Пёньян

**Пёньян**  (солонгосоор 평양, «тэгш газар», → **Пёнъя́н**, урьд **Пхенья́н** ) — Бүгд Найрамдах Ардчилсан Солонгос Ард Улс (БНАСАУ)-ын нийслэл хот.

Пёнъян хот Умард Солонгос орныхоо баруун хэсэгт Тэдун мөрний эрэгт байрладаг улсынхаа хамгийн том, ганц саятан хот нь юм. 1946 онд Өмнөд Пёнъань аймгийн харьяанаас салан дэвшиж улсын хот болсон. Энэ нь улсын доор шууд захирагддаг, аймагтай эн тэнцүү эрхт нэгж гэсэн үг. Бүрэн хэлвэл **Шууд захирагдах Пёнъян хот** ([пёнъян чикалши]) гэнэ. Бодит байдалд хот, хөдөө аль алиныг багтаасан 3,194 км² талбайт Пёнъян нутагт 2008 оны байдлаар 3,255,388 хүн оршин сууж байна. 

## Нэр 
Хотын нэрийг монголоор зөв бичиж дуудах эсэх тухай ярьцгаах болсон. Солонгосоор 《평양》 (пёнг-янг) гэж бичээд [пёнъ я́нъ] гэж хэлдэг. Энэ хоёр үеийг кирилл  бичгээр [ъ] тэмдэг жийрэглэн холбож **Пёнъян** гэж бичнэ. Үүнээс жаахан будилж Пёнян, Пёньян, Пён-Ян гэсэн нь ч байна. Орост түрэлтийг [х] үсгээр галигласан нь XX зууны Монголд тэр хэвээр **Пхеньян** гэж бичигдээд нэг үе нэмж [пэ-хэ-ньяан] маягаар гажин дуудагджээ. Монгол бичгээр харин  (pyongyang) [пён яан] гэх нь маргаангүй юм.

## Газар зүй 
### Уур амьсгал 
## Түүх 
thumb|300px|Пёнъяны тулалдаан
Пёнъян 25 - 220 онд байгуулагдсан.
#### Пхеньяны тулалдаан 
Хятад-Японы анхдугаар дайны хүрээнд хуурай газар дээр явагдсан хоёр дахь том тулалдаан юм. 1894 оны 9 сарын 15-нд Солонгосын Пхеньянд Мэйжигийн Япон болон Манж Чин гүрний хооронд болжээ.

Хятадын Бэйянгийн Армийн 13,000 - 15,000 орчим цэрэг бүхий хүч Пхеньянд 1894 оны 8 сарын 4-нд ирж, эртний хотын хана хэрмийг засварлаж, өөрсдийн хүний тоо, хамгаалалтдаа найдан суув. 

Маршал Ямагата Аритомогийн удирдлага доорх Японы Эзэн Хааны Армийн 1-р бүлэглэлийн 10,000 цэрэг бүхий (цэргийн тоо баталгаатай бус) арми нь дэслэгч генерал Нозү Мичицүрагийн удирдсан 5-р дивиз (Хирошима), дэслэгч генерал Кацүра Тароогийн удирдсан 3-р дивиз (Нагоя)-ээс бүрдэж байв. Японы цэргийн хүч Чемульпо (одоогийн Инчон)-д 1894 оны 6 сарын 12-нд ямар ч эсэргүүцэлгүйгээр бууж чаджээ. 7 сарын 29-нд Сёнгхваны тулалдаанаар бага зэрэг урагшилж чадсан 1-р арми хойд зүг рүү Пхеньяныг чиглэн маршлав. Ингэх замдаа Пусан, Вонсанд буусан десанттайгаа нийлж чаджээ.

Хятадын тал 2000 хүнээ алдаж, 4000 орчим цэрэг шархадсан бол Япончууд дөнгөж 102 хүнээ алдаж, 433 хүн шархадсан бөгөөд 33 цэрэг сураггүй болсон аж.

1894 оны 9 сарын 16-ны өглөө гэхэд Японы хүч Пхеньяныг бүрэн эзэлж авсан байна.

## Хүн ам
Пхеньян (Пёнъян) XX зууны эхэнд 4 түмэн хүнтэй байв. 

1972 онд нэг сая хүнтэй болж байлаа.

2010 оны тооцоогоор 3.3 сая оршин суугчтай байна.

## Засаг захиргааны хуваарь 
thumb|300px|Хиймэл дагуулаас татсан зураг
Пхеньян (Пёнъян) 19 дүүрэг (күёг), 4 хошуу (군, күнь)-наас бүрдэнэ.

**Дүүрэг (күёг)**:

**Хошуу (күнь)**:

## Метро 
Пхеньян хотод метроны шугам сүлжээ бий. Пхеньяны метро 1968 онд байгуулагдсан.
;Чхоллима () шугам
Өртөөнүүд:
* «Пульгынбёль» ()
* «Чону» ()
* «Кэсон» ()
* «Тхонъиль» ()
* «Сынни» ()
* «Понхва» ()
* «Ёнгван» ()
* «Пухын» ()
;Хёкшин () шугам
Өртөөнүүд:
* «Рагвон» ()
* «Самхын» ()
* «Чонсын» ()
* «Хёксин» ()
* «Консоль» ()
* «Хвангымболь» ()
* «Конгук» ()
* «Кванбок» ()

## Зураг

Зураг:View of Heijo1.JPG|1920 оны зураг
Зураг:Tram North Korea PY.jpg|Нийтийн тээврийн трамвай
Зураг:Korean cuisine-Naengmyeon-02.jpg|Пхеньян (Пёнъян) хүйтэн гоймон
Зураг:Pyongyang TV Tower 01.JPG|Телевизийн цамхаг
|«Чүчэ» (өөрөө өөртөө) цамхаг
Зураг:PyongYang-Arch of Triumph.jpg|Ялалтын хаалга
Зураг:Arch of Reunification.jpg|Эх орон бүтэн болохын хаалга
Зураг:May-day Stadium at night.jpg|Майн нэгний цэнгэлдэх хүрээлэн
Зураг:Kumsusan_Memorial_Palace,_Pyongyang.jpg|Кымсүсань дурсгалын ордон
Зураг:Tomb of King Tongmyong, Pyongyang, North Korea-1.jpg|Тунмён вангийн бунхан
Зураг:Ryugyong Hotel - August 27, 2011 (Cropped).jpg|Рюгён зочид буудал
Зураг:Calm street in Pyongyang 2012.jpg|Хуучирсан хороолол
Зураг:2012 new residential buildings at intersection Sungni St-Mansudae St 1.jpg|Шинэхэн хороолол
Зураг:Bowling in North Korea.jpg|Боулинг тоглох газар
Зураг:Mangyongdae Children's Palace 38.JPG|Мангёндэ хүүхдийн ордон

## Aх дүү хотууд
*  Индонезийн Жакарта 
*  Балбын Катманду 
*  Оросын Москва
*  Хятадын Тяньжинь

## Лавлах бичиг 
## Цахим холбоос 

Ангилал:Азийн нийслэл
Ангилал:Их-, дээд сургуультай хот
Ангилал:Умард Солонгосын суурин
Ангилал:Саятан хот