Мартин Гарднер

**Ма́ртин Га́рднер** (англи. *Martin Gardner*; 1914 оны 10-р сарын 21-нд АНУ-ын Оклахома мужийн Талса хотод төрсөн — 2010 оны 5-р сарын 22-нд Оклахома мужийн Норман хотод нас барсан) — америкийн математик -сонирхогч, зохиолч, шинжлэх ухааныг сурталчлагч, 70 орчим ном хэвлүүлсэн.

Мартин Гарднер АНУ-ын Оклахома мужийн Тулса хотод төрж өссөн. Тэрээр Чикагогийн их сургуулийн коллежид суралцаж, философийн чиглэлээр бакалаврын зэрэг хамгаалжээ. Дэлхийн хоёрдугаар дайны үеэр тэрээр АНУ-ын Тэнгисийн цэргийн хүчинд хөлөг онгоцны нарийн бичгийн даргаар хэдэн жил ажилласан. Дайн дуусаж, 1945 оны 8-р сард Япон бууж өгөх үед түүний хөлөг онгоц далайд байсан ажээ.

Хэдэн арван жилийн турш Мартин, эхнэр Шарлотт болон тэдний хоёр хүүтэйгээ амьдарч уран зохиолын ажлаар амьжиргаагаа залгуулж, хэд хэдэн хэвлэн нийтлэгчидтэй хамтран номоо хэвлүүлж, янз бүрийн сэтгүүл, сонинд хэдэн зуун нийтлэл хэвлүүлжээ.

Тэрээр "Scientific American" сэтгүүлийн математикийн тоглоом, зугаа цэнгэлийн буланг хөтөлж, Жон Конвейгийн "Амьдрал" тоглоом болон бусад олон сонирхолтой тоглоом, бодлого, таавар зэргийг олон нийтэд танилцуулсан юм.

Мартин Гарднерын зугаа цэнгэлийн математикийн талаархи нийтлэл, номууд их алдартай байв. Гарднер "зугаа цэнгэл" гэдэг нь сонирхолтой, сурахад сонирхолтой зүйлтэй ижил утгатай боловч хоосон зугаа цэнгэлээс ангид зүйл гэж тодорхойлсон байдаг юм.

"Гарднерийн" бичих хэв маяг нь тод байдал, илтгэлийн ятгах чадвар, гялалзсан байдал, сэтгэлгээний парадоксик байдал, шинжлэх ухааны санааны шинэлэг байдал, гүн гүнзгий шинж чанараараа тодорхойлогддог бөгөөд тэдгээрийн ихэнх нь орчин үеийн шинжлэх ухааны хэвлэлээс авсан бөгөөд эргээд ноцтой судалгаа, уншигчдыг бие даасан бүтээлч ажилд идэвхтэй оролцуулах хөшүүрэг болж өгсөн юм.

## Бүтээлүүд 
* 1952 *In the Name of Science* G. P. Putnam's Sons
* 1956 *Mathematics, Magic and Mystery* Dover; 
* 1957 *Science Puzzlers* The Viking Press, Scholastic Book Services
* 1957 *Fads and Fallacies in the Name of Science* Dover;  (номны хөгжил *In the Name of Science*)
* 1957 *Great Essays in Science* (editor); Prometheus Books (перепечатка в 1994) 
* 1957 *The Wizard of Oz and Who He Was*. (с Russel B. Nye) Michigan State University Press. 
* 1958 *Logic Machines and Diagrams*. McGraw-Hill New York
* 1960 *The Annotated Alice* New York: Bramhall House Clarkson Potter. Lib of Congress #60-7341 (no ISBN)
* 1962 *The Annotated Snark* New York: Simon & Schuster. 
* 1962 *Relativity for the Million* New York: MacMillan Company (o.p.). New York: Vintage Books. *Relativity Simply Explained* New York: Dover; 
* 1964 *The Ambidextrous Universe: Mirror Asymmetry and Time-Reversed Worlds* (*The New Ambidextrous Universe: Symmetry and Asymmetry from Mirror Reflections to Superstrings*; 2005, Dover; )
* 1965 *The Annotated Ancient Mariner* New York: Clarkson Potter, Reprint. Prometheus. 
* 1967 *Annotated Casey at the Bat: A Collection of Ballads about the Mighty Casey* New York: Clarkson Potter. Reprint. Chicago: University of Chicago Press, 1984.  Reprint. New York: Dover, 1995. 
* 1973 *The Flight of Peter Fromm*, Los Altos, California: William Kaufmann, Inc. Prometheus Books; Reprint edition (1994) 
* 1975 *Mathematical Carnival: A New Round-up of Tantalizers and Puzzles from «Scientific American»*, Knopf Publishing Group; 
* 1976 *The Incredible Dr. Matrix*, New York, Charles Scribner’s Sons; 
* 1978 *Aha! Insight*, W.H. Freeman & Company; 
* 1981 *Science: Good, Bad, and Bogus*, Prometheus Books;  ,  ,  
* 1981 *Entertaining Science Experiments With Everyday Objects*; Dover; 
* 1982 *Aha! Gotcha: Paradoxes to Puzzle and Delight* ; W.H. Freeman & Company; 
* 1983 *The Whys of a Philosophical Scrivener*, 1999 reprint St. Martin’s Griffin; 
* 1983 *Order and Surprise*, Prometheus Books, 
* 1984 *Codes, Ciphers and Secret Writing (Test Your Code Breaking Skills)*, Dover; 
* 1985 *Magic Numbers of Dr Matrix*, Prometheus Books; 
* 1986 *Entertaining Mathematical Puzzles*, Dover; 
* 1987 *The No-Sided Professor and other tales of fantasy, humor, mystery, and philosophy*, Prometheus Books; 
* 1987 *The Annotated Innocence of Father Brown* Oxford University Press,  .
* 1987 *Riddles of the Sphinx* Mathematical Association of America,  (собрание статей из Isaac Asimov's Science Fiction Magazine)
* 1987 *Time Travel and Other Mathematical Bewilderments*, W.H. Freeman & Company; 
* 1988 *Perplexing Puzzles and Tantalizing Teasers*, Dover; 
* 1988 *New Age: Notes of a Fringe Watcher*, Prometheus Books;  ( «Notes of a Fringe Watcher»)
* 1990 *More Annotated Alice*, Random House;  (*The Annotated Alice* *нэмэлт*)
* 1991 *The Unexpected Hanging and Other Mathematical Diversions*, University Of Chicago Press; Reprint edition; 
* 1991 *The Annotated Night Before Christmas: A Collection Of Sequels, Parodies, And Imitations Of Clement Moore’s Immortal Ballad About Santa Claus Edited, with an introduction and notes, by Martin Gardner*, Summit Books (Перепечатка, Prometheus Books, 1995); 
* 1991 *Fractal Music, Hypercards and More*; W. H. Freeman
* 1992 *On the Wild Side*, Prometheus Books;  (собрание заметок из «Notes of a Fringe Watcher»)
* 1993 *The Healing Revelations of Mary Baker Eddy*, Prometheus Books,
* 1994 *My Best Mathematical and Logic Puzzles*, Dover; 
* 1995 *Classic Brainteasers*, Sterling Publishing; 
* 1995 *Urantia: The Great Cult Mystery*, Prometheus Books; 
* 1996 *Weird Water & Fuzzy Logic: More Notes of a Fringe Watcher*, Prometheus Books;  ( «Notes of a Fringe Watcher»)
* 1997 *The Night Is Large : Collected Essays, 1938—1995*, St. Martin’s Griffin; 
* 1998 *Calculus Made Easy*, St. Martin’s Press; Revised edition  
* 1998 *Martin Gardner’s Table Magic*, Dover; 
* 1998 *Mathematical Recreations: A Collection in Honor of Martin Gardner*, Dover; 
* 1999 *Gardner’s Whys & Wherefores* Prometheus Books; 
* 1999 *The Annotated Alice: The Definitive Edition* ; W.W. Norton & Company; 
* 1999 *The Annotated Thursday: G. K. Chesterton’s Masterpiece, the Man Who Was Thursday by G. K. Chesterton*, .
* 2000 *From the Wandering Jew to William F. Buckley, Jr. : On Science, Literature, and Religion*, Prometheus Books; 
* 2000 *The Annotated Wizard of Oz*, New York: W.W. Norton & Company;  (introduction)
* 2001 *A Gardner’s Workout: Training the Mind and Entertaining the Spirit* 
* 2001 *Mathematical Puzzle Tales*; Mathematical Association of America  (Isaac Asimov's Science Fiction Magazine)
* 2001 *Did Adam and Eve Have Navels?: Debunking Pseudoscience*, W.W. Norton & Company;  («Notes of a Fringe Watcher»)
* 2002 *Martin Gardner’s Favorite Poetic Parodies* Prometheus Books; 
* 2003 *Are Universes Thicker Than Blackberries?: Discourses on Gödel, Magic Hexagrams, Little Red Riding Hood, and Other Mathematical and Pseudoscientific Topics*,  («Notes of a Fringe Watcher»)
* 2004 *Smart Science Tricks*, Sterling; 
* 2007 *The Jinn from Hyperspace: And Other Scribblings—both Serious and Whimsical*, Prometheus Books; 
* 2008 *Bamboozlers: The Book of Bankable Bar Betchas, Brain Bogglers, Belly Busters & Bewitchery by Diamond Jim Tyler*, Diamond Jim Productions;  (оршил)
* 2009 *When You Were a Tadpole and I was a Fish and other Speculations about This and That*, Hill and Wang; 
* 2009 *The Upside-Down World of Gustave Verbeek*, Sunday Press Books;