Борис Спасский

**Борис Васильевич Спасский** (1937 оны 1-р сарын 30-нд ЗХУ-ын Ленинград хотод төрсөн- 2025 оны 2-р сарын 27-нд Москва хотод нас барсан) —зөвлөлтийн, францын, оросын алдартай шатарчин. 1969-1972 онд дэлхийн 10 дахь шатарын аварга.

Их мастер Борис Спасский 1976 онд Франц руу цагаачилж, 2012 онд Орост буцаж ирсэн. Тэрээр 1980-аад оны сүүл хүртэл хамгийн өндөр түвшинд тоглосон. 2010 онд Василий Смысловыг нас барснаас хойш Борис Спасский хамгийн өндөр настай дэлхийн шатрын аварга юм.

## Намтар 
Борис Спасский 1937 оны 1-р сарын 30-нд Ленинград хотод лам Спасскийн удмын орос гэр бүлд төрсөн бөгөөд гэр бүлийн хоёр дахь хүүхэд (ах Георгий 1934 онд Ленинград хотод төрсөн). 1941 онд Аугаа эх орны дайн эхэлсний дараа, бүслэлт эхлэхээс өмнөхөн Борис болон түүний ахыг Киров мужийн Коршик тосгонд нүүлгэн шилжүүлжээ. Ах дүү нар асрамжийн газар амьдарч 5 настайдаа шатар тоглож сурсан байна. 1943 онд эцэг эх нь бүслэгдсэн Ленинградаас гарч хүүхдүүдээ авчээ. Автомашины цэргийн ангиудыг удирдаж байсан эцэг нь 1944 онд гэр бүлээ орхижээ. 11-р сард Борисын дүү Ираида төрж, сүүлд даамын спортын их мастер, зуун дөрвөлжин даамын дэлхийн дэд аварга болсон.

1946 оны зун дайн дууссаны дараа гэр бүл Ленинград руу буцаж ирсэн зуны нэгэн өдөр Борис Соёл, соёлын төв цэцэрлэгт хүрээлэнд шатрын асар шатар тоглохыг үзээж дурлажээ. Тэрээр өдөр бүр цэцэрлэгт хүрээлэнд очиж, өглөөнөөс орой болтол тэнд алга болдог байжээ. 1946 онд Борис Ленинградын Пионерийн ордны шатрын клубт элсэн орсон. Бага наснаасаа ер бусын авъяастай Борис хурдан ахиж, нэг жил сурсандаа нэгдүгээр зэрэглэлийн стандартыг биелүүлж, улсын хамгийн залуу нэгдүгээр ангийн сурагч болжээ. 1948 онд тэрээр Минск хотод болсон "Хөдөлмөрийн нөөц" ДСБ-ын залуучуудын аварга шалгаруулах тэмцээний ялагч болж, Ленинградын залуучуудын аварга шалгаруулах тэмцээнд нэгдүгээр байр эзэлжээ.

1952 оны Ленинградын аварга шалгаруулах тэмцээнд Спасский Марк Таймановын дараа 2-р байр эзэлж, 13 онооноос 9½ оноо авсан бөгөөд 1953 онд Бухарест хотод болсон тэмцээнд олон улсын тавцанд анхны гараагаа хийж, 4-6-р байрыг хуваалцаж Олон улсын хэмжээний мастерын норм биелүүлсэн байна. 

1955 онд Спасский анх удаа улсын аварга шалгаруулах тэмцээний финалд - 22 дахь удаагийн аварга шалгаруулах тэмцээнд оролцож, дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээний бүсийн сонгон шалгаруулалтад оролцож, 3-6 байрыг хуваажээ (Михаил Ботвинник, Тигран Петросян, Георгий  Иливицкий нартай хамт). Мөн 1955 онд Антверпен хотод тэрээр залуучуудын дунд Зөвлөлтийн анхны залуучуудын дэлхийн шатрын аварга болжээ.

1962 онд Борис анх Болгарын Варна хотод болсон шатрын Олимпиадад ЗХУ-ын шигшээ багийн бүрэлдэхүүнд тоглож, ЗХУ-ын баг алт авчээ. Гурав дахь самбарт Спасский (Ботвинник, Петросян нарын ард) нэг ч хожигдолгүй, хувийн нэгдүгээр байр эзэлсэн ажээ.

1969 онд Тигран Петросяныг ялж дэлхийн аварга болжээ.

1984 онд тэрээр Салоникийн олимпод Францын багийн төлөө анхны тоглолтоо хийсэн. Франс Пресс агентлагт өгсөн ярилцлагадаа Спасский холбоогоо сольж, ЗХУ-ын далбаан дор тэмцээнд оролцохоос татгалзаж, ЗХУ-ын тэмцээн, ЗХУ-ын шигшээ багийг уриагүй, ЗХУ-ын Спортын хороо тэтгэлэг төлөхөөс татгалзсантай холбоотой. Спасский 1986, 1988 оны олимп, дэлхийн анхны багийн аварга шалгаруулах тэмцээнд (1985, Люцерн) Францын шигшээ багт тоглож байсан. 1989 онд өгсөн ярилцлагадаа Спасский Францын шигшээ багт тоглохоо больсныг үндэсний холбоо нь "легионерууд"-ыг шигшээ багт тоглохыг хүсэхгүй байгаатай холбон тайлбарлав. 1991 онд Францын аварга шалгаруулах тэмцээнд оролцож, дөрөвдүгээр байр эзэлсэн.

2000-аад оны үед их мастер Орост шатрын спортыг сурталчлахад оролцож, улс даяар олон аялж, шатрын сургууль, клуб нээжээ.
Зураг:Eerste ronde IBM-schaaktoernooi, Boris Spasski, Bestanddeelnr 926-5521.jpg|1973 он
Зураг:Boris Spasski 1984 Saloniki.jpg|1984 он
Зураг:Boris Spasski 3-2.jpg|2009 он

## Цахим холбоос 
* hiimori.mn – Дэлхийн шатрын Арав дахь аварга БОРИС СПАССКИЙ

Ангилал:Шатрын дэлхийн аварга
Ангилал:ЗХУ-ын шатарчин
Ангилал:Францын шатарчин
Ангилал:Оросын шатарчин
Ангилал:ЗХУ-ын шатрын аварга
Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн
Ангилал:Францын хүн
Ангилал:Оросууд
Ангилал:1937 онд төрсөн