9 сарын 26

**9 сарын 26** нь Григорийн тооллын жилийн 269 дахь (өндөр жил бол 270 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 96 өдөр үлдэж байна.

## Онцлох үйл явдал 
* МЭӨ 46 - Ромын хаан Юлий Цезарь өөрийн домгийн өвөг эцэг гэгдэх Венус Женетрикст зориулсан сүмийг бариулж дуусчээ. 
* 1087 - Английн хаан ширээнд II Уиллиам суув. 
* 1371 - Серби-Туркийн дайн: Османы эзэнт гүрний султан I Мурадаар удирдуулсан арми, Сербийн цэргийн жанжин Вукашин Мрнавчевичийн удирдуулсан арми цуст тулаанаа эхлүүлэв. 
* 1580 - Английн нэрт эрдэмтэн Сир Френцис Дрейк эх дэлхийн эргэлдэх хөдөлгөөнийг тооцоолжээ. 
* 1687 - Венецийн цэргийн хүч Грекийн Афин хот дахь Партеоны сүмийн хажууд бөмбөг дэлбэлж их хэмжээгээр сүйтгэв. 
** Амстердам хотын зөвлөл Оранжийн Уиллиамаар удирдуулсан хувьсгал эхлүүлхийг зөвшөөрчээ. 
* 1777 - Америкийн хувьсгал: Британийн цэргийн хүч Филадельфи хотыг эзлэн авав. 
* 1789 - АНУ-ын Төрийн нарийн бичгийн анхны даргаар Томас Жефферсон, анхны Хууль зүйн сайдаар Жон Жей, Шуудангийн анхны даргаар Самуэль Осгүүд, АНУ-ын анхны Ерөнхий прокуророор Эдмунд Рендольф нар томилогдов.
* 1905 - Нэрт эрдэмтэн Альберт Эйнштейн харьцангуйн онолын талаар анх удаагаа нийтэлжээ. 
* 1910 - Энэтхэгийн сэтгүүлч Свадешабхимани Рамакришна Пиллай засаглалаа эсэргүүцсэн нийтлэл бичсэний төлөө баривчлагдав. 
* 1914 - АНУ-ын Холбооны худалдааны зөвлөл байгуулагджээ. 
* 1917 - Дэлхийн нэгдүгээр дайн: Полигон вүүдийн тулаан эхлэв. 
* 1918 - Дэлхийн нэгдүгээр дайн: Америкийн түүхэн дэх цуст тулаан болох Мойс-Аргоннын довтолгоо болжээ. 
* 1944 - Дэлхийн хоёрдугаар дайн: Маркет Гардены ажиллагаа бүтэлгүйтэв. 
** Дэлхийн хоёрдугаар дайн: Бразилийн цэргүүд арван өдрийн цуст тулааны дараа Серчио тосгоныг эзлэн авчээ. 
* 1950 - НҮБ-ийн цэнхэр дуулгатнууд Сөүл хотыг Хойд Солонгосын цэргүүдээс чөлөөлөв. 
** Индонези улс НҮБ-д элсчээ. 
* 1959 - Японд болсон хамгийн хөнөөлт далайн шуурга болжээ. Уг шуурганы улмаас хөрсний нуралт болж 4,580 хүн амиа алдаж, 1.6 сая хүн орон гэргүй болсон байна. 
* 1960 - АНУ-ын Ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшсэн Жон Ф.Кеннеди, Ричард М.Никсон нарын мэтгэлцээнийг анх удаа телевизээр шууд дамжуулжээ. 
* 1969 - "Abbey Road" студи "Битлз" хамтлагийн сүүлийн цомгийг бичиж, худалдаанд гаргав. 
* 1973 - Дуунаас хурдан "Конкорд" хөлөг Атлантын далайг анх удаа зогсолгүй нисчээ. 
* 1983 - ЗХУ-ын цэргийн офицер Станислав Петров компьютерийн алдааны улмаас АНУ руу цөмийн зэвсэг харвах анхааруулга очсоныг олж илрүүлэв. 
* 1984 - Их Британи болон Хятад улс Хонг-Конгыг эргүүлэн шилжүүлэх гэрээнд гарын үсэг зуржээ. УЛмаар 1997 онд Хонг Конг нь Хятадын захиргаанд шилжсэн юм. 
* 1997 - Италийн Умбриа мужийн Марше хотод газар хөдөлж Гэгээн Френцисийн сүмийн тал хэсэг нуржээ. 
* 2000 - Чехийн нийслэл Прага хотноо болсон Олон улсын валютын сан, Дэлхийн банкны дээд хэмжээний уулзалтыг эсэргүүцэгчид жагсаал зоохион байгуулав. Жагсаалд 20,000 хүн оролцжээ. 
* 2005 - Америкийн PBS Kids суваг албан ёсоор хаагдав. 
* 2008 - Швейцарийн зохион бүтээгч, нисгэгч Ив Росси онгоцны хөдөлгүүрт далавчийг зохион бүтээж, Английн хоолойг гатлажээ. 
* 2014 - Мексик улсын Игуала хотод гэмт бүлэглэлүүд олон хүнийг барьцаалав.

## Мэндэлсэн алдартнууд 
* 932 - Арабын халиф Аль-Музизз Ли-Дин Аллах (975 онд нас барсан)
* 1849 - Нобелийн шагналт Оросын физикч Иван Павлов (1936 онд нас барсан)
* 1870 - Данийн хаан X Кристиан (1947 онд нас барсан)
* 1886 - Нобелийн шагналт Английн физиологич Арчибаолд Хилл (1977 онд нас барсан)
* 1888 - Нобелийн шагналт Английн яруу найрагч Т.С.Элиот (1965 онд нас барсан)
* 1897 - Ромын дад VI Паул (1978 онд нас барсан)
* 1909 - Америкийн автомашины нэр хүндтэй тэмцээн болох "НАСКАР"-ыг үндэслэгч Билл Франц (1992 онд нас барсан)
* 1918 - "Дэлхийн мисс" тэмцээнийг санаачлагч Эрик Морли (2000 онд нас барсан)
* 1922 - Оросын хунтайж Николай Романов (2014 онд нас барсан)
* 1927 - Америкийн ундааны "Гаторейд" брендийг үндэслэгч Роберт Кейд (2007 онд нас барсан)
* 1932 - Энэтхэгийн 13 дахь Ерөнхий сайд Манмохан Сингх
* 1937 - ЗХУ-ын 11 дэх Ерөнхий сайд Валентин Павлов (2003 онд нас барсан)
* 1947 - Америкийн кантри урсгалын домог Лин Андерсон (2015 онд нас барсан)
** Олимпын аварга Америкийн усанд сэлэгч Дик Рот 
* 1948 - Америкийн дуучин, жүжигчин Оливиан Ньютон-Жон 
* 1965 - "Рошен" компанийг үндэслэгч, Украины тав дахь Ерөнхийлөгч Петро Порошенко
* 1973 - Европын аварга, дэлхийн аваргын мөнгөн медальт Грекийн гурвын харайгч Ольга Васдеки 
* 1974 - Олимпын тав, дэлхийн гурван удаагийн алтан медальт Америкийн усанд сэлэгч Гари Холл
* 1976 - Германы хөлбөмбөгч Михайль Баллак
* 1979 - Олимпын аварга, Дэлхийн аваргын мөнгө, хүрэл медальт Америкийн гимнастикч Жейси Фелпс
** Эстони улсын 16 дахь Ерөнхий сайд Таави Ройвас
* 1981 - Өнөө цагийн газрын теннисний домог Серена Уиллиамс
* 1983 - Аргентиний хөлбөмбөгч Рикардо Куарешма
* 1993 - Америкийн сагсан бөмбөгч Майкл Кидд-Гилкрист 
* 1994 - Олимпын аварга, дэлхийн хүрэл медальт Америкийн усанд сэлэгч Жек Конгер
* 2000 - Йордан улсын гүнж Сальма бинт Абдулла

## Энэ өдөр нас барагсад 
* 1620 - Хятадын эзэн хаан Тайчанг (1582 онд төрсөн)
* 1902 - Жинсэн хувцас зохион бүтээгч Леви Страусс (1829 онд төрсөн)
* 1959 - Шри Ланка улсын 4 дэх Ерөнхий сайд С.В.Р.Д Бандаранайке (1899 онд төрсөн)
* 1976 - Нобелийн шагналт Швейцарийн химич Леопольд Ружицка (1887 онд төрсөн)
* 1978 - Нобелийн шагналт Шведийн физикч Манне Сийгбан (1886 онд төрсөн)
* 2008 - Америкийн нэрт жүжигчин, бизнесмэн Пол Ньюман (1925 онд төрсөн)
 
## Тэмдэглэлт өдөр 
*  Үндэсний сайн хөршийн өдөр
*  Төрийн далбааны өдөр
*  Доминион өдөр
*  Хувьсгалын өдөр
* Европын улс орнуудын хэлний өдөр (Европын Холбоо)

----

0926
#26