open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Крис Пол

**Кристофер Эммануэль Пол** (, *1985 оны тавдугаар сарын 6-нд Өмнөд Каролина мужийн Уинстон Сейлем хотод төрсөн*) — Америкийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд Үндэсний Сагсан Бөмбөгийн Холбооны Лос Анжелес Клипперс болон Америкийн шигшээ багийн холбон тоглогч юм. Уэйк Форестийн коллежоос 2005 онд драфтлагдаж №4 шалгарч Нью Орлеанс Хорнетс багт элсэж байжээ. Тус багт түлхүүр тоглогч нь болж 2008 онд НБА-гийн Оны шилдэг Рүүки тоглогч болж, Бүх оддын тоглолтонд оролцож Үнэ цэнэтэй тоглогчоор Коби Брайнтын удаад хоёрдугаарт нэрлэгдэж байв. Мөн тухайн жилдээ багтайгаа дөрвөн жилийн гэрээг 68 сая долллараар байгуулсан байна. 2011 оны арванхоёрдугаар сарын 14-нд Хорнетс Полыг Лос Анжелес Клипперс багт худалдсан бөгөөд тохиролцоо ёсоор түүний оронд Клипперсээс Эрик Гордон, Аль-Фарук Амину, Крис Кейман нарыг Хорнетс авч байсан түүхтэй. Клипперс багт мөн багийн түлхүүр тоглогч болсон бөгөөд 2013 оны Бүх оддын тоглолтын Үнэ цэнэтэй тоглогчоор нэрлэгджээ. 2006 оноос хойш шигшээ багтаа багтан тоглож байгаа Пол 2006 оны ДАШТ-ий хүрэл медаль, 2008, 2012 оны олимпын аварга тамирчин билээ.
Одоо цагийн хамгийн шилдэг сэтгэхүйтэй шилдэг холбогч юм.Бас 2-0 ээр тэргүүлж эхэлсэн тохиолдолд үргэлж бариулж хожигддог

## Эшлэл
## Холбоос
*
*

Ангилал:1985 онд төрсөн
Ангилал:НБА-гийн тоглогч
Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин
Ангилал:АНУ-ын шигшээ багийн сагсан бөмбөгчин
Ангилал:АНУ-ын олимпын аварга
Ангилал:Бүх оддын тоглолтонд оролцогч
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн холбон тоглогч
Ангилал:Лос Анжелес Клипперс багийн тоглогч
Ангилал:Америкчууд
Жей Жей Редик

багт.]]
**Жонатан Клей "Жей Жей" Редик** (, *19884 оны зургаадугаар сарын 24-нд Теннесси мужийн Куквилл хотод төрсөн*) — Америкийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд НБА-гийн Лос Анжелес Клипперс багийн довтлогч хамгаалагч юм. Техас дахь коллежийн багаас 2006 оны драфтын №11 Реддик Орландо Мэжик (2006—2013) багт элсэж байв.
 
## Товч мэдээлэл
*Өндөр — 193 см
*Жин — 86 кг
*Өмсгөлийн дугаар — 4

## Эшлэл
## Холбоос
*
*Профайл
*ESPN.com Профайл
*Дьюк

Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин
Ангилал:НБА-гийн тоглогч
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн довтлогч-хамгаалагч
Ангилал:Лос Анжелес Клипперс багийн тоглогч
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1984 онд төрсөн
Мэтт Барнс

оны гуравдугаар сард.]]
**Мэтт Келли Барнс** (, *1980 оны гуравдугаар сарын 9-нд Калифорни мужийн Санта Клара хотод төрсөн*) — Америкийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд Үндэсний Сагсан Бөмбөгийн Холбооны Лос Анжелес Клипперс багийн жижиг довтлогч юм. Калифорний их сургуулиас 2002 оны драфтын №46 Барнс Мемфис Гриззлис багт сонгогдсон ч Фэйеттвилл Пэтриотс (2002—2003) багт тоглож байв. Дараа нь Лос Анжелес Клипперс (2004), Сакраменто Кингc (2004—2005), Нью Йорк Никс (2005), Филадельфия 76 (2005—2006), Голден Стэйт Уорриорз (2006—2008), Финикс Санз (2008—2009), Орландо Мэжик (2009—2010), Лос Анжелес Лейкерс (2010—2012) багуудад тоглож байгаад 2012 онд Лос Анжелес Клипперс багт эргэн иржээ. Барнс дундын болон холын зайн шидэлтийг сайн гүйцэтгэдэг билээ.
 
## Товч мэдээлэл
*Өндөр — 201 см
*Жин — 103 кг
*Өмсгөлийн дугаар — 22

## Эшлэл
## Холбоос
*

Ангилал:1980 онд төрсөн
Ангилал:НБА-гийн тоглогч
Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн жижиг довтлогч
Ангилал:Лос Анжелес Клипперс багийн тоглогч
Ангилал:Америкчууд
Сочи

**Сочи** (оросоор Со́чи) — Орос улсын Краснодарын хязгаарт оршдог 368 мянган хүнтэй хот, Хар тэнгисийн эрэгт рашаан амралтаар дагнан хөгжсөн газар.

## Газар зүй 
### Уур амьсгал 
## Хүн ам зүй
### Хүн амын тоо
1897-2013 оны дотор:
*  1897 он — 1000 хүн 
*  1926 он — 13,000 хүн
*  1959 он — 127,000 хүн
*  1979 он — 243 000 хүн
*  2000 он— 358,600 хүн 
*  2013 он — 368,011 хүн

### Ард түмэн
2010 оны байдлаар:
* Орос үндэстэн (69.9%)
* Армен үндэстэн (20.1%)
* Украйн үндэстэн (2.3%)
* Гүрж үндэстэн (2.0%)
* Адыг ястан (1.1%)
* бусад ард түмэн (4.4%)

## Зураг

Зураг:Subashi desant.jpg
Зураг:RIAN archive 308905 Panorama of Sochi.jpg
Зураг:Sochi Skyscrapers.jpeg

## Мөн үзэх 
* Сочийн олимп

## Цахим холбоос 
* Хотын захиргааны цахим хуудас 

## Лавлах бичиг

Ангилал:Краснодарын хязгаарын суурин
Ангилал:Оросын рашаан сувиллын суурин
Ангилал:Оросын их сургуулийн хот
Ангилал:Оросын хот
Ангилал:1838 онд байгуулагдсан
Хөлөн нуур

**Хөлөн** буюу **Далай** нуур нь Өвөр Монголын Хөлөнбуйрт орших цэнгэг уст нуур юм. Гадаргын талбай нь 2339 км² бөгөөд Хятадын таван том цэнгэг уст нуурын нэг юм.

Буйр нуурын хамтаар Хөлөнбуйрын сав газрыг үүсгэдэг. Нуурт Хэрлэн гол болон Оршуун гол цутгадаг.

Загас, сам хорхой, сувд, хавч элбэгтэй. Мөн тус нуур нь Хятадын томоохон зэгсний аж ахуйн бүс юм.

Хөлөн нуур нь Манжуур хотоос холгүй орших бөгөөд зуны цагт жуулчид ихээр ирдэг.

## Эшлэл 
## Гадаад холбоос
Ангилал:Азийн нуур
Ангилал:Өвөр Монголын нуур
Ангилал:Хөлөнбуйр
нуурХөлөнбуйр
Ханбумбат нисэх буудал

**Ханбумбат нисэх буудал** нь Өмнөговь аймгийн Ханбогд суманд байрладаг нисэх буудал юм. 2012 онд Оюу Толгой төслийн хөрөнгө оруулалтаар байгуулсан. 2013 онд анхны арилжааны нислэгээ хүлээн авсан.

Зорчигч үйлчилгээний барилгыг Монгол гэрийн загвартайгаар барьсан.

## Түүх
2002 оноос Өмнөговь аймгийн Ханбогд сумын нутагт орших Оюу толгойн уурхайн орчимд "Оюут" нэртэй онгоц хөөрч буух шороон зурвас бүхий аэродромыг байгуулан ашиглаж байсан. 2010 - 2012 онд Ханбумбат нисэх буудлын барилгын ажлыг гүйцэтгэж, 2013 оны 2-р сарын 10-ны өдрөөс үйл ажиллагаагаа явуулж эхэлжээ.

## Хүчин чадал
Ханбумбат нисэх буудлын хөөрч буух зурвас нь 3250 метр урт, 45 метр өргөнтэй, 44 см зузаантай, цемент бетон хучилттай. Иргэний агаарын тээврийн Боинг 737-800 маягийн агаарын хөлөгт ашиглахаар тооцоологдсон, 2 талын оролт, гаралттай, Зорчигч үйлчилгээний барилга, Нислэгийн хөдөлгөөний удирдлагын цамхаг, Авран хамгаалах, гал унтраах үйлчилгээний барилга, уурын зуух, цэвэрлэх байгууламж зэрэг барилга байгууламжтай нисэх буудал юм.

Зорчигч үйлчилгээний барилга нь цагт 240 хүнд үйлчлэх хүчин чадалтай.

Ханбумбат нисэх буудал нь шөнийн нислэг үйлдэхэд зориулагдсан шөнийн гэрэл суултын систем, чиглүүлэх станц, үүлний өндөр хэмжигч төхөөрөмж, цаг уурын автомат станц зэрэг тоноглолуудаар тоноглогдсон. 

## Агаарын тээврийн компаниуд болон чиглэлүүд
*Аэро Монголиа-Улаанбаатар
*Изинис Эйрвэйз-Улаанбаатар
*Хүннү Эйр-Улаанбаатар
*МИАТ - Улаанбаатар

## Зургийн цомог

File:Khanbumbat Airport (Oyu Tolgoi Airport) 01.jpg|Зорчигчдод үйлчлэх танхим
File:Khanbumbat Airport (Oyu Tolgoi Airport) 02.jpg|Зорчигчдод үйлчлэх танхим
File:Khanbumbat Airport (Oyu Tolgoi Airport) 03.jpg|Зорчигчдод үйлчлэх танхимын адар
File:Khanbumbat Airport (Oyu Tolgoi Airport) 04.jpg|Ханбумбат нисэх буудал
File:Khanbumbat Airport (Oyu Tolgoi Airport) 06.jpg|Оюут нисэх буудал орох чиглэлийн самбар

## Эшлэл
## External links 
*Оюу Толгой ХХК-ны "Ханбумбат" нисэх буудал

Ангилал:2013 онд байгуулагдсан
Ангилал:Өмнөговь аймаг
Ангилал:Монголын нисэх буудал
Ангилал:Өмнөговь аймгийн барилга байгууламж
Агаарын тээвэр

thumb|right|*Уурын зураасаар агаарын тээврийн нягтшилтийг харуулжээ*
**Агаарын тээвэр** гэдэг нь хүн эсвэл ачаа барааг дэлхийн агаар мандалаар карман шугамаас доош дэлхийн гадаргуутай ямар нэгэн хатуу холбоосгүйгээр тээвэрлэхийг хэлнэ. Агаарын тээвэр гэсэн ухагдхуунд нисэх хөлгийн үйлчилгээ болон тээвэрлэлтэнд  харъяалагдах бүх хүмүүс, аж ахуйн нэгж, ажил хөдөлмөр болон харъяа салбаруудыг (газарт байгаа нь ч бас) хамруулдаг. 

## Үүсэл хөгжил
Агаарын тээвэр нь 19-р зуунаас үүсч бий болсон бөгөөд тухайн үед нисэх онгоц байгаагүй харин агаарын завь л байсан. Агаарын завь нисэхгүй хөөрнө: Аэростатикийн хүч нь түүнийг агаарт тогтоодог бол нисэх онгоц нь аэродинамикийн хүчээр ниснэ. 

## Хэрэглээгээр нь ялгах нь
* Иргэний агаарын тээвэр
** Ашгийн иргэний агаарын тээвэр (нийтийн болон авиа компаниудын агаарын тээврийн үйлчилгээ)
** Ерөнхий агаарын тээвэр, үүнд: хувийн нисэх спорт, бизнесийн нислэгүүд болон дээд хэмжээний үүрэгтэй нислэг эсвэл эмнэлэг цагдаагийн байгууллагаас агаараас аврах үйл ажиллагаа явуулах зэрэг
* Цэргийн агаарын тээвэр

: Үүнд цэрэг, армид зориулагдсан бүх нисдэг хөлөг болон үйл ажиллагаа орно.

## Монгол Улсын агаарын тээврийн үүсэл хөгжил
Агаарын тээврийн салбар нь манай улсад 1930 оноос үүсэж хөгжсөн бөгөөд энэхүү тээвэрлэлтийг Монголын тээвэр зуучийн компаниуд зохион байгуулж эхэлсэн нь 1990 он юм.
	
Агаарын тээврийн үйл ажиллагаа нь Монгол  улс руу болон Монгол улсаас олон улсын агаарын тээврийн компаниудыг дамжин хийгддэг тээвэр зохион байгуулалтын нарийн үйл ажиллагаа билээ.
	
Зөвхөн 2008 онд гэхэд агаарын тээврээр Монгол улсын импортлогдож, экспортлогдсон ачааны хэмжээ нь 42 146 348.28 кг болж байгаа бөгөөд үүний 100 %-г МҮТЗХ-ы гишүүн компаниуд хариуцан зохион байгуулжээ.
 
	
Агаарын тээврийн импортын ачааны хувьд голлох тээвэр зохион байгуулалт нь Бээжин болон Сөүл-н нисэх буудлуудын Карго Терминал-р дамжин тухайн улсуудаас болон гуравдагч орнуудаас хийгдэж байдаг.
	
Агаарын тээврийн экспорт ачааны хувьд ихэвчлэн АНУ, Европын орнууд руу хийгдэж байна.
	
Монголын тээвэр зуучийн компаниуд Агаарын тээврийн оператор компаниуд болох MIAT, CA, KAL, AEROFLOT, JAL зэргийг түшиглэн тээвэр зуучлалын үйл ажиллагааг зохион байгуулж байна.

## Цахим хуудас
Эрсан Ильясова

**Эрсан Ильясова** (, *1987 оны тавдугаар сарын 15-нд Эскишехир хотод төрсөн*) — Туркийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд Үндэсний Сагсан Бөмбөгийн Холбооны Милуоки Бакс багийн жижиг болон хүчний довтлогч юм. 2005 оны драфтын №36 тэрээр Милуоки Бакс (2006—2007) багт хуваарилагджээ. 2007 оны зургаадугаар сарын 16-нд Ильясова Испанийн Барселона багтай хоёр жилийн гэрээ байгуулан элссэн байдаг. Уг багт тоглосон анхны Турк тоглогч нь тэр байв. 2009 оны долоодугаар сард Бакс багтаа 7 сая доллараар гурван жилийн гэрээг байгуулан эргэн ирсэн юм. 2012 оны хоёрдугаар сарын 19-нд хувийн шилдэг тоглолтоо Нью Йорк Никс багийн эсрэг 29 оноо, 25 самбараас бөмбөг авалт авсан үзүүлэлтээр үзүүлж байлаа. Ильясова Туркийн шигшээ багт 2006 оноос хойш тоглож байгаа бөгөөд 2010 оны ДАШТ-д мөнгөн медаль хүртэж байсан билээ.

## Товч мэдээлэл
*Өндөр — 208 см
*Жин — 106 кг
*Өмсгөлийн дугаар — 7

## Эшлэл
## Холбоос
* 
* 
* DraftExpress.com - Эрсан Ильясова
* Профайл
* Профайл
* Профайл, үзүүлэлт

Ангилал:1987 онд төрсөн
Ангилал:НБА-гийн тоглогч
Ангилал:Туркийн сагсан бөмбөгчин
Ангилал:Туркийн шигшээ багийн сагсан бөмбөгчин
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн жижиг довтлогч
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн хүчний довтлогч
Ангилал:Милуоки Бакс багийн тоглогч
Ангилал:Туркууд
Карлос Дельфино

**Карлос Франсиско Дельфино** (, *1982 оны наймдугаар сарын 29-нд Санта Фе хотод төрсөн*) — Аргентины сагсан бөмбөгчин бөгөөд Үндэсний Сагсан Бөмбөгийн Холбооны Лос-Анжелес Клипперс багийн жижиг болон довтлогч-хамгаалагч юм. 
## Товчхон
2003 оны драфтын №25 тэрээр Детройт Пистонс (2004—2007) багт сонгогдсон ажээ. Түүнээс хойш Торонто Рэпторс (2007—2008), Химки (2008—2009), Милуоки Бакс (2009—2012), Хьюстон Рокетс  (2012—2013) багуудад тоглож байгаад 2013 оны долоодугаар сарын 17-нд Милуоки Бакс багтаа эргэн ирж тоглож байгаа. Дельфино Аргентины шигшээ багийн хамт 2004 (алт), 2008 (хүрэл) оны олимпын наадмуудад амжилттай оролцож байжээ.

2014 оны наймдугаар сарын 26-нд Мирослав Радулица болон 2015 оны драфтын II тойргийн эрхийн хамт Жаред Дадли, 2017 оны драфтын I тойргийн эрхээр солигдон ирсэн.
## Эшлэл
## Холбоос
* Профайл - NBA.com

Ангилал:1982 онд төрсөн
Ангилал:НБА-гийн тоглогч
Ангилал:Аргентины сагсан бөмбөгчин
Ангилал:Аргентины шигшээ багийн сагсан бөмбөгчин
Ангилал:Аргентины олимпын аварга
Ангилал:Аргентины олимпын хүрэл медальтан
Ангилал:Италийн сагсан бөмбөгчин
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн довтлогч-хамгаалагч
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн жижиг довтлогч
Ангилал:Лос Анжелес Клипперс багийн тоглогч
Ангилал:Аргентинчууд
Гэри Нил

**Гэри Нил** (, 1984 оны аравдугаар сарын 3, Мэрилэнд, Балтимор) — Америкийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд НБА-гийн «Миннесота Тимбервулвз» багт холбон тоглогч, довтлогч-хамгаалагчаар тоглодог. 

## Замнал
Тэр 2007 оны драфтад оролцсон ч аль нэгэн багт хуваарилагдаагүй бөгөөд Туркийн Каршияка (2007—2008) багт мэргэжлийн тоглогчийн гараагаа эхлүүлсэн байдаг. Өмнө нь «Ля Сэлл» (2002—2004), «Тоусон» (2005—2007) зэрэг коллежийн багуудад тоглож байсан юм. Испанийн «Барселона» (2008), Италийн «Тревизо» (2008—2010), Испанийн «Малага» (2010) зэрэг Европын багуудад тоглож байгаад 2010 оны долоодугаар сард нутагтаа ирж «Сан-Антонио Спёрс» багт гурван жилийн гэрээгээр элссэн. Нил НБА-д үзүүлсэн өндөр амжилтаа Спёрст үзүүлсэн байдаг ба 2012 оны арванхоёрдугаар сарын 10-нд «Хьюстон Рокетс» багийн эсрэг 29 оноо (7 удаа гурвын зайн шидэлтийг амжилттай оруулсан) авч байв. Түүнийг Спёрст сүүлийн 2012-13 оны улиралд шилдэг тоглолтоо үзүүлсэн гэхэд болно. 2013 оны долоодугаар сарын 30-нд «Милуоки Бакс» багтай гэрээ байгуулсан.

2014 оны хоёрдугаар сарын 20-нд тоглогч солилцоогоор «Шарлотт Бобкэтс» багт элссэн.

Нил 2015 оны хоёрдугаар сарын 10-нд «Майамигийн» 2019 оны драфтын II тойргийн эрхийн хамт «Миннесота Тимбервулвз» багт Мо Уильямс, Трой Дэниелсээр солигдон шилжжээ.
## Лавлах холбоос
## Гадны холбоос
*Профайл - Euroleague.net
*Испанийн лиг 
*Европын цом
*Италийн лиг 
*Туркийн лиг

Ангилал:1984 онд төрсөн
Ангилал:НБА-гийн тоглогч
Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн холбон тоглогч
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн шидэгч-хамгаалагч
Ангилал:Сан-Антонио Спёрс багийн тоглогч
Ангилал:Милуоки Бакс багийн тоглогч
Ангилал:Шарлотт Бобкэтс багийн тоглогч
Ангилал:Шарлотт Хорнетс багийн тоглогч
Ангилал:Миннесота Тимбервулвз багийн тоглогч
Блэйк Гриффин

**Блэйк Остин Гриффин** (, *1989 оны гуравдугаар сарын 16-нд Оклахома мужийн Оклахома Сити хотод төрсөн*) — Америкийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд Үндэсний Сагсан Бөмбөгийн Холбооны Дэтройт пистонс багийн довтлогч-холбогч юм. 2007-2009 оны хооронд Оклахомагийн их сургуулийн багт тоглож байв. 2009 онд Жэймс Нейсмит, Жон Вүүден, Оскар Робертсон, Адольф Руппийн нэрэмжит шагналуудыг спортын томоохон сэтгүүлүүдийн санал асуулгаар тодорч байв. 2009 оны драфтын №1 болсон Гриффин Лос Анжелес Клипперс багт элсчээ. Тухайн улиралдаа бэртэлтэй байсан ч дараа жилээс нь тоглолтын хэв маяг нь өндөр түвшинд гарч байсан. 2011 оны НБА-гийн Бүх оддын тоглолтын цагирагт довтлох тэмцээнд илүүрхэн ялж байв. 2014 оноос эхлэн түүний дундын болон холын зайн шидэлт илт сайжирсан ба ялангуяа алсын зайн  шидэлт үлэмж  сайжирсан юм. 2018 оны 1-сард Дэтройт пистонс багт 4 тоглогчоор солигдож пистонсын цэрэг болсон билээ.2019 онд лигийн бэлгэдлийн 3р багт нэрлэгдсэн

## Эшлэл
## Холбоос
*Албан ёсны цахим хуудас
*YouTube Самбарт тохолт
*
*Scout.com Профайл
*Rivals.com Профайл
*NBADraft.net Профайл
*DraftExpress Профайл

Ангилал:1989 онд төрсөн
Ангилал:НБА-гийн тоглогч
Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн холбон тоглогч
Ангилал:Бүх оддын тоглолтонд оролцогч
Ангилал:Лос Анжелес Клипперс багийн тоглогч
Ангилал:Америкчууд
Брэндон Найт

**Брэндон Эммануэль Найт** (, 1991 оны арванхоёрдугаар сарын 2, Флорида, Майами) — Америкийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд Үндэсний сагсан бөмбөгийн холбооны «Финикс Санз» багт холбон тоглогчийн байрлалд тоглодог. 

## Замнал
Найт өсвөрийн сагсан бөмбөгийн лигт гялалзаж байлаа. Драфтын өмнөх жилд тэрээр үндэсний хэмжээнд хамгийн шилдэг өсвөрийн тоглогч болсон байсан тул драфтад дээгүүр буюу наймаар Детройт Пистонс багт сонгогджээ. 

2013 оны долоодугаар сарын 31-нд тоглогч солилцоогоор Милуокид ирсэн.

Найт 2013 оны арванхоёрдугаар сарын 31-нд хувийн дээд 37 оноогоо «Лос-Анжелес Лейкерсийн» эсрэг (**94**:79) авчээ. 2015 оны хоёрдугаар сарын 14-нд "ур чадварын тэмцээний" шувтаргад Патрик Беверлид ялагдав.

2015 оны хоёрдугаар сарын 19-нд «Филадельфи» зэрэг гурван багийн тохиролцоогоор «Финикс Санз» багт нэгдсэн.
## Лавлах холбоос
## Гадны холбоос
* Кентакки
* 
* НБА

Ангилал:1991 онд төрсөн
Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин
Ангилал:НБА-гийн тоглогч
Ангилал:Детройт Пистонс багийн тоглогч
Ангилал:Милуоки Бакс багийн тоглогч
Ангилал:Финикс Санс багийн тоглогч
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн холбон тоглогч
Экпе Удох

**Экпе Удох** (; 1987 оны тавдугаар сарын 23, Оклахома, Эдмонт) — Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд НБА-гийн «Лос Анжелес Клипперс» багт төв, хүчний довтлогчоор тоглодог. 

## Замнал
2010 оны драфтын зургаагаар «Голден Стэйт Уорриорз» багт хуваарилагдан очиж тухайн оныхоо сүүл хүртэл бэртэлтэй байсан тул гараанд гараагүй юм. 

НБА-гийн ажил хаялтын үеэр 2011 оны арваннэгдүгээр сарын 21-нд Израйлийн «Бней Герцлиа» багтай гэрээлсэн ч арванхоёрдугаар сард эгэн ирэхийн өмнөхөн нэгэн тоглолтонд 22 оноо, 16 самбар, 3 дамжуулалт, 4 хаалт хийсэн.

2012 оны гуравдугаар сарын 13-нд тоглогч солилцоогоор «Милуоки Бакст» элссэн.

2014 оны есдүгээр сарын 3-нд «Лос Анжелес Клипперстэй» гэрээлсэн.

## Лавлах холбоос
## Гадны холбоос
* Намтар 
* Профайл - НБА 
* Үзүүлэлт - www.basketball-reference.com 

Ангилал:НБА-гийн тоглогч
Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн төвийн тоглогч
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн хүчний довтлогч
Ангилал:Голден Стэйт Уорриорз багийн тоглогч
Ангилал:Милуоки Бакс багийн тоглогч
Ангилал:Лос Анжелес Клипперс багийн тоглогч
Ангилал:Америкчууд
Ангилал:1987 онд төрсөн
Бонн

**Бонн** (Бо́нн, германаар Bonn [bɔn]) — Герман улсын Умард Райн-Вестфален мужид оршдог, 1949–1990 онд Баруун Германы нийслэл байсан 31 түмэн хүнтэй хот.

 
*англиар Bonn (Bonn)
*болгараар Бон (Bon) 
*грекээр Βόννη (Vónni)  
*оросоор Бонн (Bonn) 
*францаар Bonn (Bonn) 
 
*арабаар بون (bun) 
*хиндээр बॉन (bon)  
*японоор ボン (Bon) 
*солонгосоор 본 (Bon) 
*хятадаар 波恩 (Bō'ēn) 
 
*нэрлэх —  Бонн 
*харъяалах —  Боннын
*өгөх, орших —  Боннд
*заах —  Бонныг
 
*гарах —  Бонноос
*үйлдэх —  Бонноор
*хамтрах —  Боннтой
*чиглэх —  Бонн руу

## Зүүлт тайлбар

Ангилал:Германы урьдын нийслэл
Ангилал:Умард Райн-Вестфалены коммун
Ангилал:Умард Райн-Вестфалены суурин
Ангилал:Умард Райн-Вестфалены тойроггүй хот
Ангилал:Райн мөрний суурин
Ангилал:Германы их сургуулийн хот
Ангилал:Дотоодын боомттой суурин
Ангилал:Келт гаралтай суурингийн нэр
OneRepublic

**OneRepublic** — Америкийн Колорадо Спрингс хотоос гаралтай рок хамтлаг юм. Америкт "Apologize" нэртэй сингл цомог нь түгэн олонд хүрсэн байдаг ба Англи зэрэг олон орны шилдэг дууны жагсаалтыг тэргүүлж байв.

*2007 онд хамтлаг анхны студийн цомог болох  Dreaming Out Loud-аа гаргажээ. OneRepublic өөрсдийн Apologize дуугаа найруулагч Timbaland-тай хамтран шинэчлэн гаргаснаараа 16 улсын чартад 1-р байранд орж, Граммийн Шагналыг хүртжээ*. Мөн тэдний ᠌"Stop and Share", "All the Right Moves", "Secrets", "Marching On" болон "Good Life" дуунууд нь том амжилт авчирч байсан.

OneRepublic-ын 3 дахь студийн цомог болох Native (2013)-ийн "Counting Stars", "If I Lose My Self", "I Lived" дуунууд нь Billboard-ийн жагсаалтад багтаж байсан ба 2016 оны 11-р сарын байдлаар "Counting Stars"-ийн Youtube дээрх клипийг дэлхий даяар 1,5 тэрбум хүн үзжээ.

2016 онд хамтлаг Oh My My цомгоо гаргажээ.

## Бүрэлдэхүүн 
;Одоогийн гишүүд:
* Райан Теддер (2002-) — **вокал**, **акустик гитар**, **даралтат хөгжим**, **басс гитар**, **шагшуурга хөгжим**
* Зак Филкинс (2002-) — **гитар, хийл, шагшуурга, арын хоолой**
* Эдди Фишер (2004-) — **бөмбөрчин, цохиур хөгжим** 
* Брент Катцл (2007-) — **хийл**, **шагшуурга**, **босоо ятга**, **укулеле**, **төгөлдөр хуур**
* Дрю Браун (2002-) — **гитар**, **даралтат хөгжим**, **цохиур**, **басс гитар**, **арын вокал**
;Өмнөх гишүүд
* Жеррод Беттис (2002—2004) — бөмбөрчин
* Тим Майерс (2004—2007) — басс гитар
## Уран бүтээл 
### Цомог 
* 2007 — Dreaming Out Loud
* 2009 — Waking Up
* 2013 — Native
* 2016 — Oh My My

### Сингл 
* 2007 — «Apologize» (Remix)
* 2008 — «Stop and Stare»
* 2008 — «Say (All I Need)»
* 2008 — «Mercy»
* 2009 — «Come Home»
* 2009 — «All the Right Moves»
* 2009 — «Secrets»
* 2009 — «Everybody Loves Me»
* 2010 — «Marchin On»
* 2010 — «Good Life»
* 2011 — «Christmas Without You»
* 2012 — «Feel Again»
* 2013 — «If I Lose Myself»
* 2013 — «Counting Stars»
* 2013 — «Something I need»
* 2016 —  "Kids"

## Эшлэл
## Холбоос
* Албан ёсны цахим хуудас
* OneRepublic Уран бүтээл/Дууны үгс 
* OneRepublic Уран бүтээл 

Ангилал:АНУ-ын хамтлаг
Ангилал:Поп хамтлаг
Ангилал:Рок хамтлаг
Жеймс Харден

**Жеймс Харден** (, *1989 оны наймдугаар сарын 26-нд Калифорни мужийн Лос-Анжелес хотод төрсөн*) — Америкийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд Үндэсний Сагсан Бөмбөгийн Холбооны Хьюстон Рокетс болон Америкийн шигшээ багийн довтлогч-хамгаалагч юм. 2009 оны драфтын №3 Харден Оклахома Сити Тандер багт 2012 оныг хүртэл гарааны үндсэн бүрэлдэхүүнд тогтмол бус гарч тоглосон ч өөрийгөө чадварлаг тоглогч гэдгээ харуулсан билээ. Хьюстон баг өөрийн олон тооны тоглогчоо Оклахома багт өгөхөөр тохиролцон оронд Харденыг элсүүлсэн юм. Харден тухайн үед гарааны бүрэлдэхүүнд гарах боломж бага байсан тул багаа сольсон гэхэд болно. Ингээд 2012 оны аравдугаар сарын 31-нд одоогийн багтайгаа 80 сая долларын гэрээг үзэглэсэн юм. Шинэ баг дахь анхны гараанд Харден 37 оноо, 12 ашигтай дамжуулалт, зургаан самбараас бөмбөг авалт, дөрвөн бөмбөг таслалт хийж байв. Харин анхны трипл-даблаа (21 оноо, 11 самбараас бөмбөг авалт, 11 ашигтай дамжуулалт) Шарлотт Бобкэтс багийн эсрэг 2013 оны хоёрдугаар сарын 2-нд хийсэн байдаг. Шигшээ багтайгаа Лондоны олимп аваргалж байлаа.

## Эшлэл
## Холбоос
* 
* Arizona State athletic site bio
* ESPN college player profile

Ангилал:1989 онд төрсөн
Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин
Ангилал:АНУ-ын шигшээ багийн сагсан бөмбөгчин
Ангилал:АНУ-ын олимпын аварга
Ангилал:НБА-гийн тоглогч
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн довтлогч-хамгаалагч
Ангилал:Хьюстон Рокетс багийн тоглогч
Ангилал:Америкчууд
Чандлер Парсонс

**Чандлер Парсонс** (, *1988 оны аравдугаар сарын 25-нд Флорида мужийн Касселберри хотод төрсөн*) — Америкийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд НБА-гийн Даллас Маверикс багийн жижиг болон хүчний довтлогч юм.
## Товчхон
2011 оны драфтын №38-аар одоогийн багтаа ирсэн байна. Парсонсын хувьд шилдэг тоглолтоо 2013 оны гуравдугаар сарын 3-нд Даллас Маверикс багийг 136–103 харьцаагаар хожсон тоглолтонд 32 оноо (13 довтолгооны 12 нь, 7 холын зайн шидэлтийн 6-г оновчтой болгосон), 3 самбараас бөмбөг авалт, 3 ашигтай дамжуулалт хийж үзүүлсэн байдаг. Коллежид байхдаа Флоридагийн их сургуулийн (2007—2011) багт хүчин зүтгэж байв.

Парсонс 2014 оны долоодугаар сарын 10-нд Далластай 46 сая доллараар 3 жил гэрээлсэн бөгөөд Хьюстон түүнийг үлдээхээр чармайв.
## НБА-гийн үзүүлэлт
### Улирал
|-
| align="left" | 
| align="left" | Хьюстон
| 63 || 57 || 28.6 || .452 || .337 || .551 || 4.7 || 2.1 || **1.2** || **.5** || 9.5
|-
| align="left" | 
| align="left" | Хьюстон
| **76** || **76** || 36.3 || **.486** || **.385** || .729 || 5.3 || 3.5 || 1.0 || .4 || 15.5
|-
| style="text-align:left;"| 
| style="text-align:left;"| Хьюстон
| 74 || 74 || **37.6** || .472 || .370 || **.742** || **5.5** || **4.0** || **1.2** || .4 || **16.6**
|-class="sortbottom"
| align="left" | Замнал
| align="left" | 
| 213 || 207 || 34.5 || .473 || .370 || .705 || 5.2 || 3.3 || 1.1 || .4 || 14.1

### Плей-офф
|-
| align="left" | 2013
| align="left" | Хьюстон
| 6 || 6 || 39.7 || **.452** || **.400** || .643 || 6.5 || **3.7** || .2 || .3 || 18.2
|-
| align="left" | 2014
| align="left" | Хьюстон
| 6 || 6 || **41.7** || .438 || .361 || **.733** || **6.8** || 2.3 || **.7** || .3 || **19.3**
|-class="sortbottom"
| align="left" | Замнал
| align="left" | 
| 12 || 12 || 40.7 || .444 || .382 || .690 || 6.7 || 3.0 || .4 || .3 || 18.8

## Эшлэл
## Холбоос
Ангилал:1988 онд төрсөн
Ангилал:НБА-гийн тоглогч
Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн хүчний довтлогч
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн жижиг довтлогч
Ангилал:Даллас Маверикс багийн тоглогч
Ангилал:Америкчууд
Омер Ашик

**Омер Ашик** (, 1986 оны долоодугаар сарын 4-нд Бурса хотод төрсөн) — Туркийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд Үндэсний Сагсан Бөмбөгийн Холбооны «Нью-Орлеан Пеликанс» болон Туркийн шигшээн төвийн тоглогч юм. 

## Замнал 
Мэргэжлийн сагсан бөмбөгийн гараагаа Туркийн Фенербахче (2005—2006) багаас эхэлсэн Ашик 2008 оны драфтын №36 болж Портлэнд Трэйл Блэйзерс багт хуваарилагдсан ч тоглогч солилцооны гэрээгээр Чикаго Буллз (2010—2012) багт тоглох болсон юм.2012 оны долоодугаар сарын 20-нд Ашик Хьюстон Рокетс багтай 25.1 сая долларын гурван жилийн гэрээг байгуулсан юм. 

2014 оны долоодугаар сарын 15-нд «Нью-Орлеан Пеликанс», «Хьюстон Рокетс», «Вашингтон Уизардс» багуудын хэлэлцээрээр «Пеликанст» ирсэн. 2014 оны аравдугаар сарын 28-нд «Орландо Мэжикийн» эсрэг (**101**:84) анхны гараагаа хийхдээ 33 минутанд 14 оноо, 17 самбар, 5 хаалт, 2 дамжуулалт хийв.

## Шигшээ 
Шигшээ багтайгаа 2010 оны ДАШТ-д мөнгөн медаль хүртсэн байна.

## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
*Career statistics and player information from NBA.com numberFire
*Euroleague.net Профай
*TBLStat.net Профай

Ангилал:1986 онд төрсөн
Ангилал:НБА-гийн тоглогч
Ангилал:Туркийн шигшээ багийн сагсан бөмбөгчин
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн төвийн тоглогч
Ангилал:Фенербахче багийн сагсан бөмбөгчин
Ангилал:Чикаго Буллз багийн тоглогч
Ангилал:Хьюстон Рокетс багийн тоглогч
Ангилал:Нью-Орлеан Пеликанс багийн тоглогч
Ангилал:Туркууд
Заза Пачулиа

**Заур "Заза" Пачулиа** (, *1984 оны хоёрдугаар сарын 10-нд Тбилиси хотод төрсөн*) — Гүржийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд Голден Стэйт Уорриорз багийн төв болон хүчний довтлогчийн байрлалд тоглодог. Пачулиа 2003 оны драфтад дөчин хоёроор Орландо Мэжик (2003—2004) багт сонгогдож байв. Милуоки Бакс (2004—2005), Атланта Хоокс (2005—2013), Туркийн Галатасарай (2011) багуудад тоглож байгаад Милуоки Бакс багт 2013 оны долоодугаар сарын 17-нд эргэн ирсэн билээ. Заза Пачулиа Гүржийн шигшээ багийн ахлагч юм. Туркийн давхар иргэншилтэй.

## Эшлэл
## Холбоос
*Албан ёсны цахим хуудас
*NBA.com Профайл
*Euroleague.net Профайл
*Үзүүлэлтүүд Basketball-reference.com

Ангилал:Гүржийн шигшээ багийн сагсан бөмбөгчин
Ангилал:НБА-гийн тоглогч
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн төвийн тоглогч
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн хүчний довтлогч
Ангилал:Милуоки Бакс багийн тоглогч
Ангилал:Гүржүүд
Ангилал:1984 онд төрсөн
Жереми Лин

**Жереми Шу-Хоу Лин** (, 1988 оны наймдугаар сарын 23 нд төрсөн) нь Үндэсний Сагсан Бөмбөгийн холбооны Шарлотт Хорнетс багт тоглодог Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгийн тоглогч. Тэрээр 2012 онд Нью-Йорк Никс багыг удирдаж ялалтанд хөтөлсөн ба түүнийг "Линсанити" гэдгээр нь хүмүүс мэддэг. 
 
## Товчхон
Линий эцэг эх 1970-аад оны сүүл үед Америкт суурьшсан Христийн шашинтай Тайвань хүмүүс бөгөөд хүүгээ сагсан бөмбөгийн спортод оруулсан гэхэд болох юм. Харвардын их сургуулийн багт тоглохдоо нийт 1,450 оноо, 450 самбараас бөмбөг авалт, 400 ашигтай дамжуулалт өгсөн байдаг ба 2010 оны драфтад багтаагүй байдаг. Тухайн жилдээ НБА-гийн доод лигийн Рино Бигхорнс багт тоглож байхдаа Голден Стэйт Уорриорз (2010—2011) багт элссэн байна. Варриос багт төдийлөн тоглолтонд гараагүй тэрээр Хятадын Дунгуань Леопардс (2011) багт очиж хэсэг хугацаанд тоглосон байна. 2011—2012 оны хооронд Нью Йорк Никс багт тоглосон.

2014 оны долоодугаар сарын 11-нд Лос-Анжелес Лейкерс 2015 оны драфтын I тойргийн сонголтоо Хьюстонд шилжүүлэх нөхцөлөөр Линийг элсүүлэв.

2015 оны долдугаар сарын 9-нд 4.3 сая доллараар «Шарлотт Хорнетстой» хоёр жилээр гэрээлэв.

## НБА-гийн үзүүлэлт
;Улирал

|-
| style="text-align:left;"| 
| style="text-align:left;"| Голден Стэйт
| 29 || 0 || 9.8 || .389 || .200 || .760 || 1.2 || 1.4 || 1.1 || .3 || 2.6
|-
| style="text-align:left;"| 
| style="text-align:left;"| Нью-Йорк
| 35 || 25 || 26.9 || **.446** || .320 || .798 || **3.1** || **6.2** || **1.6** || .3 || **14.6**
|-
| style="text-align:left;"| 
| style="text-align:left;"| Хьюстон
| **82** || **82** || **32.2** || .441 || .339 || .785 || 3.0 || 6.1 || **1.6** || **.4** || 13.4
|-
| style="text-align:left;"| 
| style="text-align:left;"| Хьюстон
| 71 || 33 || 28.9 || **.446** || .358 || **.823** || 2.6 || 4.1 || 1.0 || **.4** || 12.5
|-
| style="text-align:left;"| 
| style="text-align:left;"| Лейкерс
| 74 || 30 || 25.8 || .424 || **.369** || .795 || 2.6 || 4.6 || 1.1 || **.4** || 11.2
|- class="sortbottom"
| style="text-align:left;"| Замнал
| style="text-align:left;"|
| 291 || 170 || 26.9 || .437 || .349 || .799 || 2.6 || 4.8 || 1.3 || .4 || 11.7

;Плей-офф

|-
| style="text-align:left;"| 2013
| style="text-align:left;"| Хьюстон
| 4 || **3** || 21.0 || .250 || .167 || **1.000** || 2.0 || 2.0 || **.5** || **.3** || 4.0
|-
| style="text-align:left;"| 2014
| style="text-align:left;"| Хьюстон
| **6** || 0 || **29.5** || **.410** || **.217** || .813 || **3.7** || **4.3** || **.5** || .2 || **11.3**
|- class="sortbottom"
| style="text-align:center;" colspan="2"| Замнал
| 10 || 3 || 26.1 || .365 || .200 || .833 || 3.0 || 3.4 || .5 || .2 || 8.4

## Лавлах холбоос
## Гадны холбоос
*
*

Ангилал:НБА-гийн тоглогч
Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн холбон тоглогч
Ангилал:Голден Стэйт Уорриорз багийн тоглогч
Ангилал:Нью-Йорк Никс багийн тоглогч
Ангилал:Хьюстон Рокетс багийн тоглогч
Ангилал:Лос-Анжелес Лейкерс багийн тоглогч
Ангилал:Шарлотт Хорнетс багийн тоглогч
Ангилал:Тайваньчууд
Ангилал:АНУ-ын хүн
Ангилал:1988 онд төрсөн
Босго тотго

Монголын үндэсний олон нийтийн телевизийн уран бүтээлч хамт олон Хил хамгаалах байгууллагын үүсэн байгуулагдсан түүхт 80 жилийн ойд зориулан “Босго тотго” нэртэй 60 ангит уран сайхны кино бүтээсэн билээ.

Тус киногоор Монгол улсын хил хамгаалах байгууллагын үүсэл, хөгжил, үе үеийн хилчдийн түүхэнд гүйцэтгэсэн үүрэг, гавьяаг олон нийтэд сурталчлах зорилготой юм. Кино зохиолыг Төрийн соёрхолт Д.Норов бичиж, найруулагчаар Н.Энхтүвшин, цэргийн зөвлөхөөр Т.Баатарсүрэн нар ажилласан бөгөөд зураг авалт өнгөрсөн зургадугаар сараас эхэлж жил хагасын хугацаанд үргэлжилсэн байна.

Гол дүрд залуу жүжигчин И.Болд тоглосон аж. Киноны ихэнх зураг авалт Дорнодод болсон  бөгөөд олны хэсэгт Дорнодын цэргийн бие бүрэлдэхүүн тогложээ. 
Кинонд Монгол улсын хилийн цэргийхэн 1920-1950 он хүртэл баруун хилийн дагуу Оспаны Хасгийн дээрэмчидтэй, 1930-1945 онуудад дорнод хилийн дагуу япон-манжийн цэргүүдийн хилийн халдлага дайралтын эсрэг хэрхэн амь бие хайргүй тэмцэж байсныг түүхэн баримтаар харуулжээ.

Ангилал:2013 оны кино
Ангилал:21-р зууны монгол кино
Ангилал:Уран сайхны кино
Ангилал:Олон ангит кино
Шон Мэрион

**Шон Дуэйн Мэрион** (, 1978 оны тавдугаар сарын 7-нд Иллиной мужийн Уокиган хотод төрсөн) — Америкийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд НБА-гийн «Кливленд Кавальерс» багт довтлогчоор тоглодог. Тэрээр 2011 оны НБА-гийн аваргаар тодорч, нийт дөрвөн удаа Бүх оддын тоглолтонд оролцсон туршлагатай тоглогч билээ. 

## Замнал 
Мэрион 1999 оны драфтын №9 болж Финикс Санс (1999—2008) багт элсчээ. Дараа нь Майами Хийт (2008—2009), Торонто Рэпторс (2009) багуудад тоглож байгаад 2009 оны долоодугаар сарын 9-нд таван жилийн гэрээг 39 сая доллараар байгуулан ирсэн юм. 

2005-2006 онд «Финикс Санзад» байхдаа Мэрион оноо, самбарын дунджаар хувийн замналын дээд үзүүлэлтээ тогтоожээ. Чингэхдээ 21.8 оноо, 11.8 дунджилсаны сацуу 2.0 таслалт, 1.7 хаалт дунджилсан юм.

2014 оны есдүгээр сарын 9-нд «Кливленд Кавальерстай» нэгдсэн.

## Шигшээ 
Америкийн шигшээн бүрэлдэхүүнд багтан 2004 оны олимпын хүрэл медаль хүртэж байв.

## Лавлах холбоос 
## Гадны холбоос 
*
*
*
*UNLV Runnin' Rebels profile
*Албан ёсны цахим хуудас

Ангилал:1978 онд төрсөн
Ангилал:НБА-гийн тоглогч
Ангилал:АНУ-ын шигшээ багийн сагсан бөмбөгчин
Ангилал:АНУ-ын олимпын хүрэл медальтан
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн жижиг довтлогч
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн хүчний довтлогч
Ангилал:Бүх оддын тоглолтонд оролцогч
Ангилал:Финикс Санс багийн тоглогч
Ангилал:Майами Хийт багийн тоглогч
Ангилал:Торонто Рэпторс багийн тоглогч
Ангилал:Даллас Маверикс багийн тоглогч
Ангилал:Кливленд Кавальерс багийн тоглогч
Ангилал:Америкчууд
Дежуан Блэр

**Дежуан Ламонт Блэр** (, *1989 оны дөрөвдүгээр сарын 22-нд Пеннсилвани мужийн Питтсбург хотод төрсөн*) — Америкийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд НБА-гийн Вашингтон Уизардс багийн хүчний довтлогч юм. 
## Товчхон
2009 оны драфтын №37 тэрээр Сан Антонио Спарс (2009—2013), Оросын Красные Крылья (2011) багуудад тоглож байгаад одоогийн багтаа  2013 оны наймдугаар сарын 7-нд шилжсэн юм. Блэр Питтсбургийн их сургуулийн багаас коллежуудын дунд зохион байгуулагддаг тэмцээнүүдээс шилдэг тоглогчийн шагналыг хэдэнтээ авч байжээ.

2014 оны долоодугаар сарын 17-нд Даллас түүийг Вашингтон Уизардс руу Эмир Пледжичийн оронд илгээв.
## Эшлэл
## Холбоос
Ангилал:1989 онд төрсөн
Ангилал:НБА-гийн тоглогч
Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн төвийн тоглогч
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн хүчний довтлогч
Ангилал:Вашингтон Уизардс багийн тоглогч
Ангилал:Америкчууд
Фолк рок хөгжим

**Фоль рок** хөгжмийн урсгал нь фолк хөгжим болон рок хөгжмийн дундаас үүссэн хөгжмийн нэг урсгал юм. Энэ урсгал нь 1960-аад оноос эхлэлтэй бөгөөд Лос-Анжелесын The Byrds хамтлаг энэ хөгжмийн чиглэлээр анх тоглосон анхдагч пионер гэж нэрлэгддэг. Фолк рокийн хөгжмийн урсгалын хамгийн алдартай төлөөлөгч нь бүхний танил АББА хамтлаг юм.

Ангилал:Рок хөгжмийн урсгал
Ангилал:Фолк жанр
Жру Холидей

багт.]]
**Жру Рэндэлл Холидей** (, *1990 оны зургаадугаар сарын 12-нд Лос-Анжелес хотод төрсөн*) — Америкийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд Үндэсний Сагсан Бөмбөгийн Холбооны Нью-Орлеан Пеликанс багийн холбон тоглогч юм. Калифорнийн их сургуулиас драфтлагдаж арвандолоо дахь сонголтоор Филаделфиа Севентисиксерс (2009—2013) багт очжээ. Одоогийн багтаа 2013 оны долоодугаар сарын 12-нд 76 багийн хүсэлтийн дагуу тоглогч солилцоогоор очжээ.

## Товч мэдээлэл
*Өндөр — 193 см
*Жин — 82 кг
*Өмсгөлийн дугаар — 11

## Эшлэл
## Холбоос
*

Ангилал:1990 онд төрсөн
Ангилал:НБА-гийн тоглогч
Ангилал:Бүх оддын тоглолтонд оролцогч
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн холбон тоглогч
Ангилал:Нью-Орлеан Хорнетс багийн тоглогч
Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин
Ангилал:Америкчууд
Монта Эллис

багт тоглож буй нь.]]
**Монта Эллис** (, *1985 оны аравдугаар сарын 26-нд Миссисипи мужийн Жэксон хотод төрсөн*) — Америкийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд НБА-гийн Даллас Маверикс багийн хамгаалагчийн байрлалд тоглодог.

2005 онд драфтын №40-өөр Голден Стэйт Уорриорз (2005—2012) багаас гараагаа эхэлжээ. 2008 оны зун багтайгаа 67 сая долларын зургаан жилийн гэрээг байгуулсан ч удалгүй өвдөгний бэртэл авч улирлын ердөө 25 тоглолтонд оролцож тоглолтын хэв маяг суларсан гэхэд болох юм. Дараагийн хоёр улирал тоглолт бүрт дунджаар 24 оноо авсан болон өөрийн хувийн дээд амжилтаа  (2012 оны хоёрдугаар сарын 7-нд Оклахома Сити Тандер багт 119–116 харьцаагаар хожигдсон тоглолтонд 48 оноо (29 довтлогооны 18, 6 холын зайн шидэлтийн 3, 10 чөлөөт шидэлтийн 9-ийг тус тус оновчтой болгосон), 7 самбараас бөмбөг авалт, 2 ашигтай дамжуулалт) үзүүлж байв.
2012 оны гуравдугаар сард Милуоки Бакс багт тоглогч солилцоогоор элссэн байдаг. Харин 2013 оны долоодугаар сарын 23-нд гэрээ байгуулан Даллас Маверикс багт тоглох болсон.

## Товч мэдээлэл
*Өндөр — 191 см
*Жин — 81.6 кг
*Өмсгөлийн дугаар — 11

## Эшлэл
## Холбоос
*

Ангилал:1985 онд төрсөн
Ангилал:НБА-гийн тоглогч
Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн холбон тоглогч
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн довтлогч-хамгаалагч
Ангилал:Даллас Маверикс багийн тоглогч
Ангилал:Америкчууд
Валентины захидал

«**Валентины захидал**» — 2012 онд Монгол улсад монгол хэлээр бүтсэн уран сайхны кино.

## Лавлах бичиг 
Ангилал:2012 оны кино
Ангилал:21-р зууны монгол кино
Ангилал:Уран сайхны кино
HEPA шүүлтүүрийн стандарт

**HEPA** нь агаарын шүүлтүүрийн товчилсон нэр стандарт юм. (High-efficiency particulate air = HEPA) HEPA нь маш олон төрлийн үйлдвэрллийн агаарын цэвэршүүлэлтийн стандарт болон хэрэглэгддэг үүнд эмнэлгийн тоног төхөөрөмж, машин, онгоц болон гэр ахуйн төхөөрөмжүүдэд хэрэглэгддэг. АНУ зэрэг зарим улсад агаарын шүүлтүүрийн HEPA-ын стандарт нь 99,97% ба 0,3 микрон хэмжээтэй тоосонцорыг ялгаж шүүх үзүүлэлтийг мөрддөг байна. Байр орон сууцны агаарыг цэвэршүүлэх шинэ агаараар сэлбэхэд энэ шүүлтүүртэй агааржуулагчыг ашигладаг. 

## Бүтэц
HEPA шүүлтүүр нь 0,2-0,5 микрометрийн өргөнтөй хиймэл мяндсан (fiberglass төрлийн) хялгаснуудыг эсгий маягаар нягтруулсан даавуунцараас бүтнэ. Энэ хиймэл хялгаснуудийн завсрын агаарын урсах зай 0,3 микрометрээс их байдаг. Харин тоосны олон янзын хэмжээтэй ширхэгүүд нь даавуунцар доторхи агаарын шулуун бус урсгалаар урсахдаа зарим нь хялгасанд наалдаж зарим нь нэг нэгэндээ наалдаж хялгасанд тээглэх замаар маш нарийн ширхэгтэй тооснуудыг хялгасан шүүрэнд тээглүүлэх магадлалын зарчимаар энэ шүүлтүүр шүүдэг. 

## HEPA-ын зэрэгллүүд
Европт HEPA маягийн EN 1822:2009 агаар шүүлтийн стандарттай. Одоогийн HEPA үйлдвэрлэлд хэрэглэгддэг стандартын зэрэглэлүүд:

## Гол хэрэглээ
Эмнэлгийн хэрэглээнд цэвэр агаарыг нэвтрүүлэх ба халдварт өвчин агаараар дамжихаас хамгаалж HEPA стандартаар шүүх нь маш чухал асуудал юм. Эмнэлгийн HEPA шүүлтүүр нь давхар хэт ягаан туяаны шарагчтай хэрэглэгдэж элдэв аюултай вирусны тархалтыг хязгаарлаж 99,995% түвшинд шүүж халдварт өвчний тархалтыг хязгаарладаг.

Гэр ахуйд сүүлийн үед HEPA шүүлтүүртэй шинэ загварын тоос сорогчууд нэвтэрч элдэв төрлийн нян ба тоосонцорийг эрс багасгаж хүний эрүүл амьдрах нөхцлийг хангах болжээ. Монголд сүүлийн жилүүдэд  HEPA10, HEPA11, HEPA13 шүүлтүүртэй Филлипс, Бош, Самсунг загварын тоос сорогчууд зарагдах болсон нь иргэдийн эрүүл мэнддээ анхаарал тавих бас нэг боломжийг олгох болов.

Ангилал:Тоосноос ангижруулах хийн цэвэрлэгээний технологи
Ангилал:Шүүлтүүр (гидравликийн шингэн)
Ангилал:Байгаль орчныг хамгаалах техник
Ангилал:Шүүлтүүр
Хөөрхөн төрөх албагүй

«**Хөөрхөн төрөх албагүй**» (Не родись красивой) — 2005–2006 онд Орос улсад орос хэлээр бүтсэн олон (200) бүлэгт кино.
## Уран бүтээлчид 
 **Гол дүрийн жүжигчин нар**
* Нелли Уварова — *Екатерина Пушкарёва* 
* Григорий Антипенко — *Андрей Жданов*
* Пётр Красилов — *Роман Малиновский* 
* Ольга Ломоносова — *Кира Воропаева*
 **Арын албаныхан**
* Галина Ивкина — *ерөнхий редактор*
* Ирина Глебова — *телевизийн найруулагч* 
* Татьяна Беличенко — *зургийн дарга*
* Юлия Савичева — *дууг дуулсан*

## Тайлбар 
Ангилал:2000-д оны цуврал нэвтрүүлэг
Ангилал:Оросын телевизийн цуврал
Рики Рубио

**Рикард "Рики" Рубио Вивес** (, *1990 оны аравдугаар сарын 21-нд Барселона хотод төрсөн*) — Испанийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд НБА-гийн Миннесота Тимберволвес болон Испанийн шигшээ багийн холбон тоглогч юм. Рубио Миннесотад 2009 оны драфтын дараа тав дахь сонголтоор иржээ. Нутгийнхаа Ховентут (2005—2009), Барселона (2009—2011) багуудад тоглож байхдаа 2007, 2008 болон 2009 оны ФИБА-гийн Оны Шилдэг залуу тоглогчид олгодог шагналыг хүртэж байсан бөгөөд 14 настайдаа мэргэжлийн лигт элссэн содон амжилттай тоглогч билээ.

Түүний НБА-д үзүүлсэн оргил үзүүлэлтийг дурдахад, 2013 оны дөрөвдүгээр сарын 13-нд Финикс Санс багийн эсрэг 24 оноо, 10 оновчтой дамжуулалт, 5 самбараас бөмбөг авалт, 5 бөмбөг таслалт хийж байлаа. Тус багтаа тогтмол амжилттай тоглолтыг үзүүлж байгаа.

Рубио 16 настайдаа шигшээ багийнхаа 16 хүртэлх насны багт дуудагдаж ДАШТ-д Оросын багийг 110:106 хожсон тоглолтонд 51 оноо, 24 самбараас бөмбөг авалт, 12 оновчтой дамжуулалт, 7 бөмбөг таслалтыг хийж гурвын зайн шидэлтийг сайн гүйцэтгэдэг гэдгээ харуулж байлаа. Залуучуудын шигшээ багийн бүрэлдэхүүнд 2008 оны Олимпын мөнгө, 2009, 2011 оны Европын аваргын алт, 2013 оны хүрэл медаль хүртсэн билээ.

## Товч мэдээлэл
*Өндөр — 193 см
*Жин — 86 кг
*Өмсгөлийн дугаар — 9

## Эшлэл
## Холбоос
*Албан ёсны цахим хуудас /
*NBA.com Профайл
*Euroleague.net Профайл
*Eurobasket.com Профайл
*ACB.com Профайл 
*FIBA.com Профайл
*ESPN.com Профайл

Ангилал:1990 онд төрсөн
Ангилал:НБА-гийн тоглогч
Ангилал:Испанийн шигшээ багийн сагсан бөмбөгчин
Ангилал:Испанийн олимпын мөнгөн медальтан
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн холбон тоглогч
Ангилал:Миннесота Тимбервулвз багийн тоглогч
Ангилал:Испаничууд
Манзушир хутагт Цэрэндорж

thumb|right|200px|Манзушир хутагт Цэрэндорж
thumb|200px|Манзушир хутагт Цэрэндорж
**Манзушир хутагт Цэрэндорж** (1872 - 1937) нь Монгол улсын тав дахь ерөнхий сайд байв.

## Намтар 
Цэрэндорж нь 1872 онд төрсөн ба таван настайдаа Манзушир хутагтын зургадугаар дүрээр тодорчээ. Тэрээр 1911 оны тусгаар тогтнолын төлөөх үйл явдалд болон дараа нь буй болсон улсаа төвхнүүлэх хэрэгт төдийлөн оролцолгүй төрийн үйл хэргээс холхон шашин номын мөр хөөн амьдарч байсан байна. 

Генерал Барон Унгерн фон Штернберг 1921 оны 2 сард Нийслэл хүрээнээс хятадын гамин цэргийг бут цохин үлдэн хөөснөөр Монгол орон хятадын түр зуурын дарлалаас чөлөөлөгдсөн юм. Ийнхүү 1921 оны 2 дугаар сард сэргээн тунхагласан Монгол Улсын Засгийн газрын Ерөнхий сайдаар Жалханз хутагт Дамдинбазар Богд хааны зарлигаар томилогдон ажилласан. Жалханз хутагтыг баруун монголд ихэд нэр хүндтэйг харгалзан мөн оны 4 дүгээр сараас Баруун хязгаарын илбэн тохинуулах сайдаар томилогдохдоо Богд хааны зарлигаар Ерөнхий сайдын албаа Манзушир хутагтад шилжүүлэн өгсөн байна. Тэрээр 1921 оны 2 дугаар сарын 22-ноос 4 дүгээр сарын сүүл хүртэл хугацаанд Монгол Улсын Ерөнхий сайдаар  ажиллаж байсан ба хоёр  дахь удаагаа 1922 оноос 1923 оны 6 дугаар сард Монгол Улсын Ерөнхий сайдын албыг хашсан хүн юм.Манзушир хутагт Цэрэндорж нь  Жалханз Хутагт Дамдинбазараас Монгол Улсын Ерөнхий сайдын тамгыг авч, хамаарсан Ерөнхий сайд хэмээн дуудуулж, уг албыг хашиж байгаад 1921 оны 7 дугаар сарын 10-ны өдрийн 15 цагт засгийн газрын тамгаа Ардын засгийн Ерөнхий сайд Бодоод шилжүүлсэн билээ.

thumb|left|200px|Манзуширийн хийд
Манзушир хутагт Цэрэндорж ерөнхий сайдын албыг өгсөний дараа хийддээ эргэж очин буян номын ажлаа үргэлжлүүлжээ. Дилав хутагт Жамсранжав, Мазушир хутагт Цэрэндорж, Хүүхэн хутагт, Егүзэр хутагт Галсандаш, Зая бандид, Хичээнгүй сайд Гомбо-Идшин, алдарт дипломатич Ширнэндамдин нарын 38 хүнийг 1930 оны 9-р сард хилсээр баривчилан  шийтгэсэн байдаг. Хутагт Цэрэндоржид 10 жил хорихоор ялласан байна. 1937 онд өвгөн настай хутагтыг Ёнзон хамбын хэрэгт хилсдүүлэн цаазаар авсан байна.

## Эшлэл 
* https://web.archive.org/web/20160304204847/http://origo.mn/index.php?z=/0/0/2701/157/https://web.archive.org/web/20160304210026/http://origo.mn/index.php?z=/0/0/1914/157/ - Origo.mn
* http://www.medeelel.mn/index.php?page=anket&sm=26&s=9018&PHPSESSID=f2eec1a99329bc1ca664e89e9210a133 - Medeelel.mn

## Гадаад холбоос 
*https://web.archive.org/web/20130928005051/http://baabar.niitlelch.mn/content/2806.shtml

Ангилал:Монгол Улсын Ерөнхий Сайд
Ангилал:Олноо Өргөгдсөн Монгол Улсын хүн
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:1872 онд төрсөн
Ангилал:1937 онд өнгөрсөн
Ангилал:Монголын буддын шашны лам
Никола Пекович

**Никола Пекович** (, *1986 оны нэгдүгээр сарын 3-нд Биело Поле хотод төрсөн*) — Черногорийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд НБА-гийн Миннесота Тимбервулвз болон Черногорийн шигшээн төвийн тоглогч юм. 
## Европ
Пекович 15 настайгаасаа тодорсон бөгөөд 2003 онд сербийн Атластай мэргэжлийн анхны гэрээгээ байгуулан 2 жил тоглоод Партизанд элссэн. Сербийн лигт гурав дараалан, Адриатик лиг болон Сербийн цомд нэг нэг удаа түрүүлэхэд түүний оролцоо чамгүй байсан.

Пекович 2008 оны зун грекийн Панатинаикостой 3 жил 4.5 сая еврогоор тоглохоор гэрээлэв. Тэр жилдээ 18 минут, 13.0 оноо, 3.8 самбар дунджилж Евролигт аваргалсан. 
## НБА
Европын тавцанд танигдсан Пековичыг НБА-гийн 2010 оны дратад оролцуулан Миннесота Тимбервулвз №31-ээр элсүүлж, зургаадугаар сарын 30-нд 13 сая доллараар 3 жилийн гэрээ байгуулав.

2012 оны хоёрдугаар сарын 17-нд Хьюстон Рокетс багийн эсрэг тоглолтонд Пекович НБА дахь хувийн дээд амжилтаа 30 оноо, 9 самбараас бөмбөг авалт, 3 хаалт тавьсанаар үзүүлж байлаа.

2011-2012 оны улиралд 13.9 оноо, 7.4 самбарыг 26.9 минутанд дунджилан НБА-гийн ахисан тоглогчийн сунгаанд III байрт шалгарсан Пековичтой 2013 оны наймдугаар сарын 14-нд 60 сая доллараар 5 жилийн шинэчилсэн гэрээ байгуулав. 2014 оны нэгдүгээр сарын 27-нд шагайгаа бэртээж, 54 тоглолтонд 17.5 оноо, 8.7 самбар дунджилсан.
## Амжилт 
* Евролигийн аварга: 2009
* Сербийн аварга: 2006, 2007, 2008
* Грекийн аварга: 2009, 2010
* Адриатик лигийн аварга: 2007, 2008
* Сербийн цомын аварга 2008
* Грекийн цомын аварга 2009
* Адриатик лигийн их дөрвөлийн MVP: 2008
* Евролигийн бүх оддын тоглолтын оролцогч: 2009
* Евролигийн бүх оддын II багт нэрлэгдсэн: 2008
## НБА-гийн үзүүлэлт
### Улирал
|-
| align="left" | 
| align="left" | Миннесота
| **65** || 11 || 13.6 || .517 || .000 || **.763** || 3.0 || .4 || .3 || .5 || 5.5
|-
| align="left" | 
| align="left" | Миннесота
| 47 || 35 || 26.9 || **.564** || .000 || .743 || 7.4 || .7 || .6 || .7 || 13.9
|-
| align="left" | 
| align="left" | Миннесота
| 62 || **62** || **31.6** || .520 || .000 || .744 || **8.8** || **.9** || **.7** || **.8** || 16.3
|-
| align="left" | 
| align="left" | Миннесота
| 54 || 54 || 30.8 || .541 || .000 || .747 || 8.7 || **.9** || .6 || .4 || **17.5**
|- class="sortbottom"
| align="left" | Замнал
| align="left" |
| 228 || 162 || 25.3 || .535 || .000 || .747 || 6.8 || .7 || .5 || .6 || 13.0

## Эшлэл
## Холбоос
* Никола Пекович - Euroleague.net
* Никола Пекович - ABA-League.com
* Никола Пекович - Basketball-Reference.com
* Никола Пекович - NBA.com

Ангилал:НБА-гийн тоглогч
Ангилал:Монтенегрогийн шигшээ багийн сагсан бөмбөгчин
Ангилал:Серби ба Монтенегрогийн сагсан бөмбөгчин
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн төвийн тоглогч
Ангилал:Миннесота Тимбервулвз багийн тоглогч
Ангилал:Монтенегрочууд
Ангилал:1986 онд төрсөн
Самюэль Далемберт

**Самюэль Дэвис Далемберт** (, *1981 оны тавдугаар сарын 10-нд Хаити улсын Порт-о-Пренс хотод төрсөн*) — Канадын сагсан бөмбөгчин бөгөөд НБА-гийн Нью-Йорк Никс багийн төвийн тоглогч юм.

## Товчхон
Нью-Жерси дэх Сетон Холл их сургуулийн багт тоглож байхдаа 2001 онд драфтын №26 тэрээр Филаделфиа Севентисиксерс (2001—2010) багаас гараагаа эхэлжээ. Удаад нь Сакраменто Кингс (2010—2011), Хьюстон Рокетс (2011—2012), Милуоки Бакс (2012—2013) багуудад тоглож байгаад одоогийн багтаа 2013 оны долоодугаар сарын 19-нд элсчээ. Даламберт Канадын шигшээ багт 2008 оноос багтан ДАШТ-ий урьдчилсан шатны тоглолтуудад оролцож байв.

2014 оны зургаадугаар сарын 25-нд Даллас Нью-Йорк Никсээс Тайсон Чендлер, Рэймонд Фелтоныг авахын тулд Далембертыг Хосе Кальдерон, Шейн Ларкин, Уэйн Эллингтон болон 2014 оны драфтын II тойргийн сонголттой илгээв.

## Эшлэл
## Холбоос
*
*Үзүүлэлтүүд
*Үзүүлэлтүүд

Ангилал:Канадын шигшээ багийн сагсан бөмбөгчин
Ангилал:Хаитийн сагсан бөмбөгчин
Ангилал:НБА-гийн тоглогч
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн төвийн тоглогч
Ангилал:Нью-Йорк Никс багийн тоглогч
Ангилал:Канадын хүн
Ангилал:Хаитичууд
Ангилал:1981 онд төрсөн
Засагт ван Удай

**Удай ван** нь Монголын үндэсний тусгаар тогтнолын төлөө тууштай тэмцэгч, Богд Хаант Монгол Улсын Засгийн газрын тэргүүн түшмэл, Өвөр монголыг чөлөөлөх Таван замын байлдааны гол жанжны нэг бөгөөд  түүхэн гавьяатай дипломатч нэгэн байжээ. Удай ван нь Өвөр монголын Жиримийн чуулганы дэд дарга, Хорчин өмнөд хошууны засаг ноён байсан байна. Харин Богд хаант Монгол Улсад дагаар орж ирсэний дараа Цэргийн яамны дэд сайд болсон байна.

Удай ван нь Хорчин хойд хошууны засаг ноён Раашминжүүр, дүү Бөхбаяны хамт Нэгдсэн Монголын үйл хэрэгт нэгэн сэтгэлээр зүтгэсэн билээ. 
1912 онд Өвөр монголын тусгаар тогтнолын төлөөх томоохон зэвсэгт бослогыг өмнөд монголын Жирмийн чуулганы Хорчин баруун гарын хошууны Засаг ноён Удай толгойлсон юм. Эх нутаг, гэр орон, мал хөрөнгөө сүйтгүүлсэн монгол эрс чухам Удайгаар толгойлуулан Согоотын бэлд хуарагнаж байсан хойт Хятадын цэргийн гол хүч рүү үхлийн цохилт өгч чадсан юм. Энэ нь Өмнөд Монголын эх орончдын Хятадыг цочоосон томоохон ялалт байлаа. Удайн цэргийн хүчний эл амжилтад Хорчин зүүн гарын хошууны засаг ноён Раашминжүүр ихээхэн тусалжээ.

Энэхүү ялалтанд зоригжсон Өвөр монголд бослого тэмцэл нэлэнхүйд нь өрнөсөн байна. Өвөр монголд Хүрээний цэрэг ирэхийг хүлээлгүй, хятадын харгисуудын эсрэг том бослогыг дэгдээж Кайлу зэрэг олон тооны хотуудыг эзлэхэд хятадууд өвөрмонголоос дүрвэж эхэлжээ. Хятадын ерөнхийлагч Юань Шикай хойт хятадын баруун европын зэвсгээр хангаж, сургасан томоохон хүчийг Удай ван тэргүүтэй босогчдын эсрэг давшилтанд оруулсан боловч цохигдсон байна. Үүнд хорссон Юань Шикай маршал Жан Золингоор командлуулсан их цэргийг дахин давшуулсан байна. Үүний эсрэг Удай ван Кайлугийн тулалдаанд 5000 цэрэгтэйгээр Хятадын 15 мянган цэргийн эсрэг 20 хоног тулалдсан боловч аргагүй давуу хүчинд дийлдэж, цөөн тооны цэргийн хамт Ар Монголд дүрвэн иржээ.

Удай ванг Богд хаан  Цэргийн яамны дэд сайд болгосон ба Таван замын байлдаанд Манлайбаатар Дамдинсүрэнгийн хамт ерөнхий командлагчаар оролцжээ. Мөн тэрээр Сайн ноён хан Намнансүрэнгийн хамт Хаант Орос Улсад хэлэлцээ хийхээр очсон Монголын төлөөөлөгчдийн бүрэлдхүүнд оролцсон байна. Түүнийг Богд хаан ихэд үнэлдэг байсан тул 1915 оны  гурван улсын Хиагтын гэрээнд оролцуулсан байна. Удай ван нь Хиагтын гэрээнд оролцохдоо, Орос, Хятадын саналыг огтхон ч хүлээн зөвшөөрөлгүй, гагцхүү Их Монголын бүрэн тусгаар тогтнолын төлөө тууштай зогсч байсан билээ. 

Хиагтын гэрээний дараа Удай ван өөрийн сайн дураар төрийн албыг орхин төрсөн нутаг ус руугаа явсан бөгөөд түүнээс хойш түүнтэй холбоотой ямар нэг мэдээлэл байдаггүй байна. Бодоход буцаж очоод хятадад хорлуулсан байх магадлалтай.1915 онд хүүгийн хамт бээжинд очсон ба 1920 онд Бээжинд таалал төгссөн.

Ангилал:Монгол ноён
Ангилал:Хорчин
Ангилал:Монголын жанжин
Ангилал:Олноо Өргөгдсөн Монгол Улсын хүн
Ангилал:Өвөр Монголыг чөлөөлөх дайн
Ангилал:Монголчууд
Ангилал:19-р зуунд төрсөн
Ангилал:1920 онд өнгөрсөн