open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Өмнөд Солонгосын хотын жагсаалт

## Цагаан толгойн дарааллаар
thumb|400px|Хотын нэрсийг латин галигаар бичсэн газрын зураг

## Хүн амын олноор 
[thumb|4. [Тэгү]]
[thumb|8. [Сүвонь хот|Сүвонь]]

## Харьяаллаар
### Улсын доор

  
    **Хотын нэр**
    **Солонгос үсгээр**
    **Латин үсэгт**
    **Тусгаарласан огноо**
    **Аль аймгаас салсан бэ?**
  
  
    Сөүл
    서울
    Seoul
    1067 оны 12 сар
    Янжү (тэр үед Намгён)
  
  
    Пүсань
    부산
    Busan
    1963 оны 1 сарын 1
    Өмнөд Кёнсан
  
  
    Тэгү
    대구
    Daegu
    1981 оны 7 сарын 1
    Умард Кёнсан
  
  
    Инчон
    인천
    Incheon
    1981 оны 7 сарын 1
    Кёнги
  
  
    Куанжү
    광주
    Gwangju
    1986 оны 11 сарын 1
    Өмнөд Чолла
  
  
    Тэжонь
    대전
    Daejeon
    1989 оны 1 сарын 1
    Өмнөд Чүнчон
  
  
    Үлсань
    울산
    Ulsan
    1997 оны 7 сарын 15
    Өмнөд Кёнсан
  
  
    Сэжун
    세종
    Sejong
    2012 оны 7 сарын 1
    үндсэндээ Өмнөд Чүнчон
         Умард Чүнчонгоос хэсэгхэн газар нэмсэн
  

### Кёнги аймагт
***Сүвонь** (Suwon)
*Аньсань (Ansan)
*Аньсон (Anseong)
*Аньян (Anyang)
*Пүчонь (Bucheon)
*Тундүчонь (Dongducheon)
*Кимпу (Gimpo)
*Куян (Goyang)
*Күньпу (Gunpo)

*Күри (Guri)
*Куачонь (Gwacheon)
*Куанжү (Gwangju)
*Куанмён (Gwangmyeong)
*Ханам (Hanam)
*Хуасон (Hwaseong)
*Ичонь (Icheon)
*Намянжү (Namyangju)
*Усань (Osan)

*Пажү (Paju)
*Пучонь (Pocheon)
*Пёнтэк (Pyeongtaek)
*Соннам (Seongnam)
*Шихөн (Siheung)
*Ыйжонбү (Uijeongbu)
*Ыйван (Uiwang)
*Янжү (Yangju)
*Юн-Инь (Yongin)

### Өмнөд Чүнчон аймагт
* Асань (Asan)
* Пурён (Boryeong)

* Чоньань (Cheonan)
* Танжинь (Dangjin)
* Кунжү (Gongju)

* Нуньсань (Nonsan)
* Сосань (Seosan)
* Керюн (Gyeryong)

### Өмнөд Кёнсан аймагт
***Чанвонь** (Changwon)
*Кожэ (Geoje)
*Кимхэ (Gimhae)

*Чиньжү (Jinju)
*Мирян (Miryang)

*Сачонь (Sacheon)
*Тун-Ён (Tongyeong)
*Янсан (Yangsan)

### Өмнөд Чолла аймагт
* Мукпу (Mokpo)
* Ёсү (Yeosu)

* Сүньчонь (Suncheon)
* Куанъян (Gwangyang)

* Нажү (Naju)

### Канвонь аймагт
* Чүньчонь (Chuncheon)
* Тунхэ (Donghae)
* Каннөн (Gangneung)

* Самчок (Samcheok)
* Сукчу (Sokcho)

* Тэбэк (Taebaek)
* Воньжү (Wonju)

### Умард Кёнсан аймагт
*Аньдун (Andong)
*Кимчонь (Gimcheon)
*Кёнжү (Gyeongju)

*Кёнсань (Gyeongsan)
*Күми (Gumi)
*Мүнъён (Mungyeong)
*Пухан (Pohang)

*Санжү (Sangju)
*Ёнчонь (Yeongcheon)
*Ёнжү (Yeongju)

### Умард Чолла аймагт
*Чоньжү (Jeonju)
*Кимжэ (Gimje)
*Күньсань (Gunsan)

*Иксань (Iksan)
*Чонъөп (Jeongeup)
*Намвонь (Namwon)

### Чэжү аймагт
* Чэжү (Jeju)
* Согвипу (Seogwipo)  


Ангилал:Хотын жагсаалт улс орноор
Кимпу

**Кимпу** (김포), **Гимпо** (Gimpo),  (гимпү), **Жиньпу** (金浦 – «алтан эрэг») — Өмнө Солонгос улсын Кёнги мужийн харьяаны, Хан мөрний адагт байдаг 26 түмэн хүнтэй хот. Хотын зүүн урд талын газар, одоо Сөүлийн харьяаны Кимпу олон улсын нисэх буудал нь улсдаа 2-р том нисэх буудал юм. 

## Товч түүх
Энэ газрын тухай 475 онд бичиж тэмдэглэжээ. 1914 онд Кимпу, Тунжинь, Янчонийг нэгтгэн Кимпу хошуу (күнь) болгов. Явцын дунд зарим нутаг зэргэлдээ хошуу, хотод нэгдэж байсан. 1998 онд Кимпу хошуу хотын зэрэгт хүрч Кимпу хот (ши) гэгдэх болсон.

## Засаг захиргааны хуваарь
Кимпу хот 3 ып (балгас), 3 күнь (хошуу), 6 тун (хороо)-нд хуваагдаж байна.
* Гурван балгас: Тунжинь, Кучунь, Янчунь
* Гурван хошуу: Тэгут, Вольгут, Хасон,
* Зургаан хороо: Кимпу 1, Кимпу 2, Саү, Пүнмү, Чанги, Күрэ

## Мөн үзэх
* Өмнөд Солонгосын хотууд

## Эшлэл
Ангилал:Өмнөд Солонгосын хот
Галоген

**Галогенууд** () нь фтор (F), хлор (Cl), бром (Br), иод (I), астат (At) зэрэг, химийн хувьд хамааралтай таван Химийн элементийг агуулсан үелэх системийн бүлэг. Зохиомолоор гарган авсан 117-р элемент унунсепти мөн галоген байж болох юм. Орчин цагийн химийн номенклатурт энэ бүлгийг 8-**р бүлэг** гэж нэрлэсэн.

## ХИМИ ШИНЖ ЧАНАР 
Дан галегонууд нь химийн идэвхээр маш сайн металл бишүүд юм. Галогены дан бодисууд исэлдүүлэгч ангижруулагч шинж чанартай. Фтор бол химийн хамгийн хүчтэй исэлдүүлэгч бөгөөд ангижруулагч шинж үзүүлдэггүй харин бусад галогенууд исэлдүүлэгч ангижруулагч шинжийг үзүүлдэг.

Атомын жин-Фтор (F) 18.99 г / моль; Хлор (Cl) 35.45 г / моль; Бром (Br) 79.90 г / моль; Иод (I) 126.9 г / моль ба Астат  (At) 210 г / моль,

## Молекулын бүтэц 
Галоген нь байгальд дан элементийн атом биш харин ди-атомийн /давхар атомын/ молекул хэлбэрээр оршдог. Гэсэн хэдий ч тэд бүгдээрээ шугаман молекулын бүтэцтэй гэсэн нийтлэг шинжтэй бөгөөд ялгаа нь зөвхөн тэдгээрийн холболтын урт, молекул хоорондын харилцан үйлчлэлд оршино.

Шугаман молекулууд X-X (X2) нь тогтворгүй байдгаараа онцлогтой, учир нь хоёр атом нь хос электроныг өөртөө татдаг. Яагаад? Гаднах электронууд нь Zef хэмээх маш өндөр үр дүнтэй цөмийн цэнэгийг мэдэрдэг. Zef өндөр байх тусам X-X холбоосын зай бага байх болно.

Бүлгээс доош шилжих тусам Zef суларч, эдгээр молекулуудын тогтвортой байдал нэмэгддэг. Тиймээс реактивын буурах дараалал нь: F2> Cl2> Br2> I2. Гэсэн хэдий ч хангалттай тогтвортой изотопууд нь цацраг идэвхит байдлаас шалтгаалан үл мэдэгдэх тул астатиныг фтортой харьцуулах нь тохиромжгүй юм.

## Молекул хоорондын харилцан үйлчлэл 
Нөгөөтэйгүүр, түүний молекулуудад диполын момент байхгүй, тэр нь аполяр юм. Энэхүү баримт нь түүний молекул хоорондын сул харилцан үйлчлэлийг хариуцдаг бөгөөд цорын ганц далд хүч нь атомын масс ба молекулын талбайтай пропорциональ тархах буюу Лондонгийн хүч юм.

Ийм байдлаар F-ийн жижиг молекул2 хатуу биет үүсгэх хангалттай масс эсвэл электрон байхгүй. Надаас ялгаатай2, иодын молекул нь ягаан ууршилт үүсгэдэг хатуу хэвээр байна.

Бром нь хоёр туйлын хоорондох завсрын жишээг илэрхийлдэг: Br молекулууд2 тэд шингэн төлөвт харагдахуйц харилцан үйлчлэлцдэг.

Астатин нь металлын шинж чанараас шалтгаалан Ат шиг харагдахгүй байх магадлалтай2 гэхдээ Ат атомууд нь металлын бонд үүсгэдэг.

Түүний өнгөний талаар (шар-ногоон шар-шар-улаан ягаан-хар) хамгийн тохиромжтой тайлбарыг молекулын тойрог замын онол (TOM) дээр үндэслэсэн болно. Сүүлийн бүрэн молекулын тойрог замын хоорондох энергийн зайг хамгийн өндөр энерги бүхий дараагийн холболт (эсрэг холбоо) нь долгионы урт нэмэгдэж фотон шингээж авах замаар даван туулдаг.

## Хайлах цэг 
F -219.6 ° C; Cl -101.5 ° C; Br -7.3 ° C; I-113.7ºС ба 302ºС-т

## Буцлах цэг 
F -11.12.12 ° C; Cl -34.04 ° C; Br 58.8 ° C; I- 184.3ºС  337 AtС-д

## Реактив байдал 
Галоген нь өндөр урвалд ордог бөгөөд ингэснээр тэдгээрийн хоруу чанарыг тайлбарладаг. Үүнээс гадна эдгээр нь исэлдүүлэгч бодис юм.

Урвалын буурах дараалал нь: F> Cl> Br> I> At.

## Эшлэл 
Хими шинж чанар


Ангилал:Үелэх системийн бүлэг
Алисиа Вильярреал

**Марта Алисиа Вильярреал Эспарза** (; 1971 оны 8 сарын 31-нд Мексикийн Монтеррейд төрсөн) нь Мексикийн мариачи дуучин юм.

Ангилал:Мексикийн дуучин
Ангилал:Мексикчүүд
Ангилал:1971 онд төрсөн
Хоол

**Хоол** - мах, төмс, ус, будаа.
* **Мах**. Хүн төрөлхтөн анх бий болохдоо л аливаа амьтны махыг идэж ирсэн.
* **Төмс** нь хүнсний ногооны нэг төрөл бөгөөд олон наст ургамал юм. 
* **Ус** нь **H20** гэсэн химийн томъёогоор илэрхийлэгдэх, устөрөгч, хүчилтөрөгчийн нэгдэл бодис юм.
* **Будаа** нь хоол хүнсэнд хэрэглэгддэг ургамлын үр тарианы нэг төрөл юм. 

## Тогооч 
Тэр цэс гаргаж, шинэ жор боловсруулж, даалгаврын чанарыг хянаж, эхлэгчдэд сургалт явуулж, аюулгүй ажиллагааны дүрмийг дагаж мөрддөг.

## Монгол хоол 
Монголчууд эртнээс нааш мал аж ахуйд голлон шүтэж амьдарсаар ирсэн учир идээ ундаандаа ихэвчлэн малын сүү шим, махыг янз бүрийн аргаар боловсруулан хэрэглэдэг бөгөөд Монгол хоол гэж монголчуудын тэрхүү уламжлалт хоолыг хэлнэ. Бас ан амьтан, зэрлэг, таримал ногоо, үр буурцаг, амуу тариа, жимс жимсгэнэ, ааг амттаны зүйлийг хачир болгосоор иржээ.

## Тэмдэглэл
Монгол Улсын Ерөнхий Сайдын жагсаалт

**Монгол Улсын Ерөнхий Сайд** нь Монгол улсын засгийн газрын тэргүүн юм. Тус албан тушаалыг 1911 оны Монголын хувьсгалын үеэр Чин улсаас тусгаар тогтнолоо зарласны дараахан буюу 1912 онд байгуулагдсан.

1924-1992 онд Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсын үед засгийн газрын тэргүүний албан ёсны нэршил нь **Ардын Комиссаруудын Зөвлөлийн дарга**, **Сайд нарын Зөвлөлийн дарга**, эцэст нь **Ерөнхий Сайд** зэрэг хэд хэдэн өөрчлөлтөд орсон.

## Монгол Улсын Ерөнхий сайд нар
### Халхын хүрээний газрын бүгд хэргийг түр ерөнхийлөн захиран шийтгэх газар (1911) 
### Олноо Өргөгдсөн Монгол Улс (1911–1919, 1921–1924) and Ардын түр засгийн газар (1921)
### Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс (1924–1992)
**Түлхүүр**:

### Монгол Улс (1992–одоо үе)
**Түлхүүр**:

## Цаг хугацааны график
## Мөн үзэх
* Монгол хаад
* Монгол Улсын Ерөнхийлөгч
** Монгол улсын төрийн тэргүүн
* Монгол Улсын Ерөнхий Сайд

## Тэмдэглэл
## Эх сурвалж
## Гадаад холбоос 
* Монгол Улсын Ерөнхий сайдын тухай


Ангилал:Засгийн газрын тэргүүний жагсаалт
Эргүүлэлтийн матриц

Шугаман алгебрт **Эргүүлэлтийн матриц** гэдэг нь Евклидийн огторгуйд математик эргүүлэлт хийх зориулалттай матриц юм. 

Жишээ нь
:R = 
\begin{bmatrix}
\cos \theta & -\sin \theta \\
\sin \theta & \cos \theta \\
\end{bmatrix}

энэ R матриц нь Декартын координатын системийн төвийн хувьд *θ* өнцгөөр цагийн зүүний эсрэг чиглэлд xy-Декартын хавтгайн цэгүүдийг эргүүлэх юм. R эргүүлэлтийн матрицыг ашиглаж эргүүлэлт хийхийн тулд цэг бүрийн байрлалын мэдээллүүд нь **v** гэсэн цэгийн координатыг агуулах баганан вектор хэлбэртэй байх ёстой. Эргүүлэлт хийгдсэн векторыг *R***v** гэсэн матриц үржүүлэх үйлдлээр гаргаж авна. Матриц үржүүлэх үйлдэл нь тэг векторын (жишээ нь координатын системийн төв) хувьд ямар ч өөрчлөлт үзүүлдэггүй тул эргүүлэлтийн матрицыг координатын системийн төвийн хувьд эргүүлэх эргүүлэлтийн мэдээллийг тодорхойлоход л ашиглах боломжтой.

Эргүүлэлтийн матриц нь эргүүлэлтийн талаарх алгебрын хялбархан тодорхойлолтыг бүрэлдүүлж өгдөг бөгөөд компьютер график, геометр, физик гэх мэтийн бусад салбар дахь тооцоололд өргөнөөр хэрэглэгддэг. Хоёр хэмжээст огторгуйд эргүүлэлтийн мэдээллийг *θ* эргүүлэлтийн өнцгөөр хялбархан тодорхойлж болно. Гэхдээ үүнийг өөрөөр хоёр ширхэг мөр, хоёр ширхэг багана, нийтдээ дөрвөн гишүүнээс бүрдэх эргүүлэлтийн матрицаар тодорхойлж бас болно. Гурван хэмжээст огторгуйд эргүүлэлтийг бэхлэгдсэн тэнхлэгүүдийн хувь дахь эргүүлэлтийн өнцгүүдээр тодорхойлдог (Эйлерийн теоремоос харна уу), үүнийг гурван ширхэг өнцөг болон вектороор тодорхойлох боломжтой байдаг. Түүнчлэн өмнөхтэй төсөөтэйгээр гурван мөр, гурван багана бүхий, есөн гишүүнтэй эргүүлэлтийн матрицаар дүрслэх боломжтой. 

Эргүүлэлтийн матриц нь бодит тоон гишүүд бүхий квадрат матриц байдаг. Цаашилбал эдгээрийг тодорхойлогч нь 1 байх тэгш өнцөгт матриц гэж мөн дүрслэж болно.
:R^{T} = R^{-1}, \det R = 1\,.

Ангилал:Матриц
Ангилал:Аналитик геометр
Элжеро Элиа

**Элжеро Элиа** (, МФА ; 1987 оны хоёрдугаар сарын 13, Ворбюрг) — Суринам гаралтай Нидерландын хөлбөмбөгчин, Германы «Вердер» багийн хагас хамгаалагч. 

Тэрээр Нидерландын шигшээд 2009 оны есдүгээр сард анхны тоглолтоо хийхдээ гоол оруулж байсан бөгөөд Өмнөд Африкт зохиогдсон 2010 оны ДАШТ-д оролцож, мөнгөн медаль хүртсэн.

2015 оны нэгдүгээр сарын 3-нд «Саутхемптонд» зээлэгдэв.

## Амжилт 
; «Ювентус»
* Италийн аварга: 2011/2012
* Нидерландын авъяаслаг залуу тоглогч: 2009
## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
* Профайл - «Хамбург» 
* Үзүүлэлт - «Voetbalstats.nl»
* Профайл - Sports.ru
* Профайл 
* 

Ангилал:Нидерландын хөлбөмбөгчин
Ангилал:Нидерландын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч
Ангилал:АДО Ден Хааг багийн тоглогч
Ангилал:Твенте багийн тоглогч
Ангилал:Хамбург багийн тоглогч
Ангилал:Ювентус багийн тоглогч
Ангилал:Вердер Бремен багийн тоглогч
Ангилал:Саутхемптон багийн тоглогч
Ангилал:Нидерландчууд
Ангилал:1987 онд төрсөн
Энн Донован

**Энн Донован** (, 1961 оны 11 сарын 1-нд төрсөн) нь Америкийн сагсан бөмбөгч асан, өдгөө Сетон Холл Их Сургуулийн охидын сагсан бөмбөгийн багийн ахлах дасгалжуулагчаар ажилладаг эмэгтэй юм.

Ангилал:1961 онд төрсөн
Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин
Ангилал:АНУ-ын олимпын аварга
Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгийн дасгалжуулагч
Ангилал:Америкчууд
Эдуардо Парет

**Эдуардо Парет Перес** (, 1972 оны 10 сарын 23-нд Санта Кларад төрсөн) нь Кубын бэйсболчин юм.

Ангилал:1972 онд төрсөн
Ангилал:Кубын бэйсболчин
Антропоморфизм

**Антропоморфизм** буюу **хүнчлэх үзэл** гэдэг нь аливаа амьтан, амьгүй юмс, үзэгдэл, бодит болон хийсвэр ойлголт зэргийг хүнчилж, хүний шинж чанарыг зөөн тайлбарлах үзэл юм.


Ангилал:Шүтлэг ба сургаал
Софья Ская

**Софья Андреевна Аржаковская** (1987 оны 8 сарын 12-нд Ленинградад төрсөн) нь Оросын Холбооны Улсын жүжигчин, балетчин юм.

## Бүтээлүүд
## Холбоос
* 
* Софья Ская Албан ёсны сайт
* Софья Ская Албан ёсны сайт

Ангилал:Оросын жүжигчин
Ангилал:Оросын балетчин
Ангилал:Оросууд
Ангилал:1987 онд төрсөн
Зая бандид Намхайжамц

нийслэл Элст, Халимагийн Улсын Их Сургуулийн хичээлийн байрны цэцэрлэгт боссон Зая бандид Намхайжамцын хөшөө]]
Монгол угсаатан, тэр дундаа Ойрадын ард түмний дундаас төрсөн XVII зууны нэрт хүн, буддын шашин болон төрийн зүтгэлтэн, равжамба, зая бандид, дуун хөрвүүлэгч, тод үсгийг зохиогч, соён гэгээрүүлэгч **Зая бандид Намхайжамц** (өөрөөр **Зая Бандид Огторгуйндалай**; халимагаар *Зая Пандит*, бүтнээрээ *Зая Пандит Оһтрһун Дала*; оросоор *Зая-Пандита*, *Зая-Пандита Намкхай Чжамцо*, 1599-1662) 1599 оны шарагчин гахай жилд Зүүнгар улсын нутагт сууж байсан хошууд (аймаг)-ын гөрөөчин отгийн шангас овогт Хүнгүйзаяачийн ууган хүү Баавханы тавдугаар хөвүүн болон төрж Шарха
 

1640 оны халх-ойрадын олон ноёдын Тарвагатайн чуулганд оролцож Их цаазын бичигт санаа бодлоо нийлүүлэв. Тэрээр Зүүнгараас гарч яваад 1641—1642 онд Халх, 1645, 1657 онд хоёр удаа Ижилийн ойрад гэх мэт манжийн эрхэнд ороогүй монгол нутаг болгоноор ном сургааль айлдаж байжээ. Зая бандид Намхайжамц 1648 оны хулгана жил Зүүнгарын нутаг Чүй голын эрэгт Авлай тайжийнд өвөлжихдөө хамаг монгол хэлтэнд дөхөмчилж худам монгол үсгийг тодруулж, тодорхой болгосон үсэг зохиосон нь тод үсэг юм. 1662 онд Төвөдөд очих замдаа Хөхнуурт нас нөгчжээ.

## Эшлэл
Ангилал:Буддын шашин
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1599 онд төрсөн
Ангилал:1662 онд өнгөрсөн
Ангилал:Төвөд хэлнээс орчуулагч
Горилла

**Горилла**, ***элжимч*** (*Gorilla*) нь одоо амьдарч буй приматуудаас хэмжээгээрээ хамгийн том төрөл. Газрын амьтан бөгөөд голдуу ургамлаар хооллодог тус мич нь төв Африкийн ойд тархан амьдарна. Гориллын төрөл дотроо хоёр зүйл, 4 буюу 5 дэд зүйлд хуваагддаг. Гориллын ДНХ хүнийхтэй тун төстэй бөгөөд 95–99% нь ижил байдаг, хүний хувьд бонобо буюу одой шимпанзе, ердийн шимпанзе нарын дараа орох ойрын садан билээ.
Ангилал:Мичнүүд
Заха Хадид

**Заха Мохаммад Хадид** ( *Zahā Ḥadīd*, 1950 оны 10 сарын 31-н Иракийн Багдад хотод төрж, 2016 оны 3 сарын 31-нд нас барсан) бол Ирак-Английн архитектор эмэгтэй бөгөөд Прицкер архитектурын шагналыг 2004 онд, Стирлинг шагналыг 2010, 2011 онд хүртсэн.
 
## Хэрэгжсэн төслүүд
*Витрагийн гал түймэртэй тэмцэх газар (1994), Вайл ам Райн, Герман
*Бергисел цанын харайлтын газар (2002), Инсбрук, Австри
*Орчин үеийн урлагийн Розентал төв (2003), Цинцинатти, Охайо
*БМВ төв барилга (2005), Лайпциг, Герман
*Ордрупгаардын салбар барилга (2005), Копенхаген, Дани
*Фаэно Шинжлэх ухааны төв (2005), Вольфсбург, Герман
*Виктори Эмнэлэг дэх Маггигийн Хавдрын Эсрэг Төв (2006), Кирккалди, Шотланд
*Хунгербургбааны шинэ өртөөнүүд (2007), Инсбрук, Австри
*Шанелийн мобиль урлагийн асар (дэлхий даяар) Токио, Хонконг, Нью-Йорк, Лондон, Парис, Москва, (2006–08)
*Гүүрэн асар (2008), Сарагоса, Испани
*Пьер Виве (2002–12), Монпелье, Франц, төслийн архитекторч: Стефан Хоф
*MAXXI - 21-р зууны урлагийн үндэсний музей (1998–2010), Ром, Итали, 2010 оны Стирлингийн шагналт бүтээл.
*Гуанжоугийн дуурийн театр (2010), Гуанжоу, БНХАУ.
*Лондоны усан спортын төв (2011), 2012 оны зуны олимп, Лондон, Их Британи.
*Риверсайд музей (2007–11) development of Glasgow Transport Museum, Шотланд
*Эвелин Грэйс Академи (2006–10), Брикстон, Лондон, Их Британи. 2011 оны Стирлингийн шагналт бүтээл.
*Рока Лондон Галерей (2009-11), Челси Харбор, Лондон, Их Британи.
*Хейдар Алиев соёлын төв (2007-12), Баку, Азербайжан.


Ангилал:Иракийн архитектор
Ангилал:Их Британийн архитектор
Ангилал:Орчин үеийн архитектор
Ангилал:Венийн их сургуулийн багш
Ангилал:Уран зохиолын бус ном зохиогч
Ангилал:Австрийн шинжлэх ухаан ба урлагийн хүндэт тэмдэг шагналтан
Ангилал:Австрийн Бүгд Найрамдах Улсын төлөөх гавьяаны их алтан хүндэт тэмдгийн шагналтан
Ангилал:Их Британийн эзэнт гүрэн одонгийн дама командлагч шагналтан
Ангилал:Прицкерийн шагналтан
Ангилал:АНУ-ын Гүн Ухааны Нийгэмлэгийн гишүүн
Ангилал:Америкийн Урлаг ба Утга Зохиолын Академийн гишүүн
Ангилал:Багдадын хүн
Ангилал:Их Британийн хүн
Ангилал:Иракчууд
Ангилал:1950 онд төрсөн
Ангилал:2016 онд өнгөрсөн
Хулхит

**Хулхит** (орос «сера», халимаг чихний «хулхи» үгнээс гаралтай ; ) — ОХУ-ын Бүгд Найрамдах Халимаг Улсын Яшкуль хошуу (*Яшкулин район*)-ны Хулхит сум (*Хулхт селән*)-ын төв, 354 хүнтэй гацаа.

## Түүх
Дэлхийн хоёрдугаар дайны үед Германд эзлэгдсэн байсан Хулхитад 1942 оны 11-р сарын 21-нд галын шугам байрлаж, хүчтэй дайлалдаан болсноор ЗХУ-ын 214 баатар төрж, хэдэн мянган эрс амиа алдаж байв. Энд цуглан бүрдсэн 28-р арми Сталинградыг чөлөөлж Берлин хүртэл давшихдаа Прагыг бас чөлөөлжээ. Тиймээс ч жил бүрийн Ялалтын баярын өмнөх өдөр энд эргэн дурсах өдөрлөг болдог. 1973 оны 8-р сард Хулхитын хонины сангийн аж ахуй байгуулагдаж байв.

## Газар дайд
Хулхит гацаа аймгийнхаа төв Яшкуль суурингаас дорно зүгт 82 километр зайд оршдог. Астрахань хотоос 120 км зайтай. Астрахань - Элст - Ставрополь шугамын улсын ач холбогдолт А-154 цардмал зам гацааны яг голоор нь дайран гардаг.

## Дурсгалт зүйл
28-р армийн энд ясаа тавьсан цэргүүдийн дурсгалд зориулан 1982 онд босгосон дурсгалын хөшөөт цогцолбор гацаанаас баруунш 2 километр явахад таарна.

## Эшлэл 
Ангилал:Халимагийн суурин
Акэбоно Таро

нь Америк-Японы зодог тайлсан сүмоч юм. Тэрээр 1988 онд Японы мэргэжлийн сүмод хөл тавьж, Хавайн сүмочдын анхдагч Такамиямагийн шавь болсон бөгөөд чансаагаа хурдан ахиулсаар 1990 он гэхэд дээд зиндаанд багтжээ. 1992 оны 11, 1993 оны 1 сарын тэмцээнд дараалан түрүүлснээр сүмогийн хамгийн дээд цол *ёкозүна*-д хүрсэн анхны япон бус тамирчин болжээ.

## Амжилт
### Сүмо
## Эх сурвалж
Ангилал:Ёкозүна
Ангилал:АНУ-ын кикбоксчин
Ангилал:АНУ-ын мэргэжлийн бөх
Ангилал:АНУ-ын сүмоч
Ангилал:К-1 тулаанч
Ангилал:Японы кикбоксчин
Ангилал:Японы мэргэжлийн бөх
Ангилал:Японы сүмоч
Ангилал:Псевдоним
Ангилал:Японы хүн
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1969 онд төрсөн
Диего Салазар

**Диего Фернандо Салазар Кинтеро** (, 1980 оны 10 сарын 3-нд төрсөн) нь олимпын мөнгөн медальт, Колумбийн хүндийн өргөгч юм. Тэрээр Валле дель Каука аймгийн, Тулуа хотод төржээ.

## Эх сурвалж
## Цахим холбоос 
* Бээжин 2008 олимп

Ангилал:Колумбийн хүндийн өргөгч
Ангилал:Колумбийн олимпын мөнгөн медальтан
Ангилал:2004 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Колумбичууд
Ангилал:1980 онд төрсөн
Томас Пинчон

Америкийн нэртэй зохиолч **Бага Томас Рагглз Пинчон** () 1937 онд Нью-Йорк муж улсын Глен Коув хэмээх газар тѳржээ. Макартурын тэтгэлэг хүртсэн Пинчон нарийн тѳвѳгтэй романаар нэрд гарсан. Түүний уран зохиол, баримтат зохиолууд түүх, шинжлэх ухаан ба тоон ухаан зэрэг олон янзын сэдэв, төрлийг хамардаг. 1974 онд Пинчоны хамгийн алдаршсан "Таталцлын солонго" гэдэг роман АНУ-ын Үндэсний уран зохиолын номын шагналаар шагнагдсан бөгөөд Нобелийн утга зохиолын шагнал хүртэх магадлал өндөртэй гэлцдэг.

Пинчон Америкийн Нэгдсэн Улсын Тэнгисийн Цэргийн Хүчинд 2 жил цэргийн алба хааж Корнеллийн их сургуулийг англи хэлний мэргэжлээр тѳгсчээ. 1950-д оны сүүл, 1960-д оны эхээр Пинчон хэд хэдэн ѳгүүлэг хэвлүүлснийхээ дараа  роман бичих болсон нь түүнийг алдаршуулжээ: *В.* (1963), *49-p бүлгийн хашгиралт* (1966), Таталцлын солонго (1973), *Мэсон Диксон хоёр* (1997). Пинчон маш чимээгүй амьдралтай бөгөөд тун цөөхөн гэрэл зураг нь хэвлэлд нийтлэгдэж байсан. 1960-д оноос түүний хаана байгаа тухай, түүний ямар хүн болох талаар олон цуурхал яриа таржээ.

Ангилал:АНУ-ын зохиолч
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1937 онд төрсөн
Яшилт

**Яшилт** (; ; «яшил+т») — Оросын Холбооны нэгж Бүгд Найрамдах Халимаг Улсын Яшилт хошуу (*Яшалта район*)-ны Яшилт сум (*Яшалта селән*)-ын нутагт оршдог, хошуу болон сумынхаа төв болсон 4,716 хүнтэй суурин. 

## Хүн ам 
Яшилт сууринд гучаад өөр нэрийн ард түмний төлөөлөл оршин сууж байна. Үүнээс сүүл үеийн буюу 2003 оны өгөгдлөөр бол Орос үндэстэн (69.9%), Халимаг ястан (15.0%), Герман үндэстэн (4.3%), Чечень ястан (2.3%), Украин үндэстэн (1.8%), Эстон үндэстэн (1.7%), Турк үндэстэн (1.3%) гэж олноос цөөн рүү дараална.

## Байрлал
Халимагийн Байшинт (оросоор *Городовиковск*) хотоос 32 км, нийслэл Элст хотоос баруун зүгт 240 км зайнд Маныч-Гудило нуурын баруун талд Яшилт суурин байдаг. 

## Эшлэл 
Ангилал:Халимагийн суурин
Адаг

**Адаг** (; ) — Оросын Холбооны нэгж Бүгд Найрамдах Халимаг Улсын Харгазар хошууны Адаг сум (*Адг селән*)-ын төв, 800 гаруй хүнтэй суурин. 

## Байрлал 
Каспи орчмын нам доор газарт, хошууны төв Комсомольскоос баруун хойш 62 км-т байгаа Адаг сууринд Яшкуль - Комсомольск - Артезиан чиглэлийн замаар очдог.

## Эдийн засаг 
Сууринд 2003 оноос Грозный үйлдрийн хонь үржүүлж буй "*Первомайский*" гэх хамтрал ажилладаг. 2010 оны намар эднийх 36,302 хонь, 3,222 бодтой байсан.

## Сонирхох газар 
Сууринд хурлын жижиг дуган бий. Оросоор *Адыковский хурул* гэдэг юмсанжээ.

## Эх сурвалж
Ангилал:Халимагийн суурин
Сильвен Марво

**Сильвен Марво** (; 1986 оны дөрөвдүгээр сарын 15-нд Ванн хотод төрсөн) — Францын хөлбөмбөгчин бөгөөд «Генгам» багт хагас хамгаалагчаар тоглодог.

Тэрээр талбайн төвийн аль ч байрлалд тоглодог ба голдуу зүүн жигүүрийн хагас хамгаалалт, довтолгооны хагас хамгаалалтын байрлалуудад тоглодог. 

Марве 2006–2008 оны хооронд Францын 21 хүртэлх насны залуучуудын шигшээ багт тоглож байсан удаатай. 

Ах Жорис Марво — «Монпелье» багт тоглодог хөлбөмбөгчин.

## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
* Профайл - «Ньюкасл Юнайтед» 
* Профgal - *L’Equipe.fr* 

Ангилал:Францын хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч
Ангилал:Ренн багийн тоглогч
Ангилал:Ньюкасл Юнайтед багийн тоглогч
Ангилал:Генгам багийн тоглогч
Ангилал:Францчууд
Ангилал:1986 онд төрсөн
Хөтөчнар

**Хөтөчнар** (; ) — Оросын Холбооны нэгж Бүгд Найрамдах Халимаг Улсын Хөтөчнар хошуу (*Көтчнрә район*)-ны Хөтөчнар сум (*Көтчнр селән*)-ын нутаг оршдог, хошуу болон сумын төв, 3908 хүнтэй суурин. 

## Байрлал
Элст хотоос умарш улсын чанартай М-6 цардмал замаар 117 км явахад харалдаа баруун талд нь 2.5 км зайд Амт-Бургастын жалга/аманд Хөтөчнар суурин байдаг.

## Хүн амын тоон өөрчлөлт
## Гэрэл зураг

Image:Ketchenery.jpg
Image:Ketchenery1.jpg

## Иш баримт
Ангилал:Халимагийн суурин
Куритиба

]
**Куритиба** () нь Бразилын Парана мужид орших хот юм.

## Цаг агаар 
## Цахим холбоос 
* curitiba.pr
* curitiba-brazil.com


Ангилал:Бразилын их сургуулийн хот
Ангилал:Бразилын холбооны улсын нийслэл
Ангилал:Бразилын хот
Ангилал:Паранын суурин
Ангилал:Паранын коммун
Ангилал:Саятан хот
Ангилал:1693 онд байгуулагдсан
Чеченьчүүд

**Чечен үндэстэн** (орос хэлээр ганц тоонд Чеченец, олон тоонд Чеченцы, монголоор ганц тоонд *Чечен* олон тоонд *Чеченүүд,* чечениэр ганц тоонд *нохчи* о.т. *нохчий*) — ОХУ-ын харьяа Ар Кавказын ард түмнээс хамгийн олон тоотой ард түмэн. 

Чечен бол харьцангуй залуу үндэстэн гэж олон түүхчид, судлаачид дүгнэсэн байдаг. Ердөө 500 жилийн настай (1500 оны үед) гэхдээ энэ нь таамаг боловч ихэнх хүмүүс санал нэгтэй байдаг.  

бусад ОХУ-ийн нийт 190 ястанууд, уулын 50 ястануудыг оролцуулаад харьцуулахад Зөвхөн Чеченүүд нь тооны олноос гадна гадны тусламжгүйгээр өөрсдийгөө болгох хэмжээний Үндэстэн шинж чанартай цорын ганц хүмүүс. Гэвч тэд Оросын холбооны улсын нэг хэсэг (муж) гэдгийг ойлгох хэрэгтэй.  

Вайнахчууд Европоос ирсэн, ДНА гарал үүсэл баруун европ. Чеченүүд (мөн ингушууд) үндсэндээ цагаан арьстнууд боловч Тамерлангийн довтолгооноос болж чеченүүд цөөн тооны Узбекийн генетиктэй гэж хэлэхэд буруудахгүй.   

Чеченүүд бол Оросын Холбооны Улс болон орос хэлээр ярьдаг орнуудын хамгийн алдартай угсаатны бүлэг бөгөөд муу эсвэл сайн талаасаа хувь хүнээс хамаарна тэрнээс муу дээрэмчин шинж чанартай үндэстэн эсвэл сайхан сэтгэлтэй дайчин хүмүүс гэж хуваагдахан шал утгагүй асуудал.   

Вайнахчууд буюу Ингуш болон Чеченьчүүд хамгийн ойрын төрөл хүмүүс юм.

## Тэмдэглэл
## Эшлэл
Ангилал:Цагаан арьстнууд
Ангилал:Европ дахь угсаатан
Ангилал:Европ бүс нутгаар
Ангилал:Ислам
Ангилал:Христ итгэл
Ангилал:Кавказ
Ангилал:Дагестан
Ангилал:Ингушет
Ангилал:Осети ястан
Ангилал:Карачай-Черкес
Ангилал:Балкар ястан
Ангилал:Адыгей
Ангилал:Арменууд
Ангилал:Гүржүүд
Сар хиртэлт

**Сар хиртэлт** гэдэг нь Сар Дэлхийн сүүдэрт орох үзэгдэл юм. Энэ нь Нар, Дэлхий, Сар гурав энэ дарааллаараа нэг шугаманд давхцах, эсвэл бараг нэг шугаманд орох үед ажиглагдана. Иймээс сар хиртэлт нь зөвхөн тэргэл сартай үдэш л ажиглагддаг.
Дэлхийн харьцангуй бага тодорхой хэсэгт л ажиглагддаг нар хиртэлтээс ялгаатай нь, сар хиртэлтийг дэлхийн аль ч шөнийн хэсгээс ажиглах боломжтой байдаг. Сарны хэмжээ жижиг байдгаас нарны бүтэн хиртэлт хэдхэн минут үргэлжилдэг бол сар хиртэлт хэдэн цагаар үргэлжилнэ. Мөн сар хиртэлтийн үеэр сар энгийн тэргэл сараас илүү хурц болдоггүй тул тусгай багаж ашиглалгүй энгийн нүдээр харахад аюулгүй байдгаараа нар хиртэлтээс ялгаатай.

## Мөн үзэх
*Нар хиртэлт

Ангилал:Одон орны үзэгдэл
Ангилал:Хиртэлтүүд
Тумбинай сэцэн

**Тумбинай сэцэн, Түмбинэ хан****, Түминай хан** бол Хамаг Монголын Хиад Боржигин овогтон, Чингис хааны өндөр өвөг Бодончар мунхагийн 6-р үеийн ач, мөн Байшонхор догшин ноёны хөвүүн, Хабул ханы эцэг ба Чингис хааны хуланц өвөг юм. Тэрээр 11-р зууны сүүлч, 12-р зууны эхээр амьдарч байсан нэгэн. 

## Удам угсаа 
Тумбинай сэцэний намтартай холбоотой мэдээлэл бараг байхгүй ч, хатад хөвүүдийн тухай мэдээ баримтыг 13-14-р зуунд бичигдсэн Монголын Нууц Товчоо, Судрын Чуулган зэрэг анхдагч эх сурвалж, 15-р зуунд  Улугбег султаны зарлигаар бичигдсэн Шажарат ал атрак гэх бүтээл зэрэг итгэж болох хэдэн материалд дараах байдлаар бичигджээ.  **Монголын Нууц Товчоонд** *"**Тумбинай сэцэний** хөвүүн **Хабул хаан, Сэм Сэчүлэ** хоёр бүлгээ"* гэж тэмдэглэсэн байдаг. **Судрын чуулганд** *"**Түмбинэ хан**...ухаантай, авьяастай, зоригтой есөн хөвүүнтэй байв...энэ есөн хөвүүний таван том нь нэг эхтэй, нөгөө дөрөв нь өөр эхийнх... Анхдугаар хөвүүн нь **Жагсу** буюу бас **Яхши** ч гэдэг. Түүний овгоос Ноёхон, Уруд, Мангуд овог гарчээ... Хоёрдугаар хөвүүн нь **Барим шир буха бужу** гэдэг... Гутгаар хөвүүн нь **Хачүли** гэдэг байсан бөгөөд түүний удмаас барулас овог гарчээ... Дөрөвдүгээр хөвүүн нь **Сэм Качиун,** түүний удмаас Хадархан аймаг гарчээ... Тавдугаар хөвүүн нь **Баткүлки** гэдэг байсан бөгөөд түүний удмаас будаат аймаг үүсчээ. Зургаа дахь хөвүүн нь **Хабул хан**... Долоо дахь хөвүүн нь **баян Удур** бөгөөд түүний овгоос журьяат аймаг гарчээ... Найм дахь хөвүүн **Буралжар духлайн**, үүний удмаас бүх Духлат аймаг үүссэн... Ес дэхь хөвүүн нь **Хитатай** гэдэг бас **Жочи наху** ч гэдэг. Түүний овгоос Бэсүт аймаг гаралтай."* Монголын Нууц Товчооны 46-р зүйлд Барулас овгийг Мэнэн Тудуны хөвүүн Хачиу, Хачулагийн үр удмаас үүссэн гэдэг бол Судрын чуулганд Тумбинайгийн анхны эхнэрээс төрсөн 3 дахь хөвүүн Хачулигаас барулас овогтон үүсэн, бага эхнэрээс төрсөн Хабул хан төрсөн гэж тэмдэглэж байна. Харин Доголон Төмөрийн цагаас хойш бичигдсэн түүхийн аливаа бүтээлд Барулас овгийг Хабул хаантай холбон тайлбарлах байдал нэмэгдсэн нь илт харагддаг. "Мөн Төмөрийн өөрийн нотлон өгүүлж буйгаар Хабул хан, Хачулай бахадур нарын хооронд байгуулж, Тумбинай ханы ал тамгаар баталгаажуулсан уг гэрээ нь ган төмөр хавтан дээр *"Ханы тушаал Хабулын үрсэд, цэргийн тушаал Хачулайн үрсэд болтугай"* гэж бичсэн нь 1350-иад оноос Цагаадайн улсын Баруласын ноёдын хүчирхэгжилт, төрийн эрхийн төлөөх тэмцлийг олон нийтэд хүлээн зөвшөөрүүлэх оролдлого гэж үзүүштэй."

## Эшлэл 
Ангилал:Боржигин
Сажид Сажидов

**Сажид Халилрахманович Сажидов** (1980 оны 2 сарын 6-нд төрсөн) нь олимпын хүрэл медальт, дэлхий, Европын хошой аварга, Оросын чөлөөт бөх юм.

## Цахим холбоос
* Бөхийн мэдээллийн сан. Сажид Сажидов
* ЦСКА клуб. Сажид Сажидов

Ангилал:Бөхийн дэлхийн аварга
Ангилал:Бөхийн европын аварга
Ангилал:Оросын бөх
Ангилал:Оросын олимпын хүрэл медальтан
Ангилал:2004 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Оросын олимпын оролцогч
Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн
Ангилал:Оросууд
Ангилал:1980 онд төрсөн
Эгил Даниэлсен

**Эгил Даниэлсен** (, * 1933 оны 11 сарын 9-нд Норвегийн Хамарт; † 2019 оны 7 сарын 29) нь Норвеги жад шидэгч юм.

Тэрээр 1956 оны зуны олимпын шигшээд 4 дэх шидэлтээрээ 85.71 метр шидэж дэлхийн дээд амжилт тогтоон алтан медаль хүртсэн бөгөөд Даниэлсений хувийн дээд амжилт нь болно. Түүний тогтоосон дээд амжилт 1959 оны 6 сар хүртэл хадгалагдсан бөгөөд Ал Кантелло 86.04 м болгож ахиулжээ .

Даниэлсен 1954 оны Европын АШТ-д 10-р байр эзэлсэн бол 1958 онд мөнгөн медаль зүүсэн. 1960 оны зуны олимпод дөнгөж 72.93 метрийн амжилт үзүүлэн, урьдчилсан шатнаас хасагдсанаар шигшээд шалгарч чадаагүй аж. Тэрээр 1953-1957 онд улсынхаа аварга цолыг хүртжээ.

Даниэлсен Норвегийн Тэтгэвэрийнхний Намаас сонгуульд нэр дэвшиж байсан удаатай.

## Эх сурвалж
Ангилал:Норвегийн жад шидэгч
Ангилал:Норвегийн олимпын аварга
Ангилал:Норвегийн олимпын оролцогч
Ангилал:1956 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:1960 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Жад шидэлтийн олимпын аварга
Ангилал:Норвегийн оны шилдэг тамирчин
Ангилал:Норвегичууд
Ангилал:1933 онд төрсөн
Ангилал:2019 онд өнгөрсөн
Сослан Тигиев

**Сослан Тигиев** (; ; ) - 2005 оноос хойш Оросыг орхиж Узбекистаны нэрийн өмнөөс барилдаж буй олимпын мөнгөн медальт чөлөөт бөхийн тамирчин.

## Намтар
Сослан Тигиев -нд Зөвлөлт Холбоот Улсын ЗСБНХОУ-ын өөртөө засах Умард Осетийн Владикавказ хотод осет гэр бүлд ихрийн өрөөсөн болон төржээ. Түүний ах Таймураз, ихрийн өрөөсөн Батраз хоёр бас л чөлөөт бөхөөр хичээллэдэг. Сослан Тигиев 74 кг жинд хүч үздэг. 2005 оноос Узбекистаны бөх болж Азийн АШТ-ий мөнгө (2005), Азийн наадмын хүрэл (2006) зэргээр амжилт нь чамбайрч ирээд бүр сайжирч 2008 онд олимпоос мөнгө, 2012 онд хүрэл медалийн эзэн болсон. Гэвч дараа нь сэргээш хэрэглэсэн байна гэдэг шинжилгээний хариу гарснаар 2012 оны 11 сарын 7-ны өдөр хүрэл медалиа хураалгасан.

## Эшлэл 
Ангилал:Узбекистаны бөх
Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Узбекистаны олимпын оролцогч
Ангилал:Сэргээшийн тохиолдол бөхөд
Ангилал:Сэргээш Узбекистанд
Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн
Ангилал:Узбекчүүд
Ангилал:1983 онд төрсөн
Утасгүй сүлжээ

**Утасгүй сүлжээ** () гэдэг нь 2 ба түүнээс дээш төхөөрөмж тархалтат долгион (spread spectrum division multiplexing) эсвэл OFDM(Orthogonal frequince division multiplexing) хувиргалтын технологи ашиглан утасгүй холбогдон мэдээлэл солилцох компьютерын сүлжээг хэлнэ. 1970 онд Хавайн их сургуульд туршигдаж эхэлсэн ба 1985 он гэхэд Америкын холбоо харилцааны зөвлөл болох FCC (Federal Communication Committee) энгийн хэрэглээнд зориулан долгионы үелзэлийг суллаж өгснөөр хоёр дахь үеийн төхөөрөмжүүд хийгдэж эхэлсэн. Энэ технологи 1997 он гэхэд IEEE -802.11 нэршилтэй стандарт болж батлагдсан. Утасгүй сүлжээний давуу тал нь хүссэн газраасаа сүлжээнд холбогдох, сүлжээний хүрээнд шилжилт хийж хөдлөх гэх мэт.

## Xамрах хүрээ 
Утасгүй сүлжээ нь дараах зүйлсээс ангилал үл шалтгаалан харилцан адилгүй зайд хүрч ажиллана.

Үүнд: Аль стандартын утасгүй сүлжээ байгуулсан Ямар төрлийн, ямар загварын замчлагч эсвэл хандалтын цэг ашиглаж байгаа Сүлжээ суурилуулсан газар орны байдал, барилгын хана, баганын материал хийц Энгийн 802.11b/g төрлийн сүлжээ нь дунджаар барилгын дотор орчинд 46-60 метр орчим, гадаа орчинд 300-500 метрт хүрч ажиллана. Төмөр бетонон эсвэл тоосгон зузаан ханатай барилгын хувьд энэ хамрах хүрээ дунджаар 25%-иар  буурдаг болно.

802.11a сүлжээ нь ихэвчлэн дээрх хэмжээний гуравны нэгтэй тэнцэх зайд хүрч ажилладаг.

Нэмэлт хүчтэй антеннтай замчлагч нь дээрх зайг 2-3 дахин нэмэгдүүлэхээс гадна мэдээлэл дамжуулах хурд нь ч нэмэгдэх боломжтой байдаг.

Эсвэл зарим төхөөрөмжийн антенныг илүү хүчтэй антеннаар солих боломжтой байдаг.

## Цааш унших 
* Wi-Fi
Арсен Фазаев

**Арсен Фазаев** (; ) - олимпын хошой, дэлхийн зургаа, Европын дөрөв, улсынхаа олон удаагийн аварга болж байсан ЗХУ-ын чөлөөт бөхийн зодгоо тайлсан тамирчин.

## Бөхийн амжилт
Зөвлөлтийн бөх Арсен Фазаев 1984 оны олимп, 1989 оны ДАШТ-ыг эс тооцвол чөлөөт бөхийн 68 кг жинд 1983-1992 оны хоорондох арван жилд дэлхийн тэргүүн бөх байлаа. Энэ хооронд тэрээр олимпод хошой (1988, 1992), дэлхийд зургаан (1983, 1985, 1986, 1987, 1990, 1991) удаа аваргалж, нэг удаа (1989) мөнгөн медальтай буцаж байв.

## Хувийн намтар
Арсен Фазаев -нд ЗХУ-ын ЗСБНХОУ-ын Умард Осетийн өөртөө засах улсын Ираф районы төв Чикола сууринд осет хүн болон төржээ. Эцэг нь жолооч, эх нь эмч байсан юмсанжээ. 14 наснаасаа бөхөөр хичээллэж эхэлсэн гэдэг.

Ангилал:ОХУ-ын Төрийн Думын гишүүн
Ангилал:ЗХУ-ын бөх
Ангилал:Оросын бөх
Ангилал:Узбекистаны бөх
Ангилал:Бөхийн олимпын аварга
Ангилал:Бөхийн дэлхийн аварга
Ангилал:Бөхийн европын аварга
Ангилал:ЗХУ-ын олимпын оролцогч
Ангилал:ТУХН-ийн олимпын оролцогч
Ангилал:Узбекистаны олимпын оролцогч
Ангилал:1988 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:1992 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:1996 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Нэгдсэн Орос Намын гишүүн
Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн
Ангилал:Осетчууд
Ангилал:1962 онд төрсөн
Жонатан Чик

**Жонатан Чик** (; ) нь Хонконгийн TVB телевизийн продюсер юм.

## Бүтээлүүд
* 1995 — The Criminal Investigator
* 1996 — Cold Blood, Warm Heart
* 1996 — The Criminal Investigator 2
* 1998 — Secret of the Heart
* 1999 — Feminine Masculinity
* 1999 — At the Threshold of an Era
* 2000 — Healing Hands 2
* 2002 — Fight For Love
* 2004 — Blade Heart
* 2004 — War and Beauty
* 2005 — Healing Hands 3
* 2006 — The Dance of Passion
* 2006 — C.I.B. Files
* 2008 — The Gem of Life
* 2010 — Fly With Me
* 2011 — When Heaven Burns
* 2012 — 4 in Love: Let It Be Love
* 2012 — Master of Play
* 2013 — Beauty at War

Ангилал:Хонконгийн телевизийн продюсерууд
Махарбек Хадарцев

**Махарбек Хадарцев** () - олимпын хошой, дэлхийн тав, Европын дөрөв, улсынхаа олон удаагийн аварга иддээ Зөвлөлт Холбоот Улсын, хожмоо Оросын Холбооны Улсын нэрийн өмнөөс барилдаж байгаад зодог тайлсан чөлөөт бөхийн тамирчин.

## Бөхийн амжилт
Зөвлөлтийн бөх Махарбек Хадарцев 1986-1993 онуудад чөлөөт бөхийн 90 кг жинд дэлхийд босоо байлаа. Энэ үед олимпод хошой (1988, 1992), дэлхийд таван (1986—1989, 1990, 1991) удаа аваргалсан. Дараа нь Оросын бөх Хадарцев олимпоос нэг мөнгө (1996), ДАШТ-аас хоёр мөнгө (1994, 1995), нэг хүрэл медаль (1993) хүртэж байв. 2000 онд эргэн ирж, Оросоос орж чадахгүй болохоор Узбекистаны нэрийн өмнөөс олимпын наадамд дөрөв дэх удаагаа барилдсан боловч медальт байранд шалгарч чадаагүй.

## Хувийн намтар
Махарбек Хадарцев -нд ЗХУ-ын ЗСБНХОУ-ын харьяа Умард Осетийн өөртөө засах улсын Алагир районы нутаг Суадаг сууринд төржээ. Түүний төрсөн ах мөн л ЗХУ-ын шигшээ багийн тамирчин, гурван удаагийн дэлхийд аварга бөх Аслан Хадарцев (1961—1990) 1990 онд автын ослоор тэнгэрт хальжээ. Махарбек Хадарцев 1986 онд ЗХУ-ын гавьяат тамирчин цолоор шагнагдсан. 1993 оноос «Дарьял» шар сийрэг, хийжүүлсэн ундааны үйлдвэрийн ерөнхий захирлаар ажиллаж байгаа. Анх 1995—1999 оны хооронд Хадарцев Умард Осетийн хурлын төлөөлөгчөөр сонгогдож байсан бол одоо бүр дэвшиж «Нэгдмэл Орос» намын гишүүн, Оросын Холбооны Улсын Төрийн Думын гишүүн (2011 оны 12 сарын 21-нээс) болжээ.

## Эшлэл 
Ангилал:ЗХУ-ын бөх
Ангилал:Оросын бөх
Ангилал:Узбекистаны бөх
Ангилал:Бөхийн олимпын аварга
Ангилал:Бөхийн дэлхийн аварга
Ангилал:Бөхийн европын аварга
Ангилал:ЗХУ-ын олимпын оролцогч
Ангилал:ТУХН-ийн олимпын оролцогч
Ангилал:Узбекистаны олимпын оролцогч
Ангилал:1988 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:1992 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:1996 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2000 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн
Ангилал:Осетчууд
Ангилал:1964 онд төрсөн
Виктор Лебедев

Эрэгтэй чөлөөт бөх барилдааны 55 кг жингийн дэлхийн хошой аварга (2010, 2011), ДАШТ-ий хүрэл медальт (2009) ОХУ-ын бөх **Виктор Лебедев** () -нд ЗХУ-ын ЗСБНХОУ-ын харьяа өөртөө засах Якут улсын нутаг Томпо улусын Тополиной сууринд төрсөн саха хүн юмсанжээ. 2002 оноос бөх барилдаж, 2006 онд улсынхаа залуучуудын, 2009 онд насанд хүрэгчдийн шигшээд багтан орсон. Красноярскийн «СКА» спорт клубт Кириллин, Миндиашвили нараар дасгалжуулагддаг.

## Бөхийн амжилт
Оросын бөх Виктор Лебедев 55 кг жинд барилддаг. 2009 оны ДАШТ-ий их шөвөгт Туркийн Сезар Акгүлд дийлдсэн ч Азербайжаны бөхийг ялж хүрэл медаль хүртсэн бол 2010, 2011 онд алтын даваанд Азербайжаны Тогрул Аскеров , Болгарын Радослав Великов нарыг сөхрүүлж хоёр жил дараалан дэлхийд манлайлжээ. Үүнээс гадна ЕАШТ-ий нэг хүрэл медаль (2009), УАШТ-ий гурван алт (2009-2011), нэг мөнгөн медаль (2012) зүүгээд байна.

## Эх баримт
Ангилал:Бөхийн дэлхийн аварга
Ангилал:Бөхийн европын аварга
Ангилал:Оросын бөхийн улсын аварга
Ангилал:Бөхийн европын наадмын аварга
Ангилал:Оросын бөх
Ангилал:Оросууд
Ангилал:1988 онд төрсөн
Vietnam Airlines

**Вьетнамын Эйрлайн** буюу () нь Вьетнамын үндэсний авиа компани. Таншоннят олон улсын нисэх онгоцны буудлаас олон улсын байнгын нислэг үйлддэг.

Ангилал:Вьетнамын авиа компани
Ангилал:SkyTeam
Ангилал:Ханойн байгууллага
Ангилал:1956 онд байгуулагдсан
Камрань олон улсын нисэх буудал

**Камрань олон улсын нисэх онгоцны буудал** (Вьетнам хэл: *Sân bay quốc tế Cam Ranh*, *Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh*) нь Вьетнамын Камрань хотын дэргэд байх нисэх онгоцны буудал. Тус буудал нь Вьетнамын хамгийн том нисэх онгоцны буудал бөгөөд олон улсын хэмжээний цорын ганц буудал юм. Вьетнамын агаарын тээврийн компаниуд болох Вьетнам Эйрвэйс, Jetstar Pacific нь "Таншоннят" олон улсын нисэх онгоцны буудлыг голчлон ашигладаг.

Энэхүү нисэх онгоцны буудлыг Вьетнамын дайны үеэр Америкийн цэргийнхэн Камрань агаарын баазын нэг хэсэг болгон барьсан. Дайны дараа 1979-2002 онуудад Зөвлөлт, Оросын цэргүүд ашиглаж байжээ.

2004 онд баазын нэг хэсгийг сэргээн засварлаж, иргэний нисэх онгоцны буудал болгон нээсэн. 2009 оны 12-р сараас хойш тус нисэх онгоцны буудал олон улсын статустай болсон.

Хөөрөх зурвасын урт нь 3048 метр юм. Нисэх онгоцны буудал ATR 42, ATR 72, Bombardier CRJ-100/200, Airbus A319, Airbus A320, Airbus A321, Boeing 737, Boeing 757, Boeing 767, Boeing 777 онгоцнуууд болон бүх төрлийн нисдэг тэрэг хүлээж авах чадалтай юм. 

## Лавлах бичиг
Ангилал:Азийн нисэх онгоцны буудал
Ангилал:Вьетнамын нисэх онгоцны буудал
Ангилал:Кхань Хоа муж
Мингиян Семёнов

**Мингиян Семёнов** () — 2012 оны олимпын хүрэл медальт, ОХУ-ын сонгомол бөхийн 55 кг жингийн тамирчин, олимпын медальт анхны халимаг хүн, ОХУ-ын спортын гавьяат мастер, Бүгд Найрамдах Халимаг Улсын баатар.

## Намтар
Оросын бөх Мингиян Семёнов -нд ЗХУ-ын ЗСБНХОУ-ын харьяа өөртөө засах Халимаг орны Харгазар хошууны төв Комсомольский сууринд монгол угсааны халимаг хөвүүн болон төржээ. 9 настайгаасаа Халимагтаа Замбаев багшийн удирдлаганд бөхөөр хичээллэж эхэлсэн. 2005 оноос Москвад ирж спортын сургуульд элссэн. Ихрийн өрөөсөн Санал Семёнов нь бас сонгомолоор барилддаг. 

Мингиян Семёнов 2005, 2009 онд идэрчүүдийн олон улсын тэмцээнд орж байр эзэлж байсан. Түүний гол амжилт 2012 онд тохиосон. Тюменьд цугласан Иван Поддубийн нэрэмжит тэмцээн, Анкарад болсон Алтан гранпри тэмцээн, Польшийн Рацибужид зохиогдсон Владислав-Пытласинскийн нэрэмжит тэмцээнд тус тус түрүүлсний дараа тавдугаар сард (Оросын) УАШТ-даа түрүүлж олимпод хүч үзэх эрхтэй болов. 8-р сарын 5-нд олимпын барилдааны эхний даваанд Азербайжаны Ровшан Байрамовт (0-1, 0-1) хоёр үед дийлдсэн ч дагах барилдаанд Америкийн Спенсер Манго (2-0, 1-0), Хятадын Ли Шүжинь (2-0, 1-0), Өмнөд Солонгосын Чой Кё-жин (3-1, 1-0) нарыг ээлж дараалан сөхрүүлж олимпоос медаль шүүж авсан анхны халимаг хүн болжээ.

Түүнийг ОХУ-аас Эх орны төлөө-II зэргийн одонгоор 2012 оны 8-р сарын 13-нд, ОХУ-ын спортын гавьяат мастер цолоор 2012 оны 8-р сарын 20-нд, БНХалУ-аас Халимаг орны баатар цолоор 2012 оны 8-р сарын 7-нд тус тус шагнаж алдаршуулжээ.

## Эшлэл
Ангилал:Оросын бөх
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Оросын олимпын хүрэл медальтан
Ангилал:Оросын олимпын оролцогч
Ангилал:Халимагийн хүн
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1990 онд төрсөн
2005 оны бөхийн ДАШТ

Унгар улсын нийслэл Будапешт хотын Ласло Папын нэрэмжит спортын ордон дотор 2005 оны 9 сарын 26-наас 10 сарын 2-ныг дуусталх долоон өдрийн туршид 2005 оны **дэлхийн аварга** болохын төлөө орон орны шилдэг бөхчүүд эрэгтэй чөлөөт долоо, эмэгтэй чөлөөт долоо, эрэгтэй сонгомол долоон жинд хуваагдан барилдацгаажээ. 

## Медалийн хүртвэр 
### Эрэгтэй чөлөөт 
### Эрэгтэй сонгомол 
### Эмэгтэй чөлөөт 
## Багийн дүн 
## Медалийн хуваарь 
## Эх сурвалж 
*Дэлхийн бөхийн холбоо (*FILA*)-ны цахим сан

Ангилал:Бөхийн төрлүүдийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнүүд
Ровшан Байрамов

**Ровшан Байрамов** () — сонгомол бөх барилдаанаар олимпын хошой мөнгө, дэлхийн алт, мөнгө, хүрэл медальтай Азербайжаны тамирчин, бөх.

## Намтар
Ровшан Байрамов -нд ЗХУ-ын ЗСБНАзеУ-ын нийслэл Баку хотод төржээ. 1999 оноос сонгомол бөхөд хөл тавьсан. 2002 оноос «Нефтчи» дэвжээнд Хижран Шарифовын удирдлагаар хичээллэж байгаа. Тэр жилдээ өсвөрийн, идэрчүүдийн олон улсын тэмцээнд, 2006 оноос томчуудын тэмцээнд ордог болов.

## Амжилт
Азербайжаны бөх Ровшан Байрамов 2006 оны ДАШТ-д аваргын төлөө Ираны Хамид Сурьянд дийлдэж мөнгөн медаль, 2008 оны олимпод Оросын Назир Манкиевыг баралгүй мөнгөн медаль, 2009 оны ДАШТ-д Армены Роман Амоянд ялагдсан ч түүнийг даган барилдаж ялсаар хүрэл медаль хүртсэн бол 2011 онд санасандаа хүрч шигшээд Беларусын Ельбек Тажиевыг дийлснээр дэлхийн аварга алдрыг хүртэв. 2012 оны олимпод Мингиян Семёнов мэтийн дөрвөн учраагаа дийлээд нөгөө л Сурьянд шүүгдэж мөнгөн медаль дээр буужээ. Энэ хооронд Европт (2007, 2008) хоёр түрүүлээд амжсан.

Ангилал:1987 онд төрсөн
Ангилал:Азербайжаны бөх
Ангилал:Азербайжаны олимпын мөнгөн медальтан
Ангилал:Азербайжанчууд
Цогцолборын сүлжээ

**Цогцолборын сүлжээ** () нь дотоод сүлжээ буюу LAN-уудыг холбосон, харьцангуй жижиг газарзүйн бүсэд байх компьютерын сүлжээ. Бараг бүх сүлжээний төхөөрөмжийг (шилэн кабель, Cat5 кабель гэх мэт) цогцолборыг эзэмшигч буюу их сургууль, байгууллага, засгийн газар эзэмшдэгээрээ онцлог.

Их сургуулийн цогцолборын сүлжээний хувьд хичээлийн танхим, номын сан, оюутны хотхон зэрэг олон барилгыг хооронд нь холбож болно.

Ангилал:Компьютерын сүлжээ
Азийн бөх барилдааны аварга шалгаруулах тэмцээн

Азийн бөхийн нэгдсэн хороо ()-ноос жил бүр эрхлэн явуулдаг чөлөөт, сонгомол бөх барилдааны Ази тивийн аварга шалгаруулах тэмцээн  1979 оноос эхэлжээ. 1996 оноос эмэгтэй чөлөөт бөх нэмэгдсэн.

## Жил жилийн тэмцээн 
## Багийн дүнгээр аваргалсан тоо
## Монгол улс оролцсон нь 
## Лавлах холбоос
## Гадаад холбоос 
* Дэлхийн бөхийн холбооны цахим сан


бөх барилдаан
Сергей Белоглазов

**Сергей Белоглазов** (, 1956 оны 9 сарын 16-нд Калининград хотод төрсөн) — олимпын хошой, дэлхийн зургаа, европын таван удаагийн аварга, Зөвлөлт Холбоот Улсын чөлөөт бөхийн зодог тайлсан тамирчин, ЗХУ-ын спортын гавьяат мастер, гавьяат дасгалжуулагч, Болгар улсын спортын гавьяат мастер.

## Амжилт ололт
* ЗХУ-ын гавьяат тамирчин — 1980
* Болгар улсын гавьяат тамирчин
* ЗХУ-ын гавьяат дасгалжуулагч
* Олимпын аварга —  1980, 1988
* Дэлхийн аварга —  1981—1983, 1985—1987
* ДАШТ-ий мөнгөн медаль — 1979
* Багийн дэлхийн цомын аварга — 1981, 1982, 1985, 1986
* Европын аварга — 1979, 1982, 1984, 1987, 1988
* ЗХУ-ын аварга — 1979—1982
* ЗХУ-ын Бүх ард түмний спартакиадын аварга — 1979

## Одон медаль
* Хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийн одон
* Ард түмний найрамдлын одон
* «Хүндэтгэлийн тэмдэг» одон

Ангилал:ЗХУ-ын бөх
Ангилал:Бөхийн олимпын аварга
Ангилал:Бөхийн дэлхийн аварга
Ангилал:Бөхийн европын аварга
Ангилал:ЗХУ-ын олимпын оролцогч
Ангилал:1980 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:1988 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:ЗХУ-ын гавьяат тамирчин
Ангилал:ЗХУ-ын Ард түмний найрамдлын одон шагналтан
Ангилал:Хөдөлмөрийн Гавьяаны Улаан Тугийн одон шагналтан (ЗХУ)
Ангилал:Хүндэт Тэмдэг одон шагналтан
Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн
Ангилал:Оросууд
Ангилал:1956 онд төрсөн
2001 оны бөхийн ААШТ

Эрэгтэй эмэгтэй чөлөөт, эрэгтэй сонгомол бөх барилдааны 2001 оны Ази тивийн аварга шалгаруулах тэмцээн 2001 оны 6 сарын 5-10-ны өдрүүдэд Монгол улсын нийслэл Улаанбаатар хотын Бөхийн өргөөнд үргэлжилж дүнгээ гаргаж байв.
## Медаль хүртвэр
### Эрэгтэй чөлөөт
### Эрэгтэй сонгомол
### Эмэгтэй чөлөөт
## Багийн дүн
## Багийн нийт медаль
## Эх сурвалж
*Дэлхийн бөхийн холбооны цахим сан
#2001
Ангилал:Монголд явагдсан олон улсын спортын тэмцээн
Ангилал:Монголын бөх барилдааны тэмцээн
Радослав Великов

Эрэгтэй чөлөөт бөх барилдааны 55 кг жингийн олимпын (2008) хүрэл медальт, 2006 оны дэлхийн аварга, ДАШТ-ий хошой (2005, 2011) мөнгөн медальт Болгарын бөх **Радослав Великов** () -нд Болгарын Великотарново мужийн Куцина гацаанд төржээ. 1996 оноос бөх барилдаж, 1999 онд улсынхаа залуучуудын, 2004 онд насанд хүрэгчдийн шигшээд багтан орсон. Анхны багш нь Лако Лаков байсан бол одоо Софи хотын «Левски» спорт клубт Иван Цонов, Шимон Штерев нараар дасгалжуулагддаг. 

## Бөхийн амжилт
Радослав Великов 55 кг жинд барилддаг. 2004 оны олимпод 9-р байр эзэлсэн. 2008 оны олимпод бага шөвөгт Хенри Сежадод ялагдсан ч дагаж барилдаад хүрэл медаль хүртсэн. 2005 оны ДАШТ-д дөрвөн учраагаа буулган авч Узбекистаны Дильшод Мансуровт дийлдэж мөнгөн медаль хүртсэн бол 2006 онд ДАШТ-д аваргын төлөө Оросын Бесик Кудуховыг дийлж дэлхийн аварга болсон. Хожим бас 2011 онд шигшээд үлдээд Оросын Виктор Лебедевийг бараагүй. Энэ хооронд ЕАШТ-аас хоёр мөнгө (2005, 2010), хоёр хүрэл (2007, 2009) медаль зүүсэн.

## Эх сурвалж
*Радослав Великовын танилцуулга
*Дэлхийн бөхийн холбооны цахим сан
* Radoslav Marinov Velikov london2012

Ангилал:1983 онд төрсөн
Ангилал:Болгарын бөх
Ангилал:Болгарчууд
Aziatix

**Aziatix** хамтлаг нь 2011 онд Эдди Шин, Жэй "Флоусик" Пак, Ники Ли (продюсер Жэ Чонг) гэсэн гишүүдийн бүрэлдэхүүнтэй байгуулагдсан, R&B, pop, soul, hip hop жанраар уран бүтээлээ гаргадаг Америк дахь Ази хамтлагуудын нэг юм. Тэд байгуулагдсан цагаасаа хойш Mnet Asian Music Awards 2011-ээс "Шилдэг шинэ Ази уран бүтээлч хамтлаг" номинациар шагнал хүртсэн. 2012 оны 1 сард Японы долоо хоногийн мэдээнд нийтлэгдэж, 2 сард нь Солонгосын нэгэн сэтгүүлийн нүүр зураг болсон. Тэдний сүүлд гаргасан "Awakening" цомог нь Японы iTunes Chart-ын 1-р байранд жагсаж байсан бөгөөд олон улсад идэвхитэй фэнүүдтэй алдарт гарж байгаа хамтлаг юм.
## Гишүүд 
### Жэй "Флоусик" Пак 
Флоусик бол AZIATIX-ийн рэппэр. Тэрээр Нью-Йорк хотын Күйнс дүүргийн Флашингэд өсч торнисон ба 15-тайгаасаа хойш рэп хийсэн. Түпак болон Жэй-Зи түүнийг рэппэр болоход томоохон нөлөө үзүүлсэн. Мөн тэрээр рэппэр Ice-T, JYJ хэмээх к-поп хамтлаг болон бусад дуучидтай хамтран ажиллаж байсан.

### Эдди Шин 
Эдди Шин нь хамтлагийн дуучин, мөн дууг зохиодог. Тэрээр Массачусеттс муж улсын Бостон хотод төрсөн. 16 настайгаасаа хойш дуу зохиож эхэлсэн ба Нью-Йоркийн Их Сургуульд сурж байсан. Түүний хоолой R&B урсгалд маш хүчтэй нөлөөтэй. Тэрээр өөрийн карьерээ 2005-2009 онд эхлүүлсэн ба өөрийн "Just My Way" цомог, 3 single гаргасан. Үүнээс гадна Lyn, Ivy, Wheesung зэрэг дуучдын дууг бичиж найруулснаас гадна Soulstar гэх видео тоглоомны дууг найруулсан. Өмнөд Солонгост болсон G20-ын уулзалтад зориулж "Let's Go" хэмээх дууг SNSD хатлагийн гишүүн Сёхүн, Beast хамтлагийн гишүүн Жүн-Хюн, 2PM хамтлагийн гишүүн Жүнсү нартай хамтран зохиож найруулан дуулсан.

### Ники Ли 
Ники Ли (李玖哲) нь Өмнөд Солонгост төрж, Калифорни муж улсын Лос-Анжелес хотод өссөн. Өмнө нь Тайваньд ч мөн амьдарч байсан. Тэрээр Өмнөд Солонгост өөрийн R&B урсгалаар дуулсан 5 цомгоороо танигдсан. 2007 онд Тайваньд болсон Golden Melody Awards-аас "Шилдэг эрэгтэй дуучин"-аар шалгарсан. Түүний дуу алдарт жүжигчин Жэки Чан болон Жет Ли нарын тоглосон The Forbidden Kingdom кинонд ашиглагдсан. Ники жүжигчний карьераа ч мөн дээшлүүлж байгаа ба "Mulan" кинонд тоглосон.

## Цомгууд 
Ангилал:АНУ-ын хамтлаг
Ангилал:Хип хоп хамтлаг
Даян дээрх

**Даян дээрхийн агуй** нь Хөвсгөл аймгийн Цагаан-Үүр сумын нутагт орших, тусгай хамгаалалттай нутаг юм. Дотроо 10 өрөө бүхий тус агуйн том ам 3×4 метр хэмжээтэй.
Тогрул Аскеров

Эрэгтэй чөлөөт барилдааны олимпын (2012) аварга, Дэлхийн АШТ-ий (2010) мөнгөн медальт Азербайжаны бөх **Тогрул Аскеров** () -нд Бүгд Найрамдах Азербайжан Улсын Гянжа хотод төржээ.

## Одон медаль 
Азербайжаны бөх Тогрул Аскеров 2010 онд 55 кг жингийн Дэлхийн АШТ-д дөрвөн учраагаа ялаад аваргын төлөө Оросын Виктор Лебедевтэй тэмцээд дийлэлгүй мөнгөн медаль хүртэв. Дараагийн жил сураггүй. Харин 2012 оны 3-р сард 60 кг жинд Европын аварга, 8-р сард Олимпын аварга болжээ. Олимпод эхлээд хийлж, Герман, Япон, Америкийн бөхчүүдээр гурав даваад Оросын Бесик Кудуховыг ялж түрүүлсэн.

Азербайжаны ерөнхийлөгч, олимпын хорооны дарга Ильхам Алиев нь 2012 оны 8-р сарын 31-нд «Шохрат» (монголоор «Алдар») одонг Т. Аскеровын энгэрт зүүж өгчээ. 

## Эх сурвалж
Ангилал:1992 онд төрсөн
Ангилал:Азербайжаны бөх
Ангилал:Азербайжаны олимпын аварга
Ангилал:Азербайжанчууд
Иватэ

thumb|Газрын зурагт Иватэг улаанаар
**Иватэ** ( *Iwate-ken*, *Иватэ-кэн*) — Япон улсын 47 аймаг, тэр дундаа Тоохокү бүст байрладаг 6 аймгийн нэг. Японы аймгуудаас Хоккайдогийн дараа бичигдэхээр хүн сийрэг суудаг, том газар нутагтай аймаг бол энэ Иватэ юмсанжээ. Хоншүү арлын хамгийн дорно захын цэг энэ аймагт байрладаг. Аймгийн төв нь Мориока хот. 

## Тайлбар
Ангилал:Иватэ муж
Ангилал:Японы муж