open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Фабиан Лустенбергер

**Фабиан Лустенбергер** (; 1988|тавдугаар сарын 2-нд]] Небикон хотод төрсөн) — Швейцарын хөлбөмбөгчин бөгөөд Германы «Херта» болон Швейцарын шигшээд хагас хамгаалагчаар тоглодог.

2007 оны наймдугаар сард Бундеслигийн «Херта» багт 1.5 сая еврогоор элссэн. Анхны жилдээ лигт 24 гараалсан Лустенбергер 2007 оны арванхоёрдугаар сард анхны бөмбөгөө оруулж байжээ. 

## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
* Профиль на сайте «Герты» 
* 
* Профиль на *Fussballdaten* 

Ангилал:Швейцарын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч
Ангилал:Люцерн багийн тоглогч
Ангилал:Херта багийн тоглогч
Ангилал:Швейцарчууд
Ангилал:1988 онд төрсөн
Өгөгдлийн дэлгүүр

**Өгөгдлийн дэлгүүр** () нь өгөгдлийн агуулах системд хэрэглэгчдийн өгөгдөлд хандах давхарга юм. Өгөгдлийн дэлгүүр нь тодорхой бизнесийн шугам юм уу эсвэл багт чиглэсэн өгөгдлийн агуулахын дэд олонлог буюу нэг хэсэг юм. Өгөгдлийн агуулах нь аж ахуйн нэгжийн нэгдсэн мэдээллийн агуулах бол, гөгдлийн дэлгүүр нь өгөгдлийн агуулахын нэг хэсэгт хамааралтай. Байгууллага аж ахуй нэгжүүд нь мэдээллийн агуулахад мөн дэлгүүр байгуулдагийн учир нь мэдээллийн сангуудад байгаа мэдээллүүд нь олоход хүндрэлтэй байдагт оршино. Мэдээллийн агуулах байгуулсанаар илүү хялбар хурдан болдог. Мөн өгөгдлийн сан нь өдөрт сая сая мэдээлэл боловсруулах хэрэгтэй байдгаас, хүссэн мэдээллээ авахад урт хугацаа орох нь элбэг тохиолддог бэрхшээлүүдийн нэг юм. Бизнесийн ажил гүйлгээний мэдээллийн сан нь шинэчилхэд зориулагдсан бол, өгөгдлийн агуулах буюу дэлгүүрүүд нь зөвхөн уншигдахаар байдаг. Өгөгдлийн агуулах нь том бүлэг бүртгэлд холбогдоход зориулагдсан юм.Өгөгдлийн дэлгүүр нь хэрэглэгчдийг мэдээллээ зэрэг харах боломжийг олгодгоос гадна тодорхой мэдээллийг тусад нь харах боломжтой байдаг. Өгөгдлийн дэлгүүр нь байгууллагын доторх аж ахуйн нэгж журам, үйл явцын үзүүлэлтийг тусгасан үндсэндээ өгөгдлийн агуулахын хураангуй, илүү төвлөрсөн хувилбар юм. Өгөгдлийн дэлгүүр бүр нь тодорхой бизнесийн үйл ажиллагаа, эсвэл бүс нутагт зориулагдсан байна. Энэ мэдээлэлийн дэд хэсэг нь олон, эсвэл аж ахуйн нэгжийн үйл ажиллагааны газар бүр тархсан байж болно. Өгөгдлийн дэлгүүрийг бие даасан олон аж ахуйн нэгжийн хэрэгцээг хангах зорилгоор ашиглах нь нийтлэг байдаг.
Шуугиангүй кодчилох теорем

**Шуугиангүй кодлох теорем гэж юу вэ?**

Эх үүсвэрээс мэдээллийг хэрхэн үр дүнтэй дамжуулахад үүсвэрийн тодорхойгүй байдалд үндсэн хязгаарлалтыг өгдөг. 
Энэ нь кодлогдсон үгийн дундаж уртыг багасгадаг. Үүсвэрээс гарч байгаа үгийн цацалтын магадлалаас хамаарч кодлогдсон 
үгийн уртын хүлээгдсэн утга багасах юм.

ƒ : W → ∑*   гэсэн m ширхэг  үгүүдийг агуулсан  W,
 кодлогдсон үгүүд ба тэдгээрийн урт   авъя. 
Эх үүсвэрээс гарах  үг тус бүрийн магадлалыг гэж үзвэл

Кодлогдсон үгийн дундаж урт нь  байна.

**Теорем:**
Х нь санах ойгүй үүсгүүр бөгөөд түүний тодорхойгүй байдал H(X) юм. 
Тэмдэгт мөр рүү нэгэн утгатайгаар задрах код ƒ : W → ∑*  нь ∑ (|∑| > 1)  цагаан толгойн олонлогоос үүснэ. 
Уг цагаан толгойн олонлог ∑ (|∑| > 1) нь нөхцлийг хангах дундаж урттай  байх ёстой. 
Үүнээс нөхцлийг хангах ямар нэг ƒ кодлолт оршин байна.   
Тодорхойгүй байдал нь томъёологдоно.

Тайлбар: Шуугиангүй гэдэг нь ямар нэг алдаагүй гэж үзэж байгаа.

**Хэрэглээ**

Шуугиангүй кодлох теорем нь мэдээллийн илүүдлийг багасгаж, өгөгдлийг шахан дамжуулах хурдыг нэмэгдүүлэхэд хэрэглэгддэг. Өгөгдлийг шахахад ямар нэг математик загвар хэрэгтэй. Claude Shannon 1948 онд математикийн хүрээнд өгөгдлийн шахах загварыг тогтоосон.
	
**Жишээ:**

Үүсвэрээс ¼ магадлалтай **cat**, 1/8 магадлалтай **dog**, 1/8 магадлалтай **elephant**, ½  магадлалтай **zebra** үгүүдийг авъя. 
Кодын цагаан толгой  ∑={0,1}, f  кодлогдсон үгүүд нь дараах байдлаар тодорхойлогдсон
f(‘cat’) = ‘011’
f(‘dog’) = ‘01’
f(‘elephant’) = ‘0’
f(‘zebra’) = ‘111’
Кодлогдсон үгийн дундаж уртыг тодорхойльё.
Дундаж урт = P(‘cat’) • урт(f(‘cat’)) + P(‘dog’) • урт(f(‘dog’)) + P(‘elephant’) • урт(f(‘elephant’)) + P(‘zebra’) • урт(f(‘zebra’)) = P(‘cat’) • урт(‘011’) + P(‘dog’) • урт(‘11’) + P(‘elephant’) • урт(‘0’) +
P(‘zebra’) • урт(‘111’)  = P(‘cat’) • 3 + P(‘dog’) • 2 + P(‘elephant’) • 1 + P(‘zebra’) • 3 = ¼ • 3 + 1/8 •2 + 1/8 • 1 + 1/2 •3 = 21/8 = 2.625
Уг кодчилол нь 2.625 дундаж урттай 
Тэмдэглэхэд үүсвэрийн үгүүдийн урт энэ тооцоололд нөлөөлөхгүй.
|∑| - төгсгөлөг элементтэй ∑ олонлогийн элементийн тоо.
Ангилал:Мэдээллийн онол
Ангилал:Кодын онол
Ангилал:Математикийн теорем
Ангилал:Өгөгдөл
Өгөгдлийн сангийн схем

**Өгөгдлийн сангийн схем** () гэж өгөгдлийн сангийн системийн бүтцийг өгөгдлийн санг удирдах системийн ойлгох формал хэлээр илэрхийлснийг хэлнэ.

Хамааралт өгөгдлийн сангийн хувьд схем нь хүснэгт (tables), талбар (fields), харилцан хамаарал (relationships), харагдац (views), индекс (indexes),  багцууд (packages), процедур (procedures), функц (functions), queue дараалал (queues), триггер (triggers), төрөл (types), sequence дараалал (sequences), materialized views, синоним (synonyms), өгөдлийн сангийн холбоос (database links), директори (directories), XML схем (XML schema) гэх мэтийг агуулдаг.

Ангилал:Өгөгдлийн менежмент
Ангилал:Өгөгдлийн загварчлал
Лука Россеттини

**Лука Россеттини** (; 1985 оны тавдугаар сарын 9-нд Падуя хотод төрсөн) — Италийн хөлбөмбөгчин бөгөөд «Кальяри» багт хамгаалагчаар тоглодог.

## Замнал 
2012 оны долоодугаар сарын 1-нд «Кальяри» багт 1.5 сая еврогоор элссэн. 2014 оны арванхоёрдугаар сарын 18-нд «Ювентус» багтай лигт таарахад (**1**:3) Россеттини «Кальяри» дахь анхны бөмбөгөө оруулав.

## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
* Профайл - Сиена
* Профайл - gazzetta

Ангилал:Италийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч
Ангилал:Падова багийн тоглогч
Ангилал:Сиена багийн тоглогч
Ангилал:Кальяри багийн тоглогч
Ангилал:Италичууд
Ангилал:1985 онд төрсөн
Тарик Блэк

**Тарик Бернард Блэк** (; 1991 оны арваннэгдүгээр сарын 22, Теннесси, Мемфис) — Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд НБА-гийн «Лос-Анжелес Лейкерс» багийн довтлогч.  

## Замнал 
2014 оны наймдугаар сарын 27-нд «Хьюстон Рокетс» багтай гэрээлсэн. 2014 оны арванхоёрдугаар сарын 3-нд «Мемфис Гриззлистэй» тоглоход (**105**:96) Блэк 10 оноо, 11 самбараар анхны дабл-даблаа бүртгүүлсэн ба Дуайт Ховардын бэртэлтэй байх үед төв хамгаалалтанд өөрийгөө сайтар харуулж байв. 2014 оны арванхоёрдугаар сарын 26-нд бүрэлдэхүүнээс хасагдаж, 28-ны өдөр «Лос-Анжелес Лейкерст» нэгдсэн.
## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
*Намтар - Канзас
*Намтар - Мемфис

Ангилал:НБА-гийн тоглогч
Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн довтлогч
Ангилал:Хьюстон Рокетс багийн тоглогч
Ангилал:Лос-Анжелес Лейкерс багийн тоглогч
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1991 онд төрсөн
Системийн дизайн

**Системийн дизайн** тодорхой шаардлагыг хангасан гэдэг нь тухайн систем нь архитектур, бүрэлдэхүүн, модулиудыг, интерфейс, мэдээллийг тодорхойлох үйл явц юм. Системийн дизайн бүтээгдэхүүний хөгжил нь системийн онолын хэрэглээ гэж ойлгож болох юм. Системүүд нь дүн шинжилгээ хийх журам, тогтолцоо архитектур болон инженерийн системийн зарим давхцах байна. Бүтээгдэхүүний хөгжлийн өргөн хүрээтэй сэдэв "бүтээгдэхүүний хөгжил нь нэг арга болгон маркетинг, дизайн, үйлдвэрлэлийн хэтийн хольцтой," Хэрэв дараа нь зураг төслийн маркетингийн мэдээлэл авч, бүтээгдэхүүний загварыг бий болгох үйлдэл үйлдвэрлэсэн байх ёстой.  Тиймээс мэдээллийн дизайн нь  тодорхойлох, хэрэглэгчийн заасан шаардлагыг хангах тогтолцоог хөгжүүлэх үйл явц юм.

**Архитектур загварын** 

Системийн Архитектур загварын бүтэц, зан, энэ систем нь илүү санал бодлыг тодорхойлдог систем архитектурын зураг төсөлд онцолсон байдаг.

**Логик загвар**

Системийн логик загвар нь системийн мэдээллийн урсгал, орц, гарцыг нь хийсвэр төлөөлөл хамаарна. Энэ нь бодит системийн хэт хийсвэр (заримдаа график) загварыг ашиглан, загварчлал ашиглан хийсэн байна. Систем нь зураг төслийн хүрээнд багтана. Логик загвар ER диаграмм, өөрөөр хэлбэл аж ахуйн нэгж харилцаа диаграмм орно.

**Бодит дизайн** 

бодит дизайн нь системийн бодит орц гарцын үйл явцад хамрагдана. Энэ нь датанууд хэрхэн системрүү ордог хэрхэн үйл ажиллагаагаа явуулдаг хэрхэн баримтжуулах болон жинхэн гэдгийг нотлох хэрхэн бодит дизайнд харуулна. Дараах системийн шаардалга шийдэгдсэн байна. 

1. Орцын хэрэгцээ 

2. Гарцын хэрэгцээ 

3. Хадаглах хэрэгцээ 

4. Үйл явцын хэрэгцээ 

5. Системийн удирдлага болон нөөцлөх эсвэл сэргэлт 

Гэхдээ нөгөө нэг талаас бодит системийн хэсэг дараах 3 дэд бүлгүүдэд хуваагдаж болно.
 
1. Хэрэглэгчийн дизайн солилцуулагч (интерфэйс) 

2. дизайны мэдээлэл 

3. Дизайны үйл явц 

Хэрэглэгсийн интерфэйс дизайныг систэмд хэрхэн мэдээлэл нэмэх хэрхэн системийг тэдэнд буцаан мэдээллийг танилцуулахыг авч үзнэ. Мөн хэрхэн мэдээлэлийг төлөөлж хадгалж байгаа талаар авч үзнэ. Эцэст нь үйл явцын загвар өгөгдөл хэрхэн хаанаас яаж дамжин гарч орж ирж байгаа, аюулгүй байдлыг нь баттай хангасан эсвэл өөрчтлсөн нь тал дээр авч үздэг. Систем нь төслийн үе шатны төгсгөлд 3н дэд үүргийг тодорхойлсон баримт бичиг үйлдвэрлэж байгаа ба дараагийн үе шатад хэрэглэх боломжтой болсон.
Ангилал:Дизайн
Ангилал:Програм хангамжийн зохиомж
Ангилал:Системийн инженерчлэл
Даниеле Конти

**Даниеле Конти** (; 1979 оны нэгдүгээр сарын 9-нд Неттуно хотод төрсөн) — Италийн хөлбөмбөгчин юм. Одоо «Кальяри» багийн ахлагч бөгөөд багийн түүхэнд гараагаараа амжилт тогтоосон нэгэн. «Ромагийн» ахлагч асан Бруно Контигийн хүү, Андреа Контигийн дүү.

Анх 1999 оны зун «Кальярид» 2.5 сая лирээр элсэж, 4 жилээр гэрээлж байжээ.

## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
* 
* Профайл - figc.it
* Профайл - gazzetta.it

Ангилал:Италийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч
Ангилал:Рома багийн тоглогч
Ангилал:Херта багийн тоглогч
Ангилал:Италичууд
Ангилал:1979 онд төрсөн
Предраг Стоякович

**Предраг «Пежа» Стоякович** (; 1977 оны зургаадугаар сарын 9-нд ХБНСЮУ-ын Пожега хотод төрсөн) — Сербийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд 

Тэрбээр сүүлд «Даллас Маверикст» тоглохдоо НБА-д аваргалсан ба 2011 оны арванхоёрдугаар сарын 11-нд зодог тайлж байв. НБА-гийн гурван онооны шидэлтийн тэмцээнд хоёронтоо түрүүлэхдээ Европ тивээс анхдагч болж, улмаар 1,760 холын зайн шидэлт амжилттай гүйцэтгэсэнээрээ бүх цаг үеийн 7-рт эрэмбэлэгддэг. «Црвена Звезда», «ПАОК» багуудад алдаршсан Стояковичийг 1996 оны драфтын №14-өөр шалгарахад «Сакраменто Кингз» элсүүлсэн түүхтэй. 2000/01, 2001/02 онд 20.4 оноо, 5.8 самбар, 40.0 хувьтай холын зайн шидэлтээрээ 2001 онд Ахисан тоглогчийн сунгаанд аман хүзүүдэж, улмаар 2004 он хүртэл гурван удаа НБА-гийн бүх оддын тоглолтонд оролцжээ. «Кингз» 2002 онд плей-оффт шалгарч бүсийн шувтарга хүртэл давшихад Стоякович түлхүүрдсэн удаатай. Иймд 2014 оны арванхоёрдугаар сарын 16-нд 16 дугаарын өмсгөлийг нь мөнхөлжээ. 

«Индиана Пэйсерс», «Нью-Орлеан Хорнетс», «Торонто Рэпторс» багуудад тоглоод «Даллас Маверикст» ирсэн юм. 2006 оны арваннэгдүгээр сарын 14-нд «Шарлотт Хорнетсийн» эсрэг 42 оноо авахдаа дараалан 20 ба түүнээс дээш оноо авсан НБА-гийн түүхэн дэх анхны тоглогчоор тэмдэгдэгдэв.

Тэр Югославын шигшээд 2001 оны ЕАШТ болон 2002 оны ДАШТ-д түрүүлсэн амжилтаараа Европын шилдэгээр шалгарч түүхэнд *Пежа* хочоороо мөнхөрсөн гавъяатан билээ.

## Лавлах холбоос 
## Цахим холбоос 
* Профайл - NBA
* Үзүүлэлт - www.basketball-reference.com

Ангилал:Серби ба Монтенегрогийн шигшээ багийн сагсан бөмбөгчин
Ангилал:Сербийн сагсан бөмбөгчин
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн жижиг довтлогч
Ангилал:НБА-гийн тоглогч
Ангилал:Црвена Звезда багийн тоглогч (сагсан бөмбөг)
Ангилал:ПАОК багийн тоглогч (сагсан бөмбөг)
Ангилал:Индиана Пэйсерс багийн тоглогч
Ангилал:Нью-Орлеан Хорнетс багийн тоглогч
Ангилал:Сакраменто Кингз багийн тоглогч
Ангилал:Даллас Маверикс багийн тоглогч
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн дэлхийн аварга
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн европын аварга
Ангилал:Бүх оддын тоглолтонд оролцогч
Ангилал:2000 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Серби ба Монтенегрогийн олимпын оролцогч
Ангилал:Грекийн хүн
Ангилал:Югославчууд
Ангилал:Сербичүүд
Ангилал:1977 онд төрсөн
Дрис Мертенс

**Дрис Мертен** (; 1987 оны тавдугаар сарын 6-нд Лёвен хотод төрсөн) — Бельгийн хөлбөмбөгчин бөгөөд Италийн «Наполи» болон Бельгийн шигшээд тоглодог.

2011 оны зургаадугаар сарын 28-нд Эредивизийн «ПСВ» баг 13 сая еврогоор элсүүлсэн юм. Тэнд анхны улиралдаа лигийн 33 тоглолтонд 21 гоолджээ.

«Наполи» түүнийг 2013 оны зургаадугаар сарын 16-нд элсүүлсэн бөгөөд 9.5 сая евро зарцуулсан гэжээ. Анхны улиралдаа лигийн 33 тоглолтонд 11 гоолдсон байна.

2014 оны ДАШТ-д амжилттай оролцсон.

## Лавлах холбоос 
## Гаднын холбоос 
* Албан ёсны цахим хуудас
* Профайл - «ФК Утрехт» 
* Профайл - «Эредивиз» 
* Үзүүлэлт - «Voetbal International» 

Ангилал:Бельгийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч
Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч
Ангилал:Ээндрахт Аалст багийн тоглогч
Ангилал:АГОВВ багийн тоглогч
Ангилал:Утрехт багийн тоглогч
Ангилал:ПСВ багийн тоглогч
Ангилал:Наполи багийн тоглогч
Ангилал:Бельгичүүд
Ангилал:1987 онд төрсөн
Програмын алдаа

**Програмын алдаа** буюу **Програм хангамжийн алдаа** (, эсвэл зүгээр **Баг / Bug** ч гэдэг) нь аливаа програмыг хэвийн бус буюу төлөвлөгдөөгүй байдлаар ажиллахад хүргэх програм хангамжийн зохиомж, хөгжүүлэлт, эсвэл үйл ажиллагааны үед гаргасан алдаа юм. Алдааг засах үйл явцыг **дебаг** () гэнэ.

Ихээхэн хэмжээний алдаанууд агуулсан эсвэл үйл ажиллагаандаа ноцтойгоор саад болдог алдаануудийг алдаатай програм () гэдэг. Програм дахь алдаануудийг нарийвчилвал алдааны, доголдлын, эвдрэлийн, асуудлын, саад тотгор, өөрчлөлтийн мэдээллүүд гэх мэтчилэн голдуу танигддаг.

Зарим алдаанууд програмын үйл ажиллагаанд маш багахан нөлөөтэй ба удаан хугацаагаар илрэхгүй байдаг. Илүү ноцтой алдаанууд нь програмыг гацаах юмуу эвдэх нөлөөтэй бөгөөд системийн цоорхойг үүсгэх алдаа нь системийн аюулгүй байдалд сөргөөр нөлөөлдөг.
Элфрид Пейтон

** Элфрид Пейтон, бага** (; 1994 оны хоёрдугаар сарын 22, Луизиана, Гретна) — Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд НБА-гийн «Орландо Мэжик» багт холбон тоглогчоор тоглодог.
## Замнал
Коллежийн IV дамжаанд 19.2 оноо, 5.9 дамжуулалт, 6.0 самбар, 2.3 таслалт дунджилсан Пейтон 2014 оны зургаадугаар сарын 26-нд драфтын №10-аар «Орландо Мэжик» багт хуваарилагдаж, долоодугаар сарын 2-нд гэрээлсэн.

Пейтон 2015 оны нэгдүгээр сарын 16-нд «Мемфис Гриззлисийн» эсрэг (**96**:106) улирлын дээд 22 оноо, 12 дамжуулалтаа бүртгүүлсэн ба дорнод бүсээс «шинэ оддын I шигшээд» багтав. 2015 оны гуравдугаар сарын 18-нд «Даллас Мавериксийн» эсрэг (**102**:107) 15 оноо, 12 дамжуулалт, 10 самбараар анхны трипл-даблаа хийсэн. Залгуулаад гуравдугаар сарын 20-нд «Портленд Трэйл Блэйзерсийн» эсрэг (**111**:104) 22 оноо, 10 самбар, 10 дамжуулалтаар трипл-дабл хийж багийн түүхэнд «рүүки» Антуан Уокерийн 1997 онд тогтоосон амжилтыг давтав.
## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
* Намтар - Луизиана

Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин
Ангилал:НБА-гийн тоглогч
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн холбон тоглогч
Ангилал:Орландо Мэжик багийн тоглогч
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1994 онд төрсөн
Циклоалкан

**Циклоалкан** (полиметил нүүрс ус, нафтен, циклан, циклопарафи) цагираган хэлхээ бүхий нүүрс ус. 1883 онд нефтийн нэгдлээс илрүүлсэн.

Физик шинж: 
Хэвийн нөхцөлд (С3 — С4) — хий, (С5 — С16) — шингэн, С17 —хойш хатуу бодис . Буцлах, хайлах температур нь алканаас өндөр. Усанд уусахгүй. Атомын тоо нэмэгдэх тусам буцлах хайлах температур ихсэнэ.

Ангилал:Бодисын бүлэг
Демарре Кэрролл

**Демарре ЛаЭдрик Кэрролл** (; 1986 оны долоодугаар сарын 27-нд Алабама мужийн Бирмингем хотод төрсөн) — Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд Үндэсний сагсан бөмбөгийн холбооны «Атланта Хокс» багт довтлогчоор тоглодог.

## Замнал 
2012 оны хоёрдугаар сарын 8-нд «Юта Жаз» багтай гэрээлэв.

2013 Оны наймдугаар сарын 3-нд «Атланта Хокстой» гэрээлсэн.

2014 оны хоёрдугаар сарын 22-нд «Нью-Йорк Никсийн» эсрэг (**107**:98) хувийн дээд 24 оноог 6 самбар, 2 таслалтын хамт авав.

## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
*Албан ёсны цахим хуудас
*Профайл - espn.go.com
*Профайл - NBA.com

Ангилал:1986 онд төрсөн
Ангилал:НБА-гийн тоглогч
Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн жижиг довтлогч
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн хүчний довтлогч
Ангилал:Мемфис Гриззлис багийн тоглогч
Ангилал:Хьюстон Рокетс багийн тоглогч
Ангилал:Денвер Наггетс багийн тоглогч
Ангилал:Юта Жаз багийн тоглогч
Ангилал:Атланта Хокс багийн тоглогч
Ангилал:Америкчууд
Фабио Борини

**Фабио Борини** (; 1991 оны гуравдугаар сарын 29-нд Бентивольо хотод төрсөн) — Италийн хөлбөмбөгчин бөгөөд «Ливерпүүл» багт довтлогчоор тоглодог.

Италийн «Болоньягаас» Английн «Челсигийн» академид элсэж, 2009 онд мэргэжлийн гараагаа эхэлсэн Борини «Суонси Сити», Италийн «Рома» багуудад 2011-2012 онд зээлээр тоглоод 2012 оны долоодугаар сарын 9-нд «Ливерпүүлтэй» албан ёсоор нэгдсэн билээ. Тухайн үед «Ливерпүүлд» нэгдэх үед зээлсэн «Рома» нь лигт 9 гоолдсон ирээдүйтэй довтлогчийг 13.3 сая еврогоор авах хүсэлтэй байсан ч шигшээн анд Марио Балотеллигийн нөлөөгөөр очоогүй ажээ. Улмаар 2013/2014 онд « Сандерленд» багт зээлээр 40 тоглолтонд 10 гоол оруулжээ.

Италийн шигшээн 17,19, 21 насны багуудад ахлагчаар тоглож байгаад 2012 оны хоёрдугаар сарын 29-нд АНУ-ын эсрэг нөхөрсөг тоглоход дебютэлж байв. 2012 оны ЕАШТ-д сэлгээгээр оролцсон.

## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
* Профайл - «Челси»
* Профайл - УЕФА
* Профайл - ESPN Soccernet

Ангилал:Италийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Италийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч
Ангилал:Челси багийн тоглогч
Ангилал:Суонси Сити багийн тоглогч
Ангилал:Рома багийн тоглогч
Ангилал:Ливерпүүл багийн тоглогч
Ангилал:Сандерленд багийн тоглогч
Ангилал:Италичууд
Ангилал:1991 онд төрсөн
Миши Бачуай

**Миши Бачуай Тунга** (; 1993 оны арваннэгдүгээр сарын 2-нд Брюссель хотод төрсөн) — Конго гаралтай Бельгийн хөлбөмбөгчин бөгөөд Францын «Олимпик Марсель» багт довтлогчоор тоглодог.

Бачуай 6 сая еврогоор «Олимпик Марсельд» элсэж, 2014 оны зургаадугаар сарын 26-нд гэрээлжээ.

## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
* Профайл - Soccerway
* Профайл - Стандард Льеж
* Профайл - Transfer Market

Ангилал:Бельгийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч
Ангилал:Стандард Льеж багийн тоглогч
Ангилал:Олимпик Марсель багийн тоглогч
Ангилал:Бельгичүүд
Ангилал:1993 онд төрсөн
Идрисса Гейе

**Идрисса Гана Гейе** (, 1989 оны есдүгээр сарын 26-нд Дакар хотод төрсөн) — Сенегалийн хөлбөмбөгчин бөгөөд «Лилль» болон Сенегалийн шигшээд хагас хамгаалагчаар тоглодог.

## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
* Үзүүлэлт - The Irish Times 

Ангилал:Сенегалын хөлбөмбөгчин
Ангилал:Сенегалын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч
Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч
Ангилал:Лилль багийн тоглогч
Ангилал:Сенегалчууд
Ангилал:1989 онд төрсөн
Зэвсэгт хүчин

**Зэвсэгт хүчин** нь засгийн газрын удирдлагад захирагддаг цэргийн байгууллага юм.

## Мөн үзэх
*Арми
*Зэвсэгт хүчний бүтэц
*Цэргийн цол

## Ишлэл
Зэвсэгт хүчний бүтэц

## Хуурай замын цэрэг 
## Агаарын цэргийн бүтэц 
Агаарын цэрэг нь ихэнх улсуудад байдаг бөгөөд тухайн улсын хүчин чадал, баримталдаг бодлого, гадаад, дотоод хүчин зүйлээс хамаарч цэргийн тоо, онгоц, техникийн тоо харилцан адилгүй байдаг. Гэсэн хэдий ч тэдгээр нь нэг эх үүсвэртэй учир, бүтэц зохион байгуулалт, албан тушаалтны цол нь ижил төстэй байдаг.  

## Мөн үзэх
*Арми
*Зэвсэгт хүчин

## Ишлэл
Ангилал:Зэвсэгт хүчин
Арми

**Арми** (латин. armare «зэвсэглэх») нь цэргийн Зэвсэгт хүчний түүхэн нэр. Монголд хуучин цэрэг, цэргийн хүч гэдэг байсан. Арми гэж үг гол төлөв байнгын цэрэгтэй болсон цагаас улс орнуудад хэрэглэх болсон.

## Мөн үзэх
*Зэвсэгт хүчний бүтэц
*Цэргийн цол

## Холбоос
Цэргийн цол

## Англи хэлт орнуудын цэргийн цол
## Мөн үзэх
*Арми
*Зэвсэгт хүчний бүтэц

## Эшлэл
Ангилал:Цэргийн цол
Лукаш Залуска

**Лукаш Залуска** (; 1982 оны зургаадугаар сарын 16-нд Высоке Мазовецке хотод төрсөн) — Польшийн хөлбөмбөгчин бөгөөд Шотландын «Селтик» болон Польшийн шигшээд хаалгачаар тоглодог.

Тэр Польшийн «Коронагаас» Шотландын «Данди Юнайтедад» 2007 оны тавдугаар сарын 30-нд хоёр жилийн гэрээгээр элссэн Залуска2008 онд Лигийн цомд аман хүзүүдэж, 2007—2009 онд лигийн 53 тоглолтонд 69 гоол алдсан үзүүлэлттэй өнгөрүүлжээ. Улмаар 2008 оны арванхоёрдугаар сарын 23-нд «Селтиктэй» гэрээлэхээр тохиролцож, 2009 оны зургадугаар сарын 1-нд албан ёсоор нэгджээ. Анхны тоглолтоо 2009 оны есдүгээр сарын 21-нд Лигийн цомд «Фалкиркийн» эсрэг (**4**:0) хийсэн. Лигийн цомд 2011, 2013 онд аваргалж, 2011/12, 2012/13, 2013/14 онд Шотландын аваргаар шалгарсан амжилттай.

Польшийн шигшээд 2009 оны зургадугаар сарын 9-нд Өмнөд Африкийн эсрэг анх гараалсан ба Артур Боруцын сэлгээ.

## Лавлах холбоос 
## Гаднын холбоос 
* 
* Профайл - «Селтик» 
* 
* 

Ангилал:Польшийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хаалгач
Ангилал:Рух Высоке Мазовецке багийн тоглогч
Ангилал:Легиа Варшав багийн тоглогч
Ангилал:Ягеллониа багийн тоглогч
Ангилал:Корона багийн тоглогч
Ангилал:Данди Юнайтед багийн тоглогч
Ангилал:Селтик багийн тоглогч
Ангилал:Польшууд
Ангилал:1982 онд төрсөн
Скотт Браун

**Скотт Браун** (; 1985 оны зургадугаар сарын 25-нд Данфермлин хотод төрсөн) — Шотландын хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч. Шотландын «Селтик», шигшээн ахлагчаар тоглодог.

## Замнал 
1999—2003 онд академид нь бэлтгэгдэж, мэргэжлийн гараагаа эхэлсэн «Хайберниандаа» 2002—2007 онд лигийн 110 тоглолтонд 13 гоолдсон Браун 4.4 сая доллараар «Селтикт» 2006/2007 оны улирал дуусахтай зэрэгцэн элсэж, наймдугаар сарын 5-нд «Килмарноктой» гоолгүй тэнцэхэд анх гараалжээ. 2010 оноос ахлагчаар дэвшсэн. Английн «Ньюкасл Юнайтедаас» түүнийг 6 сая фунтээр элсүүлэхээр хөөцөлдөж байсан ч байр сууриа нэгэнт олсон Брауныг 2011 оны арванхоёрдугаар сарын 3-нд гурван жилийн гэрээгээр «Селтик» уяж чаджээ.

2005 оны арваннэгдүгээр сард АНУ-ын эсрэг нөхөрсөг тоглолтонд сэлгээнээс анхны гараагаа хийсэн. Чех, Норвеги, Польштой тоглохдоо хожил авчирсан гоолуудыг тэр шигтгэж байжээ.  

## Амжилт 
;Багийн
 **«Хайберниан»**
* Шотландын лигийн цомын эзэн **(2)**: 2005/06, 2006/07

 **«Селтик»**
* Шотландын аварга **(4)**: 2007/08, 2011/12, 2012/13, 2013/14
* Шотландын цомын эзэн **(2)**: 2010/11, 2012/13
* Шотландын лигийн цомын эзэн: 2007/08
* Шотландын лигийн цомын дэд байр **(2)**: 2010/11, 2011/12

 **Шотландын шигшээ**
* Үндэстний цомын мөнгөн медаль: 2011
;Хувийн
* Шотландын шилдэг залуу тоглогч: 2007
* Шотландын шилдэг хөлбөмбөгчин: 2009
* Шотландын лигийн сарын шилдэг **(2)**: 2008 оны 10 сар, 2012 оны 1 сар

## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
* 
* Профайл - «Селтик» 
* 
* 

Ангилал:Шотландын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч
Ангилал:Хайберниан багийн тоглогч
Ангилал:Селтик багийн тоглогч
Ангилал:Шотландчууд
Ангилал:1985 онд төрсөн
Виржил ван Дейк

**Виржил ван Дейк** (; 1991 оны долдугаар сарын 8-нд Бреда хотод төрсөн) — Суринам гаралтай Нидерландын хөлбөмбөгчин бөгөөд Шотландын «Селтик» багт хамгаалагчаар тоглодог.

«Селтикт» 2.6 сая фунтээр ирсэн Ван Дейк 2013 оны зургадугаар сарын 21-нд дөрвөн жилээр гэрээлжээ. Улмаар «Росс Каунтийн» эсрэг дубльдэж, «Сент-Жонстоны» эсрэг мөргөсөн гоолоороо сарын шилдэгт нэрлэгдэж байв. Түүнчлэн өөрийн хамгаалалтын бүсэд 1,215 минут гоолын боломж нэвтрүүлээгүй амжилтаараа алдаршсан юм.

## Амжилт 
* Шотландын аварга: 2013/14

## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
* 
* Профайл - *Voetbal International* 

Ангилал:Нидерландын хөлбөмбөгчин 
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч
Ангилал:Гронинген багийн тоглогч
Ангилал:Селтик багийн тоглогч
Ангилал:Нидерландчууд
Ангилал:1991 онд төрсөн
Каан Айхан

**Каан Айхан** (; 1994 оны арваннэгдүгээр сарын 10-нд Германы Гельзенкирхен хотод төрсөн) — Туркийн хөлбөмбөгчин бөгөөд «Шальке 04» багт тоглодог.

Айхан Шальке 04» багтай 4 жилийн гэрээ 2013 оны арваннэгдүгээр сарын 4-нд байгуулсан.

## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
* Профайл - *Soccerway.com*
* 
* Профайл - *Fussballdaten.de* 

Ангилал:Туркийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч
Ангилал:Шальке 04 багийн тоглогч
Ангилал:Туркууд
Ангилал:Германы хүн
Ангилал:1994 онд төрсөн
Крис Коммонс

**Кристиан Аррон Коммонс** (; 1983 оны наймдугаар сарын 30-нд Английн Мэнсфилд хотод төрсөн), **Крис Коммонс** () — Шотландын хөлбөмбөгчин. Шотландын «Селтик» болон шигшээд харъяалалтай. Крис Английн «Сток Сити», «Ноттингем Форест» болон «Дерби Каунти» багуудад тоглож байв. 2008 онд шигшээд багтсан. 

## Замнал 
2011 оны нэгдүгээр сарын 28-нд «Селтиктэй» 3.5 жилийн гэрээ байгуулсан. 2013/2014 оны лигийн 36 тоглолтонд 27 гоолдсон Коммонс мэргэн буучаар шалгарч Шотландын хөлбөмбөгийн сэтгүүлчидийн холбооноос Шилдэг хөлбөмбөгчин шагналд хүрчээ.

## Амжилт 
 **«Селтик»**
* Шотландын аварга: 2011/12, 2012/13, 2013/14
* Шотландын цомын эзэн: 2010/11, 2012/13
* Шотландын лигийн цомын эзэн: 2010/11

 **Шотландын шигшээ**
* Үндэстний цомын мөнгө медаль: 2011

## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
* 
* Профайл - «Селтик» 
* 
* Профайл - worldfootball.net 
* 

Ангилал:Шотландын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч
Ангилал:Сток Сити багийн тоглогч
Ангилал:Ноттингем Форест багийн тоглогч
Ангилал:Дерби Каунти багийн тоглогч
Ангилал:Селтик багийн тоглогч
Ангилал:Шотландчууд
Ангилал:1983 онд төрсөн
Оросын царьт улс

**Оросын царьт улс** () нь Догшин Иван 1547 онд царь титэмтэй болсноос эхлэн эхлэн 1721 онд царь Их Пётр өөртөө *император* цол хүртээх хүртэл Орос Улсыг нэрлэж байсан албан ёсны нэр юм. Энэ үед Оросын хил Сибирийн өргөн уудам нутгийг эзлэж ихээхэн өргөжиж өнөөгийн газар нутгийн хэмжээнд хүрчээ. Коряк, чукча зэрэг Сибирийн цөөн хүн амтай үндэстнүүд чулуун зэвсгийн үеэсээ гараагүй байсан ч загасны арьсан хуяг, модон жад хэрэглэн оросын казак цэргүүдийн эсрэг газар нутгаа хамгаалахаар тулалдаж байв.

1551-1700 он хүртэл Орос улс жилд 35 мянган км2-аар өсчээ. Энэ үе нь Рурикчүүдээс Романовын гэр бүл хаант улс руу шилжих шилжилтийн үеийн үймээн самуун, Польш-Литвын хамтын нөхөрлөл, Швед, Османы эзэнт гүрэнтэй хийсэн дайн, Оросууд Сибирийг эзлэн авснаас 1689 онд засгийн эрхийг авсан I Пётрийн хаанчлалыг багтаасан болно. Мөн Царьт улсыг Оросын эзэнт гүрэн болгон өөрчилсөн. Оросын Умард дайны үеэр тэрээр томоохон шинэчлэл хийж, 1721 онд Шведийг ялсны дараа Оросын эзэнт гүрнийг тунхаглав.

## Мөн үзэх 
* Оросын түүх
* Оросын Хаант Улс

## Зураг

Файл:Russia 1533-1896.gif|1533-1896 онд Оросын хил өргөжин тэлсэн нь
Файл:Growth of Russia 1547-1725 true borders.png
File:Okarivermap.png|1500-1800 онд Оросын хил Ока голоос Хар тэнгис хүртэл тэлжээ
Image:Surikov Pokoreniye Sibiri Yermakom.jpg|*Ермак Сибирийг эзэлж буй нь*, Василий Суриковын зураг
File:Кожаный панцирь.jpg|Чукча, алеут, чугач, (алутиикчуудын загасны арьсан хуяг. Бөх бат байдлыг нь сайжруулахын тулд мод болон ясаар гадарлажээ
]]
File:Koryak armor.jpeg|Корякчуудын загасны арьсан хуяг


Ангилал:Азийн түүхэн улс
Ангилал:Европын түүхэн улс
Ангилал:Шинэ эриний түүхэн улс
Ангилал:1547 онд байгуулагдсан
Жеймс Форрест

**Жеймс Форрест** (; 1991 оны долдугаар сарын 7-нд Глазго хотод төрсөн) — Шотландын хөлбөмбөгчин бөгөөд «Селтик» болон Шотландын шигшээд довтлогчоор тоглодог.

2003—2010 онд академид нь бэлтгэгдсэн «Селтиктэйгээ» 2009 оны наймдугаар сарын 30-нд дөрвөн жилийн гэрээ байгуулсан. Тэрээр 2010 оны тавдугаар сарын 31-нд «Мотеруэллийн» эсрэг (**4**:0) дебютэлж, гоолдсон байна. 2011/2012 оны Шотландын лигийн бэлгэдлийн багт болон Шилдэг залуу тоглогчоор 7 гоол, 6 дамжуулалттай Форрест нэрлэгдэв. Алсын цохилтоороо гаршсан.

## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
* 
* Профайл - «Селтик» 
* 
* 

Ангилал:Шотландын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч
Ангилал:Селтик багийн тоглогч
Ангилал:Шотландчууд
Ангилал:1991 онд төрсөн
Амидо Бальде

**Амидо Бальде** (; 1991 оны тавдугаар сарын 16-нд Гвиней Бисаугийн Бисау хотод төрсөн) — Шотландын «Селтик» багаас Бельгийн «Васланд-Беверенд» зээлэгдсэн Португалын хөлбөмбөгчин.

## Замнал 
2013 оны зургадугаар сарын 13-нд «Селтиктэй» дөрвөн жилээр гэрээлсэн. Аваргуудын лигийн сонгонд «Клифтонвиллийн» эсрэг Жеймс Форрестийг сэлгэн дебютэлж байлаа.

## Амжилт 
**Багийн**

 **«Виториа Гимарайнш**
* Португалын цомын эзэн — 2012/2013

 **«Селтик»**
* Шотландын аварга: — 2013/2014

**Шигшээ**

 **Португал (20-)**
*  Залуучуудын ДАШТ — 2011

## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
* 
* Профайл - Soccerway
* Профайл - Zerozero
* 

Ангилал:Португалын хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч
Ангилал:Санта Клара багийн тоглогч
Ангилал:Бадахос багийн тоглогч
Ангилал:Серкль Брюгге багийн тоглогч
Ангилал:Виториа Сетубал багийн тоглогч
Ангилал:Селтик багийн тоглогч
Ангилал:Гвиней-Бисаучууд
Ангилал:Португалын хүн
Ангилал:1991 онд төрсөн
Берам Кайал

**Берам Кайал** (1988 оны тавдугаар сарын 2-нд Жадиа Макр хотод төрсөн) — Араб гаралтай Израилын хөлбөмбөгчин бөгөөд Шотландын «Селтик» болон Израилын шигшээд хагас хамгаалагчаар тоглодог.

14 настайгаасаа нутгийнхаа «Маккаби Хайфа» багийн академид элсэж, дөрвөн жил мэргэжлийн лигийн 92 тоглолтонд амжилттай оролцсон түүнтэй «Селтик» 2010 оны долоодугаар сарын 29-нд дөрвөн жилээр гэрээ байгуулжээ.

## Лавлах холбоос 
## Цахим холбоос 
* 
* Профайл - «Селтик» 
* 
* 

Ангилал:Израилын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч
Ангилал:Маккаби Хайфа багийн тоглогч
Ангилал:Селтик багийн тоглогч
Ангилал:Израилчууд
Ангилал:1988 онд төрсөн
Микаэль Лустиг

**Карл Микаэль Лустиг** (; 1986 оны арванхоёрдугаар сарын 13-нд Умео хотод төрсөн) — Шведийн хөлбөмбөгчин бөгөөд Шотландын «Селтик» болон Шведийн шигшээд хамгаалагчаар тоглодог.

2011 оны арваннэгдүгээр сарын 23-нд «Селтикт» элсэхээр тохиролцож, 2012 оны нэгдүгээр сарын 1-нд албан ёсоор нэгдсэн. Анхны тоглолтоо гуравдугаар сарын 3-нд «Абердиний» эсрэг (1:1) хийж, 2012 оны есдүгээр сарын 1-нд «Хайбернианы» эсрэг (2:2) гоолдсон.

Шведийн шигшээд 2008 оны нэгдүгээр сард АНУ-ын эсрэг анх гараалж, 2011 оны гуравдугаар сард Молдавын эсрэг (**2**:1) гоолдож байв. Евро-2012 тэмцээнд оролцов.

## Амжилт 
 **«Селтик»**
* Шотландын аварга: 2011/12, 2012/13, 2013/14
* Шотландын цомын эзэн: 2012/13

## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
* 
* 
* 
* Профайл - *Weltfussball*

Ангилал:Шведийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Шведийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч
Ангилал:Умео багийн тоглогч
Ангилал:Сундсвалль багийн тоглогч
Ангилал:Русенборг багийн тоглогч
Ангилал:Селтик багийн тоглогч
Ангилал:Шведүүд
Ангилал:1986 онд төрсөн
Ли Гриффитс

**Ли Гриффитс** (; 1990 оны наймдугаар сарын 20-нд Эдинбург хотод төрсөн) — Шотландын хөлбөмбөгчин бөгөөд «Селтик» болон Шотландын шигшээд довтлогчоор тоглодог. 2012/2013 онд лигийн 36 тоглолтонд 23 гоолдож амжилттай тоглосон түүнийг шилдэгээр шалгаруулж байлаа. Тэрээр «Вулверхэмптон», «Ливингстон», «Данди» болон «Хайберниан» багуудад тоглож байгаад 2014 оны нэгдүгээр сарын 31-нд дөрвөн жилээр элссэн.

## Амжилт 
;Багийн
; «Данди»
* Шотландын цомын эзэн: 2009/10

; «Хайберниан»
* Шотландын цомын дэд байр (2): 2012, 2013

;Хувийн
* Шотландын лигийн сарын шилдэг тоглогч (2): 2012 оны найман сар, февраль 2013
* Шотландын лигийн оны шилдэг тоглогч: 2013
* Сэтгүүлчидийн холбооны саналаархи Шотландын шилдэг тоглогч: 2013
* Тоглогчидын холбооны саналаархи Шотландын шилдэг залуу тоглогч: 2013
* Шотландын сарын шилдэг залуу тоглогч (6): 2008 оны гурван сар, 2008 оны найман сар, 2009 оны гурван сар, 2009 оны есөн сар, 2009 оны арван сар, 2010 оны арваннэгэн сар

## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
* Профайл - «Вулверхэмптон» 
* 

Ангилал:Шотландын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч
Ангилал:Ливингстон багийн тоглогч
Ангилал:Данди багийн тоглогч
Ангилал:Вулверхэмптон Уондерерс багийн тоглогч
Ангилал:Хайберниан багийн тоглогч
Ангилал:Селтик багийн тоглогч
Ангилал:Шотландчууд
Ангилал:1990 онд төрсөн
Зул сарын баярын эвлэрэл

thumb|350px|Зул сарын баярын эвлэрэл, Герман ба Английн цэргүүд хамт, Германы талын фото зураг
thumb|350px|Зул сарын баярын эвлэрэлийн дурсгалд зориулсан модон загалмай, Бельгийн Иперн
Дэлхийн I дайны үед 1914 оны 12 сарын 24-ны Зул сарын баярын үдэш Английн ба Германы хоорондоо дайтагч талуудын нийт 100 000 орчим цэргүүд түр эвлэрч бүтэн оройжингээ ба дараа өдөр нь хамтарч Зул сарын баярыг тэмдэглэжээ. (Герман. Weihnachtsfrieden; Англ.Christmas truce) Тэр үеэр Германы цэргүүд нуувчиндаа сүлд мод чимэглэж лаа асааж Зул сарын ёслолын дуу дуулхад Английн цэргүүд баярынхаа дууг дуулж эсрэг талын цэргүүд нэг нэгэнтэйгээ мэндчилж бэлэг солилцож эхэлжээ. Хоорондоо байлдаж байсан цэргүүд нэг нэгэндээ тамхи, хүнс, архи зэргийг бэлэглэж зарим газар цэргүүд хоорондоо хөл бөмбөг хүртэл тоглож байжээ. Фронтын завсрын бүсэд тэр орой гал бүрэн зогсч 30км гаруй фронтын зурваст Зул сарын баярыг өмнөх өдөр нь хоорондоо дайтсан цэргүүд хамтарч тэмдэглэсэн юм. 

1914 оны залуус хувцасны товч цуглуулдаг нэг нэгэнтэйгээ солилцдог хоббитой байжээ. Эвлэрэлийн өдөр хоёр талын цэргүүд нэг нэгэнтэйгээ хувцасныхаа товчыг солилцож, нэгэн үсчин герман цэрэг англи цэргийн үсийг засч өгч, фронтын завсрын бүсэд хаягдсан амь үрэгдсэн цэргийн цогцсуудыг талууд хамтарч оршуулж маш онцгой үйл явдал болжээ. 

## Эвлэрлийн 100 жилийн ойн хөлбөмбөгийн тоглолт
2014 оны 12 сард Их Британы армийн хөлбөмбөгийн баг Германы армийн хөлбөмбөгийн багтай нөхөрсөг тоглолт хийж Зул сарын баярын хөлбөмбөгийн тоглолтын 100 жилийн ойг тэмдэглэжээ. 

## Бичлэг
*Зул сарын баярын эвлэрэл баримтат кино
*Эвлэрлийн 100 жилийн ойн хөлбөмбөгийн тоглолт Англи ба Германы армийн хөлбөмбөгийн багууд 2014-12 сар

Ангилал:Дэлхийн нэгдүгээр дайны өрнөд фронт
Ангилал:Зул сарын баяр
Ангилал:Шашин
Ангилал:Энхтайван
Ангилал:Герман-Их Британийн харилцаа
Ангилал:1914 он
Александр Тонев

**Александр Антонов Тонев** (; 1990 оны хоёрдугаар сарын 3-нд Елин-Пелин хотод төрсөн) — Болгарын хөлбөмбөгчин бөгөөд Английн «Астон Вилла»-аас Шотландын «Селтик»-т зээлэгдсэн хагас хамгаалагч. Болгарын шигшээд харъяалалтай.

Шигшээн Стилиян Петровоор «Астон Вилла»-тай холбогдон 2013 оны зургадугаар сарын 7-нд гэрээлсэн Тонев 2013/2014 онд 17 тоглолтонд оролцсон ба 2014 оны наймдугаар сарын 11-нд «Селтик»-т улирал тоглохоор зээлийн гэрээ байгуулав.

Тонев Болгарын шигшээд Уэльсийн эсрэг (**0**:1) 2011 оны аравдугаар сарын 11-нд анх тоглосон. 2013 оны гуравдугаар сарын 22-нд Мальтийн эсрэг 2014 оны ДАШТ-ий сонгонд хет-трикдсэн.

## Амжилт 
; ЦСКА Софи
*  «А» лигийн аварга (1): 2007/08
*  Болгарын цомын эзэн (1): 2010/11
*  Болгарын супер цомын эзэн (1): 2008

## Лавлах холбоос 
## Цахим холбоос 
* 
* 

Ангилал:Болгарын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч
Ангилал:ЦСКА Софи багийн тоглогч
Ангилал:Сливен багийн тоглогч
Ангилал:Лех багийн тоглогч
Ангилал:Астон Вилла багийн тоглогч
Ангилал:Селтик багийн тоглогч
Ангилал:Болгарын хөлбөмбөгийн улсын аварга
Ангилал:Шотландын хөлбөмбөгийн улсын аварга
Ангилал:Болгарчууд
Ангилал:1990 онд төрсөн
Йон Гвидетти

**Йон Альберто Гуидетти** (; 1992 оны дөрөвдүгээр сарын 15-нд Стокхольм хотод төрсөн) — Итали гаралтай Шведийн хөлбөмбөгчин бөгөөд Английн «Манчестер Сити» багаас Шотландын «Селтикт» зээлэгдсэн довтлогч. 

2008 онд Шведийн «Броммапойкарнагаас» «Манчестер Ситид» элссэн Гуидетти «Бёрнли», «Фейеноорд», «Сток Сити» багуудад зээлэгдэж байгаад 2014 оны есдүгээр сарын 4-нд «Селтикт» 2014/2015 онд зээлээр тоглохоор гэрээлэв. «Фейеноордод» 2011/2012 онд лигийн 23 тоглолтонд 20 гоолдож гялалзахын хамт багаа аман хүзүүдүүлж байв.

## Лавлах холбоос 
## Цахим холбоос 
*   
* Профайл - imscouting.com 
* Мэдээлэл 

Ангилал:Шведийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч
Ангилал:Броммапойкарна багийн тоглогч
Ангилал:Манчестер Сити багийн тоглогч
Ангилал:Бернли багийн тоглогч
Ангилал:Фейеноорд багийн тоглогч
Ангилал:Сток Сити багийн тоглогч
Ангилал:Селтик багийн тоглогч
Ангилал:Шведүүд
Ангилал:1992 онд төрсөн
Таана

**Таана** - (), ()

Сонгинолог иш тус бүр гадна талаараа хуучин үлдэгдэл улаан хүрэн өнгийн угларгаар хучигдаж хамгаалагдах бөгөөд хэд хэдэн ургамал хамтран хэсэг товх маягийн  хатуу дэгнүүл үүсгэнэ. Таана 10-20см өндөр ургамал. Сонгинолог ишийн доод хэсэгт хөрсөнд булагдан оршиж, түүнээс хэвтээ чиглэлээр үндэслэг иш гарна. Үндэслэг ишнээс саглагар дагавар үндэс үүснэ. Сонгиноны үнэр амт бүхий нарийн цоор навчтай. Цагаан ягаан цэцгүүдээс бүрдсэн энгийн шүхэр баг цэцэг үүснэ.

Таана ердийн хур бороотой жилд анхны борооны дараа 5-р сарын эхний хагасаас ургаж, 7-р сард цэцэглэнэ. Хүйтэрмэгц шарлаж хатаад хэврэг болж, салхи малын хөлд үрэгдэн үндсэн дээр хадгалагдахгүй.
Элсэнцэр, хөвсгөр элсэнцэр, тоосорхог болон шаргал хүрэн хөрстэй налуу хажуу, тэгш талаар ургана.

## Ашигласан эх сурвалж 
Г.Эрдэнэжав, Г.Балдандорж, С.Тусивахын - БНМАУ-ын тэжээлийн голлох ургамлын өнгөт альбом 1 - 1974 - хуудас 97

Ангилал:Ургамал
Ангилал:Монголын ургамлын аймаг
Ангилал:Таана (зүйл)
Хаш (Өгэдэй хааны хүү)

**Хаш** бол Өгэдэй хааны тав дахь хүү юм. Түүний нэрийг анх өгөхдөө Хашин буюу Тангуд улсын нэрийг өгчээ. Сүүлд том болоод бор дарсанд орсноос нэрийг нь Хаш хэмээн солиод, Хашин улсыг Тангуд гэж нэрлэхээр болсон аж. Хаш нь Хайду, Төмөрбулаг гэх хөвүүдтэй байсан. Ууган хүү Хайду нь хожим 1265-1301 оны үед Өгэдэйн угсааныхныг захирч, Их Юань гүрэнтэй удаан хугацаанд буюу насан эцэс болтлоо дайтаж байв.

## Гэр бүл
* Эцэг: Өгэдэй хаан
* Эх: Дөргэнэ хатан

Ах дүүс:

# Гүюг хаан
# Хүдэн ноён
# Хүчү ноён
# Харачар ноён
# Хадан ван
# Мэлиг тайж
# Сорхохан бэхи (гүнж)
# Алажин бэхи

Хүүхдүүд:
* Ууган хүү: Хайду хан 
* Бага хүү: Төмөрбулаг тайж

Ангилал:Өгэдэйн удам
Ангилал:Боржигин
Ангилал:Иx Монгол Улсын зэвсэгт хүчний хүн
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1215 онд төрсөн
Ангилал:13-р зуунд өнгөрсөн
Узбекистаны нуурын нэрс

]]
]]
**Узбек орны** зарим **нуурын нэрийг** жагсаан бичив:

* Айдар нуур
* Акчакол нуур
* Арал тэнгис
* Арнасай нуур
* Аязкала нуур
* Батакол нуур
* Бахт нуур
* Денгизкуль
* Жылтырбас нуур
* Каратерен нуур
* Курбанкуль
* Сарыгамыш нуур
* Тудакуль нуур
* Тузкан нуур
* Чарвак нуур
* Шабыркуль
Адам Мэттьюз

**Адам Жеймс Мэттьюз** (; 1992 оны нэгдүгээр сарын 13-нд Суонси хотод төрсөн) — Уэльсийн хөлбөмбөгчин бөгөөд Шотландын «Селтик» болон Уэльсийн шигшээд хамгаалагчаар тоглодог. 

2011 оны хоёрдугаар сарын 25-нд «Селтиктэй» урьдчилсан тохиролцоонд хүрсэнээр долдугаар сарын 1-нд дөрвөн жилээр гэрээлжээ.

## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
* 
* Профайл - «Селтик» 
* 
* Профайл - worldfootball.net 
* Профайл - footballdatabase.eu 
* Адам Мэттьюз - Уэльсийн хөлбөмбөгийн холбоо 
* 

Ангилал:Уэльсийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч
Ангилал:Кардифф Сити багийн тоглогч
Ангилал:Селтик багийн тоглогч
Ангилал:Уэльсчүүд
Ангилал:1992 онд төрсөн
Жорж Бойд

**Жорж Иан Бойд** (; 1985 оны аравдугаар сарын 2-нд Чатем хотод төрсөн) — Британы хөлбөмбөгчин бөгөөд Английн «Бернли» болон Шотландын шигшээд хагас хамгаалагчаар тоглодог.

2007—2013 онд 297 тоглолтонд оролцож 75 бөмбөг оруулсан «Питерборо Юнайтедийн» шилдэг хагас хамгаалагч Бойд «Ноттингем Форест», «Халл Сити» багууд дамжсаар 2014 оны есдүгээр сарын 1-нд «Бернлитэй» гурван жилээр гэрээлсэн.

## Амжилт 
;Багийн

 **Питерборо Юнайтед:**
* Хоёрдугаар байр:
** Лиг 2 **(1)**: 2007/08
** Лиг 1 **(1)**: 2008/09
* Плей-оффын ялагч:
** Лиг 1 **(1)**: 2010/11

 **Халл Сити:**
* Хоёрдугаар байр:
** Чемпионшип **(1)**: 2012/13

;Хувийн
* Английн хөлбөмбөгийн лигийн бэлгэдлийн багт нэрлэгдсэн **(2)**: 2007/08, 2008/09

## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
* 
* 
* Профайл - national-football-teams.com 
* Профайл - «Бернли» 

Ангилал:Шотландын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч
Ангилал:Чарльтон Атлетик багийн тоглогч
Ангилал:Стивениж багийн тоглогч
Ангилал:Питерборо Юнайтед багийн тоглогч
Ангилал:Ноттингем Форест багийн тоглогч
Ангилал:Халл Сити багийн тоглогч
Ангилал:Астон Вилла багийн тоглогч
Ангилал:Шотландчууд
Ангилал:1985 онд төрсөн
Узбекистаны гол мөрний нэрс

Узбекистаны гол мөрний нэрс:

* Аксарсай гол
* Амударья
* Ангрен гол
* Карадарья
* Карасу гол
* Каратаг гол
* Нарын гол
* Кашкадарья гол
* Сох гол
* Сурхандарья гол
* Сырдарья
* Чаткал гол
* Чирчик гол
* Зеравшан гол


Ангилал:Азийн гол мөрөн
Узбекистаны уул нурууны нэрс

*Аделунг уул (4301 м)
*Бештор уул (4299 м)
*Хазрет-Султан (4643 м), хуучнаар *Коммунист намын 22-р их хурлын оргил*
*Гиссарын нуруу
*Пскемийн нуруу
*Зеравшаны нуруу
*Талас Ала-Тоогийн нуруу
*Туркестаны нуруу
*Их Чимган (3309 м)
Оросын өөртөө засах муж

Одоогийн Орос улсад өөртөө засах муж ганц бий. Холбооны 83 махбодын нэг болно.
* Еврейн өөртөө засах муж

center

## Мөн үзэх
*ЗХУ-ын өөртөө засах муж
Ардын зураач

**Монгол Улсын Ардын Зураач** цол нь Хүндэт Цолны хамгийн дээд нь болох Ардын Зүтгэлтэн цолны нэг нь юм.

Монгол Улсын Ардын Зураач цолыг Ардын Их хурлын Тэргүүлэгчдийн 1962 оны 12 дугаар сарын 24-ний 217 дугаар зарлигаар бий болгожээ. Дүрслэх урлагийн гарамгай бүтээл туурвин гаргаж, дүрслэх урлагийн боловсон хүчнийг бэлтгэхэд онцгой хувь нэмэр оруулсан хүмүүст уг цолыг хүртээж байхаар зарлигт заасан байна. Монгол Улсын Ардын Зураач цолын анхныхыг Монголын урчуудын эвлэлийн хорооны зураач Ү.Ядамсүрэн, Хөгжим бүжгийн дунд сургуулийн багш, зураач О.Цэвэгжав нар 1965 онд хүртжээ.

## Бусад Ардын Зүтгэлтэн цол
* Монгол Улсын Ардын Жүжигчин
* Монгол Улсын Ардын Уран Зохиолч
* Монгол Улсын Ардын Багш
* Монгол Улсын Ардын Эмч

## Мөн үзэх 
* Ардын Зураачдын жагсаалт
Ардын Жүжигчин

**Монгол Улсын Ардын Жүжигчин** цол нь Хүндэт Цолны хамгийн дээд нь болох Ардын Зүтгэлтэн цолны нэг нь юм. **"МУАЖ"** буюу "** АЖ"** гэж товчлон хэрэглэнэ.

Анх БНМАУ-ын Улсын Бага хурлын Тэргүүлэгчдийн 1941 оны 53 дугаар тогтоолоор бий болгожээ. 1942 онд “Сүхбаатар” кино бүтээхэд уг киноны уран сайхны хэд хэдэн гол дүрд чадварлаг тоглож, урлагийн өндөр амжилт гаргасан БНМАУ-ын Гавьяат Жүжигчин Ц.Цэгмид БНМАУ-ын анхны Ардын Жүжигчин цолыг хүртсэн байна. Удаахь шагналыг "Урлаг уран сайхны үйл хэргийг хөгжүүлэхэд өндөр амжилт гаргасан" учир 1945 онд БНМАУ-ын УГЗ Э.Оюун авчээ.

## Бусад Ардын Зүтгэлтэн цол
* Монгол Улсын Ардын Зураач
* Монгол Улсын Ардын Уран Зохиолч
* Монгол Улсын Ардын Багш
* Монгол Улсын Ардын Эмч

## Мөн үзэх 
* Ардын жүжигчдийн жагсаалт
Ардын Уран Зохиолч

**Монгол Улсын Ардын Уран Зохиолч** цол нь Хүндэт Цолны хамгийн дээд нь болох Ардын Зүтгэлтэн цолны нэг нь юм.

Монгол Улсын ардын уран зохиолч цолыг Ардын Их хурлын Тэргүүлэгчдийн 1979 оны 01 дүгээр сарын 02-ны 01 дүгээр зарлигаар бий болгосон байна. Тус улсын утга зохиолыг хөгжүүлэх үйлст олон жил идэвх зүтгэл, үр бүтээлтэй ажиллаж, уран бүтээлийн гарамгай амжилт гаргасан Монголын зохиолчдын эвлэлийн гишүүн зохиолч, яруу найрагч, утга зохиол судлагч, шүүмжлэгчдийг шагнаж байхаар уг зарлигт заажээ. Анхныхыг нь 1986 онд Төрийн 3 удаагийн шагналт, XX зууны манлай соён гэгээрүүлэгч, эрдэмтэн, зохиолч Ц.Дамдинсүрэн хүртжээ.

## Бусад Ардын Зүтгэлтэн цол
* Монгол Улсын Ардын Жүжигчин
* Монгол Улсын Ардын Зураач
* Монгол Улсын Ардын Багш
* Монгол Улсын Ардын Эмч

## Мөн үзэх 
* Ардын Уран Зохиолчдын жагсаалт
Ардын Багш

**Монгол Улсын Ардын Багш** цол нь Хүндэт Цолны хамгийн дээд нь болох Ардын Зүтгэлтэн цолны нэг нь юм.

Монгол Улсын Ардын Багш цолыг Ардын Их хурлын Тэргүүлэгчдийн 1981 оны 07 дугаар сарын 30-ны 281 дүгээр зарлигаар бий болгожээ. Ардын Багш цолыг хүртээх дүрэмд өсвөрийн үеийг сурган хүмүүжүүлэх, мэргэжлийн боловсон хүчин бэлтгэх, ардын боловсрол, сурган хүмүүжүүлэх ухааныг хөгжүүлэх үйл хэрэгт гарамгай гавьяа байгуулсан багш, сурган хүмүүжүүлэгчид уг цолыг олгоно гэж заажээ. Энэ цолын анхныхыг УБДС-ийн багш Г.Батсүх 1981 онд хүртжээ.

## Бусад Ардын Зүтгэлтэн цол
* Монгол Улсын Ардын Жүжигчин
* Монгол Улсын Ардын Уран Зохиолч
* Монгол Улсын Ардын Зураач
* Монгол Улсын Ардын Эмч

## Мөн үзэх 
* Ардын Багш нарын жагсаалт


Ангилал:Монголын одон ба хүндэтгэлийн медаль
Ардын Эмч

**Монгол Улсын Ардын Эмч** цол нь Хүндэт Цолны хамгийн дээд нь болох Ардын Зүтгэлтэн цолны нэг нь юм.

Монгол Улсын Ардын Эмч цолыг Ардын Их хурлын Тэргүүлэгчдийн 1981 оны 07 дугаар сарын 30-ны 281 дүгээр зарлигаар бий болгожээ. Монгол Улсын Ардын Эмч цолыг анагаах ухааныг хөгжүүлэх, түүний шинэхэн ололт, тэргүүн туршлагыг ажилдаа байнга нэвтрүүлэн, эмчилгээ, үйлчилгээний чанар, урьдчилан сэргийлэх ажлын үр нөлөөг дээшлүүлж, эрүүл энх аж төрөх ёсыг хэвшүүлэхийн төлөө уйгагүй тэмцэж, хүн амын эрүүл мэндийг хамгаалах үйлсэд гарамгай гавьяа байгуулсан хүний эмч нарт олгож байхаар уг цолыг хүртээх дүрэмд заажээ. Ардын эмч цолын анхныхыг Анагаах ухааны хүрээлэнгийн эрдэм шинжилгээний ажилтан, Улаанбаатар хотын Клиникийн Төв Эмнэлгийн гэрлийн зөвлөх эмч Р.Пүрвээ хүртсэн байна.

## Бусад Ардын Зүтгэлтэн цол
* Монгол Улсын Ардын Жүжигчин
* Монгол Улсын Ардын Уран Зохиолч
* Монгол Улсын Ардын Багш
* Монгол Улсын Ардын Зураач

## Мөн үзэх 
* Ардын эмч нарын жагсаалт
Intel

**Intel Corporation** нь Калифорни мужийн Санта Кларад төв байртай америкийн үндэстэн дамнасан корпораци юм. Энэхүү корпораци нь орлогоороо дэлхийд хамгийн томд тооцогдох хагас дамжуулагчийн чип үйлдвэрлэгч билээ. Мөн ихэнх персонал компьютерт ашиглагддаг х86 цуврал микропроцессорийн бүтээгч юм.


Ангилал:Хөрөнгийн биржид бүртгэлтэй аж ахуйн нэгж
Ангилал:NASDAQ-100-ийн аж ахуйн нэгж
Ангилал:1968 онд байгуулагдсан
Лукаш Юткевич

**Лукаш Айзек Пол Юткевич** (; 1989 оны гуравдугаар сарын 28-нд Саутхемптон хотод төрсөн) — Английн хөлбөмбөгчин бөгөөд «Бернли» багт довтлогчоор тоглодог. Өвөө болон эмээ Польш, Ирландчууд байв.

Юткевич «Мидлсбро» багаас «Болтонд» зээлэгдээд Премьер лигийн «Бернли» багт 2.25 сая фунтээр элсчээ.

## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
* Профайл - «Мидлсбро»
* 
* 

Ангилал:Английн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч
Ангилал:Суиндон Таун багийн тоглогч
Ангилал:Эвертон багийн тоглогч
Ангилал:Плимут Аргайл багийн тоглогч
Ангилал:Хаддерсфилд Таун багийн тоглогч
Ангилал:Мотеруэлл багийн тоглогч
Ангилал:Ковентри Сити багийн тоглогч
Ангилал:Мидлсбро багийн тоглогч
Ангилал:Бернли багийн тоглогч
Натаниэл Чалоба

**Натаниэл Ньакие Чалоба** (; 1994 оны арванхоёрдугаар сарын 12-нд Фритаун хотод төрсөн) — Сьерра-Леоне гаралтай Английн хөлбөмбөгчин бөгөөд «Челсид» данстай «Бернлигийн» хамгаалагч.

## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
* 
* 
* Профайл - *Chelseafc.com* 
* Профайл - *Thefa.com* 
* Профайл - *Fifa.com* 

Ангилал:Английн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч
Ангилал:Уотфорд багийн тоглогч
Ангилал:Ноттингем Форест багийн тоглогч
Ангилал:Мидлсбро багийн тоглогч
Ардын Зүтгэлтэн

**«Монгол улсын ардын зүтгэлтэн»** — нэгэн төрлийн Монгол улсын хүндэт цол юм. 

## Зүйл 
* Монгол улсын ардын жүжигчин
* Монгол улсын ардын зураач
* Монгол улсын ардын уран зохиолч
* Монгол улсын ардын багш
* Монгол улсын ардын эмч гэсэн таван зүйл байна.

## Түүх
Монгол Улсын Ардын Зүтгэлтэн цол хүртэгсдэд цолны тэмдэг, үнэмлэх, мөнгөн шагнал гаргуулдаг бөгөөд тэмдгийг Ардын Их хурлын Тэргүүлэгчдийн 1975 оны 06 дугаар сарын 14-ний 124 дүгээр зарлигаар баталжээ.


Ангилал:Монголын одон ба хүндэтгэлийн медаль
Аюурзанын Долгор

**Аюурзанын Долгор** (1955 оны 7-р сарын 1-нд Төв аймгийн Баянцагаан суманд төрсөн) — Монголын дуурийн дуучин. Монгол улсын Ардын жүжигчин (2005) Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар (2025)

## Боловсрол
1970-1973 онд Сэлэнгэ аймгийн Алтанбулагийн ХАА-н техникум,

1976-1984 онд ЗХУ-ын Свердловск /өнөөгийн Екатеринбург/ хотын Уралын Хөгжмийн дээд Сургууулийг дуулаачийн мэргэжлээр суралцаж төгссөн.

## Ажилласан байдал
1973-1975 онд Төв аймгийн Соёлын ордонд жүжигчин, 1984-2012 онд УДБЭТ-т гоцлол дуучнаар ажилласан. 

СУИС-ийн дуулах ур зүйн тэнхимийн багш. СУИС-д А.Долгор нь Итали, ОХУ, Солонгос, Япон, Чех зэрэг улсуудад айлчлан тоглож, дэлхийн шилдэг театруудын тайзнаа дуулж, гадаадын үзэгчдээс өндөр үнэлэлт авч байсан.

## Амжилт
1988 онд Ц.Нацагдорж “Үүлэн заяа” дуурийн гол дүрийг чадварлаг бүтээсний учир Соёлын яам, МУАХ-ны шилдэг дүрийн шагналыг авчээ. 

1993 онд МУГЖ, 2005 онд МУАЖ цол хүртсэн.
## Бүтээсэн дүр 
* Ж.Бизегийн «Кармен» — *Кармен* (1984)
* Х.Билэгжаргалын «Ламбугайн нулимс» —  *эх* (1986)
* Ж.Верди “Риголетто” — Мадделена 1986 онд
* Т.Хренников “Шуурганаар” — Аксинья 1987 онд
* П.И.Чайковский “Евгений Онегин” — Ольга 1988 онд
* Ц.Нацагдорж “Үүлэн заяа” — цурхай 1988 онд
* Ж.Верди “Отелло” — Эмилия 1989 онд
* Ж.Пуччини “Чио Чио Сан” — Сузуки 1991 онд
* В.А.Моцарт “Увидаст лимбэ” —2-р хатагтай 1993 онд
* Д.Жанчив “Хөх торгон дээл” — 1994 онд
* Ж.Верди “Трубадур” — Азучена 1994 онд
* Ц.Нацагдорж “Гэсэр” — Арлунгоо 1995 онд
* Ж.Россини “Севилийн үсчин” — Розина 1998 онд
* Л.Мөрдорж “Хөхөө Намжил” — Алтайн дагина 1999 онд
* Г.Пүрэвдорж “Дэлхий ээжийн төрсөн өдөр” — Дэлхий ээж 2002 онд
* Д.Лувсаншарав “Хар Хорум” — Будлан 2002 онд
* Отто Николай “Виндзорын овжин авхай нар” — 2002 онд
* Б.Шарав “Чингис хаан” — Өэлүн ээж
* Ж.Верди “Аида” — Амнерис 2012 он
“Аргалд явсан ээж”, “Эр хүн”, “Зүүдний хайртай нутаг”, “Аав ээж хоёр”, “Бодлын цагаан хун” зэрэг түүний дуулсан сайхан дуунууд одоо хэр нь үнэ цэнээ алдаагүй. Анх 1991 онд “Морин хуур” наадамд яруу найрагч Б.Амгалан гуайн үгийг нь бичсэн “Бодлын цагаан хун” дуугаараа тэргүүн байр эзэлж, А.Долгор гэх дуучин ард түмний хайртай дуучин болж байсан билээ.

Ангилал:Дуурийн дуучин
Ангилал:Соёл урлагийн их сургуулийн багш
Ангилал:Монголын дуучин
Ангилал:Нийтийн дуучин
Ангилал:Ардын Жүжигчин (Монгол)
Ангилал:Гавьяат Жүжигчин (Монгол)
Ангилал:Уралын хөгжмийн их сургуулийн төгсөгч
Ангилал:Баянцагааны (Төв) хүн
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1955 онд төрсөн