Юрий Лужков

right|thumb|229x229px|Юрий Лужков
**Юрий Лужков** (орос. *Ю́рий Миха́йлович Лужко́в*; 1936 оны 9-р сарын 21-д Москва хотод төрсөн - 2019 оны 12-р сарын 10-д Германы Мюнхен хотод нас барсан) -Зөвлөлтийн болон оросын төрийн болон улс төрийн зүтгэлтэн. 1992 оны 6-р сарын 6-аас 2010 оны 9-р сарын 28-ны хооронд Москва хотын хоёрдахь захирагч.

## Намтар 
Юрий Лужков Москва хотын 529-р сургуульд сурч, 1953 онд төгссөн. 1954 онд тэрээр Казахстаны атар газрыг судалсан анхны оюутны багт ажилласан.

Тэрээр Иван Губкины нэрэмжит Нефть хими, байгалийн хийн аж үйлдвэрийн дээд сургуулийг төгссөн. Дээд сургуульд сурч байхдаа комсомолын ажилд идэвхтэй оролцож, олон нийтийн арга хэмжээ зохион байгуулдаг байжээ.

1958-1963 онд Хуванцар судлалын хүрээлэнд бага эрдэм шинжилгээний ажилтан, тасгийн дарга, технологийн процесс автоматжуулалтын лабораторийн орлогч даргаар ажиллаж байсан.

1964-1971 онд - Химийн улсын хорооны хяналтын автоматжуулалтын хэлтсийн дарга, 1971-1974 онд - ЗХУ-ын Химийн аж үйлдвэрийн яамны автоматжуулсан удирдлагын системийн хэлтсийн дарга.

1980 оноос - "Химавтоматика" эрдэм шинжилгээ, үйлдвэрлэлийн нэгдлийн захирал. 1986 оноос - ЗХУ-ын Химийн аж үйлдвэрийн яамны Шинжлэх ухаан, технологийн газрын дарга.

1968 оноос 1990 онд ЗХУ-ын Коммунист намын гишүүн. 1977-1990 онд Москва хотын Ардын депутатуудын зөвлөлийн депутатаар сонгогдсон. Тэрээр 1987-1990 онд Зөвлөлт оросын Дээд Зөвлөлийн депутат байсан.

1990 оны 4-р сард Борис Ельциний санал болгосноор Москва хотын Зөвлөлийн шинэ дарга Гавриил Попов Москва хотын Гүйцэтгэх хорооны даргад Ю.Лужковыг нэр дэвшүүлэв.

1991 оны 6-р сарын 12-нд болсон Москва хотын даргын анхны сонгуулиар Лужков Москва хотын орлогч даргаар, Гавриил Попов Москва хотын даргаар сонгогджээ.

1992 оны 6-р сарын 6-нд Москва хотын дарга Гавриил Попов хүн амыг хүнсний бүтээгдэхүүнээр тасалдуулсаны улмаас огцорчээ. ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Борис Ельциний зарлигаар Юрий Лужковыг Москва хотын захирагчаар томилж, хотын дарга, Москвагийн засгийн газрын Ерөнхий сайдын албан тушаалыг хавсарч байв.

1993 оны 9-р сараас 10-р сард улс төрийн хурц хямралын үеэр тэрээр Ельциний талд орсон. 1996 оны 6-р сард болсон Москва хотын даргын сонгуульд тэрээр сонгогчдын 88.49 хувийн дэмжлэг авчээ. Мөн онд тэрээр ерөнхийлөгчийн сонгуулийн кампанит ажилд идэвхтэй оролцож, Борис Ельциныг дэмжиж байв.

1998 оны 11-р сараас - "Эх орон" (орос. *Отечество)* Бүх Оросын улс төрийн олон нийтийн байгууллагын удирдагч болсон. 2001 онд Нэгдсэн Орос намыг үүсгэн байгуулах их хурлаар Нэгдсэн Орос намын Дээд зөвлөлийн хамтрагч даргаар сонгогджээ.

## Хотын дарга 
1999 онд болсон Москва хотын даргын сонгуульд сонгогчдын 69.9 хувь нь сонгогдсон нь өрсөлдөгч Сергей Кириенко, Павел Бородин нараас илт давуу байв.

2000-2010 онд Нийслэл хотын даргын хувьд ОХУ-ын Төрийн зөвлөлийн гишүүн, 2000 оны 9-р сарын 2-ноос 2001 оны 3-р сарын 12 хүртэл ОХУ-ын Төрийн зөвлөлийн тэргүүлэгчдийн гишүүн байсан.
2003 оны 12-р сарын 7-нд болсон Москва хотын даргын сонгуульд тэрээр иргэдийн 74,83 %-ийн санал авч үнэмлэхүй ялалт байгуулжээ. Ерөнхийлөгч Владимир Путин Москва хотын захирагчийн тангараг өргөх ёслол дээр үг хэлэхдээ Лужковын хотын хөгжилд гаргасан амжилтыг тэмдэглэсэн. 

2007 оны 6-р сард Москва хотын Думын депутатууд болох ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путины зөвлөмжийн дагуу Юрий Лужковт Москва хотын захирагчийн бүрэн эрхийг дөрвөн жилийн хугацаатай дахин олгожээ.

2010 оны 9-р сарын эхээр Лужков, ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Дмитрий Медведев хоёрын хоорондох зөрчилдөөн олон нийтэд ил болсон. 

2010 оны 9-р сард төв телевизийн сувгуудаар Москва хотын дарга Ю.Лужковын үйл ажиллагааг шүүмжилсэн хэд хэдэн баримтат кино гарчээ.

2010 оны 9-р сарын 28-нд ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Дмитрий Медведев "Москва хотын даргын бүрэн эрхийг хугацаанаас нь өмнө дуусгавар болгох тухай" зарлигт гарын үсэг зурсны дагуу Лужковыг "Ерөнхийлөгчийн итгэлийг алдсаны" улмаас Москва хотын даргын албан тушаалаас чөлөөлөв. 

## Огцорсоны дараа 
2010 оны 10-р сарын 1-нд Лужков Москва дахь Олон улсын их сургуулийн томоохон хотуудын менежментийн факультетийн деканаар томилогдсон. 2011 оны 1-р сарын 17-нд Латвийн эрх баригчид 2010 оны сүүлээр Лужков Латви улсад оршин суух зөвшөөрөл хүссэн өргөдөл гаргаж, үүнийг Латвийн банкны нэг капиталд 200 мянга орчим ам. доллар. Гэвч Латвийн эрх баригчид оршин суух зөвшөөрөл олгохоос татгалзав.

2019 оны 12-р сарын 9-ний орой Лужков эхнэр Елена Батуринагийн хамт Москвагаас Мюнхен дэх Гросхадерн их сургуулийн клиникт зүрхний мэс засал хийлгэхээр нисэв. 12-р сарын 10-нд тэрээр 84 насандаа зүрхний мэс заслын дараах хүндрэлийн улмаас нас баржээ.

## Цахим холбоос 
* Албан ёсны сайт

Ангилал:Оросын холбооны муж улсын төрийн тэргүүн
Ангилал:Нэгдсэн Орос Намын гишүүн
Ангилал:ЗХУ-ын Коммунист намын гишүүн
Ангилал:Москвагийн засаг дарга
Ангилал:Алтан гадас одон шагналтан
Ангилал:Хөдөлмөрийн Гавьяаны Улаан Тугийн одон шагналтан (ЗХУ)
Ангилал:Лениний одон шагналтан
Ангилал:Оросын аугаа эх орны гавьяаны одон шагналтан
Ангилал:Цэргийн Гавьяаны одон шагналтан (Орос)
Ангилал:Оросын хүндэтгэлийн одон шагналтан
Ангилал:Цэцэн Ярослав вангийн одон шагналтан (5-р зэрэг)
Ангилал:Ереваны хүндэт иргэн
Ангилал:Москвагийн хүн
Ангилал:Оросууд
Ангилал:1936 онд төрсөн
Ангилал:2019 онд өнгөрсөн