Нильс Бор

**Нильс Хенрик Дэвид Бор** (Дани хэл: *Niels Henrik David Bohr*, 1885 оны 10 сарын 7 - 1962 оны 11 сарын 18-нд Копенхагенд нас барсан) нь Данийн онолын физикч, квантын механикийг үндэслэгч гэгддэг бөгөөд цөмийн эрчим хүчний шинжлэх ухаанд үнэтэй хувь нэмэр оруулсан 1922 оны Нобелийн физикийн шагналтан агуу эрдэмтэн юм. 

## Намтар 
Тэрээр дунд сургуульд байхдаа физик, математик болон философид их сонирхолтой байсан. 1903 онд Копенхагены их сургуульд элсэн орж, 1911 онд Англид очиж суралцсан бөгөөд тэр үедээ Манчестерийн их сургуульд Эрнест Резерфордын удирдлаган дор цөмийн загварын судалгаанд оролцож байв. Копенхагены их сургуульдаа буцаж ирээд Макс Планкын таамаглалыг Резерфордын цөмийн загварт хэрэглэж, 1913 онд Борын цөмийн загварыг гаргаж авсан байна. 1921 онд Копенхагенд Онолын физикийн судалгааны хүрээлэнг байгуулж, гадаадын физикчдийг урьж, Копенхагены дэг сургууль гээч зүйлийг бий болгожээ. Цөмийн физикт, атомын бүтцийг судалсан түүний хувь нэмрийг үнэлж 1922 онд Нобелийн шагнал олгосон байна.

Дэлхийн хоёрдугаар дайн эхэлж, Нацист Герман Европт түрэмгийллээ эхлэхэд Борын эх еврей хүн байсан тул Англиар дамжин Америкийн Нэгдсэн Улс руу дүрвэхээс өөр зам байгаагүй ажээ. 

1939 онд Борын нээсэн цөмийн задралын тухай таамаглал нь цөмийн бөмбөгийн нээлтэд чухал үндэслэл нь болсон юм. Цөмийн эрчим хүчийг цэргийн зорилгоор ашиглах нь маш аюултай гэдгийг мэдэж байсан Бор барууны орнууд болон ЗХУ-ыг оролцуулсан олон улсын хэм хэмжээг бий болгохыг чармайж байсан ч амжилтад хүрээгүй юм.

Данийн вант улсын 500 кроны мөнгөн дэвсгэрт дээр түүний хөрөг байсан. 

Мөн 1997 онд нээгдсэн 107 дахь элементийг Борын дурсгалыг хүндэтгэж "Бори" гэж нэрлэжээ.

Тэр залуудаа хөлбөмбөг сайн тоглодог байсан ч дүү, нэрт математикч Харальд Бор нь бүр улсынхаа шигшээ багт багтан олимпоос мөнгөн медаль хүртэж байсан сайн тамирчин байв.

Түүний хүү Оге Нильс Бор нь мөн 1975 онд Нобелийн шагналыг физикийн салбараар хүртсэн юм.

Мөн эцэг Кристиан Бор нь Борын үйлчлэлээр алдаршсан физиологич байв.

## Цахим холбоос 
* 
* link=https://en.wikiquote.org/wiki/Niels_Bohr|20x20px Wikiquote (en) – **Нильс Бор**
* 


Ангилал:Физикийн Нобелийн шагналтан
Ангилал:Физикийн химич
Ангилал:Цөмийн физикч
Ангилал:20-р зууны физикч
Ангилал:20-р зууны химич
Ангилал:Копенхаген их сургуулийн багш
Ангилал:Манчестерийн их сургуулийн багш
Ангилал:Данийн Ханы Шинжлэх Ухааны Академийн ерөнхийлөгч
Ангилал:Нидерландын Ханы Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн
Ангилал:Пруссийн Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн
Ангилал:Баварийн Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн
Ангилал:Зүүн Германы Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн
Ангилал:Гөттингений Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн
Ангилал:20-р зууны Леопольдинагийн гишүүн
Ангилал:Унгарын Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн
Ангилал:Оросын Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн
Ангилал:АНУ-ын Урлаг ба Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн
Ангилал:Ханы Нийгэмлэгийн гадаадын гишүүн
Ангилал:Польшийн их сургуулийн хүндэт доктор
Ангилал:Германы Гавьяаны одон шагналтан (энхтайвны зэрэг)
Ангилал:Копли медаль шагналтан
Ангилал:Заан одон шагналтан
Ангилал:Шонхрын одон шагналтан (их загалмай)
Ангилал:Папын Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн
Ангилал:АНУ-ын Үндэсний Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн
Ангилал:Данийн Техникийн их сургуулийн хүндэт доктор
Ангилал:Данийн эсэргүүцлийн хүн (1940-1945)
Ангилал:Манхэттен төслийн хүн
Ангилал:Даничууд
Ангилал:1885 онд төрсөн
Ангилал:1962 онд өнгөрсөн
Ангилал:Деи Линчеи Академийн гишүүн