open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Далайн түвшнээс дээш өндөр

т газар дахь Бэдуотер хотгор, далайн түвшнээс доош 85,5 метр гүнд оршдог]]
**Далайн түвшнээс дээш өндөр** нь ярианы хэллэгт хэрэглэх газар зүйн өндрийн хэмжээс юм. Тэг түвшнээр голцуу далайн түвшний онолын дунджийг авах бөгөөд үүнийг нэг бол тэнгисийн эрэгт байрлах хэмжилтийн цэгүүдээс хэмжсэн хэмжилтээр эсвэл тодорхойлолтоор тогтоодог. Тэг цэгийг нэг л тогтоох ба үүнээс хойш бодит далайн түвшнээс зарчмын хувьд хамааралгүй болно. Улс бүр харилцан адилгүй өндрийн тодорхойлолтыг ашигладаг.

Далайн түвшин бол үнэмлэхүй (*абсолют*) өндрийн хэмжээ.

Ангилал:Газар зүйн нэр томьёо
Амитабх Баччан

**Амитабх Баччан** нь (англ. Amitabh Bachchan, хинди अमिताभ बच्चन, 1942 онд төрсөн) Энэтхэгийн иргэний дээд шагналын эзэн, Болливудын хамгийн алдартай од, жүжигчин, продюссер, телевизийн алдартай хөтлөгч хүн юм. 

## Намтар 
Амитабх Баччан нь 1942 оны 10 сарын 11-нд Энэтхэг улсын Уттар Прадеш мужид, алдартай яруу найрагч Хариванш Рай Баччан болон нийгмийн идэвхтэн тэмцэгч Тежи Баччан нарын хүү болон мэндэлжээ. 

1969 онд "Саат Хинди" кинонд анхны дүрээ бүтээв. Үүнээс хойш Амитабх Баччан нь 180 гаруй кинонд дүр бүтээсэн бөгөөд олон арван шагналын эзэн болжээ. 

Амитабх Баччан нь ердөө 1970-аад онд асар их нэр хүндтэй болсон. 

1973 онд жүжигчин Жаяа Бхадаритай гэр бүл болжээ. Тэр гэргийг Жаяа Бхадаритай хамт олон арван бүтээлд хамтран тогложээ. 

1975 онд "Шолей Дивар" кинонд тоглосон нь Энэтхэгийн хамгийн алдартай кинонуудын нэг болов. 

2018 онд Амитабх Баччан төрсөн нутгийнхаа фермийн аж ахуй эрхэлдэг 1398 хүний 560 мянга гаруй ам.долларын өрийг төлсөн тухай Ройтерс агентлаг болон CNN суваг мэдээлж байжээ. 

## Цахим холбоос 
Болливудын дэлхийн хамгийн баян 20 жүжигчин

Ангилал:Энэтхэгийн кино жүжигчин
Ангилал:Хүндэт легионы гишүүн (офицер)
Ангилал:Падма Вибхушан одон шагналтан
Ангилал:Падма Бхушан одон шагналтан
Ангилал:Падма Шри шагналтан
Ангилал:Их Британийн их сургуулийн хүндэт доктор
Ангилал:Аллахабадын хүн
Ангилал:Энэтхэгчүүд
Ангилал:1942 онд төрсөн
Хамгаалагч (хөлбөмбөг)

**Хамгаалагч** (англ. defender) — Хөлбөмбөгийн багийн гишүүдээс хамгаалалтын үүрэгтэйгээр тоглохоор тусгайлан бэлтгэгдсэн тоглогч. Хөлбөмбөгийн тоглолтын үед хаалгач ба хагас хамгаалагч хоёрын дунд тоглох бөгөөд ихэвчлэн өөрийн талын талбайн хагаст, торгуулийн цохилтын талбайд тоглодог. Хамгаалагчийн үндсэн зорилго нь эсрэг талын тоглогч нарыг доволгооо хийж, бөмбөгтэй ажиллан хаалганд ойртож цохилт хийж, бөмбөг оруулах боломжийг хааж, гол оруулахгүй байх.

Ангилал:Хөлбөмбөгийн тоглогчийн байрлал
Ангилал:Хөлбөмбөгийн нэр томьёо
Бямбын Дагвадорж

**Бямбын Дагвадорж** (1944 онд төрсөн) нь Монгол Улсын хүний гавьяат эмч, анагаах ухааны доктор, профессор юм.

## Намтар 
Б.Дагвадорж нь 1944 онд Говь-Алтай аймгийн Наран, одоогийн Халиун сумын нутаг Минций хэмээх газар төрсөн. 1952-1954 онд Наран сумын бага сургуульд, 1954-1962 онд Алтай хотын арван жилийн сургуульд суралцан, 1967 онд Анагаах ухааны дээд сургуулийг Хүний их эмч мэргэжлээр төгссөн. 1984 онд Анагаах ухааны докторын зэрэг хамгаалсан. 1967-1973 онд Алтай хотын Нэгдсэн эмнэлэгт дотрын их эмч, тасгийн эрхлэгчээр, 1973-2000 онд Анагаах ухааны дээд сургуульд багш, тэнхимийн эрхлэгчээр ажиллаж байгаад 2000 оноос Элэг эмнэлгийн захирал, зөвлөх эмчээр ажиллаж байна. Б.Дагвадорж Югослав улсын Белград, ЗХУ-ын Москва, Болгарын Софи, Японы Нагоя, Тайландын Бангкок хотын анагаах ухааны их сургуулиудын эмнэлгүүдэд мэргэжил дээшлүүлсэн. 1990 онд Ардын Их Хурлын депутатаар сонгогдон Монгол Улсын Үндсэн Хуулийг батлалцсан эмч юм.

## Гавьяа шагнал 
Б.Дагвадоржийн хөдөлмөр зүтгэлийг төрөөс өндрөөр үнэлж Ардын хувьсгалын ойн медалиуд, Эрүүлийг хамгаалахын болон Ардын боловсролын тэргүүний ажилтан цол, тэмдэг, Хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийн одонгоор, 2002 онд Монгол Улсын Хүний гавьяат эмч цолоор тус тус шагнасан. Элэгний өвчин судлалаар олон жил ажиллан "Элэгний Дагвадорж" гэсэн эрхэм алдрыг ард түмнээсээ хүртсэн. Дагвадорж эмч өнөөдөр ч хүн ардынхаа эрүүл энхийн манаанд зогсож, Монголын хоол боловсруулах эрхтэн судлагч эмч нарын нийгэмлэгийн тэргүүн, Эрүүлийг хамгаалахын ерөнхий мэргэжилтэн, зөвлөхийн албанд зүтгэсээр байна.

Ангилал:Монголын эмч
Ангилал:Хөдөлмөрийн Гавьяаны Улаан Тугийн одон шагналтан (Монгол)
Ангилал:Хүний гавьяат эмч
Ангилал:Халиуны хүн
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1944 онд төрсөн
Чимэддоржийн Түвшин

**Чимэддоржийн Түвшин** нь Монголын драмын урлагийн найруулагч юм. Улсын Драмын Эрдмийн Театрын найруулагчаар ажилладаг тэрбээр 1968 онд Улаанбаатар хотод төрсөн. 1992-1996 онд СУИС-д УГЖ, дэд профессор Л.Лхасүрэнгийн удирдлагад суралцаж найруулагчийн мэргэжлээр төгссөн. 2011 онд Алтан гадас одонгоор шагнагдсан.

## Уран бүтээл 
### Найруулагчаар ажилласан жүжгүүд 
*Т.Габбе " Үнсгэлжин " (1998)
*В.Шекспир " Зуны шөнийн зүүд " (2000)
*Д.Оюунсүрэн " Намайг битгий уучил " (2001)
*Ф.Вебер " Чиний эхнэр минийх, миний эхнэр минийх " (2003)
*Ш.Гүрбазар " Дурлахгүйгээр үнсэлцье " (2005)
*Д.Энхболдбаатар " Амьдрал чиний төлөө " (2007)
*В.Шекспир " Эндүүрлийн паян " (2007)
*Софокл " Эдип жүжиг " (2008)
*Ө.Батэрдэнэ “Чи өөрийгөө таних уу?” (2008 )   
*Д.Мөнхтуяа " Битгий яваач " (2009 )
*П.Баярсайхан “Хүн гөрөөс ”  ( 2009 ) 
*В.Красногоров " Солиотой жүжиг " (2010)
*В.Красногоров " Яаж амьдрах юм бэ? " (2010)                      
*Ч.Түвшин " Юу хүсээд байгаагаа мэдэх үү? " (2010)
*С.Михалков " Бардам туулай " (2012)
*Ю,О,Нил " Тамын дурлал " (2012)
*Джоани Родари “ Чипполинод тохиолдсон адал явдал “ (2012)
*Д.Содномдаржаа " Норовын намтар " 2013
*Н.Мандал " Шидэт шүүр " (2013)
*Г.Оюутцэцэн “ Бурхан чамайг уучлаг ”  (2013 )  
*Л.Флитчер " Уучлаарай та дугаар андуурч " (2014)
*Ш.Гүрбазар " Жаргаагүй нар " (2015)
*Э.Оюун " Би эндээс явахгүй " (2016)
*К.Людвиг " Оддын өвчин " (2018)

### Найруулагчаар ажилласан жүжгүүд 
Б.Лхагвасүрэн " Атга нөж " (2007 )

### Ассистент найруулагчаар ажилласан жүжгүүд 
Б.Цогнэмэх " Тэнгэрийн хүү " ( 2012)

В.Шекспир " Ромео Жульетта 2 " (2014)

В.Шекспир " Гамлет " (2015)

### Туслах найруулагчаар ажилласан жүжгүүд 
*Ю.О.Нил " Тамын дурлал " (1996)
*В.Шекспир " Ромео Жульетта " (1996)
*С.Жаргалсайхан " Хаан түүх II " (1996)
*Н.Ганхуяг " Энхтуул буюу дурлалын паян " (1997)
*Н.Коляда " Ижил хүйстэн " (1997)
*Т.Уйлямс " Хүслийн трамвай " (1997)
*Б.Лхагвасүрэн " Тамгагүй төр " (1998)
*Т.Вертебейкер " Манай сайхан эх орон " (1999)
*А.Грин " Аранзал дарвуулт хөлөг онгоц " (2000)
*А.П.Чехов " Цахлай " (2001)
*В.Шекспир " Ричард ван III " (2001)
*С.Жаргалсайхан " Хаан түүх III " (2001)
*Л.Птушкина " Үхэхийн хооронд " (2003)
*Д.Данзанравжаа " Саран хөхөө " (2004)
*Ч.Ганхуяг " Эр хүн болгож өгөөч " (2005)
*Д.Мэндсайхан " Ээжээ"  (2006)
*Р.Куни, Ж.Чепмен “ Эцсийн	зогсоол зөвхөн чи “ (2013)  
*Дарио Фо “ Чөлөөт хос ” (2014)

## Гавьяа шагнал
*2001 онд Соёлын тэргүүний ажилтан цол тэмдэг
*2009 онд “Эдип” жүжгээр “Гэгээн Муза” наадмын Шилдэг жүжгийн Гранпри шагнал
*2013 онд “Чиполинод тохиолдсон адал явдал” жүжгээр “Гэгээн Муза” наадмын шилдэг найруулагч
*2014 онд “Норовын намтар” жүжгээр “Гэгээн Муза” наадмын шилдэг найруулагч
*2011 онд Алтан гадас одон
*2021 онд Урлагийн гавъяат зүтгэлтэн

Ангилал:Монголын театрын найруулагч
Ангилал:Алтан гадас одон шагналтан
Ангилал:Улаанбаатарын хүн
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1968 онд төрсөн
Сургаал ба Гэрээ

**Сургаал ба Гэрээ** (заримдаа С ба Г гэж товчилдог, ) нь Есүс Христийн Хожмын Үеийн Гэгээнтнүүдийн сүмийн (заримдаа Мормоны шашин гэж хүмүүс ярьдаг) үндсэн 5 судрын нэг юм. Анх 1835 онд АНУ-д хэвлэгдсэн. Уг судар нь Иосеф Смит болон Хожмын Үеийн Гэгээнтнүүдийн сүмийн бошиглогчдын илчлэлтийг агуулсан байдаг.

Нийт 138 хэсэг буюу бүлэгтэй, 2 албан тунхагийн хэсэгтэй. 

* Хэсэг 1–134, 137: Иосеф Смитийн үед бичигдсэн (1828–44)
* Хэсэг 135–136: 12 чуулга удирдаж байх үед бичигдсэн (1844–47)
* Албан тунхаг 1: Ерөнхийлөгч Вилфорд Вүүдрафийн үед бичигдсэн (1889–98)
* Хэсэг 138: Иосеф Ф. Смитийн үед бичигдсэн (1901–18)
* Албан тунхаг 2: Ерөнхийлөгч Спенсер В. Кимбаллын үед бичигдсэн (1973–85)

## Эх сурвалж: 
Ангилал:Мормоны ариун ном
Эразмус гүүр

**Эразмус гүүр** () Роттердам хотын Шинэ Маас мөрөн дээгүүрх налуу татлагат гүүр юм. Роттердамын Эразмусын нэрээр нэрлэгдсэн уг гүүр нь Роттердам хотын төвийг *«Өмнөд (Роттердамын) Толгой»*-той () холбодог.

Энэхүү байгууламж нь Райн мөрний километр 1000,86 ба Нидерландын усан зам 102-ын километр 11,53 дээр оршдог. Эразмус гүүр нь Райн мөрний километр 1036,20 буюу Нидерландын усан замын километр 46,17 цэг дээр Хойд тэнгист цутгах цутгалын наана орших хамгийн сүүлчийн гүүр юм. Гүүрний урд үзүүр дээр гудамж талруугаа хазайсан, өвөрмөц дизайн бүхий италийн архитектор Ренцо Пианогийн бүтээл болох «Өмнөд Цамхаг» (нидерландаар *Toren op Zuid* эсвэл *KPN Tower*) байдаг.

Гүүрийн нийт урт нь 802 метр бөгөөд 410 метр урт налсан татлага, нээгдэх хэсгийг үндсэн өргөн нь 278 метр ба түүний цагаан өнгөтэй, өнцөг бүхий тулгуур пилоны өндөр нь 139 метр юм.

Эразмус гүүр нь баруун европын хамгийн том ба хамгийн хүнд нээгддэг гүүрэнд тооцогддог. Ган бүхий байгууламжийн нийт жин нь 6.800 тонн.

## Зургийн цомог 

2008-07 erasmusbrücke hoch.JPG|Нээгдсэн байгаа нь
Erasmusbrug geopend.jpg|Пилоныг доороос нь
Rotterdam, de Erasmusbrug met de Kop van Zuid foto3 2015-08-02 20.48.jpg|Гүүрийн умард талаас хотын төв рүү
Rotterdam Erasmusbrug bij avond vanaf hoek Veerhaven-Westerkade.jpg|Эразмус гүүр шөнөөр

## Мөн үзэх 
* Райн мөрний гүүрний жагсаалт

## Цахим холбоос 
* *Erasmusbrug*

## Эшлэл 
Ангилал:Ган гүүр
Ангилал:Налуу татлагат гүүр
Ангилал:Нээгдэх гүүр
Ангилал:Европын гүүр
Ангилал:Нидерландын замын гүүр
Ангилал:Роттердамын тээврийн байгууламж
Ангилал:1990-ээд онд барьсан
Сергей Степашин

**Сергей Вадимович Степашин** (; 1952 оны 3 сарын 2-нд төрсөн) -Оросын төрийн зүтгэлтэн. 1999 онд богино хугацаанд Оросын ерөнхий сайдын албыг хашсан улс төрч юм. Холбооны аюулгүйн албаны даргаар ажиллаж байх үед нь Будённовскийн барьцаалалт гарч, энэ явдлын хариуцлагыг хүлээн огцорч байсан Степашин ерөнхий сайд болохоосоо өмнө 1997-1998 онд Хууль зүйн сайд, Дотоод хэргийн сайдын албуудыг хашиж байв. Улмаар Яблоко намд элсэн 1999 оны парламентын сонгуульд өрсөлдөж, Төрийн Думын гишүүн болсон ч удалгүй гишүүний албаа больж, 2000-2013 онд Ерөнхий аудитороор ажиллажээ.

1994-1995, 1997-1998 онд ОХУ-ын Аюулгүйн зөвлөлийн гишүүн. 1999 онд - ОХУ-ын Аюулгүй байдлын зөвлөлийн байнгын гишүүн. 1996-1998 он - ОХУ-ын Батлан ​​хамгаалах зөвлөлийн гишүүн.

2013 онд тэрээр ОХУ-ын Шинжлэх ухааны академийн сурвалжлагч гишүүний сонгуульд дахин нэрээ дэвшүүлсэн боловч улсын шинжлэх ухааны академийн шинэчлэлийн улмаас сонгууль болоогүй юм.

Ангилал:Оросын ерөнхий сайд
Ангилал:Оросын дотоод хэргийн сайд
Ангилал:Оросын хууль зүйн сайд
Ангилал:Оросын тагнуулч
Ангилал:Оросын хурандаа генерал
Ангилал:Улсыг Аюулаас Хамгаалах Хорооны хүн
Ангилал:ЗХУ-ын Коммунист намын гишүүн
Ангилал:Яблоко Намын гишүүн
Ангилал:Александр Невскийн одон шагналтан
Ангилал:Гэгээн Аннагийн одон шагналтан
Ангилал:Оросын аугаа эх орны гавьяаны одон шагналтан
Ангилал:Украины Гавьяаны одон шагналтан (2-р зэрэг)
Ангилал:Хүндэт легионы гишүүн (командлагч)
Ангилал:Алтан гадас одон шагналтан (командлагч 1-р зэрэг)
Ангилал:Москвагийн Улсын Их Сургуулийн хүндэт профессор
Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн
Ангилал:Оросууд
Ангилал:1952 онд төрсөн
Виадук де Мийо

**Виадук де Мийо** буюу **Мийогийн гүүр** () нь Өмнөд Францын Тарн голын хөндийд байх гүүр юм. Тус гүүрийн зургийг Мишел Вирложо гаргасан ба Норман Фостер хийцийг нь боловсруулжээ. 2004 оны арванхоёрдугаар сарын 14-нд тухайн үеийн францын ерөнхийлөгч Жак Ширак нээлтийн ёслолыг хийсэн ба үүнээс хоёр өдрийн дараа ашиглалтад авчээ. 2460 метрийн урттай энэ гүүр нь дэлхийн хамгийн урт налуу татлагат гүүр бөгөөд тулгуурын өндөр нь 343 метрээрээ Францын хамгийн өндөр байгууламж юм.

2006 онд гүүр ба түүнийг хийж гүйцэтгэсэн архитекторууд болон инженерүүд нь ОУГХИБН-ээс Шилдэг Хийцийн Шагналаар () шагнуулжээ.

## Зураг төсөл 
Замын байрлал, газрын сонголт, зохион бүтээх зураг төсөл, тэдгээрийн төлөвлөлтөд бараг 20 гаран жилийг зарцуулсан байна. Эцсийн зураг төслийг франц гаралтай барилгын инженер Мишел Вирложо зохиосон бөгөөд түүний зургаар их британийн архитектор Норман Фостер гүүрийн хийцийн архитекурын ажлыг хийж гүйцэтгэв. 1996 оны зун шүүгчдийн баг авто замаас дээшээ долоон налуу татлагат пилон бүхий нийт таван хийцийн зургаас сонголт хийжээ. 

## Техникийн үзүүлэлт 
Гүүрний зам нь хойноос урагшаа чигт 3 %-ийн өгсүүр бөгөөд дэвсгэр зургийн муруйлтын радиус нь 20.000&nbsp;м. Энэхүү муруйлт нь хэрэглэгчдэд гүүрийг илүү сайн харах боломжийг олгох зорилготой аж. Гүүрний сөрөг урсгал бүрт тус бүрдээ 3,5&nbsp;м өргөнтэй хоёр эгнээ замтайгаас гадна 3&nbsp;м-ийн өргөнтэй нэмэлт зогсох эгнээтэй. Эдгээр нь ослын хаалт, ослын дуудлагын багана, гал унтраагч, 24 цагийн хяналт, эргүүл, 3,2&nbsp;м өндөр салхины хамгаалалт зэргээр хамгаалагдсан байдаг. 
### Хийц 
Гүүрний урт нь 2460&nbsp;м ба хоёр захын тулгуур хоорондын зай нь 204&nbsp;м, дунд талын зургаан тулгуур хоорондын зай 342&nbsp;м. 32&nbsp;метрийн өргөнтэй, хамгийн ихдээ 4,2&nbsp;м өндөртэй ромб хэлбэрийн замын дам нуруу нь Тарн голоос дээш 270&nbsp;м хүртэл өндөрт байрладаг.

Ортотроп замын хөндлөн огтлол нь ган хөндий дам нуруунаас бүрдэнэ. Замын хийцэд тусгай зориулалтын зузаан төмөр хавтанг ашигласан ба түүний доод талд нь Заарландын «Диллингер Хүттэ» үйлдвэрт үйлдвэрлэсэн хатуулаг өндөртэй, нарийн мөхлөгт барилгын ганг хэрэглэжээ.

245&nbsp;м хүртэл өндөртэй тус гүүрний төмөр бетон тулгуур багана нь баригдаж дуусах хүртлээ дэлхийн хамгийн өндөр тулгууртай гүүр байв. Хөндий төмөр бетон тулгуур нь нийт уртаараа өөр өөр хөндлөн огтлолтой. Зорчих хэсгийн доогуур ү-хэлбэрт хуваагдсан, босоо тэнхлэг дагуу бэхлэгдсэн. Тулгуур баганын суурийн талбай нь 220&nbsp;м² бөгөөд дээш нарийссаар 30&nbsp;м² болно. Тулгуур багана нь гүүрний өргөн чигт оройн хэсгээрээ 10&nbsp;м ёроол хэсгээрээ 27&nbsp;м (хамгийн өндөр тулгуур). Төмөр бетон тулгуурт 53.000&nbsp;м³ бетон цутгажээ. Нийт 206.000&nbsp;тонн бетон хэрэглэсэн байна.

## Зургийн цомог 
## Цахим холбоос 
* Compagnie Eiffage du Viaduc de Millau 

## Эх сурвалж 
Ангилал:Ган гүүр
Ангилал:Налуу татлагат гүүр
Ангилал:Техникийн хамгийн
Ангилал:Хурдны замын гүүр
Ангилал:Францын замын гүүр
Ангилал:Европын гүүр
Ангилал:2000-аад онд барьсан
Ахлагч (хөлбөмбөг)

Ахлагч (Хөл бөмбөг)-Хөл бөмбөгийн багийн тоглогч нарын дотроос албан ёсоор сонгогдсон тэргүүн буюу хөл бөмбөгийн багийн ахлагч. Ихэвчилэн тухайн багийн хамгийн ахмад, туршлагатай хөл бөмбөгчийг эсхүл хөлбөмбөгийн тоглолтын явцад хүчтэй нөлөөлж чадах тоглогчийг  багийн ахлагчаар сонгодог байна. Хөл бөмөбгийн тоглолтын үед багийн ахлагчийн  бусад тоглогчоос ялгарах онцлог нь түүний зүүн гартаа уясан тод өнгийн тууз  байдаг. 
's "My Game is Fair Play" slogan printed on it]]

## Гадаад 
## Дэлхийн аварга багийн ахлагч нар 
* 1930 — **Хосе Насасси** (Уругвай)
* 1934 — **Джанпьеро Комби** (Италия)
* 1938 — **Джузеппе Меацца** (Италия)
* 1950 — **Обдулио Варела** (Уругвай)
* 1954 — **Фриц Вальтер** (ФРГ)
* 1958 — **Идералду Беллини** (Бразилия)
* 1962 — **Мауро Рамос** (Бразилия)
* 1966 — **Бобби Мур** (Англия)
* 1970 — **Карлос Алберто Торрес** (Бразилия)
* 1974 — **Франц Беккенбауэр** (ФРГ)
* 1978 — **Даниэль Пассарелла** (Аргентина)
* 1982 — **Дино Дзофф** (Италия)
* 1986 — **Диего Марадона** (Аргентина)
* 1990 — **Лотар Маттеус** (ФРГ)
* 1994 — **Дунга** (Бразилия)
* 1998 — **Дидье Дешам** (Франция)
* 2002 — **Кафу** (Бразилия)
* 2006 — **Фабио Каннаваро** (Италия)
* 2010 — **Икер Касильяс** (Испания)
* 2014 — **Филипп Лам** (Германия)
* 2018 — **Уго Льорис** (Франция)

## Европын аварга багийн ахлагч нар 
* 1960 — **Игорь Нетто** (СССР)
* 1964 — **Ферран Оливелья** (Испания)
* 1968 — **Джачинто Факкетти** (Италия)
* 1972 — **Франц Беккенбауэр** (ФРГ)
* 1976 — **Антон Ондруш** (Чехословакия)
* 1980 — **Бернард Диц** (ФРГ)
* 1984 — **Мишель Платини** (Франция)
* 1988 — **Рууд Гуллит** (Нидерланды)
* 1992 — **Ларс Ольсен** (Дания)
* 1996 — **Юрген Клинсман** (Германия)
* 2000 — **Дидье Дешам** (Франция)
* 2004 — **Теодорос Загоракис** (Греция)
* 2008 — **Икер Касильяс** (Испания)
* 2012 — **Икер Касильяс** (Испания)
* 2016 — **Кристиано Рональдо** (Португал)

## Холбоос 
## Мөн үзэх
* Ахлагч (спорт)

## Эшлэлүүд
Ангилал:Хөлбөмбөгийн нэр томьёо
Ангилал:Хөлбөмбөгийн хүн
Александр Васильевич Попов

**Александр Попов** (орос. *Александр Васильевич Попов,* 1808—1865) - Оросын Дорно дахин судлаач, монгол судлаач.

1808 онд Оросын Эзэнт гүрний Саратов мужийн Царицын (өнөөгийн Волгоград) хотод төрсөн. Тэрбээр Астрахань мужийн бага сургуульд, дараа нь Астраханийн гимназид перс, татар хэл сурч судалж байжээ. 

1822-1825 онуудад тэрбээр Казанийн гимназид суралцаж төгсчээ. Улмаар Казанийн Их Сургуульд үргэлжлүүлэн суралцаж, 1828 онд жинхэнэ оюутны зэрэгтэй төгсөж, Зүүн Сибирьт хуваарилагдсан байна. Тэрбээр хэдэн жилийн турш буриадуудын дунд амьдарч монгол, төвөд хэл судалсан байна.

1833 оны 6-р сард Оросын Эзэн хааны Шинжлэх ухааны академид монгол уран зохиолын тусгай шалгалт өгч, Казанийн их сургуульд хуваарилагдаж ирээд, Казанийн 1-р гимназид монгол хэлний багшаар ажиллаж байсан. 

1835 онд түүнийг монгол хэлний тэнхимийн профессороор батлан томилжээ. 1836 онд "Монгол уншигч" (2 цагийн дотор - Казань, 1836) хэвлүүлснийхээ төлөө тэрбээр 4-р зэргийн Гэгээн Станиславын одон хүртэв. 

1838 онд тэрээр Халимагийн тал нутгаар аялж, монгол, халимаг гэсэн хоёр хэлийг харьцуулан судласан байна. 1844 оноос Казанийн теологийн академид монгол, халимаг хэл заажээ. 

1846 оны 7-р сарын 23-аас хойш Казанийн их сургуулийн жирийн профессор. 1849 онд "Халимаг хэлний дүрмийн" зохиолыг хэвлүүлсний төлөө Демидовын бүрэн шагналыг хүртжээ. 

1859 онд тэрбээр жинхэнэ Төрийн зөвлөх цолтой байжээ. 1860 онд Баруун Сибирийн сургуулиудын байцаагчаар томилогдсон. Ариун Синодын нэрийн өмнөөс А.Попов Оросын үнэн алдартны шашны номнуудын монгол хэлээрх орчуулгыг хянадаг байжээ. 

Тэрбээр тэтгэвэртээ гараад Казань хотод 1865 онд нас баржээ.

### Хэвлүүлсэн ажил: 
* «Монгольская хрестоматия со словарем к ней» (Казань, 1836)
* «Арифметика» (для калмыков и бурят, на монгольском яз.; Казань, 1837)
* «Краткие замечания о приволжских калмыках» (Санкт-Петербург: тип. Имп. Акад. наук, 1839)
* «Грамматика калмыцкого языка» (Казань, 1847)

Ангилал:Дорно дахин судлаач
Ангилал:Монголч эрдэмтэн
Ангилал:Казанийн Улсын Их Сургуулийн багш
Ангилал:Санкт-Петербургийн Улсын Их Сургуулийн багш
Ангилал:Оросууд
Ангилал:1808 онд төрсөн
Ангилал:1865 онд өнгөрсөн
Данзандаржаагийн Туяа

**Данзандаржаагийн** **Туяа** (1954 оны 11-p сарын 19-нд Дорноговь аймгийн Сайншанд сум/хотод төрсөн) Монгол улсын Эрүүл мэндийн сайдаар ажиллаж байсан, байгалийн ухааны доктор, улс төрч эмэгтэй.

## Намтар 
Д.Туяа нь 1954 оны 11 сарын 19-нд Дорноговь аймгийн Сайншанд сум/хотод Данзандаржаагийн хоёр дахь охин болж мэндэлжээ.  

Аав Дэндэвийн Данзандаржаа нь Дундговь аймгийн нягтлан бодогч хүн байжээ. Ээж Чойжмаагийн Даримаа нь Сайхандулаан суманд төрж өссөн сурган хүмүүжүүлэгч, бага ангийн багш, Ардын Боловсролын Тэргүүний Ажилтан бөгөөд МАХН-ын ахмад гишүүн хүн байжээ.  

### Боловсрол 
* 1972 онд Дорноговь аймгийн төвийн 10 жилийн сургуулийг төгссөн. Дунд сургуульд байхдаа онц сурч олон улсын Артек хүүхдийн зусланд амрах эрхээр шагнуулж байжээ.
* 1978 онд ЗХУ-ын Эрхүү хотын Анагаах Ухааны Дээд Сургуульд эм зүйч мэргэжлээр суралцаж төгсөв.
* 1980 оноос ШУА-ын эрдэм шинжилгээний дэд ажилтан
* 1993 онд ХБНГУ-ын Гумбольдтын Их сургуулийн докторантур төгсөж, байгалийн ухааны доктор цол хүртжээ.
Орос, Англи, Герман хэлтэй.

### Өндөр албан тушаал 
* 2006-2007 онд Эрүүл мэндийн сайдаар ажиллаж байв.
* 2001-2008 онуудад УИХ-ын гишүүнээр ажиллаж байсан цөөн эмэгтэй улс төрчдийн нэг билээ.

## Гэр бүл 
Д.Туяагийн нөхөр Шагдарын Отгонбилэг (2001 онд ослоор нас барсан) бөгөөд хүү Отгонбилэгийн Содбилэг, охин Отгонбилэгийн Одмаа нартай.  

## Ажил хөдөлмөр 
Д.Туяа нь улс төрч, төдийгүй бизнес эрхлэгч эмэгтэй юм.  

### Бизнест 
Монгол ньюс групп, MN25 суваг, НИК группийн хувь эзэмшигч, амжилттай бизнес эрхлэгч. 

### Ажил эрхлэлт 
Д.Туяагийн эрхэлсэн ажлуудаас дурдвал:
* 1978-1981 онд ШУА-ийн Байгалийн нэгдлийн хүрээлэнд эрдэм шинжилгээний дадлагажигч ажилтан
* 1981-1989 онд ШУА-ын Ардын эмнэлгийн хүрээлэнд эрдэм шинжилгээний дэд ажилтан, лабораторын эрхлэгч
* 1989-1990 онд Эрдэнэт хотын I эмийн санд шалгагч
* 1998-2000 онд Эрдэнэт группийн ерөнхий захирал
* 2000-2001 онд Эрүүл мэндийн хяналтын албаны орлогч дарга
* 2001 онд "Монгол 21" сангийн тэргүүн
* 2012 онд Герман дахь элчин сайдын зөвлөх

### Спортод 
* 1996 онд Атлантын олимпын хүндэт зочин
* 1998 онд Наганогийн олимпын хүндэт зочин
* 2000 онд Сиднейн олимпын хүндэт зочин
* 2001-2002 онд Монголын адал явдалт спорт аяллын холбооны Ерөнхийлөгчөөр ажилласан.

## Үйл явдал 
* 2024 оны 5 сарын 21-нд Сайхандулаан сумын 100 жилийн ойн баяр наадмын үйл ажиллагаанд зориулж Улсын Их хурлын гишүүн асан, Эрүүлийг хамгаалахын гавьяат ажилтан Данзандаржаагийн Туяа 10 сая төгрөгөөр ивээн тэтгэж хандив өргөсөн байна.

## Улс төрд 
* 2001-2004 онд Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
* 2004 -2008 онд Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн

### Намын харьяалал 
1986 онд Д.Туяа анх МАХН-д гишүүнээр элсэж байжээ. 
* Монгол Ардын Нам

## Гавьяа Шагнал 
* 2022 онд  Эрүүлийг хамгаалах гавьяат ажилтан

## Гадаад холбоос 
МУ-ын Ерөнхийлөгчийн зарлигаар төрийн одон медаль гардуулав

Талархал: Д.Туяа

Данзандаржаагийн Туяа: Товч танилцуулга 

Ангилал:Монголын эрүүл мэндийн сайд
Ангилал:Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
Ангилал:Эм зүйч
Ангилал:Оросын их сургуулийн төгсөгч
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1954 онд төрсөн
Карл Юнг

К.Г.Юнг 1875 оны 7-р сарын 26нд Швецарийн Кессвилд шинэчлэгч сүмийн тэргүүний гэр бүлд төрсөн. Багадаа байнга бодлогоширч, гэрийнхээ дээврийн хөндийд ганцаараа олон цаг сууж, философи, шашны уран зохиолыг уншдаг байсан аж. 1895 оны 4-р сард Базелийн их сургуульд анагаах ухааны чиглэлээр элсэн орж, амьтан судлал, биологи, археологи, түүхийг илүү их сонирхож байсан ч дараа нь сэтгэл мэдрэлийн эмч, сэтгэл судлалыг сонирхож эхэлжээ.

Ангилал:1875 онд төрсөн
Ангилал:1961 онд өнгөрсөн
Ангилал:Швейцарчууд
Ангилал:Цюрих кантоны хүн
Ангилал:Тургау кантон
Ангилал:Швейцарын эмч
Ангилал:Швейцарын гүн ухаантан
Ангилал:20-р зууны эмч
Ангилал:20-р зууны гүн ухаантан
Ангилал:Психоаналитикч
Ангилал:Сурган хүмүүжүүлэх ухаан ба сэтгэцийн эмгэг судлалын ном зохиогч
Ангилал:20-р зууны Леопольдинагийн гишүүн
Ангилал:Цюрих их сургуулийн хүн
Ангилал:Цюрихийн техникийн дээд сургуулийн багш
Ангилал:Сэтгэцийн эмгэг судлалын түүх
Долоогонын модон дор (кино)

**Долоогонын модны дор** (Орчин цагийн хятад хэл: 山楂树 之 恋; уламжлалт хятад хэл: 山楂樹 之 戀; англи хэл: Under the Hawthorn Tree) бол 2010 онд Жан Имоугийн найруулсан хятад кино юм. 2007 онд алдарт зохиолч Ай-мигийн соёлын хувьсгалын үеэрх бодит түүхээс сэдэвлэн бичсэн "Долоогонын мод үүрд мөнх" романд тулгуурлан хийжээ. Кино эх газрын Хятад (2010 оны 9 сард), Хонгконг (2010 оны 11 сард) болон Сингапурт (2011 оны 2 сард) цацагдсан байна.

## Түүх 
Долоогонын модон дор киног нэрт зохиолч Ай-мигийн бичсэн "Долоогонын мод үүрд мөнх" романаас сэдэвлэн бүтээсэн бөгөөд тус роман нь түүний найз Жингийн бодит амьдралаас сэдэвлэсэн юм. Жан Имоу романыг уншаад сэтгэл нь ихэд хөдөлж зохиолыг дэлгэцийн бүтээл болгохоор шийдсэн гэдэг.  

## Тойм 
“Долоогоны модон дор”-ын Жин Шү хайрынхаа төлөө юуг ч хийж чадахын зэрэгцээ хүнд, хэцүү амьдралын өмнө огт бууж өгөөгүй хүчирхэг бүсгүйчүүд билээ. 

## Дүрүүд 
Киноны гол дүр нь хайр сэтгэлт хоёр залуу гарна. 

### Гол дүрд 
Жоу Донгюү (Zhou Dongyu) нь Жин Шүгийн дүр

Шон Доу (Shawn Dou) нь Лао Сангийн (Жиансин) дүр

### Туслах дүрд 
Ши Мэйжуан (Xi Meijuan) нь Жин Шүгийн ээж

Жианг Руижиа (Jiang Ruijia) нь Жин Шүгийн найз Вэй Хонг 

Лю Липинг (Lü Liping) нь Вэй Хонгийн ээж

Чен Синсу (Chen Xingxu)  нь Лао Сангийн ах

Сун Хайинг (Sun Haiying) нь Лао Сангийн аав

## Дэлгэцнээ цацалт 
**Долоогонын модон дор** кино нь 2010 оны 10 сард олон нийтэд хүртээл болсон юм. 

* 2010 оны 10 сарын 7-ны өдөр Пусаний XV олон улсын кино наадамд нээлтээ хийсэн. 
* 2010 оны 9 сарын 15-нд Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улсад нээлтээ хийн гаргажээ. 
* 2010 оны 11 сарын 11-нд Хонконгт нээлтээ хийсэн.  
* 2011 оны 2 сарын 10-нд Сингапурын кино театруудад гарсан.

## Кино наадам 
## Гадаад холбоос 
*Under the Hawthorn Tree* Хонконгийн Азийн VII Кино Наадам
Ангилал:2010 оны кино
Ангилал:Хятадын кино
Жан Имоу

**Жан Имоу** нь ([ʈʂáŋ î.mǒu]; Орчин цагийн хятад хэл: 张艺谋; Уламжлалт хятад хэл: 張藝謀; 1951 оны 11 сарын 14-нд төрсөн) Хятадын кино найруулагч, продюсер, зохиолч, жүжигчин, зураглаач хүн. Хятадын кино уран бүтээлчдийн тав дахь үеийн уран бүтээлч юм.

## Намтар 
Жан Имоу нь 1951 онд Хятадын иргэний дайн дөнгөж дуусаж байх үеэр төржээ. Жан Имоугийн аав нь Чан Кайшигийн армийн офицер байсан бөгөөд авга ах, том ах нь ялагдлынхаа дараа Тайвань улс уруу дүрвэжээ.

1969  онд буюу тэр 18 насандаа таван сарын турш цусаа хандивлаж, мөнгө цуглуулснаар анхны камераа худалдан авч байсан гэдэг.

1978 онд Бээжингийн кино академи дахин нээгдэв. Энэ үеэр Жан Имоу Соёлын яаманд хувийн хүсэлт гаргасанд эрх баригчид хүлээн зөвшөөрч, Кино урлагийн тэнхимд элсүүлэв. Тэр 27 настайдаа анх их сургуулийн босго алхсан ч "*Ирээдүйд хэн болохоо мэдэхгүй байсан*" талаараа нэгэн ярилцлагадаа хэлж байжээ. 

1982 оны Бээжингийн кино урлагийн сургуулийн төгсөгчид нь Хятадын кино уран бүтээлчдийн тав дахь үеийнхэн гэж нэрлэгдэх болсон юм. 

### Кино урлагийн ажил 
Жан Имоу олон шагнал, нэр хүндийг хүртэж байсан юм. 

Оскарын шилдэг гадаад хэл дээрх кинонд нэр дэвшсэн гурван киног дурдвал:  

# 1990 онд Жу Доу (Ju Dou) кино нь Шилдэг гадаад хэлээрх кино шагнал
# 1991 онд "Улаан дэнлүүг гэрэлтүүлэх нь" кино 
# 2003 онд "Баатар" кино

**Бусад шагнал**: 

* Венецийн кино наадмын мөнгөн арслан, хоёр алтан арслангийн шагнал, кино найруулагчийн алдар; 
* Каннын кино наадмын Шүүгчдийн агуу шагнал, 
* Берлиний олон улсын кино наадмын Алтан баавгай, Мөнгөн баавгай их шүүгчийн шагнал, Экүмэник шүүгчдийн шагнал

1993 онд Жан Имоу нь Берлиний 43 дахь олон улсын кино наадмын шүүгчдийн бүрэлдэхүүнд багтжээ. 

1994 онд "Амьдрахуй",  англи хэл: To Live; хятад хэл: 活着 киногоор Экүмэник шүүгчдийн шагнал хүртсэн юм. 

2008 онд Жан Бээжингийн зуны олимпын наадмын нээлт, хаалтын ёслолын ажиллагааг удирдан зохион байгуулсан нь олон улсын талархлыг хүлээсэн билээ.

2010 онд "Долоогонын модон дор", англи хэл: Under the Hawthorn Tree, хятад хэл: 山楂树 之 恋 кино нь Пүсанийн олон улсын XV Кино Наадмаар нээлтээ хийв.

2016 онд “Цагаан хэрэм”, англи хэл: The Great Wall; хятад хэл: 长城 кино нь Хятадад бүтээгдсэн хамгийн өндөр өртөгтэй буюу 150 сая ам.долларын өртгөөр бүтжээ. 

## Гадаас холбоос 
*Дорнын гайхамшгийг урлаач
*Жан Имоу нэг- хүүхэд хуулийг зөрчиж, гурван хүүхэдтэй болсноо хүлээв
*Жан Имоу инээдмийн киногоор эргэж ирлээ

Ангилал:Хятадууд
Ангилал:Хятадын кино найруулагч
Ангилал:1951 онд төрсөн
Чойнхорын Найдандорж

**Чойнхорын Найдандорж** нь Монголын драмын урлагийн найруулагч юм. Улсын Драмын Эрдмийн Театрын найруулагчаар ажилладаг тэрбээр  2011 онд Монгол улсын Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн, 2025 онд Ардын жүжигчин цол хүртжээ. 

1982 онд УБИС-ийн кино драмын ангийг Д.Маамхүү, Б.Мөнхдорж нарын удирдлагад суралцаж жүжигчний мэргэжлээр төгссөн.

1987-1992 онд Беларусийн урлагийн академийг В.А.Раевскийн удирдлагад найруулагч мэргэжлээр суралцаж төгссөн.

Тэрээр сургуулиа дүүргээд "Эрдэмтний яриа", "Алтан түлхүүр". "Буэнос-Айресаас хийсэн сурвалжлага", "Эмч нар", “Гарваа", "Интоорын цэцэрлэг", "Сократын сүүлчийн шөнө" зэрэг үндэсний болон дэлхийн сонгодог олон бүтээлд дүр бүтээсэн. Найруулагчаар ажиллахдаа Ч.Найдандорж алдарт "Ромео, Жульетта", "Ижил хүйстэн", "Тамгагүй төр", "Сарны цагаан цус" гээд Эрдмийн театрын тайзнаа найруулагчийн ур ухаанаар шаглаж бүтээсэн жүжгүүд дээр ажилласан байна. 

Улсын драмын эрдмийн театр 80 гаруй жилийн түүхэндээ 10 гаруй ерөнхий найруулагчийн нүүр үзсэн байдаг. Ерөнхий найруулагч болгон өөрийн гэсэн өвөрмөц онцлог бүхий урлах эрдмээрээ театрын түүхэнд олон өнгийн гэрэлт зам үлдээсэн. С.Гэндэнгийн, Л.Ванганы, Г.Доржсамбуугийн, Б.Мөнхдоржийн гэсэн өвөрмөц онцлог бүхий тэр замыг Ч.Найдандорж гэдэг найруулагч үзүүлсэн. 

## Уран бүтээл 
### Тайзны дүр 
*Эрдэмтний яриа (1982) -Төмөр  
*Алтан түлхүүр  (1983) - Дуремар
*Буэнос-Айресаас хийсэн сурвалжилга (1984) -  Педро
*Эмч нар (1984) - Сандаг 
*Гарваа (1985) - Золбадрах 
*Сувдан сондор (1986) - Эспин 
*Интоорын цэцэрлэг (1986) - Тромифов 
*Сократын сүүлчийн шөнө  (1994) - Сократ

### Найруулагчаар ажилласан жүжгүүд 
*Худалч эхнэр (1993)
*Тожоо жолооч (1995)
*Ромео Жульетта хоёр (1996)
*Ижил хүйстэн (1997)
*Тамгагүй төр (1998)
*Хориотой (2006)
*Аксиом буюу нотлох албагүй үнэн (2006)
*Сарны цагаан цус (2007)
*Аянгын бороо (2009)
*Хайрын домог (2010)
*Диваажингийн хаалга (2010)
*Оролмаа эх (2011)
*Эсрэг дурлал (2012)
*Нора (2012)
*Чөлөөт хос (2014)
*Манлайбаатар (2017)

## Гавьяа шагнал 
*1993 онд Худалч эхнэр жүжгээр Соёлын яам, МУАХ-ны шилдэг бүтээлийн шагнал
*1996 онд “Ромео, Жульетта хоёр” жүжгээр "Гоо марал" шагнал
*1999 онд “Тамгагүй төр” жүжгээр "Гоо марал" шагнал
*1998 онд Соёлын тэргүүний ажилтан цол тэмдэг
*2007 онд “Хориотой жүжиг” жүжгээр “Гэгээн Муза IV” наадмын шүүгчдийн нэрэмжит тусгай шагнал
*2008 онд “Сарны цагаан цус” жүжгээр “Гэгээн муза V” наадмын шилдэг найруулагч шагнал
*2010 оны “Гэгээн Муза VII” наадамд “Аянгын бороо” жүжгээр шилдэг найруулагч шагнал
*2011 онд Намдагийн нэрэмжит шагнал
*2011 онд Монгол Улсын Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн цол тэмдэг
*2013 онд “Эсрэг дурлал” жүжгээр “Гэгээн Муза X” наадмын шилдэг найруулагч шагнал
*2025 онд Монгол Улсын Ардын жүжигчин цол.

Ангилал:Монголын найруулагч
Ангилал:Ардын Жүжигчин (Монгол)
Ангилал:Монгол улсын урлагийн гавьяат зүтгэлтэн
Ангилал:Монголчууд
Ойдовын Нямсүрэн

**Ойдовын Нямсүрэн** нь (1930 онд төрсөн) Монголын шог зургийн нэрт төлөөлөгч зураач хүн юм. 

## Намтар 
Ойдовын Нямсүрэн зураач нь 1930 онд Төв аймгийн Баянцогт суманд төржээ. Хүүхэд байх үеэсээ дүрслэх, зураг зурах авьяастай байсан гэдэг. 

О.Нямсүрэн нь зургийн дунд сургууль төгсөж, хожмоо одоогийн Санкт-Петербург буюу хуучнаар Ленинград хотын Репины нэрэмжит уран зургийн академийг дүүргэсэн.

1945 онд Зураг урлалын газрын дэргэд Зургийн дунд сургуулийг байгуулсны дараа анхны элсэгч 15 хүүхдийн нэг нь нэрт зураач О.Нямсүрэн байлаа. 

О.Нямсүрэн зураач нь шог зургийг уран дүрслэлээс гадна ёгт санаагаар илэрхийлдэг зураач байв. 

Ангилал:Монголын зураач
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1930 онд төрсөн
Ангилал:Баянцогтын хүн
Вэньчэн гүнж

**Вэньчэн гүнж** (623-680) (хятадаар:文成公主; төвөдөөр:འུན་ཤིང་ཀོང་ཇོ་) бол Төвөдийн Соронзонгомбо хааны бага хатан юм. Тэр бол Тан улсын хаан ургийн хүн байсан хэдий ч, түүхийн судар номд хэний охин болж төрсөн нь тодорхойгүй үлдсэн.

638 онд Төвөдийн хаан Соронзонгомбо ихээхэн хэмжээний цэргээр Тугухунь, Дансянь, Байланийн нутаг болон Тан улсын Сунжөү (одоогийн Сычуань мужийн Сунфань) рүү довтолж эзлэн аваад Тан улсын нийслэл Чаньань хотод элчээ илгээж, энх ургийн гэрээ байгуулахыг тулган шаардсан. Харин 641 онд Тан улсын Тайзун хуанди хоёр улс найрамдал тогтоон энх ургийн гэрээ байгуулахыг зөвшөөрч, өөрийн ураг төрлийн дотроос нэг охинд Вэньчэн гүнж цол шагнаж, Төвөдийн хаанд бага хатан болгохоор, Ёслолын яамны сайд, Жяньшя жюнь ван Ли Даозуныг Вэньчэн гүнжийг хамгаалж, Хатан голын эх авдаг Жарин нуур хүртэл үдэж, тэндээс цааш Вэньчэн гүнжийн аяны цуваа 646 онд Лхас хот ортол үргэлжилсэн. Вэньчэн гүнж Төвөдийн хаанд хатан болохдоо Будда бурхны цутгамал, 1 түмэн хуй торго, бурхны судар, хятадын сонгодог зохиол, түүх, бусад төрлийн ном 360 боть, буддын лам хуврагуудыг авч очсон. Тэрбээр тэнд очоод, буддын шашныг дэлгэрүүлэх, ном судар барлан тараах зэргийг хийж байсан гэж тэмдэглсэн байдаг. Вэньчэн гүнж хүүхэд төрүүлээгүй.

## Эшлэл
Ангилал:623 онд төрсөн
Ангилал:680 онд өнгөрсөн
Ангилал:Тан улс
Ангилал:Гүнж
Жуманжи

**Жуманжи** бол 1995 онд АНУ-д бүтээгдсэн уран зөгнөлт, адал явдалт, хошин кино юм. 

## Түүхэн тойм 
1995 онд Жо Жонстоны найруулсан Америкийн уран зөгнөлт, адал явдалт кино юм. Энэхүү киног Крис Ван Оллсбургийн 1981 оны хүүхдийн номын анхны англи хэл дээрх хувилбараас сэдэвлэж хийжээ. Киноны зохиолыг Ван Оллсбург, Грег Тэйлор, Жонатан Хенслей, Жим Стрейн нар бичжээ. Киноны гол дүрүүдэд Робин Уильямс, Кирстен Данст, Дэвид Алан Гриер, Бонни Хант, Жонатан Хайд, хос дүрд Биби Нойвирт нар тогложээ.

## Ерөнхий агуулга 
Кино бүхэлдээ нэгэн хөлөгт тоглоомыг тоглох үеийн адал явдал байх болно. Тоглогчид шооны буулт, буултын дагууд нүүдэл хийх бүрдээ ширэнгэн ойн аюулыг мэдрүүлдэг ер бусын хөлөгт тоглоомыг харуулдаг. 1969 онд балчир хүү байхдаа Алан Парриш өөрийн найз Сара Уиттлтэй тоглоом тоглож эхлээд тоглоом дотор гацаж хоригддог. Гагцхүү хорин зургаан жилийн дараа ах дүү Жуди, Питер Шеперд нар тоглоомыг олоод тоглож эхлэхдээ өөрсдөө ч мэдэлгүй нас бие гүйцсэн Алан Парришийг суллаж гаргаж ирдэг. Анх тоглоомыг эхлүүлсэн найз Сараг хайж олоод дөрвүүлээ тоглоомоос болж үүссэн бүхий л аюул сүйрлийг арилгахын тулд үргэлжлүүлэн тоглож, тоглоомыг дуусгахаар шийддэг. 

1995 оны 12 сарын 15-нд киноны нээлт амжилттай болж, ойролцоогоор 65 сая долларын төсөвтэйгээр дэлхий даяар 263 сая доллар олжээ. Энэ кино нь 1995 оны хамгийн их ашиг олсон 10 дахь кино байв. 

Жуманжи нь 1996-1999 онд гарч байсан хүүхэлдэйн киноны цувралыг бий болгосон юм. Энэ киноны шууд үргэлжлэл болох Жуманжи: 

* Ширэнгэд тавтай морил (2017), 
* Жуманжи: Дараагийн үе (2019) кино гарсан юм.

## Цахим холбоос 
* ЖУМАНЖИ КИНОНЫ ШИНЭ АНГИ ХЯТАДЫН ЗАХ ЗЭЭЛИЙГ ТЭРГҮҮЛЖЭЭ
* “Жуманжи” киноны дараагийн анги арванхоёрдугаар сард үзэгчдэд хүрнэ
* Жуманжи киноны дараагийн анги нээлтээ хийнэ
* “ЖУМАНЖИ“ Ширэнгэд тавтай морил кино ЖАГСААЛТЫГ тэргүүлж эхэллээ

Ангилал:АНУ-ын кино
Ангилал:Адал явдалт кино
Ангилал:Инээдмийн кино
Ангилал:Уран зөгнөлт кино
Ангилал:Цуврал кино
Ангилал:1995 оны кино
Дулаан ханз

**Дулаан ханз** буюу **Ханз** нь (Хятад: 炕; казах: кән; англи: *Kang* bed-stove) нь Хятадын хойд хэсэгт хүмүүсийн аж амьдралд нийтлэг ашигладаг, урт (2 метр ба түүнээс дээш) хавтгай хэлбэртэй, уламжлалт наар ор юм. 

**Дулаан ханз** гэж нэрлэдэг нь өвлийн уур амьсгал хүйтэн байдаг газарт хэрэглэхдээ тоосго эсвэл бусад хэлбэрийн галд тэсвэртэй шавар, зарим байршилд бетоноор хийдэг.  Монголчууд ханан пийшингээр байр сууцаа халаадаг шиг аргаар хална. Ихэвчлэн эвхэгддэг яндан ашиглана, ханзны доод хөндийгөөр а) түлээ/нүүрсний пийшингийн халуун утаа, ихэвчлэн гал тогооны өрөөний зэргэлдээ өрөөнөөс, б) заримдаа шалны түвшнээс доогуур зуухнаас гардаг галын сувгийг дамжуулдаг.  Зуух пийшингээс гарах халуун утааг яндангаар (яндан хэлбэрт дамжлагаар) дамжуулан өрөөнд дулааныг удаан хугацаанд барих бөгөөд ингэснээр хийн сувгийн халаалтын тогтолцоотой ижил төстэй болгодог. 

## Түүхэн тойм 
Археологичдын мэдээлснээр Хятад улсад Неолитийн үеэс дулаан ханзыг ашигладаг байсан гэсэн судалгаа бий. Хятад улсын Ляонин мужийн Шэньян хотод 7200 жилийн тэртээ дулаан ханз хэрэглэж байсан олдвор бий.

Ангилал:Дулаан солилцуур
Ангилал:Халаалт
Ангилал:Ор
Ангилал:Хятадын соёл
Шинэ жил (2017 оны монгол кино)

« **Шинэ жил** » — 2017 онд Тэгт тойрог кино компани, Нүүдэлчин домог ХХК теле студи, We Film Media & Graphic хамтран бүтээсэн Монголын уран сайхны кино. 

Ижил нэрт 1954 онд бүтсэн Монгол кино бий. 

## Тойм агуулга 
Нэгэн залуу хүүхэд байхдаа шинэ жилийн илбэ шидэнд итгэдэг байсан бөгөөд том болохын хэрээр томчуудын адилаар хувь тавилангийн бэлгэнд улам бүр итгэхээ больсон тухай кино эхэлнэ. Тэр залуу байгууллагынхаа шинэ жил тэмдэглэсний дараагаар олон дахин дараалсан азгүйтэлтэй нүүр тулж байгаа мэт боловч үнэн хэрэгтээ хувь тавилангийн бэлэг "хайр"-тай учирдаг тухай өгүүлдэг. Үүгээрээ шинэ жилийн баяр гайхамшигтай сайхан гэдгийг харуулахыг зорьжээ. 

### Гол дүрд 
* Э.Мөнхтөр МУСТА
* Б.Хулан МУСТА

### Кино багийнхан 
* Ерөнхий продюссер Ж.Батбаяр
* Зохиолч С.Хандмаа
* Ерөнхий зураач А.Үүрийнтуяа
* Ерөнхий зураглаач М.Өнөрбаатар

## Мөн үзэх 
*Шинэ жил (1954 оны монгол кино)
*Шинэ жилийн баяр

## Гадаад холбоос 
Шинэ жил уран сайхны кино албан ёсны танилцуулга

Ангилал:2017 оны кино
Ангилал:21-р зууны монгол кино
Ангилал:Уран сайхны кино
Ангилал:Монгол кинонууд
Өрэсүндийн гүүр

**Өрэсүндийн гүүр** (даниар: *Øresundsbroen*, шведээр: *Öresundsbron*) нь төмөр зам ба авто замын хөдөлгөөнийг хослуулсан, дэлхийн хамгийн урт налуу татлагат гүүр юм. Энэ гүүр нь Өрэсүндийн туннел болон хиймэл арал Пеберхолмын хамтаар Өрэсүндийн төлбөртэй зорчих замыг бүрдүүлэх ба энэ нь Данийн нийслэл Копенхагенийг Шведийн Мальмё хоттой холбодог. Хоёр улсын хилийн шугам нь баруун талын хос пилоноос баруун зүгт 883 метрт байх бөгөөд замын дээгүүрх гүүрэн самбар дээр тэмдэглэсэн байдаг. Гүүрний тээврийн хөдөлгөөнийг 2000 оны 7-р сарын 1-ний өдөр нээжээ. 

## Нэр 
Өрэсүндийн гүүрийн консорциум нь ***«Øresundsbron»*** гэх зохиомол нэрийг хэрэглэх ба энэ дани ба швед хэлний эрлийз үг (*«Øresund»* нь даниар бичсэн хэлбэр, шведээр бол *«Öresund»*; *«bron»* нь «гүүр» гэх швед үг харин даниар бол *«broen»*) юм. Энэ нэрийг хоёр улсын хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэлд ч бас хэрэглэдэг аж.

## Гүүрний хийц 
Гүүрний нийт урт нь 7845&nbsp;метр. Усан онгоц нэвтрэх хэсгээр хоёр талаасаа бага зэргээр налуулан өндөрсгөсөн. Үүний баруун талын хэсгийн нийт урт нь 3014&nbsp;метр бөгөөд 22 гүүрний талбартай (нэг тулгуураас нөгөө тулгуур хүртэлх зай), үүнээс 18 талбарын хоорондын зай 140&nbsp;метр. Зүүн талын хэсгийн нийт урт нь 3739&nbsp;метр бөгөөд нийт 28 нээлхийтэй, үүнээс 24 нь 140&nbsp;метрийн тулгуур хоорондын зайтай бол үлдсэн дөрөв нь хоорондоо 120&nbsp;метрийн зайтай байна.

Дунд байрлах өндөр гүүр нь угтаа жинхэнэ Өрэсүнд гүүр бөгөөд нийт урт нь 1092&nbsp;метр, харин тулгуур хоорондын зай 490&nbsp;метр. Пилон нь төмөр бетон хийцтэй, 206&nbsp;метрийн өндөртэй, доод хэсгийн хэмжээс нь 9,4&nbsp;метр × 12,6&nbsp;метр, дээд хэсгээрээ 2,6&nbsp;метр × 5,8&nbsp;метрийн хэмжээсүүдтэй. Доод давхрын өндөр 11&nbsp;метр, өргөн нь 30&nbsp;метр. Доод давхрын шал нь дээрээ төмөр бетон шалтай түүний доод талаас ган төмрөн дамнуургатай. Дээд давхарт нь дөрвөн эгнээ хурдны замтай, ган төмрөн дамнуургатай давхарт нь төмөр замтай. Унадаг дугуйтай зорчих хориотой. Усан онгоц нэвтрэх хэсгийн өндөр нь 57&nbsp;метр 40 сарын дотор барьсан ба 90 орчим хувийг бэлэн төмөр бетоноор барив. Эдгээр бэлэн хэсгүүд нь фундамент, тулгуур, гүүрний суурь байсан бөгөөд түүнийг 8700&nbsp;тоннын даацтай, 76&nbsp;метр өргөх чадвар бүхий хөвөгч кранаар угсарчээ.

## Төлбөр 
2014 оны нэгдүгээр сарын 1-нд нэг талдаа төлөх төлбөрийг дараах байдлаар тогтоосон:

## Зургийн цомог 
## Ном зүй 
* 

## Цахим холбоос 
* Ажиллуулагчийн албан ёсны цахим хуудас (англиар)

## Эшлэл 
Ангилал:Данийн замын гүүр
Ангилал:Шведийн замын гүүр
Ангилал:Данийн төмөр замын гүүр
Ангилал:Шведийн төмөр замын гүүр
Ангилал:Европын гүүр
Ангилал:Улс хоорондын гүүр
Ангилал:Давхар тавцант гүүр
Ангилал:Налуу татлагат гүүр
Ангилал:Өрэсүнд бүс
Ангилал:Мальмёгийн барилга байгууламж
Ангилал:Торнбю коммун
Ангилал:Сконе лений тээвэр
Ангилал:Дани-Шведийн хилийн гарц
Ангилал:Төлбөртэй гүүр
Ангилал:2000-аад онд барьсан
Ангилал:Зүүн Тэнгисийн газар зүй
Бизнесийн гүйцэтгэл

**Бизнесийн гүйцэтгэлийн менежмент** ("корпорацийн гүйцэтгэлийн менежмент" (CPM) ба "аж ахуйн нэгжийн гүйцэтгэлийн удирдлага" гэж нэрлэдэг) нь байгууллагын үйл ажиллагааны менежментийг урьдчилан сонгосон нэг буюу хэд хэдэн зорилгод хүрэх боломжийг олгодог гүйцэтгэлийн менежмент ба аналитик үйл явц юм.  (Ariyachandra, 2006)

Ангилал:Менежментийн онол
Дүдлийнамжилын Баттөмөр

**Дүдлийнамжилийн Баттөмөр** (1975 онд Улаанбаатар хотод төрсөн). нь Монголын тайз, дэлгэцийн жүжигчин. 1996-2000 онд СУИС-ийг АЖ Ж.Лхамхүүгийн удирдлагад жүжигчин мэргэжлээр суралцаж төгссөн. 2000 оноос одоог хүртэл тус театрт жүжигчнээр ажиллаж байна

## Уран бүтээлүүд 
Тайзны уран бүтээлүүд

Улаан дарвуулт хөлөг - Дээрэмчин

Хаан түүх - Анчин

Ричард ван - Дээрэмчин

Ромео Жульетта - Тибалтын дагуул

Надаар тоглосон хайр - Хуримлагч

Намайг битгий уучил - Төгөлдөр

Цахлай - Медвединко

Тэмүүжин - Яргачин, Есүхэй

Тамгагүй төр - Хэвтүүл

Дурлал яг үлгэр шиг бас үхэл шиг - Босс

13. Н.Банзрагч        Гавал cap     Шинэчлэгч

14. Э.Оюун   Гарваа           Нэмэх

15. Д.Мягмар           Найрын ширээний ууц      Дэндэв

16. С.Жаргалсайхан          Жамуха         Хасар

17. К.Гольдони        Садар эрийг номхтгосон нь         Маркезийн зарц

18. Ч.ойдов  Далан худалч           Жалба лам

19. Б.Лхагвасүрэн  Чимээгүй шөнө       Эршүү тайган

20. Р.Ганбат Эрлэгийн данс        Ёндон

21. С.Михалков       Бардам туулай        2-р бүжин

22. Ф.Вебер  Чиний эхнэр минийх        

           миний эхнэр минийх         Гарсон

23. Д.Равжаа           Саран хехөө Бадарчин

24. Ж.Ануй   Антигона       Шоронгийн дарга

25. Н.В.Гоголь         Амьгүй албат           Хотын дарга

26. Д.Энхболдбаатар        Амьдрал чиний төлөө       Дарамбалсан

27. Б.Лхагвасүрэн  Атга нөж        Алчидай

28. С.Жаргалсайхан          Нууц амраг чинь болъё     До багш

30. А.Себестян        Нэргүй од      Паску

31. К.Людевик         Гол дүрийн амрагууд         Дункан

32. Софокл   Эдип  Креонт

33. Гоголь     "Амьгүй албат"        хотын дарга

34. Б.Лхагвасүрэн  "Атга нөж"     Алчидай ноён

37.Б.Төрбат  "Харц хатан" Гомбосүрэн

38. А.Себестян        "Нэргүй од"   наймаачин

39.К.Людевик           Тол дүрийн амрагууд"       Дункан

40. Х.Андерсон       "Лусын дагина"       хаан

41.Софокль  "Эдип"           Креонт

42.В.Хюго     "Парисын дарь эхийн сүм"           офицер

43.Б.Галаарид         "Шар тэнгисийн тарчлаан"           омгийн ахлагч

44.Н.В.Краснагоров           "Яаж амьдрах юм бэ"        Кольцов

45.Б.Шүүдэрцэцэг   "Ану хатан"   Махал жанжин

46.Намдаг     "Оролмаа"    Санги нохой

47.Б.Цогнэмэх

48. Ч. Шекспир

49. Д.Мягмар           

50. Р.Куни

51. Булгаков

52.Г.Ибсен

53. Ш.Гүрбазар

54. Э.Оюун, С.Нинжбадар             

           "Тэнгэрийн хүү"

“Гамлет”     

“Найрын ширээний ууц”

“Эцсийн зогсоол зөвхөн чи””  

“Кихот ноён”  

“Нора”    

“Жаргаагүй нар”

“Би эндээс явахгүй”                                                                                      Аргун баатар

Марцелл

Дорж

Генри Лож

Буудлын эзэн

Крогустад

Цэвээн

Жамц

## Амжилт 
2008 онд СОЁЛЫН ТЭРГҮҮНИЙ АЖИЛТАН цол тэмдэг

2008 онд “Хэлж зүрхлээгүй хайр” жүжгийн До багшийн дүрээр “Гэгээн Муза V” наадмын ШИЛДЭГ ЭРЭГТЭЙ ТУСЛАХ ДҮР-ийн шагналыг тус тус хүртсэн.

Ангилал:Улаанбаатарын хүн
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:Монголын жүжигчин
Ангилал:21-р зууны жүжигчин
Ангилал:1975 онд төрсөн
Ангилал:Амьд хүн
IELTS

**Олон Улсын Англи Хэлний Шалгалтын Систем** ( буюу *IELTS* нь төрөлх англи хэлгүй хүмүүст зориулсан англи хэлний мэдлэгийн олон улсын стандартчилагдсан шалгалт юм. Үүнийг British Council, IDP: IELTS Australia, Cambridge Assessment English нар хамтран удирддаг бөгөөд IELTS нь 1989 онд байгуулагдсан. IELTS нь дэлхийн англи хэл дээрх томоохон шалгалтуудын нэг юм.

## Эшлэл
## Цахим холбоос 
* Албан ёсны вебсайт

Ангилал:Англи хэл
Ангилал:Хэлний шалгалт
Гиватаим

**Гиватаим** () нь Тел-Авивын зүүн зүгт оршдог Израилын хот юм. Энэ нь Гуш-Дан хотын бүс нутгийн нэг хэсэг юм. Гиватаимыг 1922 онд Хоёрдугаар Алиягийн анхдагчид байгуулсан. 2019 онд 60,644 хүн амтай байсан.

## Боловсрол 
Гиватаим нь 41 цэцэрлэг, 9 бага сургууль, 4 ахлах сургуультай. Тус хот нь сурагчдын ахлах сургуульд элсэн орсон хувиараа улсдаа тэргүүлдэг. Хотын дарга Рувен Бен-Шахар ахлах сургуулийн шалгалтад туслах тусгай хөтөлбөр санаачилснаар 3 жилийн дараа 2010 онд дунд сургуулийн шалгалтын дүн 11%-иар өсжээ.

## Гадаад харилцаа
Ах дүү хотууд:

* Чаттануга, АНУ
* Эслинген (дүүрэг), Герман
* Харбин, Хятад
* Мюлуз, Франц
* Орадя, Румын
* Сфынту-Георге, Румын
* Вац, Унгар

## Эшлэл 
## Цахим холбоос 
* Албан ёсны вебсайт

Ангилал:Гиватаим
Ангилал:Израилын хот
Ангилал:Тел-Авив тойрог
Ангилал:Тел-Авив тойргийн хот
Ангилал:1922 онд байгуулагдсан
Жюль Камбон

**Жюль-Мартин Камбон** (, 1845 оны 4 дүгээр сарын 5-нд Парис хотноо төрж 1935 оны 9 дүгээр сарын 19-нд Швейцарт нас барсан) - Францын улс төрийн зүтгэлтэн, дипломатч. Мөн Францын дипломатч, улс төрч  Пьер Поль Камбоны дүү. 

Тэрбээр хуульч мэргэжилтэй-өмгөөлөгч, 1870-1871 оны Франц-Пруссийн дайнд оролцож байсан. 1874 оноос Алжир дахь Францын Захирагчийн газар атташе-гаар ажилласан. 1878 онд Константин мужийн захирагч (Алжир). Норд (1882), Рона (1887) мужийн дарга. 

1891-1897 онуудад Алжирын иргэний генерал-амбан захирагч байсан.  

АНУ-д суугаа Элчин сайд (1897-1902), Испани-Америкийн 1898 оны дайныг зогсоох энхийн Гэрээ байгуулахад их үүрэг гүйцэтгэсэн. Мадрид (1902-1907), Берлин (1907-1914) дэх Францын Элчин сайдаар ажилласан. 

Дэлхийн 1 дүгээр дайн эхэлсний дараа 1914 оноос 1918 онуудад Францын Гадаад хэргийн яамны Ерөнхий нарийн бичгийн даргаар ажилласан. 

Парисын энхийн Гэрээний хуралдаанд -Грек, Чех, Польшийн асуудал эрхэлсэн комиссын даргаар ажилласан.

1818 оноос Францын "Үхэшгүй мөнхийн Академийн" гишүүн. 

1919 оны Парисын Бага хурлын бэлтгэл хангахад Францыг төлөөлж ихээхэн үүрэгтэй оролцсон. 

1920 онд Ерөнхий сайд Ж.Клемансо ажлаа өгөхөд Ж.Камбон улс төрийг орхисон.  

Камбон дайны дараах Францын санхүүгийн томоохон бизнес эрхлэгчдийн нэг болжээ. Тэрбээр Парис-Нидерланд банкны захирал, Төв Европын орнуудын банк, Суэцийн сувгийн компанийн дарга гэх мэт албан тушаал хашиж байжээ.

Тэрбээр 1929 онд алдарт '*"Дипломатч" *(Le Diplomate )''''' номоо хэвлүүлсэн ажээ.  Энэ ном англи, герман, испани, орос хэл рүү орчуулагдсан. 

"Аливаа улс орныг танина гэдэг нь тэдний оюун санаанд уусаж, үзэл бодлынх нь уур амьсгалаар амьдарч, гадаад бодлого, дотоод нөхцөл байдлынхаа уялдаа холбоог ойлгож сурахыг хэлнэ ... Протоколын дүрэм журмууд өнөө үед жаахан хуучирсан юм шиг санагдаж байна. Гэхдээ тэдгээрийг ажиглаж хэрэглэхгүй байх нь сүмд орохдоо малгайгаа эсвэл сүмд орохдоо гутлаа тайлахгүй байхтай адил тэнэг хэрэг юм. Чухамдаа эдгээр ноцтой зүйлүүдэд бүх зүйл тийм утгагүй биш юм .." гэж Ж.Камбон хэлж байжээ. 

Ж.Камбон 1935 оны 9 дүгээр сарын 19-нд Швейцарын Лозанн хотоос холгүй орших Вевий хэмээх жижиг хотод нас баржээ.

Ангилал:Алжирын генерал захирагч
Ангилал:АНУ дахь Францын элчин сайд
Ангилал:Германы эзэнт гүрэн дэх Францын элчин сайд
Ангилал:Испани дахь Францын элчин сайд
Ангилал:Францын Академийн гишүүн
Ангилал:Хүндэт легионы гишүүн (их загалмай)
Ангилал:Францчууд
Ангилал:1845 онд төрсөн
Ангилал:1935 онд өнгөрсөн
Балыш

**Балыш** бол Монголын Эзэнт Гүрний мөнгөний нэгж юм. Чингис хааны үед анх дурдагдсан. Нэг эзэнт гүрэн задарсны дараа хэд хэдэн бие даасан муж улс болсны дараа энэ үгийг зөвхөн Хятадад үргэлжлүүлэн хэрэглэсээр байсан бөгөөд 14-р зууны эхээр тооцоог балышаар хийсэн байжээ. Гузжанигийн хэлснээр балиш нь 60 1/3 дирхамтай тохирч байжээ. 

Жувайни, Вассаф нарын хэлснээр алт, мөнгөн шаргал хоёулаа 500 мискал (ойролцоогоор 2 1/8 кг) жинтэй байжээ. Вассафын хэлснээр алтан балиш нь 2000 динар, мөнгөн балиш - 200 динар, цаасан мөнгө нь ердөө 10 динартай тохирч байжээ. өөр газар нөгөө Вассаф цаасан балишийг ердөө 6 динартай адилтгаж үздэг. Динар гэдэг үг нь мэдээж алтан зоос гэсэн үг биш, харин Рашид ад-Диний хэлсэн 3 мискал (12.75 гр) жинтэй мөнгөн зоос гэсэн үг юм.

## Ном зүй 
* *Бартольд В.В.Балыш*: Шинжлэх ухаан, 1968. - T. V: Түрэг, Монгол ард түмний түүх, филологийн талаарх бүтээлүүд. - S. 493.''

Ангилал:Их Монгол Улс
Ангилал:Монголын зоосон мөнгө
Ангилал:Монголын түүхэн мөнгөн тэмдэгтийн нэгж
Ангилал:Монголын эдийн засгийн түүх