open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Гайана

**Гайана** (Англиар *Guyana* []), албан ёсоор **Бүгд Найрамдах Гайана Улс** эсвэл **Хамтын ажиллагааны Бүгд Найрамдах Гайана Улс**, хуучнаар Британийн Гайана нь Өмнөд Америкийн хойд эрэгт орших тусгаар тогтносон улс юм. Гайана нь хуучин Нидерланд (200 гаруй жил), мөн Британийн колони байсан. Үндэстнүүдийн Хамтын Нөхөрлөлийн гишүүн орнуудаас Өмнөд Америкийн эх газар дээр орших цорын ганц улс болно. Түүнчлэн Карибын Нийгэмлэг (CARICOM)-ийн гишүүн улс бөгөөд тус байгууллагын төв нь Гайанагийн нийслэл Жоржтаунд байрладаг. Гайана улс Их Британиас 1966 оны 5 сарын 26-нд тусгаар тогтнож 1970 оны 2 сарын 23-нд бүгд найрамдах улс болжээ.

"Гайана" буюу "Гвиана" гэдэг нэр нь түүхэнд "Их усны орон" гэгддэг Амазон мөрний хойд, Ориноко голын зүүн биед орших Гвианын өндөрлөгийг нэрлэдэг нэр байв. Анх тус бүс нутагт Нидерландын гурван колони байв: Эссекибо, Демерара, Бербиче. Өнөөдөр Гайана улс нь зүүн талаараа Суринам, өмнөд болон баруун өмнөд талаараа Бразил, баруун талаараа Венесуэл улстай хиллэх бөгөөд хойд талд нь Атлантын далай байрлана.

215,000&nbsp;км2 газар нутагтай Гайана улс Өмнөд Америкийн хамгийн бага газар нутагтай гурван улсын нэг юм (нөгөө хоёр нь Уругвай, Суринам). Хүн ам нь ойролцоогоор 770,000.

## Эшлэл 

Ангилал:Ерөнхийлөгчийн засаглалтай бүгд найрамдах улс
Ангилал:Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын гишүүн орон
Ангилал:Өмнөд Америкийн орон
Хазар Ланкаран

**Хазар Ланкаран Хөлбөмбөгийн Клуб** () нь Азербайжаны Ланкаран хотод байрладаг, Азербайжаны Премьер лигт харьяалагдах хөлбөмбөгийн баг юм. Тэд Лигтээ 1 удаа түрүүлж, Азербайжаны цомыг гурван удаа хүртэж байсан түүхтэй. Орон нутгийн хэвлэлүүд санхүүгийн чадавхи сайтай тус багийг *"Кавказын Челси"* гэж нэрлэх нь бий. Нефтчи Баку багийн хамтаар тус улсын хамгийн хүчтэй 2 баг гэгддэг бөгөөд үргэлж аваргын төлөө өөр хоорондоо өрсөлддөг юм.

## Амжилт 
**Азербайжаны лиг**
* Аварга – 2006–07

**Азербайжаны цом**
* Ялагч – 2006–07, 2007–08, 2010-11

**ТУХН-ын цом**
* Аварга – 2008

## Үзүүлэлт 
## Цахим холбоос 
* Албан ёсны сайт

## Эшлэл 
Ангилал:Азербайжаны хөлбөмбөгийн клуб

Ангилал:1975 онд байгуулагдсан
Баратт Жагдео

**Баратт Жагдео** (, 1964 оны 1 сарын 23-нд төрсөн) нь 1999 оны 8 сарын 11-нээс өнөөг хүртэл Гайанагийн ерөнхийлөгчийн албыг хашиж буй улс төрч юм. Сангийн сайд байсан тэрээр өмнөх ерөнхийлөгч Жанет Жаган эрүүл мэндийн улмаас албан тушаалаасаа татгалзсаны дараа ерөнхийлөгч болж, 2001, 2006 онуудад дахин сонгогдон ажиллаж байна.

## Эшлэл
Ангилал:Гайанагийн ерөнхийлөгч
Ангилал:Гайанагийн ерөнхий сайд
Ангилал:Гайанагийн сангийн сайд
Ангилал:Пушкины Медаль шагналтан
Ангилал:Гайаначууд
Ангилал:1964 онд төрсөн
Стефан Грихтинг

**Стефан Грихтинг** (Францаар *Stéphane Grichting*, 1979 оны 3 сарын 30-нд Сьерт төрсөн) нь Швейцарын хөлбөмбөгийн хамгаалагч бөгөөд Францын Осер багт тоглодог.

Тэрээр Швейцарын шигшээ багийн бүрэлдэхүүнд 45 тоглолт хийсний дотор 2006, 2010 оны ДАШТ-д оролцжээ.

## Эшлэл
## Гадны холбоос
*http://www.national-football-teams.com/v2/player.php?id=6574

Ангилал:1979 онд төрсөн
Ангилал:Швейцарын хөлбөмбөгчин
Ангилал:Швейцарчууд
Силвио Мартинелло

**Силвио Мартинелло** (, 1963 оны 1 сарын 19-нд Падуад төрсөн) нь Италийн дугуйчин юм. Тэрээр 1996 оны зуны олимпоос эрэгтэйчүүдийн налуу замын оноот уралдааны төрөлд алтан медаль, 2000 оны зуны олимпоос эрэгтэйчүүдийн мэдисон төрөлд Марко Виллагийн хамтаар хүрэл медаль хүртжээ. Мартинелло 1986 онд мэргэжлийн дугуйчин болж, 2004 онд зодог тайлсан.

## Эшлэл
* Намтар

Ангилал:1963 онд төрсөн
Ангилал:Италийн дугуйчин
Ангилал:Италийн олимпын аварга
Ангилал:Италийн олимпын хүрэл медальтан
Ангилал:Италичууд
Twisted Metal (2011 оны видео тоглоом)

**Twisted Metal** нь 2011 оны 10 сарын 4-нд худалдаанд гарахаар төлөвлөгдөж буй, PlayStation 3-т зориулсан видео тоглоом юм.

## Цахим холбоос 
* Twisted Metal Албан ёсны сайт
* Twisted Metal (2011) IGN сайт

Ангилал:2012 оны компьютерын тоглоом
Ангилал:PlayStation 3-т зориулсан тоглоом
Ангилал:Уралдаант тоглоом
Руслана

**Руслана** хэмээх нэрээр алдаршсан **Руслана Степановна Лыжичко** (Украинаар *Руслана Степанівна Лижичко*) нь 1973 оны 5 сарын 24-нд төрсөн Украины дуучин юм.

## Цахим холбоос 
* Албан ёсны сайт

Ангилал:Украины хөгжимчин
Ангилал:Украины Дээд Зөвлөлийн гишүүн
Ангилал:Украины дуучин
Ангилал:Львовын хүндэт иргэн
Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн
Ангилал:Украинчууд
Ангилал:1973 онд төрсөн
Вели-Матти Линдстрём

**Вели-Матти Линдстрём** (, 1983 оны 11-р сарын 15-нд Настолад төрсөн) нь Финландын цанын харайлтын тамирчин бөгөөд 1999 оноос эхлэн тэмцээн уралдаануудад өрсөлдөж буй. Тэрээр Солт-Лэйк зохиогдсон 2002 оны өвлийн олимпоос багийн ларж-хиллийн төрөлд мөнгөн медаль хүртжээ.

Линдстрём мөн Планицад болсон 2004 оны цанын нисэлтийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнээс багийн төрөлд мөнгөн медаль зүүсэн.

Түүнчлэн тэрээр цанын нисэлтийн дэлхийн цомын 2002, 2003 оны 2 гараанд багийн хамт тэргүүлж байв.

## Эшлэл
*

Ангилал:1983 онд төрсөн
Ангилал:Финландын цанын харайгч
Ангилал:Финландын олимпын мөнгөн медальтан
Ангилал:2002 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:Финландын олимпын оролцогч
Ангилал:Финландчууд
Бергманы баавгай

**Бергманы баавгай** (*Ursus arctos piscator*) нь Камчаткын хойгт амьдарч байсан, устсан байх магадлалтай, хүрэн баавгайн нэг дэд зүйл юм. 1920 онд Шведийн амьтан судлаач Стен Бергман олж илрүүлэн, өөрийн нэрээр нэрлэжээ.

Гэвч 1960-д оноос Бергманы баавгайг сонирхох сонирхол нэмэгджээ. Анчин Родион Сиволобовын мэдээлснээр Камчаткын уугуул оршин суугчид тэрхүү том баавгайг Иркуйем (ард хөлнийх нь харагдах байдлаас болсон "өмд нь шувтарсан" гэсэн утгатай нэр) буюу "Бурханы баавгай" гэдэг байв.

Сиволобовын тодорхойлолтод үндэслэн биологич Н.К.Верешчагин Бурханы баавгайг мөхсөн богино нүүрт баавгай буюу *Arctodus simus*-ын үлдэгдэл гэж үзжээ. Гэхдээ эрдэмтэд *Arctodus* нь Америк тивээс өөр нутгаас олдоогүй, хамгийн чухал нь тэд Баавгайнхан овгийн "ердийн" баавгайнуудаас харагдах байдлаараа өөр Tremarctinae хэмээх дэд овогт багтдаг билээ.

Ерөнхийдөө уг баавгайн дэд зүйл мөхсөн нь 17-р зууны үеэс Камчаткад нэвтэрсэн оросууд арьс, үсийг нь ашиглах зорилгоор замбараагүй агнаснаас үүдэлтэй гэж үздэг. 1920 оноос хойш амьдаараа олдоогүй.

## Эшлэл
Ангилал:Баавгайнхан
Александр Овечкин

thumb|right|250px|Александр Овечкин
**Александр Овечкин** (орос. *Алекса́ндр Миха́йлович Ове́чкин,* 1985 оны 9 сарын 17-нд Москва хотод төрсөн) - Оросын хоккейчин зүүн жигүүрийн довтлогч бөгөөд Үндсэний хоккейн лигийн «Вашингтон Кэпиталз» (англи. *Washington Capitals*) багийн ахлагч. 2018 оны Стэнли цом эзэмшигч. 2008, 2012, 2014 онуудын 3 удаагийн дэлхийн аварга). Үндэсний хоккейн лигийн аварга шалгаруулах тэмцээний түүхэн дахь шилдэг мэргэн бууч. 

Тэрээр 16 настайдаа 2001 онд Москвагийн "Динамо" багт тоглож эхэлсэн бөгөөд 2004 оны НБА-гийн драфтаар Вашингтон түүнийг анхлан шалгаруулж авчээ. Тэрээр Америкийн клубт 20 улирал тоглож, 2010 онд "Вашингтон" багийн ахлагч болсон бол 2008 оны 1-р сард Вашингтонтой 13 жилийн 124 сая долларын гэрээ байгуулж, 100 гаруй сая доллараас дээш гэрээ байгуулсан анхны хоккейчин болсон юм.

2018 онд тэрээр "Вашингтон" багийг клубын түүхэн дэх анхны Стэнлийн цомын аварга болгосон бөгөөд тэмцээний хамгийн үнэ цэнэтэй тоглогч болсон.

2025 оны 4-р сарын 6-нд Александр Овечкин 1487 дахь тоглолтондоо 895 дахь гоолоо оруулж, Уэйн Грецкигийн амжилтыг эвдэж, Үндэсний Хоккейн Лиг /NHL/-ийн түүхэн дэх бүх цаг үеийн мэргэн бууч болсон юм.

Ангилал:Оросын хоккейчин
Ангилал:Москвагийн хүн
Ангилал:1985 онд төрсөн
Күроки Мэйса

нэрээр олонд танигдсан Японы нэрт жүжигчин, дуучин, загвар өмсөгч, дуу оруулагч  нь 1988 оны 5 сарын 28-нд Окинава мужийн Наго хотноо мэндэлжээ. Эцэг нь бразил, японы эрлийз ба ээж нь япон. Тэрээр "Sweet power" агентлагийн харьяат уран бүтээлч бөгөөд "Sony Music Japan" компанитай гэрээгээр хамтран ажилладаг. Нас залуу хэдий ч олон тооны тайз дэлгэцийн бүтээл, зар сурталчилгаанд дүрээ мөнхөлж, хоёр ч бие даасан цомог гаргаж амжжээ. 

## Карьер 
### Загвар өмсөгч 
Мэйса дунд сургуульд байхдаа Японы алдартай "JJ" сэтгүүлийн гэрээт фото моделиор сонгогдсоноор загварын гараагаа эхэлжээ. Тэрээр дэлхийн алдарт "Emperio Armani" брэндийн Япон дахь, мөн "Loreal" компанийн олон улсын нүүр царайгаар тодорч байв.

### Жүжигчин 
2004 оны 2 сард, Цүка Коохэй гол дүрд нь тоглох "Атами дахь хүн амины хэрэг - Пхеньянаас ирсэн мөрдөгч эмэгтэй" (熱海殺人事件・平壌から来た女刑事) хэмээх жүжигт анхны дүрээ бүтээснээс хойш тайз төдийгүй дэлгэцийн бүтээлүүдэд тасралтгүй тоглох болов. 2006 онд "Chakushin Ari" цувралын сүүлчийн ангид тоглож, улмаар дараагийн жил нь 44-р "Алтан Сүм" шагналын "Оны шинэ хүн" номинацийн эзнээр тодорсон байна.

### Дуучин 
Мэйса 2007 онд тоглосон "Crows Zero" киноныхоо дууг өөрөө дуулав. Улмаар 2008 оны 6 сарын 21-нд sony music records-той хамтран "Like this" дууг гаргаснаар дуучин болох эхлэлээ тавьжээ. 2009 оны 4 сарын 8-нд анхны бие даасан "Hellcat" цомгийг гаргав. Мөн 2010 оны 1 сард, "EP, Attitude" нэртэй хоёр дахь цомгоо гаргажээ.

## Гадаад холбоос 
*Албан ёсны вэбсайт

Ангилал:1988 онд төрсөн
Ангилал:Окинава мужийн хүн
Ангилал:Японы жүжигчин
Ангилал:Японы загвар өмсөгч
Ангилал:Японы дуучин
Покемон (анимэ)

**Покемон** () буюу **Покет Монстерс** (, *Халаасны мангасууд*) нь Японы цуврал анимэ юм. Эхний анги нь 1997 оны 4 сарын 1-нд дэлгэцнээ гарсан. Game Freak, Nintendo-гийн бүтээл.

Ангилал: Анимэ
Дронт

**Дронт** (*Raphus cucullatus*) нь Энэтхэгийн далайн Маврики арал дээр л амьдардаг байсан нисдэггүй шувуу юм. Тагтааны төрөл болох тус шувуу нь ойролцоогоор 1 метр өндөртэй, 20 кг орчим жинтэй, үр жимсээр хооллож, газарт үүрээ засч амьдардаг байв.

17-р зууны сүүлчээр устсан. Дронтыг устахад хүний хүчин зүйл нөлөөлсөн тул хүнээс болж устсан амьтдын жишээ болгон яригдах нь олонтаа.

## Цахим холбоос 
## Эшлэл 
Ангилал:Шинэ эринд устсан шувуу
Ангилал:Тагтаатан
Ангилал:Реюньоны түүх
Ангилал:Маврикийн түүх
Ангилал:Сүлдний шувуу
Тихо Брахе

**Тихо Брахе** () нь астрономийн болон гаригийн талаарх оновчтой дэлгэрэнгүй ажиглалтаараа алдартай Данийн язгууртан юм. Тэр үед Данийн, одоо Шведийн муж болох Сконегээс гаралтай түүнийг хүмүүс астрономич, алхимич гэдгээр нь сайн мэддэг байв.

## Цахим холбоос 

Ангилал:16-р зууны одон оронч
Ангилал:Инженер, шинийг нээгч, зохион бүтээгч
Ангилал:Зохиогч
Ангилал:16-р зууны утга зохиол
Ангилал:Сурвалжит язгууртан
Ангилал:Заан одон шагналтан
Ангилал:Данийн алхимич
Ангилал:Данийн одон оронч
Ангилал:Данийн астрологич
Ангилал:Даничууд
Ангилал:1546 онд төрсөн
Ангилал:1601 онд өнгөрсөн
Виллиам Камерон Маккүүл

**Виллиам Камерон "Вилли" Маккүүл** (, * 1961 оны 9 сарын 23-нд [Калифорни]], Сан-Диего; † 2003 оны 2 сарын 1-нд Техас мужийн дээрх агаарт) нь АНУ-ын Тэнгисийн Цэргийн Хүчний командлагч, НАСА-гийн сансрын нисгэгч, *Спэйс Шаттл Коламбиа*-гийн СТС-107 нислэгийн нисгэгч байв. Түүний суусан сансрын хөлөг Дэлхийн агаар мандалд эргэж орох үедээ бут үсэрч, тэрээр багийн бусад гишүүдийн хамт амь үрэгдсэн юм.

## Цахим холбоос 
* Намтар

## Эшлэл
Ангилал:АНУ-ын сансрын нисгэгч
Ангилал:Спейс шаттл хөлгийн бүрэлдэхүүн
Ангилал:Туршилтын нисгэгч
Ангилал:АНУ-ын тэнгисийн зэвсэгт хүчний фрегаттен капитан
Ангилал:Үндэсний агаарын тээвэр ба сансрын нислэгийн албаны хүн
Ангилал:АНУ-ын тэнгисийн цэргийн академийн төгсөгч
Ангилал:Конгрессын сансрын хүндэт медаль шагналтан
Ангилал:Тэнгисийн зэвсэгт хүчин & Тэнгисийн цэргийн корпусын хүндэтгэлийн медаль шагналтан
Ангилал:Тэнгисийн зэвсэгт хүчин & Тэнгисийн цэргийн корпусын гавьяаны медаль шагналтан
Ангилал:Сансрын нислэгийн үеэр амь эрсдэгч
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1961 онд төрсөн
Ангилал:2003 онд өнгөрсөн
Любовь Егорова

**Любовь Ивановна Егорова** (; 1966 оны 5 сарын 5-нд Северскт төрсөн) нь Оросын цаначин, олимп, дэлхийн олон удаагийн аварга тамирчин юм. 1993 онд Дэлхийн цомын аварга болж байсан тэрээр Оросын баатар цолтой. Егорова Северск (1992), Санкт-Петербург (1994), Томск муж (2005)-ийн хүндэт иргэн. Коммунист Намын гишүүн.

## Сэргээшийн асуудал 
Тронхеймд болсон 1997 оны цанын дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээний үеэр сэргээшийн шинжилгээгээр бромантан, анаболик стеройд хэрэглэсэн нь илэрч, 1997 оны 2 сарын 26-нд түүний амжилтыг хүчингүйд тооцох шийдвэр гарч, 3 өдрийн өмнө хүртээд байсан 5&nbsp;км-ийн зайн уралдааны алтан медалиа хураалгажээ. Эрхээ хасуулсан Егорова шийтгэлээ эдэлж дууссаны дараа дэлхийн тавцнаас медаль хүртэж чадаагүй ч 2002 оны Солт-Лэйк Ситийн олимпын 10 км-ийн зайн төрөлд 5-р байр эзэлжээ. Тэрээр 2003 онд зодог тайлсан юм.

## Эшлэл 
* 

Ангилал:ЗХУ-ын цаначин
Ангилал:Оросын цаначин
Ангилал:ТУХН-ийн олимпын аварга
Ангилал:ТУХН-ийн олимпын мөнгөн медальтан
Ангилал:Оросын олимпын аварга
Ангилал:Оросын олимпын мөнгөн медальтан
Ангилал:Цанын олимпын аварга
Ангилал:Цанын дэлхийн аварга
Ангилал:Оросын олимпын оролцогч
Ангилал:ТУХН-ийн олимпын оролцогч
Ангилал:1992 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:1994 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:2002 оны өвлийн олимпод оролцогч
Ангилал:Сэргээшийн тохиолдол цанад
Ангилал:Сэргээш Орост
Ангилал:ОХУ-ын Улсын баатар
Ангилал:Оросын аугаа эх орны гавьяаны одон шагналтан
Ангилал:Санкт-Петербургийн хүндэт иргэн
Ангилал:Томскийн Улсын Багшийн Их Сургуулийн төгсөгч
Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн
Ангилал:Оросууд
Ангилал:1966 онд төрсөн
Диего Веласкес

**Диего Родригес де Сильва и Веласкес**  (испани. *Diego Rodríguez de Silva y Velázquez*; 1599 оны 6-р сарын 6-нд Севильяд төрсөн—1660 оны 8-р сарын 6-нд Мадрид хотод нас барсан) —нь Испанийн зураач бөгөөд Испанийн алтан үеийн агуу төлөөлөгчдийн нэг юм.

## Намтар 
Веласкесийн урлагийн авъяас чадвар нь бага наснаасаа илэрсэн. Намтарч Антонио Паломино-гийн хэлснээр 1610 онд Диегог 10 настайдаа Севиллийн алдарт зураач Франциско Эррера Ахмадын урланд суралцахаар явуулсан байна. Эррерагийн урланд байх хугацаа маш богино байжээ. Сургалтын нөхцөл байдлыг баримтжуулаагүй боловч 1611 оны 10-р сард Хуан Родригес хүү Диегог зураач Франциско Пачекотой 1611 оны 12-р сараас эхлэн зургаан жилийн турш "сургалт хийх гэрээ" байгуулсан байна.

1618 оны 4-р сарын 23-нд арван есөн настай тэрээр Пачекогийн 15 настай охин Хуана Мирандатай гэрлэжээ. Удалгүй тэд 1619 онд Франциска, 1621 онд нялх байхдаа нас барсан Игнасиа гэсэн хоёр охинтой болжээ. Испанийн уран бүтээлчдийн гэр бүлийн гишүүдийн гэрлэлт тэр үед өргөн тархсан байсан бөгөөд энэ нь ажил, захиалга олоход дэмтэй байсан юм.

Залуу зураач Севильд нэлээд сайн нэр хүндтэй болсон. Түүний багш Пачеко, найз нөхөд, нутаг нэгтнүүд нь түүний карьерт туслахыг хичээсэн. Мадрид дахь хааны ордны Севиллийн ахан дүүс нь маш их жинтэй байсан нь Севильд асар том эдлэн газар эзэмшиж, 1615 оноос хойш ирээдүйн хаан Филипп IV Инфантегийн танхимын сахиул байсан Гаспар де Гузман Оливаресийн үйл ажиллагаанаас ихээхэн тус болсон юм. Оливарес угсаа залгамжлах хунтайжтай өөрийн нөлөөг ашиглан үргэлжилсэн шүүхийн явуулгад идэвхтэй оролцож байсан бөгөөд Оливарес кабалын засгийн газрын үйл хэрэгт лоббидох нь хурдацтай нэмэгдэж байв. 1622 оноос хойш тэрээр засгийн газрыг тэргүүлж байв. Франсиско Пачеко энэ боломжийг ашиглан авъяаслаг хүргэнээ шүүх хуралд зохих харилцаа холбоо тогтоон танилцуулахыг хүссэн тул Веласкесийг Эскориал сүмийн зургийн цуглуулгатай танилцах нэрийдлээр анх удаа Мадрид руу илгээжээ.

Мадридад бүтэлгүйтсэндээ сэтгэлээр унасан Веласкес 1623 онд Севильд буцаж ирэв. Гэвч гэртээ хоёр сар болж амжаагүй байтал Хуан де Фонсекагаас ордны зураач Родриго де Вилландрандо нас барсан тул энэ албан тушаалд орон тоо гарсан тухай захидал түүнд иржээ. Веласкес хурдан ордонд хандаж, Лопе де Вегагийн өрсөлдөгч яруу найрагч Луис де Гонгора и Арготегийн гэрт үлдэж түүний хөргийг зуржээ, өнөө үед Бостон дахь Дүрслэх урлагийн музейд хадгалагдаж байгаа.

1629 оны 8-р сарын сүүлээр Веласкес Генуя хотод ирэв. Тэндээс Милан, дараа нь Венец рүү явсан. Венецэд зураач Италичуудын испаничуудын хамгийн хатуу татгалзалтай тулгарсан бөгөөд 1629 оны 10-р сард тэрээр хотоос яаран гарч, Ром руу яаран очсон бөгөөд хэрэв ямар нэгэн зүйл тохиолдвол Пап ламын өмгөөлөлд найдав. Зураач ирэх оныг дуустал Мөнхийн хот Ромд үлдсэн байна.

## Цахим холбоос 
* Diego Velázquez


Ангилал:Испанийн уран зураач
Ангилал:Бароккогийн уран зураач
Ангилал:Ордны уран зураач
Ангилал:Севильягийн уран бүтээлч
Ангилал:Испаничууд
Ангилал:1599 онд төрсөн
Ангилал:1660 онд өнгөрсөн
Лабордын хамелеон

**Лабордын хамелеон** (*Furcifer labordi*) нь Мадагаскарт л байдаг хамелеоны нэг зүйл юм. *Фурцифер* төрлийн бусад хамелеонуудтай (*F. antimena*, *F. lateralis*) ижил, жил тойронгийн л настай. Дунджаар дөнгөж 4, 5 сар л насалдаг тус хамелеон нь хамгийн богино настай дөрвөн хөлт сээр нуруутан юм., Байгальд байхдаа тэдний өндөг 11-р сард, эхний бороонуудын үед хагардаг. Маш хурдан өсч томрон, 1-р сар гэхэд нас бие гүйцэн үржилд ордог. 2-р сарын сүүлч, 3-р сарын эхээр эмэгчингүүд нь өндгүүдээ гаргаад, удалгүй бүгд үхэж, намар хүртэл нэг ч Лабордын хамелеон байхгүй болдог.

Тэжээвэр нөхцөлд *F. labordi*-гийн өндөг 26°C-ийн инкубаторт 4 сар болсны дараа хагарч, төрсөн зулзагууд 3 сарын дараа гэхэд нас бие гүйцдэг байна 

## Эшлэл
*

## Гадны холбоос
http://news.bbc.co.uk/earth/hi/earth_news/newsid_9398000/9398679.stm

Ангилал:Хамелеонууд
Күвамото Такао

**Күвамото Такао** (, 1970 оны 3 сарын 24-нд төрсөн) нь Японы бэйсболын тамирчин, дасгалжуулагч юм. Тус улсын сонирхогчдын лигийн Мицүбиши Фүсо Кавасаки багт харьяалагдаж байв.

## Намтар
Күвамото Канагава мужид төржээ. Дунд сургуульд байхдаа "Сагамихара Вайт Ийглз" хөвгүүдийн багт тоглодог байсан тэрээр Бүсо ахлах сургуулийг дүүргээд Мицүбиши Моторс Кавасаки корпорацид орж, компанийнхаа бэйсболын багийн гол тоглогч болсон юм. 

1996 оны Атлантын олимпод Японы шигшээ багт багтан оролцож мөнгөн медаль хүртжээ.

1999 онд зодог тайлаад 2000 оноос багийнхаа дасгалжуулагч болж, хойч үеэ бэлдэх болсон бөгөөд 2008 онд Мицүбиши Фүсо Кавасаки баг татан буугдахад компаниа орхиж, 2009 оноос төрөлх Бүсо ахлах сургуульдаа бэйсболын багийн менежерээр ажиллаж байна.

Ангилал:1970 онд төрсөн
Ангилал:Японы бэйсболчин
Ёхан Сванберг

**Жон Сванберг** (, 1881 оны 5 сарын 1 &ndash; 1957 оны 9 сарын 11) нь Шведийн хөнгөн атлетикч, холын зайн гүйлтийн тамирчин байв.

Тэрээр Швед улсаа төлөөлж Грекийн Афинд зохиогдсон 1906 оны зуны олимпоос (өдгөө албан ёсны бус гэж тооцогддог) 5 миль, марафон гүйлтийн төрлүүдэд мөнгөн медаль хүртжээ.

2 жилийн дараа Их Британийн Лондон хотноо зохиогдсон 1908 оны зуны олимпод 5 милийн зайд хүрэл медаль хүртэж, марафон гүйлтийн төрөлд 8-р байр эзэлсэн.

Сванберг хожим АНУ руу цагаачилж, тэндээ мэргэжлийн гүйгч болсон бөгөөд 1957 онд нас нөгчжээ.

## Цахим холбоос 
*Олимпын мэдээллийн сан

Ангилал:Шведийн 3000 метрийн гүйгч
Ангилал:Шведийн марафон гүйгч
Ангилал:Шведийн олимпын хүрэл медальтан
Ангилал:Шведийн олимпын оролцогч
Ангилал:1908 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Шведүүд
Ангилал:1881 онд төрсөн
Ангилал:1957 онд өнгөрсөн
Билатерализм

**Билатерализм** нь (латинаар bi „хоёр“, latus „тал“)"хоёр талын" гэсэн утгатай. 

## Холбоос 
Ангилал:Гадаад бодлого
Ангилал:Дипломат харилцаа
Ангилал:Морфологи
Бөгжний эзэн: Хоёр цамхаг

***Бөгжний эзэн: Хоёр цамхаг*** () нь Ж.Р.Р. Толкины *Бөгжний эзэн* гурамсан романы хоёрдугаар дэвтэрт үндэслэж, 2002 онд найруулагч Питер Жэксоны бүтээсэн зөгнөлт кино юм. Бөгжний эзэн цуврал киноны 2 дахь нь бөгөөд эхний анги *Бөгжний ахан дүүс* нь 2001 онд, дараагийн буюу сүүлийн анги *Хаан эргэж ирсэн нь* кино 2003 онд дэлгэцнээ гарсан билээ.

*Бөгжний ахан дүүс*-ийн үйл явдлын үргэлжлэл болох гурван тусдаа үйл явдал уг кинонд гардаг: Фродо, Сэм нар Нэг Бөгжийг устгах эрлээ үргэлжлүүлж, бөгжний хуучин эзэн болох Голлумтай уулзаад Мордорыг чиглэн аялна, харин Арагорн, Леголас, Жимли нар Хорнбургийн тулалдаанд тулалдахынхаа өмнө амилсан Гандальф болон Роханы нутгаар явж байх үед Мерри, Пиппин нар олзноос зугтан Энт Модон сахалтай уулзаж, Исенгард руу довтлохоор төлөвлөдөг.

Шүүмжлэгчдээс өндөр үнэлэлт авсан тус кино дэлхий даяар $900 сая гаруйн орлого олж, өмнөх ангиа даван гарсан бөгөөд орлогын хэмжээгээр бүх цаг үеийн 14-рт бичигдэж байна (инфляцийг тооцвол Хойд Америкт 60-д орно). Уг кино Оскарын шагналыг хоёр төрлөөр хүртсэн. 

## Эшлэл
Ангилал:2002 оны кино
Ангилал:Уран сайхны кино
Ангилал:АНУ-ын кино
Ангилал:Шинэ Зеландын кино
Ангилал:Уран зөгнөлт кино
Ангилал:Тулаант кино
Ангилал:Адал явдалт кино
Ангилал:Нүсэр кино
Ангилал:Толкины ертөнц
Ангилал:Жон Толкины зохиолоор бүтээсэн кино
Чехийн сагсан бөмбөгийн үндэсний шигшээ баг

**Чехийн сагсан бөмбөгийн үндэсний шигшээ баг** нь Бүгд Найрамдах Чех Улсыг төлөөлөх сагсан бөмбөгийн үндэсний шигшээ баг юм.

## Евробаскет 1999
Тэд Европын АШТ буюу Евробаскетад 2 удаа оролцсоноос 1999 онд Францад болсон тэмцээнд хэсэгтээ Литва, Грекийн багуудыг хожиж 12-р байр эзэлсэн бөгөөд Лубош Бартон дунджаар 18.7 оноо авч, тэмцээний 2 дахь шилдэг оноо авагчаар тодорч байжээ.

## Мөн үзэх
* Чехийн эмэгтэйчүүдийн сагсан бөмбөгийн үндэсний шигшээ баг
* Чехословакийн сагсан бөмбөгийн үндэсний шигшээ баг

Ангилал:Европын сагсан бөмбөгийн холбооны үндэсний шигшээ баг
Сагсан бөмбөг
үндэсний шигшээ
Шибата Ай

нь Японы усанд сэлэгч бөгөөд 2004 оны Афины олимпод 800 м-ийн чөлөөт сэлэлтийн төрөлд түрүүлэн, чөлөөт сэлэлтээр олимпоос алтан медаль хүртсэн Японы анхны эмэгтэй тамирчин болжээ. Каноя Биеийн Тамирын Их Сургуулийг дүүргэсэн.

## Гадны холбоос
* Албан ёсны сайт

Ангилал:1982 онд төрсөн
Ангилал:Японы усанд сэлэгч
Ангилал:Японы олимпын аварга
Еллоу Хаусын хавцлын тулалдаан

**Еллоу Хаусын хавцлын тулалдаан** 1887 оны 3-р сарын 18-нд Команчийн дайчид АНУ-ын Техас муж улс дахь Рэт хотын цэргийн багийг ялсан, Америк-Индианы дайны сүүлчийн том тулалдаануудын нэг юм..

## Түүх 
1876 оны 12-р сард Хар Морийн удирдсан Команчууд Техас мужид бизон агнах зөвшөөрөл авсан. Гэхдээ Хар Морь Америкийн анчид энэ нутгийн бизоны тоог багасгахыг үзэж чаддаггүй учир 1887 оны 2 сарын 1-т Маршалл Сьюэлл гэгч анчныг алаад, улмаар 170 морьт цэрэгтэйгээ хамт Америкийн бизоны анчдын байрлах газруудыг түйвээж эхэлсэн.. Тиймээс 3 сарын 4-нд Рэт хотоос Хар Морийг олж авахаар 26 морьт цэрэг, 20 явган цэрэгтэй баг гарсан. Отрядын индиан газарлагч Хар Морь Еллоу Хаус гэдэг хавцалт байгаа гэж ярьсан. Иймээс тэд Баффало Спрингс нуурын эрэгт хүрч ирээд, тэрэгтэй хоол хүнсээ орхиод, хавцалд нэвтэрчээ.

3 сарын 18-нд Рэт хотын цэргүүд хавцалд байсан Команчуудын байршилд ойртмогц довтолсон. Харин Хар Морийг 300 цэрэгтэй байсныг урьдчилан мэдээгүй тул түүнийг ялж чадалгүй, тулалдсаар ухарчээ. Ялагдаад 3 сарын 27-нд Рэт хотод буцаж ирсэн.

## Эшлэл
Ангилал:1877 оны зөрчилдөөн
Ангилал:Индианчуудын дайн
Ангилал:Хойд Америкийн колоничлолын түүх
Канкан

**Канкан** (Манинка: *Kánkàn*) нь газар нутгийнхаа хэмжээгээр Гвинейн хамгийн том хот бөгөөд хүн амынхаа тоогоор 3-т орно. 207,790 оршин суугчтай http://archive.is/20121209133105/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&srt=npan&col=adhoq&msz=1500&geo=-89 (2009). Тус хот зүүн Гвинейн Мило голын эрэг дээр, Конакригаас зүүн тийш 245 милийн зайд оршдог.  

Хотын хүн амын ихэнхийг Мандинка үндэстэн эзэлнэ. Канкан хот нь Канкан муж, Канкан бүсийн төв, хамгийн том хот нь юм. 

## Түүх
Канканыг Мандинкачууд 17-р зуунд байгуулсан бөгөөд Батэ Хаант Улсын нийслэл, кола самар зэргийн худалдааны төв болон цэцэглэн хөгжиж байв. 1881 онд Самори Туре хотыг эзэлж, 1891 онд Францын харьяанд оруулжээ.

## Онцлогууд
Канкан хот нь Канканы их сургууль, шашны сургалт, амраа мод (манго)-оороо алдартай. Баруун Африкийн хамгийн эртний мечетүүдийн нэг нь тус хотод байдаг.  Хоттоос зүүн хойш 40 орчим км зайд Мандингочуудын соёлын дурсгал болох Гбереду/Хамана бий.

## Тээвэр
Конакригаас эхлэлтэй хөнгөн галт тэргийн эцсийн зогсоол Канканд бий. N1 хурдны зам өмнө зүгт байх Нзерекоретэй хотыг холбодог. Мөн Канкан нисэх онгоцны буудал байдаг.

## Эшлэл
Ангилал:Гвинейн хот
Эйлерийн теорем (геометр)

Геометрт Леонард Эйлерийн нэрээр нэрлэгдсэн **Эйлерийн теорем** () нь дараах байдлаар тодорхойлогдоно:
Гурвалжны багтаасан тойргийн төв болон тус гурвалжинд багтсан тойргийн төвүүдийн хоорондын зайг *d* гэвэл 

: d^2=R (R-2r) \,

тэнцэтгэл биелнэ. Энд *R* болон *r* нь харгалзан багтаасан болон багтсан тойргуудын радиус.

Теоремоос дараах **Эйлерийн тэнцэтгэл биш** мөрдөгдөнө:
:R \ge 2r. 

## Баталгаа
[500px|thumb|Эйлерийн теорем, түүний баталгаа (англи хэлээр). [GeoGebra програм ашиглаж хийсэн зураг.]]
*ABC* гурвалжныг багтаасан тойргийн төвийг *O*, багтсан тойргийн төвийг *I*, *AI* цацрагийн багтаасан тойрогтой огтлолцох цэгийг *L* гэвэл *L* нь *BC* нумын дундаж цэг байна. *LO* цацрагийн багтаасан тойрогтой огцлолцох нөгөө цэгийг *M* гэе. Багтсан тойргийн *AB* талтай шүргэлцэх цэгийг *D* гэвэл *ID* = *r* байна. *ADI* болон *MBL* гурвалжнууд төстэй гэдгийг харуулахад хэцүү биш, иймээс *ID* / *BL* = *AI* / *ML*, өөрөөр хэлбэл *ID* × *ML* = *AI* × *BL*. Иймд 2*Rr* = *AI* × *BL* болно. *BI*-г холбовол,

: өнцөг *BIL* = өнцөг *A* / 2 + өнцөг *ABC* / 2,

: өнцөг *IBL* = өнцөг *ABC* / 2 + өнцөг *CBL* = өнцөг *ABC* / 2 + өнцөг *A* / 2,

тул өнцөг *BIL* = өнцөг *IBL*, иймд *BL* = *IL*, *AI* × *IL* = 2*Rr* болно. *OI* шулууны багтаасан тойрогтой огтлолцсон цэгүүдийг *P*, *Q* гэвэл *PI* × *QI* = *AI* × *IL* = 2*Rr* тул (*R*&nbsp;+&nbsp;*d*)(*R*&nbsp;&minus;&nbsp;*d*) = 2*Rr*, өөрөөр хэлбэл *d*2 = *R*(*R*&nbsp;&minus;&nbsp;2*r*) болж теорем батлагдлаа.

## Гадны холбоос
* MathWorld дахь Эйлерийн теорем

Ангилал:Гурвалжны геометр
Ангилал:Хавтгайн геометр
Ангилал:Математикийн теорем
Ангилал:Леонард Эйлер
1904 оны олимпын роукийн тэмцээн

100px|border|Роук
Сент-Луйс хотод зохиогдсон **1904 оны зуны олимпын** хөтөлбөрт **роукийн** тэмцээн багтсан бөгөөд зохион байгуулагч Америкийн Нэгдсэн Улсын дөрөвхөн тамирчин уг тэмцээнд оролцжээ. Роук олимпын наадмын хөтөлбөрт цорын ганц удаа багтсан нь энэ байлаа.

## Оролцогч орнууд
Зохион байгуулагч орны 4 тамирчин уг төрөлд өрсөлдсөн.

*  (4)

## Дүн
Оролцогчид өөр хоорондоо тус бүр 2 удаа тоглож дүн гаргасан.

## Мөн үзэх
*1900 оны олимпын крокетын тэмцээн

## Эшлэл
*ОУОХ-ны мэдээллийн сан
*Sports-reference.com

роукийн тэмцээн
#
#
Жэксон Поллок

**Пол Жэксон Поллок** (, 1912 оны 1 сарын 28 - 1956 оны 8 сарын 11) нь нөлөө бүхий Америкийн зураач, хийсвэр экспрессионист хөдөлгөөний гол төлөөлөгч юм. Амьдралынхаа туршид Поллок сайн муу нэр алдрыг хүртэж байв. Хүмүүс түүнийг ихээнхдээ зожиг уран бүтээлж гэж үздэг байлаа. Тэрээр хувирамтгай олон ааштай хүн байсан бөгөөд амьдралынхаа ихэнх үеийг архи согтууруулах ундаатай орооцолдон өнгөрөөжээ. 1945 онд тэрээр өөрийнх нь карьер болон өвлүүлэн үлдээсэн зүйлст нь чухал нөлөө үзүүлсэн уран бүтээлч Ли Краснертэй гэрлэсэн билээ.

Поллок согтуугаар машин жолоодсоны улмаас 44 насандаа өөд болов. 1956 оны 12-р сард түүнийг хүндэтгэсэн үзэсгэлэн Нью Йорк дахь Орчин Үеийн Урлагийн Музейд тавигдсан ба мөн тэнд илүү том хэмжээний тийм үзэсгэлэн 1967 онд тавигдсан юм. Түүнээс хойш 1998 ба 1999 онуудад түүний бүтээлүүдийг хүндэтгэсэн томоохон үзэсгэлэн Лондон дахь Тейт галерей болон Орчин Үеийн Урлагийн Музейд тавигджээ.

2000 онд Поллокийн тухай Эд Харрисын найруулж тоглосон Оскарын шагналт *Поллок* хэмээх кино хийгдсэн юм.

## Цахим холбоос 
Ангилал:АНУ-ын уран зураач
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1912 онд төрсөн
Ангилал:1956 онд өнгөрсөн
Nokia N9

right|thumb|Nokia N9
**Nokia N9** нь MeeGo үйлдлийн систем дээр суурилсан Nokia компанийн анхны смартфон юм. Энэхүү утсыг 2011 оны 6-р сарын 21-нд Сингапур улсад болсон Nokia Connection 2011 ажиллагаан дээр танилцуулсан юм.

Ангилал:Symbian-Ухаалаг утас
Ангилал:Nokia гар утас
Гисэньи

**Гисэньи** () нь Руандагийн Баруун мужийн Рубаву дүүрэгт орших хот юм. Бүгд Найрамдах Ардчилсан Конго Улсын хилийн хот Гоматай залгаа оршино. Хотын хүн ам 106 000 орчим (2009).

## Тодорхойлолт
thumb|left|300px|Нуурын эрэг
Киву нуурын эрэгт орших тус хот нь хэд хэдэн зочид буудал, гурван элсэрхэг наран шарлагын газар бүхий амралтын бүс юм. Усан спорт ихэд түгсэн. Гома, Гисэньи хотуудын байх, нуурын хойд эрэг нь ойр орших Нирагонго уулын дэлбэрэлтээс үүдэлтэй галт уулын лаваар хучигдсан байдаг. Гома, Гисэньи хотууд 1977, 2002 онуудад галт уулын дэлбэрэлтийн улмаас тэр хавийн газар нутгийн 15-40%-г устгасан лавын урсгалаас зайлж чаджээ. Гисэньи хотын төв нуурын зүүн хойд үзүүрт байх толгодын бэлд орших бөгөөд ирээдүйн галт уулын дэлбэрэлтэд өртөхгүйн тулд толгод руу хүрээгээ тэлж буй.
 
Гисэньид Руандагийн цорын ганц ундаа үйлдвэрлэгч болох Бралирва компани байрладаг бөгөөд Примус, Мүтциг зэрэг орон нутгийн шар айраг, мөн Амстел, Гиннесс зэрэг дэлхийд нэртэй шар айргуудаас гадна Кока-Кола брэндийн ундаануудыг үйлдвэрлэдэг.

Руандагийн хядлагын үеэр түр засгийн газар тус хотод байрлаж байв.

## Эшлэл
Ангилал:Руандагийн суурин
Константин Циолковский

**Константин Эдуардович Циолковский** (, 1935 оны 9 сарын 19) нь Оросын Хаант Улс болон Зөвлөлтийн пуужингийн эрдэмтэн, астронавтикийн онолын анхдагч юм. Германы Херманн Оберт болон Америкийн Роберт Х. Годдард нарын хамтаар пуужин, астронавтикийн үндэслэгчдийн нэг гэж тооцогддог. Түүний судалгааны ажлуудыг хожмын Зөвлөлтийн пуужингийн инженерүүд болох Сергей Королёв, Валентин Глушко нар амьдралд хэрэгжүүлж, Зөвлөлтийн сансрын хөтөлбөрийн эхэн үеийн хөгжилд хувь нэмэр оруулцгаасан билээ.

Циолковский амьдралынхаа инэхийг Москвагаас баруун өмнө зүгт 200 орчим километр зайд, Калуга хотын хаяанд орших модон байшиндаа өнгөрүүлжээ.

## Эшлэл 
## Цахим холбоос 
Ангилал:Зохиогч
Ангилал:19-р зууны утга зохиол
Ангилал:20-р зууны утга зохиол
Ангилал:Зөвлөлтийн зохион бүтээгч
Ангилал:Орос хэлээрх утга зохиол
Ангилал:ЗХУ-ын утга зохиол
Ангилал:Шинжлэх ухааны уран зөгнөлт зохиол
Ангилал:Баримтат зохиол
Ангилал:ЗХУ-ын сансрын тээврийн анхдагч
Ангилал:ЗХУ-ын сансрын нислэг
Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн
Ангилал:Оросууд
Ангилал:1857 онд төрсөн
Ангилал:1935 онд өнгөрсөн
Кристин Лагард

**Кристин Маделин Одетт Лагард** (, хуучин овог **Лаллуэтт**, *Lallouette*; 1956 оны 1 дүгээр сарын 1-нд Парис хотод төрсөн) нь Францын төрийн зүтгэлтэн, хуульч бөгөөд 2019 оны 11 дүгээр сарын 1-нээс Европын Төв Банкны ерөнхийлөгчөөр 8 жилээр томилогдож ажиллаж байгаа эмэгтэй юм. 

1981 оноос хойш 25 жил АНУ-ын Чикаго дахь дэлхийн алдартай «Baker & McKenzie» хуулийн компанид өмгөөлөгчөөр ажилласан.

2011-2019 онуудад Олон Улсын Валютын Сангийн захирлаар 8 жил ажилласнаас гадна нутагтаа Доминик де Вильепиний Засгийн газарт худалдааны сайдаар, Франсуа Фильоны засгийн газарт эдийн засаг, санхүү, аж үйлдвэрийн сайд (2008—2010) , мөн хөдөө аж ахуй, загас агнуурын сайдаар  (2007—2008) ажиллаж байв. Лагард нь Их Наймын орнуудын эдийн засгийн сайдын албыг хашсан анхны эмэгтэй бөгөөд мөн ОУВС-гийн анхны эмэгтэй захирал юм.

Хөдөлмөрийн хуульч Лагард олон улсын хуулийн фирм Бэйкэр энд Маккэнзигийн ерөнхийлөгчийн албан тушаалд хүрсэн анхны эмэгтэй болно.
2009 оны 11 сарын 16-нд *Файнансиал Таймс* сонин түүнийг Еврозоны хамгийн шилдэг сангийн сайдаар нэрлэж байсан удаатай. Мөн 2009 онд *Форбс* сэтгүүл Лагардыг дэлхийн хамгийн хүчирхэг эмэгтэйчүүдийн жагсаалтад 17-рт бичсэн.

Тэрээр өмнөх захирал Доминик Страусс-Кан бэлгийн халдлагын хэрэгт сэжиглэгдсэний улмаас албан тушаалаасаа огцорсны дараа 2011 оны 6 сарын 28-нд Олон Улсын Валютын Сангийн захирлаар 5 жилийн хугацаатай сонгогдож 2011 оны 7 сарын 5-наас үүрэгт ажилдаа оржээ. 2016 оны 7сарын 5-нд уг албандаа өрсөлдөгчгүйгээр дахин сонгогдсон. 2016 оны 12 сард Францын шүүх түүнийг бизнесмен Бернар Тапитай холбоотой шүүх хуралд нөлөөлсөн гэмт хэрэгт буруутай гэж үзсэн боловч ямар нэгэн ял шийтгэл оноогоогүй. 2019 онд Форбс сэтгүүл түүнийг дэлхийн хамгийн хүчирхэг 100 эмэгтэйн нэгээр нэрлэжээ.

Тэрээр хоёр хүүтэй бөгөөд газрын теннис тоглох хоббитой.

## Эшлэл 
## Цахим холбоос 
* 

Ангилал:Францын сангийн сайд
Ангилал:Францын өмгөөлөгч
Ангилал:Францын хуульч
Ангилал:Эдийн засгийн хуульч
Ангилал:Бүгд Найрамдах Намын гишүүн (Франц)
Ангилал:Олон Улсын Валютын Сан
Ангилал:Европын Төв Банкны хүн
Ангилал:20-р зууны улс төрч
Ангилал:Найрамдлын одон шагналтан
Ангилал:Хүндэт легионы гишүүн (офицер)
Ангилал:Парисын хүн
Ангилал:Францчууд
Ангилал:1956 онд төрсөн
Юрийн галавын цэцэрлэг (кино)

***Юрийн галавын цэцэрлэг*** () нь найруулагч Стивен Спилбергийн бүтээсэн, 1993 оны Америкийн шинжлэх ухааны зөгнөлт, адал явдалт кино юм. Майкл Крайтоны ижил нэртэй романаас сэдэвлэн бүтээжээ. Гол дүрүүдэд Сэм Нэйлл, Лаура Дэрн, Жэфф Голдблум, Ричард Аттенбороу, Боб Пэк нар тоглосон.

Киноны үйл явдал Төв Америкийн Коста-Рикагийн Номхон далайн эрэг хавьд орших Исла Нублар хэмээх хийсвэр арал дээр өрнөх бөгөөд тэнд нэгэн тэрбумтан генетикч эрдэмтийн багийн хамт үлэг гүрвэлүүдийг хувилж бий болгон, хөгжөөнт цэцэрлэг байгуулдаг.

Крайтоны номыг хэвлэгдэхээс өмнө Варнер Брос, Коламбиа Трайстар, 20-р Зуун Фокс, Юниверсал зэрэг кино студиуд аль хэдийн кино хийх эрхийн төлөө өрсөлдөж эхэлсэн аж. 1990 онд ном хэвлэгдэхийн өмнө Юниверсиал Студиогоор дэмжүүлсэн Спилберг кино хийх эрхийг авч, Крайтонд нэмж $500,000 өгөн кино зохиол болгуулсан. Дэвид Коэпп эцсийн хувилбарыг бичсэн бөгөөд эх роман дахь илэрхийллүүд, хүчирхийллийг харуулсан хэсгүүд зэрэг нэлээд хэсгийг хасч, дүрүүдэд ч өөрчлөлт оруулсан байна.

*Юрийн галавын цэцэрлэг*-ийг компьютерээр дүрслэн хийсэн бөгөөд шүүмжлэгчдээс маш өндөр үнэлэлт авсан юм. Тухайн үедээ $914 сая долларын орлого олж, *E.T. the Extra-Terrestrial* киног даван дэлхийн хамгийн өндөр орлого олсон кино болж байсан бөгөөд 4 жилийн дараа *Титаник* кино уг амжилтыг эвдсэн юм. Өдгөө уг кино хамгийн өндөр орлого олсон кинонуудын жагсаалтад 16-рт (инфляцийг тооцвол Хойд Америкт 18-д) бичигддэг. Оскарын шагналыг шилдэг дуу чимээ, шилдэг дуу оруулга, шилдэг визуал эффектийн төрлөөр хүртсэн.

## Эшлэл 
## Гадны холбоосууд 
* 
* 
* 
* 

Ангилал:1993 оны кино
Ангилал:АНУ-ын кино
Ангилал:Шинжлэх ухаан уран зөгнөлт кино
Ангилал:Аймшгийн кино
Ангилал:Адал явдалт кино
Ангилал:Тулаант кино
Ангилал:Юрийн галавын цэцэрлэг
Ангилал:Стивен Спилберг
Ангилал:Үлэг гүрвэлт кино
Мандалай

**Мандалай** () нь Мьянмарын хоёр дахь том хот, хуучин вангийн засаглалын үеийн сүүлчийн нийслэл юм. Янгоноос хойш 716 км зайд, Ирравадди голын эрэгт орших тус хот нь сая гаруй оршин суугчтай бөгөөд Мандалай бүсийн төв болно.

Мандалай хот бол Дээд Мьянмарын эдийн засгийн тулгуур төв бөгөөд Мьянмарын соёлын төв гэж тооцогддог. Хятадаас, ялангуяа Юньнань мужаас шилжин суурьшигчид сүүлийн 20 жилд өсч байгаа нь хотын угсаатны бүтцийг ихээхэн өөрчилж, эдийн засгийн хөдөлгөгч хүч нь болж байна. Нэйпьидо хот шинээр нийслэл хот болсон хэдий ч Мандалай нь Дээд Мьянмарын худалдаа, боловсрол, эрүүл мэндийн төв хэвээр байсаар байна.

## Зургийн цомог 

Зураг:Mandalay Hill, Myanmar.JPG|Мандалай толгой
Зураг:MandalayHill.JPG|Мингунаас Ирравадди голын цаана харагдах Мандалай толгой
Зураг:View-from-Mandalay-Hill.JPG|Мандалай толгой
Зураг:Foot-of-Mandalay-Hill.JPG|Мандалай толгой
Зураг:Mandalay-Palace-Watch-Tower.JPG|Мандалай шилтгээний цагт цамхаг
Зураг:The Glass Palace of Mandalay.jpg|Мандалай шилтгээн доторх *Хлуттав* танхим
Зураг:Mahamuni.JPG|Махамүни Будда
Зураг:Birmanie 0005a.jpg|Мандалайн охин
Зураг:Mandalay-Shwe-Kyaung.JPG|Шве Чяун хэмээх алдартай сүм
Зураг:Atumashi monastery.JPG|Атумаши сүм
Зураг:MANDALAY PUENTE COLONIAL SOBRE EL RIO AYEYARWADY.jpg|Одоо байхгүй болсон Сагайн гүүр

## Цаг уур 
## Эшлэл 
## Цахим холбоос 

Ангилал:Мьянмарын улсуудын ба мужийн нийслэл
Ангилал:Саятан хот
Валерий Люкин

**Валерий Викторович Люкин** (, 1966 оны 12 сарын 17-нд ЗСБНКазахстан Улсын Актюбинскт төрсөн) нь Зөвлөлт Холбоот Улсын спортын гимнастикийн тамирчин юм. Тэрээр багийн болон хувийн савлуурын төрөлд 1988 оны олимпын аварга болсон бөгөөд олон төрөлт болон суга савлуурын төрөлд мөнгөн медаль зүүжээ. Люкин өдгөө дасгалжуулагчаар ажилладаг.

Люкин нь чөлөөт дасгалын төрөлд араараа гурав эргэсэн, савлуурын төрөлд Ткачев, бүтэн эргэлттэй Жэгер үзүүлбэрийг гүйцэтгэсэн анхны хүн юм.

Тэрээр 2000 онд АНУ-ын иргэншилтэй болжээ. Люкин уран сайхны гимнастикийн дэлхийн аварга Анна Кочневатай гэрлэсэн бөгөөд 2008 оны олимпын аварга Настя Люкиний аав бөгөөд дасгалжуулагч нь билээ. Тэрээр Евгений Марченкотой хамтдаа Дэлхийн Олимпын Гимнастикийн Академийг эзэмшдэг.

## Гадны холбоосууд
* Дэлхийн Олимпын Гимнастикийн Академи
* Gymn Forum дахь тэмцээний үр дүнгүүд
* Намтар
* 
* Gymnastike.org дахь видео ярилцлага

Ангилал:1966 онд төрсөн
Ангилал:ЗХУ-ын олимпын аварга
Ангилал:ЗХУ-ын олимпын мөнгөн медальтан
Ангилал:ЗХУ-ын гимнастикч
Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн
Ангилал:Оросууд
Барилгын гэмтэл

[right|thumb|225px|Коттбус дахь [орон сууцыг дулаахдаа дулааны гүүр үүсэхээс сэргийлж, хуучин тагтыг таслан аваад, шинэ тагт залгасан байдал]]

**Барилгын гэмтэл** гэдэг нь аливаа үл хөдлөх хөрөнгийн байдал дордсоныг хэлнэ. Уг гэмтэл ямар нэгэн ослоос жишээлбэл барилгыг хангалтгүй барьснаас үүсдэг. Барилга мөн өөр шалтгаануудаас гэмтэж болох ба жишээлбэл усны хоолойн эвдрэлээс болж гэмтэх боломжтой. 

Тус гэмтэл нь мөн хямд барилгын материал хэрэглэснээс болж үүсч болно. 

Гэмтлээс үүдэн тухайн барилгын үнэ өртөг буурдаг. Тиймээс барилгын гэмтлийн үнэлгээг тодорхойлохдоо  анхаарах ёстой. 

## Гадаад холбоос 
* Барилгын гэмтэл ба доголдлоос хэрхэн зайлхийх тухай (2-хуудас зөвлөгөө, герман)

## Мөн үзэх 
* Гэмтэл
* Pitting


Ангилал:Үнэлгээ тогтоолт
Рерихийн гэр музей (Улаанбаатар)

ын буддын шашны эрдэмтэн Глен Мулин, академич Шагдарын Бира, Дилав хутагт музейд]]

**Рерихийн гэр музей** нь Монгол улсын нийслэл Улаанбаатар хотын Баянзүрх дүүрэгт орших музей юм. Оросын алдарт зураач, гүн ухаантан Николай Рерихийн дурсгалд зориулсан. 

## Түүх
1926—1927 оны өвлийн хэдэн сар Николай Рерих Төв Азийн экспедиц, гэр бүлтэйгээ Улаанбаатар дахь нэгэн орос маягийн модон байшинд байрлаж байсан. Энэ үед Рерих Монгол Улсын Ерөнхий Сайд Балингийн Цэрэндоржид өөрийн зурсан, шинэ Монгол улсад зориулсан "*Шамбалын Догшин хүрдэт хаан Рэгдэндагва*" гэдэг зургийг бэлэглэсэн юм. Монгол судлаач, Николай Рерихийн хүү Юрий Рерих нарын шавь, Рерихийн Монголын Нийгэмлэгийн Олон улсын холбооны ерөнхий нарийн бичгийн дарга, академич Шагдарын Бира энэ байшинд музей нээхийг санаачилсан.

Рерихийн гэр музей 2009 оны 6 сарын 6-нд, Далай ламын төрсөн өдрийн баяраар нээгдсэн. Байшингийн өмнөх Зөвлөлтийн танкийн төмрөөр хийсэн Бурханы шашны сувраганд Николай Рерих, хүү Юрий Рерих, гэргий Елена Рерихийн бичсэн номууд, Ганжуур, Данжуур бий.

## Эшлэл 
Ангилал:Баянзүрх дүүрэг
Ангилал:Улаанбаатарын музей
2013 оны өвлийн Универсиад

**2013 оны өвлийн Универсиад** () буюу Өвлийн XXVI Универсиад нь Словенийн Марибор хотноо болсон спортын цогц арга хэмжээ юм.

## Эшлэл
## Цахим холбоос 
*Өвлийн 26-р Универсиад. Марибор-2013
*ОУИССХ

#2013
Ангилал:2013 оны спорт
Өвлийн универсиад
Ирина Мерлени

**Ирина Алексеевна Мерлени** (, хуучин овог **Мельник**, 1982 оны 2 сарын 8-нд төрсөн) нь Украины чөлөөт бөхийн тамирчин юм.

Мерлени олимпын алт, хүрэл, Дэлхийн АШТ-ий 3 алт, 2 мөнгө, Европын АШТ-ий алтан медальтай.

2006 оны 12 сард хүү төрүүлсэн.

## Эшлэл
*sports-reference

Ангилал:Бөхийн олимпын аварга
Ангилал:Бөхийн дэлхийн аварга
Ангилал:Бөхийн европын аварга
Ангилал:Украины бөх
Ангилал:2004 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Украины олимпын аварга
Ангилал:Украины олимпын хүрэл медальтан
Ангилал:Украины олимпын оролцогч
Ангилал:Бөхийн универсиадын аварга
Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн
Ангилал:Украинчууд
Ангилал:1982 онд төрсөн
Кисловодск

**Кисловодск** () нь Оросын Холбооны Улсын Ставрополийн хязгаарын хот юм. Хойд Кавказад, Хар тэнгис болон Каспийн тэнгисийн хооронд орших тус хотод хамгийн ойр оршин нисэх онгоцны буудал нь Минералные Воды хотод байдаг. Хүн ам нь 1989 оны тооллогоор 114,414, 2002 оны тооллогоор 129,788, 2010 оны тооллогын урьдчилсан дүнгээр 128,500 байв.

Кисловодск гэдэг нь орос хэлээр "Хүчиллэг ус" гэсэн утгатай үг бөгөөд 1803 онд цэргийн бааз болон байгуулагджээ. Хотын ойр орчимд нарзан маягийн халуун рашаан элбэгтэй тул ийн нэрлэгдсэн. Кисловодск нь рашааны хот юм. 1903 онд хотын зэрэглэлтэй болжээ.

19-р зууны сүүлч, 20-р зууны эхээр Кисловодск нь Оросын язгууртнууд, хөгжимчид, уран бүтээлчдийн сэтгэлийг татсан сайхан газарт тооцогддог байв. Михаил Лермонтовын *Манай үеийн баатар* романы олон үйл явдал энд өрнөдөг.

Кисловодскт Нобелийн шагналт зохиолч Александр Солженицын төрсөн бөгөөд түүний мэндэлсэн гэрийг музей болгохоор төлөвлөж буй.

## Зураг

Зураг:Narzan Baths in Kislovodsk.jpg|Нарзан халуун усны газрын 19-р зууны үеийн барилга
Зураг:Kislovodsk from Small Saddle.JPG|Нар шингэх үеийн хотын байдал
Зураг:St. Nicholas Cathedral in Kislovodsk.jpg|Гэгээн Николайн сүм

## Ихэр, ах дүү хотууд 
Кисловодск нь дараах хотуудтай ихэр хотын харилцаатай:
*, Маскатин
*, Окс-лес-Бэйнс
*, Багуйо Сити
*, Кирят-Ям
*, Назран
*, Велинград

## Цахим холбоос 
*Албан ёсны сайт 

## Эшлэл 
Ангилал:Ставрополийн хязгаарын суурин
Ангилал:Оросын хот
Ангилал:Оросын рашаан сувиллын суурин
Бианка Маррокин

**Бианка Маррокин** (; 1976 оны 1 сарын 15-нд төрсөн) нь Мексикийн жүжигчин юм.

## Бүтээлүүд
* 2011 — Esperanza del corazón (Анхела)

## Холбоос
* Бианка Маррокин Албан ёсны сайт
* 
* 

Ангилал:Мексикийн жүжигчин
Ангилал:Монтеррейн хүн
Ангилал:Мексикчүүд
Ангилал:1976 онд төрсөн
Нью-Мексико

**Нью-Мексико** (англи. *New Mexico*, исп. *Nuevo México*) - Америкийн Нэгдсэн Улсын өмнө хэсэгт орших муж улс юм. Уулын муж улсуудын нэгд тооцогддог. Хүн амын нягтаршил нь 6.27/км² бөгөөд АНУ-ын 6 дахь хүн ам сийрэг суурьшсан 2 085 287 хүн амтай муж улс болно. Нийслэл хот нь Санта-Фе, хамгийн том хот — Альбукерке. Бусад томоохон хотууд нь— Лас-Крусес, Розуэлл, Фармингтон болон Рио-Ранчо.

Уугуул Америкчууд хэдэн зууны турш нутаглаж ирсэн тус нутаг мөн Испанийн Эзэнт Улсын Шинэ Испани дэд ванлиг, Мексикийн нэг хэсэг байгаад Америкийн Нэгдсэн Улсын нутаг дэвсгэр болж, улмаар муж улсын зэрэглэлтэй болжээ. АНУ-ын муж улсууд дунд Нью-Мексико нь Испанийн колоничлогчид болон Латин Америкийн шилжин суурьшигчдын удам буюу Хиспаникуудын эзлэх хувь хамгийн өндөр муж улс юм. Мөн уугуул Америкчуудын эзлэх хувиар Аляска, Оклахомагийн дараа гуравдугаарт, тоогоор Калифорни, Оклахома, Аризона, Техасын дараа тавдугаарт ордог. Муж улсын нутагт дэвсгэрт нутаглах уугуул иргэд нь голчлон Навахо, Пуэблочууд байдаг. Ийнхүү тус муж улс нь хүн ам зүй, соёлын хувьд Хиспаник, уугуул Америкчуудын хүчтэй нөлөөлөл дор оршдог онцлогтой юм. Нью-Мексикогийн далбаанд Испани, Зиачуудыг бэлгэдэх улаан, алтлаг өнгө, уугуул Америкчуудын шүтдэг нар орсон байдаг.

## Эшлэл 

Image:San Felipe de Neri Church, Albuquerque NM.jpg
Image:USA 09643 Taos Pueblo Luca Galuzzi 2007.jpg
Image:Casa Rinconada.jpg


Ангилал:АНУ-ын холбооны муж улс
Горган

**Горган** (Перс: گرگان, Каспи: Vergen) буюу хуучнаар **Астарабад** нь Ираны Голестан мужийн нийслэл юм. Нийслэл Тегеранаас зүүн хойш 400 орчим километр, Каспийн тэнгисээс 30 километр зайд оршино. 2010 оны байдлаар 418,777 оршин суугчтай. Горганаас зүүн тийш 150 орчим километр зайд Голестан Үндэсний Хүрээлэн байдаг. Хотод орон нутгийн нисэх онгоцны буудал, хэд хэдэн их сургууль бий. Горган нисэх онгоцны буудал 2005 оны 9 сард нээгджээ.

## Эшлэл 
Ангилал:Ираны суурин
Плутони

**Плутони** () нь химийн тэмдэглэгээ **Pu**, атомын дугаар 94 бүхий транс-уран, цацраг идэвхт химийн элемент юм. Мөнгөлөг цагаан өнгөтэй актинид металл бөгөөд агаарт гарч исэлдэхдээ өнгөө алдаж, бүүдийдэг. Уг элемент нь ердийн байдалдаа зургаан аллотропи, дөрвөн исэлдлийн байдал үзүүлдэг. Нүүрстөрөгч, галогенууд, азот болон цахиуртай урвалд ордог. Нойтон агаарт гарвал хүчил, гидрид үүсгэж, эзэлхүүн нь 70% томорч, бутарна, уг нунтаг нь өөрөө гал авалцах чанартай. Цацраг идэвхийн хордлого нь чөмөгөнд нөлөөлдөг. Иймээс плутонитой харьцах нь маш аюултай юм.

Плутони нь дэлхий бүрэлдэх үеэс байсан хамгийн хүнд элемент бөгөөд хамгийн тогтвортой изотопи болох плутони-244-ийн хагас задралын хугацаа ойролцоогоор 80&nbsp;сая жил байдгаас ийн дүгнэж болно.  Реакторуудад цөм задрах урвал явагдах үед плутони нь дайвар бүтээгдэхүн болж гарч ирнэ: Урвалаар чөлөөлөгдсөн зарим нейтрон нь уран-238-н цөмийг плутонийнх болгон хувиргадаг.  

Плутонийн хамгийн чухал изотопи бол хагас задралын хугацаа нь 24,100&nbsp;жил байдаг плутони-239 юм. Плутони-239 нь цөмийн зэвсэг хийхэд өргөн хэрэглэгддэг. Плутони-239 болон 241 нь задрамтгай цөмтэй бөгөөд тэдгээрийн атомыг нейтроноор бөмбөгдөхөд хуваагдаж, энерги, гамма цацраг, нэмэлт нейтронууд ялгаруулдаг. Тэдгээр нейтрон нь цөмийн гинжин урвад үүсгэх чадвартай тул цөмийн зэвсэг, цөмийн реакторт ашиглагддаг байна.
thumb|left|300px|Плутони 238 дотроосоо үүсэх альфа цацрагийнхаа халуунд улайссан байгаа нь
Плутони-238-ын хагас задралын хугацаа 88&nbsp;жил байх бөгөөд альфа бөөм ялгаруулна. П-238-ийг ихэнх сансрын хөлөгийн Радиоизитоп цөмийн цахилгаан үүсгүүрийн түлшинд ашигладаг. Плутонийн изотопиудыг ялгаж авахад үнэтэй бөгөөд тохиромжгүй байдаг тул тодорхой изотопиудыг зөвхөн тусгай зориулалтын реакторуудад л үйлдвэрлэдэг.

Плутонийг анх 1940 онд Гленн Т. Сиборг, Эдвин Макмиллан нараар удирдуулсан Беркли дэх Калифорнийн Их Сургуулийн эрдэмтдийн баг уран-238-г хүнд устөрөгчөөр бөмбөгдөн гаргаж авчээ. Гэхдээ хожим байгалиас плутонийн ул мөр олдсон. Плутонийг тодорхой зорилгоор ашиглаж эхэлсэн нь дэлхийн хоёрдугаар дайны үеэр хэрэгжсэн Манхаттан төсөл байсан бөгөөд уг төслөөр анхны атомын бөмбөгийг бий болгосон билээ. Плутони-239-р хийгдсэн анхны цөмийн туршилт "Тринити" 1945 оны 7-р сард явагдаж, хоёр дахь бөмбөг болох "Тарган эр" (Fat Man) 1945 оны 8-р сард Японы Нагасаки хотын дээрээс унаж хотыг үнсэн товрог болгосон. Дайны дараа ч плутонитой холбоотой цацраг идэвхийн хүний биед үзүүлэх нөлөөллийн судалгаанууд иргэдийн зөвшөөрөлгүйгээр явагдаж, осол, хөнөөлд хүргэж байсан удаатай. Атомын цахилгаан станцын плутонийн хаягдал болон Хүйтэн дайны үед баригдсан цөмийн зэвсгийг аюулгүй болгох явдал нь цөмийн зэвсэг үл дэлгэрүүлэх болон байгаль орчинтой холбоотой эмзэг асуудал юм. Байгаль дахь плутонийн бусад эх үүсвэр нь газар доорх цөмийн туршилтуудын дэлбэрэлтээс үүдэлтэй (одоо хориотой).

## Цахим холбоос 
## Эшлэл 
Ангилал:7-р үеийн элемент
Ангилал:Цөмийн түлш
Ангилал:Цөмийн зэвсгийн техник
Ханка нуур

**Ханка нуур** (; ) нь Оросын Приморийн хязгаар болон Зүүн хойд Хятадын Хармөрөн мужийн хил дээр оршдог цэнгэг уст нуур юм. Хар мөрөн мужийн Жиши хотоос хамгийн ойр цэгээрээ  зайтай. Нуурын талбай  бөгөөд үүний  (72 %) нь ОХУ-д,  (28 %) нь БНХАУ-д харьяалагддаг.

## Эшлэл
## Гадаад холбоос
Ангилал:Оросын нуур
Ангилал:Хятадын нуур
Ал Гор

**Бага Альберт Арнольд "Ал" Гор** (, 1948 оны 3 сарын 31-нд төрсөн) нь ерөнхийлөгч Билл Клинтоны доор ажиллаж байсан, Америкийн Нэгдсэн Улсын 45 дахь дэд ерөнхийлөгч (1993–2001) юм. Тэрээр 2000 оны АНУ-ын ерөнхийлөгчийн сонгуульд Ардчилсан Намаас нэр дэвшин өрсөлдөж байсан.

Тэрээр өдгөө зохиолч, бизнесмэн, байгаль орчны зүтгэлтэн болжээ.

## Түүх 
Дэд ерөнхийлөгч болохоосоо өмнө Теннесси муж улсыг төлөөлж Төлөөлөгчдийн Танхимын гишүүн (1977–85), Сенатч (1985–93)-аар ажиллаж байгаад 1993 онд дэд ерөнхийлөгч болжээ. 2000 оны ерөнхийлөгчийн сонгуульд Гор олон нийтийн саналаар бол 500,000 гаруй саналын илүүтэйгээр ялалт байгуулсан. Гэвч Сонгогчдын Коллег эцсийн дүнд Бүгд Найрамдах Намаас нэр дэвшсэн Жорж Уокер Бушийг ялуулсан бөгөөд АНУ-ын Дээд Шүүх Бушд 5-4 харьцаагаар ялалт өгсөн Флоридад дахин санал тоолох шийдвэр гаргаж байв. Энэ нь тус улсын ерөнхийлөгчийн сонгуулийн түүхэнд Дээд Шүүх оролцсон цорын ганц тохиолдол юм.

Гор Уур Амьсгалын Хамгааллын Эвсэл байгууллагын үүсгэн байгуулагч бөгөөд тэргүүн, Женерэйшн Инвестмэнт Менежмент компанийн үүсгэн байгуулагчдын нэг бөгөөд захирал, Каррент ТВ-гийн үүсгэн байгуулагдын нэг бөгөөд захирал, Эппл Инк. корпорацийн захирлуудын зөвлөлийн гишүүн Гүүгл корпорацийн ахлах зөвлөхийн албан тушаал хашдаг. Түүнчлэн Дунд Теннесси Мужийн Их Сургууль, Коламбиа Их Сургуулийн Сэтгүүлзүйн Сургууль, Фиск Их Сургууль, Лос-Анжелес дэх Калифорнийн Их Сургуульд зочин профессороор ажилладаг.

Тэрээр Нобелийн энхтайвны шагнал (Уур Амьсгалын Өөрчлөлтийн Засгийн Газар Хоорондын Хэлэлцүүлэгтэй хамт) (2007), *Тааламжгүй үнэн* номоороо Грэммийн шилдэг уншлагын цомгийн шагнал (2009), Каррент ТВ-гээрээ Праймтайм Эмми шагнал (2007), Вэбби шагнал (2005) зэрэг олон шагнал өргөмжлөл хүртжээ. Гор мөн 2006 онд дэлгэцнээ гарсан, Оскарын шагналт (2007) баримтат кино болох *Тааламжгүй үнэн* киноны гол дүрд тоглосон. 2007 онд *Тайм* сэтгүүлийн 2007 оны хүний шалгаруулалтад аман хүзүүджээ.

## Цахим холбоос 
* Ал Горын хувийн цахим хуудас 

## Эшлэл 

Ангилал:АНУ-ын дэд ерөнхийлөгч
Ангилал:Энхтайвны Нобелийн шагналтан
Ангилал:АНУ-ын сенат дахь Теннессийн сенатч
Ангилал:АНУ-ын төлөөлөгчдийн танхим дахь Теннессийн гишүүн
Ангилал:АНУ-ын ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшигч
Ангилал:АНУ-ын Ардчилсан Намын гишүүн
Ангилал:Иерусалимын еврейн их сургуулийн хүндэт доктор
Ангилал:Адам Мицкевичийн нэрэмжит Познанийн их сургуулийн хүндэт доктор
Ангилал:АНУ-ын Урлаг ба Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн
Ангилал:АНУ-ын Гүн Ухааны Нийгэмлэгийн гишүүн
Ангилал:Харвардын их сургуулийн төгсөгч
Ангилал:Билл Клинтон
Ангилал:Менежер
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1948 онд төрсөн
Xbox 360

**Xbox 360** нь Microsoft компанийн Xbox цувралын гуравдугаарх болох видео тоглоомын консол юм. 2005 оны 11 сарын 22-нд АНУ-ад анх худалдаанд гарсан.

## Цахим холбоос 
* Албан ёсны цахим хуудас

## Эшлэл 
Ангилал:Xbox
Ангилал:Microsoft
Ангилал:Тоглоомын консол
Ангилал:Power архитектур