Москва) – Бүх Оросын эзэн хаан, Екатерина I-ийн залгамжлагч.

I Петрийн ач хүү, Царевич Алексей Петрович болон Брунсвик-Вольфенбюттелийн Германы гүнж Софи Шарлотт нарын хүү. Романовын угсааны эрэгтэй угсааны сүүлчийн төлөөлөгч.

Тэрээр 1727 оны 5-р сарын 6-нд 11 настайдаа хаан ширээнд сууж, 14 настайдаа салхин цэцэг өвчнөөр нас баржээ. Петр төрийн хэрэгт сонирхолтой байгаагаа илэрхийлэх цаг завгүй байсан бөгөөд бие даан захирч байв; улсын жинхэнэ эрх мэдэл нь Дээд Хувийн Зөвлөлийн гишүүд, ялангуяа хунтайж Меньшиков, түүнийг огцруулсны дараа Долгоруковуудын гарт байв.

Ангилал:Оросын царь
Ангилал:Оросын хаан
Ангилал:18-р зууны ноёрхогч
Ангилал:Романов овог
Ангилал:Цагаан Бүргэд одон шагналтан
Ангилал:Санкт-Петербургийн хүн
Ангилал:Оросууд
Ангилал:1715 онд төрсөн
Ангилал:1730 онд өнгөрсөн
Елизавета Петровна

**Елизавета Петровна** (1709 оны 12-р сарын 29-нд Коломенскоед төрж, 1762 оны 1-р сарын 5-нд Санкт Петербургт нас барсан) — 1741–1762 онуудад Оросын эзэнт гүрний төрийг барьсан хатан хаан. Оросын I Пётр хаан, I Екатерина нарын отгон охин. Романовуудын угсаатан.

Хатан хаан Елизавета Петровнагийн хаанчлал нь I Пётрын үеийн уламжлал, үзэл санаа сэргэж, Оросын хаант улсыг удирдах Сенатыг сэргээж, Москвагийн Их сургуулийг байгуулж, сүр жавхлант тансаг орднууд барьж байгуулж, Оросын эзэнт гүрний анхны банк бий болж, цаазаар авах ялыг зогсоосон үе юм.

Мөн түүний эрх барих үед Сибирийг эзлэх үйл явцыг үргэлжлүүлсэн байна.  

Титэмд суух ёслол 1742 оны 4-р сард Москва хотод урьд өмнө хэзээ ч байгаагүй сүр жавхлантай болсон.  

1740-өөд оны сүүлч, 1750-иад оны эхний хагаст Петр Шуваловын санаачилгаар хэд хэдэн томоохон шинэчлэл хийгдсэн. Дотоод гаалийн татварыг цуцлах тухай зарлигт Елизавета Петровна 1753 оны 12-р сарын 31-нд гарын үсэг зурсан. 1754 онд Сенат дотоод гаалийн татвар, жижиг хураамжийг цуцлах тухай тогтоолыг баталжээ. Энэ нь бүс нутаг хоорондын худалдааны харилцааг мэдэгдэхүйц сэргээхэд хүргэсэн.  

Оросын Казань мужид исламын шашны сүм нэмж барихыг хориглож байсан. Үүний зэрэгцээ 1741 онд Оросын эзэнт гүрний нутаг дэвсгэрт буддын шашны лам нарыг номлохыг зөвшөөрсөн зарлиг гараж байсан. Орост ирэхийг хүссэн бүх бурхны шашны лам нар Оросын эзэнт гүрэнд тангараг өргөх ёстой байсан бөгөөд татвараас чөлөөлөгддөг байв.  

Ангилал:Оросын царь
Ангилал:Романов овог
Ангилал:Оросын хаан
Ангилал:Хатан хаан
Ангилал:18-р зууны ноёрхогч
Ангилал:Цагаан Бүргэд одон шагналтан
Ангилал:Хар Бүргэд одонгийн хүлэг баатар
Ангилал:Санкт-Петербургийн хүн
Ангилал:Оросууд
Ангилал:1709 онд төрсөн
Ангилал:1762 онд өнгөрсөн
Хуягт машин

**Хуягт машин** бол зэвсэгт хүчний хэрэгсэлд байдаг хэрэгсэл юм.  Хуягт машин нь энгийн машинаас ихэн талаараа өөр байна. Хуягт машин бол энгийн машиныг бодвоос их биеээр бодвол хамаагүй илүү том, илүү дэвшилтэд тоноглолтой, мөн сум нэвтэрдэггүй металаар хийгдсэн, мөн төрөл бүрийн зэвсэглэлээр тоногдлогдсон. Энэхүү машиныг дэлхийн бүх улс орнууд зэвсэглэлдээ багтаасан байна.

Austro-daimler-AFV.jpg|Австри-Унгарын Аустро-Даймлер хуягт тэрэг
Dzvr21.jpg|Германы Даймлер DZVR 21
Fordson Armoured Car Iraq.jpg|Их Британийн Фордсон хуягт тэрэг, Ирак 1941

## Цахим холбоос 
Ангилал:Аюулгүйн тоноглолт
Ангилал:Дугуйт хуягт
Ангилал:Моторжуулсан тээврийн хэрэгсэл
III Пётр

**III Пётр** (1728–1762) — 1761–1762 онд Оросын эзэнт гүрнийг 6 сарын хугацаанд төр барьсан хаан юм. Германы Киелд төрсөн тэрбээр Пётр I-ийн төрсөн хүүхдүүдийн нэг Анна Петровна болон Чарлес Фредерик гүнгийн ганц хүү болон мэндэлжээ. Герман хэлээр ярьдаг Пётр орос хэлээр сайн ярьдаггүй байв. Анна Петровна Пётрийг төрүүлээд удалгүй өөд болсон бөгөөд 1739 онд түүний эцэг Чарлес Фредерик мөн өөд болсноор 11 насандаа Пётр Холлштайн-Готторпийн гүнтэн болжээ. 1742 онд түүний эх болох Анна Петровнагийн дүү Елизавета нь Орос улсын Хатан хаан болох үед түүнийг Германаас Орос улсад авчиран залгамж хунтайж болгов. Элизабет Хатан хаан Пётр III-ийг Софиа Августе Фредерик Их Екатеринатэй гэрлүүлэхээр сонгон тэд 1745 оны 08-р сарын 21-нд гэрлэжээ. Тэдний гэрлэлт тийм ч аз жаргалтай байгаагүй ч тэд нэг хүү - Орос улсын ирээдүйн хаан Паул I, нэг охин - Анна Петровнаг (1757-1759) төрүүлжээ.  

186 хоног Хаан байх хугацаандаа тэрээр 220 шинэ хууль баталсны дотор Баруун Европийн орнуудын хүртэл хийж чадаагүй зүйл болох шашны эрх чөлөөг тунхагласан юм. Тэр мөн төрийн авилгалын эсрэг үйл ажиллагаануудыг идэвхтэй явуулж, ноёд язгууртан болон тэдний хүүхдүүдийг боловсрол эзэмшихийг зайлшгүй үүрэг болгожээ. 

Ангилал:Оросын царь
Ангилал:Романов-Хольштайн-Готторп овог
Ангилал:Оросын хаан
Ангилал:18-р зууны ноёрхогч
Ангилал:II Екатерина
Ангилал:Оросын чөлөөт өрлөгчин
Ангилал:18-р зууны чөлөөт өрлөгчин
Ангилал:Цагаан Бүргэд одон шагналтан
Ангилал:Хар Бүргэд одонгийн хүлэг баатар
Ангилал:Соён гэгээрүүлэгч
Ангилал:Оросууд
Ангилал:1728 онд төрсөн
Ангилал:1762 онд өнгөрсөн
III Александр

**III Александр** (1845–1894) — 1881–1894 онд Оросын Хаант Улсын төр барьсан хаан.


Ангилал:19-р зууны ноёрхогч
Ангилал:Оросын царь
Ангилал:Романов-Хольштайн-Готторп овог
Ангилал:Романов овог
Ангилал:Оросын хаан
Ангилал:Орос-Туркийн дайны хүн (1877-1878)
Ангилал:Оросын дарвуулт завьчин
Ангилал:Вендийн Титэм одон шагналтан (их загалмай)
Ангилал:Данеброг одонгийн их командлагч
Ангилал:Испанийн алтан нэхий хүлэг баатрын одон шагналтан
Ангилал:Заан одон шагналтан
Ангилал:Зарын одон шагналтан (рыцарь)
Ангилал:Мөрөвч одонгийн хүлэг баатар
Ангилал:Нассаугийн Ордны Алтан Арслан одонгийн хүлэг баатар шагналтан
Ангилал:Педро одон шагналтан
Ангилал:Хар Бүргэд одонгийн хүлэг баатар
Ангилал:Хоенцоллерны Ордны одон шагналтан
Ангилал:Цэргийн Эр Зоригийн одон шагналтан
Ангилал:Оросын Шинжлэх Ухааны Академийн хүндэт гишүүн
Ангилал:Санкт-Петербургийн хүн
Ангилал:Оросууд
Ангилал:1845 онд төрсөн
Ангилал:1894 онд өнгөрсөн
I Александр

**I Александр Павлович Романов** (1777 оны арванхоёрдугаар сарын 23-нд Хаант Оросын Санкт-Петербург хотод төрсөн, 1825 оны арванхоёрдугаар сарын 1-нд мөн улсын Таганрог хотод нас барсан) нь Романов-Хольштайн-Готторп овгоос гаралтай, 1801 оноос 1825 оны хооронд Хаант Оросын хаан, 1815 оноос 1825 оны хооронд Польшийн хан, 1809 оноос 1825 оны хооронд Финландын анхны их ван мөн 1801 оноос 1807 оныг хүртэл дараа нь 1813 оноос 1818 оныг хүртэл Йеферийн ноён байв.

## Ном зүй 
* *Аммон Ф. Г.* В фаворе у кесаря: Александр I и Аракчеев
* Frank Bauer: *Zar Alexander I. von Rußland. „Der Befreier der Völker“* (= Kleine Reihe Geschichte der Befreiungskriege 1813–1815, Sonderheft 4). Edition König und Vaterland, Potsdam 2008.

## Цахим холбоос 
* 
* 
* *Александр I* Письмо Адаму Чарторийскому

## Эшлэл 

Ангилал:Оросын царь
Ангилал:Оросын хаан
Ангилал:Романов-Хольштайн-Готторп овог
Ангилал:Польшийн хан
Ангилал:19-р зууны ноёрхогч
Ангилал:Финландын түүхэн хүн
Ангилал:Эвслийн дайн дахь Оросын эзэнт гүрний хүн
Ангилал:Оросын чөлөөт өрлөгчин
Ангилал:19-р зууны чөлөөт өрлөгчин
Ангилал:Ариун Сахиус одон шагналтан (Рыцарь)
Ангилал:Заан одон шагналтан
Ангилал:Испанийн алтан нэхий хүлэг баатрын одон шагналтан
Ангилал:Хүндэт легионы гишүүн (их загалмай)
Ангилал:Мөрөвч одонгийн хүлэг баатар
Ангилал:Романов овог
Ангилал:I Павел
Ангилал:Санкт-Петербургийн хүн
Ангилал:Оросууд
Ангилал:1777 онд төрсөн
Ангилал:1825 онд өнгөрсөн
Лувсанцэрэнгийн Аюуш

**Лувсанцэрэнгийн Аюуш** (* 1922 онд Өвөрхангай аймгийн Төгрөг суманд; † 1945 оны 8 сарын 19-нд Чуулалт Хаалганд) нь Монгол ардын армийн байлдагчаар цэргийн алба хааж байхдаа 1945 оны чөлөөлөх дайнд оролцож Жанчхүүгийн давааны их бэхлэлтийг тагнах үүргийг наймдугаар сарын 19-нд авч их хүчээсээ түрүүлж дайсны пулемётын галын цэгүүдийг устгасаар 11 удаа шархадсан ч дайсантай баатарлагаар тулалдсаар амь үрэгджээ. Түүнд 1945 оны 09 дүгээр сарын 26-нд Монгол Улсын баатар цол хүртээсэн.

## Эшлэл 
Ангилал:Монголын цэргийн зүтгэлтэн
Ангилал:БНМАУ-ын баатар
Ангилал:1945 оны чөлөөлөх дайны хүн
Ангилал:Халхын голын дайны хүн
Ангилал:Төгрөгийн (Өвөрхангай) хүн
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1922 онд төрсөн
Ангилал:1945 онд өнгөрсөн
Сангийн Дампил

**Сангийн Дампил** Монгол Ардын Армийн хуягт бригадад цэргийн алба хааж хөнгөн пулемётын наводчик байхдаа 1945 оны чөлөөлөх дайнд оролцож Жанчхүүгийн давааны их бэхлэлтийг сэтлэн давах ширүүн тулалдааны үед баатарлаг гавьяа байгуулсан байна. Түүнд 1945 оны 9 дүгээр сарын 26-нд Монгол Улсын баатар цол хүртээсэн.
## Намтар
## Гавьяа Шагнал
## Гэгээн дурсгал
Ангилал:1922 онд төрсөн
Ангилал:1991 онд өнгөрсөн
Ангилал:Монголын цэргийн зүтгэлтэн
Ангилал:БНМАУ-ын баатар
Ангилал:Монголчууд
Дашийн Данзанваанчиг

**Дашийн Данзанваанчиг** (1918 онд Дорноговь аймгийн Иххэт сумын I багийн нутаг Эрдэнэцогт гэдэг газар төрсөн- 1981 онд нас барсан) - Монголын Ардын Армийн хуягт бригадын миномёт пулемётын наводчик байхдаа 1945 оны чөлөөлөх дайнд оролцож Жанчхүүгийн давааны их бэхлэлтийг цөмлөн Японы миллитаристуудыг бут цохиход баатарлаг байлдаж таван удаа шархадсан ч тулалдаж гарамгай гавьяа байгуулжээ.  1945 оны 9 сарын 26-нд Монгол Улсын баатар цолоор шагнагдсан.

## Намтар 
Ард малчин Дашийн 10 дахь хүү болж 1918 онд Дорноговь аймаг, Иххэт суманд төрсөн.  

Эцэг эхийн гар дээр бага насаа өнгөрөөж улмаар Ширийн чулуу гэдэг газар шавилан суусан боловч лам болох сонирхолгүй тул гэртээ харихын мөрөөс болсоор цагаан сараар харьж хийдэд дахин очоогүй гэдэг. 

Арванхоёр настайдаа тухайн үеийн тэнхимд сууж суралцсан бөгөөд ардын цэргийн алба хаах хүртлээ ах эгч нарынхаа хамт гэрийн ажилд туслах, мал маллах ан гөрөө хийх, аян жин тээх зэргээр малч уламжлалаар хүмүүжсэн байна.

Цэрэгт мордохынхоо өмнө малч, хөдөлмөрч, нямбай гэж шагшигдсан нутгийн бүсгүй Бортоогийн Цэгмидтэй ханилан суужээ.1939 онд 21 настайдаа нас бие тэнцэн цэргийн албанд татагдаж Улаанбаатар хотноо Цэргийн их бууны төв складад жагсаалын цэрэг болов.

1941 онд хүнд өвчний улмаас чөлөөлөгдөж орон нутагтаа буцаж очоод мал маллах, мал эмнэлгийн санитар хийх зэргээр  ажиллаж байгаад 1944 онд дахин эх орны дуудлагаар цэргийн албанд татагдан Сайншандын төвд байрлаж байсан 7 дугаар хуягт бригадын нэгдүгээр батальоны миномёт салаанд хуваарилагдан 50 мм миномёт бууны туслахаар суралцав.

Өөрт буй зэвсгээ онц сайн эзэмшсэн учир 1945 онд жинхэнэ наводчикоор ажиллаж 1945 оны чөлөөлөх дайнд оролцсон байна. Дайнд оролцож явахдаа  ангидаа аюул учруулж байсан 10 гаруй цэг тоотыг устгаж таван удаа хүнд шархадсан гэдэг.

Ингээд салаан даргаасаа ар тийш гарах үүрэг аваад хэвтэж байх үед мөлхөж ирсэн дайсныг өөрт байсан ганц зэвсэг болох нагаан буугаар устгажээ.

1946 онд Батлан хамгаалах яамны Сайдын тушаалаар офицерийн албанд дэвшин Цэргийн дээд сургуулийн салааны дарга нарыг бэлтгэх нэг жилийн курст суралцан бичээчийн Салаан дарга, армийн Төв складын даргын алба хашиж байгаад 1954 онд орон тоогоор  халагдаж нутагтаа буцсан байна.

1952-1962 он хүртэл Дорноговь аймгийнхаа Номын сангийн эрхлэгчээр ажиллав. 1962 онд Офицеруудын ордны Номын сангийн  эрхлэгч, 1967 оноос Армийн Музейн фондын эрхлэгчээр ажиллаж байгаад 1972 онд тусгай тэтгэвэрт гарчээ.

Тэрээр 1981 онд нас баржээ.

## Гэгээн дурсгал
Эх орны чөлөөлөх дайнд оролцсон түүнд болон тэдний ангийн таван баатарт Дорноговь аймгийн Сайншанд сумын төвд зургаан баатрын хөшөөг босгожээ. Түүхт баатрын хөшөөг барималч Б.Мөнхтөр, С.Оюунтуяа нар урлажээ. 

Түүний хүү Монголын эстрадын амьд домог, ОХУ-ын Буриадын урлагийн гавьяат зүтгэлтэн, СУИС-ийн хүндэт профессор, Олон улсын дуучдын шүүгч, Ардын жүжигчин Данзанванчигийн Ухнаа билээ.  

## Эшлэл 
Ангилал:1945 оны чөлөөлөх дайны хүн
Ангилал:Монголын цэргийн зүтгэлтэн
Ангилал:Халхын голын дайны хүн
Ангилал:БНМАУ-ын баатар
Ангилал:Иххэтийн хүн
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1918 онд төрсөн
Ангилал:1981 онд өнгөрсөн
Даржаагийн Хаянхярваа

**Даржаагийн Хаянхярваа** японы түрэмгийлэгчидтэй хийсэн 1939 оны Халхын голын байлдаанд хуягтын жолоочоор оролцож Баянцагааны тулалдаанд дайсны үлэмж амьд хүч, зэвсэг техникийг сөнөөж ангиа давших бололцоогоор хангаж гарамгай байлдсан, 1945 оны чөлөөлөх дайнд хуягтын салааны даргаар оролцож  гавьяа байгуулсан байна. 1969 оны 8 дугаар сарын 18-нд Монгол Улсын баатар цолоор шагнасан.
## Намтар
## Гавьяа Шагнал
## Гэгээн дурсгал
Ангилал:1915 онд төрсөн
Ангилал:1975 онд өнгөрсөн
Ангилал:Монголын цэргийн зүтгэлтэн
Ангилал:БНМАУ-ын баатар
Ангилал:Монголчууд
Чойн Дугаржав

**Чойн Дугаржав** 1939 онд Халхын голын байлдаан, 1945 оны чөлөөлөх дайнд морьт хороо командлан оролцож, Халхын голд 20 гаруй удаагийн тулалдаанд хороогоо чадамгай удирдаж, байлдааны үүргийг гарамгай биелүүлж “Эх оронч Дугаржав” алдрыг олон түмнээс хүлээсэн байна. 1942-1943 онд баруун өмнөд хил хязгаар Байтаг богдын орчмоор улсын хил нэвтрэн орж ирсэн дайсныг хөөж гаргахад хороо командлан байлдаж үүргээ биелүүлжээ. 1969 оны наймдугаар сарын 18-нд Монгол Улсын баатар цолоор шагнасан.
## Намтар
1931-1951 онд Монголын ардын армид байлдагч, тасаг, салааны дарга, суман, хорооны дарга, дивизийн жагсаал ангийн дарга, 1951-1972 онд Сүхбаатар аймгийн Онгон суманд ахлах ухуулагч, намын хэсгийн зохион байгуулагч, нэгдлийн бригад, сумын худалдаа бэлтгэлийн ангийн дарга, сургуулийн дотуур байрны хүмүүжүүлэгч зэрэг ажлыг хийгээд насны тэтгэвэрт гарчээ. 1939 онд Халхын голын байлдаан, 1945 оны чөлөөлөх дайнд морьт хороо командлан оролцожээ. 1942-1943 онд баруун өмнөд хил хязгаар Байтаг богдын орчмоор улсын хил нэвтрэн орж ирсэн дайсныг хөөж гаргахад хороо командлан байлдаж үүргээ сайн биелүүлжээ. МАХН-ын XVI их хуралд төлөөлөгчөөр оролцжээ. 

## Гавьяа Шагнал
Сүхбаатарын одон, Цэргийн гавьяаны улаан тугийн одонгоор хоёр удаа, “Алтан гадас” одон, медалиуд, ЗХУ-ын /хуучин нэрээр/ Октябрийн хувьсгалын одон, Улаан таван хошуу одонгоор шагнагджээ.

## Гэгээн дурсгал
Ангилал:Монголын цэргийн зүтгэлтэн
Ангилал:БНМАУ-ын баатар
Ангилал:БНМАУ-ын байлдааны гавьяаны улаан тугийн одон шагналтан
Ангилал:Алтан гадас одон шагналтан
Ангилал:Сүхбаатарын одон шагналтан
Ангилал:ЗХУ-ын Улаан таван хошуу одон шагналтан
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1912 онд төрсөн
Ангилал:1985 онд өнгөрсөн
Хорлоогийн Дамба

**Хорлоогийн Дамба** (1919 онд Хэнтий аймгийн Өмнөдэлгэр сумын Уртын хоолой хэмээх газар төрсөн- 1943 онд нас барсан) - БНМАУ-ын Баатар. Хилчин.

## Намтар
Эрдэнэцагааны отрядод цэргийн албанд очиж, цэргийн эрдэмд суралцан, тасгийн даргаар дэвшин, бага дарга болжээ. Буудлагын зэвсгийг чадамгай эзэмшин, салбарын буудлагын аваргаар байнга шалгарч байсан. Онц буудагч юм. 1943 оны эхээр 5-р отрядын Даяннуурын заставт шилжин албаа хаав.Хязгаарын цэргийн Баяннуурын заставт байхдаа 1943 оны 7-р сарын 30-нд  Шарговийн Багадаваатын харуулд ахлах түрүүч Д.Намнангийн удирдлагад байлдагч Сандуйжавын Балжир, Рандалын Лувсанпүрэв нарын хамт гарчээ. Гэтэл хилийн манааг Хасагийн 100 гаруй дээрэмчид бүслэн довтолж, хүч тэнцвэргүй ширүүн байлдаан болов. Нөхөд нь дайсантай эрэлхэг зориг гарган байлдсаар амь насаа алдаж тэр цор ганцаар үлдэж, зүүн гараа хуга буудуулсан ч тулалдсаар байж амь үрэгдсэн байна. 

## Гавьяа Шагнал
Х.Дамбыг АИХТ-ийн 1961 оны 10-р сарын 17-ны №270-р зарлигаар Монгол Улсын баатар цолоор нэхэн шагнасан.

## Гэгээн дурсгал
1973 онд ХЦ-ийн 40 жилийн ойг тохиолдуулан хилийн 0130-р ангийн заставыг түүний нэрэмжит болгосон. Төрсөн нутаг Хэнтийн Өмнөдэлгэрт хөшөөг нь босгожээ.
Ангилал:1919 онд төрсөн
Ангилал:1943 онд өнгөрсөн
Ангилал:Монголын цэргийн зүтгэлтэн
Ангилал:БНМАУ-ын баатар
Ангилал:Монголчууд
Самданжамцын Лхагвадорж

**Самданжамцын Лхагвадорж** (1919 онд Булган аймгийн Сайхан суманд төрсөн-1948 онд нас барсан) БНМАУ-ын баатар.   

## Намтар
1927-1931 онд бага сургууль, 1939-1941 онд ДЯЯ-ы төв сургуульд суралцан төгссөн. 1941-1948 онд Замын-Үүдийн отрядын 3-р заставын дарга байсан.

1945 оны 2-р сард Дорноговийн Баянмөнх сумын нутагт Хэнтий, Төв, Дорноговь аймгуудын 70 гаруй мянган адуу үргэлжилсэн цасан шуурганд хөөгдөн хил давах гэж байсныг 3 өдөр, шөнө тэмцэлдэн тогтоож эргүүлжээ. 1945 онд УБХТ-ийн тогтоолоор “Хөдөлмөрийн гавъяаны улаан тугийн одон”-гоор шагнуулсан байна.

1948 онд Бодончийн 6-р отрядын штабын хилийн албаны туслахаар ажиллаж байсан. Дайсны элдэв өдөөн хатгалга, зэвсэгт халдлагыг цаг тухайд нь няцаан, тагнуул туршуулуудыг нь олон удаа илрүүлэн баривчилж байсан бөгөөд 1948 оны 6 сарын 2-нд ”Оспаны 22 баатар” гэгчтэй Мэргэн ууланд баатарлагаар тулалдаж яваад амь үрэгджээ. 

## Гавьяа Шагнал
С.Лхагвадоржид 1949 онд “Улсын баатар” цол нэхэн хүртээжээ. 
## Гэгээн дурсгал
Хилийн 0286 дугаар анги нь 2012 онд Монгол Улсын баатар С.Лхагвадоржийн нэрэмжит болсон юм. 

1970 онд Булган аймгийн төвд хөшөөг нь босгож, алба хааж байсан Дорноговийн отрядын Үзүүр-Усны заставыг АИХТ-ийн 1973 оны 217-р зарлигаар мөн Хууль сахиулах их сургуулийн Хилийн албаны  сургуулийг НИТХ-ын 2006 оны 139 дүгээр зарлигаар тус тус түүний нэрэмжит болгожээ.

Ангилал:1919 онд төрсөн
Ангилал:1948 онд өнгөрсөн
Ангилал:Монголын цэргийн зүтгэлтэн
Ангилал:БНМАУ-ын баатар
Ангилал:Монголчууд
Түүвэйн Дүүдэй

**Түүвэйн Дүүдэй** (* 1921 оны гуравдугаар сарын 1-нд Увс аймгийн Зүүнговь суманд; † 2000 онд Улаанбаатарт) 1945 оны чөлөөлөх дайнд  8 дугаар сарын 19-21-нд Жанчхүүгийн давааны их бэхлэлтийг эзлэн авах тулалдаанд гарамгай байлдаж Монгол Улсын баатар дөрвийг /Л.Аюуш, С.Дампил, Д.Данзанваанчиг, М.Жанчив/ төрүүлсэн байна. 1985 онд Монгол Улсын баатар цол хүртээжээ.

## Гавьяа шагнал
* Монгол Улсын баатар
* Алтан гадас одон
* Сүхбаатарын одон
* Цэргийн гавьяаны улаан тугийн одон
* Хөдөлмөрийн хүндэт медаль
* ЗХУ-ын Алдрын одон

## Гэгээн дурсгал
Эх орны чөлөөлөх дайнд оролцсон түүнд болон тэдний ангийн таван баатарт Дорнод аймгийн Сайншанд сумын төвд зургаан баатрын хөшөөг босгожээ.

## Эшлэл 
Ангилал:БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын гишүүн
Ангилал:Монголын цэргийн зүтгэлтэн
Ангилал:1945 оны чөлөөлөх дайны хүн
Ангилал:Монгол улсын баатар
Ангилал:ЗХУ-ын Алдрын одон шагналтан
Ангилал:Алтан гадас одон шагналтан
Ангилал:Сүхбаатарын одон шагналтан
Ангилал:Цэргийн гавьяаны улаан тугийн одон шагналтан
Ангилал:Хөдөлмөрийн хүндэт медаль шагналтан
Ангилал:Зүүнговийн хүн
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1921 онд төрсөн
Ангилал:2000 онд өнгөрсөн
Лувсандоржийн Гэлэгбаатар

**Лувсандоржийн Гэлэгбаатар** Халх голын дайнд 1939 оны тавдугаар сард болсон удаа дараагийн  тулалдаанд дайчдаа  чадамгай удирдан зохион байгуулж байлдсан ба мөн сарын 28-ны өдөр дайсны давшилтыг пулемётчин есөн нөхрийн хамт 10-уулхнаа тогтоон барьж эрэлхэг тулалдаж байгаад амь үрэгджээ. 1964-оны 09 дүгээр сарын 29-нд МУ-ын Баатар цолоор нэхэн шагнасан.

## Намтар
Хөвсгөл аймгийн Ханх сумын харьяат. Ханх сумын Баян-Уулын бэлд нутаглаж байсан бөгөөд амьдарч байсан байшин, морины уяа нь одоо хүртэл байдаг. Сум нэгдлийн удирдлага Хороо багийн төвд байшинг нь нүүлгэн шилжүүлж, хараа хамгаалалтанд байлгадаг болсон. Дээр үеийн 2-3 модон байшин бий.

## Гавьяа Шагнал
## Гэгээн дурсгал
Ангилал:1914 онд төрсөн
Ангилал:1939 онд өнгөрсөн
Ангилал:Монголын цэргийн зүтгэлтэн
Ангилал:БНМАУ-ын баатар
Ангилал:Монголчууд
Норпилын Жамбаа

**Норпилын Жамбаа** нь Монгол улсын баатар цолтой цэргийн зүтгэлтэн.

## Намтар
Жамбаа 1918 оны наймдугаар сарын 20 –нд Түшээт хан аймгийн Ламын гэгээний шавь хошуу буюу одоогийн Баянхонгор аймгийн Богд сумын нутаг Ичээтийн голд төржээ. 1937 онд цэргийн албанд татагдан, Матадын 8-р дивизийн 23-р морьт хороонд цэрэг, 24-р отряд байгуулагдахад 7-р заставт тасгийн даргаар алба хаан, Халхын голын дайнд оролцсон. 1939-1943 онд 7-р заставын дарга, 1943-1944 онд Тусгай хороонд салааны дарга, 1944-46 онд 7-р отрядын харьяа Сэгс цагаан богдод тусгай отрядын дарга, 1946-1951 онд хилийн 5, 6-р отрядын Ганцмод, Байтагийн заставын дарга, 1951-1957 онд НАХЯ-ны комендатурт жижүүр, төлөөлөгч, 1957-1979 онд БХЯ-ны 026-р ангид жолооч, ахлагчаар ажиллажээ. 

Норпилын Жамбаа хилийн цэргийн Сүмбэрийн VII заставт (П.Чогдон даргатай) цэргийн албыг тасгийн дарга тушаалтай хааж байхдаа 1939 оны Халхын голын дайны үед 1-7 дугаар сард хил хязгаараар халдаж ирсэн дайсны давуу хүчний эсрэг 30 гаруй удаа тулалдаж дайсны гүнд үүрэг гүйцэтгэж байгаа заставаа хоол хүнсээр тасарч 10-аад хоноход мэргэн буудагч, улсын баатар Д.Гуулины хамт фронт нэвтэрч ар талаасаа хоол хүнс авчирсан, отрядынхаа комиссар Цэвэгжавын хамт хилийн манаа эргэж яваад Японы 10 гаруй этгээдийг олзолсон зэргээр гарамгай гавьяа байгуулж “Эх оронч” алдрыг олжээ. 1979 онд Монгол Улсын баатар цол хүртээсэн.

## Гавьяа шагнал
Cүхбаатарын болон цэргийн гавьяаны улаан тугийн одон, Алтан гадас, ЗХУ-ын цэргийн гавьяаны болон улаан тугийн зэрэг одонгууд, Байлдааны ба Хөдөлмөрийн хүндэт болон Шударга журам, ойн медалиуд, хүндэт ба Онц хилчин, Хүндэт чекист, тэмдгээр шагнагдсан.

Мөн 1979 оны наймдугаар сарын 15- ны өдөр алтан таван хошуу, БНМАУ-ын баатар цолоо гардсан түүхтэй.

Ангилал:Монголын цэргийн зүтгэлтэн
Ангилал:Монгол улсын баатар
Ангилал:Алтан гадас одон шагналтан
Ангилал:Сүхбаатарын одон шагналтан
Ангилал:Монгол Улсын Байлдааны медаль шагналтан
Ангилал:Хүндэт хилчин шагналтан
Ангилал:Цэргийн гавьяаны улаан тугийн одон шагналтан
Ангилал:Хөдөлмөрийн хүндэт медаль шагналтан
Ангилал:ЗХУ-ын Улаан тугийн одон шагналтан
Ангилал:Түшээт хан аймгийн хүн
Ангилал:Баянхонгорынхон
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1918 онд төрсөн
Дүгэрийн Гуулин

**Дүгэрийн Гуулин** (1917 онд Говь-Алтай аймгийн Цогт суманд төрсөн — 1994 онд нас барсан) Монгол Улсын баатар цолтон.

## Намтар
Гуулин 1937 оноос ардын армид алба хааж Халхын голын дайны үед Сүмбэрийн 7 дугаар заставт пулемётчин байхдаа 100 гаруй дайсныг устган, хүч тэнцвэргүй тулалдаануудад гарамгай байлдаж олон удаагийн бүслэлтээс ангиа пулемётынхоо галаар халхлан гаргасан бөгөөд наймдугаар сарын шийдвэрлэх тулалдаанд хүндээр шархаджээ. 1973 онд Монгол Улсын баатар цолоор шагнасан.

## Гавьяа Шагнал
* БНМАУ-ын баатар цол 1973 онд
* Байлдааны гавьяаны 1-р зэргийн одон

## Эшлэл 
Ангилал:Монголын цэргийн зүтгэлтэн
Ангилал:Халхын голын дайны хүн
Ангилал:БНМАУ-ын баатар
Ангилал:БНМАУ-ын байлдааны гавьяаны одон шагналтан
Ангилал:Засагт хан аймгийн хүн
Ангилал:Говь-Алтайнхан
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1917 онд төрсөн
Ангилал:1994 онд өнгөрсөн
Дуламдоржийн Самдан

**Дуламдоржийн Самдан** Монгол Улсын баатар цолтон.
## Намтар
Самдан  Мотобуудлагын дивизийн 22 дугаар мотобуудлагын хороонд пулемётчин байхдаа анги руугаа халдсан дайсны довтолгоог пулемётынхоо галаар хааж ангиа байрлал солих бололцоогоор ханган баатарлагаар тулалдаж амь үрэгджээ. Сум нь дууссан учир пулемётынхоо гол төмрөөр 12 дайсныг цохин устгажээ. 1973 онд Монгол Улсын баатар цолоор нэхэн шагнагдсан

## Гавьяа Шагнал
* БНМАУ-ын баатар цол

Ангилал:Монголын цэргийн зүтгэлтэн
Ангилал:Халхын голын дайны хүн
Ангилал:БНМАУ-ын баатар
Ангилал:Түшээт хан аймгийн хүн
Ангилал:Төвийнхөн
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1916 онд төрсөн
Ангилал:1939 онд өнгөрсөн
Гомбын Цэнд

Гомбын Цэнд Монгол Улсын баатар цолтон.
## Намтар
Цэнд орон нутагтаа сумын ХЗЭ-ийн нарийн бичгийн дарга, сумын дарга зэрэг алба ажлыг хашиж байгаад хамтралын даргаар ажиллаж байх үед нь 1932 онд гарсан хувьсгалын эсэргүүчүүдийн харгислал, дээрэм тонуулын эсрэг эрэлхэгээр тэмцэж яваад дайсанд баригдаж тамлагдсан боловч хувьсгалт үйл хэргээсээ няцалгүй үнэнч баатарлагаар амь үрэгджээ. 1974 онд Монгол Улсын баатар цолоор нэхэн шагнагдсан

## Гавьяа Шагнал
## Гэгээн дурсгал
Ангилал:1895 онд төрсөн
Ангилал:1932 онд өнгөрсөн
Ангилал:Монгол улсын баатар
Любовные истории

**«Любовные истории»** (Хайр дурлалын түүх) — Оросын охидын поп хамтлаг. Гурван гишүүнтэй.

## Түүх 
Любовные истории хамтлагийг Валерий Белоцерковский 2002 онд эрхлэн босгосон. 

Кристина, Линда, Майя, Оля, Ульяна гэсэн таван гишүүнтэй эхэлж, удалгүй Линда, Ульяна гарч Женя элссэн. 2002 онд дунд сургуулийн дурлал, тэмцэлийг дүрсэлсэн  «Школа» (Дунд сургууль), дараа нь «Три ночи» (Гурван шөнө) дуугаа толилуулсан. Тус хоёр дууны дүрснээс жүжигчин Егора Бероев анх олонд харагдсан.

2003 онд «Путь домой» дууг толилуулжээ. 2004 онд хамтлагийнхаа нэрээр нэрлэгдсэн анхны цомгоо хэвлүүлжээ. 

Хамтлагийн бүрэлдэхүүнд хэд хэдэн удаа өөрчлөлт орж одоо Вика, Оля, Лида гурван гишүүнтэй байна. 

## Одоогийн бүрэлдэхүүн 
## Гадаад холбоос
* ЛЮБОВНЫЕ ИСТОРИИ | Энциклопедия KM.RU

Ангилал:Оросын хамтлаг
Ангилал:Поп хамтлаг
Ангилал:Охидын хамтлаг
Магсарын Жанчив

**Магсарын Жанчив** Монгол Улсын баатар цолтон. Жанчив нь Хантайшир уулын аймгийн Сүжигт Гүний хошуу, одоогийн Говь-Алтай аймгийн Шарга сумын нутагт Зах гэдэг газар 1923 онд төржээ.

## Намтар
Жанчив Монголын ардын армийн мотомеханикжуулсан хуягт VII бригадын холбооны тасгийн дарга, ахлах түрүүч цолтойгоор 1945  оны чөлөөлөх дайнд оролцож Жанчхүүгийн давааны их бэхлэлтийг эзлэн авах ширүүн байлдааны үед хэдэн удаа шархадсан боловч дайсныг устгасаар, тэргүүн анги, үндсэн хүчний хоорондын холбооны тасарсан утсыг амандаа зууж харилцааг залгуулсаар амь үрэгджээ. 1975 онд Монгол Улсын баатар цолоор нэхэн шагнасан.

Хүний ганц хүү байсан учир гэрээр хуучин бичиг сурч, мал маллаж байгаад 1943 онд хугацаат цэргийн албанд мордож, алба хаах хугацаандаа холбоочны мэргэжил эзэмшин салааны дарга болж, ахлах түрүүч цол авчээ. М.Жанчив нь японы милитарист хүчний давагдашгүй цайз гэж нэрлэгдэж байсан Жанчхүүгийн давааны бэхлэлтийг эзлэх үеийн хэд хоногийн ширүүн тулалдаанд анги салбарыг холбоогоор хангах байлдааны даалгавар авч дайсны бөмбөгдөлт суманд 2 дахь удаагаа тасарсан холбооны утсыг залгахаар галын шугам руу мөлхөж явахдаа шархадсан ч гэмтлийн цэгт хүрч, үүргээ гүйцэтгэх үед ахин шархаджээ. Жанчив эцсийн мөчид утасны 2 үзүүрийг амандаа зууж, биеэрээ холбоо дамжуулж, өөрийн ангийн давшилтыг хангасаар амь үрэгдсэн байна. М.Жанчивын гавьяаг эх орон, төр засаг өндрөөр үнэлж, 1965 онд байлдааны гавьяаны улаан тугийн одон, 1975 онд Монгол Улсын баатар цолоор нэхэн шагнасан билээ. МУ-ын баатар М.Жанчивын мөнх алдрын гэгээн дурсгал болсон хөшөө Говь-Алтай аймгийн төв болон төрсөн нутаг Шарга сумын төвд сүндэрлэн, түүнийг ард түмэн нь хайрлан хүндэлж, бахархан дурссаар байна.

## Гавьяа Шагнал
* БНМАУ-ын Баатар

Ангилал:Монголын цэргийн зүтгэлтэн
Ангилал:Монгол улсын баатар
Ангилал:Шаргын хүн
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1923 онд төрсөн
Ангилал:1945 онд өнгөрсөн
Жулиус Рэндл

**Жулиус Рэндл** (; 1994 оны арваннэгдүгээр сарын 29, Техас, Даллас) — Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд НБА-гийн «Лос-Анжелес Лейкерс» багт тоглодог.

## Замнал
Оюутны лигийн «Кентукки Уайлдкэтсийн» 40 тоглолтонд 15.0 оноо, 10.4 самбар 30.8 минутанлл дунджилаад 2014 оны зургадугаар сарын 26-нд НБА-гийн драфтад өрсөлдсөн Рэндл №7-гоор сонгогдож, «Лос-Анжелес Лейкерст» хуваарилагдаж, долдугаар сарын 13-нд гэрээлсэн. 

2014 оны аравдугаар сарын 28-нд «Хьюстон Рокетсийн» эсрэг баруун шилбэний ясаа гэмтээн маргааш нь мэс заслаар эмчлүүлсэнээр бүтэн улирал тоглохгүй болов.

## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
* Намтар - Кентакки
* DraftExpress.com Профайл - draftExpress.com

Ангилал:НБА-гийн тоглогч
Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн хүчний довтлогч
Ангилал:Лос-Анжелес Лейкерс багийн тоглогч
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1994 онд төрсөн
Райан Келли

**Райан Мэттью Келли** (; 1991 оны дөрөвдүгээр сарын 9, Нью-Йорк, Кармел) — Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд НБА-гийн «Лос-Анжелес Лейкерс» багт хүчний довтлогчоор тоглодог. 2010 оны ҮОСХ-ны аварга.

## Замнал
Майк Кржижевскийн удирдлаганд Кайл Синглер, ах дүү Пламлийн хамтаар оюутны лигт аваргалсан жил буюу I дамжаандаа сэлгээнээс 1.2, харин III дамжаанд 12.9, IV-т 7.5 оноо дунджилсан Келлиг 2013 онд НБА-гийн драфтад багтааж, №48-аар сонгож, «Лос-Анжелес Лейкерст» хуваарилсан юм.

## Лавлах холбоос 
## Цахим холбоос 
* Райан Келли - НБА
* Үзүүлэлт - НБА

Ангилал:НБА-гийн тоглогч
Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн хүчний довтлогч
Ангилал:Лос-Анжелес Лейкерс багийн тоглогч
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1991 онд төрсөн
Оросын эзэн хаан

[thumb|right|150px|[IV Иван]]
[thumb|150px|[Борис Годунов]]
[thumb|right|150px|[I Пётр]]
[thumb|right|150px|[II Екатерина]]
[thumb|150px|[II Николай]]

**Оросын хаан**  — **Орос оронд** оршсон төр улсын эзэн, хаан, царь. 

**1917 оноос Орос орон хаант засгийг халсан.**

**Оросын хаадын нэр, цол, төр барьсан оныг жагсаав.** 

## Оросын царь 
#### Рюрик овогтон 
* IV Иван (1547—1584)
* I Фёдор (1584—1598)
#### Годунов овогтон 
* Ирина Годунова (1598) 
* Борис Годунов (1598—1605)
* II Фёдор (1605)
#### ороо бусгаа цаг'* 
* I Лжедмитрий  (1605—1606)
* Василий Шуйский (1606—1610)

:*1610—1613 онд хурал, засгийн газраас хаан биш удирдагч сонгосныг энд оруулсангүй''.

#### Романов овогтон 
* Михаил Фёдорович  (1613—1645)
* Алексей Михайлович (1645—1676)
* III Фёдор (1676 — 1682)
* V Иван (1682 — 1696)
* I Пётр (1682 — 1721) 

## Оросын хаан 
#### Романов овогтон 
* I Пётр (1721 — 1725)
* I Екатерина (1725 — 1727)
* II Пётр (1727 — 1730)
* Анна (1730 — 1740)
* VI Иван (1740 — 1741)
* Елизавета (1741 — 1761)
* III Пётр (1761 — 1762)
* II Екатерина (1762 — 1796)
* I Павел (1796 — 1801)
* I Александр (1801 — 1825)
* I Николай (1825 — 1855)
* II Александр (1855 — 1881)
* III Александр (1881 — 1894)
* II Николай (1894 — 1917)

Ангилал:Хаан
Уэйн Эллингтон

**бага Уэйн Роберт Эллингтон** (; 1987 оны арваннэгдүгээр сарын 29, Пенсильвани, Винневүүд) — Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд НБА-гийн «Лос-Анжелес Лейкерс» багт тоглодог.

## Замнал
Ахлах сургуульдаа 21.9 оноо, 8.3 самбар, 3.2 дамжуулалт дунджилж гурваас 39%-тай шидсэн Эллингтон Хойд Каролинагийн коллежид 2006 онд уригдсан ба 2009 онд Оюутны лигт түрүүлсэн. Чингэхдээ 15.8 оноо, 4.9 самбар, 2.7 дамжуулалт 30.4 минутанд дунджилан гурваас 41.7%-тай довтолсон түүнийг «лигийн шилдэг тоглогчоор» шалгаруулсан билээ. 

Эллингтонийг драфтын №28-аар «Миннесота Тимбервулвзэд» хуваарилахад анхны улиралдаа 6.6 оноо, 2.1 самбар сэлгээнээс дунджилсан. «Мемфис Гриззлис», «Кливленд Кавальерс», «Даллас Маверикс» багуудад тоглосоор 2014 оны есдүгээр сарын 22-нд «Лос-Анжелес Лейкерстэй» гэрээлсэн.

## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
* Профайл - ESPN.com
* Коллежийн намтар

Ангилал:НБА-гийн тоглогч
Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн шидэгч-хамгаалагч
Ангилал:Миннесота Тимбервулвз багийн тоглогч
Ангилал:Мемфис Гриззлис багийн тоглогч
Ангилал:Кливленд Кавальерс багийн тоглогч
Ангилал:Даллас Маверикс багийн тоглогч
Ангилал:Лос-Анжелес Лейкерс багийн тоглогч
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1987 онд төрсөн
Марцель Шмельцер

**Марцель Шмельцер** (; 1988 оны нэгдүгээр сарын 22, ХБНГУ, Магдебург) — Германы хөлбөмбөгчин, «Боруссиа Дортмунд» хамгаалагч. Талбайн зүүн жигүүрт цэвэрлэгээ хийдэг.

## Замнал 
Шмельцер 2008 оны наймдугаар сарын 9-нд Германы цомд «Боруссиа Дортмундын» өмнөөс «Рот-Вайсс Эссений» эсрэг анх гараалсан. 

2013 оны 1 сард гэрээгээ 2017 онд дуусгахаар сунгасан.

## Амжилт 
**Багийн**

 «**Боруссиа Дортмунд**» 
* Германы аварга (**2**): 2011, 2012
* Германы цомын эзэн (**1**): 2012
* Германы супер цомын эзэн (**2**): 2013, 2014
* **Нийт: 5 цом**

### Шигшээ 
 «**Германы шигшээ**»
* Европын залуучуудын аварга (**1**): 2009
* ЕАШТ-ий хүрэл медальтан: 2012

## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
* Профайл — Боруссиа Дортмунд 
* 
* 
* 
* Профайл — ESPN FC

Ангилал:Германы хөлбөмбөгчин
Ангилал:Германы шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч
Ангилал:Боруссиа Дортмунд багийн тоглогч
Ангилал:Германчууд
Ангилал:1988 онд төрсөн
Хенрих Мхитарян

**Хенрих Хамлетович Мхитарян** (; 1989 оны нэгдүгээр сарын 21, Ереван) — Арменийн хөлбөмбөгчин, «Боруссиа Дортмунд» болон Арменийн шигшээд тоглодог.

Украины «Шахтёр Донецкоос» 2013 оны зургадугаар сарын 25-нд 25 сая еврогоор элссэн.

Хенрих Мхитарян нь 2016 оны долоодугаар сарын 6-нд агуу түүхт Манчестер Юнайтедийн эгнээнд элссэн.

## Амжилт 
**Багийн**

 «**Пюник**»
* Арменийн аварга (**4**): 2006, 2007, 2008, 2009
* Арменийн цомын эзэн (**1**): 2009
* Арменийн супер цомын эзэн (**2**): 2007, 2008
* **Нийт: 7 цом**

 «**Шахтёр Донецк**»
* Украины аварга (**3**): 2010/11, 2011/12, 2012/13
* Украины цомын эзэн (**3**): 2010/11, 2011/12, 2012/13
* Украины супер цомын эзэн (**1**): 2012
* **Нийт: 7 цом**

 «**Боруссиа Дортмунд**»
* Германы супер цомын эзэн (**2**): 2013, 2014
* Германы дэд аварга (**1**): 2013/2014
* **Нийт: 3 цом**

**Хувийн**

* Арменийн шилдэг хөлбөмбөгчин — 2009, 2011, 2012, 2013, 2014.
* Украины лигийн мэргэн бууч — 2013.
* «Шахтёрын» 2012 оны шилдэг тоглогч.

## Лавлах холбоос 
## Цахим холбоос 
* 

Ангилал:Арменийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч
Ангилал:Пюник багийн тоглогч
Ангилал:Металлург Донецк багийн тоглогч
Ангилал:Шахтёр Донецк багийн тоглогч
Ангилал:Боруссиа Дортмунд багийн тоглогч
Ангилал:Украины хөлбөмбөгийн улсын аварга
Ангилал:УЕФА Европын Лигийн аварга
Ангилал:Ереваны хүндэт иргэн
Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн
Ангилал:Арменичууд
Ангилал:1989 онд төрсөн
Чанга яригч

**Чанга яригч** () буюу **Спикер** нь дууны дохиог дуу болгон хувиргах төхөөрөмж. Энэ төхөөрөмжийн үндсэн үзүүлэлт нь чадал байдаг. Чанга яригч нь идэвхтэй ба идэвхгүй гэж хоёр төрлийн байдаг.
Ангилал:Дуу бичлэг
Ангилал:Дууны техник
Ангилал:Ахуйн хэрэглээний цахилгаан хэрэгсэл
Ангилал:Гаралтын төхөөрөмж
NX (Siemens)

**NX** нь CAD/CAM/CAE-системийг агуулсан программ юм. Анх Unigraphics Solutions компани өөрийн биетийн параметр-загварчлалын суурь дээр үндэслэн бий болгосон бөгөөд  Siemens ХК нь тус компанийг худалдаж аван Siemens PLM гэж нэрлэн өнөөдөр хүртэл хөгжүүлэн ашиглаж байна.

## Цахим холбоос 
* албан ёсны вэб хуудас 
* NX-ийг Даймлер бүх хэрэглээндээ албан ёсоор ашиглахаар боллоо. 
* NX-Төлбөргүй тест хувилбар 

Ангилал:CAD-Программ
Ангилал:Siemens
Ангилал:Windows программ хангамж
Шведийн ханы жагсаалт

**Шведийн ван** — Шведийн Вант Улсын ван, Швед эзэнт гүрний хаан.

## Васа овог 
* I Густав (1523—1560)
* XIV Эрик (1560—1568)
* III Юхан (1568—1592)
* III Сигизмунд (1592—1599)
* IX Карл (1599—1611)
* II Густав (1611—1632)
* Кристина (1632—1654)

## Пфальц-Цвейбрюкений ураг 
* Х Карл (1654—1660)
* XI Карл (1660—1697)
* XII Карл 1697—1718)
* Ульрика Элеонора (1719—1720)

## Гольштейн-Готторпын ураг 
* Адольф Фредрик (1751—1771)
* III Густав (1771—1792)
* IV Густав (1792—1809)
* XIII Карл (1809—1818)

## Бернадотын ураг 
* XIV Карл (1818—1844)
* I Оскар (1844—1859)
* XV Карл (1859—1872)
* XV Оскар (1872—1907)
* V Густав (1907—1950)
* VI Густав (1950—1973)
* XVI Карл Густав (1973 оноос)

!
Ангилал:Ханы жагсаалт
Ангилал:Төрийн тэргүүний жагсаалт
Опел Антара

thumb|right|Сатурн Вуе XЕ (Америк)
thumb|right|Шевролет Каптива Спорт (Мексик)
thumb|right|Холден Каптива 5 маxx (Австрали)
**Опел Антара** нь автомашин үйлдвэрлэгч Опел ХК-ийн 2006 оны зунаас эхлэн өнөөдрийг хүртэл үйлдвэрлэж байгаа автомашин юм. 

Энэ автомашин нь *Sport Utility Vehicle* хэмээх бартаат замаас илүү засмал замд зориулсан автомашины загваруудын нэг юм. Үүнийг Шевролет Каптива болон ЖМ-Өмнөд Солонгост үйлдвэрлэхээс гадна 2008 оноос хойш Санкт-Петербург хотын өмнөд хэсэгт орших Шушары-д мөн үйлдвэрлэх болсон.

## Загварын түүх
Антара нь 2006 оны арваннэгдүгээр сараас эхлэн зах зээлд нийлүүлэгдсэн. Харин түүний адил загвар Каптива нь нэг сарын өмнөөс зах зээлд гарсан байсан. 
Анхны загварууд нь 2,4 (103 кВт) болон 3,2 литрийн эзэлхүүн бүхий бензин моторууд мөн 2,0 CDTI (110 кВт, 150 морины хүчтэй) дизель мотортой үйлдвэрлэгджээ. Дараа нь 2007 оны тавдугаар сараас эхлэн жижиг багтаамжтай дизель мотортой 93 кВт (127 м.x.) хувилбар хийгдсэн.

 Зураг:Opel Antara 2.0 CDTI rear 20100516.jpg|Aр тал
 Зураг:Opel-Antara weiss Seitenansicht vor-der-Efeu-Hecke LWS1674.jpg|Хажуу талаасаа
 Зураг:Opel Antara 2.4 4x4 Design Edition (Facelift) – Frontansicht, 29. Oktober 2011, Düsseldorf.jpg|Опел Антара, сайжруулсан загвар (2010–2015)
 Зураг:Opel Antara 2.4 4x4 Design Edition (Facelift) – Heckansicht, 29. Oktober 2011, Düsseldorf.jpg|Ар талаас харагдах байдал, сайжруулсан загвар (2010–2015)

### Загварын сайжруулалт
2010 оны намар загварын сайжруулалт хийгдсэн бөгөөд урд болон ард талыг одооны загваруудын дизайнд тохируулан хийсэн. 

Моторт мөн өөрчлөлт орсон ба 3,2 литр-V6 бензин мотор болон 2,4 литрийн багтаамжтай моторуудын оронд 123 кВт (184 м.x.) хүчтэй мотор угрсах болов. 

Хоёр дизель моторыг томсгон 120 кВт болон 135 кВт (184 м.x.) чадалтай мотороос сонгох боломжтой болсон.

## Тоноглолтын хувилбар
Антара нь гурван төрлийн хувилбартай. Үүнд: *Антара*, *Антара Эдишн Плус*, *Антара Космо* орно. Цувралын хувилбарт автоматаар залгагдах, хий эргэлтийг тохируулах системтэй бүх дугуйн хөтлөх тэнхлэг, цахилгаан тохируулга- болон халаалттай гадна талын толь, цахилгаан цонх өргөгч урд болон хойноо, шарвалтын эсрэг систем, уулын уруу туслах систем гэх мэт. 

### Техникийн үзүүлэлт
## Антара GTC
2005 онд Майны Франкфурт хот дахь олон улсын автомашины үзэсгэлэн дээр *Антара GTC*  танилцуулжээ. Энэ загвар нь *Crossover* хэмээх загвар бөгөөд купье болон бартаат замын тэрэг хоёрын дундах ангилал юм. 

Америкийн автомашины үзэсгэлэн дээр америк хувилбар нь болох Сатурн ПреВуе гаргасан. Энэ нь Женерал Моторс концерны хувилбар бөгөөд одоогийн байдлаар үйлдвэрлэлтийг нь зогсоосон байгаа аж. 

 Зураг:Opel_Antara_GTC_rear.jpg|Aр тал, Опел Антара GTC, олон улсын автомашины үзэсгэлэн  дээр 2005 он
 Зураг:Opel_Antara_GTC_front.jpg|Урд талаасаа
 Зураг:Opel_Antara_GTC.jpg|Опел Антара GTC

## Цахим хуудас
* Опел Антарагийн албан ёсны цахим хуудас (Герман)
* Вауксхалл Антара
* Опелийн албан ёсны автомашины загваруудын цахим хуудас

Антара
Ангилал:Sport Utility Vehicle
Ангилал:Суудлын автомашины загвар
Ангилал:Комби
Ангилал:Дунд ангиллын SUV