Баруун Филиппиний тэнгис

**Баруун Филиппиний тэнгис** (;  буюу Karagatang Kanlurang Pilipinas; товчоор **WPS**) нь Филиппин улсын Засгийн газар-аас улсын онцгой эдийн засгийн бүсэд багтдаг Өмнөд Хятадын тэнгисийн хэсгүүдэд хэрэглэдэг нэр юм. Энэхүү нэршлийг анх 1960-аад онд Филиппиний зүүн эрэг орчмын тэнгисийг заахад ашиглаж байжээ. Харин 2000-аад оны дунд үеэс уг нэрийг Филиппин улс баруун талд орших, Спратли арлууд болон Скарборо хадан арал-ыг хүрээлсэн усан орчныг нэрлэх зорилгоор дахин хэрэглэх болсон нь Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улс-тай газар нутгийн маргаан үүссэнтэй холбоотой байв. Филиппин улсын Засгийн газар 2012 онд "Баруун Филиппиний тэнгис" нэрийг албан ёсоор хэрэглэхийг заавал болгосон юм.

-ийн дагуу) болон Спратли арлууд (Филиппиний газрын зургууд дээр ихэвчлэн Калаяан арлын бүлэг гэж нэрлэгддэг) багтсан байдаг (ногоон шугам — 1978 оны 6 дугаар сарын 11-нд батлагдсан Ерөнхийлөгчийн 1596 дугаар зарлигийн дагуу). Вашингтоны гэрээ (1900)-ийн дагуух олон улсын гэрээний хязгаарууд, 1898 оны Парисын гэрээний гадна үлдсэн захын газар нутгийг буцаан оруулсан бөгөөд энэ нь Скарборо хадан арал болон Спратли арлууд дахь Филиппиний нэхэмжлэлийн олон үндэслэлийн нэг юм, гэхдээ энэхүү хуучирсан зурагт багтаагүй байна.]]

## Түүх 
### Үндэслэл 
"Баруун Филиппиний тэнгис" хэмээх нэр томъёог олон улсын хамтын нийгэмлэг дор хаяж 1961 оноос эхлэн ашиглаж ирсэн бөгөөд геологи болон далай судлалын эрдэм шинжилгээний өгүүллүүдэд дурдагддаг байв. Гэхдээ тухайн үед энэ нэрийг Филиппиний арлуудын зүүн талд орших Филиппиний тэнгисийн баруун хэсгийг заахад ашиглаж байсан юм.

### Орчин үеийн хэрэглээ 
Филиппиний Зэвсэгт хүчнийхэн 2006 оноос эхлэн маргаантай Спратли арлууд орчмын бүсийг Баруун Филиппиний тэнгис хэмээн нэрлэж эхэлсэн байна. 2011 онд Ерөнхийлөгч Бениньо Акино III-ийн засаг захиргааны үед Филиппиний үндэсний засгийн газар арлуудын баруун талд орших усан орчныг Баруун Филиппиний тэнгис гэж нэрлэхийг албан ёсоор эхлүүлжээ. Шинэ нэрийн албан ёсоор заасан зорилго нь улсын газрын зургийн тогтолцоотой холбоотой байсан боловч,

Филиппиний Төлөөлөгчдийн танхимд Акбаян намын төлөөлөгч Уолден Белло 2011 оны 6 дугаар сард "Өмнөд Хятадын тэнгис" нэрийг "Баруун Филиппиний тэнгис" (Western Philippine Sea) болгон өөрчлөх үйл явцыг судлахыг засгийн газарт уриалсан тогтоолын төслийг өргөн мэдүүлжээ. Беллогийн хэлснээр Баруун Филиппиний тэнгис хэмээх нэр томъёо нь тодорхой газарзүйн зааг эсвэл орон зайн хил хязгаарыг илэрхийлдэггүй бөгөөд "Өмнөд Хятадын тэнгис" нь Хятад улсын тэнгис биш гэсэн санааг илтгэх зорилготой байжээ.

Энэ нэршлийг 2012 оны 9 дүгээр сард гарсан захиргааны тушаалаар хуульчилж, Филиппиний Засгийн газрын бүх яам, хэлтэс, агентлаг болон байгууллагууд уг нэрийг ашиглахыг заавал болгосон байна.

### 2016 оны Байнгын Арбитрын шүүхийн шийдвэр 
2016 оны 7 дугаар сарын 12-нд Байнгын Арбитрын шүүх Филиппин улсын талд ашигтай шийдвэр гаргасан бөгөөд энэ нь нэршилтэй холбоотой асуудлыг хамраагүй юм. Шүүхийн тайлбарт “Шүүхээс талуудын хооронд, эсвэл Өмнөд Хятадын тэнгист хил залгаа бусад улсын хооронд ямар нэгэн далайн хил тогтоохыг хүсээгүй бөгөөд тийм үйлдэл хийхийг оролдсонгүй” гэж дурдсан байна. Шүүх мөн Хятад улс "есөн зураасны шугам" хэмээх газрын зурагт үндэслэн ямар ч түүхэн эрхгүй гэж дүгнэсэн байна.

Филиппиний хуулийн дагуу Баруун Филиппиний тэнгис нь зөвхөн Өмнөд Хятадын тэнгисийн тухайн хэсгийг илэрхийлдэг бөгөөд эдгээрийг Филиппиний Засгийн газар улсынхаа онцгой эдийн засгийн бүсийн (EEZ) бүрэлдэхүүн хэсэг гэж үздэг. Энэ бүс нутгийн нэршил нь 2012 оны 9 дугаар сарын 5-нд тухайн үеийн ерөнхийлөгч Бениньо Акино III-ийн гаргасан Захиргааны тушаал №29-аар албан ёсоор баталгаажсан. Уг тушаалд мөн 1978 онд тухайн үеийн ерөнхийлөгч Фердинанд Маркосын үед гарсан Ерөнхийлөгчийн зарлиг №1599-г, түүнчлэн 2009 онд тухайн үеийн ерөнхийлөгч Глориа Макапагал Арройо-гийн засаглалын үед батлагдсан Бүгд Найрамдах Улсын Хууль №9522 буюу “Суурь шугамын тухай хууль”-ийг дурдсан бөгөөд уг хуулиар Филиппиний арлуудын суурь шугамыг тодорхойлсон байдаг.

Уг захиргааны тушаал нь Өмнөд Хятадын тэнгис дэх Филиппиний онцгой эдийн засгийн бүс (EEZ)-д тавьж буй Филиппиний шаардлагыг баталгаажуулж, Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын тэнгисийн эрх зүйн тухай конвенц (1982)-ын дагуу Баруун Филиппиний тэнгисийн бүс нутагт Филиппиний Засгийн газар бүрэн эрхт эрхтэй болох байр сууриа илэрхийлсэн. Мөн уг тушаалд үндэсний газрын зураглалын системийн зорилгоор өөрийн далайн бүс нутгуудад зохих нэршлийг өгөх “төрийн төрөлхийн эрх ба бүрэн эрхт хүч чадал”-ыг Филиппин улс эдэлнэ гэж заасан байдаг.

Баруун Филиппиний тэнгис гэх нэршлийг зарим тохиолдолд бүхэлдээ Өмнөд Хятадын тэнгисийг заахад хэрэглэдэг байсан боловч ийм хэрэглээг буруу гэж үзэн няцааж ирсэн байна.

Баруун Филиппиний тэнгис гэх нэр томъёо Google Maps-д хайлт хийх боломжтой болсон. 2025-04 сард Google газрын зургаа шинэчилж, Баруун Филиппиний тэнгисийн илүү тодорхой шошгыг нэмсэн байна. Өмнөд Хятадын тэнгис гэсэн шошго нь шинэ шошгоны баруун хойд хэсэгт хэвээр байна. Филиппиний засгийн газар болон Филиппиний зэвсэгт хүчний ерөнхий штаб уг өөрчлөлтийг сайшаасан бол Хятадын Гадаад хэргийн яам эсэргүүцлээ илэрхийлжээ. Гэсэн хэдий ч уг тодорхой шошгыг түр хугацаанд устгасны дараа дахин харагдах болсон байна.

## Эшлэл 
## Гаднын холбоос 
* 
* 


Ангилал:Зүүн Өмнөд Ази
Ангилал:Филиппиний ус зүй