open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Эрдэнэбатын Балжинням

**Эрдэнэбатын Балжинням** (1968 оны 7-р сарын 2-нд Сэлэнгэ аймгийн Сант суманд төрсөн - 2021 оны 12-р сарын 16-нд нас барсан) - Монголын хөлбөмбөгийн алдартай тайлбарлагч юм. 

2006 оны 6 сард болсон хөлбөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнийг ТВ9 телевизээр тайлбарлаж тайлбарлагчийнхаа замналыг анх эхэлсэн.

## Намтар 
1968 онд Сэлэнгэ аймгийн Сант суманд айлын ууган хүү болж төрсөн.

1976-1986 онд Сэлэнгэ аймгийн Сант сумын 10 жилийн дунд сургууль, 1986-1994 онд хуучнаар Гадаад хэлний дээд сургуулийг орос хэлний багш мэргэжлээр суралцаж төгссөн.

Тэрээр 1995-2007 оны хооронд Сэлэнгэ аймагт болон Улаанбаатар хотод Сонгинохайрхан дүүргийн 104 дүгээр сургуульд Орос хэлний багшаар ажиллаж байгаад 2006 оны хавар TВ9 телевизэд орж хөлбөмбөгийн тайлбарлагчийн гараагаа эхлүүлж байжээ. 

Э.Балжинням 2006-2010 оны хооронд TV9 телевиз, 2010-2013 оны хооронд C1 телевиз, 2013 оноос хойш SPS телевизэд хөтлөгч, тайлбарлагчаар ажиллаж байсан. 

2006 оноос хойш тасралтгүй 16 жил ажиллахдаа дотоод гадаадын нийт 1000 гаруй тоглолтыг шууд тайлбарласнаас гадна 200 гаруй телевизийн баримтат болон намтарчилсан нэвтрүүлгийг үзэгчдэдээ бэлтгэн хүргэж монголын олон мянган залуусыг дуртай спорттой нь хамт байлгаж, олон мянган хүүхэд багачуудад хөлбөмбөгийн спортын гайхамшгийг таниулж, мэдрүүлж, түүнд дурлуулсан гайхамшигтай өвөрмөц сөөнг хоолойтой, хөлбөмбөгийн спортыг сайн мэддэг, өвөрмөц үг хэлээр тайлбарладаг байжээ. 

Тэрээр 2017 онд "Алтан гадас" одон, "Боловсролын тэргүүний ажилтан" цол тэмдэгээр шагнуулжээ.

### Нэвтрүүлгүүд: 
Хөлбөмбөгийн бестселлер +100 дугаар (SPS Телевиз).

Football Talk +200 дугаар (SPS Телевиз).

"Балжиннямтай өдөр" нэвтрүүлгийн +50 дугаар хөтөлсөн (Star TV).

### Тайлбарласан хөлбөмбөгийн тэмцээнүүд: 
2006 оны Дэлхийн АШТ

2007 оноос 2021 он хүртэл Аваргуудын лиг

2008 оны Европын АШТ

2010 оны Дэлхийн АШТ

2012 оны Европын АШТ

2013 оноос 2021 он хүртэл Английн Премьер лиг

2014 оны Дэлхийн АШТ

2016 оны Европын АШТ

2018 оны Дэлхийн АШТ

2020 оны Европын АШТ

### Бүтээл ном 
1. Үүнийг л гайхамшиг гэнэ дээ (2009)

2. Миний л амьдрал (2022 он)

### Дурсгал 
Э.Балжинням агсны хүүхдүүд “Эрдэнэбатын Балжинням сан” байгуулж “Оны шилдэг хөлбөмбөгийн зүтгэлтэн” хэмээх шагналыг бий болгон Монгол Улсад хөлбөмбөгийн спортын хөгжлийн төлөө зүтгэж буй эрхмийг жил бүр шалгаруулахаар болсон байна.

2022 оны шагналыг “Стрэнжир Соккер Монголиа” компанийн ахлах дасгалжуулагч ***Нарантуяагийн Болор*** шалгарч цом, өргөмжлөл, нэг сая төгрөгөөр шагнуулсан байна.

2023 оны шагналыг Сүхбаатар аймгийн БТСГ-ын багш, дасгалжуулагч ***Цогбадрахын Өсөхбаяр*** Монгол улсдаа хөлбөмбөгийн спортын төлөө хийсэн ажил, хичээл зүтгэлээрээ шалгарч өргөмжлөл, нэг сая төгрөгөөр шагнуулжээ.

Ангилал:Монголын хөлбөмбөгийн тайлбарлагчид
Мануэль Нойер

**Мануэль Петер Нойер** (, *1986 оны гуравдугаар сарын 27-нд Гельзенкирхен хотод төрсөн*) — Германы хөлбөмбөгчин бөгөөд Бавари Мюнхен болон Германы шигшээн цэвэрлэгч-хаалгач юм. Нойер 2014 оны ДАШТ-д түрүүлэхдээ шилдэг хаалгачаар тодорсон. 
## Замнал
2005 онд Шалькегаас тодорсон Нойерийг 2011 оны зургаадугаар сарын 2-нд Бавари Мюнхен 22 сая евро буюу хаалгач Жанлуижи Буффоны дараахь  элсүүлсэнээ зарлаж байлаа.
## Амжилт
;Шальке 04
* Германы лигийн цомын эзэн (**1**): 2005
* Германы цомын эзэн (**1**): 2010/11
* **Нийт: 2 цом**
;Бавари
* Германы аварга (**2**): 2012/13, 2013/14
* Германы цомын эзэн (**2**): 2012/13, 2013/14
* Германы супер цомын эзэн (**1**): 2012
* Аваргуудын лигийн түрүү (**1**): 2012/13
* УЕФА-гийн супер цомын эзэн (**1**): 2013
* Клубүүдийн дэлхийн аварга (**1**): 2013
* Telekom-Cup тэмцээний аварга (**1**): 2013
* **Нийт: 9 цом**
;Герман
* 2010 оны ДАШТ-ий хүрэл медаль
* 2012 оны ЕАШТ-ий мөнгөн медаль
* 2014 оны ДАШТ-ий аварга
;Хувийн
* Германы лигийн шилдэг хаалгач: 2007
* Залуучуудын ЕАШТ-ий шилдэг хаалгач: 2009
* Silbernes Lorbeerblatt шагнал: 2010
* Германы шилдэг хөлбөмбөгчин: 2011
* 2012 оны ЕАШТ-ий бэлгэдлийн гараанд багтсан
* Дэлхийн шилдэг хаалгач (ESM): 2012
* Дэлхийн шилдэг хаалгач (IFFHS): 2013
* ДАШТ-ий шилдэг хаалгач: 2014
## Эшлэл 
## Холбоос 
* Профайл - *fcbayern.de* 
* Албан ёсны цахим хуудас
* Мануэль Нойер - Facebook
* Мануэль Нойерийн суваг - Youtube

Ангилал:1986 онд төрсөн
Ангилал:Германы хөлбөмбөгчин
Ангилал:Германы шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хаалгач
Ангилал:Байерн Мюнхен багийн тоглогч
Ангилал:Шальке 04 багийн тоглогч
Ангилал:2010 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:2012 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч
Ангилал:2014 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:Германчууд
Жером Боатенг

**Жером Эгеним Боатенг** (, *1988 оны есдүгээр сарын 3-нд төрсөн*) — Германы хөлбөмбөгчин бөгөөд Бавари Мюнхен болон Германы шигшээд тоглодог.
## Амжилт 
;Манчестер Сити
* Английн цомын эзэн: 2011
* **Нийт: 1 цом**
;Бавари
* Германы аварга (**2**): 2013, 2014
* Германы цомын эзэн (**2**): 2012/2013, 2013/2014
* Германы супер цомын эзэн (**1**): 2012
* Аваргуудын лигийн түрүү (**1**): 2012/2013
* УЕФА Супер цомын эзэн (**1**): 2013
* Дэлхийн аварга - клуб (**1**): 2013
* Telekom-Cup тэмцээний аварга (**1**): 2013
* **Нийт: 9 цом**
;Шигшээ
* Европын залуучуудын аварга: 2009
* Хөлбөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн|ДАШТ-ий]] хүрэл медаль:  2010
* ЕАШТ-ий хүрэл медаль: 2012
* ДАШТ-ий түрүү:  2014
## Гэр бүл
Эх — герман, эцэг — гана. Эцэг нэгт ах Кевин-Принс Боатенг Шальке 04 болон Ганын шигшээн хагас хамгаалагч бөгөөд 'ДАШТ-ий түүхэнд (2014) төрсөн ах дүүс халз тоглосон (Герман, Ганын хэсгийн тоглолтонд) анхны тохиолдлыг' бүртгүүлсэн.
## Эшлэл
## Холбоос
* Профайл - Манчестер Сити 
* Профайл - Бундеслиг 
* Профайл - *Fussballdaten.de* 

Ангилал:1988 онд төрсөн
Ангилал:Германы хөлбөмбөгчин
Ангилал:Германы шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч
Ангилал:Байерн Мюнхен багийн тоглогч
Ангилал:Манчестер Сити багийн тоглогч
Ангилал:Херта багийн тоглогч
Ангилал:Хамбург багийн тоглогч
Ангилал:Премьер лигийн тоглогч
Ангилал:2010 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:2012 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч
Ангилал:2014 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:2018 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:Ганачууд
Ангилал:Германы хүн
Вячеслав Малафеев

thumb|Вячеслав Малафеев (2007)
**Вячеслав Александрович Малафеев** (*1979 оны 3 сарын 4-нд төрсөн*) нь Оросын хөлбөмбөгийн хаалгач юм.

Ангилал:Оросын хөлбөмбөгчин
Ангилал:1979 онд төрсөн
Ангилал:2004 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч
Ангилал:2008 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч
Ангилал:2012 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч
Ангилал:Оросууд
Матс Хуммельс

**Матс Юлиан Хуммельс** (, *1988 оны арванхоёрдугаар сарын 16-нд Бергиш Гладбах хотод төрсөн*) — Германы хөлбөмбөгчин бөгөөд Боруссиа Дортмунд болон Германы шигшээд тоглодог.
## Амжилт
;Боруссиа Дортмунд
* Германы аварга (**2**): 2011, 2012
* Германы цомын түрүү (**1**): 2012
* Германы супер цомын түрүү (**1**): 2013
* **Нийт: 4 цом**
;Герман
* Идэрчүүдийн Европын аварга (**1**): 2009
* ЕАШТ-ий хүрэл медаль: 2012
* ДАШТ-ий алтан медаль: 2014
;Хувийн
* Германы АШТ-ий шилдэг төвийн тоглогч 2013/2014

## Эшлэл
## Холбоос
* Профайл - Боруссиа 
* Үзүүлэлт - Fussballdaten.de 
* Матс Хуммельс 

Ангилал:1988 онд төрсөн
Ангилал:Германы хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч
Ангилал:Германы шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:2012 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч
Ангилал:2014 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:Боруссиа Дортмунд багийн тоглогч
Ангилал:Байерн Мюнхен багийн тоглогч
Ангилал:Германы Бундеслигийн тоглогч
Ангилал:Германчууд
Ярослав Плашил

**Ярослав Плашил** (; 1982 оны нэгдүгээр сарын 5-нд Опочно хотод төрсөн) — Чехийн хөлбөмбөгчин бөгөөд Францын «Бордо» болон Чехийн шигшээд хагас хамгаалагч тоглодог.

## Замнал 
2007 онд Плашил Испанийн «Осасунатай» дөрвөн жилээр гэрээлэв.

2009 оны зургаадугаар сарын 8-нд «Бордо» багт 3 сая еврогоор элсэж, 4 жилийн гэрээ байгуулав.

## Шигшээ 
Тэр Чехийн шигшээд Евро-2004, ДАШТ-2006, Евро-2008 болон  Евро-2012 тэмцээнд оролцож байсан.

## Амжилт 
 **Чехийн шигшээ**

**ЕАШТ-ий хүрэл медаль: (1) **
* 2004

 **Монако**

**Аваргуудын лигийн дэд байр: (1) **
* 2003—2004

 «**Бордо**»
* Францын цомын эзэн (1): 2012/13

## Лавлах холбоос 
## Гаднын холбоос 
* Профайл - «Бордо» 
* Профайл - Чехийн хөлбөмбөгийн холбоо 
* Профайл - transfermarkt.co.uk 
* Профайл - Fotbal.idnes.cz 

Ангилал:Чехийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч
Ангилал:Храдец-Кралове багийн тоглогч
Ангилал:Монако багийн тоглогч
Ангилал:Кретей багийн тоглогч
Ангилал:Осасуна багийн тоглогч
Ангилал:Бордо багийн тоглогч
Ангилал:Катани багийн тоглогч
Ангилал:Чехословакчууд
Ангилал:Чехүүд
Ангилал:1982 онд төрсөн
Сами Хедира

**Сами Хедира** (, *1987 оны дөрөвдүгээр сарын 4-нд Штутгарт хотод төрсөн*) — Германы хөлбөмбөгчин бөгөөд Реал Мадрид болон Герман шигшээд тоглодог.
## Замнал
## Амжилт
* Испанийн цомын эзэн: 2010/11, 2013/14
* Германы аварга: 2007
* Испанийн аварга: 2011/12
* Испанийн супер цомын эзэн: 2012
* Эзэн хааны цомын эзэн: 2013/2014
* УЕФА Аваргуудын лигийн түрүү: 2013/2014
;Шигшээ
* Залуучуудын европын аварга: 2009
* ДАШТ-ий хүрэл медаль: 2010
* ЕАШТ-ий хүрэл медаль: 2012
* ДАШТ-ий түрүү: 2014
## Эшлэл 
## Холбоос 
* Профайл - Transfermarkt.de 
* Профайл - Fussballdaten.de 

Ангилал:Германы шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч
Ангилал:Реал Мадрид багийн тоглогч
Ангилал:Штутгарт багийн тоглогч
Ангилал:Германы Бундеслигийн тоглогч
Ангилал:Ла Лигийн тоглогч
Ангилал:2010 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:2012 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч
Ангилал:2014 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:Германы хүн
Ангилал:Тунисчууд
Ангилал:1987 онд төрсөн
Хольгер Бадштубер

**Хольгер Бадштубер** (, *1989 оны гуравдугаар сарын 13-нд төрсөн*) нь Германы хөлбөмбөгчин бөгөөд Германы Бундеслигийн Бавари Мюнхен болон Германы шигшээ багийн хамгаалагч юм. Мөн тэрээр зүүн жигүүрийн хамгаалагчийн байрлалд тоглодог. 
## Клубын замнал
Тэрээр 2002-2007 онд Байерн Мюнхен хүүхдийн багт тоглож байсан. 2009-10 оны улиралаас Байерн Мюнхений үндсэн багийн бүрэлдэхүүнд тоглох болсон ба үүнээс өмнө Байерн Мюнхений 2-р багт тоглож байжээ. Бадштубер лигийн анхны тоглолтоо 2009-10 оны улиралд Хоффенхайм багийн эсрэг хийж байсан. Харин анхны гоолоо 2009 оны 12 сарын 4-нд Боруссиа Мюнхенгладбах багийн эсрэг оруулж байжээ. 2010 оны 2 сарын 4-нд Байерн Мюнхен баг түүнтэй 2014 он хүртэл гэрээгээ сунгах болсноо зарласан. 
## Олон улсын замнал
### 2010 оны Дэлхийн аварга
Бадштубер 2010 оны Дэлхийн аваргад оролцох Германы шигшээ багийн урьдчилсан бүрэлдэхүүнд анх шигшээ багтаа дуудагдаж байсан. Шигшээ багийнхаа төлөө анхны тоглолтоо 2010 оны 5-р сарын 29-нд Унгарийн эсрэг хийж байсан. Тэрээр дэлхийн аваргын өмнөх нөхөрсөг тоглолтуудад сайн тоглож байсан учир Йохим Лёв түүнийг дэлхийн аваргад оролцох германы шигшээ багийн бүрэлдэхүүнд багтаасан байна. Тэрээр германы шигшээ багийн дэлхийн аваргын нээлтийн тоглолтод гараанд гарч тоглосон ба тухайн тоглолтод германчууд Австралийн шигшээ багийг 4-0 -ийн харьцаатай бут ниргэн хожсон байна. Мөн тэрээр дараагийн буюу Сербтэй хийсэн тоглолтод гараанд гарч тоглосон боловч хангалттай сайн тоглож чадаагүй юм. Энэхүү тоглолтод германчууд 1-0 -ийн харьцаатай ялагдал хүлээжээ. Иймд тэрээр гарааны эрхээ Жером Боатенгд алдсан. 
### Евро 2012
## Үзүүлэлтүүд 
### Баг
## Эшлэл
## Холбоосууд 
*Албан ёсны цахим хуудас 
*German national team profile 
*Bayern Munich profile
*
*Holger Badstuber at transfermarkt.de 
*
*
*
*
*ESPN FC profile

Ангилал:1989 онд төрсөн
Ангилал:Германы хөлбөмбөгчин
Ангилал:2010 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч

Ангилал:Германчууд
Месут Озиль

**Месут Озиль** (, *1988 оны аравдугаар сарын 15-нд Гельзенкирхен хотод төрсөн*) — Германы хөлбөмбөгчин бөгөөд Арсенал болон Германы шигшээд тоглодог.
## Замнал
## Амжилт
;Вердер
* Германы цомын эзэн (**1**): 2008/09
;Реал Мадрид
* Испанийн аварга (**1**): 2011/12
* Испанийн цомын эзэн (**1**): 2010/11
* Испанийн супер цомын эзэн (**1**): 2012
;Арсенал
* Английн цомын эзэн (**1**): 2013/14
;Герман
* Залуучуудын ЕАШТ-ий түрүү: 2009
;Герман
* ДАШТ-ий хүрэл медаль (**1**): 2010
* ЕАШТ-ий хүрэл медаль (**1**): 2012
* ДАШТ-д түрүүлсэн (**1**): 2014
;Хувийн
* Германы шилдэг тоглогч: 2011, 2012, 2013
* Аваргуудын лигийг дамжуулалтаар тэргүүлэгч: 2010/11
* Испанийн лигийг дамжуулалтаар тэргүүлэгч: 2011/12
* 2012 оны ЕАШТ-ийг дамжуулалтаар тэргүүлэгч (Стивен Жеррард, Андрей Аршавин болон Давид Сильва нарын хамт)
* 2012 оны ЕАШТ-ий сонгоныг дамжуулалтаар тэргүүлэгч (Ким Чельстрёмын хамт)
* 2012 оны ЕАШТ-ий бэлгэдлийн гараанд багтсан (УЕФА)
* Европын бэлгэдлийн багт нэрлэгдсэн (УЕФА): 2012
## Эшлэл
## Холбоос
* Албан ёсны цахим хуудас 
* Үзүүлэлт - Fussballdaten.de 
* Профайл - Арсенал 

Ангилал:Германы шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч
Ангилал:Шальке 04 багийн тоглогч
Ангилал:Арсенал багийн тоглогч
Ангилал:Реал Мадрид багийн тоглогч
Ангилал:Вердер Бремен багийн тоглогч
Ангилал:Ла Лигийн тоглогч
Ангилал:Германы Бундеслигийн тоглогч
Ангилал:Премьер лигийн тоглогч
Ангилал:2010 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:2012 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч
Ангилал:2014 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:Германчууд
Ангилал:1988 онд төрсөн
Лукас Подольски

**Лукаш Юзеф Подольский** (; 1985 оны зургадугаар сарын 4, Гливице) — Польш гаралтай Германы хөлбөмбөгчин, Туркийн «Галатасарай» болон Германы шигшээн довтлогч. Германы шигшээн бүх цаг үеийн гуравдугаар мэргэн бууч.

## Амжилт
;Шигшээ
* Холбоодын цомын хүрэл медаль: 2005
* ДАШТ-ий хүрэл медаль: 2006, 2010
* ЕАШТ-ий мөнгөн медаль: 2008
* ЕАШТ-ий хүрэл медаль: 2012
* ДАШТ-ий алтан медаль: 2014
;Кёльн
* II Бундеслигийн аварга: 2004/05
;Бавари
* Германы аварга: 2007/08
* Германы цомын эзэн: 2008
* Германы лигийн цомын эзэн: 2007
;Арсенал
* Английн цомын эзэн: 2013/14
;Хувийн
* II Бундеслигийн мэргэн бууч: 2004/05 (24 гоол)
* ДАШТ-ий шилдэг залуу тоглогч: 2006
* 2008 оны ЕАШТ-ий бэлгэдлийн гараанд (УЕФА) багтсан
* 2008 оны ЕАШТ-ий мөнгөн шаахайн эзэн

## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
* Профайл - «Ливерпүүл» 
* Профайл - LFC History.net 
* 
* Профайл - Thefa.com 
* Профайл - *transfermarkt.com* 

Ангилал:Германы шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн дэлхийн аварга
Ангилал:Кёльн багийн тоглогч
Ангилал:Байерн Мюнхен багийн тоглогч
Ангилал:Арсенал багийн тоглогч
Ангилал:Интернационале багийн тоглогч
Ангилал:Галатасарай багийн тоглогч
Ангилал:Мөнгөн лаврын навч шагналтан
Ангилал:Германчууд
Ангилал:1985 онд төрсөн
Мирослав Клозе

**Мирослав Иосиф Клозе** (, *1978 оны зургаадугаар сарын 9-нд Польшийн Ополе хотод төрсөн*) — Германы хөлбөмбөгчин бөгөөд Италийн Лацио болон Германы шигшээн довтлогч юм. 2014 оны дэлхийн аварга Клозе 2002, 2006 болон 2010 оны ДАШТ, 2004, 2008 оны ЕАШТ-д оролцсон шигшээн болон ДАШТ-ий бүх цаг үеийн (16 гоол) мэргэн бууч билээ.Германы бүх цаг үеийн мэргэн бууч. 
## Замнал
## Шигшээ
## Амжилт
;Вердер
* Германы дэд аварга: 2006
* Германы лигийн цомын эзэн: 2006
;Бавари
* Германы лигийн цомын эзэн: 2007
* Германы аварга: 2008, 2010
* Германы цомын эзэн: 2007/2008, 2009/2010
* Германы супер цомын эзэн: 2010
* УЕФА Аваргуудын лигийн дэд байр: 2009/2010
;Лацио
*Италийн цомын эзэн: 2012/2013
;Шигшээ
* ДАШТ-ий мөнгөн медаль: 2002
* ДАШТ-ий хүрэл медаль: 2006, 2010
* ЕАШТ-ий мөнгөн медаль: 2008
* ЕАШТ-ий хүрэл медаль: 2012
* ДАШТ-ий алтан медаль: 2014
;Хувийн
* Германы бүх цаг үеийн мэргэн бууч: 71 гоол
* 2002 оны ДАШТ-ий мөнгөн бөмбөг
* 2006 оны ДАШТ-ий алтан бөмбөг
* ДАШТ-д дөрөв дараалан оролцохдоо дөрөв ба түүнээс дээш бөмбөг оруулсан ганц тоглогч
* 2002 оны ДАШТ-ий бэлгэдлийн баг (ФИФА)
* 2006 оны ДАШТ-ий бэлгэдлийн баг (ФИФА)
* Бундеслигийн мэргэн бууч: 2005/2006 (25 бөмбөг)
* Бундеслигийг ашигтай дамжуулалтаар тэргүүлэгч: 2006/2007
* Германы шилдэг хөлбөмбөгчин: 2006
* XXI зууны шилдэг 20 хөлбөмбөгчин (IFFHS): 2-р байр
* FIFA Fair Play шагнал: 2012
* ДАШТ-ий бүх цаг үеийн мэргэн бууч: 16 гоол
## Эшлэл
## Холбоос
* Албан ёсны цахим хуудас 
* Профайл - Лацио 

Ангилал:Германы шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Германы хөлбөмбөгийн дэлхийн аварга
Ангилал:Германы хөлбөмбөгийн улсын аварга
Ангилал:2002 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:2004 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч
Ангилал:2006 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:2008 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч
Ангилал:2012 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч
Ангилал:Германы хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч
Ангилал:Лацио багийн тоглогч
Ангилал:Байерн Мюнхен багийн тоглогч
Ангилал:Вердер Бремен багийн тоглогч
Ангилал:Кайзерслаутерн багийн тоглогч
Ангилал:Хомбург багийн тоглогч
Ангилал:Германы оны шилдэг хөлбөмбөгчин
Ангилал:Мөнгөн лаврын навч шагналтан
Ангилал:Ополегийн хүндэт иргэн
Ангилал:Германы хүн
Ангилал:Польшууд
Ангилал:1978 онд төрсөн
Окано Исао

нь олимп, дэлхийн аварга, Японы жүдочин юм.

## Намтар
Тэрээр 20 настайдаа, Чү-О Их Сургуульд суралцаж байхдаа 1964 оны зуны олимпод оролцон, дунд жинд түрүүлж алтан медаль хүртжээ. Дараагийн жил нь мөн Дэлхийн АШТ-д түрүүлсэн. Түүнээс гадна 1967, 1969 онуудад Бүх Японы жүдогийн аварга шалгаруулах тэмцээний үнэмлэхүй ангилалд түрүүлж, 1968 онд үзүүрлэсэн бөгөөд үнэмлэхүй ангилалд Бүх Японы аварга цолыг хүртсэн хамгийн хөнгөн жинтэй жүдочин билээ. Тэрээр 25 насандаа зодог тайлж, Шооки Жүкү (одоогийн Түгээлтийн Эдийн Засгийн Их Сургуулийн жүдогийн баг)-г 1970 онд үндэслэн, улмаар Ниномия Казүхирог олимпын аварга цолд хөтлөн хүргэсэн юм. Окано 1976 оны зуны олимпын Японы жүдогийн шигшээ багийн дасгалжуулагчаар ажиллаж байснаас гадна Кэйо Их Сургууль (1989-1998), Токиогийн Их Сургууль (1989-2000)-д жүдогийн зааварлагч багшаар ажиллаж байв. Өдгөө тэрээр Түгээлтийн Эдийн Засгийн Их Сургуульд ажилладаг.

## Видео 
*Judovision дахь Оканогийн барилдааны бичлэгүүд

## Эх сурвалж
*sports-reference.com дахь танилцуулга

Ангилал:Японы жүдоч
Ангилал:Японы олимпын аварга
Ангилал:Жүдогийн олимпын аварга
Ангилал:Жүдогийн дэлхийн аварга
Ангилал:1964 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Японы олимпын оролцогч
Ангилал:Японы жүдогийн дасгалжуулагч
Ангилал:Ибараки мужийн хүн
Ангилал:Япончууд
Ангилал:1944 онд төрсөн
Тони Кроос

**Тони Кроос** (, *1990 оны нэгдүгээр сарын 4-нд Грайфсвальд хотод төрсөн*) — Германы хөлбөмбөгчин бөгөөд Реал Мадрид болон Германы шигшээд хагас хамгаалагчаар тоглодог.
## Замнал
2014 оны долоодугаар сарын 17-нд Реал Мадрид 25-30 сая еврогоор элсэж, зургаан жилийн гэрээ байгуулав.
## Шигшээ
2010 оны ДАШТ болон 2012 оны ЕАШТ-д амжилттай оролцсон Кроос 2014 оны ДАШТ-ий хагас шигшээд Бразилыг ялахад (7:1) дубльдэж, улмаар түрүүлсэн билээ.
## Амжилт
;Бавари
* Германы аварга (**3**): 2007/08, 2012/13, 2013/14
* Германы цомын эзэн (**3**): 2007/08, 2012/13, 2013/14
* Лигийн цомын эзэн (**1**): 2006/07
* Германы супер цомын эзэн (**2**): 2010, 2012
* Аваргуудын лигийн түрүү (**1**): 2012/13
* УЕФА Супер цомын түрүү (**1**): 2013
* Клубүүдийн дэлхийн аварга (**1**): 2013
;Герман
* Залуучуудын ДАШТ-ий хүрэл медаль (17 насны ангилал): 2007
* ДАШТ-ий хүрэл медаль: 2010
* ЕАШТ-ий хүрэл медаль: 2012
* ДАШТ-ий түрүү: 2014
;Хувийн
* Залуучуудын ДАШТ-ий алтан бөмбөгийн эзэн: 2007
* Залуучуудын ДАШТ-ий хүрэл шаахайн эзэн: 2007
* 17 хүртэл насны дэлхий шилдэг тоглогч (ФИФА): 2007
## Эшлэл
## Холбоос
* Албан ёсны цахим хуудас
* Тони Кроос
* Рауль + Рибери = Кроос

Ангилал:Германы шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч
Ангилал:Байерн Мюнхен багийн тоглогч
Ангилал:Реал Мадрид багийн тоглогч
Ангилал:Байер 04 багийн тоглогч
Ангилал:Германы Бундеслигийн тоглогч
Ангилал:Ла Лигийн тоглогч
Ангилал:2010 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:2012 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч
Ангилал:2014 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:Германчууд
Ангилал:1990 онд төрсөн
Альваро Арбелоа

**Альваро Арбелоа Кока** (, *1983 оны нэгдүгээр сарын 17-нд төрсөн*) нь дэлхийн аваргад түрүүлсэн Испанийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин юм.
## Эшлэл
Ангилал:1983 онд төрсөн
Ангилал:Испанийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:2008 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч
Ангилал:2010 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:2012 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч
Ангилал:Испаничууд
Филипп Лам

**Филипп Лам** (, *1983 оны арваннэгдүгээр сарын 11-нд Мюнхен хотод төрсөн*) — Германы хөлбөмбөгчин бөгөөд Бавари Мюнхены ахлагч юм. Германы шигшээгээс 2014 оны ДАШТ-д ахлан түрүүлгэсэний дараа зодог тайлсан. 
## Замнал
бавари мюнхэн багаас гарч ирсэн энэхүү баруун жигүүрийн хамгаалагч нь 2жил штутгарт багт зээлээр явсан ба хөлбөмбөг тоглож явах хугацаандаа нэг ч улаан хуудас аваагүй хамгаалагч гэдгээрэ гайхамшигтай.Хамгийн сүүлийн тоглолтоо прайбүрг гэх багийг 4-1 гэсэн үр дүнгээр буулган авч 5жил дараалж германы царыг өргөсөн ба бавари мюнхэний 27дахь удаагийн царыг өргөж багийн анд хави алонсогийн хамт олон хүний нүдэнд нулимс үлдээн явсан юм

## Амжилт
;Бавари
* Германы аварга (**5**):  2006, 2008, 2010, 2013, 2014
* Германы цомын эзэн (**5**): 2006, 2008, 2010, 2013, 2014
* Германы лигийн цомын эзэн (**1**): 2007
* Германы супер цомын эзэн (**2**): 2010, 2012
* УЕФА-гийн супер цомын эзэн (**1**): 2013
* Аваргуудын лигийн түрүү (**1**): 2012/2013
* Клубүүдийн дэлхийн аварга (**1**): 2013
* Telekom-Cup тэмцээний аварга (**1**): 2013
* Ул Хёнессийн цомын эзэн (**1**): 2013]
***Нийт: 18 цом**
;Герман
* 2006 оны ДАШТ-ий хүрэл медаль
* 2010 оны ДАШТ-ий хүрэл медаль
* 2008 оны ЕАШТ-ий мөнгөн медаль
* 2012 оны ЕАШТ-ий мөнгөн медаль
* 2014 оны ДАШТ-д түрүүлсэн
;Хувийн
* 2006 оны ДАШТ-ий бэлгэдлийн гараанд (ФИФА) багтсан 
* 2008 оны ЕАШТ-ий бэлгэдлийн гараанд (ФИФА) багтсан 
* 2010 оны ДАШТ-ий бэлгэдлийн гараанд (ФИФА) багтсан 
* 2012 оны ЕАШТ-ий бэлгэдлийн гараанд (УЕФА) багтсан 
* 2014 оны ДАШТ-ий бэлгэдлийн гараанд (ФИФА) багтсан 
* Европын бэлгэдлийн гараанд (УЕФА) багтсан: 2012
* Клубүүдийн ДАШТ-ий мөнгөн бөмбөг (ФИФА): 2013
## Эшлэл 
## Холбоос 
* Профайл - FCBayern-Munchen.com
* Албан ёсны цахим хуудас 

Ангилал:1983 онд төрсөн
Ангилал:Германы шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч
Ангилал:Байерн Мюнхен багийн тоглогч
Ангилал:Штутгарт багийн тоглогч
Ангилал:Германы Бундеслигийн тоглогч
Ангилал:2004 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч
Ангилал:2006 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:2008 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч
Ангилал:2010 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:2012 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч
Ангилал:2014 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:Германчууд
Серхио Рамос

**Серхио Рамос Гарсиа** (, *1986 оны гуравдугаар сарын 30-нд Испани улсын Севилья мужийн Камас хотод төрсөн*) нь Испанийн хөлбөмбөгчин бөгөөд Реал Мадрид болон Испанийн шигшээ багийн тоглогч байсан. Сүүлд Пари Сэн-Жермен багт тоглож байгаад 2023 оны 6 сард гарсан байна.    

Ангилал:1986 онд төрсөн
Ангилал:Испанийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:2006 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:2008 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч
Ангилал:2010 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:2012 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч
Ангилал:Испаничууд
Жорди Альба

**Жорди Альба Рамос** (, *1989 оны гуравдугаар сарын 21-нд төрсөн*) нь Испанийн хөлбөмбөгчин бөгөөд Барселона болон Испанийн шигшээ багийн хагас хамгаалагч юм.

Ангилал:1989 онд төрсөн
Ангилал:Испанийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:2012 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч
Ангилал:Испаничууд
Мадурай

**Мадурай** нь сая гаруй оршин суугчтай, Энэтхэгийн Тамил Наду мужийн гурав дахь их хот юм. Вайгай голын эрэгт орших Мадурай хот нь хоёр мянганы туршид томоохон суурин газар байсаар ирсэн билээ. Ийнхүү өнөөг хүртэл оршин буй дэлхийн хамгийн эртний хотуудын нэг болно. Тус хот нь Мадурай тойргийн төв юм. МЭӨ 600 оны үед оршин тогтнож байсан Пандья вант улсын нийслэл анхандаа Коркайд байсан бөгөөд хожмоо I Недунж Челияны хаанчлалын үед Коодал (одоогийн Мадурай) руу шилжжээ. Мадурайд Пандьячууд болон Мадурай Наяакийн хаадын бариулсан, Дравид загварын уран барилгын хийц бүхий сүм хийдүүд олон бий. Мадурай нь Энэтхэгийн Хинду шашны мөргөлийн томоохон төвүүдийн нэг юм.

Мадурайг заримдаа Уулзвар хот (*Koodal nagaram*), Мэлрэг цэцгийн хот (*Malligai maanagar*), Сүм хийдийн хот (*Koil maanagar*), Унтдаггүй хот (*Thoonga nagaram*), Дөрвөн уулзварын хот (*Naanmada koodal*) гэхчлэн нэрлэх нь бий.

## Тайлбар
## Эх сурвалж
## Гадны холбоосууд
* Мадурай хот
* Мадурай тойрог
Ангилал:Энэтхэгийн хот
Серхио Бускетс

**Серхио Бускетс Бургос** (, *1988 оны долоодугаар сарын 16-нд төрсөн*) нь Испанийн хөлбөмбөгчин бөгөөд Барселона болон Испанийн шигшээ багийн хагас хамгаалагч юм.

Ангилал:1988 онд төрсөн
Ангилал:Испанийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:2010 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:2012 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч
Ангилал:Испаничууд
Хави Алонсо

**Хавьер Алонсо Олано** (, *1981 оны арваннэгдүгээр сарын 25-нд төрсөн*) нь дэлхийн аваргад түрүүлсэн Испанийн шигшээ баг баяерн мюнхен реал мадрид ливерпоол реал сосьедад багт тоглож байсан. хамгийн сүүлчийнхээ тоглолтыг буюу freiburg клубыг 4-1 гэсэн харьцаатайгаар хожсоноор германы царыг өргөж багын амьд домгуудын нэг болох пилип ламтай хамт зодог тайлсан.

## Эшлэл 
Ангилал:1981 онд төрсөн
Ангилал:Испанийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:2004 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч
Ангилал:2008 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч
Ангилал:2010 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:2012 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч
Ангилал:Испаничууд
Маради

**Маради** () нь Нижер улсын гурав дахь их хот бөгөөд Маради мужийн төв юм.

## Эх сурвалж
Ангилал:Нижерийн суурин
Ангилал:Африкийн суурин
Ангилал:Маради муж
Ангилал:Засаг захиргааны нэгжийн төв суурин
Жерар Пике

**Жерар Пике** (, *1987 оны хоёрдугаар сарын 2-нд төрсөн*) нь Испанийн хөлбөмбөгчин бөгөөд шигшээ багийнхаа болон Барселона багийн хамгаалагч юм.
## Хувийн амьдрал
Пике дуучин Шакиратай 2010 оноос хойш үерхэж байгаа билээ. 

## Эшлэл
Ангилал:1987 онд төрсөн
Ангилал:Испанийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:2010 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:2012 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч
Ангилал:Испаничууд
Шави

**Хавьер Эрнандес Креус** (, *1980 оны нэгдүгээр сарын 25-нд төрсөн*) буюу **Хавьер Эрнандес**, **Шави** нь Испанийн хөлбөмбөгчин бөгөөд Барселона багт 1998-2015 оны хооронд тоглосон "*дэлхийн шилдэг хагас хамгаалагч*" юм. Тэр одоо Барселона багийн дасгалжуулагчаар ажиллаж байна.

## Эшлэл
Ангилал:1980 онд төрсөн
Ангилал:Испанийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:2002 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:2004 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч
Ангилал:2006 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:2008 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч
Ангилал:2010 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч
Ангилал:2012 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч
Ангилал:Испаничууд
Стэйси Драгила

**Стэйси Рэни Микэлсэн** (, 1971 оны 3 сарын 25-нд Калифорни муж улсын Обурн хотод төрсөн) нь Америкийн Нэгдсэн Улсын хөнгөн атлетикч, тулгууртай харайлтын тамирчин юм.

Тэрээр эмэгтэйчүүдийн тулгууртай харайлтын төрөл олимпын наадамд анх удаа багтсан 2000 оны зуны олимпод Дэйв Нилсэний удирдлага дор оролцож, алтан медаль хүртжээ. Түүнээс гадна дэлхийн хошой аварга (1999, 2001), 1997 оны танхимын дэлхийн аварга, дэлхийн дээд амжилтыг олон удаа шинэчлэн тогтоож, Жессе Оуэнсийн шагналыг 2 удаа хүртсэн (2000, 2001) тамирчин билээ. Тэрээр хувийн дээд амжилт 4.83 метрээ Острава хотноо 2004 онд тогтоож байв.

Драгила өдгөө Калифорни муж улсын Сан-Диего хотод оршин суудаг бөгөөд Альтиус хөнгөн атлетикийн клубийг үүсгэн байгуулжээ. 

Тэрээр хамгийн сүүлд 2009 оны хөнгөн атлетикийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд оролцож, 4.25&nbsp;м-ийн амжилт үзүүлэн шигшээ тэмцээнд шалгарч чадаагүй. Драгила нь эмэгтэйчүүдийн тулгууртай харайлтын спортын эхэн үеийн хамгийн хурц од байсан бөгөөд түүний хувийн дээд амжилт нь тэр үеийн бусад тамирчдынхаас хол тасархай байлаа.

Драгила Америкийн зээрэнцэг шидэгч Иан Вальцтай гэрлэж, охин Алликс Жозефин Вальцаа 2010 оны 6 сарын 21-нд төрүүлжээ.

## Эх сурвалж
## Цахим холбоос 
*Албан ёсны цахим хуудас
*
*АНУ-ын Хөнгөн Атлетикийн Холбооны цахим хуудас дахь танилцуулга
*Стэйси Драгилагийн зургууд

Ангилал:АНУ-ын тулгууртай өндрийн харайгч
Ангилал:АНУ-ын олимпын аварга
Ангилал:АНУ-ын олимпын оролцогч
Ангилал:Тулгууртай өндрийн харайлтын олимпын аварга
Ангилал:Тулгууртай өндрийн харайлтын дэлхийн аварга
Ангилал:2000 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:2004 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1971 онд төрсөн
Лерой Баррелл

**Лерой Расселл Баррелл** (, 1967 оны 2 сарын 21-нд Пеннсилвани муж улсын Филадельфи хотод төрсөн) нь Америкийн Нэгдсэн Улсын хөнгөн атлетикч, 100 метрийн гүйлтийн 2 удаагийн дэлхийн дээд амжилтын эзэн юм. Тэрээр анх 1991 оны 6 сард 9.90&nbsp;секундын үзүүлэлтээр дэлхийн дээд амжилт тогтоосныг мөн оны 9 сард болсон дэлхийн АШТ-ий үеэр Карл Льюис эвджээ. Тэр тэмцээнд Баррелл өөрийнхөө тэр амжилтыг ахиулсан боловч Льюисийг гүйцэлгүй мөнгөн медаль зүүсэн юм. Баррелл 1994 онд 9.85&nbsp;секундын үзүүлэлтээр 2 дахь удаадаа дэлхийн дээд амжилтыг тогтоосон нь Атлантад болсон 1996 оны олимпод Донован Бэйли 9.84&nbsp;секунд болгож ахиулах хүртэл хадгалагдсан билээ.

## Цахим холбоос 
*
*Хьюстоны Их Сургуулийн цахим хуудас дахь Барреллын танилцуулга

Ангилал:АНУ-ын 100 метрийн гүйгч
Ангилал:АНУ-ын 4х100 метрийн буухиа гүйгч
Ангилал:АНУ-ын олимпын аварга
Ангилал:АНУ-ын олимпын оролцогч
Ангилал:1992 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:4х100 метрийн буухиа гүйлтийн олимпын аварга
Ангилал:4х100 метрийн буухиа гүйлтийн дэлхийн аварга
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1967 онд төрсөн
Рамиз Алия

**Рамиз Тафе Алия** (, 1925 оны 10 сарын 18 – 2011 оны 10 сарын 7) нь Албанийг 1985-1991 онд удирдсан, тус улсын хоёр дахь бөгөөд сүүлчийн коммунист удирдагч, мөн  коммунист дэглэм задарсны дараа 1991-1992 онд Албанийн ерөнхийлөгчөөр сонгогдон ажилласан улс төрч юм.

Ангилал:1925 онд төрсөн
Ангилал:2011 онд өнгөрсөн
Ангилал:Албанийн ерөнхийлөгч
Ангилал:Албаничууд
Сүхбаатарын талбай

**Сүхбаатарын талбай** (мөн **Чингисийн талбай**) — Монгол улсын нийслэл Улаанбаатар хотын төв талбай юм.

## Нэр 
"Их Чөлөө" гэдэг нэртэй байсан тус талбайг 1921 оны Ардын хувьсгалын дараагаас “Индрийн талбай” хэмээн нэрлэж байгаад 1946 оны АИХ-ын тогтоолоор Дамдины Сүхбаатарын талбай гэж албан ёсоор нэрийдэж хөшөө босгосон байна.  

2013 оны 7 сарын 15-наас НИТХ-ын тэргүүлэгчдийн хуралдаанаар Эзэн богд Чингис хааны нэрэмжит талбай гэж өөрчилсөн байна. Товчоор Чингисийн талбай, Чингис хааны талбай гэж олон нийтэд түгсэн.. 

2016 оны 8-р сарын анхан шатны шүүхийн шийдвэрээр 2013 оны тогтоолыг хүчингүй болгож Сүхбаатарын талбай нэрийг сэргээсэн. 

## Барилга байшин 
Талбайн хойд талд Төрийн ордон, түүний ард цэцэрлэг байна. 2005 он хүртэл Төрийн ордны өмнө Чойбалсан, Сүхбаатарын бунхан байсныг буулгаж 2006 онд Их Монгол улс байгуулагдсаны 800 жилийн ойг угтан Чингис, Өгөөдэй, Хубилай хааны суугаа хөшөө болон морьтой хоёр баатрын хүрэл хөшөө бүхий Төрийн ёслол хүндэтгэлийн цогцолбор баригдсан.

1945 оны БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөл, МАХН-ын Төв Хорооны 31/27 дугаар тогтоолоор Улаанбаатар хотын төв хэсгийн зохион байгуулалтын төлөвлөгөө баталж, уг төлөвлөгөөний дагуу Сухбаатарын талбайг шинэчлэн байгуулах ажлыг "субботник" /сайн дурын ажил/ хийж эхлүүлж байжээ. 

Талбайн хойд хэсэг дахь Засгийн газрын ордонг 1946-1951 онд барьсан байна.   

Талбайн баруун талаар авто зам, түүний цаана МҮЭ-ийн Төв Зөвлөлийн ордон 1954-1956 онд барьж, Худалдаа хөгжлийн банк, Нийслэлийн захиргааны байр, Голомт банкны төв байр, Монголын хөрөнгийн бирж (1946-1948 онд баригдсан, хуучнаар Элдэв-Очирын нэрэмжит кино театр), Монголын Цахилгаан Холбоо ХК буюу Улсын Төв шуудан байрладаг. 

Талбайн зүүн талаар авто зам, түүний цаана Соёлын төв өргөө (1981 онд), Улсын дуурь бүжгийн театр (1946-1949 онд баригдсан), Сентрал Тауэр (2008 онд ашиглалтанд орсон тэнгэр баганадсан барилга) байна. 

Талбайн урд талаар нийтийн цэцэрлэг (1940 оны намар анх байгуулж эхэлсэн байна), түүний урд авто зам, цаана нь хуучнаар Ленин клуб, Чойжин ламын сүм музей, Блю Скай  (үгчилбэл. Хөх тэнгэр) цамхаг байна. 

Талбайн голд Ардын хувьсгалын удирдагч, бүх цэргийн жанжин Дамдины Сүхбаатарын морьтой хөшөө байрлана. Уг хөшөөг Д.Сүхбаатарын морьт хөшөөг уран барималч С.Чоймболын зураг төслөөр 1946 онд барьж, Ардын хувьсгалын 25 жилийн ойн өмнө 7 сарын 8-ны өдөр баяр ёслолын байдалтайгаар нээжээ. Сүүлд 2011 оны 3 сарын 1-нд тус морьт хөшөөг хүрлээр бүтээж шинэчилсэн юм. 

Хөшөөний хэмжээ: Урт: 4.1 метр, Өргөн: 1.85 метр, Өндөр: 10.62 метр  Морьтой хөшөөний өндөр: 4 метр. 

Хөшөөний урд хэсэгт Монгол Улсын төв цэгийг (газарзүйн төв цэг биш) тэмдэглэсэн чулуун өнгөлгөөтэй тэмдэглэгээтэй.

## Зураг
thumb|280px|center|
thumb|280px|center|
thumb|280px|center|
thumb|280px|center|

## Эх сурвалж

Ангилал:Улаанбаатар дахь талбай
Ангилал:Ази дахь талбай
Ангилал:Улаанбаатарын барилга байгууламж
Авьнай

## Авьнай
1752 онд Дөрвөн ойрадоос салсан Захчин хошууны анхны ноён Жанваг нь өөрийн үр хүүхэдгүй байсан тул төрсөн дүү Авин-гаар элгэн(овог, элкэн)-г толгойлуулж Авин овог үүсэв. Ноёны дүү Авин нь Хамар хэмээх ганц хүүтэй байсан бөгөөд Хамар нь Чогчин, Дамба хэмээх хоёр хүүтэй байсан. Авин овог түүхэн хугацаандаа авиа зүйн өөрчлөлтөд орж Авьнай, Тавьнай гэх зэргээр хэрэглэгдэж ирсэн. Тэдний хойч удам одоог хүртэл төрөлх нутаг Захчин хошуу, одоогийн Ховд аймгийн Манхан суманд нутаглаж байгаа. Авин овог нь Шонтлой овгийнхонтой ойр дотно явж ирсэн түүх бий. Жанваг ноёны уг гарлыг мөшгивөл Киргис гаралтай гэх аман яриа бий.

Ангилал:Монгол овог аймаг
Гэршүүлэлт

**Гэршүүлэлт** гэдэг бол зэрлэг амьтан ургамлыг удаан хугацааны туршид хүний оролцоо нөлөөгөөр амьдруулж, ургуулахыг хэлнэ. Хэрэв хүн удаан хугацааны туршид зэрлэг амьтныг өөрийн хэрэгцээндээ зориулан, өөрийн хамгаалалт арчилгаан дор өсгөж үржүүлбэл хэсэг хугацааны дараа уг зэрлэг амьтан ургамлын шинж чанаруудыг өөрчилдөг. Энэ үйл явцыг амьтдын хувьд гэршүүлэх буюу гаршуулах, ургамлын хувьд тарималжуулах гэдэг. Урт удаан хугацаанд зориудын шалгарлын хэмээн биологичдын нэрлэдэг, хүний удирдан явуулдаг шалгарлын нөлөөгөөр уг амьтан өөрчлөгдөж, хүний хэрэгцээг хангах чиглэлд илүү дэвшилтэй болж, хөгжлийн зарим чухал байгалийн шалгарлыг давах зохицолоо гээдэг. Хөдөө аж ахуйн зорилгоор олон ургамлыг тарималжуулжсан бөгөөд үүнийг дагалдан хонь, ямаа, үхэр, гахайг гэршүүлжээ. Хүний гэршүүлсэн анхны амьтан бол нохой юм.

## Гэршүүлсэн амьтад 
.]]

### Нохойн гарал үүсэл 
Хэдэн арван мянган жилийн өмнөөс саарал чоныг дасган тэжээх замаар нохойг гэршүүлжээ. Эхэн үедээ гэршүүлсэн нохой нь бие хамгаалах, ан ангуурт туслах үүрэгтэй байсан нь одоо ч хэвээр байгаа билээ. Археологийн шинжилгээгээр хамгийн анхны гэршүүлэлт ойролцоогоор МЭӨ 30000 оны орчим гэж таамагладаг бөгөөд МЭӨ 7000 оны үед гэршүүлэлт явагдсан байсан нь баттай нотлогддог. Нохой гэршүүлсэн тухай хамгийн эртний тодорхой баталгаа нь Палестинаас 12000 жилийн өмнөх үед хамаарах, хүнтэй хамт оршуулсан нохойн олдворыг олсон. 

### Бусад амьтан 
Муур мөн л нэлээд эрт гэрийн тэжээвэр болжээ. Газар тариалан эрхэлж эхлэх цаг үед хонь, ямааг, арай сүүлд үхэр, гахайг гэршүүлжээ. Тэмээ, адуу, илжигийг ч мөн нэлээд эрт гэршүүлсэн бөгөөд харин туулай саяхан гэрийн тэжээвэр болжээ. 

## Таримал ургамал 
Анхны үр тарианы ургамлыг МЭА 9000 оны орчим Ойрх Дорнодод тарималжуулжээ.

## Цахим холбоос 
## Эх сурвалж
Ангилал:Aмьтны аж ахуйн түүх
Ангилал:Археозоологи
Ангилал:Үржүүлэг
Бразилиа

Бразил улсын нийслэл **Бразилиа** **хот** ( — *Бразия*) Бразил орны төв хэсэгт улсынхаа Холбооны тойрогт харьяалагдан оршдог. Хүн амынхаа тоогоор Рио-де-Жанейро, Сан-Паулу хотуудын араас улсдаа гуравт бичигдэж байгаа бөгөөд Латин Америкийн томоохон хотуудаас нэг хүнд ногдох ДНБ-ээр тэргүүлж байгаа хот юм.

Далайн эргийн Рио-де-Жанейрод нийслэл байсныг нутгийн төвд шилжүүлэх санал 1827 оноос эхлэн яригдаж, 1956 оноос барилгачид дөрвөн жил шавдан ажилласны үрээр 1960 оны 4 сарын 21-нд Бразилиа хот үүсэж, Салвадор (1549–1763), Рио-де-Жанейро (1763–1960)-гийн дараах Бразил орны түүхэн дэх гурав дахь нийслэл болжээ. Газрын хувьд Өрнөд төв бүс, Бразилын тэгш өндөрлөгийн төв хэсэгт далайн түвшнээс дээш 1171 метр өндөрт байдаг ба жилийн турш өдрийн 26 °C хэм орчим дулаан, бороо хур их ордог. Засаг захиргааны хуваарь ёсоор улсын доорх Холбооны тойрог (нийслэл хавийн газар) хэмээх нутгийн төв болно. Түүн дотроо суурин газар (*município*) хэмээн зүйлчлэгдэнэ.

## Хүн ам зүй 
1960 онд үүсэн байгуулагдсан Бразилиагийн хүн амын тоо жилд дунджаар 2.82%-аар өсөж байна. XX зуунд үүссэн дэлхийн өөр ямар ч хот богино хугацаанд ингэж томроогүй. 1989 онд нэг сая, 2000 онд хоёр сая хүнтэй болж байсан бол 2013 онд хотын харьяалж буй 5802 км² газарт 2,789,761 хүн оршин сууж байна. 

Хотын хүн амын тал хувь (48.2%) нь холимог арьстан, бас нэг тал хувь (42.2%) нь цагаан арьстан юм. Бас хар арьстан (7.7%), Азиас ирсэн (1.6%) хүмүүс тодорхой хувь эзэлдэг. Бүх хүн амын 52.2% эмэгтэй, 47.8% эрэгтэй.

Хүн амын олноор улсдаа Рио-де-Жанейро, Сан-Паулугийн дараа 3 дахь том хот болчхоод байна.

Хотын нутгаас гадна эргэн тойрны дагуул хот, хүй дүүргийн хамтаар бодвол энэ хавьд 4 сая хүн байгаа.

## Барилга, байшин 
Бразилиа хот улсын нийслэл болохын хувьд Бразилын төрийн гурван өндөрлөг бүгд байрладаг. Мөн Бразилын олон компанийн төв байр байдаг. Хот нь олон хороололд хуваагддаг ба эдгээр нь Зочид буудлын хороолол, Банкны хороолол эсвэл Элчин сайдын яамдын хороолол гэх мэтээр тодорхой үйл ажиллагаанд чиглэсэн хорооллууд бий.

thumb|center|700px|Бразилиа хот

## Эгч дүү хот 
Бразилиа дараах хотуудтай эгч дүүгийн адил харилцаж байна.

## Цахим холбоос 
## Лавлах холбоос 

Ангилал:Бразилын хот
Ангилал:Өмнөд Америкийн нийслэл
Ангилал:Төлөвлөсөн хот
Ангилал:Оскар Нимейер
Ангилал:Саятан хот
Ангилал:Бразилын их сургуулийн хот
Апостол Павел

[250px|thumb|[Андрей Рублёв, *Гэгээн Апостол Павел*, 1410 он орчим]]
**Элч Паул** (, *Паулос*) бол эртний Христийн шашны түүхэнд хамгийн их нөлөө үзүүлсэн номлогчдын нэг бөгөөд тэрээр ойролцоогоор МЭ 5-67 оны үед амьдарч байсан. Шинэ Гэрээний номууд болох 27 захидлуудаас 14-ийг нь бичсэн гэдэг. Гэхдээ зарим эрдэмтэд 13-ыг бичсэн гэж үздэг. "Саул" гэдэг нэр нь Христитгэлт болсны дараа нь "Паул" хэмээгдэх болсон. Эртний Ромын Тарс (Одоогийн Туркийн өмнөд хэсэгт орших Мерсин мужийн Тарс хот)-д төрсөн.

## Нэр 
Түүний грек нэр нь грекээр Παῦλος (Паулос), латинаар Paulus (Павлус). Монгол хэл уруу хөрвүүлсэн Библийн хэд хэдэн орчуулгад түүний нэрийг Паул, Пууль, Павлус гэх зэргээр янз бүрээр галиглан буулгасан байдаг. Түүний еврей нэр нь еврей хэлээр שָׁאוּל, (галиглавал Шаул, "гуйсан, асуусан, залбирсан" гэсэн утгатай үг) бөгөөд энэ нэрний грекжсэн хэлбэр нь Σαούλ (Саул), Σαῦλος (Саулос) юм. Тухайн үед Израил улс Ромын Эзэнт гүрэнд колончлогдож байсан ба грек хэл, соёл хүчтэй нөлөөтэй байсан тул зарим еврей хүмүүс грек болон еврей нэртэй байсан.   

## Апостол гэдэг нэрийн тухай 
**Апостол** гэдэг үг нь сонгодог грек хэлний "илгээгдсэн нэгэн" гэх утгатай ἀπόστολος (апостолос) гэдэг үгнээс үүссэн юм. Ерөнхийдөө бол "төлөөлөгч, элч" гэсэн утгатай үг. Харин Библиийн Шинэ Гэрээн дээрх энэхүү хэллэг нь онцгой эрх, үүрэг хүлээн авч Бурханаар томилогдсон хүмүүсийг нэрлэх нэг ёсны цол маягийн утгатай бөгөөд ер нь бол Есүс Христийн арван хоёр дагалдагчийг апостол гэж нэрлэдэг. Түүнээс гадна мөн Паулыг үргэлж апостол гэж нэрлэдэг. Учир нь түүний хийж байсан ажил үүргийг Бурханы өгсөн үүрэг хариуцлага гэж үздэг. Паул өөрөө ч энэ талаар хэлж байсан. Түүний хэлсэн үгсээс иш татвал:
"Христ Есүсийн боол Паул би элч (апостол) болохоор дуудагдаж, Бурханы сайн мэдээний төлөө тусгаарлагдсан (Шинэ Гэрээ Ром ном 1:1)". 
"Бурханы хүслээр Христ Есүсийн элч (апостол) байхаар дуудагдсан Паул би... (Шинэ Гэрээ 1Коринт ном 1:1)". 
"Хүмүүсээс биш, хүнээр биш, харин Есүс Христээр ба Түүнийг үхэгсдээс амилуулсан Эцэг Бурханаар элч (апостол) болсон Паул би...(Шинэ Гэрээ Галат ном 1:1)".

## Эх сурвалж 
Павелын талаарх гол түүхэн эх сурвалж нь Шинэ Гэрээний Үйлс ном болон түүний бичсэн захидлууд юм.


Ангилал:Апостол
Ангилал:Библи дэх түүхэн хүмүүс
Ангилал:Шинэ Гэрээний хүмүүс
Ангилал:1-р зууны гэгээнтэн
Ангилал:1-р зууны теологич
Ангилал:Христийн номлогч
Ангилал:Тамлагдагч
Ангилал:Эртний Еврейчүүд
Ангилал:Эртний Ромчууд
Ангилал:МЭӨ 1-р зуунд эсвэл 1-р зуунд төрсөн
Ангилал:1-р зуунд өнгөрсөн
Пестицид

**Пестицид** ( - халдвар,  - хортон,  - алах) — ургамлын хортон шавьж ба өвчин үүсгэгч, хог ургамал, үр, буудай, мод, хөвөн эдлэл, арьс, нэхий зэрн хортон, гэрийн тэжээмэл амьтны эктопаразитууд болон хүн ба амьтны аюулт өвчний тээгчүүдтэй тээхэд зориулагдсан (бүх төрлийн хортонтой тэмцэхэд зориулагдсан) химийн бодис эсвэл холимо

## Ангилал
Пестицидүүдийг зориулалтаас нь хамаарч дараах байдлаар ангилна. Үүнд: 
*• Инсектицид-шавж устгадаг бодис 
*• Акрацид-үе хөлтөн устгадаг бодис (хачиг, хувалз) 
*• Ломацид-зөөлөн биетэнг устгадаг бодис 
*• Нематоцид-мөөг, мөөгөнцөрийг устгадаг бодис 
*• Гербицид-хөл газрын ургамал устгадаг бодис 
*• Зооцид-жижиг мэрэгч амьтанг устгадаг бодис 
*• Бактерицид-амьтан, ургамлын бактерын гаралтай өвчнийг устгадаг бодис 
*• Дефолант-ургамлыг навчаа гүвэхэд түлхэц өгдөг бодис 
*• Дефлорант-цэцэгт ургамлыг устгадаг бодис 
*• Десикант-эмийн ургамлыг хатахаас сэргийлдэг бодис 
*• Овоцид-хорхой, шавжны өндгийг устгадаг бодис 
*• Ларвицид-хорхой, шавжны өт авгалдайг устгадаг бодис 
Олон жилийн үйлчилгээтэй, үйл ажиллагааны өргөн цар хүрээтэй пестицидүүдийг Инсекторфунгицид гэж нэрлэдэг. Химийн хорт бүтээгдэхүүнийг хэрэглэдэг гол салбар бол ХАА юм. Дэлхийнд сүүлийн 50 жилд таримал ургамлын өвчин, хортонгуудын уршгаар учирсан хохирол ХАА-н нийт бүтээгдэхүүний 20 ба түүнээс дээш хувийг эзэлж байна. Химийн хорт бүтээгдэхүүний нөлөө нь мөөг, мөөгөнцөрөөр өвчилсөн үр тариаг химийн хорт бодисоор ариутгаж, түүгээр хийгдсэн бүтээгдэхүүнийг хоол хүнсэнд хэрэглэх үед үүснэ. Ийд хүн, амьтанг бохирдсон хүнсний бүтээгдэхүүний аюулаас урьдчилан сэргийлэх, түүнчлэн хүнсний бүтээгдэхүүнд пестицидийн хорт үйлчилгээ хуримтлагдахаас урьдчилан сэргийлэхэд оршино.

## Гадаад холбоосууд
* http://gdarmaa.blogspot.com/2012/02/blog-post_6967.html


Ангилал:Хортон шавжны эсрэг тэмцэл
Юнивишн

**Юнивишн** (Univision) нь Монголд анх удаа IPTV, Интернэт, Суурин утасны гурвалсан үйлчилгээг нэвтрүүлсэн, Юнител группийн харьяа компани юм. 

## Түүх
2010 оны 10 сард интернэтийн үйлчилгээ үзүүлэгч М-Си-Эс Ком компани, суурин утасны Скайнэтком компаниуд нэгдсэнээр Юнившн компани байгуулагджээ. 2011 оны 3 сараас гурвалсан үйлчилгээгээ Улаанбаатар хотын хэрэглэгчдэд хүргэж эхэлсэн аж.

## Гадны холбоос
*Албан ёсны цахим хуудас

Ангилал:Монголын аж ахуйн нэгж
Ховордсон зүйл

юм.]]
Ховордож устах аюулд тулгарсан амьтан, ургамал, бусад амьд биетийн бүлгийг **ховордсон зүйл** гэнэ. Амьдрах орчны хомсдол, хүний үйл ажиллагаа, өрсөлдөгч зүйлийн өсөлт, дайсан амьтны тооны өсөлт гэх мэт олон учир шалтгааны улмаас амьтан ургамал ховордож устах аюулд тулгардаг. Судлаачид дэлхийн бүх амьд биетийн дөч орчим хувь ховордож байгаа гэсэн дүгнэлтийг гаргажээ.   Улс орон бүрт өөрийн ховордож байгаа зүйлүүдийг хамгаалах хууль, дүрэм хязгаарлалтууд байдаг. Ховордсон зүйлүүдийг олон улсын хэмжээд устах аюулд хэр ойрхон байгаагаас хамааруулан ховор, нэн ховор, устаж байгаа, байгаль дээр устсан, бүрмөсөн устсан гэх мэтээр ангилж үздэг. Монгол орны ховордсон амьтдын тухай Монгол улсын улаан номоос мэдэж болох бөгөөд анх 1986 онд хэвлэгдэж, хожим дахин засварлаж хэвлүүлсэн. Уг номд загас хоёр зүйл, хоёр нутагтан хоёр зүйл, мөлхөгч дөрвөн зүйл, шувуу арван ес, хөхтөн хорин гурван зүйл амьтан багтаж байжээ. 

Дэлхийд ховордсон зарим амьтдын жагсаалт:
* Хөх халим
* Аврага хонин өтэг
* Ирвэс
* Африкийн зэрлэг нохой
* Бар
* Салхич шувуу
Монгол оронд ховордсон амьтдын жагсаалт:
* Умардын халиу
* Монгол бөхөн
* Хавтгай
* Мазаалай
* Тахь
* Янгир
* Минж
* Хулан
* Ойн цаа буга
* Аргаль
* Ирвэс
* Халиун буга
* Шивэр хандгай
* Хар мөрний хандгай
* Цасны хажир
Монгол төдийгүй дэлхий даяар хулгайн ан агнуур ховор ан амьтдын тоо толгойг цөөрүүлэх нэг чухал шалтгаан болдог бөгөөд
Африкийн хирс, Монголын бөхөнгийн эвэр, бугын цусан эвэр гэх мэт нь Хятадын анагаах ухаанд үнэт түүхий эд болдог учир эдгээр амьтад хулгайн ангийн золиос болдог.

## Лавлах
Эстоничууд

Балтын тэнгисийн дорнод эрэгт байх нэгэн ястны төлөөллийг **Эстони хүн**, хамтаар нь **Эстоничууд** () гэнэ. Тэд фин-угор хэлний бүлгийн Эстони хэлээр хэлэлцдэг тул Балтын шадар Фин төрлийн ард түмэн юм. Эстоничууд Эстони улсын хүн амын 68.7%-ийг эзлэж, Эстони хэл тус улсын албан ёсны хэл юм. Эстони улс ЗХУ-аас 1991 онд тусгаар тогтносон юм. Эстони орныг ер нь Балтын орнуудын нэг гэж ойлгодог ч гэсэн Эстоничуудыг хэл яриагаараа Латви, Литва зэрэг Балт төрлийн хэлт ард түмэнтэй бус Финланд улсын олонх Финчүүдтэй ойр төрөл юм.

Эстонид 93 түм, дэлхийд бүгд 1.1 сая Эстони хүн байна. Тусгаар улсын олонх «ястан», «угсаатан» гэсэн ч гэсэн үнэмлэхүй олонх биш (68.7%, хажуугаар нь Оросууд 24%-ийг эзлэдэг), угаасаа харьцангуй цөөн учир монгол хэлнээ «үндэстэн» гэж хэлвэл болмооргүй санагдана. Ер нь 19-р зуунаас л улс үндэс гэх сэхээ орсон гэдэг.

Эстоничууд дэлхий дээр хамгийн бага шашин шүтдэг улс гэж хэлж болно.  Хүн амын 14% нь лютеран ба үнэн алдартны шашинтай ажээ.  

## Тэмдэглэл
## Эшлэл
Ангилал:Европ дахь угсаатан
Ангилал:Фин-Угор угсаатан
Унгар хэл

**Унгар хэл, Мажар хэл** (тус хэлээр '''' /мажяар нелв/ гэнэ) — Төв Европт суурьшсан Мажар угсаатны хэл. Төрөл гарлын хамаарлаар Урал язгуурын Фин-Угор салбарын Угор дэд салбарт багтдаг сондгойдуухан хэл юм. Энэ хэлний хамгийн ойрын хувилбарууд бол Ханты, Манси хэл юм.   

Унгар хэл бол агглютин хэл юм. Унгар бичгийн систем нь латин цагаан толгойн өргөтгөсөн хувилбар юм.   

18-р зуунд Унгарын хэсэг зохиолч Унгар хэлний үгсийн санг өргөжүүлж, шинэчилж эхлэв.   

## Хэлтний тоо, тархалт 
## Эш баримт, тайлбар 
Ангилал:Дан ганц хэл
Ангилал:Европын Холбооны албаны хэл

Ангилал:Урал язгуурын хэл
Ангилал:Австрийн хэл
Ангилал:Хорватын хэл
Ангилал:Чехийн хэл
Ангилал:Унгарын хэл
Ангилал:Румыны хэл
Ангилал:Словакийн хэл
Ангилал:Словенийн хэл
Ангилал:Сербийн хэл
Ангилал:Украины хэл
Эстони хэл

**Эстони хэл** (тус хэлээр '''' гэнэ) - Эстоничуудын хэл, Эстони улсын албан ёсны хэл. Бүгд 1.1 сая хэлэлцэгчтэй. Төрөл гарлаараа Урал хэлний язгуурын Фин төрлийн хэл гэгдэж, Фин хэлтэй ойр төрөл гэж үзэгдэнэ.

## Эх сурвалж 

Ангилал:Дан ганц хэл
Ангилал:Европын Холбооны албаны хэл
Ангилал:Фин язгуурын хэл
Ангилал:Эстонийн хэл
Ангилал:Латвийн хэл
Ангилал:Оросын хэл
Стивен Уорд

**Стивен Роберт Уорд** (, *1985 оны наймдугаар сарын 20-нд төрсөн*) нь Ирландын хөлбөмбөгчин юм.
## Эшлэл
Ангилал:1984 онд төрсөн
Ангилал:Ирландын хөлбөмбөгчин
Ангилал:Ирландын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:2012 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч
Ангилал:Ирландчууд
Гленн Уилан

**Гленн Дэвид Уилан** (; 1984 оны нэгдүгээр сарын 13-нд Дублин хотод төрсөн) — Ирландын хөлбөмбөгчин бөгөөд «Сток Сити» болон Ирландын шигшээд хагас хамгаалагчаар тоглодог.

## Замнал 
«Шеффилд Уэнсдей» багт 2004 онд чөлөөт тоглогчийн хувиар элсэж, эхний улиралдаа 41 тоглож 4 гоолдсон. Удалгүй «Уэнсдейн» ахлагчаар Уилан дэвшсэн.

Уилан «Сток Сити» багтай анх гурван жилээр гэрээлсэн ба 2008 оны хоёрдугаар сарын 2-нд «Кардифф Сити» багтай эхний тоглолтоо хийж байлаа. Уиланы анхны гоол «Кристал Пэласын» эсрэг 2008 оны дөрөвдүгээр сарын 7-нд орсон. Түүнийг 14 тоглолтонд оролцсон жил (2007/2008) «Сток» чемпионшипийн дэд байраар премьер лигт дэвшсэн түүхтэй.

## Шигшээ 
Ирландын шигшээд 2008 оны тавдугаар сарын 24-нд Сербийн эсрэг гараалжээ. 

## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
* Профайл - «Сток Сити»
* 
* 

Ангилал:Ирландын хөлбөмбөгчин
Ангилал:Ирландын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч
Ангилал:Манчестер Сити багийн тоглогч
Ангилал:Бери багийн тоглогч
Ангилал:Шеффилд Уэнсдей багийн тоглогч
Ангилал:Сток Сити багийн тоглогч
Ангилал:Ирландчууд
Ангилал:1984 онд төрсөн
Эйден Макгиди

**Эйден Макгиди** (, *1986 оны дөрөвдүгээр сарын 4-нд төрсөн*) нь Шотландад төрсөн Ирландын Бүгд Найрамдах Улсын шигшээ болон Оросын Спартак Москва багийн хагас хамгаалагч бөгөөд *Шотланд багаас хамгийн өндөр үнээр тоглогчийн гэрээ байгуулсан* буюу 9.5 еврогийн Орост очсон тоглогч билээ.

Ангилал:1986 онд төрсөн
Ангилал:Ирландын хөлбөмбөгчин
Ангилал:2012 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч
Ангилал:Ирландчууд
Ангилал:Их Британийн хүн
Робби Кин

**Роберт Дэвид "Робби" Кин** (, *1980 оны долоодугаар сарын 8-нд төрсөн*) нь Ирландын хөлбөмбөгчин юм.

Ангилал:1980 онд төрсөн
Ангилал:Ирландын хөлбөмбөгчин
Ангилал:2012 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч
Ангилал:Ирландчууд