3 сарын 28

**3 сарын 28** нь Григорийн тооллын жилийн 87 дахь (өндөр жил бол 88 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 278 өдөр үлдэж байна.

## Онцлох үйл явдал 
* МЭ 37 - Ромын эзэн хаан Калигула өөрийгөө "Аугаа хунтайж" хэмээн өргөмжилжээ.
* 193 - Ромын хаан Пертинакс хамгаалагчдынхаа гарт амиа алдав. Түүнийг орыг Дидиус Юлианус залгасан юм. Тэрээр хаан ширээнд суухдаа их хэмжээний мөнгө төлж суусан гэж түүхэнд тэмдэглэгдсэн байдаг билээ. 
* 364 - Ромын эзэнт улс баруун болон зүүн хэсэгт хуваагдаж I Валентиниан ах Флавий Валенсыг зүүн хэсгийн захирагч болгов.
* 1521 - Фернан Магеллан европчуудаас анх филиппины уугуул иргэдтэй уулзсан байна. 
* 1566 - Мальтын цэргийн жанжин Жеан Парисо де Валлетт нийслэл хот Валетта хотын суурийг тавьжээ. Хотыг түүний нэрээр нэрлэсэн юм.
* 1776 - Сан-Франциско хотын ерөнхийлөн захирагчаар Хуан Батиста де Анца тодорчээ.
**  -  Москва хотод Большой театр байгуулагдсан.
* 1795 - Польш-Литвын эвсэл Хаант Оростой гал зогсоох гэрээ байгуулж, Оросын газар нутгийн нэг хэсэг болов.
* 1802 - Одон оронч Хайнрих Вилгельм Маттайс Олдерс "Паллада" солирыг илрүүлжээ.
* 1809 - Хойгийн дайн: Меделиний тулаанд Францчууд Испанийг буулган авав.
* 1814 - Америкийн тэнгисийн хөлөг онгоц Их Британийн эзэн хааны тэнгисийн цэргийн хоёр онгоцыг эзлэн, барьцаалжээ.
* 1842 - Шинэхэн байгуулагдсан Вена хотын филармоний чуулга анхны тоглолтоо зохион байгуулав.
* 1854 - Крымын дайн: Франц болон Британи улс Оросод дайн зарлажээ.
* 1862 - Америкийн иргэний дайн: Глориета Пассын тулаанд Холбоотны арми Эх газрын армийн эзлэн түрэмгийллийг зогсоожээ. Улмаар Нью-Мексикогын газар нутаг Холбоотны армийн талд шилжсэн юм. 
* 1871 - Парисын хамтрал байгуулагдаж эхэлжээ.
* 1910 - Зохион бүтээгч Анри Фабре далавчаар холбосон тэнгисийн хөлөг зохион бүтээж түүгээрээ Мартижес голд хурдалжээ.
* 1930 - Константинополь болон Ангора хотуудыг турк шинэ Стамбул болон Анкара нэртэй болов.
* 1939 - Испанийн иргэний дайн: Генералиссмус Франсиско Франко Мадридыг бүрэн мэдэлдээ авав.
* 1941 - Дэлхийн II дайн: Британийн Газар дундын тэнгисийн усан цэргийн анги Италийн Режиа Маринагийн хоёр хөлөг онгоцыг сөнөөжээ.
* 1942 - Дэлхийн II дайн: Бриатнийн тэнгисийн цэрэг Францын боомт хотуудыг сөнөөхөөр тэнгисийн яг голд цэргийн ажиллагааг эхлүүлэв.
* 1946 - Хүйтэн дайн: АНУ-ын Төрийн департамент олон улсыг цөмийн зэвсгийн аюулаас хамгаалах цөмийн зэвсэг хөгжүүлж байгаа эсэхийг хянах ёстойг уриалжээ.
* 1951 - Францын цэргийн хүч Генералын цэргийн хүчийг Мао Хегийн тулаанд буулган авав.
* 1959 - БНХАУ-ын Төрийн зөвлөл Төвөдийн засгийн газрыг тараажээ.
* 1969 - Нобелийн шагналт Грекын яруу найрагч Гиоргос Сеферис Английн мэдээллийн BBC агентлагч Грекыг цэргийн дархтанууд захирч байгааг эсэргүүцсэн мэдэгдэл хийв.
* 1970 - Туркийн баруун хэсэгт орон нутгийн цагаар 23:05 цагт газар хөдөлж 1,086 хүн амиа алдан, 1,260 хүн амиа алджээ.
* 1990 - АНУ-ын ерөнхийлөгч Жорж Х.В.Буш олимпын аварга Америкийн гүйгч Жесси Овенсийг Конгрессын алтан медалиар нэхэн шагнав.
* 1994 - Өмнөд Африкын Инкатагын эрх чөлөөний намын зохион байгуулсан жагсаалыг цагдаагийн газар хамгаалалтад авав. Жагсаал сүүлдээ эмх замбараагүй байдал болон хувирч цагдаагийн хэд, хэдэн ажилтан амиа алджээ.
* 1999 - Косовогийн дайн: Сербийн талын цэргүүд Избика хотод Косовогийн 146 хүний амийг хороов.
* 2005 - Индонезийн Суматра арлын хойд хэсэгт байж болох хэмжээнээс зургаа дахин хүчтэй газар хөдөлж 915-1,314 хүн амиа алдаж, 340-1,146 хүн бэртэж, гэмтжээ. 
* 2006 - Францын засгийн газар хөдөлмөрийн гэрээний тухай хуулийг шинэчлэн баталсантай холбогдуулан олон нийтийг хамарсан эсэргүүцлийн жагсаал болов.

## Мэндэлсэн алдартнууд 
* 931 - Хожуу Хан гүрний хаан Лиу Ченгюү (951 онд нас барсан)
* 1483 - Италийн сэргэн мандалтын үеийн суут зураач, барималч Рафаэл Санти (1520 онд нас барсан)
* 1592 - Ян Амос Коменский (1670 онд нас барсан) чехийн сурган хүмүүжүүлэгч, зохиолч, шашны болон нийгмийн зүтгэлтэн. 
* 1750 - Венесуэлийн Ерөнхийлөгч Франциско де Миранда (1816 онд нас барсан)
* 1851 - Португалийн гурав дахь Ерөнхийлөгч Бернардино Машадо (1944 онд нас барсан)
* 1862 - Нобелийн энхтайвны шагналт, Францын Ерөнхий сайд Аристид Бриан (1932 онд нас барсан)
* 1868 - Оросын нэрт зохиолч, богино өгүүллэгийн мастер Максим Горький (1936 онд нас барсан)
* 1881 - Олимпын гурван удаагийн алтан медальт Америкийн зээрэнцэг түлхэлт, уртын харайлтын тамирчин Мартин Шеридан (1918 онд нас барсан)
* 1892 - Нобелийн шагналт Бельгийн физиологич Корнейл Хейманс (1968 онд нас барсан)
* 1895 - АНУ-ын Төрийн нарийн бичгийн дарга Кристиан Хертер (1966 онд нас барсан)
* 1925 - Иннокентий Смоктуновский (1994 онд нас барсан) Зөвлөлтийн тайз, дэлгэцийн жүжигчин, ЗХУ-ын Ардын жүжигчин.
* 1928 - Збигнев Бжезински (2017 онд нас барсан) америкийн улс төр судлаач, нийгэм болон төрийн зүтгэлтэн.
* 1930 - Нобелийн шагналт Америкийн физикч Жером Айсек Фрийдман 
* 1935 - Олимп дэлхийн хошой аварга Польшийн гурвын харайгч Юзеф Шмидт
* 1936 - Нобелийн шагналт Перу улсын зохиолч Марио Варгас Ллоса
* 1942 - Японы мэргэжлийн сүмо бөхийн 52 дахь их аварга Кацүаки Китанофүжи
* 1945 - Филиппин улсын 16 дахь Ерөнхийлөгч Родриго Дутерте
* 1946 - Перу улсын 48 дахь Ерөнхийлөгч Алехандро Толедо
* 1953 - Бурунди улсын дөрөв дэх Ерөнхийлөгч Мелчойр Ндадае (1993 онд нас барсан)
* 1957 - Олимп дэлхийн аварга Америкийн гүйгч Харви Глейнс
* 1958 - Олимпын хоёр, дэлхийн нэг удаагийн алтан медальт Америкийн гимнастикч Барт Коннер
* 1959 - Коста-Рика улсын Ерөнхийлөгч Лора Шиншилла 
* 1962 - Олимпын мөнгөн медальт Югославын уулын цаначин Журе Франко
* 1970 - "Дилемма", "Дадлагажигч", "Ерийн галавын цэцэрлэг: Орхигдсон ертөнц", "Хурим бусниулагчид" киноны од Америкийн жүжигчин Винс Вон
* 1980 - Америкийн сагсанбөмбөгч Люк Уолтон 
* 1983 - Тив, дэлхийн хошой аварга Францын гүйгч Ладжи Дукуре
* 1985 - Их дуулгийн тэмцээнд гурван удаа түрүүлсэн Швейцарийн теннисч Станислас Вавринка 
* 1986 - Греммийн наадмын зургаан удаагийн шагналт Америкийн алдарт дуучин Лэди Гага
* 1992 - Испанийн хөлбөмбөгч Серхи Гомез

## Нас барсан алдартнууд 
* 193 - Ромын эзэн хаан Пертинакс (126 онд төрсөн)
* 1239 - Японы эзэн хаан Го-Тоба (1180 онд төрсөн)
* 1241 - Данийн эзэн хаан II Вальдемар (1170 онд төрсөн)
* 1285 - Ромын пап IV Мартин (1220 онд төрсөн)
* 1584 - Оросын эзэн хаан "Догшин" Иван (1530 онд төрсөн)
* 1794 - Францын математикч, философич Марк де Кондорсе (1743 онд төрсөн)
* 1881 - Модест Мусоргский (1839 онд төрсөн) оросын хөгжмийн зохиолч
* 1941 - Английн богино өгүүллэгийн мастер, зохиолч Виржиниа Вуульф (1882 онд төрсөн)
* 1943 - Оросын нэрт хөгжмийн зохиолч Сергей Рахманинов (1873 онд төрсөн)
* 1969 - АНУ-ын 43 дахь Ерөнхийлөгч Дуайт Эйзенхауэр (1890 онд төрсөн)
* 1982 - Нобелийн шагналт Канадын химич Уиллиам Жиак (1895 онд төрсөн)
* 1985 - Марк Шагал (1887 онд төрсөн) оросын болон францын авангард зураач.
* 2004 - Академийн наадмын хоёр удаагийн шагналт нэрт жүжигчин, найруулагч, дуучин Питер Устинов (1921 онд төрсөн)
* 2013 - "Харри Поттер" киноны Вернон Дарслигийн дүрээр алдаршсан Английн жүжигчин Ричард Гриффитс (1947 онд төрсөн)

## Тэмдэглэлт баярууд 
  Багш нарын өдөр

----

0328
#28